cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alexandre Alekhine
Det siste året han levde
Etter andre verdskrigen vart Alekhine ikkje invitert til turneringar utanfor den iberiske halvøya, som følgje av skuldingane om tilknyting til nazistane. Han vart invitert til turneringa i London i 1946, men invitasjonen vart trekt tilbake etter at dei andre som skulle vere med protesterte. Her var planar om VM-kamp mot Botvinnik, men før dette vart noko av døydde Alekhine på hotellromet sitt i Estoril, Portugal, den 24. mars 1946. Omstenda rundt dødsfallet er omdiskuterte. Vanlegvis blir dødsårsaka oppgjeve som hjarteåtak, men i eit brev i Chess Life frå eit vitne til obduksjonen blir det sagt at Alekhine vart kvelt av eit kjøtstykke. Her er også spekulasjonar om at han vart myrda, helst av sovjet-agentar.
Gravferda til Alekhine vart kosta av Verdssjakkforbundet (FIDE). I 1956 vart leivningane flytta til Cimetière du Montparnasse, Paris, Frankrike.
1937-1946
Alekine spelte ikkje fleire tittelkampar, og beheldt tittelen fram til han døydde i 1946.
(under arbeid)
Opningsteori
Fleire sjakkopningar og variantar har fått namn etter Alekhine. Alekhines forsvar (1. e4 Nf6) er den viktigaste.
Multia
Multia er ein finsk kommune i landskapet Mellersta Finland. Kommunen har cirka 2 000 innbyggjarar og eit areal på 765,61 km², av dei er 32,25 km² vatn. Multia er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Keuruu, Petäjävesi, Saarijärvi, Uurainen og Etseri.
Thomas Jefferson
Thomas Jefferson var ein amerikansk statsmann og den tredje presidenten i USA (1801-1809). Jefferson var hovudforfattaren til den amerikanske sjølvstendeerklæringa og ein av dei mest innflytelsesrike av grunnlovsfedrene i USA, som ein sterk pådrivar for ei republikansk amerikansk nasjon.
Thomas Jefferson var med på å skipe, og var leiar av, Det demokratisk republikanske partiet i USA, som var dominerande i amerikansk politikk i 25 år og forløparen til Det demokratiske partiet. Han stilte til presidentvalet i USA i 1796, som motkandidat til dåverande visepresident John Adams (føderalist). Han tapte valet, men vart utnemnd til visepresident. I 1800 stilte han til val mot Adams nok ein gong, og vann. Dette vert rekna for det første demokratiske valet der makta vart overført frå eit parti til eit anna.
Thomas Jeffersen døydde på same dag som forgjengaren sin, John Adams.
1190 Pelagia
1190 Pelagia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. september 1930 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Hesthamar
På Hesthamar ligg Skrivargarden, eit våningshus bygd i 1723 av sorenskrivar Jens Fabricius. Bygningen vart restaurert av filosofen Arild Haaland i 1970-åra, og er no freda.
Eit stykke oppe frå fjorden står eit minnesmerke kalla Steinkrossen som etter segna skal ha vorte sett opp til minne om lagmann Sigurd Brynjulfsson frå Aga. Han skal ha drukna på Samlafjorden i 1302 og vorten attfunnen i fjøra på Hesthamar.
Frå 1919 til slutten av 1950-åra låg Hardanger jordbruks- og fruktdyrkingsskule på Hesthamar.
Slektsnamn
Hesthamar er òg nytta som etternamn. Nokre kjende berarar er:
Muurame
Muurame er ein finsk kommune i landskapet Mellersta Finland. Kommunen har cirka 9 200 innbyggjarar og eit areal på 194,08 km², av dei er 49,98 km² vatn. Muurame er ein finskspråklig kommune som grensar til kommunane Jyväskylä og Toivakka
Krasnoperekopsk
Krasnoperekopsk (ukrainsk Краснопереко́пськ, russisk Краснопереко́пск) er ein by i Krimhalvøya i Ukraina som ligg sør på Perekop-eidet, ved breidda av Staresjøen og kring 124 km frå Simferopol. Han ligg langs jernbanelinja Dzjankoj-Kherson.
Byen vart grunnlagd i 1932 som ein industribusetnad for ein bromfabrikk nær Stare. I 1936 vart busetnaden kalla Krasno-Prekopsk og seinare berre Krasnoperekopsk (1964). I 1966 fekk Krasnoperekopsk bystatus.
Finn Kristensen
Finn Kristensen er ein norsk politikar frå Brevik i Telemark. Han var i tida 1981-93 statsråd i tre regjeringar leia av Gro Harlem Brundtland, og stortingsrepresentant frå Telemark og for Arbeidarpartiet frå 1969 til 1985.
Yrke og stortingsrepresentant
Kristensen var son til ein sveisar. Etter å ha vore lærling 1950-53 gjekk han 1954/55 sterkstraumlina ved Oslo elementærtekniske skole. Det neste året var han elektriker til sjøs, medan han åra 1958-62 var elektrikar ved Dalen Portland Cementfabrikk Norcem. Frå 1962 til -65 var han instruktør i Arbeidernes opplysningsforbund, sidan fylkessekretær i Telemark Arbeidarparti til 1969.
Valperioden 1960-63 var Kristensen medlem i Eidanger heradsstyre. Etter kommunesamanslåing var han medlem i Porsgrunn kommunestyre i to valperiodar, 1964-67 og 1968-71. I september 1969 vart han vald til å representere Arbeidarpartiet og Telemark fylke på Stortinget. Han var då 1969-73 medlem i Forsvarskomiteen. Etter attval 1973 og -77 var han medlem i Industrikomiteen til 16. oktober 1979, då han vart vald til formann i same komite.
Statsråd
Då Gro Harlem Brundtland danna si fyrste regjering, 4. februar 1981, vart Kristensen utnemnd til industriminister, ein post han hadde til regjeringa gjekk av midt i oktober. Stortingsperioden 1981-85 var Kristensen nestformann i Energi- og industrikomiteen.
Etter eit mellomspel som direktør i T-invest på Notodden kom Kristensen tilbake som statsråd også i Brundtlands andre regjering. Frå 9. mai 1986 til regjeringa måtte gå 16. oktober 1989, leia han Industridepartementet/Næringsdepartementet. I om lag eitt år var han så avdelingsdirektør i Statoil.
Også då Brundtland skipa regjering for tredje gong, 3. november 1990, tok ho med Kristensen med i statsrådskollegiet. Han fekk då leie Olje- og energidepartementet, seinare kalla Nærings- og energidepartementet, til han vart skifta ut 7. oktober 1993. I realiteten var det mykje same departementet som han styrte i tida 1986-89.
Næringsdrivar
Frå 1994 gjekk Kristensen over til å drive forretning. Han starta då opp F.K. Bedriftsutvikling, som han leia til 2007. Åra 1994-97 var han elles rådgjevar for selskapa ABB og FIBA Nordic Securities.
Chile
Chile, offisielt Republikken Chile, er eit land på vestkysten av Sør-Amerika som grensar til Peru, Bolivia og Argentina. Chile dekkjer ei lang, smal kyststripe mellom Andesfjella i aust og Stillehavet i vest. Det grensar til Peru i nord, Bolivia i nordaust, Argentina i aust, og Drakesundet i sør. Saman med Ecuador er det eitt av to land i Sør-Amerika som ikkje grensar til Brasil. Stillehavskysten til Chile er 6 435 km lang. Chilensk territorium omfattar òg Påskeøya og stillehavsøyene Juan Fernández, Isla Sala y Gómez og Desventuradas. Chile hevdar òg 1 250 000 kvadratkilometer av Antarktis, sjølv om alle krav er suspenderte under Antarktistraktaten.
Forma på Chile er eit særprega band av land 4 300 kilometer langt og i gjennomsnitt 175 kilometer vidt. Klimaet varierer; alt frå den tørraste ørkenen i verda – Atacama – i nord, via middelhavsklima i midtre deler, til eit regnfullt temperert klima i sør. Den nordlege ørkenen har ein stor mineralrikdom, hovudsakleg av kopar. Det relativt vesle sentrale området dominerer i tilhøve til folkesetnad og jordbruksressursar, og er kulturelt og politisk sentrum i landet. Sør-Chile er rikt på skog og beiteområde, og det har ei rekkje vulkanar og innsjøar. Den sørlege kysten er ein labyrint av fjordar, viker, kanalar, halvøyar og øyar.
Før spanjolane kom til området på 1500-talet låg norddelen av dagens Chile under Inkariket, medan mapuchefolk heldt til i sentrale og sørlege Chile. Landa erklærte sjølvstende frå Spania 12. februar 1818. I «salpeterkrigen» (1879–1883), slo Chile Peru og Bolivia, og vann det noverande nordlege territoriet sitt. Sjølv om landet har halde seg relativt fritt for statskupp og vilkårlege regjeringar samanlikna med andre land i Sør-Amerika, hadde Chile eit 17 år langt militærdiktatur (1973–1990) under Augusto Pinochet som etterlét meir enn 3000 menneske døde eller sakna.
I dag er Chile ein av dei mest stabile og velståande nasjonane i Sør-Amerika, og ei anerkjend middels makt. Det er leiande blant latinamerikanske land i menneskeleg utvikling, konkurranseevne, inntekt per innbyggjar, globalisering, økonomisk fridom og lågt korrupsjonsnivå. Det rangerer òg høgt regionalt i pressefridom og demokratisk utvikling. Men det har stor økonomisk ulikskap etter Gini-indeksen. I mai 2010 blei Chile det første søramerikanske landet til å bli med i OECD. Chile er ein av grunnleggjarane av både SN og Unionen av søramerikanske nasjonar.
Namnet Chile
Dei spanske conquistadorane høyrde om dette namnet frå inkaene, og dei få overlevande frå Diego de Almagro sin første spanske ekspedisjon sørover frå Peru i 1535-1536 kalla seg «menn av Chilli». Til sjuande og sist er Almagro kreditert for å ha spreidd namnet Chile, etter at han gav dette namnet til Mapochodalen. Den eldre stavemåten «Chili» blei brukt på engelsk til minst år 1900 før dei bytta over til «Chile».
Geografi
Chile er eit langt og smalt land på vestsida av Andesfjella. Det strekkjer seg over 4 630 km frå nord til sør. Landet har difor ei lang kystline mot det sørlege Stillehavet. På det breiaste er Chile 430 km. Med eit areal på 756 950 km² er landet det 38. største landet i verda, om lag dobbelt så stort som Japan.
Landet har stor variasjon i landskap, frå snødekte vulkanar, tørre ørkenar, fjordar, skog, isfjell og meir. Det høgaste fjellet er Ojos del Salado (6 879 moh.). Den lengste elva er Loa, som er om lag 44 mil lang.
Klima og miljø
Den nordlege Atacama-ørkenen inneheld store mineralverdiar, først og fremst kopar og nitrat. Den relativt vesle sentrale dalen, som blant anna inkluderer Santiago, dominerer landet med tanke på folkemengd og økonomi.
Langfjord kyrkje
Langfjord kyrkje, tidlegare Langfjord kapell, er ei langkyrkje frå 1891 i Alta kommune i Troms og Finnmark. Byggverket er i tre og er bygd med 250 plassar.
NK 831-834
NK 831-834  er fire frimerke utgjevne i 6.oktober 1978 med verdiar høveleg for frankering av postkort innan Norden (det grøne) eller brevpost innan Norden (det raude) og til andre land i Europa (det blå) – eller til småpakkar (det olivenbrune). Frimerka viser norske folkemusikkinstrument.
Chile
Klima og miljø
Det høgaste fjellet i landet heiter Ojos del Salado (6 879 moh.) Den lengste elva er Loa, som er 443 km lang.
Langfjord kyrkje
Tilkomst til staden er via Riksveg 882.
NK 831-834
Frimerka har den nynorske namneforma Noreg. Dei er utforma av Fredrik Matheson og gravert av Knut Løkke-Sørensen.
Chile
Klima og miljø
Ein kan dela inn Chile i fem ulike soner: i nord finn ein ørkensona (Atacama-ørkenen) som er ei av dei tørraste på jorda; litt mot sør mellom byane Copiapo og Illapel er ein halvørken.
I sentrale Chile ligg dei viktigaste byane i landet og størstedelen av folkesetnaden. Her drive ein intensivt landbruk takka vera fruktbar jord, regnfulle vintrar og tørre, varme somrar. Klimaet kan samanliknast med Sør-Europa, med solrike somrar og nedbør om vinteren.
Den sørlege sona mellom byane Concepción og Puerto Montt er godt eigna for jordbruk, fordi det er rikt på innsjøar.
Det finst aktive vulkanar i landet, og det førekjem alvorlege jordskjelv og tsunamier. Det sterkaste jordskjelvet ein har målt fann stad 22. mai 1960 i Valdivia, og målte 9,5 på Richters skala. Det er følgd av eit skjelv utanfor Concepción den 27. februar 2010 (8,8) og eit utanfor Valparaiso den 3. mars 1985 (8,0).
Nokre av miljøproblema i landet er luft- og vassforureining, og dessutan hogst av skogen.
Planteliv
Plantelivet i Chile er prega av ein høgare grad av endemisme og relativt færre artar i høve til floraen til andre land i Sør-Amerika. Ei klassifisering av floraen gjer det naudsynt å dela han inn i minst tre generelle soner: ørkenprovinsen i nord, Midt-Chile, og dei kjølige og fuktige områda i sør.
Det er registrert litt over 3000 soppartar i Chile, men dette talet er langt frå komplett. Det verkelege totale artstalet for soppar i Chile vil truleg vera langt høgare, gjeve eit generelt akseptert estimat som anslår at berre om lag 7 prosent av alle soppar over heile verda hittil er blitt oppdaga. Sjølv om mengda av tilgjengeleg informasjon enno er svært lita har det blitt gjort ein innsats for å anslå talet på soppartar som er endemiske til Chile, og 1 995 arter er blitt identifiserte som dette. Den nordlege regionen er i stor grad gold av vegetasjon, og er nærast ein absolutt ørken. I skråningane til Andesfjella finst det mykje gras, i tillegg til den spreidde tolabusken.
Den sentrale dalen er prega av fleire kaktusartar, hardfør espinos, chilensk furu, sørlege bøketre og copihue, ein raud klokkeforma blome som er nasjonalblomen i Chile.
Takeshi Hamada
Takeshi Hamada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Chile
Dyreliv
Dyrelivet i Chile er prega av ein høg grad av endemisme på grunn av den spesielle geografien i landet. I kontinentale Chile fungerer Atacama-ørkenen i nord og Andesfjella i aust som barrierar som har ført til isolering av flora og fauna. Den enorme utvidinga i lengd (over 4200 km) gjev eit breitt spekter av klima og miljø. Den geografiske isolasjonen til Chile har ført til ei avgrensa innvandring av dyreliv, slik at berre nokre få av dei mange særeigne søramerikanske dyra finst her. Blant dei større pattedyra er puma, lamaliknande guanako og reveliknande chilla. I skogregionen finst det fleire typar pungdyr og ein liten hjort kjend som pudu.
NK 882-883
NK 882-883  er to frimerke utgjevne i 24. mars 1981 for å markere hundreårsjubileet for etableringa av Norske melkeprodusenters landsforbund. Frimerka har verdiar høvelege for frankering av postkort innan Norden eller brevpost innan Norden. Frimerka viser norske husdyr.
Takeshi Hamada
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Sagan Tosu og Tokushima Vortis.
Chile
Dyreliv
Det finst mange fugleartar i landet, men dei fleste av dei større latinamerikanske typane er fråverande. Få ferskvassfiskar er endemiske, men nordamerikansk aure er blitt innført i innsjøane ved Andes. På grunn av nærleiken til Humboldtstraumen blømer havvatnet med fisk og andre former for marint liv, noko som i sin tur støttar eit rikt utval av sjøfuglar, inkludert fleire pingvinartar. Det finst ei mengd kvalar her, og ein har funne seks selartar i området.
NK 882-883
Frimerka har den nynorske namneforma Noreg. Dei er utforma av Omar Andrésen.
Chile
Historie
Chile blei fyrst folkesett av amerikanske urfolk for knappe 13 000 år sidan. Landet erklærte seg sjølvstendig innanfor det spanske kongedømmet 18. september 1810, og fekk fullt sjølvstende den 12. februar 1818. Sjølvstendet markerte byrjinga på ein lang demokratisk tradisjon som varte fram til 1973. Dei einaste avbrota var periodar med anarki på 1830-talet og 1930-talet. I 1970 blei Salvador Allende vald som leiar i Chile. Allende var ein sosialist, og i hans periode gjorde han blant anna USA-eigde kopargruver om til statlege chilenske føretak. Han blei difor motarbeidd av både innanlandske og amerikanske føretak, og dessutan av Central Intelligence Agency. Resultatet av politikken til Allende var at inflasjonen i byrjinga av 1973 kom ut av kontroll.
26. mai 1973 erklærte høgsteretten i Chile einstemmig at styret til Allende var i strid med konstitusjonen. Deretter blei Allende styrta i eit militærkupp 11. september 1973. Presidentpalasset der Allende og medarbeidarane hans heldt til blei bomba med fly før det blei angripe med stridsvogner og soldatar. President Allende og folka hans forsvarte seg i fleire timar. Då kampane var slutt, var Allende død. Meir enn tre tusen personar blei drepne under kuppet. I dei påfølgjande åra blei meir enn tretti tusen menneske torturert. Fram til 1990 var landet styrt som eit militærdiktatur under leiing av Augusto Pinochet, då den demokratiske valde presidenten Patricio Aylwin tok over.
Administrativ inndeling
Chile er delt inn i 16 regionar (regiónes) som igjen er inndelt i 56 provinsar. Provinsane er vidare delt opp i 346 kommunar (comunas):
Økonomi
Sentralbanken i Chile (Banco Central) ligg i Santiago. Den chilenske valutaen er chilensk peso (CLP). Chile er eit av dei mest stabile og velståande landa i Sør-Amerika, og leier latinamerikanske land i menneskeleg utvikling, konkurranseevne, inntekt per innbyggjar, globalisering, økonomisk fridom og låg oppfatting av korrupsjon. Sidan juli 2013 har Chile vore rekna av Verdsbanken som ein "høginntektsøkonomi", og dermed som eit utvikla land.
Chile har den høgaste graden av økonomisk fridom i Sør-Amerika (sjuandeplass på verdsbasis), på grunn av det uavhengige og effektive rettsvesenet sitt og forsvarleg offentleg finansforvalting. I mai 2010 blei Chile det første søramerikanske landet til å bli med i OECD. I 2006 var Chile landet med høgast nominell BNP per innbyggjar i Latin-Amerika, ein posisjon det har halde sidan.
Kopargruver utgjer 20 % av det BNP i Chile, og 60 % av eksporten. Kopargruva Escondida er den største i verda, og produserer over 5 % av dei globale forsyningane. Totalt produserer Chile ein tredel av koparen i verda. Codelco, det statlege gruveselskapet, konkurrerer med private. Viktige eksportartiklar er kopar, frukt, fisk, papir, kjemikaliar og dessutan vin.
Mat og drikke
Chilensk mat er ei blanding av urforlkstradisjonar og europeiske kolonibidrag.
Sidan 1970-talet har landet òg vore ein betydeleg vinprodusent.
Washington Luiz Pereira dos Santos
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Kotte
Sri Jayewardanapura Kotte (singalesisk ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, tamil ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம் கோட்டே), vanlegvis kalla berre Kotte, er den lovgjevande hovudstaden på Sri Lanka. Byen ligg om lag 8 km sør for Colombo, som er den administrative hovudstaden. Han har 117 600 innbyggjarar (estimat frå 2004).
Namnet «Kotte» (tamilsk kōṭṭai) tyder «festning». Byen var opphavleg ei borg, grunnlagd på 1200-talet av Nissanka Alagakkonara, ein tamilsk herskar, for å motstå innrykkingar frå Jaffna-kongedømet. Borga var bygd på eit myrlendt område og vart forsterka med ringmurar og ei djup vollgrav. Desse gjorde byen lett å forsvara, og han vart hovudstaden til dei singalesiske kongane av Kotte-riket i 1400-talet. På den tida fekk byen namnet «Sri Jayewardanapura Kotte», som tyder «Borga i den heilage siger-sterkande byen.»
Byen var hovudstaden åt Kotte-riket opp til slutten av 1500-talet. Han kom under portugisisk makt i 1565 då riket vart eit lydrike under Portugal. Etter at den siste kongen av Kotte-riket, Don Juan Dharmapala, døydde i 1597 fekk Portugal under Malvana-avtalen overhøgd over byen Kotte og resten av Kotte-riket. Portugisarane flytta hovudstaden sin til Colombo etter fleire åtak på Kotte. I utfall vart Kotte mindre viktig medan Colombo voks, og over dei neste hundreåra vart han til ein forstad åt Colombo sjølv om han enno hadde bystatus.
I 1979 avgjorde det srilankesiske parlamentet å flytta setet sitt åt Kotte. Avgjerda var både symbolsk og praktisk: parlamentet turvte ein større bygning, og det var vanskeleg å finna nok plass i Colombo. Den nye parlamentsbygningen vart innvigd 29. april 1982. Staten har planlagd å flytta andre departement dit over dei neste åra.
Kunsthistorie
Periodar innan kunsthistoria
Det er vanleg å dela kunsthistorien inn i periodar:
Kunsthistorikarar
Kunsthistoria har tradisjonelt vore skildra som ei utviklingshistorie. Den første boka i allmenn kunsthistorie var Franz Kugler si (1808-1858) Handbuch der Kunstgeschichte skrive i 1842. Andre viktige kunsthistorikarar er:
RS «Colin Archer»
RS 1 «Colin Archer» var den første redningsskøyta som vart bygd etter Colin Archer sine redningsskøyte-teikningar. Ho vart sjøsett i 1893. Denne skøytekonstruksjonen vart svært vellukka, og var med små endringar grunnlag for Redningsselskapet sine skøyter fram til 1924. Skøytene med motor som vart bygde på 1930-talet vart og i stor grad konstruert ut frå Colin Archer sine teikningar.
RS «Colin Archer» vart bygd ved Archer sit verft på Tolderodden i Larvik. Frå dette verftet hadde polarskipet «Fram» vorte sjøsett 26. oktober 1892. Materialar som var att etter bygginga av «Fram» vart brukte til RS «Colin Archer». Dei tre redningsskøytene som var sett i drift før RS «Colin Archer», var som Archer sine losskøyter utrusta med ei mast. Denne nye skøyta fekk to master. På stormasta, ei heller kort pålemast, var det gaffelstorsegl og fokk. I tillegg kunne ein bruke stor eller liten klyver og toppsegl. På mesanmasta var gaffelsegl.
Andre særmerkte trekk ved redningsskøytene til Colin Archer var mykje ballast samla på ein kort del av skøytelengda. Av ein total ballast på om lag 10 tonn utgjorde den utvendige jernkjølen om lag 5,5 tonn. Dette, saman med at klyverbommen kunne dragast inn i skøyta, gjorde skøytene svært manøvreringsdyktige.
Som ny var «Colin Archer» blankskrapa og olja. Seinare vart ho, til liks med dei andre redningsskøytene, kvitmåla. Sjølv om tre redningsskøyter hadde vore i drift ei tid fekk «Colin Archer» nummer 1 i Redningsselskapet sit skøyteregister. I tillegg til at denne skøyta vart prototypen på Colin Archer-skøytene, fekk ho mykje å seie for renommeet til Redningsskøytene. Under redningsaksjonen ved Hamningberg i Aust-Finnmark, 20. mai 1894, redda ho 36 menneske under vêrtilhøve som gjorde at andre båtar ikkje kunne legge ut. Denne hendinga fekk stor merksemd. Første føraren var Nicolai Anthonisen. «Colin Archer» var for det meste stasjonert i Lofoten og i Finnmark.
Skøyta vart seld i 1933 til Hans Borge i Tønsberg. Han selde henne vidare til Anna Foyn Bjønnes i 1937. Ho segla «Colin Archer» til USA med eit mannskap på 4 i 1938. Ho ar eigar av skøyta til 1961. Då fekk Redningsselskapet henne attende til Noreg. Skøyta var då i heller dårleg stand. Frå 1972 har Norsk Sjøfartsmuseum vore eigar. I 1973 inngjekk museet avtale med Seilskøyteklubben Colin Archer om vedlikehald og bruksrett. Hovudansvaret hadde Knut von Trepka.
I 1942 vart RS 22 «Vardø» omdøypt til RS «Colin Archer», eit namn ho hadde til vart teken ut or teneste i 1948.
Mannskapet på «Colin Archer» fekk Emile Robins belønning for 1921 og 1926.
Jarnbaneskjene
Jarnbaneskjena er togets veg. Dette gjer at tog kan køyra. Ei jarnbane består normalt av to parallelle skjener (vanlegvis av stål), som oftast med eit underlag av tverrliggande sviller av tre eller betong på eit lag med grus eller pukk (knust stein), såkalla ballast. Svillene held skjenene fast i ein konstant og standardisert avstand frå kvarandre, kalla sporvidd.
Sporvidder
Sporvidd er målet mellom dei parallelle skjenene. Denne må i dei fleste tilfella vera konstant, slik at toget ikkje sporar av. Det nasjonale jarnbanenettet i Noreg har ei sporvidd på 1435 mm, ei sporvidd som er kjend som normalspor Dersom sporvidda er smalare enn 1435 mm vert det kalla smalspor, i motsett fall heiter det breispor.
Leieskjener
På enkelte jarnbanestrekningar (hovudsakleg over bruer) kan det vera eit ekstra sett med skjener i midten, desse vert kalla for leieskjener. Leieskjenene skal halda toget på plass i sporet i tilfelle ei avsporing. Dersom eit tog hadde spora av på ei bru utan leieskjener kunne det hamna så langt utanfor profilet at det i verste fall ramla i elva.
Profil og masse
Jarnbaneskjener finst i ulike vektklassar. Di høgare massen er, di tyngre og raskare tog kan nytta sporet. Til gjengjeld er skjener med stor masse dyrare å anlegga. (merk: også andre forhold enn skjenemassen avgjer farten og massen til toget). Masseen til skjener vert oppgjeven i kg/m. Vanleg skjenemasse på norske hovudlinjer er 49 kg/m.
Likvidering
Likvidering, frå latin liquidare (gjere flytande), kan tyda:
Oljeplattform
Ei oljeplattform er ein konstruksjon sett saman av stål og betong, som utfyller ein eller fleire oppgåver i samband med utaskjærs (offshore) leiting etter eller utvinning av petroleum på oljefelt. Ei oljeplattform er utstyrt etter arbeidsoppgåvene på dekk, som til dømes boreutstyr, helikopterplattform og mannskapshotell. Ei oljeplattform kan, i tillegg til råolje, ha utstyr for å produsera naturgass og naturgasskondensat. Ei oljeplattform som har alle funksjonane boring, produksjon og bustad vert kalla ein integrert oljeplattform.
Gassplattformer, som vert brukte til petroleumsutvinning på stader der det ikkje finst råolje, vert òg stundom kalla oljeplattformer i daglegtalen.
Condeep er ein type oljeplattform med betongunderstell. Gullfaks C på Gullfaksfeltet er eit døme på ein slik oljeplattform.
Pylkönmäki
Pylkönmäki er ein tidlegare kommune i det finske landskapet Mellersta Finland. Kommunen vart slått saman med Saarijärvi kommune 1. januar 2009.
Universitetet i Stavanger
Universitetet i Stavanger (UiS) blei til 1. januar 2005. Den nye statusen til Høgskolen i Stavanger (HiS) kom etter førti år som høgskole. Universitet ligg på Ullandhaug i Stavanger. Universitetet i Stavanger blei tatt opp som medlem av European Consortium of Innovative Universities (ECIU) i oktober 2012. Sidan august 2019 har Klaus Mohn vore rektor ved universitetet.
Organisasjon
Universitetet er organisert i seks fakultet med underliggande institutt og senter, i tillegg til eit museum:
Historie
Det var på 1960-talet, med store studentkull for døra og stor oppbyggingslyst i landet, at ein først byrja å tala om ein høgare utdanningsinstitusjon i Stavanger. Stavanger Akademi, vitskapslaget i byen, drøfta først tanken på eit møte i 1960. I 1962 bad så kommunal- og arbeidsministeren og stavangermannen Andreas Cappelen ordføraren i byen om å setja universitet på dagsordenen. Det vart funnen tomt og pengestøtte, men då Stortinget gjorde vedtak om nytt universitet i 1963 var det Tromsø som fekk den nye institusjonen. Rogaland vart i staden oppmoda til å oppretta ein distriktshøgskole.
Rogaland Distriktshøgskole (RDH) vart opna på Ullandhaug i 1969, med Kjølv Egeland som den første direktøren. Etter nokre år flytta Lærarskolen og Norsk Hotellfagskole inn på området og blei del av skolen.
I 1971 oppretta RDH eit ingeniørstudium for petroleumsteknologi. Dette kan ha hjelpt til å få Statoil og Oljedirektoratet til Stavanger, og bidrog utan tvil til å utvikla oljemiljøet i byen. RDH utvida så med fleire humanistiske fag, og i 1975 hadde skolen 600 elevar. I 1985 fekk RDH sivilingeniørutdanning.
Høgskolesenteret i Rogaland (HSR) vart oppretta i 1986 ved samanslåing av RDH og Stavanger Ingeniørhøgskole. Røde Kors Sykepleierskole og Stavanger Sanitetsforenings Sykepleierskole fusjonerte til Stavanger Sykepleierhøgskole i 1988, som seinare fusjonerte med Sosialhøgskolen i Stavanger til ei stor Avdeling for helse- og sosialfag.
I 1998 sa Hernesutvalet nei til fleire norske universitet, men opna for fusjonar for å laga større utdanningsinstitusjonar. Høgskolen i Stavanger (HiS) vart formelt etablert 1. august 1994 då seks statlege og ein privat høgskule i Stavanger fusjonerte til ein institusjon.
I 2000 vedtok HiS ein strategi med mål om å bli universitet innan fire år. Mjøsutvalet, som sat frå 1997 til 2000, laga klare retningsliner for universitet som mellom anna sa at dei måtte kunne dela ut fire doktorgrader. Høgskolen kunne allereie gje dette i petroleumsteknologi og offshoreteknologi, og sette i gang med å skaffa seg godkjenning for to til. I juni 2003 fekk dei rett til å dela ut doktorgrad i spesialpedagogikk og risikostyring/samfunnsikkerheit. Same månaden sende dei inn søknad om å bli universitet.
I august 2004 året godkjende Nokut, Nasjonalt organ for kvalitet i utdanningen, søknaden, og i oktober skjedde den formelle godkjenninga av Kongen i statsråd. 29. oktober 2004 haldt statsminister Kjell Magne Bondevik og utdanningsminister Kristin Clemet pressekonferanse på Høgskolen i Stavanger der dei fortalde om vedtaket.
Universitetsbygget
Den største byggjeperioden var dei fem åra fram til 1979, då distriktshøgskolen bygde 20 000 m2 med undervisingsbygg. I dag finn ein eksempel både på raude brakker og penare bygg i sement og glas.
Alle avdelingane held til ved universitetsområdet på Ullandhaug, bortsett frå Fakultet for utøvande kunstfag som held til i Bjergsted i Stavanger sentrum.
Arion
Arion av Methymna var ein legendarisk gresk diktar frå øya Lésvos som levde rundt år 625 f.Kr. Han var særskild dyktig, og har fått æra for å ha utvikla diktforma dithyrambos. Instrumentet hans var ein kithara, ei form for lyre.
Diktaren heldt til ved hoffet til kong Periander av Korint, men ifølgje legenda fekk han ein dag høyra om ein viktig musikkonkurranse på Sicilia som han gjerne ville vera med på. Å vinna den ville gje han både pengar og ære. Arion la i veg, og tok dommarane med storm. Han vann førsteprisen.
Arion seglde heim med pengepremien og fleire gåver frå imponerte sicilianarar. Undervegs blei sjømennene på skipet misunnelege, og dei blei einige om å drepa diktaren og ta rikdommen hans. Dei overmanna han og gav han eit val: Han kunne anten ta livet sitt, slik at han ville bli gravlagd på land, eller hoppa over bord og få havet som grav.
Sjømennene var godt nøgde; dei trudde han hadde drukna og reiste tilbake til Korint. Men Arion var blitt redda av ein delfin, som tok diktaren på ryggen og bar han inn til land. Arion kom heim før sjømennene, og fortalde kong Periander kva som hadde skjedd. Kongen trudde ikkje heilt på historia om delfinen, og sette Arion i husarrest. Då sjømennene kom til byen, bad han dei koma til hoffet og spurde kor det var blitt av diktaren. Dei hevda at han var blitt igjen i Tarentum på Sicilia, ettersom folket der sette slik pris på dei. Då tro Arion fram for dei, og sjørøvarane måtte innrømma kva som verkeleg hadde skjedd.
Ei legende om stjernebiletet Delfinen seier at det vart plassert på himmelen av Apollon, som var gud for musikk, til ære for Arion og delfinen.
Lebesby kyrkje
Lebesby kyrkje er ei kyrkje frå 1962 konstruert i ei rektangulær form som ligg i Lebesby kommune i Troms og Finnmark.
Byggverket er i tre og er bygd med 170 plassar. Arkitekt var Odd Borgrud Pedersen.
NK 884-885
NK 884-885  er to frimerke utgjevne i 4. mai 1981. Frimerka er utgjevne i eit samarbeid mellom landa i CEPT-samarbeidet (Den europeiske konferanse for post- og telekommunikasjonar), slik at ei rad europeiske land gav ut frimerke med eitt tema, denne gongen folklore.
Frimerka har verdiar høvelege for frankering av brev innan Norden (det raude) eller brevpost innan Europa (det blå). Frimerka viser folkeleg målarkunst på trefat og treeske.
Frimerka har den nynorske namneforma Noreg. Dette var trettande gongen Noreg gav ut frimerke i CEPT-amarbeidet, men første gongen slike frimerke hadde namneformen Noreg. Dei er utforma av Arne E. Holm.
Daishi Harunaga
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Tenerife
Tenerife er den største øya i dei spanske Kanariøyane som ligg i Atlanterhavet utfor kysten av Afrika. Øya har eit areal på 2034,38 km². Ho har 886 033 innbyggjarar (2008), noko som også gjer henne til den folkerikaste øya i Kanariøyane og Spania. Tenerife er eit viktig turistmål i Spania.
Santa Cruz de Tenerife er hovudstaden på øya og sete for øyrådet (cabildo insular). Han er den nest største byen på Kanariøyane etter Las Palmas de Gran Canaria, og er hovudstad i det autonome området Kanariøyane i lag med Las Palmas de Gran Canaria. Mellom 1833 og 1927 var Santa Cruz de Tenerife den einaste hovudstaden på Kanariøyane.
På øya ligg La Laguna universitet, som vart grunnlagd i 1792. Verdsarvstaden San Cristóbal de La Laguna er den nest største bye på øya og den tredje største i øygruppa. På Tenerife ligg òg Teide, det høgaste fjellet i Spania og i Atlanterhavet og den tredje høgaste vulkanen i verda målt frå foten av fjellet. Teide er òg ein verdsarvstad.
Geologi
Den eldste fjellkjeda på Tenerife steig opp frå Atlanterhavet under eit vulkanutbrot som skapte øya for rundt tolv millionar år sidan. Øya som ho er i dag vart forma for tre millionar år sidan då tre øyar vart slått saman, med fjellkjedene Anaga, Teno og Valle de San Lorenzo. Den vulkanske aktiviteten på Teide var årsaka til denne samanslåinga. Vulkanen er i dag synleg frå dei fleste stader av øya, og krateret er på det største 17 km på tvers.
Historie
Den tidlegaste kjende busetnaden på øya er frå rundt 200 f.Kr., eit folk kalla guanchar. Dei var høge og kraftig bygd og såg ut som skandinavar med blå augo og langt, lyst hår. Dei hadde lite teknologi, sjølv etter steinalderstandard, og levde i hòler på øya.
Om lag hundre år før øya vart erobra vart tittelen mencey gjeven til monarken eller kongen av guanchane på Tenerife. Denne rolla vart seinare kalla «kapteinskap» av erobrarane. Tinerfe el Grande, son til mencey Sunta, styrte øya frå Adeje i sør. Då han døydde, gjorde dei ni borna hans opprør og kjempa bittert om korleis øya skulle delast mellom dei. Det vart oppretta to sjølvstendige achimenceyatos på øya, og ho vart delt inn i ni menceyatos, som liknar kommunane som finst her i dag.
Då Tenerife vart erobra av Spania bestod ho dermed av ni små guanchakongedøme. Spanjolane tapte først stort under Alonso Fernández de Lugo i det første slaget ved Acentejo i 1494, men guanchane måtte til slutt gje etter for betre teknologi og innførte sjukdommar dei ikkje var immune mot, og overgav øya til Castilla den 25. desember 1494 etter å ha tapt slaget ved Aguere og det andre slaget ved Acenterjo.
Mange av dei innfødde vart gjort til slavar, særleg dei som hadde ytt stort motstand under erobringa. Ein god del av dei innfødde omkom òg av sjukdommar som forkjøling og truleg koppar, som dei ikkje hadde immunitet mot. Etter erobringa vart øya kolonisert og folkesett på ny av immigrantar frå Det spanske riket (Portugal, Flandern, Italia, Tyskland). Dei store furuskogane på øya vart hogd ned for å gjere plass til store sukkerrøyrplantasjar i 1520-åra. Dei neste hundreåra var hovudnæringa basert på vin og kochenille, eit karminraudt fargestoff, og dyrking av bananar.
Som med resten av Kanariøyane hadde Tenerife eit nært samband med Latin-Amerika. Frå koloniseringa av Den nye verda tok til, stoppa mange ekspedisjonar på øya på veg til Amerika. Mange familiar emigrerte òg til Amerika frå Tenerife mot slutten av 1600-talet og på 1700-talet. Utflyttinga heldt fram på 1800- og 1900-talet på grunn av økonomiske problem, mangel på råmateriale og den lange avstanden til Europa. Denne utflyttinga gjekk hovudsakleg mot Cuba og Venezuela. I nyare år, etter at turistindustrien vart ei stor næring, har mange flytta til Tenerife igjen, inkludert mange etterkomarar av dei som forlet øya tidlegare.
Britisk invasjon
Gjennom historia har Tenerife vorte angripen av sjørøvarar frå mange nasjonar og ved fleire høve vorte angripe av nasjonar i krig med Spania.
First Fleet, leidd av den britiske kapteinen Arthur Phillip, stoppa på Tenerife den 3. juni 1787 for å få ferskvatn, grønsaker og kjøt, før han la ut på ei reise til Australia der han skapte den første europeiske busetnaden i Botany Bay. I 1797 invaderte britane Tenerife.
Øya har vorte angripen av mange andre, hovudsakleg engelskmenn, som Robert Blake, Walter Raleigh, John Hawkins og Woodes Rogers.
Moderne historie
I 1799 klatra naturalisten Alexander von Humboldt til toppen av Teide, og skreiv seinare om den vakre øya. Turistar starta å vitje øya i store mengder i 1890-åra, særleg dei nordlege byane Puerto de la Cruz og Santa Cruz de Tenerife. Santa Cruz de Tenerife var den einaste hovudstaden for Kanariøyane frå 1833 til 1027, då stillinga blei delt med Las Palmas ved dekret.
Før Francisco Franco kom til makta i Spania, var han blitt plassert på Tenerife i mars 1936 av dei republikanske styresmaktene som var vaktsame overfor dei politiske tendensane hans. Franco fekk nyss i dette og på Gran Canaria gjekk han med på å delta i eit militærkupp som resulterte i den spanske borgarkrigen. Kanariøyane fall til nasjonalistane i juli 1936 og motstandarane av innbyggjarane på øya vart utsett for masseavrettingar av det nye regimet. I 1950-åra førte elendet under regimet til at tusenvis utvandra til Cuba og andre delar av Latin-Amerika.
Vulkansk historie
Det er berre dei fire siste hundreåra ein har skriftlege kjelder om vulkanutbrot på Tenerife. Det første av desse skjedde i 1704, då Arafo, Fasnia og Siete Fuentes hadde utbrot samstundes. To år seinare, i 1706, skjedde det største kjende utbrotet på øya ved Trevejo. Denne vulkanen produserte store mengder lava som gravla byen og hamna Garachico, som i dei dagar av ein av dei viktigaste byane på øya. Det siste utbrotet på 1700-talet skjedde i 1798 frå Cañadas de Teide, i Chahorra. I 1909 hadde Chinyero i kommunen Santiago del Teide utbrot. Det er har ikkje vore nokre utbrot sidan den gong. Ingen av desse fire utbrota førte til tap av menneskeliv.
Geografi
Tenerife er ei kupert og vulkansk øy som er forma av dei mange vulkanutbrota gjennom tidene. Øya ligg mellom 28º og 29º N og 16º og 17º V. Ho ligg litt nord for den nordlege vendekretsen, sentralt i Kanariøyane mellom Gran Canaria, La Gomera og La Palma. Ho ligg om lag 300 km frå Afrika og 1000 km frå Den iberiske halvøya.
Tenerife er den største øya i Kanariøyane og har eit areal på og den lengste kystlinja på 342 km. I tillegg ligg det høgaste fjellet i heile Spania på Tenerife, Teide, med ei høgd på 3718 meter over havet.
Det ujamne og bratte landskapet på øya har skapt mange forskjellige klima og eit variert landskap, frå Parque Nacional del Teide med store furuskogar ved sidan av det vulkanske landskapet på toppen av Teide og Malpaís de Güímar, til Acantilados de Los Gigantes («Kjempeklippane») med bratte skrentar. Ein finn halvørkenar i sør og mange naturlege strender, som ved El Médano.
Klima
Tenerife er internasjonalt kjend som «Øya med evig vår» (Isla de la Eterna Primavera). Øya ligg på same breiddegrad som Sahara og har eit varmt klima året rundt med temperaturar som varierer frå 20-22 °C om vinteren til 26-28 °C om sommaren, med solskin året rundt. Det moderate klimaet på Tenerife vert i stor grad styrt av passatvinden og fukta vinden fører med seg vert i stor grad kondensert over dei nordlege og nordaustlege delane av øya. Dette fører til eit skyteppe mellom 600 og 1800 meter høgd i dette området. Dei kalde havstraumane nær Kanariøyane har òg ein avkjølande effekt på kysten og strendene.
Temperaturane varierer òg med høgda, og om vinteren kan ein nyte den varme sola på stranda, og berre nokre kilometer lenger inn i landet oppleve snø nær toppen av Teide. Det er òg klimaskilnader i lågare høgder, særleg mellom byane Santa Cruz de Tenerife og San Cristóbal de La Laguna. Santa Cruz har generelt varmt klima året rundt, medan La Laguna har litt lågare temperatur og større sjanse for regn.
Kommunar
Tenerife høyrer til provinsen Santa Cruz de Tenerife, som er delt inn i 31 kommunar.
Berre tre kommunar på øya grenser ikkje til havet: Tegueste, El Tanque og Vilaflor. Vilaflor er den høgastliggande kommunen i Kanariøyane og setet her ligg 1400 meter over havet.
Den største kommunen, med eit areal på 207,31 km² er La Orotava, som dekkjer det meste av Teide nasjonalpark. Den minste byen på øya og i øygruppa er Puerto de la Cruz med eit areal mindre enn 9 km².
Kommunane på øya er:
Turisme
Turisme er den viktigaste næringa på Kanariøyane og øygruppa er ein av dei store turistdestinasjonane i verda. I 2005 vitja nesten 3,5 millionar menneske Tenerife. Flest turistar vitjar sørsida av øya, som er varmare og tørrare enn det er i nord, med store turistsenter som Playa de las Americas og Los Cristianos. Ei ny lov på Kanariøyane har gjort at det no ikkje er lov å byggje fleire hotell på øya med mindre dei er 5-stjernershotell og har tenester som golfbanar eller kongressfasilitetar. Dette vart gjort for å auke turiststandarden og som eit ledd i auka miljømedvit.
Kultur og religion
Som i resten av Spania, er det store fleirtalet av øybuarane medlemmer av Den katolske kyrkja, men talet har lenge hatt ein fallande tendens. Av religiøse tradisjonar kan ein merka seg den årlege pilegrimsferda til Candelaria i august og februar, der truande utfører reisa til den store basilikaen i byen, i nokre høver over 40 km, til fots. Hensikten med denne pilegrimsreisa er å feira jomfru Maria som Vår Frue av Candelaria, vernehelgenen for Kanariøyane.
Spildra
Spildra (nordsamisk Spittá) er ei øy i Kvænangen kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i fjorden Kvænangen, vest for Jøkelfjorden og nord for øya Skorpa. Spildra har eit areal på 21,4 km² og det høgaste punktet på øya er Raideren på 444 moh. Øya hadde 35 innbyggjarar i 2006.
Spildra Skytterlag vart stifta i 1907.
Kota Wada
Kota Wada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Borex
Borex er ein kommune i distriktet Nyon i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Kommunen ligg ved foten av Jurafjella nær grensa til Frankrike.
Frederik Meltzer
Frederik Meltzer var ein norsk kjøpmann, eidsvollsmann og stortingsmann frå Bergen.
Bakgrunn
Far til Meltzer var kjøpmann i Bergen. Sjølv lærde han kjøpmannsyrket, mellom anna under eit toårig opphald i England og Frankrike. Han var frå 1802 kjøpmann på Tyskebryggja i heimbyen. Seinare vart han også overfiskevrakar og i 1837 børskommissær.
Pihtipudas
Pihtipudas er ein finsk kommune i landskapet Mellersta Finland. Kommunen har cirka 4 700 innbyggjarar og eit areal på 1 247,62 km², av dei er 172,64 km² er vatn. Pihtipudas er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Haapajärvi, Keitele, Kinnula, Pielavesi, Pyhäjärvi, Reisjärvi og Viitasaari.
Frederik Meltzer
Politisk utsending
I 1814 var Meltzer utsending frå Bergen til riksforsamlinga på Eidsvoll saman med Wilhelm Frimann Koren Christie, Jens Rolfsen og Jonas Rein. Der høyrde han til sjølvstendepartiet. Han var elles medlem av finanskomiteen.
Meltzer var representert på Stortinget 1821, 1822, 1824, 1827 og 1828. I 1821 søkte han om fritak, noko som vart avvist og han møtte frå 6. mars. På dette tinget kom han med forslag om at det norske flagget skulle ha same fargane som det franske, det USA-amerikanske og det nederlandske flagget, i tillegg til det britiske unionsmerket. Eit forslag som vart vedteke, og det norske flagget hadde fått si varige form. Han var medlem av 18 komitear, mellom dei om russehandelen i Finnmark, om bøkkerlauget i Bergen og om brennevinsbrenning på landsbygda. I 1822 var han med i komiteen om oppgjeret med Danmark. På 1824-stortinget var han med i bankkomiteen og i komiteen om kjøpstadskatten, og om fiskeria. Også i 1827 var han med i bankkomiteen samt næringskomiteen. På det overordentlege storting 1828 var han med i komiteen om auke av setelmassen.
Meltzer var i 1840 medlem av fiskerilovkommisjonen og i 1843 om vrakarvesenet. Sistnemnde år medlem av ein kongeleg kommisjon om skattestellet i byane. Meltzer døydde i Bergen i 1855. Han var far til Harald Meltzer.
Bustad i 1814
I 1814 budde Meltzer i eit hus i Slottsgaten 7 i Bergen. Det vart øydelagt under eksplosjonen på Vågen 20. april 1944. Dramshusen, handelshuset hans på Bryggen i Bergen, blei rive ved saneringa av den sørlege delen av Bryggen.
Utmerkingar
Meltzer vart riddar av den svenske Vasaordenen i 1821.
Paul Larssen Forsæth
Paul Larssen Forsæth var ein norsk gardbrukar, lensmann og stortingsmann frå Klæbu.
Forsæth var leiglendingsgardbrukar på Nordset i Klæbu. Han var også lensmann i Klæbu.
Forsæth vart innvald frå Søndre Trondhjems amt på det overordentlege storting 1814. Han var medlem av forhandlingskomiteen, og av deputasjonen som 10. oktober 1814 møtte Kristian Fredrik, samt møtte kronprins Karl Johan i Fredrikshald.
Forsæth døydde i Nordset i Klæbu i 1817. Til liks med broren Lars Larssen Forsæth hadde han vorte tildelt Dannebrogordenens hederstegn.
Lars Larssen Forsæth
Lars Larssen Forsæth var ein norsk gardbrukar, klokkar og eidsvollsmann frå Klæbu.
Forsæth var gardbrukar på farsgarden Forset heimbygda Klæbu. Frå 1812 var han i tillegg klokkar i Klæbu. Forsæth var også med i forlikskommisjonen. Han stod for bygginga av Klæbu kyrkje, og for bygginga av ei demning i Nidelva. Han er saman med Svend Aspås rekna som arkitekt for Støren kyrkje.
I 1814 var Forsæth utsending frå Søndre Trondhjems amt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Der slutta han seg til sjølvstendepartiet. 17. mai 1814 var han med i deputasjonen som møtte den nyvalde kongen, Kristian Fredrik.
Forsæth vart tildelt både Dannebrog og seinare borgardådsmedaljen. Han døydde på Forset-garden i 1839. Paul Larssen Forsæth var bror hans.
Kirovetz
Kirovetz («Кировец») er ein russisk traktor, produsert av «Петербургский тракторный завод» (Traktorfabrikken i St. Petersburg). Fabrikken har produsert traktorar heilt sidan 1924, då den byrja med å produsera «Фордзон-Путиловец» (Fordson Poltilovetsj), som var ein Fordson F produsert på lisens. Under 2. verdskrig produserte fabrikken krigsmateriale. Den har òg produsert anleggsmaskiner.
Fabrikken er best kjent for K700-serien, som er rammestyrte stortraktorar, med fleire hundre hk. Sidan produksjonen starta i 1962 er det produsert over 460.000 K700-traktorar. K700-traktorane vert nytta både for jordbruk, anleggsarbeid og militære føremål.
Berrøya
Berrøya (utt. ["bæ:rʌya] (N/A), [bæ:rʌ:’n] (D) er ei lita øy ved vestspissen av Grisvågøya i Aure kommune på Nordmøre. Langs søraustsida av Berrøya er det eit lite høgdedrag, og det høgaste punktet er 40 moh. Vestanfor Berrøya att ligg fire holmar: Litlberrøya og Krongelholmen ligg nærmast, og Ytre og Indre Fiskholmen ligg lengst i vest. Øya har eit areal på 385 dekar.
Zilog Z80
Zilog Z80 er ein 8-bits mikroprosessor som vart mykje nytta på 1970- og 1980-talet. Den fyrste brikka vart produsert i 1976. Z80 vart nytta både i heimedatamaskinar, i spelkonsollar og i sokalla embedded systems. Den norskutvikla datamaskinen Tiki 100 var til dømes basert på Z80-prosessoren.
Z80 er framleis å få kjøpt i laus vekt, men vert i dag langt mindre nytta enn det han var tidlegare. Alle moderne datamaskinar er i dag baserte på 32-bits eller 64-bits mikroprosessorar. I sokalla embedded systems er det framleis ein stor marknad for 8-bits mikroprosessorar, men her har nyare RISC-baserte prosessorar som til dømes AVR frå Atmel teke meir og meir over for dei gamle prosessorane.
Kirovske
Khrestivka (ukrainsk Хрестівка, russisk Крестовка, Krestovka) eller Kirovske (ukrainsk Кіровське, russisk Кировское, Kirovskoje) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 30 000 innbyggjarar. Sidan 2014 er han kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk. Ukrainske styresmakter endra i 2016 namnet på byen til «Khrestivka», men styresmaktene i folkerepublikken Donetsk anerkjente ikke dette.
1191 Alfaterna
1191 Alfaterna er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 11. februar 1931 av Luigi Volta ifrå Osservatorio Astronomico di Torino i Pino Torinese.
Konstantin Juon
Konstantin Fjodorovitsj Juon var ein russisk målar og scenograf tilknytt kunstrørsla Mir iskusstva. Seinare var han med og danna Samlinga av russiske kunstnarar og Det revolusjonære Russlands kunstnarforbund (AKhRR).
Liv og gjerning
Juon vart fødd i Moskva og kom frå ein familie av bankmenn av sveistsisk-russisk opphav. Frå 1892 til 1898 studerte han ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur der Konstantin Savitskij og Konstantin Korovin var mellom læremeistrane hans. Etter å ha fullført utdanninga ved kunstskulen tok han privatundervisning hos Valentin Serov (1898-1900).