cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Motorsag
Sverdet
Sverdet er laga av stål og har eit spor som kjeda går i. Breidda på sporet er som oftast 1.3, 1,5 eller 1,6 mm. Enden på sverdet er forma som ein halvsirkel, slik at kjeda kan gå rundt. Tidlega motorsager hadde ofte breie sverd, slik at diameteren på halvsirkelen vart stor. Med breie sverd har lett for å setta seg fast om stokken klemmer. Dette vart tidlegare løyst med å utstyra sagene med bogesverd, men desse er stor og klumpete og høver best for kapping av tynt virke. Ved å ustyra sverdet med ei trinse i enden kan sverdet gjerast tynnare, slik at ein unngår klemming. Jo-Bu Senior hadde eit slikt sverd, og dette var ein av grunnane til at ho vart rekna som betre enn mange av konkurentane.
Kjede
Skjeringa vert utført av ei sagkjede, utstyrt med kvasse skovltenner, fig. 2. Kjeda har knastar som går i eit spor i sverdet. Fig. 3 syner kjeda montert på sverdet. Mellom skovltennene sit ryttarane, som bestemmer kor djupt skovltennene skal skjera. Det er viktig at skovltennene er kvasse og ein bør kvessa kjeda fleire gong per økt, noko som ikkje treng ta meir enn eit minutt eller to. Kvessinga vert utført med ei rundfil. Med jamne mellomrom må òg ryttarane filast med, slik at ikkje skovltennene går for grunt.
Verneutstyr
Bruk av motorsag har ført med seg mange ulykker, spesielt i den fyrste tida då det ikkje fanst verneutstyr. I dag er det vanleg å nytta vernestøvlar og klede som kjeda ikkje kan trenga igjennom, som vist i fig. 1. Kleda vert laga av eit materiale som legg seg i kjeda og hindrar den i å trengja gjennom. Det vert òg nytta hjelm med visir og hørselsvern, Fig. 4.
Når ein arbeider med motorsag hender det av og til at kjeda får tak i ein kvist og kastar sage mot brukaren, noko som kan føra til stygge skadar. For å hindra slik skade har moderne motorsager ei naudstoppbøyle, Fig. 5. Når saga vert kasta oppover skjer dette svært snøgt og brukaren mistar som oftast grepet om handtaket. Handa støyter da mot naudstoppbøyla, som aktiverer ein kjedebrems som får kjeda til å bråstogga. Naudstoppøyla hindrar òg at brukaren får handa ned i kjeda.
Historie
Dei fyrste eksperimenta med å laga trefellingsmaskinar byrja alt på 1800-talet, lenge før det fanst forbrenningsmotorar. Trefellingsmaskina til Hamilton, frå tidleg på 1860-talet er eit døme på ein tidleg konstruksjon. Denne saga hadde ikkje motor, men er likevel interessant i eit historisk perspektiv. Mot slutten på 1870-talet vart det eksperimentert med dampmaskindrivne trefellingsmaskiner, men dei fekk ikkje praktisk betydning.
Tyskland var eit føregangsland, men Sverige og USA var òg tidleg ute. Frå 1910 og utover vart det i Sverige eksperimentert med motorsager. I 1916 var det importert ei tysk motorsag til Bergen, men ho viste seg å vera lite brukbar i praktisk arbeid. Desse tidlege sagene var store og tunge og hadde lite til felles med moderne motorsager. Nokre nytta sirkelsagblad og andre eit svansliknande sagblad med att og fram-gåande rørsle. Det var vanleg med mekanisk overføring frå motoren, som stod på bakken, til skjereapparatet.
Tomannsager
Rundt 1925 kom dei fyrste tomannssagene, som hadde motor og skjereapparat bygd saman til ei eining. Desse var framleis store og tunge og vart berre nytta til felling og kapping. Mot slutten av 1930-talet freista dei svenske førtaka Billeruds AB og Munksunds AB seg med tomannssager med fram og attendegåande sagblad, men utan særleg hell. Det tyske føretaket Stihl var langt framme og i Sverige vart det tala om «Tvåmans Stihlen». Westfelt i Sverige var ein annan pioner. Mange føretak utvikla tomannssager på 1930- og 1940-talet, men dei fleste var store og tunge (40 – 50 kg), lite driftssikre og for kostbare i høve til nytteverdien.
Einmannssager
Det var fyrst då det mot slutten av 40-talet dukka opp einmannssager at bruken av motorsag vart utbreidd. Dei hadde flottørforgassarar, som måtte vriast om når saga vart lagt på sida. Desse sagene vart framleis berre nytta til felling og kapping. Det norske føretaket Jobu var ein av pionerane, med Jobu Senior, med ein masse på berre 17,5 kg.
Utover 50-talet vart det innført mange forbetringar. Ei av dei viktigaste var innføringa av membranforgassar, som fungerte like godt uavhengig av posisjon. Brukaren slapp då å vri forgassaren når saga vart snudd på sida. På grunn av at membranforgassarar òg vart nytta i flymotorar vart dei òg kalla flyforgassarar. Ei anna viktig forbetring var innføringa av sentrifugalkopling, Rundt 1960 var massen kome ned på om lag 10 kg og ein tok til å nytta motorsag til kvisting. Jobu Tiger var ei av dei fyrste sagene som var brukbare for kvisting, men med ei masse på 10,4 kg var ho framleis i tyngste laget. Utover 60-talet kom det lettare sager og det vart vanleg å nytta motorsag til kvisting.
Yasuyuki Iwasaki
Yasuyuki Iwasaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Liv Gulbrandsen
Liv Gulbrandsen er ein norsk barnebokforfattar og medieperson. Ho har tidlegare vore nestleiar i RV, og sat i bystyret i Oslo 2003-2007.
Gulbrandsen debuterte som barnebokforfattar i 2006 med Rebekka : den natta jeg ble født. I 2008–09 var ho programleiar for Barne-TV på NRK. Ho var ei tid marknadsføringssjef i Klassekampen. Frå 2009 var Gulbrandsen dagleg leiar i Norsk Filmforbund og frå mars 2011 dagleg leiar i Leser søker bok.
Gulbrandsen er dottera til dei tidlegare sentrale AKP-medlemane Jorun Gulbrandsen og Tron Øgrim.
Det palestinske området
Det palestinske området er to landområde Vestbreidda og Gazastripa i området Palestina med indre sjølvstyre. Området ligg på land som har vore okkupert av Israel etter seksdagarskrigen, og staten Israel kontrollerer mykje av av aktiviteten i området.
EFTA-landa har handelsavtale med området.
Folketalet i området var i 2008 på 4,1 millionar.
Košice
Košice (tysk Kaschau, ungarsk Kassa, latinsk Cassovia) er ein by aust i Slovakia. Han ligg ved elva Hornád aust i Dei slovakiske malmfjella, nær grensa til Ungarn. Med om lag 235 000 innbyggjarar er han den nest største byen i landet etter Bratislava. Byen er eit økonomi- og kultursenter aust i Slovakia og sete for Košice kraj og Košice sjølvstyrte region, det slovakiske forfatningsdomstolen, tre universitet, forskjellige sokn og andre institusjonar. Byen har eit godt bevart historisk senter med den største gotiske katedralen i Slovakia. Košice fekk byvåpenet sitt i 1369, og er dermed ein av dei første busetnadane i Europa som fekk sitt eige byvåpen.
Historie
Ein har funne spor etter menneske her tilbake til eldre steinalder. Dei første skriftlege kjeldene som viser til Košice er først frå 1230, då han vart kalla Villa Cassa. Etter mongolinvasjonen i 1241, inviterte kong Béla IV av Ungarn tyske kolonistar til å busetje området på ny: Nedre og Øvre Košice vart slått saman på 1200-talet. Dei første byrettane fekk Košicei 1290. Byen voks raskt på grunn av den strategiske plasseringa ved den internasjonale handelsruta til Polen. Han fekk privilegium av kongen for å utvikle handverket, handelen og den generelle utviklinga av byen. Det eldste laug-reglementet vart registrert i 1307. I 1321 vart Košice ein fri kongeleg by etter han styrkte troppane til kongen då det stod på som verst i det blodige slaget ved Rozgony mot Amadé-familien. I 1347 vart Košice den nest viktigast byen av dei frie kongelege byane i Kongedømet Ungarn etter hovudstaden Buda. Som den første byen i Europa fekk Košice sitt eige byvåpen i 1369 frå Ludvig I av Ungarn. Riksdagen som Ludvig I kalla saman til i Košice avgjorde at kvinner kunne få arve den ungarske trona. Sidan starten av 1400-talet hadde byen ei førande rolle i Pentapolitana – eit byforbund av dei fem viktigaste byane nord i kongedømet, Bardejov, Levoča, Košice, Prešov og Sabinov.
Historia til Košice vart dei neste hundreåra påverka av forskjellige dynasti som stridast om den ungarske trona. Władysław III av Polen klarte ikkje å erobre byen i 1441. Leigesoldatane til Johann Giskra frå Böhmen slo den ungarske armeen til Tamás Székely i 1449. Albert, fyrsten av Polen, klarte heller ikkje å erobre byen under ei seks månader lang omleiring i 1491. I 1526 gav byen seg over til Ferdinand I av Det tysk-romerske riket. János Szapolyai erobra byen i 1536 men Ferdinand I tok han attende i 1551. I 1604 okkuperte Stephen Bocskay Košice under opprøret hans mot Habsburgmonarkiet. Giorgio Basta, kommandanten til dei habsburgske styrkane, klarte ikkje å ta byen, men Ferdinand I tok han til slutt i 1606. Stephen Bocskay døydde i Košice den 29. desember 1606. 5. september 1619 erobra Gabriel Bethlen Košice i eit anna antihabsburgsk opprør. Košice var staden der han gifta seg med Katalin Brandenburgi. Den 18. januar 1644 valde Riksdagen i Košice George I Rákóczi som fyrste av Ungarn. I 1657 vart det grunnlagd eit prenteverk og eit gymnasium av jesuittar i byen. Byen vart omleira av kurutsar fleire gonger i 1670-åra og byen gjorde opprør mot den habsburgske keisaren. Opprørsleiarane vart massakrert av soldatane til keisaren den 26. november 1677. Ei moderne femkanta festning vart bygd av habsburgarane sør for byen i 1670. Ei annan opprørsleiar, Imre Thököly, erobra byen i 1682, men den austerrikske feltmarskalken Aeneas de Caprara tok han tilbake 25. oktober 1685. Festninga var øydelagd i 1713.
På 1600-talet var byen i røynda hovudstad i Øvre Ungarn (i 1563–1686 som sete for «Kapteinskapet Øvre Ungarn» og i 1567–1848 som sete for Szepes grevskap (Spiš, Zips). Byen var residens for biskopen av Eger frå 1596 til 1700. Sidan 1657 var han òg sete for det historiske Kassa universitet, som vart forfremma til eit kongeleg akademi i 1777. Det vart omgjort til eit Lågakademi på 1800-talet, og vart lagt ned i 1921. Mot slutten av dei anti-habsburgske opprøra tidleg på 1700-talet dreiv dei austerrikske armeane dei osmanske styrkane tilbake sørover og dei store endringane i landområda skapte nye handelsruter som no gjekk utanom Košice. Byen kom i forfall og gjekk frå å vere ein rik mellomalderby til ein provinsby som hovudsakleg var avhengig av jordbruk. I 1723 vart statuen Immaculata reist der galgen tidlegare stod på Hlavná ulica (Hovudgata) til minne om pesten som råka byen 1710–1711. Bymurane vart øydelagd steg for steg frå seint på 1700-talet til 1856, og berre Skarpretterbastionen stod att med nokre små delar av muren. Byen vart sete for eit eige bispedøme i 1802. Områda kring byen vart åstad for krigshandlingar under revolusjonane i 1848 då den austerrikske general Franz Schlik slo den ungarske armeen her den 8. desember 1848 og 4. januar 1849. Byen vart erobra av den ungarske armeen den 15. februar 1849, men russiske troppar dreiv dei tilbake 25. juni same året. På byrjinga av 1800-talet var det tre fabrikkar og 460 verkstader i byen. I 1840-åra vart det grunnlagd sukker- og spikerfabrikkar. Dei første telegrammeldingane nådde byen i 1856 og jernbanen knytte byen til Miskolc i Ungarn i 1860. I 1873 var der alt samband til Prešov, Žilina og Tsjop (i dagens Ukraina). Byen fekk eit offentleg transporsystem i 1891 då hestar drog trikkevogner rundt om i byen. Trikken vart elektrifisert i 1914.
Etter den første verdskrigen og Austerrike-Ungarn vart byen ein del av Den austslovakiske republikken, som vart erklært i Košice den 11. desember 1918, og tidlegare i Prešov under vern frå Ungarn. 29. desember 1918 gjekk den tsjekkoslovakiske legionen inn i byen og gjorde han ein del av det nye Tsjekkoslovakia. I juni 1919 vart Košice okkupert igjen, som ein del av Den slovkiske sovjetrepublikken, ein was occupied again, as part of the Slovak Soviet Republic, a proletarisk vasallstat under Ungarn. Tsjekkoslovakiske troppar sikra byen for Tsjekkoslovakia i juli 1919, og dette vart stadfesta med Trianon-traktaten i 1920.
Košice vart gjeven til Ungarn under den første Wien-prisen i 1938, og han var ein del av Ungarn fram til tidleg i 1945. Byen vart bombardert 26. juni 1941, noko som førte til at dei ungarske styresmaktene erklærte krig mot Sovjetunionen dagen etter. Den tyske okkupasjonen av Ungarn førte til at alle dei 12 000 jødane i Košice, og ytterlegare 2000 frå omliggande område, vart deporterte i kvegvogner til konsentrasjonsleirar. Byen vart erobra av sovjetarane i januar 1945, og ei kort stund var han hovudstad i det gjenoppretta Tsjekkoslovakia, fram til den raude armeen nådde Praha.
Etter Kommunistpartiet tok over makta i Tsjekkoslovakia i februar 1948, vart byen ein del av Austblokka. Fleire av dagens kulturinstitusjonar vart grunnlagd og store bustadområde vart bygt rundt byen. Det austslovakiske jernverket førte til at folketalet auka raskt frå om lag 60 000 i 1960 til 235 000 i 1991. Før Tsjekkoslovakia vart delt var han den femte største byen i landet. Etter fløyelsrevolusjonen og opprettinga av Slovakia, vart Košice den nest største byen i landet.
Dei schlesiske krigane
Dei schlesiske krigane var ei rekkje krigar mellom Preussen og Austerriket (og deira vekslande allierte) om kontroll over Schlesien. Krigane var ein del av den austerrikske arvefølgjekrigen og sjuårskrigen.
Bakgrunn
Den første schlesiske krigen vert vanlegvis rekna som ein del av den mykje større konflikten om den austerrikske arvefølgja. Oppstarten til krigen var den pragmatiske sanksjonen frå 19. april 1713 der keisar Karl VI ønskte å endre den lovpålagde arverfølgja slik at òg kvinner kunne arve trona. Dette viste seg å vere føretenkt for i mai 1717 vart den eldste dottera hans fødd, og då han døydde i 1740 tok ho over trona i Habsburgmonarkiet som dronning Maria Teresia av Austerrike.
Den pragmatiske sanksjonen vart generelt godteke medan keisaren levde, men då han døydde gjorde både Fredrik II, den nye kongen av Preussen, og kongen av Bayern, Karl Albert krav om at sanksjonen måtte forkastast. Den bayerske kongen gjorde krav på keisartrona, medan Preussen kravde Schlesien, som då var ein del av dei habsburgske områda.
Fredrik II av Preussen baserte kravet sitt på eit brot i Schwiebus-avtalen frå 1537, der dei schlesiske fyrstedøma Liegnitz, Wohlau og Brieg skulle gå i arv til Brandenburg då Piast-dynastiet døydde ut. I 1675 døydde Georg Vilhelm av Legnica, den siste i Piast-familien, men på denne tida vart det ikkje gjort noko krav på dei gamle avtalane, sidan den prøyssiske kurfyrsten vart overtalt til å ta imot ei betaling for å gjere slepp på kravet om området.
65 år seinare fekk Preussen mektige allierte som stilte seg bak det gamle kravet om Schelsien. Preussen fekk støtte frå Frankrike, Bayern og Sverige, samt fleire mindre europeiske statar. Det delte målet med alliansen var å øydeleggje eller i det minste dempe makta til Habsburgmonarkiet og påverknande deira over dei tyske statane. Habsburg var på si side støtta av russarane samt Dei sameinte Nederlanda og Storbritannia/Hannover.
Freden i Breslau 1742
Kartet over Schlesien (til høgre) viser delinga mellom Preussen, Böhmen-Austerrike og Polen etter freden i Breslau i 1742, som enda den første schlesiske krigen.
Den andre schlesiske krigen (1744-1745)
Den andre schlesiske krigen fann stad mellom 1744 og 1745. Austerrikarane hadde tapt Schlesien til Preussen i slaget ved Mollwitz. Denne gongen prøvde austerrikarane under feltmarskalk Otto Ferdinand von Abensberg und Traun å ta Schelsien tilbake. Preussarane var igjen hærført av kong Fredrik II. Slaget ved Hohenfriedberg den 4. juni 1744 vart kjempa på fleire frontar, der kvar del av den prøyssiske hæren kjempa kvar for seg. Sidan saksarane og austerrikarane ikkje klarte å støtte kvarandre gjennom slaget, fekk prøyssarane tid til å organisere seg etter den taktiske feilen og slå fienden. Etter den prøyssiske sigeren følgde ikkje Fredrik etter den tapande hæren. I slaget ved Soor den 29. september 1745 møtte prøyssarane under Fredrik igjen ein austerrikske hær, denne gongen leia av fyrst Karl Aleksander av Lorraine med 39 000 mann. Fredrik prøvde å ta Graner-Koppe frå fyrst Karl, der prøyssarane vart møtt med kanoneld. Prøyssarane vann ein tett og hard kamp. Fredrik var sikker på at krigen mot Austerrike var over, men keiserinne Maria Teresia hadde ikkje gjeve opp. Ho søkt efred med Frankrike og Preussen for å kunne fokusere alt på å slå Preussen og få kontroll over Schlesien att. Fredrik fekk nyss i planane hennar og svarte med å kome ho i forkjøpet. Dette vart kjend som slaget ved Kesselsdorf, som vart vunne av den prøyssiske generalen Leopold I av Anhalt-Dessau. Austerrikarane vart kommandert av Fredrik August Rutowsky.
Underteikninga av Dresden-traktaten den 25. desember 1745 enda den andre schlesiske krigen mellom Austerrike, Sachsen og Preussen. Maria Tereis anerkjende Fredrik den store sin suverenitet over Schlesien mot at prøyssen anerkjende Frans, ektemannen hennar, som tysk-romersk keisar.
Ryosuke Kawaguchi
Ryosuke Kawaguchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1961-1965 er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1961 til 30. september 1965. Stortinget hadde totalt 150 representanter, fordelt med 74 til Arbeidarpartiet, 29 til Høgre, 16 til Senterpartiet, 15 til Kristeleg Folkeparti, 14 til Venstre og 2 til Sosialistisk Folkeparti.
Ryosuke Kawaguchi
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Stortingsrepresentantar 1961-1965
I valkrinsen Vest-Agder vart det halde omval vinteren 1962, utan at det skipla noko på mandatfordelinga.
Etter omval
Frå 2. mars 1962
Fylkesveg 6906
Fylkesveg 6906 går mellom Ausa og Leira i Verdal kommune. Vegen er 5,5 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 165 i Nord-Trøndelag.
San Francisco
San Francisco er ein storby i delstaten California på vestkysten av USA. Byen er den fjerde største i California med kring 800 000 innbyggjarar. Han ligg i nordenden av San Francisco-halvøya som er med og formar San Francisco-bukta. Byen vert utgjort av fleire øyar i bukta i tillegg til Farallon-øyane som ligg 43 km ut i Stillehavet.
Byen er senteret i San Francisco Bay Area, med eit folketal på kring 7 millionar. Han har den høgaste folketettleiken av alle større byar i USA ved sidan av New York City. Dei fyrste europearane som busette seg i San Francisco var spanjolar (1776). Byen fekk ei rask vekst på grunn av gulljakta i California (California gold rush) som tok til i 1848.
Byen vart øydelaga av eit jordskjelv i 1906, men vart raskt bygd opp igjen. Føniksen i byvåpenet representerer San Francisco si attføding frå oska. San Francisco har lenge hatt eit bohemstempel og var ein magnet innanfor undergrunnskulturen ("flower power"). Byen var ein viktig fristad for homofile frå andre del av 1900-talet. Byen var òg senter for internett-satsinga (dot-com-bylgja på slutten av hundreåret.
San Francisco sin Chinatown (kinesarby) har den største samling av kinesarar utanom Kina.
Av kjende landemerke finn ein trikkesystemet (cable cars), Transamerikapyramiden (260 m høy), Golden Gate-brua (1970 m lang) og den tidlegare fengselsøya Alcatraz (nå museum).
Innan sport har byen klubbane San Francisco 49ers i amerikansk fotball og San Francisco Giants i baseball. Byen hadde tidlegare toppklubbar òg i basketball og ishockey, men desse vart flytt til høvesvis Oakland på andre sida av San Francisco-bukta og San Jose i sørenden av bukta.
Gudrun Kløve Juuhl
Gudrun Kløve Juuhl er ei norsk organisasjonskvinne og akademikar. Ho kjem frå Arna utanfor Bergen.
San Francisco
25. februar 2011 snødde det i sentrum av byen for fyrste gong sidan 5. februar 1976.
Gudrun Kløve Juuhl
Juuhl var leiar av Norsk Målungdom frå 2002 til 2003. Frå 2006 til 2007 var ho kvinnepolitisk ansvarleg i arbeidsutvalet i Raud Valallianse. Ho er òg aktiv i kvinnegruppa Ottar.
Juuhl har mastergrad i nordisk frå Universitetet i Oslo og var frå 2008 til 2012 doktorgradsstipendiat ved Høgskolen i Vestfold. Sidan 2012 har ho arbeidd ved Nynorsksenteret i Volda.
Influensavirus A (H5N8)
H5N8 er ein undertype av influensavirus A. Viruset blir rekna for å vere blant dei mindre farlege for menneske. Til forskingsføremål har ein gjerne brukt H5N8 framfor det svært farlege H1N1.
Viruset fører hovudsakleg til influensaliknande symptom i andedragssystemet, blant desse feber, frostkjensle, hovudverk, hoste og veikskap.
Palestina
Namnet Palestina stammar frå filistrane som frå 1100 før kristus utgjorde størsteparten av befolkninga i området omkring Gaza. I år 135 e.Kr. vart den tidlegare provinsen Judæa omorganisert og gjeven namnet Syria Palæstina som provins under det dåverande Romarriket. Palestina var ein del av det britiske palestinamandatet frå 1920 til 1948. I 1922 vart den delen av det britiske mandatområdet Palestina som låg aust for Jordanelva avdelt som kongedømet Transjordania (det noverande Jordan).Staten Israel vart proklamert i 1948 på 78 prosent av den delen av det historiske Palestina som ligg vest for Jordanelva. PLO proklamerte staten Palestina på Vestbreidda og Gaza i 1988 men vart ikkje anerkjend av Israel og den vestlege verda. Dei palestinske sjølvstyresmaktene vart oppretta på avgrensa delar av Vestbreidda og Gaza i 1993 som følgje av Oslo-avtalen.
Området har kyst mot Middelhavet, og grensar mot Egypt, Libanon, Syria og Jordan. Viktige elver og vassdrag er Jordanelva, Tiberiasjøen og Dødehavet. Området Palestina utgjer er eit heilag land for jødedomen, islam og kristendomen. Området står òg sentralt i religionar som bahá’í.
Dekameronen
Dekameronen (Il Decamerone) er namnet på hovudverket til diktaren Giovanni Boccaccio, skriven mellom 1348 og 1353. Verket er rekna som skjelsetjande i europeisk litteratur.
Oppbygging
Boka er bygd opp kring ei rammeforteljing om ti ungdomar, sju jenter og tre gutar, som rømmer frå byen Firenze under Svartedauden. Dei finn seg eit slott langt ute på landet, og for å nytte tida, vel dei å fortelja soger til kvarandre. Forteljinga dekkjer ti dagar, og kvar av dagane fortel kvar av dei ei soge kvar, slik at dei sistpå når talet hundre. Kvar dag vel ungdomane ei dronning eller ein konge, som skal velja kva for emne sogene skal ha, slik at kvar dag har eit særskilt emne. Når dagen endar, dansar dei ein ballata i lag før dei går til kvile.
Første dagen
Emnet første dagen er stilt fritt, og alle fortel kva soge dei sjølve vil. Denne dagen er Pampinea ordstyrar og dronning.
Andre dagen
Filomena er dronning. Emnet er «folk som det etter mykje motgang og mange vonbrot til slutt går godt med».
Fjerde dagen
Filostrato er konge. Emnet er «folk som på grunn av sin kjærleik fekk ein ulykkeleg ende».
Femte dagen
Fiametta er dronning. Emnet er «elskarar, som etter nifse og syrgjelege hendingar til sist oppnår lykka».
Åttande dagen
Lauretta er dronning. Emnet er «strekar som til dagleg vert gjorde av kvinner mot menn eller av menn mot kvinner, eller av menn mot andre menn».
Niande dagen
Emilia er dronning. Forteljingane er fristilte, og kvar får fortelja det dei sjølve set pris på.
Tiande dagen
Panfilo er konge. Emnet er «folk som har gjort eitkvart gjevmildt eller storlyndt, anten i kjærleikssaker eller i andre ting».
Som ein ser, er gutane jamnt delt inn mellom jentene heile vegen, slik at dei står i grupper på tre og tre, med unnatak av første dagen, der pampinea tek ordet. Det har vore hevda at oppbygginga og emnevala har allegorisk samsvar med Divina Commedia, sjølv om ein her fortel om jordiske emne. Mange av sogene er kjende frå fleire land, og kan sjåast som folketradisjon. Seinare har nokre av desse vore nytta som førelegg av mellom anna Hans E. Kinck til skodespel.
Omsetjing
Den fyrste norske omsetjinga er Henrik Rytter si til bokmål frå 1934–35. Den vart gjeven ut på Nasjonalforlaget og illustrert av Arent Christensen. Den mest kjende i dag er Magnus Ulleland si omsetjing til nynorsk, som kom ut på Det Norske Samlaget frå 1969 til 1971.
Ludvig Karsten
Ludvig Peter Karsten var ein norsk kunstmålar. Målarkunsten hans merkar seg ut gjennom bruken av intense fargekontrastar.
Liv og gjerning
Karsten var fødd i Oslo (Kristiania) og oppvaksen der. Faren var ein innvandra murmeister frå Tyskland, ein mann som sanka seg stor formue. Sonen Ludvig gjekk i lære ved Tegneskolen si kveldsundervisning frå han var femten år gammal (1891-95). Deretter studerte han i Roma 1895-96, i München 1896 og 1900, og i Paris 1901 og 1910. Han reiste mykje, besøkte både Italia, Tyskland, Spania, Frankrike, Nord-Afrika og Tyrkia. Frå 1907 hadde han fleire opphald i Son. Om lag frå same tid budde han for det meste i København.
Karsten mottok avgjerande inntrykk frå Edvard Munch, som han trefte fyrste gongen i 1901 i Åsgårdstrand. Han lærte også av dei franske målarane Eugen Carrière (i 1901) og Henri Matisse (i 1910) i Paris. Debuten fann stad på Haustutstillinga i 1901, si fyrste separatutstilling heldt han i 1904 i Oslo.
I samtida vart Karsten sett som den viktigaste norske målaren inspirert av Edvard Munch, og den einaste som hadde eit sjølvstendig uttrykk. Christian Krohg karakteriserer i ein artikkel frå 1910 Karsten som ein av Noregs seks førande impresjonistar. Fram om alt var Karsten ein leiande kolorist i norsk målarkunst. Han var mindre interessert i form, line og motiv.
Til dei mest kjende bileta hans høyrer Sysken (1901), Tæringssyk (1907), Blått kjøkken (1913) og Ved speilet (1914). Karsten laga elles personlege parafrasar etter gamle meistrar, Nedtagelsen etter den spanske målaren José de Ribera fekk mykje åtgaum.
Etter unionsoppløysinga (mellom Noreg og Sverige) fekk Karsten i oppdrag å måle stortingspresident Carl Berner. Han fekk då tildelt atelier med divan i stortingsbygninga. Etter kvart vart det vanleg at Krohg og andre vener vart med Karsten på nachspiel på Stortinget, etter at serveringsstaden Grand stengde for kvelden. Då dette vart oppdaga mista Karsten atelieret.
Karsten omkom ved eit fall i eit hotell i Paris. Han er gravlagd på Vår Frelsers gravlund i Oslo.
Toshihiro Yoshimura
Toshihiro Yoshimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Vissel Kobe og Oita Trinita.
Yasuyoshi Hamba
Yasuyoshi Hamba er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Fylkesveg 6908
Fylkesveg 6908 går mellom Planteskolen og Fleskhus i Verdal kommune. Vegen er 7,0 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 166 i Nord-Trøndelag.
Kinks-Size
Kinks-Size er eit album av det engelske bandet The Kinks frå 1965 som berre vart gjeven ut i Amerika. Det var ein vanleg praksis for plateselskapa i Storbritannia og USA på første halvdel av 1960-talet å gje ut forskjellige plater i dei to landa. Dei amerikanske platene hadde oftare færre spor og færre originale songar, i tillegg til at EP-ar var langt mindre populære i den amerikanske marknaden. I 1965 gav Reprise derfor ut to album i USA, Kinks-Size og Kinkdom.
Dette vart det mest populære Kinks-albumet i 1960-åra i USA (om ein ser bort frå samlealbum). Det nådde 13. plass på albumlista.
Albumet har fått tittel frå den britiske EP-en Kinsize Sessions. Albumet bestod av fire spor frå den britiske EP-en, to songar som ikkje kom med på den amerikanske utgåva av debutalbumet deira og dei to siste singlane deira («All Day and All of the Night» og «Tired of Waiting for You») med B-sider («I Gotta Move» og «Come On Now»).
Desse songane er i dag tilgjengeleg på utvida CD-utgåver av Kinks og Kinda Kinks.
Ladino
Ladino kan òg bli bruka som namn på språket ladinsk i Nord-Italia — sjå ladinsk språk.
Ladino er namnet på ei språkform som er bruka i ordrette omsetjingar av religiøse tekster frå hebraisk og arameisk til spansk eller jødespansk. Karakteristisk for ladino er at kvart ord blir omsett direkte, og at setningsbygnaden dermed følgjer den hebraiske eller arameiske originalen.
I nyare tid — særleg etter andre verdskrigen — blir òg namnet ofte bruka som synonym for jødespansk som talespråk og sekulært skriftspråk.
Muldoanich
Muldoanich er ei av øyane i Barra Isles heilt sør i Ytre Hebridane i Skottland.
Øya er 78 hektar stor og det høgaste punktet på øya er Cruachan na h-àin («middagsåsen») på har ei 153 meter over havet.
Muldoanich ligg om lag 4 km sørvest for Castlebay, den største byen på Barra. Øya er ikkje busett, og det er ikkje faste spor etter busetnad her.
Det internasjonale energibyrået
Det internasjonale energibyrået (IEA) er ein internasjonal organisasjon oppretta i november 1974 for å forebygge forstyrrelsar i oljeforsyningane og for å skaffe til vege informasjon og statistikk om den internasjonale oljemarknaden og andre energisektorar. Subsidiært arbeider IEA med å fremme og utvikle alternative energikjelder, rasjonell energipolitikk og multinasjonalt samarbeid om energiteknologi.
IEA har ein kombinert oljereserve på 4 milliardar fat 1,4 milliardar blir kontrollert av medlemsregjeringane for bruk i naudssituasjonar. IEA brukte av reservane i samband med gulfkrigen i 1991 og orkanen «Katrina» i 2005.
Kvar veke offentleggjer IEA storleiken på lagra av råolje og gass i USA. Desse tala verkar direkte inn på oljeprisen i marknaden.
Erik Hoftun
Erik Hoftun er ein tidlegare norsk fotballspelar og no trenar/leiar innan fotballen. Han arbeider for Rosenborg Ballklub. Hoftun kjem frå Hemne kommune.
Trenar/leiarkarriere
Sidan Januar 2008 har han vore tilsett som assiterande sportsleg leiar i Rosenborg Ballklub, klubben han spela for i nesten heile si spelarkarriere. Under vårsesongen 2008 var Hoftun assistenttrenar for hovudtrenar Trond Henriksen i same klubb. Som sagt blei Hoftun i utgangspunktet henta til klubben som assisterande sportsleg leiar, men då sportsdirektør Knut Thorbjørn Eggen vart sjukmeld og seinare sa opp stillinga som sportsdirektør har Hoftun også har/hatt mange av Eggen sine arbeidsoppgåver. I 2007 kombinerte Hoftun sportssjef-jobb i Bodø/Glimt med å samstundes spele for Adeccoliga-klubben.
Spelarkarriere
I ei årrekkje spelte Hoftun midtstoppar på Rosenborg. Han har og spelt 30 kampar for det norske landslaget. Hoftun er ein av relativt få norske landslagsspelarar i nyare tid som aldri har spela for eit aldersbestemt landslag.
Hoftun starta seniorkarrieren sin i den lokale 3.divisjonsklubben KIL/Hemne. I 1992 reiste han til Molde, der han raskt blei fast inventar på førstelaget. Han spela to sesongar i Molde før han blei kjøpt av Rosenborg i 1994. Som Rosenborg-spelar har Hoftun vore med på å vinne 11 seriemeisterskap, og spelt ei rekkje kampar i Mesterligaen. Heile 6 år på rad - åra 1995 til 2000 vann Erik Hoftun Kniksenprisen som beste forsvarar. Ingen andre aktive fotballspelarar har vunne Kniksenprisen meir enn 3 år på rad, eller meir enn 4 prisar totalt.
Hoftun var med i den norske VM-troppen i Frankrike-VM i 1998, men sat på benken gjennom heile turneringa. Han ville truleg fått spele i EM-sluttspelet to år seinare, men måtte melde fråfall grunna skade.
Hoftun hadde ingen planar om å gje seg som fotballspelar med det første trass i sin høge alder. 20. juli tok Hoftun konsekvensane av lite speletid i Rosenborg og signerte for eliteseriekollegaen Bodø/Glimt. Han spela for Glimt fram til han la opp etter 2007-sesongen.
Karriere som spelar
(Sist oppdatert 31. oktober 2007) * Berre seriekampar.
Karriere som trenar/leiar
(oppdatert 14. juni 2008)
Delstaten Colima
Namnet kjem frå nahuatl Colimotl, som var namnet på ein aztekisk konge.
Fylkesveg 73
Fylkesveg 73 (Fv73) går mellom Trofors og Båfjellmo i Grane kommune.
Yukiya Hamano
Yukiya Hamano er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Albirex Niigata og Honda.
CeBIT
CeBIT er ei datamesse som blir arrangert årleg i Hannover. Tidlegare var datamessa ein del av den generelle Hannover Messe, men frå 1986 har CeBIT vore eit eige arrangement. Namnet kjem frå "Centrum für Büro und InformationsTechnik"
CeBIT blir arrangert av Deutsche Messe AG, som òg arrangerer dei andre messene i Hannover Messegelände.
Den første CeBIT-messa hadde om lag 2100 utstillarar og 334 000 besøkjande, i 1995 var det rundt 6100 utstillarar og 755 000 besøkjande. Andelen "ikkje-profesjonelle" besøkjande var da nærare 30%, og etter dette starta CeBIT med ei re-profesjonalisering.
Dette førte til at besøkstala gjekk ned, men CeBIT fekk stadig betre ry som den leiande IT-messa i verda. I 2008 var talet på utstillarar over 5800 og det var nær ein halv million besøkjande.
Rundt 80% av dei som besøkjer messa, kjem frå Tyskland.
Det blir òg arrangert CeBIT-messer i Istanbul, i Shanghai og i Sydney.
Naoki Kikuchi
Naoki Kikuchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Sigmund Mjelve
Sigmund Mjelve var ein norsk lyrikar. Forfattarskapen hans var prega av motsetnaden mellom aust og vest.
Mjelve var fødd i 1926 i Hubei i Kina. Foreldra hans var misjonærar, og han levde dei første tolv åra av livet i Kina. Han var tilsett i Noregs Bank frå 1946 til 1983, og debuterte som lyrikar i godt vaksen alder, i 1978. Han skreiv i alt 11 diktsamlingar, og ei barnebok. Han redigerte òg ein antologi med kinesisk lyrikk. Hans Dikt i utvalg kom ut i 1994, og Dikt i samling kom ut i 1996. Han mottok Gyldendals legat i 1990 og Brageprisen i 1994.
Mjelve døydde i Moss 26. november 1995.
Talet 32
Talet trettito (32) er eit partal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 31 og før talet 33.
Hyen
Hyen er ei bygd som ligg i Gloppen kommune i Vestland fylke. Innbyggjartalet er ca. 600. Hyen sentrum ligg inst i Hyefjorden, ein sidearm til Nordjord. Busetnaden er i hovudsak spreidd på desse dalføra: Austredalen, Vestredalen og Hyen sentrum. Bygda har vegsamband til kommunesenteret Sandane i aust, til Florø i vest og til Førde i sør.
Talet 32
Ordenstalet som svarar til talet trettito er trettiandre (32.).
Hyen
Hovudnæringa i Hyen er jordbruk, men det vert òg drive med fiskeoppdrett og industri. Den største bedrifta er Brødrene Aa. Dette selskapet utviklar og produserer produkt i armert plast. Subsea vernedeksel, togfrontar og snøggbåtar er typiske produkt som vert levert av Brødrene Aa. Selskapet har røter tilbake til 1947.
Inkasso
Inkasso er eit omgrep for inndriving av gjeld og krav som ikkje er betalt innan forfall, og vanlegvis etter purringar frå opphavleg kravshavar.
Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap
Direktoratet for samfunnstryggkeik og beredskap (DSB) er eit statleg forvaltingsorgan som ligg under Justis- og beredskapsdepartementet. Det vart oppretta 1. september 2003. Direktoratet sitt føremål er å bidra til å hindra tap av liv og verna om helse, miljø, viktige samfunnsfunksjonar og materielle verdiar i samband med ulukker, katastrofar og andre uønskte hendingar i fred, krise og krig. Sivilforsvaret ligg under DSB.
Inkasso
Opphavleg kravshavar kan anten be inkassofirmaet krevje inn beløpet frå skuldnaren, med tillegg av inkassogebyr og så få nettobeløpet. Inkassofirmaet får inkassogebyret. Eller kravshaveren kan selje kravet til inkassofirmaet, altså få eit mindre beløp enn opphavleg krav, men få det med ein gong. I slike høve krev deretter inkassofirmaet inn kravet og tek heile beløpet pluss inkassogebyr sjølv.
Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap
Oppgåver
Direktoratet har oppgåver i samband med førebyggjande arbeid, krisehandtering, utgreiingar og analysar, sivilt-militært samarbeid, øvingar og evaluering og tilsyn.
Inkasso
For å drive inkasso må ein antan ha løyve, inkassoløyve etter inkassolova, eller vere advokat.
Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap
Oppgåver
Direktoratet er leia av ein direktør, for tida (2005) Jon A. Lea, som har åtte einingar/avdelingar under seg. Desse er:
Hovudkontoret til Direktoratet ligg i Tønsberg (frå januar 2005). Direktoratet rår over 20 sivilforsvarsdistrikt, fem sivilforsvarsleirar, fem skular og fem regionkontor for el-tilsyn. DSB har rundt 670 tilsette, av desse er om lag 240 ved hovudkontoret i Tønsberg.
ABCD-statane
ABCD-statane er eit omgrep som vart brukt om dei maktene som førte krigen mot Keisardømet Japan under Stillehavskrigen, og spesielt etter 7. desember 1941. Omgrepet kjem frå dei engelske førebokstavane til desse statane: United States of America, the British Empire, China og Dutch East Indies.
Inkasso
Inkassoverksemd blir regulert av inkassolova med tilhøyrande forskrifter, og er under tilsyn av Finanstilsynet.
Menhir
Menhir er den franske og engelske arkeologiske nemninga på slike reiste steinar frå forhistorisk tid som på norsk vanlegvis vert kalla bautastein. Men ordet menhir (og menhirar) vert òg nytta i norsk arkeologisk samanheng, men då helst om dei store bautasteinane og bautasteinrekkjene som finst i Bretagne i Nordvest-Frankrike, og som vert tidfesta til yngre steinalder.
Det er språket i Bretagne som har gjeve opphavet til nemninga menhir, som kjem seg av bretonsk maen, som tydar stein, hir, som tydar lang, altså lang stein. Det skal visstnok ha vore den franske forfattaren Théophile-Malo de La Tour d'Auvergne-Corret som var den fyrste som bidrog til å gjere «menhir» til eit vanleg kjend omgrep for desse bautasteinane ved å nytte ordet i verket ''Origines gauloises. Celles des plus anciens peuples de l'Europe puisées dans leur vraie source ou recherche sur la langue, l'origine et les antiquités des Celto-bretons de l'Armorique, pour servir à l'histoire ancienne et moderne de ce peuple et à celle des Français'' («Gallarane sitt opphav. [...]»), utgjeve mellom 1792 og 1796.
Fylkesveg 6912
Fylkesveg 6912 går mellom Ydse og Trones i Verdal kommune. Vegen er 3,4 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 169 i Nord-Trøndelag.
Henrik Kaarstad
Henrik Kaarstad var ein norsk skulemann som stod bak oppstarten av Volda lærarskule. Han vart fødd i Innvik i Sogn og Fjordane, men voks opp på garden Kårstad i Utvik dit foreldra flytte då han var barn.
Utanom barneskulen gjekk Kaarstad amtsskulen i Gloppen, to-årig lærarskule på Stord og Hambros mellomskule i Bergen. Han hadde tenkt å studere teologi, men då han i 1886 vart tilsett som styrar ved «Voldens høiere Almueskole», vart det ikkje noko. Sjølv om han ikkje vart teolog, var han heile livet oppteken av og engasjert i kristeleg og sosialt arbeid. Kaarstad var styrar av allmugeskulen til 1892. Då vart skulen nedlagd som følgje av den nye folkeskulelova av 1889. I 1892 vart Kaarstad, som no var gift med Johanne Flote frå Folkestad i Volda, tilsett som lærar og klokkar i Talvik i Finnmark.
I 1893 drog paret attende til Volda og starta privat eit eitt-årig kurs for den lågare lærarprøva. Saman med Aage Stabell starta han i 1895 to-årig privat lærarskule i Volda. Kaarstad løyste i 1908 ut Stabell og vart eineeigar og styrar av skulen. Same året fekk skulen eksamensrett. Då han i åra etter fyrste verdskrigen såg at lærarskulen snart ville verte fireårig, gjekk han i gang med å få reist eit nytt lærarskulebygg. Han fekk kjøpt ei tomt som han kalla «Kåretun». Her stod nybygget ferdig i 1922. Huset vart teikna av arkitekten Øyvin Berg Grimnes. Huset høyrer i dag til Høgskulen i Volda og vert kalla Henrik Kaarstad-huset.
I tillegg til arbeidet i skulen var Henrik Kaarstad samfunnsengasjert. Han var medlem av skulestyret og heradstyret. Ein periode var han ordførar i Volda.
Kaarstad skreiv fleire lærebøker til bruk i lærarskulen. Han var rektor på Volda lærarskule til han døydde i 1927.
Jørgen Aall, den yngre
Hans Jørgen Christian Aall var ein norsk jurist, embetsmann og politikar.
Aall var fødd på Nes jernverk og var son av eidsvollmannen Jacob Aall. Han vart student frå Drammen i 1822. Til å byrje med studerte han filologi, men gjekk over til jus. I 1827 vart han cand. jur., og var deretter fullmektig hos Søren Anton Wilhelm Sørenssen.
År 1829 vart Aall auditør i Bergenske brigade, og attåt dispasjør frå 1838. Frå 1840 var han assessor i Bergens stiftsoverrett. Nokre år var han ordførar i Bergen.
I 1846 vart Aall amtmann i Bratsberg amt. Han budde i Gjerpen, ei tid hadde han kontor på storgarden Borgestad. Aall arbeidde iherdig for å få bygt jarnbane frå Drammen til Skien, og for kanalane i Skiensvassdraget. Han hadde ein stor del av æra for at Skotfosskanalen vart bygt. Denne letta tømmerfløtinga og gjorde at båtar frå telemarksvatna kunne sigle til Skien og til sjøs. Ei byste av han vart i 1897 reist ved slusene på Løveid i Skotfoss.
Aall var ordførar i Bergen 1839-41, 1843-44 og 1846. Han var stortingsrepresentant for Bergen by i 1842 og 1845. I 1842 var han sekretær i kriminallovkomiteen iog i komiteen om embetsgardar, medan i i 1845 var president i Odelstinget og formann i justiskomite nr 2. Aall kom på Stortinget på nytt i 1851, men representerte då Bratsberg amt. Også i 1854, 1859–60, 1862–63, 1864 og 1868–1869 representerte han amtet på Stortinget. Han var frå 1851 stortingspresident på alle desse tinga, med unnatak for det overordentlege storting i 1864, då var han visepresident. Aall var formann for valkomiteen i 1851 og i 1854, for militærkomité nr 2 i 1851, for både fullmaktskomiteen og adressekomiteen i 1854, for vegkomiteen i 1859-60, for militærkomiteen i 1862-63, og for stemmerettskomiteen i 1868-69.
I 1865 var Aall formann i ein kommisjon om Kongsberg sølvverk, og frå 1878 var han formann i hovudskylddelingskommisjonen.
Då Aall i 1877 gjekk av som amtmann, fekk han borgardådsmedaljen i gull. Samstundes gav Stortinget han kr 6 000 kroner i årleg pensjon, «som Anerkjendelse af hans Fortjenester af Fædrelandet».
Aall, som medan han var amtmann i Bratsberg hadde budd i Gjerpen, flytta til Christiania då han gjekk frå embetet. Han døydde i hovudstaden i 1894.
Farge
Farge, let eller lett er namnet gjeve åt menneske si sansing og oppfatning av skilnader i bølgjelengdene åt synleg ljos, det vil seia elektromagnetisk stråling innom bølgjelengdsområdet 380-740 nanometer.
Definisjonane av kvart område er basert på farger som menneske knyter til ein ljosstraum der alle bølgjer har bølgjelengder i det området. Farger me ser i ljoskjelder kjem frå lengdene åt ljosbølgjer dei strålar. Alle andre objekt får farger frå lengdene åt ljosbølgjene dei reflekterer. Eit raudt objekt, til dømes, absorberer alle bølgjelengdene i synleg ljos bortsett frå dei som er i raudområdet. Eit objekt som absorberer alle bølgjelengder vert oppfatta som svart, medan eit objekt som reflekterer alle bølgjelengder med spreiing vert oppfatta som kvitt. Ein spegel reflekterer alle bølgjelengder utan å spreia dei, og menneske oppfattar han difor ikkje som farga.
Fargesyn i menneske
Den biologiske delen av fargefenomenet har opphav i dei to slags synsellene i augo, tappar og stavar. Kvar tapp er kjenneleg for ein spesifikk del av fargespektret. Eit normalt auge har tre typar tappar, fiolettkjennelege tappar (mest sensitive rundt 420 nm), grønkjennelege tappar (mest sensitive rundt 534 nm) og gulkjennelege tappar (mest sensitive rundt 564 nm). Ein tarv alle tre for å kunna sansa alle farger, og eit menneske som saknar ein eller fleire av dei vert fargeblindt.
Stavar er motsett berre vare for skilnader i ljosstyrke og ikkje for fargespektret. Ein trudde difor ein gong at dei ikkje hadde noko rolle i fargesyn, men ein trur no at dei vert brukt i samband med tappar for å skilja fargar når det er mørkt. Ein kan difor sansa den same ljosblandinga som forskjellige farger, om ljoset er sterkare eller svakare.
Den andre steget i prosessen er å oppfatta ei farge frå nyansen. Oppfatninga vert påverka av historia og kulturelle bakgrunnen av observatøren. Ein ser til dømes at farga som nokre kallar «blå» vert oppfatta som «grøn» av andre, og at nokre kulturar ikkje skil mellom farger som for nordmenn er svært ulike.
Oppfatninga av ei farge kan òg verta påverka av andre farger i nærleiken. Denne effekten har vore brukt av nokre kunstnarar, særleg Vincent van Gogh. Fargesyn kan også verta påverka av andre sansar, særleg i folk med synestesi som ofte ser farger når dei høyrer ljod.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1977
Lillestrøm (LSK) vart noregsmeister etter at dei vann over Bodø/Glimt med 1–0 den 23. oktober.
22 648 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Ullevaal Stadion i Oslo. Dommar var Rolf Haugen. Dette var første gongen Lillestrøm vann ein noregsmeisterskap.
Finale
Lillestrøm (LSK) vart noregsmeister etter at dei vann over Bodø/Glimt med 1–0 den 23. oktober. Målskårar for Lillestrøm var Tom Lund som skåra i det 76. minutt.
Lillestrøms vinnarlag:Arne Amundsen, Rune Hansen, Jan Birkelund, Tore Kordahl, Georg Hammer, Tor Egil Johansen, Frank Grønlund, Gunnar Lønstad, Terje Olsen, Tom Lund, Erik Karlsen, Leif Hansen, Frank Tømmervåg og Per Brogeland.
Bodø/Glimts lag:Jon Abrahamsen, Gunnar S. Haare, Truls Klausen, Ernst Pedersen, Arnfinn Helgesen, Arild Olsen, Harald Berg, Anders Farstad, Ove Andreassen, Arne Hanssen og Jakob Klette.
Fylkesveg 6916
Fylkesveg 6916 går mellom Fleskhus og Verdalsøra i Verdal kommune. Vegen er 5,0 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 173 i Nord-Trøndelag.
Naohiro Oyama
Naohiro Oyama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Carl Stamitz
Karl Philipp Stamitz (tsjekkisk Karel Stamic), som seinare endra namnet sitt til Carl, var ein tysk komponist av delvis tjskkisk opphav (mora var tysk). Han var ein virtuos på fiolin, bratsj og viola d'amore virtuoso. Han var den fremste representanten for den andre generasjonen av den såkalla Mannheimskulen.
Han var den første komponisten som spesifiserte ein venstrehands pizzicato (ein viktig virtuos teknikk) i ein komposisjon. Dette skjer i den kjende Bratsjkonserten i D-dur, der passasjane det er snakk om er merkte med ein «0» over notane. Dette skjedde tiår før Paganini gjorde det same med ein «X» over notane.
Som ein god komponist med ulasteleg musikalsk herkomst og trening, vert han særleg hugs for dei melodiøse klarinett- og bratsjkonsertane som framleis vert framførte i dag. Sjølv om han var ein talentfull og produktiv komponist, klarte han aldri å få ei stilling hos ein av dei store fyrstane eller orkestera på den tida. Han døydde i fattigdom som musikklærar i ein liten by. Dei siste leveåra vende han seg mot alkymi for å prøve å lage gull.
Kjelder
''
Ljå
Ljå er ein landbruksreiskap som mest vert nytta til å slå gras med. Ein ljå har typisk eit orv (treskaft) der ljåbladet er festa. Ein ljå med kort orv vert kalla stuttorv, medan ein ljå med langt orv vert kalla longorv.
Langorv vart nytta på innmark, der det var slett nok til at ein kunne slå rette skårar. Ofte gjekk det fleire slåttekarar etter kvarandre. Det var viktig at ljåen var kvass og at ein førte ljåen slik at han skar av graset ved rota. Det vart rekna som stor skam om ein ikkje klarte å halda same tempo som fyrsteslåttekaren og laut hoppa or skåren. Likeeins vart det rekna som viktig at skåren var jamn og at det ikkje stod att gras.
Stuttorv vart nytta til markaslott, der ein laut slå rundt jordfast stein, tuver og røter.
Tomoya Endo
Tomoya Endo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Júbilo Iwata.