cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Janis Joplin
Ettermæle
Joplins store suksess som ein pioner ein mannsdominert rockeindustri seint i 1960-åra var eineståande. Joplin, i lag med Grace Slick frå Jefferson Airplane, opna mogelegheiter for framtidige kvinnelege songarar i rockeindustrien. Stevie Nicks kommenterte at etter ho hadde sett Joplin spele, «eg visste at litt av lagnaden min vart endra. Eg ville leite etter sambandet som eg hadde sett mellom Janis og publikummet hennar. På ein augneblink endra ho livet mitt».
Leonard Cohen sin song frå 1974, «Chelsea Hotel #2», handlar om Joplin. Tekstforfattaren Robert Hunter har sagt at Jerry Garcia-songen «Birdsong» frå det første soloalbumet hans, Garcia, handlar om Joplin og at lidinga hennar var over då ho døydde.
Filmen The Rose frå 1979 var laust basert på livet til Joplin. Opphavleg kalla Pearl, etter kallenamnet til Joplin og tittelen på det siste albumet hennar, vart han gjort om setter at familien ikkje ville gje bort rettane til historia hennar. Bette Midler vart nominert til Oscarprisen for beste kvinnelege skodespelar for rolla. .
Joplin vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 1995 og fekk æresprisen til Grammy i 2005. Rolling Stone rangerte Joplin på 46. plass på lista deira over dei 100 største artistane gjennom tidene i 2004, og på 28. plass i 2008 på lista deira over dei 100 største songarane gjennom tidene.
Seint i 1990-åra vart musikalen Love, Janis skapt med innspel frå den yngre systera til Janis, Laura, og Big Brother-gitaristen Sam Andrew, med mål om å lansera han «Off Broadway». Musikalen opna sommaren 2001, og gjekk eit par veker og fekk god kritikk. I 2009 vart Janis, eit einmannshow av Nicola Haydn, sett opp i Edinburgh. Det tok for seg den siste timen i livet til Joplin.
Litteratur
ISBN 1-878923-08-0
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1959 - Fern Jones
• 1959 - The Oak Ridge Quartet
• 1960 - B.B. King Sings Spirituals
• 1962 - Chet Atkins Plays Back Home Hymns (RCA Victor)
• 1962 - Roy Rogers og Dale Evans
• 1962 - Jim Reeves We Thank Thee (RCA Victor)
• 1963 - The Original Blind Boys of Alabama
Coates Rocks
Coates Rocks er ei lita gruppe klipper nordvest i Evans Neve, ved sørsida i Freyberg Mountains. Gruppa vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy 1960–64 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Donald A. Coates, ein geolog i US Antarctic Research Program ved Hallett-stasjonen, sommaren 1964–65 og McMurdo-basen i 1966–67.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1964 - Larry Cunningham and The Mighty Avons
• 1964 - Jailbird Singers
• 1967 - Jimmy Durante Songs for Sunday
• 1967 - Cliff Richard
• 1969 - Mocedades 'Pange Lingua (Zafiro)
• 1969 - Joan Baez
• 1969 - Andrae Crouch & The Disciples Take the Message Everywhere (Light)
• 1970 - Jim Nabors
• 1972 - Bill Anderson & Jan Howard
• 1973 - Link Wray
• 1973 - Eva Olmerová & the Traditional Jazz Studio
• 1974 - Bob Wallis Storyville Jazzmen
• 1974 - Ike and Tina Turner The Gospel According to Ike and Tina
Veien til Agra
Handling
Boka handlar om to sysken i India, trettenårige Lalu og systera hans Maya på sju, som er på veg frå Allahabad til Agra. Maya lid av ein alvorleg augesjukdom som er i ferd med å gjera ho blind. Vegen er støvete, brennheit og prøvande, og om natta trugar slangar og sjakalar. Men borna held motet oppe, for dei har høyrt at sjukdomen kan heilast på sjukehuset i Agra. På vegen møter dei både snille og slemme menneske, og får ri på elefant. Til slutt kjem dei fram og får hjelp av europeiske legar.
Høyrespel og fjernsynsoppfølging
Kort tid etter utgjevinga av boka bestemte NRK Radio seg for å laga eit høyrespel av boka. Ebba Haslund utarbeidde manuset, og instruksjonen var ved Erik Lassen. Høyrespelet var i fire delar som vart sende i Lørdagsbarnetimen. Fyrste gong det vart sendt var i mars 1960.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1978 - Fried Potatoes
• 1978 - Candi Staton
Veien til Agra
Prisar
I 1959 mottok Sommerfelt forlaget Damm sin «ekstrapris» på 5 000 kroner for Veien til Agra. Dette var fyrste gong ekstraprisen vart delt ut.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1978 - Lawrence Welk Hallelujah
• 1982 - Al Green
Veien til Agra
Prisar
I 1960 mottok boka Kyrkje- og undervisningsdepartementets førstepris som ei av dei to beste barnebøkene som vart gjevne ut i Noreg i 1959.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1982 - B.J. Thomas
• 1983 - Linda Hopkins
Veien til Agra
Prisar
I 1962 vann forfattaren Jane Addams Peace Book Award frå Internasjonal Kvinneliga for Fred og Fridom. Ved utgangen av 1962 hadde boka vunne i alt ni ulike prisar.
Omsetjingar
Per desember 1962 hadde Vegen til Agra vorte omsett til 14 språk.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1984 - Jimmy Mazzy
• 1985 - Lillian Boutte and Her Music Friends
• 1986 - Jack Scott
Veien til Agra
Oppfølgjar
Hausten 1962 gav Sommerfelt ut ein oppfølgjar til Veien til Agra. Oppfølgjaren hadde tittelen Den hvite bungalowen, og var illustrert av Ulf Aas nett som den første boka. Då Den hvite bungalowen vart sendt ut på marknaden vart Vegen til Agra allereie omtalt som ein verdssuksess.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 1990 - James Baldwin - David Linx - Pierre Van Dormael
• 1992 - Lucky Peterson
• 1993 - Lonnie Donegan More Than «Pye in the Sky» (innspelt 1954–57)
• 1995 - Norbert Detaeye
• 1996 - Eilert Pilarm
• 1996 - Mavis Staples & Lucky Peterson
• 1996 - Bluiett's Barbeque Band
• 1998 - Pat Boone
• 2001 - Merle Haggard Cabin in the Hills
• 2002 - The Blind Boys of Alabama
• 2002 - The Charlie Daniels Band
• 2003 - Engelbert Humperdinck Always Hear the Harmony: The Gospel Sessions
• 2004 - Leon Hunt og Josh Clark med Pat Purchase
• 2004 - Katy Taylor
• 2005 - Randy Travis
• 2005 - Alan Ladd
• 2005 - Bill & Gloria Gaither med Their Homecoming Friends
• 2007 - Meta4
• 2010 - Rayburn Anthony
• 2011 - Teddy Rune
• 2011 - Ray Ellis
• 2013 - Lulu Roman
• 2014 - Ledisi Selma
Mont Gond
Mont Gond er eit fjell i Bern-Alpane oppfor grenda Derborence i Conthey i Valais. Det ligg mellom Diablerets og Rhonedalen.
Take My Hand, Precious Lord
Innspelingar
• 2015 - Ronnie Earl & The Broadcasters
• 2015 - Peter Kent
• 2016 - John Long
Norsk versjon
Oddbjørn Lønskog har skrive ein norsk tekst. På norsk har han tittelen «Herre kjær, ta min hånd». Ei svensk omsetjing med same tittel er sungen inn av Artur Erikson.
It Is No Secret
«It Is No Secret (What God Can Do)» er ein Southern gospel-song skriven av Stuart Hamblen i 1950-åra.
Bill Kenny-versjonen
I 1951 spelte Bill Kenny, frontmannen i The Ink Spots, inn «It Is No Secret» for Decca. Utgjevinga hans inneheldt òg «The Song Spinners» som nådde 18. plassen på poplista i USA.
Elvis Presley-versjonen
Elvis Presley spelte inn sin versjon i Radio Recorders Studio 1 i Hollywood den 19. januar 1957. Han vart gjeven ut på Elvis' Christmas Album (RCA Victor LOC 1035) i november 1957. Produsenten var Steve Sholes.
Innspelingar
• 1950: Stuart Hamblen
• 1950: The Mariners
• 1950: Hank «Sugarfoot» Garland and His Sugar Footers
• 1950: Joe Allison and His Nashville Boys
• 1950: Ernie Lee and His Southerners
Taupo District
Taupo District, der størsteparten ligg i regionen Waikato på Nordøya på New Zealand, dekkjer eit landpområde på 6 350 km², og i tillegg 610 km² innsjøar, både Tauposjøen, den største innsjøen på New Zealand, og den mindre Rotoairasjøen. Distriktet strekkjer seg frå den vesle byen Mangakino i nordvest til nasjonalparken Tongariro National Park i sør, og austover inn i skogområdet Kaingaroa Forest. Størsteparten av innbyggjarane i distriktet bur i dei to største byane, Taupo og Turangi. Administrasjonssenteret til distriktet ligg i byen Taupo.
It Is No Secret
Innspelingar
• 1950: Ozie Waters and The Kentones
Taupo District
Lokalstyre
Distriktet er administrert av Taupo District Council, og den største delen av distriktet, 73,74%, ligg i regionen Waikato, byen Rangitaiki (14,31%) ligg i regionen Bay of Plenty, byen Taharua (11,26%) i Hawke's Bay og byen Te More (0,69%) i Manawatu-Wanganui.
Historie
Ein kjenner lite til dei tidlege māoribusetnadane nær Taupo, men Ngāti Tūwharetoa har vore den viktigaste iwi i området i fleire hundre år. Viktige pā låg ved sørenden til innsjøen vest for den moderne byen Turangi.
It Is No Secret
Innspelingar
• 1951: Jo Stafford and Quartet with Paul Weston and His Orchestra
• 1951: Andrews Sisters and Red Foley
Taupo District
Historie
Byen Taupo vart grunnlagd i 1869 som ein garnisonsby under New Zealand-krigane, men vart seinare verande heller liten på grunn av det skrinne vulkanske jordsmonnet i området. Det var først i 1950-åra at området byrja å utvikla seg med skogdrift og og bygginga av Wairakei geotermiske kraftstasjon.
Busetnad
Byen Taupo ligg ved den nordvestlege breidda til innsjøen, og Turangi ligg ved sørenden.
It Is No Secret
Innspelingar
• 1951: George Beverly Shea med Hugo Winterhalter's Orchestra and Chorus
Taupo District
Busetnad
Riksvegen State Highway 1 snor seg langs austsida av Lake Taupo, og fleire mindre busetnadar ligg langs han. Færre menneske bur langs nord- og vestsidene til sjøen, men der er nokre mindre busetnadar nær Taupo, og vest for Turangi.
Hallsberg
Hallsberg er ein svensk tettstad og centralort i Hallsbergs kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 7,122 innbyggjarar, men av dette 65 i Kumla kommun. Hallsberg er eit viktig jernbaneknutepunkt med linjer til Stockholm, Göteborg, Karlstad/Oslo, Motala og Örebro.
Taupo District
Busetnad
Ved folketeljinga i 2006 var folketala:
It Is No Secret
Innspelingar
• 1951: Mahalia Jackson
• 1952: Blackwood Bros. Quartet
• 1953: Eddy Arnold og The Tennessee Plowboy
• 1957: Elvis Presley med The Jordanaires
• 1957: Pat Boone
• 1958: Jimmy Wakely
• 1958: Wesley and Marilyn Tuttle
• 1959: Jim Reeves
• 1959: Leslie Uggams
• 1960: Ernest Tubb and His Texas Troubadours
• 1962: Roy Rogers og Dale Evans
• 1963: Jimmie Rodgers
• 1966: The Imperials
• 1966: Wayne Newton
• 1967: Cliff Richard
• 1967: The Bachelors
• 1967: Ken Dodd
• 1968: Ferlin Husky
• 1969: Tammy Wynette
• 1980: Willie Nelson
• 1980: Orion
• 1981: Cristy Lane
• 1982: B.J. Thomas
• 1985: George Hamilton IV
• 2001: Ronnie Mason
• 2002: Stephen Ackles
• 2005: Alan Ladd
Charrúa Gap
Charrúa Gap (Sedlovina Charrúa) er eit flatt, isdekt skard som strekkjer seg 2,2 km frå aust til vest mellom Castillo Nunatak og Charrúa Ridge på Hurd Peninsula, aust på Livingston Island med ei høgd på 275 moh.
It Is No Secret
Innspelingar
• 2007: Mark Keeley
Charrúa Gap
Skardet ligg langs isskilje mellom Balkan snømark og Contellbreen i nord og Huntressbreen og Johnsonsbreen.
It Is No Secret
Innspelingar
• 2011: The Balyeats
Rune Richardsen
Rune Richardsen er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Lillestrøm. Han var ein dribleglad midtbanespelar som vart norsk meister 1985 og seriemeister 1986 med Lillestrøm Sportsklubb. Richardsen deltok i fire landskampar i 1986-87. Også faren Oddvar Richardsen var norsk landslagsspelar.
Charrúa Gap
Skardet vart kartlagd av det britiske Directorate of Overseas Surveys i 1968 og ei detaljert kartlegging vart utført av spanske Servicio Geográfico del Ejército i 1991.
Passet ligg 2,5 km søraust for Sinemorets Hill og 3,5 km nordaust for Mount Reina Sofía (275 moh).
Rune Richardsen
Richardsen debuterte for Lillestrøm som 17-åring i 1980. Frå 1982 til 1987 hadde han rimeleg fast plass på midtbana i klubben. Han var med då Lillestrøm vann cupfinalen 1985 på Ullevaal stadion med 3-1 over Vålerengen. Sesongen etter vart han seriemeister med Lillestrøm, men måtte tole tap i cupfinalen same året. Lillestrøm var klare favorittar mot Tromsø Idrettslag, som derimot overraska med å vinne med heile 4 mot 1 i målprotokollen.
Frå hausten 1986 til sommaren 1987 deltok Richardsen i fire landskampar, alle saman kvalifiseringskampar til Sommar-OL 1988. Han kom ikkje på skåringslista i nokon av dei målfattige oppgjera.
Richardsen spelte frå 1988 og nokre år framover fotball på lokalt nivå på lag som Høland, Strømmen og Aurskog-Finstadbru.
Sjark
Utvikling
Dei fyrste sjarkane var gjerne trebåtar som vart ombygde, der det vart innsett ein liten glødehovudmotor. Desse båtane var for det meste opne båtar uten dekk. Frå 1960-talet og utover vart det bygd mange nye sjarkar i tre med dekk, frå 19 til 26 fot. Nokre var spissgatta men det vart etter kvart dei med tverrskott som tok over. No vert sjarkane bygd i glasfiber-armert plast og er tverrskotta og mange er over 40 fot.
Turid Jorunn Thune
Turid Jorunn Thune frå Sygnefest i Gulen kommune er seksjonsoverlækjar ved hudavdelinga på Haukeland universitetssjukehus, leiar i Medisinsk mållag  og styreleiar i Norsk dermatologisk selskap.
Oppvekst og utdanning
Thune blei fødd på Sygnefest i Gulen kommune 1. august 1956. Ho gjekk på realskole i Balestrand og gymnas i Sogndal. Lækjarutdanninga tok ho ved UiB, og ho gjennomførte turnustenesta ved sjukehuset i Kristiansund.
William Parsons Rosse
'''William Parsons, 3. Earl of Rosse''' KP var ein engelsk-irsk astronom som fekk bygd fleire teleskop.
Evgeny Morozov
Evgeny Morozov er ein amerikansk forfattar og forskar av kviterussisk opphav som studerer dei politiske og sosiale verknadane av teknologi.
William Parsons Rosse
Han fullførte i 1845, etter meir enn ti år med eksperiment, bygginga av eit kjempeteleskop som i trekvart hundreår var det største i verda. Teleskopet hadde ein bronsespegel med ein diameter på seks fot, og med dette instrumentet, som stod på stamgodset hans Birr Castle ved Birr, oppdaga Rosse ein ny klasse himmellekamar, spiraltåkene.
Evgeny Morozov
I 2018 vart han nominert av magasinet Politico som ein dei 28 mest innverknadsrike europearane.
Liv og karriere
Morozov vart fødd i 1984 i Soligorsk i Kviterussland. Han studerte ved Det amerikanske universitetet i Bulgaria, og budde seinare i Berlin, før han flytta til USA.
Morozov har undervist ved Stanford University, han har vore medlem av The New America Foundation, og skribent for magasinet Foreign Policy og den relaterte bloggen Net Effect. Han har undervist ved Georgetown University's Walsh School of Foreign Service og ved Open Society Institute,, og var også skribent for den russiske Akzia. I 2009 vart han utvald som TED Fellow.
Frå 2013 til 2018 tok Morozov ein doktorgrad i vitskapshistorie ved Harvard University som han bestod i mai 2018.
Synspunkt
Morozov syner skepsis andsynes den populære tankegangen om at internett hjelper å demokratisere autoritære regime. Han argumenterer for at internett også kan vere eit effektivt verktøy brukt for å utføre masseovervaking og politisk undertrykking, og for å spreie nasjonalistisk og ekstremistisk propaganda.
The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom
I januar 2011 gav Morozov ut den fyrste boka si, The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom. I denne boka utforskar han effekten internett har på autoritære statar, i tillegg til å undersøkje om grunnane for entusiasmen for internett sitt frigjeringspotensial. I denne konteksten koplar Morozoc triumfalismen som følgde etter Den kalde krigen. Morozov argumenterer også mot ideane som han kallar cyber-utopianism (det å nekte å sjå internett sine «mørke» sider, t.d. moglegheita til å kontrollere informasjon og manipulere dei ulike informasjonsmedia) og internett-sentrisme (den aukande tendensen å sjå alle politiske og sosiale endringar gjennom prismet av internett).
To Save Everything, Click Here: The Folly of Technological Solutionism
I denne boka er Wu sitt arbeid også sterkt kritikert av Morozov. Wu har derimot skildra Morozov si bok som «rife with such bullying and unfair attacks that seem mainly designed to build Morozov's particular brand of trollism», og «a missed opportunity» til å debattere problema. Morozov hevder at bruken av teknologi burde debatterast på same line som politikk, økonomi, historie og kultur.
Artiklar
Morozov har skrive ei rekkje artiklar som har vore publiserte i ulike tidsskrift, aviser og magasin rundt i verda, blant anna The New York Times, The Wall Street Journal, Financial Times, The Economist, The Guardian, The New Yorker, New Scientist, The New Republic, Corriere della Sera, Times Literary Supplement, Newsweek International, International Herald Tribune, Boston Review, Slate, San Francisco Chronicle, Folha de S.Paulo og Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Norske forlag
Liste over norske forlag som trykkar eller har trykka bøker.
Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Åland
lenkje=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Mariehamns_stadsbibliotek.jpg/250px-Mariehamns_stadsbibliotek.jpg|mini|Ingen ålandske forfattarar har så langt vunne [[Nordisk råds litteraturpris
Bilete av biblioteket i Mariehamn ]] Nominasjonar til Nordisk råds litteraturpris frå Åland kom fyrste gong i 2011.
Sidan 1962 har Nordisk råd årleg delt ut Nordisk råds litteraturpris for eit litterært verk skrive på eit av dei nordiske språka. Frå starten i 1962 vart det årleg nominert to bøker frå kvart av landa Danmark, Finland, Island, Noreg og Sverige. Frå 1985 kan det òg nominerast éi bok årleg frå Færøyane, Grønland og det samiske språkområdet når det er aktuelle kandidatar. Åland er reint svenskspråklig og forfattarar frå øyane har tidlegare kunna blitt nominert gjennom dei finske nominasjonane, som vanlegvis er ei finskspråkleg og ei svensksspråkleg bok.
Dimov Gate
Dimov Gate (Dimova Porta) er eit 300 moh breitt, isdekt pass i Antarktis, aust på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Det grensar til Rayna Knyaginya Peak i Bowles Ridge mot søraust og Hemus Peak i nordvest. Fjellpasset dannar eit isskilje mellom Kaliakrabreen og sidebreane som drenerer området mellom Hemus Peak og Bowles West Peak og som flyt vest-sørvestover til Perunikabreen. Det dannar ein passasje frå Perunikabreen på nordsida av Bowles Ridge til den øvre Kaliakrabreen.
Fjellpasset er kalla opp etter Dimo Dimov, geolog ved St. Kliment Ohridski i fleire år frå 1993.
Wilhelm Genazino
Wilhelm Genazino var ein tysk journalist og forfattar.
Dimov Gate
Passet ligg 3,86 km nordaust for Rezen Knoll, 1,34 km vest-nordvest for Mount Bowles, 2,6 km vest for Yankov Gap og 3,87 km sør for Elhovo Gap.
Wilhelm Genazino
Genazino var fødd i Mannheim. I 1960 byrja han å studera tysk, filosofi og sosiologi ved Johann Wolfgang Goethe-universitetet i Frankfurt am Main. Genazino byrja deretter å arbeida som journalist fram til 1965, mellom anna for det satiriske magasinet Pardon, og han var medredaktør for magasinet Lesezeichen. Frå 1970 verka han som forfattar på freelance-basis. I 1977 fekk han eit gjennombrot som seriøs forfattar med trilogien Abschaffel, som blei svært populær i heimlandet.
I 1990 blei Genazino vald til medlem av Det tyske akademiet for språk og litteratur i Darmstadt. Etter å ha budd i Heidelberg over ein lengre periode flytta han til Frankfurt am Main i 2004. Same året blei han tildelt utmerkinga Georg Büchner-prisen, den mest prestisjerike prisen innan tysk litteratur. I 2004 blei han tildelt Hans Falladas litteraturpris.
La det swinge
«La det swinge» er ein song av Bobbysocks som vart gjeven ut i 1985 på albumet Bobbysocks. Songen er skriven av Rolf Løvland.
Melodi Grand Prix 1985
I Melodi Grand Prix 1985 starta songen som nummer sju, etter Anita Skorgan med «Karma» og før Mia Gundersen og Olav Stedje med «Nattergal». Under finalen var det fem distrikt og fire fagdommarar som gav poeng til alle bidraga. Bidraget fekk til saman 80 poeng og vann av totalt ti bidrag. Bobbysocks fekk dimed representere Noreg i Eurovision Song Contest 1985 i Göteborg i Sverige.
Eurovision Song Contest 1985
I Eurovision Song Contest 1985 starta songen som nummer 13, etter Italia med «Magic Oh Magic» av Al Bano og Romina Power og før Storbritannia med «Love Is» av Vikki. Noreg fekk til saman 123 poeng og vann av totalt 19 bidrag.
Melodi Grand Prix 2015
30 år etter sigeren i Melodi Grand Prix 1985 fekk Bobbysocks framføre «La det swinge» i Melodi Grand Prix 2015, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike. Programleiar Silya Nymoen framførte det fyrste verset samt eit refreng, medan Bobbysocks framførte resten av songen.
Grand Trunk Road
Grand Trunk Road (kortform GT Road) er det engelske namnet på ein viktig ferdselsåre i Sør-Asia. Den er blant dei eldste og viktigaste vegane i Asia. Den 2500 km lange vegen følgjer i stor utstrekking det nordindiske slettelandet og har i fleire hundreår vore ferdselsveg mellom det som i dag er statane Pakistan, India og Bangladesh.
Start- og sluttpunkta for Grand Trunk Road er i vest Khaibarpasset og i aust Sonargaon. Frå Peshawar i Pakistan går vegen gjennom Rawalpindi og Lahore til den indiske–pakistanske grenseovergangen Wagah. I India går han gjennom byar som Amritsar, Ambala, New Delhi, Kanpur, Allahabad, Varanasi og Kolkata. I Bangladesh endar han i Sonargaon i distriktet Narayanganj.
I India, med storparten av vegen, har han mellom Kolkata og Delhi nemninga National Highway 2 (NH-2), medan avsnittet mellom Delhi og Wagah heiter NH-1.
Historie
Allereie under Maurya-riket i antikken vart vegen nytta mellom anna av grekarane. På 1500-talet vart vegen utbygd av sultan Sher Shah for å skapa eit samband mellom residensbyen hans Agra og heimbyen Sasaram. Denne vart kalla Sarak-i-Azam («Kongsvegen»), og vart grunnstammen i Grand Trunk Road.
Med tida vart vegen særs viktig som regional handelsveg. Kort etter at han vart etablert, vart han utstyrt med mange karavanserai. Det vart vidare planta mange tre langsetter for å gje dei reisande skugge. Vegen betra infrastrukturen til regionane, og vart òg brukt som hærveg, til rask forflytning av militære styrkar. Kort etter at han var ferdig vart han ytterlegare utvida, vestover til Multan og austover til Sonargaon i Bengal.
Etter at Sher Shah døydde i 1545 vart vegen forlenga vestover, slik at han førte gjennom Khyberpasset i Hindukush til Kabul i dagens Afghanistan. Under det britiske styret vart vegen – då òg kalla Long Walk – utvida til Kolkata og Peshawar.
Ved delinga av Britisk India i 1947, då Pakistan vart etablert, var Grand Trunk Road åstad for eit av dei største flyktningdramaa i moderne historie, då hinduar flykta mot midten, inn i dagens India, og muslimar utover til austlege og vestlege delar av Pakistan.
Karl Fjermeros
Karl Johan Fjermeros var ein norsk skulemann og Venstre-politikar frå Høvåg i Vest-Agder. Han var far til Bue Fjermeros.
Fjermeros var son til ein gardbrukar og byggmeister. Sjølv tok han eksamen ved Kristiansand lærerskole i 1906, og var så nokre år lærar i folkeskule og framhaldsskule. I 1910 var han lærar ved folkehøgskulen på Vossevangen. Frå 1911 til 1945 underviste han i folkeskulen i Kristiansand, skuleåret 1920/21 også ved Kristiansand lærarskule.
I 1942 var Fjermeros ein av dei som vart arrestert under tyskarane sin aksjon mot lærarane og send til Kirkenes. I 1945 vart han tilsett skuleinspektør i Oddernes herad, før han i 1947 fekk stillinga som skuledirektør i Agder og Stavanger, ei stilling han hadde til 1956.
Fjermeros engasjerte seg i politikken i Oddernes og vart vald til formannskapsmedlem i 1922. Frå 1928 var han ordførar til han i 1941 vart avsett av okkupasjonsmakta, men i 1945 tok han oppatt vervet. Etter frigjeringa var han konstituert fylkesmann i Vest-Agder i mai og juni 1945 og fylkesordførar i Vest-Agder.
Valbolken 1945-49 var Fjermeros stortingsrepresentant for Venstre og Vest-Agder, medlem av protokollkomiteen. Ved stortingsvalet 1949 mislukkast han i å verte attvald. Fjermeros var aktiv i målsaka, både som formann i Kristiansand mållag og i Vest-Agder mållag. Ei tid sat han også i styret i Noregs Mållag.
Fylkesveg 22 i Buskerud
Fylkesveg 22 i Buskerud går mellom Huseby og Sandaker i Lier kommune.
Trasear: Huseby – Kjellstad (1,1 km), Kjellstad – Sandaker (1,1 km)
Bislet Teglverk
Bislet Teglverk eller Bislett Teglverk var eit teglverk som låg på Bislett i Oslo om lag der Bislet bad og Bislett stadion ligg. Området blei selt til kommunen i 1898 og sjølve teglverket blei rive året etter.
Winter-Harvest
Alle dei 14 songane på albumet var originalar, hovudsakleg skrivne av bassisten Rinus Gerritsen og gitaristen George Kooymans og utforska musikalske retningar dei ikkje hadde prøvd ut før. Gerritsen byrja å spele klaverinstrument i tillegg til bass på denne plata..
Allmusic skreiv: «The Golden Earrings hadde tydelegvis sjølvtillit til å prøve nye ting då dei spelte inn Winter Harvest, og med god grunn -- dei høyrdest bra ut på Just Ear-rings, men dei var strammare og skarpare her, og trefte ein meir konsistent groove og gjorde det meste ut av mogelegheitene i studio.»
Innhald
Alle songar skrivne av Gerritsen and Kooymans.
Mont Gond i Nendaz
Mont Gond (Nendaz) er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Junkers Ju 52
Junker Ju 52, med kallenamn «Tante Ju», var eit kombinert passasjar- og transportfly produsert mellom 1932 og 1945 av den tyske flyprodusenten Junkers. Prototypen flaug fyrste gong 13. oktober 1930. Han var konstruert av Ernst Zindel ved Junkers-fabrikkane i Dessau. Flyet sitt «bølgjeblikk»-skrog gav det ein karakteristisk kasse-liknande utsjånad.
Skildring
Flyet var ei viaerutvikling av, og hadde likskapstrekk med, andre Junkers-fly som W33/W34. Det var utstyrt med éin motor, vekselsvis produsert av BMW og Junker, men allereie under dei første prøveflygingane blei det klart at flyet hadde utilstrekkeleg yteevne. Det blei difor utvikla ein modell med 3 motorar kalla Ju52/3m. Den nye utgåva var først utstyrt med tre Pratt & Whitney Hornet-motorar som seinare blei erstatta med BMW 132-motorar. Dei to ekstra motorane gav flyet betre yteevne og større lastekapasitet. Eksportmodellane blei som oftast utstyrte med Pratt & Whitney Wasp- eller Bristol Pegasus-motorar.
Sivil teneste
I utgangspunktet var flyet meint å vera eit frakt- og postfly. Med 15-17 sitteplassar blei det populært som passasjerfly, og Junker fekk bestillingar frå land i Sør-Amerika, Sør-Afrika og fleire land i Europa. I Noreg bestilte Det Norske Luftfartselskap (DNL) tre fly med flottørar i 1935. DNL sine fly blei opphavleg leverte med Hornet-motorar.
Militær bruk
Ju 52 blei først brukt som militærfly under den spanske borgarkrigen både til troppetransport og til transport av fallskjermsoldatar. Flyet blei òg nytta som bombefly under bombinga av Guernica. Luftwaffe brukte flyet under heile den andre verdskrigen, inklusive invasjonen av Noreg 9. april 1940.
Ju 52 var eit relativt langsamt fly med ein toppfart på 265 km/t. Det var i tillegg lett væpna. Det var difor naudsynt med jagereskorte, men tapa var likevel store. Ved slutten av krigen blei mange eksemplar hogde opp, men det finst enno eksemplar av flyet igjen i museum over heile verda. Eit lite tal er framleis i bruk som veteranfly.
Produksjonen av Ju 52 opphøyrde i Tyskland i 1945, men heldt fram i Frankrike og Spania fram til 1949. Det er tilsaman bygd 5 415 Ju 52. Av desse blei 400 bygga i Frankrike og 170 i Spania.
Ju 52 er òg den flytypen som kan notera lengst levetid. Dei siste Ju 52 var i bruk av flyvåpenet i Sveits, og blei tekne ut av teneste i 1982.
Norskregistrerte Ju 52
Følgjande Junker Ju 52 har vore registrert i Norges luftfartøyregister:
9. april 1940 blei DNL sine tre fly beslaglagde av okkupasjonsmakta:
Etter 1945 fekk DNL tilbake to tidlegare fly:
Frå Luftwaffe overtok DNL sju fly:
DNLs «Askeladden», no D–CDLH
Det eldste eksemplaret blei produsert i 1936 for Lufthansa og blei registrert som D–AQUI «Fritz Simon». Flyet blei selt til DNL i 1936 som erstatning for «Havørn», som gjekk tapt i Havørnulukka, og blei registert som LN–DAH «Falken». Dette blei konfiskert av Luftwaffe i 1940 og fekk då attende den tidlegare registreringa D–AQUI og namnet «Kurt Wintgens», etter eit flygaress frå den fyrste verdskrigen.
Etter krigen kom flyet tilbake til DNL og blei brukt på Finnmarksruta fram til 1956. Flyet blei tilbode Norsk Teknisk Museum, som måtte avstå frå å motta gåva på grunn av plassmangel. Det blei då lagt ut for sal. Etter eitt år blei det selt til Transportes Aereos Orientales i Ecuador, og fekk den nye registreringa HC–ABS «Amazonas». Det blei teke ut av teneste i 1963 og vart så ståande på Quito Airport i fem år. Deretter vart flyet kjøpt av den tidlegare jagerflygaren i American Air Force, Lestar Weaver for 52 500 dollar og vart registrert som N130LW. Dei amerikanske luftfartsstyresmaktene nekta likevel å sertifisera det til anna enn bruk til framsyning på flystemne og liknande.
Flyet blei så kjøpt av flygaren og forfattaren Martin Caidin (1926-1997) for 150 500 dollar, som registrerte det som N52JU «Iron Annie». Caldin brukte to år på å setja flyet i stand og fekk sertifisert det i 1976 utan restriksjonar. Han heldt på det fram til desember 1984, då det blei kjøpt tilbake av Lufthansa og floge til Hamburg via Grønland, Island og England. Etter eitt år med omfattande restaurering, byrja det sin nye karriere med rundflygingar over tyske byar. Flyet har fått ny offisiell registrering D–CDLH, målt under haleroret til flyet. Likevel er den gamle registreringa D–AQUI målt på vingane, og flyet har fått namnet «Tempelhof». Flyet er kvart år i full trafikk gjennom heile sommarhalvåret og flyr fleire rundturar kvar dag omkring i heile Tyskland.
Degerfors
Degerfors er ein svensk tettstad og centralort i Degerfors kommun i Örebro län i landskapet Värmland. I 2005 hadde byen 7,418 innbyggjarar.
Rio Grande
Rio Grande er spansk og portugisisk for «stor elv», og er namnet på mange elvar og stader rundt om i verda.
Fred Lawrence Whipple
Fred Lawrence Whipple var ein amerikansk astronom, som arbeidde ved Harvard College Observatory i over 70 år, og var professor der frå 1950 til 1977, og så direktør for Smithsonian Astrophysical Observatory.
Han oppdaga fleire asteroidar og kometar, og kom med hypotesen om at kometar er «skitne snøballar», og designa Whipple-skjoldet.
Whipple publiserte fleire avhandlingar, særskild om kometar og meteorar, og to populærastronomiske bøker, Orbiting Sun: Planets and Satellites of the Solar System (4. utg. av: Earth, Moon and Planets, 1981) og The Mystery of Comets (1986).
Florian Fricke
Florian Fricke var ein tysk musikar som starta den profesjonelle karrieren sin med elektronisk musikk på ein Moog synthesizer i krautrockgruppa Popol Vuh. Musikken hans og musikken til bandet utvikla seg derimot i heilt andre retningar etter kvart og han gjekk nesten heilt bort frå synthesizerar til fordel for akustisk piano.
Historie
I 1967 møtte han den tyske filmregissøren Werner Herzog og spelte ei rolle i den første filmen hans Lebenszeichen (1968). Fricke laga seinare musikk til fleire av filmane til Herzog, mellom anna Nosferatu: Phantom der Nacht (med Klaus Kinski og Bruno Ganz), Aguirre, the Wrath of God og Heart of Glass. Fricke dukka òg opp i filmen Jeder für sich und Gott gegen alle (1974).
Fricke var ein av dei første musikarane som eigde og brukte ein Moog III synthesizer, som han nytta på dei to første albuma til Popol Vuh, Affenstunde og In den Gärten Pharaos. Innspelingane hans med instrumentet etterlet uutsletteleg merke på tysk elektronisk musikk. Seinare gav han derimot bort Moog-instrumentet sitt til den tyske musikaren Klaus Schulze og slutta med elektronisk musikk.
I 1970 starta han i lag med Holger Truelsch og Frank Fiedler gruppa Popol Vuh. Namnet er henta frå eit maya-manuskript (sjå Popol Vuh). Fricke leia gruppa fram ti han døydde, nesten alltid i lag med gitaristen og trommeslagaren Daniel Fichelscher.
Utan om arbeidet med sin eigen musikk, samarbeidde Fricke med mange andre tyske musikarar. I 1972 spelte han på Tangerine Dream sitt dobbeltalbum Zeit og samarbeidd med Renate Knaup frå Amon Düül II. I lag med Fichelscher var han frå 1973 til 1974 medelm av tidlegare Popol Vuh-gitarist Connie Veit sitt beit, Gila. I 1992 spelte han inn eit album med Mozart-komposisjonar. I 1998 organiserte han lyd- og videoinstallasjonar, mellom desse Messa di Orfeo i den italienske byen Molfetta. I 1970-åra og frametter engasjerte Fricke seg òg i musikkterapi. Han utvikla òg sin eigen terapiform kalla «Alfabetet til kroppen».
I lag med tidlegare Popol Vuh-medlem Frank Fiedler, som var ein kompetent kameramann, produserte Fricke fleire filmar om andeleg inspirasjon, frå Sinaiørkenen, Israel, Libanon, Mesopotamia, Marokko, Afghanistan, Tibet og Nepal.
Fricke døydde av hjerneslag i München i 2001, 57 år gammal.
Diskografi
For albuma hans med Popol Vuh, sjå Popol Vuh.
Paril Saddle
Paril Saddle (Parilska Sedlovina) er eit skard med ei høgd på 1390 moh på Friesland Ridge i Tangra Mountains på Livingston Island i Antarktis. Det grensar til St. Boris Peak i nordaust, og Simeon Peak i sørvest. Skardet ligg oppom Macybreen i aust og søraust, og Huntressbreen i vest og nordvest. Det er kalla opp etter busetnaden Paril i Bulgaria.
Fylkesveg 23 i Buskerud
Fylkesveg 23 i Buskerud går mellom Holmen i Drammen kommune og Heggtoppen i Lier kommune. Vegen er 5,9 km lang.
Wilhelm Suhrke
Wilhelm Christian Suhrke var ein norsk arkitekt og politikar frå Halden. Han representerte partiet Høgre på Stortinget i to åtskilde treårsbolkar.
Suhrke var son til ein tyskfødd arkitekt og byggmeister. Etter han i 1882 var utdanna i byggfag ved Trondhjems Tekniske Læreanstalt, studerte han ved Hannover polytekniske skule til 1886. Frå 1892 leidde han byggfirmaet til faren i heimbyen Halden.
Arkitekt Suhrke er kjend for å ha teikna Halden Arbeidersamfund si bygning frå 1891, skihytta Høiåshytta tilhøyrande Halden Skiklubb frå 1902, og Halden Bad frå 1932 som er prega av stilretninga funksjonalismen. Sjølv budde Suhrke i ein lafta villa i drakestil, bygt i 1901.
Frå 1902 var Suhrke medlem i Halden bystyre. Perioden 1903-06 var han stortingsmann frå einmannskrinsen Fredrikshald, medlem av Budsjettkomitéen. Ved stortingsvalet 1906 nådde han ikkje opp, men lukkast kome tilbake på Tinget for perioden 1910-12, då medlem i Konstitusjonskomitéen.
Gotschnagrat
Gotschnagrat er eit fjell i Plessurfjella (Alpane), i nærleiken av Klosters i kantonen Graubünden i Sveits. Det går ein svevebane opp til fjellet.
Takana
Takana er eit panotakanansk språk som blir snakka av rundt 1 800 medlemmar av takana-folket i jungelen langs elvene Beni og Madre de Dios nord i Bolivia.
Ludwig Boltzmann
Ludwig Boltzmann var ein austerriksk fysikar.
Han vart professor i Graz 25 år gammal, og seinare i Wien, München og Leipzig. Arbeidet til Boltzmann omfattar termodynamikk, statistisk mekanikk, kinetisk gassteori, elektrodynamikk og meir. Han utdjupa omgrepet entropi og forbatt dette med statistisk sannsyn. Han handsama læraren sin J. Stefan sine undersøkingar av stråling frå svarte lekamar og formulerte Stefan-Boltzmann-lova for svart stråling. Han formulerte ekvipartisjonsprinsippet i den kinetiske gassteorien, som seier at energien til molekyla i ein gass i middel fordeler seg likt på kvar fridomsgrad til molekylet. Han utleia Maxwell–Boltzmanns hastigheitsfordelingslov for molekyla i ein gass, uavhengig av arbeidet til James Clerk Maxwell og på ein meir generell måte. Til ære for Boltzmann vert den konstanten som blir nytta for å angje den midlarane energien per grad av eit molekyl i ein gass for Boltzmannkonstanten, sjølv om Boltzmann visstnok sjølv aldri tilla denne konstanten noko universell tyding. Han har verdien 1,38·10–23 joule/kelvin.
Boltzmann vert rekna som ein av dei største fysikarane på 1800-talet. Arbeidet hans kan stort sett reknast som avsluttinga på den klassiske fysikken, men vart til i ein periode då den moderne fysikken byrja å ta form, og har vore grunnlag for mellom anna nokre av Max Planck og Albert Einstein sine arbeid.
Dickson Pillar
Dickson Pillar er ei staur som ligg like sør for Possession Island i Possession Islands. Klippa vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1958–63 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Paul B. Dickson i US Navy, fotografi i skvadron VX-6 på flyturen den 18. januar 1958, på den tida klippa vart fotografert.
Ludwig Boltzmann
Boltzmann vart æresdoktor ved Universitetet i Oslo i 1902.
Gravebier
Gravebier (Andrenidae) er ein familie av bier. Familien har nærare 3000 artar og er kjend frå alle verdsdelane. I Noreg er det kjent 41 artar frå familien, dei fleste sandbier (Andrena), men òg to sumarbier (Panurgus) og bringebærbia (Panurginus romani).
Gravebier kan skiljast frå andre bier ved at dei har stutt og kvass tunge, at dei har to loddrette saumar under kvart antennefeste, og at hoene har ei matt fordjuping (fovea) innanfor augo. Familien vert delt inn i fire underfamiliar. Alle gravebier har reir i bakken og femnar mellom anna om mange av artane som flyg tidleg på våren for å henta pollen og nektar frå selje og vier.
Eevahenna Aalto
Eevahenna Aalto er ein finsk-norsk bildekunstnar som særleg arbeider med tekstilkunst. Ho har budd i Noreg sidan 1970, og bur i Hammerfest.
Aalto er utdanna ved Den Frie Kunstskulen i Helsingfors 1966–68; Kreeta Pohjanheimos tekstilskule i Helsingfors 1966–70 og Bergen kunsthandverksskule 1975–76.
Ho har hatt utsmykkingsoppdrag ved fleire offentlege bygg i Nord-Noreg, mellom anna Hammerfest sjukehus, Setermoen leir, Finnmark sjukepleiarhøgskule, Hammerfest bibliotek, politihuset i Tromsø, Nornefeltet og Bardufoss flyterminal. Altertavla hennar til Hamarøy kyrkje vart avduka i 1990, og vart i 2000 brukt som motiv på eit norsk frimerke (NK 1408).
El Pulgar
El Pulgar er ein stupbratt granittmonolitt på 1660 moh som ligg 5,5 km nord for Berg Peak nord i Morozumi Range i Antarktis. Klippa vart klatra av fire medlemmar av geolog-gruppa frå New Zealand i 1967–68, som gav han namnet. «El pulgar» er spansk for «tommelen».
Starless and Bible Black
Starless and Bible Black er eit album av det britiske progrockabandet King Crimson frå 1974. Dei fleste songane på albumet er satiriske og kommentarar om latskap og materialisme i samfunnet. Eit unntak er «The Night Watch».
Bakgrunn
Sjølv om det ikkje finst trommer på «Trio», så vart trommeslagaren Bill Bruford rekna som ein av låtskrivarane fordi stykket vart improvisert på ein konsert og at resten av bandet såg på det som ei viktig avgjersle at han valde å ikkje spele noko.
Plateomslaget er måla av Tom Phillips.
Fleire songar på albumet var konsertopptak med lyden av publikum fjerna. Dei einaste songane som er spelte inn berre i studio er dei første to spora, «The Great Deceiver» og «Lament». «We'll Let You Know» var eit improvisasjonsstykke spelt inn i Glasgow. «The Mincer» var eit anna improvisert stykke, spelt inn i Zürich før Wetton sidan song inn vokalen i studio. «Trio», «Fracture» og «Starless and Bible Black» vart spelte inn i Concertgebouw i Amsterdam, og det same var introduksjonen til «The Night Watch» (resten vart spelt inn i studio). Heile Amsterdam-konserten vart i 1997 gjeven ut som The Night Watch.
Tekstane vart skrivne av den tidlegare Supertramp-gitaristen Richard Palmer-James (som forlet bandet etter det første albumet deira). Berre fire spor på albumet har tekst. «The Great Deceiver» refererer til djevelen og ein ironisk kommentar om kommersialisme. Teksten på denne vart skriven i lag med Fripp.
Informasjonsforvaltning
Informasjonsforvaltning betyr eit heilskapleg syn på aktivitetar, verktøy og andre tiltak for å sikre best mogleg kvalitet, utnytting og sikring av informasjon i ei verksemd. Organiseringa av informasjonen skal vere systematisk og henge saman med verksemda sine arbeidsprosessar.
Grand Chavalard
Grand Chavalard er eit fjell vest i Bern-Alpane i Valais, oppfor Rhone ved Fully nær Martigny. Fjellet ligg nær Dent de Morcles i nordvest.
Husaby
Husaby er ein stad i Skaun kommune der det ligg ein mellomaldergard, der Einar Tambarskjelve budde, og gamle kyrkjeruiner frå mellomalderen.
Fred Lawrence Whipple Observatory
Fred Lawrence Whipple Observatory, fram til til 1982 kalla Mount Hopkins Observatory, er eit astronomisk observatorium på Mount Hopkins (2382 moh.) nær Tucson i Arizona i USA. Det er den største feltstasjonen til Smithsonian Astrophysical Observatory og hovudinstrumentet er det 4,5 meter store Multiple Mirror Telescope.
Det vert forska på bilete og spektroskopi av ekstragalaktiske objekt, stjerner og planetar, i tillegg til røntgenstråling og kosmisk stråling.
Frosta Dampskibsselskab
D/S «Frosta» vart bygt ved Trondhjems mek. verksted og byrja å gå i ruta Trondheim-Frosta-Stjørdalen og Åsen i mars 1899. Dei to første kapteinane på skipet var kaptein Grenne og kaptein Ole Wold.
I 1903 utvida selskapet ruta si med Leksvik og Leksvikstranden og kjøpte inn den gamle D/S «Orkla», som vart omdøypt til «Tautra». I 1914 kjøpte selskapet D/S «Lagatun».
Lakota
Lakota er eit siouxspråk som vert prata av lakotafolket. Språket er i nær slekt med dakota. Båe vert ofte sett på som variantar av sioux.
Vokalar
Utover fem orale vokalar, det vil seia //, har lakota òg tre nasale vokalar som er nasalerte variantar av dei orale. I den standardiserte ortografien (SLO) vert nasale vokalar skrive med bokstaven eng, /ŋ/, etter vokalen.
Konsonantar
Den ustemte uvulare frikativen, ȟ vert nytta både sjølvstendig og bokstaven for frikativen vert nytta i kombinasjon med andre teikn. Ein apostrof (') vert nytta for å markera ein glottal lukkelyd,, som tyder å gjere eit «støyt» gjennom å pressa ihop stemmebanda, som i den engelske interjektionen «uh-oh!» eller som lyden til slutt i det danske ordet (og fenomenet) stød. I kombinasjon med ein konsonant vert desse lydane kalla for ejektiva konsonantar. Bokstavar kombinert med h (ph, th, čh, kh) tyder at lydane er aspirerte. Den stemte uvulare frikativen, ǧ, vert uttalt som ein uvular tremulant, , framfor /i/ og ofte som ein stemt velar frikativ, , i rask tale.
Skriftsystem
Det vert nytta mange ortografiar for å skriva lakota, men den ortografien som vert nytta i New Lakota Dictionary er den mest utbreidde og nytta. Ortografien, som på engelsk vert kalla for Standard Lakota Orthography (SLO) vert mellom anna nytta av Sitting Bull College, Standing Rock Sioux Tribe, Cheyenne River Sioux Tribe og i dei fleste skulane i indianarreservat som Pine Ridge og Rosebud.
Trykk vert markert med ein aksent på vokalen i stavelsen. Vanlegvis ligg hovudtrykket på første eller andre stavinga, vanlegast på andre. Nokre få ord har huvudtrykk på tredje stavinga i nokre få ord. Trykksterke vokalar får ein høgare ordtone enn dei andre vokalane i ordet. Av og til utgjer trykket skilnaden mellom to ord, som ówaŋžila ('saman') og owáŋžila ('stilla, stille').
Ei hake vert nytta for alveolare og velare frikativar č //, ǧ //, ȟ //, š /ʃ/ og ž /ʒ/. Aspirerte konsonantar vert skrivne med h: čh, kh, ph, th, og velare frikative konosnanter med ȟ: kȟ, pȟ, tȟ. Ejektiva vert skrivne med ein apostrof: č', ȟ', k', p', s', š', t'.
Alfabet
Alfabetet i Standard Lakota Orthography (SLO) er den ortografien som vert nytta av flest skular. Alle bokstavar som består av to teikn (til dømes aŋ, čh og p') vert rekna som eigne bokstavar.
Ordstilling
Lakota er eit SOV-språk. Det tyder at ordstillinga i ei fullstendig setning vanlegvis er subjekt-objekt-predikat (verb), til skilnad frå t.d. norsk, som er eit SVO-språk. Ordstillinga kan likevel verta endra avhengig av fokuset. Objektet vert til dømes ofte flytta først i satsen for å få emfase. Lakota nyttar òg postposisjonar, det vil seia at adposisjonane kjem etter hovudordet. Dette til skilnad frå norsk, som har preposisjonar; adposisjonane kjem før hovudordet.
Sjølvstendige personlege pronomen
Dei sjølvstendige pronomena vert sjeldan nytta. Når de vert nytta er det mest for emfase, til dømes som disjunktivt pronomen, eller saman med visse postposisjonar. Ofte vert dei sjølvstendige pronomena nytta når ein seier kva ein heiter, i setningar som 'Eg er han du ville sjå.', 'Eg er mannen som stal bilen din.' og òg uttrykk som 'Det er opp til deg.'
Skilnaden mellom dei to 'vi'-orda er at ein på lakota skil mellom eit 'vi' som inkluderer 'du og eg', det som vert markert med 1 i tabellen nedan, og dessutan eit som inkluderer 'eg og nokon eller nokre andre, men ikkje du', som vert markert med 2. Merk òg at íŋš slår som variant av íš.
Formlære
Lakota er eit agglutinerande språk og har mange affiks som kan tilpassast til stammen for å skapa nye tydingar av ordet. Det finst til dømes mange instrumentale prefiks for å skapa nye verb.