cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vestre Jakobselv skole
Vestre Jakobselv skole er ein norsk offentleg grunnskule som ligg i Vestre Jakobselv i Vadsø kommune i Troms og Finnmark fylke. Han har 100 elevar i ti skoleklassar, desse er fordelte på klassetrinn frå fyrste til tiande. Skulen dekkjer heile barne- og ungdomstrinnet.
Leiar for skulen er rektor Jan Christiansen.
Konrad Knudsen
Konrad Gustav Knudsen var ein norsk  målar, journalist og politikar frå Drammen. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1937 til 1957. Knudsen er mellom anna kjend for å ha oppmoda sovjet-politikaren Lev Trotskij om å «søke asyl» i Noreg.
Drake Head
Drake Head er eit nes på vestsida av innløpet til Davies Bay. Det vart oppdaga frå «Terra Nova» under løytnant Harry L.L. Pennell i Royal Navy i februar 1911. og kalla opp etter Francis R.H. Drake, ein meteorolog ombord på «Terra Nova».
Konrad Knudsen
Knudsen var fødd i Drammen, der faren var målarmeister. Etter å ha avslutta handelsskulen i 1904, arbeidde han sjølv som målar i Drammen fram til 1908. Han reiste då til USA, der han arbeidde som vekselvis målar, tømmerhoggar og bygningsarbeidar, til han i 1917 fekk jobb som redaktør i den norskspråklege avis Social-Demokraten i Chicago. I 1920 reiste han tilbake til Drammen, og var dei neste tre åra arbeidsleiar for målarar. Han fekk då ei redaktørstilling i avisa «Fremtiden» sitt avdelingskontor i Hønefoss, og arbeidde der dei neste 13 åra.
I 1935 inviterte Knudsen den sovjetiske dissidenten Lev Trotskij til Noreg, og hyste han i eit hus som Knudsen leigde på Veksal i Heradsbygda, vest for Hønefoss. Etter at medlemer i Nasjonal Samling sommaren 1936 braut seg inn i huset, tok den norske regjeringa affære og justisminister Trygve Lie bestemte at Trotskij måtte ut av landet.
Ved stortingsvalet i 1936 vart Knudsen vald inn på Stortinget frå Buskerud fylke og for Arbeidarpartiet. Under andre verdskrigen rømde Knudsen fyrst til Sverige og arbeidde ved den norske legasjonen. Deretter reiste han over til Canada i 1941 og til New York i USA i 1942. Han arbeidde då i infomasjonstenesta for Noreg, og seinare i riksrevisjonen. Knudsen vart attvald til Stortinget i 1945, 1949 og 1953. Heile denne tida, 1945-57, var han medlem i Utanriks- og konstitusjonskomiteen.
Yabrud-distriktet
Yabrud-distriktet (arabisk منطقة يبرود) er eit distrikt (mantiqah) i Rif Dimashq guvernement i Syria. I folketeljing 2004, distriktet eit folketal på 48 370. Senteret i distriktet er byen Yabrud.
Inndelingar
Distriktet Yabrud er delt inn i to underdistrikt eller nāḥiyaer (folketala er frå folketeljinga i 2004):
Emmetten
Emmetten er ein kommune i kantonen Nidwalden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 774 meter over havet.
Kommunen ligg langs hovudvegen mellom Beckenried og Seelisberg på begge sider av Egg, ein rygg som kryssar Vierwaldstättersee.
Think About Things
«Think About Things» (islandsk tittel: «Gagnamagnið», norsk omsetjing: datamengda) er ein song frå 2020 av den islandske songaren Daði Freyr Pétursson og bandet hans Gagnamagnið. Songen vart gjeven ut 10. januar 2020 under sin islandske tittel, og den engelske versjonen vann den islandske songtevlinga Söngvakeppnin laurdag 29. februar 2020. Med sigeren vart «Think About Things» det islandske bidraget til Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland, men tevlinga vart avlyst på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020.
Om songen
"Teksta til «Think About Things» er ei av dei mest personlige eg har skrive. Songen handlar om veslejenta mi, som vart fødd i april i fjor. I teksta snakkar eg om kjensla du har dei fyrste dagane og vekene når du veit at du elskar denne personen av heile ditt hjarta, sjølv om de eigentleg ikkje har noko særleg samhandling."
Den islandske versjonen vart gjeven ut 10. januar 2020, medan den engelske versjonen deltok i den islandske songtevlinga Söngvakeppnin, den islandske versjonen av Melodi Grand Prix. I tevlinga deltok låten i den andre semifinalen laurdag 15. februar, og den vann til slutt finalen laurdag 29. februar. Den engelske versjonen vart dimed det islandske bidraget til Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 så EBU seg nøydd til å avlyse tevlinga for å hindra spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen covid-19. Island skulle ha delteke i semifinale 2 torsdag 14. mai 2020, men fekk aldri delteke i tevlinga.
Før Eurovision Song Contest 2020 vart avlyst, trekte fans, presse og veddemålsbyrå fram «Think About Things» som ein vinnarkandidat. Då Noreg og Sverige arrangerte alternative Eurovision-finalar i mai 2020, vann «Think About Things» avrøystinga i begge land.
Listeplasseringar
«Think About Things har teke seg inn på fleire hitlister rundt om i Europa.
Baladji Visjvanath
Baladji Visjvanath, engelsk skrivemåte Balaji Vishwanath, var pesjva (ein slags førsteminister) i Marathariket. Han hjelpte marathaherskaren Sjahu å festa grepet sitt om riket og betra stillinga si kraftig i høve til Mogulriket, og er blitt kalla den andre grunnleggjaren av Marathariket etter Sjivadji. Baladji grunnla sitt eige mektige pesjva-dynasti, og då han døydde i 1721 etterfølgde sonen Badjirao han i stillinga.
Liv
Baladji Visjvanath var chitpavan-brahmin og byrja karrieren sin i ei lågare administrativ stilling. Han steig i gradane til han enda opp som øvstkommanderande i hæren til Sjahu i 1711, og 16. november 1713 blei han utnemnd til pesjva. Han oppnådde økonomisk støtte frå bankfolk og rå makt frå grupper av marathakrigarar, og gjeninnførte lov og orden etter år med uro. Politisk spelte han ei viktig rolle ved å overtala leiande adelsfolk til å støtta Sjahu som leiar for Marathiriket heller enn rivalen Tarabai. Han byrja med å overtala den dåverande herren sin, Dhanadji Djadhav, til å gå over frå Tarabai sin hær til Sjahu etter å ha blitt send for å møta han. Sonen og arvingen til Dhanadji, Tsjandrasen, var ein bitter rival, og forfølge Baladji til Purandar og Pandavgad. Etter at Sjahu hadde eskortert Baladji til hovudstden sin Satara og bode Tsjandrasen om å koma med klagen sin mot han framfor han, gjekk Tsjandrasen over til Tarabai si side att. Dermed mista Sjahu mange krigarar, men Baladji klarte å samla ein ny hær for hans sak. Som hærførar erobra han det meste av Konkankysten. I 1712 velta han Tarabai og sonen hennar Sjivadji II då han fekk Radjasbai, den andre enkja etter den tidlegare kongen Radjaram, til å krevja trona av Kolhapur for sin son, Sambhadji. Gjennom dette blei Kolhapur underlagd Sjahu. I 1713 overtalte Baladji den hærføraren Kanhodji Angre, som hadde teke den dåverande pesjvaen til fange, til å gå over til Sjahu si side, Med makta herskaren hadde overført til han gjera Kanhodji til leiar for sjøvåpenet. Dei to gjekk saman om å ta over gamle marathaområde frå dei muslimske, mogulvennlege siddiane, og Kanhodji blei ein trugen tenar av Sjahu. Herskaren var svært nøgd med arbeidet til Baladji, og utnemnde han til ny pesjva 16. november 1713.
I mellomtida var Mogulriket råka av indre strid knytt til arvefølgja etter stormogulen Aurangzeb og etterfølgjaren hans, Bahadur Sjah. Farrukhsiyar kom til makta i 1713 me hjelp frå to brør, Sayyid Hussain Ali Khan og Sayyid Abdullah Khan. Stormogulen ønskte å kvitta seg med dei mektige sayyidane, og sende Hussain Ali Khan som visekonge til Dekkan for å gjenvinna makta der for mogulane. Samstundes bad han lokale marathaleiarar om å angripa han.
I juli 1718 forhandla visekongen fram ein avtale med Baladji som gav Marathariket tilbake det meste av territoria deira, inntekter frå skattane tsjauth (25 % av inntektene) og sardesmukhi (10 % til), og dei fengsla familiemedlemmene til Sjahu, mot ein årleg tributt og eit bidrag på 15 000 maratharyttarar til Mogulriket. Då Farrukhsiyar nekta å gå med på avtalen og la planar om å avsetja og drepa Sayyid-brørne, vende desse seg mot han. Med marathahjelp fekk dei stormogulen avsett, blinda og fengsla, og innsette i staden Rafi-ul-darjat og seinare broren hans Rafi Ud-Daulah som stormogular. Etter ei viss tid og påtrykk frå Baladji blei avtalen godkjend og Sjahu blei rekna som den rette herskaren av Marathariket. Som takk gav marathaleiaren Baladji Lohgad-festningen og landområda rundt.
Baladji Visjvanath var gift med Rani Radhabai (fødd Barve, 1700-1752). Blant dei var den neste pesjvaen, Badjirao, som fortsette arbeidet til faren.
Skeiselandskampen Noreg-Sovjetunionen 1955
Skeiselandskampen Noreg-Sovjetunionen 1955 fann stad på Bislett stadion i Oslo helga 26. og 27. februar. Sovjetunionen vann landskampen suverent med 1356,167 tidspoeng mot Noregs 1369,984. Landa stilte med ni utøvarar kvar som gjekk alle distansane, unnateke 10 000 meter der åtte mann frå landa var med. Noregs mannskap bestod av Hjalmar Andersen, Hroar Elvenes, Sverre Haugli, Finn Hodt, Knut Johannesen, Jan Kristiansen, Torstein Seiersten, Knut Tangen, Roald Aas.
Uksen
Uksen er ei isolert øy med bratte sider i Antarktis. Ho ligg 6 km nordaust for Tilley Nunatak, utanfor kysten av Mac. Robertson Land. Ho vart først kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og namngjeven av dei.
Skeiselandskampen Noreg-Sovjetunionen 1955
5 000 m
Dato: 26. februar <br style="clear:both;" />
1500 m
Dato: 27. februar <br style="clear:both;" />
10 000 m
Dato: 27. februar <br style="clear:both;" />
East Egerton
East Egerton er eit markant fjell, 2815 moh, som ligg 2 nautiske mil aust for Mount Egerton i Churchill Mountains i Antarktis. Det vart kartlagd av New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (1960–61) og namngjeve i samband med Mount Egerton.
Sivert Fergstad
Sivert Andreas Fergstad var ein norsk prest og politikar frå Byåsen i Trondheim.
Fergstad var son av ein skipper som døydde då Sivert var to år gamal. Han tok examen artium i 1835 og vart cand.theol. i 1841. Frå 1841 var Fergstad personalkapellan hos prost Widerøe i Stjørdal. År 1849 vart han den fyrste residerande kapellan i Meråker, sokneprest same staden 1864, og i tillegg prost i Søre Innherad frå 1875.
Fergstad var ordførar i Stjørdal 1846-49 og i Meråker 1854-57. Han var 2. representant på Stortinget frå Nordre Trondhjems amt i 1854, og 4. representant i 1857 og på omframstortinget 1858. I 1854 var han medlem av næringskomite nr 2, i 1857 av justiskomite nr 1. Synspunkta hans i mange saker låg til høgre i politikken og var truleg til hinder for attval.
Fergstad døydde på prestegarden i Meråker i 1885.
1995 Hajek
1995 Hajek er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 26. oktober 1971 av Luboš Kohoutek ifrå Hamburger Sternwarte i Bergedorf i Hamburg.
Øvre Alta skole
Øvre Alta skole er ein norsk offentleg grunnskule i Alta kommune i Troms og Finnmark fylke. Han har 122 elevar i sju skoleklassar, desse er fordelt på klassetrinn frå fyrste til sjuande. Skulen dekkjer heile barnetrinnet.
Leiar for skulen er rektor Torill Sætermo.
Ringenes herre: Atter en konge
Handling
Frodo Lommelun (Elijah Wood) og Samvis Gamgod (Sean Astin) har no blitt ført heilt til grensa av landet Mordor ved hjelp av Gollum / Smýgol (Andy Serkis). Ringen blir stadig tyngre å bera for Frodo. Gollum fører dei til ei bratt trapp opp i fjella som skal ta dei inn i Mordor, men Samvis stoler mindre og mindre på at Gollum har ærlege hensikter.
Etter slaget ved Hjelmsdjupet rir Gandalv (Ian McKellen) og Pippin (Billy Boyd) til Minas Tirith i Gondor for å overtala forvaltaren av Gondor, Denethor (John Noble) til å ta i mot hjelp frå Rohan. Kong Théoden (Bernard Hill) samlar hærstyrkane sine for å dra til Minas Tirith. Elrond (Hugo Weaving) overleverer det omsmidde sverdet etter kong Isildur til Aragorn (Viggo Mortensen). Dette sverdet vart brukt til å skjera ringen av handa til Sauron i fortida. Aragorn har Isildur til stamfar og er hans rettmessige arving, og dermed arving til trona i Gondor. Saman med Legolas (Orlando Bloom) og Gimli (John Rhys-Davies) forlèt han hæren til Théoden og reiser til det heimsøkte fjellet Dwimmorberg. Det bryggjer opp til eit stort slag ved Minas Tirith mot styrkane til Sauron samtidig med at Frodo og Sam rykkjer lengre inn i fienden sitt territorium med ringen.
Skjoldbruskkjertelen
Skjoldkjertelen (av latinsk glandula thyroidea; også kalla skjoldbruskkjertelen eller thyreoidea) er ein hormonkjertel som er sett saman av to halvdelar som ligg på halsen på kvar side av luftrøyret. I skjoldkjertelen vert hormona tyroksin (T4), og kalsitonin produserte. Sist nemnde hormon vert produsert dei såkalla C-cellene i skjoldbruskkjertelen for i hovudsak å senke kalsiumnivået i blodet. Derimot vert trijodtyronin (T3) frigjort i levera etter binding med thyroidbindande globulin.
Anatomi
Skjoldkjertelen sit på framsida av halsen, og den øvre lina vert avgrensa av den skrå lina på tyreoidalbrusken (like under adamseplet) og strekker seg ned til den sjette trakealringen (C-forma bruskringar på luftrøyret).
Skjoldkjertelen er ein av dei større hormonproduserande (endokrine) kjertlane – 10-20 gram hos vaksne – og har form som ein sommarfugl. Kjertelen kan verte forstørra ved ei rekkje sjukdommar og fører til sjukdommen struma.
Fysiologi
Hovudfunksjonen til skjoldkjertelen er å produsere hormona tyroksin (T4), trijodtyronin (T3) og kalsitonin. Opptil 80 % av T4 vert omdanna til T3 i perifere organ som levra, nyrene, og milten. T3 har om lag ti gonger så stor verknad som T4.
Produksjon og verknad av T3 og T4
Tyroksin vert syntetisert av follikelcellene i kjertelen frå fritt tyrosin og frå tyrosineiningane på eit protein kalla tyreoglobulin (TG, tidlegare kalla "kolloid"). Jod vert fanga opp av hydrogenperoksid som vert danna av enzymet tyreoperoksidase (TPO) og vert festa på posisjonene 3' og 5' på benzenringen til tyrosineininga på TG og på fritt tyrosin. Ved stimulering av thyreoideastimulerande hormon (TSH, eit hormon frå hypofysen) vil follikelcellene reabsorbere TG og ved ein prosess kalla proteolyse "klippe av" jodiserte tyrosin frå TG og dermed danne T4 og T3 (T3 har eitt jodatom mindre festa til seg enn T4), og frigjer dei til blodbanen. Skjoldbruskkjertelhormona som vert frigjorde er sett saman av ca. 90 % T4 og 10 % T3.
Hjerneceller er eit av hovudmåla for hormona T3 og T4. Hormona spelar ei viktig rolle i utviklinga av hjernen under svangerskapet.
I blodet er det meste av T4 og T3 bunde til transportmolekyl sidan dei er tungt løyselege i vatn. Dei er hovudsakleg bundne til tyroksinbindande globulin (TBG), prealbumin og albumin. Bere 0,02 % av T4 og 0,5 % av T3 sirkulerer fritt. Det er bere den frie fraksjonen som er aktiv i kroppen. På samme måten som steroidhormona kryssar stoffskiftehormona cellemembranar og verkar på reseptorar inne i cella, som påverkar DNA-transkripsjonen og dermed også proteinsyntesen.
Hos menneske vil born fødde med svikt i stoffskiftehormonproduksjonen få forstyrra og mangefull vekst og utvikling. Hjerneutviklinga kan vere mangelfull og ein kan utvikle kretinisme. I Noreg vert alle nyfødde screena ved hjelp av ein blodprøve, der ein måler TSH-nivået i blodet. På denne måten fangar ein opp dei fleste tilfella av medfødt hypotyreose, og tilstanden kan behandlast effektivt med tilført syntetisk tyroksin.
Regulering av T3 av T4
Produksjonen av tyroksin og trijodtyronin vert styrt av thyreoideastimulerande hormon (TSH) som vert skilt ut av hypofysens forlapp. TSH-sekresjonen vert igjen hemma av T3 og T4 via ein mekanisme kalla negativ tilbakekopling. TSH-produksjonen er avhengig av tyreotropinfrigjerande hormon (TRH) frå hypothalamus.
Kalsitonin
Eit anna hormon som vert skilt ut frå skjoldkjertelen er kalsitonin. Dette er med på reguleringa av kalsiumnivået i blodet. Dei parafollikulære cellene i kjertelen produserer kalsitonin ved høgt nivå av kalsium i blodet (hyperkalsemi). Kalsitonin stimulerer opptak av kalsium i beinvevet, i motsetning til parathyreoideahormonet (PTH) som friset kalsium frå beinvevet. Elles ser kalsitonin ut til å spele ei langt mindre rolle enn PTH ettersom kalsiumreguleringa held seg normal ved fjerning av skjoldkjertelen, men ikkje ved fjerning av parathyreoideakjertlane.
Det kan nyttast diagnostisk som ein tumormarkør for ein viss type kreft i skjoldkjertelen (medullært tyroidalt adenokarsinom) der høge kalsitonin-nivå kan oppstå, og auka nivå etter at kreftsvulsten er operert bort kan tyde på residiv (at gjenståande kreftceller held fram med å vekse). Det kan også nyttast i vevsprøver (biopsi) frå mistenkjelege lesjonar (f.eks. forstørra lymfeknuter) for å avgjere om det er spreiing frå den opphavlege kreften.
Kalsitonin kan nyttast terapeutisk til behandling av hyperkalsemi og beinskjørheit. Forskningsresultat frå Rikshospitalet har vist gode tendensar hos pasientar som har fått behandling med kalsitonin.
Rolla til jod
I område i verda der det er lite jod (essensielt for produksjon av tyroksin (T4) som inneheld fire jodatom) i maten kan skjoldkjertelen bli forstørra og ein får struma.
Tyroksin er kritisk i reguleringa av stoffskiftet og vekst i heile dyreriket. Mellom til dømes amfibie kan eit thyreoideablokkerande stoff hindre rumpetroll å utvikle seg til froskar, mens tyroksin kan framskunde denne prosessen.
Grunna skjoldkjertelens selektive opptak og konsentrering av eit relativt sjeldant grunnstoff, er han sensitiv for opptak av radioaktive jodisotopar som vert produserte i atomkraftverk (og av atombomber). Ved større ulykker slepp desse ut i atmosfæren og opptaket av radioaktive jodisotopar kan i teorien blokkerast ved metting av opptaksmekanismane ved tilskot av ikkje-radioaktivt jod, som vert innteke i form av kaliumjod-tablettar. Dessverre er ikkje alltid slike tabletter like tilgjengelege, og etter Tsjernobylulykka var det i åra som følgde auka førekomst av kreft i skjoldkjertelen hos born. Dette prinsippet kan også nyttast i behandlinga av visse former for skjoldkjertelkreft, der ein kan gje radioaktivt jod som fører til ein selektiv stråling av skjoldkjertelvev.
I Noreg er jod tilsett i mellom anna bordsalt.
Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie
Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie i Aten i Hellas er skipa 8. mai 1989 av Norges Universitetsråd, og vert finansiert og drive i fellesskap av  Universitetet i Oslo, Universitetet i Bergen, Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet i Trondheim og UiT Noregs arktiske universitet i Tromsø. Instituttet har som føremål å drive forsking, publisering og formidling for dei norske universitetsmiljøa i den antikke greske kulturen, soga, arkeologien og det greske språket, men har òg som oppgåve å forske i det moderne kulturlivet i Hellas. I samarbeid med den norske ambassaden i Aten skal instituttet arbeide for auka kulturell kontakt mellom Noreg og Hellas.
Instituttet skal leggje tilhøva til rette for vitskapleg diskusjon, utdanning og utveksling, og står òg for arkeologiske granskingar og utgravingar i Hellas etter løyve frå dei lokale styresmaktene.
Andre tilsvarande institusjonar i Aten
American School of Classical Studies at Athens, Australian Archaeological Institute at Athens, Belgische School te Athene, British School at Athens, Canadian Institute in Greece, Det Danske Institut i Athen, Deutsches Archäologisches Institut Athen, École française d’Athènes, Georgisches Institut in Athen, Irish Institute of Hellenic Studies at Athens, Nederlands Instituut in Athene, Österreichisches Archäologisches Institut Athen, Schweizerische Archäologische Schule in Griechenland, Scuola Archeologica Italiana di Atene, Suomen Ateenan-instituutti, Svenska institutet i Athen.
Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie.
Roding i England
Elva markerer delar av grensa mellom bydelane Newham og Barking and Dagenham i London, medan Redbridge har namn etter ei bru som går over elva. I Essex markerer ho delar av grensa mellom Epping Forest og Brentwood.
Fleire landsbyar langs elva i Essex er kollektivt kjent som the Rodings.
Kost som sjømerke
Kost er ei folkeleg nemning på eit flytande sjømerke eller seglingsmerke, anten ei flytestake eller ei bøyestake. Nemninga 'kost' skriv seg frå ei tid då slike sjømerke hadde ei sopelimeliknande innretning, ein kost, i toppen.
Van Hulssen Island
Van Hulssen Island er ei lita øy som ligg 3 nautiske mil (6 km) nordvest for Flatøyholmane i Holmevika i Antarktis. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936-37, og kanskje teke med i dei spreidde øyane dei kalla Ytterskjera. Van Hulssen Island vart inkludert i ei triangulering utført av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1954 og i 1955 oppretta laget ein automatisk vêrstasjon der. Ho vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter F.A. Van Hulssen, leiar for radiostasjonen ved Mawson Station i 1955.
Svenska institutet i Athen
Instituttet skal fungere som formidlar mellom styremaktene i Hellas og svenske forskarar, med hovudoppgåve å stå for eller take del i arkeologiske granskingar og utgravingar, etterarbeid etter utgravingar og publisering av funna og dei faste fornminna. Dessutan skal instituttet yte tenester til svenske forskarar som vil drive forsking i Hellas, og til utanlandske forskarar som vil studere funna frå dei svenske utgravingane og granskingane.
Andre tilsvarande institusjonar i Aten
Fleire land er representert i Aten med tilsvarande institusjonar, til dømes Noreg med Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie, som universiteta i Tromsø, Trondheim, Bergen og Oslo står attom. Andre er American School of Classical Studies at Athens, Australian Archaeological Institute at Athens, Belgische School te Athene, British School at Athens, Canadian Institute in Greece, Det Danske Institut i Athen, Deutsches Archäologisches Institut Athen, École française d’Athènes, Georgisches Institut in Athen, Irish Institute of Hellenic Studies at Athens, Nederlands Instituut in Athene, Österreichisches Archäologisches Institut Athen, Schweizerische Archäologische Schule in Griechenland, Scuola Archeologica Italiana di Atene, Suomen Ateenan-instituutti.
Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Svenska institutet i Athen.
Ennetbürgen
Ennetbürgen er ein kommune i kantonen Nidwalden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 435 meter over havet.
Kommunen ligg mellom Vierwaldstättersee og foten av Bürgenberg.
2S19 Msta
2S19 «Msta-S» (russisk Мста) er ein sjølvgåande 152,4 mm haubits utforma i Sovjetunionen. Han kom i teneste i 1989 som etterfølgjaren til 2S3 Akatsija. Kjøretøyet er basert på T-80-chassis, men er drive av T-72-dieselmotor.
Namngjevinga er etter elva Msta.
Utvikling
Msta er ein moderne haubits designa for distribusjon anten som ein upansra haubits som må flyttast med traktor eller lastebil, eller monterast i pansra kjøretøy som sjølvdrive artilleri. Dagens produksjon av taua modell er kalla Msta-B, medan sjølvgåande modell er Msta-S (òg kjend under GRAU-indeks 2S19).
Utvikling av 2S19 starta i 1980 under namnet «Ferma». Prototypen vart kjend som Ob'jekt 316.
Operativ bruk
Msta-S-haubitsar vart brukte av den russiske hæren til å levera artillerield mot tsjetsjenske separatistar i løpet av den andre Tsjetsjenia-krigen.
Msta-S har òg vorte brukt i krigen i Donbass av den ukrainske hæren og dessutan pro-russiske separatistar som overtok minst eitt slikt våpen under konflikten.
Fåberg kyrkje
Fåberg kyrkje er ei krosskyrkje frå 1727 i Lillehammer kommune, Oppland fylke.
Bygningen er av tømmer og har 370 sitjeplassar. Det er ei krosskyrkje, slik dei fleste kyrkjene vart bygde på 1700-talet i Gudbrandsdalen, inspirert av domkyrkja i Oslo. Fåberg er den einaste med tårnet i vest; dei andre har sentraltårn. Ein trur at det kan vere den lokale byggmeisteren Svend Olsen Traaseth som var byggmeister for kyrkja. Han bygde sidan fleire kyrkjer i Gudbrandsdalen og Valdres.
Kyrkja vart modernisert på 1800-talet: Interiøret vart forenkla og veggane kvitmåla. Ved ei restaurering i 1956 vart kyrkja ført tilbake til sin gamle stil.
To portalar frå den gamle stavkyrkja i Fåberg er oppbevart på Kulturhistorisk museum i Oslo. Eit krusifiks frå mellomalderen er på Maihaugen. Den gamle almissetavla frå kyrkja frå 1668 er no i Garmo stavkyrkje på Maihaugen.
På kyrkjegarden finn ein mellom anna to krigsgraver for allierte soldatar (Commonwealth War Graves) frå fyrste verdskrig, og nord for kyrkja er ein runestein som vart funnen i området.
Skellefteå kommun
Skellefteå kommune ligg på svenske landskapet Västerbotten i lenet Västerbottens län. Administrasjonssenteret i kommunen ligg i Skellefteå.
Skellefteå er den største kystkommunen i Sverige med omsyn til areal. Han har på ein stad grense mot Umeå kommune. Kommunegrensene møtes omtrent der byen Botsmark ligg. I kommunen finst det såkalla Skelleftefeltet med fleire gruver (kopar, sink, bly, sølv og gull). Boliden AB har røtene i Bolidengruvan, i gruvebyen Boliden.
Tettstader
Skellefteå kommune hadde 20 tettstader i 2005. Folketalet i tabellen er frå 31. desember 2005.
Idrettsforeningen Fløya
Idrettsforeningen Fløya er eit idrettslag heimehøyrande i byen Tromsø. Laget vart stifta 22. juni 1922 og er særleg aktivt i fotball, med bogeskyting som den andre idrettsgreina til IF Fløya. Fløya spelar i grøne drakter med kvite bukser.
IF Fløya har særleg utmerkt seg i kvinnefotball. Frå 1990 til i dag har laget spelt fleire bolkar i den norske toppserien. Både i 2003 og 2005 kom Fløya på bronseplassen i toppserien. I 2006-sesongen tok laget seg til semifinalen i NM-cupen. Nina Nymark Andersen og Christine Bøe Jensen er dei mest kjende Fløya-spelarane.
Fløya sitt lag for menn vann Nord-Noregsmeisterskapen i 1936. Sidan det allnorske seriesystemet kom på plass i 1971 har Fløya-laget jamnast deltek på nivå 4 og 5.
Kvinnelaget i fotball
Laget spelar i 1. divisjon fotball (2020). Endra 26. august 2020.
Herrelaget i fotball
Laget spelar i 2. divisjon (2020).
Systerkyrkjene i Gran
Systerkyrkjene i Gran er to kyrkjer bygde i stein i mellomalderen, og som står tett attmed kvarandre på Granavollen i Gran kommune på Hadeland. Den eldste og minste av dei har namnet Mariakyrkja. Ho er ei langkyrkje med romanske og gotiske stiltrekk frå før år 1150. Ho har i dag plass til 150 menneske og var truleg soknekyrje for Gran. Den største og litt yngre heiter Nikolaikyrkja og har i dag 250 plassar. Ho er frå før år 1200 og var i si tid fylkeskyrkje for Hadeland.
Stein frå ombygginga på slutten av 1200-talet vart nytta i bygginga av Steinhuset på Granavollen. Dette er eit profant bygg og kan hende bygd nokre år før Håkonshallen i Bergen, som er bygd etter 1260. Dette vil i tilfelle flytte tidspunktet for ombygginga av kyrkjene nokre år bakover i tid frå slutten til midten av 1200-talet.
Segna seier at det var to søstrer som var uvener og måtte ha kvar si kyrkje, men i mellomalderen var det ikkje uvanleg at det vart bygd fleire kyrkjer tett inntil kvarandre, men med ulik funksjon.
Granavollen har vore samlingsstad i uminnelege tider. Det eldste funnet herfrå er runesteinen på Granavollen frå 1000-talet. Han står no bak koret på Nikolaikyrkja.
Utanfor porten til Søsterkyrkjene står ein milestein som oppgir at det er 533 km til Nidaros, og dette er langs pilegrimsleia gjennom Gudbrandsdalen. Tårna på Søsterkyrkjene dannar utgangspunktet for kommunevåpenet til Gran kommune. Aasmund Olavsson Vinje er gravlagd på kyrkjegarden til Søsterkyrkjene, og i 1873 vart det reist eit monument over Vinje framfor Nikolaikyrkja.
Someone Saved My Life Tonight
«Someone Saved My Life Tonight» er ein song av Elton John på albumet Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy frå 1975. Teksten er skriven av Bernie Taupin.
Songen vart gjeven ut som den einaste singelen frå albumet i 1975 og nådde fjerdeplass i USA og Topp 25 i Storbritannia. I USA selde han til gull same året. I Canada nådde singelen andreplassen og var den første singelen til John på lang tid som ikkje gjekk til topps der.
Taupin skreiv teksten om ei tid i 1969, før John hadde vorte ein populær musikar og han var klar til å gifte seg med kjærasten Linda Woodrow. John og Woodrow delte ei leilegheit med Taupin i Furlong Road i East End of London, derfor opningslinja «When I think of those East End lights». Han hadde store tvil om det komande bryllaupet og tenkte på å ta sjølvmord. Han søkte tilflukt hos venene sine, særleg Long John Baldry, som overtydde John om å gje opp ekteskapsplanane for å redde musikkarrieren sin. Som teikn på takksemd og respekt for Baldry, skreiv Taupin han om til «someone» i tittelen. Somme radiostasjonar bannlyste eller endra songen fordi det vart nytta orda «damn it» i andreverset.
Songen som med ei lengd på 6:45 var ein av dei lengste singlane til Elton John, var meint å kortast ned for å tilpassast radioformatet, men John nekta MCA Records å redigere songen, og han vart gjeven ut i sin heilskap.
John har spelt songen mange gonger på konsertane sine, mellom anna i Central Park i september 1980.
Working Classical
Working Classical er den tredje plata til Paul McCartney med original klassisk musikk. Det kom ut mindre enn ein månad etter Run Devil Run i 1999.
Bakgrunn og innspeling
Etter det klassiske albumet Standing Stone i 1997, var konseptet bak Working Classical å gjere om eksisterande (og i somme tilfelle velkjende) McCartney-songar til klassisk orkestermusikk. McCartney komponerte òg nokre nye stykke til dette prosjektet, «Haymakers», «Midwife», «Spiral» og «Tuesday». Ei anna innspeling av «A Leaf» vart opphavleg gjeven ut 21. april 1995 på ein CD-singel, og vart her spelt inn på nytt.
Musikken vert framført av London Symphony Orchestra og Loma Mar Quartet arrangert av Richard Rodney Bennett, Jonathan Tunick og Andy Stein.
Utgjeving og mottaking
Paul McCartney's Working Classical vart nok ein suksess i sjangeren, sjølv om det ikkje gjekk inn på den vanlege albumlista i USA. Det fekk òg betre omtale enn det førre klassiske albumet, Standing Stone.
Innhald
All musikk av Paul McCartney.
1996 Adams
1996 Adams er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Maria. Han blei oppdaga den 16. oktober 1961 av Indiana Asteroid Program ifrå Goethe Link Observatory i Brooklyn i Indiana.
Kebaragrotta
Kebaragrotta (hebraisk מערת כבארה Me'arat Kebbara, arabisk مغارة الكبارة Mugharat al-Kabara) er ei kalksteinsgrotte i Israel i Wadi Kebara, 60 - 65 meter over vestskrenten av Karmelberget i Ramat Hanadiv reservatet i Zichron Yaakov. Grotta var busett mellom 60 000 - 48 000 år sidan og er kjend for funn av hominidar under ei utgraving leia av professor Ofer Bar-Yosef.
Dorothy Garrod og Francis Turville-Petre undersøkte grotta tidleg i 1930-åra, men den klårt viktigaste oppdaginga i Kebaragrotta vart gjort i 1982 då det mest komplette neandertalar-skjelettet til då i verda vart funnen. Det fekk kallenamnet «Moshe» og er datert til kring 60 000 år sidan. Skjelettet bestod av ein stor del av torso (ryggsøyle, ribbein og bekken). Kraniet og det meste av dei nedre lemmene mangla. Tungebeinet var òg bevart, og det var første gongen eit slikt neandartalarbein var funnen.
Kebarakulturen er kalla opp etter denne staden.
Rother i West Sussex
Rother er ei elv i grevskapa Hampshire og West Sussex i England. Ho er 48 kilometer lang, og renn frå Empshott i Hampshire til ho munnar ut i Arun ved Stopham i West Sussex.
Den nedste delen til elva, nedstraums frå Midhurst, vart gjort farbar for båttrafikk ved bygginga av vassvegen Western Rother Navigation i 1794. Rother Navigation steig 26 meter frå Stopham til Midhurst ved hjelp av åtte sluser. Petworth vart knytt til elva med ein kort kanal kalla Petworth Canal, som var to kilometer lang med to sluser. Vassvegen vart stengd for trafikk i 1888, og formelt forlate i 1936.
Elva får delar av vassføringa si frå kjelder i den bratta hellinga i krittlaga i South Downs, som renn med konstant volum og temperatur gjennom heile året. Dette gjev elva ei meir stabil sommervassføring enn kva ein finn i det øvre løpet til Arun, som drenerer leiregrunn. Denne stabile vassføringa gav kraft til fleire vassmøller langs elva.
Eilers Peak
Eilers Peak er eit markant fjell, kring 1500 moh, 2,5 nautiske mil nord-nordvest for Rand Peak sentralt i Nebraska Peaks. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter D.H. Eilers ved Rossbarrieren Management Office ved University of Nebraska, Lincoln og eit medlem av den glasiologiske gruppa til US Antarctic Research Program i løpet av Rossbarrieren-prosjektet, 1974–75.
Slaget ved Plassey
Slaget ved Plassey fann stad 23. juni 1757 og var ein avgjerande siger for Det britiske austindiske kompaniet over Nawaben av Bengal og hans franske allierte. Dette gjorde at selskapet kunne herska over Sør-Asia, som dekte det meste av India dei neste 190 åra. Slaget fann stad ved Palashi i Bengal, ved breidda av Bhagirathielva, om lag 150 km nord for Calcutta, nær Murshidabad, då hovudstaden i det udelte Bengal. Motstandarane var Siraj-ud-daulah, den siste sjølvstendige nawaben av Bengal og Det britiske austindiske kompaniet.
Før slaget vart Calcutta angripe og plyndra av Siraj-ud-daulah og hendinga i Det svarte holet skjedde òg før slaget. Britane sendte forsterkingar under oberst Robert Clive og admiral Charles Watson frå Madras til Bengal og tok Calcutta attende. Clive nytta så høvet til å erobre det franske fortet i Chandernagar. Uro og mistanke mellom Siraj-ud-daulah og britane enda med slaget ved Plassey. Slaget var ein del av sjuårskrigen (1756–1763) og Det franske austindiske kompaniet sende ein liten kontingent for å kjempe mot britane. Siraj-ud-Daulah hadde ein langt større styrke og heldt stand ved Plassey. Britane var uroa over at dei hadde langt færre folk og danna eit komplott med den degraderte hærsjefen til Siraj-ud-Daulah, Mir Jafar, i lag med andre som Yar Lutuf Khan, Jagat Seth (Mahtab Chand og Swarup Chand), Omichund og Rai Durlabh. Mir Jafar, Rai Durlabh og Yar Lutuf Khan samla så troppane sine nær slagmerka, men gjorde aldri teikn til å delta i slaget. Armeen til Siraj-ud-Daulah vart slått av om lag 3000 soldatar under oberst Robert Clive, fordi Siraj-ud-daulah flykta frå slagmerka og konspiratørane heldt seg i ro.
Dette viste seg å vere eit av dei viktigaste slaga for kolonimaktene å få kontroll over Sør-Asia. Britane fekk no enorm påverknad over nawaben og klarte å få mange konsesjonar som vog opp for tidlegare tap og inntekter frå handelen. Britane nytta desse inntektene til å forsterke militæret og presse dei andre europeiske kolonimaktene, som nederlendarane og franskmennene ut av Sør-Asia, og utvida slik Det britiske imperiet i Asia.
Kjelder
''
Pa'argrotta
Pa'argrotta , (hebraisk מערת פער) er ei karstisk slukhol i Øvre Galilea i Israel. Grotta ligg mellom Adirparken )(ein del av Meronfjella), og Sasa kibbutz. Slukholet fører vatn frå Pa'arelva til underjorda.
Naturreservat
Grotta er eit 14 dekar stort naturreservat, erklært i 1967, med same namn. I reservatet finne in palestinaeik (Quercus calliprinos) og Quercus infectoria-eik, hagtorntre, steinnype og krokusliljer.
Ytterskjera
Ytterskjera eller Van Hulssen Islands er ei gruppe på kring ti småøyar i Antarktis der Van Hulssen Island er den største. Dei ligg 1,5 nautiske mil (2,8 km) nord for Pila i Holmevika. Øyane vart kartlagde av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936-37, og namngjevne av dei. Ho vart kartlagd på ny av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), 1954-62, og kalla opp etter den største øya i gruppa.
Ketil Motzfeldt
Ketil Johnsen Melsted Motzfeldt var ein norsk offiser, sjømann, embetsmann, stortingsrepresentant og statsråd. Peter Motzfeldt var far hans, Ulrik Motzfeldt bror hans.
Motzfeldt var fødd i Bergen. Tolv år gammal vart han teken opp ved sjøkadettinstituttet i Fredriksvern, tok eksamen og vart sekondløytnant i 1832. Frå 1833 til -35 siglde han i koffardifart, var deretter ekvipasjemeister ved marinen sitt verft 1836-38 og 1841-42. År 1844 var han sjef for dei fyrste djupnemålingar langs kysten av høvesvis Finnmark og Møre. Han var oppsynssjef under vårsildfisket 1851-57 og lofotfisket 1858.
År 1854 var Motzfeldt formann i ein kongeleg kommisjon om lofotfisket, og medlem av kommisjonar om stortingsbygninga 1857, om skysslova 1858, om seifisket i Nordland og Finmarken 1859. I 1877 deltok han i den parlamentariske skattekommisjonen.
I 1852 og -53 var han ekspedisjonssjef i postvesenet. Generalpostdirektør frå 1857 til 1860, då generalpostdirektoratet vart omgjort til Postdepartementet. Motzfeldt vart då statsråd og sjef for både Postdepartementet og Marinedepartementet frå 18. august 1860 til 31. oktober same året. Deretter var han medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm fram til 30. september 1861, frårekna to veker i august då han var medlem av den svensk-norske interimsregjeringa som styrte medan kongen var sjuk. Frå 1. oktober til 1. desember 1861 var han sjef for Marine- og postdepartementet.
Motzfeldt representerte Christiania på Stortinget 1854 og Christiania og Hønefoss 1857 og 1858, og Christiania, Hønefoss og Kongsvinger 1859-60. Frå 1871 til 1885 var han stortingsmann for Jarlsberg og Larvik amt. I 1854 var han sekretær i militærkomiteen, i 1857 medlem i same. Han var i 1859-60 formann i både militærkomiteen og trykkekomiteen. Frå 1871 til -82 var han mellom anna formann i næringskomite nr 1, og 1874 medlem av jarnbanekomiteen samt 1875-77 medlem av røysterettskomiteen. 1880-82 var han medlem av Lagtinget, 1883-85 av konstitusjonskomiteen.
Motzfeldt vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1857, og i 1860 forfremja til kommandør. Han var også riddar av den danske Dannebrogordenen og kommandør av 1. klasse av den svenske Nordstjerneordenen.
Etter han gjekk av frå statsrådet i 1861 budde Motzfeldt i Borre fram til 1886. Sidan var han busett i Kristiania, der han døydde i 1889. Hans Dagbøger 1854-1889 vart utgjevne i 1908.
Sevje
Sevje eller save er ei næringsrik planesaft som finst i dei ytre delane av veden til tre og buskar om våren. Ho inneheld sukker, nitrogenhaldige organiske bindingar og uorganiske ion. Det meste av den organiske næringa stammar frå lagra stoff som stive, som finst i levande celler i vedvevet (parenkym og margstråler). Om våren blir stiva spalta til sukker som vandrar inn i ledningsbanane. Sevja tjner som næring når knoppane veks og utviklar seg, og seinare for veksten av dei unge blada.
Nokre sevjer kan brukast som næringsmiddel av menneske og dyr. Bjørkesevje eller bjørkesaft har tradisjonelt vore brukt til drikke, søtingsmiddel i til dømes bakverk, eller gjæra som bjørkevin. Lønnesirup er eit utbreidd søtingsmiddel i nordamerikansk matlaging, til dømes til pannekaker. Palmesevje kan drikkast som palmesaft, kondenserast til palmesukker, gjærast til palmevin eller destillerast vidare til arak.
Lavallee Point
Lavallee Point er det nordlegaste punktet på Shipton Ridge i Allan Hills i Oates Land. Det vart undersøkt av New Zealand Antarktis Research Program (NZARP) Allan Hills Expedition (1964) som rapporterte at dei kalla neset opp etter løytnant Lavallee i U.S. Navy som assisterte ekspedisjonen i Allan Hills.
Ski-VM 2017
Verdsmeisterskapen på ski i nordiske greiner 2017 vart arrangert i perioden 22. februar til 5. mars 2017 i Lahti i Finland. 21 tevlingar vart avvikla i løpet av meisterskapen. Det var sjuande gongen eit ski-VM fann stad i Lahti, sist i 2001.
Sprint, fristil
Dato: 23. februar 2017 <br style="clear:both;" />
15 km klassisk stil
Dato: 1. mars 2017 <br style="clear:both;" />
30 km/stilbyte
Dato: 25. februar 2017 <br style="clear:both;" />
50 km fellesstart fristil
Dato: 5. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Lagsprint, klassisk stil
Dato: 26. februar 2017 <br style="clear:both;" />
4 × 10 km stafett
Dato: 3. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Sprint fristil
Dato: 23. februar 2017 <br style="clear:both;" />
10 km klassisk stil
Dato: 28. februar 2017 <br style="clear:both;" />
15 km/stilbyte
Dato: 25 februar 2017 <br style="clear:both;" />
30 km fellesstart fristil
Dato: 4. mars 2017 <br style="clear:both;" />
4 × 5 km stafett
Dato: 2. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Normalbakke &10 km
Dato: 24. februar 2017 <br style="clear:both;" />
Storbakke & 10 km
Dato: 1. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Lagtevling (normalbakke & 4x5 km)
Dato: 26. februar 2017 <br style="clear:both;" />
Tomannsstafett (storbakke & 15 km á 10 etappar)
Dato: 3. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Normalbakke
Dato: 25. februar 2017 <br style="clear:both;" />
Storbakke
Dato: 2. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Lagtevling
Dato: 4. mars 2017 <br style="clear:both;" />
Skihopping kvinner
Dato: 24. februar 2017 <br style="clear:both;" />
Skihopping mixlag
Dato: 26. februar 2017 <br style="clear:both;" />
Øyer kyrkje
Øyer kyrkje er ei krosskyrkje frå 1725 i Øyer kommune i Innlandet.
Byggverket er i tre og har 300 sitjeplassar. Tårnet kom til noko seinare på 1700-talet, og kyrkja har endra farge og framtoning opp gjennom åra. Ei stund var ho raud. Klokkene hang i ein stopul heilt til 1866.
Cromwellstraumen
Cromwellstraumen er ein havstraum som renn som ein understraum austover langs ekvator i Stillehavet, under den vestoverretta ekvatorstraumen. Han er observart frå Galapagosøyane på 91 ºV til omkring 160 ºV, ein avstand på nær 8000 km. Cromwellstraumen er symmetrisk om ekvator, og strekkjer seg omkring 150 km på begge sider. Vertikalt strekkjer han seg frå kring 20 meter djupne til kring 200 meter djupne. Straumen er kraftigast omkring 50-100 m ned, og er der over 1 m/s. Han transporterer omtrent like mykje vatn som det Floridastraumen transporterer gjennom Floridasundet, kring 30 millionar kubikkmeter per sekund. Straumen er merkverdig stabil. Ein har òg funne ein tilsvarande understraum ved ekvator i Atlanterhavet.
Cromwellstraumen vart oppdaga i 1952 av Townsend Cromwell, ein forskar ved Honolulu Laboratory.
Townsend Cromwell
Oseanografen Townsend Cromwell oppdaga straumen som i dag ber namnet hans då han forska på driving i ekvatorområdet i Stillehavet. Han omkom i 1958 då flyet hans styrta på veg til ein oseanografiekspedisjon.
Vekselverknad med El Niño
El Niño fører til ei reversering av dei normale havstraumane i Stillehavet. Overflatevatnet vert blese vestover av passatvindane og djupare vatn vert tvungen opp i aust for å erstatte vatnet. No og då strøymer dette vatnet attende over havet og fører varmt vatn til austkysten av Stillehavet. Når ein ikkje har El Niño-år vert Cromwellstraumen tvungen til overflata av ein undervassvulkan nær Galapagosøyane, ein prosess kalla oppvelling. Under El Niño-år skjer ikkje dette og farvatnet kring øyane er derfor langt varmare under ein El Niño enn i normale år.
Effekt på dyrelivet
Cromwellstraumen er både oksygen- og næringsrik, og mykje fisk held seg i straumen. Ein får oppvelling nær Galapagosøyane og dette fører det næringsrike vatnet til overflata for galapagospingvinar. Oppvellinga er derimot noko sporadisk og når han uteblir påverkar dette heile næringskjeden i området.
Hildegard Falck
Aktiv
Med tida 2.02,8 på 800 plasserte Hildegard Janze seg på sjetteplassen på verdsstatistikken for 1970. Same året vann ho det fyrste av tre nasjonale meisterskapsgull på spesialdistansen. Den 11. juli 1971 forsvarte ho, som Hildegard Falck, den vesttyske meistertittelen på Neckarstadion i Stuttgart, og forbetra samstundes verdsrekorden, som Vera Nikolić hadde på 2.00,5, med heile to sekundar til 1.58,5, ein rekord som vart ståande i to år. Falck var favoritt til å vinne EM-gullet i Helsinki to månader etter rekordløpet, men der snubla og fall ho og ein annan favoritt, austtyske Gunhild Hoffmeister, og begge braut løpet. Seinare i Helsinki-EM sprang Falck den tredje etappen for det vesttyske laget som tok sølv i 4 x 400 m stafett.
Den 3. september 1972, på den olympiske heimebana i München, lukkast Falck å vinne den olympiske gullmedaljen på 800 m, hardt pressa av Nijolė Sabaitė frå Sovjetunionen. Vinnartida vart 1.58,55, Sabaitė fekk 1.58,65 og bronsevinnar Hoffmeister 1.59.16. Ei veke etter gullløpet sprang Falck på ny den tredje etappen for Vest-Tyskland, her enda ho opp med ein OL-bronse.
Falck vart i 1973 vesttysk meister på 800 m for tredje gong. Våren 1971 vann ho elles 800 m ved innandørs-EM i Sofia. Ho la opp i 1974.
Ramen
Ramen (ラーメン / 拉麺), lånt gjennom japansk frå kinesisk lā miàn, «strekte nudlar», er ein japansk nudelrett, basert på kveitemjøl, som først oppstod i Kina på 1600-talet. Nudlane blei i nyare tid integrert i japansk matlaging, men har òg blitt svært populære i andre delar av Asia. Vanlegvis blir nudlane serverte med ein god del tilbehøyr, og tek lang tid å laga.
Ramen er òg opphavet til hurtigramen, som blei funne opp i 1958 av japanaren Momofuku Andō. Desse kan enkelt lagast til ved å hella kokande vann over dei, og blir etne over store delar av verda. Den sannsynlegvis meste kjende typen instant ramen i Noreg var per 2004 Mr. Lee, lansert av den koreanskfødde kokken Lee Chul-ho.
Historie
Ramen er av kinesisk opphav, og det er uklart kva tid retten først blei innført til Japan. Til og med namnet ramen er av ukjent opphav. Ein teori seier at ramen er den japanske uttalen av det kinesiske 拉麺 (la mian), som tyder handstrekte nudlar. Ein annan teori foreslår ordet 老麺 (laomian, «gamle nudlar»), medan andre seier ramen var 鹵麺 (lǔmiàn), nudlar kokt i tjukk saus. Ein fjerde teori seier at ordet kjem frå 撈麵 (lāomiàn, «lo mein»): i kantonesisk 撈 som tyder å røra, og viser til måten ein lagar ramen på, ved å røra i saus.
Restaurantar som serverte kinesisk mat hadde ofte ein liten ramen-disk med nudlar, kutta i staden for strekt, med litt smakstilsetting, som salt og grisebein. Mange kinesarar drog òg flyttbare matbuer der dei selde ramen og gyōza til arbeidarar. Ved midten av Shoōwa-perioden var ramen blitt ein populær matrett som ein åt ute.
Etter andre verdskrigen blei det importert billeg kveite frå USA som overtok den japanske marknaden. På same tid hadde millionar av japanske soldatar vend tilbake frå Kina og resten av Aust-Asia. Mange av desse var blitt vande med kinesisk matkultur og starta kinesiske restaurantar fleire stadar i Japan. Å eta ramen var populært, men framleis var det noko ein gjorde ved spesielle høve.