cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schwarzhorn i Binntal
Schwarzhorn er eit fjell i Dei lepontinske Alpane på grensa mellom Sveits og Italia. Fjellet ligg ved Binntal.
Brønnøysundbrua
Brønnøysundbrua er ei fritt frambygg-bru som går frå øya Torget til fastlandet ikkje så langt frå Brønnøysund i Nordland. Brua er 550 meter lang, lengste spenn er 110 meter, og brua har seglingshøgd på 30 meter. Brua har 20 spenn. Ho vart opna i 1979 og er del av fylkesveg 54 i Nordland.
Eivind Reiten
Eivind Kristofer Reiten er ein norsk politikar frå Senterpartiet og næringslivsleiar.
Reiten har hatt ei rad politiske verv og var mellom anna statssekretær og statsråd i fiskeridepartementet (fiskeriminister) på midten av 1980-talet. Han arbeidde deretter ei tid i Norsk Hydro før han returnerte til politikken i åra 1989–1990. Han var då statsråd i olje- og energidepartementet (olje- og energiminister) og hadde ansvaret for liberaliseringa av den norske energimarknaden.
Reiten gjekk attende til Hydro i 1991, og blei generaldirektør i 2001. Han slutta i stillinga 30. mars 2009, og Svein Richard Brandtzæg tok over. Samtidig tok Reiten til som styreleiar i industriselskapet Norske Skog.
Som konsernsjef i Hydro har delte han selskapet i tre. Det som tidlegare var gjødseldivisjonen er no det sjølvstendige selskapet Yara, den tidlegare olje- og gassdivisjonen vart seld til Statoil (StatoilHydro), medan hovudverksemda i Hydro no er aluminiumsproduksjon.
Reiten var frå 1. til 4. oktober 2007 styreleiar for oljeselskapet StatoilHydro. Han gjekk av etter mistankar om at olje- og gassdivisjonen i Hydro hadde vore involvert i korrupsjon i Libya på byrjinga av tiåret. Hydro hadde ikkje rapportert om denne hendinga under fusjonsforhandlingane med Statoil, som då med ein gong sette i gang undersøkingar då saka kom opp.
Eivind Reiten er utdanna sosialøkonom frå Universitetet i Oslo. Han er gift og har to barn.
Sagres
Sagres (uttalt 'saɣɾɨʃ) (Ponta de Sagres, frå latinsk Promontorium Sacrum eller Det 'heilage promontorium') er ei forblåst skjelforma halvøy i regionen Algarve lengst sør i Portugal. Rett ved ligg odden som er punktet lengst sørvest i Europa, kapp St. Vincent eller Cabo de São Vicente.
1329
1329 (romartal MCCCXXIX)
Urglas
Eit urglas er eit sirkulært, litt konkavt stykke glas. I kjemi vert slike nytta som ei overflate til å fordampa ei væske frå, til å vega faste stoff på eller til å dekka eit begerglas. Sistnemnde bruk egnar seg til å hindra støv og andre partiklar i å koma ned i begerglaset, men gass vil sleppa ut og inn.
Urglas vert kalla dette fordi dei er identiske med glasa brukt på gammaldagse lommeur. Dei finst i ulike storleikar.
Vaalserberg
Vaalserberg er ein ås med ei høgd på 322,7 meter, og er det høgaste punktet i Nederland. Han ligg i provinsen Limburg i den søraustlegaste delen av landet i kommunen Vaals, om lag tre kilometer vest for Aachen.
Trelandspunktet
Vaalserberg er òg kjend for å vere staden der grensene til Nederland, Belgia og Tyskland møtes. Derfor vert han stundom kalla Drielandenpunt («Trelandspunktet») på nederlandsk, Dreiländereck («Trelandshjørnet») på tysk eller Trois Frontières («Tre grenser») på fransk.
Mellom 1830 og 1919 var åsen til og med Vierlandenpunt eller «Firelandspunktet», då miniputtstaten Moresnet strekte seg frå dette punktet og sørover. Dette grensepunktet har gjort Vaalserberg til eit velkjent turistmål i Nederland med eit tårn på den belgiske sida (nederlandsk Boudewijntoren; fransk: Tour Baudouin) og gjev god utsikt til det omliggande landskapet.
Karavell
Sjølv om karakken representerte beste standard i seinare skipsbygging ved Middelhavet på den tida, så var han ikkje vel egna for alle føremål. Først nytta portugisarane karakkane då dei våga seg sørover langs Vest-Afrika og ut på Atlanterhavet. Men desse store fullrigga båtane var ikkje brukanes til å manøvrere med presisjon innanskjers når dei undersøkte ukjente farvatn. Sjøfolka kom snart til å føretrekkje mindre karakkar på kring 100 tonn, eller dei lette tremastra middelhavsfartøya kjente som karavell.
Ettersom karavellen ikkje stikk djupt var han eigna til bruk ved utforsking av elveutlaup i grunne farvatn. Med hjelp av latinarsegl kunne han kjapt krysse grunne område i hard vind, og med det kvadratiske atlantisk type seglet gjorde han stor fart. Karavellen var økonomisk og med eigenskapar som stor styrke og snøggleik vart han verdsett som den beste fatøytypen i samtida. Karavell med latinarsegl hadde i regelen to eller tre mastrer, medan dei med atlantisk type segl hadde fire mastrer.
Dei tidlege karavellane var vanlegvis tomastra båtar på kring 50 tonn med ei totallengd på mellom 20 og 30 meter. Dei hadde eit høgt forhold mellom lengd og dekksbreidd på kring 3,5 : 1. Dette gjorde båtane mykje raske og manøvrerbare. Mot slutten av 14-talet vart karavellen modifisert slik at han fekk tilsvarande rigg som karakken med forsegl, kvadratisk hovudsegl og mesansegl, men til skilnad frå karakken fekk han ikkje bakk eller ruff og heller ikkje stort av akterbygget som karakken hadde. I ei slik form vart karavellen kalla caravela redonda. Det var eit slikt skip som Christofer Columbus sette ut med på den vidgjetne ekspedisjonen i 1492. «Santa Maria» var ein liten karakk som tente som flaggskip medan «Niña» og «Pinta» var karavellar på rundt 20 meter med ei breidd på sju meter.
Surnadalsfjorden
Surnadalsfjorden er ein fjord i Surnadal kommune på Nordmøre. Fjorden strekkjer seg 10 km austover til Surnadalsøra i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Torvikneset i sør og Kjergroneset i nord. Grenda Årnes ligg like aust for Kjergroneset på nordsida, medan Torvika ligg tvers over fjorden på andre sida. Det er fleire bruk på begge sider innover i fjorden, mellom anna Sjøasetra og Glærem på kvar si side av fjorden like før Surnadalsøra.
Elva Surna munnar ut i fjorden ved botnen.
Fv326 går langs sørsida av fjorden, medan Fv328 går på nordsida.
Schwarzhorn (fleirtyding)
Schwarzhorn er namn fleire fjell i Sveits.
Schau, lieber Gott, wie meine Feind
Schau, lieber Gott, wie meine Feind, BWV 153, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1723-1724 for første sundag etter nyår i 1724.
Teksten er henta frå David Denicke (første sats), Jesaja 41: 10 (tredje sats), Paul Gerhardt (femte sats) og Martin Moller (sats 9), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar.
Koraltemaa er basert på salmane «Ach Gott, vom Himmel sieh darein», «Herr Jesu Christ, meins Lebens Licht» og «Befiehl du deine Wege». «Ach Gott, vom Himmel sieh darein» kan sporast tilbake til den verdslege songen «Begierlich in dem Herzen mein» frå om lag 1410. Han dukka opp første gong i samband med den kyrkjelege koralteksten til Martin Luther baser tpå Salme 12 i Enchiridion av Johann Walter frå Erfurt i 1524. «Herr Jesu Christ, meins Lebens Licht» er basert på den verdslege songen «Ich fahr dahin, wann es muß sein», som først kom på trykk i Wolflin Lochamer sin Liederbuch, trykt i Nürnberg kring 1455. Han vart seinare knytt til ein annan koraltekst, «Herr Jesu Christ, wahr Mensch und Gott», trykt av Jan Seklutian i Königsberg i 1552. «Befiehl du deine Wege» vart opphavleg komponert av Hans Leo Hassler som den verdslege kjæeleikssongen «Mein G’müt ist mir verwirret von einer Jungfrau zart», som først kom på trykk i 1601.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av 9 satsar:
1330
1330 (romartal MCCCXXX)
NRK Trøndelag
NRK Trøndelag er NRK sitt distriktskontor i fylka Nord-Trøndelag og Sør-Trøndelag og vart etablert gjennom samanslåing av NRK Nord-Trøndelag og NRK Sør-Trøndelag.
Hovudkontoret er på Tyholt i Trondheim. I tillegg til distrikssendingane i fjernsyn og radio produserer NRK Trøndelag blant anna også den populære TV-serien «Newton» og ei rekkje radioprogram.
Radio
Programmer på NRK P3 produsert av NRK Trøndelag:
Hill Nunatak
Hill Nunatak er ein markant nunatak som stikk opp av isen ved søraustenden av Neptune Range i Pensacolafjella i Antarktis, 8 nautiske mil aust-nordaust for Gambacorta Peak. Han vart oppdaga og fotografert den 13. januar 1956 i løpet av ein transkontinental flytur frå McMurdo Sound til Weddellhavet og attende, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Jack O. Hill, ein flyfotograf på denne flyturen.
Yksnøya i Volda
Yksnøya er ei øy i Volda kommune. Ho har eit flatemål på 0,585 km². Frå Yksnøya går det fjordar i fire retningar. Rovdefjorden går mot vest-sørvest, Voldsfjorden går mot søraust, Ørstafjorden mot aust og Vartdalsfjorden mot nordaust. I tillegg går Dragsundet, som skil Hareidlandet og Gurskøya, mot nord.
Om lag 300 m nord for Yksnøya ligg den 2,4 km² store øya Eika i Ulstein kommune. Frå Yksnøya er det om lag 1,9 km inn til fastlandet på Berkneset i Volda kommune.
På øya er det gjort flintfunn frå yngre steinalder. På 1600 og 1700-talet var det to gardsbruk på øya. Kring 1900 var det seks bruk der det budde 40 menneske.
Skulehuset, som stod ferdig i 1910, vart bygd på dugnad av folket på øya. Kommunen stod for materialen. Frå 1954 gjekk borna på Lid skule.
Frå 1938 til 1986 hadde Yksnøya eige brevhus. Postnummeret var 6117 Yksnøy. Telefon fekk øya på slutten av 1920-åra. Frå 1957 fekk Yksnøya ferjesamband to gongar dagleg. Før det måtte bebuarane ro ut til rutebåt eller ferje når nokon skulle reise, eller gods skulle sendast eller takast imot. Dei hadde ferjesamband til 1976. Etter det vart ruta Yksnøy - Berknes trafikkert av skyssbåt.
Sidan 1979 har Høgskulen i Volda hatt aktivitetar og undervisning på Yksnøya.
Eiksundtunellen går under Yksnøya.
Slaget på Stiklestad
Bakgrunn
I 1028 måtte Olav Haraldsson, 13 år etter at han var krona, gå i eksil etter at Knut den mektige og Ladejarlen hadde gjort samband. Han flykta til Gardarike (Russland), og heldt seg der i eitt års tid.
Då Håkon Jarl drukna i 1029 såg Olav eit nytt høve til å koma til makta i Noreg. Han vende tilbake gjennom Sverige med ein hær, og kom fram til Verdal, nord for Nidaros. Den 29. juli 1030 gjekk han frå garden ned mot sjøen, og møtte der ein hær ført av Hårek frå Tjøtta, Tore Hund og Kalv Arneson. 200 år seinare skreiv Snorre Sturlason at denne hæren hadde meir enn 7 000 mann, om lag dobbelt så mange som det Olav hadde. Dette er uvisst, både dei absolutte tala og forholdstalet. Det er likevel truleg rett at Olav hadde færre soldatar med seg enn motstandarane.
Slaget
Om morgonen, før slaget byrja, sov Olav ei stund. Han skal ha fortalt etterpå at han hadde drøymt at han klatra opp ein stige som tok han inn i himmelen. Dette blei ein viktig del av Olavslegenda, ettersom det vart sett som eit teikn på at Olav hadde fått vita at han skulle lida martyrdøden.
Bondehæren viste seg å vera den sterkaste, og kong Olav blei omringa av fiendane sine. Snorre fortel at han blei drepen av tre sår: Torstein Knarresmed («Torstein skipsbyggjar») hogg han i låret med øks, Tore Hund stakk eit spjut i magen hans og Kalv Arnesson hogg han i halsen med sverd. Soga fortel at han fekk hogget i låret først, og då kasta frå seg sverdet. Banesåret var truleg hogget i halsen, og han døydde kort tid etterpå. Liket vart teke vare på og gøymd unna av to kristne, far og son, som kong Olav hadde gjort avtale med om dette på førehand.
Etterspel
Etter at Olav fall, snudde stemninga i bondehæren, først hjå hovdingane og sidan hjå bøndene. Olav blei gravlagd like ved slagstaden, og det tok til å gå gjetord om at han var ein helgen. Etter eit år vart liket hans greve opp, og ein fann at det var like friskt som då han døydde. Dette blei sett på som eit tydeleg teikn på heilagdomen hans, og liket, som frå då av blei sett på som ein viktig relikvie, blei flytta til Nidaros. Der blei det teke vare på i Olavsskrinet, som var den kostelegaste og mest framståande heilagdomen i norsk mellomalder. Skrinet og relikviane gjekk tapt med reformasjonen.
Slagstaden
Det er ikkje gjort funn på Stiklestad av gjenstandar eller av spor i terrenget som kan stadfeste soga om slaget. Men dette er i og for seg ikkje uvanleg i norsk slagfeltarkeologi. Det steinete norske jordsmonnet gjer det dessutan praktisk talt umogleg å avdekke eventuelle spor i terrenget etter slike hendingar ved hjelp av georadar og liknande, moderne teknologi.
29. juli 1954 gav eigaren av garden Sul skodespelarar løyve til å oppføra eit historisk spel på eigedomen, basert på soga om slaget. Spelet om Heilag Olav blei eit årvisst fenomen, og er det største utandørsdramaet i Skandinavia, sett av over 600 000.
Den katolske kyrkja kjøpte i 1875 ei tomt rett ved slagstaden for å byggja eit kapell der. Dette stod ferdig akkurat i tide til feiringa av 900-årsdagen for slaget, 29. juli 1930. Kapellet, som naturleg nok heiter St. Olavs kapell, er fortsatt i bruk, og i jubelåret 2000 gav pave Johannes Paul II avlat til dei som deltok i liturgiske feiringar der i samband med olsokfeiringa.
Etnonasjon
Ein etnonasjon eller ein folkenasjon er ein nasjon der den nasjonale identiteten er tufta på språk og etnisk opphav.
Najonalisme som byggjer på etnonasjonen, krev at grensene for staten følgjer nasjonen, slik at berre menneske med ein bestemt etnisitet skal utgjere staten. Slik etnonasjonalisme har spelt ei viktig rolle i Sentral- og Aust-Europa. I dette området samanfall mellom statsgrenser og grensene for etnonasjonane vore sett på som eit nasjonalistisk ideal, samstundes som dei faktiske landregrensene ikkje har følgd dei etniske skiljelinene. Denne situasjonen har vore konfliktskapande.
Zhang Yimou
Zhang Yimou er ein kinesisk skodespelar, filmfotograf og ein av dei mest kjende filmregissørane i Kina. Han vert rekna som ein av dei såkalla «femte generasjonsregissørar» i Folkerepublikken Kina. Han debuterte som regissør i Hóng Gāoliáng (Rød hirse, 1987). Han er òg kjent for å ha regissert kampsportsfilmen Hero med actionstjerna Jet Li i hovudrolla. Han fekk det internasjonale gjennombrotet sitt i 1990 med dramafilmen Ju Dou - Flammende begjær.
I 2008 regisserte Zhang Yimou opnings- og avslutningsseremoniane for Sommar-OL i Beijing.
1331
1331 (romartal MCCCXXXI)
Trond Buland
Trond Buland er ein norsk doktor i sosiologi og forfattar av fantastisk litteratur. Han er tilsett som forskar ved SINTEF i Trondheim. Buland kjem frå Selbu.
Tvillingane
Tvillingane ligg mellom Tyren i vest og Krepsen i aust, med Kusken og Gaupa i nord og Einhyrningen og Den vesle hunden i sør.
Stjerner
Stjernebiletet består av 85 stjerner ein kan sjå utan teleskop.
Den mest lyssterke stjerna i Tvillingane er Pollux, og den nest mest lyssterke er Castor.
Trond Buland
Sakprosa og faglitteratur
1999 – «Brua, døden og virkeligheten : virtuelle lokalsamfunn i cyberspace?» (IFIM-notat; 4/99 [SINTEF særtrykk]) Trondheim : SINTEF IFIM, [1999]. (19 bl.)
Tvillingane
Stjerner
α Gem (Castor): er eit seksdobbelt stjernesystem som ligg 52 lysår frå jorda med ein storleiksklasse 1,6. Ho er ei blåkvit stjerne for det nakne auga. Ho består av to spektroskopiske dobbeltstjerner som er synlege ved storleiksklassar 1,9 og 3,0 med ein periode på 470 år. Ei vid raud dvergstjerne er òg ein del av systemet. Denne stjerna er ei Algol-type formørkande dobbeltstjerne med ein periode på 19,5 timar. Den minste storleiksklassen er 9,8 og den største 9,3.
β Gem (Pollux): er ei oransje kjempestjerne med storleiksklasse 1,2, 34 lysår frå jorda. Pollux har ein eksoplanet i bane. Det same har to andre stjerner i Tvillingane, HD 50554 og HD 59686.
γ Gem (Alhena): er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 1,9, 105 lysår frå jorda.
δ Gem (Wasat): er ei langperiodisk dobbeltstjerne 59 lysår frå jorda. Primærstjerna er ei kvit stjerne med storleiksklasse 3,5, og den sekundære er ei oransje dvergstjerne med storleiksklasse 8,2. Perioden er over 1000 år og er mogeleg å skilje i mellomstore amatørteleskop.
Eincella organismar
Eincella organismar er organismar som berre består av ei celle. Dei fleste slike organismar er mikroskopiske, og blir derfor rekna som mikroorganismar. Andre kan ein sjå med det nakne auget.
Tvillingane
Stjerner
ε Gem (Mebsuta): er ei dobbeltstjerne, der primærstjerna er ei gul superkjempe med storleiksklasse 3,1, 900 lysår frå jorda. Den optiske følgjestjerna har storleiksklasse 9,2, og er synleg i kikkert og små teleskop.
Eincella organismar
Eincella organismar er ei mangfoldig gruppe. Nokre har mange organellar, som mitokondrium eller flimmerhår, medan andre nesten berre har det dei treng for å kunna formeira seg. Nokre lagar skal av kiselsyre, kitin eller kalk. Dette gjeld til dømes mange frittlevande eincella protoktistar som skalamøbar, foraminiferar og soldyr.
Tvillingane
Stjerner
ζ Gem (Mekbuda): er ei dobbeltstjerne, der primærstjerna er ei kefeidestjerne med ein periode på 10,2 dagar. Den minste storleiksklassen hennar er 4,2 og den største er 3,6. Ho er ei gul superkjempe, 1200 lysår frå jorda, med ein radius som er 60 gonger så stor som sola. Følgjestjerna har storleiksklasse 7,6 og det er mogeleg å skilje dei i kikkert og små amatørteleskop.
Eincella organismar
Det er kjend om lag 300 000 artar eincella organismar.
Tvillingane
Stjerner
η Gem: er ei dobbeltstjerne med ein variabel komponent. Ho er 350 lysår unna med ein periode på 500 år. Primærstjerna er ei halvregulær raud kjempe med ein periode på 233 dagar. Den minste storleiksklassen er 3,9 og den største 3,1. Sekundærstjerna har storleiksklasse 6.
Eincella organismar
Ernst Haeckel føreslo i 1866 eit eige biologisk rike for eincella organismar, protistar (Protista). Dette har ein seinare gått bort frå.
Nokre døme på eincella organismar er:
Tvillingane
Stjerner
ν Gem: er ei dobbeltstjerne. Primærstjerna er ei blå kjempe med storleiksklasse 4,1, 500 lysår frå jorda, og den sekundære har storleiksklasse 8.
38 Gem: er ei dobbeltstjerne som ligg 91 lysår frå jorda. Primærstjerna er ei kvit stjerne med storleiksklasse 4,8 og den sekundære er ei gul stjerne med storleiksklasse 7,8.
Djupromsobjekt
Tvillingane ligg i retning bort frå Mjølkevegen og har derfor relativt få djupromsobjekt. Eskimotåka og Medusatåka, Messierobjekt M35 og Geminga er dei som er mest kjende. Eskimo- og Medusatåka er begge planetariske tåker, høvesvis 2 870 lysår og 1 500 lysår unna. M35 er ein open stjernehop som vart oppdaga i 1745 av den sveitsiske astronomen Philippe Loys de Chéseaux. And Geminga er ei nøytronstjerne som ligg kring 550 lysår frå jorda. Andre objekt er NGC 2129, NGC 2158, NGC 2266, NGC 2331, NGC 2355 og NGC 2395.
M35 (NGC 2168) er ein stor, langstrekt, open hop med storleiksklasse 5. Han har eit areal på kring ,2 kvadratgrader og er like stor som fullmånen.
Meteorsverm
Geminidane er ein kjend meteorsverm som har ein topp kring 13.-14. desember kvart år. På det meste kan ein sjå kring 100 meteorar i timen.
Zhou-dynastiet
Zhou-dynastiet var eit dynasti i Kina som kom etter Shang-dynastiet og før Qin-dynastiet. Zhou-dynastiet varte lengre enn noko anna kinesisk dynasti.
Tidsmessig avgrensing og inndeling innan perioden
Zhou-dynastiet vert inndelt i eit vestleg dynasti med hovudstad i Hao (i følgje fleire forskarar identisk med Zongzhou) (om lag 1122/1045-771 f.Kr.), og i eit austleg dynasti med hovudstad i Chengzhou (no Luoyang) (770-256 f.Kr.). Delelinja er eit åtak av barbarar i 771 f.Kr; dei tok livet av kong Youwang og plyndra hovudstaden.
Ein vanleg tradisjonell finare inndeling av det austlege (seinare) Zhou bygger på eksistensen av rettsannalane for hertugdømet Lu for åra 722-481. Desse annalane gjekk under namnet Vår- og haustannalane, og derfor kjem uttrykket vår- og haustannaltida for perioden 770-476 f.Kr.
Den etterfølgjande tida er gått inn i historia som De stridane rika si tid og dekkjer åra 476-221 f.Kr., altså litt lenger enn sjølve Zhou-dynastiet.
Historie
Ifølge kinesisk historisk tradisjon fortrengte Zhou-dynastiet Yin-herskarane frå Shang-eraen og legitimerte herredømet sitt ved å vise til det himmelske mandatet. Dette mandatet gjekk ut på at herskaren var «son av himmelen» og at han såleis herska ved guddommeleg rett. Dersom han vart styrta, var det eit teikn på at han hadde mista det himmelske mandatet sitt. Dette kunne berre skje dersom herskaren hadde vist seg å vere ein så dårleg herskar at han mista gunsten til Himmelen.
Det var i denne tradisjon at ein forklarte at Zhang-herskarane sin guddommelege stamfar, Tian-Huang-Shangdi, måtte rangere høgare enn Shang-herskarane sin, som var Shangdi. Slik forsvarte og rettferdiggjorde denne læra Xia- og Shangdynastienes undergang, og underbygde Zhou-herskarane sin rettmessigheit.
Zhou-dynastiet var grunnlagt av Ji-slekta og hadde sin første hovudstad i Hao. Dei delte språk og kultur med Shang (Yin), og dei tidlege Zhou-herskarane utvida gradvis denne kulturen ved erobringar og kolonisering slik at han kom til å dominere det meste av det klassiske Kina nord for Chang Jiang (Yangtzefloden).
Ji-familien klarte lenge å ha fast kontroll med riket sitt. Men i 771 f.Kr., etter at kong You hadde skifta ut dronninga sin med konkubina Baosi, vart hovudstaden plyndar av barbarar og ein styrke kommandert av faren til den forsmådde dronninga, som var den mektige grevinna av Shen. Sonen til dronninga, Ji Yijiu, vart utropt til ny konge av adelsherrane frå statane Zheng, Lu, Qin og grevinna av Shen. I 722 f.Kr. vart hovudstaden flytta austover til i nærleiken av Luoyang i det som i dag er provinsen Henan.
Det tidlege/vestlege Zhou
Den siste Yin-kongen, Zhouxin (1154-1122 f.Kr.), var ein tyrann. Han mista mange tilhengjarar og måtte søke støtte hos Huai-barbarane, noko Zhou-fyrsten Wen og seinare etterfølgjaren Wu Wang visste å utnytte til invasjon av Henan. I slaget ved Muye tapte Zhouxin for Wu Wang (regjeringstid 1122-1117 f.Kr.) og vart brent i det nye palasset sitt.
Zhou-herredømet var derimot ikkje sikra med det. Fleire barbarstammer underkastet seg (I-barbarane i aust, Man-barbarane i sør, og Lü-barbarane i vest). Zongzhou/Hao i Weidalen (i dagens Shaanxi-provins) vart hovudstad. Talrike arvingar vart sett inn som lensherrar - og gjorde opprør ved første og beste høve. Den nye Zhou-kongen Cheng Wang (regjeringstid 1115-1078 f.Kr.) klarte derimot ved hjelp frå regenten Dan (onkelen hans) og son hans Bo-kin å sigre til slutt.
Det var under Cheng Wang at de første koparmyntane skal ha vorte innført. Mu Wang (1001-946 f.Kr.) innførte ein ny strafferett som opna for at folk kunne lauskjøpe seg frå fysisk straff (og dermed bidra til statskassen). Mu Wang gjekk laus på Quanrong- (dvs. hunde-)barbarane i nordvest og skal ha klart å trenge heilt fram til Tarimbekkenet. På denne tida ekspanderte og koloniserte Zhou-dynastiet i alle retningar.
Li Wang (878-827 f.Kr.) var ein tyrann som vart jaga vekk frå hovudstaden av eit folkeopprør. Son hans og etterfølgjaren Xuan Wang (827-782 f.Kr.) vart kåra til konge i eksil, og måtte kjempa mot Yanyunbarbarane, som kanskje var eit ryttarfolk. (Dei fleste barbarar kjempa den gong framleis til fots. Mot slutten av livet sitt vart han mannevond og lastefull, og son hans og etterfølgjaren Youwang (781-771 f.Kr.) følgde i far sin sitt fotspor til dei grader at han tapte kvar oppslutning om sitt styre i heile Zhou-riket. Quanrongbarbararane gjekk til åtak då Zhong-veldet sine kjerneområde i dagens Shaanxi, kong Youwang vart drepen og hovudstaden plyndra.
Det seinare/austlege Zhou
Ein hær sett saman av lensherrane klarte snart å drive bort barbarane. Den nye kongen, Ping Wang (770-719 f.Kr.) la så hovudstaden til Chengzhou ved Luoyang (provinsen Henan) for å kunne sikre seg betre mot angrep. Fyrsten av Qin hadde dekt retretten til kongen, og fekk som takk det gamle Zhou-kjerneområdet i len av Ping Wang. Dermed vart samstundes grunnlagt lagt for det seinare Qin-dynastiet.
Den første delen av den seinare Zhou-dynastiet går under namnet vår- og haustannal-tida. Epokenamnet kjem frå Vår- og haustannalane, ei historiekrønike for perioden som vart ført i pennen av filosofen Konfucius.
I denne epoken vart makta desentralisert; det gamle lensriket meir og meir frå kvarandre. Dei mektigare lensherrane byrja å ta til seg rettar som tidlegare hadde tilkome zhou-kongane, og dei låg stadig i feidar mot kvarandre. Tida var prega av vekslande alliansar, forræderi, snikmord og borgarkrigar. Periodar med sedeleg forfall avløyste kvarandre og åtaka til barbarane tok ikkje slutt. Det var ei uroleg tid med stadig større og mindre krigar, og omkring 170 mindre starta vart annekterte av dei større. Det gradvise samanbrotet til adelsstanden førte med seg at lesekunsten breidde om seg. Og som stadig fleire kunne lese, fremma det tanken om fridom og dei tekniske landvinningane.
Zhou-kongen Huan Wang (719-696 f.Kr.) prøvde å gjenopprette den kongelege makta over lensherrane, men tapte og vart såra. Dermed utnytta dei viktigare lensherrane høvet til å til å ta til seg seg tittelen Wang (dvs. konge) sjølv. Ein av dei var hertugen av Chu i 704 f.Kr. I den påfølgjande tida var det først og fremst slike hertugar og sjølvutnemnte kongar som skulle prege Zhang-perioden; til dømes kong Huan av Qi i Shandong (regjerte 685-643 f.Kr.), Wen av Jin i Shaanxi (regjerte 636-626 f.Kr.).
Vår- og haustannal-tida vart avløyst av det historikarane kallar Krigarrika-tida. Namnet kjem av tittelen til eit viktig historieverk om denne perioden, Dei stridande statane sine strategiar (Zhànguócè), samla i den seinare delen av det vestlege Han-dynastiet.
Robbie Williams
Robbie Williams er ein engelsk songar og komponist som fekk gjennombrotet sitt i boybandet Take That som han var medlem til midten av 1990-talet. I 1996 gav han ut den fyrste solosingelen sin, George Michael-hiten frå 1990, «Freedom».
Life Thru A Lens
Året etter kom den fyrste av hans eigne komposisjonar, «Old Before I Die», ut. Begge singlane nådde andreplassen på UK Singles Chart. To singlar til vart utgjevne, og deretter kom debutalbumet Life Thru A Lens. Berre Robbie Williams sine eigne komposisjonar var med på plata, som utelukka Freedom. Dei fleste songane på debutalbumet var skrivne i samarbeid med Guy Chambers, som «Angels», som vart den fjerde singelen frå albumet. Songen vart i 2005 kåra av BBC Radio 2 sine lyttarar, som den beste songen utgjeven dei siste 25 åra i britisk musikk (1980-2005).
Zhou-dynastiet
Det seinare/austlege Zhou
De stridande statane si tid kom etter nokre generasjonar med relativ fred og harmoni. Men denne fredsperioden var berre ei førebuing på det blodbadet som skulle kome. Dei fire mektigaste statane var alle saman plaga av indre maktkampar. Seks leiande landeigande familiar førte krig mot kvarandre i staten Jin. Chenfamilien drei på og utrydda politiske fiendar i Qi. Legitimiteten til herskarane vart ofte utfordra i Qin og Chu av andre medlemmer av kongefamilien, og det raste dermed borgarkrigar der. Alle statane vart infisert av slike maktkamper, og blodbadet skulle berre halde fram i den påfølgjande tida. Dei stridande statane si tid braut ut i 403 f.Kr. då dei gjenverande tre leiande familiane i Jin - Zhao, Wei og Han - delte staten mellom seg sjølv. Det makteslause Zhou-hoffet måtte berre vedkjenne seg makta deira.
Robbie Williams
I’ve Been Expecting You
I 1998 kom det ein ny singel; «Millenium», som opptakt til det andre albumet til Williams. I’ve Been Expecting You er endå, i 2006, det bestseljande albumet hans i heimlandet og inneheld i tillegg til «Millenium», hitane «She’s The One», «No Regrets» og «Strong».
Fenring
Fenring er eit gamalt namn på øya Askøy ved Bergen. Namnet kan koma av norrønt fen, 'blautlende, myr'.
Eit idrettslag på Askøy heiter «Idrettslaget Fenring».
Robbie Williams
Sing When You’re Winning
Robbie Williams er vorte eit av dei størte namna innanfor popmusikk i dei fleste land. Musikken hans har likevel aldri hatt stor popularitet i USA. Nokre meiner det skuldast den kontroversielle musikkvideoen til den fyrste singelen frå Sing When You’re Winning', «Rock DJ». I videoen dansar og strippar Robbie Willams, medan han er omgjeven av halvnakne kvinner. Etter han har teke av kleda, byrjar han å han å flå huda av seg sjølv og deretter rive organa sine ut (dette er sjølvsagt dataanimeret). I videoen endar han som eit skjelett, medan han framleis dansar til musikken. Uansett kva ein meinte/meiner om songen, vart han ein stor hit. Det same vart neste singel, «Kids», som var ein duett med den australske songarinna Kylie Minogue. Idéen med songen var at han skulle vere i Grease-stil, og Robbie hadde utpeikt seg sjølv som John Travolta og Kylie Minogue som Olivia Newton-John. Albumet fekk fleire hit-singlar og eit par av songane vart òg innspelte på andre språk. Mellom anna kom «Better Man» ut på spansk og «Supreme» på fransk.
Zhou-dynastiet
Det seinare/austlege Zhou
Det stadig meir makteslause austlege Zhou-dynastiet måtte i 256 f.Kr. vike plassen for det framstormande Qin-dynastiet, som i 221 f.Kr. òg makta å få enda krigarrika-tida.
Kaminski Nunatak
Kaminski Nunatak er ein kjegleforma nunatak 1,5 nautiske mil (2,8 km) søraust for Rivas Peaks i Neptune Range i Pensacolafjella. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Francis Kaminski, flyfotograf ved Ellsworth-basen, vinteren 1958.
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Riket var på eit tidspunkt inndelt i ni provinsar og om lag 1 700 len. Lensherrane høyrte til eit hierarki med fem rangklassar, og det fanst ei hoffordning med kongelege visitasjonsreiser og ein diplomatisk protokoll for omgangen mellom kongen og lensherrane hans. Statsforfantninga vart dirigert av tre storhertugar og seks ministrar.
Robbie Williams
Swing When You’re Winning
Swing When You’re Winning var det fjerde og minst suksessfulle albumet hans. Albumet inneheld cover-versjonar av gamle jazz-, blues- og popsongar. Den største suksess-singelen var ein ny versjon av Nancy- og Frank Sinatra-songen «Somethin’ Stupid», sungen i duett med Nicole Kidman. Ein annan song som markerer seg på plata er ei nytolking av evergreenen «Mr. Bojangles» (tidlegare innspelt av mellom andre Bob Dylan og John Denver).
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Makta til lensherren var knytt til kor mange stridsvogner dei hadde, dei religiøse privilegia (offer, dansar, hymner), alderen på tradisjonane deira, nærleiken deira til kongehuset og naturlegvis rikdomen deira. Bronsefat tente forfedrekulten; inskripsjonene på dei opplyste om rangen til den gjeldande familien. Alt i alt kan ein sei at det var eit komplekst system av kulthierarki og ritar som var avgjerande for koherensen til staten.
Robbie Williams
Escapology
«Feel», heitte den fyrste singelen frå det femte albumet Escapology. «Feel» vart ein av dei største hitane i karrieren hans, men fleire kritikarar hadde byrja å indikere at suksessen til Robbie Williams i stor grad skuldast medkomponisten hans, Guy Chambers. Som reaksjon braut Robbie makkarskapen og neste singel vart «Come Undone», som ikkje hadde Chambers som medkomponist. Igjen hadde videoen eit eksperimentelt og provoserande uttrykk. Ein ser m.a. slangar og edderkoppar som kravlar ut og inn av kvinnelege munnar og vaginaer. Den usensurerte utgåva av videoen er svært vanskeleg å få tak i, sidan det nesten ikkje er nokon fjernsynskanalar som har villa/kunne sende den.
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Det var oppretta system for skattelegging, arbeidsteneste (tre av ti dagar) og krigsteneste.
Robbie Williams
Escapology
Escapology-suksessen heldt fram med singlane «Sexed Up» og «Something Beautiful».
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Lovene var nedteikna på bronse, men ein hadde ikkje noko stort apparat embetsfolk engasjert i rettspleia. Ein var nøgd med å stort sett statuere døme.
Robbie Williams
Greatest Hits
I 2004 kom den fyrste offisielle samleplata hans, Greatest Hits, ut. Før utgjevinga av albumet kom singelen «Radio». Den nye medkomponisten heitte Stephan Duffy. «Radio» vart kritikarrost, men vart blant folkesetnaden ikkje så populær som mange av dei tidlegare hittane hans. Det tydde likevel ikkje noko for hitliste-plasseringane. «Radio» vart nr. 1 på UK Singles Chart.
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Innan filosofien hadde ein i denne epoken Lao Tse, Konfutse, Mengzi, Mo Zi og, heilt mot slutten, Han Feizi. Òg Sun Zi, som kanskje må kunne reknast som krigsfilosof, stammar frå denne tida. Særleg i vår- og haustannaltida og i krigarrika-tida blømde filosofien, noko som langt på veg skuldast dei behova som dei vanskelege tilstandar som dei stadige samfunnskonfliktane skapte. Omvandrande vismenn og rådgjevarar (Konfutse hadde 72 viktige disiplar) prøvde å få delstatane til å organisere seg på meir effektivt vis, og sikre den indre freden.
Robbie Williams
Intensive Care
Intensive Care var det fyrste albumet etter brotet med Guy Chambers. Den fyrste singelen «Trippin'» var det delte meiningar om. Nokre meinte det var noko av det aller beste Robbie Williams hadde laga gjennom tida, andre meinte han var dårleg. Den neste singelen «Advertising Space» vart stort sett godt motteken. Songen handlar om livet til Elvis Presley og Robbie spelar sjølv Elvis i musikkvideoen.
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Den som sette mest varige spor etter seg, var Konfutse. Sikre historiske fakta om Konfutse er få, men truleg var han ein yngre samtidig av grunnleggjaren av taoismen, Lao-tse. Etter tradisjonen vart han fødd i Qufu i den kinesiske staten Lu i ein adeleg familie, som då nyleg hadde flytta frå Song. Då han var tre år døydde foreldra, og han voks opp under særs fattige kår.
Robbie Williams
Intensive Care
Det vert estimert at Robbie Williams på verdsplan i dag har selt om lag 45 000 000 album.
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Konfutse kjenner ein gjennom særleg fem verk, som han anten forfatta sjølv eller var viktig bidragsytar til:
Robbie Williams
Singlar
Robbie Williams har gitt ut 26 singlar:
Zhou-dynastiet
Statsmessige og økonomiske forhold og filosofiske retningar
Den strammare organiseringa av hertugdøma førte på 300- og 200-talet til ein økonomisk oppsving og til tekniske nyvinningar. Jordbruket vart intensivert, ein tok i bruk gjødsel, støypte verktøy av jern og vart i stand til å lage betre utstyr for trekkdyra slik at dei ikkje fekk press på luftrøyret og dermed meir effektive. Vidare starta ein å skjelne mellom fleire forskjellige typar jordsmonn og tilpassa plantinga etter det, og ein fekk betre vatningssystem som fungerte òg over større flater.
Dermed voks òg folketalet kraftig. Krigskunsten utvikla seg òg og var ikkje lenger prega av dei ritualiserte privilegia til adelen til å sette inn enorme bondehærear på dei mest samvitslause måtar.
Økland på Bømlo
Økland er ein gard i Bømlo kommune i Hordaland fylke. Garden har gardsnummer 100 i kommunen og ligg nordvest på Bømlo. Staden ligg ca 4 km frå kommunesenteret Svortland. Viktige bedrifter på Økland er Bremnes Seashore og Birger Økland og sønner.
Gardsnamnet
Gardsnamnet kan seie noko om garden sin historie, opphav og funksjon. Økland har hatt mange skrivemåtar bl.a Ockeland (1519), Ogland (1521), Oechlanndt (1601), Øchlannd (1646), Øgland (1686) og Økland (1716). Det finst to hovudtydingar av gardsnamnet, den eine er at namnet tidlegare har vore Aukland (altså: aukingsland, eller rydda utmark). Dette aukingslandet har etter kvart rive seg laus frå hovudgarden og blitt ein eigen gard. Den andre tydinga går på at ein tidlegare brukte ordet økl. Det tyder 'utvekst' og blir også brukt om små haugar. Dette kan vere ein grunn til gardsnamnet, då det finst ganske så mange haugar, hamrar og knausar i Øklandsvågen.
Fiske
Fiske har igjennom tidene vore svært viktig for gardsfolket, det står mellom anna i bygdaboka at: «Garden hadde ikkje annan næring enn avlinga og fiske». Det vil seie at øklandsfolket var typiske fiskarbønder. Øklansdsvågen var ein av dei første handelsstadane på Bømlo. Så tidleg som på 1500-talet var Øklandsvågen kjent lasteplass for utanlandske fartøy som kjøpte hummar og hummaren stod sentralt heilt fram til 1950-60-70-åra. «Hummarfisket var eit svært viktig fiske for folket rundt her. Eg veit ikkje kva dei skulle leve av, dersom dei ikkje hadde hatt hummaren. Den var trufast og godt betalt» uttalar Olav Svendsen i boka «... og eg fann på dette her».
Handel
I 1699 var der landhandel og gjestegjeveri. Ein kunne òg levere fisk, hummar og villaks og i periodar var det bakeri og brennevinsutsal her. Dette gjekk frå generasjon til generasjon fram til sommaren 1937, då det kom spørsmål frå Jens Eldøy frå Stord om ein kunne ta imot blæretang for han. Olav Svendsen, som den gongen var 14 år fekk ansvaret. Dette mottaket utvikla seg til den bedrifta som i dag er ein hjørnesteinsbedrift i kommunen, Bremnes Seashore.
Landbruk
I dag er blir det ikkje drive landbruk på Økland, ein kan berre sjå spor som fortida har sett ifrå seg. Løer og utefjøs står igjen som minnesmerke over historia til garden. Dersom ein tel kjem ein til fire-fem løer og eit par utefjøs. Det er enno sauer på garden, men det blir drive på hobby-basis. Dei største bakkane blir stort sett slått av bønder frå nabogardar og lagra i siloar som fôr til dyra.
Ein kan lesa i bygdeboka at i 1723 så hadde Økland ingen husmannsplass, ingen skog og heller ikkje seter, men her fanst ei lita kvern til eiga bruk, denne stod i Kvednavikbekken. Sidan det no ikkje var skog på garden måtte ein skaffa brensel på andre måtar, såleis blei torv viktig. Torv kunne ein henta på Rogøya som ligg like utanfor Økland. Før 1723 var dette var ein husmannsplass. Midtholmen, som ligg rett utanfor Kvednavikjo, blei òg nytta som husmannsplass. Dersom ein køyrer ut til desse plassane i dag vil ein undrast over om det i det heile var mogleg å bruke holmen til noko ting som helst. Det er ingen gode jordbruksstadar, men det var det ein hadde å ta med takke til. Løene i dag blir stort sett nytta til å lagre diverse utstyr (akebrett, bildekk, ved, tilhengarar etc.) i, eller dei står tomme. Ein av løene er riven for å utbetra vegen.
Heilt nord i garden har ein ei utmark som dyra har gått på i sommarhalvåret. Elles slapp ein sauene på holmar og små-øyar om sommaren. I krigstid var det derimot forbod mot å ha sauer på øyane, dette for at fienden ikkje skulle få tak i mat.
1332
1332 (romartal MCCCXXXII)
Vårsøg
«Vårsøg» er eit dikt av Hans Hyldbakk skrive i januar 1945. Det blir rekna som Hyldbakks mest kjende dikt ved sidan av «E slåttatæja». Henning Sommerro skreiv som tenåring ein melodi til diktet, som deretter vart særs kjend i heile Noreg.
Alexander Rybak har ein engelsk versjon av diktet/songen («If You Were Gone») på albumet Fairytales.
Schwarzhorn i Grindelwald
Schwarzhorn  er det høgaste høgast fjellet i kommunen Brienz i Bern-Alpane i Sveits og vert rekna som eit av dei villaste fjella i Berner Oberland.
Perlevintergrøn
Perlevintergrøn (Pyrola minor) er ei plante i vintergrønfamilien som veks i skog og hei. Arten har ei sirkumpolar utbreiing på den nordlege halvkula.
Planta vert kring 15 cm høg og har avlange rundtagga blad med flat kant. Ho har kulerund blomster med liten opning som ofte er litt raudleg. Griffelen når ikkje ut, og er til slutt kortare enn kapeslen. Perlevintergrøn blomstrar kring juli månad.
Arten er vanleg gjennom heile Noreg. I Jotunheimen finst han opp til 1620 meter.
Vincens Budde
Vincens Budde var ein norsk soldat.
Av ei dansk-baltisk adelsætt, og i dag betrakta som Armfeldts besigrar, vert general Budde truleg mest hugsa for ein liten sosiologisk studie, merkeleg skarp, som andlet lyst opp av snøen på grensefjellet Skardørene: I året 1713 vart 5000 norske soldatar nedsende til Danmark. Budde sa då til den danske generalen der nede: "Jeg har i en bataljon tvende bønderkarle, som siges for vist at være nedstammede fra et av de ældgamle norske kongelige huse; deres ansigter og miner ere saa kjendelig distingverede, at Eders. exell. selv kan udfinde dem." Jau, den danske generalen stilte gutane opp, og kjende dei to straks blant fleire hundre.
Paradox av Neil Young
Paradox er eit filmmusikkalbum av Neil Young og Promise of the Real som kom ut 23. mars 2018 på Shakey Pictures Inc. Albumet var filmmusikken til Daryl Hannah-filmen Paradox i 2018, der Young og Promise of the Real deltek. Det er det tredje studioalbumet Young spelte inn med Promise of the Real.
Bakgrunn og innspeling
Dei instrumentale partia på albumet, kalla «Paradox Passages», vart spelte inn i studio av Young og Promise of the Real utan å sjå på filmen: «Me hadde sett han, så me berre hugsa han. Det er likskapar med Dead Man, men eg ønskte å gjere det slik. Det er ein lett veg for meg til å uttrykkje filmmusikk. Eg gjorde det same på The LinkVolt Years.»
Magnhild
Magnhild har namnedag den 29. mai.
Paradox av Neil Young
Bakgrunn og innspeling
Songane «Show Me» og «Peace Trail» var tilegare gjevne ut i 2016 på soloalbumet Peace Trail. Den fulle bandversjonen av «Peace Trail» på Paradox, var første gongen Young og Promise of the Real hadde framført songen i lag. Konsertopptaket av «Pocahontas» er frå 2014. Songen «Tumbleweed» er ei nyinnsepling av ein song frå albumet Storytone frå 2014 og songen «Hey» inneheld eit gitarriff frå songen «Love And Only Love» frå albumet Ragged Glory.
Bandmedlemmet Lukas Nelson spelar ein versjon av «Angel Flying Too Close to the Ground» av faren hans, Willie Nelson.
Mottaking
I ei stort sett positiv melding for Pitchfork skreiv Stephen Thomas Erlewine: «Musikken driv mellom skumle gitarsoloar, søt klimpring, og refreng me delvis hugsar, men albumet stoppar stundom opp for ein fullverdig song. Men desse komplette augneblinka kjennest ut som uhell, som om tåka akkurat letta nok til å avsløre heile landskapet.» I Uncut skreiv Michael Bonner: «På mange måtar spelgar den falleferdige, leirbålsstemninga i musikken sjølve filmen til Hannah - men kritikarmessig er ingen av dei ei slik djup oppleving som Dead Man. Ein bør kanskje ikkje sjå på Paradox (verken filmen eller musikken) som eit stort verk frå ein viktig artist, men heller som eit av dei mange sidespranga til Young.»
Dame
Dame (frå seint norrønt damma gjennom fransk frå latin domina 'herskarinne') er ein tidlegare adelstittel som i moderne norsk viser til ei vaksen kvinne.
Ordet dame var gjennom lange tider ein tittel for for gifte adelege kvinner. I nyare tradisjon har ordet dame vore bruka om vaksne kvinner av høgre samfunnslag eller som viser teikn på ei standsmessig daning. I vår tid kan ordet bli brukt om alle vaksne kvinner, utan streng sosial gradering, men likevel slik at det i mange samanhengar vert assosiert med kvinner av høg sosial rang.
Annan bruk av ordet
I Storbritannia er Dame den kvinnelege varianten av ærestittelen Sir.
Larson Nunataks
Larson Nunataks er ei lita gruppe nunatakar som ligg på austsida av Forrestal Range, 1,5 nautiske mil (2,8 km) søraust for Mount Malville, i Pensacolafjella. Dei vart kartlagde av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1956-66. Dei vart gjeve namn av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Larry R. Larson, som var flyelektrikar ved Ellsworth-stasjonen, vinteren 1957.
Anodorhynchus
Anodorhynchus er ei biologisk slekt i papegøyefamilien, Psittacidae. Dette er store, blå araer frå opne og halvopne naturtypar i det sentrale og austlege Sør-Amerika. Slekta inkluderer to nolevande artar, hyasintara og indigoara, og ein art som er trudd å vere utdøydd, asurara. Med omtrent 100 centimeter i kroppslengde, er hyasintara den lengste papegøyen i verda.
Skildring
Utanom farga, er det mest typiske morfologiske karakteristikum for slekta den nakne gule hudflekken mot undernebbet. Kvar av artane har sin spesifikke form og storleik på flekken. Alle tre artar har òg gul augering.
Indigoara hekkar utelukkande i holar i fjellsider, hyasintara helst i hole tre. Asurara hekka i holar i skrentar ved elvebankar. Føda for dei tre artane er hovudsakleg nøtter frå nokre få palmeartar.
Populasjonen av asurara vart desimert på 1800-talet ved rydding for jordbruk og innføring av storfe som reduserte førekomst av hovudkjelde til føda, nøtter frå palmearten Butia yatay. Villkattar blei òg etablerte i leveområdet. Indigoara har gjort eit comeback frå nær utrydding på byrjinga av 1980-talet, ca. 60 fuglar, til estimert 1694 i år 2018, som eit resultat av program med vernetiltak. Hyacintara blir verande lokalt vanleg innanfor delar av utbreiingsområdet, men området har blitt fragmentert i tre kjente, distinkte populasjonar i Sør-Brasil, aust i Bolivia og nordaust i Paraguay; bestandar minkar på grunn av omfattande fangst til ulovleg handel så vel som på grunn av tap av naturtypar.
Både hyacintara og indigoara er oppførte på lista i CITES vedlegg 1, den internasjonale avtalen for kontroll av handel med ville dyr og plantar.
Artslista
Anodorhynchus i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2019 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Amblève
Amblève (fransk namn; på tysk Amel) er ei 76 km lang elv i austlege delar av Belgia i provinsen Liège, og ei av sideelvene til elva Ourthe frå høgre. Ho har utspringet sitt nær Büllingen i Hautes Fagnes, nær grensa til Tyskland. Ho har mellom anna sideelvene Warche og Salm. Amblève renn gjennom landsbyane Amel, Stavelot, Trois-Ponts, Remouchamps og Aywaille. Ved Coo, nær Trois-Ponts, er det eit velkjent fossefall. Amblève munnar ut i elva Ourthe i Comblain-au-Pont.
Mendelssohn
Mendelssohn eller Mendelsohn er eit slektsnamn av askenasisk opphav. Namnet tyder ‘son av Mendel’.
Azraq
Historie
I området nær Azraq-oasen er det funne hundrevis av geoglyfar, store hjulforma strukturar av stein som er datert minst 2 000 år attende. Desse strukturane er ofte funnen på lavasletter og varierer frå 25 til 70 meter på tvers. Arkeologar trur at hjula i Azraq-oasen er nytta som gravplassar, men det er no drege i tvil.
1333
1333 (romartal MCCCXXXIII)
Børøybrua
Børøybrua er ei platebru som går over Børøysundet mellom Børøya og Stokmarknes på Hadseløya i Nordland. Saman med Hadselbrua knyter ho Hadseløya til Langøya. Børøybrua er 326 meter lang og har 15 meter seglingshøgde. Ho er ein del av riksveg 82.
Børøybrua vart offisielt opna 1. juli 1967, som den fyrste av dei lengre bruene i Vesterålen. Hadsel kommune finansierte og bygde brua, etter at kommunen hadde kjøpt Børøya i 1963. Børøybrua fekk påbygd fortau på 1980-talet.
Sigyn
Sigyn er i den norrøne mytologien gift med Loke. Saman fekk dei sønene Narve og Vale. Trass i Loke sine mange ugjerningar, merka Sigyn seg ut ved å vera trufast mot Loke.