cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muharraq by
Historie
Muharraq har eit opphav som strekkjer seg attende til antikken, då han vart kalla Arwad. Det er funne spor her etter Dilmun-sivilisasjonen for kring 5 000 år sidan, men vart viktig i historisk tid under Tylos då Bahrain vart underlagd selevkidane, og Muharraq vart eit senter for ein heidensk kult dedisert til haiguden Awal. Innbyggjarane i byen, som livnærte seg av sjøfart og handel, dyrka Awal i form av ein stor statue av ein hai i byen.
På 400-talet evt. var Muharraq eit stort senter for nestorianistisk kristendom, som kom til å dominere sørkysten av Persiabukta. Som ei sekt vart nestorianarane ofte forfølgd som kjettarar av Austromarriket, men Bahrain var utafor kontrollen til dette riket og var derfor ein trygg stad. Namnet på fleire av landsbyane på Muharraq reflekterer denne gamle kristne arva, og Al-Dair tyder «klosteret» og Qalali tyder «munkeklosteret».
Byen vart erobra av portugisarane (1521) og persarane (1602), før Al-Muḥarraq kom inn under Āl Khalīfah-dynastiet i 1783 med resten av Bahrain.
Økonomi
Gulf Air har hovudkvarteret sitt i Muharraq, og Bahrain Air hadde tidlegare hovudkvarteret sitt her.
John Kappfjell
John Kappfjell (fødd 15. juli 1952) er ein norsk samisk politikar og reineigar som har sete på Sametinget for Arbeidarpartiet sidan 2013. Han er vald inn frå Sørsamisk valkrins og sit i nærings- og kulturkomitéen.
Brosje
Brosje eller nål er ein dekorativ smykketype som ein kan festa på klede, i nokre høve for å halda dei fast eller saman. Brosjer er vanlegvis laga av metall, ofte sølv eller gull. Dei er ofte pynta med emalje eller smykkesteinar. Dei eldste kjende brosjene er frå bronsealderen. Ettersom brosjemote endra seg ganske raskt, er brosjer viktige kronologiske peikepinnar. Mange gamle europeiske brosje funne i arkeologi blir omftalet med den latinske nemninga fibula.
Førhistoriske brosjer
Brosjer var kjende som fibula (fleirtal fibulae) før to mellomalderen. Desse dekorative gjenstandane som blei brukt til å halda fast klede blei først laga i bronsealderen. Under jernalderen i Europa hadde metallarbeidteknologi utvikla seg kraftig. Nyare tekningar som støyping, metallstongvriing og metalltrådmaking gjorde at ein kunne laga mange nye gjenstandtypar, mellom anna fibula.[1] I Europa laga keltiske handverkarar fibulaer pynta med raud emalje og inkrustering av korall så tidleg som 400 f.Kr.[2]
Dei eldste kjende brosjene frå Storbritannia blei laga frå 600 til 150 f.Kr. Dei vanlegaste brosjetypane i denne perioden var boge, plate og i mindre mengder ringspenner. Britiske jernalderbrosjer er typisk støypte i eit stykke, og dei fleste er laga av kopar eller jern. Før siste delen av jernalderen brukte ein sjeldan gull og sølv til å laga smykke.
Folkevandringstida
Stammane var visigota som slo seg nedi Spania, ostrogotar i austlege Tyskland og Austerrike, frankarar i vestlege Tyskland, lombardar i nordlege Italia og angelsaksarar i England. Ettersom stammane var nært knytte i opphav, og smykkemakingteknikkane deira var slåande like, blei verka til desse folka først omtalt som barbarisk kunst og seinare germansk kunst eller kunst frå folkevandringstida (engelsk Migration period art).
Sheik Yerbouti
Sheik Yerbouti er eit dobbelt konsertalbum med somme studioopptak  av Frank Zappa som er spelt inn i 1977 og 1978. Det vart gjeve ut 3. mars 1979 som den første utgjevinga på Zappa Records.
Brosje
Folkevandringstida
Brosjer frå denne perioden blei utvikla med påverknad frå seinromerske og nye germanske kunstformer, formgjeving og teknologi. Metallarbeidarar i heile Vest-Europa skapte fargerike, livfulle og teknisk framifrå smykke. Brosjer frå denne perioden kan vera laga i teknikkar frå romersk kunst: opptrykking, filigran, granulering, emalje, à jour-innfatting og inkrustering, men det er inkrustering handverkarane frå denne perioden er best kjende for. Deira sans for farge gjer arbeida deira særmerkte. Farge er hovudtrekket til smykke frå folkevandringstida. Den vanlegaste smykkesteinen i brosjene var almandin, ein burgundarfarga varietet av granat som er funnen i Europa og India.
Sheik Yerbouti
Bakgrunn
Sheik Yerbouti presenterer eit stort vendepunkt i karrieren til Zappa. Det var det første albumet som vart gjeve ut på hans eige selskap etter han drog frå Warner Bros. Records, og la meir vekt på den komiske sida av tekstane hans enn tidlegare, og byrja ein periode med auka platesal og meir merksemd i media. Sheik Yerbouti er det mestseljande albumet til Zappa med over to millionar selde eksemplar verda over.
Brosje
Folkevandringstida
Brosjedesign var talrike og varierte: Geometrisk dekorasjon, intrikate mønster, abstrakte design frå naturen, fuglemotiv og bordar. Dyreornamentikk var eit vanleg element i denne perioden. Samanfiltra dyr var eit særmerke for desse livlege, intrikat dekorerte brosjene. Bogeforma, S-forma, strålehovud- og dekorerte skivebrosjer var dei vanlegadse stilane under folkevandringstida, frå 400- til 600-talet.
Sheik Yerbouti
Inspirasjon
Tittelen er eit ordspel: Zappa er avbilda på omslaget i arabisk hovudpryd, og namnet som, som er meint å likne arabisk transkripsjon, vert uttalt som tittlen på KC and the Sunshine Band sin discohit frå 1976, «Shake Your Booty».
Holmöarna
Holmöarna er ei øygruppe i Kvarken i Bottenviken mellom Sverige og Finland. Øyane er ein del av Umeå kommun i Västerbottens län. Øyane har 75 fastbuande og dei største øyane er Holmön, Ängesön, Grossgrunden, Holmögadd og Lilla og Stora Fjäderägg. Store område av øyane er i dag naturreservat.
Brosje
Angelsaksiske brosjer
Dei fleste brosjer frå tidleg angelsaksisk tid i England hadde kontinentale stilar som var innførte frå Fastlands-Europa og Skandinavia. Den lange brosjestilen var vanlegast i England på 400- og 500-talet. Runde brosjer opptredde fyrst i England på midten av 400-talrt. På 500-talet byrja handverkarar frå Kent å laga brosjer med sine eigne distinktive stilar og teknikkar. Runde brosjer var mest populære ved slutten av 500-talet. På 600-talet gjekk brosjebruken i England tibake. Dei kom tilbake på 700-talet, og fortsette å vera populære fram til enden av den angelsaksiske tida.
Sheik Yerbouti
Inspirasjon
Albumet bestod av satiriske og andre komiske og støytande tekstar. «Bobby Brown» er verdskjend, utanom i USA, der han vart bannlyst frå radio på grunn av den seksuelt ladde teksten. «I Have Been in You» gjer narr av Peter Frampton-hitten frå 1977, «I'm in You» og har òg ein seksuelt ladd struktur. «Dancin' Fool», som vart nominert til ein Grammy, vart ein populær discohit, trass i at han parodierer discomusikken. «Flakes», som handlar om motbydelege arbeidarar i California, inneheld ein parodi av Bob Dylan. «Jewish Princess», er eit komisk blikk på jødiske steroetypar, og fekk merksemd frå Anti-Defamation League, som Zappa nekta å unnskulde seg for, og hevda «I motsetnad til einhjørningar, finst slike skapningar - og dei fortener å bli 'feira' med sin eigen spesielle opus».
Carl Johan Fahlcrantz
Carl Johan Fahlcrantz var ein svensk målar frå Stora Tuna i Dalarna, kjend for sine landskapsmåleri i romantisk stil. Fahlcrantz har vorte kalla «det svenska landskapsmåleriets fader».
Sheik Yerbouti
Inspirasjon
Somme av soloane til Zappa frå albumet starta som improvisasjonar over tidlegare musikk av Zappa. «Rat Tomago» var ei forkorta utgåve av «The Torture Never Stops», som opphavleg kom ut på Zoot Allures; «The Sheik Yerbouti Tango» var ein konsertversjon av «Little House I Used to Live In», opphavleg frå Burnt Weeny Sandwich. Songen «City of Tiny Lites» kom med ein animasjonsvideo laga av Bruce Bickford, og vart vist på Old Grey Whistle Test.
Skriving og innspeling
Dei fleste av songane var konsertopptak, som så vart fiksa på i studio i ettertid. På kvar side av «Rat Tomago» ligg to korte stykke med musique concrète, laga av lydeffektar i studio og forskjellige musikalske fragment. Under innspelinga av «Rubber Shirt», kombinerte Zappa eit spor av Terry Bozzio som spelar trommer i ein musikalsk setting med ein av Patrick O'Hearn som spelar bass i ein heilt forskjellig musikalsk setting. Spora har forskjellig takt og tempo. Zappa omtalte denne teknikken som xenokroni. Nesten alle songane på albumet har spor lagt til i studio.
Carl Johan Fahlcrantz
Han flytta til Stockholm i byrjinga av 1790-talet. Der lærte han å måle av dekorasjonsmålarane ved Kungliga teatern, framfor alle av Louis Belanger som kom frå Frankrike i 1798. Han tok også inntrykk av Elias Martin sin landskapsstil.
Fahlcrantz fekk sitt gjennombrot i 1807 «med sina sublima tolkningar av den nordiske naturen». Han var den fyrste svenske målaren som i all hovudsak sata på landskapsmåling. Bileta hans formidlar «en poetisk stemning i naturen og undvek all upprørande dramatik». Motiva hana skildrar ofte landskap i gyllent lys eller i måneskin. Hans einaste utanlandsreiser gjekk til høvesvis Noreg i 1827 og Danmark i 1829. I Noreg måla han eit kjent motiv av Balestrand. Elles er verk basert på Frithjofs saga mellom hans mest kjende arbeid. Begge dei svensk-norske kongane Karl Johan og Oscar I var mellom dei som bestilte arbeid av Fahlcrantz, noko også tsaren Nikolai I av Russland gjorde.
Brosje
Angelsaksiske brosjer
Brosjer var som regel rundt frå midten av til sein angelsaksisk tid. I denne perioden føretrekte ein skivebrosjer som var ringforma og sette med steinar. Dei runde formene kan grovdelast i emaljerte og ikkje-emaljerte stilar. Det fanst også nokre stilar som ikkje var runde på 700- til 1000-talet. Stilar med handtak, sikringsnål, stripe og eit par andre høyrer til denne gruppa. Handtaksbrosjer var tradisjonelle brosjer frå Europa som kom til England og kom på moten i seinangelsaksisk tid. Sikringsnålbrosjer var vanlegare tidleg i angelsaksisk tid, blei mindre vanlege i løpet av 600-talet og hadde utvikla seg til stripebrosja på 700-talet. Andre brosjeformer frå denne tida er fugl, ottonsk (stjerneforma), rektangel og kross.
Sheik Yerbouti
Skriving og innspeling
Albumet var òg kjend for å vere gjennombrotet for den kjende produsenten og lydteknikaren Joe Chiccarelli. I eit intervju med HitQuarters sa Chiccarelli: «[Zappa sin] lydteknikar kunne ikkje vere med på innspelinga så han tok ein sjanse på meg. Eg er så takknemleg for at han gav meg sjansen til å få denne karrieren».
Brosje
Keltisk tradisjon
Keltiske brosjer utgjer ein eigen, distinkt tradisjon med rikt dekorerte halvopne ringar utvikla i tidleg mellomalder på Irland og i Skottland. Teknikkar, stilar og materiale brukte av keltarar var ulike frå dei til angelsaksarane. Nokre eigenskapar ved keltisk smykkekunst, som millefiori-glas og krusete stilar, har meir til felles med eldre brosjer enn samtidge angelsaksiske smykke. Keltisk smykkekunst er kjenneteikna av oppfinnsamheit og komplekse design. Tara-brosja er eit kjend døme på ei keltisk brosje.
Lancelot Hogben
Lancelot Thomas Hogben var ein britisk zoolog og statistikar, kjent for synet sitt på arvelæra. I Noreg er han mest kjend for dei populære bokframstillingane av matematikk og vitskap.
Brosje
Skandinavisk tradisjon
Germansk dyreornamentikk var grunnlaget for skandinavisk kunst i mellomalderen. Den livfulle dekorative stilen oppstod i Danmark seint på 400-talet som respons på seinromersk metallarbeid. Skandinaviske handverkar i tidleg mellomalder skapte intrikat utskorne brosjer med sin særskilde dyreornamentikk. Brosjer blei som regel laga av kopar eller sylv.
Lizard Point
Lizard Point er eit lågt morenenes langs vestsida av den øvre Beardmorebreen, på sørsida av innløpet til den isbrefylde Table Bay. Det vart namngjeve under Terra Nova-ekspedisjonen, 1910-13.
Brosje
Skandinavisk tradisjon
Frå tidleg på 700-talet til 1000-talet drog skandinaviske vikingar ut i verda og raida, utforska og koloniserte. Metallarbeid frå vikingtida omfattar mellom anna brosjer dekorerte i ein eller fleire kunststilar. I sekvens er desse fem stilane kjende som Oseberg, Borre, Jellinge, Mammen, Ringerike og Urnes.
Lancelot Hogben
Han oppnådde ei grad i fysiologi ved Trinity College i Cambridge i 1915 der han òg frekventerte Fabian Society. Han gjekk frå metodisme til humanisme og virkte som pasifist under den første verdskrigen, og dessutan jobba han for Raude Krossen i Frankrike. Såfølgde opphald ved Birkbeck i University of London i 1917, Imperial College London 1918-1922, Edinburgh University 1922-1925 og McGill University 1925-1927, før han vart professor i zoologi ved universitetet i Cape Town, der studia hans av ein froskemodell (Xenopus laevis) vekte ry. Hogben leia social biology ved London School of Economics 1930-1937 og skulda eugenikk-rørsla. Deretter var han professor i naturhistorie ved University of Aberdeen frå 1937. Den 9. april 1940 skulle han halde foredrag ved Norsk Forening for Arvelighetsforskning eit foredrag om «Methods of human genetics». Under den andre verdskrigen jobba Hogben som statistikar for hæren.
Brosje
Skandinavisk tradisjon
Det blei laga fleire ulike skandinaviske brosjetypar i denne perioden: runde, ovale, fugleforma, likearma, trekløver, ruterforma og boga skive. Dei vanlegaste stilane var Jellinge og Borre. Desse kan begge omfatta motiv som samanfiltra, gripande dyr, enkeltdyr, bandforma dyr, knute- og rinkjeder, ranker og blad og fuglar og dyr.
Lancelot Hogben
I tida 1941-1961 var han professor ved University of Birmingham der han i 1943 laga språket Interglossa, og utvikla andre interesser. I 1952 kunne norske aviser melde at han ville lære Marsbuarar å spele sjakk, fordi «inter-planetariske sjakk-turneringar ville kunne virke som avleiing for dei krigerske tendensane i menneskenaturen her på jorda». Den siste stillinga hans var viserektor ved universitetet i Guyana 1963-1964.
Brosje
Seinmellomalderen
Brosjer frå seinmellomalderen (1300-1500) blei brukte av både menn og kvinner. Vanlege former var stjerne, femkant, flika, hjul, hjarte og ring. Ringforma brosjer var mindre enn andre brosjer, og blei brukte til halsfeste for klede. Brosjedekorasjonar kunne vera enkle inskripsjonar eller smykkesteinar festa til eit grunnlag av gull eller sylv. Ringforma brosjer kunne typisk ha innskrifter om tru, kjærleik eller vennskap. Hjarteforma brosjer var ei populær gåve mellom kjærastar eller vennar.
Amund Mork
Amund Sigurd Mork var ein norsk lærar, ungdomslagsarbeidar og forfattar. Han er særleg kjend for «Nordfjord-songen» frå 1920, som begynner med «Fagre fjellheimen opnar seg». Med denne sangen vann han pris i ein sangkonkurranse i regi av Firda Ungdomslag.
Sheik Yerbouti
Mottaking
Albumet fekk opphavleg middels kritikk, på grunn av dei kontroversielle tekstane. Albumet vart ein kultfavoitt blant fansen til Zappa. Songen «Bobby Brown» var særs populær i Skandinavia. Zappa var visstnok så forbløffa over dette at han bad CBS om å leige ein antropolog for å finne ut kvifor songen vart ein så stor hit.
Salslister
Album - Billboard (Nord-Amerika)
Amund Mork
Mork gav ut diktsamlinga Vestanvind i 1931 og skodespelet Gull og grøne skogar som føljetong i Fjordabladet i 1924. I tillegg skreiv han sangar og prologar til ulike anledningar, mellom anna ein kantate til Oppstryn kyrkje sitt jubileum i 1938.
Brosje
Tidleg moderne brosjer
Den tidlege moderne tida for smykkekunst går frå 1500 til 1800. Global utforsking og kolonisering førte ny rikdom og nye ressursar som diamantar, smykkesteinar, perler og edelmetall til Europa. Raske endringar i klesmote medførte tilsvarande endringar i smykkestilar. Etterspurnad etter nye smykke førte til at ein smelta ned og verka om mange eldre smykke for å laga nye. På grunn av dette finst det få overlevande smykke frå denne tida. Dei viktigaste smykkestilane frå denne perioden er renessanse, georgisk og nyklassisistisk.
Renessanse
Renessansen var ein periode frå 1300 til 1600 prega av rikdom og luksus. Utførlege brosjer dekte med steinar eller perler var på moten, særleg blant overklassen. Vanlege smykkesteinar var smaragd, diamant, rubin, ametyst og topas. Brosjer med religiøse motiv og emaljerte miniatyrportrett var populære i denne perioden. Smykkesteinar blei ofte valde for dei vernande eigenskapane sine og for sterke fargar. På 1400-talet førte nye skjereteknikkar til innføringa av nye smykkesteinformer.
Nyklassisisisme
Den nyklassistiske perioden (1760–1830) i smykkedesign var inspirert av det gamle Hellas og Romarriket. Hovudskilnaden mellom renessansesmykke og nyklassistiske smykke var at smykke i renessansen hovudsakleg blei laga for overklassen medan smykke i den nyklassistiske perioden blei laga for allmugen. Ei viktig nyskaping i smykkekunst i denne perioden var teknikken med å laga kamé av harde stoff som svart basalt og jaspis. Den engelske pottemakaren Josiah Wedgwood stod bak dette viktige bidraget til smykkekunst. Brosjer med klassiske scenar var på moten i denne perioden. Perler og smykkesteinar blei framleis brukte i brosjer, men var mindre populær enn tidlegare. Utbrotet av den franske revolusjonen stoppa etterspurnad etter og tilverkinga luksuriøse smykke for ei tid.
Sein moderne tid
Sein moderne tid dekkje perioden frå 1830 til 1945. Dei viktigaste smykkestilane i denne perioden var viktoriansk (1835–1900), art nouveau/jugendstil (1895–1914),  edvardiansk (1901–1910) og art deco (1920–1939).
Viktoriansk
Denne perioden har namn etter dronning Victoria av Storbritannia, som herska frå 1837 til 1901. Kaméar, medaljongbrosjer, hjarte, blomar, dyr og andre naturmotiv, var populære smykkestilar i tidleg viktoriansk tid. Då ektemannen til dronning Victoria, prins Albert, døydde i 1861 endra smykkemoten seg til å reflektera sørgeperioden til dronninga. Stilar blei tyngre og alvorlegare, med materiale som svart emalje, jet og svart onyks. Sørgebrosjer var vanlege å bruka fram til enden av viktoriatida.
På denne tida var det vanleg å ha hår eller portrett som del av ei brosje. Skikken byrja som eit uttrykk for sorg, og utvikla seg til å også bli brukt for kjære som framleis var i live. Hår kunne plasserast inni brosja eller bli fletta eller vove inn i eit band som ein festa klemma i.
Art nouveau
Art nouveau-perioden innan smykkekunst omfatta eit kort tidsrom frå 1895 til 1905. Stilen byrja i Frankrike som ein reaksjon mot den tunge, alvorlege stilen frå viktoriatida. Innovative, fløymande design blei brukte til å avbilda natur, blomar, insekt og sensuelle kvinner med fløymande hår. Smykkestilen var på moten i femten år, og enda med utbrotet av fyrste verdskrigen.
Edvardiansk tid
Den edwardianske perioden innan smykkekunst (1901–1910) byrja etter at dronning Victoria døydde og sonen Edvard blei konge. Denne perioden var den første gongne ein tok i bruk platina til å laga smykke. Styrken til platina gjorde at ein kunne laga produkt med fint filigranarbeid som minna om silke og blonder. Dei viktigaste smykkesteinane ein brukte i brosjer var diamantar, typisk med platina eller kvitt gull, og farga smykkesteinar eller perler. Platina- og diamantbrosjer var utbreidde. Små brosjer heldt fram med å vera populære. Vanlege former var sløyfer, band, kransar og girlanderar, alle i den lette nye stilen.
Art deco
Art deco-perioden varte frå 1920 til 1939. Kubisme og fauvisme, kunstretningar frå tidleg på 1900-talet, inspirerte denne nye stilen, i lag med aust-asiatisk, afrikansk og latinamerikansk kunst. Art deco hadde namn etter Exposition International des Arts Décoratifs et Industriels Modernes, ei kunstindustriutstilling halden i Paris i 1925. Vanlege brosjedekorasjonar frå denne perioden er geometriske former, abstrakte design, design frå kubisme og fauvisme og motiv frå Egypt og India. Svart onyks, korall, kvarts, lasurstein og karneol blei brukte med klassiske smykkesteinar som diamant, rubin, smaragd og safir.
Thursday Afternoon
Oversyn
Etter innspelinga av Discreet Music i 1975 hadde Eno synt ei stor interesse i å skape musikk som kan påverke atmosfæren i rommet han vert spelt i, i staden for at musikken i seg sjølv har direkte fokus. Videoen Thursday Afternoon kom til som ei rekkje av sju «videomåleri» som ein kan sjå på utan at det krev full merksemd frå sjåaren. Kvart segment syner eit enkelt bilete som har vorte handsama med visuelle effektar, på liknande måte som musikken til Eno ofte består av enkle instrument som har vorte handsama med lydeffektar.
Musikken på dette albumet består av fleire spor med handsama piano og elektroniske teksturar. Laga i komposisjonen er fasa slik at forholdet dei i mellom heile tida endrar seg på liknande måte som på Discreet Music. Dette var òg eit av dei første albuma som tok nytte av den (då nye) utvida lengda på det nye CD-formatet, og inneheld berre eitt spor på 61 minuttar.
McHugo Peak
McHugo Peak er eit markant fjell med ei høgd opp mot 1250 moh, ved nordvestenden of Traverse Mountains på Rymill Coast i Palmer Land. Fjellet vart fotografert frå lufta i U.S. Navy, 1966, og vart kartlagd av British Antarctic Survey (BAS), 1971-72. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1977 etter M. Barbara McHugo, kartleggar i Directorate of Overseas Surveys, 1958–86, med ansvar for kartlegginga av Antarktis 1960-1984.
Johannes Hougen
Knut Johannes Hougen var ein skulemann og politikar for Venstre. Han var fødd i Kragerø, der faren var klokkar og skulestyrar.
Han hadde examen artium frå 1873, og vart cand. real. i 1879. Hougen var 1876-80 lærar ved Gjertsens skole, adjunkt ved Kristiansands skole frå 1880, styrar ved Kristiansands tekniske aftenskole med handelsskule 1885-1908 og overlærar ved Kristiansands skole frå 1900. Han var så ekspedisjonssjef ved Kyrkje- og undervisningsdepartementet si skuleavdeling i 1908 og 1910-27.
Hougen var medlem av Kristiansand bystyre 1897-1901, og stortingsmann for bykrinsen Kristiansand 1900-09. 1903-06 var han medlem av protokollkomitéen, 1904-06 medlem og 1907-09 nestformann i budsjettkomiteen. I 1905 var han medlem av spesialkomiteen.
Hougen var kyrkje- og undervisningsminister i Gunnar Knudsens fyrste regjering frå 8. juli 1909 til 1. februar 1910.
Frå 1928 til -33 var Hougen styreformann i Kringkastingsselskapet, ein forløpar til NRK.
Edvard Moseid
Edvard Moseid er ein norsk dyreekspert. Han er mest kjend for arbeidet som direktør ved Kristiansand Dyrepark.
Moseid var med på å byggje opp Kristiansand Dyrepark frå 1965 og var leiar i parken fram til 2000. Han vart landskjend som «far til Julius» i 1981 då fjernsynesserien om sjimpansen Julius og hans oppvekst heime hjå William Glad og Moseid vart sendt på NRK for fyrste gong.
Han er i dag førtidpensjonert og arbeidet tidlegare med sjimpansar i eit naturreservat i Kenya. Saman med kona Kirsten Engeset leiar dei no fondet Chimpaid for å hjelpe sjimpansar.
Europameisterskapen på skeiser 1958
Europameisterskapen på skeiser 1958 vart avvikla i Eskilstuna i Sverige helga 1. og 2. februar 1958. 36 utøvarar frå 11 land deltok i meisterskapen, av dei fem frå Noreg. Dei norske utøvarane var Knut Johannesen, Thorstein Sandholt, Torstein Seiersten, Knut Tangen og Roald Aas. Deltakarane elles kom frå Austerrike, Aust-Tyskland, Danmark, Finland, Frankrike, Italia, Nederland, Sovjetunionen, Storbritannia, Sverige.
Tittelforsvarar Oleg Gontsjarenko frå Sovjetunionen gjekk til topps i meisterskapen, framom den einarma landsmannen Vladimir Sjilikovskij, norske Knut Johannesen kom på tredjeplass. Gontsjarenko vann 1500 meter og Johannesen var bestemann på dei to lengste distansane. På 500-meteren fekk Sovjets Boris Sjilkov og svenske Gunnar Ström same tid og delte sigeren på distansen.
Skeise-EM 1958
<br style="clear:both;" />
500 meter
<br style="clear:both;" />
5000 meter
<br style="clear:both;" />
1500 meter
<br style="clear:both;" />
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Nordbyen
Nordbyen (arabisk المدينة الشمالية) er eit bustadområde som er bygd på område som vart tørrlagd ved landvinning. Kjernen i prosjektet omfattar meir enn 4 100 bustadeiningar. Prosjektet kostar kring 550 millionar USD og stod ferdig i 2015.
Danmark i Eurovision Song Contest
Danmark debuterte i Eurovision Song Contest i 1957 som det fyrste nordiske landet. Danmark vart òg det fyrste nordiske vinnarlandet då Grethe og Jørgen Ingmann vann med «Dansevise» i 1963. I åra 1967 til 1977 heldt Danmark seg borte frå Eurovision Song Contest, og landet måtte stå over tevlinga i 1994, 1996, 1998 og 2003 på grunn av dårlege plasseringar åra før. Like fullt er Danmark eit av dei mest suksessrike landa i Eurovision Song Contest med tre sigrar, ein andreplass og tre tredjeplassar. Danmark har kommet på sisteplass éin gong, i Eurovision Song Contest 2002. Sidan innføringa av semifinalar i 2004 har Danmark kvalifisert seg til finalen ved 12 av 18 anledningar.
Historikk
Det er Danmarks Radio (DR) som har senderettane til Eurovision Song Contest i Danmark. Allereie i den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956 hadde Danmark planar om å delta, men DR rakk ikke påmeldingsfristen. Det samme skjedde med Austerrike og Storbritannia, og berre sju land deltok i den fyrste utgåva av tevlinga. Debuten til Danmark kom dimed i 1957, som det fyrste av dei nordiske landet. Birthe Wilke og Gustav Winckler song Danmark inn til en tredjeplass med «Skibet skal sejle i nat». Duoen avslutta framføringa med eit langt og inderleg kyss som har blitt eit minneverdig augeblikk i tevlingas historie.
Nordens fyrste seier
Danmark hadde ein god start med topp ti-plasseringar kvart einaste år fram til 1966. I 1963 kom landets, og Nordens, fyrste siger med «Dansevise» av Grethe og Jørgen Ingmann. Men sigeren fekk ein trong fødsel. Den norske juryen var nemleg ikkje klar med poenga sine då Noreg vart kalt opp under avrøystinga. I kaoset las difor Roald Øyen opp feil poeng og måtte be programleiaren om å få komme tilbake seinare i avrøystinga. På slutten av avrøystinga leia Sveits, med Danmark på andreplass. Då dei korrekte norske poenga ble lesne opp, bytta Sveits og Danmark plass, slik at Danmark vann tevlinga to poeng foran Sveits.
Den norske juryen vart seinare skulda for å ha hjelpt eit naboland til siger, og Sveits protesterte mot resultatet. Men NRK avviste skuldingane og understreka at den norske juryen hadde gitt riktige poeng. Årsaka til kaoset var at det norske telleapparatet rett og slett ikkje var ferdige med å telle opp røystene då Noreg vart kalla opp. Ikkje berre var røystene feil, men ein stressa Øyen las også opp poenga på feil måte. Då Noreg vart kalla opp igjen på slutten av avrøystinga, var resultata frå den norske juryen klare og korrekte. «Vi har god samvittighet med hensyn til resultatet. De 20 jurymedlemmenes stemmesedler ligger i fjernsynet til kontroll om nødvendig», bedyra NRKs Odd Grythe.
Aukande misnøye
Utover i 1960-åra vaks det fram ei aukande misnøye mot tevlinga i delar av det danske kultur- og musikklivet. Også i DR var skepsisen stor, og fleire gongar i 1960-åra vurderte kanalen å trekkje seg frå Eurovision Song Contest. I 1966 vart Danmark berre nummer 14 av 18 med «Stop – mens legen er go'». Ironisk nok vart denne songen også den siste danske deltakerlåten på elleve år. Den nye underhaldingssjefen i DR, Niels Jørgen Kaiser, meinte tevlinga ikkje heldt høg nok «kulturell verdi», og Danmark trekte seg frå tevlinga i 1967. Fyrst elleve år seinare, i 1978, kom Danmark tilbake igjen.
Ei liknande misnøye mot Eurovision Song Contest fantes også i Norge, og denne misnøya nådde sitt klimaks etter den norske finalen i Melodi Grand Prix i 1969. Bråket som følgde, og den aukande misnøya mot tevlingas form, var truleg ein medverkande årsak til at NRK trekte seg frå Eurovision Song Contest i 1970. Men Noreg var likevel tilbake igjen i 1971.
Oppturar og nedturar
I 1980-åra vart Danmark igjen eit av de beste landa i tevlinga, med fire topp fem-plasseringar i perioden 1984 til 1989. I 1990-åra vart resultata dårlegare, og Danmark måtte stå over i 1994 etter ein dårleg plassering året før. I 1996 vart landet slått ut i førehandskvalifiseringa til EBU, og i 1998 måtte Danmark stå over nok ein gong på grunn av dei dårlege plasseringane åra før.
I 1999 snudde imidlertid resultatene, og i 2000 vann Danmark sin fyrste sigerr på 37 år med Olsen Brothers og «Fly on the Wings of Love». På heimebane i 2001 fekk Danmark ein sterk andreplass, men året etter kom Danmark på sisteplass for fyrste gang. Dimed måtte Danmark stå over tevlinga igjen i 2003.
I 2010 gjekk Danmark inn i ein ny sterk periode og fekk sin tredje siger i 2013 med Emmelie de Forest og «Only Teardrops». I 2015 vart Danmark slått ut i semifinalen for fyrste gang på åtte år, og det same skjedde i året etter. I 2017 klarte Danmark så vidt å kvalifisere seg til finalen for fyrste gang på tre år, men enda som nummer 20 av 26 i finalen. I 2018 snudde resultata igjen, då Rasmussen vart nummer 9 i finalen – det beste resultatet til Danmark på fire år.
Christopher Knudsen
Christopher Knudsen var ein norsk prest og politikar for Høgre. Han var både fødd og døydde i Drammen.
Jon Moss
Jonathan Aubrey Moss er ein engelsk trommeslagar, mest kjend som medlem av new wave-gruppa Culture Club i 1980-åra. Han har òg spelt med andre band, som London, The Nips, The Damned og Adam and the Ants.
Christopher Knudsen
Christopher Knudsen var son til ein arbeidar. Han vart student i 1861 frå Drammens skole og avla eksamen til cand. theol. i 1867. År 1867 var han lærar ved latinskulen i Drammen, medan han frå 1868 var kateket i Mandal. Åra 1876-79 var han sekretær i Det norske misjonsselskap i Stavanger. Frå 1879 var Knudsen sokneprest i Nedre Eiker. Deretter var han residerande kapellan i Bragernes frå 1886. I 1898 vart han utnemnd til sokneprest i Tønsberg. Sokneprest i Bragernes frå 1906 til -13.
Knudsen var ordførar både i Nedre Eiker og seinare i Tønsberg, samt varaordførar i Drammen. Skulestyreformann i både Tønsberg og i Drammen.
Knudsen var stortingsmann i samanhengande ni år. Han var 1. representant til Stortinget frå Drammen både 1895-97 og 1898-1900, 1900-03 representerte han Tønsberg. I fyrste perioden var han medlem av protokollkomiteen, medan han var medlem av kyrkjekomiteen dei to siste periodane. I tillegg sat han i valkomiteen 1900-03.
Knudsen var kyrkje- og undervisningsminister då Michelsen-regjeringa vart innsett 11. mars 1905, ein post han hadde til 26. januar 1906. Den «konservative kirkemann» Knudsen gjekk ut av regjeringa etter at eit fleirtal i statsrådet stemte ned innstillinga hans til utnemning av professor i systematisk teologi ved universitetet. Knudsen hadde då «prøvd alle tenkelige utveier for å unngå en utnevnelse av dr. Ording».
Cape Lyttelton
Cape Lyttelton er eit nes som utgjer sørsida av innløpet til Shackletonfjorden, langs vestkanten av Rossisen. Det vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen (1901–04) og kalla opp etter Lyttelton på New Zealand. «Discovery» starta den siste runden på reisa si sør frå Lyttelton.
Steinar Buset
Steinar Buset var bonde, bygningsmann, bankkasserar og lokalpolitikar. Han var fødd på garden Buset i Vartdal kommune, seinare Ørsta, på Sunnmøre.
Ekängen
Ekängen er ein tettstad i Linköpings kommun i Östergötlands län i Östergötland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1 100 innbyggjarar.
Steinar Buset
Han vart innvald i Vartdal kommunestyre i 1913. i 1914 vart han mellombels ordførar. Han sat i formannskapet frå 1917-1940. Mange av desse åra som varaordførar. I bolken 1929-1937 var han ordførar. Han stod på liste til Stortingsval for Bondepartiet. Buset var soknerådsformann i fleire bolkar. Han var kasserar for Vartdal Sparebank i 1920-1949.
ARA «San Juan» (S-42)
ARA «San Juan» (S-42) var ein dieselelektrisk undervassbåt i teneste i den argentinske marinen. Båten tilhøyrer TR-1700-klassa, Han vart bygd av Thyssen Nordseewerke og vart ferdig 19. november 1985.
Steinar Buset
Steinar Buset skreiv dikt og småforteljingar som vart trykte i blad og aviser. I 1980 gav borna hans ut Eg ser ei dagrand-, ei utval av dikt og prosastykke
ARA «San Juan» (S-42)
Midtlivsoppgradering vart gjord i Argentina mellom 2008 og 2013. Oppgraderinga kosta ca. 100 millionar peso og utgjorde meir enn 500 000 arbeidstimar der båten vart delt i to og fekk sine fire MTU-motorar og batteri erstatta.
15. november 2017 vart båten meldt sakna av Armada Argentina. 23. november 2017, ved ei direkte ordre frå presidenten i Russland Vladimir Putin, vart «Jantar» og spesialistar frå 328. søk og redningsekspedisjon sende til Argentinakysten for å søkja etter den argentinske ubåten ARA «San Juan». Dei fann ikkje ubåten. Seinare vart det norske fartøyet M/S Seabed Constructor send til Argentinakysten for å leite etter den Argentinske ubåten, og den 16. november 2018 var ubåten funnen. «Seabed Constructor» hadde med seg fem undervannsrobotar av typen Hugin AUV frå Kongsberg Maritime i Horten som dei brukte til å søkje gjennom havbotnen med. Ubåten låg utanfor Valdes-halvøya på 800 meters djupn.
Embreebreen
Embreebreen er ein 35 km lang isbre nord i sentrale delar av Sentinel Range i Ellsworth Mountains, som flyt ned austsida av Mount Hale, Mount Davis og Mount Bentley, nordaustsida av Mount Anderson og nordvestsida Probuda Ridge. Vidare flyt han nord-nordaustover og nord for Mount Schmid snur austover og flyt saman med Rutfordstraumen aust for Mount Tegge. Han vart namngjeven av US-ACAN etter major Henry Embree i USAF, som deltok i opprettinga av Amundsen-Scott-stasjonen i 1956.
Espås-saka
Espås-saka er ei av dei mest omtalte og omfattande uoppklara drapssakene i Noreg i nyare tid. Trude Espås (fødd 1975) var ei kvinne som vart valdteken og drepen i Geiranger den 8. august 1996. Saka har vore gjenoppteken fleire gonger, utan vidare resultat.
Saka
Trude Espås forsvann frå Geiranger 8. august 1996. Ho vart observert sitjande på eit utsiktspunkt like utanfor sentrum. Dagen etter vart det sett i gang ein omfattande leiteaksjon. Elleve dagar seinare vart ho funne i ein steinur like utanfor sentrum av Sunnmørs-bygda. Dette utløyste ein massiv etterforskning, der m.a Kripos var involvert gjennom fleire år.
Arbeidet til politiet gjekk ut på å kartleggja alle identitetar og køyretøy i Geiranger drapsdagen. Alle namnelister frå hotell og campingplassar vart samla inn, og alle som hadde brukt kredittkort eller vorte observert vart lagd inn i databasane til politiet. Problemet til politiet var at mange av turistane som vitjar Geiranger kunne koma og forsvinna utan å leggja igjen spor som kunne knytast til identiteten deira.
Saka var spesielt vanskeleg for politiet ettersom Geiranger normalt ikkje har meir enn 270 fastbuande, medan det i turistsesongen kan vera fleire tusen innom den vesle bygda kvar dag. 3100 vitne frå 37 land er avhøyrde. Så langt er ingen sikta for drapet. Ein tysktalende mann er framleis etterlyst i saka, og politiet har forklart at denne mannen kan vera gjerningsmannen.
Exumbreen
Exumbreen er ein liten isbre som flyt nord mellom Hughes Point og Bonnabeau Dome i Jones Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av gruppa frå University of Minnesota som vitja Jones Mountains i 1960–61, og vart namngjeven av gruppa etter Glenn Exum, ein fjellklatrar som trente grupper frå University of Minnesota i fjell- og isklatring i 1960–61 og 1961–62.
Espås-saka
Saka
Det spesielle med denne saka er interessa frå mange klarsynte personar. Politiet i Møre og Romsdal tok opp att den aktive etterforskninga av drapet på Trude Espås 1. september 2016.
Edvard Fliflet Bræin
Edvard Fliflet Bræin var ein norsk komponist frå Kristiansund. Han er særleg kjend for kantaten «Ut mot havet», og for operaen Anne Pedersotter. Musikaren og komponisten Edvard Bræin var far hans.
Liv og gjerning
Bræin studerte ved Musikkonservatoriet i Oslo i 1942–45, og komposisjon med Bjarne Brustad og dirigering med Odd Grüner-Hegge. Bræin avla organisteksamen i 1943 og debuterte som dirigent i Bergen 1947. Deretter studerte han 1950-51 komposisjon i Paris med Jean Rivier, med stipend frå Norsk Komponistforening. Bræin arbeidde som kor- og orkesterdirigent i heimbyen Kristiansund og i Oslo.
Bræin slo gjennom som komponist med det fargerike orkesterverket Konsertouverture (op. 2, 1948). Med utgangspunkt i eit romantisk tonespråk skapte han ein personleg stil der det melodiske står sentralt, gjerne med trekk frå norske folketonar og kledd i ei kontinental neoklassisk form. Ein lett humoristisk stil går att i mange av komposisjonane hans. Serenade for orkester (op. 5, 1952) og Capriccio for klaver og orkester (op. 9, 1958) er begge døme på det, men tydelegast er komikken i hans siste store verk, operasuksessen Den stundesløse (op. 21, uroppført ved Den Norske Opera hausten 1975) til Hans Kristiansens libretto etter Ludvig Holbergs skodspel.
Større alvor pregar verk som Adagio for strykere (op. 6, 1953) og symfoni nr. 2 (op. 8, 1954) i tre satsar. Her er det musikantiske avløyst av eit episk tonespråk med stor kraft. Slik er det og med hans andre ruvande opera: Anne Pedersdotter (op. 18, uroppført ved Den Norske Opera 1971), også til libretto av Hans Kristiansen.
Bræin skreiv meir enn 20 romansar og ei rekke korsongar, der fleire har vorte folkeeige. Særleg kjent er «Ut mot havet». Han sette tone til fleire av Jakob Sande, Einar Skjæraasen og Johan Herman Wessel sine dikt. Bræin oppnådde å verte ein populær komponist i ordets eigentlege og rette meining. I dag vert han halden for å vere ein av Noregs fremste komponistar i etterkrigstida.
Ekeby
Ekeby er ein tettstad i Bjuvs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 3 044 innbyggjarar.
Gösta Mittag-Leffler
Magnus Gustaf (Gösta) Mittag-Leffler var ein svensk matematikar.
Gösta Mittag-Leffler var son av riksdagsmannen Johan Olof Leffler og Gustava Wilhelmina Mittag. Slekta Leffler er ei innvandra borgarslekt frå Breslau, kjent frå 1300-talet. Systera hans Anne Charlotte Leffler (1849-1892) var forfattar, broren Leopold Fredrik Alexander Leffler (stava Läffler; 1847-1921) ein kjend dialektforskar og fonetikar.
Etter studium ved Uppsala universitet fekk Gösta Mittag-Leffler stipend til å reisa i Europa, der han vart ven med mellom andre Charles Hermite og Karl Weierstrass. Han vart utnemnd til professor i matematikk i Helsingfors i 1877 og vart i 1881 den første matematikkprofessoren i Stockholm. Mittag-Leffler var uvanleg produktiv, ved sida av reine matematiske arbeid skreiv han biografiar over kjende matematikarar.
Mittag-Leffler var ein av den svenske matematikken sitt mest fargesterke og påverknadsrike individ. Han virkte som professor ved Stockholms högskola frå 1881, grunnla tidsskriftet Acta Mathematica omkring 1882 og i villaen hans på Djursholm utanfor Stockholm finst i dag Makarna Mittag-Lefflers matematiska stiftelse. Mittag-Leffler medverka òg til å løfte fram mange viktige matematikarar som til dømes Sonja Kovalevskij, Ivar Fredholm og Helge von Koch. I 1872 forsvarte han doktoravhandlinga si Om skiljandet af rötterna till en synektisk funktion af en variabel.
Mittag-Leffler-satsen og Mittag-Leffler-funksjon har namn etter han. På Svalbard er Mittag-Lefflerbreen kalla opp etter matematikaren. Mittag-Leffler er gravlagd på Djursholms begravningsplats.
Kjelder
''
Jakob Hoff
Jakob Tøkersen Hoff var ordførar i Ørland 1882-1916 og stortingsrepresentant for Venstre 1892–1906 og 1910–12.
Hoff dreiv fiskje i yngre år. I 1870 tok han over farsgarden på Hov i Opphaug og dreiv han til 1916.
Hoff var medlem av heradsstyret 1878-1919, ordførar 1882-1916. Han var forlikskommissær 1882-1900, samt både styreformann og seinare ordførar i representantskapet den lokale sparebanken.
Han vart tildelt 7. juni-medaljen og Borgardådsmedaljen.
Hoff døydde på garden sin i 1924. Ein minnestein over han er reist på Ørland kyrkjegard.
Ola Erdal
Ola Erdal var bonde, pelsdyroppdrettar og lokalpolitikar. Han var fødd på garden Erdal i Vartdal kommune, seinare Ørsta, på Sunnmøre. Han var vide kjend for iderikdomen og nyvinningane sine. Han bygde sit eige kraftverk, som stod ferdig i 1910. Verket ytte 33 kW (45 hk).
Ole Erdal var ein pioner i oppdrett av sølvrev. I 1916 kjøpte han eit par revekvelpar frå Nord-Amerika for 15 000 kroner, saman med to andre. Etter mykje motgang, tente han etter kvart gode pengar. Han var eit år i Canada og studerte pelsdyrnæringa der. I kvart av dei støypte revehusa, som var gravne inn i bakken, var det springvatn, og elektrisk lys og varme. Det var og innlagd telefon, slik at Erdal kunne lytte på forholda i revegarden. Mange på bygdene kringom lærde av han. Reveavl vart ei viktig næring på Sunnmøre i mellomkrigstida.
Ole Erdal sat i Vartdal komunestyre i åra 1908-1952. Han var ordførar 1923-1925.
Nuwaidrat
Nuwaidrat (arabisk النويدرات) er ein landsby i Bahrain, nær Sitra. Han var tidlegare ein del av Sitra kommune.
Andersen Creek
Andersen Creek er ei elv av smeltevatn, 1,5 km lang og som flyt sørvest langs austsida av Canadabreen i nordausthjørnet av Lake Hoare i Taylor Valley i Victoria Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 1996 etter limnologen Dale T. Andersen i NASA, som oppretta ein leir ved elva i 1978 og gjorde limnologiske undersøkingar i området i fleire år etter. Han deltok i den første dykkinga i innsjøane i McMurdo Dry Valleys.
Svetlana Nagejkina
Svetlana Vjatsjeslavovna Nagejkina er ein tidlegare  langrennar frå Tambov som etter tur tevla for Sovjetunionen, Russland og Kviterussland. Ho vart olympisk meister i 4 x 5 km stafett med Sovjetunionen i 1988.
Nagejkina debuterte i verdscupen i langrenn med ein sjetteplass på ein 20 km i Oberstdorf i februar 1986. Under Vinter-OL 1988 i Calgary var ho med i medaljekampen på både 10 km og 5 km, og gjekk den fyrste etappen i 4 x 5 km stafett for Sovjetunionen, ein stafett der lagvenninnene Nina Gavriljuk, Tamara Tikhonova og Anfisa Reztsova etter kvart tok laget inn til ein suveren siger.
Nagejkina sin einaste triumf i eit verdscuprenn kom då ho gjekk til topps på ein 10 km i Bohinj den 25. februar 1990. Sigeren var med på sikre henne fjerdeplassen i verdscupen i langrenn 1990, i det som vart hennar beste sesong.
Sesongane 1993-2001 var Nagejkina med på det sterke russiske kvinnelandslaget. Gjennom alle desse åra stod ho i skuggen av utøvarar som særleg Larisa Lazutina, Jelena Välbe og Ljubov Jegorova, så ho måtte ofte sjå seg vraka til dei store meisterskapstevlingane. To fjerdeplassar under Ski-VM 1999 i Ramsau var hennar største prestasjonar i perioden.
I tida 1988-99 deltok Nagejkina på ti vinnarlag i stafettevlingar i verdscupen, to som representant for Sovjetunionen, dei resterande åtte som utøvar for Russland. Både i 2000 og 2002 vann ho kvinneklassa i Vasaloppet. Ho la opp i 2007.
Cape Maude
Cape Maude er eit høgt, isdekt nes på austenden av Vaughan-neset i Holland Range, oppom Rossisen. Det vart oppdaga av den britiske antarktiskekspedisjonen (1907–09) og kalla opp etter oberst I.A. Maude, som støtta ekspedisjonen med forsyningar.
Vidar Bergset
Vidar Bergset var ein norsk lærar og forfattar. Han arbeidde i barneskule og ungdomsskule og var også ei tid lærar på Valdres folkehøgskole. I den tida var han også redaktør av tidsskriftet Kristen Folkehøgskole.
Bergset gav ut fleire bøker med forteljingar, barnebøker og dikt. Han var også medforfattar av Norges Kristelege Folkehøgskolelags historie 1914-1984 og forfattar av Nordfjord Folkehøgskule 75 år – 1923-1998. I 2011 gav han ut Brennande liv, eit portrett av den danske presten og forfattaren Kaj Munk, som vart skoten av tyskarane under andre verdskrigen.
Alph River
Alph River er ei lita elv i Antarktis, som munnar ut i Walcott Bay i Victoria Land. Ho ligg i eit isfritt område vest for Koettlitzbreen på Scott Coast. Alph River flyt frå Trough Lake og flyt gjennom Walcott Lake, Howchin Lake og Alph Lake. Han endar i ei subglasial elv under Koettlitzbreen til McMurdo Sound.
Elva vart namngjeven av Thomas Griffith Taylor under Terra Nova-ekspedisjonen i 1911–13. som utforska delen nord for Pyramid Trough. Han tok namnet frå opningssetninga i Samuel Taylor Coleridge-diktet Kubla Khan, sidan elva held fram nordover eit godt stykke under morene og til slutt forsvinn under Koettlitzbreen til Rosshavet. Dei nærliggande Xanadu Hills er namngjevne frå det same diktet.
Lionel Richie
Lionel Brockman Richie jr. er ein USA-amerikansk songar, låtskrivar, komponist, multi-instrumentalist, plateprodusent, skodespelar og fjernsynsdommar. Han spelte i funk- og soulbandet Commodores og hadde ein solokarriere som gjorde han til ein av dei mest populære balladesongarane i 1980-åra.
Frå og med 1968 var Richie medlem av Commodores. The Commodores vart ei populær soulgruppe og gav ut fleire album med ein dansbar, funky stil, og songar som «Machine Gun» og «Brick House». Etter kvart byrja Richie å skrive og synge meir romantiske, easylistening-balladar som «Easy», «Three Times a Lady», «Still» og «Sail On». Richie lanserte solokarrieren sin i 1982 og debutalbumet hans som soloartist, Lionel Richie, inneheld tre hitsinglar: «Truly», som gjekk til topps i USA, og topp 5-hittane «You Are» og «My Love». Albumet nådde tredjeplassen på den amerikanske albumlista og selde over fire millionar eksemplar. Oppfølgjaren hans i 1983, Can't Slow Down, selde over det dobbelte og gjorde han til ei av dei store internasjonale superstjernene. Han var òg medlåtskrivar på den veldedige singelen «We Are the World» med Michael Jackson, som selde over 20 million eksemplar.
I løpet av karrieren har Richie seld over 90 millionar plater verda over, noko som gjer han til ein av dei bestseljande artistane gjennom tidene. Han vann Grammyprisen for årets album med Can't Slow Down, og har mellom anna òg vunne Grammyprisen for årets produsent i 1985 og årets mannlege popsong for «Truly» i 1983. Richie har òg blitt nominert til to Golden Globe-prisar og vann den eine. I 1982 var han nominert for beste originale song for filmen Endless Love. I 1986 vann han Golden Globe for beste original song for «Say You, Say Me», som var i filmen White Nights. Songen vann òg Oscarprisen for beste originale song. I 2016 fekk den høgaste æresprisen til Songwriters Hall of Fame, Johnny Mercer-prisen. Han har vore dommar i songkonkurransen American Idol.
Pål Johnsen
Pål Johnsen er ein norsk tidlegare ishockeyspelar frå Hamar. Han spelte for Storhamar Dragons fram til 2015.
Han debuterte for Storhamar allereie i desember 1992 mot Hasle/Løren og spelte i klubben til etter sesongen 2000, da han drog til den svenske klubben Leksand. Same år fekk han også Gullpucken, som er Noregs gjævaste utmerking innan ishockey. Johnsen kom elles attende til Storhamar i 2003-sesongen. Pål Johnsen har vore skadeforfølgd under karrieren sin, men vert likevel reknast om ein teknisk god spelar og han har også fått med seg 48 offisielle landskampar for Noreg. I 2009 gjekk han forbi Tom Erik Olsen på Storhamars adelskalender og blei dermed den spelaren som har spelt flest kampar for Hamar-klubben gjennom tidene.
Petter Salsten
Petter Salsten er ein norsk tidlegare ishockeyspelar nå sportsjef i Norges Ishockeyforbund. Han spelte for Storhamar Dragons og Furuset Ishockey.
Kaste på stikka
Kaste på stikka er eit pengespel som var vanleg vårsyssel blant norske gutar i etterkrigstida, fram til dei store femøringane gjekk ut av sirkulasjon i første halvdelen av 1970-åra eller til dei mindre femøringane gjekk ut først i 1980-åra.
Ein kunne spela etter ulike reglar. Ein kunne kaste myntane mot ei stikke, mot ein strek, mot ein sirkel eller mot ein vegg.
Spelet var delt i to fasar: kastinga og ristinga.
Ladningssymmetri
Ladningssymmetri syner til symmetri i dei fysiske lovene under ein ladningskonjugert transformasjon. Elektromagnetisme, gravitasjon og sterk vekselverknad har alle ladningssymmetri, medan svak vekselverknad byrt ladningssymmetrien.