cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Never Forget
Eurovision Song Contest 2012
Bidraget fekk ti poeng frå Danmark og Finland, åtte poeng frå Kypros, seks poeng frå Spania, fem poeng frå Belgia, Hellas, Latvia og Montenegro, fire poeng frå Ungarn, Israel og Sveits, tre poeng frå San Marino, to poeng frå Austerrike og Moldova og eitt poeng frå Italia og Russland. Island fekk til saman 75 poeng og enda på åttandeplass av totalt 18 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen.
Dei sju bruene i Königsberg
Løysinga på problemet
Til minne om Euler vert ein slik tur som passerer alle bruer eksakt ein gong kalla ein eulerveg. Om turen byrjar og sluttar i same punkt vert det kalla ein eulersirkel.
Marius Hagberg
Marius Hagberg er ein norsk tidlegare ishockeyspelar. Han har spelt for Stjernen Hockey, Halden-klubben IK Comet, Sparta Sarpsborg og for svenske Leksands IF. Hagberg hadde òg ein plass på U-20-landslaget.
Luzja
Luzja (russisk Лужа) er ei elv Moskva og Kaluga oblast i Russland og ei av sideelvane til Protva frå høgre i nedslagsfeltet til Oka. Elva er 159 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Luzja frys til i november, ein sjeldan gong i desember, og vert isfri att i april. Av byar langs Luzja finn ein Malojaroslavets.
Asuni
Asuni (sardisk Asùni) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 345 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 21.34 km² og ligg i ei høgd på 233 meter over havet.
Menuett
Menuett er ein gammal fransk pardans frå 1600-talet og musikk som passar til denne dansen. Ein menuett går i 3/4-takt og vert dansa med langsame, små steg (pas menus på fransk, som har gjeve opphav til namnet).
Menuetten skal skrive seg frå ein fransk folkedans, branle, som vart dansa i mange former over heile landet frå mellomalderen av. Nokre av desse formene var i 3/4-takt. Den mest kjente varianten var branle de Poitou, som med tida vart kjent under namnet «menuett». Dansen vart lansert i Paris omkring 1660 da Ludvig XIV bygde opp den kongelege balletten sin, delvis etter mønster frå courante.
Menuett er ein grasiøs dans der fire steg blir fordelt på to 3/4-taktar. Frå slutten av 1600-talet vart menuetten fast innslag i dansesuiten, gjerne som siste eller nest siste nummer. At han vert plassert så seint i danserekka seier noko om alderen på dansen i forhold til dei andre.
Menuett som musikkstykke
Menuetten var særs populær og heldt fram frå dansesuiten over i sonate og symfoni. Han danna sistesatsen i sinfoniaen i italiensk opera og tredjesatsen (menuett med trio) i symfonien med fire satsar frå mannheimskulen.
Menuetten har i utgangspunktet ikkje opptakt og vert spelt i eit roleg tempo. I wienerklassisismen høyrer ein derimot ofte at Haydn og Mozart lèt sine symfoni-menuettar starte med opptakt og at dei går raskare enn menuettane frå 1600-talet. Danserytmen og føringa i desse menuettane minner dermed meir om vals eller folkedansen ländler som var særs populære i Austerrike opp mot 1800. Menuetten var dermed vorte ein anakronisme, og Haydn kunne ofte gå over til å kalle tredjesatsen sin ein scherzo.
Aljish
Aljish er ein landsby i byen Qatif i Austprovinsen i Saudi-Arabia. Dei viktigaste stadane i Aljish er prins Naif sportsby, Qatif sjukehus og Qatif Iskan (bustadområde). Landsbyen har ein kalla Alhidaya (الهداية). På sørsida av Aljish ligg det gardar som skil han frå byen Saihat.
Elling Olsson Valbø
Elling Olsson Valbø (Walbøe), seinare Elling Olsson Lande,, var ein norsk gardbrukar, byggmeister, eidsvollsmann og stortingsmann frå Ørskog.
Valbø var frå 1780 gardbrukar på farsgarden Valbø i Ørskog. Seinare kjøpte han garden Nedre-Lande i same bygda og flytta dit. Ved sidan av gardsdrifta var han verksam som byggmeister, og bygde mellom anna Innvik kyrkje og åttekantkyrkja på Sjøholt frå 1807 (flytta til Herøy i 1872). . Valbø var også byggmeister for den åttekanta Hareid kyrkje som vart riven i 1877.
Han var forlikskommissær i Ørskog frå 1799 til 1827. I 1814 vart han vald til 3. utsending frå Romsdals amt til riksforsamlinga på Eidsvoll. På riksforsamlinga engasjerte han seg først og fremst i hjartesakene til bøndene. Saman med fem andre bønder gjorde han framlegg om å selje kyrkjegodset og bruke pengane som grunnkapital til ein norsk sentralbank. Den same gruppa av bønder stod også bak eit framlegg om å gjeninnføre og grunnlovsfeste odelsretten. I spørsmålet om sjølvstende kontra union følgde Valbø ein annan utsending frå Romsdals amt, Jens Stub, og stemte med unionspartiet.
Ved valet til det overordentlege stortinget 1814 vart Valbø vald som 2. representant. Stortingsvalet for 1815-16 enda med at han vart 2. varamann (suppleant).
Orestiáda
Orestiáda (gresk Ορεστιάδα), tidlegare òg kalla Orestias, er ein by i periferieininga Évros i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Sjølve byen er den nordlegaste og nordaustlegaste i Hellas og har vel 18 000 innbyggjarar. Han er sete i kommunen med same namn og ligg berre 2 km vest for elva Évros (Maritsa).
Administrativ inndeling
Frå 2011 omfattar kommunen òg dei tidlegare kommunane Výssa, Trígono og Kyprínos. Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 37 695 innbyggjarar, medan kommunaleininga Orestiáda hadde 23 584 og tettstaden med same namn 18 426 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
379 Huenna
379 Huenna er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 8. januar 1894 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Elva Nara
Nara (kyrillisk skrift Нара) er ei elv i Moskva og Kaluga oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre. Elva er 158 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 5 m³/s.
Nara frys til i november–desember og isdekt til april. Ved elva ligg byane Naro-Fominsk og Serpukhov.
25. desember
25. desember er den 359. dagen i den gregorianske kalenderen (360. under skotår). Det er 6 dagar att av året. Dagen kjem alltid 300 dagar etter 1. mars.
Jon Tvinnereim
Tvinnereim fekk i 2012 målprisen av Sunnmøre mållag.
Mars
Mars kan referera til
Kontorpakke
Ein kontorpakke er ei samling av programvare som er meint for å handsama informasjon. Programvara i ei slik pakke kan også skaffast og brukast kvar for seg, men applikasjonane er skreddarsydd til fungere med kvarandre og dele på data seg imellom. Kontorpakker vert like gjerne nytta i heimen, som hjå et kontor.
Programvare som ofte finst i ei kontorpakke er teksthandsamingsprogram, rekneark, databaseverktøy samt presentasjonsprogramvare, men kan og inkludera e-post og kalenderverktøy, bilethandsaming og anna programvare. Den mest vanlege kontorpakka er er Microsoft Office. Andre kommersielle kontorpakker er Microsoft Works, WordPerfect Office, SSuite Office, Lotus SmartSuite/Lotus Symphony, i tillegg til AppleWorks/iWork for operativsystemet Macintosh. OpenOffice er ei populær kontorpakke basert på open kjeldekode. Kontorpakka kan lastast ned gratis til ei rekkje operativsystem, inkludert Windows. Andre kontorpakker basert på fri programvare, er KOffice og GNOME Office.
Nynorsk programvare
Microsoft har vore særs skeptisk til å omsetje Office-pakken til nynorsk, sjølv etter at elevar i heile landet demonstrerte for å få skuleprogramvaren på nynorsk. Etter ei stund gav dei seg, og skal ha omsett dei fleste programma i Office-pakka til nynorsk. Nynorskversjonen heiter Microsoft Office 2003 Edition Nynorsk Interface Pack, og er ei fil ein kan lasta ned og installera.
OpenOffice er open programvare, og difor tilgjengeleg for offentleg omsetjing. I tillegg til at fleire frivillige har bidrege med å omsetje programpakken til nynorsk, har òg fleire norske kommunar og fylkeskommunar gått inn i eit samarbeid med m.a. SkuleLinux for å sikre ei god omsetjing av OpenOffice til nynorsk.
Urialsau
Urialsau (Ovis vignei) eller steppesau er ein villsau i dyreslekta Ovis.
Det har vore usemje i om dette er ein eigen art (Ovis vignei) eller ein underart av muflon (Ovis orientalis) eller vanleg sau (Ovis aries). Ein studie frå 2010 viste at urialen kan klassifiserast som ein eigen art. Dette forklarer òg kvifor urialsay har fleire kromosom (2n=58) enn arten Ovis aries som ein tidlegare gjekk ut frå at han tilhøyrde (2n=54).
Urialsauen er langlemma og slank og har godt utvikla horn. Han er utbreidd i Vesle-Asia og deler av Vest-Asia til Himalaya. Sauen trivst i bratt, graskledd terreng med fjellgrunn, i høgder opp mot 6000 moh.
Georg Wasmuth
Georg Ulrik Wasmuth var ein norsk offiser og eidsvollsmann.
Hovudserien 1959/60
Hovedserien 1959-60 var namnet på det øvste nivået i det norske seriesystemet i herrefotball som gjekk frå juli 1959 til juni 1960. Hovedserien var delt opp i to avdelingar med åtte lag i kvar. vann gruppe A føre og  vann gruppe B føre.
Fredrik I av Sverige
Fredrik I av Sverige, Fredrik av Hessen, ( i Kassel– i Stockholm ) var konge av Sverige frå 1720 til han døydde og greve av Hessen-Kassel.
Fyrstasjonar i drift i Noreg
Fyrstasjonar i drift i Noreg per 2006.
Fredrik I av Sverige
Fredrik vart fyrst gift med søskenbarnet Louise Dorotea Sofia, dotter av kong Fredrik I av Preussen og Elisabet Henriette av Hessen-Kassel. Dei fekk inga born. Ho døydde i 1705.
Fyrstasjonar i drift i Noreg
Alle fyra i Noreg er automatiserte og stasjonane er avfolka. Lista under inneheld namn på alle fyrstasjonar i Noreg som framleis har funksjon som navigasjonsinstallasjon med bruk av lyktehuset og eller fyrtårnet på stasjonen. Lista gjev og informasjon om kva fyrstasjonar som er freda. Bygningane på somme av dei freda stasjonane kan framleis vere åtte av staten, på andre stasjonar kan vaktarbustad og andre bygningar vere tekne over av andre eigarar. Framleis eig staten det som utgjer sjølve fyrfunksjonen på alle fyra og Kystverket står for drift av verksemda der.
Fredrik I av Sverige
Under den spanske arvefølgjekrigen kjempa han som general på Nederland si side. I 1710 starta han ekteskapforhandlingar med den svenske prinsessa Ulrika Eleonora og etter at ho og broren Karl XII hadde akseptert, gifta dei seg i 1715.
Hovudserien 1959/60
Sesongen vart avslutta med finale den 15. juni 1960 og bronsefinale 16. juni. I bronsefinalen spelte mot  og vann denne 4–2. I finalen fekk revansj frå finaletapet året før og vann 6–2 mot.
Georg Wasmuth
I 1814 vart han vald til å representere regimentet under riksforsamlinga på Eidsvoll, som 1. utsending. Han slutta seg til Sjølvstendepartiet.
Fredrik I av Sverige
Fredrik deltok i Den store nordiske krigen på felttoga mot Noreg i både 1716 og 1718 og blei utnemnd til svensk generalissimus. Etter at Karl XII var blitt drepen ved Fredriksten festning i 1718 og Ulrika Eleonora etterfølgde han som regjerande dronning, ville ho ha mannen til medregent, noko Riksdagen sa nei til. Til slutt abdiserte Ulrika Eleonora til fordel for ektefellen og Fredrik blei krona til konge i Stockholm 3. mai 1720.
Georg Wasmuth
I 1814 budde han på lensmannsgarden Øvre på Ytterøya i Levanger. Han døydde her allereie hausten 1814, 26 år gamal. På seinsommaren hadde han vore med i kampane både i Trøndelag og ved Glomma, og han kan ha døydd av skadar.
Fredrik I av Sverige
Fredrik og Ulrika Eleonora fekk inga born saman, men Fredrik hadde fleire born med elskarinna Hedvig Taube. Fredrik vart derfor den einaste hessiske kongen av Sverige, og då han døydde blei Adolf Fredrik, fyrstebiskop av Lübeck, vald til ny konge.
Georg Wasmuth
17. mai 1914 vart ein minnestein over Wasmuth avduka på kyrkjegarden på Ytterøya.
380 Fiducia
380 Fiducia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 8. januar 1894 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
2100-talet
< 2100-talet viser til det neste hundreåret etter den gregorianske kalenderen, som varer frå 2100 til 2199.
Heinrich Wilhelm Olbers
Heinrich Wilhelm Matthias Olbers var ein tysk lege og astronom. Han vart fødd og døydde i Arbergen i Bremen.
Olbers dreiv legepraksis i Bremen frå 1782, men brukte mesteparten av tida si til astronomi. Han bygde eitt av dei best utrusta observatoria på si tid, og utarbeidde ein ny metode for baneutrekning av himmellekamar. Han oppdaga seks kometar og to asteroidar. Den første såg han 28. mars 1802, og gav han namnet Pallas. Den andre oppdaga han den 29. mars 1807, og gav Carl Friedrich Gauss æra av å namngje denne - Vesta.
Sigrid
Sigrid (stundom skrive Sigri) er eit kvinnenamn av norrønt Sigríðr som er samansett av orda for «siger» og «vakker». Ei meir opphavleg form av namnet var Sigfríðr, og dette namnet er òg bruka i nyare tid i forma Sigfrid. Ei vanleg målføreform av namnet er Siri, medan Siren er ei nyare form.
Sigrid har norsk namnedag den 12. juni og svensk den 15. september, likt den avleidde forma Siri.
Bruken av namnet
Den eldste bruken av namnet kjend i Sverige er ei runeinnskrift frå 1000-talet på ein stein i Mervalla i Södermanland: ''Sigrid let reisa denne steinen etter Sven, maken sin. Han hade ofta segla til Zemgale med ein dyrebar knarr, om Domenäs.''
I tillegg til Noreg, Danmark og Sverige er Sigrid også mykje brukt i Tyskland medan forma Sigríður er brukt på Island.
Noreg
Sigrid hadde størst utbreiing i Noreg i tiåra rundt 1900, men gjekk kraftig ned i bruk fram mot 1970-åra. Sidan då har bruken av namnet fått ein ny oppsving. I 2007 er det om lag 7 400 nordmenn som har Sigrid som første førenamn.
Annan bruk av namnet
Sigrid er namnet på ferja mellom Sandnessjøen og Bjørn på Dønna.
Gavin DeGraw
Gavin DeGraw er ein amerikansk rockemusikar som vart kjend i 2003 etter at låten «I don’t want to be» vart vald som tittelmelodien til fjernsynsserien One Tree Hill. DeGraw er fødd i Catskills i staten New York. Han blei først pianist, og arbeidde i fleire år med dette i New York by. Elles er han er både songar, gitarist, komponist og tekstforfattar.
Myra i Tyrkia
Myra er ein antikk by i Lykia, der den vesle byen Demre ligg i dag i provinsen Antalya i Tyrkia. Byen ligg ved elva Myros (Demre Çay), på ei frodig elveslette mellom Alaca Dağ, Massikytosfjella og Egearhavet.
Ruinane av den lykiske og romerske byen er i stor grad dekte av alveiringar frå elva. Akropolisen på Demreplatået, det romerske teater og romarbada er delvis utgravne. Amfiteateret vart øydelagd av eit jordskjelv i 141, men bygd opp att sidan.
Det ligg to nekropolisar, skorne ut i fjellet, ved Myra. Andriake var hamna til Myra i antikken, men denne mudra til. Det finst framleis spor etter hamna i dag, mellom anna eit kornlager bygd under tida til keisar Hadrian (117–138 evt.).
I tidleg kristen tid var Myra ein metropolis i Lykia. Byen er knytt til apostelen Paulus, som byta skip i hamna her. St. Nikolas var biskop i Myra på 300-talet og skal ha vore ein arg motstandar til Arianism under det første kyrkjemøtet i Nikea i 325, sjølv om namnet hans ikkje er blant dei som signerte under møtet. Myra vart hovudstad for den austromerske eparkien Lykia under Theodosius II, som regjerte frå 408 til 450.
Den første St. Nikolas-kyrkja i Mura vart bygd på 500-talet. Kyrkja som står der i dag vart bygd frå 700-talet og frametter, og det vart bygd eit kloster ved kyrkja på andre halvdel av 1000-talet.
I 1863 kjøpte tsar Aleksander II av Russland bygningen og starta ei restaurering, men arbeidet vart aldri ferdig. I 1963 vart aust- og sørsida av kyrkja utgrave. I 1968 vart det bygd tak over den tidlegare grava til St. Nikolas.
Protva
Protva (russisk Протва) er ei elv i Moskva og Kaluga oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre. Elva er 282 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 25 m³/s.
Protova frys til i desember og vert isfri att i april. Den største sideelva hennar er Luzja. Protva munnar ut i Oka 12 km før Serpukhov.
Av byar langs Protva finn ein Vereja, Borovsk, Protvino og Obninsk.
Pazar
Pazar er ein by og eit distrikt i provinsen Rize i Svartehavsregionen i Tyrkia, 37 km aust for byen Rize. Byen har kring 15 000 innbyggjarar.
Pazar ligg langs kysten av Svartehavet med høge fjell like innanfor.
Baratili San Pietro
Baratili San Pietro (sardisk Boàtiri) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 1 312 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 6.1 km² og ligg i ei høgd på 11 meter over havet.
Dvergfotingar
Dvergfotingar (Symphyla) er ei gruppe små leddyr som lever i jord- og strølag over heile verda. Dei utgjer med sine berre om lag 200 artar den mest artsfattige klassa innanfor mangefotingane, men kan likevel vera særs hyppige lokalt. I Norden finst det 8 artar.
I likskap med dei aller fleste andre mangefotingar har ikkje dvergfotingane noko særleg økonomisk verdi, bortsett frå somme artar som kan gjera skade på froskefarmar. Dei er òg interessante fordi somme har meint dei kan ha vore stamgruppa til insekta.
Kjenneteikn
Ein fullvaksen dvergfoting har tolv par bein og liknar ikkje i særleg grad på andre kryp. Dei kan ved første augnekast sjå ut som små skolopenderar, men dei har færre bein og manglar giftklør. Som regel er dei 2-8 mm lange og kvite, stundom iblanda nyansar av gult eller brunt. Huda er mjuk og berre i særs liten grad sklerotisert.
Hovudet er rundt til hjarteforma og dekt av små, korte børstar. Dei manglar augo, men har til gjengjeld eit unikt postantennalt organ - eit lukteorgan som sit bak antennefesta. Hovudet ber i tillegg tre par kjevar - eit par mandiblar og to par maxillar - og opningane til eit primitivt trakèsystem.
Supremum
Supremum (forkorting sup) for ei talmengd er det minste talet som er slik at ingen tal i menda er større. Dersom mengda har eit maksimumselement, fell dette saman med supremum. Mengder utan eit maksimum kan likevel ha supremum. Til dømes er talet 2 supremum for mengda av alle reelle tal som er mindre enn 2, sjølv om talet 2 ikkje sjølv er med i mengda. Mengda av alle tal større enn 2 har derimot verken maksimum eller supremum.
Dvergfotingar
Kjenneteikn
Bakst på kroppen til dvergfotingane sit det to særeigne endesegment. Preanalsegmentet, det nest siste, ber eit par bakoverretta haletrådar (cerci) med eigne spinnkjertlar. På det heilt bakste segmentet finn ein anus og eit par lange kjenslebørstar.
Dvergfotingar er særkjønna og har kjønnsopningane sine ganske langt framme på kroppen, ved fjerde beinpar. Somme artar har dessutan andre kjønnsskiljande kjenneteikn, til dømes børstesamlingar på første og siste beinpar.
Levesett
Dvergfotingar er jordlevande dyr som trivst både i naturleg og menneskepåverka jord. Til skilnad frå tusenbein grev dei ikkje eigne gangar, men er avhengige av allereie eksisterande holrom. Dei små, mjuke og lett bøyelege kroppane deira er godt tilpassa dette; dei kan nemleg vri seg så mykje som 180 gradar. Ved gode miljøtilhøve kan dei difor finnast så langt ned som til over ein meters djup.
Det verker ikkje som dyra er knytt til noko særskild sjikt i jordsmonnet. Kor djupt ein finn dei verker knytt til temperatur og fukt; om sommaren søker dei til dømes ofte nedover.
Dvergfotingar har eit noko anna rørslemønster enn andre mangefotingar. I staden for å krypa framover med jamn fart går det i brå rykk og napp. Større artar kan på denne måten koma opp i over 42 mm i sekundet, sjølv om dei vanlegvis er langt tregare. Kjem dei over sprekkar og liknande undersøkjer dei desse med følehorna før dei eventuelt går inn.
Formeiring
Forplantinga til dvergfotingane er dårleg kjend, men er strengt særkjønna. Hjå store artar verker det som sædproduksjon er knytt til skifte av ham; dei første fire vekene etter eit hudskifte produserer hannen mellom 150 og 450 spermpakkar han plasserer ein og ein på eigne skaft. Hoa møter aldri hannen, men tek opp spermiane når ho finn dei. Det er ikkje kjend om ho finn dei tilfeldig eller om ho vert leidd dit av kjemiske signal.
Hoa tek opp sæd fleire gongar; i laboratoriebestandar har ein observert hoer som har teke opp så mykje som 18 pakkar dagleg fleire dagar på rad. Befrukting skjer umiddelbart etter at egga vert lagde, i ei eigna naturleg grop eller i mose, ved eller liknande. Hjå somme artar vaktar hoa både egg og første larvestadium.
Utviklinga til dvergfotingar er ufullstendig undersøkt, og livssyklusen er berre kjend for eit fåtal av artar. Desse går gjennom fem til seks ulike larvestadium før dei vert vaksne; ein prosess som avhengig av temperatur kan ta mellom 7 veker og 8 månadar. Dei heldt fram med fleire hudskifte òg etter å ha nådd vaksen alder, og formeirar seg gjerne fleire gongar i løpet av livet.
Systematikk og evolusjon
Dvergfotingane er ei lita gruppe målt i tal på artar; det er berre beskrive om lag 200 artar fordelt på 13 slekter. Sidan dei er dårleg undersøkte og vanskelege å driva taksonomi på er nok det totale artstalet ein del høgare. Sidan dei er så like reint morfologisk, finst det derimot neppe særleg mange fleire høgare taksa att å beskriva innanfor gruppa.
Ulike forfattarar reknar med anten to eller tre familiar innanfor ei orden. Det tradisjonelle synet er familiane Scolopendrellidae og Scutigerellidae; men somme reknar etter R. L. Hoffmann (1974) med ein tredje Geophilellidae.
Det er funne totalt tre fossil av dvergfotingar. Desse liknar for mykje på noverande former til å kunne kasta lys over evolusjonshistoria til gruppa. I høve til andre mangefotingar er den systematiske plasseringa deira likevel relativt klar. Ein reknar dei som søstergruppe til Dignatha - ei overklasse som består av fåfotingar og tusenbein. Dette er mellom anna grunngjeve ved at kjønnsopninga sit framantil på dyra og forma på kjenslebørstane.
Fleire forskarar har hevda at dvergfotingane kan vera forfedrar til insekta. Dette er grunngjeve mellom anna med at dei i likskap med somme insekt har 14-segmenterte kroppar i vaksenstadiet.
J.K. Rowling
Ho gav ut den fyrste Harry Potter-boka, Harry Potter og De vises stein i 1997. Etter denne kom det seks oppfylgjarar, den siste, Harry Potter og dødstalismanene i 2007. I løpet av denne tida gav Rowling òg ut tre supplement til serien. I 2012 debuterte ho som vaksenforfattar med tragikomedien Den tomme stolen. Under pseudonymet "Robert Galbraith" gav ho ut krimromanen The Cuckoo's Calling i 2013.
Forfattarskapen har gitt henne store inntekter; Forbes skreiv i februar 2004 at formuen hennar var på 576 millionar britiske pund, noko som gjer ho til den fyrste forfattaren som har vorte dollarmilliardær og den niande rikaste kvinna i Storbritannia. Rowling vart slik rikare enn dronninga, men har sidan gjeve vekk store summar til velgjerd.
Oppvekst
Rowling er fødd i Chipping Sodbury i South Gloucestershire, sør i England.
Karriere
Rowling skreiv først to romanar for vaksne, som til no ikkje er blitt gjevne ut, før ho fekk ideen om Harry Potter under ein firetimars togtur. I følgje henne, var allereie ein god del av personane samt det meste av plottet for første boka, Harry Potter og de vises stein, uttenkt idet toget rulla inn på stasjonen. Ho byrja å skrive i lunsjpausane sine og heldt fram med å arbeide med manuskriptet medan ho underviste i engelsk på Encounter English School i Oporto i Portugal. Etter eit mislykka ekteskap drog ho tilbake til Storbritannia med dotter si og fullførte boka i Edinburgh. På denne tida var ho arbeidslaus og levde berre på velferdsytingar.
Den første boka om Harry Potter vart ein braksuksess. Inntektene har gjort henne svært rik, og i 2001 skaffa ho seg ein herskapsbustad frå 1800-talet ved breidda av elva Tay i Perthshire i Skottland. Her gifta ho seg med Neil Murray i 2001. Dei har tre born saman.
I 2012 gjorde Rowling det kjent at ho skulle skrive ei ny bok, og at denne skulle bli «annleis enn Harry Potter-serien». Seinare vart det kunngjort at den nye romanen, som vart skriven for vaksne, skulle heite The Casual Vacancy, på norsk Den tomme stolen.
381 Myrrha
381 Myrrha er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 10. januar 1894 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Superellipse
Ein superellipse er ei matematisk kurve som kan oppfattast som ein mellomting mellom ein ellipse og eit rektangel. Ein superellipse kan i eit kartesisk koordinatsystem skildrast som mengda punkt (x, y) som oppfyller likninga
der n, a og b er reelle tal > 0.
a og b er halvaksane til figuren. Formelen er ei generalisering av formelen for ein ellipse der n = 2. For n større enn 2 får ein ein superellipse, og for n mellom 0 og 2 får ein ein subellipse.
Kurvene vart først skildra av den franske fysikaren og matematikaren Gabriel Lamé (1795-1870), men dei vart gjort kjent og namngjevne superellipse av Piet Hein.
Praktisk bruk
Byplanleggarar i Stockholm hadde problem med eit rektangulært torg i byen, Sergels torg. Ynskje var ei blaut og smidig kurve som kunne bryte opp det firkanta inntrykket, utan å ende i sirklar. Piet Hein løyste problemet ved å leggje inn ein superellipse med n = 2,5. Piet Hein brukte òg superellipsen i arkitektur og møbeldesign.
Ei bordplate med superelliptisk form gjev noko betre olbogerom og rommar litt meir enn ein elliptisk bordplate gjer. Ein vegingeniør har påpekt at det kan oppnåast store brennstoffinnsparing ved å endre kurvene i inn- og utkøyringane til motorvegar til spesielle variantar av same formel. Dette fordi naudsynte fartsendringar blir optimale i tilhøve til å bruke andre kurvar
Superegget kan i motsetnad til ein alminneleg ellipsoide stå oppreist på ei flat overflate fordi krummingsradiane i toppunkta er uendelig store.
Joseph Haydn
Blant dei mest kjende verka til Haydn finn ein London-symfoniane, Die Schöpfung, Missa in Angustiis, betre kjend som Nelson-messa, og folkehymna Gott Erhalte Franz den Kaizer, som skulle bli nasjonalsong både i keisardømet Austerrike-Ungarn, og det noverande Tyskland.
Joseph Haydn var bror av komponistar Michael Haydn, og tenoren Johann Evangelist Haydn.
Barndom
Franz Joseph Haydn blei fødd den 31. mars, 1732, i den vesle byen Rohrau i Austerrike, nær grensa til Ungarn. Han blei fødd inn i ein familie av hjulmakrar, eit yrke som hadde høg status i bondesamfunn på den tida. Far til Joseph, Mathias, var og borgarmeister. Han var godt kjend med lokal folkemusikk, i eit område der du hadde både austerrikske, ungarske og kroatiske tradisjonar. Denne tradisjonen hadde utan tvil påverknadpå Haydn sin musikk, og var rota i eit stridsmål på attenhundretalet om det etniske opphavet til Haydn-slekta.
Tarusaelva
Breiddene av Tarusaelva er skogkledd.
Joseph Haydn
Barndom
Som seksåring blei Haydn gjeve i varetekta til Johann Matthias Frankh, ein fjern slektning og korleiar i Hainburg. Haydn sa sjølv seinare at Frankh gav han meir juling enn mat, men han læra å spela fiolin og cembalo, og var takksam for dette resten av livet. To år seinare blei han overført til koret i Stefansdomen i Wien, under Georg Reutter. Og her gjekk Haydn ofte svolten, då Reutter ofte klare å lura unna pengane sett til side for mat til korgutane. For å kompensere for dette song gutane ofte i husa til rike aristokratar, der dei fekk mat som løn. Reutter var lite interessert i å læra Haydn komposisjon, men guten blei likevel kjend med store mengder musikk i dei ni åra han song i koret. Rundt 17-årsalderen kom Haydn i stemmeskiftet. Reutter foreslo ein operasjon for å gjera Haydn til "permanent sopran", men foreldra sa nei. Utan meir bruk for han kasta difor Reutter han ut på gata, med lite klede, ingen pengar og ingen ordentleg musikkutdanning.
Magre år og suksess
I 1758 blei Haydn tilsett av ein Hertug Morzin (ein er ikkje sikker på kven) for å skriva for hofforkesteret sitt. Det er frå denne perioden dei fleste tidlege verka som har overleve kjem frå. Alt i 1761 blei Morzin tvunge til å oppløyse orkesteret grunna finansielle problem, og Haydn blei tilsett av fyrst Paul Anton Esterházy, ein ungarsk prins tilhøyrande habsburgarslekta. Haydn var dei neste 29 åra som kapellmeister for Esterházy-slekta. Det er frå denne tida den store majoriteten av verka til Haydn er frå. Orkesteret han no hadde til disposisjon var mykje større og betre trena enn orkesteret til Morzin var, og prinsane Haydn jobba for var musikalske og støttande, og let han få eksperimentere utanfor dei opptrakka stigane dei fleste komponistar måtte arbeida innanfor. Etter kvart blei Haydn anerkjend som
Triumfen i London
Om Wien lenge var skeptisk til Haydn, var han elska i London lenge før han reiste dit. For å illustrera dette kan ein sjå på eit avisutklypp frå avisa The Gazeteer & New Daily Advertiser, 17. januar 1785:
''Haydn, den enklaste så vel som den største blant menn, er resignert til dei simplaste kår... og dediserer livet sitt til den romersk-katolske kyrka sine ritual og seremoniar[...] [han er] nøgd med å leva mura inne ein stad lite betre enn ei fengselshole, slave av den dominerande oppførselen til ein simpel Fyrste, og det vanskelege temperamentet til ein skoldande hustru. Ville det ikkje vera eit mål nett som ei pilegrimsferd for ein ambisiøs ungdom, å redda han frå lagnaden sin og flytta han til Storbritannia, som verkar som skapa for han?''
I 1790 døydde prins Nicholas, og arvingen Anton, uinteressert i musikk, oppløyste orkesteret. Kort tid etter blei Haydn tilboden å reisa til London av den kjende impresarioen Johan Peter Salomon. Der fekk han med ein gong ein status blant folket ingen komponist sidan Händel hadde hatt. Dei atten månadane han var i London var på alle måtar ein fantastisk suksess. Då han kom attende til Wien i 1792, og der ein enno ikkje var overtydd, reiste han attende i 1794, og blei det neste året. Det var på under desse besøka at dei 12 London-symfoniane, dei mest kjende symfoniske verka til Haydn, blei framførte. Under denne reisa fekk Haydn treffe kong Georg III, og fekk overrekt eit originalmanuskript av Händel av dronninga. Dei bad han personleg om å slå seg ned i England, men Haydn takka nei, då han byrja å kjenne alderdommen.
Dei siste åra i Wien
Då Haydn kom attende til Wien i 1795, var folk mykje meir Haydn-venlege. Prins Anton var daud, og erstatta av Nicholas II, som lik bestefaren sin var ein stor musikkelskar.
Ein av dei største påverknadane på musikken til Haydn i denne perioden var at keisar Josef II fjerna bannlysinga av instrumentakkopagnement i kyrkjemusikk. Haydn, inspirert av Händel, laga i denne perioden fleire store religiøse verk. Dei viktigaste av desse er seks høgmesser skriven for namnedagen til kona til Nicholas II, prinsesse Maria Hermenegild. Mellom desse finn ein Missa in Angustiis, betre kjend som Lord Nelson-messa, etter at Lord Nelson, på veg heim frå felttog i Egypt, stoppa i Esterháza for å høyra på verket til englandsvenen Haydn. Eit anna viktig verk var Dei sju siste orda til vår frelsar på krossen, seinare arrangert både for piano og strykekvartett.
Dei to største verka var likevel oratoria Skapinga og Årstidene. Desse verka var Haydn sitt forsøk på å laga verk som kunne måla seg med dei største verka til Händel, då spesielt Messias. Båe desse verka, men spesielt Skapinga, var internasjonale kjempesuksessar.
Av sekulære verk frå same tid som er strykekvartettane frå Op. 76 (1797) viktige. Den tredje av desse kvartettane er kalla keisarkvartetten, då hovudmelodien i andre satsen av verket skulle bli nasjonalsongen i både Austerrike-Ungarn og Tyskland. Elles merkar trompetkonserten Haydn på same tid skreiv seg ut, både som eit glimrande musikalsk verk, men og som det fyrste store verket for klaffetrompeten, det fyrste forsøket på å skapa ein trompet som kunne spela utanfor naturtoneskalaen.
Det har vore sagt at Skapinga og Årstidene representerte heile den verda Haydn kjente, og etter at Årstidene var ferdigskriven byrja han trappe ned verksemda si. I 1801 fekk låg han mykje febersjuk, og i 1803 la han frå seg pennen for godt. Ulikt alt for mange andre komponistar kunne Haydn gleda seg over at han ikkje var gløymt. Medaljar og æresutmerkingar strøymde inn, frå alle kantar av Europa.
Den 27. mars 1808 (Haydn sin 76. gebursdag) blei det heldt ein stor oppsetting av Skapinga til ære for han. Haydn blei rei til konsertlokalet i vogna til Esterháza-familien, og blei sett saman med høgadelen. Då han kom inn, ropa heile salen «lenge leva Haydn!» (ironisk nok blei konserten heldt fordi det var klart at Haydn neppe kom til å leva til å bli 77). Blant gjestane var fleire prominente komponistar, som Beethoven, Hummel, og Salieri. Denne konserten representerer på mange måtar høgda av populariteten til Haydn, etter dette skulle han bli relegert til å bli ein støttefigur for Mozart og Beethoven.
Dei siste dagane til Haydn var svært turbulente. Wien var under omleiring av styrkane til Napoleon. Dei siste orda vi kjenner Haydn sa var eit forsøk på å roa ned tenarane etter at ein kanonskot fall i nabolaget: «Frykt ikkje, mine born, for der Haydn er vil ingen skade henda.»
Haydn døydde den 31. mai 1809. Då Wien var okkupert, blei det fyrst berre heldt ein enkel gravferdsseremoni. To veker seinare blei det heldt ei større minnegudsteneste der ein spela Mozart sitt rekviem. Gravlegginga fekk eit bisart etterspel, då ein i 1820 fekk lov til å flytta kroppen til Eisenstadt. Då ein fekk opp kroppen, viste det seg at hovudet mangla. Ein klarte fort å spora opp dei skuldige. Motivet var å studere skallen etter prinsippa til frenologien, ei pseudovitskapleg retning som meinte at karakteristikkane til eit menneske var synlege i forma på skallen. Det lukkast ikkje å få denne attende før i 1954, 145 år etter at Haydn døydde.
Haydn, Mozart og Beethoven
Haydn og Mozart blei kjende med kvarandre i åra 1783-1784, og trass i at dei knapt kunne ha vore meir forskjellige menneske, utvikla dei eit venskap basert på gjensidig respekt og vyrde for kvarandre sin musikk. Haydn skal ved eit høve ha sagt til Mozart sin far Leopold: «Eg seier til deg, med Gud som vitne og som ein ærleg mann, at sonen din er den største komponisten eg kjenner som person eller ved namn. Han har smak, og ein djuptgåande kjennskap til komposisjon». Mozart, som elles er kjend for å ha vore svært kritisk til andre komponistar, skal ha vore ein stor tilhengjar av verka til Haydn. Til dømes skal ein kommentator, under ei framsyning av ein ny strykekvartett av Haydn, kritisert mange punkt i verket. Ved ein detalj skal han ha sagt «det ville ikkje eg gjort», noko som skal ha fått det til å koke over for Mozart. Han skal ha svara: «Det ville ikkje eg heller. Men veit du kvifor? Fordi ingen av oss kunne ha funne på noko så passande!» Mozart sa og at det var ved å studere Haydn han læra seg å skriva strykekvartettar, og han tileigna seks (K387, K421, K428, K458, K464 og K465) av desse til Haydn. Det har elles vore hinta til at Mozart inviterte Haydn til å bli med i frimurarlosjen.
Då Haydn blei invitert til London i 1790, prøvde Mozart sitt beste for å tala han frå å reisa. Då han bestemte seg for å reise, sa Mozart: «Vi seier no sannsynlegvis vårt siste farvel i livet.» Det kan då vera liten tvil om at han refererte til at Haydn var ein gamal mann (59 år), men spådommen til Mozart skulle bli sann på ein måte ingen hadde forutsett; året etter låg han daud.
I perioden 1792-1795 var Beethoven komposisjonselev hjå Haydn. Beethoven gav i løpet av livet sitt ut sjølvmotseiande sitat vedrørande kor mykje han lærte frå Haydn, men vi veit at Beethoven kopierte fleire av Haydn sine store verk for å studera sjølv. Så lengje Haydn ikkje kritiserte verka til Beethoven var dei på god fot ut livet til Haydn.
Iskăr
Iskăr oppstår frå tre elvar, Tsjerni Iskăr (Svarte Iskăr), Beli Iskăr (Kvite Iskăr) og Levi Iskăr (som i lag går under namnet Iskrove). Kjelda til Iskăr vert rekna som Prav Iskăr, ei av sideelvane til Tsjerni Iskăr. Etter ho har kome ned frå den nordlege sida av Rila renn ho ut i Iskăr-reservoaret, det største i Bulgaria. Elva renn nær Sofia, og passerer gjennom eit juv i Balkanfjella. Ho munnar så ut i Donau nær landsbyen Gigen i provinsen Pleven. Iskăr er den einaste elva med utspring sør i Bulgaria som renn gjennom Balkanfjella og ut i Donau.
Joseph Haydn
Symfonien
Haydn er ofte rekna som symfonien sin far. Dette er ein klar overdriving; symfonien var allereie ein levande genre då Haydn mognast som komponist. Opphavet til symfonien var i den italienske overturen, og komponistar som Wagenseil, Holzbauer, Stamitz, Richter, og Monn skreiv alle symfoniar før Haydn (med «symfoniar» reknast berre verk som ein i dag kan rettferdiggjera å kalla symfoniar. Ordet symfoni har hatt fleire meiningar opp gjennom hundreåra, til dømes kalla J.S. Bach sine trestemte invensjonar for «sinfonia»). Haydn er derimot rekna for å ha klart å oppfylle potensialet til genren i større grad enn dei tidlegare komponistane: Det er nett i Haydn si tid at standardbesetninga i symfoniorkesteret kom på plass, men Haydn hadde og fleire nyskapingar innanfor symfoniforma. Den mest openberre er at symfonien fekk ein ekstra sats i forhold til den tredelte italienske overturen (rask-sein-rask), som tidlegare hadde vore nytta som mal. Haydn la til ein tredjesats, som vanlegvis tek form av ein menuett, og laga på denne måten standarden for formoppbygginga av symfonien, heilt fram til våre dagar.
Thor 6
Satellitten blei bygga av Thales i Cannes i Frankrike. Han blei skoten opp for å tilby parabol-TV (DTH) og telekommunikasjonstenester i Norden, Baltikum, Aust-Europa og Midtausten. I den nordiske regionen var TV-tilbydaren Canal Digital hovudkunden. Thor 6 går i bane på 1 grad vest, same stad som Thor 5 og Thor 3.
382 Dodona
382 Dodona er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 29. januar 1894 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Joseph Haydn
Symfonien
Likevel er kanskje måten Haydn behandla idear på, og måten dette påverka sonatesatsforma. Medan komponistar på same tid hadde for vane å introdusere nytt materiale i gjennomføringsdelen av ein sonatesats, let Haydn denne delen berre bestå av gjenkjennelege bitar av tema frå eksposisjonen, som blei forandra på og nytta i forskjellige situasjonar. Dette var ein essensiell del av sonatesatsforma som skulle dominere mykje av den klassisistiske og romantiske musikken, og sjølv om Haydn sjølv ofte braut med den strenge sonatesatsforma, var dette ein kalkulert effekt han nytta for å overraske publikum. (Sjå artikkel om sonatesatsform for meir detaljert informasjon)
KV «Harstad»
KV «Harstad» er eitt av skipa i den norske Kystvakta og det første i ein ny serie kystvaktskip. Desse er spesialdesigna for kystvakt- og bereiskapsoppgåver der ein har bygd på dei erfaringane ein har frå tidlegare, og då spesielt med KV «Ålesund», KV «Tromsø» og KV «Normand Trym». Skipet er utrusta for fiskerikontroll, tyngre slep og oljevern. I tillegg har ein bygd inn særskilde moglegheiter for redning av undervassbåtar.
Joseph Haydn
Strykekvartetten
Om Haydn sin rolle som far til symfonien kanskje er overdriven, kan ein utan problem tileigna han strykekvartetten sin triumf. Haydn var ikkje den fyrste som skreiv strykekvartettar. Austerrikske komponistar som Wagenseil og Holzbauer skreiv allereie divertimenti for to fiolinar, bratsj og cello. Men om ein ikkje kan gjeva Haydn æra for å ha skapa sjangeren, er han i alle høve han som oppdaga potensialet sjangeren hadde innanfor den wienerklassiske stilen. Dei tidlege strykekvartettane av Haydn og andre er homofone verk, der fyrstefiolinen spela melodien, medan dei resterande tre instrumenta spela eit akkordakkompagnement. Kvartettane Op. 33 (1781) var sagt å vera skrivne «etter heilt nye metodar», nemleg at skiljet mellom akkompagnement og solist blei brote opp; verka er enno hovudsakleg homofone i karakter, men i desse verka byrja Haydn å skifte mellom kva instrument som spela melodistemma, og skapa ei likevekt mellom dei fire stemmane som hadde vore fråverande i eldre strykekvartettar.
KV «Harstad»
Fartøyet er eit Rolls Royce/Ulstein Technology-design og vart bygd på Søviknes Verft i Haram på Sunnmøre.
Joseph Haydn
«Papa Haydn»
Kallenamnet «Papa Haydn» var eit kallenamn Haydn fekk av musikarar i samtida si. Haydn var kjend for å vera særs snill og hjelpsam for musikarar, og ein mann med gode diplomatiske ferdigheitar og mykje humor. Dette var kvalitetar få kapellmeistrar på denne tida hadde. Som eit døme på Haydn sitt vesen kan ein sjå på historia bak symfoni nr. 45 frå 1772 (Hob.: I:45), og kalla «die Abschiedssinfonie». Kvar sumar tok Nicholaus Eszterházy han med seg til Eszterháza-slottet. Dette året let Nichoalus sesongen ved Eszterháza vara spesielt lenge, og musikarane var misnøgde, då dei ynskte å få reisa heim til konene sine (ironisk nok var Haydn, som godt kunne ha vore forutan, den einaste som fekk ha med kona si). Som eit forsøk på å vise misnøya til musikarane til Nicholaus, laga Haydn ein symfoni, som endar med at musikarane ein etter ein slutta å spele, og forlet scena. Til slutt sat berre Haydn sjølv og konsertmeisteren sat att. Nicholaus forstod med ein gong bodskapen, og musikarane fekk lov til å reise heim. På 1800-talet, då musikken til Beethoven var rekna som det musikalske idealet, blei namnet forvrengd til å bli noko nedverdigande. Av mange blei musikken til Haydn rekna for å vera banal og enkel samanlikna med Beethoven. «Papa Haydn» blei difor ein karikatur av ein snill gamal mann, som skreiv enkel musikk meir eigna for born enn musikkjennarar.
KV «Harstad»
KV «Harstad» vart kontrahert av reiarlaget Remøy Shipping og leigd til Kystvakta på 10-årskontrakt. Det var leiaren for Forsvarskomitéen på Stortinget, Marit Nybakk, som var gudmor for fartøyet ved dåpen 28. januar 2005.
Joseph Haydn
Ettermæle
Utover 1800-talet blei Haydn i større og større grad rekna som ein figur ikkje ulik Johannes Døyparen; ein støttefigur som gjorde musikken til Mozart og Beethoven, som var overlegen den han sjølv skreiv, mogleg. Som nemnt over blei musikken til Haydn sett på som enkel og lett, utan dei storslagne konfliktane og skrekken ein fann i Mozart sin Don Giovanni eller Beethoven sine symfoniar. Sjølv om ein kan finne eksempel på det motsette, til dømes i Jesu sju siste ord på krossen, så er det ikkje å koma seg bort i frå at musikken til Haydn passa dårleg inn med romantikken sitt dystre verdsbilete. Likevel så forsvann aldri musikken til Haydn på same måte som Bach. London-symfoniane har vore standardreportoar sidan dei blei gjevne ut, og oratoria Haydn skreiv har same rolle i tyskspråklege land som Händel sine har i engelskspråklege. Pianosonatane og kammermusikken han laga var og fortsatt spela. Men det var berre dei færraste som klarte å rive han laus frå samanlikningane med Mozart og Beethoven.
Blant desse finn ein, forutsigbart nok, Johannes Brahms. Han skal ofte ha klaga over at det ikkje lengre var nokon som forstod Haydn (dette var i siste halvdel av 1800-talet). Meir overraskande er det kanskje at Richard Wagner var ein stor tilhengjar, sjølv om han ikkje klarte å unngå samanlikningane med Mozart og Beethoven.
Iskăr
Iskăr renn gjennom sju provinsar i Bulgaria: Hovudstaden Sofia, provinsen Sofia, provinsen Pernik, provinsen Vratsa, provinsen Pleven og provinsen Lovetsj. Elva er hovudvasskjelda for Sofia.
Joseph Haydn
Ettermæle
Elles var dei progressive musikkreftene på same tid ikkje like glade i han. Robert Schumann sa at «Haydn er som ein gamal husgjest, alltid lukkeleg og respektfullt velkomen, men [musikken hans] har ikkje lengre noko djupare interesse for vår alder». Berlioz sa rett ut at «[Skapinga] gjev meg hug til å myrda nokon». Friedrich Nietzsche anerkjende genialiteten til Haydn, men skreiv at han var for bunden til samtida sine moralske reglar til å klare å skrive djup, emosjonell musikk.
Trass i at verka til Haydn i dag er meire frigjorde frå samanlikningar med Mozart og Beethoven, er han blant folk flest rekna for å vera ein «mindre» komponist enn dei, medan han i fagsirklar er anerkjend som deira likemann. I 2009 er det 200 år sidan Haydn døydde, og det står att å sjå om markeringane rundt jubileet kan vera med å endra opinionen.
Iskăr
Geologisk sett er Iskăr den eldste elva på Balkan, og den einaste elva som har halde på den opphavlege retninga si, trass i fleire geologiske endringar i området.
Thor 6
Satellitten blei skoten opp for å erstatta den eldre THOR III. Levetida til Thor 6 var rekna til å vere 15 år.
Baressa
Baressa (sardisk Arèssa) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 651 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 12.51 km² og ligg i ei høgd på 165 meter over havet.
Cihanbeyli
Cihanbeyli er ein by og distrikt provinsen Konya i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 15 000 innbyggjarar, medan heile distriktet har kring 75 000.
KV «Harstad»
4. februar 2005 tok Landsdelskommando Nord-Noreg over KV «Harstad» for å setje det inn i aktiv teneste i Nord-Noreg. Skipet tok over KV «Normand Trym» sin posisjon i den statlege slepebåtbereiskapen og har base på Sortland.
Klovtinden
Klovtinden er ein 1274 m høg fjelltopp i Ørsta på Sunnmøre. Toppen ligg mellom seterdalane Rognstøyldalen og Kvistaddalen, sidedalar til hovuddalføret Bondalen. For å nå heilt til topps må det skarpklatring til. Klovtinden var den av fjelltoppane i Ørsta som vart fyrstebestige sist. Denne fann stad 16. august 1936. Dei tre som klatra til topps var Per Devold, Rolf Haffner og Helge Hagen.
På mange kart har Klovtinden vorte kalla Kopphonnet, men det er namnet på ein markant fjellrygg nord for toppen av Klovtinden.
Evangeliet etter Markus
Evangeliet etter Markus, er eit av dei synoptiske evangelia og er i den kanoniske rekkefølgja den andre boka i Det nye testamentet. Etter tradisjonen skal evangeliet vere skrive av Johannes Markus, og det er det eldste og kortaste av evangelia.
Innhald
Evangeliet er skrive på gresk. Språket er enkelt med trekk frå gresk folkespråk, latin og semittiske språk. Evangelisten Markus er i blant meir detaljert enn til dømes Matteus; ofte skildrar han kjenslene til personane han fortel om. Markusevangeliet inneheld mindre talestoff enn dei andre evangelia og legg i staden meir vekt på handling. I staden for å fortelje kva Jesus seier, så fortel Markus kva han gjer. Karakteristisk for språkføringa er ordet «straks» (frå gresk evtys), det brukast for å drive handlinga framover.
Det er vanleg å dele evangeliet inn i to hovuddelar med følgjande underinndelingar: Markus-evangeliet har ei stutt innleiing, her får vi høyre om døyparen Johannes og Jesu dåp og freisting. Så er vi over i handlinga og får høyre Jesu virke i Galilea. Eit viktig vendepunkt er Peters vedkjenning i kapittel 8. Derifrå får vi høyre om Jesus i Jerusalem. Evangeliet når eit klimaks i forteljinga om Jesu liding, død og oppstode.
I dei eldste og beste handskriftene sluttar Markus-evangeliet med vers 16,8; vi får høyre om kvinnene som finn grava tom og får høyre at Jesus er oppstaden. Avslutninga, som fortel om Jesus som syner seg for læresveinane og Kristi himmelfart, må vere skriven til seinare.
Mysteriet
Markus-evangeliet fortel om Messias som ein løyndom eller ei gåte. Løyndom, gresk mysterion. I Markus-evangeliet opptrer fem løyndomsmotiv:
Forfattar
Tradisjonen frå oldkyrkja har halde Johannes Markus, ein av Paulus’ (og Peters) medarbeidarar, for å vere den som skreiv ned dette første evangeliet. Markus er nemnd i apostelgjerningane og brevlitteraturen.
Det eldste vitnemål vi har til forfattarspørsmålet er Papias (ca. 65–ca. 145 e. Kr.), ein biskop i byen Hierapolis i Litleasia (dagens Tyrkia). Dessutan tyder ei evangelieoverskrift (gresk KATA MARKON) frå ca 110 e. Kr. på at ein Markus har vore forfattaren.. Ingen andre er nemnde som moglege forfattarar