cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muktar Edris
Muktar Edris er ein langdistanseløpar frå Etiopia. Han vart verdsmeister på 5000 meter i 2017 og forsvarte meistertittelen under VM 2019.
Ramblin' Rose
«Ramblin' Rose» er ein song frå 1962, skriven av brørne Noel Sherman og Joe Sherman og spelt inn av Nat King Cole.
Andre versjonar
Songen er blitt spelt av mange andre artistar, særleg countryartistar. Sonny James spelte inn songen i juli 1968 og gav han ut fem år seinare på albumet The Gentleman from the South i 1973. Johnny Lee sin versjon nådde 37. plassen på Billboard country-lista i 1977. Året etter fekk Hank Snow sin versjon ein 93. plass på lista. I 1978 gav Johnny Rodriguez ut ein versjon av songen på albumet Love Me with All Your Heart.
Andre innspelingar av songen vart gjort av Charley Pride 1962, Roy Rogers 1962, Billy Vaughn, Louis Armstrong, Bobby Vinton, Engelbert Humperdinck, Paul Anka, Floyd Cramer, Chuck Berry 1967, George Benson, The Mills Brothers, Dean Martin 1973, Marvin Gaye 1976 og Slim Whitman. Det finst ein annan song kalla «Ramblin' Rose». Denne vart spelt inn av Jerry Lee Lewis og MC5 i 1960-åra.
Greifenvatnet
Greifenvatnet (tysk Greifensee) er ein innsjø i kantonen Zürich i Sveits. Innsjøen har eit overflateareal på 8,4 km². Han er 6 km lang og 1,6 km på det breiaste. Innsjøen ligg 435 meter over havet, og er 32 meter på det djupaste. Tilsigsfeltet er på 160 km². Greifenvatnet renn ut i elva Glatt.
Vince Matthews
Vincent Edward Matthews er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar som i 1972 vart olympisk meister på 400-meter, fire år etter han også vann OL-gull med USA i 4 x 400 meter stafett.
Aktiv
Matthews høyrde til toppen i verdseliten på 400 meter allereie i 1967-sesongen. Både i AAU-meisterskapen og panamerika-leikane vart han nummer to på spesialdistansen, like bak verdseinaren Lee Evans.
Ved OL-uttaka sommaren 1968 vart Matthews fjerdemann på 400 meter, noko som gav han plass på stafettlaget til USA. I Mexico-byen gjorde landsmennene Lee Evans, Larry James og Ron Freeman storeslem og vann samtlege medaljar i den individuelle tevlinga over 400 meter under sommarleikane i oktober 1968. Saman med desse tre vann Matthews OL-gull i 4 x 400 m stafett, vinnartida 2.56,1 var verdsrekord i heile 24 år.
Matthews sette personleg rekord med 44,66 sekundar då han vann OL-gull i München, med stoppeklokke fekk han 44,4 i sluttid under OL-uttaka fire år tidlegare.
VM i alpine greiner 2023
Den '''47. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 6. til 19. februar 2023 i Courchevel og Méribel i Frankrike. Det vart tevla i 13 øvingar; seks for menn og tilsvarande mange for kvinner. Dessutan vart arrangert ei utslagstevling i paralellslalåm, ei mannskapsøving med to menn og to kvinner på kvart av laga.
Slalåm
Dato: 19. februar
Høgdeskilnad: 205 m
<br style="clear:both;" />
Storslalåm
Dato: 17. februar
Høgdeskilnad: 450 m
<br style="clear:both;" />
Super-G
Dato: 11. februar
Løypelengd: 1857 m, høgdeskilnad: 590 m
<br style="clear:both;" />
Utfor
Dato: 12. februar
Løypelengd: 3100 m, høgdeskilnad: 945 m
<br style="clear:both;" />
Kombinasjon
Dato: 7. februar
Super-g: løypelengd: 1857 m, høgdeskilnad: 590 m
<br style="clear:both;" />
Parallellslalåm
Dato: 14. februar
Høgdeskilnad: 123 m
<br style="clear:both;" />
Slalåm
Dato: 18. februar
Høgdeskilnad: 198 m
Storslalåm
Dato: 16. februar
Høgdeskilnad: 378 m
Super-G
Dato: 8. februar
Løypelengd: 2204 m, høgdeskilnad: 600 m
Utfor
Løypelengd: 2413 m, høgdeskilnad: 685 m
Kombinasjon
Dato: 6. februar
Super-g: løypelengd: 1818 m, høgdeskilnad: 500 m
Slalåm: løypelengd: 500 m, høgdeskilnad: 198 m
Mannskapsrenn mixlag
Dato: 14. februar
<br style="clear:both;" />
Boccherinifjorden
Boccherinifjorden er ein 33 km lang, isdekt fjord mellom Bennett Dome (i vest) og Shostakovich Peninsula (som ligg søraust for Boccherinifjorden), på sørsida av Beethoven Peninsula og heilt nord i Bach isbrem på Aleksanderøya. Han vart først kartlagd frå flyfoto teken av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon, 1947-48, av D. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey i 1960 og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Luigi Boccherini, den italienske komponisten.
Zughaynah
Zughaynah er ein landsby sørvest i Jemen. Han ligg i Abyan guvernement.
Nordberg kyrkje i Oslo
Nordberg kyrkje ei sekskanta kyrkje i Oslo kommune.
Kyrkja er resultatet av ein lang prosess. Eit ungdomshus vart teke i bruk i 1950 og utgjorde første del av eit kapell som vart vigsla i 1953. Etter at kyrkja vart vigsla i 1962, er dette ombygd og teke i bruk til ungdomsaktivitetar og barnehage. Kyrkja er oppført i murstein og betong og vart vigsla 18. februar 1962. Kyrkja vart restaurert i 2010–11, og jubileum vart feira i 2012.
Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja.
Karl Akre
Akre var son til ein gardbrukar. Han var lærar i Alta frå 1859, lærar og kyrkjesongar i Kjelvik i 1862. Året etter vart han uteksaminert frå Tromsø seminar. I 1865 vart han tilsett som andrelærar ved folkeskulen i Vadsø, fyrstelærar frå 1884. Styrar ved skulen i 1911.
Akre var medlem av bystyret i Vadsø frå 1869 til 1910. Han var formann i skulestyret og forlikskommissær. I 1875 gav han og Ananias Brune ut to nummer av bladet Finnmarkingen på eit landsmål prega av nordnorsk dialekt. Ottar Grepstad meiner Akre «må ha vore ein av dei første folkevalde som sette landsmålet på prent».
Perioden 1886-88 var Akre valkrinsen Hammerfest, Vardø og Vadsø sin representant på Stortinget. Der var han medlem av konstitusjonskomiteen.
Akre døydde i Vadsø i 1912.
Bjarne Lysholm
Bjarne Lysholm var ein norsk lækjar og fabrikkeigar frå Trondheim, med stor interesse for entomologi.
Lorentz Holmgren
Holmgren var ordførar i Kistrand 1869-73 og i Alta 1878-82. Han var 1870-72 medlem av forlikskommisjonen i Kistrand og 1885-87 i Alta. I Alta var han sparebankdirektør og frå 1889 medlem av bystyret i Hammerfest.
Bjarne Lysholm
Lysholm var utdanna lækjar og praktiserte faget i ein del år. Seinare tok han over leiinga av familiefirmaet, brenneri- og destillasjonsverksemda Jørgen B. Lysholm i Trondheim.
I 1904 var Lysholm med å stifte Norsk entomologisk forening. For si interesse og sitt mangeårige arbeid i entomologi vart han utnemnd til heidersmedlem i Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim. Han var og Riddar av St. Olavs orden.
Lorentz Holmgren
Holmgren var 1. representant frå Finmarkens amt på Stortinget 1886-88, medlem av vegkomiteen. Perioden 1892-94 var han varamann for krinsen Hammerfest, Vardø og Vadsø.
Han døydde i Hammerfest i 1909.
Mateja Svet
Mateja Svet er ein slovensk tidlegare skirennar frå Ljubljana som representerte Jugoslavia. Ho vann VM-gull i slalåm i 1989 og tok i alt seks medaljar i VM- og OL-tevlingar i tida 1987-89.
Aktiv
Svet deltok i sitt fyrste verdenscuprenn som sekstenåring og vann to storslalåmrenn i verdscupen i 1986-sesongen, sytten år gammal. Under VM i alpine greiner 1987 i Crans-Montana sikra ho seg tre medaljar; fyrst ein bronse i super-G, så sølv i storslalåm bak Vreni Schneider frå Sveits og til sist ein bronse i slalåm.
Under Vinter-OL 1988 i Calgary tok Svet sølv i slalåm, også då fann ho si overkvinne i Vreni Schneider. Gjennom 1988 var Svet den beste kvinnelege storslalåm-rennaren i verda og vart dermed vinnar av FIS-pokalen 1988 for den greina.
Høgdepunktet for Svet kom i VM i alpine greiner 1989 i Vail i den USA-amerikanske delstaten Colorado, der ho vart verdsmeister i slalåm med klar margin til sølvvinnar Vreni Schneider. I tillegg fekk ho bronsemedaljen i storslalåm-tevlinga, men fyrst etter at den opphavlege bronsemedaljøren, Christelle Guignard frå Frankrike, vart dømd for brot på dopingreglementet.
Svet vann sju verdscuprenn, seks i storslalåm og eitt i slalåm. Den siste sigeren oppnådde ho i Veysonnaz i Sveits den 5. februar 1990. Etter 1990-sesongen la ho vekk konkurranseskia, 21 år gammal.
Andreas Wist
Ole Andreas Wist var ein norsk lærar og stortingsmann frå Inderøy i Nord-Trøndelag. Han representerte Venstre.
Wist var son til ein gardbrukar på Sakshaug i Inderøy. 1865-68 var han huslærar og privatlærar. Folketeljinga frå 1865 viser at han var huslærar på garden Bragstad i heimbygda, ein av elevane på garden var Johannes Bragstad. År 1866 vart han seminarist frå Klæbu. I 1868 vart han tilsett styrar av ein privatskule i Steinkjer. Frå 1876 var han styrar av amtsskulen for Helgeland. Perioden 1881-85 var han samstundes redaktør av Nordlands Folkeblad. Han var medlem av heradsstyret og formannskapet i Mosjøen i mange år.
Wist var 3. representant frå Nordlands amt på Stortinget 1886-88, medlem av budsjettkomiteen.
Han døydde i Mosjøen i 1890.
Halvleiar
Halvleiarar er materiale som berre i noko grad leier elektrisk straum. Dei kan difor sjåast på som ein mellomting mellom leiarar og isolatorar. Halvleiarmateriale vert nytta for å laga diodar og aktive komponentar som transistorar og tyristorar, solseller osb. Det finst mange materiale som vert klassifiserte som halvleiarar, men berre nokre få av desse vert nytta for å laga elektonikkomponentar. Tidlegare vart germanium nytta, men i dag er dei aller fleste halvleiarkomponentar laga av silisium. Nokre få høgfrekvenskomponentar vert laga av gallium-arsenikk (GaAs).
Bohr-modellen
Bohr-modellen er ein tidleg og noko forenkla modell, men han kan likevel nyttast for å forklara korleis halvleiarar fungerer på eit elementært nivå. I Bohr-modellen går elektrona til eit atom i banar, kalla skal, rundt kjernen. Til større avstand det er frå kjernen i atomet til eit elektron, di større energi har elektronet. Kvanteteorien syner at elektron berre kan ha diskrete energinivå, så det er eit energigap mellom dei ulike banane som elektrona går i. Skal n kan maksimalt ha 2n^2 elektron, så skal 1 kan maksimalt ha 2\cdot1^2=2 elektron, skal to kan ha maks 2\cdot2^2=8 elektron, skal tre kan ha maks elektron og så vidare. Koppar, som er ein god leiar har 29 elektron, 2 i skal 1, 8 i skal 2 og 18 i skal 3, slik at det berre er eit elektron i skal 4 (valensskalet). Atoma i metall er plasserte i ein krystallstruktur og på grunn av at tiltrekkingskrafta mellom kjernen og det eine elektronet i det ytre skalet har svært liten er ikkje dei einslege elektrona i det yste skalet, kalla valensskalet, låst til ein kjerne, men flyt fritt rundt i krystallet, i leiarskjiktet. Det er denne eigenskapen som gjer desse materiala til gode leiarar. Isolatorar, derimot har mange elektron i valensskalet og energien som skal til for å frigjera dei frå atoma er svært stor.
Bandgap
Halvleiarar, som germaium og silisium, har fire elektron i valensskalet og kan berre frigjerast ved å tilføra energi, anten i form av termisk energi, eller i form av elektromagensist stråling (foton). Germanium har 32 elektron i bane rundt kjernen, som fyller opp skal 1, 2 og 3, slik at dei siste fire elektrona hamnar i skal 4, som er valensskalet. Silisium, som har berre 14 elektron, har berre 3 skal og dei fire elektrona i valensskalet er i skal 3. Di elektro færre skal eit atom har i di meir energi trengst det for å frigjera elektrona for å løfta dei til leiarbandet. Valendsselektrona i silisium har difor ei sterkare binding til kjernen enn valenselektrona i germanium. Dette gjer at silisium er eit meir stabilt halvleiarmateriale enn germanium, noko som i sin tur fører til at diodar og transistorar har mykje mindre lekkasjestraumar. Figuren til høgre gjev ei grafisk samanlikning av energien som må tilførast for å løfta elt elektron frå valensskalet til leiarsjiktet. Denne energien vert kalla bandgapet. I leiarar overlappar valensskalet og leiarskjiktet, så det er ikkje noko bandgap. I isolatorar er bandgapet så stort at energien som skal til for å løfta elektronane frå valensskalet til leiarsjiktet så stor at materialet vert øydelagt. I halvleiarar kan elektronane tilførast løftast gjennom bandgapet ved at dei får tilført energi frå termisk ekitasjon, frå elektromagnetisk stråling, eller frå ei ytre kjelde som set opp eit elektrisk felt i materialet.
Kovalente bindingar
Halvleiarmateriale er som oftast krystallar og atoma plasserer seg slik i høve til kvarandre at dei fire elektrona i valensskalet vert delt med naboatom, slik at atoma delen ein av dei fire elektrona i valensskalet med eit naboatom. Etter som det er fire elektron i valensskalet oppstår det fire slike kovalente bindingar til fire naboatom. Det er desse bindingane som bind atoma saman til ein krystallstruktur.
Termisk eksitasjon og elektron/hol-par
På grunn av termisk eksitasjon vert nokre elektron tilført nok energi til å verta rivne laus frå valensskalet. Dei vert då til frie elektron i leiarskiktet, samstundes som dei etterlet ein opning i den kovalente bindinga i krystallstrukturen. Denne opningene vert kalla eit hol og fører til ei positiv elementærlading. Frie elektron kan fylla desse hola og nøytralisera ladningane. Men nye elektron/hol-par oppstår heile tida. Det er desse elektron/hol-para som fører til lekasjestraum i diodar og transistorar. Leakasjestraumen akukar med temperaturen til materialet. På grunn av at germanium har mykje svakare binding mellom elektrona i valensskalet og atomkjernene vert det rive laus mange fleire elektron enn i silikon, så germainumkomponentar har mykje større lekasjestraum enn silokonkomponentar. Dei aller fleste halvleiarkomponentane bert difor laga av silisium.
Dopa halvleirarar
Dopa halvleiarar er halvleiarmateriale som er tilsett framande atom på ein kontrollert måte. Dette fører til ei drastisk endring av dei elektriske eigenskapane til materialet.
n-type halvleiarar
n-type halvleiarar er halvleiarmateriale som er tilsett atom med fem elektronar i valensskalet (pentavalente atom), slik at det vert eit elektron til overs. Arsenikk, fosfor, antimon og vismut er typiske dopingmateriale med fem elektron i valensskalet. Når atoma dannar kovalente bindingar vert det i nokre av dei kovalente bindingane eit elektron til overs som ikkje er bunde til atoma i krystallet. På grunn av at det vert avgjeve eit elektron vert pentavalente donoratom kalla donoratom. Desse elektrona dannar frie elektron i leiarsjiktet. På grunn av at elektrona har negativ ladning vert det overskot på negative ladiningar som gjer at materialet leier straum. Det finst òg nokre elektron/hol-par på grunn av termisk eksitasjon, men det er mange fleire frie elektron enn elektroon/hol-par, så desse frie elektrona vert kalla majoritetsbærarar. Tilsvarande vert hol som oppstår på grunn av termisk eksitasjon kalla minioritsbærarar.
p-type halvleiarar
p-materiale vert danna ved at det vert tilført framande atom med tre elektron i valensskalet (trivalente atom). Dette fører til at nokre av dei kovalente bindingane manglar eit elektron og det oppstår eit hol i den kovalente bindinga i krystallet. Desse hola i dei kovalente bindingane kan absorbera eit elektron. Trivalente donoratom vert difor kalla akseptoratom. Bor, indium og gallium er typiske akseptoratom. Når elektron hoppar frå hol til hol i materialet oppstår det ein elektrisk straum. Det finst òg nokre elektron/hol-par på grunn av termisk eksitasjon, men det er mange fleire positive ladningar (hol) enn elektroon/hol-par, så desse hola vert kalla majoritetsbærarar. Tilsvarande vert frie elektron danna på grunn av termisk eksitasjon kalla minioritsbærarar. Majoritetsbærarar i p-materiale er minoritetsbærarar i n-materiale og vise versa.
Fjellkurle
Fjellkurle (Chamorchis alpina) er ei plante i fjellkurleslekta Chamorchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Alkor og Mizar
Alkor og Mizar (Zeta Ursae Majoris, Zeta UMa, ζ Ursae Majoris, ζ UMa) er to stjerner i Karlsvogna i stjernebiletet Den store bjørnen. Dei ligg tett inntil kvarandre, men eit skarpt auge kan skilje dei frå kvarandre. Arabarane nytta desse stjernene som ein prøve på godt syn.
Fjellkurle
Utsjånad
Fjellkurle er ei lita plante, som berre blir om lag 10 centimeter høg. Planta har blomar i grønt eller brunt i eit lite aks, som kan minne om ei lita grønkurle. Ved bakken veks det ein krans av smale blad rett opp, slik at dei når opp til eller over blomane.
Alkor og Mizar
Den tilsynelatande storleiken er 2,23 og spektralklassen er A1V. Eigarørsla til dei to stjernene indikerer at dei flyttar seg i lag og kan indikerer at dei er knytte saman av tyngdekrafta. I 2009 vart det stadfesta at Alkor er ei dobbelstjerne og består av Alkor A og Alkor B (ei raud dvergstjerne). Mizar er eit stjernesystem på fire stjerner, så heile systemet består derfor av seks stjerner. Alkor og Mizar ligg kring 74 000 ± 39 000 astronomiske einingar eller 0,5–1,5 lysår frå kvarandre. Heile seksstjernerssystemet ligg kring 83 lysår frå jorda. Namnet Alkor er arabisk og tyder «Den lille ryttaren» og kjem frå det frå det persisk khwar som tyder «den venelause». Namnet Mizar kjem òg frå arabisk og tyder «livreim» eller «belte».
Det latinske ordtaket Vidit Alcor, et non lunam plenam eller «han såg Alkor, men ikkje fullmånen», blir brukt om ein som er opptatt av uviktige ting, men er blind for hovudsaka.
Fjellkurle
Utbreiing
Fjellkurle veks på kalkrik grunn i fjellet, gjerne på reinrosehei. Eit sørleg utbreiingsområde omfattar dei nordlege delane av Jotunheimen, Trollheimen og Dovrefjell nord til Snåsa. Lenger nord er planta meir vanleg, og veks frå Hattfjelldal til Varangerhalvøya. Frå 2021 er ho komen med på Norsk raudliste for artar som nær truga (NT).
Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn dvärgyxne) og i Finland (EN, finsk namn tunturiorho).
Arne Meidell
Arne Meidell var ein norsk industrimann og høgsterettsadvokat frå Oslo.
Sellemembran
Sellemembranar eller plasmamembranar er biologiske membranar som omgjev ei selle. Dei er sette saman av eit dobbelt lipidlag med eit hydrofobt indre, og slepp ikkje inn ion og polare molekyl. Gram-negative-bakteriar har to sellemembranar, ein indre og ein ytre.
Arne Meidell
Meidell var son til ein høgsterettsadvokat og tok i 1916 sjølv jus-eksamen, advokatløyve hadde han frå 1925. I åra frå 1922 til 1933 var han fyrst disponent, seinare administrerande direktør i AS Lilleborg Fabrikker. Sidan var han frå 1934 generaldirektør i AS Borregaard, seinare også styreformann i selskapet.
Sellemembran
Sellemembranar kan ha mange protein knytte til seg, og det har vore estimert at 30 % av dei proteinkodande gena i menneskegenomet er integrale membranprotein. Mellom desse proteina er protein som kan sleppa inn og ut ion (ionekanalar), vatn (akvaporin) og andre molekyl (til dømes glukosetransportørar ).
Mount Ehrenspeck
Mount Ehrenspeck er eit fjell i Cathedral Peaks, ei gruppe fjelltoppar på austsida av Shackletonbreen i Dronning Maudfjella i Antarktis. Dette fjellet, på 2090 moh, ligg 2 nautiske mil sørvest for Mount Kenney. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Helmut Ehrenspeck, ein geolog med gruppa frå Ohio State University i 1970–71 som kartla området geologisk.
Arne Meidell
Meidell hadde gjennom åra ei mengd tillits- og styreverv, både i banknæringa, industrien og handelsnæringa. Han var 1945-51 formann i Norges Eksportråd.
MS «Hardangerfjord» (1959)
MS «Hardangerfjord», i dag MS «Dicle», er eit motorskip som vart bygd for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap ved Stord Verft i 1959.
Det var i drift for HSD fram til 1982 og gjekk i ruta mellom Odda og Bergen. Skipet kunne frakte 420 passasjerar og 35 bilar. Like før skipet vart seld skifta det namnet til «Hardangerfjord I». Same året vart det seld til Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane som gav båten namnet «Firda». Under dette namnet gjekk ho i rute mellom Sogn og Bergen, eller Nordfjord og Bergen. I juni 1989 vart det seld til Aanen Nilsen Shipping og fekk namnet MS «Brand». Ho vart då nytta som turistskip og sidan hotellskip for verfts- og oljeindustrien. Ho segla under dette namnet til 19. april 2004, då ho vart seld til Kroatia og omdøypt til «Darli».
Terje Halleland
Terje Halleland er ein norsk seljar og politikar frå Ølen. Han har sidan 2017 vore stortingsrepresentant frå Rogaland fylke for Framstegspartiet.
MS «Hardangerfjord» (1959)
I 2009 vart ho seld vidare til tyrkiske eigarar til Saint Kitts og Nevis og fekk der namnet MS «Dicle». Det vart så utflagga til Kasakhstan og vart nytta som hotellskip i Kaspihavet. Skipet er framleis i drift.
Terje Halleland
Perioden 2009-13 var Halleland fyrste vararepresentant til Stortinget for Framstegspartiet i Rogaland, møtte på Tinget i til saman 4 månader. Gjennom stortingsvalet 2017 fekk han fast plass i Stortinget, medlem i Energi- og miljøkomiteen. Han vart attvald for ein ny periode i 2021.
Valtétsi
Valtétsi (gresk Βαλτέτσι) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Arkadía i periferien Peloponnes i Hellas. Valtétsi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Trípoli.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Valtétsi 917 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 75 innbyggjarar.
1944 av Jamala
«1944» er ein song skriven og framført av den ukrainske songaren Jamala. Songen representerte Ukraina og vann Eurovision Song Contest 2016 med 534 poeng, den høgaste poengsummen i tevlinga til då. Ein musikkvideo til songen vart sloppen 21. september 2016.
Bakgrunnen for teksta
Teksta til «1944» tek for seg deportasjonen av tatarar frå Krim på 1940-talet, befalt av Josef Stalin, som hevda tatarane samarbeidde med nazistane. Jamala var særleg inspirert av historia til si eiga oldemor, som var i 20-åra då ho og dei fem borna hennar vart deporterte til Sentral-Asia. Eitt av borna døydde under reisa austover. Oldefaren var bortreist som soldat i Den raude hæren og kunne dimed ikkje verna familien sin.
Songen til Jamala vart særleg aktuell sidan han vart laga og lansert kort tid etter den russiske anneksjonen av Krimhalvøya. Mange av krimtatarane anerkjenner ikkje den russiske annekteringa.
Gary Marker
Gary «Magic» Marker var ein USA-amerikansk bassgitarist og lydteknikar, mest kjend for arbeidet sitt med forskjellige psykedeliske rockeband i 1960-åra.
Keys to Ascension 2
Keys to Ascension 2 er eit dobbeltalbum frå det engelske progressiv rock-bandet Yes, utgjeve i november 1997. Dette albumet inneheld ein CD med konsertopptak frå Edward's Fremont Theatre i San Luis Obispo i California, innspelt under tre konsertar 4.-6. mars 1996. Dette er dei attverande konsertopptaka frå det føregåande albumet Keys to Ascension. CD nummer to inneheld fem nye studioinnspelingar.
Rick Wakeman ynskte at studioinnspelingane skulle utgjevast som eit eige album, og Anderson hadde forslaget til albumtittelen, Know. Men då Keys to Ascension 2 endeleg vart utgjeve hadde Wakeman allereie forlate bandet igjen. Dei til saman sju nye studiolåtane frå dei to Keys to Ascension-albuma vart seinare utgjeve samla på albumet Keystudio.
Albumet kom på 62. plass på UK Albums Chart i Storbritannia.
Kjelder
''
Yes
Gary Marker
Som bassist var han medlem av Rising Sons frå 1964 til 1966, i lag med Ry Cooder og Taj Mahal. På denne tida vart han ven med Don Vliet, betre kjdn som Captain Beefheart. Han spelte med Beefheart and the Magic Band ved fleire høve, men var aldri fast medlem i bandet. Marker var involvert i innspelinga kring Safe as Milk, men ingenting av det han spelte på kom med på den endelege utgåva.
To andre band han har vore involvert i er The Jazz Folk og The New World Jazz Company.
Martin Lauer
Karl Martin Lauer var ein tysk friidrettsutøvar og popsongar frå Köln. Han vart europameister i 110 meter hekk i 1958 og vann olympisk gullmedalje i 4 x 100 meter stafett i 1960. Åra 1962-68 song han inn fleire musikk-plater som vart omsett i store opplag i heimlandet.
Idrett
Lauer vart nummer fire på korthekken og nummer fem i tikampen under dei olympiske leikane i Melbourne. I 1958 vann han ein suveren siger i 100 m hekk ved friidretts-EM i Stockholm, slo nestemann med fire tidels sekund. Den 7. juli 1959 forbetra han verdrekorden i øvinga til utrulege 13,2 sekundar under eit stemne i Zürich, ein rekord som ikkje vart sletta før enn i 1972. I sommarleikane 1960 i Roma vart Lauer atter nummer fire i 110 m hekk, med same tid som bronsevinnaren. Tre dagar seinare sprang han ankeretappen for eit tysk mannskap som tangerte verdsrekorden i 4 x 100 meter stafett og vann den olympiske gullmedaljen i øvinga, etter at USA, som hadde same tid, vart diskvalifisert for vekslingsfeil. Dei andre på det tyske laget var Bernd Cullmann, Armin Hary og Walter Mahlendorf.
Musikk
Like etter Sommar-OL 1960 var over, vart Lauer blodforgifta og låg på sjukehus i mange månader. Ein kronisk beinskade hindra han sidan å drive idrett. I staden fekk han kontrakt med plateselskapet Polydor som gav ut nokre plater der Lauer framførte nordamerikanske country-songar i tysk språkdrakt. Perioden 1962-66 var songane ofte på dei vesttyske hit-listene, skal ha seldt minst 6 millionar stykk.
1944 av Jamala
Bakgrunnen for teksta
Refrenget i songen vert sunge på krimtatarsk og hentar ord frå ein lokal folkesong kalla «Ey, güzel Qırım». Jamala høyrde oldemora synge songen, og den handlar om ei tapt ungdomstid som ikkje kunne haldast til i heimlandet. Blant instrumenta som vert brukt i songen er ein duduk. Jamala syng også songen delvis på mugham, ein særeigen vokalstil i regionen.
Vegen mot Eurovision Song Contest
Jamala vann den ukrainske finalen vinteren 2016 og vart dimed Ukrainas representant til Eurovision Song Contest 2016 i Stockholm.
I eit intervju med radiokanalen Radio Free Europe i februar 2016 uttala Jamala at songen minna ho om hennar eigen familie som framleis lever på Krim. Ho sa vidare at etter den russiske annekteringa av Krim i 2014 bur «krimtatarane no i eit okkupert område». Teksta til songen omhandlar likevel ikkje anneksjonen i 2014. Enkelte russiske politikarar og dei russiske myndigheitene på Krim skulda likevel ukrainske myndigheiter for å bruke songen til «å fornærme Russland». I mars 2016 uttala Den europeiske kringkastingsunionen på Twitter at korkje tittelen på songen eller tekst var å rekne for som politisk – og dimed i samsvar med tevlingsreglane.
Sigeren og etterspelet
«1944» deltok i den andre semifinalen torsdag 12. mai som nummer 14, etter Danmark og før Noreg. I semifinalen kom Jamala på andreplass, bak australske Dami Im med «Sound of Silence», og Ukraina kvalifiserte seg dimed til finalen laurdag 14. mai.
I finalen deltok Jamala som nummer 21 av 26, etter Latvia og før Malta. Etter at juryavrøystinga var over, låg Jamala på andreplass, bak Australia. Russland var nummer fem. Etter juryavrøystinga vart telefonrøystene offentleggjorde. Her vart Australia nummer fire, og til slutt stod det mellom Ukraina og Russland. I den nervepirrande avslutningen tok Ukraina sigeren, sjølv om Russland hadde fått flest poeng frå tv-sjåarane i Europa. Ukraina vart nummer to i telefonavrøystinga, men fekk flest poeng samanlagt av juryane og telefonrøystene. Dette var den andre sigeren til Ukraina i Eurovision Song Contest.
Etter sigeren meinte fleire russiske medium at sigeren både var «provoserande og politisk», og også utanlandske og norske medium meinte tevlinga hadde mista uskylda då «1944» vann. Sigeren førte til at Ukraina fekk arrangere Eurovision Song Contest i 2017.
Fjellkurleslekta
Fjellkurleslekta (Chamorchis) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Artar i Noreg
Fjellkurleslekta har ein einaste art, som lever i Noreg:
Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som nær truga (NT).
Atropin
Atropin er eit lækjemiddel som vert framstelt av belladonnaplanta (Atropa Belladonna) og er ein potensielt giftig medisinsk urt. Atropin kan brukast til handsaming av ei lang rekkje lidingar: Det lammar visse nerveendar og virkar avslappande på innvollsmuskulatur. Det kan òg brukast til å turka ut lunge og strupe før narkose. Det verkar utvidande på pupillane og vert difor brukt som augedropar i forkant av augeundersøkingar og ved handsaming av regnbogehinnebetennelse. Det kan òg verka lindrande ved astma og kikhoste og kan nyttast ved enkelte tilfelle av soppforgiftning. Atropin er òg motgift ved nervegass.
Atropinets vanlegaste biverknader er nedsetting av spytt- og svetteproduksjonen og hemmar dermed auget si tilpasning til syn på nært hald – altså akkomodasjonsrefleksen.
Que me quiten lo bailao
«Que me quiten lo bailao» (spansk, direkte omsett 'Måtte dei ta frå meg det eg har dansa', tyder 'Dei kan ikkje ta frå meg gleda') var det spanske bidraget i Eurovision Song Contest 2011. Tekst og melodi var skrivne av Rafael Artesero og songen vart framført på spansk av Lucía Pérez.
Honey Pie
«Honey Pie» er ein song av The Beatles frå dobbeltalbumet deira The Beatles (White Album) frå 1968. Han er skriven av Paul McCartney, men på vanleg vis tilskriven Lennon/McCartney. Produsent er George Martin.
Trass i at tittelen er lik, har songen ingenting å gjere med songen «Wild Honey Pie» frå same album.
Songen er ei direkte hyllest til britisk music-hall-musikk, slik rockegruppa Slade gjorde i songen «Find Yourself a Rainbow», og teksten handlar om ei kjend skodespelarinne, kjend som den hyperkarismatiske Honey Pie og elskaren hennar som ønskjer at ho skal kome til han i England. Føresetnaden, at ein beskjeden kjæraste ber for at hans kjæraste skal kome tilbake, er ofte typiske for songtekstar frå tidlegare popsongar nytta i musikkhallane. For å skape illusjonen av gammal, nostalgisk song er det lagt på skrapingar frå ei 78-tommarsplate i opninga.
McCartney skreiv songen for den framtidige hustrua hans, Linda Eastman, som representerer Honey Pie-figuren. McCartney spurte òg om Eastman, som hadde suksess i USA som fotograf, om å Sail across the Atlantic / To be where you belong og kome til han i England.
Charles Manson
Charles Manson hadde ei anna feilaktig tolking, som han hadde med fleire av songane på albumet, om at teksten tydde at The Beatles ville at han skulle kome til England slik at ein rasekrig kunne starte i USA. Sjå òg «Piggies».
Andre versjonar
I 1977 lagde John Pizzarelli ein versjon av songen for albumet Our Love is Here to Stay. Denne versjonen hadde eit arrangement for storband ved Don Sebesky som tydeleg demonstrerer røtene til songen.
Den kanskje mest merkelege framføringa var med Dom De Luise i spelefilmen Sextette frå 1978, som omfatta ei komisk steppdansing på eit piano.
Øystein Sunde har laga ein norsk versjon av songen kalla «Honningblomst». Den finst på hans LP-plate 1001 fnatt (CBS S-64183) (1970). Produsent var Mikkel Aas.
Songen er òg blitt spelt av Alan Klein (1969), Barbra Streisand, The King's Singers, Don Partridge, The Golden Gate Quartet, Tuck & Patti, The Pixies og John Pizzarelli.
Ostermiething
Ostermiething er ein kommune i distriktet Braunau am Inn i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 21,8 km² og i kring 3 300 ibuarar. Landsbyen Ostermiething har knapt 2 200 ibuarar, folkesetnaden elles fordeler seg på 10 små og mindre grender. Kommunesenteret ligg 423 meter over havet.
60% av arealet vert nytta til landbruk, 26% er dekt av skog.
Brahmsfjorden
Brahmsfjorden er ein 46 km lang, isdekt fjord på nordsida av Beethoven Peninsula på Aleksanderøya mellom Harris Peninsula og Derocher Peninsula, medan neset Mazza Point ligg like nordaust for fjorden og Mount Grieg ligg like søraust for botnen av Brahmsfjorden. Han vart observert frå lufta og først kartlagd av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947-48, og kartlagd på ny frå flyfoto av Derek J.H. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey i 1960. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Johannes Brahms, den tyske komponisten.
Helpfau-Uttendorf
Helpfau-Uttendorf er ein kommune i distriktet Braunau am Inn i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 26,3 km² og i kring 3 500 ibuarar. Landsbyen Uttendorf har 13-1400 ibuarar, folkesetnaden elles fordeler seg på 20 små og mindre grender. Kommunesenteret ligg 419 meter over havet.
63% av arealet vert nytta til landbruk, 26% er dekt av skog.
Den britiske tronfylgja
Den britiske tronfylgja er ei liste over personar med arverett til den britiske trona.
Liste over den britiske tronfylgja
Noverande monark: H.K.H. Prins Charles av Wales
Harry Potter og dødstalismanene - del 1
Harry Potter og Dødstalismanene - Del 1 er ein britisk fantasyfilm frå 2010, regissert av David Yates.
Handling
I 1997 fortel Magiministeren Rufus Grimst trollmannsmedia at departementet fortsatt er sterkt og har makt, sjølv om fyrst Voldemort vinn styrke.
Severus Slur besøkjer Malfanghus og informerer Fyrst Voldemort og dødsetarane hans om Harry si avreise frå Hekkveien 4. Voldemort krev Lucius Malfang sin tryllestav, sidan Voldemort sin eigen tryllestav ikkje kan brukast til å drepe Harry, fordi dei er «tvillingar».
I mellomtida samlar Føniksordenen seg i Hekkveien og eskorterer Harry i tryggleik. Ved hjelp av Polyksir forvandlar seks medlemmar i Ordenen seg om til Harry-ar. I løpet av flyturen til familien Wiltersen sin heim, Hiet, blir alle tatt i bakhald av Dødsetarar. Dødsetarane myrdar Galøye Bister og Harry si ugle, Hedvig, og skadar Frank Wiltersen. I Hiet får Harry ein visjon om at stavmakaren Olivander blir plaga av Voldemort, som hevdar at Ollivander hadde loge for han ved å seie at den einaste måten Voldemort kunne drepe Harry var ved hjelp av tryllestaven til ein annan person. Harry prøvar å forlate Hiet tidleg av di han må finne malacruxane så kjapt som mogleg, men Ronny overtaler han til å bli ei stund til fordi dei vil trenge Hermine på ferda.
Grimst kjem til Hiet og gir Ronny, Hermine og Harry tre gjenstandar Albus Humlesnurr har testamentert til dei. Ronny får Humlesnurr sin Utslukkar, Hermine får ein kopi av Skalden Skurres historier, og Harry får den fyrste Gullsnoppen han nokon gong fanga i ein rumpeldunkkamp. Grimst avslørar at Harry var testamentert Griffingsverdet òg, men ministeren seier at Humlesnurr ikkje hadde rett til å gi bort sverdet, og at det uansett er sakna.
Nokre dagar seinare tar dødsetarane kontroll over departementet og myrdar Grimst. Dei brukar myndigheita si til å forfølgje gompefødde hekser og trollmenn. Så forstyrrar dei bryllaupet til Rulle Wiltersen og Fleur Delacour. Harry, Hermine og Ronny ekstiverar til London og finn ly i Grimolds plass 12. Der oppdagar trioen at "R.A.S." frå den falske malacruxmedaljongen er Regulus Arcturus Svaart, den yngre broren til Sirius Svaart. Krynkel, husnissen til familien Svaart fortel dei at Mundungus Styrfeder stal den verkelege medaljongen. Krynkel og Noldus pågrip Styrfeder, som avslørar at Dolorosa Uffert har medaljongen. Ved hjelp av Polyksir infiltrerer trioen departementet og klarar med hell å hente medaljongen. Trioen flyktar ut i villmarka for å ikkje avsløre Grimolds plass 12 for Jugullus, ein Dødsetar som heng seg på Ronny når trioen immiverar vekk frå departementet. Trioen veit ikkje enno korleis dei kan øydeleggje malacruxen, så dei byter på å gå med har for å svekke medaljongen si vondarta makt. Harry ser ein visjon av Voldemort som avhøyrer Gregorovitsj, ein kjend tryllestavmakar som hevdar at ein tenåringsgut hadde stole den legendariske Oldstaven frå butikken hans, og at han ikkje hadde den sjølv. Medan Ronny ber medaljongen, blir han overvelda av mistanka om at Harry og Hermine er forelska, og han forlèt dei i villmarka. Harry og Hermine bestemmer seg for å dra til Gudriksdal, der dei besøkjer grava til Harry sine foreldre, og huset der dei blei drepne. Dei besøkjer òg Bathilda Bang, som kan ha Griffingsverdet, som dei meiner kan øydeleggje malacruxane. Bathilda viser seg i staden å vere Voldemort sin slange, Nagini. Ho har vore inni liket av Bang. Hermine knekker ved eit uhell tryllestaven til Harry medan dei flyktar inn i Dean-skogen, der Hermine identifiserer den mystiske tjuven Harry har sett i visjonane sine om Gellert Grindelwald.
Trioen flyktar ut i villmarka igjen, men Hukarar følgjer etter og jagar dei. Dei blir fanga og tatt med til Malfanghus. Bellatrix DeMons fengslar Harry og Ronny i ein kjellar der dei oppdagar Lulla, Olivander og gnomen Klotak. Bellatrix torturerer Hermine for informasjon om korleis dei fekk tak i Griffingsverdet. Etter at Noldus immiverer for å redde dei, følgjer ein kort kamp, der Harry duellerer og avvæpnar Draco. Noldus blir drepen av Bellatrix med ein dolk og hovudpersonane klarar å flykte til Skjellhytta. I mellomtida bryt Voldemort seg inn Humlesnurr si grav, tar Oldstaven og kastar ein trylleformel inn i himmelen som teikn på siger.
Kjelde
ハリー・ポッターと死の秘宝
Bobby Emmons
Bobby Gene Emmons var ein USA-amerikansk klaverspelar og låtskrivar. Han ar aktiv som studiomusikar i Memphis i Tennessee for artistar som Elvis Presley, Willie Nelson og mange andre frå 1950-åra. Av songar han skreiv finn ein «Luckenbach, Texas (Back to the Basics of Love)», skriven med Chips Moman og innspelt av Waylon Jennings, og «Love Me Like You Used To», skriven i lag med Paul Davis og innspelt av både Johnny Cash og Tanya Tucker. Blant innspelingane han deltok på i 1960- og 1970-åra finn ein Elvis Presley sin «Suspicious Minds» og «In the Ghetto», Dusty Springfield sin «Son of a Preacher Man» og Neil Diamond sin «Sweet Caroline». Han spelte òg på mange av albuma og turneane til Willie NElson og turnerte internasjonalt med The Highwaymen.
Charlotte's Web (1973)
Charlotte's Web (norsk tittel Charlottes tryllevev) er ein amerikansk teiknefilm frå 1973, produsert av Hanna-Barbera Productions og Sagittarius Productions. Filmen er basert på E.B. White si klassiske barnebok med same namn frå 1952. Dei originale stemmene i filmen har mellom andre Debbie Reynolds, Paul Lynde og Henry Gibson.
Ein oppfølgjar til filmen laga for video og DVD, Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure (norsk tittel Wilburs store eventyr), kom ut i 2003. I 2006 vart forteljinga filmatisert på nytt.
Cyberforsvaret
Cyberforsvaret er Forsvaret si avdeling for etablering, drift og vern av Forsvaret sitt IKT-system og kommunikasjonsinfrastruktur.
Cyberforsvaret har ei særskild rolle i å vera pådrivar for digitaliseringa av Forsvaret; både for å utnytta teknologi som kan auka Den operative evna til forsvaret, og for å hausta økonomiske gevinstar gjennom moderniseringa av Forsvaret.
Cyberforsvaret er ansvarleg for å etablera og oppretthalda Forsvaret sitt handlingsrom i cyberdomenet – det digitale rom – og for å verna Forsvaret sitt IKT-system mot digitale truslar frå eit breitt spekter militære og sivile aktørar.
Cyberforsvaret er avhengig av variert kompetanse for å løysa oppdraga sine. Følgjeleg består organisasjonen av vernepliktige mannskap, lærlingar, militære og sivile cyberingeniørar og sambandspersonell og dessutan operativt militært personell.
Organisasjonen har omtrent 1200 tilsette fordelt på over 60 faste lokalitetar, kor hovudtyngda er plassert på Kolsås og Jørstadmoen. Ein målsetting er å fremja cyberrommet som fysisk operativt striddomene. Cyberforsvaret har ikkje ansvar for sivil infrastruktur, men kan yta bistand til aktørar som har dette, slik som NorCERT.
Cyberforsvaret vart offisielt etablert 18. september 2012 etter at regjeringa i langtidsplanen for Forsvaret hadde foreslått at avdelinga Informasjonsinfrastrukturen til forsvaret skulle endra namn til Cyberforsvaret og få status som eige forsvarsgren.
Avdelingar
Cyberforsvaret​ består av seks avdelingar, i tillegg til sjef CYFORs stab og operasjonssenter: Cyberforsvarets CIS-regiment (CCR), Cybersikkerhetssenteret (CSS), Cyberforsvarets våpenskule (CVS), Cyberforsvarets IKT-tenester (CIKT), Cyberforsvarets base- og alarmtenester (CBA) og Cyberforsvarets digitaliseringsavdeling (CDA)
Cyberforsvarets CIS-regiment (CCR)
Driftar den nasjonale kommunikasjonsinfrastrukturen til Forsvaret, etablerer sambandsystem for Forsvarets operasjonar nasjonalt og internasjonalt og støttar Forsvarets operasjoner med IKT-system. Gjennom Cyberforsvarets operasjonssenter leier CIS-regimentet også Cyberforsvarets taktiske operasjonar for Forsvarets operative hovudkvarter.
CCR har personell rundt om i Noreg, men leiinga sitt på Kolsås utanfor Oslo. 1. august 2018 vart CIS-regimentets leiing og operasjonssenter flytta til Jørstadmoen utanfor Lillehammer.
Cybersikkerhetssenteret (CSS)
Cybersikkerhetssenteret er ansvarleg for tryggleiksmessig overvåking av Forsvaret sitt IKT- og sambandsystem, for å hindre inntrenging i desse og stoppe cyberangrep mot Forsvaret. CSS er vidare ansvarleg for å analysere cyberhendingar retta mot Forsvaret og å setja i verk naudsynte operative mottiltak for å sikre integriteten til Forsvaret sitt IKT-system.
CSS er lokalisert på Jørstadmoen utanfor Lillehammer.
Cyberforsvarets IKT-tenester (CIKT)
CIKT er ansvarleg for sentral drift av Forsvaret sitt IT-system og nettverk. Dei har eit særskilt ansvar for å sikre stabil og føreseielegdrift av systema Forsvaret er avhengig av for både operasjonar og forsvarleg forvalting. CIKT har òg eit ansvar for drift og utvikling av forvaltingssystema til Forsvaret. CIKT er lokal koordinerande myndigheit for Kolsås og Eggemoen.
CIKT har personell på Kolsås, Oslo, Lillehammer, Haakonsvern, Bodø og på Romerike.
Cyberforsvarets base- og alarmtenester (CBA)
CBA er ansvarleg for operasjonsstøtte til Cyberforsvarets avdelingar og for overvaking av Forsvaret våpentransportar og innbrottsalarmar knyte til våpen- og ammunisjonslager, og dessutan alarmar knytte til HMS-hendingar. CBA er vidare lokal koordinerande myndigheit for Lillehammer og ansvarleg for basedrifta på Jørstadmoen leir.
CBA har personellet sitt på Jørstadmoen og Haakonsvern.
Cyberforsvarets våpenskule (CVS)
Cyberforsvaret våpenskulen varetek fagansvaret innanfor sjef Cyberforsvarets fagmyndigheitsområde og utviklar reglement og konsept. Våpenskulen utdannar cyberteknikarar og er ansvarleg for Cyberforsvarets bidrag til investeringsverksemda til forsvarssektoren.
CVS har tyngdepunktet sitt på Jørstadmoen utanfor Lillehammer, men har òg personell på Rygge, Kjevik, Haakonsvern, Rena og i Bodø.
Cyberforsvarets digitaliseringsavdeling (CDA)
CDA vart etablert 1. januar 2022 for å sikra at Cyberforsvaret tek ei aktiv rolle som rådgivar, pådrivar og legg til rette for digital utvikling og innovasjon i forsvarssektoren. Avdelinga jobbar etter prinsippet om at brukarane og IKT-verksemda saman skal digitalisera sektoren gjennom smidige metodar og auka fokus på brukarinvolvering. CDA har òg sentralt ansvar for drift utvikling av forvaltningssystema til Forsvaret.
Erlend Larsen
Erlend Larsen er ein norsk flygar og politikar frå Stokke i Vestfold. Han har sidan 2017 representert Vestfold fylke/valkrins på Stortinget, vald for Høgre.
Frå 1984 til 2005 var Larsen tilsett i infanteriet i Forsvaret, dei fyrste åra på heiltid. Sidan var han områdesjef i Heimevernet i ni år. I 1993-94 var han med Norbatt i Libanon. Larsen var flygar 1989-93 i Norsk Flytjeneste og 1994-2011 i Widerøe Norsk Air + Widerøes Flyveselskap. Han har gitt ut ni bøker på E-forlag.
Energimontør
Energimontør er ein handverkar som jobber med alt frå kraftstasjonen der det blir produsert elektrisitet og fram til forbrukaren. Utdanninga til å blir energimontør i Noreg er 2 års skulegang, VG1 Elektrofag og VG2 Elenergi. Deretter er det 2,5 års læretid i bedrift med avsluttande fagprøve.
Erlend Larsen
Larsen var ordførar i Stokke kommune frå 2011 til då Stokke i 2016 vart slått saman med kommunane Andebu og Sandefjord.
Til stortingsvalet 2017 var Larsen Høgre sin tredjekandidat i Vestfold. Då partiet gjorde eit framifrå val kom han inn på Stortinget, der han i fireårsperioden hadde plass i Helse- og omsorgskomiteen. Ved stortingsvalet 2021 var han Vestfold Høgre sin fyrstekandidat, fylkespartiet vart representert med to.
Kjell Johnsen
Kjell Johnsen syner til fleire personar:
Hospental
Hospental er ein kommune i kantonen Uri i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1493 meter over havet.
Kommunen ligg i Urserendalen, og grensar i sør mot kantonen Ticino.
Skirennaren Antoinette Meyer var frå Hospental.
Zinjibar
Zinjibar (arabisk زنجبار) er ein hamne- og kystby sør i det sentrale Jemen. Han det det administrative senteret i Zinjibar-distriktet og Abyan guvernement. Byen ligg like ved Wadi Bana i Abyan-deltaet. Frå 1962 til 1967 var han den administrative hovudstaden i Fadhli sultanat, sjølv om sultanen framleis budde i den tidlegare hovudstaden Shuqrah. I folketeljinga i 2004, hadde Zinjibar 19 879 innbyggjarar. Byen har eit lite feriemiljø ved sjøen og ein fiskeindustri. Det vert dyrka bomull i området.
Historie
Namnet Zanjibâr kjem frå persiske samansetninga Zangī-bâr, som tyder «kysten med dei mørkhuda». Namnet Zanzibar har same opphav.
I mai 2011 vart byen overteken av islamistiske militante som ein del av Jemen-opprøret i 2011. Den 12. juni 2012 vart dei militante drivne ut av byen av den jemenittiske hæren. Same dag vart òg nabobyen Jaʿār, 15 kilometer mot nord, òg teken attende av hæren.
Soldatar som støtta houthiane tok kontroll over Zinjibar seint i mars 2015, og dreiv ut soldatar som var lojale til president Abd Rabbuh Mansur Hadi. Byen vart eit mål for luftåtaka til den multinasjonale koalisjonen i Jemen på vegner av Hadi.
Novatsi
Novatsi (makedonsk Новаци) er ein landsby og ein kommune i regionen Pelagonia i Nord-Makedonia. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei tre tidlegare kommunane Novatsi, Batsj og Staravina.
Kommunen har eit areal på 753,53 km2 og hadde 2 648 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 3 549 innbyggjarar, den tidlegare kommunen Novatsi hadde 2 478, medan sjølve landsbyen hadde 1 283 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:
Mount Elizabeth i Antarktis
Mount Elizabeth er eit massivt, isfritt fjell, 4480 moh, som ligg 6 nautiske mil sør for Mount Anne i Queen Alexandra Range i Antarktis. Det vart oppdaga av Nimrod-ekspedisjonen, 1907–09, og kalla opp etter Elizabeth Dawson-Lambton, som støtta ekspedisjonen økonomisk.
Karen Nilsen
Karen Louise Nilsen var ein norsk lærar, forfattar og lyrikar som nådde stor popularitet i si samtid.