cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vestgotarar
Kongedømet i Spania
Vesegotarriket i Spania vara frå 507 til 711. Då frankarane vann fram, mista Visigotane halve riket sitt til kong Chlodovech, og dei laut bygge ein ny hovudstad i Toledo. Dei gjekk over frå Arianismen til katolisismen i 589, og byrja samstundes ei forfølging av jødane. Hundreåret etter vart riket jamnt svakare, og kongane laut stri både med frankarkongane og med maurarane. Dei mista taket på Spania i 711, og drog seg attende til fjella lengst nord, der dei oppretta kongedømet Asturia under visigotarhovdingen Pelayo.
Stortingets kommunal- og miljøvernkomité
Stortingets kommunal- og miljøvernkomité var ein fagkomité på Stortinget. Den vart oppretta 10. oktober 1972, og bestod då av medlemmane i Stortingets kommunalkomité, som samstundes vart lagt ned.
Stortingets kommunal- og miljøvernkomité vart lagt ned 30. september 1993. Siste komitéleiar var Haakon Blankenborg frå Arbeiderpartiet.
Då komiteen vart lagt ned, vart ein vesentleg del av saksområdet overført til den nye Stortingets kommunalkomité, som var i verksemd i stortingsperiodane 1993-1997, 1997-2001 og 2001-2005.
Stortinget.no har oversikt over alle medlemmer av Stortingets kommunal- og miljøvernkomité.
Takamasa Sakai
Takamasa Sakai er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kataller Toyama.
Wellsford
Wellsford er ein by nord på Nordøya på New Zealand. Byen er den nordlegaste større busetnaden i regionen Auckland, og ligg 75 kilometer nordvest for Auckland City.
Osogna
Osogna er ein kommune i distriktet Riviera i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 274 meter over havet.
Wellsford
Sjølv om folketalet i byen berre var 1671 ved folketeljinga i 2006, er byen eit viktig regionalt senter i det han ligg ved kryssingspunktet til hovudvegane State Highway 1 og State Highway 16. Byen ligg nesten nøyaktig halvvegs mellom Auckland City og den nordlegaste byen Whangarei.
Yuki Matsubara
Yuki Matsubara er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Kataller Toyama og AC Nagano Parceiro (2019).
Stortingets forsvarskomité
Stortingets forsvarskomité var ein fagkomité i Stortinget. Den handsama forsvarspolitiske saker, mellom anna militært forsvar og saker om sivil beredskap.
Forsvarskomiteen hadde åtte medlemmar. Den blei oppretta med basis i Stortingets militærkomité den 1. oktober 1967, og blei lagt ned den 30. september 2009 for å bli erstatta av Utanriks- og forsvarskomiteen.
Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe
Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe, BWV 25, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Han vart først framført den 29. august 1723 for den fjortande sundagen etter treeiningssundag. Teksten er laust basert på evangeliet etter Lukas, der Jesus lækjer ti spedalske (Lukas 17:11-19) og frå Paulus’ brev til galatarane 5: 16-24. Kven som har skrive teksten er ukjend.
Kantaten er skriven for sopran, alt, tenor, bass, zinke, tre tromboner, tre blokkfløyter, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo.
Cresciano
Cresciano er ein kommune i distriktet Riviera i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 260 meter over havet.
Fjernsynsprogrammet Tabloid
Tabloid er eit debatt- og aktualitetsprogram som vert sendt på TV2 måndagar, tysdagar, onsdagar og torsdagar frå kl. 18.55 til 19.30.
Programmet byrja å gå 4. september 2000, og vert i dag sendt fire dagar i veka. Pål T. Jørgensen var programleiar frå starten og fram til sommaren 2006, i totalt 687 sendingar. 14. august 2006 til byrjinga av 2008 var Jan Øyvind Helgesen programleiar. No har Trude Teige teke over som programleiar.
Akihiro Noda
Akihiro Noda er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Gifu og Fukushima United FC.
Morgenbladet
Morgenbladet er ei avis som kjem ut i Oslo kvar fredag. Ho har eit stadfesta nettoopplag på 15 720. Ansvarleg redaktør er Sun Heidi Sæbø.
Avisa har som mål å vere ei ubunden røyst i den offentlege debatten og konsentrerer seg hovudsakleg rundt temaa kultur, media, politikk, kunst og litteratur. Tidlegare var avisa ei konservativ avis.
Dei viktigaste eigarane i Morgenbladet er Forlagskonsult, Fritt Ord og Dagsavisen.
Historie
Boktrykkar Niels Wulfsberg stod bak den første utgåva av Morgenbladet, som kom ut 1. januar 1819. Ingen norske dagsaviser er eldre. Avisa kom med undertittelen «En daglig Avis af alle Slags Indhold» og vart trykka av det Wulfbergske Boktrykkeri under faktor Rasmus Hviid.
Wulfsberg utgav til tross for at enkelte krefter meinte at ein hadde nok aviser i landet. Morgenbladet utkom samtidig med aviser som Nationalbladet, Drammens Tidende, Budstikken og Rigstidende.
Utover 1820-talet vart Morgenbladet sett på som ei av dei viktigaste avisene i Noreg.
Adolf Bredo Stabell
Morgenbladet fekk i 1831 med Adolf Bredo Stabell, som første norske avis, ein redaktør som førte ei langsiktig politisk line. Med inspirasjon fra utlandet innførte Stabell leiarartikelen. Gjennom sitt politiske ståsted og uahenighetsideal i Morgenbladet vart Stabell ein av dei fremste bidragsytarane til utforminga av den norske redaktørrollen.
Saint-Amand-Montrond
Saint-Amand-Montrond er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Cher i regionen Centre. Byen ligg ved elva Cher og har om lag 11 000 innbyggjarar.
Morgenbladet
1900-talet
Carl Joachim Hambro d.e. var Morgenbladets redaktør under og etter den første verdskrigen.
Saint-Amand-Montrond
Geografi
Byen ligg ved den austlege breidda til elva Cher, som skil byen frå kommunen Orval på andre sida. To bruer knyter dei to kommunane saman.
Morgenbladet
1900-talet
Avisa vart under den andre verdskrigen stoppa av den tyske okkupasjonsmakta i april 1943. Redaktørane Olaf Gjerløw og Fredrik Ramm vart sende i tysk fangenskap.
Jostein Gaarder
Jostein Gaarder er ein norsk forfattar.
Morgenbladet
1900-talet
Etter krigen gjekk det stadig nedover med Morgenbladet.
Saint-Amand-Montrond
Historie
Det har vore busetnadar ved Saint-Amand tilbake til førhistorisk tid. Tre byar vart delt i mellomalderen, Saint Armand le Chastel, Montrond og Saint Armand sous Montrond.
Jostein Gaarder
Han vart fødd i Oslo, og studerte skandinaviske språk og teologi ved Universitetet i Oslo. Før han byrja på si forfattarkarriere underviste han i filosofi ei kort stund. Tema frå dette faget har seinare gått igjen i fleire av bøkene hans.
Hans best kjende verk er romanen Sofies verden. Romanen er omsett til 54 språk og utgjeve i meir enn 20 millionar eksemplar.
Morgenbladet
1900-talet
I perioden 1963 til 1982 var Chr. Christensen (C.C.) redaktør i avisa.
Ein periode på 1980-talet vart avisa utgjeven av Hroar Hansen, som også stod bak Søndag Søndag. I denne perioden var Hans Geelmuyden redaktør. Etter ei tid trekte likevel Geelmuyden og det meste av redaksjonen seg etter fleire konfliktar med Hansen.
I 1993 kjøpte Truls Lie avisa, som vart omgjort til ei vekeavis.
Tømmerkistedam
Ein tømmerkistedam (kistedam, tømmerkiste) er ei demning lafta av rundtømmer.
Tømmerkista har to lafta tømmerveggar. Veggen mot vatnet og nedveggen er bundne i hop med tverrstokkar. Til nedveggen er dei låste fast til tømringa med vanlege lafteknutar. Oppstraums, på vassida, går tverrstokkane berre halvvegs inn i tømringa, slik at dei ikkje punkterer dammen. Tverrstokkane fungerer også som golvåsar i steinkistene. Steinkistene er fylte med store steinar som pressar tømmerstokkane ned og saman.
Ofte er slike dammar bygd med ein tetning på vassida. Tetningen er laga av ståande plank med not og fjør – gjerne dobbel not og fjør. Når denne planken vert driven ned i undergrunnen, blir dammen tett. Endå viktigare er det at tetningen hindrar isen i å få tak i tømringa og arbeide han sund.
Historisk bruk
Denne måten å byggje demningar på er kjent frå 1600-talet, og det var den vanlegaste damkonstruksjonen då fløytingsvassdraga vart utbygde på 1800-talet. Den høver særleg godt om grunnen er laus og det vil vere vanskeleg å lage fundament for ein steindam.
Dei enklaste dammane var brukte til demme opp utslåtte-enger, så engene kunne bli overfløymde ved vår- og regnflaum. Det hende at folk sette opp ein dam, så vatnet stod 30–40 cm over enga. Før dei slo, sleppte dei så vatnet. Dei kalla slik slått damslått. Denne driftsmåten har vore vanlegare i Sverige enn i Noreg (svensk: silängar, dammängar).
Meir kjend i Noreg er oppdemming av småtjern for å ha vatn til mølle eller sagbruk. Når vatnet vart sleppt, auka flaumen i bekken slik at dei fekk vatn på mølla. Der tilhøve låg til rette for det, har dei fleste gardane hatt eiga vassdriven sag eller mølle.
Etablering av tresliperia i 1870-åra førte til at tømmerfløytinga auka i omfang. Utbygging av fløytingsvassdraga vart organisert av tømmerkjøparane. Det vart investert mykje i å få effektiv fløyting av tømmeret, og tømmerkister vart brukt i fløytingsdammar og elveforbygningar.
Tømmerkister i vår tid
Det er bygd kistedammar i vår tid òg. Då kan formålet ha vore å lage eit fiskevatn utav ei myr, eller det kan ha vore å ta vare på tømmerkistedammen som ein kulturhistorisk dokumentasjon.
Rafael Caetano de Almeida
Rafael Caetano de Almeida er ein brasiliansk fotballspelar.
Tømmerkistedam
Tømmerkister i vår tid
I Midt-Noreg er det òg nybygde tømmerkistedammar som gjev vassreservoar for å få sikrare vassføring og mykje betre lønnsemd ved ei utbygging av minikraftverk. Ut frå ein økonomisk vurdering er kistedammane først og fremst konkurransedyktige i området 2 – 4 m damhøgde, men det finst eldre døme på dammar med meir enn 8 meters høgde.
Rafael Caetano de Almeida
Han spela for klubben FC Gifu.
Firarakselerasjon
I spesiell relativitet er firarakselerasjon ein firarvektor og er definert som endringa av firarsnøggleik i løpet av eigentida til partikkelen:
der
og
og \gamma_u er Lorentzfaktor for snøggleiken u. Ein prikk over ein variabel indikerer ein derivert med omsyn på koordinaten tid i eit gjeve referansesystem, ikkje eigentida \tau.
Geometrisk er firarakselerasjon ein kurvevektor på ei verdslinje.
Derfor er storleiken til firarakselerasjonen (som er ein invariant skalar) lik eigenakselerasjonen som ein partikkel i rørsle «føler» langs ei verdslinje.
1499 Pori
1499 Pori er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eunomia. Han blei oppdaga den 16. oktober 1938 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Jo Nesbø
Jo Nesbø er ein norsk musikar og forfattar.
Nesbø var med då Molde Fotballklubb vann junior-NM i fotball i 1978. Han hadde og nokre kampar på A-laget til Molde for skade gjorde at han måtte slutte som fotballspelar.
I 1997 debuterte Nesbø som forfattar med boka Flaggermusmannen. Inspirert av ungdomsåra i Molde, der han gjekk på «Gymnaset», skreiv Nesbø manus og musikk til musikalen 90-metersbakken, som vart sett opp i Molde og turnerte i Møre og Romsdal fylke i 2004. Stykket vart òg sett opp ved Trøndelag Teater.
Jenisch
Jenisch er eit språk med hovudsakleg tysk rammeverk og eit blanda ordforråd med element frå m.a. keltisk, romansk, hebraisk og romanés. Det er føreslege at det kan vera samband mellom dette språket og det vestlandske vandrarspråket rodi.
Ieni%C5%9Fii
Rui Sako
Rui Sako er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Auld Lang Syne
«Auld Lang Syne» (engelsk «Times gone by») er ein av dei best kjende songane i engelsktalande land. Melodien er ein skotsk ballade og teksten er dikta av Robert Burns i 1788. Burns tok utgangspunkt i omkvedet frå ein skotsk folkesong, vølte på omkvedet og la til tre mellomvers.
Det er i engelsksspråklege land ein fast skikk å synge denne songen kvar nyttårsaftan ved inngangen til det nye året. Skikken er særleg utbreidd i Skottland, der songen ofte vert bruka som avskils- eller oppbrotssong. «Auld lang syne» vert då òg rekna som Skottland sin nasjonalsalme.
Skotsk tekst
Should auld acquaintance be forgot, and days of auld lang syne?
And days of auld lang syne, my dear, and days of auld lang syne.
We twa hae run aboot the braes, and pu'd the gowans fine.
We've wandered mony a weary foot, sin' auld lang syne.
Sin' auld lang syne, my dear, sin' auld lang syne,
We twa hae paidl'd i' the burn, frae morning sun till dine,
But seas between us braid hae roared, sin' auld lang syne.
Sin' auld lang syne, my dear, sin' auld lang syne.
And ther's a hand, my trusty fiere, and gie's a hand o' thine!
We'll tak' a cup o' kindness yet, for auld lang syne.
For auld lang syne, my dear, for auld lang syne,
Nynorsk tekst
Den fyrste til å setje «Auld Lang Syne» om til nynorsk, var Olav Nygard som laga «Gamal tid» i 1923. Gjendiktinga byrjar slik:
Hartvig Kiran laga så den gjendiktinga som er mest brukt. Kiran brukte songen som innleiing til den faste programposten sin Ønskediktet i NRK Radio. I tillegg vart songen nytta som opningssong til det populære fjernsynsprogrammet Syng med oss.
Gustav Lorentzen
Gustav Lorentzen var ein norsk musikar, humorist og forfattar. Best kjend som Ludvigsen i duoen Knutsen & Ludvigsen (1970–1986). Karriere som soloartist etter at duoen vart oppløyst i 1986. Forfattar av fleire bøker for barn. Han skreiv bøker som handlar om barn sine rettar, og om omsorg og terapi overfor barn. Nasjonal goodwill-ambassadør for UNICEF frå 1993. Gustav Lorentzen vann Spellemannsprisen i alt seks gonger.
Lorentzen fekk hjartestans og døydde brått under eit orienteringsløp i Bergen.
Filmen Olympia
Olympia er ein tysk dokumentarfilm frå 1938 regissert av Leni Riefenstahl. Filmen dokumenterer dei olympiske sommarleikane som vart haldne i Berlin i 1936.
Dette var den første dokumentarfilmen om dei olympiske leikane. Mange av dei opptaksteknikkane som seinare vart vanlege i filming av idrettstilskipingar vart utvikla av Riefenstahl i samband med denne filmen. Den olympiske elden vart innført av Riefenstahl som estetisk element i samband med med leikane i Berlin.
Oppbygging
Filmen vert sett på som eit estetisk meisterverk, og vart òg førebilete for seinare filming av dei olympiske leikane. TIME Magazine har skildra filmen som ein av dei hundre beste filmane dei på 1900-talet.
Bakgrunn
Filmen vart laga på oppdrag av riksministeriet for folkeopplysing og propaganda, og vart finansiert av statlege midlar. Filmen hadde premiere den 20. april 1938, på Adolf Hitler sin 49-årsdag. Såleis kan filmen sjåast som ein propagandafilm for Nazi-Tyskland og det herskande partiet NSDAP. Trass i nær tilknyting til nazi-styresmaktene, vert det i filmen teke med enkelte element som den gong ikkje var politisk korrekt. Mellom anna vert det i filmen fokusert på andletet til Hitler då han såg at afroamerikanske Jesse Owens vann gullmedalje. Mørkhuda menneske vart av nazistane sett på som underlegne kvite menneske.
Bruno Moreira Silva
Bruno Moreira Silva er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
VM i skiskyting 1967
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1967, den åttande i rekka, vart avvikla i Altenberg i dåverande Aust-Tyskland 16. og 19. februar 1967.
Meisterskapen bestod av ein individuell 20 km og 4 x 7,5 km stafett, begge for menn.
20 km
Dato: 16. februar
<br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
Dato: 19. februar
<br style="clear:both;" />
The Saami A Cultural Encyclopaedia
The Saami A Cultural Encyclopeaedia er eit leksikon om samiske emne, redigert av Ulla-Maija Kulonen, Irja Seurujärvi-Kari og Risto Pulkkinen. Leksikonet vart publisert i papirformat av Suomalaisen Kirjallisuuden Seura i 2005. Før det hadde delar av leksikonet vore tilgjengeleg på nettet i eit par år.
Leksikonet vart opphavleg skrive av bidragsytarane på ulike språk, som regel deira eige morsmål, og nettversjonen speglar denne språklege variasjonen, med at artiklane er lagt ut på dei språka dei vart skrive på (men ikkje på samisk). Det var i utgangspunktet meininga å publisere leksikonet på ulike språk, m.a. nordsamisk, men til no er det berre den engelske versjonen som er utgjeve.
Fokus for leksikonet er å framstille samisk kultur og språk på ein tverrfagleg måte, og å presentere resultata frå den tradisjonelt fleirspråklege forskingslitteraturen på engelsk. Leksikonet er på 500 tospalta sider, og inneheld ca. like mange artiklar.
Stéphane Henchoz
Stéphane Henchoz er ein sveitsisk tidlegare fotballspelar frå Billens. Henchoz var midtstoppar og ein av dei fyrste fotballspelarane frå Sveits som makta spele seg til fast plass i ein europeisk storklubb.
Klubbspel
Henchoz spelte på Neuchâtel Xamax frå 1992 til -95. Dei neste to sesongane var han aktiv i tyske Hamburger SV. Sommaren 1997 vart han overført til Blackburn Rovers, ein klubb som gjorde det godt i hans fyrste sesong, for så å rykke ned. Sommaren 1999 vart då Henchoz overført til Liverpool FC mot 3,5 millionar pund. Åra 2000-04 danna han stopparpar med finske Sami Hyypiä og var våren 2001 med om å vinne ligacupen, FA-cupen og UEFA-cupen for laget frå Liverpool. Etter å ha vorte benkeslitar i Liverpool var han våren Celtic-spelar i Skottland. 2005/06-sesongen spelte han i Wigan Athletic. Sommaren 2006 flytta han tilbake Blackburn Rovers. Etter to skadeplaga år la han opp.
Landslagsspel
Henchoz aksla den sveitsiske landslagsdrakta 72 gongar i tida 1993-2005, utan å skåre. Han deltok i europameisterskapane 1996 og 2004.
1500 Jyväskylä
1500 Jyväskylä er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 16. oktober 1938 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Claro
Claro er ein kommune i distriktet Riviera i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 270 meter over havet.
Kommunen består av landsbyen Claro og fleire spreidde, små busetnader langs venstresida av Rivieradalen.
Toril Brekke
Toril Brekke er ein norsk forfattar. Brekke er utdanna typograf. Ho har arbeidd som typograf, lærar, fabrikkarbeidar og journalist. I 1976 debuterte ho med romanen Jenny har fått sparken. Brekke er særleg kjend for sine historiske romanar.
Brekke har hatt tillitsverv i forfattar- og organisasjonar som arbeider for ytringsfridom. Ho har vore formann i Den norske Forfatterforening (1987-1991) og formann i Norsk P.E.N. (1992-1997).
Brekke er dotter av diktaren Paal Brekke, og skreiv i 2002 ei livsskildring om han ''Paal Brekke - En kunstner. Et liv''.
Kvite Drin
Kvite Drin (albansk: Drini i Bardhë; serbisk: Beli Drim, kyrillisk: Бели Дрим) er ei elv som renn frå Kosovo og gjennom nordlege delar av Albania, før ho etter 175 km flyt i saman med Svarte Drin og dannar elva Drin som renn ut i Adriahavet. Like ved utgangspunktet fell elva ned ein 25 meter høg foss, nær landsbyen Radovac.
Kvite Drin renn først austover, nær kurbadet Pećka banja og landsbyane Banjica, Trbuhovac og Zlokućane der ho møter elva Istočka frå venstre og så snur sørover. Resten av elveløpet går gjennom det frodige og tett folkesette sentralområdet i Metohija (Podrima-regionen), men det er merkeleg nok ingen større busetnadar nær sjølve elva. Dei største byane er fleire kilometer unna (Peć, Đakovica, Prizren) medan nokre mindre byar (Klina) og større landsbyar (Velika Kruša, Đonaj) ligg litt nærare. Kvite Drin har relativt lange sideelvar: Pećka Bistrica, Dečanska Bistrica, Prue potok og Erenik frå høgre; Istočka, Klina, Miruša, Rimnik, Topluga og Prizrenska Bistrica frå venstre.
Kosovar-delen av Kvite Drin sitt nedslagsfelt er 4 360 km². Fleire av sideelvene vert brukt til vassverk for dei større byane i nærleiken, som vatning og straumproduksjon (særleg sideelvene til høgre). Ved Vrbnica-Shalqin kryssar elva grensa til det austlege Albania og regionen Trektan.
Trektan
Den albanske delen av elva er berre 19 km lang med eit nedslagsfelt på 604 km². Det er ingen busetnadar nær elva, og ho har Lumë som sideelv frå venstre (som òg har sitt utspring i Metohija frå fleire elvar i Gora-regionen). Til slutt når Kvite Drin byen Kukës der ho flyt saman med Svarte Drin og dannar elva Drin, som renn ut i Adriahavet. Det er ikkje mogeleg med transport på elva.
Heile den albanske delen (og noko av den kosoviske) er dekt av ein kunstig innsjø med namn Fierza.
Leirpoll
Leirpoll er ein stad i Fjaler kommune i Sunnfjord i Vestland fylke. Staden blir kalla Pollen i dagleg tale. Han ligg på vestsida av Flekkefjorden, langs Riksveg 607. Tunet ligg 20 moh.
Namnet
Tidlegare namneformer har vore:
Namnet kjem av gammalnorsk «pollr». Poll er ei vik med smalt innlaup. I den sterke norskdomperioden i mellomkrigstida tok ein til å skrive gardsnamnet og etternamnet Leirpoll.
Litt gardssoge
Den fyrste busitjaren som er nemnd etter 1742 er Hans Ellingsen.
Jeremias Klementson, Rivedal kjøpte garden i 1850. Han kom frå Rivedal. Han tok etternamnet Lerpold.
Hole kommune
Hole er ein kommune i Buskerud i Viken fylke. Han grensar i nord til Ringerike, i aust til Bærum og i sør til Lier. Sør i Tyrifjorden grensar kommunen òg til Modum.
Historie
Hole kommune har fått namnet sitt frå ein hol, eit gammalt ord brukt om avrunda, einslege høgder. Holen det her er snakk om er Frøshaugåsen.
Dagens kommune er ganske ung, ettersom han fram til 1977 var del av Ringerike kommune etter å ha vorte slege saman med denne under den store kommunesamanslåinga i 1964.
Kommunevåpen
Kommunevåpenet til Hole viser fire kongekroner. Desse skal minna om fire kongar som hadde tilknyting til kommunen. Halvdan Svarte skal ha budd på Stein på Bønsnes, og vera gravlagd i Halvdanshaugen. Seinare vart det Sigurd Syr sin kongsgard der fostersonen Heilag-Olav og sonen Harald Hardråde voks opp.
FA-cupfinalen i fotball 1969
FA-cupturneringa i fotball 1969 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 26. april 1969. 100 000 tilskodarar såg Manchester City sine 11 utvalde spelarar vinne klubbens sjuande FA-pokal etter siger 1-0 mot Leicester City. Klubbens forrige triumf i FA-cupen kom i 1956.
Kampen
Finalen vart avgjort då Mike Summerbee i det 24. minutt spelte seg fri ved dødlinja og sentra tilbaje til midtspissen Neil Young som frå 13 meters hald lyfta ballen i nettaket.
Manchester City-laget bestod av Harry Dowd, Tony Book (kaptein), Mike Doyle, Tommy Booth, Glyn Pardoe, Alan Oakes, Colin Bell, Mike Summerbee, Francis Lee, Neil Young, Tony Coleman.
Leicester mønstra: Peter Shilton, Peter Rodrigues, David Nish (kaptein), Bobby Roberts, Alan Woollett, Graham Cross, Rodney Fern, Dave Gibson, Andy Lochhead, Allan Clarke og Lenny Glover. Malcolm Manley kom inn i det 70. minutt for Lenny Glover.
George McCabe var dommar.
Hidemi Jinushizono
Hidemi Jinushizono er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Hunderasar
Hunderasar er ulike hundar som har felles avstamming og/eller utsjånad. Mange av rasane er skildra og regulerte av ulike rasehundorganisasjonar, som FCI og NKK. Lista omfattar også nokre grunnleggjande blandingsrasar og såkalla pariahhundar.
Alle rasar blir ikkje lista opp her, men dei som inngår hos FCI og NKK har vorte inkludert per 1. mars 2005. I tillegg blir det lista opp ei rekkje rasar som ikkje er godkjende av FCI, men som kan vere godkjende av nasjonale kennelklubbar andre stader i verda.
Nytte-, hyrde- og gjetarhundar (FCI gruppe 1)
Fårehundar (seksjon 1)
Kveghundar bortsett frå sveitsiske kveghundar (seksjon 2)
Terrierar (FCI gruppe 3)
Informasjon om terrierar
Spisshundar som ikkje blir anerkjent
Desse hundane kan ha oppnådd lokal heider i heimlandet, men manglar internasjonal heider.
Pariahundar og dingo
Oversyn over pariahundar og dingo som ikkje er lista andre stader på denne sida. Desse hundane, som er svært gamle av opphav og nære slektningar av spisshundane, blir av og til anerkjent som ordinære hunderasar av nasjonale kennelklubbar som kan vere tilslutta FCI.
Bakgrunnsstoff
Listă de rase de câini Породы собак
Follow You Follow Me
«Follow You Follow Me» er ein song frå 1978 av Genesis. Musikken vart skriven av Tony Banks, Phil Collins og Mike Rutherford, med tekst av Rutherford. Han vart opphavleg gjeven ut på albumet …And Then There Were Three…, og så som singel. Singelen vart den første av Genesis som slo igjenn i USA med topplassering på 23. plass. Singelen nådde òg 7. plass i Storbritannia. Singelen bana veg for den meir radiovennlege retninga Genesis kom til å ta det neste tiåret.
Bakgrunn
Den langsamare, sentimentale «Follow You Follow Me» var eit steg til side for det Genesis hadde laga av musikk til no, og skilde seg òg ut frå resten av albumet med ein enkel melodi, romantisk tekst og ein vers-refreng-struktur. Sjølv om tidlegare album òg hadde inneheldt kjærleiksballadar, som «More Fool Me» på Selling England by the Pound og «Your Own Special Way» frå Wind & Wuthering, vart «Follow You Follow Me» den første store popsuksessen til Genesis. Bandet var samde om at dei hovudsakleg hadde mannlege fans i publikum og skreiv denne songen spesifikt retta mot kvinner.
Silvius Leopold Weiss
Silvius (ofte: Sylvius eller Silvyus) Leopold Weiss var ein tysk komponist og luttspelar.
Follow You Follow Me
Komposisjon
Songen starta med ein akkordsekvens av gitarist Mike Rutherford, som òg hevdar han skreiv teksten på kring fem minutt. På den tida skreiv bandet vanlegvis songar kvar for seg, men denne songen skal ha vorte skrive i samarbeid mellom heile bandet.
Silvius Leopold Weiss
Biografi
Nyare undersøkingar tyder på at han kan ha vorte fødd 1687 i Grottkau og ikkje 1686 i Breslau som tidlegare trudd. Faren, Johann Jacob Weiss var luttenist- og teorbist, og underviste Silvius og dei yngre syskena Johann Sigismund og Juliana Margaretha i luttspel alt frå tidleg alder.
Silvius Leopold Weiss arbeidde som luttenist ved pfalzgreve Karl Phillip von Pfalz-Neuburgs hoff i Breslau (dagens Wrocław).
Follow You Follow Me
Musikkvideo
Musikkvideoen for songen var ei framføring av bandet, som dei mima til. Denne kom sidan ut på DVDenThe Video Show.
Silvius Leopold Weiss
Biografi
Frå 1710 oppheldt Weiss seg i Roma i lag med den polske prinsen Alexander Sobieski. I Roma vart Weiss kjend med fleire av dei mest kjende musikarane til tida, mellom anna Alessandro og Domenico Scarlatti og Johann David Heinichen. Opphaldet i Roma var viktig for den musikalske utviklinga til Weiss. I 1714 vende han truleg tilbake til den opphavlege tenesteherren sin Karl Philipp, som no residerte i Innsbruck.
Første gongen ein høyrer om Weiss i Dresden er rundt 1717. I august 1718 vart han tilsett som kongeleg kammerluttenist ved hoffet til den saksiske kurfyrsten August den sterke. Weiss høyrde til dei best betalte musikarane ved hoffet i Dresden, og han vart her til han døydde.
I 1723 reiste han saman med Johann Joachim Quantz og Carl Heinrich Graun til Praha der dei spelte i kroningsoperaen til Johann Joseph Fux Costanza e Fortezza. I 1736 avslo Weiss eit jobbtilbod ved hoffet i Wien trass i at det vart lokka med usedvanleg høg løn (2000 talar). Det er belegg for at Weiss i 1739 vart kjend med Johann Sebastian Bach i Leipzig.
Weiss gjekk for å vere den beste luttenisten i si tid og var den siste store luttspelaren i ein fleire hundre år gammal tradisjon før instrumentet gjekk av bruk.
Han døydde i 1750 i ein alder av 63 år og vart gravlagt på den gamle katolske gravplassen i Dresden.
Påverknad
Weiss var den siste store og teknisk dyktige luttvirtuosen som vart beundra av sine samtidige for improvisasjonskunsten sin. Han skreiv meir enn 600 verk for solo lutt (preludium og barokke dansesatsar), det meste sett saman i suitar eller «sonatar» (må ikkje forvekslast med den seinare klassiske sonaten basert på sonatesatsformen). Diverre er ikkje noko av ensembleverka hans for lutt og andre instrument fullt bevart.
Silvius Leopold Weiss var godt kjend med Johann Sebastian Bach. I 1739 var han saman med Wilhelm Friedemann Bach og luttenisten Johann Kropfgans fleire gonger gjest i heimen til Bach i Leipzig. Johann Friedrich Reichardt fortel at Weiss og Bach hadde improvisasjonskonkurransar:
Unio
Unio er ei samanslutning for norske arbeidstakarorganisasjonar. Unio er samansett av 14 ulike forbund for universitets- og høgskuleutdanna, og organiserer primært offentleg tilsette. Samanslutninga hadde 389,000 medlemar i 2022. Unio vart skipa under namnet UHO i 2001.
Medlemsorganisasjonar i Unio er Utdanningsforbundet, Norsk Sykepleierforbund, Forskerforbundet, Politiets Fellesforbund, Norsk Fysioterapeutforbund, Norsk Ergoterapeutforbund, Det norske maskinistforbund, Akademikerforbundet, Norsk ergoterapeutforbund, Norsk radiografforbund, Presteforeningen, Bibliotekarforbundet, Norsk tannpleieforening, Skatterevisorenes Forening og Det norske Diakonforbund.
Leiar i Unio er Ragnhild Lied.
Vegen og Vi
Vegen og Vi er ei etatsavis og fagtidsskrift som vert utgjeve av Statens vegvesen. Avisa kjem ut 20 gongar i året, og er i tillegg til papirutgåva gratis tilgjengeleg på internett.
Dvergsporv
Dvergsporv (Emberiza pusilla) er ein liten fugl og medlem i busksporvfamilien. Han hekkar i nordlege Eurasia frå Finnmark til stillehavskysten, og overvintrar i sørlege Asia.
Skildring
Dvergsporven måler 12–14 cm i kroppslengde. Han har ein kraftig stripa brun rygg og kvit underside med fine mørke striper. Med kastanjefarga andlet og kvite mustasjestripe liknar han ei lita sivsporvhoe, men har svarte kronestriper, ein kvit augering og ein fin mørk kant på baksida av kastanjekinna. Kjønna er like.
Lætet er ein særegen zik, og songen er eit rullande siroo-sir-sir-siroo.
Denne vesle sporvearten hekkar over taigaen lengst nordaust i Europa og nordlege Sibir til det russiske fjerne austen, der finst han så langt nord som ved utlaupet av elva Indigirka, og vidare aust til Kolymabukta og Anadyrbukta. Sørgrensa er nordlegaste Mongolia. Han er ein trekkfugl og overvintrar i subtropane i Nord-India, Sør-Kina og dei nordlege delane av Søraust-Asia. Fuglane blir verande i vinterkvarteret ganske lenge; trekket nordover føregår frå mars til mai månader. Dvergsporv er ein sjeldan streiffugl til Vest-Europa. Denne arten er tilpasningsdyktig; i fjella i Bhutan, til dømes, der eit lite tal overvintrar, finst han typisk i eit jordbrukshabitat, for det meste mellom 1000 og 2000 moh.
Han hekkar i open barskog, ofte med litt bjørk eller selje. Føda består av frø, eller når dei matar ungar, insekt.
Han er ein vanleg og vidt utbreidd art og blir ikkje rekna som trua på IUCN si raudliste.
Dvergsporv er ein regelmessig, men fåtalig hekkefugl i Finnmark. Det er estimert at mellom 30 og 100 individ hekkar i den austlege delen av Finnmark. Han er elles ein streiffugl i alle landsdeler utanom hekketida, særleg i september og oktober. Eit fleirtal av streiffuglane er registrerte i Rogaland. Han er lista i kategorien sårbar (VU) på den norske raudlista for artar.
Nyamuragira
Nyamuragira er ein vulkan heilt aust i Den demokratiske republikken Kongo. Han når 3053 meter over havet og har ofte utbrot.
County
County kan vera ein administrativ inndeling av eit land, sjå: County kan au vera andre ting:
Merete Morken Andersen
Merete Morken Andersen er ein norsk forfattar, litteraturkritikar og redaktør.
Andersen er utdanna cand.philol. med hovudfag i litteraturvitskap, og har gjennomført forfatterstudia ved Høgskolen i Telemark — Bø og Skrivekunstakademiet i Bergen. Ho er leiar for forfattarskulen til forlaget Aschehoug og underviser i faglitterær skriving ved Høgskolen i Vestfold. Tidlegare har ho arbeidd som forlagsredaktør i Aschehoug og ho var redaktør i litteraturtidsskriftet Vinduet i perioden 1992–1997. Fleire av bøkene hennar er omsette til andre språk.
Viktoriatida
Viktoriatida er ei nemning på den lange regjeringstida til Victoria av Storbritannia. Ho var regjerande dronning frå 1837 til 1901. Ho var ikkje berre regjerande dronning av dei britiske øyane, men òg for heile det britiske koloniveldet.
For Storbritannia var dette ei stordomstid ein gjerne seinare såg tilbake på med lengt. Landet opplevde sterk økonomisk vekst i samband med industrialiseringa, og nådde toppen av makta si i verda. Dette vert kanskje best symbolisert ved at Victoria gjekk frå å vera dronning av dei ulike landa ho herska over til òg å vera keisarinne av India. Det britiske imperiet var blitt til.
I sjølve Storbritannia utførte ein store byggjeprosjekt, til dømes jarnbanesystemet som framleis er grunnlaget for jarnbanenettet i landet i dag. Den første delen av undergrunnsbanen i London vart òg til i viktoriatida. Trua på kva ingeniørane og andre vitskapsfolk kunne gjera for samfunnet, var stor.
Tida er kjent for å ha vore prega av Victoria sitt strenge syn på moralske spørsmål. Særleg kjønnsdrift vart no eit tabuområde som helst skulle undertrykkast og tiast om. Frå dette kjem uttrykket «viktoriansk», som kan brukast til å skildra eit besteborgarleg eller snerpete livssyn.
Lodrino
Kommunen ligg ved høgrebreidda av elva Ticino.
Tarjei Vesaas
Tarjei Vesaas var ein norsk forfattar fødd i Vinje i Telemark. Forfattarskapen omfatta for det meste romanar, men i tillegg kom fleire diktsamlingar, noveller og skodespel. Han vann Nordisk råds litteraturpris for romanen Is-slottet (1963).
Verk
Det er vanleg å dele forfattarskapen til Tarjei Vesaas opp i to ulike periodar. Den første perioden omfattar verka frå mellomkrigstida. Desse verka er i hovudsak bygde- og utviklingsromanar skrivne i realistisk form, men med ein del eksperimentelle og psykologiske trekk. Dette var vanleg i norsk litteratur på denne tida, som til dømes i verka til Olav Duun eller Kristoffer Uppdal. Blant høgepunkta i Vesaas sin tidlege forfattarskap finn vi Klas Dyregodt-trilogien med romanane Fars reise (1930), Sigrid Stallbrokk (1931) og Dei ukjende mennene (1932), samt Det store spelet (1934), som ein gjerne ser på som ein av dei beste i forfattarskapen hans.
Den andre perioden i Vesaas sin forfattarskap er vanleg å plassere i to kategoriar: symbolske/allgoriske romanar, og realistiske romanar med underliggjande tematikk og symbolikk. Av symbolske/allegoriske romanar som Vesaas skreiv kan nemnast Huset i mørkret, Signalet, Brannen og Båten om kvelden, medan Kimen, Vårnatt, Fuglane, Is-slottet og Bruene er realistiske/symbolske romanar. Bleikeplassen og Tårnet er ein stad i mellom.
Det er vanleg å seie at romanen Kimen (1940), som er tolka som ein allegori på krigsstemninga og okkupasjonen, markerer starten på Vesaas sin seinare forfattarskap. Vesaas, som mange andre, ga ikkje ut nokon verk medan Noreg var okkupert av Nazi-Tyskland. Etter krigen hadde han derimot ein stor produksjon. Han ga for første gong ut fleire diktsamlingar og sine beste romanar Fuglane (1957) og Is-slottet (1963). Blant dei mest kjente dikta finn vi Snø og granskog frå Kjeldene (1946), Regn i Hiroshima frå Leiken og lynet (1947) og Det ror og ror frå Lykke for ferdesmenn (1949), som alle er høgdepunkt i norsk lyrikk.
Vesaas henta dei fleste av sine metaforar og symbol frå naturen. Naturen fungerer som resonansbotn for kjenslene og driftene til dei oppdikta personane. Oppbyggjelege element finst nesten alltid i Vesaas sine bøker. Opp mot dei mørke kreftene, livs- og dødsangsten, framandkjensla og sjølvdestruktive krefter vert det stilt opp lysare livskrefter. I kaoset er det alltid ein impuls til orden. Sjølv om Vesaas let mange av romanpersonane gå til grunne, finst det alltid eit håp for dei overlevande. Grunnverdiane kjem fram i komposisjon, tematikk og symbol.
Ettermæle
I 1964 vann Tarjei Vesaas Nordisk råds litteraturpris for boka Is-slottet. For pengane oppretta han eit legat som kvart år skal gje ein pris til den beste unge skjønnlitterære debutanten — Tarjei Vesaas' debutantpris.
Karl Ove Knausgård skriv litt provoserande i romanen Min Kamp 2 at Fuglane er den eine av to norske romanar skrivne etter krigen som er god. Den andre er Fyr og flamme (1980) av Kjartan Fløgstad.
Filmografi
Fuglane er blitt gjort til film to gonger. Fyrste gong i 1968 av den polske regissøren Witold Leszczyński med tittelen Żywot Mateusza. I 2019 fekk romanen sin første norske filmversjonen med manus av Hilde Susan Jægtnes og Anders T. Andersen, som og hadde regi og hovudrolle.
I 1987 kom det ein filmvutgåve av Is-slottet med regi og manus av Per Blom.
Frank Baude
Frank Baude er ein svensk politikar og forfattar frå bydelen Majorna i Gøteborg. Baude er opphavleg murar av yrke.
Han vart medlem av dåverande Sveriges Kommunistiska Parti (no Vänsterpartiet) i 1960, men forlét partiet i 1967 saman med gruppa som starta Kommunistiska förbundet marxist-leninisterna, KFML. Då KFML vart splitta i 1970 vart han leiar i utbrytarorganisasjonen KFML(r). Organisasjonen bytte namn, først til KPML(r), så til Kommunistiska Partiet. Men Baude sat som leiar i alle år fram til 1998. Ein periode var han innvald i Gøteborgs kommunestyre for organisasjonen. I 1993 var han gjest hjå leiinga i Nord-Korea og rapporterte at Kim Il Sung gjorde «ett sympatiskt och chosefritt intryck»
No er Baude pensjonist. Han skriv enno i avisa til organisasjonen, Proletären.
Bakgrunnsstoff
Partiet si hjemmeside
Firarsnøggleik
Firarsnøggleik eller firarhastigheit til ein lekam er i fysikk, og særleg i spesiell og generell relativitet, er ein firarvektor (vektor i den firedimensjonale romtida) som erstattar klassisk snøggleik (ein tredimensjonal vektor). Han vert vald slik at lysfarten er konstant i alle tregleikssystem.
I relativitetsteori vert hendingar skildra i tid og rom, og dannar i lag ei fire-dimensjonal romtid. Historia til ein lekam går langs ei kurve i romtida, parameterisert av ein kurveparameter kalla eigentida til lekamen. Denne kurva vert kalla verdslinja. Firarsnøggleiken er endringa av både tid- og romkoordinatane med omsyn til eigentida til lekamen. Firarsnøggleiken er ein tangentvektor til verdslinja.
For samanlikning: i klassisk mekanikk vert hendingar skildra av deira (tredimensjonale) posisjon i kvar augneblink av tida. Vegen til ein lekam er ei kurve i det tredimensjonale rommet, parameterisert av tida. Den klassiske snøggleiken er endringa av romkoordinatane til ein lekam med omsyn på tida. Den klassiske snøggleiken til ein lekam er ein tangentvektor til denne kurva.
Firarsnøggleiken til verdslinja er definert som:
der \tau \, er eigentida.
Storleiken av denne tidrom-farten er alltid lik lysfarten. Vi rører oss både gjennom tid og rom. Jo raskare vi rører oss gjennom rommet dess langsamare rører vi oss i tidretninga. Dette tyder at lekamar som rører seg raskt gjennom rommet, eldast langsamare.
Drin
Drin (makedonsk og serbisk Дрим/Drim) er den lengste elva i Albania med ei total lengd på 335 km. Ho har to munningar, ein i elva Buna og ein i Adriahavet
Utspring
Drin startar i byen Kukës i Tektan-regionen der Svarte Drin og Kvite Drin flyt saman. Frå her til munningen ved Adriahavet er elva 160 km lang, men om ein tar med lengda til Kvite Drin, vert ho 335 km og den lengste elva som renn gjennom Albania. Svarte Drin (Crn Drim på makedonsk, Drini i Zi på albansk) har sitt utspring i Ohridsjøen og renn gjennom Republikken Makedonia og Albania. Kvite Drin (Beli Drim på serbisk, Drini i Bardhë på albansk) har sitt utspring ved fjellet Žljeb (Metohija-regionen i Kosovo i Serbia, nord for byen Peć), og strøymer frå der og gjennom Albania.
Økonomi
Drin er særs viktig for albansk økonomi, særleg i samband med straumproduksjon. Det er bygd tre demningar over vassfalla, som produserer det meste av straumen i Albania. Den kunstige innsjøen Fierza (Albansk: Liqeni i Fierzës), som er danna av ei demning ved Fierzë, er den største kunstige innsjøen i Albania med ei overflate på 73 km². Den nest største innsjøen er òg bygd på denne elva. Vau i Dejës-sjøen (Liqeni i Vau te Dejës på albansk) har eit areal på 25 km². Oppføringa av krafstasjonen Fierza førte til ein strid på 1980-talet. Utan at ein vart einige kommanderte den albanske regjeringa at reservoaret skulle fyllast med vatn, som til slutt oversvømde ein del av grenseområda til Jugoslavia. Den jugoslaviske regjeringa protesterte, men ein kom ikkje fram til noko løysing. I dag er framleis Fierzainnsjøen delt mellom Albania og Serbia.
Dyreliv
Drin og fjellområda rundt har ein svært variert flora og fauna. I det siste har fleire fiskeartar frå Nord-Europa, som sandart, kome til i elva, som trugar den naturlege fiskestanden.
George FitzGerald
George Francis Fitzgerald var ein irsk fysikar.
Frå 1881 var han professor i Dublin. Fitzgerald er kjent for arbeid innan elektrodynamikken. Han framsette i 1893 hypotesen om at ein lekam i rørsle blir forkorta i rørsleretninga og forklarte med det Michelson-eksperimentet. Hypotesen var allereie 10 år tidlegare framsett av Hendrik Lorentz, og fenomenet, som er i samsvar med relativitetsteorien, blir difor kalla Lorentz–Fitzgerald-kontraksjon eller berre Lorentz-kontraksjon.
FA-cupfinalen i fotball 1968
FA-cupturneringa i fotball 1968 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 18. mai 1968. 100 000 tilskodarar såg West Bromwich Albion sine 12 utvalde spelarar vinne klubbens femte FA-pokal etter siger 1-0 mot Everton FC frå Liverpool. West Bromwichs forrige triumf i FA-cupen kom i 1954.
Kampen
Etter 90 mållause minuttar avgjorde senterløparen Jeff Astle finalen til West Bromwich sin fordel då han i det 93. minutt, etter ein retur frå ein Everton-forsvarar, frå 15-16 meter lyfta ballen i høgt i målburet.
West Bromwich stilte med: John Osborne, Doug Fraser, John Talbut, John Kaye, Graham Williams (kaptein), Graham Lovett, Ian Collard, Clive Clark, Tony Brown, Jeff Astle, Bobby Hope. Innbytaren Dennis Clarke erstatta John Kaye.
Everton mønstra: Gordon West, Tommy Wright, Ramon Wilson, Howard Kendall, Brian Labone (kaptein), Colin Harvey, Jimmy Husband, Alan Ball, Joe Royle, John Hurst, Johnny Morrissey.
1501 Baade
1501 Baade er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. oktober 1938 av Arno Arthur Wachmann ifrå Hamburger Sternwarte i Bergedorf i Hamburg.
Iragna
Iragna er ein kommune i distriktet Riviera i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 295 meter over havet.
Kommunen ligg ved høgrebreidda av elva Ticino.
Eva Knardahl
Eva Knardahl Freiwald var ein norsk klassisk pianist.
Knardahl var elev hjå Mary Barratt Due og Ivar Jonsen og debuterte i Universitetets aula i 1939 som solist med Oslo Filharmoniske Orkester. Ho spela på dei fleste kontinenta og i 15 år var ho pianist ved Minneapolis Symphony Orchestra. I 1967 kom Knardahl attende til Noreg og vart godt motteken av det norske publikumet. Det store talentet hennar vekte begeistring og ho vart ein av dei største personlegdomane i norsk musikkliv. Knardahl var heller ikkje redd for å gjera utradisjonelle ting. Ho spela mellom anna på Molde Jazzfestival, spela saman med Vazelina Bilopphøggers og Stabekk janitsjarorkester og ho spela inn ei plate saman med Ola Snortheim og Morgan Lindstrøm i folk-elektronica-gruppa Langsomt Mot Nord (Westrweg, 1988).
I mai 1995 vart Eva Knardahl ramma av hjarteslag og vart lam i venstre side av lekamen. På trass av dette kjempa ho seg attende til pianokrakken og hadde alt året etter fleire konsertar både inn- og utland
Eva Knardahl døydde på Nordseterhjemmet i Oslo, 79 år gamal.
Halldor Ukristne
Halldor Ukristne (norrønt Halldórr ókristni) var ein norsk skald som var aktiv i byrjinga av 1000-talet.
Det einaste vi veit om Halldor Ukristne er at det er nemnt i Skaldatal, at han var ein av hirdskaldane hjå Eirik Håkonsson Ladejarl då han hadde styringa med Noreg i tida 1000-1015.
Vi kjenner til berre eit dikt av han, åtte vers av «Eiriksflokkr» som er eit drottkvede (dróttkvætt ), eit hyllingskvad til Eirik jarl. Diktet er òg stundom kalla «Eiriksdråpa» og ein trur at det kan ha vore dikta medan Eirik jarl framleis levde. Diktet er teke med i Heimskringla, i Soga om Olav Tryggvasson, og skildrar slaget ved Svolder.
VM i friidrett 2009
VM i friidrett 2009 var den tolvte verdsmeisterskapen i friidrett og vart arrangert sommaren 2009 på Olympiastadion i Berlin, med øvingane maraton og kappgang inne i byen ved Brandenburger Tor. Meisterskapen starta 15. august og vart avslutta den 23. august.
2101 utøvarar frå 202 ulike nasjonar var påmelde til meisterskapen. IAAF hadde på same tid 213 registrerte medlemmar.
VM i friidrett var årets største sporthending i verda i 2009 og tredje største sportsarrangement etter sommar-OL og vinter-OL i talet på øvingar.
Samandrag
Under VM i friidrett 2009 vart det sett tre verdsrekordar og fem meisterskapsrekordar. Jamaicanaren Usain Bolt gjentok bragda frå sommar-OL 2008 og noterte ein ny verdsrekord både på 100 og på 200 meter. Vidare sette polske Anita Włodarczyk ein ny verdsrekord i sleggjekast for damer.
Det vart sett meisterskapsrekord av Melaine Walker på 400 meter hekk for kvinner, Jamaicas herrelag på 4 x 100 meter stafett, Ezekiel Kemboi på 3000 meter hinder, Abel Kirui i maraton og Kenenisa Bekele på 10 000 meter. Bekele vart ved sida av Bolt ein av kongane i meisterskapen då han vann gullet på både 5 000 meter og 10 000 meter.
Norske resultat
Noreg stilte med 14 utøvarar under meisterskapen.
Gull i spydkast til Andreas Thorkildsen og sølv i 50 kilometer kappgang til Trond Nymark vart Noregs medaljehaust. Kjersti Tysse Plätzer var det andre medaljehåpet under meisterskapen, men ho vart diska frå øvinga.
Anlegg
Olympiastadion er dimensjonerte for 74 845 tilskodarar, men på grunn av at ein større seksjon er sett av til pressa, var det under meisterskapen plass til rundt 50 000. Stadionet er freda, men fekk likevel ein omfattande rehabilitering i forkant av fotball-VM i 2006 for omtrent 242 millionar €.
Deltakarane budde hovudsakleg på Hotel Estrel (950 rom) og Hotel Berlin (650 rom). Sportshendinga vart radio- og TV-send i meir enn 190 land.
Søknadsprosess
Berlin fekk tildelt arrangementet av IAAF den 6. desember 2004, og vann då over dei andre søkjarbyane Brisbane (Australia), Brussel (Belgia), Casablanca (Marokko), Daegu (Sør-Korea), New Delhi (India), Split (Kroatia) og Valencia (Spania). Berlin by og Deutsche Leichtathletik-Verband (det tyske friidrettsforbundet) står som arrangørar for meisterskapen, gjennom ein eigen arrangementskomité etablert i 2005.
100 meter
<br style="clear:left" />
400 meter
<br style="clear:left" />
800 meter
<br style="clear:left" />
1 500 meter
<br style="clear:left" />