cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rammun
Osmansk tid
Den franske oppdagaren Victor Guérin vitja først landsbyen i 1863, og skildra han som ein landsby med 500 innbyggjarar. Han skreiv òg at det var hogd ut mange grotter i kalksteinsfjellet her, og mange vart framleis nytta av gjetarar og flokkane deira. Gamle cisterner var hogde ut i berget. Husa var delvis bygd av gamle materiale, inkludert somme store blokker av tilpassa naturstein.
I 1882 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine Rammun som «ein mellomstor landsby, med cisterner og grotter, tydelegvis ein eldgammal stad. I nordaust var ein djup tank, og sør for denne uthogde graver. Husa står på ei naken høgd nord for ein kupert dal, og er bygd i terrassar.»
Det britiske mandatet era
I ei folketeljing i 1922 utført av Dei britiske mandatstyresmaktene hadde Rammun eit folketal på 703, alle muslimar, while i folketeljinga i 1931, landsbyen had 153 busette hus og eit folketal på 744, framleis alle muslimar.
I 1945 var folketalet 970, alle arabarar, medan det samla landarealet var 30 043 mål, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 2 338 for plantasjar og irrigert land, 7 181 for korn, medan 61 mål var klassifisert som utbygde område.
Brakakledning
Brakakledning (eller sprakakledning) er ein måte å kle stavbygde vegger på, der det vert nytta brakakvistar heller enn bord. Det er i hovudsak ein vestlandsk skikk, og ein byggjemåte som har vore nytta frå førhistorisk tid og, sume stader, fram til mellomkrigstida.
Blåpetrell
Blåpetrell, Halobaena caerulea, er ein liten petrell i stormfuglfamilien som lever pelagisk, sirkumpolart i Sørishavet, nær Antarktis. Blåpetrell er monotypisk i slekta Halobaena, og er ofte sett på som nærskyld kvalfuglar som dei liknar mykje.
Brakakledning
Veggen vert bygt ved at tilkappa kvistar vert fletta mellom stokkar. Kvistane har baret på. Det går om lag 200 kvistar på ein kvadratmeter, og difor gjerne 25 000 kvistar på ei løe. Kvistane vert tredd for hand, og arbeidet er tidkrevjande. Resultatet vert ein ikkje-berande vegg som er vasstett, men haldbar og luftig.
Det jamaicanske kvinnelandslaget i fotball
Jamaica sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for Jamaica. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Jamaica Football Federation. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1991 og deltok i sin fyrste store meisterskap i 1991.
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Jamaica har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Rammun
Etter 1948
Etter den arabisk-israelske krigen i 1948, og etter våpenkvileavtalen i 1949, kom Rammun under Jordan sitt styre. Etter seksdagarskrigen i 1967, har Rammun vore under israelsk okkupasjon.
Friidrettsutøvaren Jan Werner
Jan Werner var ein polsk friidrettsutøvar. Han vart i 1969 europameister på 400 meter, tre år tidlegare vann han EM-gull i 4 x 400 meter stafett for Polen.
Cuillin
Cuillin (Skotsk-gælisk An Cuilthionn eller An Cuiltheann) er ei fjellkjede på Isle of Skye i Skottland. Cuillin vert òg kalla Black Cuillin for å skilje dei frå Red Hills på andre sida av Glen Sligachan. Red Hills er lågare, men ofte rekna som ein del av Cuillin.
Friidrettsutøvaren Jan Werner
Werner var fjerdemann på 400 meter ved EM i friidrett 1966 i Budapest. I den same meisterskapen sprang han startetappen for det polske vinnarlaget i 4 x 400 m stafett. 3. juni 1967 tangerte Werner europarekorden på 200 meter då han i Warszawa vart klokka i mål på tida 20,4. Under dei olympiske sommarleikane 1968 i Mexico-byen glapp ein finaleplass på 400, før han med Polen kom på fjerdeplass i 4 x 400 m stafett. Året etter vann han gullmedaljen på 400 meter då EM i friidrett vart avvikla i Athen. To år seinare sikra han seg bronsemedaljen ved EM i Helsinki, der han også fekk med seg ein sølvmedalje i 4 x 400 m stafett. Som i førre sommar-OL rauk han i 1972-OL ut or 400-meteren i semifinalen. Han deltok i Sommar-OL 1976, der han sette personbeste med 45,44 og vart nummer 8 på 400 m, samt tok sølv i 4 × 400 meter stafett.
Cuillin
Det høgaste punktet i Cuillin og på Isle of Skye er Sgurr Alasdair i Black Cuillin med 992 meter over havet.
Friidrettsutøvaren Jan Werner
Werner var polsk meister på 200 meter i 1967, 1969 og 1971, samt på 400 m i 1968, 1970, 1971 og 1976.
Blåpetrell
Blåpetrellen har blågrå overside samt lys eller kvit underside. I flukt er ein mørk 'M'-forma figur over venger og rygg synleg, typisk for kvalfuglar. Til forskjell frå kvalfuglar har blåpetrell eit smalt, kvitt haleband, og nebbet er kort. Han er litt større enn kvalfuglane, ca. 29 cm i kroppslengd og 200 gram i masse.
Dei plukkar føda frå havoverflata, først og fremst krepsdyr, blekksprut og småfisk. Dei kan følgje skip og samle seg ved kvalar som beitar.
Blåpetrellar hekkar på sub-antarktiske øyar i Indiahavet, Macquarie-øya (Australia) og Sør-Georgia. Utanom hekkesesongen spreier dei seg i Sørishavet, mellom pakkisen og ca. 40° S.
Verdspopulasjonen var estimert til minst 3 millionar individ i 2004, og er stabil.
Cùl Mòr
Cùl Mòr er eit fjell med to toppar heilt nordvest i Skottland. Fjellet er det høgaste punktet i Inverpolly. Fjellet har ei høgd på 849 meter over havet.
Det costaricanske kvinnelandslaget i fotball
Costa Rica sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for Costa Rica. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Federación Costarricense de Fútbol. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1991 og deltok i sin fyrste store meisterskap i 1991.
Altersundet
Altersundet er ei elv i Sverige.
Tommy Caldwell
Caldwell skreiv fleire av songane deira og spelte bass, perkusjon og gitar, i tillegg til å syngje korvokal. Han song solo på «Melody Ann». Den siste konserten hans med bandet var 18. april 1980, ti dagar før han omkom etter skadane han pådrog seg i ei bilulukke. Han var den yngre broren til bandkollegaen Toy Caldwell. Ein annan bror, Tim Caldwell, døydde òg i ei bilulukke berre ein månad før Tommy, den 28. mars 1980, 25 år gammal.
The Charlie Daniels Band-albumet Full Moon frå 1980 er dedisert til Caldwell.
Arån
Arån er ei elv i Sverige.
MS «Vela» (1946)
MS «Vela» (kallesignal LLZD) var eit motorskip bygt i 1946 som lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS).
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Vela er det latinske namnet på stjernebiletet Seglet. Det var det tredje skipet med dette namnet i flåten til BDS etter frå 1904 og  frå 1930.
Historie
Skipet vart bygt ved Eriksbergs Mekaniska Verkstad i Gøteborg i Sverige og vart levert i oktober 1946. Det skal ha vore det første norske skipet som vart bygd etter krigen og vart sjøsett heilt i slutten av mai 1946. 28. oktober segla «Vela» frå Gøteborg til Antwerpen og kom til Bergen første gongen 11. november. Skipet gjekk inn i ruta Trondheim - Bergen - Antwerpen, som hadde hatt før krigen. Her gjekk det fram til juni 1948, då MS Diana (1948) tok over denne ruta. «Vela» byrja då å gå i ruta til Vest-England, men det varte berre ein månads tid, og i slutten av juli 1948 vart det sett inn i rute til Frankrike, men gjekk i august og september til London, og i slutten av september og i oktober til Hamburg.
Casablanca - Bordeaux
I november 1948 vart det fast rute for «Vela» att, då det vart sett inn i ei ny BDS-rute mellom Casablanca i Marokko og Bordeaux i Frankrike. Sommaren 1949 gjekk det derimot nokre turar med jern frå Antwerpen til Noreg, og i september var det på verkstad på Laksevåg, der det mellom anna vart sett inn ekstra vifter i kjølerommet for Vest-Afrikaruta, som starta opp att i oktober.
I februar 1950 tok «Vela» ein tur for Skandinaviske Vest-Afrikalinje, som vart drive i fellesskap mellom Transatlantic og Bergenske. Skipet drog til Accra i Ghana på Gullkysten for å hente 650 tonn kakao, som vart lossa i Oslo, medan anna last vart frakta til Gøteborg og Stockholm. Det var attende i Casablanca-Bordeaux fram til sommaren, då det drog attende til Noreg og hadde turar til Belfast, Middlesborough, før det i august gjekk i opplag i Bergen. I midten av september lasta «Vela» for franske hamner og var innom Fecamp, Concarneau, Bayonne og Antwerpen. I november starta ruta opp att mellom Casablanca og Bordeaux. Sommaren 1951 vart det gjort ein tur til Preston i England frå Trondheim, før den årlege pussen vart gjort i Bergen i august. Etter anløp i Måløy og Ålesund bar det mot Frankrike att og den faste ruta til Vest-Afrika starta opp i september, to månader tidlegare enn året før. Og i 1952 var det ingen opphald i ruta, som gjekk heile året og fram til juni 1953. Sommaren 1953 hadde det fleire turar til Antwerpen og London, før det vart slipphalt i Bergen i oktober.
I slutten av oktober 1953 tok det opp att ruta mellom Casablanca og Bordeaux, som gjekk gjennom heile 1954 og fram til juni 1955. Dette var siste gongen «Vela» gjekk i denne ruta og etter klassing i Bergen i juli og august, byrja «Vela» å gå i trampfart. Hausten 1955 reiste «Vela» i området det ikkje hadde vore før og starta i Flekkefjord, før det for til Sigulfjord på Island, så til Gøteborg, Lisboa, Savonna i Italia, Cartagena i Spania, Gøtebogrg, Stockholm, Kiel i Tyskland, Béjaïa i Algerie og Gøteborg der det kom fram 6. desember. Vidare bar ferda til Kotka i Finland og på veg over Austersjøen deltok «Vela» i eit bergingsfartøy av det grunnstøytte, britiske fartøyet MS «Judith Mary», som var kraftig nedisa. «Vela» klarte ikkje å berge nokre av mannskapet, då ein motorbåt som vart sett på sjøen raskt vart fylt av vatn og motoren svikta. Mannskapet vart seinare berga med helikopter. På slutten av året gjekk turen frå Kotka til Holtenau i Tyskland.
Trampfart
I 1956 hadde «Vela» anløp i Holtenau, Savona, Napoli, Palermo, Gøteborg, Malmø, Gøteborg, Åbo og Antwerpen, før det i april kom til Bergen. I mai gjekk turen vidare til Trondheim, så til Gøteborg, Barcelona, Casablanca, Gøteborg, Leixões i Portugal, Genova, Algeciras i Spania, Helsingsfors, Skutskär i Sverige, Lisboa, Port Lyautey i Marokko, Casablanca, Helsingborg, Gøteborg, Port-Saint-Louis-du-Rhône, Torrevieja, Hamburg, Karlstad, Gøteborg, Napoli, Valencia, Cartagena, Malmø og Stockholm 29. desember.
I 1957 fortsette trampfarten for «Vela». Det første anløpet var Härnösand i Sverige, så Alger i Algerie, Savona, Genova, Lisboa, Gøteborg, Pasaia i Spania, Bilbao, Casablanca, Gøteborg, Helsingborg, Skoghall i Sverige, Karlstad, Casablanca, Genova, Tunis, Gent, London, Ceuta, İskenderun i Tyrkia, Susa, Grangemouth, Arkhangelsk utpå sommaren og så til Bergen. Vidare det året gjekk turen til Cardiff, Parrsboro, Halifax i Canada, Limerick, Valencia, Almeria, Honningsvåg, Onega i Kvitsjøen, Bergen, Amsterdam, Valencia, Cartagena, London, Cartagena og til slutt Rotterdam.
1958 starta i Valencia i Spania for «Vela», før turen gjekk til Rotterdam, så til Gandia i Spania, Hamburg, Burriana i Spania, Bremen, Valencia, Castellon og Rotterdam. I april 1958 var skipet i Bergen for ei overhaling. Etter denne overhalinga gjorde «Vela» nokre turar i Antwerpen-ruta mellom Trondheim og Antwerpen, men i juni var det i Haugesund for å laste sild for Austersjøen. I slutten av juni var det derimot komen til Frankrike og Port-Saint-Louis-du-Rhône, før det drog til Dei britiske øyane og Oran, Belfast, Archangel, Ipswich og så til Bergen att i august. Turen for så til Kem ved Kvitsjøen for å hente trelast, og så til Boston i september. Tidleg i oktober var det attende i Bergen. Vidare drog det til Zaandam i Nederland, Antwerpen, Bergen, Sauda, Hamburg, Casablanca og til slutt Hamburg 29. desember. Frå Hamburg gjekk «Vela» tidleg i januar 1959 og gjekk til opplagsbøye i Dolviken i Bergen.
Calbas Line
I mai 1959 vart det frakta til verftet på Laksevåg for å ombyggast om til fart i ei ny linje mellom India og Persiabukta. Ruta vart meldt å starte opp i juni 1959 og det var i røynda tre reiarlag bak linja: Olsen & Uglestad, Wallem, Steckmest & Co og Bergenske. Det var to slynger på linja: Colbas Line frå Colombo via indiske hamner til Basra i Irak, og Calbas Line frå Calcutta, via Rangoon til Basra. «Vela» vart valt til å gå i Calbaslinja og MS Sirius (1941) gjekk i Colbaslinja. 27. juni var det avgang frå Bergen og 18. juli var det komen til Port Said ved innløpet til Suezkanalen. Det var òg innom Aden før det nådde fram til Colombo i Sri Lanka 1. august 1959 og byrja å gå i Calbaslinja.
Siste år for BDS
Etter kvart viste det seg at både «Sirius» og «Vela» var i det minste laget og vinteren 1963-1964 vart «Vela» kalla heim til Noreg, medan «Sirius» vart selt til nye eigarar. 15. oktober 1963 passerte «Vela» igjen Suezkanalen på veg heim, og var heime i Bergen 13. november via Antwerpen. Etter klassing i Bergen for det på nyårsaftan 1963 til London og byrja å gå i ruta Trondheim - Bergen - London - Rotterdam.
Svenska skidspelen 1962
Svenska skidspelen 1962 vart avvikla i Falun frå fredag 19. til sundag 21. januar 1962.
30 km
Dato: 21. januar <br style="clear:both;" />
3 x 10 km stafett
Dato: 20. januar <br style="clear:both" />
Kombinert
Dato: 19.-20. januar
<br style="clear:both;" />
Hopprenn
Dato: 21. januar <br style="clear:both;" />
10 km
Dato: 21. januar <br style="clear:both;" />
MS «Vela» (1946)
Siste år for BDS
24. oktober 1964 mista «Vela» roret på veg over Sletta ved Haugesund. Det hadde nettopp passert Skåretreboen lysbøye kl. 05 om morgonen då vakta på brua merka at skipet ikkje lystra som det skulle og stadig svinga mot babord. Det vart slutt full stopp i maskinen og så full fart akterover, medan babord anker vart kasta. Ein måtte så slå full fart framover då skipet dreidde mot babord, for å unngå at det gjekk på land. Det vart gjort fleire manøvrer utan ror med å heve og kaste dei ulike ankera. Dei klarte å kome seg mot Haugesund, der ein taubåt assisterte skipet til kai. Ein dykkar undersøkte skipet og fann at roret var borte, i tillegg til at skroget hadde fått nokre små bulkar der det hadde rørt botnen. Det var derimot ingen lekkasjar. Nytt ror vart sett på ved Bergen Mekaniske Verksted i desember.
16. mars 1966 gjekk «Vela» på grunn i tjukk tåke utanfor Stavanger. Det gjekk frå Stavanger til Sandnes og ved innløpet til Gandsfjorden var tåka så tjukk at maskinen vart stoppa. Straumen dreiv derimot skipet på ei flu ved Store Marøy. Det måtte to taubåtar til for å trekke det av grunna. Skadane var berre mindre og det kunne halde fram til Sandnes for å losse ein del av lasta.
13. oktober 1967 kom «Vela» for siste gongen til Bergen i Rotterdam-ruta si, og byrja å gå til Newcastle i staden resten av året, og gjekk i opplag i Bergen på nyåret.
For andre reiarlag
I mars 1968 vart «Vela» selt til Keanav Shipping Co. under Grecomar Shipping Agency i Pireus i Hellas, og omdøypt «Fay». Det vart overlevert dei nye eigarane 26. mars 1968 og gjekk frå Bergen til Sverige.
I 1971 vart det selt vidare til Alexis Shipping Co. S.A.L. i Beirut i Libanon og fekk namnet «Alexis». I 1975 skifta det libanesiske eigarar og Ghandour Maritime Co. tok over. Dei gav skipet namnet «Nabil». Skipet heldt namnet då det skifta libanesiske eigarar fleire gonger i 1970- og 1980-åra. I 1977 tok Blossom Shipping Co.Ltd. over, og i 1978 Ets.Abdul Razzak Sattout, begge i Beirut. I 1983 skifta skipet heimehamn, då Moustafa F.Jabbadou i Tripoli tok over «Nabil». I 1987 kjøpte General United Trad.& Sh.Co.Sarl opp Moustafa F. Jabbadou.
Skipet vart hogd opp i 1990.
Bitter Tears: Ballads of the American Indian
Bitter Tears: Ballads of the American Indian er det tjuande albumet av countryartisten Johnny Cash. Det er eit konseptalbum og det vart utgitt i 1964 av Columbia Records. Som tittelen indikerer, er dette eit album som fokuserer på historia og problema til indianarane i Sambandstatane. Songane handlar om den harde og urettferdige måten indianarane vart behandla på. Cash var på denne tida overtydd om at han slekta på Cherokee-indianarane, noko som var litt av inspirasjonen for dette albumet. I seinare år fann han ut at dette ikkje stemte; slekta hans kom frå Skottland, England og Irland. Songane er stort skrive av Cash sjølv og Peter La Farge. Berre «The Ballad of Ira Hayes» vart gitt ut som singel og hamna på tredje plass på The Country Charts på Billboard.
MS «Vela» (1946)
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1 344 brt, 700 nrt og lasteevna var 1 975 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 3 053 m³, der 427 m³ var kjølerom. Hovudmaskinen var ein 5-sylindra 2-takts dieselmotor frå Burmeister & Wain. Oppgjeven yting var 1175 bHk (bremsande hestekrefter) og 287 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart på 12 knop.
Bitter Tears: Ballads of the American Indian
Listeplassering
Album - Billboard (Nordamerika)
Christian von Wolff
Christian von Wolff var ein tysk filosof som var professor i filosofi ved universitetet i Halle 1706–1723 og frå 1740 til han døydde, og dessutan ved universitetet i Marburg 1723–1740.
Bitter Tears: Ballads of the American Indian
Listeplassering
Singlar - Billboard (Nordamerika)
MS «Vela» (1946)
Skipet
Skipet hadde lugarar for 12 passasjerar.
Christian von Wolff
Wolff vidareutvikla Leibniz sine teleologiske idear, som plasserer mennesket på toppen av skaparverket, ein systematikk som prøvde sameina bildet av mennesket som symptom på systemet skapt av Gud, med bildet av mennesket som årsak. Ifrå Leibniz overtok han også omgrepet om monadar og utvida tydingsfeltet for dette påtakeleg.
MS «Vela» (1946)
Skipet
I 1951 fekk skipet sett inn radar.
Christian von Wolff
Liv
Christian Wolff var fødd i 1679 i Breslau i Schlesien. Han studerte ved universitetet i Jena, fyrst teologi og sidan matematikk, fysikk og filosofi. Han blei dosent ved universitetet i Leipzig 1703 og professor i matematikk ved universitetet i Halle 1707. Frå 1711 held han òg forelesingar i filosofi. Han blei skulda for irreligiøsitet, og blei i 1723 avsett frå professoratet sitt og forvist frå Preussen, men blei i staden professor i matematikk i Marburg. Fyrst i 1740 blei han kalla tilbake til Halle av Fredrik den store, og blei igjen utnemnd til professor i matematikk og i tillegg i natur- og folkerett. Han blei også opphøga til friherre. Han døydde i Halle 1754.
Lære og virke
Både som filosof og som matematikar hadde Wolff ein omfattande forfattaraktivitet, men avgrensa seg hovudsakleg til eklektisisme gjennom å samla og ordna materiale som andre vitskapsmenn, særleg Leibniz sin rasjonalisme, skolastikarane og René Descartes, hadde ført for dagen. Òg innanfor matematikkhistoria har Wolff ei rolle hovudsakleg som forfattar av lærebøker. Han skreiv desse innanfor nesten alle greinene av matematikken, av og nokre av dei kom ut i fleire opplag.
Av grunntankane i det filosofisk verdssynet til Leibniz heldt Wolff på læra om monadane, teodikken og fornufta sin påverknad på viljen. Men han rekna monadane, som ikkje er sjelar, heller ikkje har persepsjonsevne, og at harmonia praestabilita mellom sjel og kropp som Leibniz antok berre burde reknast som ein hypotese, slik at ein naturlig samverknad mellom dei ikkje blei logisk umogleg.
Wolff viste seg mest sjølvstendig ved framstillinga av praktisk filosofi, som Leibniz hadde lite interesse for. Oppdraget til mennesket er ifølge Wolff å utvikla seg til å bli stadig meir fullkomne. Fullkomenheit i moralsk tyding er for Wolff samsvaret mellom handlinga og naturen til den handlande, og med følgjene som handlinga framkallar. På grunn av det solidariske sambandet mellom alle menneske må det enkelte mennesket for å gjera mogleg si eiga utvikling fremja utviklinga til dei andre. Wolff si lære om det moralsk gode inneheld derfor ei tilnærming til å skipa ei pliktlære.
Også staten blei forklart av Wolff som å koma frå menneska sitt strev etter fullkomenheit; han meiner denne har oppstått gjennom ein sosial kontrakt og viser til gjensidig vern og nytte under dette strevet.
Wolff klarte snart å vinna mange tilhengarar for det filosofiske systemet sitt, og skulen hans herska ved dei fleste av dei tyske universiteta heilt til enden av 1800-talet. Mellom læresveinane hans bør særleg nemnast Alexander Gottlieb Baumgarten, Immanuel Kant og Eric Alstrin, og rettsfilosofar som Emerich de Vattel. På den andre sida var det ikkje mangel på motstandarar, særleg blant teologane, som Johann Franz Buddeus, Johann Andreas Rüdiger, Christian August Crusius og Joachim Georg Darjes.
Wolff har gjeve namn til Mons Wolff på månen.
Manisa
Manisa (i antikken Magnesia ad Sipylum) er ein stor by i Egearregionen i Tyrkia og det administrative setet i provinsen Manisa, 30 km nordaust for Izmir. Byen har kring 340 000 innbyggjarar.
Han er eit handelssentrum i eit jordbruksdistrikt med vin, oliven og bomull. Det vert òg drive gruvedrift i omegnen. Byen er eit jernbaneknutepunkt.
Det moderne Manisa er eit blømande industri- og tenestesenter i nærleiken av storbyen İzmir. Den historiske Manisa spreidde seg ut frå ein skogkledd dal nedanfor fjellet Sipylus.
Toårig plante
Ei toårig plante eller bienn er ei urteaktig plante som nyttar to år på å fullføre livssyklusen, frå frø til frø. Det første året dannar ei slik plante blad, røter og eventuelt stenglar. Det vanlegaste er at planta dannar ein bladrosett og gjerne ei rot for opplagsnæring.
Det sveitsiske kvinnelandslaget i fotball
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Sveits har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Manisa
Antiokhos den store av Syria tapte her mot romarane i 190 fvt.
Klima
Manisa har eit middelhavsklima med lange, varme, tørre somrar og korte, kjølige vintrar.
Toårig plante
Den toårige planta vil så danne stenglar, blomar og frø i det andre året. Ofte vil slike planter trenge ein kuldeperiode (vernalisering) før dei kan danne blomestengel. Økologisk ligg forklaringa på denne livsstrategien i at planta må overleve ein periode der det er ugunstig eller umogleg å reprodusere. Som oftast er denne perioden vinteren. Plantene samlar dermed næring i den første sesongen, går så inn i ein kvileperiode og startar ikkje ny vekst før det har vore ein kuldeperiode på ei viss lengd.
Åreälven
Åreälven er ei elv i Sverige.
Toårig plante
Nokre toårige planter er revebjølle, filtkongslys og tårnurt.
Ein god del grønsaker er avla fram frå toårige planteartar, til dømes kvitkål, kålrot, gulrot og sellerirot. Det menneska nytter til mat er dermed lagringsorgana som plantene ville brukt til å danne blomestengel i neste vekstsesong. Nokre gonger vil plante gjennomføre den toårige syklusen på eit år. Ein snakkar då om at planta går i stokk.
Txiki Begiristain
Txiki Begiristain er ein tidlegare spansk fotballspelar.
Bjørnarøya
Bjørnarøya er ei øy vest i Bjørnafjorden kommune i Vestland, aust for Røtinga. Øya er veglaus. Ho vart busett i 1827 og høyrde då til garden Lepsøy. Ved folketeljinga i 1900 var folketalet 14.
Sunnøya
Folketalsutvikling:
Kari Bakke
Kari Kristina Lenvik Bakke, fødd Frydenlund, var ein forfattar og stenograf frå Lærdal i Sogn. Etter framhaldsskule gjekk Bakke på Sogndal folkehøgskule i eit år og på handelsskule i Bergen i eit halvt år. Deretter utdanna ho seg ved Statens kurs for stortingsstenografer i Oslo. Saman med to andre kvinner etablerte Bakke eige firma og arbeidde som stenograf før ho flytta til Hønefoss i 1935. Ho var spaltist i Dagbladet frå 1960 og skreiv petitdikt under merket «Gråspurven» i drygt ti år. Frå 1966 var Bakke forfattar på heiltid.
Bakke debuterte med diktsamlinga «Finnes du?» i 1959. Ho gav ut i alt seks bøker. «Gråspurven» (1974) inneheld tekstar som tidlegare hadde vore prenta i Dagbladet. Einar Økland tok initiativ til, og skreiv forord, til samlinga. Han skreiv: Det er ein heilt anna diktar vi møter i Gråspurvens dikt enn når vi les Kari Bakkes diktbøker. Kari Bakke...er kjend som ein følsom og varm humanist, undrande og stundom sjølvgranskande i sin lyrikk. Gråspurven...er også følsom og varm i sin humanisme, men langt meir utovervend.
Kari Bakke skreiv både sentrallyrikk og politisk radikale dikt. Mange av tekstane er tydeleg feministiske og har trivielt kvinneliv og kvinnearbeid i fortid og samtid som tema. Språket er konkret og kvardagsleg. Bakke nytta begge målformene, men skreiv helst på nynorsk og si eiga dialekt. Det siste arbeidet var ei samling dikt og forteljingar på lærdalsmål med tittelen «Fetang : mennesje so mærkte me» (1984). Nokre av tekstane har fått melodi av Tone Ringen. Boka har etterord av Andreas Bjørkum, der han kommenterer Bakke sin bruk av lærdalsmålet. Ho er elles representert med eit titals dikt i boka «Dikting og diktarar frå Sogn», redigert av Bjørkum og Jarle Bondevik. Nokre dikt av Bakke er også komne med i antologiar for barn. Bakke fekk fleire stipend og hadde studieopphald i Danmark, Sverige og Nord-Afrika. Frå 1973 fekk ho Statens faste stipend for eldre fortjente kunstnere. I 1980 vann ho førsteprisen i ei dialekttevling i Sogn Mållag.
Kari Bakke er gravlagd på Hønefoss.
Julio Salinas
Julio Salinas Fernández er ein spansk fotballspelar, særleg kjend for sine seks sesongar i FC Barcelona. Med Barcelona vann han Cupvinnarcupen 1989 og i 1992 den siste europacupen i fotball.
Salinas deltok frå 1986 til -96 i 56 landskampar for Spania og var med i VM-troppa både i 1986, 1990 og 1994. Han deltok også i Fotball-EM 1988 og -96.
Innerøya
Innerøya er ei øy vest i Bjørnafjorden kommune i Vestland. Smale sund skil øya frå fastlandet i nord og aust. Øya er veglaus. Ved Kvalesundet på vestsida av øya var det gjestgjevarstad frå 1660-talet til 1800-talet.
Carlos Lopes
Carlos Alberto de Sousa Lopes er ein portugisisk tidlegare langdistanseløpar frå Viseu som i 1984 vart Portugals fyrste olympiske meister.
Arbogaån
Arbogaån er ei elv i Sverige. Ho renn frå innsjøen Väringen, gjennom Arboga og til slutt ut i Mälaren ved Kungsör.
Carlos Lopes
Aktiv
Lopes deltok i EM i friidrett 1971 og Sommar-OL 1972. Han vart nummer 33 på 10 000 meter og sidan utslått ut i forsøka på 3 000 meter hinder i Helsinki og på så vel 5 000 som 10 000 meter i München året etter. I februar 1976 vart Lopes verdsmeister i terrengløp. 29. mai 1976 i München forbetra han sin personlege rekord på 10 000 m med 45 sekund til 27.45,7. To månader seinare sette han fart frå start i milløpet under Sommar-OL i Montreal. Til sist var det berre tittelforsvararen, finske Lasse Virén, som heldt fylgje. 450 meter før målstreken rykte Virén forbi og sikra seg ein suveren siger, spurtsvake Lopes tok sølvet,
I 1982-sesongen forbetra Lopes milrekorden sin til 27.24,3, einast 2 sekund etter verdsrekorden. Året etter vart han slått på målstreken i terrengløps-VM i Gateshead og kom på sølvplass. I sommarsesongen flytta han sitt personbeste på 10 000 meter med eit lite sekund til 27.23,4.
I New York i mars 1984 vart Lopes verdsmeister i terrengløp for andre gong. Den 4. juli gjorde han sitt livs beste milløp då han i Stockholm vart klokka i mål på 27.17,4. Ved dei olympiske sommarleikane i Los Angeles nokre veker seinare valde han å delta i maratonløpet. 34,5 kilometer ut i løpet rykte han frå dei næraste konkurrentane og opparbeidde ei klar leiing dei neste 5 kilometerane, eit forsprang som han beheldt til mål. Våren 1985 i Lisboa sikra Lopes seg sin tredje VM-tittel i terrengløp. Og den 20. april forbetra han løyperekorden i Rotterdam maraton til 2.07.12.
Ion Andoni Goikoetxea
Ion Andoni Goikoetxea er ein tidlegare spansk fotballspelar.
Oscar Lynum
Oscar Peter Lynum var ein norsk bilethoggar og treskjerar frå Skogn i Nord-Trøndelag.
Lynum var utdanna treskjerar og dreiv eigen verkstad i Trondheim frå 1916. Han debuterte på Høstutstillinga i Oslo i 1924, og vart etter andre verdskrigen knytt til restaureringsarbeida av Nidaros domkyrkje.
Lynum døydde i Trondheim.
Oleh Protasov
Oleh Valerijovytsj Protasov er ein tidlegare ukrainsk fotballspelar.
Balıkesir
Balıkesir er ein by i provinsen Balıkesir i Tyrkia med kring 265 000 innbyggjarar, 150 km nordaust for Izmir. Det gamle namnet på byen er Karesi eller Karasi.
Han er eit handelssenter i eit jordbruksdistrikt og eit transportknutepunkt.
Klima
Balıkesir har eit middelhavsklima med lange, varme og tørre somrar og kjølige, regnfulle vintrar. Om sommaren når temperaturen vanlegvis +40 °C (104 °F). Vintrane er kjølige, men stundom kalde og det kan falle snø til tider.
Geitarøya
Geitarøya er ei øy vest i Bjørnafjorden kommune i Vestland. Øya er omgitt av Lepsøya i vest, sør og aust og skild frå denne med smale sund. Ho er veglaus.
Ho vart busett rundt 1840 og høyrde då til garden Lepsøy. Ved folketeljinga i 1900 var folketalet 12.
Gebze
Gebze (i antikken Dakibyza og Libyssa) er ein industriby i provinsen Kocaeli i Tyrkia. Han ligg 50 km aust for Istanbul på nordsuda av Marmarahavet. Gebze har opplevd ein rask vekst dei siste åra og har nær dobla folketalet dei siste tjue åra. Gebze står for 15 % av den tyrkiske industriproduksjonen.
Brua over Izmitbukta endar ved byen og vil ha det nest lengste hovudspennet i verda med 1688 meter. I Gebze ligg Mustafa pasjas moské, bygd av arkitekten Sinan, og grava til den kartagiske hærføraren Hannibal. Hannibal gjorde sjølvmord i den antikke byen Libyssa i 182 fvt. framfor å bli fanga av romarane.
Bakgrunnsstoff
Gebze kommune
Jordbrugrotta
Jordbrugrotta (offisielt stadnamn) er ei grotte øvst i Plurdalen i Rana kommune i Nordland. Grotta vart utforsket i 1962 og 1964 av ein engelsk grotte-ekspedisjon. Grotta har namn etter garden Jordbrua som ligg litt lenger ned i dalen. Grotta ligg rundt to kilometer sør frå demninga ved Kallvatnet.
Korleis grotta vart til
Plurdalen har mykje kalkhaldig jord. Elva Plura, som er utløpet frå Kallvatnet, var stor før Kallvatnet vart demd opp på midten av 1960-talet. Elva vaska ut kalken, og det vart større og mindre grottesystemer fleire stader i Plurdalen. Jordbrugrotta er den største av desse. Før Kallvatnet var oppdemd var elva for stri til at det var mogleg å dykke i grotta, men etter oppdemminga er Plura nesten tørrlagt.
Sivas
Sivas (tidlegare Sebaste og i antikken Sebasteia) er ein by aust i det sentrale Tyrkia og administrativt sete for provinsen Sivas. Byen har kring 425 000 innbyggjarar og ligg 350 km aust for Ankara.
Byen ligg 1285 meter over havet i ein vid dal som elva Kızılırmak renn gjennom og er eit handels- og industrisenter, sjølv om økonomien tradisjonelt sett har vore basert på jordbruk. Sivas er òg eit vegknutepunkt for vegane nord-sør og aust-vest til Irak og Iran. Byen har hatt universitet sidan 1974.
Sivas, det romerske Sebasteia, var ein viktig by i romersk, bysantinsk og seldsjukkisk tid. Tidlegare var det ei stor armensk folkesetnad her, fram til folkemordet på armenarane under første verdskrigen. Nasjonalistkongressen i Sivas september 1919 innleia revolusjonen til Kemal Atatürk, som leia fram til grunnlegginga av det moderne Tyrkia.
Klima
Sivas har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering: Dsa), med varme og tørre somrar og kalde og snørike vintrar. Dei tørraste månadane er juli og august og dei våtaste er april og mai.
Haloklingrotte
Ei haloklingrotte er ei karstgrotte som har oppstått i grenseflata mellom ferskvatn og saltvatn. Slike grotter finst i kystområde med porøse kalkbergartar, særleg på øya som ligg på dekke av karbonat, som Bahamas og Bermuda.
Ferskvatn dekkjer dei delane av øya som ligg over havnivå, medan saltvatn trenger inn frå kysten på større djupner. Sidan ferskvatnet er lettare enn saltvatnet, vil det ligge å flyte over det salte vatnet. Grensa mellom desse to vassmassane kallar ein haloklin, og skiljet vert ofte særs skarpt. Både ferskvatnet og saltvatnet kan kvar for seg vere metta på kalsiumkarbonat, som vil sei at det ikkje vil tære på grunnfjellet på grunn av kjemiske reaksjonar. I grensesonen mellom dei to vassmassane kan vatnet derimot vere umetta med omsyn på kalsiumkarbonat. Dette gjer at ein kan få tæring på grunnfjellet i denne sonen, og det kan dannast kompliserte og forgreina grottesystem, samstundes som det dannast grotter i øvre delar langs grunnvasspegelen i ferskvassonen.
Haloklingrotter munnar som regel ut i havnivå ved strandsonen.
Unni Hinkel
Unni Nyhamar Hinkel er ein norsk tidlegare handballspelar som vann VM-sølv med Noregs landslag i 2001.
Rykkromspelar Hinkel deltok i 50 landskampar og skåra 60 mål for Noregs handballandslag i tida frå landslagsdebuten i mars 2001 til Handball-VM 2003. I desember 2001 skåra ho eitt mål då Noreg i VM-finalen tapte 25-30 mot Russland. Hinkel fekk ikkje plass i EM-troppa 2002, derimot var ho med i 2003-verdsmeisterskapen. Det norske laget enda på sjetteplass og landslagskarrierne var over for Hinkel.
Hinkel spelte på Nordstrand IF sitt lag i toppserien frå 1995 til la opp i 2007, etter fleire år med skadeplager. Ein skade gjorde også at ho ikkje fekk med seg finalekampane då Nordstrand gjekk på finaletap i cupvinnarcupen 2001, frå tribuneplass måtte ho sjå lagkameratane Else Marthe Sørlie, Monica Sandve og Anette Hovind Johansen tape stort mot ukrainske Motor Zaporosje. Derimot var Hinkel med då Nordstrand vart norsk sluttspelmeister i 2004.
Heliktitt
Heliktitt er markliknande, forvridde dryppsteinar eller speleothemer som ein finn i kalksteinsgrotter. Karakteristisk for speleothemen er at dei har endra aksen frå ein vertikal akse medan dei har vokse. Dei har form som ein boge eller ein vinkel, slik at det ser ut som dei voks i vektlaus tilstand. Dei har mest truleg oppstått på grunn av kapillaritet på små vassdråpar, ei kraft som på denne skalaen er sterk nok til å motstå tyngdekrafta.
Heliktittar er kanskje dei mest skjøre grotteformasjonane. Dei består vanlegvis av nåleforma kalsitt og argnoitt. Dei kan lett øydeleggast, sjølv om ein tar lett på dei, og er derfor sjeldan å sjå innanfor armlengd i turistgrotter.
Timpanogos Cave National Monument i Utah har ei av dei største kjende samlingane av desse formasjonane i verda. Dei finst òg i store mengder i Jenolan Caves i Australia og i Pozalaguagrotta i Karrantza i Spania.
Ishockey-VM 1993
Verdsmeisterskapen i ishockey 1993 vart arrangert i München og Dortmund i Tyskland i tida frå 18. april til 2. mai 1993. Russland vart verdsmeister, Sverige tok sølv og Tsjekkia bronse.
Meisterskapen vart avvikla gjennom gruppespel og påfylgjande utslagsspel. Dei 12 deltakarlanda var delt i to grupper à 6 lag. Dei fire beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til utslagskampar basert på plasseringa i gruppespelet; kvartfinalar, semifinalar, bronsefinale og finale.
Finalen
Finalen mellom Russland og Sverige og fann stad i München med 10 500 tilskodarar til stades. Midtvegs i fyrste omgang leia Russland 2-0 etter skåringar av German Titov og Andrej Nikolisjin. I den andre perioden auka Andrej Khomutov til 3-0. Ti minuttar før full tid reduserte Mikael Renberg til 1-3, noko som vart sluttresultatet.
A Vindication of the Rights of Men
A Vindication of the Rights of Men in a Letter to the Right Honourable Edmund Burke; Occasioned by His Reflections on the Revolution in France (utgjeve på bokmål som Et forsvar for menneskenes rettigheter), er eit politisk kampskrift frå 1790. Pamfletten vart skriven av filosofen og forfattaren Mary Wollstonecraft, var eit angrep på aristokratiet og eit forsvar for republikansk styresett. Skriftet var eit svar til Edmund Burkes Reflections on the Revolution in France der han forsvarte konstitusjonelt monarki, aristokratiet og den engelske kyrkja og bidrog til å starta ein debatt om den franske revolusjonen.
Ishockey-VM 1993
Russland sitt meistermannskap
Målvakter: Maksim Mikhajlovskij, Andrej Zujev, Andrej Trefilov Forsvarar: Dmitrij Frolov, Ilja Bjakin, Dmitrij Jusjkevitsj, Aleksandr Karpovtsev, Andrej Saposjnikov, Sergej Sjendelev, Aleksandr Smirnov, Sergej Sorokin Løparar: Konstantin Astrakhantsev, Vjatsjeslav Butsajev, Aleksej Jasjin, Valerij Karpov, Andrej Nikolisjin, German Titov, Igor Varitskij, Vjatsjeslav Bykov, Andrej Khomutov, Sergej Petrenko, Sergej Pusjkov, Jan Kaminskij
A Vindication of the Rights of Men
I pamfletten angreip Wollstonecraft ikkje berre arvelege privilegium, men òg retorikken Burke nytta for å forsvara dei. Dei fleste av kritikarane til Burke klandra han for det dei såg som teatralsk medkjensle for Marie Antoinette av Frankrike, Wollstonecraft var likevel den einaste som fordømde det kjønnsbestemte språket til Burke. Ved å omdefinere det sublime og det vene, omgrep Burke hadde etablert i boka A Philosophical Enquiry into the Origin of Our Ideas of the Sublime and Beautiful (1756), undergrov ho både retorikken og argumenta hans. I den første klåre feministiske kritikken, som Claudia Johnson skildrar som makelaus i argumenttyngd, skuldar Wollstonecraft Burke for å forsvara eit samfunn utan like rettar for kvinner.
Verst
Verst (kyrillisk skrift верста) er ei gamal russisk lengdemålseining som svarar til 1066,78 meter, soleis om lag ein kilometer. Eininga svarar til sjudelen av ein russisk mil, og vart delt inn i 500 sasjen eller 1500 arsjin (russiske alen). Ettersom eininga var i bruk på 1800-talet, vil ho vere godt kjend her i landet for lesarar av dei store russiske romanane frå denne tida.
I Finland har dei nytta nemninga virsta, men denne finske virsta var tilpassa for å svare til ein tidels gamal svensk mil, og difor 1068,8 meter lang. I Polen har dei hatt polsk verst som svara til ein sjudel av ein polsk mil og var på 1020,8571 meter.
Ishockey-VM 1993
Russland sitt meistermannskap
Tsjekkia sikra seg bronsemedaljane etter 5-1 over Canada.
Nedrykk
Dei fire laga som enda sist i gruppespela møttest til nedrykkskampar. I den avgjerande kampen vann Noreg med 5-2 over Sveits.
A Vindication of the Rights of Men
I forsvaret for borgarlege dygder støttar Wollstonecraft seg på den framveksande moralen til middelklassa og stiller det opp mot manerane til det lastfulle aristokratiet. Inspirert av opplysingstidas tru på framsteget, hånar ho Burke for å støtte seg til tradisjonar og sedvane. Ho skildrar eit idyllisk liv på landet, der kvar familie har ein gard som dekker behovet sitt. I kontrast til dette utopiske biletet av samfunnet, skissert med det ho hevdar å vera ekte kjensler, set ho kva ho oppfattar som Burkes falske og teatralske scener.
Det meksikanske kvinnelandslaget i fotball
Mexico sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for Mexico. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Federación Mexicana de Fútbol. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1970 og deltok i sin fyrste store meisterskap i 1991.
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Mexico har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Elin Pelin i Sofia
Elin Pelin (bulgarsk Елин Пелин) er ein by og ein kommune i provinsen Sofia i Bulgaria. Landsbyen som ligg kring jernbanestasjonen har offisielt òg det same namnet, men blir lokalt kalla «Stasjon Elin Pelin» eller oftast berre «Stasjonen» (bulgarsk Гарата). Kommunen omfattar byen Elin Pelin, landsbyen med same namn og 17 andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 433 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 22 841 innbyggjarar, sjølve byen 6 810 innbyggjarar og landsbyen med same namn 3 598 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Hanekamslekta
Hanekamslekta (Lychnis ) er ei planteslekt med 15-25 artar i nellikfamilien. Dei veks naturleg i Europa, Asia og Nord-Afrika. Artane i hanekamslekta er i nær slekt med artane i (og nokre gongar inkludert i) smelleslekta (Silene). Skilnaden ligg i at blomstrane i hanekamslekta har 5 støvberarar medan dei i smelleslekta har 3. Frøkapselen har 5 tenner og i smelleslekta har han 6 tenner. Hanekamslekta har òg klebrige stenglar. Vanlege namn på engelsk er campion (delt med smelleslekta) og catchfly, som går på dei klebrige stenglane.
Merk at ein del databasar inkluder hanekamslekta i smelleslekta.
Jerry Eubanks
Jerry Eubanks er ein USA-amerikansk musikar, mest kjend som original saksofoinst, klaverspelar og fløytespelar i The Marshall Tucker Band. Fløyte- og saksofonsoloane hans var ein del av særpreget til bandet. Eubanks slutta i The Marshall Tucker Band i 1996, som eit av dei site attverande av dei originale medlemmane. I 2005 dreiv han eit føretak kalla Flatwoods Soaps i Spartanburg.
Det USA-amerikanske kvinnelandslaget i fotball
USA sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for USA. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av United States Soccer Federation. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1985 og deltok i sin fyrste store meisterskap i 1991.
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der USA har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Barmen i Risør
Barmen ei øy som ligg i Søndeledfjorden i Risør kommune.
Garden Barmen og Frøyna var før 1668 ein del av garden Søndeled. I følgje Oluf Rygh kjem namnet Barmen av gamalnorsk Barmr, som tyder brem eller kant. Namnet er au brukt om heile øya mellom Nordfjorden og Sørfjorden.
Moen i Risør
Moen er eit område som ligg inst i Risør kommune. Moen har gardsnummerr 38 og høyrer under Røed krins.
På Moen ligg det tre gardar og nokre småbruk/husmannsplassar. Det er truleg at gardar som Moen og Røed er ein av dei fyrste gardane i Søndeled, sidan folk tok denne vollen i bruk som jorde når landet hadde heva seg så mykje at dei kunne busettje seg der. I dag er det ikkje så mykje landbruk igjen på Moen. På nokon av dei gamle jordene ligg i dag Moen Camping, og på Kalveknatten og på Mauråsen er det i dag bustadfelt som blei til på 70-80 talet. Heilt fram til starten av 2000 talet var det butikk på Moen (Moen varehandel).
Bakgrunnsstoff
Søndeledboka bind 3. Søndeled gårdhistorie.
Kluterthola
Kluterthola (tysk Kluterthöhle) er den største grotta i Tyskland med ei lengd på 5,6 km. Ho ligg utanfor byen Ennepetal i Sauerland.
Kluterthola vart danna av utvasking av eit 12,5 meter tjukt lag av kalkstein i devontida for omtrent 370 millionar or sidan. På grunn av klimaet, er det også brukt som feriestad for astmatikarar. Grotta har ein konstant temperatur på 10 °C.
Hola er brukt som et sanatorium og turisthole. I tillegg til vanlige turar har ein tilbod om opplevingsturar der ein vert ført lengre inn i grotta gjennom smale passasjar. Grotta vert vitja av i snitt kring 44 000 personar.
George McCorkle
George McCorkle var ein USA-amerikansk gitarist og låtskrivar, og opphavleg gitarist i The Marshall Tucker Band. Han skreiv «Fire on the Mountain», som vart den første topp 40-hitten deira. Han slutta i bandet i 1984 og arbeidde sidan som låtskrivar. Han gav ut soloalbumet American Street i 1999. McCorkle fekk ein kreftdiagnose tidleg i juni 2007 og døydde kort tid etter.
Tonstad kommune
Tonstad kommune var ein tidlegare kommune i Vest-Agder fylke. Kommunen kom til då Sirdal kommune vart delt i 1903. Resten av Sirdalen fekk namnet Øvre Sirdal kommune.
I 1960 vart dei to kommunane slegne saman igjen. I tillegg kom bygda Haughom frå Bakke kommune, til saman vart dette Sirdal kommune. Tonstad kommune utgjorde 361 kilometer2 før samanslåinga.
Agape
Agape er eit gammalgresk ord for kjærleik som blir nytta innan kristendommen om Gud sin kjærleik til menneskja og om nestekjærleik mellom menneske. I oldkyrkja blei agape brukt av kristne om fellesmåltidet, eller kjærleiksmåltidet, som ophavleg var ein del av nattverden.
Bäveån
Bäveån er ei elv i Sverige. Ho renn frå kjelda på Herrestadsfjället, gjennom Uddevalla og ut i Byfjorden.
Agape
Agape blir mykje brukt i Det nye testamentet og sjeldnare utanfor. Der blir det mellom anna brukt om å elska fienden sin. Når det heiter at Gud elskar verda, og at menneske skal elska Gud, er det «agape» som er brukt.
Cæcilie Lassen
Cæcilie Lassen er ein dansk forfattar frå København. Ho blei landskjend då ho debuterte i 1987, berre 16 år gammal, med romanen Simone om opplevingane til ei lita jente under den franske revolusjonen.
Sidan har Lassen skrive fleire historiske romanar som spenner vidt i tid og rom, frå Spania under Franco over Karibia i 1720-åra til København i notida. Ho har føreteke fleire studiereiser til område ho har skrive om, som Spania, Nicaragua, El Salvador, Russland, Irland og Nord-Irland. Ho har cand.mag. i spansk.
Cæcilie Lassen sin roman En god dag at flyve er ein psykologisk thriller med bakgrunn i terroråtaka 11. september 2001 og den påfølgjande krigen mot terror.
Ho er gift med organisten Helgi Breiner Petersen, og har to barn.
Blackälven
Blackälven er ei elv i Sverige.
Karbonatkinetikk
Karbonatkinetikk er studiet av oppløysing og utfelling av kalsiumkarbonat i naturleg vatn. Desse prosessane er viktige i mange geologiske og biologiske miljø, mellom anna fører oppløysingsprosessen til danning av karst, medan utfellingsprosessen føre til danning av kalktuff, speleothemer og til sementering av lausmassar.
Speleologi
Speleologi eller hóleforsking er eit samleomgrep på vitskaplege studium av naturleg danna holrom og grotter, først og fremst karstholer i kalksteinsområde.
Systematiske studium av grotter i nyare tid tok til omkring 1800. Føregangspersonane var franskmennene Gabriel Auguste Daubrée og Édouard-Alfred Martel. Sistnemnde reknast som grunnleggjaren av holeforskingar, han som systematiserte forskinga og gjorde han til vitskap. I løpet av femti år undersøkte han over 1500 sjaktgrotter i Europa og Amerika.
Bällstaån
Bällstaån eller Spångaån er ei lita elv nord iStockholm. Ho renn gjennom kommunane Järfälla, Stockholm, Sundbyberg og Solna, og munnar ut i Bällstaviken, den inste delen av Ulvsundasjön.
Speleologi
I Noreg studerte geologane John Oxaal og Gunnar Hansen Horn hòler i Nordland. Seinare skildra franskmannen Jean Corbel grotter i Noreg. Ved Universitetet i Bergen blir det drive forsking og undervising i speleologi.
Bällstaån
Om lag 1,4 km av elva renn gjennom kulvertar og lange delar av ho er retta opp som ein del av det lokale dreningssystemet. Andre stader renn langs promenadar og gjennom små tjern. Kommunane som elva renn gjennom samarbeidar om å betre vasskvalitete og området kring elva.
Speleologi
Sidan slutten av 1950-åra har Noreg jamleg hatt besøk av britiske grotteklubbar som har funne og utforska ei mengd nye grotter, spesielt i Rana-området.
Speleologi omfattar til ei viss grad òg utforsking og kartlegging av grotter, og mange har dette som ein spennande hobby som ofte involverer både fjellklatring og dykking.
Bolmån
Bolmån er ei elv i Sverige.
Fleirårig plante
Fleirårig plante eller perenn (latin perennis, 'evig') er ei plante som lever lenger enn to år. Nemninga er ofte nytta til å skilje planta frå eittårige og toårige planter. Mellom dei fleirårige plantene finn ein urteaktige planter, buskar og tre. I hagesamanheng nyttar ein nemninga staude om urteaktige, fleirårige planter.
Ver merksam på at perenn på svensk og perennial på engelsk blir nytta i begge tydingane (fleirårig plante og staude), men at den fagbotanisk korrekte tydinga på desse språka er ei fleirårig plante.
Fleirårige planter, spesielt små blomsterplanter, veks og blomstrar gjennom våren og sommaren, døyr bort om hausten og vinteren, for så å komme attende påfølgjande vår frå rotstokken, i tillegg til å setje frø som ei eittårig plante gjer. Slike planter er kjent som urteaktige, fleirårige planter.