cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Log um sams normaltid fyr kongeriket Norig
Log um sams normaltid fyr kongeriket Norig var den fyrste lova i Noreg som vart skriven på landsmål. Ho vart vedteken på Stortinget i 1894, og vart gjord gjeldande frå og med 1. januar 1895. Lova innførde ei sams normaltid for heile Noreg. Inntil då var lokal tid fastsett som soltid, etter korleis sola gjekk. Skilnaden kunne vera 1 time og 47 minutt mellom den austlegaste og vestlegaste lokaltida. Framvekst av snøggare kommunikasjonar, som til dømes telegrafi og jarnvegar kravde ei meir sams tid for at verksemda kunne gå føre seg trygt og effektivt. Ei tid opererte ein med jarnvegstid og telegraftid, som kunne skilja seg frå lokal tid.
Lova vart oppheva 01.01.2008 og erstatta av LOV 2007-01-26 nr 04: Lov om målenheter, måling og normaltid.
Log um sams normaltid fyr kongeriket Norig
§ 1. Fraa den 1ste januar 1895 skal mideltidi fyr den meridianen, som ligg 15 grader austanfyr Greenwich, vera det loglege klokkeslætte i Norig. Kongen kan fastsetja ei anna sams normaltid for særskilte årstider.
§ 2. Naar normaltid etter denne logi er innførd, og det daa maatte visa seg trong til aa byta um noko klokkeslætte, som er nemnt i eldre loger, skal kongen kunne taka avgjerd um slikt umbyte fyr det heile land elder fyr einskilde landsluter.
Ynys Gored Goch
Ynys Gored Goch (på engelsk òg kalla Whitebait island) er ei lita øy i Menaisundet mellom Gwynedd og Anglesey nord i Wales.
Ho ligg i eit stykke av sundet kalla Swellies mellom to bruer, Thomas Telford si Menai Suspension Bridge og Robert Stephenson si Britannia Bridge. På grunn av plasseringa ser ein ofte Ynys Gored Goch på bilete av dei to bruene. Det står eit hus med uthus på øyas. Rundt øya finn ein restar av fiskefeller frå mellomalderen.
Det var ein liten koloni med terner på øya, men desse har ein ikkje sett att dei siste åra.
Det er ein laksevåg ved øya, som ein trur vart nytta i mange hundre år.
Fiumelatte
Fiumelatte er ei av dei kortaste elvane i Italia og renn frå ei grop i Grigna til Comosjøen, like sør for Varenna. Elva er berre om lag 250 meter lang. Namnet Fiumelatte består av fiume (italienske for «elv») og latte («mjølk») på grunn av den mjølkekvite fargen til vatnet. Elva er vanlegvis tørrlagd frå midten av oktober til midten av mars og vert derfor på folkemunne kalla Fiume delle due Madonne («Elva av dei to madonnaer»), som viser til dei to festdagane Maria bodskapsdag (25. mars) og Madonna del Rosario (7. oktober). Dette fenomenet kan kome av at elva renn gjennom ei grotte i Grigna, som vert fylt av smeltevatn om våren og sommaren.
Heino
Heino eller Heinz Georg Kramm er ein tysk songar som syng populærmusikk (schlager) og tradisjonell volksmusik.
Fjernsynsserien 24
24 er ein amerikansk tv-serie som vert sendt på TV 2. Serien handlar om agenten Jack Bauer, spela av Kiefer Sutherland, og kollegane hans i den oppdikta organisasjonen Counter Terrorist Unit. Kvar episode fylgjer ein time av eit actionfylt døgn. Serien er inne i si sjuande sesong i Noreg.
Heino
Med ei djup, kraftig røyst, lyst blondt hår og alltid med solbriller på grunn av exophthalmus (utståande auge) er Heino av mange rekna som eit kitsch-ikon.
CrossOver Office
CrossOver Office er programvare som lèt mange windowsbaserte program bli køyrt på Linux-maskinar og (etter kvart) Apple Mac OS X – utan å installere Microsoft Windows.
Å Jesus, for din altarfot
«Å Jesus, for din altarfot» er, slik salmen står i Nynorsk salmebok, Bernt Støylen si omsetjing av eit utval vers frå ein av Petter Dass sine katekismesongar: «Alterens Sacramente - Den første sang: Om Brødet og dets Indstiftelses Oord, saa liudende: I den Nat, da vor HERRE JESUS Christus blev forraad, toog hand Brødet, etc». Originalen vart framlagt for sensuren i 1698 og trykt første gong i 1714.
Petter Dass-salmen er skriven til ein del av katekisma. Originalen har 34 vers. M.B. Landstad valde ut vers 1, 26, 21, 32, 33 og 34 da han gjendikta salmen og tok han med i si Kirkesalmebog, der han vart trykt blant nattverdsalmane, på nr 58. Bernt Støylen tok utgangspunkt i vers 1, 26, 33 og 34 da han omsette salmen til nynorsk, og denne versjonen vart trykt på nr 549 i Nynorsk salmebok.
I Norsk salmebok er salmen trykt på nr 639, i bokmålsversjon, og det er vers 1, 26, 21, 33 og 34 hos Petter Dass som ligg til grunn for gjendiktinga.
Meloditilvisinga hos Petter Dass er «Siungis som: Den signede Dag er os beteed, etc». I Nynorsk salmebok er det vist til salmen «Sjå der Guds Lamb (Her ser jeg da et lam)» eller «Du loge av Guds kjærleiks eld (O lue fra Guds kjeærlighet)». I norske folkesong vert han ofte songen på variantar av I denne søte juletid. I Norsk salmebok er han trykt til ein melodi skriven av Wolfgang Dachstein, Strassburg 1525, ein melodi som opphavleg har høyrd til salmen «Ein Wasserflüssen Babylon».
Alma
Bruk
Namnet var ikkje i bruk i Noreg ved byrjinga av 1800-talet. Ved folketeljinga i 1865 var det derimot registrert 190 som heitte Alma, 87 av dei i Østfold, 30 i Oslo og 22 i Akershus.
Alma var mykje brukt i Noreg frå rundt 1880 og fram til rundt 1905, då om lag 0,5 % av nyfødde jenter fekk namnet kvart år. Det var deretter lite gjeve før bruken tok seg opp rundt 2000. I 2009 var det 1 135 norske kvinner som heitte Alma.
Fiumicello
Fiumicello er ei elv på Den italienske halvøya. Ho har sitt utspring i San Marino og renn austover og inn i Italia. Ei av sideelvane hennar er Marano.
Hartevatnet
Hartevatnet eller Hartevatn er ein innsjø som ligg ved Hovden i Bykle kommune i Agder fylke.
Namnet på vatnet kjem av dei mange småøyane (harter eller horter) som stikk opp av overflata. Etter oppdemminga er ikkje dette like tydeleg.
Hartevatnet har ein god bestand av småaure. Ved Hegni Friluftsområde er det båt- og kanoutleige på Hartevatnet i sommarhalvåret.
Izaias Maia Carneiro
Izaias Maia Carneiro er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Absolutt rørsle
Absolutt rørsle er rørsle i forhold til rommet, utan referanse til noko anna.
Omkring 1860 oppdaga den skotske fysikaren James Clerk Maxwell at lys er elektromagnetiske bølgjer. Fysikarane meinte at dei elektromagnetiske bølgjene måtte ha eit medium å breie seg i og dette vart kalla eteren. Ein meinte at eteren var i ro og fylte heile universet. Absolutt rørsle vart då oppfatta som rørsle i forhold til eteren.
Jorda har ein snøggleik på om lag 30 km/s i banerørsla si rundt sola. Albert Michelson og Edward Morley utførte i 1887 eit eksperiment for å måle denne snøggleiken, som vart oppfatta som ein snøggleik gjennom eteren. Men eksperimentet gav ikkje noko resultat.
Vulliens
Vulliens er ein kommune i distriktet Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 708 meter over havet.
Ynys Moelfre
Ynys Moelfre (Moelfre Island) er ei lita øy utanfor kysten av Anglesey i Wales. Ved lågvatn er ho 261 meter lang og 121 meter brei og dekkjer eit areal på 26 tusen kvadratmeter. Den næraste busetanden er landsbyen Moelfre og mellom dei to går det smale sundet Y Swnt, som er opp mot 194 meter på det breiaste. Ved lågvatn er det mogeleg å vasse over sundet. Av fuglar på øya finn ein måse, terne, havsule, havhest og tjuvjo. Stundom kan ein òg sjå niser ved øya.
Dora di Bardonecchia
Dora di Bardonecchia er ei kort sideelv til Dora Riparia i Susadalen nord i Italia. Ho har sitt utspring like ved Bardonecchia der fleire elvar får dalane Rochemolles, Frejus, Rho og Valle Stretta renn i hop. Ho følgjer dalen i om lag 20 km og munnar ut i Dora Riparia nordaust for Oulx.
Fleire store vegar og jernbanelinjer går parallelt til elva. Motorvegen A32 frå Torino til Bardonecchia; riksvegen SS535, Strada Statale di Bardonecchia; den internasjonale jernbanelinja Fréjus-banen, som er hovudlinja Roma-Torino-Paris.
Informasjon
Informasjon er eit omgrep som har ulike tydingar i ulike kontekstar. Det heng nært saman med omgrep som meining, kommunikasjon, kunnskap, data og representasjon. Same informasjonen kan representerast på fleire ulike måtar, som i fig. 1, der same informasjonen er representert på tre språk (arabisk, tamazightisk  og fransk), med tre ulike alfabet (tifinagh, det arabiske alfabetet og det latinske alfabetet). Informasjon kan representerast på ulike abstraksjonsnivå, med ulik fysisk og logisk representasjon.
Eigenskapane til informasjon
Informasjon kan vera noko ein har lagra i hjernen, i ei bok, eit platelager og så vidare. Når informasjon vert overført frå ein stad til ein annan talar ein om ein «informasjonsstraum» (informasjonsmengd per tidseining). Informasjonen treng ikkje å vere sann, viktig eller rett. Denne forståinga av informasjon fekk stor merksemd etter at Claude Shannon, fig. 2, i 1948 publiserte ein banebrytande artikkel om fundamentale aspekt ved informasjon. Arbeidet til Shannon la grunnlaget for det som sidan har vorte kalla informasjonsteori.
Til dømes er ein tekst eit mønster av bokstavar og andre teikn som kan tolkast av ein som meistrar språket. Ulike mønster, som til dømes barkodar og QE-kodar, inneheld informasjon og trafikkskilt formidlar informasjon om fartsgrenser, farar og påbod. Når ein organisme med eit nervesystem registrerer sanseinntrykk vert informasjonen omsette til elektroniske impulsar eller kjemiske prosessar. Informasjon treng ikkje å verta tolka medvite. DNA-kodar til dømes inneheld informasjon, som biologiske prosessar nyttar for å laga nye individ, men individet som vert laga er ikkje medvite om denne informasjonen, eller korleis han vert nytta.
Fysisk representasjon av informasjon
Overføring av informasjon frå ein stad til ein annan krev energi (eigentleg omsetning av energi til ei anna form). Nokre former for minne, som til dømes DRAM og hjernen, krev òg energi for å halda på informasjonen. Om ein koplar frå energitilførselen til ei DRAM-brikke går informasjonen tapt. Det same skjer om ein koplar frå enrgitilførselen til hjernen, til dømes ved at ein sluttar å eta, eller stenger av oksygentilførselen. Hjernen døyr då og all informasjonen, samla gjennom heile livet, går tapt.
Konsekvensar for religion
Det er fyrst i det siste hundreåret at vitskapen har kjent til at informasjon treng ein fysisk representasjon. Då dei fleste religionane utvikla seg, for nokre tusen år sidan, var ikkje dette kjent. Dei fleste religionane postulerte difor at livet ville ta til på nytt i ei eller anna form, etter at ein døyr, men det er uklårt kva som var tenkt å skje med informasjonen (vitet og erfaringane) til den som livna opp att. For å fungera måtte informasjonen til alle noverande og tidlegare individ mellomlagrast ein eller annan stad (ein slags sikkerheitskopi).
I fylgje utviklingslæra til Charles Darwin, som no er ålment akseptert, har menneskja utvikla seg gradvis frå primitive vesen til moderne menneskje. Som ein konsekvens av dette ville ein hypotese om sikkerheitskopiering av informasjonen i hjernen anten måtte femna om alle tidlegare levande vesen i stamtreet til menneskje, eller så ville ein vera nøyd til å innføra sikkerheitskopiering på eit eller anna utviklingtrinn. Etter som informasjonen i hjernen er i stadig endring gjennom livet ville det oppstå problem med kva versjon som skulle mellomlagrast og vekkjast til livet att. Ville til dømes dei som er senile når dei døyr òg vera senile når dei livna opp att? For religionar som trur på reinkarnasjon ville det oppstå enda eit problem, etter som dei meiner at ein person kan attfødast som eit dyr eller plante, eller omvendt. Etter som ein hest har andre tankar og interesser enn eit menneskje ville det meste av informasjonen gå tapt om ein vart attfødd som eit anna vesen.
Tap og oppfrisking av informasjon
Ulike typar minne nyttar ulike former for fysisk representasjon for å lagra informasjonen. Alle minnetypar misser i større eller mindre grad noko av informasjon som er lagra. Minne som lagrar digital informasjon nyttar difor ulike former for feilkorreksjon for å retta feila som oppstår. Hjernen misser òg informasjon over tid. Informasjon ein nyttar til dagleg, som språket ein talar, vert automatisk oppfriska, men lærdom ein nyttar meir sjeldan er det ofte naudsynt å repetera, fig. 5.
I motsetnad til feilkorreksjonsalgoritmar, nytta for å korrigera feil i digitale minne og telekommunikasjon, vert informasjon lagra i hjernen endra når han vert oppfriska. Dette fører til at ein ikkje hugsar alt og at ein ofte hugsar detaljar feil. At ein ikkje hugsar alle detaljane frå heile livet kan i nokon grad vera ein føremon, men i samband med til dømes vitneforklaringar i rettssaker kan det skapa problem. Forsøk med mus har synt at det er muleg å planta feilinformasjon i hjernen
Logisk representasjon av informasjon
I tillegg til ulike fysiske representasjonar kan informasjon ha ulik logisk representasjon. Tekst til dømes kan representerast på ulike språk og med ulike alfabet, fig. 1. Nokre språk, som til dømes serbokroatisk vert skrivne med to ulike alfabet i ulike land; Serbia og Montenegro nyttar det det kyrilliske alfabetet, medan Bosnia og Kroatia nyttar det latinske alfabetet.
Uavhengig av språk kan dei ulike bokstavane i eit alfabet kodast på forskjellig vis, når eit dokument vert lagra på eit platelager til dømes. Den engelske versjonen av det latinske alfabetet kan kodast i ASCII-kode, som i fig. 6. Dei fleste språk nyttar bokstavar og aksentar som ikkje finst i ASCII-kode og vert ofte representerte med ISO 8859-kode, som òg kan koda andre alfabet som det kyrilliske og det greske.
Ein finn likande døme innan representasjon av lyd på binær form. Uavhengig av om musikken er lagra på Wave- eller OMF-format vert informasjonen koda på ulik måte, avhengig av om fila vert lagra på eit platelager eller på ei DVD-plate. Når informasjon vert overført frå ein stad til ein annan må den logiske kodinga tilpassast overføringsmediet. Når til dømes eit video vert overført vert det nytta ei logisk koding som MPEG på eit høgt nivå, deretter vert datastraumen koda som OFDM om overføringa skjer via det digitale bakkenettet (DVB-T), eller som QPSK for overføring via satellitt.
Ulike fagfelt har ofte sin eigen måte å klassifisera dei ulike logiske nivåa på. Ein lingvist til dømes kan nytta omgrep som kode, syntaks, semantikk, pragmatikk, medan ein ingeniør ofte er meir fortruleg med omgrep som entropi, bitrate, frekvens, korrelasjon, og så vidare.
Skjult informasjon
Mykje informasjon er på ei slik form at han ikkje er direkte tilgjengeleg og må hentast ut med ulike former for foredling. Dette kan gjerast med ulike former for signalhandsaming, som støykansellering, deteksjon og estimering , spektralanalyse og så vidare. Til dømes vert spektalanalyse av ljoset frå planetar i solsystemet og stjerner i verdsrommet nytta for å finna kva for grunnstoff planetane og sternene er sett saman av. På eit noko høgare abstraksjonsnivå kan ein analysera signala og freista å tolka dei, som til dømes innan taleattkjenning, andletsattkjenning og så vidare. Eit anna døme er analyse av borekjernar frå isbrear fig. 8 for å henta ut informasjon om vegetasjon i tidlegare tider (ved å analysera pollen ein finn i borekjernane), miljøgifter, tidlegare kjernefysiske prøvesprengingar, og så vidare.
Informasjon og makt
Tilgang til informasjon kan i somme høve gjerast om til ulike former for makt. I land styrt av diktatorar eller autoritære regjeringar vert informasjonen til folket sensurert eller avgrensa på ulike måtar. Ein vanleg måte å gjera dette på for ei regjering har vore å kontrollera kva som vert sendt på radio og fjernsyn. Svært autoritære regime sensurerer òg aviser. Men framveksten av Internet har ført til at det vert vanskelegare for autoritære regime å kontrollera informasjonsflyten til massane. I Tunisia til dømes klarte bloggarar som Lina Ben Mhenni og Slim Amamou å spreia informasjon om demonstrasjonar og overgrep utført av regimet. Ved hjelp av sosiale netverk vart det mogeleg å organisera nye demonstrasjonar mot det sittande regimet og til slutt velta det. Dette førte til ei dominoeffekt i heile regionen, noko som fekk karikaturteiknaren Carlos Latuff til å framstilla den egyptiske presidenten Hosni Mubarak som ei dominobrikke som vert velta av den tunisiske revolusjonen, fig. 9.
Informasjon kan òg misbrukast for urettmessig å skaffa seg makt. Eit døme på det er den ulovlege telefonavlyttinga utført av den engelske avisa News of the World, innsidehandel, korrupsjon (kjøp av tilgang til informasjon) og så vidare. Å skaffa seg informasjon på urettmessig vis kan òg vera farleg for den som gjer det om det vert oppdaga. I News of the World sitt tilfelle førte det til at fleire mista jobben og at avisa vart lagt ned. Den som driv med innsidehandel eller korrupsjon vert i grove tilfelle straffa med fengsel om det vert oppdaga, til dømes ved at Økokrim eller ein journalist får tak i informasjon om det.
Spionasje
Land som ikkje er venlegsinna innstilt ovanfor kvarandre spionerer på einannan for å skaffa seg informasjon om motparten. Slik informasjon kan koma til nytte ved ein eventuelle krig, eller ved forhandlingar. Ved væpna konflikt freistar partane å tileigna seg informasjon om motparten sin militære styrke og strategi. Slik informasjon kan òg koma til nytte ved forhandlingar, eller for å vurdera kva tiltak som bør settast i verk for å hindra eit angrep. Eit land som lukkast med å få tak i sensitive opplysningar om eit anna land vil sjå på dette som ein føremon, medan landet som vert spionert på vil sjå det som eit problem.
Når føretak spionerer på kvarandre (industrispionasje) er føremålet som oftast å tileigna seg informasjon om kva tilbod ein konkurrent har tenkt å koma med til dømes i ein anbodsrunde, slik at dei kan legga sin eigen pris litt lågare og vinna anbodsrunden.
Datasikkerheit
Datasikkerheit handlar både om å sikra at informasjon ikkje går tapt og å forhindra at uvedkomande får tak i informasjonen. Nokre typar data, som pasientprotokollar, diplomatisk post, og så vidare er underlagt teieplikt og må vernast mot innsyn. Informasjon som passord og PIN-kodar må òg vernast mot å koma på avvegar. Føretak vil òg verna informasjon som kundekartotek og forretningshemmeligheiter som kan gje dei ein føremon ovanfor konkurrentane.
Internet har opna for nye kommunikasjonsmåtar og sosiale media, som har ført til at personleg informasjon vert spreitt rundt på verdsveven, noko som opnar for misbruk. E-post til dømes sender informasjon i klartekst (utan kryptering) over SMTP og mange legg att personleg informasjon på diskusjonsforum og nettsamfunn som Facebook, utan å tenkja over kven som kan få tak i informasjonen og kva dei kan nytta han til. Dette har ført til ei auke i identitetstjuveri.
Informasjonsfilosofi
Frå ein filosofisk ståstad kan ein diskutera om informasjon treng å verta tolka for å vera informasjon. Ei slik tolking treng ikkje nødvendigvis å vera ei medvita tolking. Tolkinga kan gjerast av elektronikk eller av programvare, eller av ein biologisk prosess, Fig. 11. Spørsmålet er meir om informasjon som ikkje vert tolka òg er informasjon? Problemstillinga kan minna noko om Schrödinger sitt paradoks.
Mykje informasjon syner seg å vera unyttig når han er ferdigtolka, og vert då ignorert. Men at informasjon ikkje er relevant er òg informasjon. Det kan til òg med vera nyttig å vita at informasjonen ikkje er nyttig, slik at ein ikkje treng å handsama han vidare og lagra han. Men det kan ta mykje tid å analysera informasjon for å avgjera om han er nyttig eller ikkje. Søppelpostfiltre, som automatisk fjernar søppelpost, er nyttige verktøy som sparer mottakaren for arbeidet med å sortera nyttige skjermbrev frå unyttige meldingar med uønskt reklame.
Peder Reinhardt
Peder Ferdinand Reinhardt var ein norsk forretningsmann og politikar frå Kristiansand.
Han var son til den rike forretningsmannen O. C. Reinhardt i Kristiansand. I yngre år gjekk han handelsakademiet i Lübeck. Han overtok handelshuset etter far sin, med skipsverft, reiarlag, dampskipsekspedisjon, kolimport mm. I fleire år var han formann i børskomiteen i byen, og i handelsforeininga. Reinhardt var medlem av bystyret 1871-1904, ordførar i 1874.
Reinhardt vart vald til 1. representant for heimbyen på Stortinget 1877-1882, møtte ikkje i 1882, og 2. representant 1889-91. Heile tida på tinget var han medlem av jarnbanekomiteen. Han var medlem av mellomrikskommisjonen av 1889.
Han døydde i heimbyen 1908.
Luís Augusto Osório Romão
Luís Augusto Osório Romão er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama FC, Oita Trinita og Albirex Niigata.
Gehør
Gehør er evna til å oppfatta, og kunna gje att, tonar ein høyrer. Ordet er tysk og tyder høyrsle.
Espen
Espen og Esben er mannsnamn avleidde av Esbjørn, den danske forma av Asbjørn. Espen har namnedag den 10. mai.
Gehør
Absolutt gehør vil seia at ein kan avgjera kva tone ein høyrer berre ved hjelp av si eiga høyrsle. Absolutt gehør er medfødd.
Espen
Namnet var lite brukt i Noreg før 1940. Det hadde en popularitetstopp som døypenamn i 1983 og har deretter blitt meir uvanleg. Espen er ofte namnet på helten i norske eventyr, kalla Espen Askeladd i Asbjørnsen og Moe.
Sjøforsvaret sine skular
Sjøforsvaret sine skular er delt inn i avdelingane Sjøkrigsskulen, KNM Harald Hårfagre, KNM Tordenskjold og Befalsskulen for Sjøforsvaret. Denne organisasjonen har ansvaret for all utdanning i Sjøforsvaret.
Gisle Fenne
Gisle Fenne er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Voss herad. Det beste resultatet hans i internasjonale tevlingar er sølvmedaljen i verdsmeisterskapen på 20 km i 1989. Fenne hadde mange harde oppgjer i sporet og på standplassen mot Eirik Kvalfoss i løpet av karrieren. Han var i noregstoppen frå 1984 til 1994, og vart to gonger noregsmeister på 20 km. Fenne var kjend som ein framifrå skyttar, men klarte ikkje alltid å følgja dei beste i sporet. Ein periode var han skytetrenar for det norske landslaget i skiskyting. Han er far til skiskyttaren Hilde Fenne.
Jarama
Jarama er ei elv sentralt i Spania og ei av sideelvane til Tajo. Ho renn frå nord til sør og passerer aust for Madrid. Ho munnar ut i Tajo i Aranjuez. Manzanares er ei av sideelvane til Jarama.
Gisle Fenne
Aktiv
Fenne markerte seg fyrste gongen då han i 1984, på heimebane, tok bronsemedaljen på 20 km, berre Eirik Kvalfoss og Rolf Storsveen fekk betre sluttid. Frå NM 1987 i Tromsø fekk Fenne med seg ein gullmedalje på 20 km og ein sølvmedalje på sprinten, ei øving som Eirik Kvalfoss vann. Etter å ha vunne to bronsemedaljar under NM i skiskyting 1990, sikra han seg sin andre NM-tittel då han i Steinkjer i 1991 gjekk til topps på 20 km. Fenne fekk si siste NM-medalje i 1994, då både han og Ole Einar Bjørndalen enda på same tid på 20 km og fekk kvar si sølmedalje.
Under VM i skiskyting i Feistritz i 1989 skaut Fenne feilfritt og gjekk i mål på tida 59.20,8. Prestasjonen heldt til VM-sølv, ettersom han vart slått med knapt minuttet av sambygdingen Eirik Kvalfoss som fekk eitt tillegsminutt. Begge to var med på Noregs lag som tok stafett-bronsen i same meisterskapen. Året etter vart Fenne beste nordmann på 20 km i VM med ein sjundeplass. I 1991 gjekk Fenne Noreg inn til bronsemedalje på VM-stafetten i Lahti.
Jarama
Den spanske borgarkrigen
Jarama var åstad for intense kampar under slaget ved Jarama i 1937. Nasjonaliststyrkar kryssa elva i eit forsøk på å avskjere hovudvegen mellom Madrid og Valencia og isolere den republikanske hovudstaden. Nasjonaliststyrkane leia av den spanske framandlegionen og marokkanske soldatar (Regulares) i den afrikanske armeen vart møtt av styrkar frå Republikken, inkludert den 15. internasjonale brigaden. Den 15. brigaden bestod av både britiske og amerikanske frivillige. Trass store tap klarte republikanarane å stoppe nasjonalistane like før dei nådde målet sitt. Det følgde ein periode med skyttargravskrig før fronten stabiliserte seg. Slaget kosta begge sider totalt opp mot 45 000 liv.
You're Gonna Miss Me
«You're Gonna Miss Me» er ein song av det amerikanske psykedelisk rock-bandet The 13th Floor Elevators, skriven av Roky Erickson, og gjeven ut som debutsingelen deira på Contact Records, den 17. januar 1966. Han vart gjeven ut nasjonalt på International Artists i mai 1966. Musikalsk var songen inspirert av tradisjonell jug band og R&B-musikk og kombinerte dei eigne eksperimenta til gruppa. «You're Gonna Miss Me», og B-sida skriven av Stacy Sutherland og Tommy Hall, «Tried to Hide», var viktige i utviklinga av psykedelisk rock og garasjerock, og var ein av dei tidlegaste rockesongane som brukte elektrisk krukke. Kritikarar omtalar derfor ofte «You're Gonna Miss Me» som ein ekte garasjerocksong, og ein klassikar i motkultur-tida.
«You're Gonna Miss Me» nåddde 55. plassen på Billboard Hot 100, og vart den einaste singelen til The 13th Floor Elevators som gjekk inn på den nasjonale lista. At songen ikkje nådde høgare skal ha kome av dårleg distribusjon frå plateselskapet, som på den tida var i ferd med å leggjast ned. I tillegg vart bandet hindra i å turnere fordi dei var på prøvelauslating for marihuanamisbruk. Songen kom òg ut på debutalbumet deira, The Psychedelic Sounds of the 13th Floor Elevators i november 1966.
Dora Riparia
Dora Riparia er ei elv i Italia og ei av sideelvane til Po frå venstre. Ho er 125 km lang med eit nedslagsfelt på 1 231 km². Ho har sitt utspring i Dei cottiske Alpane, nær Col de Montgenèvre i Frankrike, der ho vert kalla Piccola Dora. Ho får namnet Dora Riparia etter ho renn saman med Ripa Argenteradalen og Thuras de Bousson nær Cesana.
Lenger nede i dalen, i Oulx, mottar elva den største sideelva si, Dora di Bardonecchia, og før Susa mottar ho Galambra og Cenischia. Etter Susa møter Dora Riparia fleire mindre sideelvar: Gravio ved Condove, Sessi ved Caprie og Messa ved Almese frå venstre, og frå høgre Scaglione av Meana og Gravio ved Villarfocchiardo. Ho renn gjennom Susadalen og etter å ha kryssa Posletta og kommunane Avigliana, Alpignano, Pianezza og Collegno munnar ho ut i Po ved Torino. I Italia vert ho rekna som ei småelv med varierande vassføring (torrente) fram til Susa, og ei elv (fiume) resten av vegen.
Det var der Dora Riparia munnar ut i Po at Torino vart grunnlagd i romartida. Dora Riparia var der lenge den viktigaste energikjelda og alt i mellomalderen vart det grave mange kanalar (duriae) som reiv møller, vasshjul og andre innretningar. Den urbane og industrielle utviklinga i byen på 1900-talet førte etter kvart til forureining av elva. Renovasjonsarbeidet starta først på 1990-talet. I 1999 vart Dora Riparia og Sangone rekna som svært forureinia. I 2002 vart det oppretta ein landbruk- og naturpark finansiert av kommunen Collegno og regionen Po for å bevare det naturlege livet i elva.
Sudova Vysjnja
Sudova Vysjnja (ukrainsk Судова Вишня, polsk Sądowa Wisznia) er ein liten by i Mostyska rajon in Lviv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 6 000 innbyggjarar (2011).
Sudova Vysjnja ligg kring 50 km vest for Lviv.
Gyvatn
Gyvatn er ein innsjø som ligg i kommunane Evje og Hornnes, Bygland og Åseral i Agder.
430
430 var eit år på 400-talet.
Nicolas Froment
Nicolas Froment var ein fransk-provençalsk målar under ungrenessansen. Han var ein av dei fremste representantane for den såkalla andre Avignon-skulen innanfor målarkunsten.
Froment vart fødd i Uzès i Languedoc-Roussillon. Eit av hovudverka hans er altartavle frå 1461 som viser då Lasarus vakna opp frå dei daude. Den 12. februar 1470 fekk han i Aix-en-Provence i oppdrag å måle eit altarskåp, der midtbiletet skulle syne Marias død, og sideskåpa helgenkvinnene Maria Magdalena og Katarina. Dette statelege, fargeglitrande altarskåpet stod ferdig 1475 i domkyrkja i Aix, der madonnaen står i ei brennande tornerosebuske og viser seg for ein gjetar. Sidene i skapet inneheld portrett av kong René I av Napoli og kona Isabella I av Lothringen.
Froment døydde i Avignon.
Ferdinand Roll
Ferdinand Nicolai Roll var ein norsk jurist, embetsmann, sorenskrivar, politikar og høgsterettsdommar. Han var son til Jacob Roll og far til Nini Roll Anker.
Roll var fødd i Trondheim. Han vart student frå katedralskulen i byen i 1847, og vart cand. jur. i 1852. Frå 1858 til 1870 var han tilsett i justisdepartementet, dei siste fire åra som byråsjef for 2. sivilkontor. Under si tid i hovudstaden var han i 1850-åra ein sentral figur i studentersamfunnet, formann i fleire bolkar. 17. februar 1864 var han med og stifta Kristiania arbeidersamfund, der han vart vald til nestformann. Han var seinare, 1870-71, formann og sidan æresmedlem.
Deretter var Roll frå 1871 sorenskrivar i Romsdal i 17 år, med bustad i Molde. Under tida i Molde var medlem av bystyret 1873-88, ordførar 1875-76 og 1887.
Roll var stortingsrepresentant for byane Ålesund og Molde 1877-85 og 1892-94. Han var sekretær i næringskomite nr. 1 1877-79, formann 1880-85. 1884-85 var han medlem av fullmaktskomiteen. Siste stortingsperioden var han medlem av Lagtinget og formann i justiskomiteen. Roll høyrde heime mellom dei moderate høgrepolitikarane, var negativ til parlamentarismen, men gjekk inn for forsiktig regulering av arbeidslivet.
I Emil Stangs første regjering var Roll sjef for justisdepartementet frå 13. juli 1889 til 6. mars 1891. Han vart då utnemnd til ekstraordinær høgsterettsassessor (høgsterettsdommar). Frå 1895 til 1912 var han ordinær assessor i Høgsterett.
Carl von Ossietzky
Carl von Ossietzky var ein radikal tysk pasifist frå Hamburg som fekk Nobels fredspris for 1935. Han vart tiltala for landssvik og spionasje alt i 1931 etter å ha offentleggjort korleis Tyskland braut Versailles-traktaten ved å byggje opp att luftvåpenet. Men det var først etter nazistane tok makta at han vart sitjande innesperra for godt.
Ossietzky var journalist, og skreiv artiklar om alt frå teaterkritikk til feminisme og motorbruk. Han hevda å ha vore pasifist heilt frå 1913, det same året som han gifta seg med Maud Lichfield Wood frå England. Dei fekk ei dotter i lag. Under Weimar-republikken (1918-1933) fekk han på grunn av aviskommentarane sine ry som ihuga støttespelar for demokrati og pluralisme. Han vart òg sekretær i Det tyske fredsselskapet (Deutsche Friedensgesellschaft). I 1927 følgde han etter Kurt Tucholsky som sjefsredaktør i bladet Die Weltbühne (Verdsscena).
Den 28. februar 1933 vart han arrestert, og sperra inne i konsentrasjonsleirar, mellom andre Esterwegen ved Oldenburg. Han vart namngjeten internasjonalt da han i 1936 vart gitt fredsprisen. Da leid han allereie av sjukdom som han ikkje fekk skikkeleg behandling for. Nazistane lét han ikkje fare til Oslo, men Ossietzky sende eit brev frå sjukehuset der han sa frå at han var usamd med styresmaktene som hadde sagt at han ved å ta imot prisen ville stille seg utanfor «det tyske folkefellesskapet». I mai 1936 vart han send til politisjukehuset i Berlin på grunn av alvorleg tuberkulose. Han døydde i Berlin 4. mai 1938, framleis i politiet si varetekt, av tuberkulose og etterverknadene av mishandlinga i konsentrasjonsleirane.
Universitetet i Oldenburg er oppattkalla etter han, og heiter Carl von Ossietzky Universität Oldenburg.
Det var elles mykje diskusjon om tildelinga av fredsprisen til Ossietzky her i Noreg, der mellom anna dei store borgarlege avisene Aftenposten og Morgenbladet, og forfattaren Knut Hamsun, tok avstand frå tildelinga. Det ville vere feil å gi prisen til ein lovbrytar, og å bruke fredsprisen som ein demonstrasjon mot «det nye Tyskland», heitte det i høgrepressa. Sjå mellom anna følgjande artikkel av Hans Fredrik Dahl:
Julekveld i skogen
«Julekveld i skogen» er ein norsk julelåt skriven som ein parodi på ein julesong til Søndagsposten i 1963. Teksten er skriven av Astow Ericson og melodien av Otto Nielsen. Songen parodierer sentimentalitet]en rundt juletida. Songen er ein av rundt 60 som Ericson og Nielsen skreiv i lag, men «Julekveld i skogen» er den som har vorte mest kjend.
Vienna Standard Mean Ocean Water
VSMOW eller Vienna Standard Mean Ocean Water er ein isotopisk vasstandard som vart definert i 1968 av Det internasjonale atomenergibyrået. Trass i det noko villeiande uttrykket «ocean water» (sjøvatn) refererer VSMOW til reint vatn (H2O) og inneheld ikkje salt eller andre stoff i det heile tatt. VSMOW fungerer som ein standardreferanse for å samanlikne isotopforhold i hydrogen og oksygen, hovudsakleg i vassprøvar. Særs reint, destillert VSMOW-vatn vert nytta til å lage særs nøyaktige instrument som måler dei fysiske eigenskapane til vatn og for å definere standardar for laboratorium.
Julekveld i skogen
Handlinga i songen foregår i ei falleferdig stue i skogen, der det bur eit fattig og gammalt par, utan nokon annan julemat enn «muggen fleskesvor». Armoda desse to lid under vert omtalt med ord som «juletårer», «julehulk» og «julesukk». Jula vert redda av at eldstesonen til paret, familiens svarte får, kjem heim frå Amerika med ein koffert full av julemat og julegåver. Dermed endar songen trass alt lykkeleg med at «Det ble jul allikevel!».
Vienna Standard Mean Ocean Water
Tidlegare vart normalt sjøvatn og smelta snø nytta som referansepunkt. Desse vart vidare reinsa i 1960-åra etter standarddefinisjonen Standard Mean Ocean Water (SMOW). Det amerikanske National Bureau of Standards (i dag NIST) oppretta ein fysisk vasstandard for globalt bruk. Den fysiske integriteten til den amerikanske standarden vart derimot snart trekt i tvil.
VSMOW er ei rekalibrering av den opphavlege SMOW-definisjonen og vart oppretta i 1967 av Harmon Craig og andre forskarar frå Scripps Institution of Oceanography, som blanda destillert havvatn frå forskjellige område på jorda. VSMOW er framleis eit av dei store isotopiske referansepunkta for vatn som er i bruk i dag. remains one of the major isotopic water benchmarks in use today.
Julekveld i skogen
Songen, slik han vart framført av Rolf Just Nilsen i Søndagsposten, har ni vers (eller 4 og eit halvt dobbeltvers). Den opphavlege teksten til Ericson hadde ti vers, men den nest siste, som omtalar ein fyllefest med «julerap og -stønn» vart klipt vekk sidan Otto Nielsen syntest han var for støytande.
I 1998 la Ericson ned forbod mot at NRK fekk sende songen. Bakgrunnen for dette var ifølge Ericson at NRK aldri nemnde Ericson når låten vart framført. Ericson heldt fast på dette forbodet i fleire år, trass i at han tapte pengar på det. I 2003 laga den svenske låtskrivaren Hans Ericsson ein svensk versjon av songen, og Astow Ericson ville ikkje motsetje seg at innspelingar med den svenske eller nynorske teksten vart brukte av NRK.
François Mitterrand
François Mitterrand var ein fransk politikar. Han var president i Frankrike frå 1981 til 1995.
Mitterrand vart fødd i Jarnac i Charente. Som ung var han sterkt konservativ og ein ivrig katolikk. Han slutta seg til ultranasjonalistane Croix de Feu. Han var innrullert i hæren under andre verdskrig, vart teken som krigsfange i 1940 og kom fri året etter. Han slutta seg til Vichy-regimet og vart statssekretær. Han samarbeidde òg med den franske motstandsrørsla, men heldt fram med å arbeida for Vichy-regjeringa.
Etter krigen gjekk han tidleg inn att i politikken, slutta seg til eit sentrum-venstre-parti og vart innvald i parlamentet for departementet Nièvre i 1946. Han hadde forskjellige verv i den fjerde franske republikken, før han trekte seg på grunn av Frankrike sin politikk i Algerie. I 1958 var han ein av dei høvesvis få som var mot at Charles de Gaulle vart vald til president, og mista sitt sete i parlamentet i valet same år. I 1959 unngjekk han såvidt eit drapsforsøk. Drapsforsøket gav han mykje merksemd, og sette fart på den politiske karrièren. Kritikarar hevdar at han sjølv organiserte drapsforsøket. Politiet etterforska saka, men ho vart lagd til sides.
I den femte franske republikken stilte han til val som president i 1965, men tapte mot de Gaulle. Han vart medlem, og frå 1971 leiar av, det franske sosialistpartiet. Han var president for venstrekoalisjonen av sosialistar og liberale frå 1965 til 1968. Han stilte til val som president igjen i 1974 mot Valéry Giscard d'Estaing, men tapte på nytt. I 1981 vart han den fyrste sosialisten som vart president i den femte franske republikken. Ei av hans fyrste avgjerder var å avskaffa dødsstraff i Frankrike. Mitterand vart tildelt storkrossen med kjede av St. Olavs Orden i 1984.
Innanriks vart hans politiske mål hindra av ei rad økonomiske kriser, og av eit parlament med konservativt fleirtal (frå 1986 til 1988, og 1993 til 1995). Trass i dette samarbeidde han godt med den konservative statsministeren Jacques Chirac. Internasjonalt spela Mitterrand ei viktig rolle, særleg når det gjaldt utviklinga av EU. Han støtta utvidinga av unionen med Spania og Portugal, og hadde eit nært tilhøve til den tyske kanslaren Helmut Kohl. Tilhøvet la grunnlaget for forsoning og eit nært samband mellom Frankrike og Tyskland. Mitterrand og Kohl er rekna som hovudpersonane bak Maastricht-traktata.
Presidentperioden tok slutt i mai 1995. Han vart etterfylgd av Jacques Chirac og døydde av kreft seks månader seinare.
Kona, Danielle Mitterrand, er kjend som venstreaktivist. I tillegg til sønene Jean-Christophe og Gilbert Mitterrand, hadde han ei dotter, Mazarine Pingeot med Anne Pingeot. Nevøen Frédéric Mitterrand er journalist.
Yoichi Akiba
Yoichi Akiba er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Nummererte småplanetar/16001–17000
Dette er ei lista over småplanetane ifrå nummer 16001 til 17000. For hovudlista, sjå nummererte småplanetar.
Asbjørg
Asbjørg og Åsbjørg er kvinnenamn av norrønt opphav, sett saman av áss, ås (norrøn gud) og bjǫrg, 'vern'. Asbjørg har namnedag den 10. mai.
Hopsåsen
Hopsåsen er eit bustadområde og ein veg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordover frå Sundts veg til Troldhaugvegen og er 900 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1947.
Flumendosa
Flumendosa er ei elv sør på Sardinia i Italia. Elva er 127 km lang og er den nest lengste elva på øya etter Tirso.
Flumendosa har utspring i Gennargentu-massivet ved foten av Monte Armidda og munnar ut i Tyrrenhavet nær byane Muravera og Villaputzu. Ho har eit nedslagsfelt på 1 775 km². Før det vart bygd to store reservoar langs elva hadde ho ei middelvassføring på 22 m³/s.
Id
Oppslagsordet id kan ha fleire tydingar:
Gauss-systemet
Gauss-systemet, Det gausske einingssystemet eller Det symmetriske CGS-systemet er ein kombinasjon av Det elektrostatiske og Det elektromagnetiske CGS-systemet, der elektriske storleikar stort sett vert gjeve i elektrostatiske eininga og magnetiske storleikar i elektromagnetiske eininga.
Katoúna
Katoúna (gresk Κατούνα) er ein landsby i periferieininga Etoloakarnanía i Vest-Hellas i Hellas. Katoúna var hovudsete i den tidlegare kommunen Medeónas, som no er ei kommunaleining i kommunen Áktio-Vónitsa.
Vully-les-Lacs
Vully-les-Lacs er ein kommune i distriktet Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Kommunane Bellerive, Chabrey, Constantine, Montmagny, Mur (VD), Vallamand og Villars-le-Grand vart slått saman til den nye Vully-les-Lacs den 1. juli 2011.
Roelant Savery
Roelant Savery, eller Roeland(t) Maertensz Saverij, eller de Savery var ein nederlandsk målar fødd i 1576, gravlagd 25. februar 1639. Han var ein flamskfødd målar og gravør under den nederlandske gullalderen. Savery vert mest påakta for sine landskapsbilete med dyremotiv og sine stilleben med blomar og insekt.
Liv og gjerning
Savery var fødd i Kortrijk. Til liks med mange andre målarar kom han frå ein familie av anabaptistar som hadde flykta nordover frå det spansk-okkuperte katolske, sørlege Nederlanda då Roelant var i kring fire år gammal. Familien hadde slått seg ned i Haarlem i kring 1585. Roelant vart lært opp i målarfaget av den eldre broren Jacob Savery (ca 1565-1603) i Amsterdam, og av Hans Bol.
Rundt 1604 reiste Roelant Savery til Praha, der han vart hoffmålar hos keisarane Rudolf II og Matias. Hoffet i Praha var då eit senter for kunst i den manierstiske stilen. Mellom 1606-08 var han på reisefot i Tyrol, for å studere plantar.
Føre 1616 flytta Savery tilbake til Amsterdam. I 1618 busette han seg i Utrecht, der han året etter kom med i målarlauget. I 1621 kjøpte Savery eit stort hus i Boterstraat i Utrecht. Kring huset låg ein stor hage med blomar og plantar, dit fleire målarar kom på besøk, mellom dei Adam Willaerts. Brorsonen Hans vart den viktigaste assistenten hans.
KNM «Tordenskjold»
KNM Tordenskjold er eit utdannings- og kompetansesenter for maritim krigføring. Senteret held kvart år 350 forskjellige kurs for meinige, befal og sivile. KNM Tordenskjold er delt inn i følgjande skular:
Roelant Savery
Liv og gjerning
Saverys vanlegaste motiv var landskap i den flamske tradisjonen etter Gillis van Coninxloo, gjerne pryda med mange sirleg måla dyr og plantar. Til grunn for verka låg oftast eit mytologisk eller bibelsk tema. Mellom 1611 og 1628 laga Savery fleire bilete av den no utdøydde dronten.
KNM «Tordenskjold»
Senteret har òg til dels ansvar for utdanning for Kystvakta, Naval Control and Guidance of Shipping (NCAGS) og Sjøheimevernet (SHV).
KNM Tordenskjold ligg på Haakonsvern Orlogsstasjon utanfor Bergen. Namnet har skulen etter den store norske marinehelten Peter Wessel Tordenskjold (1690-1720)
Roelant Savery
Liv og gjerning
Han måla mange blomsterstilleben med bukettar i steinmurar, somme gongar med firfislar, insekt eller falne kronblad. Slike verk vert ofte rekna som hans beste arbeid. Den stilistiske utviklinga hans innanfor sjangeren påverka kraftig det nederlandske blomstermåleriet i dei neste hundreåra. Stilleben-målarar som Balthasar van der Ast og Ambrosius Bosschaert var mellom Saverys nære vener. På 1620-talet var han ein av dei målarane i Utrecht med størst suksess, men seinare i livet fekk han vanskar, kanskje grunna mykje drikking. Trass i at han hadde lærlingar til siste del av 1630-åra, mellom dei Allaert van Everdingen og Roelant Roghman, gjekk han konkurs i 1638 og døydde i Utrecht eit halvår seinare.
KNM «Tordenskjold»
Bakgrunnsstoff
Heimesida til KNM Tordenskjold
Breidvatn
Breidvatn er eit vatn som ligg i Bykle kommune i Agder fylke. Vatnet har tilløpet sitt frå Sæsvatn og utløpet sitt til elva Otra, og er dermed ein del av Otravassdraget.
Hiromasa Kanazawa
Hiromasa Kanazawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama FC, Mito HollyHock og SC Sagamihara.
CGS-systemet
CGS-systemet (forkorting for centimeter-gram-sekund-systemet), Gauss-systemet eller absolutt målsystem er eit målesystem som går ut frå grunneiningane centimeter, gram og sekund.
CGS-systemet vert i dag brukt i noko amerikansk teknisk litteratur, særleg innan elektrodynamikk og astrofysikk. Mange astronomar argumenterer for at notasjonen vert enklare med dette systemet.
Botsvatn
Botsvatn er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke.
Great Barrier Island
Great Barrier Island er ei stor øy på New Zealand. Ho ligg 90 km nordvest for Auckland City ytterst i Haurakigolfen. Øya dekkjer eit areal på 285 km², og er den nest største av øyene langs kysten til New Zealand. Det høgaste punktet på øya er Mount Hobson, 621 m høgt. Øya har fått dette namnet fordi ho verkar som ein barriere mellom Stillehavet og Haurakigolfen. Denne fjerntliggjande øya, som opphavleg vart utnytta for førekomsten av kauritre, er no busett av ei folkemengde på 852 menneske ved folketeljinga i 2006, ein nedgang frå 1017 i 2001. Dei fleste livnærer seg av jordbruk og turisme.
I fleire hundre år kalla dei innfødde maoriane øya Motu Aotea, som tyder 'øya til den kvite skya' eller 'øya som liknar ei kvit sky'.
Historie
Hogst av kauritre var lønsamt i tidlege tider på øya. Men kauriskogane låg eit godt stykke inne i landet, og det fanst ingen enkel måte å få tømmerstokkane ut til havet eller til sagbruk. Stokkane vart derfor dregne til ei høveleg elvebreidd med bratte sider, og det vart bygd ein «kauridam» av tre. Han hdde ei falldør nær botnen, stor nok til at stokkane kunne gå gjennom. Når dammen vart fylt med vatn (det kunne ta opp til eit år) opna ein falldøra, og stokkane som flaut oppe i dammen vart dregne ned gjennom holet og fløytte ut til sjøen (om lag 25 kilometer i tilfellet med dammen på biletet). Tømmerindustrien hogg ned store flater med gammal skog, så det meste av den noverande skogen er yngre og oppattvaksen, i tillegg står det att eindel kauri lengst nord på øya.
Ein annan mindre industri på øya var «gum-digging», oppgraving av meir eller mindre forsteina restar av kvaen frå kauritrea. Denne vart nytta til m.a. poleringsmiddel og ferniss. Det var også på ei tid gruveverksemd i mindre skala på øya.
Heilt nord på øya gjekk passasjerskipet SS Wairarapa på grunn og sokk i 1894. Denne tragedien var eit av dei største skipsforlisa på New Zealand, og 135 liv gjekk tapt. Som ei følgje av dette, vart det sett opp ei postrute med brevduer mellom Great Barrier Island og Auckland. Den første bodskapen vart flogen ut 14. mai 1897. Særskilde frimerke for denne tenesta vart utgjevne frå oktober 1898 til 1908, då ein ny, undersjøisk telegrafkabel vart lagt inn til Nordøya, og gjorde brevdueposten overflødig.
Det kom aldri i gang utstrekt jordbruksverksemd på øya, og sjølv om ho ligg leia for skipsfart til Auckland, vart det ikkje særleg vokster i talet på fastbuande. No skriv mykje av inntektene til øya seg frå innbyggjarar som arbeider i Auckland eller lenger borte, eller frå turisme. Hus- og eigedomsprisane har trass dette stige i seinare tid på grunn av den auka etterspurnaden etter fritidsbustader i Aucklandområdet.
Geografi
Det europeiske namnet til øya kjem av at ho ligg heilt ytterst i Haurakigolfen og gir livd mot austlege stormar frå Stillehavet. Øya har ei største lengde (frå nord mot sør) på om lag 43 km, og kystlinjene på aust- og vestsida er svært ulike. Austkysten består av lange, rette strender, forblåste sanddyner og der er sterke brenningar som høver for surfing. På vestkysten, som for ein stor del ligg i ly og har rolege farvatn, ligg hundrevis av små, bortgøymde havbukter som byr på noko av dei beste tilhøva for dykking og båtliv i heile landet.
Busetnader
Great Barrier Island har ein permanent busetnad på vel 800, for det meste i busetnader langs kysten, så som Tryphena, som er den største og som ligg i Tryphena Harbour i sørenden av øya. Andre busetnader er Okupu, Whangaparapara, Port Fitzroy, Claris og Kaitoke. Det er inga sentral elektrisk kraftforsyning på øya, så kvar husstand må ha sin eigen generator.
Innbyggjartalet på øya har gått betydeleg ned dei seinare åra, sjølv om prisane på bustader har stige. Den største auken har vore i Kaitoke, der dei kvite sandstrendene (Kaitoke og Medland's), nærliggjande varme kjelder og den sentrale plasseringa på øya i nærleiken av ei flystripe, har gjeve rom for eit blomstrande fritidssenter. Folketalet på øya stig sterkt i ferietida, sjølv om øya hittil ikkje er blitt noko stort turistmål, på grunn av at ho ligg noko avsides.
Frå slutten av februar 2007 har øya vorte kjend over store delar av verda som opptaksstad for ein realitetsserie på BBC One, Castaway, som vart filma der i tre månadar.
Kommunikasjon
Der er flystriper ved Claris (Great Barrier Aerodrome) og Okiwi. Flyselskapa Great Barrier Airlines og Mountain Air har avgangar frå Auckland International Airport og North Shore Aerodrome. Flytida er om lag 30 minuttar.