cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tulkarm
1900-talet
Styresmaktene i Palestinamandatet (1920-1947) gjorde Tulkarm til sentrum i Tulkarm underdistrikt. Byen og området rundt spelte ei viktig rolle som ein trygg stad og område for palestinsk-arabiske opprørsaktivitet under arabararopprøret 1936–39 mot det britiske styret i Palestina. Opprørsleiaren Abd al-Rahim al-Hajj Muhammad kom frå Dhinnaba, som i dag er ein del av Tulkarm kommune, og leia mange operasjonar i området kring byen.
Provinsen Osmaniye
Provinsen Osmaniye (tyrkisk Osmaniye ili) er ein provins sør i Tyrkia. Han vart ein provins i 1996 og var tidlegare provinsen Adana. Han dekkjer eit areal på 3 767 km² og har opp under ein halv million innbyggjarar. Provinsen ligg i Çukurova, ein geografisk, økonomisk og kulturell region.
Tulkarm
1900-talet
Under den arabisk-israelske krigen i 1948 vart Tulkarm kontrollert av den irakiske hæren og vart seinare ein del av den Jordan-kontrollerte Vestbreidda. Våpenkvileavtalen i 1949 mellom Israel og Jordan gjorde at 30 000 mål av Tulkarm sine 32 610 mål med jord, hovudsakleg jordbruksland, hamna på israelske territorium. Tapet av desse områda førte til ei stor utflytting av innbyggjarane til andre delar av Jordan og utlandet. Tulkarm sjølv tok i mot mange palestinske flyktningar. I denne perioden var Tulkarm òg generelt isolert, og låg på begge sider av våpenkvilelinja, fanga mellom israelske militærstillingar i vest og jordanske militærstillingar i sjølve byen. Han var fullstendig avskoren frå dei nærliggande arabiske byane, som var kontrollert av Israel, og hadde langt mindre kontakt med landsbyane aust for seg. Dei viktigaste økonomiske og sosiale sambanda vart med Nablus.
Provinsen Osmaniye
Hovudstaden i provinsen er Osmaniye. Dei nest største byane er Kadirli og Düziçi.
Tulkarm
1900-talet
I 1950 vart Tulkarm-leiren oppretta av UNRWA i byen. Dei fleste flyktningane i leiren kom frå Jaffa, Caesarea og Haifa. I dag er han den nest største palestinske flyktningleiren på Vestbreidda. I 1963 vart grenda Jarrad i søraust og andre landområde i nordaust ein del av byen, medan den austlege landsbyen Dhinnaba vart underlagt kommunen i 1964. Seinare kom Shuweikah i nord og den mindre landsbyen Irtah i sør inn under kommunen i 1967. Under seksdagarskrigen i juni 1967 var Tulkarm den tredje palestinske byen på Vestbreidda som vart erobra av den israelske hæren.
Etter Osloavtalen i 1993 mellom Israel og Palestinsk frigjeringsorganisasjon (PLO), vart kontrollen over Tulkarm overført til Den palestinske sjølvstyresmakta den 10. desember 1995. Under dei første åra av den andre intifadaen okkuperte Israel Tulkarm på ny i korte periodar. Det israelske militærstyret i Tulkarm enda i 2005, då kontrollen av byen vart gjeve over til PNA. Då Den palestinske sjølvstyresmakta tok kontroll over byen innførte dei nye våpenrestriksjonar. Desse avgrensa militante til å ha eit enkelt registrert våpen, som ikkje kunne vere ladd eller berast offentleg.
Provinsen Osmaniye
Distrikt
Provinsen Osmaniye er delt inn i sju distrikt (hovuddistriktet er utheva):
Tulkarm
Geografi
Byen ligg heilt vest i dei nordlege områda av Vestbreidda, kring 15 km vest for Nablus og Jenin og 15 km aust for den israelske kystbyen Netanya. Han grensar til våpenkvilelinja frå 1948, til Sentral og Haifa distrikt i vest, og Qalqiliya og Ramallah distrikt i sør. Den sentrale plasseringa mellom ei slette og eit fjell har gjort han strategisk viktig, og dette har hatt stor effekt på veksten. Tidlegare var Tulkarm ein karavanestasjon og eit handelssenter for varer frå dei kringliggande landsbyane og gardane, i tillegg til ein stad der armear passerte på veg til Egypt og Levanten (al-Sham).
Tulkarm ligg ved kryssinga til tre historisk viktige ferdselsårer: Ein veg som går nord frå Latrun-området langs kanten av sletta til Karmelberget, Tabor, Gilboafjellet, Nasaret, Galilea og Golanhøgdene, ein veg som svingar seg nordover langs dei ytre høgdene frå Ajalondalen til Jezreeldalen, og ein veg som stig opp frå Middelhavet ved dagens Netanya og aust til Nablus. Tidlegare var han òg eit jernbaneknutepunkt for jernbanelinja frå nord for Haifa til Kairo og ei grein av smaljernbanen Hejaz-banen til Damaskus.
Klima
Tulkarm har middelhavsklima med nedbør stort sett om vinteren. Middeltemperaturen om vinteren varierer frå 8 til 16 °C, medan middeltemperaturen om sommaren varierer frå 17 til 30 °C. Tulkarm får i overkant av 550 mm nedbør i året.
Den mest regnfulle tida av året starta i oktober og held fram til mai. Mellom desember og februar fell nesten 70 % av årsnedbøren, mellom 20% av kjem i oktober og november. Det er sjeldan regn i juni og september, og i juli og august er det heilt tørt. Berre ein gong er det registrert regn i denne perioden, den 10. juli 1995, då det kom 1,5 mm. Årsmiddelnedbøren i Tulkarm er 642 mm for periode frå 1952 til 1995.
Terrapin Hill
Terrapin Hill er ein avrunda, raudaktig ås, 545 meter over havet, som ligg ved sørenden av The Naze, ei halvøy nord på James Ross Island, like sør for Trinityhalvøya. Området vart først utforska av Den svenske antarktisekspedisjonen, 1901–04, under Otto Nordenskjöld. Terrapin Hill vart først kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), 1945, som i 1948 nytta dette namnet etter forma på åsen.
Mount Seedsman
Mount Seedsman er eit fjell kring 8 nautiske mil (15 km) aust for Mount Dovers i Athos Range i Prince Charles Mountains. Det vart kartlagd frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions). Det er kalla opp etter D.L. Seedsman, ein elektrikar ved Mawson-stasjonen i 1964.
Boom, Like That
Songen handlar om Ray Kroc, som grunnla McDonald's. Knopfler vart inspirert til å skrive songen etter å ha lese sjølvbiografien til Kroc.
Hipparkhos
Hipparkhos gjorde ei presis utrekning av lengda på året – 365 dagar, 5 timar og 55 minutt. Han mælte lengda på månaden til 29 dagar, 12 timar, 44 minutt og 2,5 sekund – eit avvik på eitt sekund frå det korrekte. Han rekna ut avstanden til sola, og fann at han er kortast 4. januar og lengst på 4. juli. Til desse utrekningane måtte han gjera forbetringar innanfor trigonometrien.
Ved å studere babylonske registreringar av måneformørkingar fann han som den første ein måte å rekne ut framtidige formørkingar. Han fann òg at posisjonen til stjernene endra seg over tid, og var dermed på sporet av dei sykliske uregelmessigheitene i jordbanen og hellinga til jordaksen.
Den kanskje største fortenesta til Hipparkhos er katalogen hans over 850 stjerner som er synleg med det blotta auga. Han delte stjernene inn i seks klassar etter lysstyrke, med verdien 1 for dei sterkaste og 6 for dei svakaste. Klassifikasjonen vert brukt den dag i dag.
Öran
Öran er ein innsjø på grensa mellom kommunane Huddinge og Haninge på Södertörn sør for Stockholm, og i landskapet Södermanland i Sverige.
Öran er ein sur og næringsfattig skogssjø, med badeplass i den sørvestlege delen av innsjøen. Ein liten del av innsjøen er avhalden for sportsfiske. Öran har vore svartelista for høge kvikksølvverdiar i fisk.
Vest for innsjøen ligg Paradisets naturreservat, med fleire turstiar, der ein av dei, Brinksligan, passerer vestbreidda av Öran. Òg Sörmlandsleden passerer innsjøen, ved sørsida.
Skogsområdet vest og sør for Öran vert kalla Hanveden, og huser òg innsjøane Långsjön, Svartsjön, Ormputten, Ådran og Tornbergssjön.
Ca. tre kilometer sørvest for Öran ligg Tornberget, som er det høgaste punktet i Södertörn, med 111 meter over havet.
Vest-Troms grunnfjellskompleks
Vest-Troms grunnfjellskompleks er eit grunnfjellskompleks som finst på øyane langs vestkysten av Troms og Finnmark fylke.
I nordaust finst tonalittiske til anorthosittiske og gabbroiske migmatittiske gneisar. Desse gneisane er overlagra tektonisk av det ca. 10 km breie og 30 km lange Ringvassøy grunnfjellsområde, som består av ulike felsiske til mafiske metavulkanske bergarter av tholeiitisk til kalsium-alkalisk affinitet. Ei prøve av den tonalitiske gneisen gav ein arkeisk U-Pb-zirkon-alder på 2 841 +/- 3 millionar år. Både gneisane og bergartene frå dei overliggande grønsteinsbeltet i nordlege delen av komplekset er gjennomskore av utalde mafiske gonger. Arkeiske tonalitter, granittar og mafiske gonger som varierer i alder frå 2880 til 2670 millionar år har òg vorte identifisert på dei andre øyane i Vest-Troms grunnfjellskompleks.
Den sentrale og sør-vestlege delen av komplekset består av granittiske bergarter og migmatittar. Ein av dei største granittkroppane i komplekset er Ersfjordgranitten på Kvaløya nord for Tromsø, som har intrudert omkringliggande gneisar diskordant. Ersfjordgranitten består av tonalitt og tonalittisk gneis som består av plagioklas og kvarts. Dei eldste bergartane er 2880 millionar år gamle, og dette området er spesielt ved at bergartene er lite påverka av metamorfose og dei har altså unngått den kaledonske fjellkjedefoldinga.
Aimé Césaire
Liv og virke
Aimé Césaire var fødd i Basse-Pointe nord på Martinique i 1913. Faren var skatteinnkrevjar og mora var sydame. Familien flytta til hovudstaden på øya, Fort-de-France, for at Césaire skulle kunna gå på den einaste vidaregåande skulen der, lycée Victor Schœlcher.
Césaire kom til Paris i 1931 med eit stipend for å studera ved Lycée Louis-le-Grand. I 1935 bestod han opptakseksamenen til École normale supérieure, og blei elev der. Han grunnla tidsskriftet L'etudiant noir i lag med Léopold Sédar Senghor frå Senegal og Léon Damas frå Fransk Guyana. Dei skapte rørsla og omgrepet négritude med manifest i den tredje utgåva av tidsskriftet.
I 1939 vende han tilbake til Martinique for å undervisa ved lycée Schœlcher, i lag med kona Suzanne Roussi, som han hadde møtt under studiane. Her underviste han Frantz Fanon, som han fekk stor påverknad på. Césaire var også ei inspirasjonkjelde for forfattaren Édouard Glissant, sjølv om han ikkje var læraren hans.
I 1941 skipa Césaire og kona tidsskriftet Tropiques, der dei og andre lokale intellektuelle skreiv dikt og prosa, både fiksjon og sakprosa, for å støtta karibisk kultur og stå imot det nazistvennlege Vichy-regimet. I tillegg til bidrag frå ekteparet Césaire skreiv mellom anna René Ménil, Charles Péguy og André Breton for bladet.
Césaire sat i den franske nasjonalforsamlinga frå 1945 til 1993 og var leiar for det regionale rådet på Martinique frå 1983 til 1988. Han blei òg borgarmeister i Fort-de-France, ei stilling han hadde i 56 år, frå 1945 til 2001. Han var opphavleg medlem av det franske kommunistpartiet, men etter at Sovjetunion slo ned oppstanden i Ungarn i 1956 braut han med partiet, som han meinte gjekk ærendet til kolonialismen. Han skipa Parti progressiste martiniquais i 1958.
Den internasjonale flyplassen på Martinique, Aéroport International Martinique Aimé Césaire, fekk namn etter han i 2007.
Tumbling Dice
Teksten omhandlar ein gamblar som ikkje klarar å vere trufast mot kvinner. Mange artistar har spelt utgåver av songen i så forskjellige stilar som reggae, bluegrass og støyrock. Linda Ronstadt gav ut songen på singel i 1978.
Innspeling
«Good Time Women», ei tidleg utgåve av «Tumbling Dice», vart innspelt under innspelinga av albumet Sticky Fingers. Songen er ein bluesaktig boogie-woogie med dominerande piano av Ian Stewart. Dei to songane har same akkordprogresjon og ein liknande melodi. «Good Time Woman» manglar derimot opningsgitaren, korvokalen og rytmen som driv «Tumbling Dice».
«Tumbling Dice» vart spelt inn i kjellaren i chateau Villa Nellcôte, nær Villefranche-sur-Mer i Frankrike. Både Charlie Watts og produsent Jimmy Miller spelte trommer samstundes på albumutgåva av songen. Jagger har sagt at «Tumbling Dice» vart skriven til gitarriffet til Keith Richards, og at han omhandlar gambling og kjærleik, noko han kallar eit gammalt bluestriks.
Singelen vart gjeven ut 14. april 1972. Han var den 23. singelen til the Rolling Stones i USA, og den 17. i Storbritannia. B-sida til singelen var «Sweet Black Angel», ein song skriven av Jagger om Black Panther-aktivisten Angela Davis.
Songen har ei uregelmessig tekstform. Mange songar har like mange linjer i kvart vers og refreng. I denne songen har førsteverset åtte linjer, andreverset sekslinjer og sisteverset to linjer. Det første refrenget har to linjer, det andre tre linjer og det tredje har tolv linjer.
Konsertar
The Rolling Stones spelte «Tumbling Dice» første gong på konsert den 3. juni 1972 i Vancouver i Canada. Sidan den gong er det berre fire ordinære turnekonsertar der the Stones ikkje har spelt songen. Tre konsertutgåver er gjevne ut på album, Stripped, Love You Live og Shine a Light.
Ettermæle
Musikkmagasinet Rolling Stone rangerte songen på 433. plass på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene, medan musikkmagasinet Q plasserte songen på 258. plass på deira liste over dei 1001 største songane gjennom tidene.
Paul Scherrer
Paul Scherrer var ein sveitsisk fysikar.
Han var professor ved ETH i Zürich frå 1916 og direktør for det fysiske instituttet ved ETH frå 1920. Scherrer er kjent for arbeid innan faststoff-fysikk, røntgenfysikk og kjernefysikk og medoppdagar av Debye–Scherrer-metoden.
Kjelder
Paul Scherrer. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 10. november 2013 frå http://snl.no/Paul_scherrer.
Tesore Hill
Tesore Hill er ein ås med ei høgd opp mot kring 160 moh på austsida av Spath Peninsula på Snow Hill Island. Den engelske omsetjinga av det eksisterande argentinske namnet Cerro Tesore vart godkjend av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1995.
Splitterne
Splitterne (Thalasseus sandvicensis) er ein kystfugl i måsefamilien, Laridae, med utbreiing hovudsakleg i Afrika og Europa. Dei er noko større enn til dømes makrellterne og har meir rufsete fjører på hovudet.
Skildring
Dette er ei mellomstor, lys terne med svart hette, nokså langt, smalt nebb og lange venger. Undersida er heilt kvit, oversida bleik grå. Farge på bein og nebb skil seg med underart, i Eurasia og Nord-Amerika er nebbet svart med lysegul tupp, i Sør-Amerika vil heile nebbet vere gult. Oftast er beina svarte, men kan vere gule. Kroppslengda er 36 til 40 centimeter, kroppsvekta kan variere så mykje som mellom 130 og 300 gram, dei største fuglane finst i Amerika. Dette er ein maritim art som lever ved kystar i varmt temperert til tropiske klima. Storparten av populasjonane er flyttfuglar.
Utbreiing og taksonomi
Taksonomien for splitterna har vore uklar og arten har lenge ført opp i slekta Sterna.
Utbreiing i Afrika og Eurasia:
IOC World Bird List, versjon 11.2 (2021), skildrar i tillegg Thalasseus acuflavidus, eng: Cabot's Tern, (Cabot, S, 1847) som eit artstakson med følgjande underartar:
Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology skildrar splitterne som eit artstakson inkludert Thalasseus acuflavidus i Amerika.
Økologi og status
Splitterner beitar ved kystar eller hav på fisk som kan vere opp til 15 centimeter lange. Fisken kan vere av ulike artar, inkludert artar i ansjosfamilien, sardinfamilien og flygefisk. Dei kan supplere med anna marint føde som små krepsdyr og makk frå mudderbankar, og nokre gonger fugleungar som til dømes av avosettar. Som andre terner i Thalasseus-slekta stupdukkar splitterner frå stor høgd, rundt rekna opptil 10 meter.
Dette er kolonihekkarar, og dei hekkar ofte nær andre terneartar og måseartar. Storleiken på hekkekolonien er oftast under 1000 par, og opptil 4000 par. Til dømes var ein koloni nord for Esbjerg på 3300 par i 2006. Kullet er typisk på to egg, men kan vere på eit eller tre. Ungfuglar startar vanlegvis hekking først når dei er fire år og levealderen kan bli meir enn 20 år.
Den globale populasjonen av splitterner overstig 200 000 individ. Utviklinga av populasjonen har variert over dei ulike leveområda, i Nordvest-Europa har han minka seinare år, til dømes i Danmark. og Storbritannia. BirdLife International reknar den globale populasjonen som stabil og livskraftig.
Fylkesveg 367 i Hedmark
Fylkesveg 367 i Hedmark går mellom Roverud og Granli i Kongsvinger kommune.
Gianni Rivera
Giovanni Rivera, kjend som Gianni Rivera, er ein italiensk tidlegare politikar og fotballspelar frå Alessandria. Han vann ei rekke pokalar med AC Milan og vart i 1969 kåra til årets fotballspelar i Europa. Rivera var ein framifrå playmaker, av fleire rekna som Italias beste fotballspelar i det 20. hundreåret.
Fylkesveg 367 i Hedmark
Trasear: Roverud – Skinnarbøl (9,4 km), Overud – Granli (4,6 km)
Kommunar og knutepunkt
Erstatta av riksveg 200
Gianni Rivera
Klubbspel
Rivera var Milan-spelar frå 1959 til han la opp i 1979. Frå 1962 til 1979 var han med å vinne den italienske serien tre gongar og den nasjonale cupen fire gongar. Han bidrog mykje til at Milan vann europacupen både i 1963 og 1969, og cupvinnarcupen i 1968 og 1973. Etter han i 1969 som kaptein leia laget til klubbens andre triumf i europacupen, vart han tildelt Ballon d'Or som Europas beste fotballspelar.
Landslagsspel
Rivera fekk sin landslagsdebut i mai 1962 og deltok i alle fire verdsmeisterskapane i tida 1962 til 1974. Under Fotball-VM 1970 vart han matchvinnar i den legendariske semifinalen mot Vest-Tyskland, ein kamp som enda med 4 – 3 til Italia. I sjølve VM-finalen vart Rivera og Italia eit nummer for små mot Brasil. Rivera spelte ikkje meir enn 60 landskampar, noko som kom av at landslagssjefane anten valde honom eller Sandro Mazzola som spelstyrar i laget. Han skåra i alt 14 landslagsmål.
Politikk
Rivera var medlem av EU-parlamentet valperioden 2005-09. Han representerte Fridomsdemokratane, eit sentrum-høgre parti.
Piz Madlain
Piz Madlain er eit fjell i Sesvennafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
Fylkesveg 368
Fylkesveg 368 finst i fleire fylke i Noreg:
Real Mallorca
Real Mallorca hadde si store tid kring tusenårsskiftet. Klubben tok seg i 1999 til finalen i den aller siste cupvinnarcupen, der det vart tap 1-2 mot SS Lazio. Same året vart laget nummer 3 i La Liga, ein prestasjon spelarane kopierte i 2001. 28. juni 2003 vann Real Mallorca 3-0 over Huelva i den spanske cupfinalen (Copa del Rey), etter straffeskåring av Walter Pandiani og to mål av Samuel Eto'o.
Røyk (fleirtyding)
Røyk kan visa til:
Visnes Kalk
Visnes Kalk AS er eit bergverk på Visnes på Eide på Nordmøre. Bedrifta eig og driv eit dagbrot der det vert henta ut marmor.
Visnes kalk eksporterer blokker av marmor til prydstein og foredlar den krystallinske marmoren til spesielle tunge og kvite produkt.
Iver Rasmussen Eide starta uttak av marmor fra Visnes til blokkproduksjon i 1904. Bedrifta vert i dag driven av etterkomarane hans. I dag går produksjonen utelukkende til spesialråstoff for annaen industri som malt, rein og kvit kalk.
Ei systerbedfrit er Visnes Eklogitt.
Fylkesveg 368 i Hedmark
Fylkesveg 368 i Hedmark går mellom Tronbøl og Brøderud i Kongsvinger kommune. Vegen er 4,8 km lang.
Mount Small
Mount Small er eit delvis snødekt fjell som ligg 2 nautiske mil (3,7 km) sørvest for Crohn Massif i Porthos Range i Prince Charles Mountains. Det vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), 1956-65. Det vart namngjeve av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter G.R. Small, som var geofysikar ved Wilkes-stasjonen, 1964.
Vegar Gjermundstad
Vegar Heggenes Gjermundstad er ein norsk fotballspelar som i 2011 spelte som midtstoppar for Sogndal i den norske Tippeligaen. Han spelar no for Førde Fotball.
Gjermundstad kjem frå Vadheim i Høyanger kommune. Han debuterte for Lyn i Tippeligaen med eit innhopp mot Strømsgodset 19. april 2009. Han etablerte seg som fast midtstoppar for Lyn saman med Mads Dahm i 09-sesongen då Tommy Berntsen var mykje skada og Indriði Sigurðsson blei selt til Viking i august. Gjermundstad tok nivået godt og enda på 17 tippeligakampar i 2009. 7. januar 2010 kunngjorde Lyn at Gjermundstad hadde signert ein kontrakt som batt han til klubben ut 2011. Den første skåringa hans for Lyn kom i 3-2-sigeren over Moss 1. mai 2010. Etter at Lyn gjekk konkurs og Gjermundstad sin kontrakt med klubben dermed blei oppheva, vende han attende til heimfylket og skreiv under for Sogndal i juli 2010. Han blei speleklar for Sogndal frå 1. august.
An-Nazla al-Gharbiya
An-Nazla al-Gharbiya (arabisk النزله الغربيه) er ein palestinsk landsby i Tulkarm guvernement aust på Vestbreidda, 16 kilometer nord for Tulkarm. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde an-Nazla al-Gharbiya eit folketal på kring 885 innbyggjarar i 2006. 6,1 % av folkesetnaden i an-Nazla al-Gharbiya var flyktningar i 1997. Helsesenter for dei kringliggande landsbyane ligg i Baqa ash-Sharqiyya.
Madom da Sgióf
Madom da Sgióf er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i kantonen Ticino i Sveits.
Andromache
Andromákhi Dimitropoúlou, kjend under artistnamnet Andromache, er ein gresk songar. Ho representerte Kypros i Eurovision Song Contest 2022 med låten «Ela».
Bakgrunn
Dimitropoúlou vart fødd i Siegen i Tyskland, men familien flytta til Lekhená i Hellas då ho var ti år gammal. Seinare flytta ho til Athen, der ho studerte tysk filologi ved Universitetet i Athen. Om kveldane song og opptredde ho på utestader og konsertlokale rundt om i hovudstaden.
Dimitropoúlou vart kjend for eit større publikum i 2015, då hun deltok i den andre sesongen av The Voice of Greece. Ho vann ikkje talentshowet, men to år etter sikra ho seg ein platekontrakt med Panik Records. Same år slapp ho sin fyrste singel, «To feggári» (Το φεγγάρι; månen).
Den 9. mars 2022 kunngjorde den kypriotiske kringkastaren CyBC at dei hadde vald Dimitropoúlou til å representere Kypros under Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia. Ho konkurrerte med låten «Ela», men vart slått ut i semifinalen.
Övre Rudasjön
Övre Rudasjön, nokre gongar berre kalla Övre Rudan, er ein innsjø i Haninge kommun, Stockholms län i landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen inngår i Tyresån-vassdraget, og får tilførsel frå Nedre Rudasjön og Trylen, og vert drenert via Dammträsk til Drevviken.
Innsjøen ligg like vest for jernbanestasjonen i Handen. Ved sørenden er det ein badeplass ved Rudans friluftsområde, der òg Sörmlandsleden passerer.
På sommarstid vert ofte Övre Rudasjön nytta som badeplass, og er klassifisert som eit såkalla EU-bad. Vatnet er normalt sett godt eigna til bading, med små eller ingen verdiar av næringsstoff, klorofyll og makrofytar. Han har òg derfor eit lågt trofisk nivå, med få fotoautotrofar og kjemotrofar.
Når isen er sterk nok vert det brøytt baner med tanke på skeising.
One Hundred and One Dalmatians
One Hundred and One Dalmatians (norsk tittel: 101 dalmatinere - En sjarmør i pels) er ein amerikansk animert eventyrfilm frå 1961, produsert av Walt Disney og basert på 1956-romanen The Hundred and One Dalmatians av Dodie Smith. Filmen er regissert av Clyde Geronimi, Hamilton Luske og Wolfgang Reitherman og var den 17. animerte Disney-langfilmen. Han fortel historia om eit kull på femten dalmatinarkvalpar som blir kidnappa av Cruella de Vil, som vil bruke pelsen deira til å lage kåper. Foreldra til kvalpane, Pongo og Perdita, drar ut for å redde ungane sine frå Cruella, og reddar i prosessen ytterlegare 84 kvalpar som vart kjøpte frå dyrebutikkar, som dimed aukar talet på dalmatinarar til 101.
Fylkesveg 370 i Hedmark
Fylkesveg 370 i Hedmark går mellom Årbogen og Årnes i Kongsvinger kommune. Vegen er 8,6 km lang.
One Hundred and One Dalmatians
Disney gav i 1996 ut ein spelefilm basert på filmen frå 1961, titulert 101 Dalmatians, og ein oppfølgjar til denne i 2000, 102 Dalmatians.
GeForce 30-serien
GeForce 30-serien er ein familie av grafikkort utvikla av Nvidia. Serien tek over for GeForce 20-serien og vart lansert 1. september 2020.
Thyasira Hill
Thyasira Hill er ein markant ås i ei gruppe små åsar med ei høgd opp mot kring 60 moh, 250–300 m sør for hytta til Nordenskjöld på Spath Peninsula på Snow Hill Island. Han vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1995 på grunn av store mengder fossil Thyasira, eit blautdyr, i området.
Provinsen Adıyaman
Provinsen Adıyaman (tyrkisk Adıyaman ili) er ein provins sør i det sentrale Tyrkia. Provinsen vart skapt i 1954 ut av delar av Provinsen Malatya. Han har eit areal på 7 614 km². Han har opp under 600 000 innbyggjarar. Hovudstaden er Adıyaman.
Ei grein av det store Atatürkreservoaret ligg mellom Adıyaman og byen Samsat og med fleire investeringa i kunstig vatning kan dette verte eit rikt jordbruksområde. I dag er provinsen eit fattig område og folk som reiser med muldyr eller esel er ikkje eit uvanleg syn.
Distrikt
Provinsen Adıyaman er delt inn i ni distrikt:
Kometen Holmes
Kometen Holmes er ein såkalla periodisk komet. Han har ein bane som fører han inn i solsystemet med jamne mellomrom, med ein periode på knapt sju år.
Holmes hadde ingen klassisk komethale. Den første veka etter utbrotet hadde han rettnok utvikla ein diffus hale ein kunne observerte i infraraudt lys, og var avbilda på fotoopptak med lang eksponeringstid. Men denne halen hadde ikkje rett retning, det vil sei bort frå sola. Den 8. november falt halen av.
Kometen Holmes vart oppdaga 6. november 1892 av briten Edwin Holmes i London, og kometen er namnsett etter han.
Madom Gröss
Madom Gröss er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i Sveits. Det ligg mellom Valle Verzasca og Valle Leventina, nær Sonogno i Ticino.
Zechsteinhavet
Zechsteinhavet var eit grunnt havområde som eksisterte i midtre og øvre permtida.
Zechsteinhavet dekte Nordsjøen og dei lågareliggande delane av Storbritannia, Tyskland og Polen. Området hadde i permtida varmt og tørt klima og det vart danna tjukke lag av evaporittar ved inndampning av Zechsteinhavet. Evaporitt-bergartene utgjer Zechsteingruppa.
An-Nazla ash-Sharqiya
An-Nazla ash-Sharqiya (arabisk النزله الشرقيه) er ein palestinsk landsby i Tulkarm guvernement aust på Vestbreidda, 18 kilometer North-aust for Tulkarm. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde an-Nazla ash-Sharqiya eit folketal på kring 1 647 innbyggjarar i 2006. 5,4 % av folkesetnaden i an-Nazla ash-Sharqiya var flyktningar i 1997. Helsesenter for an-Nazla ash-Sharqiyaog landsbyen an-Nazla al Wusta ligg i an-Nazla ash-Sharqiya.
Lillestrøm kommune (1908-1962)
Lillestrøm kommune var ein tidlegare kommune i Akershus fylke og omfatta tettstaden Lillestrøm. Kommunen hadde nummeret 232. Kommunen vart oppretta i 1908 ved at han vart skild ut frå gamle Skedsmo kommune saman med Lørenskog kommune. 1. januar 1962 vart Lillestrøm kommune slått saman med Skedsmo kommune.
Vredefortkrateret
Vredefort-krateret er det største stadfesta meteorittkrateret på jorda. Det ligg i Free State-provinsen i Sør-Afrika, nær byen Vredefort, som han har namn etter. Krateret vert òg kalla Vredefort-domen, eller Vredefort impact structure.
Asteroiden som trefte Vredefort er ein av dei største som har treft jordoverflata og det er rekna ut at han han ha hatt ein diameter på meir enn 10 km. Krateret har ein diameter på ca. 300 km og vart danna for 2 023 millioner år, i den paleoproterozoiske tidsalderen, noko som gjer krateret til det nest eldste på jorda, etter Suavjärvi-krateret i Karelia.
Vredefortkrateret er eit av få krater med mange ringar, ei form som er vanlegare andre stader i solsystemet, som til dømes Valhalla-krateret på Jupitermånen Callisto. Dei fleste fleir-ringforma kratera på jorda er øydelagde av erosjon eller platedrift.
Sjøstjerner
Sjøstjerner (Asteroidea) er ei klasse av pigghudingar. Klassa utgjer ei talrik gruppe marine dyr som er godt utbreidde i alle verdshav.
Sjøstjernene har vanlegvis den typiske femtalige symmetrien som andre pigghudingar, og ein flattrykt kropp. Dei fleste artane har fem armar, som strekker seg ut frå ei skive midt på kroppen. Hjå nokre av dei mest velkjente artane, som korstroll, er skiva nokså liten, og armane er lange og kraftige. Andre artar har stor kroppsskive og relativt korte armar, slik som den nesten femkanta sjøkjeksen. Nokre artar har seks eller flerie armar, slik som solstjerner med 8 -12 armar. Det er karakteristisk for sjøstjernene at armane har ein brei tilslutnad til kroppsskiva, i motsetnad til dei tynne armane hjå slangestjerner.
Munnen fører inn til en rommeleg magesekk, som kan utvidast ved behov. Frå magesekken går det greiner av tarmsystemet ut i armane. Sjøstjernene har eit enkelt blodkarsystem som transporterer næringsstoff frå tarmen til andre delar av kroppen. Dei har også eit nervesystem, som er relativt komplisert bygd sjølv om det manglar ein hjerne. Det finst fleire sanseorgan som reagerer på berøring og rørsle, og små augeflekker som er kjenslevare for lys ytst på kvar av armane.
Utbreiing
Sjøstjerner finst i alle hav, og det er omtrent 1600 nolevande artar. I norske farvatn finst 47 artar. Mest vanleg langs norskekysten er det femarma korstrollet, som kan ha ein diameter på opptil 60 cm, og solstjerner med 8–12 armar. Piggsjøstjerne (Marthasterias glacialis) er ein markant art langs norskekysten med radar av kvite piggar på armane. Den såkalla putestjerna (Hippasteria phrygiana) har nesten femkanta kropp med korte armar.
The Sword in the Stone
The Sword in the Stone (norsk tittel Sverdet i stenen) er ein amerikansk animert eventyrfilm frå 1963, produsert av Walt Disney Productions og utgjeven av Buena Vista Distribution. Han er den 18. animerte Disney-langfilmen og er basert på romanen av same namn frå 1938. Filmen er regissert av Wolfgang Reitherman og har i originalutgåva stemmene til Rickie Sorensen, Karl Swenson, Junius Matthews, Sebastian Cabot, Norman Alden og Martha Wentworth.
I 1939 skaffa Walt Disney seg rettane til å lage film av romanen The Sword in the Stone av T.H. White, men det skulle gå to tiår før produksjonen av filmen vart sett i verk. The Sword in the Stone var den siste animerte Disney-filmen som vart utgjeven før Walt Disney døydde. Filmen vart utgjeven 25. desember 1963, og var ein kommersiell suksess.
Fylkesveg 372 i Hedmark
Fylkesveg 372 i Hedmark går mellom Foss og Grue grense i Kongsvinger kommune. Vegen er 4,8 km lang.
Greg Morrow
Greg Morrow er ein USA-amerikansk trommeslagar, perkusjonist, studiomusikar, lydteknikar og vokalist.
I 1980-åra spelte Morrow med kristenbandet DeGarmo and Key. Morrow vart så ein del av turnébandet til Amy Grant.
Morrow er medlem av bandet til Big Al Anderson, The World Famous Headliners, i lag med Shawn Camp, Pat McLaughlin og Michael Rhodes.
Morrow har spelt med Blake Shelton, Don Henley, Joe Bonamassa, Billy Gibbons, Bob Seger, Luke Bryan, The Dixie Chicks, Kacey Musgraves, Steve Earle, and others.
Diskografi
Med DeGarmo and Key
Med Amy Grant
Artemisia Gentileschi
Artemisia Gentileschi  var ein italiensk barokkmålar. Ho var dotter av Orazio Gentileschi, som ho også gjekk i lære hjå. Artemisia Gentileschi er kjend for meisterlege verk i chiaroscurostil, inspirert av Caravaggio. Ho var den første kvinna i europeisk kunsthistorie som måla større historiske og religiøse måleri, og den første kvinna som blei medlem av Accademia del Disegno i Firenze.
Liv
Artemisia var fødd i Roma som det eldste barnet til Orazio Gentileschi og Prudentia Montone. Ho mista mor si då ho var tolv. Faren merka at ho hadde kunstnarisk talent og underviste henne i måleri til ho var sytten. Dei budde i eit område med mange kunstnarar, og faren var mellom anna venn med Caravaggio, som påverka Artemisia mykje.
Ettersom Artemisia ikkje fekk studera ved kunstakademi, fekk faren arrangert vidare lære for henne hjå vennen Agostino Tassi. Tidleg i 1612 la Orazio an sak mot Agostino Tassi etter at han hadde valdteke Artemisia. Rettssaka varte i sju månader og medførte stor offentleg skam for Artemisia, som måtte bevisa at ho sjølv var kysk gjennom ei gynekologisk undersøking og tortur med tommeskrue. Gjennom rettssaka kom det fram at Agostino Tassi også hadde valdteke svigerinna si og kona si før han gifta seg med henne. Han hadde også lagt planar om å drepa kona. Tassi blei til slutt dømd til eksil, men sona ikkje straffa si, og kom tilbake til Roma etter fire månader.
Rundt denne tida byrja Artemisia Gentileschi å måla sitt best kjende måleri, 'Judith drep Holofernes'. Måleriet viser den jødiske heltinna Judit som skjer hovudet av Holofernes med eit innbite uttrykk. Dette og andre motiv frå Judits bok skulle ho koma tilbake til gjennom karrieren. Det er blitt tolka som ein reaksjon på opplevingane knytt til Tassi.
I 1638 drog Artemisia til England, der Orazio Gentileschi var hoffmålar for kong Karl II. Her samarbeidde ho med faren att og produserte måleri for den kunstinteresserte kongen. Ho hadde forlate England før den engelske borgarkrigen braut ut, og var tilbake i Napoli i 1949. Ho døydde ein gong på 1650-talet, kanskje av ein pest i 1656 som drap ei rekkje napolitanske kunstnarar.
Horisont
Horisonten er ei tilsynelatande linje som skil jorda frå himmelen, ei linje som skil alle synlege retningar i to kategoriar: dei som skjer jordoverflata og dei som ikkje gjer det. Mange stader er den «verkelege horisonten» skjult av tre, bygningar, fjell og så vidare, og skjeringa mellom himmel og jord vert kalla synleg horisont. Når ein ser på sjøen frå kysten, er delen av sjøen som er nærast horisonten kalla rom, medan horisonten på havet vert kalla kimingen.
Avstanden til horisonten
Om ein ser bort frå lysbrytinga i atmosfæren, er avstanden frå ein observatør nær jordoverflata kring
Fylkesveg 372
Fylkesveg 372 finst i fleire fylke i Noreg:
Artemisia Gentileschi
Bakgrunnsstoff
Litteratur
Horisont
Avstanden til horisonten
Døme:
Smith Peaks
Dunlop Peak
Dunlop Peak er ein av Smith Peaks, 1330 moh, som ligg 1 nautisk mil (1,9 km) sør for Mount Hordern i David Range i Framnesfjella. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936-37. Det vart namngjeve av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter R. Dunlop, forskar på kosmisk stråling ved Mawson-stasjonen i 1959.
David Davidsen
David Davidsen var ein norsk fiskar og oppsynsmann frå Åkra i Rogaland. Han representerte einmannskrinsen Karmsund på Stortinget 1919-21.
Davidsen var fødd på garden Munkejord i Åkra og dreiv fiske frå barneåra, jamsides arbeidde han på farsgarden til han gifta seg. Vinteren 1878/79 var han elev på amtsskulen. Han slo seg ned i Åkrehamn og dreiv fiske frå seglskøyte. Perioden 1911-35 var han oppsynsmann under vårsild- og torskefisket. Elles skøytte han til levemåten med ein del inkasso- og assuranseverksemd. Han var styrar av Aakrehavn Assuranseforening til 1945. Vidare var han styreleiar («direktør») i Skudesnes & Aakra Sparebank frå 1927 til 1942. Han var i si tid formann i i fattigstyret i Åkra, like eins i likningsnemnda, samt forlikskommissær.
Ved stortingsvalet 1918 vart Davidsne vald til å representere Karmsund og partiet Venstre på Stortinget. På Tinget var han medlem i Lønningskomiteen. Tidlegare hadde han vore medlem i Den departementale snurpenotkomiteen av 1914 og av Komiteen om støtte til fiskeribedriften m. m. av 1919.
Pole position
Pole position er innan motorsport, eit omgrep nytta om føraren som startar lengst framme i startrekkja. Posisjonen i startrekkja vert vanlegvis bestemd etter ei kvalifisering der deltakarane prøver å sette den raskaste rundetida på bana.
Andrea Koevska
Andrea Koevska, best kjend under artistnamnet Andrea, er ein makedonsk popsongar. Ho representerte Nord-Makedonia i Eurovision Song Contest 2022 med songen «Circles».
Bakgrunn
Koevska vart fødd i den makedonske hovudstaden Skopje i 2000. Mora er fysikar og faren er jusprofessor. Då ho var fem år, flytta familien til Harlem i New York og budde der i eitt år. I Harlem vart ho introdusert for musikksjangrar som gospel, soul, jazz og rhythm and blues, noko som gjorde at ho fatta interesse for musikk og song.
Musikkarrieren til Koevska starta ved eit tilfeldig omstende, då ho for moro skuld la ut korte videoar på Instagram der ho laga og song makedonskspråklege versjonar av kjente pop- og rockesongar. Musikkprodusenten Aleksandar Masevski kom over kontoen hennar og inviterte ho til studioet sitt og til eit profesjonelt samarbeid. Han motiverte ho også til å studere ved Musikkfakultetet i Skopje, i avdeling for solosong innan populære sjangrar.
I samråd med Masevski byrja Koevska å syngje utelukkande på engelsk for å kunne nå eit internasjonalt publikum. Debutsingelen «I Know» vart utgjeve 23. oktober 2020 og har sidan blitt spelt på over hundre radiostasjonar i ei rekkje land – inkludert Noreg. Vinteren 2021 deltok ho i «Fame's» i samarbeid med komponisten Bete Ilin, dirigenten Oleg Kondratenko og videoprodusenten Vladimir Mitrevski Gule. Der laga dei ei orkesterframsyning med songane hennar, framført av Macedonian Symphony Orchestra.
Mount Stalker
Mount Stalker er eit fjell nord i Athos Range i Prince Charles Mountains, kring 5 nautiske mil (9 km) nordvest for Farley Massif. Det vart kartlagd frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions). Det er kalla opp etter J.F. Stalker, som var vêrobservatør ved Mawson-stasjonen i 1964.
Horace Welcome Babcock
Horace Welcome Babcock var ein amerikansk astronom. Han var son av Harold D. Babcock.
Han arbeidde ved Mount Wilson og Palomar i 1946 og var direktør for observatoria her frå 1964 til 1978. Han er særleg kjend for arbeida sine med magnetfelta til sola og stjernene.
Prisar
Oppkallingar
Tombstone Hill i Antarktiske Arkipel
Tombstone Hill er ein ås som har ei høgd på 50 moh like aust-nordaust for Damoy Point på Wiencke Island i Antarktiske Arkipel. Han vart oppdaga og først kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen, 1903–05, under Charcot. Han vart namngjeve av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1944 og skildrar nokre steinar på toppen av åsen. Tombstone er eit engelsk ord for gravstein.
Oberperfuss
Oberperfuss er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 15,3 km² og 3 000 ibuarar. Landsbyen Oberperfuss ligg i Inndalen, halvtannan kilometer sørom elva Inn, 812 meter over havet.
Oberperfuss har postnummer 6173.
Gitarist
Ein gitarist er ein musikar som spelar gitar av ulike typar. Musikkinstrumentet kan vera ein akustisk gitar, el-gitar eller anna. Spelemåten kan variera frå klassisk fingerspel til akkordspeling med plekter. Nokre gitaristar er solistar, medan andre spelar i grupper saman med andre musikarar. Ein gitarist kan også synga mens han speler.
Nokre kjende gitaristar er Geir Zahl, Slash, Jimmy Page, Eric Clapton, Jimi Hendrix, Tom Morello, Dave Farrell, Joe Satriani, Steve Morse, Jeff Beck, Øystein Sunde og Andrés Segovia.
Lars Haltbrekken
Lars Haltbrekken er ein norsk politikar som vart stortingsrepresentant for Sosialistisk Venstreparti i 2017.
Stabben i Mac. Robertson Land
Stump Mountain eller Stabben er eit fjell i Antarktis med ei høgd på over 310 meter over havet som ligg kring 2 nautiske mil (3,7 km) sørvest for Byrd Head i Mac. Robertson Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og namngjeve Stabben. Det omsette namnet vart tilrådd av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA).
Fylkesveg 373 i Hedmark
Fylkesveg 373 i Hedmark går mellom Breen og Vestby i Kongsvinger kommune. Vegen er 3,0 km lang.
Madone i Locarno
Madone er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i kantonen Ticino i Sveits. Det har ei høgd på 2039 meter over havet og ligg nokre kilometer nord for Locarno.
Cytosin
Cytosin (C) er ein av dei fire hovudnukleobasane i DNA og RNA. Dei andre er adenin, guanin og tymin (uracil i RNA). Den er eit pyrimidinderivat med ein heterosyklisk aromatisk ring og to tilknytte substituentar (ei amingruppe på fjerde ledd og ei ketogruppe på andre ledd). Nukleosiden til cytosin er cytidin. I ei Watson–Crick-baseparing vil den forme tre hydrogenbindingar med guanin.
Historie
Cytosin blei oppdaga og namngjeve av Albrecht Kossel og Albert Neumann i 1894 etter hydrolyseringa av brisselvev frå kalv. I 1903 blei strukturen framlagd, syntetisert og stadfesta i eit laboratorie.
Ein har nyleg funne bruksområder for cytosin i kvantedatamaskinar. Dei mekaniske eigenskapane i kvanten blei fyrste gong utnytta i informasjonsbehandling den 1. august 1998. Forskarar ved Oxford implementerte David Deutsch sin algoritme på ein to-qubits kjernemagnetisk kvantedatamaskin (NMRQC) basert på cytosin.
Kjemiske reaksjonar
Cytosin kan finnast som ein del av DNA, som ein del av RNA eller som ein del av ein nukleotid. Som cytidin trifosfat (CTP) kan den verke som ein kofaktor for enzym, og den kan overføre fosfat for å omdanne adenosindifosfat (ADP) til adenosintrifosfat (ATP).
I DNA og RNA har cytosin parbindingar med guanin. Bindingane er veldig ustabile, og kan snøgt endre seg til uracil (spontan deaminering). Dette kan føre til ein punktmutasjon; reparasjonsenzymet uracil-DNA glykosylase vil prøve å hindre dette ved å kløyve eit uracilmolekyl i DNA.
Cytosin kan metylerast til 5-metylcytosin av eit enzym kalla DNA-metyltransferase. Det kan òg metylerast og hydroksylerast for å skape 5-hydroksymetylcytosin. Aktiv enzymatisk deaminering av cytosin eller 5-metylcytosin av cytosindeaminasefamilien APOBEC kan ha både positive og negative verknadar på ulike celleprosessar og organismal evolusjon. Verknadane av deaminering på 5-hydroksymetylcytosin er dårleg forstått.
Fundament (fleirtyding)
Fundament kan vise til:
Drivetrain av 38 Special
Drivetrain er det tolvte studioalbumet til det amerikanske southern rock-bandet 38 Special, gjeve ut i 2004.
An-Nazla al-Wusta
An-Nazla al-Wusta (arabisk النزله الوسطه) er ein palestinsk landsby i Tulkarm guvernement aust på Vestbreidda, 17 kilometer North-aust for Tulkarm. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde an-Nazla al-Wusta eit folketal på kring 415 innbyggjarar i 2006. 38,7 % av folkesetnaden i an-Nazla al-Wusta var flyktningar i 1997. Helsesenter for an-Nazla al-Wusta ligg i an-Nazla ash-Sharqiya.
Drivetrain av 38 Special
Åtte av dei tolv songane på albumet var skrivne i lag med den mangeårige samarbeidspartnaren Jim Peterik.
Samisk grammatisk historie
Samisk grammatisk historie eller samisk morfologisk historie er det historiske oversynet over utviklinga av det samiske bøyingsverket frå ursamisk til dei moderne samiske språka. Dei som framfor alt har arbeidd med denne tematikken er Mikko Korhonen og Pekka Sammallahti, seinare også til ein viss grad Jussi Ylikoski. Sjølv om Korhonen og Sammallahti sine syn på kronologien i den samiske språkhistoria har vorte revidert i løpet av dei siste tiåra (sjå Samisk språkhistorie) er rekonstruksjonane deira av den samiske morfologien framleis gyldig (med mindre unntak).
Vi kan rekonstruere det finsk-samiske urspråket som eit agglutinerande språk, noko dei austersjøfinske språka er den dag i dag, til skilnad frå dei moderne samiske språka, som i dag står fram som langt meir flekterande.
Kasus
Mikko Korhonen har rekonstruert det ursamiske kasussystemet slik (1981):
Dette kasussystemet har utvikla seg til dei moderne systema på følgjande måte:
For sørsamisk er det få endringar. Sørsamisk har ikkje partitiv eller abessiv.
Personbøying av substantiv
I nordsamisk har vokalen i singularisformene falle. Deretter har final *-m (eller den siste «-m» ) vorte til -n, så suffiksa er -n, -t, -s. I dualisformene har final -n falle, men vokalen står att, så formene er -me, -de, -ska. I pluarisformene har final -k vorte til -t, og formene er -met, det, set, Sjå avsnittet om possessivsuffiks i artikkelen nordsamisk morfologi for det moderne nordsamiske paradigmet.
Adjektivmorfologi
Adjektiv i dei samiske språka blir bøygde i kasus, og dei blir komparert, eller gradbøygd. Kasusbøyinga er den same som for substantiva. I tillegg har dei samiske språka, som dei einaste i den uralske språkfamilien, ei form for halvkongruens, der adjektiva har ei eiga attributtform (ođđa girji, 'ei ny bok') som for mange, men ikkje alle, adjektiv skil seg frå forma adjektivet har som predikativform (Girji lea ođas, 'boka er ny'). Eitt av adjektiva i nordsamisk kongruerer med substantivet i kasus (buorre, 'god'), i t.d. enaresamisk gjeld det fleire adjektiv. Opphavet til attributtforma er omstridd.
Fylkesveg 375 i Hedmark
Fylkesveg 375 i Hedmark går mellom Hokkåsen og Nor i Kongsvinger kommune. Vegen er 8,6 km lang.
Aspen i Katrineholm
Aspen er ein innsjø i Julita sokn i Katrineholm kommun, i Södermanlands län og landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen vert drenert av Aspån, som fører Vatnet fire kilometer vest, til Öljaren.
Provinsen Batman
Batman-elva renn gjennom området. Batman er den største i provinsen med kring 250 000 innbyggjarar.
Provinsen grensar til provinsene Muş i nord, Bitlis og Siirt i aust, Mardin i sør og til Diyarbakır i vest.
Distrikt
Provinsen Batman består av seks distrikt:
Orlången
Orlången er ein innsjø i Huddinge kommun i landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen inngår i Tyresån-vassdraget, og er den nest største innsjøen i vassdraget.
Natur
Orlången ligg i Orlångens naturreservat, og er ein næringsrik (eutrof) innsjø. Han har flikete bukter som går i ulike retningar, og er som Drevviken og Magelungen frå gammalt av bukter langs Austersjøen, som gjennom landhevinga no ligg 21 meter over havet. Orlången ligg i eit område der mange sprekkedalar kryssar kvarandre. Naturen rundt innsjøen er vekselvis skog og kulturlandskap.
Friluftsområde
Rundt innsjøen er det ein promenadesti som går gjennom reservatet. Ved sjøen sin sørvestlege breitt ligg Sundby friluftsområdet til gard, med rideanlegg, lysløyper og ein restaurant. På vinteren blir preparert det skøytebaner, og på sommarhalvåret er det badeplass og robåtutleige der. I Orlången lever det fiskeartar som gjørs, gjedde, åbor, lake, mort og karpe. Det er òg sett ut signalkreps i innsjøen.
Balingsta gard
Området Balingsta har historie minst tilbake til vikingtida, noko eit lokalt gravfelt stadfestar. Skriftleg er Balingsta nemnt første gongen i 1436 som «Balistadom». Dei noverande bygningane er truleg oppført på slutten av 1700-talet, og alleen frå Lännavägen (Haningeleden vart planta i 1864. I dag er hovudbygningen i privat eige, medan uthusa er eigd av Huddinge kommun.
Balingsta skule
Det vart drive skule i Balingsta frå 1840 til 1940, i tre skulebygg som har avløyst kvarandre. Skulebygningen på fotoet var i bruk frå 1886 til 1919, og var ved hundreårsskiftet den største skulen i Huddinge sokn med nærare 100 elevar på ein lærar. Undervisinga føregjekk i to grupper med skulegang annakvar veke i seks år. Skulen vart riven i 1920 då han var i dårleg stand.
Balingsta mølle
Frå Sundby gard kan ein sjå Balingsta mølle (svensk Balingsta kvarn) på ei høgd på motsett side av innsjøen. Vindmølla har stått der sidan 1877, og vart fram til 1895 nytta av Balingsta gard. Før den tida hadde garden ei bekkekvern. Møllen på Ballingsta er ein såkalla hollender, som tyder at ein kunne vri overdelen av vengjene etter vindretninga. Etter 1895 forfall kverna, men ho vart restaurert med mellom anna nye vengjer i 1971.
Flemingsbergsviken
Flemmingsbergviken er ei bukt i Orlången, med eige reinseanlegg. Flemingsbergsviken ligg i ein sprekkedal, og er eit populært område for fuglar, flaggermus og augestikkarar. Flemingsbergsviken har promenadevegar langs breidda av innsjøen, og er eit populært friluftsområde.