cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pongal
Maattu pongal
Jallikattu, ei populær tilstelling der folk bryt med okser, blir halden i fleire landbyar denne dagen.
Kaanum pongal
Den fjerde dagen har namn etter 'å sjå', og er ei tid ein kan vitja familie eller vennar.
Denne dagen kan jenter tilbe fuglar ved å ofra kokt ris og legga ut til dei. Jenter kan også be spesielt for brørne sine denne dagen.
Politikk
I 2008 kom delstatsministeren av Tamil Nadu med eit framlegg om å gjera pongal til tamilsk nyttår, noko det tidlegare i historia kan ha vore.
Okseslåstinga blei forbode av den indiske høgsteretten i 2008, men forbodet blei omgjort til strengare reglar for folk og dyr etter store protestar.
Liknande høgtider
Høgtida har likskapstrekk med sankranti og lohri, som blir feira på om lag same tida rundt om i India. Ein finn også liknande haustfestar blant bønder i Burma, Kambodsja og Korea.
Don Rosa
Keno Don Hugo Rosa er ein amerikansk serieteiknar og -forfattar kjend for sine historier om Donald Duck & Co. Han er av mange vorte nemnd som arvtakaren til Carl Barks.
Don Rosa har alltid vore ein fan av teikneseriar, spesielt av Donald Duck-historiene som er skrivne av Carl Barks, og i 1986 byrja han å skrive sine eigne Disney-historier for forlaget Gladstone. I 1987 vart den fyrste historia hans, The Son of the Sun (Solens sønn på norsk), utgjeven for fyrste gong. Seinare byrja han å skrive for Egmont, noko han framleis gjer.
Framande artar
Framande artar er artar, underartar eller lågare takson som opptrer utanfor sitt naturlege utbreiingsområde eller spreidingspotensiale; omgrepet omfattar alle livsstadium som har potensiale til å overleve og formeire seg. Dersom dei skader økosystemet blir dei kalla ein invasiv art.
Omgrepet har avløyst omgrepet introdusert art, sidan ordet introdusert indikerer ein aktiv handling, medan ordet framand ikkje seier noko om korleis arten er spreidd.
Framande artar kan særleg ha store konsekvensar for økosystem på øyar som tidlegare har vore isolerte.
Noreg
I Noreg fører Artsdatabanken opp framande artar i Fremmedartlista. I Norsk svarteliste 2007 hadde han risikovurdert 217 av 2483 registrerte framande artar.
Døme
Nokre artar, som brunrotte, gråspurv, fasan og stare, er blitt innførte over store delar av verda. I tillegg kjem innførte tamdyr som ofte blir ville: Kaninar, hundar, geiter, grisar og kattar.
Ragnhild Nilstun
Ragnhild Nilstun er ein norsk forfattar. Ho er opphavleg frå Buksnes i Lofoten, men bur nå i Tromsø. Nilstun er med i nordnorsk forfatterlag. Ho fekk Havmannprisen i 2002 for boka For kjærlighets skyld. I 2009 fekk ho Amalie Skram-prisen.
Verkliste
Novellene hennar finst òg i fleire antologiar.
Lundsæter kraftverk
Lundsæter kraftverk er eit vasskraftverk i Stord kommune i Hordaland.
Kraftverket vart opna i 1934 og gjer bruk av fallet på 111,5 meter frå Tysevatnet.
Nedslagsfeltet er på 5 km2 og tilsiget er på 12 millionar m3. Kraftverket har ein effekt på 6,4 MW med to Francisturbinar, og årsproduksjonen er 2,4 GWh.
Anlegget vart bygd av Stord kommune, men eigarselskapet Stord Energi vart i 1999 kjøpt opp av BKK, som i dag eig og driv selskapet.
Steinar Supphellen
I 2004 vart Supphellen sjenka Sintef sin pris for framifrå pedagogisk virke.
Tumnin
Tumnin (russisk Тумни́н) er ei elv i Khabarovsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 364 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 252 m³/s.
Elva spring ut frå austsida av Sikhote-Alin og munnar ut i Tatarsundet, nord for Sakhalin.
Tumnin er rik på fisk, og både laks og stør gyt i elva.
Zapadnajakrateret
Zapadnaja er eit nedslagskrater i Ukraina, på grensa mellom Vinnytsia oblast og Zjytomyr oblast.
Det har ein diameter på 3,2 km og alderen er estimert til 165 ± 5 millionar år, i midten av juratida. Krater er ikkje eksponert på overflata.
Vladimir Ivanovitsj Voronin
Vladimir Ivanovitsj Voronin var ein kaptein i den sovjetiske marinen, fødd i Sumskij Posad i dagens Republikken Karelen i Russland.
I 1932 var han kaptein på den sovjetiske isbrytaren «Aleksander Sibirjakov» som var det første skipet som segla heile Nordaustpassasjen utan å måtte overvintre. Denne reisa var organisert av det sovjetiske polarinstituttet. Reisa tok 65 dagar og skipet var mellom anna i drift i 11 dagar då propellskaftet braut sundt.
I 1933-1934 var han kaptein på ein annan polarekspedisjon på isbrytaren «Tsjeljuskin». Skipet hamna i pakkisen nær Koljutsjin i Tsjuktsjarhavet og mannskapet brukte nesten ei veke på å kome laus att. Skipet sette seg derimot fast i pakkisen igjen og dreiv mot Beringsundet. Mot slutten av november vart det klart at skipet ikkje kom til å kome seg laus igjen og dei innsåg at dei måtte overvintre. Etter kvart vart skipet skvist mellom store isfjell og stod i fare for å søkke. Voronin gav ordre om å laste av alt utstyr og sette opp ein leir bak skipet. Store sprekker oppstod derimot i isen under telta og mannskapet måtte laste utstyret tilbake på skipet. «Tsjljuskin» dreiv i to månader i Tsjuktsjarhavet aust for Wrangeløya. Til slutt vart skipet knust av isen. Voronin og
Otto Schmidt klarte akkurat å hoppe av i tide før det sokk nær Koljutsjin. Eit medlem av mannskapet mista livet. Mannskapet fekk radiokontakt med landsbyen Uelen på Tsjukotkahalvøya og mannskapet vart etter kvart redda. Redningsoperasjon tok over ein månad med fly på grunn av dårleg vêr.
Voroninøya i Karahavet er kalla opp etter kapteinen.
Arfan Bhatti
Arfan Qadeer Bhatti er ein norsk islamist av pakistansk slekt. Han er tidlegare dømd for medverknad til skytinga imot synagogen i Oslo, ha vore med i Young Guns, og sikta for medverknad til masseskytinga i Oslo som fann stad 2022.
I 2008 vart han dømd for psykisk medverkned til skadeverk på synagogen i Oslo, men frikjend for tiltalepunktet om terrorplanlegging.
I januar 2013 vart Bhatti meld sakna av familien medan han var i Pakistan. Det kom seinare same året fram at han var i fengsel i Dei føderalt styrte stammeområda i landet, der han sona ein dom på 6 år. I 2015 kom Arfan Bhatti tilbake frå Pakistan, han vart gripen på Gardermoen flyplass av norsk politi sikta for trugslar og familievald.
Våren 2022 vart Arfan Bhatti saman med seinare terrorsikta Zaniar Matapour stansa i ein bil i forbinding med ein SIAN-demonstrasjon.
Den 23. september 2022 vart Arfan Bhatti internasjonalt etterlyst av norsk politi, på bakgrunn av hans kontakt med Zaniar Matapour som stod bak masseskytinga i Oslo den 25. juni 2022.
Aleksandr Borodin
Aleksandr Porfirjevitsj Borodin var ein russisk komponist, lege og kjemikar.
Borodin var først lektor og sidan professor ved Universitetet i St. Petersburg, og komponerte i fritida si. Produksjonen er sparsam og omfattar symfoniar og andre orkesterverk, litt kammermusikk og klavermusikk og ein uferdig opera, Fyrst Igor. Hans strykekvartett nr. 2 er særleg kjend.
223 Rosa
223 Rosa er ein stor hovudbelteasteroide. Han er au med i asteroidefamilien Themis.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 9. mars 1882 i Wien.
Grunnen til namnet er ikkje kjend.
Uda i Khabarovsk kraj
Uda (russisk Уда) er ei elv i Khabarovsk kraj i Russland. Elva er 457 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 800 m³/s.
Kapillarkraft
Kapillarkraft er ei kraft som verkar på grenseflata mellom to ikkje-blandelege væsker eller mellom ei væske og ein gass, og skuldast overflatespenning. Kapillareffekter og kapillaritet er samlenamn på effektar som kjem av kapillarkrefter.
Uda i Khabarovsk kraj
Uda munnar ut i Okhotskhavet ved byen Tsjumikan. Elva er gytestad for laks.
Kapillarkraft
Kapillarkrefter er viktige for all væskerørsle i tynne røyr, òg kalla hårrøyr eller kapillarrøyr. Namnet kapillar kjem frå latin capillus og tyder hår. Dei tynnaste blodårene vert kalla kapillarar.
Dersom eit tynt røyr vert sett vertikalt ned i eit væskebad, så vil kapillarkrefter gjere at væskenivået inne i røyret avvik frå nivået utanfor røyret. Nivået inne i røyret kan vere høgare eller lågare enn utanfor, avhengig av fukteigenskapane til væska. Dess tynnare røyret er, dess større er høgdeskilnaden, og dette er skildra av Juvins regel.
Kapillarkrefter kan spele ei viktig rolle i danninga av forma til ein væskeoverflate, til dømes forma til ein drope.
Kapillaritet er òg viktige for i porøse materialar: Kapillarkrefter er til dømes årsak til at papirhandkledet trekkjer til seg vatn og at ein veike i eit ljos trekkjer opp stearin. Tynnsjiktkromatografi utnyttar kapillarkrefter i eit porøst material til å kunne analysere innhaldet i ulike stoff.
Bondtalet
I væskemekanikk er Bondtalet eit dimensjonslaust mål for tilhøvet mellom tyngdekrefter og kapillarkrefter. Bondtalet B er definert ved
I formelen er
og Bondtalet kan då skrivast
Tommy Tedesco
Thomas J. Tedesco var ein USA-amerikansk studiomusikar og jazz- og bebopgitarist.
Kapillarkraft
Kapillartrykk
Kapillartrykk er ein trykkskilnad over grenseflata mellom to væsker. Trykkskilnaden balanserer kapillarkreftene på væskeoverflata, og denne balansen er berre mogeleg dersom væskeflata er krumma. Forholdet mellom krumminga til væskeoverflata, kapillartrykk og overflatespenning er skildra ved Young-Laplace-likninga:
Her er
Tommy Tedesco
Tedesco spelte mellom anna på kjenningsmelodien til TV-seriane Bonanza, The Twilight Zone, Vic Mizzy sitt tema frå Green Acres, M*A*S*H, Batman og Elvis Presley's '68 Comeback Special. Tedesco var på skjermen i fleire fjernsynsshow, og spelte gitaristen Tommy Marinucci, eit medlem av Happy Kyne's Mirth-Makers i Fernwood 2 Night.
Kapillarkraft
Juvins regel
Når eit hårrøyr vert plassert vertikalt i eit væskebad er høgdedifferansen h mellom grenseflaten inne i røyret og utanfor gjeven ved Juvins regel:
Tommy Tedesco
Tedesco vart av magasinet Guitar Player skildra som den mest innspelte gitaristen i historia og har spelt på tusenvis av innspelingar, fleire av dei hittar. Han har spelt med dei fleste toppmusikarane som arbeidde i Los Angeles-området, som The Beach Boys, The Mamas & the Papas, The Everly Brothers, The Association, Barbra Streisand, Jan and Dean, The 5th Dimension, Elvis Presley, Sam Cooke, Ella Fitzgerald, Frank Zappa, Ricky Nelson, Cher og Nancy og Frank Sinatra, i tillegg til Richard Harris-klassikaren «MacArthur Park». Han spelte på Jack Nitzsche sin «The Lonely Surfer», på Wayne Newton sin versjon av «Danke Schoen», B. Bumble and the Stingers sin «Nut Rocker», The Rip Chords sin «Hey Little Cobra», The Ronettes sin «Be My Baby», The Sandpipers sin «Guantanamera», The T-Bones sin «No Matter What Shape» og Nino Tempo & April Stevens sin versjon av «Deep Purple».
Kapillarkraft
Juvins regel
Her er
Tommy Tedesco
Utvald diskografi
Med Chet Baker Med Don Ellis Med Lalo Schifrin Med Hugh Masekela
Kapillarkraft
Juvins regel
For eit glasrøyr, vatn og luft ved havnivå kan ein bruke dei følgjande karakteristiske verdiane:
Høgdeskilnaden kan då uttrykkast som
Blomqvist Kunsthandel
Blomqvist Kunsthandel, ofte berre kalla Blomqvist, er eit norsk auksjonshus basert i Oslo. Blomqvist blei grunnlagt i 1870 som ein av dei første kunsthandlarane i Norden av Christian Walfrid Blomqvist. I dag er Blomqvist den største og eldste formidlar av kunst, antikvitetar, moderne design, sølv, smykkar, klokkar, glas, porselen, vin og meir i Noreg. Blomqvist held 6 auksjonar i året og har sidan 2006 halde separate nettauksjonar med meir enn 20 000 hammarslag per år.
Firmaet har i fleire periodar vore ein viktig utstillings- og omsetnadsstad for norsk biletkunst, både gjennom auksjonar og sal frå galleri. Mange norske kunstnarar har hatt separatutstillingar her, blant andre Thomas Fearnley, Christian Skredsvig, Johan Fredrik Eckersberg, Hans Gude, Mathias Stoltenberg, Olaf Isachsen, Johan Christian Dahl, Adolph Tidemand og August Cappelen. Edvard Munch har hatt elleve separatutstillinger hos Blomqvist.
Historie
Blomqvist blei skipa i 1870 i Christiania av svenskfødde Christian Walfrid Blomqvist som rammemakeri og forgyllingsverkstad. Butikken heldt først til i Øvre Slottsgate 11. Han flytta til Toldbodgaten 22 i 1879 og innreia ein utstillingshall i andre etasje. Firmaet flytta til Karl Johans gate i 1883, og nevøen til Blomqvist, Walfrid Wasteson, overtok som leier i 1884. Han døydde i 1920, og sonen Thorleif Wasteson tok over leiinga. Frå 1914 har Blomqvist hatt dei noverande lokale sine i Tordenskiolds gate 5.
Norsk svarteliste 2007
Norsk svarteliste 2007 er ei oversikt med økologiske risikovurderinger over eit utval framande artar som er spreidde i naturen i Noreg. Svartelista er utgjeven av Artsdatabanken; dei konkrete risikovurderingane er gjort av ei ekspertgruppe med 18 medlemmer frå 6 forskingsinstitusjonar. Norsk svarteliste 2007 er sett opp som eit motstykke til Norsk Raudliste 2006.
Lista vart ajourført med Norsk svarteliste 2012. Frå 2018 er lista avløyst av Fremmedartslista.
Artsdatabanken har registrert totalt 2483 framande artar av plantar og dyr i norsk natur. Av desse er 217 er risikovurderte i 2007, og inndelte i tre kategoriar:
Framande artar på Svalbard, Bjørnøya og Jan Mayen er ikkje vurderte.
Resultat
Blant dei 93 artane som ekspertgruppa meiner trugar det naturlege lokale biologiske mangfaldet, finst bakteriar, makroalgar, mikroalgar, pseudosopp, sopp, mosar, karplantar, ribbemaneter, flatormar, rundormar, krepsdyr, edderkoppdyr, insekt, sniglar, muslingar, sekkdyr, fisk og pattedyr.
Blant karplantane med høg risiko er tromsøpalme, platanlønn og hagelupin, blant flatormane Gyrodactylus salaris, blant krepsdyra kongekrabbe, amerikansk hummar og pungreka Mysis relicta. Fem pattedyrartar er oppførte som høgrisikoartar, nemleg piggsvin (ein spreidd norsk art), kanin, austmarkmus, mink og vaskebjørn.
Wiener Neustadt-øya
Wiener Neustadt-øya (russisk Остров Винер-Нёйштадт, Ostrov Viner-Nejsjtadt eller Остров Винер-Нойштадт, Ostrov Viner-Nojsjtadt) er ei øy i Frans Josefs land i Russland.
Wiener Neustadt-øya har eit areal på 237 km² og er nesten fullstendig dekt av is. Det høgaste punktet på øya er 620 meter over havet, som òg er det høgaste punktet i heile Frans Josefs land.
Wiener Neustadt-øya er ein del av Zitsjy land, ei undergruppe av Frans Josefs land. Ho er skild frå Zieglerøya og Salisburyøya av det smale Collinsonsundet (Proliv Kollinsona).
Øya er kalla opp etter Wiener Neustadt (ungarsk Bécsújhely), ein by sør for Wien. Ho blei namngjeven av Payer-Weyprecht under den austerriksk-ungarske polekspedisjonen.
Kherónia
Kherónia (gresk Χαιρώνεια) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Viotía i Sentral-Hellas i Hellas. Kherónia inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Livadiá.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Kherónia 1 382 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 556 innbyggjarar.
Kopperå kapell
Kopperå kapell er eit kapell frå 1936 i Meråker kommune i Trøndelag fylke. Kapellet ligg i bygda Kopperå.
Byggverket er i stein og har 150 plassar.
Cartagena i Spania
Cartagena er ein by i Spania ved Middelhavet og ein marinebase for den spanske marinen søraust på Den iberiske halvøya. Han ligg i den autonome regionen Murcia.
Cartagena har vore senter for den spanske marinen sidan Huset Bourbon tok over makta i Spania på 1700-talet. Heilt tilbake til 1500-talet var han ein av dei viktigaste marinebasane i Spania, i lag med Ferrol i nord. Byen er omringa av bymurar og har ei fin hamn som er forsvart av festningar.
Cartagena har kring 210 000 innbyggjarar og er den nes tstørste i regionen. Han er den sjette største byen i Spania av dei som ikkje er provinshovudstader og den 24. største totalt.
Geografi
Cartagena består av ei stor slette som grensar til kystfjella i både nord og sør. Gamlebyen grensar til fem små åsar (Molinete, Monte Sacro, Monte de San José, Despeñaperros og Monte de la Concepción). Tidlegare var det ein innsjø mellom åsane som heitte Estero, men denne tørka inn og ein bydel vart bygd her på byrjinga av 1900-talet.
Klima
Varmt og halvtørt klima dominerer området. Nærleiken til havet jamnar temperaturen ut. Den kaldaste månaden er januar med ein normaltemperatur på 12 °C og august er den varmaste med ein normal dagtemperatur kring 35 °C. Det kjem sjeldan meir nedbør enn 300 mm i året i Cartagena.
Historie
Byen heitte opphavleg Mastia og hadde ei av dei beste hamnene i det vestlege Middelhavet. Han vart grunnlagd på ny av den kartagiske generalen Hasdrubal i 227 fvt. som Carthago Nova (Ny-Kartago), slik at det vart lettare å erobre Spania. Den romerske generalen Scipio Africanus erobra han i 209 fvt. Julius Cæsar gav byen latinske rettar og Octavian gav byen det nye namnet til ære for Julius Cæsar, Colonia Iulia Victrix N.C.
I 298 oppretta Diocletian ein ny romersk provins i Hispania som heitte Carthaginensis og la hovudstaden til Cartagena. Han vart verande ein viktig by fram til han vart øydelagd av vandalar i år 435. I romartida var det store sølvgruver ved byen. Han var òg kjend for produksjon av garum, ein gjæra fiskesaus, og for alfagras.
Etter Romarriket fall vart byen styrt av vandalar (409-425), vestgotarar (425-550 og 624-714), austromarar (551-624), umayyadane (714-756), Kalifatet Córdoba (756-1031), Taifaen Denia (1031-1076), Taifaen Zaragoza (1076-1081), Taifaen Tortosa (1081-1092), almoravidane (1092-1145), almohadane (1145-1229) og Taifaen Murcia (1229-1245) før Kongedømet Aragon erobra byen i 1245.
Hosanger kyrkje
Hosanger kyrkje står i Hosanger i Osterøy kommune i Vestland fylke, og er ei mura langkyrkje frå 1796.
Det har vore kyrkje i Hosanger sidan mellomalderen. Fyrste gongen Hosanger-kyrkja er nemnd i kjeldene er frå 1329. Dette var mest truleg ei stavkyrkje som på eit ukjent tidspunkt vart erstatta av ei lafta kyrkje. Om den andre kyrkja veit ein at ho ein rapport frå 1686 vert omtala som «meget Brøstfeldig» på grunn av dårleg utvendig vedlikehald, noko som tyder på at kyrkja då allereie var relativt gamal. På fyrste joledag 1795 slo lynet ned i kyrkja og ho brann ned. Den nye kyrkja vart reist i mur på same staden året etter.
Kyrkja er soknekyrkje i Hosanger sokn i Åsane prosti. Hosanger var tidlegare eige prestegjeld. Fram til utfasinga av prestegjeld frå 2004 tilhøyrde kyrkja Osterøy prestegjeld.
Óscar Berger
Óscar Berger Perdomo er ein guatemalansk politikar som vart president i Guatemala den 14. januar 2004.
Berger vart fødd i Guatemala by og er advokat av yrke. Mellom 1991 og 1999 var han borgarmeister i Guatemala by. Han representerer det konservative partiet Gran Alianza Nacional.
1914
1914 (romartal MCMXIV) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen. Dette året braut første verdskrigen ut.
Saryjesik-Atyrau
Saryesik-Atyrau er ein ørken som strekkjer seg om lag 400 km sørover frå Balkhasjsjøen aust i Kasakhstan. Det er ein sandørken som er forholdsvis godt økologisk bevart med lite erosjon. Det er fleire små vatn og innsjøar i ørkenen, i tillegg til små grassletter som opprettheld eit variert fugle- og dyreliv.
Gyrotron
Ein gyrotron eller syklotronresonansmaser er ein slags mikrobølgjegenerator som kan sende ut energi med særs stor effekt. Dei vert mellom anna nytta i somme fusjoneksperiment for å oppnå tilstrekkeleg høg nok temperatur til at fusjonsprosessen kjem i gang.
All I Needed Was the Rain
«All I Needed Was the Rain» er ein song av Elvis Presley. Han vart skriven av Sid Wayne og Ben Weisman. Songen vart spelt inn 2. oktober 1967 i RCA sitt Nashville Studios. Han vart nytta i filmen Stay Away, Joe i 1968. I filmversjonen snakkar Elvis mot slutten medan ein hund hyler i bakgrunnen. Gerry McLafferty skildrar songen som «blues-aktig og eit velkome innslag i filmen». Songen vart sidan gjeven ut på albumet Elvis Sings Flaming Star i 1968.
Zeleny Gai-krateret
Zeleny Gai er eit nedslagskrater i Ukraina (Kirovohrad oblast).
Det er 3,5 km i diameter og har ein alder estimert til 80 ± 20 millionar år (øvre krittida). Krateret er ikkje eksponert på overflata.
224 Oceana
224 Oceana er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Samansettinga hans er sannsynlegvis markert ved høg del jern-nikkel.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 30. mars 1882 i Wien.
Asteroiden blei namnsett etter Stillehavet.
Halvdan Kvitbein
Halvdan Kvitbein var ein av kongane i Ynglingeætta og skal ha rådd for store delar av austre Noreg tidleg på 700-talet. Han var son av Olav Tretelgja.
Ryn
Ryn eller Ryn-Peski (russisk Рын-пески, Ryn-peski) er ein ørken vest i Kasakhstan og søraust i den russiske republikken Kalmykia, nord for Kaspihavet og søraust for Volga-høglandet. Grensene til ørkenen er berre omtrentlege. Nokre kart viser ørkenen som heile den kaspiske senkinga og strekkjer seg nesten heilt til Kaspihavet, medan andre viser at han ligg nord for senkinga. Ryn ligg vest for Uralelva mellom 46° og 49° nord og 47° til 52° aust.
Halvdan Kvitbein
Halvdan var gift med Åsa, dotter av opplendingskongen Øystein. Dei fekk to søner, Øystein og Gudrød. Han sat som konge over Heidmarka frå først av, seinare eigna han til seg Toten, Hadeland og mykje av Vestfold. Han døydde sottedauden og vart gravlagd på Toten, men seinare flytta til Skareid ved Skiringssal.
Magic Bus
«Magic Bus» er ein song av The Who frå 1968. Han er ein av dei mest populære songane til bandet og har vore eit fast innslag på konsertane deira. Songen vart skriven av Pete Townshend rundt My Generation, men vart ikkje gjeven ut før samlealbumet Magic Bus: The Who on Tour. Songen nådde 26. plass på den britiske singellista og 25. plass i USA.
Halvdan Kvitbein
Halvdan er den første kongen i Ynglingeætta med dette namnet. Det skulle difor vera rimeleg å tenkje seg ein historisk lekk til skjoldungane, der Halvdan-namnet var vanleg. Etter Halvdan Koht var kongane i Vestfold på denne tida underlagt dansk styre, og Vestfold gjorde først opprør mot danekongane i 813 medan kongane i Hedeby var svake. Det er soleis Snorre som har knytt kongerekkja i Vestfold til Ynglingane i Sverige.
Magic Bus
I store delar av songen vert det nytta claves.
Bakgrunn
Songen vert vanlegvis framført som ein duett, der «passasjeren» tar bussen kvar dag for å vitje jenta si. I songen ber han «sjåføren» om han kan kjøpe bussen frå han, og sjåføren svarar først nei. Etter å ha pruta ei stund gjev til slutt sjåføren frå seg bussen og lover å køyre han heim til kjærasten kvar dag.
Konsertframføringar
Songen vart først framført i 1968 og var eit fast innslag på konsertane til The Who frå 1971 til 1976. Frå 1979 vart songen spelt sjeldnare. Konsertutgåvene av songen er ofte ein lang improvisasjon som er mykje lenger enn originalutgåva.
Ein av dei mest kjende framføringane finst på Live at Leeds. Denne utgåva er nesten åtte minuttar lang med Roger Daltrey på munnspel, Townshend på eit funky Bo Diddley-riff og med Keith Moon på trommer. John Entwistle fortalte på DVD-en 30 Years of Maximum R&B at han alltid mislikte å spele songen, fordi han berre spelar på den same noten gjennom heile songen.
Ryn
Mange små byar ligg spreidd rundt i Ryn. Ryn ligg i ein halvtørr klimasone og får særs lite nedbør.
Sterke vindar sveipar stundom over ørkenen og i 2001 dalte sand frå Ryn nedover Austersjøen. Ein studie av støvtransport over lange avstander i Austersjøområdet ved å analysere støvforureining i Skandinavia viste at aerosolkonsentrasjonen var meir påverka av Ryn eller Sahara.
Børtveit kraftverk
Børtveit kraftverk er eit vasskraftverk i Stord kommune i Vestland. Kraftverket vart bygd i 1921 av Stordø Kisgruber AS for å skaffa energi til gruvedrifta.
Anlegget har vorte utvida fleire gonger, og har i dag ein effekt på 2 MW og leverer 8 GWh i året. Sunnhordland Kraftlag har eigd kraftverket sidan 1972.
Det første aggregatet som var i bruk på Børtveit, var ein turbin frå J. M. Voith og ein Siemens generator. Dette utstyret står no i Gruvemuseet på Litlabø.
UWC
UWC (United World Colleges) er eit nettverk av internasjonale vidaregåande internatskolar. Kvar skole samlar elevar frå heile verda, plukka ut hovudsakleg på bakgrunn av akademiske og personlege eigenskapar. Tanken er at gjennom felles utdanning og felles bustad, kan ein skape dialog og forståing mellom ulike kulturar. Skolane nyttar International Baccalaureate-programmet.
Khor
Khor (russisk Хор) er ei elv sør i Khabarovsk kraj i Russland og ei av dei største sideelvane til Ussuri. Elva er 453 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 388 m³/s.
Khor betydde «djevelen» i språket til det lokale folket.
Hatten
Hatten er namnet på fleire fjell i Noreg:
Hatten er òg eit øynamn i Noreg:
Terrassa
Terrassa er ein by aust i sentrale område av Catalonia i Spania i Vallès Occidental, der han er hovudby i lag med Sabadell, den historiske hovudstaden. Byen har like over 200 000 innbyggjarar.
Byen ligg om lag 30 km frå Barcelona.
Historie
Terrassa vart grunnlagd som den romerske byen Egara (Municipium Flavium Egara), grunnlagd under keisar Vespasian (69-79 fvt.) ved elva Vallparadís (i dag ein bypark) nær den iberiske byen Egosa. Ein har funne keramikk og myntar frå denne tida i byen.
Bispesete Ègara vart grunnlagd rundt 450 e.Kr. og eit provinsråd vart halde her i 615. Domkyrkja eksisterte fram til 718 då muslimane erobra området. I dag finst den gamle vestgotisk-romanske kyrkja Sant Pere de Terrassa på staden. Andre viktige bygg frå mellomalderen er Vallparadis-borga (frå 1344 til 1413 eit karteusisk kloster og i dag eit museum) og tårnet på slottet til grevekongen).
På 1800-talet spelte byen ei viktig rolle i den industrielle revolusjonen og spesialiserte seg innan ullfabrikkar.
Blå brennmanet
Blå brennmanet (Cyanea lamarckii) er ei skivemanet som finst i Nordsjøen. I lag med den vanlege raude brennmaneta er ho ein av to artar brennmanet som finst i Noreg. Ho finst langs kysten av Vestlandet i perioden mai til september.
Blå brennmanet vert sjeldan større enn 20 centimeter i diameter. Ho har like stor brennande effekt som brennmaneta.
Steinsvik
Steinsvik er ei bygd i Volda kommune. Ho ligg inst i Dalsfjorden, som er ei søraustleg arm av Voldsfjorden.
Belte
Belte er eit fleirtydingsord:
Arkadiastranda
Arkadiastranda (ukrainsk Пляж Аркадія, Pljazj Arkadija russisk Пляж Аркадия) er den mest kjende stranda i Odessa i Ukraina. Stranda vart kalla opp etter Arkadia i Hellas.
Grunnleggjarane av Odessa valde dette namnet i håp om at det skulle hjelpe til å gjere staden til ein feriestad. Arkadia er i dag den mest populære stranda og feriestaden i Odessa. Nattklubbane her er opne frå mai til september.
Moguten
«Moguten» er ein springar frå norsk folkemusikk som er vorten spela i mange variantar både på Vestlandet og austafjells. Slåtten er kjend under mange namn, som «Gull-lykjelen» i Hardanger og «Nørre Myrelåtten» i Valdres. I Hardanger er ei form av slåtten kalla «Kor er hetto di, Guri?» («Kor er hurlo di, Guri»).
I Hallingdal er slåtten spela i tre variantar, «Randi» og «Låtten hass Tor Myre», attåt ein med namnet «Moguten». Dette namnet skal skrive seg frå spelemannen Ole Anderson Moen (Spellemannsmoen) frå Eggedal, som reiste til Amerika i 1840. Slåttenamnet er vanleg i søre Hallingdal, Numedal og Telemark. Slåtten har nok kome til Telemark gjennom Knut Lurås, som lærte han bort til Håvard Gibøen.
Kjerneområdet for springaren er uvisst. Det er tydeleg at slåtten har vore kjend både i Hardanger og i Buskerud alt på Knut Lurås si tid (første halvdel av 1800-talet). Samstundes syner slåttesoga at det og finst gamle former i Valdres og Sogn. Slåtten kan ha kome til Valdres frå Sogn, prova ved at slåtten har vore vanleg i Vang og i Vestre Slidre. Formoppbygginga for slåtten er og sams i Valdres og på Vestlandet.
Stillehavskrigen
Stillehavskrigen, òg kalla Salpeterkrigen, gjekk føre seg frå 1879 til 1884 og vart utkjempa mellom Chile og fellesstyrkar frå Peru og Bolivia. Krigen førte til at Chile fekk kontroll over fleire malm- og mineralrike område, Bolivia mista tilgangen til Stillehavet og vart eit land utan kyststripa og Peru mista provinsen Tarapacá til Chile.
Moguten
Olav Jørgen Hegge fortalde at slåtten og var kjend under namnet «Katta sat på taki» i Valdres. Dette knyter slåtten til det gamle barnerimet «Brum basken i bumba», som er sunge i mange former.
Slåtten er bygd opp kring to stutte motiv, som er brigda og strekt ut på ulike vis i dei ulike formene. Slåtten er eit døme på kor elastisk eit slåttemotiv kan vera, og korleis dei ulike lokale speltradisjonane tek melodien i bruk på sine vis.
Variantgruppa
Hardingfeleverket har registrert slåttekrinsen som nr 524 (13 variantar). Nr 98 (band fire) er så nærskyldt at han lyt vera med i lista:
nr 524:
Olav Tretelgja
Olav Tretelgja var ein konge or Ynglingeætta, son av Ingjald Illråde. Han er den første som etter segna fekk odel i Noreg.
Olav laut rømme frå Svitjod eller Svealand etter at far hans fall, av di sveane ikkje ville ha meir med ynglingane å gjere. Han vart jaga til skogbygdene i Värmland, som han rydda, og slik fekk han og namnet sitt, av di han sjølv var med og hogg tømmer der. Olav ekta dottera til kong Halvdan Gulltann i Solør, Solveig, og dei fekk sønene Ingjald og Halvdan Kvitbein.
Olav vart innebrend av di sviane i Värmland trudde han gav dei dårlege år. Motsett dei førre ynglingekongane nekta han å blote. Seinare vart det røynd at uåra kom av stor folkevekst i landet, og kongen hadde ikkje skulda. Folk valde då Halvdan, sonen til Olav, til konge for seg.
Korónia i Viotía
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Korónia 3 170 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 222 innbyggjarar.
Finn Tokvam
Finn Tokvam er ein norsk journalist, musikar og forfattar frå Flåm. Han er busett i Bergen der han jobbar som journalist og humorist i NRK, mellom anna i programpostane Radio Røynda og P.I.L.S. (Populærmusikk ispedd litt sladder). Han er òg spaltist i Bergens Tidende og vokalist i populærorkesteret Finn Erix.
225 Henrietta
225 Henrietta er ein svært stor ytre hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein F-type-asteroide.
Asteroiden høyrer til Cybele-familien og er sannsynlegvis i ein 4:7 baneresonans med Jupiter.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 19. april 1882 i Wien og namnsett etter Henrietta, kona til astronomen Pierre J. C. Janssen.
Skuld
Skuld (avleiing av verbet skulle, i konjunktiv Skyldi), er eit ord med fleire tydingar. Oftast er det knytt til tilhøva mellom menneske, og med skulda meinast helst eit slag godtgjersle for skadeverk, fysisk eller på anna måte. Eit nærliggande omgrep er gjeld. Økonomiske oppgjer handlar ofte om det ein skuldar, i form av lån eller på anna vis.
Marsvin (fleirtyding)
Marsvin kan visa til:
Skuld
I religiøs språkbruk er skuld oftast knytt til omgrepet synd. Men medan synd er nytta om sambandet med gud, er skuld oftast nytta om samband med andre menneske. Soleis i fadervår:
Kristi Krybbe kapell
Kristi krybbe kapell er eit åttekanta kapell frå 1959 i Røyrvik kommune i Trøndelag fylke. Kapellet ligg i hyttegrenda Reiret, ved nørste enden av Namsvatnet, like ved Børgefjell nasjonalpark. Arkitektonisk er bygget inspirert av sørsamiske torvgammer, og har torvtak og brune tømmerveggar. Kapellet vart sett opp på dugnad og er i privat eige. Det er ope gudsteneste i kyrkja kvar sundag kl. 12 sommarstid.
Byggverket er i tømmer og har 50 plassar.
Den spansk-amerikanske krigen
Den spansk-amerikanske krigen gjekk føre seg frå 25. april 1898 til 10. desember 1898. Krigen resulterte i at Sambandsstatane fekk kontrollen over Spania sine tidlegare koloniar i Det karibiske havet og Stillehavet. Krigen hadde utspring på Cuba, der sterke krefter jobba for at Cuba skulle verta ein del av USA.
Kyzylkum
Kyzyl Kum (usbekisk Qizilqum, kasakhisk Қызылқұм, Kyzylkum) er den ellevte største ørkenen i verda. Namnet tyder 'raud sand' på både usbekisk og kasakhisk. Han ligg i Sentral-Asia i området mellom elvane Amu-Darja og Syr-Darja i Kasakhstan, Usbekistan og Turkmenistan. Han dekkjer eit areal på om lag 298 000 km².
Geografi
Området består hovudsakleg av ei omfattande slette i ei høgd opp til 300 meter over havet, med fleire senkingar og høgland (Sultanuizdag, Bukantau). Det meste av området er dekt av sanddyner. I nordvest er store område dekte av takirar (hol dekte av leire utan vatn, og det er òg nokre oasar). Langs elvane og i oasane ligg det busetnader som baserer seg på jordbruk.
Dyreliv
Av dyreliv i ørkenen finn ein mellom anna den særs sjeldne saigaantilopen (Saiga tatarica) og ei stor øgle (varan Varanus griseus) som kan verte 1,6 meter lange. I 1971 vart Kyzyl Kum naturreservat oppretta i provinsen Bukhara som dekkjer eit område på 101 000 km² og som ligg på flodsletta (tugai) som vert drenert av Amu-Darja nær busetnaden Dargan Ata. Av andre dyr finn ein batrikahjort, villsvin (Sus scrofa), fasan (Phasianus colchicus) og kongeørn (Aquila chrysaetus).
Eit anna reservat (eller økosenter) er Djejran, som ligg 40 km sør for Bukhara. Det totale arealet til dette reservatet er 51 450 km². Her held sjeldne dyr som strumagaseller, przewalski-hest (Equus przewalskii), villesel (Equus hemionus) og stortrappe (Otis tarda). Reservatet vart oppretta i 1977.
Økonomi
Dei lokale innbyggjarane nyttar hovudsakleg dei enorme områda i Kyzyl Kum som beitemarker for buskapen sin (hovudsakleg sau, baktriakamel og dromedar).
Kyzyl Kum er òg kjend for førekomst av gull, uran, kopar, aluminium, sølv, naturgass og olje. Utviklinga av det kjende gullfeltet ved Muruntau byrja tidleg i 1960-åra. Sentera for gruvedrifta og smelteindustrien er i Navoi, Zarafsjan og Utsjkuduk. Dei største industrielle selskapa er НГМК (Navoi gruve og smeltekompleks) og Zarafsjan-Newmont, eit samarbeid mellom Usbekistan og USA. Sentera for gassproduksjonsindustrien er Gazli og Mubarek.
Askja
Askja er ein stratovulkan på Island. Han ligg på Det islandske høglandet og namnet referer til ei rekkje kalderaer rundt fjellkjeda Dyngjufjöll. Fjellet har ei høgd på 1 516 moh.
Området er berre tilgjengeleg eit par månadar i året. Det ligg i regnskuggen nordaust for isbreen Vatnajökull og får berre om lag 450 mm nedbør i året. Området vart nytta til å trene astronautar under Apollo-programmet for forhold på Månen.
Askja var så godt som ukjend fram til eit kraftig utbrot som starta 29. mars 1875. Særleg i dei austlege fjordane på Island var oskefallet så kraftig at det forgifta landet og tok livet av buskapen. Utbrotet førte til auke emigrasjon frå Island. Det siste utbrotet til Askja kom i 1961.
Den ytre kalderaen til Askja er frå eit førhistorisk utbrot og er om lag 45 km², og det er spor av seinare hendingar som har danna nyare kalderaer innanfor det største. Botn av hovudkrateret ligg om lag 1 100 meter over havet.
Öskjuvatn er ein stor innsjø som fyller mykje av den mindre kalderaen som vart skapt etter utbrotet i 1875. Overflata ligg 50 meter lågare enn botn til hovudkrateret og dekkjer eit areal på 12 km². Då innsjøen vart danna var han varm, men er i dag stort sett fryst til det meste av året. Öskjuvatn er den djupaste innsjøen på Island med eit djup på 220 m.
Ájos Jeórjos i Viotía
Ájos Jeórjos (gresk Άγιος Γεώργιος) er ein landsby i periferieininga Viotía i Sentral-Hellas i Hellas. Ájos Jeórjos var hovudsete i den tidlegare kommunen Korónia, som no er ei kommunaleining i kommunen Livadiá.
Askja
Viti er eit mindre eksplosjonskrater på nordaustsida av Öskjuvatn og har ein diameter på om lag 100 meter. Han inneheld ein geotermisk innsjø med mineralrikt, svovelhaldig ugjennomsiktig blått vatn med fin temperatur for ein symjetur. Víti vart danna under utbrotet i 1875.
I 1907 forsvann dei tyske forskarane Walter von Knebel og Max Rudloff då dei vitja Askja for å studere kalderaen. Medan dei utforska Öskjuvatn i ein liten båt forsvann dei utan spor. Ein ekspedisjon for å finne dei gav ingen resultat.
I fjella Dyngjufjöll rundt Askja ligg det imponerande Drekagil, drakane sitt gjel. Ikkje langt frå Askja ligg to andre vulkansystem, Herðubreið og Kverkfjöll.
Askja er ein populær turistdestinasjon. Det ligg to fjellhytter og ein campingplass ved Dreki og Drekagil, som ligg om lag 100 km langs ein grusveg bort frå hringvegur, den islandske ringvegen. Ein kan klatre 8 km opp frå Dreki til Askjakalderaen.
Havålfamilien
Havålfamilien er ein stor familie reint saltvasslevande ålefisk som hovudsakleg er utbreidd i Stillehavet. Nokre artar lever òg i Atlanterhavet og Indiahavet. Dei fleste artane er tropiske, men somme lever òg i tempererte strok. I Noreg førekjem èin art; havål.
Havålfamilien omfattar rundt 150 artar, fordelt på 32 slekter.
Kjenneteikn
Dei fleste havålar er nattaktive rovfisk som lever av fisk og krepsdyr. Dei finst helst på djupt vatn, bortsett frå dei få tempererte artane. Artane i underfamilien Heterocongrinae, lever i koloniar i sandbotn, og kjem opp for å ete plankton om natta.
Gudmund Danielsen Brede
Gudmund Danielsen Brede var ein norsk redaktør, målmann og forfattar.
Bakgrunn og familie
Brede blei fødd på garden Hov i Tjeldsund. Foreldra hans var Ingebrigt Kristian Danielsen og Emerentze Kristine Danielsen (født Hansdatter). Ingebrigt hadde først vore gift med Emilie Olausdatter (1855-1899), og dei hadde 8 barn. Ingebrigt og Emerentze fekk 13 barn. Gudmund hadde såleis 20 søsken fødde mellom 1886 og 1920.
Gudmund Brede var gift med Ragnhild Heggelien, født 19. februar 1918. Dei hadde barna Kolbein Ingemund, f. 1940, og Solfrid Eldrid, f. 1945.
Cervus
Cervus er ei biologisk slekt innan hjortefamilien (Cervidae) som inneheld desse artane:
Gudmund Danielsen Brede
Unge år og utdanning
Som ung gut rodde Gudmund fiske og han var kokkglunt på landnot. Men så gjekk han på folkehøgskole i fleire år. Han gjekk både på Voss, i Trøndelag, på Vågan folkehøgskole i Kabelvåg (1928-1929) og på Trondarnes folkehøgskole (1932-1933). Deretter drog han til Danmark og gjekk på Den Nordiske Folkehøjskole, og seinare gjekk han på den internasjonale folkehøgskolen i Helsingør.
Havål
Havål er ein stor ålefisk i havålfamilien. Han lever utelukkande i saltvatn, og finst frå Island og Trøndelagskysten til Senegal. Det er etter måten lite havål i norske farvatn.
Gudmund Danielsen Brede
Unge år og utdanning
Gudmund Brede tok også handelsskole-eksamen, og deretter gjekk han over til journalistikken. Han gjennomførte Hans Aarnes sin Bladmannaskule og fleire pressekurs i Danmark og Noreg.
1918
1918 (romartal MCMXVIII) var eit år i 1910-åra. Dette året tok den første verdskrigen slutt, og mellomkrigstida byrja. Dette året fann det stad store omveltingar i Europa, der rike som Austerrike-Ungarn og Det russiske imperiet gjekk i oppløysing, medan ei rekkje nye land oppstod. Sovjetunionen blei danna i løpet av året.
Havål
Kjenneteikn
Havålen vert ofte forveksla med store ålar, men er vanlegvis mykje større og har overbitt. Det er funne hoer som er nesten 3 meter lange, hannen vert vanlegvis ikkje meir enn 1 m. Mange hevdar at havålen er opphav til mytar om sjøormar og liknande.
Gudmund Danielsen Brede
Bladmann
I 1937-1938 var Gudmund Brede redaktør i Ofotens Folkeblad (frå nr 74/1937 til nr 22/1938). Ofotens Folkeblad kom ut i Narvik i åra 1922-1955, med eit avbrekk i krigsåra 1943-45. Gudmund Brede var så lærar i Salten og Lofoten eit par år. Han fungerte også som redaktør for bladet Midnattsol i 1945 og 1946. Deretter var Gudmund Brede redaktør for Vesteraalens Avis frå 1944 til 1948 (frå nr 28/1944 til nr 101/1948).
Då venstreavisa Haalogaland starta opp att etter andre verdskrigen i 1949, blei Gudmund Brede redaktør (frå nr. 1, 2. april 1949). Etter at Gudmund Brede døydde, overtok Thor C. Conradi som redaktør i Haalogaland.
Havål
Levevis
Havål er vanlegast på steinbotn, men finst òg på sand. Dei lever stort sett på relativt grunt vatn (0-500 m), men det er funne eksemplar ned til 4000 m. Yngre individ lever grunnare enn vaksne.
Grafem
I ein fonologisk ortografi står grafema i eit eitt-til-eitt-tilhøve med fonema i det språket. Eit døme på eit slik språk er finsk, som kjem svært nært dette idealet. Eitt og same fonem kan bli representert med mange grafem, som det norske (og finske!) fonemet /ŋ/, som blir skrive <ng>.
Havål
Levevis
Havålane jaktar om natta, hovudsakleg på fisk. Dei et òg noko blekksprut, krabbar, reker og muslingar.
Grafem
Eit omgrep som delvis overlappar med grafem er glyff. Ein glyff er, som eit grafem, eit abstrakt omgrep som representerer klasser av symbol for å representere språk. Skilnaden er at der grafemar skil seg frå kvarandre på språkleg grunnlag, skil glyffar seg frå kvarandre på typografisk grunnlag.
Havål
Levevis
Som mange andre ålefisk gyt havålen berre ein gong i livet. Alle havålar gjer dette på same stad: ved særs store djup vest i Middelhavet eller mellom Gibraltar og Asorane. Ei ho kan gyta opptil 8 millionar egg. Stort meir veit ein ikkje om korleis havålen formeirar seg.
Gudmund Danielsen Brede
Målmannen
Gudmund Brede var med å skipe Tjeldsund mållag 24. august 1934, og han blei vald til formann. Sommaren 1935 heldt Tjeldsund mållag ei stor stemna i samband med Troms fylkesmållag sitt årsmøte. Ved 10-årsjubileet i 1945 gav Tjeldsund mållag ut eit trykt nummer av Tjeldsundingen. Formann i laget var då framleis Gudmund Brede.
Gravferd
Gudmund Brede døydde 23. desember 1951. Han blei gravlagd frå Bethel i Harstad 28. desember 1951. Kista blei ført til heimbygda i Tjeldsund.
Verk
Gudmund Brede gav ut tre bøker:
226 Weringia
226 Weringia er ein typisk hovudbelteasteroide. Han har ei lysfarga overflate.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 19. juli 1882.
Asteroiden blei namnsett etter Währing, den delen av Wien asteroiden blei oppdaga frå.
Aaron Copland
Aaron Copland var ein amerikansk komponist.
Bakgrunn
Copland blei fødd og voks opp i romma over foreldra sin butikk i Brooklyn i New York. Før faren emigrerte til USA hadde han mens han var i England anglifisert namnet frå Kaplan til Copland. Faren var opphavleg frå Litauen og hadde jødisk bakgrunn.
Copland støtta den amerikanske kommunistpartiet (Communist Party of the United States of America, CPUSA) og kandidaten deira Earl Browder ved presidentvalet i 1936 (som Franklin D. Roosevelt vann suverent). Men støtta hans til det kommunistiske partiet førte til at han blei etterforska av FBI under McCarthyismen på 1950-talet og blei som mange andre i den amerikanske underhaldningsindustrien svartelista. Under innviinga av Eisenhower som president i 1953, var det planlagt at Coplands komposisjon A Lincoln Portrait skulle spelast, men dette blei stroke av programmet. Seinare same år blei Copland innkalla til høyring i Kongressen der han vitna på at han aldri hadde vore kommunist. Sjokkert over skuldingane, heldt mange i det amerikanske musikkmiljøet fram Copland sin musikk som eit døme på amerikansk patriotisk musikk, særleg komposisjonane hans under andre verdskrigen. Høyringane stansa i 1955 og skuldingane mot Copland kunne aldri bevisast.
Copland hadde stor påverknad på vennen Leonard Bernstein sitt verke som dirigent, og Bernstein er omtykt som ein av dei beste dirigentane av Copland sin musikk. Den britiske progrockgruppa Emerson, Lake & Palmer hadde stor suksess med innspeling av to av Copland sine stykke: Fanfare for the Common Man og Hoe-Down.
Ved sida av å komponere arbeidde Copland òg som lærar og forelesar, og han skreiv ei rekkje bøker og artiklar og han arbeidde som dirigent, i hovudsak for eigen musikk. Han hadde ei rekkje studentar som seinare har blitt kjende komponistar, blant dei Knut Nystedt og finnen Einojuhani Rautavaara. I åra 1940-1965 leia han komposisjonsavdelinga ved Tanglewood.
Copland døydde av respirasjonssvikt på Phelps Memorial Hospital i New York.
Musikalsk stil
Copland sin musikk kan seiast å vere i balanse mellom såkalla moderne musikk og amerikansk folkemusikk, med opne og langsamt skiftande harmoniar. Musikken kan tolkast som ei framstilling av det opne, vidstrakte amerikanske landskapet. Orkestreringa bruker slagverk, polyrytme, taktskifte og fleirstemte akkordar.
Han har komponert ballettar, konsertar for piano, ein konsert for klarinett bestilt av Benny Goodman og filmmusikk. Av dei mest kjende verka er Appalachian Spring og Fanfare for the Common Man, begge komponert under andre verdskrigen, og den siste som ei hyllest til den felles, nasjonale innsatsen. I 1945 vann han Pulitzerprisen i musikk for balletten Appalachian Spring.
Fylkesveg 261 i Hordaland
Fylkesveg 261 i Hordaland går mellom Mannsverk og Landås i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 3,1 km.
Traséar: Landåssvingen - Sollien - Landåslien.
Flåmsbana
Flåmsbana er ei sidebane til jernbanen Bergensbanen mellom Myrdal stasjon på Bergensbanen og Flåm inst i Aurlandsfjorden. Heile bana ligg i Aurland kommune i Vestland fylke. Bana er einspora og elektrisk driven.
Agan
Agan (russisk Аган) er ei elv på Den vestsibiriske sletta i Khanty-Mansia i Russland og ei av sideelvane til Tromegan frå venstre nær munningen hennar til Ob. Elva er 544 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 260 m³/s.
Flåmsbana
Flåmsbana har 20 tunnelar frå Myrdalsplatået, ned den stupbratte dalen og til botnen av Flåmsdalen ved Fretheim. Over ei strekning på i alt 20,2 kilometer går 5,7 kilometer av bana i tunnel. Det svarar til meir enn ein fjerdedel av lengda på bana.
Vasabladet
Vasabladet er ei svenskspråkleg regional dagsavis i Österbotten i Finland med hovudsete i Vasa. Med eit opplag på rundt 23 700 eksemplar er ho den nest største svenskspråklege avisa i Finland. Avisa vert karakterisert som uavhengig liberal.
Vasabladet vart grunnlagt i 1856, og første eksemplar utkom den 7. mai. Avisa er dermed Finlands nest eldste enno eksisterande avis.
Frå 2004 har avisa komme ut sju dagar i veka. Nyhenda vert òg publiserte på nettsida til avisa. Vasabladet har HSS Media Ab som eigar, som på si side har Harry Schaumans Stiftelse som eigar.
Sjefredaktør frå 2009 er Lars Rosenblad.
Halvor Folgerø
Halvor Folgerø er ein norsk journalist og forfattar frå Stord. Han har i ei årrekkje vore tilsett i NRK, der han har vore programleiar for mellom anna Mediemenerne. Han har òg vore med i humorprogrammet Radio Røynda. Folgerø vart sommaren 2006 tilsett som nyhendeanker i Bergens Tidende sin TV-stasjon, BTV.
Som musikar er han bassist i gruppa Aftenlandet og fagottist i populærorkesteret Finn Erix.
Futhark
Futhark er namnet på den fyrste runerekkja, som inneheldt 24 teikn. Fram mot 800-talet vart futhark, òg kalla den eldre runerekkja, erstatta av den yngre runerekkja. Denne runerekkja inneheldt 16 teikn.
Namnet futhark er uttalen av dei seks fyrste teikna i runerekkja: F - U - Þ - A - R - K.
Halvor Folgerø
Folgerø debuterte som forfattar i 2005, saman med kollega Finn Tokvam, med romanen Tyl.