cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hatlestad-raset
Videresal av hus
Den 3. november meldte Bergens Tidende at kommunen var på utkikk etter eigedomsmeklar til å selje 18 eigedommar. Husa hadde då stått tomme i to år og uteareala trengde vedlikehald. Kommunen var òg klar over at kjenslene rundt Hatlestad Terrasse etter ulukka ville gjere det vanskeleg å få folk til å bu der.
Etterforsking
Politiet starta ei etterforsking, som aldri vart retta mot enkeltpersonar, etter ulukka, men denne vart lagt bort den 21. november sidan eventuelle lovbrot ville vore forelda. I ei pressemelding beklaga byrådsleiar Monica Mæland avgjersla, sidan ei eventuell etterforsking ville avdekt alle sider av saka.
Krisehandtering etter Hatlestad-raset
Etter raset har evakuering av bebuarane i risikoområde oftare blitt utført når ekstremvêr truar. Til dømes vart meir enn 200 personar evakuert da store nedbørmengder trefte Nord-Trøndelag i 2006. I Bergen starta kommunen å inspisere eigedomar over heile kommunen for å avdekke rasfare i tilfelle ekstremvêr. Sikring av rasfarlege område er framleis grunneigaren sitt ansvar, men det har vore diskusjon om at dette bør endrast. I tillegg har raset endra det offentlege synet på bygging i rasfarlege område.
Kommunen oppretta òg ein 24-manns redningsgruppe med oppgåve å rykke ut når katastrofar som følgje av ekstremvêr oppstod. Etter Hatlestad og Hetlebakken stod det klart for redningsmannskapa at redningsarbeid etter ras var både utrygt og lite effektivt, så redningsgruppa fekk tildelt spesialutstyr og -trening spesielt for handtering av rasulukker.
Empires and Dance
Innspeling og utgjeving
Empires and Dance vart spelt inn i Wales med Rolling Stones mobile. Songane var inspirerte av opplevingane bandet hadde på turné i Europa.
Sjølv om albumet gjorde det betre enn føregangaren (Real to Real Cacophony), nådde berre Empires and Dance 41. plassen på UK Albums Chart. I følgje AllMusic kom dette hovudsakleg av at plateselskapet Arista berre gav ut få parti om gongen, før kvart parti vart utseld. Dette gjorde at albumet var nokså vanskeleg å få tak i.
Opningssporet «I Travel» kom ut på singel i 1980, men gjekk ikkje inn på singellista. «Celebrate» var den andre singelen og var populær blant fansen, men kom først ut etter at Simple Minds hadde forlate selskapet. Dermed selde singelen dårleg. Biletdisk-utgåva på 7-tommar er ein av dei største samlarobjekta til bandet.
Etter dette albumet kom ut, flytta Simple Minds til Virgin Records, der dei fekk langt større suksess. Arista prøvde å utnytte suksessen deira med å gje ut singelen «I Travel» på nytt i 1982, i lag med samlealbumet Celebration. I 1983 gav Virgin ut «I Travel» på 12" samstundes med at selskapet fekk heile katalogen til bandet på Arista. Ingen av desse utgåvene gjekk inn på lista heller.
Mottaking
Empires and Dance har blitt særs godt motteke i musikkpressa.
NME-skribenten Paul Morley kalla det «ei rar, uroleg plate». I ei positiv melding la han vekt på opningssporet «I Travel» som ein av «dei beste disco-rock-songane» og «den fantastiske» «This Fear of Gods» som «noko av det mest imponerande dei har laga til no». Morley konkluderte: «Simple Minds har gått sine eigne vegar, melodramatisk og likevel modernistisk. Ein autentisk, ny musikk. Eg dansar så raskt eg kan.» AllMusic skildra albumet som ein «post-punk/dance-klassikar».
Medverkande
Technical
Benny Goodman
Benny Goodman, fullt namn Benjamin David Goodman, var ein USA-amerikansk jazz- og swing-musikar, klarinettist og orkesterleiar frå Chicago i Illinois, med tilnamnet «King of Swing».
Midt på 1930-talet leia Benny Goodman ei av dei mest populære musikkgruppene i USA. Konserten han heldt i Carnegie Hall i New York City den 16. januar 1938, omtala kritikaren Bruce Eder som den aller viktigaste jazz-/populærmusikk-konserten i historia: Jazzen steig då ut frå partymiljøet og gjekk over til å verte ein musikksjanger respektert i vide krinsar.
Mange av dei store namna i jazzmusikken voks fram i orkester leia av Goodman. Framleis i ei tid med raseskilje leia han det fyrste velkjende jazzorkesteret med både kvite og svarte musikarar. Goodman var aktiv musikar heilt opp til sine eldre dagar, samstundes som han tok inntrykk frå klassisk musikk.
Krokvatnet
Krokvatnet er nær delt i to av ein lang tange, langs denne tangen går kommunegrensa. Det ligg mange hytter ved vatnet, spesielt på Hemnessida.
Havhestar
Havhestar er ei naturleg gruppe av sjøfuglar innanfor stormfuglfamilien, Procellariidae. Gruppa omfattar dei biologiske slektene Macronectes, Daption, Fulmarus, Thalassoica og Pagodroma.
Artar
Macronectes
Fulmarus
Thalassoica
Pagodroma
Robert Fayrfax
Robert Fayrfax var ein engelsk komponist i renessansen, rekna for å vere den viktigaste under regjeringstidene til kong Henrik VII og Henrik VIII av England.
Tommy Ingebrigtsen
Tommy Ingebrigtsen er ein norsk tidlegare skihoppar som representerte Byåsen Idrettslag. Han vart verdsmeister i storbakken i Thunder Bay i mars 1995, då han var berre 17 år gammal; éin månad etter han hadde vorte juniorverdsmeister i Gällivare. For VM-sigeren i Thunder Bay vart han tildelt Morgenbladets Gullmedalje 1995. Sidan tok han i 2003 VM-sølv i normalbakken og var med å vinne to VM-gull i laghopp i skiflyging, 2004 og 2006, to bronsar i laghopping, fyrst i ski-VM 2003 og så under Vinter-OL 2006. Noregsmeister vart han fyrst i 2003, då vann han attpå både i normalbakken og i storbakken. Elles har han to NM-sølv frå storbakkerenna 1999 og 2006. Dag Ingebrigtsen er far hans.
Robert Fayrfax
Biografi
Han vart fødd i Deeping Gate i Lincolnshire. Han fekk støtte av den leiande kulturpersonen i hoffet til kong Henrik VII, mora til kongen, Lady Margaret Beaufort (1443-1509). Han vart ein gentleman i Chapel Royal den 6. desember 1497. Han fekk ei hoffstilling i Free Chapel ved Snodhill Castle, ei stilling som eit år seinare vart gjeven til Robert Cowper, ein annan gentleman. Han skal så ha vorte organist i St Albans Abbey frå 1498 til 1502. Fayrfax tok Mus.B. frå Cambridge i 1501 og ein doktorgrad i 1504; han fekk seinare ei doktorgrad til frå Oxford (ved innlemming) i 1511. Han vart medlem av brorskapet St Nicholas i 1502. På byrjinga av regjeringstida til Henrik VIII i 1509 fekk Fayrfax livrente i ein gard i Hampshire og han vart seinare 'Poor Knight of Windsor' (med ei livstidsløn på tolv pennies dagen) den 10. september 1514. Han hadde òg to religiøse yrke, som han begge slutta i. Han fekk betalt for klede av staten og for opplæring av korgutar. Frå 1516 og dei fire neste åra presenterte han komposisjonane sine for kongen og fekk god løn for dette. I 1520 leia han Chapel Royal i statsbesøkt til Frankrike med Field of the Cloth of Gold. Han døydde i 1521, truleg ved St. Albans der han vart gravlagd.
Tommy Ingebrigtsen
Karriere
Ingebrigtsen var heilt ukjend for det store publikum, før han på tampen av 1995-sesongen viste framifrå skihopping. Etter han hoppa til siger i hopprennet under junior-VM i februar, heldt framgangen fram og han fekk plass i troppa til verdsmeisterskapen i kanadiske Thunder Bay. Meisterskapen vart avvikla seint den sesongen, fyrst 18. mars var det klart for tevlinga i storbakken. To utøvarar, austerrikaren Andreas Goldberger og Tommy Ingebrigtsen, stod i ei eiga klassa. Ingebrigtsen lukkast vinne gullmedaljen, 3,1 poeng framom Goldberger, men meir 40 poeng føre bronsevinnaren, tyske Jens Weissflog.
Robert Fayrfax
Verk og påverknad
Av dei overlevande verka hans finst seks messer, to magnificatar, tretten motettar, ni fleirstemmige songar og to instrumentalstykke. Messene hans omfatta «oppgåva» for doktoravhandlinga, messa Oh quam glorifica. Ei av messene, Regali ex progenie vart kopiert ved King's College Cambridge og tre (Salve regina, Regali Magnificat og den uferdige Ave lumen gratiae) finst i Eton Choirbook. Ei av messene, O bone Jesu, bestilt av Lady Margaret Beaufort, vert rekna som den første parodimessa.
Tägerig
Tägerig er ein kommune i distriktet Bremgarten i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 396 meter over havet.
Tommy Ingebrigtsen
Karriere
Dei neste tre sesongane klarte ikkje Ingebrigtsen å hevde seg mot verdseliten, ei heller overfor dei beste norske hopparane. I 1999 lukkast han verte tredjemann i eit verdscuprenn i Zakopane, og han vann si fyrste NM-medalje, einast Roar Ljøkelsøy hoppa lengre. Året etter vart Ingebrigtsen nummer to i kanadiske Iron Mountain og nummer tre i eit anna verdscuprenn. Også ved skiflygingsrenna i Planica i mars 2001 tok han ein tredjeplass.
Robert Fayrfax
Verk og påverknad
Han har vorte skildra som «den leiande personen i den musikalske verksemda i sine dagar» og «den mest beundra komponisten i sin generasjon». Verka hans påverka mange seinare komponistar, som John Taverner (1490–1545) og Thomas Tallis (1505–85).
Tägerig
Kommunen ligg i Reussdalen. Han består av landsbyen Tägerig i dalbotnen og grenda Büschikon i dei omliggande åsane.
Tommy Ingebrigtsen
Karriere
Vinteren 2003 viste Ingebrigtsen glimtvis gammal toppform. På Lillehammer lukkast han vinne begge NM-tevlingane, dei to triumfane vart hans einaste i noregsmeisterskap. Under Ski-VM 2003 i Val di Fiemme tok han sølvmedaljen i normalbakken, 16 poeng bak Weisfflog, og han fjerdemann i storbakken. Elles i meisterskapen bidrog han mykje til at Noregs mannskap, som vidare bestod av Lars Bystøl, Sigurd Pettersen og Bjørn Einar Romøren, sikra seg bronse i laghoppinga. Vinteren 2004 fekk Ingebrigtsen plass på det norske laget som, mykje takk vere framifrå hopping av Roar Ljøkelsøy, vann lagtevlinga under VM i skiflyging i Planica, Pettersen og Romøren høyrde også med i gullfiraren. To år seinare forsvarte tre av dei fire hopparane VM-tittelen for Noreg, Lars Bystøl kom med i Kulm i staden for Pettersen. Dei same fire karane, Romøren, Bystøl, Ingebrigtsen, Ljøkelsøy, tok bronse i laghoppinga under Vinter-OL 2006.
Ingebrigtsen la opp etter ein svak 2007-sesong.
Kortbølgje
Kortbølgje er eit radiofrekvensområde som strekkjer seg frå 3 til 30 MHz, tilsvarande bølgjelengder mellom 10 m og 100 m. Kortbølgjesignal kan, avhengig av dei atmosfæriske tilhøva, verta reflekterte i ionosfæren. På grunn av dette vert kortbølgja gjerne nytta til global kringkasting og kommunikasjon.
Radiobølgjer med lang bølgjelengd fylgjer terrenget og jordkrumminga betre enn signal med stuttare bølgjelengder. Refleksjonane i ionosfæren vert påverka av sola, slik at refleksjonen varierer over døgeret, og dei varierer med partikkelstrålinga frå sola. Rekkevidda av kortbølgjesignala er difor vanskelig å føreseia, og dei ymse frekvensbanda i kortbølgja har ulik rekkevidd.
1283 Komsomolia
1283 Komsomolia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. september 1925 av Vladimir Aleksandrovich Albitzky ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Reindrift
Reindrift har i mange hundreår vore ein viktig næringsveg i arktiske og andre kjølige område. Næringsvegen er knytt til urfolket i nordlege, gjerne arktiske strok, og vert driven i Noreg, Sverige, Finland, Russland, Mongolia, Kina, Grønland, Kanada og Alaska. I Noreg vert næringa sett på som berar av den samiske kulturen. Reinen blir i første rekkje avla for kjøttet og skinnet, men også horna (geviret), mjølka og trekkrafta blir eller er blitt utnytta.
Dagursk
Dagursk eller daur er eit mongolsk språk. Språket vert snakka av den etniske gruppa daur. Dagursk er inndelt i fire dialektar: amur-dagursk i nærleiken av byen Heia, nonni-dagursk på vestsida av Nonnielva frå Qiqihar i sør til Morin Dawa Daur-banneret i nord, Hailar-dagursk søraust for bydistriktet Hailar og ein fjerde dialekt i nærleiken av byfylket Tacheng i Xinjiang.
Reindrift
I Noreg er reindrifta regulert av Reindriftsforvaltningen. Innanfor reinbeiteområda i Noreg er det berre personar av samisk ætt som har lov til å drive reindrift. Det vil seie at anten foreldra eller besteforeldra må ha drive med reindrift tidlegare. Utanfor desse områda kan andre òg drive med reindrift.
Dagursk
Halvparten av vokabularet i dagursk er mongolske arveord, medan oppunder ein tidel er lånord frå kinesisk og ein tidel stammar frå mandsjuisk. Dagursk har også lånord frå evenkisk og russisk, og omtrent ein femdel av vokabularet har ikkje etymologi utanfor dagursk.
Under Qing-dynastiet (1644–1912) vart dagursk skrive med det mandsjuriske alfabetet. Dagursk har ikkje ein standardisert ortografi. Daurfolket brukar mongolsk og kinesisk skrift, sidan dei fleste talarane også kan desse språka.
Reindrift
Geografisk spreiing
Reindrift er spesielt utbreidd på Nordkalotten, sjølv om næringa også finst i sørlegare strok. I Noreg er det samisk reindrift så langt sør som til Elgå i Hedmark. Næringa blir primært knytt til finsk-ugriske folkeslag som samar, vepsarar og nenetsarar.
Historie
Reindrifta på Nordkalotten utvikla seg frå ein samisk veidemannskultur, men det er vanskeleg å tidfeste når overgangen frå jakt på villrein til tamreindrift fann stad. Truleg har det skjedd gradvis og over lang tid. Kanskje også til ulik tid i ulike delar av desse landa.
I norsk samanheng høyrer vi først om reinhald av vikinghøvdingen Ottars historier til Kong Alfred på slutten av 800-talet. Ottar fortalde at han hadde ca. 600 rein, deriblant seks lokkerein som var svært verdfulle blant «finnane», fordi dei vart nytta som lokkedyr under villreinjakt. Det finst også tidlege skildringar om samar som brukte tamrein som køyrerein, kløvdyr og mjølkedyr.
På 1500- og 1600-talet minka villreinflokkane sterkt som følgje av auka handel og skattlegging av samane, samtidig som fangst- og jaktmetodane vart meir effektive. Samstundes auka tamreinflokkane, som måtte flyttast rundt på beite etter mønster av villreinen sine vandringar. Mange hevdar at det var i denne epoken at samane vart reindriftsnomadar.
Både samar og bufaste nordmenn kan ha drive med tamrein, men det i samiske miljø vi finn tradisjonen og kunnskapen reindrifta bygger på. I Sør-Noreg finst tamreinlag med tradisjon attende til 1700-talet, omfanget av denne drifta var større før enn no.
I dei samiske områda flyttar reindriftssamane reinen mellom ulike årstidsbeite, men familiane er blitt meir bufaste. Samstundes er reinflokkane blitt større. Det er kjøtproduksjon som gjev reindriftssamane inntektene sine. Samisk handverk med utgangspunkt i produkt frå reinsdyra spelar mindre rolle. Mjølking av rein er det nærast slutt på, og bruk av køyrerein er ikkje lenger viktig for økonomien til samane.
Lappekodisillen av 1751 var den første avtalen som regulerte rettane til samane i Skandinavia.
Areal og betydning
I norsk samanheng har reindriftsnæringa tilgang på ca. 40 % av landarealet i landet, medan den på svensk side har tilgang på ca. 30% av landareala. Det er ei lita næring i nasjonal målestokk, men både i samisk og lokal samanheng har den stor vekt, av økonomisk, som sysselsetting og kulturelt. Næringa dannar og ein viktig del av det materielle grunnlag for samisk kultur.
På bakgrunn av nasjonale pliktar, etter Grunnloven og folkeretten om urfolk og minoritetar, blir reindriftspolitikken sett i ein generell same- og samfunnspolitisk samanheng. Reindriftspolitikken er derfor bygd på to sjølvstendige grunnlag; ein næringspolitisk produksjonsverdi og ein samepolitisk kulturverdi.
Reindrifta gjennom året
Samisk reindrift er basert på at reinen skal beite på utmarksbeite heile året. Sidan både naturtilhøva og reinen sine behov varierer gjennom året, er det naudsynt å flytte reinen mellom ulike beiteområde dei ulike delane av beitesesongen. Dette mønstret er det same år etter år, men variasjonen i naturtilhøva fører til store regionale skilnader mellom ulike delar av reindriftsområdet. Reindriftsåret blir delt inn i åtte årstider, og reindriftssamane blir og kalla dei «åtte-årstiders-folk». Avstandane ved hovudflyttinga vår og haust kan variere frå 10 km og opp mot 500 km i Noreg.
Sidan vert reinen samla og flytt til kalvingsplassane; eit nytt driftsår tar til.
Truslar mot næringa
Tilgangen på vinterbeite er minimumsfaktor i reindrifta, og arealinngrep er i dag den største trusselen mot tamreindrifta.
Når det samla reintalet blir for stort i forhold til beitetilgangen, aukar faren for tap av dyr. Dei siste tiåra har reintalet auka mykje, spesielt i Finnmark, meir enn det som vert rekna som berekraftig.
I andre område er tap av rein til rovdyr eit hovudproblem. I desse område er jerven årsak til om lag halvparten av tapa. Gaupa tar òg mykje rein, elles er både ulv og kongeørn årsak til tap av rein på beite.
Samisk kultur vert som alle andre kulturar påverka av moderne kulturstraumar. Det er ei utfordring for næringa å kombinere moderne krav til levestandard og familieliv med tradisjonell utøving av ei næring som bygger på samspelet i naturen.
Indre Nordmøre prosti
Indre Nordmøre	prosti er eit tenestedistrikt i Møre bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete på	Tingvoll.
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn. Prestetenesta lokalt vart tidlegare organisert i prestegjeld. Ordninga vart fasa ut frå 2004. Før utfasinga hadde prostiet desse prestegjelda:
Andrea Gabrieli
Andrea Gabrieli (fødd kring 1535 i Venezia, død 30. august 1586 i Venezia) var ein italiensk organist og komponist. Han vart rekna som den viktigaste komponisten i Den venetianske skulen og er i det heile ein av dei viktigaste komponistane i renessansen.
Liv
Gabrieli var elev av nederlendaren Adrian Willaert som var kapellmeister i Markuskyrkja, og var frå 1536 songar i kyrkja. Seinare var han ein periode hos Vincenzo Ruffo i Verona, men frå 1566 var han tilbake i Markuskyrkja, no som andreorganist. Frå 1585 og fram til han døydde hadde han stillinga som som førsteorganist i Markuskyrkja, ei av dei mest prestisjefylte musikkpostane i Nord-Italia.
Musikk
Den tidlege stilen hans var påverka av Cipriano dei Rore, og madrigalane til Gabrieli er typiske for stilen på midten av 1500-talet. Men sjølv i den tidlegaste musikken sin føretrekte han homofone teksturar ved klimakset i musikken, eit trekk som peikar framover den seinare storslåtte stilen hans. Etter at han kom i kontakt med Orlando di Lasso i 1562 endra stilen seg, og nederlandsk musikk vart den sterkaste inspirasjonskjelda hans.
Då Gabrieli starta å arbeide i Markuskyrkja vendte han seg etterkvart vekk frå kontrapunktikken til den flamske skulen som hadde dominert musikken så langt på 1500-talet. I staden starta han å blande grupper beståande av instrument og kor som spelte antifont i det store kyrkjerommet. I musikken han skreiv på denne tida repeterte han fraser med forskjellige kombinasjonar av stemmer i ulike tonehøgder. Han anga ikkje instrumenteringa eksplisitt, men den kan utleiast. Musikken han skapte var unik for si tid og definerte den venetianske stilen for neste generasjon.
Kjelder
''
George Harrison
George Harrison var ein engelsk musikar og filmprodusent, best kjend som medlem i den britiske gruppa The Beatles.
Harrison var sologitarist i The Beatles og i løpet av den ekstremt suksessrike karrieren deira var det John Lennon og Paul McCartney som skreiv og song førstestemme på dei fleste songane, men Harrison skreiv og/eller song førstestemmen på eit fåtal songar på kvart einaste album. Av desse songane finn ein «If I Needed Someone», «Taxman», «Within You Without You», «While My Guitar Gently Weeps», «Here Comes the Sun» og «Something».
Québec
Quebec (fransk Québec), Quebec City eller Québec City (fransk Ville de Québec) er hovudstaden i provinsen Quebec i Canada og ligg i regionen Capitale-Nationale. Han er den nest største byen i provinsen etter Montreal, som ligg om lag 233 km mot sørvest. Byen har opp under ein halv million innbyggjarar, medan storbyområdet har kring 715 000.
George Harrison
Harrison hadde ein ujamn, men tidvis særs suksessrik solokarriere etter at The Beatles vart oppløyst og fekk ei rekkje listetoppar med songar som «My Sweet Lord» (1970), «Give Me Love (Give Me Peace on Earth)» (1973), «All Those Years Ago» (1981) og «Got My Mind Set on You» (1987). Han organiserte òg den aller første gigantiske rock-veldigheitskonserten, The Concert for Bangladesh, som vart avvikla den 1. august 1971 og som bana veg for liknande seinare arrangement, som Live Aid. Harrison vart æra som soloartist med ein plass i Rock and Roll Hall of Fame i 2004.
Québec
St. Lawrence-elva renn gjennom byen og smalnar inn på dette punktet. Dette har gjeve namn til byen. Kébec er eit namn på algonkinsk som tyder «der elva smalnar». Han vart grunnlagd i 1608 av Samuel de Champlain og er dermed ein av dei eldste byane i Nord-Amerika. Festningsvollane rund Gamle Quebec (Vieux-Québec) er dei einaste gjenverande bymurane som finst i Amerika nord for Mexico og vart innskrive på verdsarvlista til UNESCO i 1985.
George Harrison
Han vart, saman med dei andre medlemmene i The Beatles, tildelt MBE, Member of The Most Excellent Order of the British Empire, av dronning Elizabeth II i 1965.
Québec
Quebec er internasjonalt kjend for sommarfestivalen, vinterkarnevalet og Château Frontenac, eit hotell som dominerer bybiletet. Nasjonalrådet i Quebec, Musée national des beaux-arts du Québec (Det nasjonale kunstmuseet i Quebec) og Musée de la civilisation (Siviliasasjonsmuseet) ligg i eller nær Gamle Quebec. Av andre attraksjonar i byen finn ein Montmorencyfalla og Sainte-Anne-de-Beaupré-basilikaen i byen Sainte-Anne-de-Beaupré.
George Harrison
Harrison medverka òg til ein del filmprosjekt som filmprodusent og danna produksjonsselskapet Handmade Films i 1979. Av filmar på dette selskapet finn ein Life of Brian, Time Bandits, Withnail og jeg og Mona Lisa. Harrison hadde òg ei cameo-rolle i filmen The Rutles, som var ein uhøgtidleg parodi på The Beatles.
Québec
Historie
Québec er den nest eldste europeiske busetnaden i Nord-Amerika som framleis finst, etter den opphavleg spanske St. Augustine i Florida. Han vart grunnlagt av Samuel de Champlain i 1608 der det tidlegare var ein innfødd bustad kalla Stadacona. Namnet Canada viser til denne bustaden (kanata er eit irokesisk ord for landsby).
Québec vart okkupert av britane i 1629 og dei heldt byen til 1632. Då byen igjen kom på franske hender, vart dei omfattande festningsverka starta. Den franske kolonien «La Nouvelle France», Ny-Frankrike, låg nemleg i langvarig konflikt med dei britiske koloniane langs austkysten av kontinentet.
George Harrison
Dei første åra
George Harrison vart fødd i Liverpool i England. Systera hans Louise har sagt at mor deira skreiv i dagboka si at han vart fødd ti minutt etter midnatt den 25. februar, men Harrison sjølv hevda at han vart fødd den 24. februar kl 11.40 om føremiddagen. Det fulle namnet hans vert enkelte stader oppgjeve til å vere George Harold Harrison, men det er ikkje korrekt. Harrison hadde ikkje noko mellomnamn, noko som går fram av fødselsattesten hans. Harold var faren sitt namn.
Québec
Historie
Slaget ved Abrahamslettene (Plaines d'Abram) vart utkjempa utanfor murane til Québec under sjuårskrigen i 1759. Under dette slaget slo britiske troppar, leia av general James Wolfe, den franske generalen Louis-Joseph de Montcalm og tok byen. I 1763 avstod Frankrike «Ny-Frankrike» (Nouvelle France) til Storbritannia.
George Harrison
Dei første åra
Han gjekk mellom anna på Liverpool Institute for Boys i lag med Paul McCartney og i byrjinga av februar 1958 spelte Harrison sologitar i eit lokalt band som opphavleg kalla seg The Quarry Men, men som til slutt skulle verte The Beatles.
Québec
Historie
I løpet av den amerikanske revolusjon vart garnisonen i Quebec angripe av amerikanske troppar i slaget om Quebec (1775). Amerikanarane tapte slaget og med det òg håpet om at Canada òg ville gjere opprør mot britane. Generalmajor Isaac Brook forsterka bymurane og bygde eit artilleribatteri før den britisk-amerikanske krigen i 1812.
George Harrison
Harrison si rolle i The Beatles
I løpet av Beatlemania (frå hausten 1963) då Beatles-hysteriet var på det største, vart George av media ofte karakterisert som den «den stille Beatle», basert på hans innatvendte vesen og hans tendens til ikkje å ta ordet på pressekonferansar. Han studerte situasjonar og menneske nøye og var òg den i The Beatles som var mest opptatt av finansane til gruppa og som ofte stilte spørsmål til manageren Brian Epstein om desse.
Québec
Språk
Til liks med engelsk, er fransk offisielt språk i Canada. I kanadisk samanheng er Québec av dei mest homogene byene språkmessig, og 96% av folkesetnaden har fransk som morsmål. Dei fleste av dei øvrige er immigrantar frå heile verda, som vert kalla allophones (øvrige språk, altså verken engelsk eller fransk), medan det berre er ei lita gruppe som talar engelsk som morsmål. Vitjande vil derimot oppdage at engelskkunnskapane er relativt gode hos innbyggjarane.
George Harrison
Harrison si rolle i The Beatles
Eit vendepunkt i karrieren til Harrison kom i løpet av ein amerikansk turne i 1965, då venen David Crosby i gruppa The Byrds introduserte han for indisk klassisk musikk og arbeidet til sitarspelaren Ravi Shankar. Harrison vart snart fascinert av instrumentet og fordjupa seg i indisk musikk og vart sjølv sentral i populariseringa av sitaren spesielt, og indisk musikk generelt, i Vesten.
Skonnert
Namnet «skonnert» kjem frå det skotske ordet schoon, som tyder å hoppa/spretta bortover sjøen, som når ein kastar flate steinar og får dei til å spretta bortover vassflata.
George Harrison
Harrison si rolle i The Beatles
Gjennom sjølv å kjøpe med seg ein sitar då The Beatles vende heim etter ein turne i Asia, kom han til å verte den første vestlege popmusikaren som spelte sitar på ein poplåt – John Lennon sin «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)». Harrison tok kontakt med Shankar og sørgde mellom anna for at den indiske musikaren fekk spele på Monterey Pop Festival i juni 1967. Shankar sjølv var ikkje spesielt imponert av Harrison sitt første forsøk på sitarspel, men dei to vart vener og Harrison fekk si første formelle musikkundervisning under Shankar. Eit personleg vendepunkt for Harrison kom under innspelinga av filmen Help! på Bahamas, då ein hindu gav kvart av medlemmene i The Beatles ei bok om reinkarnasjon. Harrison si interesse for indisk kultur utvida seg dermed til å omfatte hinduismen. Ei pilegrimsreise saman med kona Pattie Boyd til India, der Harrison studerte sitar, møtte fleire guruar og vitja ei rekkje heilage stader, fylte månadane mellom den aller siste Beatles-turnen og dei første forsøka på innspelinga av det banebrytande albumet Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band.
Skonnert
Ein skonnert kan riggast på ei rekkje ulike vis: Den reint gaffelrigg skonnerten blir kalla «slettoppar» og har berre gaffelsegl og stagsegl. Slettopparane kunne mot slutten av seglskutetida ha opptil sju master. Polarskipet «Fram» var rigga som ein slettoppa skonnert. Toppseglskonnerten er sneseglrigga, men har i tillegg eit skværsegl (råsegl) på fokkemasta, og ofte òg på stormasta.
George Harrison
Harrison si rolle i The Beatles
Det kan derfor verke ironisk at det var gjennom kona, tilbake i England, at Harrison møtte Maharishi Mahesh Yogi, som introduserte alle Beatles-medlemmene, samt konene og kjærastane deira, til transcendental meditasjon. Då dei, skuffa og desillusjonerte, braut med Maharishi etter nokre månader, heldt Harrison fram søken sin etter austleg andelegheit.
Sommaren 1969 produserte han singelen «Hare Krishna Mantra», der han sjølv spelte saman med entusiastiske medlemmer av London Radha-Krishna Temple. Singelen hamna høgt på hitlistene i Storbritannia, Europa og Asia. Det same året møtte han og Beatles-kollega John Lennon A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada, grunnleggaren av International Society for Krishna Consciousness (ISKCON). Etter kort tid omfamna Harrison tradisjonane i Hare Krishna-rørsla, (spesielt japa-yoga, messing med bedekrans, ein meditasjonteknikk som ikkje er helt ulik den katolske rosenkransbøna) og han vart assosiert med denne rørsla resten av livet. Medan han enno var i live, testamenterte Harrison herskapshuset Letchmore Heath nord for London til ISKCON (som omdøypte staden til Bhaktivedanta Manor). Dette utløyste spekulasjonar om at han ville testamentere store delar av formuen sin til rørsla. Medan nokre kjelder hevder at dette ikkje skjedde, finst det andre som hevder at Harrison etterlet 20 millionar britiske pund til rørsla.
Skonnert
Tremasta skonnertar med skværsegl på fokkemasta og sneseglrigg elles blir kalla skonnertbark eller skonnertskip.
George Harrison
Indre stridar
Friksjonen mellom Harrison og McCartney auka merkbart under innspelinga av The Beatles sitt dobbeltalbum i 1968 og Harrison truga med å gå frå gruppa ved fleire høve. Mellom 1967 og 1969 uttrykte McCartney fleire gonger misnøye med Harrison sitt gitarspel. Som følgje av kritikken vart fleire av Beatles sine songar frå denne perioden spelt inn med anten McCartney eller med Lennon som sologitarist. Spenninga mellom Harrison og McCartney kjem til syne i fleire scener i Let It Be-dokumentaren. Forholdet mellom dei var så spent under filminga at Harrison faktisk slutta i gruppa ein kortare periode.
Låtskrivaren
Harrison sine evner som låtskrivar betra seg radikalt gjennom åra. Songane hans vart gradvis møtt med større respekt frå både publikum og dei andre i The Beatles. Ved eitt høve i 1969 sa Lennon til McCartney at «George sine songar i år er omtrent like bra som våre». Uansett sa Harrison sjølv i ettertid at han alltid måtte kjempe for å få gruppa til å spele inn songane hans.
Framståande Harrison-songar frå Beatles-tida inkluderer «If I Needed Someone», «I Want to Tell You», den indisk-influerte «Love You To», den sarkastiske «Taxman» (som seinare påverka Cheap Trick sin «Taxman, Mr. Thief» og The Jam sin «Start»), den innovative, men ofte baktalte «Within You Without You», «While My Guitar Gently Weeps», som hadde ein sterk påverknad på musikken til venen hans Roy Orbison og der Clapton spelte gitarsoloen og «Piggies», som seinare tilfeldig kom til å spille ei rolle i mordsaka mot Charles Manson, noko som McCartney-songen «Helter Skelter» òg gjorde.
«Something» og «Here Comes the Sun» (begge frå albumet Abbey Road) er truleg dei mest kjende Beatles-songane hans. «Something» vert ofte trekt fram som det aller beste verket hans og har mellom anna vorte spelt av Elvis Presley og Frank Sinatra - sistnemnde skildra han som «den aller største kjærleikssongen frå dei siste femti åra». På same tid vart «Something» òg eit symbol på den manglande respekten Harrison fekk som komponist – Frank Sinatra kalla songen for sin «favorittlåt av Lennon-McCartney». Sidan The Beatles ikkje spelte inn så mange av songane hans, hadde han ei ganske stor samling av songar som venta på å verte spelt inn då The Beatles vart oppløyst.
Soloartist
Etter at The Beatles vart oppløyst i 1970 gav George Harrison fleire album som vart kritikarroste kommersielle suksessar. Med mange unytta songar frå tida med The Beatles vart det første albumet hans ikkje mindre enn eit trippelalbum, som då bestod av to vanlege plater med Harrison sine songar og ei tredje plate med vokallause improviserte opptak gjort av ei rekkje musikarar. Albumet vart òg det første trippelalbumet av ein enkelartist i historia.
Albumet inkluderte listetoppen «My Sweet Lord», men Harrison vart seinare saksøkt for å ha plagiert ein The Chiffons-singel frå 1963 med namn «He's So Fine». Harrison har nekta på at det var eit medvite tjuveri, men han tapte i retten i 1976. Kjenninga bygde på at Harrison hadde brukt ein «ubevisst plagiat» av Chiffon sin melodi som basis for sin song. Krangling over skadeerstatninga trekte inn på 1990-talet, då manager Allen Klein skifta side og kjøpte Bright Tunes som hadde gjeve ut «He’s So Fine» og så held fram rettssaka mot Harrison. Saka enda med at Harrison enda opp som eigar av begge songane. Uansett er det Harrison sin «My Sweet Lord» som i åra etter framleis er mest å høyre på radio og ikkje «He’s So Fine».
Veldedigheitskonsert for Bangladesh
Harrison var truleg den første rockemusikaren som organiserte ein stor veldedigheitskonsert med The Concert for Bangladesh, som gjekk av stabelen den 1. august 1971 og trekte over 40 000 menneske til to konsertar i Madison Square Garden i New York for å skaffe naudhjelp til ti millionar flyktningar frå krigen i Bangladesh. Ravi Shankar, som sjølv kjem frå Bengal-området og som hadde vore sentral i å gjere Harrison merksam på den humanitær katastrofen som var i ferd med å skje, opna konserten. Avslutninga var ein sensasjonell opptreden av Bob Dylan, som etter ei motorsykkelulykke i 1966 knapt gjorde offentlege opptredenar (dette var den første på to år). Av andre fann ein Eric Clapton (som gjorde den første offentlege opptreden på månader på grunn av heroinproblemet sitt), Leon Russell, Badfinger, Billy Preston og Harrison sin gamle ven frå The Beatles, Ringo Starr.
Skatteproblem og omstridde utgifter førte til at unødvendig mykje av pengane frå konsertane vart forseinka, men trass dette genererte konserten og den etterfølgjande plata og filmen millionar av dollar til hjelpearbeidet. Plateselskapet Apple Records hadde i 2005 gjeve ut ein oppussa utgåve av konsertane på DVD og CD med ein god del ikkje tidlegare utgjeve materiale, mellom anna ei øving av «If Not For You» med Harrison og Dylan. Alle honorar frå salet går framleis til UNICEF.
Første møte med dalande suksess
Det neste albumet til Harrison var Living in the Material World i 1973. «Give Me Love (Give Me Peace on Earth)» vart ein stor hit og «Sue Me Sue You Blues» var eit glimt inn i den tidlegare Beatles-medlemen sine dårlege erfaringar med jussen, men generelt syntes dei fleste at den religiøse tonen på albumet vart litt i meste laget.
I 1974 gav Harrison ut albumet Dark Horse og på same tid byrja ein omfattande konsertturne i USA, som vart kritisert for det lange opningsnummeret med Ravi Shankar & Friends, for den håse stemma til Harrison og dei stadige religiøse preikene hans til publikum. Albumet nådde høgt opp på listene i USA, men var ein fiasko i Storbritannia, som følgje av kombinasjonen dalande interesse og negativ kritikk. Singelen «Ding Dong, Ding Dong» fekk ei viss merksemd, særleg for den enkle songteksten som stort sett bestod av tittelen sunge om og om igjen, men han vart en radiofavoritt som ofte vert spelt i samband med nyårsfeiringar:
Gift på nytt
Medan Harrison førebudde ein turne i 1974 i Los Angeles innvigde han kontora til det nye plateselskap sitt Dark Horse Records (distribuert av A&M Records) på La Brea Avenue. Her møtte han kvinna Olivia Trinidad Arias, som var rekruttert til å arbeide i selskapet saman med Terry Doran frå Apple og Jack Oliver, som var henta over frå London for å styre Dark Horse Records. Forholdet mellom Harrison og Arias utvikla seg under tida medan bandet øvde og det enda med at Arias slo følgje med George på turneen.
Harrison si tidlegare kone, Patti Boyd, hadde forlate han til fordel for venen Eric Clapton. Harrison skreiv ein satirisk song om paret, som vart spelt inn utan medmusikarar på albumet Dark Horse. Etter at Harrison møtte Olivia og ho vart busande fast hos han i Friar Park ved Henley-on-Thames i England, vart etter kvart forholdet til den gamle kameraten og eks-kona betre.
Etter turneen drog Harrison tilbake til England og pendla dei neste åra mellom heimen og Los Angeles, medan Dark Horse gav ut eit par innspelingar med artistar som Splinter, Attitudes og Ravi Shankar. Harrison planla òg å gje ut sine eigne plater på Dark Horse etter at kontrakten hans med EMI gjekk ut.
Nye plater og nye problem
Stilt overfor mediespekulasjonar om ei mogeleg gjenforeining av The Beatles, var George Harrison den som var minst villig til å kommentere teoriane og han fortalte pressa i 1974 at sjølv om han ikkje hadde noko imot å jobbe saman med John Lennon og Ringo Starr, kunne han ikkje tenke seg å vere i band saman med Paul McCartney igjen.
Det siste albumet hans for plateselskapet EMI (og Apple Records) var Extra Texture (Read All About It) som hadde omslag i tekstil og inneheldt to singlar «You» og «This Guitar (Can’t Keep From Crying)» som i 1975 vart den siste singelen til Apple.
Etter at Harrison tidleg i 1975 vart løyst frå den amerikanske kontrakten med Capitol Records, stod plateselskapet fritt til å nytte både innspelingar frå Beatles-tida og innspelingar frå solokarrieren på Apple på same plate. The Best of George Harrison kombinerte dei beste Beatles-songane hans med eit lite utval av soloarbeidet hans. Harrison gjorde klart at han var irritert over utvalet av songar og det faktum at han ikkje vart spurd om sine synspunkt. Plata kom ikkje inn på listene i Storbritannia.
Personlege og forretningsmessige problem hopa seg opp for Harrison i løpet av 1976 og då fristen for det første Dark Horse-albumet hans, kalla opp etter alderen hans på det tidspunktet – Thirty Three & 1/3 – nærma seg, leid han av hepatitt og makta ikkje å fullføre produksjonen. Etter at A&M truga med å saksøke han, kom Warner Bros. Records på banen og kjøpte ut Harrison sin Dark Horse-kontrakt frå A&M, noko som gav han tid til å få helsa tilbake.
Thirty Three & 1/3 vart hans mest suksessrike album frå slutten av 1970-talet og inneheldt songane «This Song» (ein satire over rettssaka om «My Sweet Lord») og «Crackerbox Palace» (ein humoristisk og surrealistisk sjølvbiografisk tilbakeskodande song, der tittelen refererte til namnet på komikaren Lord Buckley sin tidlegare heim i Hollywood i California, som Harrison hadde vitja og der ‘Mr. Grief’ i songen hadde vore Buckley sin manager).
Etter Harrison sitt andre ekteskap og sonen Dhani Harrison vart fødd, vart det neste albumet hans (1979) berre heitande George Harrison. Det inneheldt songar som «Blow Away», «Love Come to Everyone» og «Faster». Den første songen hadde ein minneverdig elektrisk slidegitar i introduksjonen og vart ein godt likt singel sist på 1970-talet.
Bok
I 1980 vart George Harrison den første av Beatles-medlemmene som skreiv ei sjølvbiografisk bok; I Me Mine. Tittelen kom frå ein Beatles song han skriv i 1969. Tidlegare informasjonsmedarbeidar for The Beatles, Derek Taylor, hjelpte til med å skrive boka som opphavleg berre vart gjeve ut i dyr utgåve i lite opplag. Boka fokuserte mest på Harrison sine hobbyar som hagearbeid og racerbilkjøring.
Etter mordet på John Lennon i desember 1980 skreiv han om teksten på ein song han opphavleg hadde skrive for Ringo Starr til ei hyllest til Lennon. «All Those Years Ago» vart mykje spelt på radio. Alle dei tre attlevande Beatles-medlemmene spelte på songen sjølv om det uttrykkeleg var ein Harrison-singel. «Teardrops» vart gjeve ut som oppfølgjar, men vart ikkje like populær. Begge singlane vart gjeve ut på Somewhere in England i 1981.
Ei ny gruppe
Harrison kom tilbake i 1987 med det populære albumet Cloud Nine produsert i lag med Jeff Lynne frå Electric Light Orchestra og kunne glede seg over ein ny hit, nummer 1 i USA og nummer 2 i Storbritannia, med versjonen hans av James Ray sin «Got My Mind Set on You» frå 1960. Ein annan singel, «When We Was Fab» vart òg ein mindre hit. MTV spelte jamleg dei to videoane.
Mot slutten av 1980-talet vart bandet Traveling Wilburys danna etter initiativ av Harrison med Roy Orbison, Jeff Lynne, Bob Dylan og Tom Petty. Dei samla seg i garasjen til Dylan for å spele inn ei B-side til ein singel av George Harrison. Plateselskapet meinte at songen «Handle With Care» var altfor god til å berre verte ei B-side og spurte om det var mogeleg å lage eit heilt album med denne besetninga. Sidan Bob Dylan skulle ut på konsertturne hadde dei berre to veker på å fullføre prosjektet. I oktober 1988 kom Traveling Wilburys Vol 1 spelt inn med pseudonym som halvbrør. Albumet vart populært og av Rolling Stone omtalt som eitt av dei hundre beste albuma gjennom tidene.
Filmproduksjon
I denne perioden var Harrison involvert i filmproduksjon via selskapet hans Handmade Films. Sidan barndommen hadde The Beatles vore tilhengjarar av den tøyleslause humoren til The Goons og Harrison vart trugen tilhengjar av arvtakarane deira, Monty Python. Harrison skaffa den finansielle støtta til Python-filmen Life of Brian etter at den opphavlege støtta, EMI Films, trekte seg fordi filmen kunne verte for kontroversiell. Andre filmar som vart produsert av Handmade Films var Mona Lisa, Time Bandits, Shanghai Surprise og Withnail and I. Harrison hadde fleire cameo-opptredenar i desse filmane, inkludert som nattklubbsongar i Shanghai Surprise og som Mr. Papadopolous i Life of Brian.
Ein tilbaketrekt beatle
I byrjinga av nittiåra kom det eit nytt Traveling Wilburys-album, trass i at Roy Orbison hadde døydd i mellomtida. Gruppa hadde tilsynelatande tenkt å erstatte han med Del Shannon, men òg han døydde i same tidsrom. Albumet vart derfor spelt inn med berre fire mann. Albumet slo ikkje like godt an som det første.
I 1991 drog George Harrison på ein konsertturne i Japan saman Eric Clapton. Det var den første turneen hans etter den mislukka USA-turnen i 1974 og sjølv om han openbert hadde glede av han, vart han òg hans aller siste. Konsertane vart spelt inn og resultatet vart albumet Live in Japan.
På høgdepunktet av britpop-bølgja i 1995, ei retning som òg var påverka av musikken til Harrison, vart han involvert i ein feide med Gallagher-brørne frå bandet Oasis. Som trufaste fans av The Beatles vart brørne fornærma då Harrison refererte til musikken deira som «tåpeleg» og «ein forbipasserande trend». Noel Gallagher svarte med å sei «George har alltid vore den stille i The Beatles, kanskje han skulle halde fram med det».
Kanskje som følgje av mange år med sigarettrøyking vart Harrison råka av kreft og gjennom resten av 1990-åra slost han med sjukdommen. Han fekk først fjerna ein svulst frå strupa og seinare frå lungene.
Harrison vart utsett for eit attentatforsøk 30. desember 1999. En psykotisk tilhengjar, Michael Abram, braut inn i heimen hans i Friar Park ved Henley-on-Thames og knivstakk Harrison fleire gonger.
I 2001 spelte Harrison som gjestemusikar på Electric Light Orchestra-albumet Zoom. Han skreiv ein ny song, «Horse to the Water», som vart den siste innspelinga hans, i lag med Jools Holland på Holland-albumet Small World, Big Band.
George Harrison døydde i heimen til ein ven i Los Angeles i California den 29. november 2001 i ein alder av 58 år. Dødsårsaka var lungekreft som hadde spreidd seg til hjernen.
Den 29. november 2002, på årsdagen for dødsfallet hans, vart det halde ein minnekonsert, Concert for George, i Royal Albert Hall i London. Dei to attlevande Beatles-medlemmene Ringo Starr og Paul McCartney spelte, samt ei rekkje vener.
Harrison vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame som soloartist den 15. mars 2004.
Aud Blankholm
Aud Blankholm er ein norsk sjukepleiar og organisasjonskvinne.
Blankholm er fødd i Ørsta. Ho tok examen artium ved Volda gymnas i 1967 og vart utdanna til offentleg godkjend sjukepleiar ved Diakonissehusets sykepleierskole i 1971. Ho tok seinare mellomfag i pedagogisk utdanning ved Norges Sykepleierhøyskole, grunnfag i statsvitskap og er kandidat i helseadministrasjon ved Universitetet i Oslo. Allereie som 26-åring vart ho konsulent i Norsk Sykepleierforbund (NSF).
Aud Blankholm arbeidde først som sjukepleiar ved Diakonissehusets sykehus Lovisenberg og underviste ved sjukepleiarskulen, der ho også har hatt fleire styreverv. I 1981 vart ho personleg sekretær for sosialminister Leif Arne Heløe i regjeringa Willoch, ei stilling ho hadde fram til 1983. Frå 1983 til 1987 var ho leiar av Norsk Sykepleierforbund.
Blankholm var administrerande direktør ved Aker sjukehus frå 1988 fram til 1990, då ho vart personaldirektør i Administrasjonsdepartementet. Seinare same år vart ho personaldirektør i staten. Ho vart generalsekretær i Norsk Sykepleierforbund i 1995, ei stilling som vart avbroten ei tid då ho var leiar av Akademikernes Fellesorganisasjon (AK) frå 1999 til 2001. I denne perioden var AK i ferd med å løyse seg opp, sidan legar, sivilingeniørar og fleire andre yrke hadde danna Akademikerne i 1997. Etter dette heldt ho fram som generalsekretær i NSF fram til 2008.
I 2004 vart Aud Blankholm utnemnd til æresmedlem i Norsk Sykepleierforbund. I grunngjevinga vert nemnt spesielt innsatsen hennar for å løfte løna til sjukepleiarane, arbeidet for å sikre sjukepleie som sjølvstendig fag under eiga leiing, kampen mot avkorta sjukepleiarutdanning og gjennomføringa av desentralisering i NSF i 1980-åra.
Bakgrunnsstoff
__INGAINNHALDSLISTE__
Google Desktop
Google Desktop er eit dataprogram som kan nyttast til å søkja på sin eigen PC med googleteknologi. Desktop kan søkja i fleire programmloggar etter ord og frasar, deriblant Outlook Express, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint, Internet Explorer, PDF-filer, bilde, Mozilla Firefox og Mozilla Thunderbird.
Khamnigansk
Khamnigansk er eit mongolsk språk som vert snakka aust for Bajkalsjøen og nord for Mongolia i russisk Sibir. Khamniganfolket snakkar både khamnigansk og evenkisk. Khamnigansk er det mongolske namnet på evenkisk, medan khamnigansk mongolsk er eit distinkt mongolsk språk.
Khamnigansk blir snakka av kring 2 000 personar.
Mørsvikvatnet
Mørsvikvatnet er ein innsjø i Sørfold kommune i Nordland. E6 går langs vestsida av innsjøen.
Google Gears
Google Gears er betaprogramvare frå Google for å mogleggjere fråkopla tilgang til tenester som normalt berre fungerer når brukaren er tilkopla Internett. Programmet installerer ein databasemotor, basert på SQLite, på det lokale mellomlageret til klientsystemet.
.
Google Maps
Google Maps er ei nettbasert kartteneste frå Google som tilbyr satellittbilde, kart, gatebilde (Street View), trafikkinformasjon (Google Traffic) og ruteplanlegging for reiser til fots, i bil, på sykkel og offentleg transport.
GIER
GIER (Geodætisk Instituts Elektroniske Regnemaskine) er ei datamaskin som vart produsert av det danske firmaet Dansk Regnecentral frå byrjinga av 1960-talet. Namnet kom av at det fyrste eksemplaret av maskina vart levert til Geodætisk Institut.
Ho var ei såkalla andregenerasjons reknemaskin fordi ho var basert på transistorar i staden for røyr. Arbeidsminnet var eit ferrittlager med 1024 maskinord på 42 bit. Ho arbeidde med virtuelt minne, ein magnettrommel vart brukt som bakgrunnslager.
Maskina vart programmert i GIER Algol eller assemblerspråket SLIP, holband av papir var eit vanleg lagringsmedium. Ho hadde ikkje noko permanent minne, når ho skulle startast måtte dei fyrste instruksjonane (3 maskinord á 42 bit) difor tastast inn bit for bit manuelt.
1284 Latvia
1284 Latvia er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Adeona. Han blei oppdaga den 27. juli 1933 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.