cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benefit
Utgjeving
Den britiske og amerikanske utgåva av albumet var forskjellig. Den amerikanske versjonen hadde songen «Teacher» (med fløyte) å side to av albumet og erstatta «Alive and Well and Living In». I Storbritannia vart «Teacher» gjeven ut som B-sida til singelen «Witch's Promise» ,som ikkje var med på albumet, og var utan fløyte.
I 2013 kom samlarutgåva av Benefit ut. Det inneheld bonusspor miksa av Steven Wilson, ei plate med mono- og stereomiksar av sjeldne og tidlegare ikkje-utgjevne songar og singlar, og ein lyd-DVD med ein kringlydmiks av originalalbumet. Det kom òg med eit hefte med eit essay skriven av Martin Webb, i tillegg til intervju med bandmedlemmar og eit utval fotografi.
Mottaking
AllMusic og Record Collector har i nyare tid vore langt meir positive til albumet. Bruce Eder skreiv: «Dei fleste songane på Benefit har behagelege, folk-aktige melodiar i lag med noko deprimerte, men blendande komplekse tekstar. Gitaren til Barre har akkurat nok kraft til å halde hardrocklyttarane interesserte. 'To Cry You a Song', 'Son', and 'For Michael Collins, Jeffrey and Me' definerte alle den framtidige stilen til Tull: Forsterkaren til Barre er skrudd opp til ti (særleg på 'Son'), og kjem inn over den akustiske klimpringa til Anderson, eit par uventa tempoendringar, og Anderson syng tekstar fylde med tette, tilsynelatande djupe bilete og meldingar.» Record Collector hylla i 2013 den nye miksen til Steven Wilson og skeiv: «Benefit dannar ei perfekt bru mellom det rullande, ramlande Tull frå dei første åra og dei stramme riffa og stikkande tekstane på Aqualung.»
Salslister
Benefit var den første plata til Jethro Tull som selde ein million.
Chan-buddhisme
Chán (pinyin; tradisjonell kinesisk: 禪, forenkla kinesisk: 禅, forkorting av chánnà (禪那), av sanskrit dhyāna (som tyder 'meditasjon' eller 'meditativ tilstand') er ein kinesisk skule innan mahāyānabuddhismen. Han utvikla seg i Kina på 500-talet, og blei dominerande under dynastia Tang og Song. Etter Yuandynastiet blei chan meir eller mindre fusjonert med reint land-buddhismen.
Chan spreidde seg sørover til Vietnam som Thiền og nordover til Korea som Seon, og på 1200-talet austover til Japan som zen.
The Happiest Days of Our Lives
The Happiest Days of Our Lives er ein song av bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeven ut på albumet The Wall i 1979.
Komposisjon
Songen er forholdsvis bråkete, og byrjar med lyden av eit helikopter som nærmar seg etterfølgd av ein lærar som roper. Lydeffektane vert brått avbrote av første vers. Gjennom heile songen er bassgitaren det leiande instrumentet, og under overgangen til «Another Brick in the Wall Part II» er det intense trommer og koring.
Songen endar brått, og det er fordi den går direkte over i «Another Brick in the Wall, Part II» utan pause, noko som får dei to spora til og høyrast ut som ein enkelt song. Derfor spelar mange radiostasjonar desse to songane i lag.
Filmversjonen
Pink og nokre av venene hans prøver å leggje ei kule på ei jernbanelinje (ei av faren hans sine kuler). Pink vert fanga i tunnelen der toger passerer med maskerte ungar på innsida. Så kan ein sjå læraren som roper før han forsvinn. Ein flyttar seg så til skulen hans der ein kan sjå læraren kjefte på han for å ha skrive eit dikt (som er teksten til Money» frå The Dark Side of the Moon). Ein kan så sjå læraren som har middag med kona si der han ser bilete av seg sjølv som slår elevane sine.
Medverkande
med:
Personell per Fitch og Mahon.
Fakta
Då Kate Bush prøvde å få til ein likande helikopterlyd på singelen hennar «Experiment IV», klarte ho ikkje å få til den same overveldande lyden. Så ho spurte Roger Waters om ho kunne få låne hans versjon, og det fekk ho lov til så lenge ho takka han i plateomslaget.
Rolvsøya
Rolvsøya (nordsamisk Gádde-Ižžát) er ei øy i Måsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nord for Kvaløya og vest for Havøysund. Rolvsøya har eit areal på 89,4 km² og det høgaste punktet på øya er Valfjordnæringen på 363 moh. Øya hadde 72 innbyggjarar i 2001.
Det er hurtigbåtsamband frå Gunnarnes på Rolvsøya til Ingøy, Havøysund og Hammerfest.
Hurtigruteskipet D/S Richard With vart torpedert og forliste ved Rolvsøya den 13. september 1941. 103 menneske omkom. Skipet vart torpedert av ein britisk ubåt.
Påskedag
Påskedagen er den fremste festdagen i den kristne kyrkja. Påskedagen feirar kyrkja bodskapen som i følgje evangelia først vart gjeven av nokre kvinner blant Jesu læresveinar: Dei gjekk for å sjå til Jesu grav, men fann ho tom. Jesus var stått opp frå dei døde. Evangeliet - den glade bodskapen - vert lesen ved alle gudstenestene.
Tidfesting
Tidspunktet for påskedagen i den gregorianske kalenderen vert rekna ut etter påskeformelen. Han fell på søndag i 2023,  i  og  i.
I Noreg fell påskedagen i følgje § 2 bokstav e i Lov om helligdager og helligdagsfred frå 2011 på første søndag etter første fullmåne som fell på eller etter 21. mars. Dermed vil første påskedag alltid måtta liggja i tidsrommet 22. mars–25. april. I 1818 fall og i 2285 fell første påskedag på første moglege dato (22. mars). I 1886 og 1943 falt og i 2038 fell han på siste moglege dato (25. april). Andre påskedag er første mandag etter første påskedag.
Skikkar
Mange av dei som har overheldt fastetida feirar no med ein kjøttmiddag, spesielt er det vanleg å ete lam.
Apollo
''Apollo kan vera:
Tamotsu Nakamura
Han spela for klubben Bellmare Hiratsuka.
Combin de la Tsessette
Combin de la Tsessette er eit 4 141 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjelltoppen er den tredje høgste toppen i Grand Combin-massivet. Han ligg aust for hovudtoppen Grand Combin.
Middar
Middar (Acari eller Acarina) er ei samlekjenning for ei rekkje små araknidar over heile verda. Gruppa omfattar 35 000 beskrivne artar med stor variasjon i levesett, men talet er truleg mykje høgare. Til midden høyrer mellom anna flått.
Oppbygnad
Midd har todelt kropp og (som regel) åtte bein, og høyrer såleis til edderkoppdyra (Arachnida). Til skilnad frå andre dyr i same gruppe har dei derimot bein både på for- og bakkroppen; skiljet mellom forkropp (proterosoma) og bakkropp (hysterosoma) går mellom det andre og det tredje beinparet. Klosaksane og pedipalpane som er så karakteristiske for edderkoppdyra er skild frå resten av kroppen av eit særleg fleksibelt område av eksoskjelettet. Midd pustar med trakèer eller over kroppsoverflata. Dei er ofte blinde.
Levesett
Det eksisterer eit særs stort mangfald av levesett hjå midd. Ein kan finna dei i alle slags miljø; det finst både vass- og landlevande artar. Dei utgjer den største luten av leddyr i humusjord og detritus. Mange lever parasittisk, særleg på utsida av dyret, og dei går både på virveldyr og virvellause dyr. Frittlevande variantar er vanlegvis jegerar, nokre vert tilmed brukt til biologisk skadedyrkontroll.
Det finst òg ein del detritus-etarar som hjelper til å bryta ned organisk avfall. Her høyrer m.a. husstøvmidden, som lever av daude hudceller frå menneske, til. Somme midd er òg planteetarar, og kan forårsaka skade på avlingar.
Systematikk
Forskarane stridest om desse dyra skal plasserast i same gruppe. Mange meiner underklassa eller ordenen Acari er parafyletisk; det vil seie at somme av medlemmane har nærare felles forfar med dyr utanfor gruppa enn med andre midd. Per i dag vert dei rekna som ei underklasse av edderkoppdyra, med tre ordenar: Acariformes, Parasitiformes og Opilioacariformes.
Våronn
Våronn er i jordbruket ei travel onn på våren, då åkrane skal pløyast (kan òg gjerast om hausten), horvast, gjødslast og såast. I steinrik jord er det vanleg at telen arbeidde laus stein som kjemom opp til overflata og må fjernast. I tillegg til åkrane skal enga gjødslast i våronna.
I eldre tid var arbeidet utført manuellt og våronna kunne vara i vekesvis. I moderne tid vert arbeidet utført med traktor, så våronna går både fortare unna og med mindre slit.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1973
Strømsgodset vart noregsmeister ved å slå Rosenborg 1–0 21. oktober. Målskårar for Strømsgodset var Steinar Pettersen som skåra i det 78. minutt på straffe. Rosenborgs Odd Iversen vart utvist i det 90. minutt. 23 209 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Ullevaal Stadion i Oslo. Dommar var Svein-Inge Thime. Dette var tredje gongen Strømsgodset vann ein noregsmeisterskap. Strømsgodsets vinnarlag: Inge Thun, Per Rune Wølner, Johnny Vidar Pedersen, Tor Alsaker-Nøstdahl, Svein Dahl Andersen, Odd Arild Amundsen, Finn Aksel Olsen, Bjørn Odmar Andersen, Thorodd Presberg, Steinar Pettersen, Ingar Pettersen. I andre omgang kom Bjørn Erik Halvorsen inn for Ingar Pettersen, og Helge Karlsen for Finn Aksel Olsen.
Rosenborg: Geir Karlsen, Erling Meirik, Kåre Rønnes, Bjørn Rime, Knut Jenssen, Jan Christiansen, Anders Farstad, Erling Næss, Harald Sunde, Kjell Myrenget, Eivind Garberg. Bjørn Wirkola kom inn for Sunde i det 77. minutt, og Odd Iversen for Myrenget i det 86. minutt.
1040
1040 (romartal MXL) var eit skotår som byrja på ein tysdag etter den julianske kalenderen.
Abrota flavina
Abrota flavina er ein sommarfuglart som vart skildra av Clayton Dissinger Mell 1923. Abrota flavina inngår i slekta Abrota og familien nymfevenger.
Johs. B. Thue
Johannes Brynjulf Thue, forfattar, rektor ved Høgskulen på Vestlandet 1981-1983, redaktør i Sogn Dagblad 1994-1997 og politikar for Arbeidarpartiet, var frå Balestrand kommune i Sogn.
Thue har mellom anna skrive historebøker - band to av sjøfartssoga til Bergen, debattbøker, artiklar og petitar. Han debuterte i bokleg samanheng i 1975.
Johannes Brynjulf Thue fekk i 2011 kulturprisen til Balestrand kommune.
Antenne
Antenne kan tyde
Combin de Corbassière
Combin de Corbassière er eit 3 716 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet ligg nord for Grand Combin, ved foten av fjellet flyt isbreen Glacier du Corbassière forbi.
Parafyletisk gruppe
Parafyletiske (av gresk, para = nær og phylos = rase) grupper er, i evolusjonsbiologien, biologiske grupper der alle medlemmane har ein felles stamfar, men der somme grupper med same opphav ikkje vert rekna med. Dette inneber at somme medlemmar i gruppa vil vera nærare i slekt med organismar utanfor gruppa enn med andre organismar i same gruppe. Døme på dette inkluderer mellom anna klauvdyr, der flodhesten er nærare skyld kvalar enn til dømes kveg og hjortedyr, og krypdyra, der krokodilla er nærare skyld fuglar enn skjelpadder og skjelkrypdyr.
Ei fylogenetisk gruppe der alle etterkommarane av ein felles stamfar vert rekna med, vert rekna som monofyletisk.
Roberta Brunet
Roberta Brunet er ein italiensk tidlegare mellom- og langdistanseløpar frå Aosta. Ho vann i 1990 EM-bronse på 3 000 meter, seinare bronse på 5 000 meter ved OL 1996 og sølv på same distansen ved VM 1997.
Aktiv
Brunet sprang inn til bronsemedalje på 3 000 meter ved europameisterskapen 1990, med 8.46,1 sette ho personbeste. Året etter forbetra ho rekorden til 8.42,6 då ho vart nummer 6 på distansen under verdsmeisterskapen i Tokyo.
Sommaren 1996 tok Brunet bronsemedaljen på 5 000 meter under OL i Atlanta. Eit par veker etter leikane sette ho landsrekord på 3 000 m med 8.36,1 i Monaco den 10. august. Seks dagar seinare gjorde ho unna sitt liv beste 5 000 meter med di ho vart klokka inn på 14.44,5 ved eit stemne i Köln.
Another Brick in the Wall
«Another Brick in the Wall» er tittelen på tre songar av Pink Floyd, som inneheld små variasjonar av det same musikalske temaet. Songane vart gjevne ut på albumet deira The Wall frå 1979, og hadde undertitlane «Part I», «Part II» og «Part III», og alle er skrivne av Roger Waters.
«Part II» er nok den mest kjende av desse, og vart ein stor hit i 1980. Songen inneheld den kjende tekstlinja «We don't need no education». Singelen gjekk til topps både i Europa og USA, og i Storbritannia var det den første singelen deira sidan 1968. Songen er ein protestsong mot strenge skulesystem, og særleg kostskular. Derfor vart songen forboden i fleire land.
Pink Floyd trong ein skuleklasse til å synge på «Part II», og spurte Alun Renshaw på den lokale skulen Islington Green i nærleiken av studioet deira Britannia Row Studios. Koret vart tatt opp tolv gongar og lagt oppå kvarandre, for at koret skulle virka mykje større enn det var. Skulen fekk 1000 pund for jobben, og det vart ikkje avtalt noko vidare honorar. I 1996 saksøkte derimot heile koret Pink Floyd, og kvart medlem fekk rundt 500 pund kvar.
Pink Floyd vart nominert til ein Grammy Award for «Part II» i klassen Beste musikkstykket av ein rockeduo eller gruppe, men tapte for Bob Seger-songen «Against the Wind».
Den italiensk-tyrkiske krigen
Den italiensk-tyrkiske krigen såg fleire teknologiske framsteg i krigføring, mellom anna bruk av fly. Den 23. oktober 1911 fauk ein italiensk pilot rekognosering over tyrkiske linjer, og den 1. november blei det første luftbombeåtaket frå fly gjennomført mot tyrkiske troppar i Libya. Resultatet vart 3380 drepne italienarar mot 14 000 drepne osmanarar, og heile konflikten enda med italiensk siger.
Another Brick in the Wall
I 1980 vart songen brukt som ein protestsong av mørkhuda studentar under «Elsie’s River»-opprøret i Sør-Afrika, der dei protesterte mot rasistisk propaganda og fordommar i det offisielle pensumet. 2. mai 1980 vart songen forboden av regjeringa.
Komposisjon
Del ein av songen er roleg og inneheld ein lang og dempa gitarsolo. Vokalen er rolegare enn på dei to andre delane, sjølv om slutten av vokalpartiet aukar litt i volum. Denne delen inneheld ikkje trommer.
Plott
The Thin Ice, den tynne isen, frå songen før «Part I» bryt når hovudpersonen Pink vert eldre og får vite om dødsfallet til faren. Pink vert ute av seg når han skjønar dette og byrjar å bygge muren rundt seg (The Wall).
Filmversjonen
Ein ser mora til Pink som ber i kyrkja, etter at ektemannen hennar har døydd i krigen. Pink skjønar ikkje noko av dette på denne tida og leikar med leikeflyet sitt. Songen held fram med at Pink leikar i ein park, medan mora går for å handle varer. Pink ser ein mann som hjelp han opp på eit leikeapparat, og Pink føler at dette kunne ha vore faren hans. Pink følgjer etter mannen og son hans, og forstår ikkje kvifor mannen ikkje gjev han meir merksemd. Han tar tak i handa til mannen, men vert jaga bort. Han prøver å holde mannen i handa igjen, men vert igjen jaga bort, før han sørgjeleg går og set seg på ei huske.
Komposisjon
På albumversjonen av The Wall glir «Part II» over frå det fjerde sporet «The Happiest Days of Our Lives» med eit skrik av Roger Waters (desse skrika var eit av Waters sine varemerke, truleg mest kjend på «Careful with That Axe, Eugene»). På radio vert desse to songane ofte spelt etter kvarandre på grunn av måten dei glir over i kvarandre på. Songen har ein kraftig rytme og karakteristiske gitarparti i bakgrunnen med ein glatt, og likevel skarp gitarsolo. Songen inneheld òg det nemnde skulekoret på leiande vokal i fleire delar av songen, og som bakgrunnsvokal i andre delar. Mot slutten av songen kan ein høyre ein lærar som skrik med skotsk aksent «Wrong, do it again» etterfølgd av «If you don't eat your meat, you can't have any pudding! How can you have any pudding if you don't eat your meat?», og til slutt «You... Yes, you behind the bike shed... stand still laddie!», før ein høyrer ungar som ropar og skrik på det som høyrest ut som ein leikeplass. Ein kan òg høyre eit svakt linjesignal frå ein telefon heilt på slutten.
Singelutgåva av songen har ein litt anna intro, med eit par taktar med berre trommer før resten av songen set i gang.
Handling
Elevane på Pink sin skule byrjar å protestere mot dei mishandlande lærarane sine. Dette fører til at Pink vert meir isolert frå omverda. Enno ei brikke i muren.
Filmversjonen/Musikkvideoen
Etter hendingar i «The Happiest Days of Our Lives» byrjar Pink å dagdrømme i timane, og han ser for seg mange elevar som marsjerer mot ein stor maskin, før dei kjem ut på andre sida av maskinen kledd i like masker sittande ved skulepultar. Så ser ein elevane som marsjerer gjennom korridorane på ei rekkje. Ein kan så sjå læraren i midten som skrik og kommanderer. Under refrenget ser ein eit kor av elevar som syng refrenget. Så er det tilbake til læraren som kommanderer litt meir, og Pink som får kjeft av læraren. Mot slutten av songen marsjerer elevane mot ein stor kjøtkvernliknande metallkasse, som dei dett oppi ein etter ein, før ein ser at dei kjem ut av kverna som ein kjøttdeigliknande masse, eit symbol på å vere «tilpassa samfunnet». Under den siste gitarsoloen bryt elevane ut, tar til seg brannøkser og øydelegg stolar og pultar. Enkelte elevar har sleggjer som dei slår ned veggane med. Heilt mot slutten står skulen i brann, store bål krinsar skuleplassen og ein kan sjå elevar som ber vekk læraren. Ein kan så sjå Pink som sit ved pulten sin og dagdraumar igjen.
Før filmen kom ut hadde den første videoen studentar som spring rundt på leikeplassen med den store oppblåste dokka av læraren frå The Wall-konsertane hengjande over seg. Her vart det òg brukt nokre animerte klipp, som vart brukt i «The Trial», og desse klippa var regissert av Gerald Scarfe.
Part III
Pink vel å gjere ferdig muren som eit resultat av raseriutbrotet hans etter at kona var utru mot han. Han konkluderer med at han «ikkje treng noko i det heile tatt» og ser berre på personane i livet sitt som «klossar i muren».
Medverkande
Personell per The Pink Floyd Encyclopedia.
Part I Part II Part III
Korn-versjonen
Nu metal-bandet Korn spelte alle tre delane i lag med «Goodbye Cruel World» i 2004 for samlealbumet Greatest Hits, Vol. 1. Songen kom ut på singel og nådde 37. plassen på Alternative Songs-lista og 12. plassen på Mainstream Rock-lista i USA. Det var den siste Korn-singelen som vart spelt inn med den originale besetninga, sidan Brian Welch slutta i 2005. Ein live musikkvideo vart laga for å marknadsføre singelen, regissert av Bill Yukich.
Will Levith frå Ultimate Classic Rock kalla versjonen til Korn «ein av dei verste coverversjonane av ein classic rock-song gjennom tidene.» Jason Birchmeier frå AllMusic skilda han som «overanstrengt, likevel å ein forførande måte».
Misao Hino
Misao Hino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Bellmare Hiratsuka.
Mother av Pink Floyd
Mother er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Han vart gjeven ut på albumet deira The Wall i 1979.
Komposisjon
Songen byggjer seg gradvis opp frå ein roleg intro med akustisk gitar og ei vokalstemme til å inkludere fleire og fleire instrument som harmonium, piano, trommer, elektrisk bass, vokalharmoniar og elektrisk gitar. Songen byrjar med eit tydeleg inn- og utpust før det første verset byrjar rett på, sunge av Roger Waters. David Gilmour syng refrenget, før Waters følg etter med eit nytt vers. Etter enno eit refreng sluttar songen med ei nedbygging og ein ritardando der Waters syng «Mother, did it need to be so high?»
Tekst
Som andre songar på The Wall fortel «Mother» ein del av historia om hovudrolla Pink. Songen er ein samtale mellom Pink (stemma til Waters) og mora hans (stemma til Gilmour). Vi får vite at mora er særs oververnande, og utan å vite om det gjev ho sonen nye mursteinar til muren hans som følgje av dette. Ho insisterar på at Pink skal halde seg med ho, sjølv etter at han er vaksen, og toler ikkje at Pink etter kvart vert eldre og forelskar seg.
Inspirasjon
Mykje handlinga i The Wall er henta frå Roger Waters sitt eige liv, særleg delen om at han mista faren sin under eit slag i Anzio i Italia under Andre verdskrig. Men i motsetnad til kva ein kunne tru, hadde Waters eit mykje betre forhold til si eiga mor, enn det Pink har til si.
Filmversjonen
Sjølv om songen handlar om forholdet mellom Pink og mora hans, omhandlar filmklippet meir om Pink og kona hans. På slutten kan ein sjå kona til Pink i eit kjærleiksforhold med leiaren i ei antikrigsgruppe.
Medverkande
med:
Personell per Fitch og Mahon.
Coverversjon
Guns N' Roses sin gitarist Slash spelte ofte «Mother» som intro til songen deira «Paradise City» på ein del konsertar.
Grand Combin
Grand Combin er eit 4 314 m høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet har den nest høgste primærfaktoren av fjelltoppane i denne delen av Alpane. Grand Combin er attåt eit stort bredekt massiv beståande av fleire fjelltoppar, tre av dei er over 4000 meter høge.
Normalruta startar frå Panossière-hytta, som ligg på nordsida av dalen Corbassière. Ruta er fri for større vanskar, men ei særleg farleg passering må traverserast på nordsida, den såkalla Le Corridor. Det er eit gjel svært utsett for rausande isblokker.
Geografi
Grand Combin de Grafeneire, eller einast Grand Combin, ligg mellom to lågare toppar, Grand Combin de Valsorey (4 184 m) i vest og Combin de la Tsessette (4 135 m) i aust. Til saman dannar dei tre eit stort einsarta massiv.
Nordvestsida av Grand Combin er i sin heilskap dekt av evig snø. Ho har ei skråningsgrad som gjer at ein god grann is- og snøblokker losnar og rausar ned. Sør- og austsida er brattare og dermed isfri.
Nordsida av Grand Combin ligg ved botnen av ein 10 km lang bredal, ovan om isbreen Glacier de Corbassière. Fjellet er omringa av tindane Petit Combin, Combin de Corbassière og Combin de Boveire i vest, Grand Tavé og Tournelon Blanc i aust. Mindre isbrear ligg på fjellsidene lengst frå toppane i massivet, så som Glacier du Boveire og Glacier du Mont Durand.
Massivet ligg mellom Val d'Entremont og Val de Bagnes, tvers overfor turiststaden Verbier i nord. Fjelltoppen Grande Tête de By i hovudfjellkjeda i Alpane ligg få kilometer i sørleg retning.
Regionen høyrer til elva Dranse sitt nedslagsfelt og dermed også den store elva Rhone. Etter Dom og Weisshorn er Grand Combin det høgste massivet i Alpane som ligg utanfor hovudfjellkjeda.
Klatresoge
Dei fire fyrste turlaga på Grand Combin nådde berre ein lågare topp aust for Grand Combin de Grafeneire, kalla Aiguille du Croissant (4 260 m). Dei fyrste som nådde denne toppen var dei lokale fjellførarane Maurice Fellay og Jouvence Bruchez, den 20. juli 1857. Fyrste gongen folk kleiv heilt til topps på Grand Combin var den 30. juli 1859. Taulaget bestod av Charles de Ville, Basile Dorsaz, og Daniel, Emmanuel og Gaspard Balley.
Grand Combin de Valsoray i vest vart nådd fyrste gongen den 16. september 1872 av J. H. Isler og J. Gillioz. Dei klatra sørveggen ovan om Plateau du Couloir. Turen opp søraustegga vart opplevd fyrste gongen 10. september 1891 av O. Glynne Jones, A. Bovier og P. Gaspoz.
1041
1041 (romartal MXLI) var eit normalår som byrja på ein torsdag etter den julianske kalenderen.
Transistor
Transistoren er ein elektronisk komponent som vart funnen opp ved Bells laboratorium i 1947. Transistoren er ein viktig byggestein i nesten all elektronikk. Alle datamaskinar inneheld komponentar som atter er bygde opp av transistorar. Ein kan mellom anna skilje mellom bipolare transistorar og felteffekttransistorar.
Bipolar transistor
Bipolare transistorar (BJT) er laga av 3 lag halvleiarmateriale kalla base, kollektor og emitter. Halvleiermaterialet kan til dømes vere germanium eller silisium. I dag er silisium det vanlegaste materialet å bruke. Det finst to typar transistorar, den eine vert kalla NPN som leier straum når base har positiv spenning i høve til emitter, og PNP som leier når base er negativ i høve til emitter.
Den bipolaren transistoren fungerer ved at han byrjar å leie straum mellom emitter og kollektor når det vert sett spenning på basen. Transistoren tek til å leie når spenninga mellom base og emitter går over kontaktpotensialet i PN-overgangen (ca 0,7V). Kollektorstraumen vil då vere gjeven av EbersMoll-likninga:
Transistoren fungerer som ein forsterkar for straumen mellom base og kollektor ved at straumen frå kollektor til emitter aukar når straumen frå base til kollektor aukar.
Felteffekttransistor
Felteffekttransistor finst i to utgåver, JFET og MOSFET. I digital elektronikk er MOSFET i dag fullstendig dominerande.
MOSFET har tre terminalar, kalla source, drain og gate. Når ein set på ein positiv spenning på gate (NMOS), vert det danna eit deplesjonsområde under gate. Når potensialet mellom gate og source går over ei viss terskelspenning, vert det opna ein resistiv kanal mellom source og drain som kan leie straum. Denne resistive kanalen vert kalla for inversjonslaget.
Så lenge transistoren er i lineærregionen (også kalla triodeområdet), dvs. at og, vil straumen flyte fra drain til source etter likninga
Når og, er det ikkje lenger noko inversjonslag mellom gate og drain, og den resistive kanalen under gata vert difor kutta av før han når fram til drain. Transistoren går då over i det aktive operasjonsområdet (metningsregionen). Her vil straumen gjennom transistoren ideellt sett einast vere avhengig av spenninga på gate. Om me set, finn me straum-spenningskarakteristikken i metningsregionen:
I realiteten fører kanallengdmodulasjon til at straumen også er svakt avhengig av V_{DS}
I digital elektronikk vil MOSFET-transistorane vere anten av eller i triodeområdet, metningsområdet vert nytta når ein til dømes skal lage ein analog forsterkar.
Kebab
Kebab er eit samlenamn på ei gruppe matretter frå Tyrkia og Hellas. Ordet «kebab» kjem gjennom tyrkisk frå persisk og tyder ‘grilla kjøt’.
Eitt av kebabslaga er laga av kjøt avskava frå ei roterande kebabgrillstong og servert med salat og dressing i pitabrød. Denne retten blir gjerna kalla döner kebab. Andre kebabslag er acili kebab, urfa kebab, adana kebab og shish kebab.
I dei siste åra har kebab vorte populært som snøggmat i Noreg.
Arnar Førsund
Arnar Førsund er ein norsk fotballspelar som spelar for Hamarkameratene. Han er fødd og oppvoksen i Nittedal, men flytta til Horten i 1999 og blei Ørn-Horten-spelar. Han hadde kontrakt med Vålerenga Fotball i 2006 og 2007, men spela berre éin obligatorisk A-lagskamp i Tippeligaen. Han var leigd ut til til Sandefjord Fotball i 2006, der han mellom anna fekk med seg ein cupfinale og sikring av tippeligakontrakt. Han har spelt for det norske U21-landslaget, etter tidlegare spel for andre aldersbestemde landslag. Førsund var leigd ut til herrelaget til Kongsvinger IL i vårsesongen 2007.
Binders
Binders er ei klemme, oftast av bøygd ståltråd, til å halde papir saman. Ordet kan vere lånt frå engelsk som ei fleitalsform av ordet 'binder', men det engelske ordet for binders er «paper clip».
Når ein binders vert klemt over ein høveleg papirbunke, får ståltråden ein vridning, og torsjonskrefter vil klemme papiret saman.
Historie
Bindersprinsippet vart første gongen patentert av Samuel B. Fay i USA i 1867. Bindersen hans var eigentleg meint for å feste merkelappar til tekstilar, men han vart òg marknadsført som papirklemme. Neste kjende patent vart gjeve til Erlman J. Wright i 1877. Klemma hans var uttrykkeleg laga for papir, og i form og verkemåte var han nokså lik dagens binders. Fleire nye patent følgde ut over 1800-talet, men ingen av patenta gjeld nøyaktig den bindersen vi brukar i dag.
The Gem Manufacturing Company i England starta bindersproduksjonen i 1890-åra – på svensk vert bindersen enno kalla for «ett gem». Den eldste dokumentasjonen med bilete er ei annonse frå august 1894 frå firmaet Cushman & Denison for «Gem Paper Clip». Namnet «Gem» vart registrert som varemerke i USA i 1904.
Sidan er det innvilga patent for mange variantar over det same temaet – med spiss i staden for rund avslutning på «tungene», med enden bøygd ut frå planet for lettare å gape over papirkanten, med bølgjer eller mothakar på ståltråden for betre å halde på papiret, variantar med trekanta eller rund form osv.
Ikon for genial design
Men om den klassiske bindersen av gem-typen har funksjonelle ulemper, har den enkle forma appellert til design-interesserte, og bindersen har vorte eit symbol for god design. Seinest i 2003 vart han brukt som offisiell logo for Det internasjonale design-år i Barcelona, Any del disseny 2003.
Norsk bindershistorie
Johan Vaaler, fødd i Aurskog 15. mars 1866, død i Kristiania i 1910, har feilaktig fått æra for å ha funne opp bindersen. Han arbeidde på Bryns patentkontor då han søkte og fekk patent på ei liknande papirklemme i Tyskland (1899) og i USA (1901). Men papirklemma til Vaaler var mindre funksjonell fordi den siste runden på ståltråden mangla, og ho kom aldri i produksjon. I ettertid har nordmenn skapt ein nasjonal myte om bindersen som ei norsk oppfinning, og myten har òg funne vegen til internasjonal litteratur.
Nasjonalsymbol
Bindersens «norske opphav» var ukjent i fleire tiår. Mustads fabrikker begynte å produsere binders av gem-typen omkring 1930 i konkurranse med importvarar, utan å vite at han snart skulle bli eit nasjonalsymbol. Opphavsmannen til den sterke norske myten var overingeniør Halvard Foss ved Patentstyret. I 1920-åra gjekk han gjennom tyske patentarkiv for å kartleggje norske patent og kom tilfeldigvis over Vaalers gløymde patent. Han oppfatta oppfinninga som identisk med bindersen som han kjende frå skrivebordsskuffen. I Patentstyrets 50-årsberetning skreiv han bl.a.: «Den vanlige trådbinders i sin nåværende kjente form er oppfunnet av Johan Vaaler som var kontorsjef på et patentkontor». Til ein reportasje i A-magasinet frå 1989 fortalde han: «Jeg gjorde dette kjent i mine omgivelser». Feilslutninga breidde seg ut over landet og inn i fleire oppslagsverk etter andre verdskrigen. Ved 90-årsjubileet for Vaalers patent vart bindersen hylla i A-magasinet som ei genial norsk oppfinning, utan at nokon av bidragsytarane festa seg ved at Vaalers oppfinning ikkje var den same som bindersen i dagleg bruk.
I 1991 vart det reist ein gigantisk binders-skulptur utanfor Handelshøyskolen BI i Sandvika, sju meter høg og med ei vekt på 600 kg, som ei gåve frå den norske bindersprodusenten O. Mustad & Søn til «BI-dagene» dette året. Monumentet viser likevel ikkje Vaalers oppfinning, men ein binders av Gem-typen. I 1999, hundre år etter Vaalers tysklandspatent, gav posten ut eit frimerke med bilete av ein binders – som det første i ein serie frimerke med norske oppfinningar som tema.
Under krigen vart bindersen i Noreg brukt som eit teikn på samhald. Binders skal òg ha vore bruka som motstandssymbol i Frankrike.
Så seint som i 2005 omtalar den nye utgåva av Norsk biografisk leksikon Johan Vaaler som oppfinnar av bindersen.
Villsvin
Villsvinet er eit svin som lever vilt i størsteparten av Europa og Asia, og delar av Nord-Afrika. Det liknar på sin etterkommar grisen, men dei er meir hårete og mindre feite. I Noreg førekjem dei berre som streifdyr frå forvilla svenske bestandar, og jakt på dei er tillate heile året.
Skildring
Villsvin er eit partåa klauvdyr i svinefamilien. Det er eit mellomstort dyr med stort hovud, kort hals og kraftig, men rørleg kropp. Pelsen er korthåra, stri og børsteaktig med ein brungrå farge. Vinterpelsen er tett og korthåra. Kroppslengda er 90–180 cm og halen er på 30–40 cm med ein hårdusk i enden. Vekta varierer frå 50 til 200 kg. Augo er små. Snuten er lang med eit flatt tryne. Hjørnetennene i underkjeven veks ut til krumme støyttenner. Desse vert jamnast ikkje lengre enn 20 cm hjå hannar, men eksemplar med 30 cm lange støyttenner er heller ikkje uvanleg.
Fargen varierer både med utbreiingsområdet, men er jamnast mørk grå til brun. Om våren skifter dei til den mykje tynnare sommarpelsen over ei periode på tre månader, før vinterpelsen nesten med det same tek til å veksa ut att. Ungane har lyse, langsgåande striper.
Villsvin i Kaukasus og områda rundt vert langt større. Her kan hannar bli så mykje som to meter lange og med masse opp til 200 kg. I 2015 vart det i Sverdlovsk oblast i Russland skote eit villsvin med ein masse på over 500 kg.
Miljø
Villsvin lever i dag i Europa, Nord-Afrika, Asia, Sumatra, Java og Taiwan. Det finst også forvilla bestandar i mellom anna Australia, New Zealand og Nord- og Sør-Amerika. Det er også utrydda frå fleire stader, som Noreg. Her finst berre villsvin som har vandra inn frå Sverige, der bestanden hovudsakleg består av rømte tamdyr.
Som ein forstår av det store utbreiingsområdet, er villsvinet særs tilpassingsdyktig. Dei harde hjørnetennene gjer det mogleg for dei å finna mat i jorda på stader der dei fleste andre dyr kjem til kort; noko som rett nok avgrensar utbreiingsområdet deira i nord, der bakken frys om vinteren, men som likevel har ført til at dei trivst i ei rekkje ulike økosystem.
Fredrik Gustavsen
Fredrik Island Gustavsen ( frå Trondheim) var leiar i Norsk Målungdom i 2003. Han gjekk av under perioden og nestleiar Unn Catodotter Fyllingsnes tok over leiarvervet.
Villsvin
Miljø
Ein finn dei difor i mange ulike slag økosystem; frå dampande regnskog via tørr barskog til forstader i tyske byar. I mai 2003 blei det skote to vaksne eksemplar på Alexanderplatz i Berlin.
I tropiske og subtropiske habitat tilpassar villsvinet seg klimaet ved å redusera pelsen og underhudsfeittlaget. Her er dei meir avhengige av vatn enn andre stader, og er difor ikkje å finna i ørkenstrok eller andre turre område.
Levesett
Villsvin er mest aktive om natta og i skumrings- og demringstida, men er til dels òg dagaktivt. Lever i lauvskog og på stepper.
Hoer og ungdyr opptrer i mindre flokkar, medan eldre hannar stort sett lever åleine utanom i paringstida. Den vanlegaste familieorganiseringsmodellen er den med ei mor og det yngste kullet hennar; stundom òg nokre av dei nest yngste. Desse smågruppene bryt opp når mattilfanget i eit område vert for knapt til å brødfø heile gruppa.
Hannar vert jaga vekk av mor si når dei vert kjønnsmogne. Då dannar dei ungdomsgrupper der dei lever i lag i vanlegvis minst eitt år. Vidare løyser gruppa seg opp, og dei einskilde hannane går til kvar sine mor/born-grupper. Her følgjer dei mora i gruppa eit bel utan nokosinne å bli heilt fullverdige medlemer av gruppa.
Paringstida er om vinteren. Ungane vert fødde knappe fire månader etter paringa, med typiske kull på 4–6 ungar. I samband med fødselen lager hoa eit «fødereir» i form av ei grop i bakken kledd med vegetasjon. Ungane held seg saman med mora på staden dei er fødde i tre veker. Mora er særs hissig på å verja avkjømet sitt, og vik ikkje attende for å gå til åtak på menneske.
Villsvin i mytologi og religion
I gresk mytologi er det to villsvin som særleg utmerker seg: det erymantiske villsvinet Herakles jakta på som èin av dei tolv bragdene sine, og det calydoniske villsvinet som vart nedkjempa av eit jaktlag beståande av dei fleste store greske heltane.
Norrøn mytologi nemner villsvin først og fremst i samband med fruktbarheitsgudane Frøy og Frøya. Dette syskenparet har begge kvart sitt svin å ri på, høvesvis Gullinbuste og Hildesvini. I hinduismen er den tredje avataren til Vishnu eit villsvin ved namn Varaha.
Eurovision Song Contest 2007
Eurovision Song Contest 2007 vart arrangert i Hartwall-areena i Helsingfors i Finland, etter at finnane hadde vunne konkurransen i Aten året før med Lordi sin song «Hard Rock Hallelujah».
Den serbiske deltakaren Marija Šerifović vann tevlinga med songen «Molitva».
Fjernsynssendingane til NRK vart kommentert av Per Sundnes.
Semifinalen
I semifinalen deltok heile 28 land, det høgaste taket på deltakarland i ein semifinale i ESC: Dei ti dårlegaste plasserte landa frå finalen i 2006 og landa som ikkje kvalifiserte seg frå semifinalen i 2006. I tillegg deltok debutantlanda Tsjekkia, Georgia, Montenegro og Serbia samt Austerrike og Ungarn som kom tilbake etter å ha stått over tevlinga i 2006. Monaco trakk seg frå tevlinga og har ikkje deltatt sidan. Land markert med rosa bakgrunn kvalifiserte seg til finalen.
Finalen
I finalen deltok 24 land: «dei fire store» (Frankrike, Storbritannia, Spania og Tyskland), dei ti beste landa frå semifinalen og dei ti beste landa frå finalen i 2006. Finalen vart arrangert lørdag 12. mai.
Herr Nilsson
Herr Nilsson er ein litterær figur, skapt av Astrid Lindgren, men han er ingen mann, som namnet kan forleda ein til å tru, han er Pippi Langstrømpes ape, meir spesifikt ein ekornape, eller ein dødningskalleape (Saimiri sciureus).
Diode
Diode er ein ikkje-liniære elektronisk komponent som med god tilnærming leiar elektrisk straum berre i ein retning. Namnet kjem av at dioden har to terminalar, katode og anode. Straumen kan berre gå frå anoden (plusspol) til katoden (minuspol) - men, med unnatak av ein liten reversstraum, ikkje andre vegen. Den første dioden var krystalldetektoren som vart nytta i barndomen til radioen på 1920-talet. Eldre diodar var elektronrøyr, men i dag vert diodar laga av halvleiarmateriale, som oftast silisium. Diodar vert nytta i likerettarar, i biasnettverk i forsterkar, radiomottakarar, analog signalhandsaming og så bortetter.
Herr Nilsson
Pippi Långstrump
Diode
Røyrdiodar
Røyrdiodar har to elektrodar, kalla katode (òg kalla plata) og anode, plasserte i eit lufttomt glasrøyr. Katoden vert oppvarma av ein glødespiral, som held ein temperatur på 800-1000° C og vert raudglødande. Den termiske eksitasjonen fører til at katoden gjev frå seg elektron til rommet rundt katoden, noko som vert kalla termisk emisjon. Når det vert lagt ei elektrisk spenning mellom katoden, slik at anoden får ei positiv spenning i høve til katoden, vil det elektriske feltet føra til at elektrona som vert frigjevne frå katoden vert akselererte mot katoden og vidare inn i spenningkjelda. Det flyt med andre ord ein elektrisk straum i dioden. Elektrona vert transporterte frå katoden til anoden, men sidan konvensjonell straumretning er i motsett retning til elektronstraumen vil den elektriske straumen etter konvensjonell straumretning flyta frå anoden til katoden.
Om den elektriske spenninga vart reversert slik at anoden vert positiv i høve til katoden vil dioden sperra etter som anoden er kald og ikkje gjev frå seg elektron.
Røyrdiodar har mange ulemper, som høgt energiforbruk, oppvarming av omkringliggande elektronikk og avgrensa levetid. Dei har difor gått ut av bruk, til fordel for halvleiardiodar.
Halvleiardiodar
Moderne diodar er laga av halvleiarar, som er mindre, billigare og meir robuste. Dei er konstruerte ved at n og p-materiale er sett saman, slik at det oppstår ein pn-overgang.
Framoverbias
Når den positive polen på ei spenningskjelde vert kopla til anoden og den negative polen til anoden på ein diode vert dette kalla framoverbias. Den negative spenninga på katoden vil støyta frå seg elektron, som er frie ladningsberarar i metallkontaket og leiaren tilkopla anoden, slik at dei strøymer mot pn-overgangen. Det oppstår med andre ord ein elektronstraum i n-materialet. Når spenninga over dioden i framoverretning overstig poteniellbarrieren til pn-overgangen vil elektrona strøyma over i p-materialet. På grunn av at elektrona taper energi i enegibarrieren i pn-overgangen vil dei gå frå leiarskiktet til valensbandet i p-materialet, som illustrert med dei blå vertikale pilane i figuren til høgre. Den stripla streken indikerer at energien til elektronane fell når dei når p-materialet. Dei vil så verta trekte mot den positive anoden og hoppar frå hol til hol i p-materialet til dei når anaoden og strøymer ut i tilkoplingsledninga mot spenningskjela. Hola, som er majoritsbærarar i p-materialet, flyttar seg difor frå anoden mot pn-overgangen. Dette vert kalla holstraum.
Når meir elektron strøymer mot pn-overgangen i n-materialet vert talet på positive ionar på n-sida av pn-overgangen redusert. Tilsvarande vert talet på negative ionar på p-sida av pn-overgangen redusert på grunn av holstraumen inn mor pn-overgangen i p-materialet. Dette fører til at breidda på pn-overgangen vert redusert ved framoverbias.
Reversbias
Når den negative polen på ei spenningskjelde vert kopla til anoden og den positive polen til anoden på ein diode vert dette kalla reversbias. Den positive spenninga på katoden vil då trekkja elektrona i n-materialet bort frå pn-overgangen, slik at talet på positive ion på n-sida av pn-overgangen aukar. Likeeina vil den negative spenninga på katoden trekkja til seg dei positive majoritetsbærarane (hol) i p-materialet, slik at talet på negative ion på n-sida av pn-overgangen aukar. Reversbias fører difor til at breidda på pn-overgangen aukar. Resultatet er at dioden ikkje leiar elektrisk straum ved reversbias, med unnatak av ein svært liten reversstraum på grunna av termisk eksitasjon (som tilfører nokre få elektron nok energi til at det går frå valensskalet til leiarskitet. Elektron i leiarskiktet i p-materialet ramlar ned enegibarrierern i pn-overgangen og hamnar i n-materialet. Den stripla linja i figuren til høgre illustrerer at energinivået til elektrona i er lågae i n-materialet enn i p-materialet. I silisium er reversstraume i nA-området, men aukar med temperaturen i materialet.
Skredeffekt og knespenning
Om reversspenninga over dioden vert stor nok vil det elektriske feltet verta kraftig nok til å gje ninoritetsbærarane (frie elektron) i p-materialet nok energi til at dei kan tilfører andre elektron i valensskalet som dei kolliderer med nok energi til å frigjera dei. Desse elektrona vert så aksellererte av det elektriske feltet og riv laus enda fleire elektron, slik at det oppstår ei skredeffekt. Dette gjer at reversstraumen aukar kraftig og dioden leiar ved reversbias. Dette skjer når reversspenninga overstig den såkalla knespenninga. Om denne reversstraume ikkje vert avgrensa vert dioden øydelagt. Ein lyt difor syta for at reversspenninga til småsigan og likerattardiodar aldrig vert så stor at det oppstår ei slik skredeffekt. I zenerdiodar derimot vert skredeffekta utnytta, men då på ein kontrollert måte.
Spenning/straum-karakteristikk
Straumen gjennom ein diode i framoverretning avheng av spenninga over dioden, men temperaturen spelar òg ein rolle. Strumen kan uttrykkast med den sokalla diodelikninga (òg kalla Shockley-ligning)
der I_s er metningsstraumen i reversretning, v_D er spenninga over dioden, \eta er ein konstant med verdi mellom 1 og 2 (kalla emisjonskoeffisienten), avhenging av dopingsgraden og V_T=kT/q er ei sokalla termisk spenning, der k er boltzmannkonstanten, T er den absolutte temperaturen (K) og q er elementærladninga. Ein småsignal eller likerattar silisiumdiode tek til å leia når spenninga overstig 0.6 til 0.7 V, noko avhengig av temperatur og dopingsgrad og -geometri. Figuren syner ein typisk spennings/straum-karakteristikk for ein diode. For ein germaiumdiode er reversstraumen nokre μA, medan han i ein silisiumdiode ligg i storleiksorden 10 nA.
Temperaturfølsamheit
Reversmetningsstraumen I_s er svært liten og temperaturavhengig. Når I_s er kjent ved ein bestemt temperatur T_1 kan ein finna han ved ein annan tempratur T_2 som
Adiabatisk prosess
Ein adiabatisk prosess eller ein isokalorisk prosess er ein termodynamisk prosess der det ikkje skjer varmeutveksling mellom ei væske og omgjevnadane. Uttrykket «adiabatisk» kjem frå gresk og tyder «ugjennomtrengeleg». Ei adiabatisk grense er til dømes ei grense der varme ikkje kan trenge gjennom og systemet vert då kalla adiabatisk (eller termalt) isolert. Ein isolert vegg fungerer tilnærma som ei adiabatisk grense.
Det motsette tilfellet, der varme vert utveksla med omgjevnadane slik at temperaturen er konstant, vert kalla ein isoterm prosess. Sidan temperatur er termodynamisk konjugert til entropi, er den isoterme prosessen konjugat til den adiabatiske prosessen for reversible transformasjonar.
Ein kan rekne ein transformasjon av eit termodynamisk system som adiabatisk når han er rask nok til at ikkje særleg varme vert utveksla mellom systemet og omgjevandane. I det motsette tilfellet kan ein transformasjon av eit termodynamisk system reknast som isoterm om han er sakte nok til at temperaturen i systemet er konstant ved hjelp av varmeutveksling med omgjevnadane.
Austra
Austra er ei fjellrik øy på grensa mellom Trøndelag og Nordland. Ho er delt mellom kommunene Bindal, Leka og Nærøysund. Arealet er 88 km². Det høgaste punktet på øya er Romsskåla, 588 moh.
Villsvin
Villsvin i mytologi og religion
I keltisk mytologi er villsvinet eit heilagt dyr, vigd til gudinna Arduinna. Mange keltiske og irske segner fortel om jakt på desse dyra; m.a. historia om korleis Fionn mac Cumhaill dreiv rivalen sin Diarmuid Ua Duibhne i døden.
Microsoft
Microsoft er eit amerikansk IT-selskap og er eit av dei største IT-selskapa i verda med base i Seattle i staten Washington i USA. Verksemda blei grunnlagd av Bill Gates og Paul Allen. Dei mest kjende produkta deira er operativsystema MS-DOS, operativsystemet Windows til datamaskinar og kontorpakka Microsoft Office. Microsoft produserer også Xbox.
Administrerande direktør (CEO and President) i selskapet er Steve Ballmer, medan Bill Gates er Chief Software Architect.
Villsvin
Villsvin i mytologi og religion
På tida til det andre Persarriket vart villsvina respekterte som modige og fryktlause krigarar. Adjektiva «Boraz» eller «Goraz», som tydde «villsvin», vart stundom brukt som tilnamn til store hærmenn og stridskjemper. Namnet til hærføraren Shahrbaraz (som mellom anna erobra Egypt) er sett saman av orda «shar» (rike) og «boraz», og tyder «kongedømmet sitt villsvin».
Austra
Av busetjingar på øya finn ein Sør-Gutvika, der det går ferje over til Leka som ligg lenger vest, Sørhorsfjord og Nordhorsfjord. På austsida går det bru over til fastlandet.
Hitoshi Sasaki (1973)
Hitoshi Sasaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Bellmare Hiratsuka, Avispa Fukuoka og Yokohama FC.
Kovalent binding
Kovalent binding (elektronparbinding) er ei kjemisk binding der to eller fleire atom deler eit eller fleire par elektron. Til vanleg er ei kovalent binding deling av eitt enkelt elektronpar. Om to eller tre elektronpar vert delte mellom atoma, vert det kalla dobbeltbinding eller trippelbinding.
Bergensposten
Bergensposten eit tidsskrift som Statsarkivet i Bergen har gjeve ut sidan 1998, no med tre nummer i året. Bladet kjem ut både på papir og på nett.
Bergensposten var òg namnet på ei avis som kom ut i Bergen frå 1. mars 1854 til 1893, då ho gjekk saman med Bergens Tidende.
Fylkesveg 55
Fylkesveg 55 (Fv55) går mellom Vadheim i Høyanger og Dragsvik i Balestrand og mellom Stedje i Sogndal og Lom. Strekninga mellom Lom og Gaupne er nasjonal turistveg Sognefjellet. Veglengda er 248,1 km, av dette 52,6 km i Oppland og 195,5 km i Sogn og Fjordane.
Turistvegen
Vegen går hovudsakleg i retning nordaust–sørvest og følgjer dalføret mellom Breheimen og Jotunheimen. Han forlet Rv15 nær Lom stavkyrkje og følgjer Bøverdalen til Røysheim og vidare opp Leirdalen og Breiseterdalen til Krossbu og Sognefjellshytta (1410 moh) der Fantesteinen markerer det høgaste punktet på vegen. Frå her går vegen vidare over Sognefjell til Turtagrø og vidare ned Bergsdalen og Fortunsdalen til Skjolden og vidare langs nordsida av Lustrafjorden til Gaupne.