cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Svarthalsdukkar
Økologi
Hoa legg vanlegvis fem til seks egg som blir ruga av begge foreldra i omtrent tre veker. Når ungane har forlate reiret, blir dei nokon gongar frakta på ryggen til ein vaksen, også under vatn. Svarthalsdukkaren er som andre artar i dukkarfamilien alltid funne på vatn eller like ved vatn, fordi beina er så langt bak og han kan ikkje gå, men berre skyve kroppen føre seg med beina. Derimot er han ein dyktig symjar og dukkar når han jaktar byttedyr under vatn. Maten består av fisk, akvatiske insekt og larver. Han føretrekker å flykte frå farar ved å dukke i staden for å flyge, sjølv om han lett kan løfte seg opp frå vatnet.
Slåttar frå Hallingdal
Sølve-Knut
Hardingfeleverket nr 365. Slåtten er mykje nytta i dalen, og reknast som typisk strandaspel. Sølve-Knut skal ha vore ein god dansar frå Ål.
Svarthalsdukkar
Status og trugsmål
På globalt nivå har svarthalsdukkar eit veldig stort utbreiingsområde og stor populasjon, men med uklår utvikling. Verdas naturvernunion (IUCN) ser ikkje på at han som trua og plasserer han derfor i kategorien livskraftig. Verdsbestanden er anslått til 3,9–4,2 millionar individ, kor 46 400–77 500 par hekkar i Europa.
Slåttar frå Hallingdal
Skateruden
Hardingfeleverket nr 231 og 397. Slåtten har vore nytta både i Hallingdal og Valdres.
Svarthalsdukkar
Status i Skandinavia
Dei hekkande svarthalsdukkarane i Sverige utgjer ein marginal populasjon som er ustabil og mellombelse koloniseringar er sjeldan langvarige. Han står på den svenske artsdatabanken si raudliste som sterkt trua. I Danmark er han kategorisert som sårbar. Status for arten i Noreg er ikkje vurdert fordi arten ikkje er ein etablert hekkefugl i landet.
Slåttar frå Hallingdal
Fuglesongen
Hardingfeleverket nr 404. Slåtten er og kalla Rustemann, og har vore nytta i Krødsherad med. Kan minne noko om Slidringen.
Krullafuru
Hardingfeleverket nr 405. Slåtten er rekna som krevjande å spela, og eit meisterstykke i hallingspelet. Sevat Sataøen brukte å setja læregutane sine på prøve med denne slåtten. Slåtten skriv seg frå Tor Grimsgard som og gav han namn. Ola A. Strand frå Ål var på veg til Amerika i 1881, og tok inn til Tor Grimsgard på vegen nedetter dalen. Då det var messesundag kunne dei ikkje spela i bygda, og gjekk opp i Rukkedalen. Der lærte Ola Strand denne slåtten. Dei sat under ei stor furu med veldig krone, og Grimsgard sa «E trur me kalle låtten Krullafuru.» Minner noko om springaren Plassen som var nytta i Flå.
Goffalåtten
Hardingfeleverket nr 407 og nr 163. Det er funne ei form i Valdres med.
Vass-såren/Baggen
Hardingfeleverket nr 408.
Brennheiten
Hardingfeleverket nr 434. Nedstilt bass. Slåtten er og kalla Billehusen. Brennheiten er tilnamnet på ein kar som er snøgg i vendinga, og som er rask i rørslene. Det er og sagt det kan vera oppnamnet på ein som er fæl til å flyge etter jenter. Slåtten finst berre i Hallingdal (I røynda er han opphavleg berre funnen i Ål).
Den som rullar etter golve
Hardingfeleverket nr 436. Slåtten er rekna som arketypisk for Hallingdal. Går på nedstilt bass. Slåttenamnet skal skrive seg frå ein brudgom som dansa springar etter slåtten, og som bøygde seg ihop og meir rulla etter golvet enn dansa opprett. Slåtten er kjend for nokre kjenneteiknande opningstak, som let som rulling. Ulrik Jensestogun spela ein variant han kalla Struensen, kalla opp etter Struensee. Det har vore vitsa om at namnet og er knytt til korleis hovudet til Struensee rulla bortetter golvet etter halshogginga. Slåtten er elles berre kjend i Hallingdal.
Prillar-Guri
Hardingfeleverket nr 438. Trollstilt. Slåtten heiter etter hjurdinggjenta Prillar-Guri, som skulle ha varsla åtak i Slaget ved Kringen i 1612. Ein variant skriv seg frå Nedre Valdres, og er knytt til ei segn frå Ådalen. Sidan dei siste pestbølgjene og råka landet på 1600-talet, høver dette godt med slaget ved Kringen, og ein kan gisse ein mogleg alder på slåtten.
Gro Holto
Hardingfeleverket nr 474. Slåtten er knytt til Nes, og er og kalla Gudbrand Østen, etter ein spelemann som reiste til Amerika. Han ber og namnet Veneflamma (og namnet på ein slått frå Telemark). Gro Holto var ei jente frå Hallingdal som reiste til Amerika kring 1860, og skreiv attende om røynsler frå indianaråtak i Wisconsin. Slåtten er eit døme på korleis spel i denne delen av dalen har vandra fram og attende til Krødsherad.
Slåtten opnar ofte med nokre vrange tverristetak over kvinten og kvarten.
Kamtsjatka kraj
Kamtsjatka kraj (russisk Камчатский край) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Petropavlovsk-Kamtsjatskij, arealet 472 300 km² og innbyggjartalet 322 100 (2010).
Geografi
Kamtsjatka kraj omfattar Kamtsjatkahalvøya, heilt aust i Russland, og nærliggjande delar av fastlandet. I aust ligg Stillehavet, i vest Okhotskhavet, ein arm av Stillehavet. Halvøya heng fast i fastlandet i nord. Kamtsjatka ligg i ei vulkansk aktiv sone. I provinsen finst det om lag 300 vulkanar, 29 av dei vert rekna som aktive. Her ligg mellom anna den høgaste vulkanen i Eurasia - Kljutsjevskaja Sopka (4750 moh.). Her finst òg mange geysirar og varme kjelder.
Yosuke Nozawa
Han har spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Albirex Niigata, Shonan Bellmare, Matsumoto Yamaga FC og Albirex Niigata Singapore (2019).
Kamtsjatka kraj
Demografi
Den einaste store byen er hovudstaden, Petropavlovsk-Kamtsjatskij, med 179 800 ibuarar i 2010, om lag 56 % av folketalet i regionen.
Ved folketeljinga i 2010 var folket i Kamtsjatka kraj for det meste etniske russarar. Den etniske samansetjinga var:
Den største urfolksgruppa, korjakane, bur hovudsakleg i distriktet (okrug) Korjakia i nord, der dei i 2002 utgjorde 26,7 % av folket. Andre, mindre urfolksgrupper var:
Historie
Urfolka korjakar, itelmenar, evenar, aleutar og tsjuktsjarar budde på Kamtsjatka før russarane kom dit. Russarane nådde først Kamtsjatka på slutten av 1600-talet, mellom anna ved ekspedisjonane til Semjon Dezjnjov og Vladimir Atlasov. På 1700-talet var det etablert permanente russiske busetjingar på Kamtsjatka. Petropavlovsk vart grunnlagd som festning i 1740. I 1812 budde det om lag 3200 urfolk og 2500 russarar i området. Petropavlovsk vart angripen av ein britisk-fransk styrke under Krimkrigen i 1854, men vart ikkje erobra. Etter at Alaska vart seld til USA i 1867 mista området betydning for Russland, og på slutten av 1800-talet oppretta amerikanarane fleire handelsstasjonar i området. Etter den russiske revolusjonen oppnådde Sovjetunionen kontroll over området i 1923. Kamtsjatka oblast låg under Khabarovsk kraj fram til 1956 då det vart eige oblast. Den nordlege delen av Kamtsjatka oblast utgjorde det sjølvstyrte distriktet (okrug) Korjakia. Korjakia var både ein del av Kamtsjatka oblast, og samstundes eit eige føderasjonssubjekt. Denne litt forvirrande situasjonen tok slutt 1. juli 2007, då Kamtsjatka oblast og Korjakia vart slått saman til det nye føderasjonssubjektet Kamtsjatka kraj. Dette vart godkjend i ei folkerøysting 23. oktober 2005.
Arnt
Arnt er eit mannsnamn, ei kortform av det tyske  namnet Arnold eller andre namn på Arn, som tyder 'ørn'. Sidefomer er Arent eller Arndt.
Arnt har i Noreg namnedag 1. desember.
Bruken av namnet i Noreg
Namnet er i Noreg mest bruka på kysten frå Møre og nordover. Utbreiinga av namnet har gått jamt attover sidan førre hundreårsskifte:
Germanarar
Germanarar kan visa til førhistoriske folkegrupper i Europa rekna som forfedrar til dei folka som i dag talar germanske språk og til etterkomarar av desse eller talarar av germanske språk. Ordet kan også visa til tyskarar. Folkegruppa blei forbunden med landområdet Germania.
Dei germanske språka er ei undergruppe av indoeuropeiske språk. Germanarane tala opphavleg urgermansk, eit språk som med tida gav opphav til dei germanske språka vi har i dag, blant anna tysk, nederlandsk, frisisk, engelsk og dei skandinaviske språka.
Romerske skribentar fortalde om germanarane i sine bøker. Dei sa at germanarane bestod av ei rekkje stammar i det nordlege Europa. Den første vi veit om som bruka namnet germanarar var Poseidonios (ca. 135 f.Kr.-51 f.Kr.). Cæsar skreiv òg om germanarane i si skildring av krigane han var med i. Ei viktig kjelde er Tacitus, som skildra dei i verket Germania (omkring 100 e.Kr.). Dette verket inneheld detaljerte opplysningar om religion, sosial lagdeling, levekår og styringsorgan hos fleire germanske stammar.
Ifølgje dei tidlege skribentane gjekk skiljet mellom landområda til keltarane og germanarane stort sett ved Rhinen. Germanarane sitt opphav og deira tidlege historie er dunkel. Mange tenkjer seg at dei opphavleg hadde sin heimstad i Nord-Tyskland og Sør-Skandinavia, og frå ca. 1000 f.Kr. spreidde dei seg så vest- og sørover.
Cæsar støtte på germanarane under sine felttog i Gallia på vestsida av Rhinen. Da keisar Augustus gjorde Rhinen til riksgrense for Romerriket, kom desse germanarane under romersk styre. Men romerske planar om flytting av grensa til Elben måtte skrinleggjast da germanarar nedkjempa ein romersk hær i Teutoburgerskogen (år 9).
Snorre Sturlason skildrar det germanske området slik i prologen til Den yngre Edda (Snorre-Edda): ''«..desse ættene vart mangmente, og i heile Saksland (Nord-Tyskland) og derifrå i Norderlanda breidde dei seg så ut at tungemålet til desse Asia-mennene var det same i alle desse landa. Det tykkjest folk kunna skjøna av det at når namna på son etter far hjå dei er oppskrivne, så har desse namna følgt med dette tungemålet, og at æsene lyt ha ført det med seg hit i heimen, til Noreg og Svitjod, Danmark og Saksland. Men i England er det gamle namn på land og stader som tyder på at dei komne av eit anna tungemål enn dette. (Truleg er her meint keltisk).» (Frå Edda'', Det norske Samlaget, 2002/2007).
Kardinal
Tittelen blei opphavleg gjeven til kvar prest som var fast knytt til ei kyrkje, men allereie ved slutten av det første hundreåret tok det til å få ei anna meining. Pave Evaristus (97-105) gav tittelen til sokneprestane og diakonane i Roma og biskopane i området like ved byen. Snart etter blei denne rolla formalisert, slik at kardinalane danna eit kollegium. Dei hjelpte paven i styret av kyrkja og etterkvart også landområda paven herska over.
Lada Samara
Lada Samara er ein bilmodell frå den russiske bilprodusenten AvtoVAZ. Modellen var i produksjon frå 1984 til 2004, og blei selt i heimlandet som Lada Sputnik.
Modellen har henta sitt internasjonale namn frå byen Samara, Russlands sjette største by og administrativt senter i Samara oblast. Til tross for Porsche si deltaking i motorkalibreringa blei aldri Samara like populær som Zhiguli-modellen i Vest-Europa, sjølv om modellen var motorteknisk robust og langt meir moderne enn den tradisjonelle Ladaen, som var basert på Fiat-modellen 124 frå 1966. Samaraen hadde, i likskap med eldre modellar, ein del svake punkt i konstruksjonen, særleg var det elektriske systemet sårbart.
Lada Samara kom i tre variantar: 3-dørs kombikupé (2108/2131), 5-dørs kombi-kupé (2109/2114) og 4-dørs sedan (21099/2115).
Tekniske data
Girkasse: 4/5-trinns manuell
Motorstorleik: 1100, 1288, 1500, 1568 cm3
Motoreffekt (kW/hk): 39/53, 49/67, 52/71, 66/90
Dolstad kyrkje
Det er sagt at kyrkja skal ha 700 sitjeplassar, men ut frå dagens krav til branntryggleik og komfort er det rettare å seie at kyrkja har plass til om lag 500 menneske. Det har stått minst to kyrkjer på Dolstad tidlegare. Den første var bygd i katolsk tid, kanskje så tidleg som på 1100-talet, og vigd til erkeengelen Mikael. Den eine kyrkjeklokka vitnar om dette med innskrifta «STE MIHAELS KIERKE I WEFSEN».
Solenergi
Solenergi er dei ulike formene for energi ein kan tappe frå sola.
Kohei Hiramatsu
Kohei Hiramatsu er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Dolstad kyrkje
På 1850-talet vart kyrkja oppmalt og det vart sett opp ein himling over kyrkjeskipet. I 1899 vart det sett inn nye, store vindauge i staden for dei små gamle med farga glas. Samstundes vart dei gamle kyrkjestolane med dører i fjerna; kyrkja fekk i staden nye benker. Dørene i dei gamle benkene står i dag som brystpanel i koret.
Solenergi
Bakgrunn
Som direkte former for solenergi reknar ein da:
Kohei Hiramatsu
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, FC Ryukyu og Fujieda MYFC.
Adaptivt immunforsvar
Adaptivt eller tileigna immunforsvar er den delen av immunforsvaret hjå ryggradsdyr som tilpassar seg dei spesifikke patogena som kjem inn i kroppen, til skilnad frå det medfødde immunforsvaret. Det er danna av B-seller, T-seller og antistoff.
Kjell-Idar Juvik
Kjell-Idar Juvik er ein norsk politikar frå Ap. Han var ordførar i Hemnes kommune i Nordland frå 2003 til 2011. Frå 2013 er han Stortingsrepresentant for Nordland.
Solenergi
Bakgrunn
Mengda solenergi som treffer jordas overflate i løpet av 40 minutt, er større enn all energien verdas befolkning treng i eit år.
Toppdukkar
Toppdukkar (Podiceps cristatus) er den største dukkararten i Europa. Toppdukkaren finst tvers over Europa og Asia.
Toppdukkar hekkar i Noreg vanleg på Jæren og søraustlege delar av Austlandet. Nokon få par hekkar dessutan på Lista, og hekking er registrert òg i Nord-Trøndelag. Arten føretrekker store og opne vatn i jordbruksområde med beskytta bukter med takrøyrskogar. I Oslo og Akershus har større næringsrike innsjøar i lavlandet vore brukt i størst grad.
Føda består hovudsakleg av fisk. Toppdykkaren overvintrar langs kysten av Sør-Noreg frå Jæren til Østfold og dessutan i Trondheimsfjorden, men mange toppdykkarar synest å halda til vinteren i Nederland.
Shimmings og Øien nemner fleire moglege påverknadsfaktorar, som til dømes endringar i vasstanden som kan medføra oversvømmelse av reir, forstyrringar i hekketiden, hypereutrofiering av ferskvatn frå omkringliggande jordbruksland (kan forårsaka fiskedød), og dessutan oljesøl i overvintringsområder.
Dolstad kyrkje
Etter at spiret knekte under ein storm vinteren 2011, vart det på nytt sett i gang eit stort ombyggingsarbeid. 2012/13 var kyrkja stengd i 8 månader mens taket vart omtekt, det vart sett opp nytt spir med ny vindfløy, og det vart grav ut nye kjellarrom under kyrkja. Inne i kyrkja vart taket oppmåla, og det vart lagt inn vassboren fjernvarme. Det elektiske anlegget vart fornya. Altarmåleria vart reinsa og reparerte.
Kjell-Idar Juvik
I lag med ordførarane i Narvik, Rana og Hattfjelldal vart han landskjend i november 2007 då det viste seg at kommunen hadde satsa framtidige kraftinntekter i amerikanske fondsprodukt som Terra Securities selde på vegnar av den amerikanske storbanken Citibank.
Adaptivt immunforsvar
Det adaptiver immunforsvaret er sterkare enn det medfødde, men treng fleire dagar frå den fyrste kontakten med patogenet før det gjer seg gjeldande. Då vil utvalde B- og T-seller ha mogna og øksla seg ved selledeling til ein sterk og fokusert immunrespons som er nøye tilpassa patogenet. Ein annan viktig eigenskap med det apative immunforsvaret er det immunologiske minnet. Det adaptive immunforsvaret kan verka snøggare og sterkare ved seinare infeksjonar av det same patogenet, noko som er grunnlaget for vaksinering.
Dolstad kyrkje
Til Dolstad kyrkje ligg Dolstad kyrkjegard. Soknet brukar også Mosjøen kyrkjegard 500 m sør for kyrkja og Vestvågan kyrkjegard lengst vest i kommunen, i det som før var Tjøtta sokn.
Alexis Sánchez
Alexis Alejandro Sánchez Sánchez er ein chilensk fotballspelar som spelar på utlån for Inter Milan (2020).
Adaptivt immunforsvar
Alle artar med eit adaptivt immunforsvar har eit vevskompatibiltetskompleks (MHC) som avgjer om to individ kan motta transplantasjon frå kvarandre.
Mantoúdi
Mantoúdi (gresk Μαντούδι) er ein landsby i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Mantoúdi var hovudsete i den tidlegare kommunen Kiréas, som no er ei kommunaleining i kommunen Mantoúdi-Límni-Ajía Ánna.
Alexis Sánchez
I 2018 spela han for det chilenske landslaget og for Manchester United i engelsk Premier League. Han vart seriemeister i Spania med Barcelona i 2013. Han debuterte for Chile sitt A-landslag som 17-åring, 27. april 2006, i ein vennskapskamp mot New Zealand.
Solenergi
Solkraftindustri
Solenergi kan omdannast til elektrisitet ved hjelp av solceller. Desse kallast også photovoltaiske (PV) celler, etter effekten som omdannar sollys til elektrisitet (den fotovoltaiske effekt). Ei solcelle består av ei tynn skive av nesten 100 % rein silisium, kalla ein wafer. Waferen vert vidarebehandla slik at når han mottar lys, utviklar den elektrisitet. Vanlegvis er ei rekkje solceller kopla saman i eit panel, eit solcellepanel.
Solkraftindustri i Noreg
Ei norsk bedrift, REC, er verdas største produsent av waferar til solceller og eit leiande, fullt integrert selskap i solkraftindustrien. Dessutan har selskapet førstehandstilgang til superreint silisium som det er mangel på i industrien. Ei anna norsk bedrift, Elkem Solar i Kristiansand kommune, produserer solcellesilisium med ein fjerdedel av energien som likande anlegg med tradisjonell teknologi brukar. Det finst også nye produsentar av solcelleteknologi, desse er små og retta mot spesifikke utnyttingar, slik som Solar LED som lagar solcellebasert Skilt belysning som kombinerer LED og solceller utvikla av LED Nordic AS.
Toppdukkar
Raudlistevurdering
Konklusjon: Toppdukkar blir vurdert til rødlistekategori nær trua NT, på bakgrunn av bestandsestimater og basert på kriteriet D1 (1000-2000 reproduserande individ).
Veneziabukta
Veneziabukta er ei bukt på vestsida av Adriahavet som grensar til Italia, Slovenia og Kroatia. Ho ligg mellom halvøya Istria og deltaet til elva Po.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1997
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1997 vart vunnen av det dåverande førstedivisjonslaget Vålerenga etter at dei slo Strømsgodset i cupfinalen.
Semifinalar
Semifinalene i NM vart i perioden 1994 til 1997 spelt som dobbeltkampar.
Returkampar:
Finalen
Vålerengas vinnarlag: Tore Krogstad, Thomas Berntsen, Knut Henry Haraldsen, Fredrik Kjølner, Joachim Walltin, Bjørn Viljugrein, Bjørn Arild Levernes, Espen Haug, Espen Musæus, Kjell Roar Kaasa og John Carew. I sluttminuttane kom etter tur Viggo Strømme, Svein Erik Pettersen og Kent Karlsen på bana for å verte registrert som noregsmeister.
Strømsgodsets lag: Glenn Arne Hansen, Espen Horsrud, Dmitrij Barannik, Vegard Hansen, Pål Skistad, Sander Solberg, Ousman Nyan, Marko Tanasic, Lasse Olsen, Jostein Flo og Rune Hagen. Hans Erik Ødegaard og Morten Kihle erstatta Ousman Nyan og Marko Tanasic i det 70. minutt, medan Thomas Røed kom inn for Flo i det 78. minutt.
Veneziabukta
Av store byar langs Veneziabukta finn ein Venezia, Trieste, Chioggia og Pula.
MTCR-avtalen
Internasjonalt kontrollregime for missilteknologi
Toppdukkar
Raudlistevurdering
Arten blir nedgradert til livskraftig LC° grunna solid og aukande bestand i Sverige. Dette gir moglegheit for reetablering dersom arten i periodar skulle forsvinna frå Noreg. Årsaka til endring av kategori frå Rødlista 2015, der toppdykkar vart nedgradert frå sårbar VU til nær trua NT°, er ein reell bestandsauke.
Brattvær
Brattvær er ein kyrkjestad og tidlegare sjølvstendig kommune i Møre og Romsdal fylke. Kommuna blei etablert med 973 innbyggarar då Edøy kommune blei delt i tre 1. januar 1915, i kommunane Brattvær, Edøy og Hopen.
1. januar 1960 blei Brattvær, Edøy og Hopen kommunar igjen slått saman til ei eining, denne gongen med namnet Smøla kommune. Brattvær hadde på dette tidspunktet 1361 innbyggarar.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for gamle Brattvær kommune frå 1915 til 1960:
Yuzo Wada
Yuzo Wada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Arnljot
Arnljot er eit mannsnamn, av norrønt Arnljótr, av Arn 'ørn' og ljótr, kanskje 'skinande'.
Yuzo Wada
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Oita Trinita og Ventforet Kofu.
Arnljot
Arnljot har i Noreg namnedag 1. juli.
Bruken av namnet i Noreg
I Noreg fekk namnet ein renessanse med diktverket Arnljot Gelline  av Bjørnstjerne Bjørnson, men utbreiinga har gått attende sidan midten av 1900-talet.
Miseno
Miseno (latin Misenum) er neset som markerer den nordvestlege grensa til Napolibukta og Pozzuolibukta sør i Italia. Neset ligg direkte overfor øya Procida og er kalla opp etter Misenus, ein figur i Vergil sitt verk Aeneiden.
Historisk har neset vore viktig sidan romartida sidan ho verna den indre hamna i Portus Julius, marinebasen til den vestlege romerske keisarflåten. Sentrale delar av verket Aeneiden utspeler seg her og i Napolibukta. Det er her Aeneis sin ven, Misenus, meisteren av sjøhornet i form av ein konkylie, får «bølgjene til å klinge» med musikken sin og utfordrar sjøguden Triton til eit musikalsk slag. Han vart kasta i sjøen av ein sjalu Triton og gravlagt på neset som så vart kalla opp etter han.
Aust-Europa
Aust-Europa er ei nemning nytta om den austlege delen av Europa. I somme definisjonar er grensene i større grad definert ut frå kultur og ikkje i så stor grad av geografi. Gjennom tidene, og til ein viss grad den dag i dag, har Aust-Europa skild seg kulturelt, religiøst, økonomisk og historisk ut frå Vest-Europa og andre regionar. Sjølv om nemninga Aust-Europa i stor grad vart definert under den kalde krigen, er ho framleis nytta i dag.
SN
Dei sameinte nasjonane sin statistikkdivisjon reknar Aust-Europa som dei følgjande ti landa : Kviterussland, Bulgaria, Tsjekkia, Ungarn,  Moldova, Polen, Romania, Russland, Slovakia og Ukraina. Inndelinga er slik fordi ho er statistisk nyttig og inneberer ikkje politiske eller andre tilknytingar mellom land og område gjeve av SN. Definisjonen til SN omfattar alle statane som ein gong var under påverknad av Sovjetunionen og var ein del av Warszawapakta, og er ikkje nødvendigvis geografisk korrekt.
Dei sameinte nasjonane si ekspertgruppe for geografiske namn (UNGEGN) vart oppretta for å ta seg av tekniske problem med innanriks standardisering av geografiske namn. Gruppa består av ekspertar frå forskjellige språklege eller geografiske avdelingar som er oppretta ved SN-konferansen for standardisering av geografiske namn.
Andre byrå i Dei sameinte nasjonane (som UNAIDS, UNHCR , ILO eller UNICEF ) definerer regionane på andre måtar.
Welsumer
Rasen legg store mørkebrune egg med hardt skal. Desse egga skulle fyrst og fremst seljast til England, der det var stor etterspørsel. Welsumer er ein av dei tre rasane som legg mørkast egg (dei to andre er barnevelder og maran). Han er ein god verpar, og kan legga opptil 160 egg i året. Hønenen har ingen utprega rugelyst, sjølv om det hender at dei legg seg ned for å ruga. Welsumerkjuklingar er livlege.
Aust-Europa
CIA
CIA World Factbook skildrar regionar som følgjer:
Geografisk
Uralfjella er den geografiske grensa lengst aust i Europa. I vest er den kulturelle og religiøse grensa fleire stader overlappande, men har variert gjennom historia, slik at det er vanskeleg å plassere den vestlege grensa til Aust-Europa nøyaktig.
Politisk og kulturelt
Eit syn på den noverande grensa til Aust-Europa kom til under avsluttinga av den andre verdskrigen. Aust-Europa vart då rekna som alle dei europeiske landa som kom under sovjetisk påverknad og kontroll. Desse landa hadde kommunistregime og nøytrale land vart klassifisert ut i frå deira politiske regime. Den kalde krigen førte til enno ein grunn til å dele Europa inn i to, langs grensene mellom landa i NATO og Warszawapakta
Stundom vert land som er historisk eller kulturelt forskjellige ikkje rekna med i Aust-Europa. Dette omfattar vanlegvis land i Sentral-Europa eller Baltikum, som har ei anna politisk, religiøs, kulturell og økonomisk historie enn deira austlege naboland.
Nyare utvikling
Etter jernteppet forsvann aust-vest-inndelinga av Europa. Sjølv om denne geopolitiske nemninga framleis er i bruk, vert ei inndeling av Europa i geografiske og kulturelle regionar stadig meir vanleg.
Andre tidlegare sovjetrepublikkar
Fire andre tidlegare sovjetrepublikkar vert rekna som ein del av Aust-Europa både politisk og kulturelt.
Sentral-Europa
Somme sentraleuropeiske statar var kommunistiske under den kalde krigen og er i dag medlemsland i EU. Dei kan reknast som ein del av Aust-Europa (ut ifrå den tidlegare politiske definisjonen som kommunistland) og Sentral-Europa (av økonomiske, historiske, religiøse og kulturelle årsaker).
Søraust-Europa
Dei fleste av statane i Søraust-Europa høyrte ikkje til Austblokka (bortsett frå Bulgaria, Romania og ei kort stund Albania) sjølv om enkelte av dei var medlem i Kominform. Berre enkelte av dei kan reknast inn i den tidlegare politiske definisjonen av Aust-Europa. På grunn av det kulturelle mangfaldet i regionen er det vanskeleg å knyte dei enkelte landa til dei dei nemnde regionane. Alle desse statane bortsett frå Bulgaria, Romania og vanlegvis Slovenia kan reknast som ein del av Sør-Europa. Dei fleste kan derimot reknast som ein del av Søraust-Europa, men somme av dei òg i Sentral-Europa eller Aust-Europa.
Opphav i antikken og mellomalderen
Den tidlegare kjende inndelinga mellom aust og vest i Europa dukkar opp i Den romerske republikken. Etter kvart som romarane utvida landområda sine, oppstod eit kulturelt og språkleg skilje mellom dei hovudsakleg gresk-talande austlege provinsnae som hadde danna den urbaniserte hellenistiske sivilisasjonen. I vest nytta ein stort sett latinsk. Denne kulturelle og språklege delinga vart seinare forsterka av den politiske aust-vest-delinga av Romarriket.
Delinga mellom aust og vest i seinantikken og mellomalderen vart forsterka av fleire hendingar. Vestromarriket kollapsa og markerte starten på tidleg mellomalder. Austromarriket klarte derimot å halde det gåande og skulle eksistere enno tusen år. Frankarriket oppstod i vest og i lag med det store skismaet, som formelt delte austleg og vestleg kristendom, førte dette til større kulturelle og religiøse skilnader mellom det austlege og det vestlege Europa.
Den kalde krigen
I etterkrigstida vart Europa stort sett polarisert mellom to sfærar: den hovudsakleg kapitalistiske Vestblokka og den hovudsakleg kommunistiske Austblokka. Då den kalde krigen kom i gang vart Europa del av jernteppet.
Denne nemninga hadde vorte nytta under den andre verdskrigen av den tyske propagandaminsteren Joseph Goebbels og seinare grev Lutz Schwerin von Krosigk dei siste dagane av krigen og vart popularisert av Winston Churchill, som nytta i den kjende «Sinews of Peace»-talen den 5. mars 1946 ved Westminster College i Fulton i Missouri: Frå Stettin i Austersjøen til Trieste Adriahavet har eit jernteppe lagt seg over kontinentet. Bak denne linja ligg alle hovudstadane i gamle statar i Sentral- og Aust-Europa. Warszawa, Berlin, Praha, Wien, Budapest, Beograd, Bucuresti og Sofia; alle desse kjende byane og innbyggjarane rundt dei ligg i det eg må kalle den sovjetiske sfæren og alle er, på ein eller annan måte, ikkje berre utsett for sovjetisk påverknad, men for særs stor, og i somme tilfelle aukande, kontroll frå Moskva.
Etter forsvann bruken av nemninga Sentral-Europa. Sjølv om enkelte land offisielt var nøytrale, vart dei klassifisert ut frå det politiske og økonomiske systemet sitt. Denne delinga har definert den populære oppfatninga og forståinga av Aust-Europa og grensene mot Vest-Europa fram til i dag, i lag med ei aukande polarisering i tilhøvet mellom vest og aust.
Austblokka
Aust-Europa bestod hovudsakleg av alle europeiske land som vart frigjeve og så okkupert av den sovjetiske armeen. Det inkluderte Aust-Tyskland, som bestod av den sovjetiske okkupasjonssonen i Tyskland. Alle landa i Aust-Europa tok til seg kommunistiske styreformer. Landa var offisielt sjølvstendige frå Sovjetunionen, men i praksis var dette sjølvstende, bortsett frå i Jugoslavia, Albania og til ein viss grad Romania, ganske så avgrensa. I enkelte tilfelle var dei lite anna enn klientstatar under Sovjetunionen.
Under press frå Stalin sa desse nasjonane frå seg hjelpemidlar frå Marshallplanen og deltok i staden i Molotovplanen, som seinare utvikla seg til COMECON. Då NATO vart oppretta, vart dei fleste landa i Aust-Europa medlemmar av den motsette Warszawapakta, og danna ei geopolitisk nemning kjend som Austblokka.
Sidan 1989
Då jernteppet fall i 1989 endra det politiske landskapet seg i Austblokka og resten av verda. Aust-Tyskland og Vest-Tyskland vart på fredeleg vis samla i 1990. COMECON og Warszawapakta vart oppløyst og i 1991 braut Sovjetunionen saman.
Mange europeiske nasjonar som hadde vore ein del av Sovjetunionen fekk sjølvstende sitt tilbake (Latvia, Litauen, Estland, Ukraina, Kviterussland).
Tsjekkoslovakia vart på fredleg vis delt inn i Tsjekkia og Slovakia i 1993.
Jugoslavia fall saman, og dei nye nasjonane Slovenia, Kroatia, Bosnia og Hercegovina, Den føderale republikken Jugoslavia (FRJ) og Makedonia vart oppretta. FRJ fekk seinare namnet Serbia og Montenegro, og i 2006 vart desse to landa fråskilde. Kosovo braut med Serbia i 2008.
Mange land i denne regionen har vorte medlem av Den europeiske unionen, nemleg Tsjekkia, Estland, Ungarn, Latvia, Litauen, Polen, Slovakia, Slovenia, Bulgaria og Romania. Tre andre land, Kroatia, Makedonia og Tyrkia forhandlar for tida om medlemskap.
Avisa Lindesnes
Lindesnes Avis er ei avis som vert utgjeven i Mandal i Agder. Stadfesta nettoopplag var 6 267 (2010). Avisa vart skipa i 1889.
Valsertal
Valsertal er ein dal i kantonen Graubünden i Sveits. Opphavleg vart dalen berre kalla Vals.
British Museum
British Museum er eit av dei største og mest berømte musea i verda. Det ligg på Great Russell Street i Camden i London, og blei grunnlagd i 1753 av sir Hans Sloane. Museet opna 15. januar 1759. British Museum eig om lag 7 millionar gjenstandar, blant anna Rosettasteinen og verk av Albrecht Dürer.
9K720 Iskander
9K720 Iskander («Искандер»; NATO-rapporteringsnamn SS-26 Stone) er eit mobilt kortdistansemissil-system laga og brukt av Russland. Missilsystema (Искандер-М) blei laga for å erstatta OTR-21 Totsjka, som framleis var i bruk i den russiske hæren i 2020. Iskander kan utstyrast med fleire ulike konvensjonelle stridshovud, som spreng-, klase-, termobarisk- eller EMP-stridshovud. Det kan òg utstyrast med kjernevåpen.
Valsertal
Therme Vals, dei einaste varmekjeldene i Graubünden der varmt vatn spring ut av bakken, ligg i dalen. Peiden-Bad, i den nedre delen av dalen, er ein tidlegare kurstad.
Asgeir Almås
Asgeir Almås var ordførar i Hattfjelldal i Nordland frå 2000 til 2015. Han representerer Arbeidarpartiet.
I lag med ordførarane i Hemnes, Rana og Narvik vart han landskjend i november 2007 då det viste seg at kommunen hadde satsa framtidige kraftinntekter i amerikanske fondsprodukt som Terra Securities selde på vegnar av den amerikanske storbanken Citibank.
Raud Ungdom
Raud Ungdom er ungdomsfylkinga til Raudt, og er ein revolusjonær, feministisk organisasjon som organiserer ungdom til kamp for sosialisme, med mål om eit klasselaust samfunn: kommunisme.
Fram til 2007 då Raud Valallianse (RV) og Arbeidernes kommunistparti (Akp) saman danna Raudt hadde Raud Ungdom to moderparti, og har difor tradisjonelt vore meir sjølvstendige og lausrivne enn det som har vore vanleg for andre politiske parti sine ungdomsorganisasjonar.
Tobias Drevland Lund er leiar i Raud Ungdom.
Historie
Raud Ungdom vart stifta i 1963 som ungdomsorganisasjonen til Sosialistisk Folkeparti (SF), under namnet Sosialistisk Ungdomsfylking (SUF). I 1969 braut organisasjonen med SF, og endra namnet til SUF (m-l). I 1973 fekk organisasjonen namnet Raud Ungdom, etter at SUF(m-l) og seinare MLG skipa AKP(m-l).
I 2001 la Raud Ungdom 13 skulebøker ut på nett i ein politisk aksjon for gratis lærebøker. Forleggerforeningen meldte organisasjonen for brot på opphavsretten, og saka hamna til slutt i Høgsterett i 2004. RU vart dømt til å betala 125 000 kroner i erstatning, men Forleggerforeningen lét RU sleppa å betala heile summen.
Fram mot samanslåinga mellom RV og AKP i 2007, var Raud Ungdom svært aktive i den interne prosessen i særleg RV. På landsmøtet i 2006 var det oppe to ulike forslag om å bryta med Akp, og berre vera RV sin ungdomsorganisasjon. Det eine forslaget gjekk ut på å utsetja brotet med Akp til årsskiftet 2006/07. Dette forslaget fekk fleirtal, men fleirtalet vart ikkje stort nok til å få gjennom vedtektsendringa. Etter dette inntok RU ei meir pragmatisk rolla i samanslåingsprosessen, og bidrog til stiftinga i Raudt på lik lina med moderpartia.
Organisasjon
Raud Ungdom si organisasjonsform er demokratisk sentralisme. RU har tradisjonelt, til liks med Akp, hatt eit omfattande system av tryggingstiltak for å hindra overvaking frå staten og infiltrasjon frå høgreekstreme. Tryggingsinstruksen vart mjuka opp gjennom 1990- og 2000-talet, og fjerna heilt på landsmøtet i 2006. Dette landsmøtet var soleis det siste som var lukka for ålmenta.
Sentralstyret held til i Oslo.
Politikk og aktivisme
Raud Ungdom er ein meir aktivistisk organisasjon enn dei fleste andre politiske ungdomsorganisasjonane. RU meiner at sosialismen berre kan oppnåast gjennom at folkefleirtalet gjer opprør mot statsmakta og kapitalistane, og at aktivisme difor er viktigare enn parlamentarisk arbeid. Organisasjonen er basert på lokallag og har aktivitetsplikt, det vil seia at alle medlemer har plikt til å delta på lokallagsmøte og andre aktivitetar.
Raud Ungdom sine bøllekurs har vore ein av organisasjonen sine viktigaste aktivitetar og største rekrutteringskanal. Bøllekursa er sjølvtillitskurs for unge jenter, der dei lærer seg å ta ein større plass i det som vert sett på som eit mannsdominert samfunn. Kursa er svært anerkjende og vert tidvis brukte på skular.
Studiearbeidet har vore ein viktig grunnstein i Raud Ungdom, og det er eit mål for organisasjonen at alle medlemene blir skolerte i marxistisk filosofi.
Daiki Wakamatsu
Daiki Wakamatsu er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cosmo Oil Yokkaichi, Montedio Yamagata, Shimizu S-Pulse, Oita Trinita og Omiya Ardija.
Vigmostad
Vigmostad er ein tidlegare kommune i Vest-Agder fylke. Frå 1837 var Vigmostad ein del av Audnedal formannskapsdistrikt saman med Konsmo, Spangreid og Valle.
I 1844 vart distriktet delt i Sør- og Nord-Audnedal kommunar. Vigmostad og Konsmo utgjorde Nord-Audnedal kommune.
Vigmostad vart så sjølvstendig kommune frå 1910 til 1964. Frå 1. januar 1965 gjekk Vigmostad, Spangreid og Sør-Audnedal saman og danna den nye Lindesnes kommune.
Niléas
Niléas (gresk Νηλέας) er ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Niléas inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Mantoúdi-Límni-Ajía Ánna.
Punta di Pellaro
Punta di Pellaro (gresk: Λευκοπέτρα, Levkopetra, latin: Leucopetra) er det sørvestlegaste punktet på det italienske fastlandet i regionen Calabria. Aust for neset ligg Sicilia.
Den kvite bergarten har gjeve namn til neset som tyder «kvit klippe»
Borghild
Borghild er eit kvinnenamn, av norrønt Borghildr, av Borg 'berging, vern' og hildr, 'strid'. Andre namneformer er Borghilda og Bjørhild.
Tropopause
Tropopausen er ei grense i atmosfæren mellom troposfæren og stratosfæren.
Borghild
Borghild har i Noreg namnedag 2. desember.
Tropopause
Troposfæren er den lågaste av laga i atmosfæren og er det laget der det meste av vêret oppstår. Laget strekkjer seg frå overflata til ei høgd på om lag 17 km over ekvator og 7 km over polane. Stratosfæren strekkjer seg frå der troposfæren sluttar til ei høgd på om lag 50 km over jordoverflata. Tropopausen er altså høgare over ekvator enn over Nordpolen og Sørpolen, og derfor er òg tropopausen på sitt kaldaste over ekvator.
Borghild
Bruken av namnet i Noreg
Namnet Borghild var populært først på 1900-talet.
Tropopause
Ved å måle den adiabatiske temperaturendringa i troposfæren og stratosfæren finn ein nivået der tropopausen ligg. I troposfæren fell temperaturen i snitt med 6,5 °C per km. I stratosfæren stig derimot temperaturen med høgda igjen på grunn av oppvarmingsprosessar i samband med ozonlaget som ligg i stratosfæren. I den høgda der temperaturen går frå å falle til å stige finn vi tropopausen. Den eksakte definisjonen frå World Meteorological Organization er:
Ein alternativ, dynamisk definisjon på tropopausen har ein ved å bruke potensiell virvling i staden for den vertikale temperaturgradienten. Det finst ingen universelle grenseverdiar, men den mest vanlege er at tropopausen ligg i nivået der den potensielle virvlinga er 2 PVU eller 1,5 PVU høgare enn ved overflata. PVU står for potential vorticity unit (potensiell virvlingseining). Denne grenseverdien har positive eller negative verdiar (t.d. 2 og -2 PVU) alt etter om overflata er på nordlege eller sørlege halvkule. Ved å definere tropopausen på denne måten, med ein positiv og negativ grenseverdi, må dei to flatene møtast nær ekvator ved å bruke ei anna type flate som t.d. flata for konstant potensiell tempratur.
Det er òg mogeleg å definere tropopausen ut frå kjemiske samansetningar. T.d. har den lågare stratosfæren mykje høgare konsentrasjon av ozon en den øvre troposfæren, men mykje lågare konsentrasjon av vassdamp.
Tropopausen er ikkje ei «hard» grense. Kraftige toreskyer, særleg i tropiske strøk, kan t.d. trenge inn i den lågare stratosfæren, og skape lågfrekvente vertikale svingingar. Slike svingingar startar lågfrekvente atmosfæreiske bølgjetog som kan påverke både atmosfæren og havstraumar i området.
Bjørn Ivar Lamo
Bjørn Ivar Lamo er ein norsk politikar. Han var ordførar i Grane kommune til 2019. Han var innvald på lista til Arbeidarpartiet.
Zmutt
Zmutt (òg skriven Z'mutt, Z'Mutt, Z-Mutt) er ein liten lansdby i kommunen Zermatt i Valais i Sveits, 1936 moh i Zmuttdalen (Zmuttal) vest for Zermatt. Landsbykapellet er tileigna St. Katrina av Alexandria, vernehelgenen til Valais. Dalen passerer nordsida av Matterhorn og endar opp ved Zmuttbreen ved grensa til Aostadalen i Italia.
Zmuttdammen ved, vart bygd i 1964, og har ei høgd på 74 m og ein kapasitet på 850 000 m³. Reservoaret får vatn frå Bis, Schali og Gornerbreen.
Bakgrunnsstoff
Zmutt
Hjørundfjorden
Namn
Namnet «Hjørundfjorden» kan kome av «sverd» (hjorr) i det ein samanliknar forma på fjorden med eit sverd eller spisse tindar. Ytst i fjorden ligg tre steinar som har vore kjende som Hjørungane. Fjorden kan ha fått namnet etter desse.
Namnet til fjorden har ofte vore forveksla med Hjørungavåg. Blant anna har det vore diskusjon om kvar Jomsvikingslaget stod av denne grunn, med mellom anna teoriar om at gullet til «Bue Digre» skulle vere grave ned på Bjørke. På Bjørke inst i Hjørundfjorden vart det også utført leiting og utgraving for å påvise at teorien kunne stemme, utan at ein lukkast i dette.
Fjorden
Fjorden har innløp mellom Vindsneset ved Festøya i vest og Kurset i Sykkylven kommune i aust. Ved Leknes går Norangsfjorden austover. Vidare sør for Hjørundfjorden ligg Storfjorden. Inst i denne fjorden ligg grenda Bjørke.
Ytst i nord er fjorden 2,5 kilometer brei og smalnar mot fjordbotnane. På det djupaste er han 441 meter, målt sør for Stavset og 440 meter utanfor Molaupen. Ytst er han om lag 400 meter djup og inne ved Viddal rundt 220 meter.
Fjella
Hjørundfjorden er som nemnt kjerneområdet for Sunnmørsalpane, og her er mange kjende fjell. Eit lite utval:
Vatn og vasskraft
Kring fjorden er her rundt 70 små vatn. Eit av desse er Tussavatnet som har vore med på å gje kraftselskapet Tussa Kraft AS namnet sitt. Selskapet har i Hjørundfjorden hatt utgangspunktet for veksten sin med kraftproduksjon på Bjørke og seinare fleire mindre småkraftverk langs heile Hjørundfjorden.
Kommunikasjon
Mellom Festøya og Hundeidvik ytst i fjorden går det ferjesamband. Ferje går det òg frå Store-Standal til Midt-Trandal på andre sida, og frå her vidare sørover til Sæbø på vestsida. Frå Sæbø går ferja vidare over til Leknes på andre sida og frå her sørover til den isolerte grenda Skår på vestsida
Eigen kommune
Hjørundfjorden var eigen kommune med namnet Hjørundfjord frå han vart oppretta med formannskapslovene i 1837 til han frå 1. januar 1964 vart slått saman med Vartdal kommune og Ørsta kommune til den nye storkommunen Ørsta kommune. Ved kommunesamanslåinga hadde Hjørundfjord 1.728 innbyggjarar.
Dedimar Souza Lima
Han spela for klubbane Júbilo Iwata og Tokyo Verdy.
Rjukan Arbeiderblad
Rjukan Arbeiderblad er ei avis som vert utgjeven i Tinn kommune i Vestfold og Telemark fylke.
Hovudkontoret til avisa ligg på Rjukan. Avisa er den einaste dagsavisa i Noreg som ikkje har eiga nettutgåve.
Ithaca Chasma
Ithaca Chasma er ei kløft på saturnmånen Tethys. Han er 100 kilometer brei, 3-5 kilometer djup og 2000 kilometer lang. Han strekkjer seg over omtrent tre fjerdedelar av omkrinsen til Tethys. Namnet kjem frå øya Itháki i Hellas.
Kristen Nygaard
Kristen Nygaard var ein norsk informatikar og politikar. Han vart fødd og døydde i Oslo. Saman med Ole-Johan Dahl fann han opp objektorientert programmering (OOP) på 1960-talet. Denne forma for programmering har påverka seinare programmeringsspråk.
Jorun Gulbrandsen
Jorun Marie Gulbrandsen er ein politikar, pedagog og samfunnsdebattant frå Oslo. Ho var gift med Tron Øgrim frå 1969 til 1998, og er mor til Liv Gulbrandsen.
Gulbrandsen fullførte lærarskulen i 1971 og har seinare jobba både som lærar og lærebokforfattar. Ho vart medlem av Sosialistisk Ungdomsforbund (SUF) i 1965 og medlem av Kvinnefronten ved stiftinga i 1972. Ved valet i 1985 toppa ho lista til Raud Valallianse i Oslo. I 1997 vart ho vald til leiar i Arbeidernes Kommunistparti, eit verv ho hadde fram til landsmøtet i 2006.
Wynental
Wynental er dalen til elva Wyna og ligg hovudsakleg i kantonen Aargau i Sveits. Delar av dalen ligg òg i kantonen Luzern. Av kommunar i dalen finn ein Beinwil am See, Beromünster, Burg, Gontenschwil,  Leimbach, Menziken,  Neudorf, Oberkulm, Pfeffikon,  Reinach, Teufenthal, Unterkulm og Zetzwil.
Elva Wyna er 32 km lang. Ho spring ut nord for Neudorf (LU) og renn nordover mellom Beromünster (LU) og Menziken før ho renn i hop med Suhre like nord for Suhr. Dalen er forholdsvis smal og er i snitt om lag 500 meter brei. Bratte åsar ligg på begge sider.
Ithaca Chasma
Ein annan teori går ut på at kløfta vart danna same tid som det gigantiske Odysseus-krateret som ligg på motsett side av månen. Nedslaget danna sjokkbølgjer som kan han fått overflata på den andre sida av månen til å bresta.
Kristen Nygaard
Nygaard blei cand.real. med matematikk som hovudfag ved Universitetet i Oslo i 1956. Han var æresdoktor ved ei rekkje utanlandske universitet, og var kommandør av St. Olavs Orden.
Nygaard var kanskje mest kjend utanfor IT-miljøet som EU-motstandar. Han var leiar for Nei til EU fram mot folkerøystinga om EU-medlemsskap i 1994.
Tofte i båt
Ei tofte er ein sitjeplass i ein mindre båt. Tofta ligg oftast på tvers av båten.
I gamle trebåtar finn vi toftene konstruerte på tre ulike måtar.
Tanum
Tanum kan visa til:
Capo Vaticano
Capo Vaticano er eit nes i kommunen Ricadi i Calabria i Italia. Neset er danna av kvitgrå granitt og er 124 meter høgt på det høgaste.
Kysten av Capo Vaticano byrjar ved Tonobukta og endar ved Jomfru Maria-bukta.
Den kjende ventianske forfattaren Giuseppe Berto slo seg ned på Capo Vaticano etter å ha reist gjennom Italia.
Capo Palinuro
Capo Palinuro er eit nes søraust i Italia, om lag 65 km sørvest for Salerno, i den sørlege delen av av regionen Cilento. Det er visstnok kalla opp etter Palinurus, rorsmannen på Aeneas sitt skip i Aeneiden av Vergil.
På nordsida av neset ligg Palinuro, eit turiststad ved Centola. Sørsida vender ut mot Policastrobukta og strekker seg 6 km frå Marina di Camerota.
Mikvé
Ein mikvé (hebraisk מִקְוֶה miqve eller מִקְוָה miqvā, ofte òg מקווה), fleirtal mikvót (sef.) eller mikvaót (ask.), er eit jødisk rituelt bad. Som mikvé kan brukast alt reint og «levande vatn» — det vil seie havet, ei innsjø, eit vatn, ei elv, ein bekk eller ei stor nok samling av regnvatn. Det vanlegaste er at ein byggjer eit eige basseng for bruk som mikvé. Dette bassenget må få hovuddelen av vassmengda si direkte frå levande vatn.
Mikvót blir bruka til rituell reinsing og i samband med konvertering.
Neddykking i mikvé (for menneske) eller dypping i mikvé (for gjenstandar) blir kalla tebilá.
Påverknad på kristendommen
Kristne døypefontar har sitt historiske opphav i jødiske mikvót.
Nobuo Kawaguchi
Nobuo Kawaguchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata og FC Tokyo.
Ajía Ánna på Évvia
Ajía Ánna (gresk Αγία Άννα) er ein landsby i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Ajía Ánna var hovudsete i den tidlegare kommunen Niléas, som no er ei kommunaleining i kommunen Mantoúdi-Límni-Ajía Ánna.
Rur
Rur er fastsitjande krepsdyr vanlege på harde flater frå fjæresona ned til djuphavet. Det er beskrive rundt 1220 artar, og dei førekjem i alle hav over heile verda.
Livssyklus
Rur har to larvestadium. Det første er felles med alle krepsdyr, og vert kalla nauplius-stadiet; her lever dyret planktonisk og driv med straumen i om lag to veker. På dette tidspunktet skiftar larva over i neste stadium, som er cypris-larva. Denne er ikkje i stand til å ta til seg føde, men er desto flinkare til å symja. Cypris-larvene slår seg ned ein plass som ser ut til å tilby eit trygt og produktivt miljø.
Når dyret har funne seg ein passande stad, fester cyprislarva seg med hovudet først til ein hard overflate, for så å ta til metamorfosen til ein ung rur. Dei fleste artane utviklar seks harde plater til å omkransa og beskytta kroppane sine. Resten av livet til organismen vert tilbrunge fest til bakken.
Ulrike Meinhof
Ulrike Meinhof var ein tysk journalist og venstreekstremistisk terrorist. Meinhof vert rekna som ei av dei som grunnla Rote Armee Fraktion, også kjend som Baader-Meinhof-gruppa.
Rur
Skildring
Rur følgjer stort sett grunnoppbygginga til krepsdyra. Det er likevel nokre skilnadar; Antennene er t.d. omdanna til eit forankringsorgan. Dyra har seks par bein på thorax, desse vert kalla cirri og brukast til å fanga opp plankton, og i paringstida gametar. Rur vert delt inn i to større grupper; eigentleg rur, som er fest direkte til steinen dei sit på, og rankeføtingar, som sit på lange stilkar.
Rundt kroppen til ruren er det seks harde kalkplater. Dyret har òg to ekstraplater til å opna og lukka skalet med.
Ulrike Meinhof
Livsløp
I 1955 tok Ulrike Meinhof artium, og byrja same året å studere germanistikk, sosiologi og pedagogikk ved universitetet i Marburg. På den tida engasjerte Meinhof seg i studentpolitikk og den evangeliske reformrørsla. I 1957 tok ho til å studere ved universitetet i Münster. Der vart ho medlem i det sosialistiske studentforbundet og engasjerte seg sterkt i anti-atomvåpen-rørsla. Ho vart òg medlem i det forbodne kommunistpartiet.
Rur
Skildring
Ruren er hermafrodittisk, og har ulikt kjønn på ulike stadium av livet. Penisen til hannen er den største i dyreverda, sett i høve til kroppen: Hjå gjennomsnittsruren er dette organet ca. 25 gongar så langt som sjølve dyret det sit på.
Ulrike Meinhof
Livsløp
Ulrike Meinhof skreiv fleire artiklar i ulike tidsskrift. I perioden frå 1959 til 1969 arbeidde ho for det venstreorienterte tidsskriftet konkret, frå 1960 til 1964 som sjefredaktør. På denne tida vart Meinhof ein symbolfigur for den tyske venstresida, og ho tok del i talrike arrangement og demonstrasjonar t.d. imot Vietnam-krigen eller Springer-konsernet.