cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Törbel
Törbel er ein kommune i distriktet Visp i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1502 meter over havet.
Det høgaste punktet i kommunen er Augstbordhorn på 2972 moh. Kommunen ligg i Vispdalen ovanom Stalden. Han består av landsbyen Törbel og grendene Burge, Feld og Brunnen samt seks mindre busetnader.
Karl Straume
Karl Olav Straume var ein norsk kunstmålar frå Hovdebygda i Ørsta. Han fornorska etternamnet sitt frå Strømme til Straume.
Foreldra var fanejunker Ola R. Strømme (1842-1908) og Ane Petrine, fødd Hovden, som var syster til Anders Hovden. Karl Straume var farbror til kunstmålaren Olav Strømme.
Karl Straume tok lærarutdanning og arbeidde i skulen i 3 år, før han bestemte seg for å bli kunstnar. Han utdanna seg ved Kunstakademiet under Chr. Krohg og Halfdan Strøm og seinare Acedemie Moderne under Friesz i Paris. Han debuterte i Aalesunds kunstforening i 1910, og var representert på Haustutstillinga i 1914. Karl Straume arbeidde mest med oljemåleri, men laga også tresnitt og arbeidsteikningar til biletvev.
Karl Straume var med å starte Møre kunstnerlag i 1931 og var formann i foreininga i 15 år. Møre kunstnerlag heiter no Bildende kunstnere Møre og Romsdal. Straume var formann i styret for Ivar Aasen-museet frå 1946 til 1967.
Straume skreiv dikt, og fekk i 1967 gitt ut diktsamlinga Lilja i dalen på Lunde forlag.
I 1961 fekk Karl Straume Kongens fortenestmedalje i gull.
Gardunha
Gardunha eller Serra da Gardunha er ei fjellkjede sentralt i Portugal i regionen Centro. Han glir over i ei stor slette kalla Cova da Beira og ligg innanfor fjellkjeda Serra da Estrela. Då Kong Dinis regjerte på 1200- og 1300-talet var fjellkjeda dekt av vingardar, men kongen valde å rive dei opp og erstatte dei med kastanjer i staden for. På grunn av skogbrannar er store delar av desse skogane borte. Det høgaste punktet i fjellkjeda er Pirâmide på 1223 meter over havet.
Rasmus Ingebrigtsson på Myklebust
Rasmus Ingebrigtsson på Myklebust, kalla Store-Rasmus (fødd ca. 1595 på Li i Ørskog, død ca. 1666), var ein «bondeopprørar» i Møre og Romsdal. Han var leiglending på garden Myklebust på Harøya (i noverande Ålesund kommune).
Rasmus heldt rekneskap med futar som tok for mykje skatt og klaga dei inn for Kongen. Etter fleire runder i retten, kor søksmåla gjekk både vegar, blei han 24. august 1661 dømd til livsvarig straffarbeid på Akershus slott for ulovlege allmugemøte, grunnlause klagemål og forakt for retten.
Sonen hans, «Unge-Rasmus», som hadde hjelpt faren i rettsprosessen, fekk etter søknad lov til å halda på garden Myklebust. Fleire av dei mange tusen etterkomarane hans er omtalte i Slekter fra Romsdalskysten (1979) av Anna S. Julnes.
Dyrsku'n
Dyrsku'n er eit årleg fesjå som vert arrangert i Seljord i Vestfold og Telemark. Det vart arrangert fyrste gong i 1866.
Historikk
Fesjået Dyrsku'n har sine røter frå fesjå som vart haldne i Vest-Telemark på 1850-talet for å danna kurasen telemarksfe. Det fyrste fesjået vart arrangert i Kviteseid i 1856 etter initiativ frå statsagronomen Johan Lindequist. Då fesjåa etter kvart vart ei viktigare hending voks det fram trong for ein fast plass med nok areal. Kommunestyret i Seljord søkte i 1865 Indre-Departementet om å få skipa eit årleg fesjå for Statens Regjering. Even Høyesen Nordgarden stilte med eit 100 dekar stort område til disposisjon. Den 17. september 1866 vart dermed Statens fyrste årlege Kvæg-Udstilling i Seljord arrangert.
Dyrsku'n i dag
I laupet av åra har Dyrsku'n utvikla seg til ein folkefest med mellom 60 000 og 80 000 besøkjande, 50 utstillarar og mange aktivitetar spreidd på det 120 mål store området. Utstillingane av husdyr står framleis sentralt i arrangementet, men det er òg utstillingar av husflid og handverk, skogsdrift og anna knytt til tradisjonelt og moderne landbruk og bygdeliv. Dessutan er det ei stor salsutstilling med ei mengd varer og tenester, attåt underhalding av ymse slag, derimellom tivoli.
På Dyrskuplassen er det rekonstruert ein husmannsplass kalla «Sterke-Nils tunet» til minne om Sterke-Nils som vart fødd kring 1720. På tunet vert det vist fram dyrehald og gardsdrift frå eldre tider.
Tvisyn
Tvisyn er eit omgrep brukt om å ha to synspunkt på ei sak. Omgrepet kan brukast negativt, om å vera usikker og vaklande, eller positivt, om å vera gjennomtenkt og nyansert. Ordet blir ofte knytt til forfattaren Aasmund Olavsson Vinje. Tvisynet i Vinjes tekstar er i slekt med ironien.
Bakgrunnsstoff
«Tvisyn» i Nynorskordboka
Max Carrasco
Max Carrasco er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vegalta Sendai.
Dvergbjørk
Dvergbjørka har lodne kvister og runde centimeterbreie blad. Busken vert halvmeterhøg, og veks i fjellet opp til 1570 moh. i Jotunheimen. Dvergbjørka er vanleg i fjellet, men ho finst òg i låglandet. Dvergbjørka veks heilt nord til Isfjorden på Svalbard.
Ho har same kromosomtal som hengjebjørk, 2n=28, og dannar hybrid både med denne og med dunbjørk.
Morrigan
Morrigan (Irsk: Mor-rìghan, stor dronning, eller eventuelt Redsle eller skrømt-dronning), er namnet på den irske krigsgudinna, som syner seg i mange ulike skapnader i dei irske segnene. Det er ikkje alltid slik at ho vert rekna som gudinne, av di ho står fram som heller skremmande, og ofte vert sett utanfor gudekrinsen.
Ho er rekna som treeiningsgudinne, nokre gonger assosiert med Anann eller Dana. Men oftast syner ho seg åleine. Ho har ein mangetydig funksjon og syner seg ofte rett før eit slag. Ho hadde mellom anna eit tvitydig forhold til Cú Chullain. Ho syner seg ofte med ein ramn. Nokre samanliknar henne med Valkyrjene, andre reknar henne som forlaupar for den skotske Banshee-myten. Det at ho syner seg på slagmarka minner òg om Frøya, som deler helvta av dei daude krigarane med Odin.
Før Slaget ved Magh Tuireadh møtte ho Dagda. Då han såg henne var ho ved å vaske seg, med ein fot på kvar side av ei elv, Unius. Dei låg saman, og etter det lova Morriga å kalle alle dei trollkyndige i Irland til hjelp for Tuatha dé Danann.
Namnet Morrigan knyter seg lydeleg til Morgana le Fay frå Arthur-segnene, eller til Morgause frå same segnkrinsen. Desse namna vart nytta av Geoffrey av Monmouth. .
Knut Nærum
Knut Nærum er ein norsk komikar, forfattar, teikneserieteiknar og fjernsynspersonlegdom, oppvaksen i Halden. Han er mest kjend frå fjernsynsprogramma Nytt på nytt og Egentlig, den politisk satiriske teikneserien Bloid (som ei stund gjekk i Dagbladet kvar laurdag) og for bøkene han har skrive:
Taco
Taco (spansk ’bunt’, ’klosse’) er ein mexicansk måte å ete ulike matretter ved hjelp av eit pannekakeliknade brød av mais- eller kveitemjøl kalla tortilla. I det mexicanske og sentralamerikanske kjøkenet er tortillaen oftast av kvitt maismjøl og vert servert mjuk og varm. Gult, blått eller raudt kan førekome. I tex-mex-kjøkenet vert det ofte nytta tacoskjell av tørka maistortilla gjort på gult maismjøl. Tortillaen vert fylt med kjøt, bønner, salat og sausar.
Taco kom til Noreg i 1965. Det kom etter førespurnadar frå amerikanske arbeidarar som arbeidde offshore i Nordsjøen som var busette i Stavanger.
Karneval
Karneval er ein fest som vert arrangert før inngangen til fastetida. Karnevalsperioden vert avslutta på feitetysdag, med oskeonsdag som den fyrste dagen etter karnevalet. Karnevalet er ein folkeleg fest som ikkje har nokon plass i liturgiske kalendrar.
Karneval er ein romersk-katolsk tradisjon. Karnevalet vert òg feira i ein del ortodokse område, medan karnevalet i tradisjonell tyding ikkje vert feira i protestantiske eller ikkje-kristne område. Karneval i tydinga maskeball eller ein annan fest der deltakarane kler seg ut, er kjend over heile den vestlege verda.
Etymologi
Opphavet til ordet karneval er uklart:
Morro Alto
Morro Alto er det høgaste fjellet på øya Flores i Asorane i Portugal med ei høgd på 914 meter over havet. Fjellet og heile øya er ein stratovulkan og det siste utbrotet kom om lag 1000 år f.Kr.
Ulsmågvegen
Ulsmågvegen er ein veg på Midtun og Ulsmåg i Fana bydel i Bergen kommune. Han går søraustover frå Hardangervegen til Totlandsvegen og er ein del av fylkesveg 184. Vegen er ein kilometer lang.
Det ligg fleire næringsbygg langs vegen.
Namnet vart vedteke i 1947.
Transferase
Transferasar er ei av seks hovudgrupper av enzym. Transferasar katalyserer overføringa av ei gruppe (til dømes ei metyl- eller acylgruppe) frå eit molekyl til eit anna.
«Blücher»
«Blücher» var eit tysk krigsskip oppkalla etter den prøyssiske generalfeltmarskalken og fyrsten Gebhard Leberecht von Blücher (1742–1819). Skipet vart sjøsett 8. juni 1937, og hadde åtte kanonar, 12 antiluftskyts og tolv torpedorøyr.
Skipet vart senka på veg inn i Oslofjorden om morgonen 9. april 1940 ved Oscarsborg festning, av to torpedoar frå Nordre Kaholmen. Meir kjent er skota frå 28cm kanonane Moses og Aron, men ingen av desse var fatale for «Blücher». Av mannskapet på 1308 menn omkom om lag 1000 i det kalde vatnet. Senkinga av «Blücher» sette seinka det tyske okkupasjonsforsøket. Resten av eskadren trudde sundet var minelagt (grunna torpedotreffa), og gjekk ikkje lenger inn fjorden. Senkinga gav norske styresmakter med kong Haakon VII i spissen tid til å flykta. Planen var at dei tyske skipa skulle koma inn til Oslo grytidleg på morgonen og ta den norske hovudstaden.
Vraket lekk olje og utgjer ein miljøtrussel for Drøbaksundet.
Kei Ishikawa
Kei Ishikawa er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vegalta Sendai, Sony Sendai og Blaublitz Akita.
Dyment Island
Dyment Island er ei lita øy som ligg 5 nautiske mil sørvest for the McKinzie Islands i den indre, sentrale delen av Cranton Bay i Antarktis. Ho vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Donald I. Dyment, ein kokk i U.S. Navy ved Byrd Station i 1967.
Pop (fleirtyding)
Pop eller POP kan visa til:
Vérno
Verno (gresk Βέρνο), eldre form Vernon, er ei fjellkjede i periferieiningane Kastoriá og Flórina i Hellas. Den høgaste toppen er 2 128 moh. Ho er 25-30 km frå nordvest til søraust og om lag 20-25 km brei. Kastoriásjøen ligg sørvest for fjellet og Aliákmonas renn vest for fjellet.
Frå toppen kan ein sjå Píndosfjella, inkludert Lýgos, Týmfi og Smólikas, Den pelagoniske sletta nordover i Republikken Makedonia, Vérmiofjella, Áskio og delar av Voúrinos i søraust og dei nordlege områda av periferieininga Grevená i sør.
«Tirpitz» (1939)
«Tirpitz» var eit tysk slagskip. Det var oppkalla etter admiralen Alfred von Tirpitz, og var søsterskip til «Bismarck».
Under den andre verdskrigen blei skipet sendt til Noreg som motsvar til dei arktiske konvoiane og kommandoraidet på Vågsøy. Her heldt det til i norske fjordar, men truga konvoiane og basane til dei allierte.
«Tirpitz» i Åsenfjorden
I ein periode låg «Tirpitz» i Fættenfjorden ved Åsenfjorden. Opphaldet i Fættenfjorden varte frå 16. januar til 29. oktober 1942. «Tirpitz» var òg fleire gonger på om-måling og reparasjonar i Lofjorden, ein annan fjordarm av Åsenfjorden. Den vanskelege plasseringa inne i den tronge fjorden skapte problem, ikkje berre for allierte flygarar, men òg for lokalbefolkninga og den lokale motstandsrørsla i Åsen og Skatval.
Den 23. januar 1942 fekk britane melding om at «Tirpitz» låg i Fættenfjorden. Dei tok då straks til med luftborne åtak. I det første luftåtaket deltok ni Halifax- og fem Stirling-fly. Flya tok av frå basen i Lossiemouth i Skottland, og rundt midnatt 30. januar 1942 prøvde dei å bomba «Tirpitz» – utan hell. Dei kom nemleg ut for tåke, og då var det svært vanskeleg å gjennomføra presisjonsbombinga. Flya drog tilbake til basen, utan å ha vore nær skipet. Ein av Halifaxane gjekk tom for bensin på tilbaketuren, og måtte naudlanda i havet utanfor Aberdeen. Alle om bord overlevde.
Det andre åtaket vart gjennomført om kvelden 30. mars, men desse kom også ut for tåke, og 34 Halifaxar måtte sleppa bombene sine så å seia i blinde. «Tirpitz» vart ikkje skada i åtaket. Turen attende vart vanskeleg. Fleire av flya var trefte av tysk luftverneld, samstundes førte det iskalde vêret til ising. Seks Halifaxar og 42 mann vart drepne av forskjellige grunnar; nokre vart skotne ned av luftvernet, og nokre måtte naudlanda i ope hav. Dei som kom seg inn over land hadde berre nokre få liter bensin igjen.
27. april kom eit nytt forsøk, og 43 bombefly letta frå Kinloss og Lossiemouth. Mange av flya vart bygde om for å kunna ta med anti-ubåtminer. Britane skal ha hatt med seg 58,2 tonn bomber og miner. Då flya slapp bombene over bygda frå ei høgd på 8000 fot, braut det ut panikk i Skatval. Fem fly vart skotne ned under åtaket. Eitt fly naudlanda på innsjøen Hoklingen, og alle om bord overlevde. Andre fly naudlanda, men tok av igjen, og kom seg med naud og neppe attende til Skottland.
28. april gjorde britane ei fotorekognosering og oppdaga at «Tirpitz» framleis var uskadd. Same natta freista ein nok ein gong å bomba skipet, denne gongen med 34 fly. Resultatet vart nedslåande også denne gongen. To Halifaxar vart skotne ned, og «Tirpitz» hadde ikkje vorte særleg skadd av angrepet. Fire fly styrta, det eine sørvest for Flornes stasjon, eitt ved Kaldådammen, eitt ved Borråsdammen og det siste ved Borråsgardane.
Dei allierte flygarane hadde gjeve opp håpet om å nokon gong kunna senkja «Tirpitz» frå lufta, og operasjonsleiarane bestemte seg for å prøva å senka skipet med miniubåtar. Desse miniubåtane var testa i England, og dei var drivne av elektrisk straum. Mannskapet hadde dykkardrakter slik at dei kunne halda seg under vatn i fleire timar. Miniubåtane var utstyrte med tidsinnstilte sprengladningar som vart festa til skipet med magnetar. «Shetlandsgjengen» skulle smugla inn to slike ubåtar med lastebåten «Arthur», og gjekk frå Shetland den 29. oktober. På veg inn mot Trondheim sleit miniubåtane seg, slik at dei måtte avblåsa heile operasjonen. «Tirpitz» gjekk frå Fættenfjorden ikkje lenge etter denne hendinga.
Operasjon Source
I september 1943, medan «Tirpitz» låg i Kåfjorden i Alta vart det sett i gang nok ein risikofylt operasjon med miniubåtar, kalla Operasjon Source. Denne gongen lukkast ein i å plassera sprenglekamar under skipet, og skada det såpass at det ikkje lenger var sjødyktig og måtte reparerast.
Peter Thams Buschmann
Peter Thams Buschmann var ein prest og stortingsmann. Han var sokneprest i Ulstein på Sunnmøre 1798-1822 og Aure på Nordmøre 1822-45. På stortinget møtte han i 1818-sesjonen.
Liv og gjerning
Buschmann var fødd i Nesna, der far hans då var prest. Seinare fekk faren nytt kall i Frosta. Buschmann tok eksamen ved Trondhjems katedralskole i 1782, og studerte deretter teologi i København. 1787 var han ferdig utdanna cand. theol. og var deretter pers. kapellan i faren sitt prestegjeld, Frosta. I januar 1798 vart han utnemnd til sokneprest i Ulstein. Dette embetet hadde han til 1822, då han vart sokneprest i Aure.
Under tida i Aure låg Buschmann i strid med biskopen, Peter Bugge, som Buschmann hevda hadde lokka han til å søke Aure-kallet og ikkje det rikare kallet Tingvoll, som biskopssonen så kunne søkje og få.
Buschmann var lite omtykt i Ulstein, han vart «halden for kaut og ufolkeleg». Overfor kyrkjelyden var han myndig og mannhaftig, også utanfor kyrkjetida. Preikene hans var lærde og moraliserande, berre når han tala om det nasjonale tende han gløden hos tilhøyrarane. I Aure, derimot, skal Buschmann (kalla Gammel-Bussmann) ha vore svært godt likt av folket.
1843 vart Buschmann i prosteretten tiltala for klanderverdig embetsførsel. Han døydde før saka var avslutta.
Buschmann var valmann til valet på eidsvollsmenn 1814. Til det overordentlege storting i 1814 var han 2. varamann (suppleant). 1818 vart han vald til stortingsrepresentant for Romsdals amt, etter amtmannen sa frå seg val. På stortinget var han medlem av ni komitear. Han var formann i komiteen om sal av kyrkjer i Nord-Norge og i komiteen om den lutherske kyrkja i London.
Weronika Nowakowska
Weronika Nowakowska er ein polsk skiskyttar frå småbyen Duszniki-Zdrój i det sørvestlege Polen, som vann to medaljar under VM i skiskyting 2015 i Kontiolahti.
Nowakowska overraska stort då ho kom på femteplasen i 15 km normalprogram under Vinter-OL 2010 i Vancouver. Nesten like overraskande var det at ho skulle vinne sølvmedaljen i 7,5 km sprint då VM i skiskyting 2015 fann stad i finske Kontiolahti. Med prikkfri skyting heldt ho alle andre enn {{Marie Dorin Habert]] bak seg på resultatlista. Trass i tre strafferundar på den etterfylgjande jaktstarten lukkast ho ta bronsemedaljen. Utanom desse tre tre tevlingane har Nowakowska aldri vorte betre enn nummer seks i verdscupen i skiskyting.
Visperterminen
Visperterminen (Walsertysk: Tärbinu) er ein kommune i distriktet Visp i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1378 meter over havet.
Gebidumsee ligg i kommunen med ei høgd på 2200 meter over havet.
Gjetarbarn
Eit gjetarbarn eller ein gjetarunge, oftast spesifisert som ein gjetargut eller ei gjetarjente, er nemninga på barn som passar på dyr. Dette er ei vanleg form for barnearbeid fordi gjeting er nokså lett arbeid for kvikke ungar.
Gjeting kan likevel vera hardt arbeid og mange gjetarungar har lidd under dårleg vêr og åtak frå rovdyr eller sinte dyreeigar. Samstundes har arbeidet gjeve dei rike opplevingar med dyr og natur.
Gjetarbarn og kultur
Livet som gjetargut eller -jente er blitt idyllisert av kunstnarar, særleg i romantikken, der dei blei sett på som ein slags naturbarn. Norsk kultur har òg hatt fleire skildringar av gjetarlivet til ungar skildra frå innsida.
Det finst gjetargutar i ulike forteljingar, som i fabelen om guten som ropte ulv og Peter i Heidi-romanane av Johanna Spyri.
Humphry Davy
Sir Humphry Davy var ein kjemikar og fysikar frå Storbritannia. Han var fødd i Penzance i Cornwall. Davy er rekna som oppdagaren av grunnstoffa natrium, kalium, kalsium, magnesium og strontium, som han isolerte ved bruk av elektrisitet.
I 1799 eksperimenterte Davy med dinitrogenoksid (lystgass), og fann at gassen fekk han til å le. Han gav gassen kallenamnet laughing gas, og skreiv at det var mogleg han kunne brukast til anestesi under smertefulle operasjonar.
I 1815 konstruerte Davy ein tryggleikslampe til bruk i gruvegangar. Denne besto av ein open flamme omgjeven av eit finmaska koparnett som leia bort varme, slik at blandinga av gruvegass og luft ikkje blei tilstrekkeleg oppvarma til å danna eksplosjonar. Davy utvikla også ein tidleg bogelampe, den fyrste praktiske elektriske lampen.
Ombofjorden
Ombofjorden er ein fjordarm av Jelsafjorden og Boknafjorden i Hjelmeland kommune. Dei nordvestlege delane av fjorden ligg òg innanfor tidlegare Finnøy kommune. Fjorden ligg mellom Ombo i vest, som fjorden er kalla opp etter, og Jøsneset på fastlandet i aust.
Det nordlege innløpet ligg mellom Røykjanes på Ombo og Hårsteinen på Jøsneset. Frå her går fjorden 5,5 km sørover til Hjelmelandsfjorden mellom Skibaviga i vest og Nesvik i Nesvik i aust. Mellom Ombo og Nesvik er det ferjesamband.
Telemark Bilruter
Telemark Bilruter er eit norsk busselskap med eit omfattande rutenett i vestre del av Telemark med Seljord som hovudbase. Selskapet har oppstått ved at diverse mindre selskap er slegne saman.
Ombofjorden
Like nord for det nordlege innløpet ligg innløpet til Erfjorden i aust.
Telemark Bilruter
Historikk
Telemark Bilruter er ei vidareføring av Vest-Telemark Bilruter (VTB). Dette selskapet vart oppretta i 1972 etter fusjon av Fyresdal-Vrådal-Nissedal Billag, Seljord Billag og Vest-Telemark Billag. På slutten av 1990-talet kjøpte selskapet opp transportverksemder i Skien - området og trafikken Bø - Skien vart monaleg utvida. Dette førte også til at namnet vart endra til Telemark Bilruter.
Verksemd
Hovudaktivitetane til Telemark Bilruter kan delast i tre, og kvar står for omtrent 1/3 av inntektene til selskapet:
Selskapet driv mellom anna kombinert buss- og godsrute mellom Arendal i Aust-Agder og Seljord.
Ulsmågskaret
Ulsmågskaret er ein blindveg på Midtun og Ulsmåg i Fana bydel i Bergen kommune. Han går søraustover og sørover frå Ulsmågvegen. Vegen er om lag 500 meter lang. Den siste delen av vegen er ein gangveg oppover skaret til Totlandsvegen. Den nedste delen av vegen er prega av næringsbygg på begge sider.
Namnet vart vedteke i 1978. Før dette heitte vegen Skarvegen.
Reggio di Calabria
Reggio di Calabria er den største og eldste byen i Calabria heilt sør i Italia, på «tåa» til den italienske «støvelen». Han er hovudstad i provinsen Reggio Calabria og har om lag 186 006 innbyggjarar. Byen vart grunnlagd på 700-talet fvt.
Geografi
Reggio di Calabria ligg på tåa til den italienske støvelen, like ovanfor øya Sicilia. Han ligg ved foten av Aspromonte, ei lang og ulendt fjellkjede som går langs midten av regionen. Området har våre råka av mange jordskjelv og tsunamibølgjer gjennom tidene.
Historie
Byen vart grunnlagd som Rhegion av greske kolonistar på 700-talet fvt. og vart tidleg råka av fleire store jordskjelv og påfølgjande tsunamiar. Under Romarriket vart han kalla Rhegium Julium, som ein romersk adelsby. Seinare vart Reggio di Calabria ein by i Austromarriket og frå 1100-talet ein del av Kongedømet Sicilia. På 1200-talet kom byen inn under Kongedømet Napoli.
Reggio di Calabria er kjend som staden der den første hebraiske boka, ei Rashi-tolking av Pentateuch, vart trykt i 1475, men forskarar meiner at det var i Roma den hebraiske boktrykkinga byrja.
For Reggio di Calabria kom dei verste jordskjelva i 1783 og 28. desember 1908. Det siste var mest øydeleggjande, der 80 % av alle bygningane i Reggio kollapsa og mange tusen mista livet. Øydeleggingane var enno verre i Messina på andre sida av Messinasundet. Jordskjelvet er det verste som har råka det vestlege Europa i historia og det tok Reggio ein heil generasjon å kome seg fullt på fote att.
Zeneggen
Zeneggen er ein kommune i distriktet Visp i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1370 meter over havet.
Keisuke Harada
Keisuke Harada er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vegalta Sendai, Tochigi SC og FC Machida Zelvia.
Morro dos Homens
Morro dos Homens er det høgaste fjellet på øya Corvo i Asorane i Portugal. Det er ein stratovulkan med kaldera og har ei høgd på 718 meter over havet.
New York
New York er eit namn som har fleire tydingar:
Henrik Björnsson
Henrik Björnsson er ein svensk fotograf.
Björnsson vart fødd og voks opp i Kristianstad, og har drive det meste av sitt fotografiske arbeid i Sverige. Ein periode på byrjinga av 2000-talet var han busett i Oslo. Han arbeidde då som fotosjef i Dagsavisen og var knytt til biletbyrået Samfoto.
Han har gjeve ut fleire bøker, og har seinare arbeidd i Göteborgs-Posten.
Hugo Alcântara
Hugo Alcântara er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Montedio Yamagata.
Early Islands
Early Islands er ei gruppe småøyar som ligg like vest for Cosgrove isbrem i sørausthjørnet av Ferrero Bay, Amundsenhavet. Dei vart kartlagde av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–66, og ho vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Tommy Joe Early, ein biolog med Ellsworth Land Survey, 1968–69.
Provinsen Crotone
Provinsen Crotone (italiensk Provincia di Crotone) er ein provins i regionen Calabria i Italia. Han vart oppretta i 1996 ut av delar av provinsen Catanzaro. Hovudstaden er byen Crotone.
Han har eit areal på 1 717 km² og totalt 172 970 innbyggjarar (2005). Det er 27 kommunar i provinsen og dei største av desse er (folketal 2005):
Endre Brunstad
Endre Otto Brunstad er fyrsteamanuensis i fagdidaktikk ved Universitetet i Bergen, og var leiar for Noregs mållag frå 2003 til 2005. Brunstad kjem frå Sykkylven kommune.
Sigurd Hoel
Sigurd Hoel var ein norsk forfattar frå Nord-Odal i Hedmark. Han debuterte med novellesamling Veien vi gaar i 1922. Gjennombrotet kom med Syndere i sommersol (1927), som vart filmatisert i 1934.
På 1930-talet var Hoel redaktør for Gyldendal norsk forlag sin «Gule Serie», der han var med å omsetja kjende, internasjonale verk til norsk. Dette gjaldt mellom anna verk av forfattarar som Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald og Franz Kafka.
Veien til verdens ende (1933) er ei barneskildring frå bondemiljø, og vert rekna som eit av hans hovudverk. Der og i boka Møte ved Milepelen (1947) tek han avstand frå nazismen. Trollringen (1958) er òg eit av dei meir kjende verka av han.
Hoel stødde aktivt opp om riksmålsrørsla. Han var mellom stiftarane av Forfatterforeningen av 1952 og var formann for Riksmålsforbundet frå 1956 til 1959.
Sigurd Hoel døydde av slag, 69 år gamal.
Heltbergs studentfabrikk
Heltbergs studentfabrikk, eigentleg Heltberg og Reehorst Real- og Latinskole, var ein norsk «studentfabrikk», det vil seia ein skule som førebidde studentar på opptakseksamen ved universitetet. Han blei oppretta av Henrik Anton Schjøtt Heltberg (1806–1873) og Wessel Joachim Andreas Reehorst (1824–1910) i 1846.
Heltbergs studentfabrikk låg i Kongens gate 5 i Kristiania. Kjende personar som A.O. Vinje, Henrik Ibsen, Bjørnstjerne Bjørnson og Jonas Lie gjekk der og kunne bli kjende med kvarandre. Arne Garborg skildrar miljøet i romanen Bondestudentar.
Xerovoúni
Xerovoúni (gresk Ξεροβούνι) er eit fjell i periferieiningane Árta, Préveza og Ioánnina i Hellas med ei høgd på 1 614 moh. Fjellet er 20-25 km langt og 15-20 km breitt. Elva Árakhthos renn aust for fjellet, medan Loúros renn i vest.
Frå toppen av fjellet kan ein sjå Athamaniká i aust og Tómaros i nordvest.
Alive and Kicking av Simple Minds
«Alive and Kicking» er ein song av det skotske rockebandet Simple Minds. Han kom ut i 1985 som den første singelen frå det sjuande studioalbumet deira, Once Upon a Time. Songen nådde tredjeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100, fjerdeplassen i Canada, og topp 5 i fleire europeiske land, som Italia, der han gjekk heilt til topps.
Salslister
Etter suksessen med den førre amerikanske førsteplassen deira, «Don't You (Forget About Me)», vart «Alive and Kicking» gjeven ut som den neste singelen og nådde tredjeplassen på Billboard Hot 100 og gjekk heilt til topps på Top Rock Tracks-lista. Songen nådde òg fjerdeplassen i Canada. I Europa toppa songen lista i Italia og nådde andreplassen i Belgia, Irland og Nederland, og sjuandeplassen på UK Singles Chart. I 1992, då songen kom ut på ny som ei dobbel A-side med «Love Song», klarte songen å nå ein plass høgare, ein sjetteplass. Andre stader nådde «Alive and Kicking» femteplassen på New Zealand, 16. plassen i Sør-Afrika og 21. plassen i Australia.
Innhald
7"-singel
12"-singel
Andre 12"-singel
Vekeslister
«Alive and Kicking»
«Love Song» / «Alive and Kicking»
East Side Beat version
Den italienske dance-gruppa East Side Beat spelte inn «Alive and Kicking» i ein stil som var typisk for dance-musikk tidleg i 1990-åra. Det vart laga i alt fem remiksar. To versjonar kom ut på 7"-singel og dei andre tre på CD-singel.
Christ unser Herr zum Jordan kam
Christ unser Herr zum Jordan kam, BWV 7, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.
Han vart skriven i Leipzig for høgtida til døyparen Johannes og vart først framført den 24. juni 1724. Han er basert på ein koral med same namn av Martin Luther.
Stykket er skriven for to oboar d'amore, solo fiolinar, ripieno strykarar (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av sju satsar, i e-moll bortsett frå der anna er skrive:
P.S. Krøyer
Peder Severin Krøyer òg kjend som P.S. Krøyer, var ein av skagensmålarane. Krøyer var fødd i Stavanger i Noreg. Mora hadde depresjonar og han vart difor send til søstera hennar, Bertha Cecilie Krøyer i København. Ho var gift med zoologen Henrik Nikolai Krøyer.
1452 Hunnia
1452 Hunnia er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Meliboea. Han blei oppdaga den 26. februar 1938 av György Kulin ifrå Konkoly Obszervatórium i Konkoly.
P.S. Krøyer
Allereie som born synte Krøyer talent for å teikne og han vart teke opp på Det Kongelige Danske Kunstakademi da han var 14 år gamal.
William Merritt Chase
William Merritt Chase var ein USA-amerikansk målar som er mest kjend for sine verk i den impresjonistiske stilen.
Liv og gjerning
Chase var fødd i Nineveh i delstaten Indiana. Han var son til ein skomakar og studerte mellom anna ved National Academy of Design. I 1871 la han ut på ei fleirårig reise til Europa, der han studerte dei store nederlandske meistermålarane, særleg Frans Hals. Han vart særleg påverka av naturalismen og av Gustave Courbet sine verk. I 1876 vann han ein gullmedalje på Verdsutstillinga i Philadelphia, noko som gav han eit internasjonalt ry. Sidan endra han målarstil og byrja lage bilete som henta impulsar frå impresjonismen, og han voks til å verte ein av dei fremste USA-amerikanske målarane i sin generasjon.
Chase måla i olje, pastell, blekk, akryl, og på alle slags overflater. Også kva gjeld fargebruk og tema var han svært ymsesidig i sine måleri og teikningar. Til dømes måla han landskap, stilleben og portrett. Fleire berømte personar stod modell hos han.
Chase var i 1880-åra ein omtykt lærar på 'Art Students League of New York'. Seinare dreiv han sin eigen 'Chase School of Art', og var leiar av 'Society of American Artists'. Gjennom desse posisjonane hadde han stor innverknad på ein heil generasjon av komande kunstmålarar i USA. Mellom desse var Charles Demuth, Marsden Hartley, Georgia O'Keeffe, Pauline Palmer, som alle gjekk i lære hos Chase. Sjølv var han medlem av National Academy of Design og av '[Ten American Painters''.
Chase døydde i New York by i 1916.
Ripieno
Ripieno (italiensk for alle eller heile), forkorta: R, rip., kan bety eitt av følgjande:
Ein orkestermusikar eller songar utan solistiske oppgåver vert kalla ein ripienist.
Carlos Alexandre Souza Silva
Carlos Alexandre Souza Silva er ein brasiliansk fotballspelar.
Maicon Souza de Jesus
Maicon Souza de Jesus er ein brasiliansk fotballspelar.
Skodespelar
Ein skodespelar er ein person som framfører ei rolle i drama, på scene, film, radio og innspelingar av til dømes lydbøker eller røyster i teiknefilm, reklame eller dataspel.
Maicon Souza de Jesus
Han spela for klubben Montedio Yamagata.
Skodespelar
Oppgåver
Skodesepelaren er den sentrale kunstnaren innan drama. Han har den eine oppgåva som ei teaterframsyning ikkje kan klare seg utan: å stå fram på scena og syne fram ei handling for ei gruppe tilskodarar. Alle dei andre, instruktøren, scenografen, lysmannen og suffløren kan ein i naudsfall klare seg utan. Sjølv tilskodarane kan ein klare seg utan, for det finst teaterstykke, såkalla lærestykke, som berre er tenkt å verke opplærande og oppbyggjande for aktørane, utan at nokon treng sjå dei.
Ein skodespelar nyttar kroppen og røysta til å spele ei rolle i ei dramatisk handling. Slik sett er grensene til dansaren og songaren uklår, men ulik desse kan skodespelaren klare seg utan musikk eller annan fastlagd rytme. Der dansaren rettar seg etter orkestret og songaren etter dirigenten, kan skodespelaren lyde til sine eigne impulsar, eller vente på stikkord frå dei andre aktørane.
Arbeidet til skodespelaren går ut på å gje liv til ei rolle. Fyrst må han analysere råmaterialet: manuskriptet om det er eit gamaldags teaterstykke, eller det scenariet eller den fabelen eller det emnet handlinga skal dreie seg rundt. Dette kan gå ut på å finna motivasjonen og tankegangen til rollefiguren, og førestilla seg kva han verkeleg tenkjer når han seier det eine og det andre. Langsamt byggjer skodespelaren opp eit reportoar, eit forråd av rørsler, gestar og talesett som høver til rolla.
Ein skodespelar må læra seg replikkar og scenar utanboks, og samarbeida med instruktøren og andre skodespelarar om korleis ei rolle skal spelast.
Carl Fredrik Wisløff
Carl Fredrik Wisløff var ein norsk luthersk teolog.
Peter Wessel Zapffe
Peter Wessel Zapffe var ein norsk statsstipendiat frå og med 1978, forfattar, filosof, fjellklatrar og friluftsmann.
Carl Fredrik Wisløff
Liv
Carl Johan Fredrik Wisløff (Carl Fr. Wisløff) vart fødd i Drammen i 1908, til Nils Fredrik Wisløff og Dagny Johanne f. Waalmann. Han voks opp i Sarpsborg, der faren var statsingeniør.
Wisløff fullførte Examen Artium i 1927, 19 år gamal, og deretter teologisk embetseksamen ved Menighetsfakultetet hausten 1931, og praktisk-teologisk eksamen same stad det påfølgjande året, vart ordinert til prest i Den norske kyrkja og tenestegjorde først som prest i Småkirken i Vaterland i Oslo og som sekretær i Norges Kristelige Student- og Gymnasiastlag. Som sekretær i Laget starta Wisløff i 1933 Credo Studentmagasin, berre 24 år gamal. Frå 1940 av gjekk han inn i teneste som sokneprest i Birkenes prestegjeld på Agder. I perioden frå 1959-67 var han med i eksekutivkomitéen for International Fellowship of Evangelical Students, og frå 1967 til 1979 president for same.
Peter Wessel Zapffe
Han døydde i Asker.
Carl Fredrik Wisløff
Akademisk karriere
I 1947 vart Carl Fr. Wisløff kalla til stillinga som rektor ved det praktisk-teologiske seminar ved Menighetsfakultetet. Her tenestegjorde han til han i 1961 vart utnemnd som professor i faget kyrkje- og dogmehistorie ved Menighetsfakultetet. Denne stillinga hadde han til han gjekk av ved aldersgrensa i 1975. Parallelt underviste han både i praktisk teologi og kyrkjehistorie ved Fjellhaug Skoler, Misjonsskolen og ved Lutheran Seminary i Kobe, Japan.
Peter Wessel Zapffe
Filosofen
Zapffe var sterkt påverka av Arthur Schopenhauer sin filosofiske pessimisme. I lys av denne skapte Zapffe eit eige perspektiv som han såg verda frå, den såkalla biosofien. Gjennom essayet Den sidste Messias (1933) kjem biosofien til uttrykk, og den filosofiske avhandlinga (Om det tragiske) som kom ut i 1941 gjer i sin heilskap greie for tankane i Den sidste Messias.
Carl Fredrik Wisløff
Akademisk karriere
Wisløff fullførte sin teologiske doktorgrad ved Universitetet i Oslo med avhandlinga «Nattverd og Messe» i 1958. Dette var ei dogmehistorisk studie av oppgjerda til Martin Luther med romersk-katolsk messeofferlære.
Peter Wessel Zapffe
Filosofen
Zapffe sin teori er at mennesket har overutvikla evner (forståing og sjølvinnsikt) i høve til dei omstenda det lever under og difor ikkje passar inn i naturen. Mennesket sitt strev etter rettferd kring tema som liv og død kan ikkje oppnåast, og difor har menneska behov som naturen ikkje kan oppfylla. Tragedien, som er ein konsekvens av denne teorien, er at mennesket heile tida prøver å ikkje vera menneske. Slik sett er mennesket eit paradoks.
Peter Wessel Zapffe vart tildelt Fritt Ords honnør i 1987 for «sin mangesidige og originale forfattarskap.»
Betten
Betten er ein kommune i distriktet Aust-Raron i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1203 meter over havet.
Kommunen ligg på ein terrasse og består av hovudlandsbyen Betten, landsbyen Egga og busetnaden Bettmeralp på 1900 moh.
Carl Fredrik Wisløff
Skrifter
Wisløff har òg skrive lærebok i homiletikk (preikelære), samt to av tre band i Norsk Kirkehistorie, og ei oversikt i eitt band over Martin Luthers teologi, samt ei lang rad andre avhandlingar.
Meir enn noko anna er fulla Carl Fr. Wisløff kjend som forfattar av oppbyggelege og lettlesne skriftor. Mange av bøkene hans er seld i store opplag over fleire år. Ikkje minst har boka «Jeg vet på hvem jeg tror», hatt stort nedslag.
Vidare har han gjeve ut ei rad preikesamlingar, andaktsbøker som framleis sel i store opplag. Ein kan framleies få kjøpt ein forelesingsserie på 56 timer om dogmehistoria frå Luther til det Andre Vatikankonsilet.
Kampleiar
Som teolog vart Carl Fr. Wisløff den som stod det lågkyrkjelege norske kristenfolk (pietistane, bedehusrørsla) nærast. Han tok ei klår stilling mot Verdskyrkjerådet (World Council of Churches, Kirkenes Verdensråd), og stod hele livet fast på at den liberale teologi, som stod for eit bibelkritisk grunnsyn, tok feil. Han var også ein motstandar av kvinnelege prestar.
Bibelomsetjar
Etter at Carl Fr. Wisløff pensjonerte seg berre tre år før den moderniserte norske kyrkjebibelen kom ut i 1978, byrja han saman med Arthur Berg og Thoralf Gilbrant eit nitid arbeid for å få omsett ei ny språkleg utgåve av Bibelen som heldt fast ved dei gamle bibelomsetjingstradisjonane (konkordant omsetjing). Denne vart gjeve ut i 1988 av selskapet Norsk Bibel. Det har blitt hevda av fleire at denne omsetjinga kan vere Wisløffs fremste fagteologiske verk.
Bibliografi i utdrag
Det er listeført 121 bøker på Wisløff i Norsk Samkatalog. Ei rad av bøkene hans er omsett til andre språk.
Jelsafjorden
Jelsafjorden er ein fjordarm av Nedstrandfjorden og Boknafjorden på nordsida av øya Ombo mellom kommunane Stavanger og Suldal. I aust grenser fjorden òg til Hjelmeland kommune.
Fjorden har innløp mellom Foldøy i nord og Jørstadvågen på Ombo i sør og går så austover til han deler seg i tre. Vidare austover held Jelsafjorden fram som Erfjorden og Tyssefjorden og frå innløpet til Erfjorden går to fjordar i kvar sin retning, ein nordover og ein sørover. Den sørlege av desse er Ombofjorden som går sørover til Hjelmelandsfjorden og den nordlege fjordarmen er Økstrafjorden. Sjølve Jelsafjorden er 10 km lang, men inkludert Erfjorden og Tyssefjorden er han om lag 25 km.
På nordsida av fjorden ligg tettstaden Jelsa, som har gjeve namn til fjorden.
Furnas
Geologiske kjenneteikn
Furnas er ein stratovulkan med to kalderaer som har ein alder på om lag 30 000 og 20 000 år. Vulkanane har vore særs aktive med 10 nær-pliniske utbrot dei siste fem tusen åra. To av dei er kjend i historia. Det første kjende utbrotet var i 1440, like etter dei første kolonistane kom til øya. Det andre var i 1630 og tok livet av 200 menneske. Vulkanen vart mykje studert i 1990-åra og mange ukjende geologiske farar kom til syne.
Den vestlege av dei to kalderaene er delvis fylt av ein kratersjø, Lagoa das Furnas, i ei høgd på 359 meter over havet. På nordsida av innsjøen finn ein fumaroler og gjørmesand.
Furnas er òg kjend for varmekjeldene og geysirane. I landsbyen er det runt tretti kjelder, som kvar har sin eigen temperatur og kjemiske samansetting. Det finst ei varm elv som er farga av jern og ei kald elv som renn gjennom landsbyen. Geysirane ligg i fleire søkk som produserer vatn rikt på natriumbikarbonat, bor, fluor og spor av karbondioksid. Dei lokale innbyggjarane kokar enkelte rettar i geysirane. På 1800-talet vart det lagt til rette for installasjonar for hydroterapi i området.
Vinícius Silva Soares
Vinícius Silva Soares er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Hydrolase
Hydrolasar er ei av seks hovudgrupper av enzym. Desse enzyma katalyserer hydrolysen av ymse organiske sambindingar. Til denne gruppa høyrer mellom anna lipasane, karbohydrasane og proteasane.
Leiv Harang
Leiv Harang var ein norsk fysikar og geofysikar.
Han tok graden dr.philos. i 1938 og vart styrar ved Nordlysobservatoriet i Tromsø frå 1928 til 1946.
Undre andre verdskrigen dreiv han ulovleg arbeid med å skaffe informasjon om forsvarsanlegg og troppeforflyttingar og opplysningane vart sende med både kurer og radio til Stockholm og London. Våren 1944 vart Harang arrestert og etter fangeopphald i Bodø og Trondheim vart han ført til Berlin.
Etter krigen vart han forskningssjef ved Forsvarets forskningsinstitutt si avdeling for telekommunikasjon ved Kjeller frå 1946 til 1952. Frå 1952 vart han professor i ionosfærefysikk ved Universitetet i Oslo og forskar ved Forsvarets forskningsinstitutt. Det vitskaplege arbeidet hans omfattar nordlysundersøkingar og ionosfærefysikk.
Klaus Hagerup
Klaus Hagerup var ein norsk forfattar, skodespelar og regissør. Han debuterte med diktsamlinga Slik tenker jeg på dere i 1969.
Biografi
Han engasjerte seg tidleg på den politiske venstresida. Då Sosialistisk Ungdomsforbund blei stifta som ungdomsorganisasjonen til Sosialistisk Folkeparti i 1963 blei han vald inn i sentralstyret til SUF. Han var medlem av Bryn/Hellerud SUF i Oslo, eit lag som snart blei eit senter for den veksande marxist-leninistiske opposisjonen i forbundet. Der arbeidde Hagerup saman med kjende SUF-namn som Tron Øgrim og Pål Steigan.
Hagerup arbeidde ved Den Nationale Scene (1968-1969), seinare m.a. ved Nationaltheatret, både som skodespelar, instruktør, dramaturg og forfattar. Han var med å starte Hålogaland teater (1971) der han var både skodespelar, dramatikar og instruktør fram til hausten 1977. Han har også spelt i film, men er sidan mest kjend som dramatikar for radio og scene og som ungdomsbok-forfattar med ei rekkje populære titlar. I 1988 skreiv han biografien Alt er så nær meg om mor si, diktaren Inger Hagerup.
Klaus Hagerup har mottatt fleire litterære prisar for bøkene sine. Fleire av tekstane han har blitt tonesett av Sverre Kjelsberg, mellom anna Ellinors vise. Saman med kona Bibbi Børresen gav han ut fleire reiseskildringar frå Italia med vekt på vin og mat.
Klaus Hagerup var son av diktaren Inger Hagerup, bror til forfattaren Helge Hagerup og far til forfattaren Hilde Hagerup.
1453 Fennia
1453 Fennia er ein asteroide i det indre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 8. mars 1938 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Norske festningar
Dette er ei liste over norske festningar:
A B C E F G H I K L M N O S T V Ø
Rhode Island
Rhode Island er den minste delstaten i USA i utstrekking. Han ligg nordaust i landet, i regionen New England, og grensar til Connecticut i vest og Massachusetts i nord og aust. Delstaten har fleire bukter og strender, og har gjennom Block Island- og Rhode Island-sundet kyst mot Atlanterhavet.
Bister
Bister er ein kommune i distriktet Aust-Raron i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1054 meter over havet.
Kommunen består av spreidde hus i dalsidene.
Takahide Umebachi
Takahide Umebachi er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashima Antlers og Montedio Yamagata.
KNM «Sleipner»
KNM «Sleipner» er namnet på to skip i Den norske marinen:
Klippedue
Klippedua (Columba livia) er ein fugl i duefamilien. Den velkjende bydua, som lever i byar over delar av landet, er etterkommarar av tamme klippeduer (brevduer og duer som blei haldne som ei kjelde til mat året rundt) som igjen har forvilla seg. På grunn av dei forvilla tamduene (Columba livia domestica) er den opphavlege ville klippedua i fare for å bli genetisk utvatna, fordi dei to variantane parar seg med kvarandre og dannar hybridar. I Noreg reknar ein med at den ville klippedua er utrydda. Klippedua har ikkje hatt etablert hekkebestand i Noreg (dvs. minst 10 reproduserande individ i minst 10 år) etter år 1800, og blir derfor klassifiserte som ikkje eigna NA for rødlisting. Tamformen, bydue, er introdusert i Noreg.
Stargatsj
Stargatsj er eit fjell på grensa mellom Bulgaria og Hellas. Det ligg aust for Slavjanka vest for Beslenåsen, sør for Pirinfjella og nord for Káto Nevrokópi-dalen.
Det høgaste punktet på fjellet ligg på gresk side og heiter Kulata med ei høgd på 1 270 moh. Den høgaste toppen på bulgarsk side er Asenov med ei høgd på 1 218 m.
Stargatsj er eit horstfjell som består av marmor, gneis og glimmer. Enkelte stader finn ein òg granitt og kvarts.
Nærliggande landsbyar er Ilinden og Nova Lovcha.
Fritz Røed
Fritz Røed var ein norsk kunstnar og bilethoggar, fødd på Bryne på Jæren.
Kunst
Røed er kjend for nyskapande, ofte muntre skulpturar som han gjerne måla. Sverd i fjell, til minne om samlinga av Noreg, er truleg det best kjende kunstverket hans, og pregar heile landskapet der det står ved Møllebukta i Hafrsfjord. Elles er verk av Røed brukt til å utsmykka fleire norske byar. Han er særleg representert i Bryne, med statuar av Arne Garborg og Veslemøy. I Bryne sentrum ligg òg Fritz Røed Skulpturpark, som blei opna i oktober 2004 og inneheldt ti skulpturar av kunstnaren, mellom andre Lita søndagsprinsesse.
Kunstnaren blei mellom anna påverka av Adam Fischer og Jean Osouf.
Livssoge
Røed blei fødd i Bryne sentrum. Han flytta til Oslo med familien sin då han var ungdom, og utdanna seg ved Statens håndverks- og kunstindustriskole og Statens kunstakademi. Deretter studerte han ved Akademiet i København i København (1951) og Académie de la Grande Chaumière i Paris (1952). Han debuterte på Haustutstillinga i 1956.
Frå 1970-talet budde Røed i den italienske kunstnarkolonien Villa Faraldi i Liguria, der han skulle leva livet ut, men med årlege opphald i Mexico og Noreg.
Johnson Island
Johnson Island er ei isdekt øy som er kring 9 nautiske mil lang og 5 nautiske mil brei, og som ligg innanfor Abbot isbrem i Antarktis, kring 14 nautiske mil søraust for Dustin Island. Øya vart observert og kartlag som ein «ishaug» av lag frå USS «Glacier» i februar 1961, og vart kartlagd av US Geological Survey frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1966. Ho vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Theodore L. Johnson, ein elektrikar på Byrd Station in 1964–65.
Amerikansk Samoa
Amerikansk Samoa (engelsk American Samoa, samoansk: Amerika Samoa eller Samoa Amelika) er eit sjølvstyrt territorium i Polynesia i Stillehavet som høyrer til USA. Området omfattar seks øyar i den austlege delen av Samoa. Denne delen vart amerikansk i 1899, då USA og Tyskland delte øygruppa mellom seg.
Sanctify Yourself
«Sanctify Yourself» er ein song gjeven ut av det skotske rockebandet Simple Minds som den andre singelen frå det sjuande studioalbumet deira Once Upon a Time i januar 1986. Songen nådde tiandeplassen på UK Singles Chart og 14. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100.
Amerikansk Samoa
På Amerikansk Samoa ligg Steps Point som er det sørlegaste punktet i USA.
Våle i Vestfold
Våle er ei bygd og ein tidlegare norsk kommune i Vestfold fylke som i 2002 blei slått saman med Ramnes til Re kommune.
Pico da Esperança
Pico da Esperança er det høgaste fjellet på øya São Jorge i Asorane i Portugal. Det har ei høgd på 1053 meter over havet og er ein vulkan som sist hadde utbrot i 1907.
Kana (fleirtyding)
Kana kan visa til:
Trygve Bølstad
Trygve Bølstad er ein norsk fotograf, busett i Oslo.
Bølstad er utdanna ved Ealing School of Photography i London. Han har arbeidd som frilansfotograf sidan 1978, mellom anna for NORAD og SNs høykommisær for flyktningar. Bølstad har arbeidd mykje internasjonalt, og fotografert i meir enn 80 land. I fleire år var han busett i Mosambik.
Han har illustrert ei rekkje bøker, og vore med i fleire utstillingar. Bølstad er knytt til biletbyrået Samfoto
Igor Sartori
Han spela for klubben Kashima Antlers.