cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
AS Roma
Roma vann Messebycupen i 1961, etter å ha spela 2-2 og 2-0 mot Birmingham City i eit borte/heimekamp-møte. Klubben tapte i 1984 finalen i Europacupen mot Liverpool FC etter straffeskyting. I 1991 nådde Roma finalespelet i UEFA-cupen, men måtte gje tapt mot Inter. Roma har vunne Serie A tre gongar; fyrste gongen i 1942, deretter i 1983 og sist i 2001. Klubben har ni gongar vunne den italienske fotballcupen; Coppa Italia, sist i 2008.
Klubben spelar sine heimekampar på Stadio Olimpico, eit stadion klubben deler med byrivalen SS Lazio. Tribunekapasiteten er på over 72 000 tilskodarar, nest størst i Italia.
Spelarstall
Endra 26. september 2021.
Palencia
Palencia er ein by sør for Tierra de Campos, nordvest i Spania, og provinshovudstad i provinsen Palencia i den autonome regionen Castilla y León. Byen har kring 80 000 innbyggjarar.
Otta
Otta er ein by som er kommunesenter i Sel kommune i Innlandet fylke. Staden ligg i nordre Gudbrandsdalen. Staden har. Nokon kilometer vestom ligg Dale, ein tettstad med som funksjonelt er ein del av Otta.
Palencia
Palensia har eit få, men merkverdige historiske attraksjonar. Den romerske brua over Carrión vart erstatta av ei ny bru i mellomalderen med tre bogar. Det er framleis spor etter den over 10 meter høge bymuren. Den gotiske katedralen bygd frå 1321 til 1504 står over ein vestgotisk krypt.
Otta
Byen ligg der Otta (Ottaelva) renn ut i Gudbrandsdalslågen. Han er eit trafikknutepunkt der hovudårene mellom Oslo og Trondheim (E6 og Dovrebanen) møter rv15 mot Nordfjord.
Palencia
Historie
Palencia var opphavleg ein keltiberisk festning kalla Pallantia av romarane, eit namn som kanskje kjem av den keltiske rota pala, som tyder «slette». Byen vart omleira på 100-talet fvt. og innlemma i den romerske provinsen Hispania Tarraconensis. Etter Romarriket fall vart byen nesten jamna med jorda i 457 under ein krig mellom vestgotarar og suevar. Det katolske bispedømet Palencia vart grunnlagd på 200-talet eller tidlegare og biskopane hadde setet sitt her.
Otta
Staden fekk bystatus 26. august 2000, og er sammen med Vinstra dei einaste byane i Gudbrandsdalen i tillegg til Lillehammer. Byen tener som handels- og administrasjonssentrum for Nord-Gudbrandsdalen,
Palencia
Historie
Då maurarane kom tidleg på 700-talet var det lite motstand hos biskopane som styrte området. Under arabarane var Palencia ein uviktig by og vart berre nemnd ein gong av dei mauriske forfattarane. El Cid gifta seg med si Ximena i Palencia i 1074 etter at området vart gjenerobra tidleg på 1000-talet.
Otta
På Otta finst der ein to-delt barneskole for elevar frå Otta by og Sjoa, og ein ungdomsskule som også elevar frå Nord-Sel soknar til. Staden har òg ein kombinert allmennfagleg og yrkesfagleg vidaregåande skole som var demonstrasjonsskole frå 2003 til 2005.
Palencia
Historie
Like sør for byen, i landsbyen Baños de Cerrato, ligg den eldste kyrkja på Den iberiske halvøya, ein basilika frå 600-talet, bygd av den vestgotiske kong Reccaswinth (døydde i 672).
Otta
Otta har òg hovud- og distriktskontor åt fleire lokalaviser og ein lokalradiokanal.
Skeleton
Skeleton (engelsk for skjelett), meir sjeldant kalla toboggan, er ein vintersport der utøvarane prøver å koma ned ei isdekt løype så raskt som mogleg. Dei ligg på ein kjelke med hovudet først (i motsetnad til i aking, der føtene er fremst).
Kivatsjfossen
Kivatsjfossen er ein 10,7 meter høg kaskadefoss i Russland. Han ligg i elva Suna i Kondopoga rajon i republikken Karelia og har gjeve namn til Kivatsj naturreservat, grunnlagd i 1931.
Skeleton
Den høgste farten som er oppnådd i skeleton — omkring 130 km/t — er noko mindre raskt enn i aking. Namnet på idretten kjem truleg av at ein brukar ein nedstrippa kjelke, som opphavleg berre var ei ramme, omtrent som eit skjelett. Ein annan teori går ut på at «skeleton» er ein engelsk feiluttale av det norske ordet «kjelke».
Kivatsjfossen
Kivatsj er stort sett kjend på grunn av Gavrila Derzjavin, ein russisk diktar som vart inspirert av fossen og skreiv diktet «Foss», eit av dei viktigaste russiske dikta frå 1700-talet. Mange ønskte å sjå fossen som Derzjavin dikta om. Ein av desse var Aleksander II av Russland, som fekk lagt ein ny veg til fossen, eit lysthus på høgresida av elva og ei bru like nedanfor.
Skeleton
Skeleton er den eldste akeidretten det blir konkurrert i. Han stammar frå St. Moritz i Sveits, der major Bulpetts bygde Cresta-banen i 1884. Da Vinter-OL vart heldt i St. Moritz i 1928 og 1948, var skeleton ein del av programmet. Idretten vart seinare lagt til OL-programmet frå Vinter-OL 2002.
Dei fleste løpa skjer på kunstige isdekte banar, sjølv om nokre naturlege isbanar, som i St. Moritz, framleis blir bruka.
Kivatsjfossen
I 1936 tok sovjetarane noko av vatnet frå elva til eit lokal vasskraftverk, som førte til mindre vatn i fossen, medan dei nærliggande fossane Girvas (14,8 m) og Por-Porog (16,8 m) vart heilt øydelagde. Sjølv om han ikkje er like flott som han var er Kivatsj framleis ein populær attraksjon i Karelia.
788
788 (romartal DCCLXXXVIII)
Fysikk
Fysikk er vitskapen om den uorganiske naturen. Faget prøver å forstå naturlovane, korleis verda verkar. Fysikken dekker mellom anna korleis atom er bygde opp og korleis verdsrommet har og vil utvikla seg. Ordet kjem frå gresk φυσικός (physikos), som tyder «naturleg».
Kodøling
Ein kodøling (uttalast koddøłing med tjukk 'l' og trykk på «kodd») er ein person som bur i eller kjem frå Kodal sokn i tidlegare Andebu kommune i Vestfold.
Nordli-regjeringa
Regjeringa Nordli vart utnemnd 15. januar 1976 og sat til 4. februar 1981. Regjeringa var ei regjering med statsrådar berre frå Arbeidarpartiet.
Medlemmer
Statsråd i:
Hendingar
Volvo-avtalen blei underteikna i Oslo av statsminister Nordli og Volvo-leiaren Pehr G. Gyllenhammar den 8. desember 1978. Det var meininga at den norske staten skulle få 40 prosent i Volvo, men aksjonærane avvisteavtalen under ei ekstraordinær generalforsamling i januar 1979.
1607
1607 (romartal MDCVII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Enguresjøen
Enguresjøen er ein innsjø i Latvia. Han ligg vest i landet i Talsi fylke og er den tredje største i Latvia etter Lubāns og Rāzna.
Heile innsjøen og området rundt har vore ein del av Enguresjøen naturpark sidan 1999, men det første naturreservatet vart oppretta her i 1957. I innsjøen ligg det ei flytebrygge som ornitologar nyttar. Innsjøen vart ein del av Ramsarkonvensjonen si liste i 1995.
Gyllene Tider
Gyllene Tider er ei popgruppe starta i Halmstad i Sverige i 1977. Mellom deira største hittar finst låtar som «Flickorna på TV2» (1979), «När vi två blir en» (1980), «Flickan i en Cole Porter-sång» og «Sommartider» (1982). Bandet har gitt ut fem studioalbum pluss to EP-ar, to livealbum og eit samlealbum.
Diskografi
Bandet vart formelt oppløyst i 1985, men har kome saman att ved eit par høve for å spele på einskilde konsertar (1995-1996, 2004 og 2013).
Per Gessle vart seinare ein del av duoen Roxette.
Ordførar
Ein ordførar er ein møteleiar, den personen som «fører ordet» i ei forsamling.
I Noreg vert ordet først og fremst brukt om den øvste leiaren i norske kommunar og fylkeskommunar (sjå ordførar i Noreg). Ein kan også bruka ordførar eller saksordførar om ein stortingsrepresentant vald til å greie ut ei sak av ein fagkomité.
789
789 (romartal DCCLXXXIX)
Johan Selmer
Johan Selmer var ein norsk romantisk komponist. Han komponerte orkesterverk, korverk, songar og pianostykke.
Biografi
Johan Selmer vart fødd i Christiania (Oslo). Han reiste til Paris for å studere musikk, og vart fengsla av musikken til Hector Berlioz. I Paris blei han til 1870, så reiste han heim til Christiania, men fór snart ut igjen, no til Leipzig. I 1873 var han i Italia.
Frå 1879 budde Selemer i Christiania, og vart løyvd kunstnarløn av Stortinget. Han leidde ein stund Musikkforeningen.
Musikk
Johan Selmer skreiv storslagen orkestermusikk med fargerik instrumentering i tradisjonen til Liszt og Berlioz, såkalla symfoniske dikt.
Odesa oblast
Odesa oblast (ukrainsk: Одеська область) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 33 310 km². I 2008 hadde Odesa oblast 2 687 543 innbyggjarar, og administrasjonssenteret ligg i byen Odesa.
Provinsen ligg sør i Ukraina og grensar til Romania i sør, Moldova i vest, Vinnytsia og Kirovohrad oblast i nord, Mykolajiv oblast i aust og til Svartehavet i søraust.
Bislag
Bislag, òg kalla sval eller skott, er eit utbygg ved inngangsdørene på bustadhus. Funksjonen er dels å skjerma ytterdørene og dempa trekk frå dørene, og dels å vera eit våtrom for å hengja av seg yttertøy og regntøy.
I andre bygningsrettleiingar og -skildringar vert bislag brukt om eit gangrom inne i bygningskroppen, i tilknyting til kjøkeninngangen, men dette varierer.
Bislaget ved inngangsdøra var eit karakteristisk trekk ved treroms akershusstove. På Jæren var bislag vanleg på bustadhus på landbygda, men ikkje i bynære strøk. Nokre stadar vert bislag brukt om trappeavsatsen under ein svalgang. Frå Østerdalen er det kjend bislaget med eit innebygt rom over, kalla barfrø.
Ved gjenreisninga av Troms og Finnmark i 1945 vart det stilt krav om at alle hus skulle ha bislag, vindfang og gong, som altså vart oppfatta som tre ulike rom/funksjonar.
Sin-Itiro Tomonaga
Sin-Itiro Tomonaga var ein japansk fysikar som hadde stor innverknad på utviklinga av kvantisering av partikkelfysikk. For sine mange kjende arbeid vart han saman med forskarane Richard Feynman og Julian Schwinger tildelt Nobelprisen i fysikk for 1965.
Etter endt skulegang i 1937 flytta han og byrja å arbeide i Leipzig der han mellom anna samarbeidde med forskergruppa til den kjende forskaren Werner Heisenberg. To år seinare returnerte han til Japan på grunn av utbrotet av den andre verdskrigen, men då hadde han gjort ferdig doktorgraden sin innan kjernefysikk som han hadde skrive avhandlinga si om medan han arbeidde i Leipzig.
I Japan vart han utnemnd til professor ved Tokyo University of Education (ein forløpar til det seinare Tsukuba University). Under krigen studerte han mellom anna magnetron, mesonteori, og «super-mange-time»-teori.
Etter at krigen var over vart han invitert av den amerikanske fysikaren Robert Oppenheimer til å arbeide ved Institute for Advanced Study ved Princeton Township.
Anne Aasheim
Aasheim fekk påvist lungekreft i 2015. , og døydde i Oslo 30. mars 2016 etter ei lang tid med sjukdom. Ho gav offentleg uttrykk for korleis det var å leve med sjukdomen, og at ho hadde sagt frå til Norsk kulturråd om at ho på grunn av sjukdomen ikkje kunne søkje ein ny åremålsperiode som direktør.
Littkrit
Littkritt er eit litteraturprosjekt på nettet, starta opp av Aurland kommune. Kommunen har hyrt inn 11 ungdomar som skriv bokmeldingar. Prosjektet brukar ein wiki for å vise desse.
Wikiprosjektet har besøkjande forfattarar. I 2007 var det besøk med Finn Tokvam, Ingelin Røssland, Ingunn Stokstad, Ketil Kolstad og Stig Elvis Furset. Det ligg ute videointervju med Tokvam og Røssland.
Littkrit meldar mest nynorsk skjønnlitteratur.
Hilde Haugsgjerd
Hilde Haugsgjerd er ein norsk redaktør, journalist og tidlegare RV-politikar. Ho vart tilsett som sjefredaktør i Aftenposten i 2009, og var sjefredaktør i Dagsavisen 2001–2004. Ho er tidlegare partileiar for Raud Valallianse.
Bakgrunn
Haugsgjerd er barnebarn av biskop Johannes Smemo. Ho var gift med Sigurd Allern 1972–1977, og er no gift med Jan Wølneberg, produktsjef i Kommuneforlaget.
Politisk aktivitet
På 1970- og byrjinga av 1980-talet var Hilde Haugsgjerd aktiv i Arbeidernes kommunistparti (marxist-leninistane), Raud Valallianse (RV) og Raud Ungdom (RU). Ho sat i leiinga i RU på 1970-talet, og var frå 1979 til 1980 redaktør for tidsskriftet til organisasjonen Rebell. Ho var leiar i RV frå 1979 til 1981.
Haugsgjerd melde seg ut av desse organisasjonane i 1982 og har ikkje sidan vore medlem av noko parti.
Karriere som journalist
Haugsgjerd er utdanna ved Norsk journalisthøgskole (no Avdeling for journalistikk, bibliotek- og informasjonsfag (HiO)). Ho har vore journalist og kommentator i Dagbladet, informasjonsdirektør for Rikshospitalet, og deretter ansvarleg redaktør i Dagsavisen (2001–2004). Som sjef for Dagsavisen vart ho i 2004 konfrontert med at ho valde å halda fram å utgje redaktørproduserte avisar under ein streik blant dei tilsette mot leiinga.
I 2004 vart ho tilsett som redaktør for Aftenposten Aften, lokalavisa til Aftenposten for Oslo-området. I 2007 vart ho administrativ redaktør i Aftenposten, og i 2008 vart ho konstituert som sjefredaktør etter at Hans Erik Matre tok permisjon. Ho vart tilsett i stillinga i desember 2009. I august 2013 kunngjorde ho at ho ville trekkja seg frå stillinga som sjefredaktør.
Haugsgjerd har sidan 1. juli 2010 vore leiar i Pressens Faglige Utvalg. Ho har hatt ei rekkje styreverv, m.a. har ho sete i styra for Norsk Redaktøtforening, Mediebedriftenes Landsforening og Universitetet i Oslo.
Curach
Curach eller currach er ein båt bygd på ei ramme av tynne lekter. Over ramma er det strekt seglduk som er smurt med tjære på begge sider. Tidlegare vart det brukt skinn, gjerne okseskinn og ramma var da av vidje. Curach er mest kjent frå vestkysten av Irland og Skottland.
Historisk båt
Curach vart nemnt skriftleg av Julius Cæsar som såg ein slik båt som segla på Nordatlanteren. Seinare er det mogleg at Brendan sjøfararen brukte ein slik båt på si ferd til Nordamerika rundt år 530. I 1978 segla historikaren Tim Severin frå Irland til Newfoundland i ein slik båt.
Konstruksjon og bruk
Konstruksjon og utforming er spesiell for vestkysten av Irland og Skottland der den varierer i storleik og form. Historia syner at curachar blei brukt til fiske og transport langs kysten og på elvene. Framleis vert det bygd slike båtar. Det vert og skipa tevling i kapproing med curach.
Trippelbinding
Trippelbinding blir brukt innan kjemi om kovalente bindingar der to atom deler tre elektronpar. Eit døme er bindinga mellom karbonatomet og nitrogenatomet i hydrogencyanid (blåsyre).
Poltava oblast
Poltava oblast (ukrainsk Полтавська область) er eit oblast (provins) i Ukraina med ei utstrekking på 28 748 km² og med 1 544 085 innbyggjarar (2006).
Hinba
Hinba (skotsk-gælisk for 'øyane i sjøen') er ei øy i Skottland med ukjend plassering der det stod eit kloster tilknytt kyrkja til Columba på Iona. Sjølv om ein kjenner til fleire detaljar om klosteret og dei første abbedane, er ein ikkje samde om kva øy det er snakk om.
Øyane Eileach an Naoimh og Jura er dei mest sannsynlege kandidatane, men Canna er òg ein mogelegheit.
Kjelder
''
1608
1608 (romartal MDCVIII) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit skottår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Troll plastkarosseri og bilindustri
Troll plastkarosseri og bilindustri var eit norsk firma som i 1950-åra tok mål av seg til å masseprodusera bilar med varemerket Troll.
Det var ingeniøren Per Kohl-Larsen og vennane Erling Fjugstad og Bruno Falch som formgav bilen og prøvde å setja i gang storstilt produksjon i Lunde i Telemark. Prosjektet mislukkast, og ein fekk berre bygd fem bilar.
Blægja
Blægja, også kjend som Blegja og Bleia er ein fjelltopp på 1304 moh. som ligg i kommunane Askvoll og Sunnfjord i Vestland. Fjellet er den høgaste toppen på Hellefjellet og ligg på Askvollhalvøya.
Namnet «Blægja» kjem truleg frå det norrøne ordet for 'duk' og viser til at fjellet ligg som med ein kvit duk av snø mesteparten av året.
Helle Fabrikker i Holmedal har kalla foldekniven Helle Bleja etter dette fjellet.
Ragna Rekkverk
Ragna Rekkverk var ein rollefigur i Pelle Parafins Bøljeband. Ho blei spela av Anne Nyutstumo (fødd 1957). Pelle Parafins Bøljeband var eitt av prosjekta til Tramteatret.
Gulen kyrkje
Gulen kyrkje er ei langkyrkje frå 1863 i Eivindvik i Gulen kommune i Vestland.
Hjalmar Borgstrøm
Hjalmar Borgstrøm var ein norsk musikkjournalist og komponist.
Gulen kyrkje
Historie
Fram til 1890 heitte kyrkja Eivindvig kyrkje. Staden er ein gammal kyrkjestad, ved kyrkja er det to steinkrossar som er kring tusen år gamle. Dagens kyrkje er den tredje kjende på staden. Den fyrste var ei stavkyrkje som fyrste gong er nemnd i kjeldene i 1327. Stavkyrkja vart erstatta av ei lafta kyrkje på 1500-talet. Denne stod til dagens kyrkje skulle byggjast i 1863.
Manneken Pis
Manneken Pis er ei fontene i form av ein liten bronsefigur av ein gut som tissar. Det finst Manneken Pis-fontener i fleire belgiske byar, men det er den i Brussel som er mest kjend. Han står på hjørnet mellom Rue de l'Etuve og Rue des Grands Charmes, nær Grand Place. Statuen som står der i dag vart sett opp i 1619, men det skal ha stått liknande figurar der før. Manneken Pis er svært kjend og han har vorte eit symbol for Brüssel. Figuren er berre 60 cm høg, og turistar som kjem for å sjå han vert ofte overraska over kor liten han er. Manneken Pis har vore stolen fleire gonger, men han har kvar gong kome til rette og vorte sett attende på plassen sin.
Hjalmar Borgstrøm
Hjalmar Borgstrøm vart fødd i Christiania (no Oslo). Han var ein student av Johan Svendsen og Ludvig Mathias Lindeman og studerte ved konservatoriet i Leipzig. Frå 1901 arbeidde han som musikkjournalist for ymse tidsskrift i Christiania. Han komponerte to operaer og to symfoniar, fleire symfoniske dikt (m.a. Hamlet og Tanken), ein piano- og ein fiolinkonsert, strykekvartettar og ein klaverkvintett, fiolinsonatar, pianostykke og songar.
Gulen kyrkje
Historie
Gulen kyrkje er soknekyrkje i Gulen sokn i Nordhordland prosti.
1609
1609 (romartal MDCIX) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Utlandet
Ukjend dato
Bedehuset Bethel på Judaberg
Bedehuset Bethel på Judaberg var det første bedehuset på Finnøy, og stod ferdig i 1878. Den kjende presten og predikanten Lars Oftedal frå Stavanger stod for bygginga. Huset er bygt i stein og var tenkt som eit regionbedehus for Ryfylke. Bedehuset Saron på Bryne hadde ein liknande funksjon på Jæren. På galleriet på Bethel har Ryfylkemuseet opna ei utstilling om bedehuskulturen i Ryfylke, i samarbeid med styret for Bethel. Utstillinga er eit resultat av det bedehusprosjektet som Ryfylkemuseet hadde gåande frå 2009 til 2011. Prosjektet har resultert i eit fyldig dokumentasjonsmateriale om bedehuskulturen i Ryfylke, i form av intervju, foto, arkiv- og gjenstandsmateriale. Utstillinga på Bethel kom i stand gjennom samarbeid med styret for Bethel. Formidling av resultata av bedehusprosjektet skjer gjennom utstillinga og gjennom utgjeving av skriftet «Lekmannsrørsla og bedehusa i Ryfylke», trykt i museet si årbok Folk i Ryfylke 2011.
Lubāns
Lubāns er den største innsjøen i Latvia. Han ligg sentralt i det austlege låglandet og er ein grunn innsjø som får vatn frå elvane Rēzekne, Malta, Malmuta og Lisinja, i tillegg til fleire mindre bekkar. Ut frå innsjøen renn Aiviekste som er ei av sideelvane til Daugava.
Etter ein øydeleggjande vårflaum i 1926 vart det bygd fleire demningar og dike. Vassinhaldet i innsjøen kan derfor kontrollerast og er mellom 90 og 93 meter over havet. I ei høgd på 90,75 meter har innsjøen eit areal på 25 km², men når høgda er 92,75 m aukar innsjøen til heile 100 km².
Andre små restar etter innsjøar i nedslagsfeltet til Lubans har vorte drenert slik at landområde kunne utnyttast for jordbruk.
Yue-Kong Pao
Yue-Kong Pao 包玉剛, ofte kalla «Sir Y.K. Pao» eller berre «Y.K.», var grunnleggjar av World-Wide Shipping Group i Hongkong. I løpet av tjue år, frå det første skipet som vart skaffa i 1955, vart dette det desidert største shippingkompaniet i verda med over 20 millionar DWT (dødvekttonn). Ved å føresjå shippingkrisa i slutten av 1970-åra klarte han å kvitta seg av overkapasitet og selje unna den gjelda som knytte seg til skipa han selde, og spreidde interessene sine, særleg ved å kjøpa seg opp til ein kontrollerande aksjesandel i The Hongkong and Kowloon Wharf and Godown Company Limited, no kjent som Wharf (Holdings) og seinare Wheelock Marden. Han fekk store interesser i eigedomsmarknaden i Hongkong, shippingterminalane i byen, varesal, ferjer og trikkar.
Frode Aga (1977-)
Frode Aga er ein norsk journalist, forfattar og musikar. Han er fødd og oppvaksen i Årdal og busett i Oslo. Aga har vore journalist i Sogn Dagblad, Årdal & Lærdal avis, Firda og Sogn Avis, og har vore frilansjournalist i Oslo, for så å bli tekstforfattar i reklamebyrået PR-operatørene.
Simón Bolívar
Simón Bolívar var ein søramerikansk general og nasjonalist som blei ein heltefigur for heile Latin-Amerika. Simón Bolívar frigjorde Peru, Venezuela og Ny-Granada (Colombia) frå det spanske veldet, og saman med general Antonio José de Sucre deler han æra for å ha frigjort Ecuador.
Livssoge
Simon Bolívar vart fødd i San Mateo, i staten Aragua (i det som den gong var ein del av provinsen Caracas i Venezuela, og ikkje byen Caracas). Han var son av don Juan Vicente Bolívar y Ponte og doña María de la Concepción Palacios y Blanco, som var ei aristokratisk slekt.
Simón Bolívar fekk ei god oppseding av lærarane sine, og då spesielt av Simón Rodríguez. Han fekk mellom anna opplæring i dei filosofiske rørslene på 1700-talet, og då spesielt opplysninga, og dessutan i klassisk gresk og romersk filosofi.
Etter at foreldra hans døydde drog han til Spania i 1799 for å fullføra utdanninga si. Her gifta han seg med María Teresa Rodríguez del Toro y Alaysa i 1802, som døydde av gulfeber allereie i 1803, då dei to vitja Venezuela. Året etter drog Bolívar tilbake til Europa og var ei tid med i kretsen rundt Napoleon.
El Libertador
Tilbake i Venezuela vende Bolívar seg derimot Napoleon og bror hans, Joseph, som den franske keisaren hadde gjort til konge av Spania og koloniane i 1808. Juntaen for Caracas erklærte sjølvstende i 1810, og Bolívar vitja England som diplomaten deira. Då juntaen vart overvunnen i 1812 måtte Bolívar flykta til Cartagena de Indias. Her skreiv han Cartagena-manifestet sitt.
I 1813 leia han invasjonen av Venezuela og erklærte den andre venezuelanske republikken. Bolívar blei kjend som El Libertador, Frigjeraren. I 1814 prøvde han å gjera han det same for Colombia. Året etter hadde han fleire nederlag som førte til at han flykta til Jamaica. Han bad om hjelp frå Alexandre Pétion, leiaren av Haiti, og fekk det, slik at han kunne dra tilbake og fortsetja kampen. Colombia blei fritt frå spansk kontroll i 1819. I desember dette året skapte Bolívar føderasjonen Gran Colombia (der mykje av Venezuela, Colombia, Panama og Ecuador var med), med seg sjølv som president. I 1822 tok han også over Peru, etter at den argentinske generalen José de San Martín hadde frigjort størstedelen av landet frå Spania. Saman med Antonio José de Sucre vann han over dei siste spanske styrkane i Ayacucho i desember 1824.
Frigjeringshelten klarte likevel ikkje å halda Gran Colombia samla. Det store landet var prega av indre strid, og i 1827 var dei blitt til krigar som gjorde at føderasjonen braut saman. Bolívar gjekk av som president i 1828. To år etterpå døydde han av tuberkulose i Santa Marta i Colombia.
Muráň
Muráň er ei elv søraust i det sentrale Slovakia. Ho renn gjennom distrikta Revúca og Rožňava. Ho er ei sideelv til Slaná frå høgre med ei lengd på 48,8 km og eit nedslagsfelt på 386,1 km².
Liepājasjøen
Liepājasjøen (latvisk Liepājas ezers) er den femte største innsjøen i Latvia. Han ligg ved Liepāja i Liepāja fylke. Innsjøen har eit areal på 37,15 km² ei lengd på 16 km, men er ikkje meir enn 2 meter djup.
Liepājasjøen er ein grunn, eutrofisk kystinnsjø der store område av han er dekte av vegetasjon. Rundt innsjøen ligg oversvømde enger og dyrkande mark. Påler og demningar ligg rundt det meste av våtmarksområdet. Ein finn fjorten fiskeartar i innsjøen - gjedde, mort, åbor, brasme, karuss, suter, ål, vimba, lake, karpe, gjørs, nors, skredderkarpe og sørv. Fiske er berre lovleg i mai. Frå 1977 til 1999 var innsjøen eit fuglereservat med to fugleartar – svane og and.
Øyar
Liepāja har 13 øyar og dei viktigaste av desse er Atteku(-as), Zirgu, Pērkona, Putnu (kalva) og Ciānas. På austsida ligg skogen Friča og på vestsida nær Pērkone ligg Reiņuskogen (latvisk Reiņu mežs).
Elvar
Av elvar som munnar ut i innsjøen finn ein Ālande, Bārta, Otaņķe (Brūnupe), Līčupe, Orbupe og Dorupe.
Selsøyvik
Selsøyvik er ei øy og ein gamal handelsstad på Selsøya i Rødøy kommune i Nordland. Her bur det om lag 20 - 30 menneske.
Selsøyvik er kjend for den gamle handelsstaden sin, Selsøyvik handelsstad, som er restaurert og verna av Riksantikvaren. Dei eldste bygningane på handelsstaden stammar frå 1700-talet. Selsøyvik er eit lite lokalsamfunn i seg sjølv, med eigen barnehage, skule og butikk. Den viktigaste næringa på staden i dag er lakseoppdrett. Selsøyvik Havbruk er det største privateigde selskapet i Rødøy kommune.
Sidan 1994 har Selsøyvik hatt vegsamband med Rangsundøya i aust via Fylkesveg 443. Snøggbåtruta Nordlandsekspressen har anløp av Selsøyvik to gonger dagleg, og Torghatten Nord har både ferjesamband og lokalsnøggbåt som går innom Selsøyvik.
Den 18. juni 2008 fekk Selsøyvik vitjing av kongeparet, som ein del av rundturen deira i Helgeland og Salten. Om lag 1000 av dei 1300 innbyggjarane i kommunen hadde møtt opp, og vart underhaldne av skuleelevar, musikkskulen og ei rekkje andre kulturelle innslag.
Elvar i Latvia
Dette er ei liste over elvar i Latvia:
Einar Diesen
Søren Einar Gjerding Diesen var ein norsk journalist og avisredaktør.
Liv
Under andre verdskrigen drog han til Sverige og seinare til Storbritannia. I London arbeidde han i informasjonskontoret til regjeringa. Etter frigjeringa heldt han fram i Aftenposten og var sjefredaktør i avisa frå 1948 til 1968. Han leidde avisa si Argushjelpen ei tid, var leiar av Norsk Redaktørforening 1956-1966, og leiar for Norsk Presseforbund sitt Pressens Faglige Utvalg frå 1957 til 1972.
Lev Landau
Lev Davidovitsj Landau (russisk Лев Давидович Ландау) var ein av dei store fysikarane på 1900-talet. Han gjorde viktige bidrag innan mange felt, mellom anna superleiing i superfluiditet, kvanteelektrodynamikk i kjernefysikk og partikkelfysikk. Han skapte teorien om andreordens faseovergangar. Mange fysiske fenomen er knytt til namnet hans, mellom anna Landau-polar i Landau-demping i Landau-kvantisering og Landau-nivå.
Saman med Lifsjitz skreiv Landau ein bokserie som var meint på konsistent vis å dekke all teoretisk fysikk. Denne er framleis i omfattande bruk.
Han fekk Nobelprisen i fysikk i 1962.
Biografi
Landau vart fødd 22. januar 1908 i Baku. Faren jobba som petroleumsingeniør og mora var lege som òg jobba med forsking.
Han viste tidleg at han var dugande, og Landau avslutta sine skulefag som 13-åring. Alt då var han tiltrekt av dei eksakte vitskapane. Han studerte matematisk analyse på eigahand og han pleidde seinare å seie at han knapt kunne minnast ei tid han ikkje kunne derivere og integrere.
I 1922 vart Landau immatrikulert på institutt for fysikk ved Leningrad-universitetet. I Leningrad, senteret for sovjetisk fysikk på den tida, vart han fortruleg med teoretisk fysikk, som var i valdsam utvikling. Arbeidsmengda og entusiasmen han la for dagen var enorm, slik at han om natta ikkje fekk sove, men fortsetje med å flytte formlar omkring.
Seinare pleidde han å skildre korleis han på denne tida vart slått av den fantastiske venleiken i den generelle relativitetsteorien. Tilsvarande las han ekstatisk artiklar av Schrödinger og Heisenberg, som signaliserte starten på den nye kvantemekanikken. Frå dei fekk han ikkje berre gleda over venleiken til naturvitskapen, men òg ei spontan erkjenning av det menneskelege geniet, viss største triumfen er evna til å fange omgrep sjølv utanfor grensene til fantasien.
Frå 1932 var Landau overhovud for teori-avdelinga på Institutt for fysikk og teknologi i Kharkov i Ukraina. I 1937 var han leiar for teori-avdelinga på Institutt for fysiske problem i Moskva. Han var òg medlem av Det sovjetiske vitskapsakademiet.
I 1937 gifta han seg med K.T. Drobanzeva og i 1946 fekk dei ein son, Igor, som vart eksperimentalfysikar.
Han vart arrestert i 1938 under Stalin si utreinsking av jødar, men vart sloppe ut etter éit år ved at fysikaren Pjotr Kapitsa personleg klaga til Stalin. Seinare skulle Landau motta Stalinprisen tre gonger.
I 1946 vart Landau vald som fullt medlem av Det sovjetiske vitskapsakademi. I 1951 vart han velta som medlem av Det kongelege danske vitskapsakademiet og i 1956 Det kongelege nederlandske vitskapsakademiet. I 1960 mottok han F. London-prisen (USA) og Max Planck-medaljen (Vest-Tyskland). I 1962 vart han æra med Nobelprisen i fysikk for pionerarbeidet sitt i faststofffysikken, og då spesielt flytande helium.
I 1962 var han utsett for ei alvorleg bilulukke som hindra han frå vidare vitskapleg arbeid.
Lev Landau døydde i 1968 og vart gravlagt på Novodevichy gravplass.
Arbeidsmetode
Eit unik aspekt ved arbeidsmåten hans var at nesten aldri las vitskaplege artiklar eller bøker, men likevel var à jour med det nyaste i fysikken. Han heldt seg oppdatert ved hjelp av tallause diskusjonar og frå artiklar som vart presentert på seminar under leiinga hans. Desse seminara vart halde vekentleg i meir enn 30 år, og dei siste åra samla dei teoretiske fysikarar frå heile Moskva. Artikkelpresentasjonar vart ein heilag plikt for alle studentar og medarbeidarar og Landau sjølv var særs nøye med å plukke material for presentasjonane. Han var interessert og tilsvarande kompetent innan alle greiner av fysikken, slik at det ikkje var lett for seminardeltakarane å følgje tråden i diskusjon, som gjekk frå, la oss seie, eigenskapar med merkelege partiklar til diskusjonar om energispekteret til partiklar i silisium. Å lytte til artikkelpresentasjonabe var for Landau aldri ein tom formalitet. Han fekk ikkje ro før heile essensen av eit vitskapleg arbeid var belyst og alle spor av filologi - ikkjebeviste utsegner og førehandstruer gjort ut frå prinsippet «kvifor ikkje?» - var eliminert.
Faktisk, normalt var det tilstrekkeleg for han å kjenne berre omrisset av eit vitskapleg arbeid for å reprodusere alle resultata. Som regel fann han det lettare å finne dei på eiga hand enn å følgje detaljane i tankebanane til andre forfattarar. På denne måten reproduserte han dei fleste fundamentale resultata innan den teoretiske fysikken. Dette var kanskje òg grunnen til den fenomenale evna hans til å svare på praktiske spurnader om fysikk.
Den vitskaplege stilen til Landau var fri frå den di verre ganske utbreidde tendensen til å vanskeleggjere det enkle (ofte med grunnlag om generalitet og formalitet som uansett viser seg illusorisk). Sjølv streva han mot det motsetje: å forenkle det kompliserte, å avdekke det sanne enkle i naturlovene. Denne evna til å forenkle og konkretisere var ein eigenskap han sette særs høgt.
Heider av arbeid eins er meir eller mindre viktig for kvar og ein vitskapsmann, så òg for Landau. Likevel kan det seiast at han la lite vekt på dette. Den store motivasjonen var ei utrøytteleg nysgjerrigheit og lidenskap for oppdaginga av naturlovene, både i sine store og små manifestasjonar.
Bøker av Landau
Bøkene vart skrivne i samarbeid med Lifshitz og dannar ein serie
Serien har elles ytterlegare to bind skriven av Lifshitz og Pitajevskij.
I tillegg kjem mange vitskaplege artiklar.
Børre Rønningen
Børre Rønningen er ein norsk politikar, først i Sosialistisk Venstreparti, seinare i Arbeidarpartiet. Han blei vald inn på Stortinget for SV frå Telemark i stortingsperioden 1989-1993 og stortingsperioden 1993-1997.
Børre Rønningen var ordførar i Vinje kommune i perioden 1999–2003, og då for Arbeidarpartiet.
Rossfjorden
Rossfjorden  er ein fjordarm av Malangsfjorden i Senja kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4,5 km sørvestover til Straumsnes i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Kraknes i nord og Rossfjordneset i sør. Det ligg gardsbruk langs heile lengda av fjorden på begge sider, men dei einaste grendene er Straumsnes og Straumen i botn av fjorden. Rossfjordvatnet som strekkjer seg over 11 km vidare sørover er ein del av det fjord/dal-systemet som Rossfjorden. Den inste, smale delen av fjorden vert kalla Rossfjordstraumen.
Fv265 går langs vestsida av fjorden, medan Fv261 går langs austsida.
Fjelltveit
Fjelltveit er ein gard i Fana i Bergen kommune sørvest for Samdalsvatnet i Samdalen.
Teksteditor
Ein teksteditor, eller tekstredigeringsprogram, blir nytta til å arbeide med reine tekstfiler. Enkle redigeringsprogram følgjer med dei aller fleste operativsystema, men det finst også spesialiserte program utvikla med tanke på systemadministrasjon og redigering av kjeldekode.
Fjelltveit
Det er framleis gardsdrift på garden.
Historie
Garden høyrte i mellomalderen til Lyse kloster og var i bondesjølveige frå 1874.
Teksteditor
Redigering av rein tekst
Ein teksteditor skil seg frå ein teksthandsamar på den måten at den berre blir nytta til å lage, endre og lagre reine tekstfiler med ulike teiknsett.
Stopp Innvandringen
Stopp Innvandringen er eit tidlegare norsk politisk parti som var leia av Jack Erik Kjuus. Partiet stilte til val første gong i 1989. Det hadde som hovudmål å stoppa innvandring til Noreg. Til kommunestyrevalet i 1993 stilte partiet felles liste med Fedrelandspartiet, men fekk ingen mandat. Til stortingsvalet i 1997 slo partiet seg saman med Hjelp fremmede hjem til Hvit Valgallianse.
Fjelltveit
Historie
Stortingspresidenten Wilhelm F.K. Christie var mange somrar på Fjelltveit.
Baltikum
Baltikum (kanskje frå baltisk baltai (baltarar), 'dei kvite') er ei fellesnemning for dei europeiske landa Estland, Latvia og Litauen som ligg ved den austlege delen av Austersjøen. Historisk blir også Aust-Preussen gjerne rekna med.
Astrid Farestveit Selsvold
Astrid Farestveit Selsvold var ordførar i Kvam herad frå 2003 til 2011. Ho representerte Arbeidarpartiet.
Fjelltveit
Geografi
Garden ligg i Samdalen, sørvest for Samdalsvatnet og nord for Fjelltveitvatnet. I vest ligg Solbakkafjellet (458 moh) og i aust ligg Rindafjellet (715 moh) og Sauskolten (732 moh).
Stopp Innvandringen
Då Kjuus trekte seg frå politikken i 1999 skifta partiet namn til Nasjonalalliansen.
Mjømna kyrkje
Mjømna kyrkje er ei langkyrkje frå 1901 vest på øya Mjømna.
Fjelltveit
Geografi
Garden grensar til Samdal i aust, Haugland i vest og Frotveit i nord. I sør grensar garden til Os kommune.
Mjømna kyrkje
Kyrkja er soknekyrkje i Mjømna sokn som femner ytre delane av Gulen kommune. Anders Korsvold var både arkitekt og byggmeister for kyrkja. Altertavla er måla av Wilhelm Bjørknes frå Byrknesøyna, og er ein kopi etter Adolph Tidemand.
Teksteditor
Redigering av rein tekst
Teksteditorane kan ikkje lagre filer med skjult formatering, slik kontorstøtteprogram og publiseringsverktøy gjer. Funksjonar som sideoppsett og biletbruk finst ikkje, ikkje eingong enkel formatering som utheving og kursiv. Desse programma er difor ueigna til å lage dokument og publikasjonar i. For systemadministratorar, programmerarar og nettstadutviklarar er dei likevel eit grunnleggjande og naudsynt verktøy på grunn av dei spesialiserte funksjonane for tekst.
Bakgrunn
Dei første teksteditorane, mellom dei edlin som følgde med MS-DOS, kunne minne om skrivemaskiner, sidan dei berre arbeidde med ei og ei linje i slengen. Mange av dei tidlege linjeeditorane kunne sletta eller setta inn einskilde linjer, eller heile blokker, med tekst. Dei kunne òg flytta ei linje, eller ei tekstblokk, til ein annan plass i dokumentet.
Etter kvart blei det utvikla program som kunne nytte heile skjermen, og på den måten let brukaren sjå større delar av ei fil i samanheng. MS-DOS Editor (edit) og vi for Unix var utbreidde program, som nytta kommandoar og tastatursnarvegar for å endre på og navigere i teksten.
Moderne teksteditorar har menyar og verktøyknappar slik som andre dataprogram med grafiske grensesnitt. Musa har teke over for piltastane, sjølv om navigering ved hjelp av tastaturet framleis er mykje brukt og godt støtta. UltraEdit, BBEdit og Kate høyrer til siste generasjonen teksteditorar.
Typar og funksjonar
Dei enklaste teksteditorane er gjerne operativsystema sine. Dei kan berre lage, lagre, skrive ut, klippe og lime tekst. Eit typisk døme er Windows Notisblokk. Slike program er svært raske sett i høve til teksthandsamarane.
Profesjonelle redigeringsprogram kan vere frittståande eller kjerne i integrerte utviklarmiljø (IDE). Dei er langt kraftigare verktøy for dei som skal redigere kjeldekode-, (X)HTML- og konfigurasjonsfiler. Vanlege funksjonar er:
Høyjording
Ein høyjording (uttalast høyjołing der 'ł' er tjukk 'l') er ein person som bur i eller kjem frå Høyjord sokn i tidlegare Andebu kommune i Vestfold.
1610
1610 (romartal MDCX) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Gopło
Gopło er ein innsjø i Polen nær byen Gniezno i Kujaviskpommerske voivodskap.
Goplanarane, ei polsk stamme, heldt til ved breidda av Gopło. I nordenden av innsjøen står Musetårnet i Kruszwica (Mysia Wieża). Segna seier at tårnet vart kalla opp etter fyrst Popiel, som oversåg folket sitt og på grunn av dette fortært av mus i tårnet. Enkelte historikarar og arkeologar meiner at dette kan ha vore hjarte i den første polanar-staten då dei dukka opp i skriftlege kjelder under Mieszko I (døydde i 992).
Kristine Engeset
Kristine Eikrem Engeset er ein norsk friidrettsutøvar som vart noregsmeister på 1500 meter i 2007. Ho vann fleire sølv- og bronsemedaljar på distansane 800, 1500 meter og 3000 meter hinder i tida 2006-17.
Aktiv
Engeset forbetra den norske innandørsrekorden på 1500 meter til 4.16,0 ved eit stemne i Stockholm 20. februar 2007. 2. juni same året sette ho personleg rekord på same distansne då ho kom på andreplass i Florø-stemnet 2007. Tida 4.09,4 vart verande hennar personbeste på 1500 meter.
18.mai 2023 sette ho personleg rekord på 5000 meter i Stockholm, med tida 15.44,21.
3. divisjon fotball for herrar
Endringar frå 2011
Frå 2011 vart divisjonen nasjonal liga og vart delt inn i to:
Rekordar
Rekordene gjelder frå og med 2011 da ligaen bestodd av tolv avdelingar.
2011-
1 rykte i 2011 opp på bekostning av, som ikkje kunne rykke opp. 2  rykte i 2012 opp på bekostning av, som ikkje kunne rykke opp.
Amandus Schibsted
Amandus Theodor Schibsted  var eigar og sjefredaktør i Aftenposten.
Liv
Han arva Aftenposten etter far sin i 1879, men hadde arbeidd som journalist i avisa sidan 1871. Under hans leiing vart avisa den leiande og mest utbreidde konservative dagsavisa i Noreg. Han utmerkte seg gjennom ei godt organisert, hurtig og påliteleg nyhendeteneste. Schibsted spelte òg ei viktig rolle for etableringa og drifta av organisasjonsverksemda til pressa.
Schibsted blei utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1902. Han var også slått til riddar av den franske æreslegionen.
Då Schibsted døydde i 1913 overtok kona hans, Susane Adolphine Cathrine Schibsted (1849–1933), eigarskapen i avisa.
Amandus Schibsted er gravlagd ved Vår Frelsers gravlund i Oslo.
Marit Arnstad
Arnstad har vore stortingsrepresentant for Nord-Trøndelag i to periodar, 1993–1997 og 2001–2005. Ho har vore medlem av Utanrikskomiteen, Næringskomiteen, Forsvarskomiteen, Valgkomiteen og Den utvida utanrikskomiteen på Stortinget. I perioden 2003–2005 var ho parlamentarisk leiar for stortingsgruppa til Senterpartiet. Ho var olje- og energiminister i Bondevik I-regjeringa mellom 1997 og 2000. Mellom 1986 og 1988 var ho leiar for Senterungdommens Landsforbund og medlem i sentralstyret i Senterpartiet. Ho har også hatt fleire verv i Nei til EU-rørsla. Arnstad vart samferdsleminister i regjeringa Stoltenberg II, 18. juni 2012.
Arnstad har ei rekkje styreverv i næringslivet. Mellom anna er ho styreleiar ved Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet (NTNU) i Trondheim, nestleiar i styret i Statoil, og dessutan styremedlem i Aker Seafoods ASA, Adresseavisen ASA, NTE Nett A/S, COWI A/S og Acta ASA. Ho måtte ein periode hausten 2007 tre inn som konstituert styreleiar i StatoilHydro, då tidlegare styreleiar Eivind Reiten gjekk av. Ho var kandidat til å ta over vervet permanent, men etter kvart tok avtroppande sjef i Petroleum Geo-Services, Svein Rennemo, over. Då ho vart statsråd i juni 2012 trekte ho seg frå Statoilstyret.
Rivne oblast
Rivne oblast (ukrainsk Рівненська область) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 20 047 km². I 2007 hadde Rivne oblast 1 154 682 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Rivne.
Provinsen ligg nordvest i Ukraina og grensar til Kviterussland i nord og til Zjytomyr oblast i aust og til Ternopil- og Khmelnytskyj oblast i sør og Lviv oblast i sørvest og Volyn oblast i vest.
Høgaste fjella i Rana
Høgste fjelltoppane i Rana er fjell i Rana kommune med ein primærfaktor på minst 50 meter.
Aiviekste
Aiviekste er ei elv i Latvia. Ho renn ut frå Lubānssjøen, den største innsjøen i Latvia, og munnar ut i Daugava, den største elva i Latvia. Aiviekste er den største sideelva til Daugava i Latvia. Aiviekste dannar grensa mellom Vidzeme og Latgale i lag med Pededze.
Audiologi
Audiologi (av latin: audire «å høyre», gresk: logos «læra om») er læra om høyrsle og høyrslesjukdommar.
Kolossalorden
Kolossalorden er ein arkitektonisk søyleorden med søyler eller pilastrar som strekkjer seg over to eller fleire etasjar, ofte i heile høgda til fasaden. Søyler i vanleg etasjehøgd kan flankera vindaugs- eller døropningar i kvar etasje mellom kolossalsøyler eller -pilastrar. Kolossalordenen kan gjera bruk av alle dei klassiske søyleordenane; dorisk, jonisk, korintisk osb. Systemet kom i bruk i renessansen, og eit tidleg døme er kyrkja Sant'Andrea i Mantova av Alberti, påbyrja i 1472. Michelangelo brukte kolossalsøyler i fasadane på Capitol i Roma, oppført frå 1564 til 1568. Kolossalordenen var særleg utbreidd i manierismen og barokken og blei teke opp igjen i historismen.
Ragna Breda
Ragna Breda var ein norsk skodespelar som spelte i norsk og svensk film. Breda var fødd i Horten og døydde i Fredrikstad.
Elektroakustikk
Elektroakustikk femnar om emne som:
Skylstad
Skylstad er ein gard i Norangsdalen i Hjørundfjord i Ørsta kommune. Skylstad er gardsnummer 126 i Ørsta kommune. Garden har vanlegvis hatt 5 bruk.
Skylstad er den garden som ligg lengst frå sjøen i Norangsdalen, vel 2 km opp gjennom dalen frå enden av Norangsfjorden, langs fylkesveg 655. Tuna ligg på om lag 90 m o.h. På grunn av dei høge fjella så ser ein ikkje sola mellom om lag 15. oktober og 1. mars.
Skylstadbrekka går opp mot fjellet Slogen (1564 m).
6. februar 1679 sopte Brekkefonna, som kjem ned frå Slogen, nesten heile Skylstad av hustuftene, og 27 eller 28 menneske omkom. Som følgje av rasulykka flytta ein deretter husa nordvestover nokre hundre meter, under den noko bratte Skylstadåsen, der dei ligg no. Der kunne dei framleis kjenne lufttrykket av fonna, men no berre utkanten av det.
Forfatteren Marie Takvam var fødd Skylstad, og voks opp der. Rasmus Skylstad, diplomat og utanriksråd kom frå Skylstad. Den norsk-amerikanske katolske biskopen av Spokane i USA, William Stephen Skylstad, som var president for United States Conference of Catholic Bishops (den amerikanske katolske bispekonferanse) frå 2004 til 2007, stammar også frå Skylstad.
Skylstad som etternamn
I følgje SSB (2006) er det 72 personar i Noreg med etternamnet Skylstad.
Trangviksposten
Trangviksposten er namnet på ein humoristisk og satirisk føljetong som gjekk i Aftenposten i åra mellom 1899 og 1929.
Trangviksposten er ei fiktiv lokalavis som kjem ut i det like fiktive Trangvik. I dette verket skapte forfattaren og journalisten Jacob Hilditch eit persongalleri og lokalsamfunn med avgrensa horisont og sjølvgode haldningar overfor omverda. Satiren og humoren i verket grip tak allmennmenneskelege svakheiter, og har derfor relevans langt utover lokalsamfunnet sine grenser. Halvdan Hydle har formulert det slik: «[Trangviksposten er] en parodi ikke bare på en småby, men på republikker og kongeriker.»
Jacob Hilditch heldt konsekvent på å vere anonym, og det var berre Bjørnstjerne Bjørnson og eit fåtal personar i presse- og forlagskretsar i Oslo som kjende til kven som stod bak føljetongen i Aftenposten. Etterkvart som Hilditch forstod at Trangvikposten vart verdsett og var godt omtykt, sørgde han for at episodane vart samla i bokform. Den sentrale figuren i Trangviksposten er redaktør Syvertsen. Han fører pennen i dette fiktive organet, og avslører seg som uskikka både som skribent og redaktør. Slik vert han ståande som eksponent for det meste av det Jacob Hilditch ville blottstille av sjølvgode haldningar, manglande samfunnsmoral, dumskap og generell vankunne. Jacob Hilditch seier sjølv dette om redaktøren: «En helt ut ansvarsløs figur. Et latterlig billede av en person som aldri burde få stelle med penn og blekk, endsi ha typer, sværte og trykkpapir til sin rådighet.» Andre sentrale figurar i Trangviksposten er Rheder Jørnsen, ekspeditør Erlandsen, politi Fladnes senior og junior, telegrafbestyrer Berg, fotograf Hårby, Bergthora og d'herrer brødr. Markussen.
Trangviksposten er rikt illustrert av fleire velkjende, norske teiknarar. Olaf Gulbransson var den som i samarbeid med Hilditch skapte dei sentrale figurane og illustrerte den første bokutgåva. Theodor Kittelsen og Øyvind Sørensen vidareførte Gulbransson sine figurar, men skapte òg eigne, men meir perifere figurar i Trangvik. Trangviksposten ligg føre i sju bind på ulike forlag som Gyldendal, Jacob Dybvad og Grøndahl og Søn. Bøkene vert rekna for å vere eit sentralt verk i norsk humoristisk og satirisk litteratur, og er i dag, i tillegg til bibliotek og antikvariat, også tilgjengelege digitalt frå Nasjonalbiblioteket.
Abu Nidal
Abu Nidal, opphavleg Sabri al-Banna, var ein palestinsk politisk leiar og grunnleggjaren av organisasjonen Fatah — Det revolusjonære rådet (Fatah al-Majles al-Thawry), også kjend som Abu Nidal-organisasjonen (ANO). Organisasjonen hans vart danna etter ei splitting med Yassir Arafat og Fatah.
Namnet «Abu Nidal» var eit sjølvvalgt nom de guerre som tyder 'far åt kampen' eller 'far åt Nidal'. Eldstesonen hans heitte Nidal.
På 70- og 80-talet var Abu Nidal rekna som ein av dei verste terroristane i verda. Han er meir eller mindre knytt til hendingar som München-massakren i 1972, okkupasjonen av den saudiarabiske ambassaden i Paris og kapringa av eit KLM-fly frå Beirut til New York og Tokyo i 1973 og bombinga av TWA Flight 841 frå Tel Aviv til New York i 1974 og ei rekkje andre bombeåtak og kapringar. Han var også knytt til fleire attentat og attentatforsøk. I 1974 skal han ha planlagd eit attentat på Yassir Arafat og Mahmoud Abbas. For dette blei han dømt til døden av PLO, og allierte seg tettare med Irak under Saddam Hussein.
Abu Nidal døydde etter at han vart skoten mellom ein og fire gonger i Bagdad i august 2002. Palestinske kjelder meiner han vart avretta på ordre frå Saddam Hussein, medan irakiske styresmakter hevdar han tok sitt eige liv.
1691
1691 var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Roňava
Roňava er ei elv aust i Slovakia i distrikta Košice og Trebišov. Ho er ei sideelv til Bodrog frå høgre og har ei samla lengd på 51 km, derav 40,5 km i Slovakia, og 13,5 km langs landegrensa mellom Slovakia og Ungarn.