cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vertsbyar for Eurovision Song Contest
Val av vertsby
Den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest vart halden i Lugano i Sveits, som òg er hovudkvarteret til Den europeiske kringkastingsunionen. Året etter takka Frankfurt am Main i Vest-Tyskland ja til å arrangere tevlinga etter at Sveits ikkje ynskte å arrangere tevlinga att. I 1958 stadfesta Den europeiske kringkastingsunionen at vinnarlandet får fyrsterett på å arrangere tevlinga året etter. Sidan regelen vart innført har det berre hendt fem gonger at vinnarlandet ikkje ynskte å arrangere tevlinga. I 1960, 1963 og 1974 nekta høvesvis Nederland, Frankrike og Luxembourg å arrangere tevlinga av di dei allereie hadde arrangert tevlinga dei siste åra og av di dei ikkje hadde god nok økonomi. Etter å ha vunne i 1971 nekta Monaco å vere vertsland av di dei ikkje hadde nokon stad å arrangere tevlinga. Alle desse gongane vart tevlinga arrangert i Storbritannia. I 1980 måtte Nederland arrangere tevlinga av di Israel nekta å arrangere tevlinga to år på rad. Når eit land vinn tevlinga må Den europeiske kringkastingsunionen stadfeste om landet får vere vert for arrangementet. Deretter vel ein vertsby. Sjølv om hovudstaden ofte vert vald som vertsby av di han er den mest folkerike, er det ikkje alltid det beste alternativet for å arrangere Eurovision Song Contest. Dei fyrste åra valde ein byar som Hilversum, Cannes og Napoli framfor hovudstadene Amsterdam, Paris og Roma. Storbritannia er det landet som har arrangert tevlinga flest gonger, heile åtte gonger. Irland har arrangert tevlinga sju gonger, og arrangerte tevlinga tre år på rad frå, i 1993, 1994 og 1995. Arenaen som har vorte brukt flest gonger er Point Theatre, i 1994, 1995 og 1997. Parken er den største arenaen som har arrangert Eurovision Song Contest, medan Millstreet er den minste byen som har arrangert tevlinga.
Blackpink
Blackpink (hangul 블랙핑크) er ei sørkoreansk jentegruppe på fire medlemmer. Gruppa blei skipa av YG Entertainment i 2016.
International Organization for Migration
International Organization for Migration (IOM) er ein internasjonal organisasjon som gjev råd og hjelp til styresmakter og migrantar, medrekna internasjonale og internt fordrivne flyktningar og arbeidsinnvandrarar. Organisasjonen blei danna i 1951 for å bistå i omplasseringa av fordrivne menneske etter andre verdskrigen.
Organisasjonen har sete i Genève i Sveits. I juni 2016 hadde han 166 medlemsland og 8 observatørar. I 2016 blei han tilknytt Dei sameinte nasjonane, men er ikkje eit SN-byrå.
Nasjonalinstrument
Nasjonalinstrument er musikkinstrument av symbolsk eller kulturell tyding innan ein nasjon, stat, folkegruppe, stamme eller liknande. I nokre høve er nasjonalinstrument framleis vidt utbreidde og brukte, som cuatro i Puerto Rico. For andre har instrumenta mest tyding som symbol, som med den walisiske trippelharpa. Den danske etnologen Lisbet Torp har kome fram til at nokre nasjonalinstrumenttradisjonar, som finsk kantele, er påfunne, med intellektuelle og nasjonalistar som pådrivar for å velja visse instrument for å støtta nasjonalistiske idear. Land har ofte ikkje noko offisielt anerkjend nasjonalinstrument, men det finst unntak, som paraguayansk harpe, japansk koto og trinidadisk steelpan.
Denne lista omfattar instrument som det er blitt hevda er nasjonalinstrument av ulike kjelder. At eit instrument er med på lista tyder ikkje at det har udiskutabel status som nasjonalinstrument, berre at det er lagt fram haldbare bevis på at nokon reknar det som eit slikt. Kvar instrument har eit Hornbostel-Sachs-nummer. Dette nummeret viser korleis instrumentet blir klassifisert innan Hornbostel-Sachs-systemet (H-S), som organiserer instrument med nummer etter måten ein lagar lyd med dei på. Ein nasjon kan ha fleire ulike instrument omtalte som nasjonalinstrument. I slike høve høyrer alle instrumenta med på lista.
British Airways Flight 9
British Airways Flight 9, også kalla Jakarta-ulukka, var ei nestenulukke som fann stad den 24. juni 1982 nær Jakarta. Eit Boeing 747-200 frå British Airways, «City of Edinburgh», var på veg frå Heathrow i Storbritannia til Auckland i New Zealand, med mellomlandingar i Mumbai, Chennai, Kuala Lumpur, Perth og Melbourne.
På veg over Indonesia flaug flyet inn i ei sky med vulkansk oske frå eit utbrot av vulkanen Galunggung, og alle fire motorane stoppa. Årsaka var endå først ukjent for flygerne. Ved å fly i glideflukt kom flyet lågare og ut av åskesky og pilotane klarte å blåsa åske ut av motorane og fekk desse starta igjen, flyet vart deretter omdirigert til Jakarta.
Hendinga er i ettertid attskapt i ein fjernsynsdokmentar for National Geographic, Flyhavarikommisjonen.
In Dreams: The Greatest Hits
In Dreams: The Greatest Hits er ei dobbelplate med songar av Roy Orbison, gjeve ut i 1987 på Virgin Records. Det vart produsert av Orbison og Mike Utley, utanom songen «In Dreams», som var produsert av Orbison med T Bone Burnett og filmregissøren David Lynch. Alle songane var nye innspelingar av Orbison frå 1985, utanom «In Dreams», som vart spelt inn i april 1987.
Ein song, «Uptown», vart spelt inn av Robert Gordon som ei rein hyllest til Orbison. «Leah» på albumet er spelt inn av Bertie Higgins. Originalversjonane frå 1960-åra av desse songane var hitsongar for Orbison, då dei vart spelt inn på Monument Records frå 1960-64, med to unntak. Det første unntaket er «Ooby Dooby», som var ein hit for Orbison på Sun Records i 1956. «Claudette», det andre unntaket, var ein song Orbison skreiv for The Everly Brothers i 1958. Orbison sjølv spelte ikkje «Claudette» før i 1965 for MGM Records, ironisk nok eit par månader etter han hadde skild seg frå kona Claudette, som var inspirasjon for songen.
Albumet inneheld fire songar som av Rolling Stone sette på lista si over dei 500 beste songane gjennom tidene.
Kjelder
''
Torill Thorstad Hauger
Torill Thorstad Hauger var ein norsk forfattar og biletkunstnar.
Hauger var utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole, og studerte etnologi, folkeminne og nordisk arkeologi ved Universitetet i Oslo
I perioden 1970–75 arbeidde Hauger ved Oldsaksamlingen ved Historisk Museum i Oslo. I denne tida arrangerte ho utstillingar på museet om vikingtida, i tillegg til å driva med guiding av vitjande.
Dei fleste av bøkene hennar er for barn og ungdom, og har handling frå ulike historiske periodar, ofte frå vikingtida. Deu fem bøkene Røvet av vikinger, Flukten fra vikingene, Sigurd Drakedreperen,Tord Illugesson og Ravnejenta har handling frå det same miljøet, men sett frå ulike vinklar. I dei to første bøkene ligg synsvinkelen hjå irske trælar, i den tredje hjå en jarleson og i Ravnejenta hjå ei jente som har lækjande evner, og lever utanfor samfunnet.
Filmen Sigurd Dragedreper frå 1989 byggjer på romanen Sigurd Drakedreperen.
Glopheim kafé
Glopheim kafé er ein kafé på Atna i Stor-Elvdal kommune. Sjølve huset stod ferdig i 1947, men fekk eit tilbygg i 1953. Begge delane av huset er oppført i funksjonalistisk stil. I år 2000 vart kafeen lagd ned etter førti år med drift, men han fekk nye eigarar som restaurerte det opphavlege interiøret og gjenskapte 50-talsstilen med jukeboks, respatex og negerdame på disken. Kafeen har ikkje biljardbord, men serverer det lokale Atna-ølet. Bygget er nå freda av Riksantikvaren. Glopheim kafé er tildelt Olavsrosa av Norsk Kulturarv.
Mange av eldsjelene som stod bak gjenopninga av Glopheim kafé, var òg med og starta Atna Bryggeri.
Dalnegorsk
Dalnegorsk (russisk Дальнего́рск, tyder langt oppe i fjella) er ein by i Primorskij kraj i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Rudnaja, rundt 350 km nordaust for Vladivostok (vegavstand: 517 km).
Historie
Byen vart grunnlagd i 1896 som Tetjukhe (russisk: Те́тюхе) (kinesisk 野猪河, yĕzhūhé, som tyder «villsvinelva»). Namnet på byen vart endra til Dalnegorsk i 1973 under utreinskinga av kinesiske stadnamn i Primorskij kraj. Han fekk bystatus i 1989.
Økonomi og næringsliv
Dei fleste innbyggjarane i byen arbeider i to industriselskap: Kjemiselskapet Bor og blyprodusenten Dalpolimetal.
Suresnes
Suresnes er ein kommune i dei vestlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 9,3 km frå Paris sentrum.
Seriekopling
Seriekopling er ei kopling av elektriske apparat, straumkjelder eller elektriske komponentar etter kvarandre slik at straumen går gjennom alle utan på noko stad å dele seg i ulike straumbanar. Ved seriekopling av elektriske element blir den negative polen på det første forbunde med den positive på neste, og så vidare, til eit seriekopla batteri med elektromotorisk spenning lik summen av dei elektromotoriske spenningane til elementa. Ved seriekopling av motstandar blir resistansane addert til komponentane, medan ved seriekopling av kondensatorar vil summen av invers-verdiane av kapasitansane for dei einskilde kondensatorane, vere lik den inverse verdien av kapasitansen til heile systemet.
Ruth Nichols
Ruth Rowland Nichols var ein amerikansk luftfartspioner. Ho var den einaste kvinna som samtidig hadde verdsrekordar for fart, høgd og distanse for ein kvinneleg pilot. <!--
Bakgrunn
Nichols ble fødd i New York City til Erickson Norman Nichols og Edith Corlis Haines. Hennar far var medlem av New York-børsen, og hadde vært medlem av Teddy Roosevelt's Rough Riders (offisielt kjent som Det 1. USA Frivillige Kavaleri). Ruth ble sendt til the Masters School, ein privat førebuande skule for unge kvinner. Til sin eksamen frå videregåande skule i 1919, fikk hun ein flytur i gave sin far. Piloten var eit kjent flyveress frå Første verdenskrig, Edward «Eddie» Anderson Stinson jr. som anspore hennes interesse til å bli pilot. Etter sin eksamen frå Masters skulen, gjekk ho på Wellesley College, studerte forberedende medisin, og vert uteksaminert i 1924.
Karriere som pilot
Medan ho studera  ved Wellesley College, tok Nichols i løyndom flytimer og fekk sit flysertifikat. Ho  vart den første kvinna i verda med sertifikat for sjøfly. Ho vart først offentleg kjent i januar 1928 som co-pilot for Harry Rogers på den første non-stop flyvning frå New York til Miami, Florida. På grunn av hennes sosiale oppseding og aristokratiske familiebakgrunn, vart Nichols kjent i pressen som «Flying Debutante», eit namn ho hatet. Nichols vart deretter tilsett som salssjef for Fairchild Aviation Corporation. I 1929 stifta ho saman med Amelia Earhart og andre Ninety-Nines, ein organisasjon av kvinnlige pilotar. I august 1929 var ho og Earhart blant 20 som konkurrte i Women's Air Derby (òg kjent som "Powder Puff Derby"), det første offisielle flykonkurranse i USA berre for kvinner. Løpet starta i Santa Monica, California, 18. august til Cleveland, Ohio. Nichols krasja, medan Earhart kom på tredje plas i sin klasse.
I løpet av 1930-åra medan ho arbeidde for Fairchild gjorde Nichols fleire rekordflyvninger. I 1930 slo ho Charles Lindberghs rekord for flyvning tvers over USA, fullføra turen på 13 timar, 21 minutt. Ho sette høgderekord på 8 760.9 meter. I april 1931 sette ho verdsrekorden til kvinnene i fart med 339,1 km/t. I juni 1931'freista ho å verta den første kvinna til å fly solo over Atlanterhavet, men krasja i New BrunswickChicago Tribune, s.12, juni 23, 1931 og vart hardt skadd. Etter at ho kom seg i oktober 1931 sette ho den distanserekorden med ein flytur frå Oakland, California til Louisville, Kentucky, 3 182 km.
Den 14. februar 1932 sette Nichols ein ny høgderekord på 19 928 fot, for diesel-drivne fly på Floyd Bennett Field, New York i ein Lockheed Vega. Den 29. desemberen vart Nichols vart den første kvinnelege piloten i eit kommersielt flyselskap, New York and New England Airways.
Den 21. oktober 1935 vart Nichols  kritisk skadd i ein kollisjon under ein privatflyging i Troy, New York. Flyturen var eit bryllaup i lufta for to par over New York City, men flyet, ein Condor, styrta kort tid etter avgang, piloten omkom. Nichols fekk brot i venstre handledd, skadet ankel og nase, fekk brannskskader og «mogleg indre skader», ifølgje avis oppslag om ulukka. Ho var ute av stand til å fly i nesten eit år. Då ho var restituert byrja ho å fly for Emergency Peace Campaign, ein kvekerorganisasjon som arbeidde for å framme fredeleg løysing av internasjonale konfliktar som då brygga opp. I 1939 leidde ho Relief Wings, ein sivil organisasjon som utførte nødhjelp og ho fløy for Civil Air Patrol under Andre verdskrig. Nichols fekk graden oberstløytnant i Civil Air Patrol.
Etter krigen
Etter krigen, vart Nichols involvert i annan humanitær innsats, ho brukte sin kjendisstatus til å skaffa midlar. Ho organiserte støtte for UNICEF som omfatta ei jorda rundtflyvning i 1949. I 1950-åra arbeidde ho som direktør for aktivitetane til kvinner i Redd Barna, direktør for women's division i United Hospital Fund og feltdirektør for National Nephrosis Foundation.
I 1958, etter å ha drive lobbyverksemd overfor United States Air Force fekk ho løyve til å vera co-pilot i ein TF-102A Delta Dragger og oppnådde 1 600 km/t og ei høgd på 15&nbso;545 m, ein ny rekord i ein alder av femti-sju år.
Kvinner i romprogrammet
I 1959 då NASA i sit Merkur-program førebudde ein tur til månen, gjennomgjekk Nichols dei same testar, isolasjon, sentrifugering, og vektløyse som var vorte utvikla for astronaut-kandidatar.
Død
Ho lei av alvorleg depresjon og døydde av ein utilsikta overdose av barbiturater i sin heim i New York 25. september 1960. Ho vart gravlagd på Woodlawn Cemetery i Bronx, New York.
Arv og minne
I løpet av sin karriere fløyt Nichols dei fleste typar luftfartøy inklusive luftskip, glidefly, autogyro, sjøfly, tofekkere, passasjerfly, og supersonisk jet. Nichols vart postumt innlemma i National Aviation Hall of Fame i 1992. Ein propell frå hennes 1930-tal sitt Lockheed Vega er utstiltv i National Air and Space Museum's Golden Age of Flight gallery -->
Maritime Museum of the Atlantic
Maritime Museum of the Atlantic er eit maritimt museum som ligg i sentrum av Halifax i Nova Scotia i Canada.
Museet er ein medlemsinstitusjon i Nova Scotia Museum. Det er det eldste og største maritime museet i Canada med ei samling på over 30 000 gjenstandar, blant dei 70 mindre fartøy og eit dampskip: CSS «Acadia», eit 180-fot langt hydrografisk undersøkingsskip sjøsett i 1913.
Historie
Museet blei grunnlagt i 1948. Det blei fyrst kalla Maritime Museum of Canada og låg ved HMC Dockyard, marinebasen ved Halifax Harbour. Fleire marineoffiserar var frivillige leiarar for museet fram til 1959, då Niels Jannasch blei hyra som den fyrste museumsdirektøren. Han var i stillinga til 1985. Museet flytta mellom ulike stader i dei neste tre tiåra før det enda opp i den noverande bygningen sin, som blei reist i 1981 i samband med utvikling av hamnedelen av byen. Museet fekk CSS «Acadia» i 1982. I dag er det del av Nova Scotia Museum-sambandet.
Plassering
Museet var ein av dei fyrste attraksjonane som opna ved nyutbygde Halifax Waterfront. Plasseringa gjer at museet kan ha fleire pirar og båthus, i tillegg til eit utsyn over Halifax Harbour mot havet, hamnesjefkontoret og Georges Island og over til Dartmouth. Ein av bygningane til museet er ein skipshandel frå 1880-talet, Robertson Store. Den moderne museumsbygningen har utstillingsgalleri i sin Devonian Wing. HMCS «Sackville», ein korvett frå andre verdskrigen i Flower-klassen, er ankra opp ved sida av museet om sommaren, men er ikkje eigd eller administrert av museet.
Utstillingar
Museet har galleri som Days of Sail, Age of Steam, Small Craft, Canadian Navy, Halifax Explosion og Shipwrecks. Ei permanent utstilling tek for seg forliset til RMS «Titanic» med vekt på Nova Scotia si rolle i å samla lika etter forliset. Museet har ei samling tregjenstandar frå «Titanic», mellom anna ein av dei få overlevande dekkstolane derfrå. Titanic-utstillinga omfattar også eit par barnesko som bidrog til å identifisera det «ukjente barnet» frå forliset som Sidney Leslie Goodwin.
Naboutstillinga «Shipwreck Treasures of Nova Scotia» tek for seg dei mange andre forlisa som har funne stad utanfor kysten av Nova Scotia, og viser mellom anna dei arkeologiske funna av skipsvrak i Louisbourg Harbour og ein ukjend skonnert frå 1750-talet funne ved Lower Prospect. Ein viser også resultat av skattejakt med ein del om skattevrak ved Cape Breton som viser våpen, instrument, gull og sølv frå vrak som HMS «Feversham» frå 1711, «Chameau» frå 1725 og «Auguste» frå 1761.
«Age of Steam»-galleriet har ei særskild utstilling om Samuel Cunard, ein mann frå Nova Scotia som skipa reiarlaget Cunard Line. Den restaurerte Robertson-bygingen omfattar ein komplett skipshandel frå 1880-åra med tåkelurar, tauverk og anna skipsutstyr.
Marinegalleriet omfattar «Convoy Exhibit» om Slaget om Atlanterhavet under andre verdskrigen med minneboka til den kanadiske handelsmarinen. Det er reist monument til sjøfolk frå den kanadiske og norske handelsmarinen like utanfor museet. Her finst det også ein leikeplass for barn forma som ein u-båt.
Maskevipe
Maskevipe (Vanellus miles) er ein vadefugl og ein lett kjenneleg medlem av lofamilien. Ho var opphavleg utbreidd i Australia og Ny-Guinea, i Australia spesielt dei nordlege og austlege delar av kontinentet. Maskevipa er nyleg spreidd over store delar av New Zealand. Ho brukar mesteparten av tida si på bakken på jakt etter mat som insekt og meitemark, og har eit utval av særeigne læte.
Skildring
Maskevipa er ei stor vipe, ca. 38 centimeter med gjennomsnittleg kroppssvekt på 370 og 350 gram for hannar og hoer høvesvis. Mest karakteristisk for utsjånaden er gult nebb og ei gul ansiktsmaske med gule hudlappar frå nebbrota. Den sørlege underarten, V. m. novaehollandiae, har ei svart krone, svart bakside av nakken og er lysbrun på rygg og oversida av vengene. Undersida av halsen, bryst, buk og over- og undergump er kvit. Undersida av vengene er kvite, vengene har svart bakkant og halen har svart endeband. Ho har ei svart stripe eller krage frå nakken ned mot buken på framsida av skuldra.
Den nordlege underarten, nominatforma, er som den sørlege, men litt mindre, manglar svart i nakken og manglar den svarte kragestripa. Nominatforma har større ansiktsmaske som rekkjer lengre bak på hovudet. Denne underarten lever i nordlege Australia og på Ny-Guinea.
Den sørlege underarten levde i austre og søraustre Australia og spreidde seg vidare til Tasmania. Den første hekkinga som blei observert på New Zealand gjekk føre ved Invercargill lengst sør på Sørøya i 1932. Fram til 1980 var maskevipa spreidd over Stewart Island/Rakiura og mykje av Sørøya, etter det over Nordøya og er òg observert på fjernare øyar som Antipodesøyane og Bountyøyane. Ho blir stadig meir vanleg i landet.
Dietten består hovudsakleg av meitemark, insekt og larver, men gjerne òg plantekost som frø. Denne føda finn dei helst på beitemark med kort gras og gjerne på pløgde åkrar. Dessutan har dei habitat i tidevassona og tar krepsdyr og blautdyr der.
Maskeviper er støyande fuglar med et variert repertoar av læte. Mange lever som monogame par gjennom heile livet. Paret er aggressive når dei vernar reirplassen og kan til dømes åtake plystreskjorer. Reira er enkle, grunne skraper i bakken, fora med lett tilgjengelege materialar. Dei har fleire kull i året, kvart kull er vanlegvis på 4 egg. Klekkinga skjer etter 1 månad og ungane kan flyge etter 7-8 veker. Ungane finn sjølv mat rett etter klekking og startar mest vanleg med hekkinga i det andre leveåret. Det eldste kjente individet av maskevipa på New Zealand blei over 16 år.
Globalt er arten i framgang og er har status som livskraftig.
Våpenkvilen i Ratisbon
Våpenkvilen i Ratisbon eller våpenkvilen i Regensburg enda gjenforeiningskrigen mellom Spania og Frankrike. Avtalen vart signert den 15. august 1684 i det dominikanske klosteret i Ratisbon i Bayern mellom Ludvig XIV av Frankrike på den eine sida og den tysk-romerske keisaren Leopold I, og den spanske kong Karl II, på den andre. Den endelege avtalen gjorde at kong Ludvig fekk Strasbourg, Luxembourg by og andre krav, medan Courtrai og Diksmuide, begge i dag i Belgia, vart gjevne attende til Spania. Avtalen skulle garantere ein våpenkvile dei neste tjue åra.
Petra Vogt
Petra Vogt, gift Kandarr, var ein tysk friidrettsutøvar frå Halle an der Saale som tevla for Aust-Tyskland. Ho vart trifaldig europameister under EM i friidrett 1969 i Aten.
Aktiv
Vogt var akkurat fylt 19 år då ho under friidretts-EM i Aten i 1969 vann både 100 meter, 200 meter og 4x100 m stafett. På 200 m slo ho landsmannen Renate Meißner på sølvplass med tre hundredals sekund, og bronsevinnaren med fire hundredels sekund. Stafettgullet vann ho saman med Bärbel Podeswa, Renate Meißner og Regina Höfer.
Urinsyregikt
Urinsyregikt, ekte gikt eller berre «gikt» er ein stoffskiftesjukdom som kjem av for høg konsentrasjon av urinsyre i blodet. Når syrekonsentrasjonen blir for høg løyser ho seg ikkje opp slik ho skal, og dannar i staden krystallar. Desse kan leggja seg i ledd eller under huda. Ei vanleg form for urinsyregikt er podagra, når krystallane legg seg i stortåledd.
Skildring
Urinsyregikt kan utarta på ulike måtar. Den mest vanlege er gjentekne åtak som gjer ledd raudt, varmt, oppsvulma og sårt, ofte med sterk smerte. Vanlegvis får berre eitt ledd åtak. Rundt halvparten av tilfella finn stad ved rota av stortåa.
Betennelsesreaksjonen som urinsyrekrystallane fører med seg gjer at pasienten føler seg sjuk, ofte trøytt, med høg feber, kvalme og sveitte. Eit åtak som ikkje får behandling kan vara nokre dagar eller veker. Det varierer kor ofte ein får åtak, frå månader til fleire år.
I nokre høve, særleg ved langvarig sjukdom, kan ein få urinsyreavleiringar i underhudsvev. Dei dannar små knutar kalla tofi.
Sjukdommen kan påvisast ved å undersøka om det finst karakteristiske urinsyrekrystallar i væske frå leddet. Væska vil òg ha høgt innhald av kvite blodceller.
Årsaker
Urinsyregikt kan oppstå om nyrene skil ut for lite eller for mykje urinsyre, om urinsyra ikkje blir skilt ut i tilstrekkeleg grad i urinen, eller ein kombinasjon. Tilstanden kan skuldast arvelege tilhøve ved stoffskiftet eller dannast som biverknad av visse legemiddel eller som følgje av sjukdommar eller skader. Kosthald og plutseleg avmagring kan også medføra urinsyregikt.
Ein skil mellom primær urinsyregikt, som oppstår åleine, og sekundær urinsyregikt, som oppstår i samband med ein annan tilstand, som nyresjukdom, blodkreft, nokre former for blodmangel og søvnapné. Ytre tilhøve som cellegiftbehandling, kraftig avmagring eller diaré kan også gje tilstanden. Ofte er det likevel vanskeleg å påvisa ein direkte årsak til urinsyregikt.
Menn har mykje større risiko for å utvikla tilstanden enn kvinner. Hjå menn kan han vanlegvis utviklast etter fylte 40, hjå kvinner etter menopause. Ofte vil dei som lid av sjukdommen vera noko overvektige.
Urinsyregikt har historisk vore kjend som ein «rikmannssjukdom» fordi tilstanden ofte er knytt til (relativt høge) inntak av alkohol, fruktsukker, kjøt og sjømat — ein livsstil knytt til rikdom. Kjøt og sjømat inneheld purin, som blir brotne ned til urinsyre i kroppen (syra høyrer til også denne gruppa). Ein trudde lenge at eit høgt inntak av purinhaldige grønsaker kunne ha samanheng med utvikling av sjukdommen, men dette har vist seg å ikkje stemma.
Tiltak
Ein kan førebygga utvikling eller anfall av urinsyregikt ved å unngå overvekt og ha eit lågt inntak av risikomat og -drikke (kjøt, sjømat, alkohol og fruktose). Kaffi, mjølkeprodukt, eit tilstrekkeleg inntak av C-vitamin og å vera i god form kan redusera risikoen.
Akutte anfall av urinsyregikt kan behandlast med legemiddel som hemmar betennelse. Ved hyppige anfall kan ein òg gje middel som set ned produksjonen av urinsyre i kroppen eller som aukar utskiljinga av henne. Ved sekundær urinsyregikt bør ein behandla den underliggande årsaka.
Medisinsk historie
Sjukdommen blei skildra av legar i det gamle Egypt, av grekaren Hippokrates, som merka seg at han ikkje fanst hjå evnukkar eller kvinner før menopausen, og av romerske Aulus Cornelius Celsus, som også nemnde sambandet mellom alkohol og nyreproblem og sjukdommen.
I 1679 skildra nederlandske Antonie van Leeuwenhoek for første gongen urinsyrekrystallar sett i mikroskop. I 1848 fann engelske Alfred Baring Garrod fram til sjukdomsårsaka som for mykje urinsyre i blodet.
Linn Siri Jensen
Jensen spelte ei tid på Fyllingen i heimbyen, før ho flytta til Oslo og melde seg inn i IL Vestar, eit lag ho vart seriemeister med i 1989.
Jensen fekk sin landslagsdebut 18 år gammal og var i fyrste halvdelen av 1980-åra mykje godt for fyrstemålvakt på landslaget å rekne. Ho var med då det norske kvinnelandslaget gjorde sitt gjennombrot i internasjonal handball og tok bronsemedalje i VM 1986 i Nederland, ein meisterskap der ho vart skadd og fekk lite speletid. Eitt år seinare spelte ho sin 121. og siste landskamp.
Karen Sundt
Karen Sundt var ein norsk forfattar og journalist. Ho er kjend for sine «folkelege forteljingar som nådde fram til eit elles lite litteraturinteressert publikum». Eilert Sundt var farbror hennar.
Liv og gjerning
Sundt var fødd i Farsund, der faren var skipper, seinare vart han tollbetjent i Langesund og familien flytta dit i 1852. Ho gjekk Sagatun Folkehøyskole i 1873, og levde sidan i mange år som korrespondent og/eller journalist i ymse aviser. Mellom anna leverte ho stoff til Verdens Gang og, medan ho budde i Skien, til bladtiltak i distriktet. I 1886 var ho redaksjonssekretær i Østlandsposten i Larvik.
Frå 1892 var Sundt busett i Kristiania. Ho livnærte seg sidan som forfattar av romanar som i stor grad vart omsett gjennom kolportasje. I sin svært omfattande litterære produksjon tok ho opp tema som vedkom folk i små kår, og med sympati for figurane og deira livssituasjon. Ho skreiv meir røyndomsnært enn mange andre forfattarar av same sjangertype, meiner Willy Dahl.
Ho døydde ugift i hovudstaden.
Mount Bellows
Mount Bellows er eit fjell, 2390 moh, 3 nautiske mil (6 km) vest for Layman Peak ved austsida av Ramseybreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Frederick A. Bellows i U.S. Navy som var sambandsmann ved McMurdo-basen, 1964.
Rostam fylke
Rostam fylke (persisk شهرستان رستم) er eit fylke i Fars i Iran. Det administrative senteret i fylket er Masiri. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 45 377. Fylket er delt inn i to distrikt: Sentral-distriktet og Sorna-distriktet. Fylket har éin by: Masiri.
McDonald Bay
McDonald Bay er ei open bukt i Davishavet mellom Adams Island og Haswell Islands, som ligg like vest for Mabus Point på kysten av Antarktis. Ho vart kartlagd av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (AAE) under Douglas Mawson, 1911-14. Ho vart namngjeven av the Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiseren Edwin A. McDonald i US Navy som var kommandør på USS «Burton Island», flaggskipet av to isbrytarar som støtta U.S. Navy (USN) Operasjon Windmill som opppretta astronomiske stasjonar langs Wilhelm II, Queen Mary, Knox og Budd Coast sommaren 1947-48.
Bay of Winds
Bay of Winds er ei bukt mellom Cape Dovers og Avalanche Rocks i Antarktis. Ho vart oppdaga av Western Base Party i Den australasiatiske antarktisekspedisjonen, 1911–14, under Mawson, som namngav ho på grunn av nesten konstant utstrøyming av kaldluft frå platået og ut i bukta.
Ruhpolding
Ruhpolding er ein kommune i landkrinsen Traunstein i den tyske delstaten Bayern. Landsbyen Ruhpolding, som ligg ei 75 km søraust for München, har i kring 6 700 ibuarar.
Metroid Prime 2: Echoes
Metroid Prime 2: Echoes er eit action-eventyrspel i førsteperson, utvikla av Retro Studios og utgjeve av Nintendo til Nintendo GameCube hausten 2004. Det er ein direkte oppfølgjar til Metroid Prime frå 2002.
Spelet handlar om dusørjegeren Samus Aran som er send for å redde ein tropp av soldatar som er forsvunne på Aether, heimplaneten til ein rase kjend som Luminoth. Ho oppdagar at troppen er blitt drepen av Ing, ein rase som stammar frå ein alternativ dimensjon av Aether. Samus må dermed reise til tre tempel for å nedkjempe trugselen frå Ing-rasen, medan ho samstundes kjempar mot rompiratar og ein mystisk dobbeltgjengar kjend som Dark Samus.
Ruhpolding
Frå byen går det svevebane til fjelltoppane Rauschberg og Unternberg.
Ash Shaikh Outhman-distriktet
Ash Shaikh Outhman-distriktet er eit distrikt i Aden guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 105 248 innbyggjarar.
Physical av Olivia Newton-John
«Physical» er ein song av den australske songarinna Olivia Newton-John for det 12. studioalbumet hennar, Physical. Han vart gjeven ut i september 1981 på MCA Records som den første singelen frå albumet. Songen vart skriven av Steve Kipner og Terry Shaddick, som opphavleg hadde tenkt å gje han til den britiske songaren Rod Stewart, medan produksjonen vart gjort av John Farrar.
Songen vart ein umiddelbar suksess og selde 2 millionar eksemplar i USA, som gav ho platinaplate, og låg 10 veker på toppen av Billboard Hot 100. Dette vart dermed den største singelen til Newton-John i USA. Songen nådde sjuandeplassen i Storbritannia i november. Songen vart nominert til Grammyprisen for beste kvinnelege popsong.
Singelen har i alt seld kring 2,5 millionar eksemplar.
Soge
Han vart spelt inn tidleg i 1981 og gjekk til toppen av Billboard Hot 100 i USA i november 1981, der han låg i ti veker til slutten av januar 1982. Billboard rangerte han som den mestseljande singelen for 1982 (salsåret starta i november 1981), og ein av dei mestseljande singlane på lista i 1980-åra. Gitarsoloen i songen vert framført av Steve Lukather.
Songen var kvassare enn songar Newton-John var kjend for tidlegare, som songane frå Grease og den store countrypop-hiten «I Honestly Love You». Songen vart til og med bannlyst av enkelte radiostasjonar på grunn av det seksuelle innhaldet, til dømes linja «There's nothing left to talk about unless it's horizontally».
Musikkvideoen for songen vart regissert av Brian Grant.
Ettermæle
Billboard rangerte songen på sjetteplassen på lista deira All Time Top 100 og øvst på lista deira Top 50 Sexiest Songs Of All Time.
Ein bossanova-versjon av songen vart gjeven ut i 2002 på duettalbumet til Newton-John kalla (2), som eit bonusspor.
I nyare tid rangerte Matthew Wilkening frå AOL Radio i 2010 songen på 39. plass på lista over dei 100 verste songane gjennom tidene.
Shunt
Shunt er ein leiar som blir kopla inn i ein straumkrins for å føre hovudstraumen utanom ein avgjort komponent i krinsen, til dømes utanom eit kjenslevart instrument for å verne dette. Kalibrerte shuntar kan brukast saman med eit amperemeter eller eit mA-meter (milli-amperemeter) for å utvide instrumentet sitt måleområde.
Kjelder
shunt – elektrisitetslære. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/shunt/elektrisitetsl%C3%A6reie
Veldre
Veldre er ei bygd og eit kyrkjesokn i Ringsaker i Innlandet. Soknet har ei flatevidd på 210,2 km². Folketalet var i 1960 på 4 929 innbyggarar, femti år seinare er det på ikring 7 000. Jarnbanestasjonen Veldre på Dovrebanen ligg 188 moh, og var 144 km frå Oslo.
Even Glestad og Johan Nordhagen var frå Veldre.
Aleksandr Rodtsjenko
Aleksandr Milhailovitsj Rodtsjenko var ein russisk kunstnar, skulptør, fotograf og grafisk designar. Han var ein av grunnleggjarane av konstruktivisme og russisk design.
Rodtsjenko var ein av dei mest allsidige russiske kunstnarane som dukka opp etter den russiske revolusjonen. Han jobba som målar og grafikar før han slo seg til ro med fotografi. Fotograferinga hans var sosialt engasjert, formelt nyskapande og i motsetnad til det målarisk estetiske.
Barberkniv
Ein barberkniv, òg kalla rakekniv, er ein skarp spesialkniv til våtbarbering, av og til òg til tørrbarbering.
Han består av eit avlangt stålblad (vanlegast er 16mm vidde ) som kan foldast inni eit handtak. Bladet er som oftast laga av ikkje-rustfritt såkalt AHSS-stål med holslipt egg. Handtaket er laga av tre, horn, perlemor, bakelitt, celluloid, skjelpaddeskal eller plast. Slike barberknivar var dominerande på 1800-talet.
Gjortsje Petrov
Gjortsje Petrov (makedonsk Ѓорче Петров) er ein kommune i storkommunen Skopje i Nord-Makedonia. Kommunen fekk sitt noverande omfang i 2004 då grensa til Karposj vart justert litt.
Kommunen har eit areal på 66,93 km² og hadde 44 844 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 41 634 innbyggjarar, fordelt slik på bydelane og landsbyane i kommunen:
Vegusdal
Vegusdal er ei bygd og ein tidlegare heradskommune i Aust-Agder. Heradet hadde ei flatevidd på 325,1 km². Landskapet er prega av fleire større nord-sør-gåande elvar, så som Tovdalselva, Hovlandsdalsåna/Flatelandsåna, Engelsåna, Rettåna og Skreerosåna, som lagar større vatn. Kring vatna er store myrar med skogkledde åsar og nakne heiar. I alt er det kring 525 vatn i bygda. Berggrunnen er mest gneis, jorda er både sandblanda moldjord og myrjord. Høgste punktet på 660 moh ligg i nord, lågaste punktet er kring 140 moh.
Årsnedbøren er 1196 mm, middeltemperaturen 5,2.
Kyrkja
Vegusdal kyrkje er frå 1867.
Folkenamn
Ein person frå bygda er ein vegdøl.
Maigullslekta
Maigullslekta (Chrysosplenium) er ei planteslekt i sildrefamilien. Medlemane er små og fleirårige vårplantar med runde eller nyreforma blad og veike gjennomskinlege stenglar, kvithåra på den nedre delen. Flat blomsterstand med breie kortskafta dekkblad. Firetalsblomster med enkelt gulgrønt blomsterdekke. Tre artar veks i Noreg.
Five Years (1969–1973)
Five Years (1969–1973) er ein plateboks av den engelske musikaren David Bowie, gjeve ut i september 2015. Perioden i karrieren til Bowie frå 1969 til 1973 er oppsumert over 12 CD-plater og 13-LP-plater. Ei plate er eksklusiv for boksen, kalla Re:Call 1, og er ei samling av singlar, singelversjonar og B-sider. Samlinga inneheld albuma David Bowie (oftare kjend som Space Oddity), The Man Who Sold the World, Hunky Dory, The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars, Aladdin Sane og det siste Spiders-album med Bowie Pin Ups. Albuma dekkjer ein periode på fem år då Bowie gjekk frå ukjend til superstjerne og inneheld òg Live Santa Monica '72, musikken frå den siste Ziggy Stardust-konserten i Hammersmith Odeon, og ein stereoremiks av Ken Scott av Ziggy Stardust (tidlegare gjeven ut i 2003 på SACD-utgåva av albumet og i 2012 på vinyl- og DVD-Audio-utgåva av albumet).
Plateboksen kom med ei bok med sjeldne foto, essay frå plateprodusentane Tony Visconti og Ken Scott, original pressmeldingar og eit kort forord av Ray Davies frå The Kinks.
Innhald
Alle songane på kvart av albuma er skrivne av David Bowie, utanom der andre er nemnde.
Kvitstrupesporv
Kvitstrupesporv (Zonotrichia albicollis) er ein trekkfugl i amerikasporvfamilien som hekkar i Canada og nordaustlegaste USA og overvintrar i USA.
Arten er monotypisk, utan underartar, men det finst to fargevariantar: Ein «brunbryna» med ei brei brungul augebrynstripe og ein «kvitbryna» variant.
Skildring
Denne arten er ein mellomstor medlem av amerikasporvfamilien, 15-17 centimeter i kroppslengd. Hovudet til den «kvitbryna» fargevarianten liknar kvitkronesporv med eit kvitt isseband frå nebb mot bakhovud, omkrinsa av svarte striper, eit kvitt felt mellom denne og ei svart augestripe som går mot nakken. Til skilnad frå kvitkronesporven har han eit kraftig farga gult område mellom nebb og auge. Han har òg kvit strupe mot gråe kinn og grått bryst. Unge fuglar og delar av den vaksne populasjonen er «brunbryna». Omtrent halve populasjonen er av denne varianten.
Hekkinga skjer i blandingsskog eller i open barskog. Ein kan finne hekkande kvitstrupesporvar langs vegkantar og i høgda opptil 3500 moh. Hekkeområdet er i provinsane av Canada frå vest til aust, i søraustlege Yukon. I USA inn i statane rundt Dei store sjøane som Minnesota, Wisconsin, Michigan, og austover lengst nord mot atlanterhavskysten. Overvintring skjer i søraustlegaste statane og langs stillehavskysten. Der er òg kvitstrupesporvar vinterstid inn i ekstremt nordlegaste Mexico.
Desse fuglane beitar på eller nær bakken. Om sommaren etter insekt og andre leddyr, om vinteren etter frø og bær. Om våren gjerne knoppar av eik. Dei kan beite einskildvis, i par eller dei kan vere med i store fleirartsflokkar utanom hekkesesongen.
Storleiken på populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere stabil. Han er vanleg i utbreiingsområdet og klassifisert som globalt livskraftig.
Eit individ av arten er registrert i Orkdal kommune i Trøndelag sommaren 2002, ein annan kvitstrupesporv heldt seg på Røst i Nordland gjennom sommaren 2003.
Wright Bay
Wright Bay er ei lita bukt mellom vestsida av Helen bretunge og fastlandet. Ho vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (1911–14) under Douglas Mawson, som namngav ho etter Charles S. Wright frå Terra Nova-ekspedisjonen til Scott (1910–13).
Ardenna
Ardenna er ei biologisk slekt av sjøfuglar og medlem av stormfuglfamilien, Procellariidae.
Denne slekta samlar sju mellomstore lirer. Desse artane var lenge ein del av slekta Puffinus, men på bakgrunn av funn etter fylogeniske analysar av mitokondrium-DNA, vart artane splitta ut til si eiga slekt Ardenna. Ein nemnd skildnad i morfologi mellom dei to slektene er ein tendens til større naseborrøyr ved nebbrota hos Ardenna-artane enn hos mange Puffinus-artar.
Allereie i 1853 gjorde Ludwig Reichenbach framlegg om denne slekta, likevel blei namnet første gongen brukt så tidleg som i 1603 til å referere til ein spesifikk sjøfuglart.
Som andre lirer flyg Ardenna-lirer med stive venger, og brukar ein teknikk for å segle over bølgjefrontar som krev eit minimum av aktiv flyging. Mange er langdistansemigrantar, kanskje mest spektakulærte er grålira og smalnebblira som utfører trekk på 14 000 km eller meir kvart år.
Artane i Ardenna i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2016 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Sarvestan fylke
Sarvestan fylke (persisk شهرستان سروستان) er eit fylke i Fars i Iran. Det administrative senteret i fylket er Sarvestan. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 34 452. Fylket er delt inn i to distrikt: Sentral-distriktet og Kuhenjan-distriktet. Fylket har éin by: Sarvestan.
Albert Peter Low
Albert Peter Low var ein kanadisk geolog, utforskar og idrettsutøvar. Utforskingane hans i 1893–1895 var viktige for å heva kanadisk suverenitet over Arktis, og seinare til å fastsetja grensa mellom Quebec og Labrador.
Liv
Albert Peter Low var fødd i Montreal i Quebec. Han studerte ved McGill University, som han gjekk ut frå i 1882. Han flytta til Ottawa i Ontario å jobbe som landmålar og oppdagar med Geological Survey of Canada. Low blei påskjønna av høgtståande embetsmenn for framifrå arbeid, og utførte fleire vitskaplege oppdrag i nord. Low er kanskje best hugsa som leiar for ein Dominion-ekspedisjon i 1903-04 for å hevda kanadisk suverenitet over Arktis. Reisa resulterte i ei bestseljande bok, The Cruise of the Neptune. I 1906 blei han utnemnd til direktør for Geological Survey of Canada. I 1907 blei han den fyrste viseministeren for Department of Mines. Han pensjonerte seg i 1913 etter ein alvorleg sjukdom.
Low var også ein idrettsutøvar, og spelte ishockey for to kjente lag, McGill University Hockey Club, som er rekna som den fyrste organiserte hockeyklubben i verda, og Ottawa Hockey Club. I 1883 stod han i måldå McGill Hockey Club vann Montreal Winter Carnival. Denne meisterskapen er rekna som den fyrst kanadiske meisterskapen. Etter å ha flytta til Ottawa i 1883 var han med på å skipa Ottawa Hockey Club, som blei til nokre vekre etter tevlinga i 1883. I 1884 vende han tilbake til Montreal Winter Carnival-tevlinga som målvakt for Ottawa, og slapp ikkje inn nokon mål mot McGill. Han var medlem av Ottawa Hockey Club til 1889.
Low døydde i Ottawa i 1942. Aplowitt, eit gjennomsynleg rosafarga koboltmineral, er kalla opp etter han. Han har også gjeve namn til A. P. Low Primary School i Labrador City.
UEFA-cupfinalen i fotball 1978
UEFA-cupfinalen i fotball 1978 stod mellom nederlandske PSV Eindhoven og franske SC Bastia og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 26. april på Stade Furiani i Bastia med 15 000 på tribunane, returkampen vart avvikla 9. mai på Philips stadion i Eindhoven framfor 27 000 tilskodarar. PSV Eindhoven sigra med 3 mål mot 0 og tok klubbens fyrste triumf i ei av dei store europeiske klubbturneringane.
Kampane
Kampen i Bastia enda mållaus.
Heime på Philips stadion ordna Willy van de Kerkhof PSV-leiing i det 24. minutt. Midtvegs i den andre omgangen, etter 21 og 23 minuttars spel, avgjorde PSV finalen med to kjappe skåringar, fyrst ved Gerrie Deijkers, så ved kapteinen Willy van der Kuijlen.
Laga
Meisterlaget til PSV bestod av: Jan van Beveren, Kees Krijgh, Adrie van Kraay, Ernie Brandts, Huub Stevens, Harry Lubse, Jan Poortvliet, Willy van de Kerkhof, René van de Kerkhof, Willy van der Kuijlen, Gerrie Deijkers og innbytaren  Nick Deacy.
Domarar
Dusan Maksimović frå Jugoslavia var dommar på Korsika, Nicolae Rainea frå Romania dømde i Eindhoven.
Gjenforeiningskrigen
Gjenforeiningskrigen (1683–1684) var ein kort konflikt mellom Frankrike og Spania og deira allierte. Krigen kom som følgje av det langvarige ønsket til Ludvig XIV om å erobre nye landområde, hovudsakleg i Dei spanske Nederlanda, langs den nordlege og austlege grensa til Frankrike. Krigen var, på sett og vis, eit framhald av måla til Ludvig XIV frå devolusjonskrigen og den fransk-nederlandske krigen.
Bakgrunn
Avtalane som enda devolusjonskrigen og den fransk-nederlandske krigen, samt freden i Westfalen frå 1648, avstod mange byar til Frankrike. Når ein by skifta eigarar, skifta etter tradisjonen òg dei omliggande landområda det same, som gav byen mat og andre forsyningar. Ofte var grenseområda til desse avhengige regionane dårleg definerte. Så Ludvig og hoffet hans introduserte frå 1670 fleire gjenforeiningskammer som skulle undersøke om Frankrike hadde fått alle landområda dei hadde krav på.
Gjenforeiningskammeret, som var lojale overfor kongen, avgjorde etter å ha undersøkt fleire motstridande dokument frå mellomalderen, at fleire av dei avsidesliggande områda skulle gjevast til Frankrike. Desse områda bestod generelt av små byar og landsbyar, og i stor grad gjekk overføringa til Ludvig utan motstand så snart dei franske soldatane nådde fram.
Annektering og krig
Krigen starta offisielt då eit kringsett Spania følte seg tvungen til å erklære krig for å protesterte mot at dei franske soldatane gjekk inn i områda deira. Områda franskmennene tok kom hovudsakleg frå Dei spanske Nederlanda og vestlege delar av Det tysk-romerske riket, særleg Alsace. Dette etterlet derimot store landlege område under Ludvig sin kontroll som var uverna av store garnisonsbyar. Dei to vitkigaste av desse var Strasbourg og Luxembourg by. Strasbourg dominerte det nyannekterte området til Ludvig i Alsace, medan den store festninga i Luxembourg dominerte regionane Ludvig hadde annektert frå Dei spanske Nederlanda. I 1681 vart Strasbourg annektert etter at Ludvig kringsette byen med ein stor styrke.
Luxembourg nekta derimot å gje seg, og det braut ut krig mellom dei spanske styrkane i Nederlanda, med støtte av Det tysk-romerske riket, og Frankrike vinteren 1683. Som straff for å ha lete dei spanske soldatane nytte hamna deira, bombarderte franskmennene byen Genova i 12 dagar i mai 1684. Som i tidlegare krigar slo franskmennene lette dei spanske styrkane, og tok fleire byar, mellom andre Courtrai og Diksmuide.
Trass i at Gjenforeiningskrigen var relativt kortvarig, utvikla han eit rykte for å ha vore ein særskild blodig krig. Ludvig XIV og dei militære rådgjevarane hans utførte fleire valdelege represaliar for å påverke folkeopinionen, med mål om å presse fiendtlege embetsmenn til å overgje seg. Under eit slag gav Louvois ordre til comte de Montal om å brenne tjue landsbyar nær Charleroi fordi spanjolane tidlegare øydela to låvar utanfor to franske landsbyar, og han insisterte på at ikkje eit einaste hus skulle stå att i dei tjue landsbyane.
Same året sette Det osmanske riket i gang den største offensiven sin nokon gong på austsida av Det tysk-romerske riket, og starta den store tyrkiske krigen.
Fred og avtale
Ludvig nekta å sende støtte til Riket og sende til og med i løyndom sendebod for å støtte osmanarane. Skriv frå denne tida indikerer at han rekna det som usømmeleg å halde fram ein krig mot Riket på vestsida. Ludvig gjekk derfor med på freden i Ratisbon, som garanterte tjue år med fred mellom Frankrike og Riket og bad syskenbarnet Karl II av England, om å avgjere striden om kvar grensa skulle gå.
Etterverknad
Gjenforeiningskrigen, som dei førre kontinentale krigane, mislukkast i å løyse den betente konflikten mellom det franske Bourbon-dynastiet og den spanske og austerrikske greina av Habsburg-dynastiet. Den korte, men brutale krigen, var ein del av opptakten til den lengre niårskrigen.
Kjelder
''
Bengaard Peak
Bengaard Peak er eit markant fjell, 2110 moh, 6 nautiske mil sør for Fazekas Hills, på austsida av Queen Elizabeth Range. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Hans J. Bengaard, ein forskar frå US Antarctic Research Program på ionosfæren ved Little America V, 1957.
Vortesvin
Vortesvin (Phacochoerus africanus) er ein art i svinefamilien som høyrer heime i Afrika og finst frå Mauritania til Etiopia, sør til Namibia og det austre Sør-Afrika. Dette vortesvinet er òg kjent som nordleg vortesvin, sidan det òg har ein meir sørleg slektning; ørkenvortesvinet (P. aethiopicus).
Vortesvin har ein nær sylindrisk kropp med eit særs stort hovud med ansiktsvorter som er mest iaugefallande hjå hannane. Dei har støyttenner og også nokre velutvikla hjørnetenner i underkjeven. Kroppslengda er på 110-135 cm, skulderhøgda ca. 70 cm, halen 40 cm, vekta 40-110 kg. Dei held gjerne halen rett opp når dei går. Vortesvinet trivst på både open og plantedekt savanne, grasdekte steppar og i halvørken. Rundt Kilimanjaro finn ein arten i høgder på opp mot 3 000 moh.
Kunstindustrimuseet i Oslo
Museet hadde samlingar av eldre norsk og internasjonal kunstindustri. Samlingane omfatta mellom anna eldre tekstilkunst med riksklenodiet Baldisholteppet, norsk sølv, fajanse og glas frå 1700-talet, og dessutan kongelege drakter frå 1896 og framover. I dei seinare åra har samtida og den nære fortid vore det viktigaste satsingsområdet til museet, noko som har vist seg både gjennom innsamlings- og utstillingsverksemd. Typisk for denne utviklinga var museet si basisutstilling «Designar og kunsthandverk 1905–2005».