cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josh Phillips
Josh Phillips er ein engelsk hammonorganist og plateprodusent. Han har arbeidd med The Crazy World of Arthur Brown og The (Kenney) Jones Gang.
I 1993 starta han å turnere med Procol Harum og har sidan 2004 vore fast medlem etter at Matthew Fisher slutta.
Hexenkopf
Hexenkopf er eit 3 035 meter over havet høgt fjell i Samnaunfjella i forbundslandet Tirol i Austerrike.
Geografi og geologi
Hexenkopf ligg på nordryggen av Samnaunfjella, mellom dalane Paznauntal i nord og Oberinntal i sør. Grannefjell i vest er Gmaierkopf, i sør ligg Masnerkopf med skardet Hexensattel i mellom.
Fjellgrunnen på Hexenkopf består for størstdelen av av glimmerrik skifergneis.
Hey Little Cobra
«Hey Little Cobra» er ein song frå 1963 av The Rip Chords. Songen vart produsert av Terry Melcher og Bruce Johnston, som òg song vokal på songen.
Songen låg 14 veker på Billboard Hot 100-lista og nådde ein fjerdeplass,.
Havbotn
Havbotnen er den delen av jordoverflata som er dekt av hav. Havbotnområda dekkjer kring 361 mill. km² eller 70,8 % av det samla arealet til jordoverflata. Gjennomsnittsdjupna til havbotnen er kring 3800 meter.
Inndeling
Havbotnen kan delast inn i fleire topografiske provinsar:
Geologisk oppbygning
Langs dei vulkanske midthavsryggane vert det stadig danna ny basaltisk havbotnskorpe, som glir utover til begge sider i ein prosess kalla platetektonikk. Havbotnskorpa vert med tida dekt av eit tynt lag med lause sediment. Terrigen sediment er sand, slam og liknande, ført ut i havet frå kystområde med elvar, straumar og is. Biogene sediment er avsett av havorganismar, som for ein stor del er planktoniske og som har skal av kalk eller kiselsyre (silisiumdioksid, SiO2). Kjemisk utfelte sediment er danna av kjemiske reaksjonar i vatnet og mellom vatnet og bergartane i havbotnskorpa.
Ressursar
Dei viktigaste økonomiske interessene har hittil lege i førekomstane av petroleum i kontinentalsokkelen.
Mineralressursane i djuphavet har vore kjend i lang tid, og mellom anna vart manganknollar eller nodular funne av den britiske Challenger-ekspedisjonen alt i 1872–1876. Det var derimot først i tida etter 1960 at underøkinga av djuphavet og ressurane her vart intensivert. Ein har funne ut at sedimenta på djuphavet kan innehelde store konsentrasjonar av sambindingar som er rike på fleire grunnstoff, som jern, mangan, sink, kopar og fosfor. Utnyttinga av mineralførekomstane på havbotnen lar seg realisere teknisk, men eigedomsforholda er derimot enno uklåre.
August Breithaupt
Johann Friedrich August Breithaupt var ein tysk mineralog og professor ved Freiberg bergakademi i Freiberg i Sachsen frå 1826 til 1866.
Han klassifiserte alle dei kjende minerala på den tida, og skildra 47 nye mineralartar. Han innførte omgrepet paragenese. Mineralet breithauptitt er kalla opp etter han.
Verk
Av publikasjonane hans finn ein:
University of Toronto
University of Toronto (U of T, UToronto elle rToronto) er eit offentleg forskingsuniversitet i Toronto i Ontario i Canada, som ligg i Queen's Park. Det vart starta i 1827 som King's College, den første institusjonen for høgare utdanning i Øvre Canada. Det låg opphavleg under Den engelske kyrkja, og fekk det noverande namnet sitt i 1850 då det vart ein verdsdeleg institusjon. Det består av tolv college.
Akademisk er University of Toronto kjend for viktige rørsler og fagkrinsar innan litteraturkritikk og kommunikasjonsteori, kjend som Toronto-skulen. Universitetet var opphavsstaden insulin- og stemcelleforsking, og det første praktiske elektronmikroskopet låg her, utviklinga av multi-touch-teknologi, identifiseringa av Cygnus X-1 som eit svart hol, og teorien om NP-fullstendigheit. Universitetet får klårt størt økonomisk støtte til forsking av alle dei kanadiske universiteta. Det er eit av to medlemmar av Association of American Universities som ligg utanfor USA.
Varsity Blues er idrettslaga som representerer universitetet og er særleg knytt til amerikansk fotball og ishockey.
University of Toronto har utdanna to generalguvernørar og fire statsministrar i Canada, fire utanriksministrar, fjorten høgsterettsdommarar og vore tilknytt ti Nobelprisar. Universitetet er rangert på 21. plass i verda på Times Higher Education World University Rankings, 27. plass på Academic Ranking of World Universities og 19. plass på QS World University Rankings.
Søren Martens
Søren Breder Martens var ein norsk bakarmeister og stortingsmann frå Bergen.
Martens var son til ein bakarmeister i Bergen, og vart i 1810 sjølv bakarmeister i heimbyen. Han var valmann frå 1826 til -44, og møtte på Stortinget både i 1830, 1833 og 1842. I 1830 var han medlem i Desisjonskomiteen og både i 1830 og 1833 i komiteen om kjøpstadskatten, elles i 1833 var han med i Protokollkomiteen. På Stortinget 1842 var han medlem i Næringskomite nr 2.
Christian Taylor
Christian Taylor er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Fayetteville i delstaten Georgia som tevlar i tresteghopp og har ein personleg rekord i øvinga på 18,29 meter, nokon som gjev han (2015) fjerdeplassen på verdsrankinga. Han vart verdsmeister i tresteghopp i 2011 og og vann den olympiske gullmedaljen under Sommar-OL 2012 i London.
Vivestad
Vivestad er ei bygd og eit sokn i Tønsberg kommune i Vestfold og Telemark fylke. Bygda ligg 30 km nord for Tønsberg sentrum og 10 km sør for Hof langs fylkesveg 312 (Vivestadlinna).
Peder Anzjøn
Peder Paulsson Anzjøn var ein norsk lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Namsos.
Vivestad
I Vivestad ligg fotballbanen Kjærsmyra og Bygdehuset Sagatun som blant anna blir brukt av eit aktivt idrettslag og ungdomslag.
Peder Anzjøn
Anzjøn var son til ein lensmann og gardbrukar i Namsos. Sjølv var han lensmann i Vikna frå 1830, frå 1839 også i Nærøy. Gardbrukar på garden Åkvik i Vikna. Han var medlem av heradsstyret i mange år, sparebankdirektør frå 1858 og elles forlikskommissær. Anzjøn slutta som lensmann fyrst i 1890, kort før han døydde.
Vivestad
I august kvart år arrangerer laga i Vivestad ein haustmarknad. Vivestad Høstmarked tek kvart år imot rundt 6500 menneske. Myrafestivalen blir også arrangert i Vivestad i mai kvart år.
Peder Anzjøn
Anzjøn var valmann 1838-76, og var 3. representant frå Nordre Trondhjems amt på Stortinget i 1842. Han var då medlem av gasje- og pensjonskomiteen. Ved stortingsvala for 1845 til -51 kom han på tredje og fjerde varamannsplassar.
Vivestad
Landskapet er dominert av skogkledde åsar vekslende med nord-sørgåande daldrag med marin leire i dalfyllingane. Berggrunnen består hovudsakleg av dagbergartane i Oslofeltet. Næringslivet i Vivestad er dominert av jord- og skogbruk. I perioden 2001-2010 hadde Vivestad ein folkevekst på 6 %, mot 10 % for kommunen som heilskap.
Vivestad kyrkje er ei trekyrkje frå 1914. Til kyrkja høyrer altartavle, preikestol og døypefont frå 1600-talet.
Hans Høegh
Hans Høegh var ein norsk forretningsmann og organisasjonsleiar.
Høegh var president i Norges Røde Kors frå 1975 til 1981. Deretter var han generalsekretær i Det internasjonale forbundet av Røde Kors- og Røde Halvmåneforeninger i Genève. Frå 1988 til 1993 var Høegh assisterande generalsekretær i FN. Han var dessutan FNs spesielle representant for programmet for dei funksjonshemma.
Peder Anzjøn
Han døydde i Nærøy i 1890.
Zondabreen
Zondabreen er ein isbre som er kring 13 km lang, og som flyt vest-sørvest mellom Fohn Bastion og Zonda Towers og ut i George VI Sound. Isbreen vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1948, og British Antarctic Survey (BAS), 1971-72, og vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1966. Namnet vart gjeve av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1977 etter zondavinden, som er det argentinske namnet på ein varm, tørr vind som strøymer ned austsida av Andes. Namnet er eit av fleire i området som er kalla opp etter vindar.
André Derain
André Derain var ein fransk målar, ein av forgrunnsfigurane i fauvismen. Mellom 1906 og 1909 arbeidde Derain etter same linje som Georges Braque og Pablo Picasso, til dømes i Badande kvinner (1906), men han let seg aldri påverke av kubismen.
Liv og gjerning
Derain var fødd i Chatou i Île-de-France. Han studerte 1898/99 ved Académie Camillo i Paris under leiing av Eugene Carrière. Sidan arbeidde han i lag med Maurice de Vlaminck i Chatou og deretter i Collioure med Henri Matisse.
I 1905 stilte han og fleire andre ut bilete på Salon d'Automne. Ein kunstkritikar karakteriserte salen der bileta var hengt opp, som «Villdyrburet» (Le cage des fauves), noko som gav namn til kunstnargruppa fauvistane.
Derain fekk i mars 1906 i oppdrag av kunsthandlaren Ambroise Vollard å reise til London og lage ein serie bilete med motiv derifrå. Gjennom 30 bilete skapte han Londonportrett ulikt alt som til då var laga av til dømes James Whistler eller Claude Monet. Desse byportretta er mellom dei mest populære verka hans. I måleriet The Pool of London (1906) brukar han ein neoimpresjonistisk teknikk, noko han seinare vende tilbake til.
I 1907 begynte Derain å arbeide med skulptur og flytta til Montmartre for å vere nær Picasso og andre. Også afrikansk kunst begynte å inspirere han. Han leverte tresnitt i primitivistisk stil til diktdebutboka til Guillaume Apollinaire, L'enchanteur pourrissant (1909), og illustrasjonar til ei diktsamling av Max Jacob i 1912. Omtrent på den tid begynte kunsten hans å bli prega av studiane han av dei gamle meistrane. Formene vart strengare og fargane meir avdempa.
Han vart tidleg innkalla til teneste under den første verdskrigen og vart dimittert først i 1919. Den kunstnariske aktiviteten vår dei åra låg, men han rakk å levere illustrasjonar til André Bretons første bok: Mont de Piete.
Mellomkrigstida gav Derain rolla som gjenskapar av klassisismen og det tradisjonelle. Han laga scenografien til balletten La Boutique fantasque for Sergej Djagilev, leiar av Ballets Russes. Med den suksessen bak seg fekk han fleire tilsvarande oppdrag.
Derain fekk Carnegieprisen i 1928 og hadde utstillingar i London, Berlin, Frankfurt, Düsseldorf, New York City og Cincinatti.
Under den tyske delokkupasjonen av Frankrike under andre verdskrigen vart Derain flittig oppvarta av tyske offiserar som såg han som representant for fransk kultur. Han slapp å hamne på lista over entartet kunst og tok imot ein invitasjon til eit offisielt besøk i Tyskland. Det nazistiske propagandamaskineriet utnytta dette og viste han fram som ein kollaboratør, noko han fekk svi for etter krigen.
Derain døydde 1954 i Garches i Hauts-de-Seine i Île-de-France.
Drakemånad
Ein drakemåned eller drakonisk månad er det same som ein knutemåned. Det er tidsrommet mellom kvar gong månen er i same knute.
Semantron
Semantron, «timetromme», er eit opphengd slagbrett, vanlegvis laga av tre (lind eller bøk), men i fleire høve òg av metall, som vart slege på med ein hammar eller ein stokk. Desse innretningane vart nytta i ortodokse kyrkjer i staden for, eller i tillegg til, kyrkjeklokker. Òg i kloster vart det nytta semantron for å kalle til samling og bøn.
Kjerne i geologi
Kjerne kan syna til jordkjernen, som er delt i to:
Det kan òg visa til kjernen til andre planetar.
Sjakktidsskrift
Sjakktidsskrift er jamleg utgjevne tidsskrift som tek for seg sjakkspel.
Konkordans
Konkordans kan syne til fleire ting:
Likviditetsfelle
Ei likviditetsfelle er eit spesialtilfelle som blir skildra i keynesiansk økonomi. I ei likviditetsfelle gjev ikkje tilførsel av pengar frå sentralbanken til det private banksystemet lågare renter. Ei likviditetsfelle er forårsaka av at folk hamstrar pengar av di dei ventar ei negativ hending, som til dømes deflasjon, fallande etterspurnad eller krig. I ei likviditetsfelle er dei korte rentene låge og ei endring i basispengemengda fører ikkje til endringar i det generelle prisnivået.
Kompetanse i geologi
Kompetanse er i geologi eit mål for den største steinen eller ein partikkel som kan transporterast med vatnet i ei elv.
Codogno
Codogno er ein by og ein kommune i provinsen Lodi i Lombardia i Italia. Kommunen har ikring 16 000 ibuarar og dekker eit areal på 20,9 kvkm. Byen ligg 15 km nord om Piacenza og 58 km søraust om Milano.
Under Koronavirusutbrotet 2019-20 vart heile byen Codogno 22. februar 2020 avstengd frå omverda.
Steffisburg
Steffisburg er ein kommune i distriktet Thun i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 585 meter over havet. Steffisburg grensar i sør til byen Thun, til bykjerna er det 2-3 kilometer.
Canterbury Museum i Christchurch
Canterbury Museum er eit museum som ligg i Christchurch på New Zealand i kulturdistriktet i byen.
Bygginga av museet starta i 1867 og stod heilt ferdig i 1882, men den første bygningen opna alt i 1870, teikna av Benjamin Mountfort.
Heksekost
Heksekost, huldrelime, marakvist eller trollkost er fellesnamn for utvekstar på buskar eller tre som av grunn av ulike grunnar har unormalt tett vekst av knoppar eller kvistar. Utvekstane kan minna om reir eller sopelimar. Den noko unaturlege utsjånaden kan ha gjeve namna som knyter vekstane til trolldom.
Ein finn ofte heksekostar på bjørk, som kan ha fleire duskar over store delar av krona.
Organisasjonen for forbod mot kjemiske våpen
Organisasjonen for forbod mot kjemiske våpen er ein mellomstatleg internasjonal organisasjon som arbeider for gjennomføringa av Kjemivåpenkonvensjonen, blant anna ved kontroll og øydelegging av kjemiske våpen. Organisasjonen har 190 medlemsstatar. Hovudkontoret ligg i Haag i Nederland.
Heksekost
Årsaker
Heksekostar kan skapast ved ein ubalanse i plantehormon, der cytokinin, som påverkar til meir celledeling, hindrar auxin i å regulera veksten. Ein har funne heksekostar forårsaka av bakteriar, fytoplasma, insekt, midd, parasittplantar som misteltein, rundorm, sopp og virus.
Organisasjonen for forbod mot kjemiske våpen
Organisasjonen blei tildelt Nobels fredspris i 2013 «for dens omfattende arbeid for å avskaffe kjemiske våpen».
Geoff Dunn
Geoff Dunn er ein engelsk trommeslagar.
Frå 2002 til 2007 spelte han trommer i Manfred Mann's Earth Band. Før dette spelte han med Van Morrison og var med på album som Too Long In Exile, A Night in San Francisco, Days Like This and The Healing Game.
Han er i dag medlem av Procol Harum, og speler på livealbuma deira One Eye to the Future – Live in Italy 2007, The Spirit of Nøkken og MMX.
Opphaldsløyve
Opphaldsløyve er løyvet ein person får til å opphalda seg i eit land han ikkje er statsborgar i. Nokon som har opphaldsløyve i eit land har rett til å bu og i nokre høve også arbeida der. Dei har derimot som regel ikkje røysterett og kan ikkje stilla til val. Ofte er dei også utelukka frå arbeid innan offentleg sektor, nasjonal tryggleik, og frå å eiga visse typar eigedom, til dømes jordbrukseigedom. Dei kan ikkje få pass av landet dei har opphaldsløyve i, og er som regel ikkje omfatta av konsulatvern.
Noreg
I Noreg treng utlendingar som ikkje er EØS-borgarar, opphaldsløyve for å opphalda seg i landet i meir enn tre månader. Opphaldsløyve gjev ikkje rett til å arbeida i Noreg; for det treng ein arbeidsløyve. Permanent opphaldsløyve gjev ein derimot lov til å arbeida og opphalda seg i landet så lenge ein ønskjer.
Utlendingsdirektoratet (UDI) handsamer søknader om opphaldsløyve. Utanlandske statsborgarar kan få permanent opphaldsløyve etter å ha vore i landet i tre år samanhengjande, med godkjende løyver. Desse løyvene kan vera gjenforeining med familie, arbeidsløyve som faglært og asyl eller opphald på humanitært grunnlag. Ein kan ikkje ha vore utanfor landet i meir enn sju månader i løpet av desse tre åra. Ein må også ha gjennomført ei viss opplæring i norsk og samfunnsfag. Søknaden kan bli avslått om ein er straffa for ei kriminell handling som kan medføra utvising.
EØS-borgarar (i 2010 gjaldt dette ikkje borgarar frå Bulgaria og Romania) har automatisk rett til å bu og ta arbeid i Noreg gjennom Schengen-avtalen. Dei må likevel registrera seg hjå politiet eller eit Servicesenter for utanlandske arbeidstakarar.
Secret World Live
Secret World Live er det andre konsertalbumet og det tiande albumet totalt gjeve ut av Peter Gabriel i 1994. Ein konsertfilm vart gjeve ut samstundes med albumet.
Albumet inneheld den mest kjende versjonen av songen «Across the River» frå 1982, skriven for den første Womad-festivalen og som opphavleg vart gjeve ut på singelen «Kiss that Frog»
Lister
Album
Singlar
Kristen Hotvedt
Kristen Hanssen Hotvedt var ein norsk gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Eidsberg i Østfold.
Far til Hotvedt var gardbrukar på garden med same namn. Sjølv tok han over garden i 1851 og eigde han fram til 1912. Han var medlem av heradsstyret i Eidsberg 1860-79 og 1882-85, ordførar 1868-75 og 1882-85. Vidare var han med i forlikskommisjonen 1869-90 og var formann i matrikkelkommisjonen, samt valmann 1867-97.
Lauritz Rygh
Lauritz Kristian Nilssen Rygh var ein norsk pressemann og politikar frå Stavanger. Han representerte byane i Vest-Agder og Rogaland og partiet Venstre på Stortinget frå 1931 til 1945.
Kristen Hotvedt
Hotvedt var 2. representant frå Smaalenenes amt på Stortinget 1871-73. Han var medlem av næringskomite nr 2.
Lauritz Rygh
Rygh var son til ein skomakarmeister. Etter middelskolen tok han eksamen ved Stavanger tekniske aftenskole. Frå 1889 til 1901 arbeidde i skoverksemda til faren. Han fekk då stilling i redaksjonen til Stavanger Aftenblad. I tida 1921 til 1927 var han redaktør i avisa. Sviktande helse førte til at han trekte seg frå sjefsjobben, men arbeidde i avisa til utgangen av 1940.
Kristen Hotvedt
Han døydde heime i Eidsberg sommaren 1914.
Lauritz Rygh
Gjennom fire valperiodar, 1916-28, var Rygh medlem i Stavanger bystyre. Ved stortingsvalet hausten 1930 vart han vald til stortingsrepresentant frå valkrinsen beståande av byane Kristiansand, Mandal, Flekkefjord, Stavanger og Haugesund, attvald to gongar. Perioden 1931-33 var han medlem i Finans- og tollkomiteen, deretter 1934-36 i Helsekomiteen, og til sist, 1937-45 i Universitets- og fagskulekomiteen.
Kallskaret
Kallskaret er ein verna geologisk førekomst, eit naturreservat, over Tafjord i Fjord kommune (tidlegare Norddal kommune) i Møre og Romsdal. Førekomsten er av granat-pyroksenitt (feilaktig kalla «eklogitt») og granatperidotitt som dannar lag i olivinstein (dunitt). Bergartane her er vakre og av høg vitskapleg verdi. De tener som referanse for tidlegare publiserte arbeid og er utgangspunkt for fortsatt forsking. Området er karakterisert ved gulbrun forvitringsfarge. Ein har flott utsikt mot ein høg take eller nål (Kallen) utforma i olivinstein og eit parti av kvit anortositt. I skrenten ned mot Tafjord har det gått et stor fjellras i førhistorisk tid.
Erskinebukta
Oppdaging og namngjeving
Personell frå US Navy Operasjon Deep Freeze I på USS «Glacier» kartla denne kysten i forbifarten i mars 1956. Dei gav bukta namnet «General Erskine Bay» etter general Graves B. Erskine i US Marine Corps, som var direktør i U.S. Navy Office of Special Operations og som assisterte i å utforme ekspedisjonen. Omgrepet «ishamn» vart foreslått av Advisory Committee on Antarctic Names i 1956 for å syne til at det var ei bukt isen, og derfor utsett for endringar.
Leif Høegh
Leif Høegh, opphavleg Petersen var ein norsk skipsreiar. Han grunnla Leif Höegh & Co i 1927.
Høegh deltok på Bilderbergkonferansen.
Mammoth-Flint Ridge Cave
Mammoth-Flint Ridge Cave er den største karsthola som er oppdaga i verda. Ho har ei kartlagt passasjelengd på 563 km. Grotta ligg i Kentucky i USA og vart ein nasjonalpark i 1926.
Karen Magnussen
Karen Diane Magnussen er ein kanadisk tidlegare kunstløpar på skeiser som vart verdsmeister i 1973.
Magnussen er frå Vancouver i British Columbia, dotter av ein utvandrar frå Noreg, mor hennar var fødd i Sverige. Åra 1971-73 var Magnussen mellom dei beste kvinnelege kunstløparane i verda. I 1971 vann ho bronsemedaljen då verdsmeisterskapen fann stad i Lyon. Året etter kom ho på sølvplassen både under Vinter-OL i Sapporo og VM i Calgary, i begge tevlingane vart ho overgått av Beatrix Schuba frå Austerrike. Ved VM i kunstløp 1973 i Bratislava sigra Magnussen med god margin til Janet Lynn frå USA.
Svenkerud
Svenkerud er ein liten stad i Nes i Hallingdal på vestsida av Hallingdalselve, like ved kommunegrensa mellom Nes og Gol. Han var tidlegare stasjon på Bergensbanen.
Heimskringla.no
Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad
Farnham
Farnham  er ein by i grevskapet Surrey i England. Han har kring 38 000 innbyggjarar. Han ligg 67 km sørvest for London, heilt vest i Surrey, nær grensa til Hampshire. Langs vegen er Guildford 17 km mot aust, Aldershot 7 km mot nordaust, landsbyen Runfold 3 km mot nordvest og Winchester 45 km mot sørvest.
Byen er av historisk interesse med mange gamle bygningar, mellom anna mange georgianske hus. Farnham Castle ligg oppfor byen. Kort veg frå sentrum ligg ruinane av Waverley Abbey, Moor Park House og Mother Ludlam's Cave.
Mosfellsbær
Mosfellsbær er en kommune og by sørvest på Island. Ved utgangen av 2007 hadde han 8 147 innbyggjarar. Han ligg rundt 12 km aust for Reykjavík, i hovudstadsregionen Höfuðborgarsvæðið.
Marknadsoperasjon
Marknadsoperasjonar (engelsk: open market operations) er metodane til ein sentralbank for å auka eller minka basispengemengda («pengemengda til bankane») gjennom kjøp og sal av verdipapir (gjeldsbrev), til dømes statsobligasjonar. Sentralbanken opprettar pengar ved kjøp og dimed aukar basispengemengda, medan ved sal vil pengane som kjem inn til sentralbanken bli tekne ut av sirkulasjon og basispengemengda minkar. Auka basispengemengd vil normalt senka rentene til bankane medan redusert basispengemengd vil heva dei.
Marknadsoperasjonar og fastsetting av rentenivåa på lånetenestene til sentralbanken (til dømes styringsrenta) er metodane ein sentralbank har for å regulera pengemengda. Sentralbanken kan berre regulera og ikkje styra då auke eller minking i pengemengda er styrt av kor mykje publikum og staten låner i høve til nedbetalingar. Den viktigaste faktoren her er utlånsrenta til bankane, og det er den sentralbanken fokuserer på å styra. Auke i pengemengda gjev utslag i verdien av valutaen i høve til andre valutaer, inflasjon (prisstiging) i konsumprodukt, og har i periodar gjeve sterk auke i prisane i investeringsmarknader som bumarknaden og aksjemarknaden.
Godelbukta
Godelbukta er ei ishamn kring 10 km brei i ei meir eller mindre permanent bukt i isbremmen på kysten av Dronning Maud Land.
Oppdaging og namngjeving
Godelbukta vart namngjeven av US Navy Operasjon Deep Freeze I på USS «Glacier» (AGB-4, som kartla denne kysten i forbifarten i mars 1956, for William H. Godel, visedirektør i Office of Special Operations i det amerikanske marinedepartementet som deltok i utforminga av ekspedisjonen.
Omgrepet «ishamn» vart foreslått av Advisory Committee on Antarctic Names i 1956 for å syne til at dette var ei bukt i isen, og dermed utsett for endringar.
Tysnes Sparebank
Tysnes Sparebank er ein sjølvstendig norsk sparebank, med tradisjonar tilbake til 1863. Banken har hovudkontor på Våge i Tysnes. I tillegg har banken filialar i Kvinnherad, Bergen og Stord.
Garstang
Garstang  er ein by i grevskapet Lancashire i England. Han har kring 4000 innbyggjarar. Han ligg 16 km nordvest for byen Preston og 18 km sør for Lancaster. Han er kjend for å vere den første Fairtrade Town i verda.
Rhododendronslekta
Rhododendron (frå gresk rhodos, 'rose' og dendron, 'tre'), også alperose, er ei planteslekt i lyngfamilien. Ho er ei av dei største slektene i planteriket. Dei fleste artane har fargerike blomar. Fleire av artene er eviggrøne. Dei blomstrar på våren eller forsommaren og kort etter veks nye blad ut. Rhododendron finst som krypande fjellplanter, som små og store buskar og som tre på opptil 30 meter. Blada kan vera frå under ein cm lange til nesten ein meter. Plantene veks vanlegvis sakte.
Habitat og utbreiing
I vill tilstand finst rhododendron i alle klimasoner frå tropane til arktiske strøk og frå havnivå opp til nesten 6000 meter. Rhododendron er utbreidd i det meste av Asia, inklusive Japan, med hovudutbreiing i Himalayaområdet frå Nepal og Sikkim til provinsane Yunnan og Sichuan i Kina. Dei tropiske artane finst mest i Indonesia, Malaysia, Filippinene og på Ny-Guinea, der det veks heile 164 artar. Elles veks det rhododendronartar i Europa og i Nord-Amerika og nokre få artar heilt nord i Australia. Det finst ingen ville rhododendronartar i Afrika eller i Sør-Amerika. [[Fil:Rhododendron_lapponicum.jpg|venstre|mini|Rhododendron lapponicum
Ole Jonny Larsen]] I Noreg finst artene lapprose (Rhododendron lapponicum) og finnmarkspors (Rhododendron tomentosum). Meir enn 400 av rhododendronartane finst i ulike private og offentlege samlingar i Noreg.
Det finst ein art som er oppkalla etter ein nordmann, Rhododendron amundsenianum, som veks i Yunnan i Kina. Namngjevaren, austerrikske Freiherr Heinrich von Händel-Mazzetti, kalla han opp etter misjonæren Edvard Amundsen, som han hadde møtt under ei reise i Yunnan.
Nokre artar har blitt eit problem på grunn av sterk spreiing i område dei er innførte til. Dette gjeld særleg Rhododendron ponticum på Dei britiske øyane som har spreidd seg over store område og fortrengd annan vegetasjon. Eit av problema dette medfører er forgifting av husdyr. Ved norske tilhøve er det svært sjeldan at rhododendron sår seg i naturen. I kjende samlingar som Arboretet på Milde og Svinviks arboret kan ein likevel sjå at nokre arter etablerer seg i den ville vegetasjonen. Klimaet langs vestkysten av Noreg har i dei seinare år blitt likare klimaet på dei britiske øyane. Spreiing av rhododendron i naturen kan difor verta eit problem i løpet av dei neste tiåra. Rhododendron er giftige både for husdyr og menneske. I Noreg er særleg sauer som går ute om vinteren utsette sidan dei har lite anna å beita på. Honning produsert av nektar frå rhododendron kan forgifta menneske, men det har sjeldan døyeleg utgang.
Mange artar toler kulde, men dei likar ikkje å tørka ut. Rhododendron er ein såkalla surjordsvekst, pH-verdien bør vera rundt 4,5. Dei fleste artane veks difor ikkje på kalkhaldig jord. Dei større artene føretrekk å ha noko skugge, medan dei alpine dvergbuskane likar full sol. Det same gjeld dei fleste azalea-artene.
Lauvfellande rhododendronartar blir i daglegtale ofte kalla azalea. Ein anna kjend gruppe er såkalla japanazalea, småvaksne i hovudsak eviggrøne plantar med rik bløming. Desse er blitt dyrka i Japan i fleire hundreår, og ein har avla fram eit stort tal hybridar. Dei velkjende juleazaleaane som blir selde som potteplantar høyrer til denne gruppa. Tropiske rhododendronartar er samla i gruppa Vireya.
Rhododendron arboreum er nasjonalblome i Nepal. Rhododendron niveum er delstatstre i Sikkim i India. Rhododendron catawbiense er delstatsblome for Vest-Virginia og er òg med i flagget for delstaten. Rhododendron macrophyllum, den dominerande arta på den nordamerikanske vestkysten, er delstatsblome for Washington.
Hybridiseringsarbeid
[[Fil:Rhododendron_'Pink_Pearl'.JPG|venstre|mini|Rhododendron 'Pink Pearl'
Man Ray
Man Ray, opphavleg Emmanuel Radnitzky, var ein USA-amerikansk dadaistisk og surrealistisk fotograf og filmregissør. Han vert rekna som ein viktig impulsgjevar til samtidig og seinare filmhistorie.
Rhododendronslekta
Hybridiseringsarbeid
A. Barra]] Rhododendronartar er lette å kryssa med kvarandre, og ein har byrja å laga kryssingar, eller hybridar, kort tid etter at dei fyrste artene var innførte i kultur. Fyrst var fargespekteret ein hadde å arbeida med svært avgrensa, men då Rhododendron arboreum med dei djupraude blomane sine blei innført i 1809, sette hybridiseringsarbeidet verkeleg fart. Neste store milepåle var oppdaginga av gulbloma arter. Seinare har det vore mykje fokus på at òg blada skal ha prydverdi, og nokre hybridar blir nesten dyrka for bladprakt åleine. Arbeidet med å kryssa Rhododendron har resultert i nærare 30 000 registrerte hybridar. Desse har namn som 'Furnival's Daughter', 'Pink Pearl', 'Curlew' og 'Morgenrot'. Nokre få hybridar har norske namn ('Madame Felle' og 'Bergensiana'). 'Pink Pearl' er ein dei mest populære rhododendronhybridane gjennom alle tider.Berre ei avgrensa mengd av alle framavla hybridar er i kommersielt sal. Nokre kjende hybridisører er Hans Hachmann, Halvdan Lem, Warren Berg og Peter Cox. Hybridane er registrerte i The International Rhododendron Register and Checklist som blir gjeve ut av The Royal Horticultural Society i England. Dei aller fleste rhododendron som blir planta i privathagar er hybridar. Reine artar er uvanlege i hagebruk i dag, bortsett frå blantsamlarar. I Noreg har gamle og særs hardføre hybridar som 'Grandiflorum', 'Cunningham's White', 'Nowa Zembla og 'English Roseum' vore dominerande i hagane heilt opp til siste del av 1900-talet. Seinare år har dei såkalla Yakushimanum-hybridane og Repens-hybridane fått stor utbreiing. Stadig fleire gulbloma hybridar har òg fått innpass på den norske marknaden. Ein gammal draum blant hybridisører er å laga ein reint blå rhododendronhybrid. Til no har ingen kome nærare enn lyseblå eller blålilla.
Man Ray
Liv og gjerning
Man Ray vart kjend med dadaismen i 1913 og grunnla i New York den amerikanske avdelinga av dada-rørsla, saman med Marcel Duchamp. Rundt 1920-21 begynte Man Ray å lage sine fotogram, verk som også Laszlo Moholy-Nagy byrja med omkring same tid. Dei plasserte ulike objekt på sensitivt fotopapir, og lyste desse opp ved hjelp av fotografiske framkallingsapparat. På denne måten fekk dei fram skuggane og teksturen i gjenstandane. Begge valde dei ofte maskindelar som objekt. Den tilsynelatande automatikken i prosessen tiltala dei dadaistiske og surrealistiske kjenslene deira.
Rhododendronslekta
Innsamling
Gjennom fleire hundre år har ein samla rhododendronartar i naturen og overført dei til Europa og seinare Nord-Amerika som hageplantar. I byrjinga var denne innsamlinga ganske tilfeldig, men etter kvart blei ho utført av profesjonelle plantesamlarar som var sende ut frå vitskaplege institusjonar eller av velståande samlarar. Dei største innsamlingane gjekk føre seg i Asia og særleg i Himalaya-området mellom ca. 1850 og 1950. Innsamlarar var ofte ute i fleire år av gongen, og mange gjennomgjekk mykje slit og strabasar under primitive tilhøve. Nokre innsamlarar blei drepne eller mishandla av lokale folk. At ein del av innsamlarane i tradisjonell kolonial ånd opptredde arrogant kunne nok òg vera ei medverkande årsak til nokre av desse tragediane. Den kinesiske borgarkrigen og den kommunistiske sigeren i 1949 sette ein mellombels stopp for plantejakt i Kina, men frå 1980 har igjen vestlege botanikarar kunna samla inn rhododendron og andre plantar i kinesiske fjellområde. I våre dagar kan ein innsamlingstur ta alt frå nokre dagar til nokre veker. Innsamling av plantar er i dag regulert av m.a. Washington-konvensjonen om internasjonal handel med utryddingstruga artar (CITES). Alle rhododendronhybridar som i dag vert dyrka som hageplanter, har opphav i desse innsamlingane av ville planter.
Dei mest kjende plantejegerane som verka i perioden 1850-1949 er:
Man Ray
Liv og gjerning
I 1921 flytta Man Ray til Paris etter å ha erklært dadaismen i USA for død. Tre år seinare engasjerte han seg i surrealismerørsla i Paris. Frå atelieret i bydelen Montparnasse laga Man Ray ei lang rekke arbeid som revolusjonerte fotografiet i fyrste halvdelen av 1900-talet.
Man Ray regisserte fleire avantgardistiske kortfilmar, som til dømes den to minuttar lange Le Retour à la Raison i 1923, samt dei 15-20 minuttar lange filmane Emak-Bakia i 1926, L'Étoile de Mer i 1928 og Les Mystéres du Château du Dé i 1929.
Grunna verdskrigen flytta Man Ray i 1940 tilbake til USA og busette seg i Los Angeles. Etter 11 år i California returnerte han til Paris og heldt hus der resten av livet.
Rhododendronslekta
Systematikk
Den botaniske systematikken for rhododendronlekta er komplisert og gjenstand for strid mellom fagfolka. Dette kjem nok mykje av storleiken til slekta og at mange artar liknar mykje på kvarandre. Mange artar har òg eit stort utbreiingsområde slik at det er vanskeleg å seia om ein har med fleire arter og gjera eller berre variantar innan same art. Det høyrer òg med til historia at det frå ca. 1900 til 1949 kom så mykje nytt plantemateriale til Europa at botanikerne mista oversynet. Sir Isaac Bayley Balfour ved Edinburgh botaniske hage laga då eit mellombels klassifikasjonssystem der han delte inn artene i såkalla seriar. Balfour hadde tenkt at denne inndelinga skulle avløysast av eit endeleg system, men då The Rhododendron Society i 1930 gav ut verket The Species of Rhododendrons som følgde Balfours system, blei det etablert som «god latin». På den måten fekk ein presentert eit etterlengta system i slekta, men den uferdige systematikken blei òg sementert og godteken som endeleg for lang tid framover. Tyskaren Herman Sleumer prøvde så å få orden på dette. I 1949 la han fram eit forslag til ein ny systematikk av rhododendron: Ein system der Gattung Rhododendron (Eit system for rhododendronslekta). Tyske forskarar var ikkje populære i England rett etter krigen, og verket blei ikkje omsett til engelsk før i 1980. Sleumer sitt system blei likevel anerkejnt etter kvart, om enn med sterk motstand frå nokon fagfolk. Frå 1973 og utover byrja James Cullen og David Chamberlain ved Edinburgh botaniske hage ein ny revisjon av rhododendronslekta, og dei bygde i hovudsak på Sleumer. Resultatet av dette arbeidet ear blitt kalla Edinburgh-revisjonen. Balfour sine seriar er no bytta ut med underslekter, seksjonar og underseksjonar, artar og variantar, meir i tråd med tradisjonell botanikk, og mange tidlegare sjølvstendige artar er slått saman. Dei nyaste forsøka på å forstå slektskapen mellom rhododendronartane byggjer på genetikk og DNA-forsking. Sentralt i dette arbeidet står Loretta Goetsch og medarbeidarane hennar Andrew Eckert og Benjamin Hall. Dei har prøvd å setja opp eit rhododendronstamtre ved hjelp av analyse av visse gen. [[Fil:Rhododendron_indicum1.jpg|mini|Rhododendron indicum
KENPEI]] I dag ser den etablerte systematikken av rhododendronslekten slik ut:
Slekta er delt inn i underslekter, seksjonar, underseksjonar, artar, underarter og variantar. Desse er så organiserte i fire store og fire små underslekter:
Tarvisio
Tarvisio, tysk: Tarvis, er ein kommune lengst nordaust i Provinsen Udine i Friuli-Venezia Giulia i Italia. Kommunen har ei flatevidd på 208,3 km² og i kring 4 200 ibuarar. I nord grensar kommunen til Austerrike og i aust til Slovenia. Landsbyen Tarvisio ligg 732 meter over havet og er eit kjent turistmål, særleg skiturisme.
Rhododendronslekta
Sjukdomar og skadeinsekt på Rhododendron
Rhododendron har vore rekna for å vera friske buskar som sjeldan blir angripne av sjukdomar. Dette har endra seg dei seinare åra og minst to nye alvorlege sjukdomar er kome inn i Noreg. Det synest klart at mildare vintrar gjev betre tilhøve for til dømes soppsjukdomar. Nokre av dei alvorlegaste høyrer til familien Photophtora.
Phytophtora ramorum er ein algesopp som har forårsaka epidemiske angrep på eikeskog i USA. Han blir òg kalla Sudden oak death, 'plutseleg eikedød', og angrip òg andre slekter enn Rhododendron. I Europa er soppen blitt påvist i fleire land, m.a. Belgia, Frankrike, Spania, Storbritannia, Nederland og Tyskland. I Noreg blei det første angrepet registrert i 2002, på innførfe rhododendronplantar i hagesenter. Soppen kan gjera stor skade og må kjempast mot radikalt der ein oppdagar han. Phytophtora kernoviae er ein nær slektning av P. ramorum som òg angrip Rhododendron. Han er ikkje påvist i Noreg enno, men eit aukande problem på Dei bitiske øyane. Soppen kan innførast til Noreg med planteimport. Phytophthora cinnamomi, rotråte, er ein sopp som angrip røtene på Rhododendron. Planten visnar sakte og det er som regel for seint å gjera noko når han blir oppdaga.
Tarvisio
I Tarvisio har det vorte arrangert fleire verdscuptevlingar i skiidrett. På 1980-talet vart det avvikla renn i nordisk kombinert, medan det i 2007, 2009 og 2011 vart arrangert renn i verdscupen i alpine greiner. Også juniorverdsmeisterskapen 2007 i nordisk skiidrett fann stad i Tarvisio.
Rhododendronslekta
Sjukdomar og skadeinsekt på Rhododendron
Rhododendron er ikkje svært utsett for insektangrep, men det er nokre viktige unntak:
Tarvisio
Italiensk er dominerande talemål i Tarvisio. Då Tarvis i 1918 vart innlemma i Italia var tysk det dominerande talemålet, framom slovensk og italiensk.
Rhododendronslekta
Sjukdomar og skadeinsekt på Rhododendron
Snutebiller (Otiorhynchus sp.) Dei vaksne insekta et av blada og etterlèt synlege hakk i bladkanten. Dei drep vanlegvis ikkje planten. Larvane angrip røtene, og desse kan ta livet av unge planter. Det er vanskeleg å fjerna billene. Manuell fjerning av biller i mørket er mest effektivt.
Rhododendrontege (Stephanitis rhododendri). Dette er eit insekt som sit på undersida av blada hos rhododendron og syg ut plantesafta slik at blada blir misfarga på begge sider. Insektet kan òg leva på andre planter, t.d. tyttebærlyng. Rhododendrontegen kan spreia seg kraftig når han først er komen inn i hagen. Ein kan til ein viss grad kjempa mot han med sprøyting.
Waray-waray
Waray-waray (waray-waray: Winaray) er eit av dei filippinske språka, eit malayopolynesisk språk i den austronesiske språkfamilien.
St. Paul skole
St. Paul skole er ein romersk-katolsk fleirkulturell barne- og ungdomsskule i Bergen, organisert som sjølvstendig kyrkjeleg stifting under Oslo katolske bispedømme (som dekkjer heile den sørlege luten av Noreg for den romersk-katolske kyrkja). Skulen er drive som privatskule med offentlege tilskott i medhald av privatskulelova, og fekk status som offentleg juridisk person i samsvar med kanonisk rett (romersk-katolsk kyrkjeleg rett) ved dekret dagsett 16. mai 2008 av biskopen i Oslo katolske bispedømme.
Undervisninga ved skulen skal ha et høgt fagleg nivå i samsvar med det som gjeld for norsk grunnskole, og fylgje læreplanar som er godkjende av den katolske biskopen og norske skulestyresmakter. Det liturgiske livet skal vere ein integrert del av livet ved skulen.
Albert Anker
Albert Samuel Anker var ein sveitsisk kunstmålar og illustratør som har vorte kalla for Sveits sin «nasjonalmålar», grunna hans vedvarande populære skildringar av det landsbylivet i Sveits i det 19. hundreåret.
Liv og gjerning
Anker var fødd i Ins i kantonen Bern, og var son til ein veterinær. 1845-48 fekk han sin første leksjonar i teiking i Neuchâtel av Louis Wallinger. Frå 1849 gjekk han på gymnaset i Bern.
År 1851 begynte Anker å studere teologi i Bern. I september reiste han først til Paris, der han vart kjend med arbeida til Eustache Le Sueur og Nicolas Poussin, og som han kom til å sette pris på. Frå hausten 1852 til våren 1854 heldt Anker fram teoligistudiane ved Universitetet i Halle.
Sist i desember 1853 skreiv Anker til faren at han ville avslutte studiet, for så å verte målar. I 1854 fekk han løyve frå faren til å slutte studiane. Han reiste då til Paris, der han vart elev av den sveitsiske målaren Charles Gleyre. Mellom 1855 og 1860 studerte han ved École Nationale Supérieure des Beaux-Arts i Paris. Tida mellom 1859 og 1885 var han jamleg representert med bilete på salongane i Paris. Mellom 1856 og 1862 reiste han til stader som Bretagne, Schwarzwald og til Italia. I åra som følgde gjorde han fleire turar til Italia, Tyskland, Frankrike og Belgia.
Anker arbeidde frå 1866 til 1882 også som fajansemålar. Frå 1870 til 1874 var han medlem av Storrådet for kantonen Bern. Han var ein sterk pådrivar for bygginga av Berner Kunstmuseum, som vart opna i 1873.
Anker døydde sommaren 1910 i Ins.
Southbound av The Doobie Brothers
Southbound er det fjortande studioalbumet til den amerikanske rockegruppa The Doobie Brothers, gjeve ut i 2014. Albumet bestod av nyinnspelingar av dei gamle hittane deira, spelt inn med ei rekkje forskjellige gjesteartistar. Det er òg så langt det siste studioalbumet deira.
Det var det einaste albumet bandet gav ut etter Tony Pia kom inn i bandet i 2010, før han slutta i august 2016. Det var òg det siste albumet deira med klaverspelaren og songaren Guy Allison før han slutta i gruppa i oktober 2015.
Brownsbreen
Brownsbreen er ein liten isbre 7,5 km nord for Chaosbreen, som flyt vestover til nordenden av Ranvik. Isbreen vart kartlagt av norske kartografar frå flyfotografi teken av Thorshavn-ekspedisjonane (1936–37), og identifisert på ny av John H. Roscoe i 1952 under undersøkingar av området frå U.S. Navy sine bilete frå Operasjon Highjump (1946–47). Breen vart namngjeven av Roscoe etter løytnant Eduardo P. Brown i US Navy, som var fotograf med den vestlege arbeidsgruppa under Operasjon Highjump.
Fonologien i komi
Fonologien i komi gjev ei nærare skildring av lydsystemet til det permiske språket komi.
Vokalar
Komi har sju vokalar, vist med IPA-symbol og bokstavar frå rettskrivinga. Lengd er ikkje distinktiv.
Halesworth
Halesworth  er ein by i grevskapet Suffolk i England. Han har kring 4500 innbyggjarar. Han ligg 24 km sørvest for Lowestoft ved elva Blyth.
Byen vart grunnlagd som ein romersk busetnad og har ei kyrkje frå mellomalderen.
Agflasjon
Agflasjon er inflasjon som følgje av ein auke i prisane på råvarer frå landbruket. Denne prisauken er i stor grad ført over på forbrukar som følgje av høgare matvareprisar. Omgrepet vart først brukt under matvareprisauken mellom 2007 og 2008 og er ein kombinasjon av orda agrikultur (landbruk) og inflasjon.
Prisauken vert ofte ført vidare til konsumentane, men kan òg absorberast i grossistledd. Ei årsak til agflasjon dei siste åra er den aukande produksjonen av biobrensel som har ført til at fleire jordbruksprodukt, som soyabønner og mais, ikkje vert selde som mat, noko som fører til auka priser på matprodukta.
Fannefjordtunnelen
Fannefjordtunnelen er ein 2743 meter lang undersjøisk vegtunnel som går under Fannefjorden mellom Molde (Lergrovika) og Bolsøya på Fv64. Tunnelen er ein del av den bompengefinansierte Skålavegen. Vegprosjektet vart opna 24. mai 1991 og vart nedbetalt sommaren 2005 etter ein periode med vederlag på 14 år.
Fannefjordtunnelen når 101 meter under havet, og største stigning er 9 %. Fotgjengarar kan ikkje ferdast i Fannefjordtunnelen.
I likskap med mange andre tunnelar i Noreg er Fannefjordtunnelen plaga med kondens. Kondensen kan føre til farlege situasjonar fordi bilrutene plutseleg doggar når ein køyrer inn i tunnelen. ,
Humphrey Bogart
Humphrey DeForest Bogart var ein amerikansk skodespelar, ofte rekna som ein av dei største gjennom alle tider. Nokre av dei best kjende filmane hans er Malteserfalken, Casablanca og Afrikadronningen. For sistnemnde film vann han den einaste oscarprisen i karrieren sin. I 1999 vart han kåra til den største mannlege filmlegenda gjennom tidene av Det amerikanske filminstituttet.
Tidleg liv
Bogart viste lite eller inga interesse for akademiske studium, og etter foreldras mislukka forsøk på å få han til å studera, valde han sjølv å melda seg inn i marinen og tenestegjorde der i slutten av første verdskrigen. Etter denne tida vart han involvert via vener i show-business, for det meste svært lettbeinte komediar. Den første rolla hans var i Drifting i 1922. Bogart utmerkte seg ikkje spesielt i desse rollene, men heller i livet bak oppsetningane, der han vart med i barar som selde sprit ulovleg. Om det var i tida i marinen er usikkert, men det er sannsynleg at han rundt denne tida fekk det karakteristiske arret sitt i andletet. David Niven hevda at Bogart hadde sagt det var frå eit uhell som barn.
Karriere
Etter børskrakket i 1929 vart det stadig vanskelegare å setja opp teaterstykke, og dei fleste skodespelarane vende seg mot film. Bogart byrja filmkarrieren sin i 1928 med filmen The Dancing Town, ein film som aldri er vorte funnen att i heilskap. Det var likevel rolla hans på Broadway i teateroppsetjinga The Petrified Forest som gav han merksemd og skapte karrieren. Filmkarrieren byrja med ei lang rekkje B-filmar, der han stort sett spelte den same rolla, det vil seia ein gangster. Sidan Warner Bros. ikkje hadde nokre planar om å bruka Bogart som helt, spelte han stort sett biroller, og James Cagney, Edward G. Robinson og fleire andre filmstjerner som sidan er vorte langt mindre kjende, tok hovudrollene.
Broen over Kwai
Broen over Kwai er eit britisk-amerikansk krigsdrama frå 1957 regissert av David Lean. Handlinga er lagt til det japansk-okkuperte Burma under andre verdskrigen. Dei japanske okkupantane brukar britiske krigsfangar som arbeidskraft til å byggja ei jernbanebru over elva Kwai. Allierte styrkar har samstundes planar om å senda sabotørar for å sprenga brua. Dei leiande rollene vert spelte av William Holden, Jack Hawkins, Alec Guinness og Sessue Hayakawa. Manus er basert på ein roman av Pierre Boulle.
Humphrey Bogart
Karriere
Den store forandringa kom då Bogart vart gjeven hovudrolla, om enn fordi fleire av dei ovannemnde takka nei til filmen High Sierra (1941). Denne filmen var basert på ein roman av William Riley Burnett som John Huston hadde skrive om til film. Med Bogart i hovudrolla fekk filmen, og særleg Bogart, gode meldingar. I neste film av ein viss storleik spelte Bogart i Huston sin debut som regissør, ein film som skaffa begge umiddelbar A-kjendisstatus. Malteserfalken (1941) var basert på boka med same namn av krimforfattaren Dashiell Hammett, og handlar om detektiven Sam Spade som vert trekt med i eit desperat spel om ein pakke på avvegar. Bogart hadde gjennom dei mange rollene sine som gangster brukt mykje tid til å perfeksjonera rolla som etter kvart vart varemerket hans: den tøffe mannen som eigenleg hadde samvit, men det var godt skjult bak eit svært tøft ytre.
Bogart fekk dermed spela i A-filmar, og den neste store filmen hans vart ein endå større suksess. Casablanca (1942) var den første filmen der Bogart hadde ei hovudrolle i ein romantisk film. Det vanskelege tilhøvet hans til ekskjærasten, den tilgjorte nøytraliteten og evna hans til å balansera mellom alle fraksjonane som forlangte absolutt lojalitet, er gått inn i Hollywood-mytologien som ei av dei best kjende forteljingane. Etter desse filmane kom fire filmar med den framtidige kona til Bogart, Lauren Bacall: Å ha og ikke ha (1944), Den store søvnen (1946), Mørk passasje (1947) og Stormvarsel (1948). Han laga òg Sierra Madres skatt (1948), ein film blotta for romantikk og lukkeleg slutt. Filmen vann oscarpris, men vart ingen publikumssuksess. I 1951 laga Bogart filmen Afrikadronningen med Katharine Hepburn. Filmen vart ein publikumssuksess, og Bogart vann ein oscarpris for si rolle.
Broen over Kwai
Filmen vann sju oscarprisar, blant anna for beste regi (David Lean), beste hovudrolle (Alec Guinness) og beste originalmusikk (Malcolm Arnold).
Humphrey Bogart
Karriere
Bogart har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. Han er generelt sett på for å vera eit kulturikon. I den biografiske TV-filmen Bogie (1980) vart han spelt av Kevin O'Connor. I 1999 vart Bogart kåra til den største mannlege filmlegenda gjennom tidene av Det amerikanske filminstituttet.
Broen over Kwai
Mesteparten av filmen vart spelt inn på (noverande) Sri Lanka.