cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prøveval
Prøveval er val der valresultatet ikkje er gjeldande. Hovudmålet med slike val er gjerne deltakinga, som kan brukast til å gje prøveveljarar opplæring i det å velja, og politikarar høve til å øva seg på valkamp. Skuleval er ei vanleg form for prøveval som gjer det mogleg for ungdom like under stemmerettsalder å øva seg på å stemma. Ved nyinnføring av demokratiske styreformer kan ein også halda prøveval, slik det blei gjort i Bhutan i 2007 før valet til nasjonalforsamling i 2008.
Tippeligaen 2013
11. serierunde
21. mai
Pågatåg
Pågatåga kan til dømes vere namngjevne etter reelle personar som den vidgjetne operasongaren Birgit Nilsson eller forfattaren Hjalmar Gullberg, eller slike fiktive personar som Nils Holgersson frå barneboka til Selma Lagerlöf, Jätten Finn (jotunen Finn), som ifylgje ei segn snøgt bygde domkyrkja i Lund i mellomalderen utan å få vederlaget han skulle ha hatt, og Vita Karin, ein gjengangar på Snogeholms slott etter ei kvinne, Lilla Karin, som skal ha arbeidd på slottet på slutten av 1700-talet og døydd tragisk etter å ha vorte narra og mishandla.
Tippeligaen 2013
12. serierunde
24. mai
25. mai
26. mai
{|
13. serierunde
22. juni
23. juni
14. serierunde
29. juni
30. juni
15. serierunde
6. juli
Anton Bruckner
Anton Bruckner var ein austerriksk komponist og organist. I musikkhistoria blir han rekna inn under romantikken og er særleg kjent for sine symfoniar, messer og motettar. Gustav Mahler kalla Bruckner for sin føregjengar.
Tippeligaen 2013
15. serierunde
7. juli
8. juli
Anton Bruckner
Liv
Bruckner blei fødd i Ansfelden i Austerrike. Han viste lovande musikalitet som barn, men valde likevel å følgje i faren sine fotspor og utdanne seg til skulemeister. Han blei nærare kjend med musikken gjennom å undervise i orgelspel i dei ti åra han var tilsett ved klosteret St Florian nær Linz, der han tidlegare hadde vore elev.
Tippeligaen 2013
16. serierunde
12. juli
Anton Bruckner
Liv
Sjølv om han var svært oppteken i Linz, fann Bruckner tid til å ta eit kurs i harmoni og kontrapunkt med Simon Sechter ved konservatoriet i Wien. Han mottok eit framifrå vitnemål i 1861; ein sensor bemerka at «Han skulle ha eksaminert oss». I 1868, blei han atter ein gong overtalt til å forlate jobben i Linz for å ta eit professorat ved konservatoriet i Wien, inkludert lønshøging.
Tippeligaen 2013
16. serierunde
14. juli
Anton Bruckner
Musikk
Fram til 1863 skreiv Bruckner hovudsakleg minutiøst utforma, anonym kyrkjemusikk, men møtet med Wagner sine verk fekk han til å bryte laus frå reglar og teori og utvikle si eiga særeigne form. Wagners dristige harmonikk blei òg det sentrale i Bruckner sine komposisjonar, ved at han brukte komplisert harmonikk i ei motsetning til det som blir kjenneteikna som funksjonsharmonikk. Harmonikken er skil seg frå klassisistane, som gjer at han ofte blir omtalt som «nytyskar», på linje med Liszt, Berlioz og Wagner. Han skreiv likevel absoluttmusikk, på linje med klassisistane. Musikken hans kan verke massiv. Han nytta seg av eit stort orkester, større enn kva normalt var på 1800-talet. Musikken er full av kontrasterande tema og dynamikk. Hans første fullenda symfoni kom i 1856, fire nye symfoniar følgde i løpet av åra 1871 til 1876. Bruckner sine symfoniar har eit monumentalt preg. Med eit romantisk musikksyn framstår dei for mange som mystiske og med eit underliggjande religiøst drag.
Tippeligaen 2013
16. serierunde
{|
Anton Bruckner
Musikk
Anton Bruckner skreiv i alt ni symfoniar. Han døydde under arbeidet med den siste av desse.
Tippeligaen 2013
17. serierunde
27. juli
28. juli
29. juli
18. serierunde
3. august
4. august
19. serierunde
9. august
11. august
20. serierunde
17. august
18. august
{|
21. serierunde
24. august
25. august
22. serierunde
30. august
31. august
1. september
23. serierunde
'''Fredag 13. september'''
'''Lørdag 14. september'''
'''Søndag 15. september'''
24. serierunde
'''Fredag 20. september'''
'''Lørdag 21. september'''
'''Søndag 22. september'''
{|
25. serierunde
'''Fredag 27. september'''
'''Søndag 29. september'''
26. serierunde
'''Fredag 4. oktober'''
'''Lørdag 5. oktober'''
'''Søndag 6. oktober'''
27. serierunde
'''Fredag 18. oktober'''
'''Lørdag 19. oktober'''
28. serierunde
'''Fredag 25. oktober'''
'''Lørdag 26. oktober'''
'''Søndag 27. oktober'''
{|
29. serierunde
'''Søndag 3. november'''
30. serierunde
'''Søndag 10. november'''
Kjelde: Norges Fotballforbund
Agnes M. Schou
Agnes M. Schou er ein skotsk-norsk dokketeatersskodespelar og dokkemakar.
So geht das jede Nacht
«So geht das jede Nacht» (tysk for Slik går det kvar natt) er ein song av Freddy Quinn. Han er ein av dei to songane som representerte Vest-Tyskland i Eurovision Song Contest 1956. Teksten er skriven på tysk.
Didier Défago
Aktiv
I 1996 vann Défago junior-VM i super-G og fekk sølv i kombinasjonen og bronse i storslalåm. Straks etter debuterte han i verdscupen i alpint i Hafjell med ein 15. plass i storslalåm.
So geht das jede Nacht
Bernd Begemann og Dirk Darmstaedter laga ein coverversjon av songen då dei representerte Niedersachsen i Bundesvision Song Contest 2010.
Didier Défago
Aktiv
Défago byrja nærme seg verdseliten i 2000-sesongen då han i to renn kom i mål som sjuandemann. På tampen av 2001-sesongen vart han nummer fire i eit super-G-renn i Kvitfjell, slått av tre austerrikarar. Ganske nøyaktig eitt år seinare fekk han sin fyrste pallplass då han i same super-G-løypa vart nummer to etter Alessandro Fattori frå Italia.
I VM 2007 i Åre kom Défago på fjerde plass i superkombinasjonen, hans beste meisterskapsplassering til dess, i ei tevling der landsmannen Daniel Albrecht vart verdsmeister. Under OL 2010 opplevde Défago høgdepunktet som aktiv då han vart olympiameister i utforrennet, sju hundredels sekund framom norske Aksel Lund Svindal.
Défago tok sin fjerde og siste siger i verdscupen i eit utforrenn i Bormio romjula 2011.
Ajía Triáda i Lemesós
Ajía Triáda (gresk Αγία Τριάδα) eller Ajía Triás (gresk Αγία Τριάς) er ein bydel i Lemesós (Limassol) på Kypros. Bydelen ligg ved sjøen i den austlege delen av byen.
Plassering
I sørvest grensar Ajía Triáda til Ajía Nápa, Katholikí, i nord til Ajía Zóni og i aust til Neápoli.
Det andre krosstoget
Det andre krosstoget (1147–1149) var det andre store krosstoget som byrja i Europa. Grevskapet Edessa hadde gått tapt i 1144 og i 1145 kom det derfor ønske om eit nytt krosstog.
Edessa var den første av krossfararstatane som vart grunnlagd under det første krosstoget (1095–1099) og var òg den første som fall. Det andre krosstoget vart deklarert av pave Eugenius III og var det første krosstoget som vart leia av europeiske kongar, det vil seie Ludvig VII av Frankrike og Konrad III av Det tysk-romerske riket, med støtte frå fleire andre europeiske adelsfolk. Armeane til dei to kongane marsjerte kvar for seg gjennom Europa og vart til ein viss grad hindra av den austromerske keisaren Manuel I Komnenos. Etter å ha kryssa Austromarriket og gått inn i Anatolia vart begge armeane kvar for seg slått av seldsjukkane. Ludvig, Konrad og restane av armeane deira nådde Jerusalem og i 1148 deltok dei i eit overilt åtak på Damaskus. Krosstoget i aust vart mislykka for krossfararane og ein stor siger for muslimane. Krosstoget enda med at Jerusalem fall og det tredje krosstoget vart sett i gang mot slutten av 1100-talet.
Berre utanfor Middelhavsområdet oppnådde krossfararane noko resultat då flamske, frisiske, normanniske, engelske, skotske og nokre tyske krossfarar på veg til «Det heilage landet» med skip tilfeldigvis stoppa og hjelpte portugisarane i å ta Lisboa frå maurarane i 1147.
Sara Slott Petersen
Aktiv
Petersen sette i juli 2011 dansk rekord på 400 m hekk med 55,97 sekundar, ein rekord ho forbetra till 55,68 i polske Szczecin, like før Sommar-OL 2012 i London. I sjølve sommarleikane rauk ho ut i semfinalane, slik ho hadde gjort fleire gongar før i store meisterskap.
Sesongen 2015 gjorde Petersen veldige framsteg over langhekken, noko som toppa seg med tida 53,99 sekundar under DL-stemnet i Paris den 4. juli. Sju veker seinare vart ho nummer fire i øvinga ved friidretts-VM i Beijing, 0,18 sekundar bak bronsevinnaren. Under europameisterskapen 2016 i Amsterdam presterte Petersen sitt beste løp for sesongen, og vann ein rimeleg klar siger i finalen etter eit løp som varte i 55,12 sekundar.
Det andre krosstoget
Samstundes starta det første av dei nordlege krosstoga i Aust-Europa der ein ønskte å omvende heidenske folkegrupper til kristendomen. Desse krosstoga skulle halde på i fleire hundreår.
Bakgrunn: Edessa går tapt
{{detaljar|omleiringa av Edessa}
Etter det første krosstoget og det mindre krosstoget i 1101 vart det oppretta tre krossfararstatar i aust: kongedømet Jerusalem, fyrstedømet Antiokia og grevskapet Edessa. Ein fjerde stat, grevskapet Tripoli, vart oppretta i 1109. Edessa var det nordlegaste av desse, det svakaste og det minst folkesette, og var derfor mest utsett frå åtak frå dei omliggande muslimske statane styrt av artukidane, danishmendane og seldsjukkane. Grev Balduin II og den framtidige greven Joscelin av Courtenay vart tekne til fange etter dei tapte slaget ved Harran i 1104. Balduin og Joscelin vart begge fanga på ny i 1122, og sjølv om Edessa kom seg noko att etter slaget ved Azaz i 1125, mista Joscelin livet i strid i 1131. Etterfølgjaren hans Joscelin II vart tvinga inn i ein allianse med Austromarriket, men i 1143 døydde både den austromerske keisaren Johan II Comnenus og kongen av Jerusalem, Fulk av Anjou. Joscelin hadde òg krangla med greven av Tripoli og fyrsten av Antiokia, så Edessa stod utan mektige allierte. Samstundes hadde den seldsjukiske Zengi, atabegen av Mosul, lagt under seg Aleppo i 1128. Aleppo var nøkkelen til makta i Syria, og herskarane i Mosul og Damaskus kjempa begge om herredøme her. Både Zengi og kong Balduin II vendte seg mot Damaskus. Balduin vart slått utanfor byen i 1129. Damaskus, som var styrt av Burid-dynastiet, allierte seg seinare med kong Fulk, då Zengi omleira byen i 1139 og 1140. Alliansen vart forhandla fram av krønikeskrivaren Usamah ibn Munqidh.
Seint i 1144 allierte Joscelin II seg med artukidane og marsjerte frå Edessa med nesten heile armeen sin for å støtte artukidiske Kara Aslan mot Aleppo. Zengi, som prøvde å nytte seg av at Fulk døydde i 1143, skunda seg nordover og la omleiring rundt Edessa. Edessa fall etter ein månad den 24. desember 1143. Manasses av Hierges, Filip av Milly og andre vart sende frå Jerusalem for å hjelpe, men kom fram for seint. Joscelin II styrte restane av grevskapet frå Turbessel, men litt etter litt vart resten av området hans erobra eller seld til austromarane. Zengi sjølv vart lovprist av muslimane som «forsvarar av trua» og som al-Malik al-Mansur, «den sigrande kongen». Han gjekk ikkje etter resten av området i grevskapet i Edessa, eller mot fyrstedømet Antiokia, slik ein frykta. Hendingar i Mosul tvinga han heim att og han sette igjen kursen mot Damaskus. Han vart myrda av ein slave i 1146 og etterfølgt i Aleppo av sonen sin Nur ad-Din.
Quantum praedecessores
Meldingane om at Edessa hadde falle kom til Europa med pilegrimane tidleg i 1145, og så med ambassadørar frå Antiokia, Jerusalem og Armenia. Biskop Hugo av Jabala sende meldingane til pave Eugenius III, som svara med å sende ut bullen Quantum praedecessores den 1. desember dette året, der han bad om eit nytt krosstog. Hugo fortalde òg paven om ein kristen konge i aust, som ein håpte ville gje støtte til krossfararstatane. Dette er første gong prestekongen Johannes er nemnd. Eugenius kontrollerte ikkje Roma og heldt i staden til i Viterbo, men krosstoget var likevel meint å vere meir organisert og sentralstyrt enn det første krosstoget. Mellom anna skulle visse predikantar godkjennast av paven, armeane skulle førast av dei mektigaste kongane i Europa, og ein skulle planlegge ei rute på førehand. Den nye krossfararbullen førte i starten til lite respons, og bullen vart send rundt på nytt då det viste seg at Ludvig VII skulle ta del i krosstoget. Ludvig VII av Frankrike hadde på eiga hand tenkt på eit felttog uavhengig av paven, og dette hadde vorte annonsert for julehoffet hans i Bourges i 1145. Det er derimot omstridd om Ludvig planla eit eige krosstoget eller om det var snakk om ei pilegrimsferd, sidan han ønskte å oppfylle den avdøde broren Filip sin lovnad om å vitje Det heilage landet. Abbed Suger og andre adelsmenn støtta ikkje planane til Ludvig sidan ein då kunne risikere at han var borte frå kongedømet sitt i fleire år. Ludvig spurde Bernard av Clairvaux om råd, som viste han vidare til pave Eugenius. Eugenius gav krosstoget til Ludvig entusiastisk støtte. Bullen vart gjeve ut på ny 1. mars 1146 og Eugenius gav Bernard løyve til å kunngjere meldinga i heile Frankrike.
Bernard av Clairvaux
Paven sende Bernard for å kunngjere det andre krosstoget og lovde dei same avlatsbreva for dei som melde seg som pave Urban II hadde gjort under det første krosstoget. Eit parlament vart kalla saman i Vézelay i Bourgogne i 1146 og Bernard talte føre forsamlinga. Ludvig VII av Frankrike, kona hans Eleanor av Aquitaine og fyrstane og lordane som var til stades knelte føre Bernard for å få pilegrimskrossen. Bernard reiste så til Tyskland, der meldingar om mirakel som oppstod overalt der han gjekk utan tvil var medverkande til at mange melde seg til teneste. Konrad III av Tyskland og nevøen Fredrik Barbarossa fekk krossen frå Bernard sjølv. Pave Eugenius kom personleg til Frankrike for å gje støtte til operasjonen.
Til å vere så ivrig var Bernard verken fanatikar eller forfølgjar, men som i det først krosstoget førte preikene til åtak på jødar. Den fanatiske franske munken Rudolf inspirerte visstnok til massakrane på jødane i Rheinland, Köln, Mainz, Worms og Speyer då han hevda at jødane ikkje medverka økonomisk til å redde Det heilage landet. Bernard, erkebiskopen av Köln og erkebiskopen av Mainz var kraftig imot desse åtaka, så Bernard reiste frå Flandern til Tyskland for å ta seg av problemet og roe ned folkemassane. Bernard talte med Rudolf i Mainz, klarte å teie han og få han til vende tilbake til klosteret sitt.
Det vendiske krosstoget
Då det andre krosstoget vart erklært, melde mange sørtyskarar seg til krosstoget i Det heilage landet. Dei nordtyske saksarane var meir motvillige. Dei fortalte Bernard under riksdagen i Frankfurt den 13. mars 1147 at dei ønskte å gå mot slavarane i staden. Eugenius godkjende planen til saksarane og gav ut ein pavebulle kalla Divina dispensatione den 13. april. Bullen kunngjorde at dei forskjellige krosstoga ville gje same andelege løn. Dei som melde seg til krosstoga mot slavarane var hovudsakleg danskar, saksarar, polakkar og nokre innbyggjarar frå Böhmen. Pavelegaten Anselm av Havelberg vart sett som øvstkommanderande. Sjølve felttoget vart ført av saksiske familiar som Askania, Wettin og Schauenburg.
Obotrittarane mislikte dei tyske planane og tok derfor det første steget og invaderte Wagria i juni 1147, noko som førte til at krossfararane la i veg på seinsommaren 1147. Etter å ha drive obotrittarane ut av dei kristne områda, la dei i veg mot festningane ved Dobin og Liutizian ved Demmin. Styrkane som gjekk til åtak på Dobin var mellom anna leia av Knut V og Svein III av Danmark, erkebiskop Adalbert II av Bremen og hertug Henrik Løvehjarta av Sachsen. Då nokre krossfararar ønskte å herje landsbygda, protesterte andre og sa «er det ikkje vårt eige land me då øydelegg, og er ikkje folket me kjempar mot vårt folk?» Den saksiske armeen under Henrik Løvehjarta trekte seg tilbake etter at den heidenske hovdingen Niklot gjekk med på å la garnisonen i Dobin døype seg. Etter ei mislukka omleiring av Demmin drog ein del av krossfararane i staden til åtak på Pommern. Dei nådde den alt kristne byen Stettin og krossfararane spreidde seg til alle kantar etter å der ha møtt biskop Albert av Pommern og fyrst Ratibor I av Pommern. I følgje Bernard av Clairvaux var målet med krosstoget å kjempe mot dei heidenske slavarane til dei anten konverterte eller vart utsletta. Krosstoget klarte ikkje å vende om vendarane. Saksarane oppnådde stort sett berre symbolske omvendingar i Dobin, sidan slavarane gjekk tilbake til den heidenske trua si så snart dei kristne armeane hadde forsvunne. Albert av Pommern forklarte at om krossfararane ønskte å styrke den kristne trua, så måtte dei gjere det med preike og ikkje våpen.
Mot slutten av krosstoget vart landsbygda i Mecklenburg og Pommern plyndra og avfolka med mykje vald, særleg av troppane til Henrik Løvehjarta. Dette var medverkande til fleire kristne sigrar i området i seinare år.
Reconquista og omleiringa av Lisboa
Våren 1147 gav paven løyve til å utvide krosstoget til Den iberiske halvøya som eit ledd i Reconquista. Han gav òg Alfonso VII av León løyve til å rekna felttoga sine mot maurarane som ein del av det andre krosstoget. I mai 1147 forlet dei første krossfararane Dartmouth i England med kurs mot Det heilage landet, Dårleg vêr førte skipa deira inn mot den nordlege delen av kysten til Portugal og byen Porto den 16. juni 1147. Her vart dei overtalt til å møte kong Afonso I av Portugal.
Krossfararane sa seg villige til å hjelpe kongen i eit åtak på Lisboa så lenge dei fekk plyndre byen etterpå og fekk løysepengane for fanga dei forventa å ta. Omleiringa av Lisboa varte fire månader frå 1. juli til 25. oktober 1147 då maurarane gav etter, hovudsakleg på grunn av matmangel i byen. Dei fleste krossfararane slo seg ned i byen, men enkelte sette segl vidare mot Det heilage landet. Enkelte av dei som vart verande att hjelpte tidlegare same år med å ta Santarém, og seinare òg Sintra, Almada, Palmela og Setúbal. Dei fekk lov til å slå seg ned i landområda dei hadde vore med på å erobre.
Nesten samstundes andre stader på Den iberiske halvøya førte Alfonso VII av León, Ramon Berenguer av Barcelona og andre ein blanda arme av katalanske og franske krossfararar mot den rike hamnebyen Almería. Med støtte frå marinen til Genova og Pisa vart byen okkupert i 1147. Ramon Berenger invaderte så taifakongedøma Valencia og Murcia, som høyrde til almoravidane. I desember 1148 erobra han med hjelp frå franske og genuesiske krossfarar Tortosa etter ei fem månader lang omleiring. Året etter fall Fraga, Lleida og Mequinenza ved samløpet til elvane Segre og Ebro til den same armeen.
Krosstoget i aust
Joscelin prøvde å ta tilbake Edessa etter mordet på Zengi, men Nur ad-Din slo han i november 1146. Den 16. februar 1147 møtte dei franske krossfararane kvarandre ved Étampes for å diskutere ruta vidare. Tyskarane hadde alt valt å reise gjennom Ungarn, men denne ruta var ikkje politisk vanskeleg for franskmennene, sidan kong Roger II av Sicilia var fiende av Konrad. Mange av dei franske adelsmennene mislikte tanken på ei rute over land sidan det ville ta dei gjennom Austromarriket, som hadde fått eit dårleg rykte etter det første krosstoget. Likevel valde ein å følgje same ruta som Konrad, og dei sette av stad den 15. juni. Roger II var vonbroten og nekta å vere med vidare. I Frankrike vart abbed Suger og grev Vilhelm II av Nevers valde som regentar medan kongen var på krosstoget. I Tyskland reiste Adam av Ebrach rundt og preika om krosstoget til fleire, og Otto av Freising heiv seg òg med. 13. mars 1147 vart son til Konrad, Fredrik, vald til konge i Frankfurt under regentskapet til erkebiskop Henrik av Mainz. Fem år seinare valde Konrad III nevøen sine Fredrik Barbarossa som sin etterfølgjar. Tyskarane planla og legge av stad i påska, men kom seg ikkje av garde før i mai.
Den tyske ruta
Dei tyske krossfararane, i lag med pavelegatar og kardinal Theodwin, hadde planar om å møte franskmennene i Konstantinopel. Ottokar III av Steiermark slo seg saman med Konrad i Wien, og fienden til Konrad, Geza II av Ungarn let dei passere gjennom landet uskadd. Då den tyske armeen på 20 000 mann kom til Austromarriket frykta Manuel at dei kom får å gå til åtak på han, og austromerske troppar vart sette ut for å sikre at det ikkje oppstod problem. Det vart nokre små samanstøytar med nokre av dei meir ustyrlege tyskarane nær Filippopolis og i Adrianopel, der den austromerske general Prosouch kjempa mot nevøen til Konrad, den framtidige keisar Fredrik. Enkelte tyske soldatar omkom òg i ein flaum som starta i september. 10. september kom tyskarane fram til Konstantinopel, der tilhøvet til Manuel var dårleg og tyskarane vart overtydd til å gå vidare inn i Vesleasia så fort som råd. Manuel ønskte at Konrad skulle la nokre av troppane hans vere attende i Konstantinopel for å gje forsvarsstøtte til eventuelle åtak frå Roger II, som hadde nytta høvet til å plyndre byar i Hellas, men Konrad ville ikkje dette, trass i at han òg var fiende av Roger II. I Vesleasia valde Konrad å ikkje vente på franskmennene og marsjerte mot Ikonium, hovudstaden i det seldsjukkiske sultanatet Rüm. Konrad delte armeen sin i to divisjonar. Kongen førte den eine, som nesten vart fullstendig øydelagd av seldsjukkane den 25. oktober 1147 i det andre slaget ved Dorylaeum.
I slaget nytta tyrkarane den vanlege taktikken sin med å late som dei trekte seg tilbake, for å så brått vende om å gå til åtak på ein liten tysk kavaleristyrke som hadde skild seg frå resten av den tyske armeen då dei jaga etter tyrkarane. Konrad trekte seg sakte tilbake til Konstantinopel, og armeen hans vart dagleg angripe av tyrkarane, som gjekk til åtak på etternølarar og baktroppen. Sjølv Konrad vart skadd i samanstøytane med dei. Den andre divisjonen, som var leia av halvbror til kongen, biskop Otto av Freising, hadde marsjerte sørover til kysten av Middelhavet og gjekk på eit liknande tap i 1148.
Den franske ruta
Dei franske krossfararane hadde reist frå Metz i juni 1147, ført an av Ludvig av Alsace, Renaut I av Bar, Amadeus III av Savoie og halvbror hans Vilhelm V av Montferrat, Vilhelm VII av Auvergne og andre, i lag med armear frå Lorraine, Bretagne, Bourgogne og Aquitaine. Ein styrke frå Provence leia av Alphonse av Toulouse venta med utfarten til august, og kryssa så Middelhavet. Ut frå Worms førte Ludvig krossfararane frå Normandie og England. Dei følgde ruta til Konrad i stort sett fred og ro. Ludvig kom i konflikt med Geza av Ungarn etter at Geza oppdaga at Ludvig hadde lete ein ungarsk tronranar inn i armeen sin. Tilhøvet i Austromarriket var òg dårleg og armeen frå Lorraine, som hadde marsjert føre resten av franskmennene, kom i konflikt med tyskarane, som dei hadde teke igjen.
Dei nådde Laodikea tidleg i januar 1148, om lag same tid som armeen til Otto av Freising vart øydelagd i same området. Franskmennene marsjerte vidare og baktroppen leia av Amadeus av Savoie kom bort frå resten av armeen og troppane til Ludvig vart avskorne av tyrkarane. I følgje Odo av Deuil klatra Ludvig sjølv opp ein stein der han fekk vere i fred fordi tyrkarane ikkje kjende han att. Tyrkarane gav opp åtaket og franskmennene marsjerte til Adelia gjennom område som tyrkarane hadde sett i brann for å hindre at franskmennene fekk forsyningar til både seg sjølv og hestane sine. Under marsjen gjekk tyrkarane stadig til små åtak og Ludvig ønskte ikkje lenger å halde fram på land. I staden ville han samle ein flåte ved Adalia og segle til Antiokia. Dei fleste skipa nådde ikkje fram i det heile, og dei som kom fram hadde vorte forseinka ein månad av uvêr. Ludvig og hans næraste gjekk om bord på skipa, medan resten av armeen måtte halde fram den lange marsjen til Antiokia. Store delar av armeen hadde vorte øydelagd, anten av tyrkarane eller av sjukdom.
Reisa til Jerusalem
Ludvig kom til slutt fram til Antiokia den 19. mars etter at uvêr hadde forseinka reisa hans. Amadeus av Savoie hadde døydde på Kypros under reisa. Ludvig vart teke imot av onkel til Eleanor, Raymond av Poitiers. Raymond forventa at han støtta dei mot tyrkarane og følgje med han i toktet mot Aleppo, men Ludvig ønskte ikkje dette. Han ville i staden gjere ferdig pilegrimsreisa si til Jerusalem og ikkje lenger fokusere på den militære sida av krosstoget. Eleanor likte seg under opphaldet, men onkelen hennar ville at ho skulle vere att og skilje seg frå Ludvig om kongen nekta å hjelpe han. Ludvig drog raskt frå Antiokia mot Tripoli. Samstundes kom Otto av Freising og restane av troppane hans til Jerusalem tidleg i april, og Konrad kom like etter. Patriarken Fulk av Jerusalem vart send for invitere Ludvig til tyskarane. Flåten som hadde stoppa i Lisboa kom òg fram på denne tida, saman med styrkane som hadde reist frå Europa under Alfonso Jordan, greve av Toulouse. Alfonso sjølv nådde ikkje fram til Jerusalem og hadde døydd i Caesarea. Han vart visstnok forgifta av Eleanor av Aquitaine eller Raymond II av Tripoli, nevøen som frykta for styret sitt i grevskapet. Hovudmålet med krosstoget var opphavleg Edessa, men målet som kong Baldvin III og Tempelriddarane sikta mot var Damaskus.
Rådet i Akko
Adelen i Jerusalem tok vel imot troppane frå Europa og annonserte at det skulle haldast eit råd for å avgjere kva som var det beste målet for krossfararane. Rådet fann stad 24. juni 1148 då Haute Cour av Jerusalem møtte dei europeiske krossfararane ved Palmarea, nær Akko, ein stor by i Kongedømet Jerusalem. Dette var det viktigaste møtet medan Haute Cour eksisterte. Ingen frå Antiokia, Tripoli eller det tidlegare grevskapet Edessa deltok på rådet, og både Ludvig og Konrad vart overtalt til å gå for eit åtak på Damaskus.
Nokre av baronane frå Jerusalem påpeikte at det ikkje ville vere lurt å angripe Damaskus, sidan Burid-dynastiet var deira allierte mot Zengid-dynastiet, sjølv om dei var muslimar. Konrad, Ludvig og Baldvin insisterte på at Damaskus var ein heilag kristen by, og som Jerusalem og Antiokia ville det vere ein stor gevinst for dei kristne europearane. I juli samla armeane seg ved Tiberias og marsjerte mot Damaskus, rundt Genesaretsjøen via Banyas. Det var kanskje totalt 50 000 mann.
Omleiringa av Damaskus
Krossfararane valde å gå til åtak på Damaskus frå vest, der frukthagane ville gje dei gode matforsyningar. Dei kom fram til Daraiya den 23. juli. Dagen etter var muslimane klar til kamp og gjekk i eit konstant åtak gjennom frukthagane utanfor Damaskus. Forsvararane hadde søkt støtte hos Saif ad-Din Ghazi I av Aleppo og Nur ad-Din av Mosul, som personleg leia åtaket mot krossfararane. Krossfararane vart pressa tilbake frå bymurane og inn i frukthagane, der dei var sårbare for bakhalds- og geriljaåtak.
I følgje Vilhelm av Tyre valde krossfararane den 27. juli og flytte seg til slettene på austsida av byen, som var dårlegare forsvart, men som hadde langt mindre mat og vatn. Det vart nedskrive at Unur hadde muta leiarane til å flytte seg til ein stad som var dårlegare forsvart, og at Unur lovde å bryte alliansen med Nur ad-Din om krossfararane reiste heim att. Samstundes hadde Nur ad-Din og Saif ad-Din no nådd fram til byen. Med Nur ad-Din på feltet var det umogeleg å dra tilbake til den betre stillinga på vestsida. Dei lokale krossfararane nekta å halde fram omleiringa, og dei tre kongane hadde ikkje anna val enn å forlate byen. Først valde Konrad, og sidan resten av armeen, og dra tilbake til Jerusalem den 28. juli, men heile vegen vart dei følgd av seldsjukkiske bogeskyttarar som heile tida skaut på dei frå avstand.
Etterverknad
Kvar av dei kristne styrkane følte at den andre hadde svikta. Ein ny plan vart lagd for å angripe Ashkelon og Konrad tok troppane sine der, men fekk ikkje støtte frå dei andre, noko som kom av mangel på tillit etter den mislukka omleiringa av Damaskus. Denne gjensidige mistrua skulle vare ein heil generasjon etter nederlaget. Konrad drog frå Ashkelon til Konstantinopel for å danne ein allianse med Manuel. Ludvig vart verande att i Jerusalem til 1149.
Tilbake i Europa var Bernard av Clairvaux audmjuka av tapet. Bernard følte det var hans plikt å sende ei orsaking til paven og skreiv det inn i ei bok. Her forklarer han korleis syndene til krossfararane var årsaka til at dei mislukkast. Då han prøvde å kalle inn til eit tredje krosstog tok han fullstendig avstand frå det andre krosstoget. Han døydde i 1153.
Den vendiske krosstoget oppnådde blanda resultat. Saksarane klarte å halde på områda sine i Wagria og Polabia, medan heidningane framleis hadde kontroll over obodrittar-området aust for Lübeck. Saksarane fekk skatt hos høvding Niklot, starta kolonisering av bispedømet Havelberg og hadde frigjeve nokre danske fangar. Dei uforeinlege kristne leiarane såg på kvarandre med mistanke og skulda kvarandre for å ha sabotert felttoget. I Iberia var felttoga i Spania og omleiringa av Lisboa ein av dei få sigrane som dei kristne fekk under det andre krosstoget. Dei vert sett på som viktige ledd i den større Reconquista, som enda i 1492.
I aust var situasjonen mykje mørkare for dei kristne. I Det heilage landet fekk det andre krosstoget langvarige konsekvensar for Jerusalem. Damaskus stolte ikkje lenger på krossfarar-kongedømet, og byen vart gjeve til Nur ad-Din i 1154. Baldvin III erobra til slutt Ashkelon i 1153, som førte Egypt inn i konflikten. Jerusalem rykte innover i Egypt og okkuperte Kairo ein kortare periode i 1160-åra. Tilhøva til Austromarriket var blanda, og forsterkingar frå Europa vart det lite av etter det andre krosstoget. Kong Amalrik I av Jerusalem allierte seg med austromarane og deltok i ein invasjon av Egypt i 1169, men felttoget oppnådde ikkje stort. I 1171 vart Saladin, nevøen til ein av Nur ad-Din sine generalar, utnemnd til sultan av Egypt og samla Egypt og Syria slik at krossfararstatane vart heilt omringa. Samstundes enda alliansen med Austromarriket då Manuel I døydde i 1180. I 1187 invaderte Saladin kongedømet Jerusalem, og knuste krossfararhæren i slaget ved Hattin den 4. juli. Han erobra også Den sanne krossen, som dei kristne styrkane hadde hatt med seg på slagmarka. Seinare same året omleira og erobra Saladin Jerusalem, og sette dermed punktum for eit 88-årig kristent herredømme over byen. Styrkane hans drog vidare nordover og erobra alt utanom hovudstadane i krossfararstatane. Dette utløyste det tredje krosstoget.
Tirosh
Tirosh (hebraisk תִּירוֹשׁ) er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg mellom Beit Shemesh og Kiryat Malakhi i Mateh Yehuda regionale kommune. I 2008 hadde han eit folketal på 419.
Landsbyen vart grunnlagd i 1955 av emigrantar frå Nord-Afrika på landområde som tidlegare hadde høyrt til den avfolka palestinsk arabiske landsbyen Ajjur. Namnet kjem av det vert dyrka mykje vindruer i området.
Like utafor landsbyen ligg eit lagringsanlegg for kjernevåpen.
Landhockey
Landhockey er ein lagidrett i hockeyfamilien som blir spelt på mark. Idretten går ut på å slå ein liten ball inn målet til det andre laget, og har funnest i ulike former i fleire hundre og kanskje tilmed fleire tusen år.
Moderne landhockey oppstod på 1800-talet i England og det britiske imperiet. I dag er landhockey ein av dei største ballsportane i verda, og blir spelt i oppimot hundre land. Det er ei olympisk grein både for menn og kvinner. Herrelandslaga frå India og Pakistan dominerte lenge idretten, og landhockey er rekna som nasjonalidrett i begge landa. Frå 1980-talet har laga frå Nederland, Tyskland og Australia vore blant dei sterkaste.
I Noreg er idretten organisert av Norges Bandyforbund og internasjonalt av Det internasjonale hockeyforbundet (FIH).
Endurance-ekspedisjonen
Endurance-ekspedisjonen (offisielt Imperial Trans-Antarctic Expedition) 1914–17 var ein ekspedisjon sett i gang og leia av Ernest Shackleton for å krysse det antarktiske kontinentet. Etter Roald Amundsen si erobring av Sørpolen i 1911 rekna Shackleton kryssinga av kontinentet som den siste store utfordringa i Antarktis. Ekspedisjonen mislukkast i å nå målet sitt, men står likevel som ei av dei største bragdene i den heroiske tidsalderen for antarktisutforskning etter at ekspedisjonsfartøyet «Endurance» gjekk tapt i isen og deltakarane redda livet ved å segle i livbåtar til Elefantøya og Sør-Georgia, der dei fekk varsla norske kvalfangarar.
Shackleton hadde røynsle frå Antarktis som deltakar på Robert F. Scott sin Discovery-ekspedisjon 1901–04 og som leiar av Nimrod-ekspedisjonen 1907–09. På denne nye ekspedisjonen foreslo han å segle til Weddellhavet og ilandsetje ei gruppe nær Vahselbukta som skulle gjennomføre ein transkontinental marsj via Sørpolen til Rosshavet. Ei støttegruppe, Rosshavsgruppa, skulle samstundes segle til motsett side av kontinentet, etablere ein leir ved McMurdo-sundet, og derfrå leggje ut ei rekkje depot på Rossbarrieren fram til foten av Beardmorebreen. Desse depota ville vere naudsynte for at polkryssarane skulle overleve, då dei ikkje ville vere i stand til å frakte med seg nok proviant for heile marsjen. Ekspedisjonen trong to fartøy: «Endurance» med Shackleton til Weddellhavet og «Aurora» med Aeneas Mackintosh til Rosshavet.
«Endurance» vart frosen inne i isen i Weddellhavet før ekspedisjonen nådde Vahselbukta, og trass i forsøk på å frigjere skuta dreiv ho heile vinteren 1915 nordover innhylla i is. Til slutt vart fartøyet skrudd ned av ismassane og knust, noko eit skipbrote mannskap på 28 menn som stod att på sjøisen vart vitne til. Etter å ha halde seg fleire månader på isen, kunne gruppa gå i livbåtane og nådde deretter den ugjestmilde og folketomme Elefantøya i øygruppa Sør-Shetlandsøyane. Shackleton og fem andre gjennomførte deretter ein seglas på 1300 kilometer til Sør-Georgia i den opne livbåten «James Caird». Etter mykje om og men var Shackleton i stand til å berge resten av gruppa som venta på Elefantøya, utan at menneskeliv hadde gått tapt. På den andre sida av kontinentet overvann Rosshavsgruppa store utfordringar for å gjennomføre oppdraget sitt. «Aurora» sleit seg frå fortøyinga under ein storm og var ute av stand til å vende tilbake, og etterlét seg dermed landgruppa utan naudsynt utstyr og proviant. Trass i dette makta dei å leggje ut depota, men tre liv gjekk tapt under oppdraget.
Bakgrunn
Shackleton hadde hausta offentleg heider for prestasjonane på Nimrod-ekspedisjonen i 1907–09, men han var ikkje klar for å falle til ro med det. Han ønskte å vende attende til Antarktis, men framtidsplanane hans var avhengige av resultatet av Scott sin Terre Nova-ekspedisjon som hadde segla frå Cardiff i juli 1910. Meldinga om at Amundsen hadde erobra Sørpolen nådde Shackleton 11. mars 1912. Dette førte til ei endring av fokus, uavhengig av kva ekspedisjonen til Scott måtte oppnå. Shackleton skreiv: «Oppdaginga av Sørpolen vil ikkje bli slutten for antaktisutforsking». Det neste oppdraget, sa han, ville bli «ei transkontinental ferd frå hav til hav, kryssing av polen». Men det var òg andre som satsa på dette målet. Den 11. desember 1911 hadde ein tysk ekspedisjon under leiing av Wilhelm Filchner segla frå Sør-Georgia med mål om å trenge djupt inn i Weddellhavet, etablere ein sørleg base, og frå der prøve å krysse kontinentet til Rosshavet. Mot slutten av 1912 returnerte Filchner til Sør-Georgia etter å ha mislukkast i å etablere ein base, men han hadde oppdaga mogelege ilandstigingsstader i Vahselbukta, ved om lag 78° grader sørleg breidde, noko Shackleton merka seg og innlemma i ekspedisjonsplanane hans.
Førebuingar
Trass i meldinga om den triste lagnaden til Scott og følgjet hans på tilbakereisa frå Sørpolen, sette Shackleton i gang med å førebu sin eigen transkontinentale ekspedisjon. Han bad om økonomisk og praktisk støtte frå blant andre Tryggve Gran frå Scott-ekspedisjonen og tidlegare statsminister lord Rosebery, men fekk ikkje hjelp frå nokon av dei. Gran veik unna å svare, medan Rosebary svara direkte: «Eg har aldri vore i stand til å bry meg ein døyt om polen». Shackleton fekk derimot støtte frå William Speirs Bruce, leiar av Scotia-ekspedisjonen 1902–04. Han hadde arbeidd med planar om ei antarktiskryssing sidan 1908, men hadde gjeve opp prosjektet på grunn av mangel på midlar. Bruce gav gladeleg Shackleton løyve til å nytte planane sine, men det endelege utkasta henta lite frå Bruce. Den 29. desember 1913 offentleggjorde Shackleton planane sine i eit brev til avisa The Times, etter å ha motteke den første lovnaden om økonomisk støtte – eit tilskot på 10 000 pund frå britiske styresmakter.
Planen til Shackelton
Shackleton namngav den nye ekspedisjonen Imperial Trans-Antarctic Expedition, fordi han følte at «ikkje berre folket på desse øyane, men slektningane våre i alle land under Union Jack vil vere villige til å hjelpe til med gjennomføringa ... programmet til ekspedisjonen». For å vekke interessa hos folket, publiserte Shackleton eit detaljert program i byrjinga av 1914. Ekspedisjonen skulle bestå av to grupper og to fartøy. Weddellhavsgruppa skulle segle med «Endurance» til området ved Vahselbukta, der 14 mann skulle setjast i land. Av desse skulle ei seksmannsgruppe, med Shackleton som leiar og utstyrt med 69 hundar, to motoriserte sledar og utrusting som «representerte alt som erfaringa til leiaren og ekspertane hans kunne foreslå», gjennomføre den 2 900 kilometer lange ferda til Rosshavet. Dei gjenverande åtte i landgruppa skulle utføre vitskapeleg arbeid; tre i Graham Land, tre i Enderby Land og to ved basen i Vahselbukta.
Rosshavsgruppa skulle reise til McMurdo-sundet på motsett side av kontinentet. Derfrå skulle gruppa legge ut depot på Rossbarrieren for den transkontinentale gruppa, heilt fram til Beardmorebreen der gruppene forhåpentlegvis ville møtast og slå følgje det siste stykket. Dei skulle òg gjennomføre vitskapleg arbeid. I programmet sitt uttrykker Shackleton at målet hans var å gjennomføre kryssinga den første sesongen, 1914–15, dersom det var mogeleg. Seinare innsåg han at dette ikkje var praktisk mogeleg, men gløymde å informere Mackintosh om endringane av planane. Ifølgje Ernest Perris, korrespondent for Daily Chronicle, skulle instruksjonane til Mackintosh blitt korrigert i eit telegram, men dette vart aldri sendt.
Finansiering
Shackleton rekna at han ville trenge 50 000 pund for å gjennomføre den enkeleste utgåva av planen sin. For å skaffe naudsynte midlar, bad han om bidrag frå velståande støttespelarar. Denne prosessen starta han på tidleg i 1913, til å starte med utan særleg suksess. Den første store oppmuntringa kom i desember 1913, då styresmaktene baud han 10 000 pund, føresagt han klarte å skaffe tilsvarande støtte frå private kjelder. Royal Geographical Society, som han ikkje hadde venta støtte frå, gav han 1 000 pund. Ifølgje Huntford informerte Shackleton dei om, som ein stor gest, at han berre hadde trong for halvparten av denne summen. Lord Rosebery, som tidlegare hadde uttrykt manglande interesse for polarekspedisjonar, gav 50 pund. I februar 1914 rapporterte New York Times at forfattaren J.M. Barrie – ein nær ven av kaptein Scott – hadde donert 50 000 dollar (ca. 10 000 pund). Medan tida var i ferd med å renne ut, vart bidraga omsider sikra i løpet av våren og forsommaren 1914. Dudley Docker frå Birmingham Small Arms Company (BSA) gav 10 000 pund, den rike tobakksarvingen Janet Stancomb-Wills gav ein «sjenerøs» sum (beløpet vart ikkje offentleggjort), og i juni donerte den skotske industrileiaren James Caird 24 000 pund. Shackleton informerte Morning Post at «denne storarta gåva frigjer meg for all uro».
Det totale beløpet Shackleton samla inn er uvisst, då storleiken på Stancomb-Wills sitt bidrag ikkje er kjent. I 1920 rekna Daily Mail at ekspedisjonen hadde kosta 80 000 pund. Mangel på pengar var eit stadig tilbakevendande problem for ekspedisjonen. Eit økonomisk tiltak var at midlane til Rosshavsgruppa vart halvert, noko leiaren for gruppa, Aeneas Mackintosh først vart klar over då han kom til Australia for å ta fatt på oppgåva. Mackintosh vart tvinga til å prute og trygle om pengar og utstyr for å kunne gjennomføre sin del av ekspedisjonen. Pengemangel hemma òg operasjonen med å hjelpe Rosshavsgruppa då dette vart naudsynt i 1916. Shackleton hadde utnytta inntektspotensialet til ekspedisjonen ved å selje eksklusive avisrettar til Daily Chronicle, og han hadde òg etablert Imperial Trans Antarctic Film Syndicate for å handtere filmrettane. Seinare, då Shackleton sette kursen mot Sør-Georgia i «James Caird», hadde han lagt att instruksjonar til Frank Wild om gjennomføringa av ein foredragsturné, dersom han ikkje vendte attende.
Personell
Shackleton mottok meir enn 5 000 søknader om deltaking på ekspedisjonen. Til slutt sat han att med 28 personar i kvar av dei to ekspedisjonsgruppene, inkludert William Bakewell som kom om bord i Buenos Aires, venen Perce Blackborow som kom med som blindpassasjer etter at søknaden hans vart avslått, og fleire som kom med i Rosshavsgruppa i siste liten i Australia. Eit besetningsmedlem, Daniel Fulthorpe Gooch, var berre med ei stund då han i siste augneblink steppa inn for å hjelpe Shackleton med handteringa av hundane. Han mønstra av «Endurance» på Sør-Georgia.
Som nestkommanderande for ekspedisjonen valde Shackleton Frank Wild, som hadde deltatt både på Discovery-ekspedisjonen og Nimrod-ekspedisjonen, og i 1909 hadde vore med på Shackleton sitt forsøk på nå Sørpolen. Wild hadde nettopp vendt tilbake frå ekspedisjonen til Mawson. Som kaptein på «Endurance» hadde Shackleton ønska seg John King Davis, som hadde ført «Aurora» for Mawson. Davis takka nei, som meinte at ekspedisjonen var dømt til å mislukkast, så utnemninga gjekk til Frank Worsley. Underoffiseren Tom Crean i Royal Navy, som hadde motteke Albertmedaljen for å berge livet til Edward Evans på Terra Nova-ekspedisjonen, tok permisjon frå marinen for å mønstre på som førstestyrmann på «Endurance»; ein annan med erfaring frå Antarktis var Alfred Cheetham som vart andrestyrmann. To veteranar frå Nimrod-ekspedisjonen vart utpeikt til å delta i Rosshavsgruppa: Aeneas Mackintosh, som leiar av gruppa, og Ernest Joyce. Shackleton hadde håpa på at «Aurora» ville få marinebesetning. Han tinga med admiralitetet om offiserar og mannskap, men fekk avslag. Etter påtrykk fekk han éin offiser frå Royal Marines, kaptein Thomas Orde-Lees, som hadde tilsynet med fysisk trening ved treningsleiren til marineinfanteriet.
Den vitskaplege gruppa som segla med «Endurance» bestod av seks personar: dei to skipslegane Alexander Macklin og James McIlroy, geologen James Wordie, biologen Robert Clark, fysikaren Reginald James og meteorologen Leonard Hussey; sistnemnde stod seinare som redaktør bak Shackletons ekspedisjonsberetning, South. Fotografen Frank Hurley og kunstnarar George Marston var ansvarlege for å dokumentere dei visuelle inntrykka frå ekspedisjonen. Den endelege samansetninga av Rosshavsgruppa vart klår i siste liten. Einskilde av dei som reiste frå Storbritannia til Australia for å mønstre på «Aurora» trekte seg før avreisa til Antarktis, og det var usikkert om ein klarte å skaffe full besetning heilt til det siste. Berre Mackintosh og Joyce hadde røynsle frå Antarktis, og Mackintosh hadde mista eit auge etter eit uhell under Nimrod-ekspedisjonen og måtte reise heim.
Reisa gjennom isen
Ernest Shackleton ville gjenerobre stillinga til England som polarnasjonen i verda etter at Robert Scott tapte kappløpet til Sørpolen mot Roald Amundsen. Endurance-ekspedisjonen hans skulle krysse heile det antarktiske kontinentet på nesten 3 000 km frå Weddellhavet til Rosshavet. 8. august 1914 forlét Shackleton og skipet hans «Endurance» med 29 menn ombord England. 5. november 1914 nådde «Endurance» Grytviken der dei vart verande i fire veker. Her vart utrustinga supplert, med både materialar, brensel og hundar frå Hudson's Bay Company. Norske kvalfangarar stussa over kor lett Ernest Shackleton tok på mange av detaljane. Berre tre-fire av mannskapet hans hadde tidlegare gått på ski og ingen hadde tidlegare køyrt eit hundespann. Dei drog frå Grytviken 5. desember.
I 1914 var det unormalt mykje is i Weddellhavet og dei møtte den første isen 8. desember og fraus fast for godt 11. desember. Det fastfrosne skipet dreiv sørover med isen og i midten av februar var det mindre enn 100 km att til Vahselbukta. Men vindtilhøva snudde og skipet vart ført vekk frå Vahselbukta i slutten av februar. I byrjinga av mai hadde skipet drive nær 200 km nordover sidan februar og i midten av oktober 1915 flaut «Endurance» for første gongen sidan desember. Men etter nokre dagar vart skipet nok ein gong skrudd fast i isen og 27. oktober 1915 kl 17:00 vart det knust.
Livbåtreisa til Elefantøya
Shackleton og mannskapet hans byrja ferda nordover på ski og med hundespann for å kome til havet der dei kunne sjøsetje livbåtane sine. Etter å ha gått over isen i fem månader vart alle tre livbåtane sjøsett 9. april 1916. Planen var å segle til Deceptionøya, der det fanst ein landstasjon og forsyningar. Dersom dei siste kvalfangarane hadde reist heim før vinteren, var det eit høve å overvintre her til neste sesong. Ugunstige vind- og straumforhold førte dei likevel til Elefantøya, ei øy som låg utanfor alle fangstområde og seglingsruter, der dei gjekk i land 16. april. Etter å ha vore på øya i to dagar avgjorde Shackleton at ein livbåt måtte segle etter hjelp. Næraste busette land var sørspissen av Sør-Amerika og Falklandsøyane, men livbåten deira var ikkje eigna til passering av Drakesundet. Sør-Georgia 1 300 km unna med dei bemanna kvalfangststasjonane vart utpeikt som redninga deira.