cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacques Derrida
Derrida and his circle
Geoffrey Bennington, Avital Ronell and Samuel Weber belong to a group of translators, many of whom are esteemed thinkers in their own right, with whom Derrida worked in a collaborative arrangement, allowing his prodigious output to be translated in a timely fashion. Having started as a student of de Man, Gayatri Spivak took on the translation of Of Grammatology early in her career and has since revised it into a second edition. Alan Bass was responsible for several early translations; Bennington and Peggy Kamuf have continued to produce translations of his work for nearly twenty years. With Bennington Derrida undertook the challenge published as Derrida, an arrangement in which Bennington attempted to provide a systematic explication of Derrida's work (called the Derridabase) using the top two-thirds of every page, while Derrida was given the finished copy of every Bennington chapter and the bottom third of every page in which to show how deconstruction exceeded Bennington's account (this was called the Circumfession). Virtually all of the aforementioned translators have produced essays and book-length manuscripts on Derrida's work which are recommended often to students searching for secondary literature.
Prominent controversies in reception
Outside this circle Derrida's work has often been at least as controversial as within; analytic philosophers and scientists are prominent among his detractors, who have variably disputed his work and an understanding of it received through recurring commonplaces, with some going so far as to regard his work as non-philosophical or pseudophilosophy and a few dismissing it as charlatanism. The philosophical substance of these claims is itself debatable, beginning with their adherence to their own proposed evaluation criteria. The reliance on received understanding of Derrida's work in such cases may be motivated in part by the difficulty of Derrida's texts, many of which are written in a style that does not resemble conventional philosophical prose, including polylogues and parallel texts presented in varied page layouts, which has itself drawn objection. Derrida remarked on this on separate occasions in very late interviews:
Derrida and his supporters have argued that his harshest detractors do not take his work in its proper difficulty as philosophy, rather using it as a proxy or straw-man in the name of allegedly honorable causes, often giving various aliases for "Enlightenment values" (Derrida: "Those who wish to simplify at all costs and who raise a great hue and cry about obscurity because they do not recognize the unclarity of their good old 'Aufklärung' are in my eyes dangerous dogmatists and tedious obscurantists", 'Limited, Inc', 119). No small number of these seem to have taken their cue from the controversy that arose with John Searle over Derrida's reading of John Austin in "Signature Event Context" (ISBN 0-8101-0788-0). Derrida was the first to argue that Searle's criticism is written from ignorance of his work. (He has applied criticisms of this sort to harshly dismissive critics of his work.)
In 1992 the University of Cambridge awarded an honorary doctorate to Derrida, despite strenuous opposition from its Philosophy Faculty. Twenty philosophers from other institutions, including W. V. Quine and Ruth Barcan Marcus, signed a letter to protest the award, maintaining that Derrida's work "does not meet accepted standards of clarity and rigor" and describing his philosophy as being composed of "tricks and gimmicks similar to those of the Dadaists." Derrida replied that the letter embarrasses itself immediately, transgressing banal standards of "clarity and rigor" by citing examples ("logical phallusies") which are not to be found in his work except suspended in quotation marks.
Marcus had been at loggerheads with Derrida at least since his visiting professorship at Yale, where she held an endowed chair in the Philosophy faculty. Derrida strenuously protested Marcus's use of Yale stationery and various of her positions in professional associations in a 12 March 1984 letter to the Ministry of Research and Technology, protesting "as a joke" Derrida's unanimous election as the first Director of CIPH and asking the minister to intervene to set aside the election, and raising "more seriously" the question of "intellectual fraud" by way of a citation imputed to Foucault by Searle, were the "appointment" not a "joke." Again one can reasonably question the scholarly character of charges laid in such fashion, just as Derrida questioned the validity and integrity of employing so many scholarly credentials to insist upon a political intervention to set aside the result of an academic process whose integrity qua process provided no basis for objection. Derrida discusses the Cambridge incident at length and with a view to his wider view of the institutional setting of philosophy in the interview "'Honoris causa': This is also extremely funny" (in Points...) but consigns Marcus to footnotes to that interview and the "Afterword" of Limited Inc. The two somehow managed to spend more than two decades working in the same institutions in succession (Marcus joined the Philosophy Department at Irvine in 1992). -->
Bibliografi
The most complete bibliography available online can be found at this site. The compilation, copyrighted by Peter Krapp, is still in progress, but all major works are listed, sorted by title or by year of publication.
Mweelrea
Mweelrea (irsk Maol Réidh) er det høgaste fjellet i County Mayo og i Connacht vest i Republikken Irland. Det har ei høgd på 814 meter over havet og ligg i det sørvestlege hjørnet av grevskapet. Fjellet ligg oppfor Killary Harbour, ein fjord på Irland.
Jacques Derrida
Utvalde verk av Derrida
(sjå Jacques Derrida-bibliografi)
Mweelrea
Det er relativt lett å nå toppen av Mweelrea og frå her har ein eit flott utsyn over det omliggande område, inkludert County Galway og Mayo, og Atlanterhavet.
Stefan-Boltzmann-konstanten
Ein tilknytt konstant er strålingskonstanten a som er gjeven som:
John Michael Talbot
John Michael Talbot er ein amerikansk katolsk munk, musikar, songar og låtskrivar. Han er også grunleggjaren av klosterordenen The Brothers and Sisters of Charity i Eureka Springs i Arkansas i USA.
Album med Mason Proffit
* Wanted og Movin' Toward Happiness som dobbeltalbum
Strupbreen
Strupbreen er ein isbre i Lyngen kommune i Troms og Finnmark. Breen ligg på austsida av Lyngsalpan ved Lyngenfjorden. Strupbreen heng i hop med Koppangsbreen som ligg på sørsida av Koppangsfjellet, og til saman dannar dei ein bre med areal på 13 km². Dette gjer breen til den 26. største breen på det norske fastlandet.
Jacques Derrida
Verk om Derrida
* referenced above -->
Neon
Neon er eit grunnstoff med kjemisk symbol Ne og atomnummer 10. Neon er ein edelgass, og er relativt vanleg i universet, men ikkje på jorda, og finst i små mengder i atmosfæren. Neon gir ein klar raud farge når det skjer ein elektrisk utlading gjennom gassen, og blir derfor brukt ein del i lysrøyr.
Særlege kjenneteikn
Neon er ein fargelaus, luktlaus og ureaktiv edelgass.
Bruk
Neon er mest kjent for bruk i farga lysrøyr(neonlys), og ofte brukt i reklameskilt og fasadar som skal vekke oppsikt, slik som teater, kinobygg, kasino og liknande. Når det skjer ein elektrisk utlading gjennom neongass, sender gassen ut ein klar raud farge, og det er denne fargen som er kjenneteiknet på neonlys.
Neon vert og brukt i gasslaser.
Historie
Sir William Ramsay og Morris W. Travers oppdaga neon i 1898.
Bottenhavet
Bottenhavet (finsk: Selkämeri) er havområdet mellom Sverige i vest og Finland i aust, Bottenvika i nord og resten av Austersjøen i sør. Norra kvarken dannar grense i nord mot Bottenvika, medan Åland dannar den sørlege grensa.
Neon
Kjemi
Neon dannar ikkje sambindingar.
Førekomst
Neon er sjeldan i på jorda, men finst som eit sporstoff i luft, der ein finn ein del neon i 65000 delar luft. Neon blir framstilt ved destillasjon frå luft.
Bottenhavet
Dei største kystbyane er Raumo og Björneborg i Finland og Gävle og Sundsvall i Sverige. Umeå i Sverige og Vasa i Finland ligg heilt i nord, nær Bottenvika.
Patience av Peter Hammill
Patience er det 13. studioalbumet til Peter Hammill, gjeve ut i august 1983 på Naive Records. Albumet vart ommastra og gjeve ut i 1991 på Fie! Records. Det var det andre albumet spelt inn med K Group som bestod av Hammill, Guy Evans, John Ellis og Nic Potter. Medlemmane i K Group hadde alias. Hammill var «K», Evans var «Brain», Ellis var «Fury» og Potter var «Mozart».
«Patient», «Traintime» og «Comfortable» har alle spelt fast med Hammill i nyare år.
«Just good Friends» vart omarbeidd for Hammill-albumet The Love Songs i 1984.
Avatar
Avatar (sanskrit अवतार, avatāra) er eit hinduisk omgrep som viser til lekamleggjering av gudar. Som regel vil dette seia at ein gud tek menneskeleg form, men det finst òg avatarar som er heilt eller delvis dyr.
Omgrepet blir særleg brukt om inkarnasjonane av guden Visjnu. Talet på visjnuavatarar varierer frå rundt ti til tallause. Dei best kjende avatarane er Rama og Krisjna. Desse to avatarane blir tilbedne i eigne tempel og sekter, og blir av nokre hinduar rekna som den høgaste guddommen. Hinduar reknar ofte Buddha som ein avatar av Visjnu. Andre avatarar verd å merka seg er Vyasa, som skal ha skrive ned fleire hinduskrifter, grunnleggjaren av ayurvedamedisin Dhanvantari, og Mohini, einaste kvinnelege avataren av Visjnu.
I samband med Rama og hovudforteljinga om livet hans, Ramayana, opptrer fleire figurar som tidvis blir rekna som avatarar av gudelege vesen – Sita, ein avatar av Laksjmi, Laksjmana, ein avatar av slangen Visjnu søv på, og Hanuman, ein avatar av Sjiva.
Også innan devidyrking er det usemje om gudinna har avatarar. Devi-Bhagavatapurana fortel at avatarar av gudinna kjem til jorda for å slost mot dei vonde og verna dei rettskafne. Gudinnar rekna som avatarar av Devi er mellom anna Mahalaksjmi og Mahasaraswati, medan Sita og Radha er inkarnasjonar av gudinna Laksjmi. Puranakommentatoren Nilakantha frå 1700-talet rekna også Krisjna og Rama som avatarar av gudinna.
Nizjnij Novgorod
Nizjnij Novgorod er den fjerde største byen i Russland og hovudstaden i Nizjegorod oblast. Byen har i underkant av 1,4 millionar innbyggjarar. Han er eit viktig økonomisk og kulturelt senter i landet og eit trafikknutepunkt. Klimaet er eit typisk innlandsklima, med lange, kalde og snørike vintrar og stabilt, varmt sommarvêr. Byen ligg 400 km aust for Moskva (i same tidssone), på elvebreidda der elvane Volga og Oka spring saman. Den vart grunnlagt i 1221 av fyrst Jurij Vsevolodovitsj av Vladimir. I 1932 gav Josef Stalin byen namnet Gorkij, etter den russiske forfattaren Maksim Gorkij, som vart fødd her i 1868. Byen fekk att det tidlegare namnet i 1991.
Historie
Byen vart grunnlagd som eit lite åsfort i tre av storfyrste Jurij II av Russland i 1221. Fortet låg der to av dei viktigaste elvane i fyrstedømet hans, Volga og Oka, rann saman. Namnet tyder «Nedre Nyby» og han fekk dette namnet for å skilje han frå den eldre Velikij Novgorod. Byen vart fleire gonger angripe av mognolane og eit stort forsøk vart utført av Inäzor Purgaz frå Arzamas i januar 1229, men vart slått tilbake. Då Juril II døydde 4. mars 1238 i slaget ved Sit okkuperte mongolane festninga og restane av den vesle Nizjnij Novgorod overgav seg utan motstand. Seinare vart Nizjnij Novgorod ei stor festning ved grensa og tok nytte av den naturlege vollgrava dei to elvane danna. I lag med Moskva og Tver var Nizjnij Novgorod ein av fleire nygrunnlagde byar som slapp unna mongolane si øydelegging, men voks til store senter i eit vasallaktig russisk politisk liv under tatarane. Etter ein avgale med den mongolske khanen vart Nizjnij Novgorod innlemma i fyrstedømet Vladimir-Suzdal i 1264. Etter å ha eksistert i 86 år vart byen viktigare då setet til det mektige fyrstedømet Suzdal vart flytta hit frå Gorodets i 1350. Storfyrste Dmitrij Konstantinovitsj (1323-1383) ønskte å gjere hovudstaden sin like mektig som Moskva og bygde ei festning av stein og fleire kyrkjer. Han gav òg vern til historikarar og den tidlegaste bevarte delen av Nestorkrønika, den laurentinske kodeksen, vart skrive for han av den lokale munken Laurentius i 1377.
Etter at byen vart innlemma i Storfyrstedømet Moskva (1592), tok dei lokale fyrstane namnet Sjuiskij og slo seg ned i Moskva, der dei var framtredane i hoffet og ei kort stund hadde trona med Vasilij IV. Etter å ha vorte brend ned av den mektige krim-tatarske leiaren Edigu i 1408 vart Nizjnij Novgorod bygd opp att og av moskovittane hovudsakleg sett på som ein sterk skanse i krigane mot Kazan-khanatet. Den store kremlen av raud murstein er ein av dei sterkaste og best bevarte festningane i Russland og vart bygd i 1508–1511 under leiing av Peter italienaren. Festninga var sterk nok til å stå imot tatarske omleiringar i 1520 og 1536. I 1612 klarte den såkalla nasjonale militsen, samla saman av den lokale kjøpmannen Kuzma Minin og kommandert av knjazen Dmitrij Pozjarskij, å kaste ut polske troppar frå Moskva og gjorde slik slutt på «Problemtida», og oppretta starten på Romanov-dynastiet. Hovudplassen føre kreml i byen vart kalla opp etter Minin og Pozjarskij, men vert lokalt berre kalla Minin-plassen. Leivningane av MInin er gravlagd i festninga. Det neste hundreåret blømde byen kommersielt og Stroganov-familien, den rikaste kjøpmannsfamilien i Russland, nytta byen som base for verksemda si. Ein spesiell arkitektur og ein særeigen ikonstil, kalla Stroganovstilen utvikla seg her i overgangen til 1900-talet. I 1817 var Makarjev-marknaden ein av dei livlegaste i verda og vart flytta til Nizjnij Novgorod, der han byrja å trekke til seg millionar av vitjande kvart år. På midten av 1800-talet var byen etablert som handelshovudstad i Det russiske riket. Den første radiomottkaren og det første hyperboloide tårnet vart demonstrert ved Den allrussiske utstillinga i 1886, som vart halde i Nizjnij Novgorod. I følgje offisiell russisk statistiskk hadde byen 97 000 innbyggjarar i 1913. Det største industriføretaket var Sormovo jernverk som hadde eit eige jernbanesamband til Moskva stasjon. Den private Moskva-Kazan-banen tente òg byen. Andre industriar utvikla seg gradvis og mot slutten av 1800-talet hadde byen vorte eit viktig industrisenter. Henry Ford hjelpte til med å få bygd ein stor lastebil- og traktorfabrikk (GAZ) seint i 1920-åra, og sendte ingeniørar og mekanikarar til byen, mellom anna den framtidige arbeidsleiaren Walter Reuther.
Sovjettida
Det var ingen bruer over Volga eller Oka i byen før Oktoberrevolusjonen i 1917. Bygginga av den første brua over Volga vart starta av Moskva-Kazan jernbaneselskap i 1914, men først bygd ferdig i sovjettida då jernbanen til Kotelnitsj opna i 1927. Den kjende forfattaren Maksim Gorkij vart fødd i Nizjnij Novgorod i 1868 som Aleksej Maksimovitsj Pesjkov. I romanane sine skildrar han mellom anna realistisk det triste livet til proletariatet i byen, og vart på grunnlag av sine val av tema og sin ideologiske haldning ein viktig forfattar i Sovjetunionen, og vidgjeten utanfor grensene av unionen òg. Då han kom tilbake til Sovjetunionen i 1932 etter invitasjon frå Josef Stalin, fekk byen namnet Gorkij etter han. Barndomsheimen til Maxim Gorkij er teke vare på som museum. Under det meste av sovjettida var byen lukka for utlendingar for å verne om den sovjetisk militære forskinga og produksjonen som gjekk føre seg her. Det fanst ikkje gatekart over byen til sals før på midten av 1970-talet; sjølv for ein sovjetisk by var dette uvanleg. Men byen var open for sovjetiske turistar som reiste opp og ned elva Volga på turistbåtar, og ein populær stoppestad for dei. Det var då byen vart «opna» att i 1990 at det vart vedteke å gje han det opphavlege namnet Nizjnij Novgorod i staden for Gorkij.
Kazumasa Kawano
Kazumasa Kawano er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Nagoya Grampus Eight, Yokohama Marinos og Cerezo Osaka.
Bakhmut
Bakhmut (ukrainsk skrift Бахмут) er ein by i Donetsk oblast i Ukraina. Han er det administrative senteret i Bakhmutskij rajon. Han ligg ved elva Bahmutka kring 89 km frå Donetsk. Byen hadde kring 80 000 innbyggjarar i 2005.
Den andre verdskrigen
Byen var okkupert av tyskarane frå 31. oktober 1941 til 9. mai 1943.
Den russiske invasjonen 2022
Under den russiske invasjonen av Ukraina 2022 vart Bakhmut utsett for harde, langvarige kampar. Bakhmut vart omtala som 'kjøtkverna' av di dei harde kampane med titusenvis av ukrainske og russiske soldatar som kjempa om byen. Sentralt på russisk side stod Wagnergruppa i kampen om Bakhmut. Sjølv om byen ikkje hadde noko strategisk militær fordel, ville det å sigre vere av stor symbolsk verdi.
Izmajil
Izmajil (ukrainsk Ізмаї́л; russisk og bulgarsk Измаил; rumensk Ismail eller Smil; tyrkisk İşmasıl eller Hacidar; polsk Izmaił) er ein historisk by ved Donau sørvest i Ukraina. Byen er det administrative senteret i Izmajil rajon (distrikt) i Odessa oblast (provins) og den største ukrainske hamnebyen ved Donau. Byen er eit senter for matproduksjon og eit populært regionalt turistmål. Den ukrainske marinen og Den ukrainske kystvakta har begge basar her.
Byen har i dag kring 75 000 innbyggjarar (2012).
Historie
Byen vart bygd av genovesiske handelsmenn på 1200-talet. Første gongen byen vart nemnt, var det under namnet Şmil, oppkalla etter ein tyrkisk storvisir.
På midten av 1400-talet tilhøyrde byen Moldavia, men i 1484 kom han under osmansk tyrkisk herredøme. I 1770, etter å ha vorte angripen av Russland, vart byen forskansa så sterkt at sultanen uttalte han var ein by som ikkje kunne erobrast av nokon hær. Men russarane greidde å ta byen i 1790 (under den russisk-tyrkiske krigen (1787–1792)). Denne sigeren vart temaet for den første nasjonalsongen til Russland, «Rom pobedy razdavajsia!» Ved slutten av krigen vart Izmail gjeve tilbake til Det osmanske riket. Men russarane tok byen att i 1809. Ved Bukaresttraktaten vart heile Bessarabia som Izmajil var ein del av, overteke av Russland. Då Russland tapte Krimkrigen, vart området gjeve til Moldavia. Seinare vart byen ein del av Donaufyrstedømma (Valakia og Moldavia). Då Donaufyrstedømma vart sameint med Transilvania i 1918, vart Izmail ein del av Romania. Byen var rumensk til 1940 då Sovjetunionen overtok. I 1941 vart Bessarabia igjen okkupert av rumenarane. Då andre verdskrigen slutta, vart Izmajil igjen ein del av Sovjetunionen. Sidan august 1991 er Izmail ein del av den sjølvstendige republikken Ukraina.
The Love Songs av Peter Hammill
The Love Songs er eit album av Peter Hammill, gjeve ut på Charisma Records i 1984.
Albumet er ei nyinnspeling av balladar frå tidlegare soloalbum av Hammill, alle omarbeidde og miksa på nytt for dette albumet. Solovokale vart erstatta på alle spor, utanom «Been Alone So Long». Alle spora var baserte på dei orignale multispora, utanom «Again» og «If I Could», som er basert på konsertopptak av K Group frå Margin-turneen.
Innhald
Alle songar skrivne av Peter Hammill, utanom der andre er nemnde
Tomohiro Katanosaka
Tomohiro Katanosaka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Kashiwa Reysol, Oita Trinita, Gamba Osaka og Vegalta Sendai.
Futurum
Futurum er ein grammatisk eigenskap ved den grammatiske kategorien tempus. Verb som står i futurum viser til handlingar som skjer seinare enn eit visst referansepunkt. Viss dette referansepunktet er no, viser futurum til eit tidspunkt i framtida, men futurm kan også vise til tidspunkt i fortida.
Norsk har ikkje futurum som ein eigen grammatisk kategori, eigenskapen presens uttrykkjer det semantiske innhaldet til futurum i norsk. Eit språk som har futurum er fransk.
Dresden
Dresden (sorbisk Drježdźany) er ein by i Tyskland og hovudstaden i delstaten Sachsen ved elva Elbe. Byen har like over 500 000 innbyggjarar, men medrekna innbyggjarane som bur i storbyområdet er talet nærare ein million. Dresden er eit kulturelt, politisk og økonomisk hovudsenter i området sitt.
Byen er blitt kjend som offer for eit øydeleggjande bombeåtak mot slutten av den andre verdskrigen, som øydela størstedelen av bysentrum og drap svært mange menneske (estimert frå 20 000 til 200 000 avhengig av kjelde, i ein rapport frå 2010 fastsett til 20 - 25 000 menneske). Trass i bombinga har byen mange vakre bygningar, mange av dei attoppbygde etter krigen. Frauenkirche, eit tidlegare landemerke for byen som gjekk med i åtaket, er i ferd med å bli restaurert i 2005.
Før bombinga var Dresden kjend som ein av dei vakraste byane i Europa, med ei stor samling bygg frå barokken. På grunn av dette har han fått tilnamnet Elbflorenz, eller «Firenze ved Elbe». Nyare nemningar er «den tyske Silicon Valley», på grunn av den sterke satsinga på teknologiforsking.
Geografi
Dresden ligg på begge sider av elva Elbe, midt i delen av Elbedalen som vert kalla Elbtalkessel, der elva går i ein vid dalsenking. Sør- og austfrå strekkjer utløparar av Erzgebirge og Elbsandsteingebirge seg ned mot byen. Sentrum ligg på 113 m.o.h., medan høgaste punkt er Triebenberg på 384 moh. Etter byutvidingar på 1990-talet er Dresden vorte ein storkommune der berre Berlin, Hamburg og Köln har større areal.
Elbe er eit dominerande landskapselement. Sørfrå renn sideelvane Weißeritz og Lockwitzbach gjennom byen, og nordfrå renn Prießnitz i utkanten av Dresdner Heide.
Natur
Etter byutvidingane er Dresden ein av dei grønaste byene i Europa, der enger, parkar, jorde og skog dekker 63 % av arealet. På nordaustsida av byen utgjer Dresdner Heide eit stort, samanhengande skogområde. Byen har fire naturreservat på til saman 3,3 km² og tolv landskapsvernområd på 110 km², delvis overlappande med ni særskilde verneområde (Natura 2000-område) på til saman 18 km². Viktige natur- og friluftsområde er engene langs Elbe (Elbwiesen), som strekkjer seg på begge sider av elv i ei lengd på 30 km, berre avbrote av busetnadane i indre bykjerne.
Bydelar
Dresden er siden 1991 delt i ti Ortsamtsbereiche og ni Ortschaften. Dei første utgjer byen slik han var fram til 1990, medan dei siste er område som er vorte innlemma i byen seinare. Heile sentrum av Dresden ligg i bydelane Altstadt og Neustadt. Den gamle sentrumsbydelen rommar mesteparten av Dresden sine kjende bygningar. Mest kjend er rekka av praktbygg som ligg langs den vakre Brühlsche Terrasse ved breidda av Elbe. Gjenoppbygginga etter den andre verdskrigen er enno ikkje heilt fullført, og sentrum er stadig prega av restaureringsprosjekt. Dei omfattande arbeida byrja allereie medan byen låg bak Jernteppet. Det austtyske kommunistregimet gjenreiste enkelte av byen sine landemerke, men valde samtidig å erstatte store delar av byen med utypisk arkitektur. Dette er årsaka til at den tidlegare så vakre handlegata Prager Strasse i dag er prega av modernistiske betongbygg.
Historie
Opphavet til det det som seinare skulle verte Dresden var ein vestslavisk landsby som vart erobra av Henrik I på 900-talet. På 1200-talet bygde markgreven av Meissen ei borg ved fiskerlandsbyen skildra som Drezdzany ved Elbe, og i 1206 vart området nemnd som Dresdene. Byen og den festningsverka rundt marknadsplassen nedanfor borga voks raskt, og Dresden endra karakter frå fiskelandsby til kjøpstad. På 1200-talet vart Frauenkirche bygd og den første faste brua over Elbe.
Då kurfyrsten Fredrik den saktmodige døydde 1464, og Sachsen i 1485 vart delt mellom sønene hans Albert og Ernst, valde den Albertinske greina å flytte sin residens til Dresden, som først no fekk ei politisk rolle i historia. Ætten Wettin mista for nokre generasjonar kurfyrstetittelen, og først med Moritz av Sachsen vart Dresden i 1547 residensstad i kurfyrstedømet Sachsen.
I 1632 døydde halve folkesetnaden av pest, og i 1685 vart Altdresden øydelagd av brann, berre 23 av 357 hus klarte seg, og desse vert kalla Neustadt i 1732. Trass dette auka folketal frå 3 745 i 1396 til 21 298 i 1699.
Med kurfyrsten Fredrik August I av Sachsen («den sterke»), som òg var konge av Polen, får Dresden si stordomsstid. Riket hans var på denne tida det nest største i Europa, og Dresden var hovudstad i denne sachsisk-polske unionen. Busetnaden voks enno meir, og August den sterke gjorde Dresden til ein strålende barokkby ved hjelp av dei største arkitektane i Europa. Ein byrja å samanlikne Dresden med Wien, og byen vart kalla Elbflorenz (Firenze ved Elbe). Dresden vart òg ein viktig kulturby, og vidkjende kunstnarar som Canaletto (1720-1780) og Kuhl (1850-1915) har portrettert byen.
Etter kvart kom Sachsen sin nabo i nord, Preussen, til å utvikle seg til ein ekspansiv krigarstat, og i 1745 vart Sachsen erobra av Preussen i slaget ved Kesseldorf. Sachsen måtte betale ein million thaler i løysepengar, men vart snart åtaka på ny, og sjuårskrigen 1756-1763 fekk katastrofale følgjer der byen vart sterkt skada av prøyssiske og austerrikske styrkar.
Frå 1768 vart Sachsen regjert av kurfyrste Fredrik August II, som lét seg krone til konge av Sachsen, eit nytt kongerike som kom til å inngå i Rhinforbundet, med Dresden som hovudstad i 1806. Mellom 1809 og 1829 vart festningane i byen øydelagd på ordre frå Napoleon I, og Dresden vart en open by. Etter Frankrike sitt nederlag i 1813 vart Sachsen langt mindre viktig. På grunn av truskapen mot Napoleon vart kurfyrsten fengsla i Berlin. Han måtte avstå tre femtedelar av riket sitt til Preussen under Wienerkongressen i 1815, og Sachsen si politiske rolle i Tyskland var snart historie. På 1800-talet blømde kultur og industri i byen og i 1839 vart den første toglinja opna mellom Dresden og Leipzig. Samtidig med den veksande industrien (mellom anna sigarettindustri), heldt byen på profilen sin som eit tysk kultursentrum. I 1850 hadde Dresden 100 000 innbyggjarar, i 1875 var folkemengda dobla og i 1905 over ein halv million. Etter den tyske riksgrunnlegginga i 1871 gjennomgjekk Dresden omfattande utbyggingar: Semperoperaen vart bygd i 1878, Albertinum i 1887, politihovudkvarteret i 1899, brua Blaue Wunder i 1893, kunstakademiet i 1895, hovudbanegarden i 1898, parlamentsbygningen i 1906 og det nye rådhuset i 1910.
13. november 1918 gjekk den siste kongen av Sachsen, Fredrik August III av, og Dresden vart hovudstad i fristaten Sachsen. Denne fridomen kom til å vare i femten år, fram til alle tyske statar mista sjølvstende sitt til den nasjonalsosialistiske regjeringa.
Bombinga av Dresden
På slutten av den andre verdskrigen gjennomgjekk Dresden den største katastrofen i si historie, ei hending som framleis vekker sterke kjensler og er særs omstridt: Natta mellom den 13. og 14. februar 1945 bomba om lag 2 500 britiske og amerikanske bombefly byen med 650 000 sprengbomber og 200 000 brannbomber. Titusevis av menneske mista livet då mesteparten av sentrum vart lagt i grus. Åtaka kom puljevis. 244 britiske Lancastere byrja det første åtaket klokka 22.15. Brannbombene starta straks ein eldstorm. Klokka 01.30 kom den andre pulja. Denne var dobbelt så stor som den første. I dagane etter, 14. og 15. februar, vart byen bomba i ytterlegare to omgangar av 521 amerikanske Boeing B-17 Flying Fortress bombefly. Dei allierte flya møtte ingen motstand over Dresden fordi byen mangla antiluftskyts. Det som gjer bombinga så kontroversiell er at åtaket var retta mot dei sivile innbyggjarane. Dei allierte sin strategi baserte seg på tidlegare erfaring frå brannbombing av Hamburg. Overfor Dresden ville ein gjenta effekten, berre i større skala. Brannbombene som trefte Dresden starta straks eldstormar. Desse arta seg på den måten at temperaturen vart så høg at luft vart sogne inn i brannane og starta ein brennande pumpeverknad. Menneske vart fanga i dragsuget og dradd inn i flammane, dei som hadde søkt tilflukt i kjellarar og bomberom døydde av surstoffmangel. Det nøyaktige talet på omkomne vil ein truleg aldri kunne slå fast sikkert. Det som gjer utrekninga så vanskeleg er det store talet på flyktningar som fann seg i Dresden på dette tidspunktet. Desse hadde kome til byen frå tyske område lenger aust i håp om å redde seg frå den raude arméen som rykte stadig nærmare. Det var godt kjend i dette seine stadiet av krigen at Dresden enno var blant dei få tyske storbyane som var nærast var umerka av krigen, sidan plasseringa vart sett på som lite viktig. Derfor trudde ein at Dresden ville verte spart.
Sovjetiske styresmakter, som kort etter okkuperte byen, anslo at bombeåtaka hadde kosta 200 000 menneske livet. Sidan har talet på falne ved bombinga gitt grunnlag for mytar og spekulasjonar. Tyske styresmakter rapporterte om 18 375 falne, men ifølgje den amerikanske forfattaren William L. Shirer må talet ha vore på mellom 120 000 og 150 000. Ein historikarkommisjon som arbeidde med spørsmålet frå 2004-2010 dokumenterte 18 000 falne, men reknar med eit mørketal på 2 000 - 7 000 i tillegg til dette. Som forsøk på å forsvare det allierte bombeåtaket, har det vorte hevda at Dresden sin industri under krigen var vorte omgjort til krigsindustri. Dessutan at Dresden var eit trafikknutepunkt som ville vore viktig for tysk troppeforflytting til austfronten. Jernbaneanlegga var då òg eit av hovudmåla for operasjonen som påverka dødstala sidan området inneheldt mengder med flyktningar frå Schlesien. Spørsmålet om kvifor dei allierte ikkje bomba byen tidlegare i krigen visst det var slik at det berre var fordi han var militærstrategisk viktig er ikkje klart.
Bombinga gjorde at eit område på 15 kvadratkilometer i den indre byen vart jamna med jorda, mellom anna 14 000 heimar, 72 skular, 22 sjukehus, 19 kyrkjer, 5 teater, 50 bank- og forsikringsbygningar, 31 forretningar, 31 storhotell og 62 administrasjonsbygningar.
Den aldrande forfattaren Gerhart Hauptmann som kalla Dresden «min ungdoms morgonstjerne» skreiv etter katastrofen som han sjølve hadde opplevd: «Den som har gløymd korleis ein gret, lærte seg det igjen under øydelegginga av Dresden». Den amerikanske forfattaren Kurt Vonnegut var i byen under bombinga. Hans augnevitneskildring i romanen Slaktehus 5 skildrar åtaket som eit absurd døme på menneska sin vondskap mot kvarandre. Britiske styresmakter har sett opp ein statue i London av mannen som var ansvarleg for den allierte bombinga av Dresden, Arthur Travers Harris, sjefen for det britiske Bomber Command. Tyske styresmakter har protestert mot dette, og òg på heimebane har det vakt protestar. Statuen er vorte tilgrisa så mange gonger at han må ha politivakt.
Ironisk nok var det dåverande britiske kongehuset ei grein av slekta Wettin, Sachsen sitt kongehus, og Dresden var heimbyen til den britiske kongen si slekt.
Allereie i 1945 byrja arbeidet med å rydde opp, og i 1946 vart planane for den første gjenoppbygginga presentert. Mange av dei historiske bygningane er vorte restaurert. Våren 2004 stod Frauenkirche ferdig. Ein engelsk bombepilot som hadde vore med på åtaket, hadde saman med son sin laga den nye krossen på toppen av kuppelen.
I 2006 vart det laga ein film om bombinga av Dresden
Kilometer
Kilometer er ei lengdeeining som svarar til 1000 meter. Kilometer er mykje brukt til å gjeva avstandar på landjorda. Kilometer har symbolet km.
1 kilometer er lik:
Og motsett:
Ássiros
Ássiros (gresk Άσσηρος) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Ássiros inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Langadás.
Let It Be Me av The Everly Brothers
«Let It Be Me» er ein populær song opphavleg gjeven ut på fransk i 1955 som «Je t'appartiens». Han vart ein stor hit på engelsk for The Everly Brothers og seinare i ein duett mellom Betty Everett og Jerry Butler.
«Je t'appartiens»
«Je t'appartiens» var ein fransk hit i 1955. Songen vart skriven og først spelt inn av Gilbert Bécaud. Teksten vart skriven på fransk av Pierre Delanoë.
Den engelskspråklege versjonen har ein tekst av Mann Curtis og vart framført i 1957 av Jill Corey i fjernsynsserien Climax!. Corey-versjonen, med orkestrering av Jimmy Carroll, vart gjeven ut på singel til ein viss suksess.
The Everly Brothers-versjonen
The Everly Brothers var med å gjere songen populær i 1960 med utgåva si av «Let It Be Me» som nådde sjuandeplassen på Billboard Hot 100. Harmoniarrangement for denne versjonen vart ofte etterlikna på seinare nyinnspelingar. Dette var den første Everly Brothers-singelen som vart spelt inn i New York, og ikkje i Nashville. Musikarane som akkompagnerte brørne på innspelinga var mellom andre Howard Collins, Barry Galbraith og Mundell Lowe på gitar, Lloyd Trotman på bass, Jerry Allison på trommer og Hank Rowland på piano.
Betty Everett- og Jerry Butler-versjonen
Songen vart òg ein suksess i 1964 då Betty Everett og Jerry Butler gav ut sin versjon av songen. Den sjelfulle duetten vart ein stor hit og nådde femteplassen på Billboard Hot 100-lsita og toppa Cashbox Soul/R&B-lista i tre veker.
Vuoksen
Vuoksen (finsk Vuoksi, russisk Reka Vuoksa) er ei elv som renn gjennom den nordlegaste delen av Det karelske neset, mellom innsjøane Saimaa søraust i Finland og Ladoga nordvest i Russland. Elva munnar ut i Ladoga i to greiner, den nordlegaste og eldste ved Priozersk (Käkisalmi /Kexholm) og sidan 1857 ei ny sørleg grein 50 km lenger søraust ved Taipale.
Tetsuya Tanaka
Tetsuya Tanaka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Vuoksen
Fallet mellom Saimaa og Ladoga er 69 meter, og lengda til elva er 162 km via Priozersk-greina eller 150 km via Taipale-greina. Gjennom store delar av elva dannar ho ei rekkje innsjøar, som er knytte saman av kortare elveliknande stykke. Ein av desse innsjøane, Suurselkä nær Priozersk, er av russarane kalla Ozero Vuoksa («Vuoksasjøen»).
Tetsuya Tanaka
Han spela for klubbane Nippon Steel Yawata, Sanfrecce Hiroshima, Vissel Kobe og Sagan Tosu.
Vuoksen
Vuoksen knyter Ladoga til sentrale område av Finland, og var ein gong ei viktig handelsrute. Ei vestleg grein, som i dag har overgrodd, var ei alternativ rute for karelarane til Finskebukta, då elva Neva var blokkert av fiendar. Saimaa-kanalen går rundt Vuoksen ved å følgje denne gamle leia, og munnar ut i Viborgvika i Finskebukta nær mellomalderebyen Viborg.
Under både Vinterkrigen og Den finske framhaldskrigen var Vuoksen ei viktig finsk forsvarslinje mot den sovjetiske framrykkinga i Slaget ved Vuosalmi.
Under den industrielle revolusjonen førte straum produsert av stryka i Vuoksen til at Vuoksenområdet vart det industrielle senteret i Finland seint på 1800-talet. Sidan Vinterkrigen (1940) har Det kareliske neset høyrt til Russland, og berre 13 km av elva er i dag finsk.
Dei største vasskraftverka ved Tainionkoski og Imatra er på finsk side i sentrum av byen Imatra.
Omgivnadane rundt elva, inkludert Korela-festeningen (tidlegare: Käkisalmi), er ein populær feriestad for innbyggjarar i St. Petersburg.
Elva er vidkjend for dei flotte stryka, til dømes ved Imatra og tettstaden Losevo. Staden der Vuoksen renn ut i innsjøen Suhodolskoje vert ofte nytta til internasjonale kajakk-, kano- og katamarankonkurransar.
Karl IX av Sverige
Karl IX, Hertug Karl, var konge av Sverige frå 1604 til 1611. Han var riksforstandar og de facto regent allereie frå 1599.
Han var son av Gustav Vasa av Sverige, bror av Erik XIV av Sverige og Johan III av Sverige, far til Gustav II Adolf av Sverige, morfar til Karl X Gustav av Sverige, farbror til Sigismund av Sverige.
Karl IX hadde to ekteskap. Han gifta seg i 1579 med Marie av Pfalz (1562-1589), og i 1592 med Kristina av Holstein-Gottorp (1573-1625).
Barn med Marie av Pfalz:
Multefamilien
Multefamilien (Mugilidae) er ei gruppe strålefinnefiskar i ordenen Perciformes. Han omfattar rundt 80 artar, fleire av dei viktige matfiskar. Familien har kosmopolitisk utbreiing med fiskar i kyststrok både i tropiske og tempererte hav og ein del i ferskatn.
Multar har lakseliknande kropp, store skjel og liten munn. Dei har to korte ryggfinnar, den fremste med fire piggstråler.
Dei er stimfiskar som lever av algar, kiselalgar og detritus. Multar er utbreidde i alle tropiske og tempererte hav, og tre artar finst i norske farvatn. Dei lever hovudsakleg i kystfarvatn og brakkvatn, men nokre vandrar opp i ferskvatn. Liza abu er stasjonær i ferskvatn.
Oddrun
Oddrun er eit opphavleg norrønt kvinnenamn. Det er sett saman av odd, 'spyd, spiss' og rún, 'løynd'. Oddrun har norsk namnedag den 15. juli.
Namnet er kjend frå diktet «Oddrúnargrátr» frå Codex Regius/Konungsbók, der Oddrún sørgjer over Gunnarr. Diktet kan vera frå 1000-talet.
Luxembourgsk geografi
Luxembourgsk geografi viser til geografien i Luxembourg, eit land i Nederlanda i Nordvest-Europa. Det grensar til Belgia (148 km) i vest og nord, til Frankrike (73 km) i sør og til Tyskland (138 km) i aust. Luxembourg er omgjeve av land i alle kantar og grenser ikkje til sjø.
Landet har geografiske koordinatar
Topografi
Trass i at landet er lite har det variert topografi med to hovudtrekk i landskapet. I nord ligg ein del av platået Ardennane, der åsane kan verte opp mot 600 meter høge. Resten av landet består av lågare åsar med vide dalar. Hovudstaden, Luxembourg by, ligg i den sørlege delen av landet.
Det grøne hjartet i Europa
Sjølv i dag er det få menneske som bur i området, om lag 7 800 livnærer seg anten gjennom skogbruk eller småskala jordbruk og miljøarbeid. Sidan jorda er vanskeleg å dyrke vert det meste av landet nytta som enger for kyr. I Ardennane ligg òg Øvre Sûre nasjonalpark, eit viktig bevaringsområde.
Sør for elva Sûre ligg området Gutland. Denne regionen dekkjer dei siste to tredjedelane av landet. Gutland har ei gjennomsnittleg høgd på om kring 213 meter over havet og jordbruk er meir aktivt her sidan jordsmonnet er rikare og klimaet varmare og tørrare samanlikna med Oesling. Her vert det derfor dyrka grønsaker og frukt, som jordbær, epler, plommer og kirsebær i store mengder. Erosjonen frå elvane har grave ut djupe kløfter og grotter som har skapt eit flott naturbilete.
Elvar og innsjøar
Luxembourg har fleire mindre elvar, som Eisch, Alzette og Pétrusse, men den største elva er Mosel med sideelvane Sûre og Our. I lag dannar desse elvane ei naturleg grense mellom Luxembourg og Tyskland. Langs breidda av elvane ligg mange av mellomalderborgene i landet.
Mosel har utspringet sitt nordaust i Frankrike og renn nordover gjennom Luxembourg i 31 km og vidare til Koblenz i Tyskland, der ho munnar ut i Rhinen. Heile Mosel er 515 km lang og langs breidda av ho finst det mange vinområde.
Sûre spring ut frå Belgia og renn 172 km austover gjennom Luxembourg og ut i Mosel. Elva deler meir eller mindre Luxembourg i to. Elva Our renn langs den nordaustlege grensa og er sideelv til Sûre. Dalen til Our er omgjeve av delvis urørt natur.
Den øvre Sûresjøen er den største innsjøen i Luxembourg. Innsjøen vert nytta til vassport som segling, kanoroing og kajakkpadling. Byen Esch-sur-Sûre ligg i eine enden av innsjøen. Like oppom byen er elva demma opp slik at eit vassreservoar er danna oppe i dalen. Den øvre Sûresjøen vart bygd i 1960-åra for å gje drikkevatn til landet.
Geografiske ytterpunkt
Høgder:
lågaste punkt: Mosel i Wasserbillig 133 m
høgaste punkt: Kneiff i Troisvierges 560 m
Klima
Nordlege delar av Luxembourg består av dei skogkledde åsane i Ardennane og har mykje det same klimaet som Belgia med forholdsvis kjølige vintrar og milde somrar. Det regnar om lag halvparten av dagane i snitt, og om vinteren kan ein innimellom få snø når det er kaldt nok. Snødekket kan då gjerne ligge nokre veker. Ardennane skjermar derimot det meste av Luxembourg frå den milde havlufta frå Nordsjøen. Sørlege delar av landet er tørrare og har meir sol enn lenger nord. Lengst søraust ligg den skjerma Moseldalen, der sommaren og hausten er varm nok til at ein kan dyrke vindruer.
Dyre- og planteliv
Luxembourg sitt planteliv ber preg av at landet ligg mellom klimasonene ved atlanterhavskysten i vest og Sentral-Europa. I nord veks det mykje bøk og eik. Eika kan verte 30-45 meter høg med ein diameter på 1,2 til 2,4 meter. Langs elvebreiddene veks det ein del svartor og piletre.
I dei djupe, smale dalane i nord kan ein finne relativt sjeldne planter og dyr, som oter, ein verna dyreart.
Internasjonale miljøvernsavtalar
Delaktig i avtalar som omhandlar: Luftforureining, biologisk mangfald, klimaendringar, ørkenspreiing, utryddingstrua dyreartar, miljøfarleg avfall, marin dumping, forbod mot atomprøvesprengingar, vern av ozonlaget, skipsforureining, tropisk tømmer og våtmarksområde.
Signert, men ikkje ratifisert: Luftforureining ved persistente organiske stoff, Kyotoavtalen, miljømodifisering, havrett.
Arealbruk og naturressursar
Areal:
totalt: 2 586 km²
land: 2 586 km²
vatn: 0 km²
Naturressursar: Jernmalm (ikkje lenger utnytta), dyrkbar mark
Arealbruk:
Dyrkbar mark: 24%
Permanente avlingar: 1%
Permanente beite: 20%
Skogområde: 21%
Anna: 34%
Irrigert land: 10 km² (inkludert Belgia; est. 1993)
Nephin
Nephin er det nest høgaste fjellet i County Mayo og Connacht i Republikken Irland. Det er ein del av fjellkjeda Nephin Beg.
Plateselskapet 2L
Plateselskapet 2L vart stifta i Oslo, i 2001, som eit merkenamn for det norske produksjonselskapet Lindberg Lyd. 2L har gjeve ut klassisk musikk, folkemusikk, samtidsmusikk og jazz.
Musikken som vert utgjeven av 2L er i fyrste rekke norske komposisjonar med norske utøvarar, men mange utanlandske komposisjonar står òg på reportoariet. De fleste utgjevingane er innspela i «levande» lokalar som kyrkjer og katedralar.
Føretaket er internasjonalt kjent for å legga vekt på lydkvalitet og opptaka til 2L har fått omdøme for eit naturleg lydbilete, der den indre kjernen i musikken står i fokus, utan at den akustiske atmosfæren i opptaksrommet går tapt.
Seilandsjøkelen
Seilandsjøkelen (samisk Nuorttageašjiehki) er ein isbre som ligg midt på øya Seiland i kommunane Hammerfest og Alta i Troms og Finnmark. Breen har eit areal på 14 km² og er med det den 24. største isbreen i landet om ein ser bort frå Svalbard.
Kysnesstranda
Kysnesstranda, også skrive Kysnesstrand eller berre Kysnes, er ei bygd i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Bygda ligg ved Hissfjorden, som er ein delfjord til Hardangerfjorden, kring 15 kilometer sørvest for Jondal sentrum. Kysnesstranda strekkjer seg frå Hammaren, der kommunegrensa mot Kvinnherad går, til Grotnes.
Viktige næringsvegar er landbruk og havbruk, men mange har arbeidet sitt i kommunesenteret Jondal.
Kysnesstranda har vegsamband via Fylkesveg 107 som går mellom Jondal sentrum og Hessvik i Kvinnherad kommune.
Fornebu
Fornebu er eit område på ei halvøy i Bærum kommune i nærleiken av grensa til Oslo, mellom Lysaker og den ytste parten av halvøya, Snarøya, og grensar på fleire kantar til fjordarmar som høyrer til Oslofjorden. Området har namnet etter ein tidlegare storgard.
Hovudflypassen Oslo lufthamn, Fornebu låg her i perioden 1939–1998. Etter at flyplassen vart avløyst av den noverande hovudflyplassen Oslo lufthamn, Gardermoen på Romerike nord for Oslo, har flyplassareala på Fornebu vorte utbygd med kontorbygningar og bustadblokker, og det gamle terminalbygget teke i bruk som kontor for ei rekkje selskap. Telenor innvia i september 2002 det nye hovudkvarteret sitt på Fornebu, der det no er ein arbeidsplass for 6000 tilsette. Ein innandørs fotballstadion, Telenor Arena, er òg bygd på det gamle flyplassområdet.
Indre Østfold Avis
Indre Østfold Avis er ei gratisavis, utgjeven som vekeavis i Mysen i Østfold. Avisa er eigd av Moss Avis og er ein del av medieselskapet Orkla Media.
Avisa kom med første utgåva si 3. januar 2004. 20.000 eksemplar vert distribuerte gratis kvar veke til alle husstandar i Askim, Eidsberg, Marker, Skiptvet, Spydeberg og Trøgstad.
Ansvarleg redaktør er Pål Marthinsen.
Norwegian Air Shuttle
Historie
Flyselskapet vart etablert i 1993, etter at Busy Bee gjekk konkurs, og spesialiserte seg på å vere operatør for Braathens SAFE på Vestlandet med Fokker 50. Hausten 2002 tok Norwegian opp konkurransen med SAS Braathens på innanriksflygingar i Noreg. Frå 1. september 2002 vart verksemda endra til eit lågprisselskap, og hovudfokuset er no å tilby lågprisflygingar med Boeing 737.
I dag er Norwegian eit lågprisflyselskap med norske, europeiske og oversjøiske ruter. Norwegian har om lag 3000 tilsette og 91 fly av typen Boeing 737-800 med 186/189 sete, dei har òg nokre Boeing 787-8 med 291 sete. Norwegian har tinga til saman 91 fly av typen Boeing 737-800, 18 fly av typen Boeing 737 Max 8, i tillegg til åtte fly av typen Boeing 787-8 og 29 Boeing 787-9. Norwegian har og bestillingar på den nye a321LR fra Airbus. Selskapet har om lag 50 prosent marknadsdel på dei rutene dei flyg i Noreg. Norwegian tilbyr totalt 382 ruter til 121 destinasjonar i 32 land i 4 verdsdelar.
Destinasjonar
Sjå eigen artikkel: Norwegian Air Shuttle destinasjonar
Fotografisk film
Ein fotografisk film er ein film for stillbilete og «levande» film som vert brukt i fotografiapparat.
Filmformat
Vanlegaste filmtypen er 135-film (35mm-film). Denne vart fyrst teken i bruk av Leitz Wetzlar i Leica-kamera i 1920-åra, og er difor også vorten kalla for Leicafilm. Han vart opphavleg brukt til kinofilm, og er også det vanlegaste formatet på kino i dag.
Negativformatet er 24x36mm (2:3). Biletstorleiken er 10x15cm (før 9x13cm), og kvaliteten er svært bra.
Det har også vore andre negativformat på 135-film, det vanlegaste har vore halvformat, med plass til 72 bilete på ein 36-biletes film.
Den nyaste filmtypen er APS-film (Advanced Photo System), som no er på veg ut att. Her kan fotografen velja mellom tre ulike biletstorleikar når han fotograferer (10x15/18/25, kalla C, H, og P). Filmen har ei magnetstripe som registrerer ulike opplysningar (dato, biletstorleik, tal bilete som er teke på filmen osb.). Biletkvaliteten er ca 30 % dårlegare enn på 135-film, ettersom formatet er mindre.
Den vanlegaste filmtypen forøvreg er 120-film. Breidda på filmen er 6cm. Den blir no stort sett berre nytta av fagfotografar, ofte til portrett. Negativformatet er avhengig av kva kamera ein brukar, og går i centimeter: 4,5x6; 6x6; 6x7; og meir uvanleg: 6x9, 6x12, 6x16. 6x6-formatet gjev 12 bilete på ein film. Biletkvaliteten er ein del betre enn på 135-film.
Bladfilm finst også i to større format; 5x7" og 8x10". Dei blir for det meste brukt til reklamefotografering. I tillegg: 9x12cm, 13x18cm og 18x24cm.