cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arne Strøm
Liv og gjerning
Strøm representerte Arbeidarpartiet og Akershus fylke på Stortinget frå 1945 til 1961. I den fyrste valbolken var han sekretær i Odelstinget. Deretter var han dei to neste valperiodane varapresident i Lagtinget, før han den siste fireårsbolken var president i same. Frå 1945 til -50 var han medlem av Post-, telegraf- og kystfartskomiteen, deretter av Utanrikskomiteen til 1954. Resten av tida Stortinget var han medlem av Samferdslekomiteen, frå hausten 1956 om nestformann.
Wang Jianan
Wang Jianan er ein kinesisk friidrettsutøvar frå Shenyang som vart verdsmeister i lengdehopp under VM i friidrett 2022, sju år etter han tok bronsemedaljen i øvinga ved Friidretts-VM heime i Kina. Han har elles vunne lengdetevlinga ved asiameisterskapen 2013 og ved asialeikane i 2018. Den 16. juni 2018 hoppa Wang 8,47 meter i Guiyang, ei tangering av den kinesisk rekorden.
Kystfart
Kystfart syner til skipsfart innanriks, typisk langs kysten av eit land, på elvar, kanalar og innsjøar. Dette vert òg omtalt som liten kystfart.
For å drive persontransport i rute må ein ha løyve frå fylkeskommunen etter samferdselslova av 4. juni 1976 eller, for riksferjer frå samferdselsdepartementet. Elles er kystfart (transport utanfor rute) ope for alle skip, òg utanlandske.
Omgrepet stor kystfart vert nytta om fart i svenske, danske og tyske farvatn aust for ei linje Lindesnes–vestmunninga av Limfjorden, til ei linje Karlskrona–Świnoujście.
Fylkesveg 693 i Rogaland
Fylkesveg 693 i Rogaland går mellom Mo og Galland i Suldal kommune. Vegen er 908 meter lang.
Shenk Peak
Shenk Peak er ein spiss fjelltopp som ligg 2540 meter over havet like søraust for Mount Kenyon, mellom Gillespiebreen og LaPrade Valley i Cumulus Hills. Det vart namngjeve av Texas Tech Shackleton Glacier Expedition (1964–65) etter John C. Shenk, som var ein student frå Texas Tech som deltok på ekspedisjonen.
Umetta feitt
Umetta feitt er feittsyrer som inneheld umetta feittsyrer og der det ein eller fleire stader i karbonkjeda er ei dobbeltbinding mellom to av karbonatoma. Vi finn umetta feitt i fisk, planter og grønsaker, men også i kjøt og animalske matvarer. Umetta feittsyrer gjev mindre kolesterol i blodet enn metta feittsyrer.
Chris Whitten
Chris Whitten er ein britisk studio-trommeslagar som har spelt trommer på hitsinglane «What I Am» av Edie Brickell & New Bohemians, «World Shut Your Mouth» av Julian Cope og «The Whole of the Moon» av The Waterboys. To kritikarroste prosjekt som Whitten medverka på var Paul McCartney sitt Flowers In The Dirt i 1989 og den siste verdsturneen til Dire Straits i 1991-1992 i samband med det siste studioalbumet deira, On Every Street. Han spelte òg trommer på albumet Titanic (1982) av den italienske låtskrivaren Francesco De Gregori. Han har òg spelt med artistar som Tom Jones, Johnny Cash, The Pretenders, Swing Out Sister, ABC og The The.
Kjelder
''
Marsa al-Burayqah
Marsa al-Burayqah eller Marsa al-Brega er ei oljehamn i Libya, inst i Sidrabukta. Ho har olje- og gassleidningar til innlandet og petroleumsraffinering.
Lac de l'Hongrin
Lac de l'Hongrin er ein innsjø i Vaud i Sveits. Reservoaret har eit overflateareal på 1,60 km² og ligg i kommunane Château-d'Œx og Ormont-Dessous. Dei to kvelvdammane Hongrin Nord og Hongrin Sud stod ferdige i 1969.
Vinson Plateau
Vinson Plateau er det høgaste platået i Vinson Massif i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det strekkjer seg 9 km mellom Goodge Col og Hammer Col og knyt saman nordre delar av dei sentrale Sentinel Range til Craddock Massif i sør-søraust. Det er 4,5 km breitt mellom Branscomb Peak og Silverstein Peak i vest og Schoening Peak og Marts Peak i aust. Høgda på platået er frå 4000 til 4600 meter over havet. På platået ligg Mount Vinson (4892 moh), det høgaste fjellet i Antarktis, og fleire andre fjelltoppar på over 4700 meter over havet. Dei fleste av desse toppane har derimot låg skardhøgd: Clinch Peak (4841 moh), Corbet Peak (4822 moh), Silverstein Peak (4790 moh), Schoening Peak (4743 moh) og Hollister Peak (4729 moh). Den sentrale delen av platået vert drenert av Rochébreen og ein sidebre i Jacobsen Valley, som begge møter Branscombbreen.
Platået er kalla opp etter Vinson Massif, til ære for den amerikanske statsmannen Carl Vinson (1883-1981).
Toshikazu Yamanishi
Toshikazu Yamanishi er ein japansk kappgjengar. Han vart verdsmeister på 20 km i Doha i 2019 og forsvarte meistertittelen på distansen i 2022. I mellomtida sikra han seg bronsemedaljen på distansen då Sommar-OL fann stad i Tokyo sommaren 2021
Voysil Peak
Voysil Peak er eit fjell på 2900 moh i Maglenik Heights, nord i dei sentrale Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det ligg oppom sidebreane til Kopsisbreen i nord og aust, og den øvre Ellenbreen i sørvest.
Fjellet er kalla opp etter busetnaden Voysil i Bulgaria.
Hidsjab
Hidsjab eller hijab (utt. hidsjab), av arab. hajaba, 'dekke', er eit muslimsk omgrep som kan visa til tekkelege klede og oppførsel, men viser i vestleg samanheng særleg til eit tettsitjande tørkle som blir brukt av kvinner til å dekka håret, halsen og skuldrene med. Rett tildekking er føreskrive i Koranen, og er viktig for mange muslimar, særleg i samband med bøn. Det er derimot ikkje semje innan den muslimske verda nøyaktig kva som er område som bør skjulast (awra) og kva tid ein bør gjera det. Bruk av hidsjab kan vera omstridd, og det finst døme på lovar og tvang både for å få folk til å bruka ei viss form for hidsjab og å få dei frå det.
Religiøs bakgrunn
Koranen bruker ordet «hidsjab» om menneske berre i samanheng med eit forheng som skal skilja Profeten Muhammed sine koner frå framande. Men han oppmodar fleire stader alle muslimar til å senka blikket og å kle og te seg sømmeleg. I ulike overleveringar (hadith) av kva Profeten og dei rundt han sa og gjorde går det fram at profetkonene, som levde etter særskilde reglar, blei skjulte frå menn dei ikkje var i slekt med gjennom forheng eller slør etter ekteskapet hans med Aisja. Det blir og nemnd at andre kvinner rundt Profeten brukte slør. Andre overleveringar forbyr menn luksustøy, som silke eller brokade, prangande slep, og klede farga gule eller raude; safranfarging er nemnd særskild.
Seinare muslimsk drakt har vore prega av dei ulike kulturane religionen kom til, og av tolkingane til skriftlærde. Retningsliner som at kleda ikkje skal vera ettersitjande eller gjennomsiktige og dermed visa kroppen, ikkje utforma for å tiltrekka det andre kjønnet og ikkje likna kleda til det andre kjønnet er døme på nokre vanlege generelle reglar.
Klede skal òg skjule dei delane av kroppen som er private (awra) i samband med bøn og framfor folk som ikkje er i slekt, men her er det usemje blant dei lærde. Det går klart fram i Koranen at menn må dekka kroppen sin frå navlen til knea i samband med bøn. Overleveringar fortel at dei også blir oppmoda til å dekka skuldrene. Kleda kan rekka ned til oklene, men ikkje lengre. Kva del kvinner bør dekka er meir omdiskutert. Innan sunniskulane (hanafi, shafi'i, maliki og hanbali) er ein stort sett einige om at heile kvinnekroppen bortsett frå fjes og hender bør tildekkast. Hanbali-skulen og nokre delar av den fundamentalistiske salafi-rørsla meiner òg at fjeset skal dekkast til. Nokre meiner ein også bør dekka til ansiktet og i nokre høve også eine auget. Eit mindretal av skriftlærde meiner ein ikkje treng dekka hovudet, til dømes fordi hovudplagga fanst før islam og dermed ikkje kan kallast muslimske, eller fordi ein i nokre samfunn vil få meir merksemd med slikt dekke enn utan, noko som tek bort vitsen.
Musa Kusa
Musa Kusa (òg transibert som Mussa Kussa og Moussa Koussa,  arabisk: موسى كوسا)  er ein libysk politikar og  diplomat som var utanriksminister 2009-2011.
Hidsjab
Hidsjab i moderne tid
Bruk av ulike former for hidsjab har vore eit stridstema sidan 1900-talet, og er blitt påbode eller forbode i ei rekkje land. For mange muslimar er hidsjab blitt eit symbol på muslimsk fromheit, moral og identitet, og i fleire høve også på ei støtte for islamisme. For sekulære og ikkje-muslimar kan derimot synleg hidsjab-bruk vera eit trugsmål mot eit sekulært samfunn, eller tildekking av kvinner eit symbol på kvinneundertrykking.
Bytte av hidsjab mot vestlege klede har vore eit teikn på modernisering og sekularisering i land som Tyrkia og Tunisia. Nokre land med islam nedfelt i lovverket, som Iran og Saudi-Arabia, har derimot innført påbod om å bera ei viss form for hidsjab. Også i land med muslimske minoritetar har det vore ulike syn på kva former for og kvar ein skal tillate hidsjab.
Musa Kusa
Kussa tenestegjorde 1980 som Libysk ambassadør i London,  og han var etterretningssjef i Libya mellom 1994 og 2009. I mars 2009 etterfølgde han Abdel Rahman Shalgham som utanriksminister. 30. mars reiste han til London via Tunisia, og meddelte at han ville hoppe av, sidan han ikkje lenger kunne stø regimet til Gadafi.
Hidsjab
Ulike hovudplagg brukt av muslimske kvinner
= Fotnotar =
Musa Kusa
Utdanning og arbeid
Mussa Kussa tok på 1970-talet ein mastergrad i sosiologi ved Michigan State University i USA, før han reiste heim for å arbeide i heimlandet. Han gjorde diplomatisk karriere og var de facto ambassadør i Storbritannia frå 1979 til 1980, då han vart utvist frå Storbritannia som følgje av ein kommentar om at to libyske dissidentar som budde i London ville bli drepne. . Tilbake i Libya vart han etterkvart kjend som ein av dei næraste arbeidarane til Gadafi. Britiske styresmakter har mistenkt han for å ha spelt ei sentral rolle i planlegginga av åtaket på Lockerbie i 1988.
Mussa Kussa vart utnemnd til utanriksminister 4. mars 2009. Han skal ha hatt ein sentral posisjon i den diplomatiske heilomvendinga Libya gjennomførte etter tusenårsskiftet, der regimet øydela dei kjemiske våpna sine og vart teke inn i varmen att av fleire vestlege land.
Maglizh Rocks
Maglizh Rocks (bulgarsk Мъглижки скали, ‘Maglizjki Skali’) er ei gruppe holmar utanfor nordvestkysten av Smith Island i Sør-Shetlandsøyane. Dei to største holmane strekkjer seg 460 meter frå aust til vest and 140 meter brei og ligg 300 meter nord for Lista Point, medan den tredje store, 300 x 100 m, ligg 320 meter nordvest for desse igjen. Den samla overflata er 10,6 hektar. Dei vart kartlagte av bulgarske landmålarar i 2009 og kalla opp etter byen Maglizj sør i Bulgaria.
Nature
Nature er eit britisk naturvitskapleg tidsskrift med høgt renomme. Det kom ut for første gong den 4. november 1869.
Tidsskriftet kjem ut ein gong i veka, og inneheld hovudsakleg korte, kompakte artiklar om viktige resultat frå alle greiner av naturvitskapane. Vanlegvis har desse tittelen «Letters to Nature». Tidsskriftet inneheld også meldingar om konferansar og stillingsannonsar.
Nature blir gjeve ut av Nature Publishing Group, som er ein del av forlaget Macmillan Publishers. Dette igjen har Verlagsgruppe Georg von Holtzbrinck som eigar.
RS «Stavanger»
RS 14 «Stavanger» er ei redningsskøyte bygd for Redningsselskapet i 1901. Ho vart konstruert og bygd av Colin Archer. Teikningane som vart brukte var dei som Archer laga til bygginga av «Svolvær». «Stavanger» vart bygd litt djupare akter. Jernkjølen vart og gjort noko lenger. Ho har vorte rekna som ein svært god seglar. Ho var den første av redningsskøytene som fekk sjølvlensande styrebrønn. Byggjesummen var Kr 10363,78. Finansiering vart ordna ved omdisponering av fond i Redningsselskapet. Namnet «Stavanger» fekk ho truleg fordi Redningsselskapet ville gi ein takk for stønaden dei hadde fått frå reiarane i byen gjennom mange år. Det er usikkert om det og var ei innsamling i Stavanger for å finansiere skøyta.
«Stavanger» var som ny stasjonert på Titran. Det var berre to år etter Titranulukka, og det var sterke ynskje om skøytedekning på Trøndelagskysten. Ho var knytt til Titran så lenge ho var i drift for Redningsselskapet. Den viktigaste delen av redningsarbeidet på Trøndelagskysten gjekk ut på å slepe i land fiskarar som stod i fare for å drive til havs.
Mannskapet på «Stavanger» fekk tildelt Emile Robins belønning for 1924.
I 1939, etter endt teneste, vart «Stavanger» seld til Jul. Nielsen frå Oslo Han brukte skøyte til fritids- og turbåt. Han var mellom anna på segltur i Karibia, noko som ikkje var vanleg i 1950. Etter at Jul. Nielsen omkom i eit forlis i 1958, var det kona, Lillerut Bryn Nielsen som segla henne. Etter kvart tok sonen, Jeppe Jul. Nielsen over ansvaret. Han selde «Stavanger» attende til Redningsselskapet i 1998. Det var meininga at ho skulle setjast på land, og framvisast som ei original Archer-redningsskøyte. Både Horten, Stokmarknes, Svolvær, Andenes og Kristiansund var aktuelle stader til dette. I 2007 vart det endeleg bestemt at ho skulle plasserast i båthallen til Sjøfartsmuseet på Bygdøy. Ho vart overlevert til museet i 2009 for å takast på land.
Dei seinaste åra har det vorte gjort mykje for å føre skøyta tilbake slik ho var som redningsskøyte kring 1930. Motor og elektrisk opplegg har vorte fjerna. Innreiing har vorte oppbygd etter originalteikningar, og etter synlege spor etter inventaret.
Feittsyre
Feittsyrer er organiske syrer (karboksylsyrer) som blir framstilte ved feittspalting.
Alle feittsyrer består av ei kjede med karbonatom. I den eine enden av kjeda er det ei karboksylsyregruppe (-COOH), i den andre enden er det ei metylgruppe (-CH3). I metta feittsyrer er kvart karbon i kjeda bunde til to hydrogenatom, utanom karbonatoma ved endane. I umetta feittsyrer er det eitt eller fleire karbonatom som berre har eitt hydrogenatom bunde til seg. Dette er eit resultat av ei dobbeltbinding mellom to karbonatom som ligg attmed kvarandre.
Feittsyrer kan ha ei eller fleire dobbeltbindingar, og blir høvesvis kalla einumetta og fleirumetta. Fleirumetta feittsyrer blir delt inn i fleire grupper avhengig av kvar dobbeltbindingane ligg på molekylet. Omega-3-feittsyrer har første dobbeltbinding tre karbonatom frå metylenden, og omega-6-feittsyrer har den første dobbeltbindinga seks karbonatom frå metylenden.
Feittsyrene blir delt inn i to kategoriar; essensielle og ikkje-essensielle. Dei ikkje-essensielle feittsyrene kan kroppen lage sjølv, men dei essensielle må tilførast gjennom kosthaldet.
Dobbeltbindingane i dei umetta feittsyrene reagerer lett med lufta. Slik oksideringsprosess kan stoppast av oksidantar som C- og E-vitamin.
Umetta feittsyrer
Ei umetta feittsyre har ein eller fleire dobbeltbindingar i molekylstrukturen. Feittsyra kan mettast ved opptak av hydrogenatom.
Feittsyra vert normalt namngjevne einumetta eller fleirumetta avhengig av kor mange dobbeltbindingar feittsyra har.
Musikkgruppa Camel
Camel er eit engelsk progressivt rockeband skipa i Guildford i Surrey i 1971. Det vart leia av gitaristen Andrew Latimer, og har gjeve ut fjorten originale studioalbum og fjorten singlar, i tillegg til mange konsertalbum og DVD-ar. Musikken deira har ofte vore instrumental med hovudvekt på melodiar og i ein kombinasjon av rock, pop, jazz, blues, folk, klassisk og electronica.
Bandet slo aldri gjennom hos dei store massane, men har hatt ein fast fanskare gjennom åra med album som Mirage, The Snow Goose og Moonmadness. Dei overlevde punkrocken og gjeekk mot ei meir jazzaktig og kommersiell retning, men tok ein sju år lang pause i midten av 1980-åra. Sidan 1991 har bandet vore sjølvstendig og gjeve ut mellom anna Dust and Dreams, Harbour of Tears og Rajaz på sitt eige selskap.
Dei har ikkje gjeve ut studioalbum sidan 2002, men har halde fram å turnere. Musikken deira har påverka fleire seinare artistar, som Marillion og Opeth. Musikkjournalisten Mark Blake skildra Camel som «dei store usungne heltane frå 70-tals progrock».
1970-åra
Andrew Latimer (gitar), Andy Ward (trommer) og Doug Ferguson (bass) hadde spelt som ein trio kalla The Brew kring Guildford i Surrey i England. Den 20. februar 1971, prøvespelte dei som bandet til songaren og låtskrivaren Phillip Goodhand-Tait og gav ut eit album med han i august 1971 kalla I Think I'll Write a Song for DJM Records. Dette vart det einaste albumet deira med Goodhand-Tait. Dei henta inn Peter Bardens (klaverinstrument) og etter ein første konsert for å fullføre ein avtale Bardens hadde 8. oktober 1971 i Belfast i Nord-Irland under namnet 'Peter Bardens' On', endra dei namn til Camel. Den første konserten deira var i Waltham Forest Technical College i London som oppvarming for Wishbone Ash den 4. desember 1971.
I august 1972 signerte Camel kontrakt med MCA Records og gav ut det sjølvoppkalla debutalbumet Camel (1973) eit halvt år seinare. Plata vart ikkje ein suksess og bandet gjekk vidare til Deram Records-avdelinga Decca Records (Storbritannia).
I 1974 gav dei ut et andre albumet sitt, det kritikarroste Mirage, der Latimer òg spelte fløyte. Sjølv om det ikkje gjorde det godt i heimlandet, vart det ein suksess på den amerikanske vestkysten, og bandet turnerte i tre månader der.
I 1976 kom det instrumentale og orkestrerte konseptalbumet The Snow Goose ut, inspirert av Paul Gallico si novelle med same namn. Det vart gjennombrotet deira, men ikkje utan vanskar, i form av eit søksmål mot dei av Gallico. Fleire nettstader skriv feilaktig at årsaka til dette var at Gallico «hata røyking» og meinte at bandet var knytt til sigarettmerket. I røynda har Gallico sjølv skildra seg som ein «storrrøykar» og han protesterte berre på bakgrunn av brot på opphavsretten. Camel la så til 'Musikk inspirert av...' på framsida av plateomslaget og fjerna notata frå historia på baksida av omslaget. Suksessen til albumet førte til at dei spelte i eit utseld Royal Albert Hall i London, med London Symphony Orchestra den 17. oktober 1975.
Både Snow Goose og Moonmadness har selt til sølvplate i Storbritania.
Richard Sinclair (tidlegare i Caravan) erstatta Ferguson og Mel Collins vart medlem av bandet offisielt. Denne besetninga gav ut Rain Dances (1977) og Breathless (1978). Sistnemnde vart det siste albumet med Bardens, som annonserte at han slutta før den påfølgjande turneen. Han vart erstatta av to klaverspelarar: Dave Sinclair (syskenbarnet til Richard som òg hadde spelt i Caravan) og Jan Schelhaas (òg frå Caravan). Sinclair-slektningane slutta begge i bandet etter turneen og vart erstatta av klaverspelaren Kit Watkins og bassisten Colin Bass. Collins slutta òg som offisielt medlem av bandet på denne tida.
Denne besetninga spelte inn det meir kommersielle I Can See Your House from Here (1979), eit album som skapte problem for marknadsføringa på grunn av det uærbødige omslaget, som synte ein krossfesta astronaut som ser ned på jorda. Albumet var det mest varierte Camel hadde gjeve ut til då, og varierte frå den kjappe «Wait», til frodig orkestrering («Who We Are», «Survival») og lett, sequencer-driven electronica («Remote Romance») til den ti minuttar lange instrumentalen «Ice», med Latimer på emosjonell sologitar.
1980-åra
Camel vende attende til konseptalbumet for den neste innspelinga si: Nude (1981) og er basert på ei sann soge om ein japansk soldat (Hiroo Onoda) som vart funnen på ei øy mange år etter andre verdskrigen var over, utan at han var klar over at krigen var over. Duncan Mackay spelte det meste av klaverinstrumenta i staden for Watkins og Schelhaas, som var involverte i andre prosjekt, men dei kom attende for turneen. Dette var det første albumet med tekstar av den framtidige kona til Latimer, Susan Hoover. I midten av 1981 slutta Ward å spele trommer på grunn av alkohol- og narkotikamisbruk og Camel vart oppløyst i det stille. Fleire år seinare vart det avslørt at Ward hadde prøvd å ta sjølvmord.
Utan eit band, men med ein kontrakt å oppfylle og etter press frå Decca om ein «hitsong», fekk Latimer med seg ei rekkje gjeste- og studiomusikarar, inkludert bassisten David Paton, songaren Chris Rainbow og gitaristen og klaverspelaren Anthony Phillips i Abbey Road studio tidleg i 1982. Resultatet vart albumet The Single Factor, langt unna den tidlegare progressive hardrockstilen deira, men det gjekk inn på nedre del av albumlistene og vart etterfølgd av ein suksessrik tiårsjubileumsturné med David Paton, Chris Rainbow, Kit Watkins, Stuart Tosh (trommer) and Andy Dalby (gitar) i tillegg til Latimer. Dette vart følgd av ein fem år lang rettsstrid med den tidlegare manageren deira om honorar.
Ton Scherpenzeel (frå det nederlandske progrockbandet Kayak) vart med Latimer som den nye klaverspelaren til Camel, i lag med Paul Burgess (frå 10cc) på trommer for Stationary Traveller i 1984. Colin Bass kom attende (for godt) for å fylle stillinga som bassist for turneen, der òg Chris Rainbow var med på kor- og stundom solovokal og noko klaverinstrument. Konsertane i Hammersmith Odeon vart filma og her hadde dei òg med seg ein ekstra klaverspelar, Richie Close (som døydde få år seinare av legionærsjukdom) i tillegg til gjesteframferder frå Peter Bardens og Mel Collins.
Etter det følgjande konsertalbumet Pressure Points seint i 1984, var kontrakt med Decca over. Latimer klarte ikkje å få kontrakt med andre britiske plateselskap og Camel forsvann raskt frå rampelyset. Latimet valde å flytte til Mountain View i California då søksmålet enda i hans favør.
1990-åra
Fylskkrrekken til Scherpenzeel hindra han i stor grad å delta på turnear, så den tidlegare Mike Oldfield- og Fish-klaverspelaren Mickey Simmonds vart med Latimer, Bass og Burgess for comebackturneen deira i 1992. I 1993 kom det ut eit dobbelt konsertalbum frå turneen, spelt inn i Nederland, Never Let Go. I 1994 skipa dei tidlegare medlemmane Bardens og Ward bandet Mirage med medlemmar frå Caravan. I denne inkarnasjonen spelte dei ein kort europeisk turné med dei setlisste som bestod av fleire Camel-songar, men det vart etter korrt tid eit band leia av Barden utan andre frå Camel eller Caravan.
Inspirert av dødsfallet til faren, skreiv Latimer og Hoover Harbour of Tears (kallenamnet til Cobh), ei hamn i Irland der mange segla ut frå til USA under den store svelta i Irland mellom 1845 og 1852). Plata vart spelt inn som Camel og gjeve ut i 1996.
I 1997 turnerte Camel igjen vestkysten av USA, Japan og Europa (slik dei hadde gjort i 1992) med ei besetning som bestod av Latimer, Bass og ein ny trommeslagar, Dave Stewart, i lag med Foss Patterson på klaverinstrument. Turneen resulterte i konsertalbumet Coming of Age.
I 1999 spelte Latimer, Stewart, Bass og Scherpenzeel inn Rajaz. Det var ein spontan komposisjon inspirert av rytmen frå fotstega til kamelen som hjelper trøytte reisande å nå fram til destinasjonen sin. Latimer vart gripen av dette temaet og tok Camel attende til progrockrøtene.
2000-åra
Trommeslagaren Stewart slutta i bandet då han fekk tilbode om å drive ein trommeforretning i Skottland, og vart erstatta av fransk-kanadiske Denis Clement på trommer, og Scherpenzeel slutta og vart erstatta av Guy LeBlanc på klaverinstrument. Latimer, Bass, LeBlanc og Clement turnerte så i Sør-Amerika i 2001.
I 2002 gav denne kvartetten ut A Nod and a Wink, der fløyta til Latimer dominerte. Albumet var dedisert til Peter Bardens, som døydde i januar 2002.
Etter nokre noko trøblete konsertturnear dei siste åra, annonserte Camel Productions at 2003-turneen kom til å bli den siste. Klaverspelaren Guy LeBlanc måtte slutta kort tid før konserten kom i gang fordi kona vart sjuk, og vart erstatta av Tom Brislin (i USA) og ein togreisande Ton Scherpenzeel (i Europa). Den amerikanske turneen inkluderte ein konsert på NEARfest, ein prestisjefylt progrockfestival.
Latimer byrja å arbeide med akustiske versjonar av gamle Camel-songar, men dette vart skrinlagd. I 2006 prøvespelte Latimer som gitarist og vokalist for ein turné med Roger Waters, men Dave Kilminster fekk til slutt denne rolla.
I oktober 2006 flytta Latimer attende til Storbritannia med føremålet å spele inn og gje ut nye Camel-album frå heimlandet og fullføre eit prosjekt han starta i 2003 med Andy Ward og Doug Ferguson.
I mai 2007 annonserte Susan Hoover via heimesida til Camel Productions og nyhendebrev at Andrew Latimer leid av den progressive blodsjukdomen polycytemia vera sidan 1992 som hadde utvikla seg til myelofibrose. Dette var dels årsaka til at Camel slutta å turnere. Latimer gjekk gjennom cellegiftbehandling og ein beinmargstransplantasjon i november 2007.
2010-åra
Latimer svara godt på behandlinga og han medverka med gitarsoloar og vokal til David Minasian-albumet Random Acts of Beauty (august 2010). I september 2010 annonserte Camel Productions at Latimer og Denis Clement hadde byrja å skrive songar til eit nytt Camel-album.
28. oktober 2013 framførte Camel heile The Snow Goose for første gongen sidan 1975 i Barbican Arts Centre i London. Dei la så ut på ein turné i Europa. I tillegg gav bandet ut ei nyinnspeling av The Snow Goose den 4. november 2013.
Kuniya Daini
Kuniya Daini er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Husemersee
Husemersee (eller Hausersee) er ein innsjø ved Ossingen i kantonen Zürich i Sveits. Han har eit overflateareal på 8 ha.
FA-cupfinalen i fotball 1990
FA-cupturneringa i fotball 1990 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 12. mai 1990. Då sluttstillinga etter 120 minuttars spel var 3-3, møttest finalelaga Crystal Palace FC og Manchester United til omkamp på same arenaen den 17. mai, ein kamp Manchester United vann med 1-0. Til begge finalekampane var det møtt fram om lag 80 000 tilskodarar.
Kampane
Laurdagskampen 12. mai sende midtstopparen Gary O'Reilly Crystal Palace i føringa i det 18. minutt. Bryan Robson utlikna så i det 35. minutt, medan lagkameraten Mark Hughes gav United leiinga i 62. minutt. Ti minuttar seinare utlikna innbytaren Ian Wright til 2-2, noko som var stillinga då ordinær tid var ute. Same Wright syrgde for 3-2 til London-laget allereie i det 2. minutt av fyrste ekstraomgang. Fyrst midtvegs i andre ektraomgang makta Mark Hughes å skape balanse I målprotokollen, 3-3. Dermed måtte det omkamp til.
Den 17. mai kunne Manchester United-kapteinen Bryan Robson heve FA-pokalen for tredje gong. Venstrebacken Lee Martin vart matchvinnar etter han i 59. minutt storma fram og frå 10 meters hald skaut ballen høgt i næraste hjørnet.
BAe Jetstream 31
BAE Jetstream 31, opphavleg Handley Page Jetstream 31, er eit mindre to-turboprop motors passasjerfly, med trykkabin, konstruert for å møta krava i USA til eit fly for den regionale marknaden.
FA-cupfinalen i fotball 1990
Kampane
Manchester United stilte i den avgjerande kampen med: Les Sealey, Mike Phelan, Steve Bruce (kaptein), Gary Pallister, Lee Martin, Neil Webb, Paul Ince, Bryan Robson, Danny Wallace, Brian McClair og Mark Hughes. Einast måvakta Jim Leighton var vraka frå startoppstillinga i den fyrste kampen. Elles spelte Clayton Blackmore og Mark Robins ekstraomgangane i laurdagskampen, i staden for Martin og Pallister.
BAe Jetstream 31
Utvikling
Handley Page var i ein kinkig situasjon på 1960-talet. Dei ynskte å vera uavhengige av dei «to store» (Hawker Siddeley og British Aircraft Corporation), men mangla økonomiske musklar til å utvikla eit stort passasjerfly som kunne halda dei i marknaden. Etter å ha studert problemet bestemde dei seg for at det neste produktet deira skulle vera eit særs konkurransedyktig mindre fly som kunne fylla ein nisje i marknaden. Dei identifiserte dette som ein 2-motors rask maskin med 12-18 sete. Konstruksjonen møtte stor interesse i USA då han først vart introdusert, og ein ordre på 20 fly kom allereie før teikningane var ferdige.
Samansetjinga av flyet vart gjort i Handley Page-anlegget på Radlett flyplass, men store delar vart sett ut på underentreprise, mellom anna vengene, som vart bygde av Scottish Aviation på Prestwick, og haleseksjonen som vart bygd hos Northwest Industries i Edmonton i Canada. I prototypen vart det sett inn ein Turboméca Astazou XIV motor på 840 hk. Prototypen hadde sin første tur 18. august 1967 namngjeve som Jetstream 1. Gjennom testprogrammet viste det seg at motorane var for veike. Valet på ny motor fall på eit amerikanskbygd Garrett AiResearch TPE-331, noko som leidde til at US Air Force vurderte flyet som fraktfly. I 1969 plasserte dei ei bestilling på 11 fly med større lastedør og plass til 12 passasjerar, eventuelt seks bårer, men bestillinga frå USAF vart kansellert på grunn av forseinka levering.
FA-cupfinalen i fotball 1990
Kampane
Crystal Palace mønstra: Nigel Martyn, John Pemberton, Richard Shaw, Andy Gray, Gary O'Reilly, Andy Thorn, Phil Barber, Geoff Thomas (kaptein), Mark Bright, John Salako og Alan Pardew. I laurdagskampen kom Ian Wright inn i det 69. minutt for Barber og David Madden kom inn i det 117. minutt for Gray. I omkampen kom Ian Wright inn i det 64. minutt og David Madden kom inn i det 79. minutt for Salako.
Allan Gunn dømde begge kampane.
Frankfurter Allgemeine Zeitung
Frankfurter Allgemeine Zeitung er ei tysk dagsavis som blir utgjeven i Frankfurt am Main. Ho er rekna som ei av dei leiande og mest viktige avisene i Tyskland.
Dibba
Dibba (arabisk دبا; portugisisk Doba), stundom skrive Diba eller Daba, er ein kystregion på nord på den austlege delen av Den arabiske halvøya ved Omanbukta. Politisk er det delt inn i tre område:
Historie
Denne store naturlege hamna på austkysten av dei nordlege Emirata har vore ein viktig stad for sjøfart og busetnad sidan før-islamsk tid. Ein har funne spor, hovudsakleg graver, etter busetnader frå seint på 1000-talet fvt. og det første tusenåret fvt. ved stader som Shimal, Tell Abraq og Rumeilah. Under sassanidane var det ein viktig marknad i Dibba og han var stundom hovudstaden i Oman. I følgje Ibn Habib «kom handelsfolk frå Sindh, India, Kina, folk frå aust og vest» til staden.
Kort tid etter profeten Muhammed døydde, braut det ut eit opprør i Dibba og ein fraksjon av Azd, leia av Laqit bin Malik Dhu at-Taj, avslo islam. I følgje ei soge vart Laqit drepen av eit sendebod frå kalifen Abu Bakr, medan andre kjelder, som Al-Tabari seier at minst 10 000 opprørarar vart drepne i eit av dei største slaga i Riddakrigane. Sletta bak Dibba har framleis ein stor gravplass der desse opprørarane i følgje ei lokal soge skal vere gravlagd.
Undet Abbaside-kalifen Al-Mu'tadid (870–892) vart det utkjempa eit stort slag ved Dibba under erobringa av OMan av abbaside-guvernøren i Irak og Bahrain, Muhammad bin Nur. Etter dette er Dibba lite nemnt i historisk litteratur, før portugisarane bygde ei festning der. Dibba (Debe) står oppført i listene over søraustarabiske stadnamn bevart av den venetianske gullsmeden Gasparo Balbi i 1580 og skildringar av det portugisiske fortet finst i fleire kjelder, som Cortesao sin Portugalliae monumenta cartographica.
Kring 1620–1621 vitja den italienske eventyraren Pietro Della Valle sultanen av Bandar Abbas, der han møtte sonen til herskaren av Dibba. Frå denne sonen fekk han vite at Dibba tidlegare hadde vore underlagt kongedømet Hormuz, men var på den tida lojal til safavidane. I 1623 sendte safavidane troppar til Dibba, Khor Fakkan og andre hamnebyar på søraustkysten av Arabia, for å førebuseg for eit portugisisk motåtak, etter at dei vart drivne bort frå Hormuz (Jarun). Portugisarane, under Rui Freire, fekk så stor suksess, at folket i Dibba vende seg mot sadavidane og tok livet av alle overherrane på staden. Ein portugisisk garnison på 50 mann vart oppratta i Dibba. Det vart sendt fleire portugisiske styrkar til Dibba i 1627 etter eit arabisk opprør.
Naturkatastrofar
I juni 2007 vart Dibba råka av syklonen Gonu, som førte til skadar på bygg og hus.
Songen Sweet Baby James
«Sweet Baby James» er ein song skriven og spelt inn av James Taylor som fungerer som opnings- og tittelspor frå gjennombrotsalbumet hans Sweet Baby James frå 1970. Han vart gjeven ut som første singel frå albumet, men nådde ikkje hitlistene. Like fullt er det ein av hans mest kjende og populære låtar. Taylor reknar han som sin beste song.
Historikk
Songen vart skriven av Taylor for sonen til den eldre bror hans Alex, som òg heitte James (og faktisk vart oppkalla etter han). Songen var medviten ei kryssing mellom ein westernsong og ein voggesong, og vart først tenkt ut av Taylor då han køyrde gjennom Carolina for å møta den vesle nevøen sin for første gong.
Taylor brukte mykje tid på teksten, og versa er sagt å ha det mest intrikate rytmemønsteret i karrieren hans. Ein av dei mest kjende delane av teksten er:
Songen er komponert som ein vals, i 3/4-takt. Refrenget speglar voggesongstemninga, med ein referanse til «Rock-a-bye Baby».
Ifølgje Allmusic-kritikaren Bill Janovitz kontrasterer dei to versa den nye babyen James, som ein einsam cowboy, i det første verset med den einsame vaksne James som syng i det andre verset. På den andre sida antydar forfattaren James Perrone at både den unge cowboyen James i det første verset og den James som reiser gjennom Massachusetts Turnpike i det andre verset er den vaksne James som syng songen. Perrone noterer at dei to blir knytte saman mot slutten av songen når Taylor syng at nattdraumane til cowboyen i første strofe og draumane til den reisande i andre strofe «still inspire all who 'take to the highway.'».
Konserthistorie
«Sweet Baby James» har vorte spelt på nesten alle Taylor-konsertane sidan utgjevinga. Han blir ofte spart til slutten av konsertane, der han fungerer som eit emosjonelt klimaks med Taylor som siste ekstranummer når han kjem tilbake på scena utan bandet sitt (slik tilfellet var i over eit tiår), eller kanskje berre med ein klaverspelar som akkompagnerer gitaren hans.
I andre vers blir Massachusetts Turnpike, Stockbridge, The Berkshires og Boston alltid nemnt, noko som fører til jubel frå folk i publikum som har budd i Massachusetts. Og viss konserten er i Tanglewood eller Great Woods, er oppstyret nok til å setja songen på pause. Taylor vart fødd i Boston, og sjølv om han flytta til Nord-Carolina då han var svært ung, var han somrane i Massachusetts og gjekk på kostskule der. Denne assosiasjonen har gjort Taylor til ein regional favoritt i New England, mellom anna med utselde konsertar på Tanglewood og ein rekordsetjande konsert på Great Woods. Taylor, som gjekk gjennom behandling ved Austen Riggs Center i Stockbridge i yngre år og seinare vart busett i Berkshires, har snakka av songen sine geografiske referansepunkt: «Eg køyrde verkeleg motorvegen frå Stockbridge til Boston. Eg har ein verkeleg kopling til denne staden.».
Han framførte songen som ein del av settet sitt på den første episoden i andre sesongen av Saturday Night Live, som vart send 18. september 1976. 15 år seinare framførte Taylor songen igjen på juleepisoden av Saturday Night Live 14. desember 1991.
I velgjerdskonserten «Four Together» arrangert av Harry Chapin i 1977 song John Denver harmonidelen av refrenget på denne songen.
Ein konsertopptreden frå 1992 vart inkludert i 1993 på albumet hans Live.
Jay Leno etterspurde Taylor si framføring av songen på sitt siste The Tonight Show (første periode) den 29. mai 2009. Han sa at han hadde lytta til han på bilradioen då han drog frå Boston til Los Angeles tidleg på 1970-talet, og at linja «ten miles behind, ten thousand more to go» resonerte djupt hos han.
Andre versjonar
Tom Rush, som hadde for vane å spela inn materiale frå dei beste nye låtskrivarane i tida, tok den med på albumet Wrong End of the Rainbow frå oktober 1970. The Seldom Scene la til harmoni på sin bluegrassversjon, gitt ut på debutalbumet Act 1 i 1972. Highway 101 avslutta albumet Paint the Town frå 1989 med han. Daniel Greaves frå The Watchmen framfører ofte songen acappella under konsertar.
I populærkulturen
Taylor blir ofte omtalt i pressa med kallenamnet «Sweet Baby James».
Songen blir sungen av Hank Heywood (Thomas F. Wilson) i fjerde sesongen av Legends of Tomorrow, for å lulla ein minotaur i søvn. Det blir seinare gjenteke i sesongfinalen «Hey, World!» for å inspirera nok kjærleik til å gjenoppliva den avdøde Nate Heywood.
Fjellfly
Fjellfly var eit flyslskap som eksisterte frå 1954 til 1972. Det var etablert av Snorre Kjetilson, med base på Skien lufthamn, Geiteryggen. Kjetilson kjøpte tidleg på 1960-talet to Scottish Aviation Twin Pioneer. Begge flya vart sett inn i rute mellom Skien og Fornebu. Ei tid mellom 1956 og 1960 vart ruta utvida til Hamar. Etter ein treig start vart Fjellfly slege konkurs i 1972.
Fjellfly hadde òg avdelingar ved Bergen lufthamn, Flesland.
Sanna Sarromaa
Sanna Päivikki Sarromaa er ein finsk-norsk historielektor, sosiolog og forfattar.
Ho tok doktorgrad i sosiologi i temaet kjønnsforsking frå 2011, og har vore postdoc på Høgskulen i Lillehammer.
Ho har vore lokalpolitikar for Oppland Venstre. Ho har særleg gjort seg merka for å ha skrive mange kronikkar i Gudbrandsdølen Dagningen og i VG der ho har kritisert det som ho oppfattar som latskap i arbeidslivet og norsk middelmåtigskultur, lågt lærepress i skulen og dessutan evne til rettskriving og norsk språkpolitikk.
Fylkesveg 711 i Rogaland
Fylkesveg 711 i Rogaland går mellom Saudasjøen og Skitrekket i Sauda kommune. Vegen er 4,7 km lang.
Al Akhdar
Al Akhdar er ein landsby i Ad Dhahirah guvernement nordaust i Oman. Han ligg like nordvest for regionshovudstaden Ibri langs Hovudveg 21. Landsbyen har eit postkontor og har postnummer 516.
I Like It Like That av Chris Kenner
«I Like It Like That» er ein song av Chris Kenner og Allen Toussaint, først spelt inn av Kenner, som nådde andreplassen med songen på Billboard Hot 100 i 1961. Denne versjonen nådde òg andreplassen på R&B-lista.
Mount Walcott
Mount Walcott er eit stort sett isfritt fjell (2155 moh) som ligg 4,5 km aust for Mount Powell aust i Thiel Mountains. Namnet vart foreslått av Peter Bermel og Arthur Ford, som i lag leia gruppa frå United States Geological Survey (USGS) som kartla Thiel Mountains i 1960-61. Det er kalla opp etter Charles D. Walcott, den tredje direktøren i U.S. Geological Survey frå 1894-1907.
Simmonds Peak
Simmonds Peak er eit markant fjell, 1940 moh, som ligg 6 km sør for Mount Dort på austsida av Amundsenbreen i Dronning Maudfjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Willard I. Simmonds, ein biolog ved McMurdo-basen vinteren 1964.
Garhwali
Garhwali er eit indoiransk språk snakka av garwhalifolk som kjem frå Garhwal i Himalaya i den indiske delstaten Uttarakhand. Mange talarar lever også i andre delar av India, som Himachal Pradesh, Delhi, Haryana, Panjab, Uttar Pradesh og Bihar.
Garhwali blir tala av mellom 2 og 3 millionar. Det mister talarar, og er rekna som eit sårbart språk av UNESCO.
Hüttnersee
Hüttnersee (Hüttenerweiher eller Hüttnerseeli) er ein liten innsjø i Hütten i kantonen Zürich i Sveits. Nordbreidda ligg i Samstagern, ein landsby i kommunen Richterswil. Han har eit overflateareal på 0,165 km².
Akira Matsunaga (1948)
Akira Matsunaga er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Greatest!
Greatest! er den fjerde plata til countryartisten Johnny Cash. Plata vart sleppt på Sun Records 12. januar 1959 og var den tredje plata hans hjå Sun, som han hadde forlate i 1958 til fordel for Columbia Records. Når plata vart sleppt hadde Cash allereie spelt inn The Fabulous Johnny Cash, hans fyrste album hjå Columbia. Songane på Greatest! var spelt inn mellom juli 1955 og juli 1958. Seks av songane vart utgitt som singlar. Av desse steig "Get Rhythm" til topps på countrylistene og vart den mest populære låten. Albumet vart gitt ut på ny av Varèse Sarabande 6. mai 2003 med fire bonusspor, der to av desse var alternative versjonar av songar på plata.
Listeplassering
Singlar - Billboard (Nordamerika)
Wilma Murto
Wilma Anna Helena Murto er ein finsk stavhoppar frå Kuusjoki i Salo. Ho vart europameister 2022 i München der ho sette finsk rekord med 4,85 meter.
Murto sette finsk rekord og innandørs verdsrekord for juniorar då ho i januar 2016 sigra med 4,71 meter i stavtevlinga under junior-VM i Zweibrücken. Det skulle gå fem og eit halvt år før ho forbetra seg til 4,72 m i Tampere i slutten av august 2021. Under europameisterskapen 2022 i München flytta ho sin personbeste med 13 cm til 4,85 meter og tok ein overranskande gullmedalje framom den greske veteranen Ekateríni Stefanídi.
FA-cupfinalen i fotball 1959
FA-cupturneringa i fotball 1959 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 2. mai 1959. Framfor 100 000 tilskodarar vann Nottingham Forest sin andre og siste FA-pokal gjennom siger 2–1 over Luton Town. Det var 61 år sidan den førre Forest-triumfen i FA-cupen.
Kampen
Nottingham Forest sitt vinnarlag: Chic Thomson, Bill Whare, Bobby McKinlay, Jack Burkitt (kaptein), Joe McDonald, Jeff Whitefoot, Roy Dwight, Johnny Quigley, Tommy Wilson, Billy Gray, Stewart Imlach.
Luton Town mønstra: Ron Baynham, Brendan McNally, Ken Hawkes, John Groves, Syd Owen (kaptein), Dave Pacey, Billy Bingham, Allan Brown, Bob Morton, George Cummins og Tony Gregory.
Jack Clough var dommar.
Encores av Dire Straits
Encores er ein konsert-EP av det britiske rockebandet Dire Straits. Han vart gjeven ut den 10. mai 1993, kort tid etter utgjevinga av konsertalbumet On the Night. Sjølv om et var ein EP, gjekk han inn på singellistene i mange land, inkludert Frankrike der han debuterte på toppen av lista.
Innhald
Alle songar er skrivne av Mark Knopfler.
Korona i meteorologi
Ein korona i meteorologi er ein sirkel kring sola eller månen skapt av diffraksjon av lys av små vassdropar (og stundom små iskrystallar) i ei sky.
Koronaen består av fleire konsentriske fargeringar rundt jordlekamen og ein sentral lys glorie. Vinkelstorleiken på koronaen er avhengig av diameteren på skydropane. Små dropar skapar lyse koronaer. Koronaer skil seg frå haloar ved at haloar vert skapt av refraksjon (og ikkje diffraksjon) frå relativt store iskrystallar i staden for små. Raudaktige fargar dekkejr alltid den ytre delen av koronaen.
Pete's Pillar
Pete's Pillar er ein staur som ligg like aust for Fildes Point ved nordsida av innløpet til Port Foster på Deceptionøya i Sør-Shetlandsøyane. Søyla var visstnok eit velkjent landemerke for tidlege selfangarar ved Deceptionøya og var nedteikna på eit kart av løytnant E.N. Kendall frå Pilot Officer Pete St. Louis, som var pilot i Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1949-50.
Ackerman Ridge
Ackerman Ridge er ein markant fjellrygg i nordvestenden av La Gorce Mountains i Dronning Maudfjella. Han vart oppdaga og grovt kartlagt i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter løytnant Ronnie J. Ackerman, ein navigatør i U.S. Navy-skvadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze 1965 og 1966.
Det ligg tre utstikkarar på sørvestsida av Ackerman Ridge, mellom anna Surprise Spur.
Catch Us If You Can
«Catch Us If You Can» er ein song frå 1965 av The Dave Clark Five (DC5), skriven av Dave Clark og Lenny Davidson. Songen vart ein hit for gruppa og nådde femteplassen på UK Singles Chart på seinsommaren 1965 og fjerdeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100, seinare den hausten.
Songen har sidan blitt spelt før kvar heimekamp av Shrewsbury Town F.C..
Kornsnø
Kornsnø kan òg nyttast om gammal snø, som etter omkrystallinsering på bakken har fått ein kornete struktur.
Long Rock på Livingston Island
Long Rock er ein stor holme som strekkjer seg 720 meter frå aust til vest, 180 meter brei og med ei høgd opp mot 13 moh nordaust for Morton Strait i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Området vart vitja av tidlege selfangarar på 1800-talet som operererte på Byers Peninsula.
Holmen vart namngjeven av Discovery Investigations som kartla Morton Strait i 1930-31.
Holmen ligg 1,6 km sør-sørvest for Vardim Rocks, 2,1 km sør-sørvest for Devils Point, 4,2 km nord for President Head på Snow Island, 7 km aust-nordaust for Cape Timblón på Snow Island og 6,93 km søraust for Benson Point på Rugged Island.
Audioforsterkar
Audioforsterkarar er ein forsterkar nytta innan audioteknologi, for å forsterka, eller på annan måte handsama, svake signal, signal på linjenivå, eller for å driva høgtalarar og hovudtelefonar. Nokre forsterkarar, som mikrofon-, for- og effekforsterkarar, vert produserte som separate apparat, medan andre vert nytta internt i ulike apparat. Lydkort, til dømes, har innebygde forsterkarar både før AD-omformarane og etter DA-omformarane, signalkjelder som CD- og DVD-spelarar har innebygde forsterkarar (bufferar) på utgangane. Forsterkarar vert òg nytta i kontrollsystemet til laseren i CD- og DVD-spelarar.
Teknologi
Med unnatak av svitsjmode effektforsterkarar er signalhandsaminga i audioforsterkarar bygd med berre analog elektronikk. Styrekretsar, derimot, er som oftast konstruerte rundt ein mikrokontroller.
Dei fleste audioforsterkarane er transistorforsterkarar. Både bipolare- og felteffekttransistorar (JFET og MOSFET) er i bruk og ein forsterkar inneheld ofte fleire transistortypar. Operasjonsforsterkarar er òg vanlege komponentar i forsterkarar som arbeider på signalnivå. Dei er billige og gjer det mogeleg å bygga kompakte kretskort. Små effektforsterkarar nyttar ofte integrerte effektforsterkarmodular. Andre vanlege IC-ar er balanserte drivarar og mottakarar, som gjer det enklare å laga balanserte inn- og utgangar.
Sjølv om transistorforsterkarar konkurrerte ut røyrforsterkarar på 1960-talet vert det framleis produsert røyr- og hybride røyr/transistorforsterkarar for den såkalla high-end-marknaden. Røyrforsterkarar er dyrare og mindre haldbare enn transistorforsterkarar. På grunn av at dei har mindre råforsterking vil ikkje tilbakekopling redusera forvrengning like effektivt som i transistorforsterkarar. Mykje av interessa for røyrforsterkarar kan truleg sporast attende til nostalgi for «gamle dagar».
Mikrofonforsterkarar
Mikorfonforsterkarar er spenningsforsterkarar som vert nytta til å forsterka utgangsspenninga frå mikrofonar. Kondensatormikrofonar har stor utgangsimpedans og har difor ein innebygd forsterkar, med høg inngangsimpedans og låg utgangsimpedans, som fungerer som ein buffer. Ein slik innebygd forsterkar gjer at ein kan nytta lange kablar frå mikrofonen til opptaksutstyret. Separate mikrofonforsterkarar vert nytta i tillegg for å forsterka spenninga frå mikrofonar til linjenivå, som høver for å driva ein miksepult eller AD-omformar. Mange miksepultar har innebygde mikrofonforsterkarar, men det er òg vanleg å nytta separate mikrofonforsterkarar. Etter som inngangssignala til mikrofonforsterkarar er svake bør dei vera så støyfrie som mogeleg. Det er òg viktig at dei har så lite forvrengning som mogeleg. Profesjonelle mikrofonforsterkarar har balanserte inngangar, med XLR-sokklar eller XLR/TRS-kombisokklar, medan billige innebygde mikrofonforsterkarar ofte har ubalanserte inngangar med 3.5 mm TRS-sokklar.