cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nygårdshøyden
Nygårdshøyden er byvoren i byggemåte, med ei blanding av bustader og kontor. Universitetet i Bergen dominerer området ved å ha reist fleire store bygningar her, eller teke i bruk eldre skule-, bustad- og kontorbygningar til ulike føremål. Her ligg Det humanistiske fakultet, Det matematisk-naturvitskaplege fakultet, Det samfunnsvitskaplege fakultet og velferdsbygningen Studentsenteret. Her ligg òg bygningane for Bergen Museums kulturhistoriske og naturhistoriske samlingar med den tilhøyrande Muséhagen.
Yasunori Hibi
Yasunori Hibi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Burra
Burra (norrønt Barrey ) er namnet på to øyar i Shetlandsøyane, West (753 innb.) og East Burra (66 innb. ). Ei bru knyter dei to bruene saman, i tillegg til at det går bru vidare til Shetland Mainland via Trondra. Øyane er ein del av Scalloway Islands
Vesljana
Vesljana er ei elv i Republikken Komi og Perm kraj og ei av sideelvane til Kama frå venstre. Ho spring ut søraust i Komi og renn nordvestover i Komi-Permjakia.
Elva er 266 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Khíos
Khíos (gresk Χίος), òg kalla Chios eller Hios, er ei øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Ho ligg om lag sju km frå kysten av Tyrkia.
Andre namn på øya er mellom anna صاقيز eller Sakız (osmansk tyrkisk), Scio (genuesisk), Chio (italiensk), Khora, Chora, Castro og Kastron.
Tidlegare hadde Khíos åtte kommunar, men frå 2011 er Khíos ein kommune, og øya høyrer administrativt til under periferieininga Khíos i periferien Dei nordlege egeiske øyane. Forutan Khíos omfattar periferieininga øyane Psará, Andípsara og Inoússes.
Khíos by er namnet på hovudbyen og det administrative senteret, men vert lokalt ofte kalla Khóra (som tyder «byen» på gresk). Klosteret Néa Moní frå 1000-talet som ligg på Khíos, står på UNESCO si verdsarvliste.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei åtte tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Inoússes
Inoússes (gresk Οινούσσες), òg kalla Oinousses eller Aignoussa, er ei berr, lita øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Øya ligg om lag 5 km frå Khíos og like vest for Tyrkia og har rundt tusen innbyggjarar.
Khíos
Geografi
Khíos er nesten halvmåneforma og er 50 km lang frå nord til sør og 29 km på det breiaste. Arealet til øya er 904 km², noko som gjer ho til den femte største greske øya. Terrenget er hovudsakleg fjellkledd og tørt med ein rygg av fjell som går langs midten av øya frå nord til sør. Den høgaste fjelltoppen heiter Pelinéo óros og er 1 297 meter høgt. Han ligg nord på øya. Midten av øya er delt mellom aust og vest av fleire mindre fjelltoppar kalla Provatás.
Khíos har for tida litt over 50 000 innbyggjarar. Mange khiotarar har flytta til storbyar på det greske fastlandet. Øya er kjend for mellomalderlandsbyane, den vakre naturen og det gode klimaet. Hovudeksportvaren frå øya er mastik, men det vert òg produsert oliven, fiken og vin. Internasjonalt er øya kanskje mest kjend for dei store og dyktige skipsfartsselskapa.
Austkysten
Khíos by ligg om lag midt på austkysten av Khíos i lag med områda Vrondáthos and Kámbos. Khíos by har om lag 27 000 innbyggjarar og er bygd rundt hovudhamna på øya og ei mellomalderborg, som vart bygd i periodane då venetianarane og osmanarane styrte øya. Byen vart hardt råka av eit jordskjelv i 1881.
Nord for Khíos by ligg ein stor forstad kalla Vrondáthos, som vert hevda å vere fødestaden til Homer.
Like sør for Khíos by ligg flyplassen på øya og området Kámbos, ei stor, frodig slette kjend for herregardar og innmurte frukthagar. Sør for Kámbossletta ligg landsbyen Thymianá (Θυμιανά). Langs kysten ligg Karfás (Καρφάς), ei stor sandstrand, som høyrer til den nærliggande landsbyen Ajía Ermióni (Άγια Ερμιόνη) og som i dag er det største turistsenteret med fleire store og små hotell.
Dei sørlege områda
Dei sørlege områda av øya er kjend for Mastikhokhória (Mastikbyane), som er dei seks landsbyane Mestá (Μεστά), Pyrgí (Πυργί), Olýmbi (Ολύμποι), Kalamotí (Καλαμωτń), Véssa (βèσσα) og Eláta (Ελάτα), som i lag har produsert mastikgummi sidan romartida. Mellom Khíos by og Mastikhokhória ligg fleire historiske landsbyar som Armólia (Αρμόλια), Myrmígi (Μυρμήγκι) og Kallimasiá (Καλλιμασιά). Langs austkysten finn ein fiskelandsbyane Katarráktis (Καταρράκτης) og i sør Nénita (Νένητα)
Sørkysten har lågt folketal og har berre busetnadar i bukta Kómi, og den gamle landsbyen Emboriós, som har vore busett sidan 1800 fvt. Her finn ein òg ei svart vulkansk strand kalla Mavra Volia, som ein meiner vart danna då Santoríni eksploderte i 1600 fvt.
Vestkysten
Vestkysten mellom den djupe naturlege hamna Liménas i sør og byen Vrondáthos i nord, dannar ei halvmåneforma rekkje av nesten folketomme og steinete bukter. Dei næraste landsbyane er Lithí og Sidiroúnda i åssida over sjøen, og lenger inne i landet ligg Eláta, Véssa, Avgónyma og den fråflytte landsbyen Anavátos.
Dei nordlege områda
Nord på øya finn ein to landsbyar: Volissós på vestkysten og Kardámyla i aust. Lenger nord ligg tre landsbyar som er kjend for å dyrke kirsebær: Amádes, Víki og Kambiá.
Dei indre områda
Sentralt på øya ligg klosteret Néa Moní frå 1000-talet, som er kjend for massakren under opprøret i 1822.
Førhistorisk tid og antikken
Arkeologiske funn viser at Khíos har vore busett sidan steinalderen, mellom anna i holer nord på øya. På 1100-talet fvt. var øya styrt av ein konge eller ein høvding, og dei neste fire hundreåra glei styret over i aristokrati (eller moglegvis tyranneri).
Ferekydes skreiv at øya var busett av lelegearar, som skal ha hatt sitt opphav i Den minoiske sivilisasjonen på Kreta. Dei vart etter kvart driven bort av jonarar.
Khíos var ein av dei opphavlege tolv statane i Det joniske forbundet. Som følgje av dette vart Khíos, på slutten av 600-talet fvt., ein av dei første byane til å prege myntar, og hadde sfinksen som sitt symbol, ein tradisjon øya hadde i nesten 900 år.
På 400- og 300-talet fvt. hadde folketalet på øya vakse til over 120 000 (to til tre gongar meir enn i dag), eit estimat basert på den svære gravplassen ved Khíos by.
Khíos vart den største eksportøren av gresk vin og var kjend for god kvalitet. Amforaer (krukker) frå Khíos med det karakteristiske sfinksmerket og klassr av druer er funne i nesten alle land som grekarane handla med i antikken, så langt borte som i Gallia, Øvre Egypt og aust i Russland.
Romartida
Under den tredje makedonske krigen vart trettifem fartøy som var allierte til Roma med om lag tusen galliske soldatar og mange galliske hestar sende av Eumenes II til broren Attalus. Dei drog bort frå Elaea og var på veg mot Phanae der dei skulle gå i land og vidare mot Makedonia, men Antenor, flåteleiaren til Perseus, avskar flåten mellom Erythrae (på vestkysten av Tyrkia) og Khíos. I følgje Livy, vart dei tekne fullstendig på senga av Antenor. Offiserane til Eumenes trudde først det var vennlege romarar, men forstod så at dei stod imot eit åtak frå Makedonia. Enkelte valde å hoppe i sjøen og symje til Erythrae, medan andre rende i land på Khíos og rømde mot byen. Skremd av alt bråket stengde khiotarane byportane og makedonarane, som hadde gått i land nær byen, tok livet av 800 menn, medan 200 vart tekne til fange.
Inoússes
Inoússes er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Khíos i periferien Dei nordlege egeiske øyane.
Norsk Bokmannslag
Norsk Bokmannslag er ei forening for nynorskforfattarar. Foreninga vart stifta 11. mars 1910. Formålet var å fremje litteratur på landsmål. Første formann var Idar Handagard. Foreninga hadde ved stiftinga 41 medlemmer, og Sven Moren vart «skrivar».
Inoússes
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Inoússes 826 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 792 innbyggjarar.
Norsk Bokmannslag
Yrkesmållag
Alt i 1899 hadde ein diskutert om ein skulle opprette eit mållag for lærarar, men dette vart avvist då mange meinte at det var betre om lærarane arbeidde for saka utan å lage eigne organisasjonar. I 1910 gjekk forfattarar som skreiv på nynorsk likevel inn for å stå saman for å fremje interessene sine, og dette inspirerte sidan folk i andre yrke til å gjere det same. Bladmannalaget var det neste som kom, det skjedde på årsstemnet for Noregs Ungdomslag i Skien i 1913. I 1916 kom lærarmållaget, og sidan kom mange mållag for ulike yrkesgrupper: Telegrafmållaget, Lensmanssmållaget, Norsk Prestemållag, mållag for tilsette i departement, postverket og jarnveg, så vel som mellom ordførarar, ingeniørar, apotekarar, legar og juristar.
Inoússes
Inoússes har ein skule, ei kyrkje, ein landsby og ei lita hamn. Øya er heimstad til rike familiar som Constantine Lemos.
Norsk Bokmannslag
Yrkesmållag
Norsk Bokmannslag kom i strid med Den norske forfatterforening, og regjeringa valde etterkvart ut tre representantar frå Norsk bokmannslag til Forfatterforeninga sitt litterære råd. Ein av desse var Sven Moren, som sat i rådet frå 1915 til 1928. Etter dette vart medlemmene i Bokmannslaget også medlemmer i Den norske Forfatterforening.
Inoússes
Byar og tettstader
Byane og tettstadene i kommunen er:
Kulen
Kulen er ei bygd i Kinn kommune i Vestland. Ho ligg på fastlandssida av Ulvesund.
Komposten
Komposten er namnet på komponisthytta til Edvard Grieg. Hytta står i dag i hagen til Hotel Ullensvang på Lofthus i Hardanger. Hytta stod opphavleg på den noko avsidesliggande garden Eidnes på Lofthus, lengst mogleg vekke frå gardshusa, så Grieg kunne vera sikker på å vera i fred til å komponera. Han brukte hytta flittig frå 1877 til 1878, og komponerte fleire verk her. Store delar av suiten Fra Holbergs tid er komponert på Lofthus, dels i denne hytta.
Kulen
Bygda er ein del av poststaden Deknepollen (6718). Denne poststaden omfattar alle bygdene på fastlandet av kommunen inn til Almenning. Postkontoret er no lagt ned, men adressa vert framleis brukt. Området Deknepollen vart saman med bygda Holvik på Vågsøya bydelar i samband med opprettinga av byen Måløy. Den nyopna institusjonen for eldre i Vågsøy kommune, Kulatoppen, ligg her. I bygda ligg den verna bedrifta ASVO, Måløy Havneservice (bunkersanlegg) og eit Shell bunkersanlegg.
Bygdene Kulen, Degnepoll, Trollebø, Skavøypoll, Tennebø, Blålid og Nygård har nærast vokse i hop grunna auke i busetnad.
Komposten
Hytta er i dag eigd av Hotel Ullensvang, og det er gratis å sjå på henne.
Kulen
Kulen er òg eit etternamn som vert nytta av om lag 36 personar.
Khíos
Mellomalderen
Etter Romarrikets fall vart Khíos i fleire hundreår ein del av Austromarriket. Etter det fjerde krosstoget og plyndringa av Konstantinopel vart øya ein del av Republikken Venezia.
Under opprøret på 1200-talet vart eigarskapen over øya stadig påverka av regionale maktkampar. Øya kom tilbake til austromersk styre i 1225, men dei austromerske leiarane hadde liten påverknad og etter Nymphaeumtraktaten vart øya avstått til Genova i 1261. Etter fleire invasjonar og okkupasjonar av tyrkiske sjørøvarar vart øya gjenerobra, på befaling av den austromerske keisaren, av den genuesiske Beneto A Zacharia (1304), då admiral for Filip av Frankrike. Zacharia sette seg sjølv som herskar av øya og det kortvarige herskapet Khíos. Han vart etterfølgt av nevøen sin og så sonen, men etter ein generasjon vart herskapet oppløyst då eit lokalt opprør jaga Zachariafamilien bort frå øya (1329).
Det lokale styret vart ikkje lenge. I 1346 hadde Genova oppretta eit autorisert selskap eller Maona (Maona di Chio e di Focea) for å gjenerobre og utnytte Khíos og naboområdet Fokaea i Litleasia. Øya var under genuesisk kontroll fram til 1566, då ho gjekk til Det osmanske riket.
Den moderne perioden
Under det osmanske styret vart grekarane styrt av ein tyrkisk herskande klasse. Under den greske sjølvstendekrigen oppstod det eit opprør blant øybuarane i 1822. Som hemn gav sultanen ordre om å massakrere alle innbyggjarane. Massakren vart måla av Eugène Delacroix og det kjende verket heng i dag på Louvre i Paris. Den tyrkiske massakren dreiv bort eller utsletta fem sjettedelar av folkesetnaden på 120 000 og utsletta heile landsbyar. Dette skapte enormt sinne i Vest-Europa, noko ein kan sjå i verket til Delacroix, og i forfattarskapen til Lord Byron og Victor Hugo.
I 1881 vart øya råka av eit jordskjelv, estimert til 6,5 på Richterskalaen, som øydela store delar av bygningane på øya, i tillegg til å ta fleire liv.
Khíos vart ein del av Hellas etter den første balkankrigen (1912) og vart offisielt annektert frå Tyrkia etter Lausannetraktaten i 1923.
Inoússes
Byar og tettstader
Småøyar i kommunen:
Khíos
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Andre busetnader på øya er:
Småøyar i kommunen:
Liv Mildrid Gjernes
Liv Mildrid Gjernes er ein norsk møbeldesignar fødd i Lunde i Telemark. Sidan 1991 har ho budd i Eidsfoss i Vestfold, der ho òg har atelier og verkstad. I tida frå 1986 til 1991 budde ho på Fossekleiva i Svelvik.
Gjernes vart utdanna ved Institutt for møbel og rom på Statens Høgskole for Kunsthåndverk og design i Bergen.
På oppdrag frå den norske regjeringa utførte ho gåva deira til prinsesse Märtha Louise og Ari Behn sitt bryllaup den 24. mai 2002. Gåva inneheldt to skåp spesielt utforma for bryllaupsparet med namnet «Ikoner for hjertene».
Per Ung
Per Erik Ung var ein norsk bilethoggar og grafikar frå Oslo.
Ung vart utdanna ved Statens Handverks- og Kunstindustriskole under Torbjørn Alvsåker 1951 og Statens kunstakademi under Per Palle Storm 1952-55. Mellom dei offentlege arbeida hans er:
North Havra
North Havra (norrønt Hafrey, 'havøya') er ei lita øy sørvest for Shetland. Ho er 30 meter høg på det høgaste.
Per Ung
I 1991 vart det gjeve ut ein biografi om Per Ung av Arvid Møller. Den 1. november 2007 vart Ung utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.
Provinsen Makedonia
Makedonia var ein romersk provins. Han vart offisielt etablert i 146 f.Kr. etter at den romerske generalen Quintus Caecilius Metellus sigra over Andriskus av Makedonia i 148 f.Kr., og etter at fire klientrepublikkar som var etablerte av Romarriket i regionen vart oppøyste. Epiros Vetus, Thessalia og delar av Illyria og Thrakia var med i provinsen.
Marion
Marion er ei fransk kjæleform for Maria frå mellomalderen. Namnet er mykje brukt som kvinnenamn, men finst òg som avleidd slektsnamn. Marion er og brukt som mannsnamn i nokre høve, anten avleidd frå slektsnamnet eller som ei form av Marian, frå det latinske Marianus. Ein kjend namneberar i kulturen er Lady eller Maid Marion (også skrive Marian) som sogefiguren Robin Hood er kjær i.
Provinsen Makedonia
Makedonia Prima og Makedonia Salutaris var inkludert i bispedømet Makedonia, eit av tre bispedøme som var inkludert i pretorianarprefekturet Illyricum som vart organisert i 318. Då prefekturet Illyricum vart delt i eit vestleg og eit austleg Illyricum i 379, vart dei makedonske provinsane inkludert i det austlege Illyricum. Etter delinga av Romarriket i eit vestleg og eit austleg rike i 395, gjekk Makedonia inn i Austromarriket.
NM i sykling 1989 i tempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1989 i temporitt for menn vart avvikla med individuell tevling 1. august og lagtempo 3. august i Ullensaker kommune.
50 km temporitt
<br style="clear:both;" />
93 km lagtempo
<br style="clear:both;" />
Noregsmeisterskapen i sykling 1989 i temporitt for kvinner vart avvikla 2. august i Ullensaker kommune.
Kvinner, 30 km
<br style="clear:both;" />
Hotel Ullensvang
Hotel Ullensvang er eit hotell som ligg på Lofthus i Hardanger.
Historie
Hotellet vart starta opp av Hans Utne i 1846 som skysstasjon, fordi han trong overnattingsplass for folk han skulle ro over fjorden. Han og kona Brita Aga dreiv også skipsekspedisjon, landhandel og postopneri.
Hotellet gjekk så i arv til sonen Bjarne Utne og kona Brita. Dei utvida til 50 senger og heilårsdrift. Eit nytt anneks med 35 sengeplassar vart ferdig bygt i 1934. Under andre verdskrigen vart hotellet nytta som aldersheim av Bergen Aldersheim. I 1962 overtok tredje generasjon, Hans Utne og kona Ellen. Fjerde generasjon, Edmund Harris Utne og Ina Utne, kom inn i drifta i 1969. Fram til 2021 vart hotellet drive av den femte generasjonen, Hans Edmund Utne og Barbara Zanoni Utne. I 2021 vart hotellet selt til til H.I.G. Capital og Hamilton Hotel Partners. Det har no 168 rom og stor aktivitets- og badeavdeling. I hagen til hotellet står komponisthytta til Edvard Grieg, ved namn Komposten.
Byen Colima
Colima er hovudstaden i delstaten Colima i Mexico. Byen har eit folketal på 132 273 og arealet er 739 km². Colima vart grunnlagd av spanjolar i 1523 og er ein av dei eldste byane i Mexico.
Satoshi Takahashi
Satoshi Takahashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Khodoriv
Khodoriv (ukrainsk Ходорів; polsk Chodorów) er ein by i Lviv oblast vest i Ukraina. Byen har kring 10 000 innbyggjarar (2011).
Spole
Ein spole, også kalla induktor, er ein passiv elektronisk komponent som lagrar energi i eit magnetisk felt.
Oppbygging
Spolen er laga ved å surre til dømes ein tynn isolert kopartråd rundt ei kjerne av luft eller jern. Den fysiske eigenskapen til spolen ein ynskjer å utnytte i ein elektronisk krets er induktans. Om ein nyttar ei jernkjerne i spolen vil induktansen auke.
Energi
Energien som vert lagra i ein spole er gjeven ut frå denne formelen:
Bruk i kretsar
Ein spole oppfører seg ulikt om det vert sendt likestraum (DC) eller vekselstraum (AC) gjennom han. Spolen vil leie likestraum upåverka (oppføre seg som ei kortslutning) gjennom seg, men vil prøve å hindre vekselstraum med høgare frekvensar å komme gjennom. Spolen vil sette opp ei spenning over seg gjeve av denne differensial-likninga
Om ein sender gjennom sinusforma AC gjennom ein spole kan ein sjå på likninga i frekvensplanet slik
der ω er vinkelfrekvensen som har denne samanhengen til frekvens i Hertz
Bruksområde
Om ein legg to (eller fleire) spolar inntil kvarandre kan ein lage ein transformator. Ei AC-spenning over den eine spolen vil forplante seg over til den andre sida. Spenninga kan bli anten høgare eller lågare alt etter som forhaldet mellom talet på viklingar på dei to spolane
Sydneshaugen skole
Sydneshaugen skole er ein tidlegare skule på Nygårdshøyden i Bergen som no høyrer til Universitetet i Bergen.
Skulen er teikna av arkitekt Kaspar Hassel og stod ferdig i 1921. Fram til 1953 vart skulen brukt som middelskule, medan det i perioden 1953–57 vart brukt til allmennlærarutdanning. Universitetet i Bergen overtok bygget i 1960, og skulen gjennomgjekk i perioden 1965–68 eit større ominnreiings- og moderniseringsarbeid. I 2001 vart det gjennomført ei oppussing av utsida av bygget.
Bygget inneheld ei kantine, lesesalar og undervisingsrom for Det humanistiske fakultet. Eit mindre areal i fjerde etasje vert nytta av forskjellige studentorganisasjonar ved fakultetet, mellom anna studentutvalet.
Sydneshaugen skole har besøksadresse på Sydnesplassen 9, og har eit areal på rundt 6800 kvadratmeter.
Chésopelloz
Chésopelloz er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 620 meter over havet.
Kommunen består tre grender.
Farao
Farao er ein herskartittel brukt om gudekongane i det gamle Egypt. Han stammar frå det egyptiske ordet pr-o, som i hebraisk form (hebr. ) blei brukt i Bibelen, og betyr «det store huset». Opphavleg viste dette til kongepalasset, men seinare blei det brukt som ein tittel for kongen sjølv.
Tittelen er kjend første gong frå eit brev til farao Tuthmose III. Han blei seinare brukt som ei tiltaleform. Kongen bar offisielt ein tittel som bestod av fem namn. Farao var ikkje eitt av dei, men blei med tida ei viktig nemning på kongen.
Sosnowiec
Sosnowiec er ein by sør i Polen. Han ligg nær Katowice i Schlesiske voivodskap, og var ein av dei største byane i Øvre Schlesien industriområde. Historiske høyrde derimot Sosnowiec til Zagłębie Dąbrowskie og ikkje Schlesien. I dag har byen om lag 225 000 innbyggjarar.
Namnet på byen vert stundom skrive på mange forskjellige måtar, som Sosnowietz, Sosnowitz, Sosnowjyc (schlesisk), Sosnovits (jiddisk), Sosnovyts, Sosnowyts, Sosnovytz, Sosnowytz, Sosnovets (russisk) og Sosnovetz. Det er fem mindre byar i Polen som òg heiter Sosnowiec. Dei ligg i regionane Bydgoszcz, Kielce, Łódź, Łomża og Opole.
Historie
Rundt byen var det mange gode naturressursar og då jernbanen mellom Warszawa og Wien kom til staden i 1859, voks byen raskt. Då byen fekk byrettar av tsar Nikolaj II hadde han 60 000 innbyggjarar.
Julegåver
Julegåver er gåver gjevne i samband med jul. Dei blir ofte utveksla mellom familiemedlemmer, nære slektningar og venner, men kan også gjevast av organisasjonar eller lag til enkeltpersonar, som då ikkje gjev gjengåver. Gåver blir gjerne pakka inn i fargerikt gåvepapir, pynta med band og merkte med lappar som fortel kven gåven er til og kven som har gjeve han. Samstundes blir det ofte hevda at ein julenisse eller liknande kjem med gåvene.
Innhald
Ein julegåve kan omfatta det meste men er ofte gjenstandar til personleg bruk, til dømes leiker, klede, mat og drikke, hobbyutstyr eller liknande. Ein kan også gje gåvekort, pengar, symbolske gåver eller lovnader om opplevingar.
Økonomi
Julegåvehandelen i desember er ein viktig salsperiode for fleire verksemder. Prisen på og arbeidet bak julegåver kan variera mykje. Julegåver kan vera ferdigkjøpte eller heimelaga, og kan ha kosta mykje eller lite. Gjevarar som er økonomisk jamstilte vil ofte prøva å gje kvarandre gåver med om lag like stor verdi. Gjevarar med meir ujamne tilhøve, til dømes vaksne og barn, gjev kvarandre ofte presangar med stor ulikskap i økonomisk verdi.
Seth MacFarlane
Seth MacFarlane er ein amerikansk teiknefilmskapar som mellom anna har laga Family Guy og American Dad. MacFarlane har arbeidd med animasjon, manus, vore produsent, regissør og stemmeskodespelar for ulike fjernsynsseriar. Han har vunne fleire emmyprisar.
MacFarlane er fødd i Kent i Connecticut. Han studerte animasjon ved Rhode Island School of Design, der han blei Bachelor of Fine Arts. Bacheloroppgåva hans, ein film kalla The Life of Larry, blei send til Hanna-Barbera, der han seinare blei tilsett.
Ved Hanna-Barbera arbeidde MacFarlane som animatør og forfattar for Cartoon Cartoons-serien til Cartoon Network. Han arbeidde også med seriane Johnny Bravo, Cow and Chicken og Dexter's Laboratory. I tillegg skapte han «Zoomates», eit program for Oh Yeah! Cartoons på Nickelodeon.
Verkliste
(ufullstendig)
Mantaray
Mantaray er det første soloalbumet til den engelske songaren Siouxsie, utgjeve i september 2007 på Universal Records, fire år etter det siste albumet til bandet hennar The Creatures, Hái!. Etter den første soloturneen i 2004 ønskte Siouxsie å spele med andre musikarar. Ho møtte Steve Evans og Charlie Jones, som begge arrangerte songane og produserte plata.
Albumet fekk god kritikk då det kom ut med fokus på røysta til Siouxsie og dei forskjellige stilartane.
Historie
Etter suksessen med den første soloutgjevinga hennar, konsert-DVD-en Dreamshow, som nådde toppen av den britiske videolista i august 2005, fekk Siouxsie demoar frå fleire komponistar. Universal tilbaud ho ein ny plateavtale på selskapet W14, som var i ferd med å bli skapt av John Williams. Dei to hadde alt samarbeidd på Peepshow og Boomerang.
Innspeling og musikk
Mantaray vart produsert i lag med Steve Evans (som tidlegare hadde arbeidd med Robert Plant) og Charlie Jones (som òg hadde samarbeidd med Plant i tillegg til Goldfrapp). Trommeslagaren var Clive Deamer, som tidlegare hadde spelt med både Plant, og Portishead. Evans og Jones skreiv musikk i lag for songane «About to Happen», «If It Doesn't Kill You», «Sea of Tranquility», «They Follow You» og «Heaven and Alchemy».
Det var første gongen Siouxsie arbeidde med produsentar som òg spelte på plata. Innspelingane vart gjort i Frankrike og Bath i England frå slutten av 2006 til mai 2007. Dei konsentrerte seg om to-tre songar om gangen, som viste seg å vere ein nyttig metode. Den einaste instruksjonen til Siouxsie til dei to låtskrivarane sine var å «handsame kvar song som ein potensiell singel»..
Trollebø
Trollebø er ei bygd i Kinn kommune i Vestland fylke. Ho ligg på fastlandssida av Ulvesund.
Mantaray
Innspeling og musikk
Musikken på Mantaray er variert, inkludert pop, glam og kabaret. «If it Doesn't Kill You» var ein av dei eldste tekstane ho skreiv, og originalmusikken var ein annan før ho møtte Jones. Han likte tittelen og teksten til Siouxsie, som sa «han gjorde det om til ein av dei klassiske songane som kunne ha vore frå James Bond. Han er ganske filmatisk.» «Sea of Tranquility» var ein eldre tekst og var basert på ein idé Siouxie hadde om å skrive eit sci-fi-mordmysterium. Jones og Evans «tok han ein stad med heile den bossa nova-greia» og albumtittelen kom frå ei linje i songen. Ein manta ray er engelsk for djevelrokke og er skildra som «eit spøkjelse av eit brøl frå havbotnen» i songen.
Vol
Vol er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Vytsjegda.
Mantaray
Utgjeving og mottaking
Albumet kom ut i Storbritannia 10. september 2007 på W14 Music under Universal Music Group. Ei amerikansk utgåve kom ut 2. oktober 2007 på Decca Records. I tillegg til ei CD-utgåva kom albumet ut på vinyl i begge land. Før albumet kom ut, kom singelen «Into a Swan», ei veke før, den 3. september 2007. Albumet nådde 39. plassen på UK Albums Chart.
Vol
Ho har ei lengd på 174 km og eit nedslagsfelt på 1810 km². Den største sideelva hennar er Anju.
Mantaray
Utgjeving og mottaking
Mantaray fekk positiv omtale av musikkpressa. Nitsuh Abebe på Pitchfork skreiv «Ho er verkeleg pop. Albumet er ein suksess». Journalisten Charlotte Heathcote skreiv om kvaliteten på songane: «Imponerande nok er det ikkje eit einaste svakt spor på albumet og med merksemda til ein perfeksjonist for detaljar har ein synthar, strykarar, blåsarar og perkusjon som skapar ein kreativ og overtydande effekt». Mojo likte òg songane og arrangementet, og sa at «ein tørst for lydmessige eventyr stråler ut frå kvart spor». Simon Price i The Independent hadde same synspunkt og skreiv at «Mantaray er ein forfriskande og vakker eksplosjon av is». I ei melding på 4 av 5 stjerner skreiv The Times at «den stålaktige røysta hennar er like forførande som alltid». På liknande vis skreiv The Telegraph-skribenten Andrew Perry at «ho høyrest bydande og lidenskapleg ut». Q trykte ei positive melding og sa «Røysta til Siouxsie er like rik og sensuell som alltid, og teksten handlar mykje om gjenfødsel». Uncut skreiv, «Heldigivis er ho framleis til sjuande og sist ein kompromisslaus outsider».
Vol
Vol sprint ut heilt sør i Timanskijfjella og renn sørover. Breidda av elva er myrlendt med nokre små landsbyar, som Jagkedzj.
Trollebø
Trollebø er òg eit etternamn med om lag 64 brukarar.
Bibelsk salme
Ein bibelsk salme er poetisk utforma tekst i Bibelen. Ein skil gjerne mellom dei gamaltestamentlege Salmane som er samla i ei eiga bok i Det gamle testamentet og canticum, (pl. cantica), som vert bruka om tekstar som står salmane nær i form og liturgisk famføringsmåte.
Dei bibelske salmane vert gjerne framført som psalmodi, dvs etter faste melidiformlar som resitasjon. Mange bibelske salmar har fått ein rikare melodi. I Norsk salmebok er det teke med 24 bibelske salmar frå Salmane, ein frå Klagesongane og sju andre bibelske salmar.
Cantica maiora
Cantica maiora er salmar i Det nye testamentet: Desse nytestementlege salmane har truleg vore sungne i dei kristne kyrkjelydane alt før evangelia var nedskrivne i si endelege form.
Cantica minora
Cantica minora er salmar i Det gamle testamentet som står i andre bøker enn Salmane. Desse salmane hadde dei fyrste kristne kyrkjelydane overteke frå den jødiske gudstenestefeiringa. Tekstane kan vi i dag finne i dei kanoniserte skriftene eller i dei apokryfe skriftene.
Blant cantica minora er
Canticum canticorum
Canticum canticorum er Høgsongen, i tradisjonen ofte tillagt kong Salomo.
Jan Egeland
Jan Laurits Egeland er ein norsk organisasjonsmann og Arbeidarparti-politikar. Han er generalsekretær i Flyktninghjelpen. Egeland har arbeidd med menneskeretttar, konfliktløysing og naudhjelp. Han har vorevisegeneralsekretær i FN, direktør i Human Rights Watch Europe, statssekretær for Arbeidarpartiet, generalsekretær i Norges Røde Kors og direktør ved Norsk utanrikspolitisk institutt (NUPI). Han er professor II ved Universitetet i Stavanger. I 2007 gav han ut sjølvbiografien Det nytter.
Egeland er kanskje best kjend for fredsarbeidet sitt og ei frittalande haldning i arbeid med humanitære katastrofar i krigsområde.
Karriere
Jan Egeland tok cand.mag. i statsvitskap ved universitetet i Oslo i 1982 og magister-artium i 1985. Han byrja å arbeide for Raudekrossen som informasjonsleiar. Det var han frå 1988 til 1989, då han vart utanlandssjef. Denne jobben hadde han i eitt år.
I 1997 byrja han å arbeide for Raudekrossen i Noreg att, denne gongen som spesialrådgjevar, ein jobb han hadde fram til 1999. Han har også vore rågjevar for International Peace Research Institute, Inter-American Development Bank og Henry Dunant-senteret i Genève.
Egeland byrja å jobbe for SN i 1999, då han vart spesialrådgjevar for Colombia. Dette var han fram til 2001. Etter eit kort opphald hjå Raudekrossen att, som generalsekretær, byrja han som visegeneralsekretær i SN og leiar for den sentrale humanitære samordningseininga (OCHA). Denne jobben hadde han frå 2003 til 2006.
I 2007 vart han direktør for Norsk utanrikspolitisk institutt og spesialrådgjevar for generalsekretæren i SN.
Privatliv
Egeland var gift med tidlegare utviklingsminister Anne Kristin Sydnes, som døydde i 2017. Han har to døtrer.
Prisar og utmerkingar
I 2005 vart Egeland tildelt Peer Gynt-prisen.
Corminboeuf
Corminboeuf er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 633 meter over havet.
Treskonebb
Treskonebbar er særs store fuglar som kan få ei kroppslengd på 150 cm og dei veg frå 4 til 7 kilogram, ein av verdas største fuglar. Nebbet er stort og breitt med ein lys rosa til oransjeaktig grunntone med mørke flekker. Likskapen mellom nebbforma og nesen på ein kval er bakgrunnen for det vitskaplege namnet åt denne fuglen. Han har kraftig kroppsbygging med lange bein og med kraftige klør. Dei vaksne fuglane er i hovudsak grå med lysare fjørkanter, medan ungfuglane er brunare. Desse fuglane lever i Sudan, Etiopia, Zaire, Rwanda, Uganda, Tanzania og Zambia. Dei vadar i store flokkar gjennom store våt- og sumpmarker. Føda består hovudsakleg av fisk som dei fangar i leirhaldige vassdrag. Dei legg vanlegvis to egg i eit reir som ligg rett på bakken.
Verdspolulasjonen er rekna til mellom 5000 og 8000 individ, der majoriteten finst i Sudan. BirdLife International har klassifisert arten som sårbar ('Vulnerable') og det største trugsmålet mot arten er øydelegging av habitat, uroingar og jakt.
Acura
Acura er eit bilmerke som vert nytta av den japanske bilfabrikken Honda i USA, Canada og Hong Kong. Merket vart introdusert i mars 1986, for å marknadsføre luksusbilar. Lexus var det aller første luksusbilmerket produsert i Japan. Bilmerket vart introdusert i Mexico i 2004, og i Kina i 2006. Det er planar om å utvide Acura til den japanske marknaden i 2008. Før Acura vart lansert i USA i 1986 var japanske bilar meir sett på som økonomiske, driftssikre og ikkje minst billege.
Mange Acura modellar, slik som til dømes NSX, har delteke i motorsportkonkurransar som Super GT, 24-timarsløpet i Le Mans og andre løp.
Kort tid etter at Honda introduserte Acura kom andre japanske luksusmerke som Lexus frå Toyota og Infiniti frå Nissan.
Nice
Nice (oksitansk: Niça [klassisk norm] eller Nissa, italiensk: Nizza, gresk:Νίκαια) er ein by sør i Frankrike ved kysten av Middelhavet mellom Marseille og Genova med eit storbyområde på 933 080 innbyggjarar (1999). Byen er ein stor turistby, og ein av dei største feriebyane på Den franske rivieraen (Côte d'Azur).
Nice ligg i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur, og er ein kommune og préfecture (hovudstad) i Alpes-Maritimes. Nice var tidlegare ein del av den italienske staten Piemonte som i dag er ein del av Italia. Utanfor Nice ligg Cap Ferrat.
Historie
Menneske sette allereie sin spor i Nice for om lag 400 000 år sidan. Forsking har vist at Nice var eit av dei første stadene der menneske byrja og bruke eld. Nice vart grunnlagd for rundt året 350 f.kr av grekarane frå Marseille, som kalla kolonien Nikaia (av Nike på gresk, som er den greske sigersgudinna). 154 f.kr. tok romarane over byen, som busette seg lengre opp ved den noverande bydelen Cimiez.
På 900-talet vart Nice styrt av grevane i Provence og hamna under Amadeus VII av huset Savoy i 1388. På 1700- og 1800-talet vart Nice fleire gonger okkupert av franskmenna, men vart ikkje fullstendig fransk før i 1860, då Napoleon III avslutta ein avtale med huset Savoy.
Kultur og turistattraksjonar
Ein kan framleis merke den italienske innflytinga på byen, mellom anna i gatenamn og på restaurantar. Den lokale dialekten, «niceansk» (fransk: Niçois; niceansk: Nissart) høyrest ut som ein blanding av fransk, italiensk og provensalsk. Han skil seg så pass mykje frå fransk at det stundom vert rekna som eit eige språk. Lokalnyhende på TV vert lese opp på niceansk, men berre ein brøkdel av innbyggjarane kan språket.
Nice har ein heilt egen matkultur der mellom anna socca (ei slags pannekake), pissaladière (ein slags pai), bouillabaisse (fiskesuppe) og salade nicoise er blant spesialitetane.
Kulturlivet er rikt med mange museum. Spesielt kjend er kanskje Matisse-museet, men Chagall-muséet vert òg mykje vitja. Det etniske mangfaldet i byen gjer at det finst mange arabiske, austasiatiske og afrikanske butikkar, markedar og restaurantar i byen. Av turistattraksjonar har ein strandpromenaden La Promenade des Anglais som strekkjer seg langs den lange stranda, Hôtel Negresco som er det mest prestisjefylte hotellet i byen, La Colline du Château der ein finn runinane av eit gamal slott og katedralen Notre Dame. Andre attraksjonar er den russiske katedralen og gamlebyen med det vidkjende markedet.
Nord for Nice byrjar Alpane, og vestover ligg dei fasjonable turistbyane Cannes og St. Tropez, austover ligg Monaco og Menton. Alle desse byane er knytte saman av lokaltog og motorvegar. Den lokale kollektivtraffiken i Nice vert driven av Sunbus (Service Urbain de Nice).
Nice har eitt universitet.
Blålid
Blålid er ei bygd i Kinn kommune i Vestland fylke. Ho ligg på nordsida av Skavøypollen.
Bygda er ein del av poststaden Deknepollen (6718). Denne poststaden omfattar alle bygdene på fastlandet av kommunen inn til Almenning. Postkontoret er no lagt ned, men adressa vert framleis brukt. Området Deknepollen vart saman med bygda Holvik på Vågsøya bydelar i samband med opprettinga av byen Måløy. I bygda ligg det ei skipsbyggjarverksemd med slipp som produserer og vedlikeheld plastbåtar.
Masaki Miura
Masaki Miura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Time of No Reply
Time of No Reply er eit samlealbum som vart utgjeve i 1986. Det inneheld uttak og alternative versjonar av nokre av songane til den britiske musikaren Nick Drake. Songane på albumet er identiske med songane på Fruit Tree CD 4.
Norske pengesetlar
Norske pengesetlar er verdipapir som er eller har vore brukt som betalingsmiddel i Noreg. I dag blir setlar og myntar med påskriven verdi i norske kroner brukt som kontantar i Noreg. Det er Norges Bank som lagar dei norske setlane. Dagens norske myntar og setlar er såkalla fiat-pengar.
Historie
Frå 1877, etter etableringa av den skandinaviske myntunionen, og fram til i dag, har norske pengesetlar omfatta 1000-, 500-, 100- og 50-kronesetlar. I 1994 vart den første 200-kronesetelen utgjeven. 5- og 10-kronesetlar var òg i bruk frå 1877, men vart erstatta med myntar i 1963 og 1983. Setlane er utgjevne i seriar som byrja med serie I i 1877 og gjekk inn i serie VII frå 1994.
Under første og andre verdskrigen og etterkrigsåra i 1917–1925 og 1940–1950 var det mangel på vekslepengar, og 1- og 2-kronesetlar vart trykt som «skiljemyntsetlar». Den første utgåva vart ugyldiggjort i 1926, medan den andre utgåva formelt sett var gyldig heilt til 1999. For fleire detaljar sjå avsnittet om historiske norske pengesetlar nedanfor.
Verdskrigane skapte både eit stort behov for kontantar og ein mangel på metall til å lage myntar av. I 1917 vart det vedteke ein ny lov som opna for 1-krona og 2-krona «skiljemyntsetlar» som svar på ein førespurnad frå Noregs Bank til Finansdepartementet:
Skiljemyntsetlar på 1 krone og 2 kroner vart òg trykt under andre verdskrigen (1940−45) og fram til 1950. Desse vart ikkje gjort ugilde etter krigen. Likevel vart heile serie II som var trykt i perioden 1901−45 gjort ugild den 9. september 1945, og dei som ikkje kunne gjere tilfredsstillande greie for kontantbehaldninga fekk berre avgrensa kompensasjon i nye pengar. Dette vart gjort for å avgrense verknaden av krigsprofitering.
5-krona- og 10-kronesetlar var i bruk frå 1877, men vart erstatta av myntar i høvesvis 1963 og 1983 basert på kost-/nytteanalysar.
Bortsett frå dei første skiljemyntsetlane i 1926 og serie II setlane i 1945 var alle norske setlar frå serie I til og med serie V, inkludert 5- og 10-kronesetlar og dessutan skiljemyntsetlane frå andre verdskrigen, formelt sett gilde – dvs mogleg å veksle inn i Noregs Bank – heilt fram til 1998 (serie I) og 1999 (serie III, IV, V, og dei siste skiljemyntsetlane). 1000- og 500-kronesetlane frå serie V var gilde til høvesvis 2001 og 2002.
Etter sterk inflasjon gjennom 1970- og 1980-talet, trengde ein ein valør mellom 100 kroner og 1000 kroner i tillegg til den på 500 kroner. Den første norske 200-kronesetelen vart utgjeven i 1994. Bruken av 500-kronesetlar og 200-kronesetlar har auka i seinare år, særleg etter at dei vart innført i minibankar. Tilsvarande har 100-kronesetlar vorte delvis fortrengde frå minibankar og bruken har gått ned.
Den mest verdifulle norske pengesetelen har alltid vore 1000-kronesetelen, men verdet på setelen har vorte desimert opp gjennom åra. På 100 år frå 1904 til 2004 har verdet av 1000 kroner gått ned til 1/55 av det han var, frå meir enn 4000 brød til mindre enn 70 brød. ( Prisen på eit brød i 2004 var omtrent 15 kroner, og konsumprisindeksen i nemnde periode auka frå 2,0 til 113,3. ) I dag kan det synast uforståeleg at det skulle vere nytte for så store setlar for over 100 år sidan.
Skiljemyntsetlar (1917-1950)
Kjelde: Noregs bank
Shinzō Abe
Shinzō Abe var ein japansk politikar. Han var statsminister i landet frå 26. september 2006 i eitt år, og på ny frå 26. desember 2012 til 16. september 2020. Abe representerte det liberaldemokratiske partiet.
Abe vart skoten og drepen på eit valarrangement 8. juli 2022. Dette var 2 dagar før det neste parlamentsvalet. Ein mann i 40-åra vart pågripen etter å ha skote Abe med eit heimelaga våpen.
Byen Durango
Durango (Victoria de Durango og òg Ciudad de Durango) er hovudstaden i delstaten Durango i Mexico. Byen har eit areal på 10 041 km² og vart grunnlagd av Francisco de Ibarra i 8 juli 1563.
F-type-asteroide
F-type-asteroidane er ei heller sjeldan gruppe av karbonhaldige asteroidar som passar inn i den breiare C-gruppa.
F-typen er stort sett liknande på B-typen, men manglar vassabsorpsjonstrekka nær 3 μm som hintar til hydrerte mineral, og er forskjellig i den lågare delen av det ultrafiolette spektrumet, bølgjelengder under 0,4 μm.
F-typen og B-typen er ikkje forskjellige under kriteria brukte i SMASS-klassifiseringa, så her er dei i same gruppe under B-typen.
Menneskerettsfråsegna
Ifølgje Guinness Rekordbok er Menneskerettsfråsegna det dokumentet som har blitt omsett til flest språk (omkring 330 språk per 2004).
Den første fråsegna om menneskerettar vart elles vedteken av den franske nasjonalforsamlinga i august 1789, etter den store franske revolusjonen var begynt.
Innleiing
Då det å godkjenne det naturlege menneskeverdet med like og umissande rettar for alle menneske på jorda er grunnlaget for fridom, rettferd og fred i verda,
og då hån og vørdsløyse mot menneskerettane har ført til barbariske handlingar som har skaka samvitet til menneskeætta, er framvoksteren i den verda der menneska skal ha talefridom og trusfridom og vere løyste frå otte og naud, kunngjord som det høgste målet for kvart menneske,
og då det er nødvendig at menneskerettane blir verna om av lover slik at menneska ikkje blir tvinga til å finne den siste utvegen i å gjere opprør mot tyranni og trælekår,
og då det er nødvendig å arbeide for betre tilhøve mellom nasjonane,
og då folka i Dei Sameinte Nasjonane har stadfest trua si i denne pakta, på grunnleggjande menneskerettar, på menneskeverd og på same rett for mann og kvinne, og har vedteke å arbeide for sosiale framsteg og betre levevilkår i større fridom,
og då medlemsstatane har bunde seg til å fremje allmenn vørdnad for pakta og halde seg etter menneskerettane og den grunnleggjande fridomen i samarbeid med Dei Sameinte Nasjonane,
og då denne retten og fridomen må bli godkjend av alle dersom pakta skal bli røyndom,
kunngjer generalforsamlinga
den internasjonale fråsegna om menneskerettane, som skal peike mot eit sams mål for alle folk og nasjonar. Fråsegna må alltid vere i tankane til den einskilde og dei styrande og få dei til å styrkje vørdnaden for rett og fridom gjennom undervisning og oppseding. Dei skal syte for at fråsegna blir allment kjend og etterlevd både i medlemslanda og i tilsynsområda, og arbeide trufast med dette både på nasjonalt og internasjonalt grunnlag.
Artikkel 1
Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør.
Artikkel 2
Kvar einskild har krav på all den rett og fridom som fråsegna nemner, utan skilnad av noko slag på grunn av rase, farge, kjønn, språk, religion, politisk syn eller anna meining, nasjonalt eller sosialt opphav, eigedom, fødsel eller andre tilhøve.
Den politiske stoda, lovverket eller dei internasjonale påboda eit land lever under, kan ikkje vere påskott til at det blir gjort skilnad på nokon i det landet eller området han høyrer til, anten landet har sjølvstende, står under tilsyn, er ikkje-sjølvstyrt eller sjølvstyret er avgrensa på nokon annan måte.
Artikkel 3
Alle har rett til liv, fridom og personleg tryggleik.
Artikkel 4
Ingen skal haldast i slaveri eller trældom. Slaveri og slavehandel av alle slag er forbode.
Artikkel 5
Ingen må torturerast, pinast eller straffast på umenneskeleg eller nedsetjande vis.
Artikkel 6
Alle menneske har krav på at domstolane alle stader godtek dei som rettssubjekt.
Artikkel 7
Alle er like for lova og har krav på same rettsvern, utan skilnad av noko slag. Alle har krav på same vern mot at det blir gjort skilnad på folk i strid med denne fråsegna, og vern mot tiltak som ber i seg ein slik fare.
Artikkel 8
Alle har rett til å få fullgod hjelp frå dei lovlege nasjonale domstolane når det gjeld handlingar som krenkjer den retten den einskilde har fått i grunnlova eller lovverket elles.
Artikkel 9
Ingen må utan lov og rett arresterast, setjast i fengsel eller visast ut or landet.
Artikkel 10
Alle har same rett til å få saka si rettferdig og offentleg granska av ein sjølvstendig og upartisk domstol, både når det er pliktene og retten til den einskilde som skal fastsetjast, og når det er reist klagemål mot han.
Artikkel 12
Ingen skal lide under vilkårleg innblanding frå andre, anten det gjeld hans eigen person, familie, heim, brevskifte, eller åtak på ære og omdøme. Alle har krav på at lova vernar dei mot slik innblanding eller slike åtak.
Artikkel 18
Alle har rett til tankefridom, samvitsfridom og religionfridom. Denne retten gjeld fridom til å endre religion eller tru, og fridom til å målbere sin eigen religion eller si eiga truslære i gjerning og framferd, anten åleine eller saman med andre, offentleg eller privat.
Artikkel 19
Alle skal ha meinings- og ytringsfridom. Denne retten gjeld fridom til å ha meiningar utan innblanding, til å søkje, ta imot og gjere kjent opplysningar og idear gjennom alle dei informasjonskanalar som finst, og på tvers av alle grenser.
Artikkel 22
Kvar einskild medlem i samfunnet har rett til sosial tryggleik, og har krav på at dei økonomiske, sosiale og kulturelle goda, som han ikkje kan vere utan om han skal ha vørdnad for seg sjølv og styrke den personlege karakteren sin, blir løyste gjennom nasjonale tiltak og internasjonalt samarbeid i samsvar med det kvar stat maktar.
Artikkel 24
Alle har rett til kvile og fritid, og dermed til ei rimeleg avgrensa arbeidstid, og til ferie med løn.
Artikkel 28
Alle har krav på å få leve under slike sosiale kår og internasjonale tilhøve at dei fullt ut kan gjere til røyndom retten og fridomen i denne fråsegna.
Boris Tadić
Boris Tadić er ein serbisk politikar fødd i i Sarajevo. Han var vore president i Serbia frå 2004 til 2012.
Tadić leiar det vest-orienterte sosialdemokratiske partiet Demokratska stranka (Det demokratiske partiet). I første omgang av presidentvalet 13. juni 2004 kom han på andre plass med 27,3 % av røystene, bak den nasjonalistiske kandidaten Tomislav Nikolić. I andre valomgang 27. juni vann han med 53,2 % av røystene.
Tidleg liv og familie
Tadić er gift og har to born.
Kielce
Kielce [ˈkjɛlt​͡sɛ] er ein by sentralt i Polen med like over 200 000 innbyggjarar. Han er hovudstad i Święty Krzyż-voivodskapet (sidan 1999) og tidlegare i Kielce voivodskap (1919–1939, 1945–1998). Byen ligg midt i Świętokrzyskiefjella (Heilage Kross-fjella) ved breidda av elva Silnica. Han var ein gong eit viktig senter for kalkstein, og er i dag eit handelssenter.
4. juli 1946 var staden åstad for ein pogrom der antisemittiske polakkar tok livet av 47 jødar i byen, medan 50 vart skadde.
Corpataux-Magnedens
Corpataux-Magnedens er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 687 meter over havet.
Josip Barišić
Josip Barišić er ein tidlegare kroatisk fotballspelar.
Han spela for klubben Shonan Bellmare.
Sendero Luminoso
Sendero Luminoso, Lysande sti, er ein maoistisk peruansk geriljaorganisasjon. Organisasjonen sitt fulle namn er Partido Comunista del Perú - Sendero Luminoso ('Det kommunistiske partiet i Peru - Lysande sti') (PCP-SL eller berre PCP). Organisasjonen er medlem av den maoistiske Revolutionary Internationalist Movement. Leiaren til Sendero Luminoso heiter Abimael Guzmán. Etter at Guzmán vart fengsla i 1992, har organisasjonen hatt lite aktivitet. Peru, Sambandsstatane og EU ser på dei som ein terrororganisasjon.