cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anton Corbijn
Anton Johannes Gerrit Corbijn van Willenswaard er ein nederlandsk fotograf, filmregissør og musikkvideoregissør. Han har vore den kreative krafta bak den visuelle produksjonen til artistar som Depeche Mode og U2, som fotografi for plateomslag og marknadsføring for begge musikkgruppene i over tre tiår. Somme av verka hans er musikkvideoar for Depeche Mode sin «Enjoy the Silence» (1990), U2 sin «One» (versjon 1) (1991), Bryan Adams sin «Do I Have to Say the Words?», Nirvana sin «Heart-Shaped Box» (1993) og Coldplay sine «Talk» (2005) og «Viva la Vida» (2008), i tillegg til den biografiske filmen om Ian Curtis, Control (2007), The American (2010) og A Most Wanted Man (2014), basert på John le Carré-romanen med same namn frå 2008.
Oziorsk i Tsjeljabinsk oblast
Oziorsk (russisk Озёрск) er ein lukka by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han vart grunnlagt ved breidda av innsjøen Irtjasj i 1945. I starten var han kjend som Tsjeljabinsk-40, og fram til 1994 som Tsjeljabinsk-65 (tala er dei siste sifra i postnummeret og namnet er den næraste større byen. Det var ein vanleg praksis for å namngje lukka byar). I 1994 fekk busetnaden bystatus og vart omdøypt til Oziorsk.
Jomfrutårnet i Baku
Jomfrutårnet husar eit museum som presenterer den historiske utviklinga til byen Baku. Her er òg ein suvenirbutikk. Frå toppen av tårnet har ein utsyn over dei smale gatene og minaretane i Gamlebyen, bulevarden i Baku, De Gaulle-huset og Bakubukta. I nyare år har fyrfatet på toppen vorte fyrt opp på kveldane under novruz-høgtida.
Då vassnivået i Kaspihavet fall, oppstod det ei landstripe som vart utbygd mellom 800- og 1400-talet, tida då bymurane i gamlebyen, palasset, inkludert den store bastionen med Jomfrutårnet vart bygd.
Oziorsk i Tsjeljabinsk oblast
Økonomi
Våpenskjoldet til byen viser ein eldfarga salamander som representerer den økologiske situasjonen etter ei ulukke i 1957.
Ei anna større bedrift er Sør-Ural Konstruksjonavdeling (russisk: ЗАО "Южноуральское управление строительства"). Dei driv med byggeverksemd for atomindustrien, produksjon av betongkonstruksjonar og byggematerial.
Hovudprodukta til Fabrikk nr.2 for kabelprodukt (russisk: ЗАО "Завод электромонтажных изделий №2") er svaksstraumsprodukt for militært-industrielle formål.
Ulukka i 1957
Majak var åstad for ei større atomulukke i 1957, som medførte alvorleg radioaktiv forureining i Oziorsk og området rundt byen. Hovudvegen frå Tsjeljabinsk til Jekaterinburg går gjennom den radioaktive sonen etter ulukka. Når du reiser med buss, er vegskiltet som viser vegen ned ein sideveg til landsbyen Kysjtym det einaste teiknet på at du er der.
Funiculaire de Pau
Funiculaire de Pau er ein kabelbane i Pau i Frankrike. Banen opna i 1908 og har vorte renovert to gongar.
Terningen
Terningen er eit lite fjell, 2680 moh, på toppen av Terningskarvet i Gjelsvikfjella i Dronning Maud Land. Det vart fotografert frå lufta av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–1939), leia av kaptein Alfred Ritscher. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Den norsk-britisk-svenske antarktisekspedisjonen (NBSAE) (1949–1952), leia av John Schjelderup Giæver og seinare av flyfoto av den norske ekspedisjonen (1958–59).
Kunstløp under Vinter-OL 1956
Kunstløp under Vinter-OL 1956 vart avvikla i dagane frå 29. januar til 2. februar på Olympiastadion i Cortina d'Ampezzo. 21 kvinner og 16 karar deltok i enkeltløpa, 11 par deltok i parløp. Ingen norske utøvarar var påmeld.
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Karar
<br style="clear:both;" />
Parløp
<br style="clear:both;" />
Fylkesveg 477
Fylkesvei 477 i Agder går gjennom Mandal sentrum mellom Halse og Skåran bru i Lindesnes. Han har to kryss med fylkesveg 474, og dei to dannar dermed ein ringveg.
Strekninga blei fastlagd i 2019, og består av ei delstrekning av tidlegare fylkesveg 201 i Vest-Agder.
Jondalen kyrkje
Jondalen kyrkje er ei langkyrkje i Kongsberg kommune, Jondalen sokn i Kongsberg prosti. Kyrkja er bygd i tre i 1882, og har 150 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Jacob Wilhelm Nordan.
Martin Hoffmann
Martin Hoffmann er ein tysk tidlegare fotballspelar frå Gommern i Sachsen-Anhalt som vann olympisk gullmedalje med Aust-Tyskland sitt landslag under Sommar-OL 1976 i Montréal og i 1974 cupvinnarcupen med FC Magdeburg.
Klubbspel
Hoffmann var ein kjapp venstreveng på FC Magdeburg frå 1973 til 1985. Han var i denne perioden med om å vinne cupvinnarcupen i 1974, den austtyske ligaen to gongar og nasjonal seriemeister tre gongar.
Landslagsspel
Hoffmann deltok i 66 landskampar for Aust-Tyskland i åra frå 1973 til 1981 og skåra 16 mål. Sommaren 1974 spelte han i alle seks VM-kampane til det austtyske laget då Fotball-VM 1974 fann stad i Vest-Tyskland, ein meisterskap der han noterte seg for sitt fyrste landslagsmål, då det vart 1-1 mot Chile i gruppespelet. Under dei olympiske sommarleikane 1976 skåra Hoffmann det andre målet då Aust-Tyskland vann OL-finalen med 3-1 over Polen framfor 71 617 tilskodar på Olympic Stadium i Montréal.
Månkarbo
Månkarbo er ein tettstad i Tierps kommun i Uppsala län i landskapet Uppland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 670 innbyggjarar.
Håkon Storstein
Håkon Johannesson Storstein var ein norsk lærar, gardbrukar, fyrvaktar og stortingsmann frå Skåre i Rogaland. Ole J. Storstein var bror hans.
Far hans var gardbrukar på Storstein i Skåre. Sjølv var han lærar i folkeskulen i heimbygda frå 1842 til 1856. Han overtok farsgarden i 1855 og dreiv denne til 1890. I 1877 vart han fyrvaktar på Røvær, ei stilling han hadde til han døydde.
Storstein var medlem av formannskapet i Skåre frå 1851, ordførar året etter. Elles var han forlikskommissær, presten sin medhjelpar og frå 1872 styreformann i sparebanken. Vidare var han formann i matrikkelkommisjonen i heradet.
Storstein døydde på Røvær i Skåre i 1908.
Eillium Island
Eillium Island er ei lita øy 1,2 nautiske mil nordvest for Route Point, nordvesttuppen av Laurie Island i Sør-Orknøyane. Ho vart oppdaga og grovt kartlagd av kaptein George Powell og kaptein Nathaniel Palmer under den felles sjøreisa deira i 1821. Ho vart kartlagd på ny i 1903 av Den skotske nasjonale antarktisekspedisjonen under dr. William S. Bruce, som namngav ho etter sonen sin Eillium.
Cotton Plateau
Cotton Plateau er eit snødekt platå like aust for munningen av Marshbreen i Queen Elizabeth Range. Det vart namngjeve av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62) etter sir Charles Cotton, ein geomorfolog og ekspert på glasiale landformer frå New Zealand.
Ting som nasjonalsymbol
Ting som nasjonalsymbol viser til konkrete enkeltting og typar av ting og bilete nytta som nasjonalsymbol av ulike land.
Fighting av Thin Lizzy
Fighting er det femte studioalbumet til det irske rockebandet Thin Lizzy, gjeve ut i 1975. Etter utgivinga av fire studioalbum, skapte bandet til slutt ein identifiserbar lyd med tvillinggitarane til Scott Gorham og Brian Robertson. Dette lydbiletet trekkjer vekslar frå hardrock, folk, pop og rhythm and blues. Det la grunnlaget for det store kommersielle gjennombrotet til oppfølgjaralbumet Jailbreak. Albumet var òg deira første album på hitlistene i Storbritannia, med ein 60. plass.
Songar
Fighting er det einaste andre Thin Lizzy-albumet bortsett frå 1971-debuten der andre bandmedlemmer enn Phil Lynott har skrive enkelte låtar åleine. Bell skreiv «Ray Gun» på debuten, og Robertson og Gorham skreiv høvesvis «Silver Dollar» og «Ballad of a Hard Man».
Europe-gitaristen John Norum spelte inn «Wild One» på solodebutalbumet sitt Total Control. Europe spelte «Suicide» på livealbumet Almost Unplugged frå 2008.
Mottaking
«Eg var ein Lizzy-fan,» hugsa Sounds-skribenten og framtidig Kerrang!-grunnleggjar Geoff Barton, «men Fighting heldt ikkje mål for meg på den tida. Den andre plata til bandet med den nye besetninga med to gitarar er eit adekvat rockealbum, ikkje meir, skreiv eg. «Denne lid av det velkjende Lizzy-studio-trekket: mangel på ekte energi eller aggresjon. Månaden etter gjekk eg for å sjå Lizzy live ... Omtrent halvvegs i showet gjekk Phil inn i litt av ein diatribe mot rockekritikarar, og eg lurte på om han visste at eg var i publikum. Det viste seg at han gjorde det! På slutten av monologen trekte Phil berre litt på skuldrene og sa, med eit skeivt smil om munnen: «Men, same kva, denne neste songen er for Geoff Barton: Still in Love with You». Det var nok den mest audmjuke augneblinken i heile karrieren min.»
Ommastra utgåve
Ei ommastra luksusutgåva på ei dobbelplate av Fighting kom ut 12. mars 2012.
The Wallows
The Wallows er eit lågtliggande område 500 meter sør for Berry Head nordaust på Signy Island i Sør-Orknøyane. Området ligg mellom låge ryggar på alle sider og det ligg eit lite ferskvatn i midten. Det vart grovt kartlagt i 1933 av mannskap på Discovery Investigations og kartlagt på ny i 1947 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Området vart namngjeve av FIDS fordi store hårfellande elefantsel på Signy Island rulla seg rundt (wallow på engelsk) på sommaren.
Mångsbodarna
Mångsbodarna er ein tettstad i sørvestre delen av Älvdalens församling i Älvdalens kommun, Dalarna.
Staden er kjend sidan den andre Vasaloppskontrollen ligg der i skisporet mellom Berga by og Mora.
Mångsbodarna si seter ligg på 430 moh. Denne vert nemnd alt i 1663–64 ved seteroppteljinga. Ved midten av 1800-talet blei eit seterhushald bufast, og ved det store skiftet var det 280 bygningar, med 40 hytter med åtte bufaste familiar. Setra vert i dag stort sett nytta for fritidsformål. Namnet Mångsbodarna stammer frå familien Mångs som eigde setra.
Mantorp
Mantorp er ein svensk tettstad i Mjölby kommun i Östergötlands län i Östergötland. I år 2005 hadde tettstaden 3 326 innbyggjarar.
Like ved tettstaden ligg racerbanen Mantorp Park
Easy Living
«Easy Living» (1937) er ein jazzstandard skriven av Ralph Rainger med tekst av Leo Robin for filmen Easy Living, der han var hovudtemaet, men ikkje sungen. Ei populær innspeling i 1937 vart gjort av Teddy Wilson med Billie Holiday og Lester Young.
Ei rekkje andre artistar har òg spelt inn songen.
Finsk språkhistorie
Finsk språkhistorie inkluderer både historia til finsk på tida då språket enno ikkje var skrive, og historia til det finske skriftspråket.
Oversyn
Finsk har til liks med andre uralske språk utvikla seg frå det uralske urspråket, som ifølgje tradisjonell oppfatning vart snakka for rundt 6000 år sidan i ein region mellom Volga og Uralfjella. I dag ser likevel mange språkforskarar ururalsk som mykje yngre, kanskje datert til 2000 f.Kr. Språklege typologiske trekk arva frå det uralske morsmålet til moderne finsk er til dømes agglutinering, bruk av suffiks, trykkplassering i første staving og vokalharmoni.
Basert på arkeologiske funn kan vi seie at det rundt år 1000 var fire busetjingsområde i Finland, som også har vorte tolka som områda for fire eldgamle dialektar: Sørvest-Finland (dvs. «eigentlege Finland»), Tavastland, Karelen og Savolax. Også dei eldste skriftlege kjeldene, som runesteinar, forteljingar og historiske dokument, nemner Finland (= Sørvest-Finland), Tavastland og Karelen som eigne område, kanskje òg kysten av Österbotten, dvs. busetjingsområdet til kvenene. Denne gamle inndelinga i ulike finske stammar er òg grunnlaget for den finske dialektinndelinga. Mange av skilnadene mellom dei finske dialektane er delvis baserte på dialektskilnadene i den tidlege finske perioden: Derfor har dei finske vestlege dialektane og spesielt dei sørvestlege dialektane fleire likskapar med dei estiske dialektane, medan dei austlege dialektane liknar på karelsk. Det noverande finske språket har såleis utvikla seg frå to ulike språk. På den andre sida har språklege endringar skjedd sør for Finskebukta, og derfor har estisk utvikla seg i ei anna retning enn finsk.
Indre språkhistorie
Den indre språkhistoria viser den språklege utviklinga av finsk.
Lydsystemet
Det finske lydsystemet har gjennomgått få endringar sidan uraustersjøfinsk. Moderne finsk har åtte korte og lange vokalar (/i, e, ä, y, ö, a, o, u/) og svært mange diftongar. Av desse er vokalen /ö/ ny, og det same er dei låge lange vokalane (lang /a:, ä:/). Diftongane i finsk er også nye. Diftongane /ie, yö, uo/ går attende til lange /e:, ö:, o:/. Dei andre diftongane (sjå finsk fonologi) er nydanningar.. Elles er vokalane i det uraustersjøfinske vokalsystemet dei same som i moderne finsk.
I konsonantsystemet er det også ein del endringar.
Formverket
Bøyingsverket i dei ulike austersjøfinske språka skil seg ikkje så mykje frå kvarandre. Særleg i substantivmorfologien er finsk eitt av dei mest konservative språka i språkfamilien.
Det er mogleg å rekonstruere dette kasussystemet for det finsk-samiske urspråket:
Ordfinal m har vorte endra til n, jf. ordet for nøkkel, som har avaime- som bøyingsstamme, men som i nominativ heiter avain. Dermed har akkusativ -m vorte til -n i moderne finsk, og falle saman med genitiv.
Ytre språkhistorie
Den finske ytre språkhistoria gjev eit oversyn over skriftspråket si historie og over dei samfunnsmessige vilkåra for finsk.
Tidleg finsk (–1540)
Perioden fram til skriftfestinga av finsk (Dei første tekstane kom på 1540-talet) kallar ein den tidlege finske perioden.
Det austersjøfinske språkområdet grensa til baltisk i sør, til nordgermansk og seinare gammalsvensk i vest og til samisk i nord. I aust grensa det først til to no utdøydde språk, merja og muroma, frå og med 800-talet til russisk.
Finsk har i liten grad sett spor etter seg i ordforrådet til grannespråka, bortsett frå i dei samiske språka, der det er mange finske lån. Derimot er det dokumentert mange lånord frå både russisk, baltisk og særleg frå urgermansk og framover til moderne tid. Dei uralske språka som vart snakka der russarane kom som innvandrarar, både austlege austersjøfinske språk og sannsynlegvis også merja og muroma har derimot påverka russisk syntaktisk. Den russiske eigarkonstruksjonen U menja kniga "på meg bok" = "Eg har ei bok" er påverknad frå eit austersjøfinsk substrat, på finsk heiter det Minulla on kirja "på meg er bok".
Dei første skriftlege tekstane austersjøfinsk er neverdokumenta frå Novgorod på 1200-talet, eit par korte setningar, det mest kjende er neverdokument 292. Mot slutten av perioden for tidleg finsk er det kjelder for tusenvis av lausrivne finske namn og ord frå latinske og svenske dokument, til dømes rettsbøker. Den eldste er eit utdrag frå Uppsala-evangeliet.
Den første omtale av finske stadnamn blir daterte til 1200-talet. Dei eldste fullstendige setningane på finsk kjem frå eit tysk manuskript frå 1470-talet: Mijnna thachton gernast spuho somen Gelen Emijna daijda, ‘Eg vil gjerne snakke finsk, eg kan ikkje'. Nokre kyrkjelege tekstar, som Fader vår og trusvedkjenninga, er omsette til finsk og truleg òg skrive ned seinast på 1400-talet, men det finst ikkje bevarte manuskript av dei. Det er òg kjent at det i domkyrkja i Åbo vart forkynt på finsk på 1400-talet, så det har sannsynlegvis òg vore preiketekstar på finsk.
Fylkesveg 4226
Fylkesvei 4226 i Agder går mellom Øyslebø og Mandal i Lindesnes kommune.
Finsk språkhistorie
Gammal skriftfinsk (1540–1820)
Det litterære språket var opphavleg basert på dialekten i Åbo-regionen, men påverknader kom òg frå Tavastland og Satakunda. Former som skil seg frå moderne finsk var t.d. -ia eller -iä for dagens -ea, -eä, t.d. hopia, kipiäxi, cauhja for dagens hopea, kipeäksi, kauhea ('sølv, smertefull, grusom'). I pakt med åbodialekten brukte Agricola også apokope (punaist, lankes, i dag punaista, lankesi 'raudt, ho/han fall'). Inessivendinga var som regel berre -s eller -sa/-sä for dagens -ssa/-ssä: seuracunnas, idäs, caupungis for dagens seurakunnassa, idässä, kaupungissa 'i kyrkjelyden, i aust, i byen'. Former med -sa: ijancaikisesa elemesä, taiwasa ja maasa, täsä Suomesa for dagens iankaikkisessa elämässä, taivaassa ja maassa, tässä Suomessa ('i det evige livet, i himmelen og på jorda, her i Finland'.
Fylkesveg 4226
Strekninga blei fastlagd i 2019, og består av ei delstrekning av tidlrgare fylkesveg 201 i Vest-Agder.
Finsk språkhistorie
Den tidlege nyfinske perioden (1820–1870)
Tidleg på 1800-talet gjorde politiske endringar og ideane om nasjonalromantikk utviklinga av det finske språket aktuell. Finland var etter 1809 ikkje lenger ein del av Sverige, men av Russland. Åra 1820–1870, då finsk utvikla seg som eit utdanningsspråk, kallast den tidlege nyfinske perioden. I 1831 vart den finske litteraturforeininga, Suomalaisen kirjallisuuden seura, stifta, med sikte på å skape finskspråkleg litteratur og forbetre statusen til det finske språket. Selskapet støtta òg innsamling og publisering av gammal folkedikting. Som eit resultat av Elias Lönnrot sine samlingsturar vart den første versjonen av Kalevala utgitt, den såkalla gamle Kalevala, i 1835. Spesielt understreka J.V. Snellman kor viktig det finske språket var for den materielle og åndelege utviklinga i heile landet.
Ved hjelp av folkediktinga vart posisjonen til dei austlege finske dialektane betre, og den vestlege dominansen det gamle litterære språket hadde byrja å bli kritisert. Dette vart følgt av ein periode kalla Den finske dialektkrigen, som enda i eit kompromiss: den vestlege basen av det litterære språket vart bevart, men nye trekk ved dei austlege dialektane vart lagt til. Det noverande finske språket er ganske likt basert på alle dei store dialektane. Drag henta frå austlege dialektar til det litterære språket inkluderer til dømes ei ny fortidsform for 3. person fleirtal (ottivat "dei tok", der det gamle litterære språket hadde otit) og inessiv kalassa ("i fisken") der det gamle litterære språket hadde kalasa). I denne perioden slutta dei også å bruke bokstavane x og z, og skreiv ks og ts i staden.
På byrjinga av 1800-talet vart det òg danna mange nye finskspråklege administrative og kulturelle termar. Spesielt mange vart laga av Lönnrot, som oppfann tusenvis av nye ord for ulike fagområde. Andre som utvida ordforrådet var Samuel Roos, Wolmar Schildt (Kilpinen), Pietari Hannikainen og Antero Varelius. Nye ord vart ofte laga ved å ta stammen frå gamle ord og danne nye med avleiing eller samansetjing. Avleiingar inkluderer til dømes tiede, 'vitskap' (< frå stammen til verbet tietää, 'å vite' med avleiingsendinga -e), lukio ('gymnas') (< frå verbet lukea, 'å lese' med avleiingsendinga -io) og kirjain ('bokstav') av kirja, 'bok', med suffikset -in. Døme på nye samansetjingar er lämpömittari, 'varmemålar', dv. termometer'), tasavalta, 'jamnmakt', dvs. 'republikk' og puheenjohtaja, 'talens leiar', dvs. ordstyrar'. Nye ord vart òg henta frå dialektar, og tydinga ofte endra eller innskrenka: til dømes betydde ordet juna ('tog') opphavleg 'kø' og kaasu ('gass') opphavleg 'kald tåke'.
Den offisielle statusen til det finske språket vart på mange måtar betre i løpet av første halvpart av 1800-talet, og det byrja å bli brukt meir og meir i undervisninga òg. Eit lektorat for det finske språket vart etablert ved Helsingfors universitet i 1829 og eit professorat i 1850 (året etter at Noreg fekk sitt første professorat i samisk og finsk). I 1858 vart den første finskspråklege høgskulen etablert i Jyväskylä. Statusen til det finske språket vart offisielt stadfesta av språkdekretet frå 1863, ifølgje dette skulle finsk bli eit offisielt språk attmed svensk innan 20 år.
Den tidlege nyfinske perioden blir sedd på som avslutta på 1870-talet, då det finske språket og den finskspråklege kulturen allereie var etablert i det borgarlege samfunnet. Aleksis Kivis roman Sju brør vart utgitt i 1870. Det vart skrive finskspråkleg fiksjon og teater, og fleire aviser og tidsskrift vart utgitt på finsk. Finsk vart brukt som språk for skule, administrasjon og rettsvesen.
Den nyfinske perioden (1870–)
Det finske språket har halde fram med å utvikle seg òg etter 1870-talet, det vi kallar den nyfinske perioden. Særleg fagspråk innafor ulike område, særleg på grunn av ny teknologisk utvikling, har komme og held fram med å vekse. Døme på nye ord fødde på 1880- og 1920-talet er ammattiyhdistys, polkupyörä, asiakas, 'fagforeining, sykkel' og 'kunde', og i perioden 1920–1970 har ein fått ord som elokuva, tietokone og pakastin ('film, datamaskin, frysar') inn i språket.
Det har knapt skjedd nokre endringar i stavemåte eller grammatikk i den nyfinske perioden, då dei allereie vart etablerte i den tidlege finske perioden. Endringane har hovudsakleg vore i detaljane.
Etter Finlands sjølvstende sa regjeringsforma frå 1919 at Finlands nasjonale språk var finsk og svensk, og at borgarar hadde rett til å bruke begge språka i retten og i det administrative livet. Likevel hadde posisjonen til det finske språket styrkt seg så mykje at det no meir var eit spørsmål om å garantere rettane til den svenskspråklege delen av folket. I dag er finsk òg eit av dei offisielle språka i EU, noko som garanterer retten til å lese EU-dokument, skrive til kommisjonen og få svar på finsk.
Forskingshistorikk
Slektskapen med dei austersjøfinske språka har alltid vore opplagt, språka er til ein viss grad forståelege seg i mellom. Lausrivinga av Finland frå Sverige i 1809 førte etter kvart til ei auka interesse for finsk blant dei intellektuelle, jf. den finske dialektkrigen som vart ført på svensk, av deltakarar som ikkje alle var like stø i finsk. Den første som på vitskapleg vis prøvde å finne grensene for dei uralske språka var M.A. Castrén. Fart skaut den språkhistoriske forskinga då den danske språkforskaren Vilhelm Thomsen kunne vise at urnordiske lånord som ranta ('strand'), kulta ('gull') og ruhtinas ('drott') var lånt inn i finsk før synkopetida. Inspirert både av dette og av gjennombrotet til junggrammatikarane i Leipzig satsa det unge akademiske miljøet i Finland på å utforske dei historiske røttene til det finske språket, og samanlikne det først med samisk og mordvinsk, og deretter også med dei andre uralske språka. Frå og med sjølvstendet i 1917 vart det også auka vekt på utforskinga både av finske dialektar og av gammal skriftfinsk. Dei finske dialektarkiva er blant verdas største.
Terningskarvet
Terningskarvet er eit stort fjellmassiv like aust for Mayrkette, langs søraustdelen av Gjelsvikfjella i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og av den norske antarktisekspedisjonen (1958–59).
RS «Karine Moe»
RS 65 «Karine Moe» er ei tidlegare redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet i 1960 ved Bodø Skipsverft. Fram til 1988 var RS «Karine Moe» i teneste som redningsskøyte og berga 33 personar frå døden, sju båtar frå totalforlis, og gav assistanse til totalt 606 båtar. Skøyta er i dag i privat eige og heimehøyrande i Mandal.
Gabriel Olsson Ueland
Gabriel Olsson Ueland var ein nordk lærar, lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Heskestad i Rogaland. Ole Gabriel Ueland var far hans, Jonas Ueland ein bror.
Ueland gjekk i omgangsskule og las privat hos soknepresten i Lund. Ein vinter fekk han undervisning i Christiania. Sidan var han lærar i nokre år. Deretter var han 1856-71 lensmann i Heskestad. Frå 1859 var han gardbrukar på Ueland til han døydde. Han var ordførar nokre år og medlem av forlikskommisjonen.
Sweet and Lovely
«Sweet and Lovely» er ein USA-amerikansk popsong frå 1931, komponert av Gus Arnheim, Charles N. Daniels og Harry Tobias.
Gabriel Olsson Ueland
Ueland representerte Stavanger amt på Stortinget frå 1862 til 1880. Han var 1862-63 medlem av kyrkjekomite nr 1, 1865-66 av kyrkjekomiteen og frå 1868 til -74 sekretær i justiskomite nr 2. 1875-76 medlem av justiskomiteen og 1877-80 medlem av valkomiteen og av gasje- og pensjonskomiteen. Ueland var medlem av Lagtinget 1871-73 og sekretær i same 1874-79. Han var visesekretær i Lagtinget i 1880 fram til 23. februar. Grunna sjukdom vart han då permittert, og møtte ikkje sidan på Stortinget, endå om han var vald for sesjonane 1880-82.
Han døydde på garden sin i Heskestad i 1888.
Sweet and Lovely
Fleire innspelingar frå 1931 gjekk inn på salslistene:
1001 egg
1001 egg er ei eggsamling med kunstferdige og ekte egg som blei til i samband med 100-årsjubiléet til Norsk Folkemuseum i 1994.
Sde Warburg
Sde Warburg (hebraisk skrift שְׂדֵה וַרְבּוּרְג) er ein moshav shitufi i Sentral-Israel i Israel, grunnlagd i 1938 som ei tårn og palisade-busetjing av immigrantar frå Tyskland. Han er ein del av Drom HaSharon regionale kommune og ligg nord for Kfar Saba.
1001 egg
Bakgrunn
Tårnseilerne tok på seg å laga eit familiearrangement med form av aktivitetar og ei utstilling til påske i hovudbygningen på Norsk Folkemuseum, med påskeegg som tema. Utstillinga sette publikumsrekord ved Norsk Folkemuseum opningsdagen 27. mars 1994. Dei første egga til samlinga blei laga av medlemmer av Tårnseilerne i 1992-1994. Panduro Hobby og Opplysningskontoret for Egg og Fjærkrekjøtt samt butikken Striestuen var sponsorar av utstillinga.
Sde Warburg
Han er kalla opp etter botanikaren og sionistleiaren Otto Warburg.
1001 egg
Publikasjonar
Eggbrosjyrane har vorte trykte i fleire opplag og er det største opplaget nokonsinne frå Opplysningskontorene.
Sde Warburg
Guinness rekordbok
Sde Warburg har rekorden i Guinness rekordbok for verdas største salat, med ei vekt på 10 260 kg. Hendinga fann stad 10. november 2007 og var ein del av 70-årsjubileet til moshaven.
1001 egg
Utstillingskalender
Utstillingane 1001 egg stod utstilt:
Marbäck
Marbäck er ein svensk tettstad i Ulricehamns kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde staden 462 innbyggjarar.
Gudmund Larsson Årvik
Gudmund Larsson Årvik var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Vikebygd i Sveio. Torbjørn Gunnarsson Sandvik var morfar hans.
Årvik var son av ein gardbrukar og tok i si tid over farsgarden. Han levde på garden livet ut. Årvik var stortingsmann frå Søndre Bergenhus amt 1830, 1833 og 1839. På alle stortinga var han medlem av kyrkjekomiteen, i 1830 og 1833 var han også medlem av matrikuleringskomiteen.
Where Are You Now, My Son?
Where Are You Now, My Son? er eit album av Joan Baez, gjeve ut tidleg i 1973. Den eine sida på albumet inneheld innspelingar Baez gjorde under eit amerikansk bombeåtak mot Hanoi jula 1972. Her kan ein høyre stemmene til Barry Romo, Michael Allen og menneskerettsadvoktaten Telford Taylor, som Baez vitja Nord-Vietnam med i 1972.
Den andre sida av albumet inneheld songar skrivne av Baez, Mimi Fariña og Hoyt Axton. Desse vart spelt inn i Nashville i januar 1973.
Margretetorp
Margretetorp er ein tettstad i Ängelholms kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 211 innbyggjarar.
John Barleycorn Must Die
John Barleycorn Must Die er det fjerde studioalbumet til det engelske rockebandet Traffic, gjeve ut i 1970 som Island ILPS 9116 i Storbritannia, United Artists UAS 5504 i USA, og Polydor 2334 013 i Canada. Det markerte eit comeback for bandet etter at dei for ein kort periode var oppløyst, og nådde femteplassen på Billboard 200, den høgaste plasseringa dei oppnådde i USA. Albumet selde til gullplate i USA. I tillegg låg singelen «Empty Pages» åtte veker på Billboard Hot 100, og nådde 74. plassen. Albumet vart òg ein ganske stor suksess i Storbritannia, der det nådde 11. plassen på UK Albums Chart.
Bakgrunn og innhald
Seint i 1968 vart Traffic oppløyst og gitaristen Dave Mason slutta i gruppa for andre gongen før innspelinga av albumet Traffic var ferdig. I 1969 vart Steve Winwood med i supergruppa Blind Faith, medan trommeslagaren og tekstforfattaren Jim Capaldi og blåsaren Chris Wood byrja som studiomusikarar. Wood og Winwood vart òg med i bandet til Blind Faith-trommeslagaren Ginger Baker si gruppe etter Blind Faith, Ginger Baker's Air Force for det første albumet, Ginger Baker's Air Force (1970).
I byrjinga av 1970, etter at Blind Faith vart oppløyst, drog Winwood i studio for å spele inn det første soloalbumet sitt, som opphavleg skulle ha tittelen Mad Shadows. Han spelte inn to songar med produsenten Guy Stevens, «Stranger to Himself» og «Every Mother's Son», men lengta etter likesinna musikarar til å akkompagnere seg. Han inviterte Wood og Capaldi inn i studio og soloalbumet til Winwood utvikla seg til å bli eit nytt album for eit sameint Traffic (utan Dave Mason). Mad Shadows vart tittelen på det andre albumet til Mott the Hoople, som òg var produsert av Guy Stevens.
Dette albumet har påverknad av både jazz og blues, men versjonen av den tradisjonelle, engelske folkevisa «John Barleycorn» synte at dei òg kunne gjere moderne tolkinga av tradisjonell folkemusikk, på liknande vis som dei britiske banda Pentangle og Fairport Convention.
Albumet kom ut på CD i Storbritannia den 1. november 1999, med fem bonusspor, inkludert tre konsertopptak frå Fillmore East i New York City. I USA kom ei ommastra utgåve ut den 27. februar 2001 med to studioopptak som bonusspor.
Steve Winwood hadde oppsyn med utgjevinga av luksusutgåva av albumet den 15. mars 2011, med det originale studioalbumet i ommastra form på eine plata og ei andre plate med bonusmateriale, inkludert fleire opptak frå konserten på Fillmore East og alternative miksar og versjonar av albumspora.
Plateomslag
Den originale plata kom ut med eit design der bakgrunnen på framsida var eit fotografi av sekkestoff. Seinare LP-utgåver hadde berre ein grå bakgrunn. Plateomslaget var tydeleg synleg i ein film av Dario Argento frå 1971, Four Flies on Grey Velvet.
Mottaking
Meldingane for albumet har vore blanda. AllMusic kritiserte vokalen som «påskot for Winwood til å poengtere den uttrykksfulle røysta si i dei lange instrumentale delane», men noterte òg korleis albumet tok jazzrockretninga til bandet forbi rein jamming. Village Voice-kritikaren Robert Christgau sa at utan Mason leid låtskrivinga til Traffic på albumet, og bandet vart avhengig av Windwood sin «energilause, improviserte rock, eller er det visesongbasert jazz?»
Kunstløp under Vinter-OL 1960
Kunstløp under Vinter-OL 1960 vart avvikla i dagane frå 19. til 26. februar i ishallen Blyth Arena i Squaw Valley. 26 kvinner og 18 karar deltok i enkeltløpa, 13 par deltok i parløp. Ingen norske utøvarar var påmeld.
Karar
<br style="clear:both;" />
Parløp
<br style="clear:both;" />
Kongsberg Sølvverk
Kongsberg Sølvverk var eit gruveselskap som kong Christian IV skipa i 1624 for å utnytte sølvførekomstane i Kongsbergområdet, som det var sett i gang gruvedrift på i 1623. Med unntak av somme avbrot, var Kongsberg Sølvverk i gang fram til 1958. Frå 1624 til 1958 produserte dette sølvverket til saman om lag 1350 tonn sølv.
Allisonbreen på Heardøya
Allisonbreen er ein isstraum på vestsida av Heardøya i det sørlege Indiahavet. Allisonbreen flyt frå fjellmassivet Big Ben og ned til sjøen sør for Cape Gazert. Nord for Allisonbreen ligg Vahselbreen, med fronten i South West Bay, mellom Erratic Point og Cape Gazert. Like nord for Vahselbreen ligg Schmidtbreen med enden mellom Mount Drygalski og North West Cornice. Sør for Allisonbreen ligg Abbotsmithbreen, medan Cape Gazert er like vest.
Kongsberg Sølvverk
For å take vare på dei mange spora etter meir enn tre hundre år med gruvedrift, vart gruvenettverket på omtrent 30,6 km​2 freda som kulturmiljø i 2003. Området er rekna for å vere av stor nasjonal og internasjonal verdi.
Allisonbreen på Heardøya
Oppdaging og namngjeving
Allisonbreen vart kalla opp etter Ian Allison, ein glasiolog som utførte glasiologiske undersøkingar i området i 1971 for Australian Antarctic Division i løpet av Den fransk-australasiatiske antarktisekspedisjonen.
Kongsberg Sølvverk
Sølvførekomstane og gruvene
Sølvet i Kongsbergtraktane var knytt til gangar i fjellet som ofte berre var tynne som papir eller med ein tjukkleik på nokre centimeter, i regelen berre tre til ti centimeter, og berre unntaksvis meir enn halvmeteren. Som regel var sølvet å finne der gangane går gjennom såkalla fallband, som er bleike bergartssoner med kismineralar, mest svovelkis. Nemninga fallband skriv seg frå det tyske ordet for bleik eller gusten, fahl.
Dei viktigaste av desse fallbanda låg i dei områda som vart kalla Underberget og Overberget, med Underberget i lågaste høgda over havet og nærast byen Kongsberg, og Overberget høgare og litt vest for byen. På Underberget låg ein rad gruver i fem kilometers lengd, og av desse var Samuel gruve i drift fram til 1935. På Overberget er det fleire gruver over ei lengd på ni kilometer. Mange av gruvene er særs djupe. Dei største er Kongens gruve, med botnen meir enn 1000 meter under overflata, og Gottes Hülfe in der Noth. Det var òg gruveverksemd fleire andre stadar i Kongsbergområdet, som til dømes ved Vinoren og Trollerud og vestover, sør for fjellet Jonsknuten.
Festive Plateau
Festive Plateau er ei isdekt platå over 2200 moh, kring 19 km langt og 5,5 km breitt, like nord for Mount Longhurst i Churchill Mountains i Antarktis. Det vart namngjeve av to medlemmar av gruppa ved Darwinbreen under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58) som var juledag 1957 på platået.
Kongsberg Sølvverk
Drifta
Frå skipinga i 1623 og fram til 1683 vart sølvverket dels drive av staten (kongen) og dels av private. Men frå 1683 var det statleg drift fram til 1805. Statsdrifta byrja som ein oppgangsperiode under inspirasjon av ein dyktig tysk bergmann, Heinrich Schlanbusch, som kongen hadde kalla inn, og det gjekk snøgt attende med verksemda etter at han drog frå sølvverket. I 1731 vart det gjort freistnader på å selje verket, men utan å lukkast, og kongen kalla då inn tyske bergmenn att, mellom andre oberberghauptmann Joachim Andreas Stukenbrock (fødd 1699 i Harz i Tyskland), som mellom anna fekk med bygginga av Kongsberg kyrkje å gjere. I hans tid, og ei tid etterpå, hadde verket ein særs god periode med på det meste til saman 4000 tilsette arbeidarar i 78 gruver og skjerp, og produksjonen på 8,5 tonn sølv i 1771 er høgdepunktet i denne perioden. Men frå 1770 hadde det byrja å gå kjapt nedover med verkets økonomi, og i 1805 vart det gjort vedtak om å leggje det ned.
Men etter at eidsvollsmannen Poul Steenstrup (som seinare vart sølvverksdirektør) sterkt hadde gått inn for å take opp att drifta, gjorde Stortinget vedtak i 1815 om å setje i gang prøvedrift for å granske tilhøva ved å drive stollar inn til dei førekomstane i Overberget som ein kjende til frå før, og drifta kom i gang i 1816. I 1830 var ein kome inn til Kongens gruve og kunne gjere seg nytte av nyoppdaga førekomstar av malm og av betra tilkomst, og verksemda gav godt økonomisk utbytte fram til 1888. Frå då av byrja verksemda å gå med underskot på grunn av stendig lågare prisar på sølv, men underskotet kunne fram til i 1920-åra dekkjast av overskot frå skogsdrifta, som alltid hadde vore ein part av drifta av sølvverket, og dessutan av renter frå eit driftsfond som var skipa i 1865.
Ihor Pavljuk
Ihor Zynovijovytsj Pavljuk er ein ukrainsk forfattar og forskar. Han er vinnar av Folkets Taras Sjevtsjenko-pris, Hryhorij Skovoroda-prisen, den internasjonale litterære Nikolaj Gogol-prisen «Triumph», den engelske PEN-klubben sin pris i 2013, og den sveitsiske kritikarprisen 2021.
Pavljuk har ein doktorsgrad i sosial kommunikasjon.
Kongsberg Sølvverk
Drifta
Gruvene er no stengde for publikum, og opningane delvis mura att. Men somt, mellom anna ei gruve som publikum kan vitje ved å verte med eit gruvetog 2,3 kilometer inn i berget, er omgjort til museum og turistattraksjon under Norsk Bergverksmuseum. Gruva som på denne måten er opa for publikum, ligg i Saggrenda, om lag åtte kilometer frå Kongsberg sentrum.
Kristoffer Teige
Bakgrunn
Kristoffer Teige vart fødd i Teige i Hyllestad, som son av Nikolai C. Teige (f. 10.12.1856 i Skifjord i Hyllestad) og Maargrete J. Teige (f. Bordvik, 28.10.1859). Han var gift med Anna Kristine Teige (f. Myklebust, 1891).
Spelemann
Kristoffer Teige var sjølvlærd, og laga seg fele i 6-årsalderen. Seinare kjøpte han ei hardingfele i Bergen. Han hadde tradisjon frå lokale eldre spelemenn, mellom andre Edvard Brendehaug frå Fjaler kommune.
Teige var spelemann i mange bryllaup, og han har spelt på fleire kappleikar. NRK gjorde lydopptak av Teige på slutten av 1950- og byrjinga av 1960-talet.
Musikalsk ettermæle
Unni Løvlid har brukt materiale etter Kristoffer Teige på plateutgjevinga «So ro liten tull» frå 1999. Også folkemusikkgruppa Bufaste tonar har brukt materiale etter Teige.
Prisar og utmerkingar
I 1967 vart Kristoffer Teige heidra med Kongens Fortenestemedalje i sølv.
Tindeklypa
Tindeklypa er eit fjell med to toppar skild av ei djup kløft. Fjellet ligg 1,5 km nord for Istind, på austsida av Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Det vart fotografert frå lufta av Den tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Den norsk-britisk-svenske antarktisekspedisjonen (NBSAE) (1949–1952), leia av John Schjelderup Giæver og flyfoto av den norske ekspedisjonen (1958–59).
Matan i Israel
Matan (hebraisk skrift מתן, tyder Gåve) er ein fellesbusetnad sentralt i Israel. Han ligg nær Yarhiv og Nirit og høyrer til Drom HaSharon regionale kommune. I 2007 var folketalet 3 300.
Landsbyen vart grunnlagd i 1995 og tok namnet frå Bibelen, meir spesifikt Salomos ordtak 18:16; "Gåver opnar dører og gjev tilgang til dei store."
The Things That I Used to Do
«The Things That I Used to Do» er ein 12-taktsblues-song skriven av Guitar Slim. Innspelinga hans av songen vart gjort i New Orleans og var arrangert og produsert av ein ung Ray Charles. Songen kom ut på Specialty Records i 1953 og vart ein bestseljar året etter. Det var ein av dei største hittane i historia til selskapet og låg inne på rhythm and blues-lista i 42 veker. Songen låg på toppen av lista i seks veker og var den bestseljande R&B-songen det året, og selde meir enn éin million eksemplar.
Sidan Guitar Slim var ein bluesartist, meinte Art Rupe frå Specialty Records, at han berre ville appellere til publikum på landsbygda i Sørstatane, men urbane R&B-stasjonar i nord plukka opp songen, og var medverkande til at han vart ein nasjonal hit. Som følgje av dette vart Guitar Slim ein mykje etterspurt artist og spelte på Apollo Theater.
Komposisjon og innspeling
Arrangementet og pianoakkompagnementet til Charles la vekt på dei religiøse tonane av intens, men filosofisk anger i røysta til songaren, noko som gav songen ei gospelaktig kjensle. Som Fats Domino hadde Guitar Slim ei røyst som høyrdest eldre ut enn dei typiske blues-skrikarane på den tida, og teksten var mindre seksuell.
Ettermæle
Songen vart ein enorm suksess og hadde stor innverknad på rock and roll med å vise svarte artistar kunne appellere til kvite lyttarar og gospelkjensle var eit effektivt verkemiddel. Han har blitt ein standard som følgje av den særeigne gitarspelinga og den stigande og fallande melodien til Guitar Slim. Songen hadde stor innverknad på «den elektrike lyden» i rocken og den elektriske gitaren hadde forvrengde overtonar eit heilt tiår før Jimi Hendrix. Songen er oppført på lista til Rock and Roll Hall of Fame som ein av 500 songar som forma rock and roll. Songen medverka òg til utviklinga av soul.
Bakubukta
Bakubukta er ei naturleg hamn på sørsida av Absjeronhalvøya i Kaspihavet i Aserbajdsjan. Byen Baku ligg langs heile bukta.
Historie
Frå det første hundreåret til 600-talet var Bakubukta tørrlagd og øyane i bukta hang fast med fastlandet. På kart av Klaudios Ptolemaios så vart Baku skildra som langt frå sjøen. Etter 600-talet byrja vassnivået i Kaspihavet å stige fram til 800-talet, og sidan då har Bakubukta eksistert. Store endringar skjedde mot slutten av 1300-talet då vassnivået i Kaspihavet steig med meir enn 10 meter. Mario Sanuto, ein italiensk geografi på 1400-talet skreiv at «Vassnivået i Kaspihavet stig kvart år og dei fleste byane er lagt under vatn.» I følgje geografen Abd ar-Rashid al-Bakuvi i 1403 hadde Kaspihavet lagt det meste av Baku under vatn og vatnet stod nær moskeen. På denne tida nådde vatnet fram til Jomfrutårnet. På denne tida vart Sabayil borg bygd på ei klippe i Bakubukta, totalt lagt under vatn. Dei neste 600 åra stod vassnivået høgt, fram til starten av 1900-talet då det igjen byrja å falle.
Staten har planar om å byggje den største bygningen i verda på ei kunstig øy i bukta, Aserbajdsjantårnet som visstnok skal få ei høgd på 1050 meter.
Didrik Sigbjørnsen
Didrik Sigbjørnsen var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og stortingsmann frå Lund i Rogaland.
Han var son til ein lensmann og gardbrukar i Lund. Sjølv byrja han som skulehaldar i 1799. Tre år seinare, 1802, vart han tillegg kyrkjesongar, ei stilling han hadde til 1859. År 1808 kjøpte han garden Moi i Lund, og dreiv denne. Han kom i 1838 med i det fyrste heradsstyret i Lund, og var ordførar i åtte år. Elles var han forlikskommissær 1816-79 og valmann 1823-44.
Sigbjørnsen var stortingsmann i 1824, 1830, 1833 og 1839. Han var i 1824 medlem av kyrkjekomiteen og om komiteen om innløysinga av riksbanksetlane. I 1830 og 1833 var han medlem av kyrkjekomiteen og komiteen om kjøpstadskatten. Attåt dette kom at han i 1833 var han medlem av valkomiteen. I 1839 var han medlem av tollkomiteen.
Tildelt borgardådsmedaljen i sølv. Han døydde på garden sin i Lund i 1881.
Flenserne
Flenserne eller Flensing Islands er ei gruppe småøyar som ligg 1 nautisk mil vest for Foca Point på vestsida av Signy Island i Sør-Orknøyane. Øyane vart namngjevene på eit kart frå 1912–13 av den norske kvalfangaren Petter Sørlle. Namnet Flenserne vart nytta av mannskapet på RSS «Discovery II» under Discovery Investigations som kartla gruppa i 1933. Flensing er prosessen der ein flår huda og spekket frå kvalar.
Usolje-Sibirskoje
Usolje-Sibirskoje (russisk Усо́лье-Сиби́рское) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg på venstre bredda av elva Angara, rundt 70 km nordvest for Irkutsk.
Han vart grunnlagt i 1669 som landsbyen Usolje. Bystatus fekk han i 1925. I 1940 vart namnet endra til det noverande Usolje-Sibirskoje.
Byen ligg ved den transsibirske jernbanen. Heilt sidan grunnlegginga har den viktigaste næringa i byen vore saltgruvene.
Dyrvik
Dyrvik er ein tettstad på Nordfrøya i Frøya kommune. Tettstaden ligg på austsida av øya, vender ut mot Frohavet. 1425 personar hadde postadresse 7270 Dyrvik i 2020.
Skeise-NM 1996 i firkamp
Noregsmeisterskapen på skeiser 1996 i firkamp for menn vart avvikla helga 20. og 21. februar i på Tromsdalen kunstisbane i Tromsø. Petter Andersen frå Ask Skøyteklub vart norsk meister i firkamp for fyrste og einaste gong.
Dyrvik
Hovudnæringar i Dyrvik er fiskeoppdrett og fiskeindustri, tidlegare var her også sildoljefabrikk.
Skeise-NM 1996 i firkamp
Berre 17 mannlege løparar stilte til start.
NM på skeiser 1996
Dato: 20./21. februar 1996
<br style="clear:both;" />
500 meter
<br style="clear:both;" />
5000 meter
<br style="clear:both;" />
1500 meter
<br style="clear:both;" />
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Austbø i Alstahaug
Austbø er ei grend på nordenden av øya Altra i Alstahaug kommune. Her var i si tid postkontor, 8854 Austbø, tidlegare også telefonstasjon og stoppestad for rutebåtar.
Singen
Singen er ein by og ein kommune med ikring 48 000 ibuarar heilt sør i delstaten Baden-Württemberg i Tyskland. Byen ligg 429 meter over havet. Elva Radolfzeller Aach renn forbi Singen.
Mariannelund
Mariannelund er ein svensk tettstad i Eksjö kommun i Jönköpings län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 1 554 innbyggjarar. Mariannelund ligg cirka 40 kilometer aust for Eksjö.
Singen
Singen er ein industriby. Her er aluminiumsverk, stålverk, næringsmiddelprodusenten Maggi og støypejarnsfabrikanten Fondium.
Spjutkastaren Klaus Tafelmeier og den portugisiske fotballspelaren Cédric Soares er begge fødde i Singen.
Kelly Plateau
Kelly Plateau er ei isdekt platå, kring 28 km langt og frå 2 til 7 km breitt, på austsida av Churchill Mountains mellom den lågare delen av Earthbreen og Flynnbreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser George R. Kelly i U.S. Navy som var øvstkommanderande i U.S. Navy-skvadron VX-6 under Operasjon Deepfreeze 1964.
Meander
Meander eller elvesving er ein spesiell type elvebuktingar som blir danna i elvar på svært svakt hellande underlag. Nemninga meander har opphav i namnet på den sterkt slynga elva Menderes eller Büyük Menderes, antikkens Maiandros (latin: Mæander) i Anatolia i Tyrkia. Denne elva er 450 km lang og munnar ut i Egearhavet.
Meanderar kan danna kroksjøar eller meandersjøar når elveløpet tek ein ny veg og etterlèt ei stille (eit tidlegare elveløp), som blir tetta i eine eller begge endar
Meandersvingingar
Meander skildrar tendensen vatnet har til å renne i spiral når det renn langsamt og uhindra på svakt skrånande underlag. Ei elv som flyt gjennom ein vid dal eller flat snever vil tendere til å følgje og danne ein meanderkurs sidan han lagrar sediment og må svinge utanom desse, og får såleis eit «slangemønster» eller gjentekne boga løp i konvekse og konkave linjer. Eit døme på slike meanderelvar er Mississippielva i USA.
Ein elvemeander blir danna sidan elva flyt raskare på utsida av kanten av ei lita kurve og saktare på innsida av kurva. Avsettingar av sediment skjer på innsida av kurven sidan elva, som flyt sakte, ikkje fraktar sediment, men dyttar dei føre seg. Der elva renn i sand kan han utvikle eit meandermønster. I meanderløpet eroderer elva i yttersvingane og avset materialet i innersvingane. På den måten flyttar elveleiet seg frå side til side i dalbotnen.
Over tid kan slike meandrar føre til at nokre svingar går heilt rundt og møter seg sjølv. Det vil då bli starten på ein ny meander, og dessutan vil det tidlegare elveløpet tette seg til og danne ein c-forma innsjø - kalla ein meandersjø eller ein kroksjø. Slike kroksjøar kan vere knytte til elva gjennom eit smalt tilløp i den eine enden (Synneren og Juveren i Ringerike kommune og Finna i Lom kommune er døme på slike kroksjøar), men dei kan òg tettast heilt til i begge endar (Lamyra i Ringerike er eit døme på ein slik kroksjø). Spesielt er dette godt synleg i dei øvre løpa til Amazonaselva.
Mange stader i verda vert det bygd demningar og dike for å hindre elvar i å meandrere.
Juupajoki
Juupajoki er ein kommune i landskapet Birkaland i Finland. Kommunen har cirka 1 900 innbyggjarar og eit areal på 274,95 km² der 16,47 km² er vatn. Juupajoki er ein finskspråklig kommune som grensar til kommunane Jämsä, Mänttä-Vilppula, Orivesi og Ruovesi.
Juupajoki har fått sitt parallelle univers av den finske teikneserieteiknaren Tarmo Koivistos fiktive kommune Eipäjoki (der eipä på finsk tyder «neida» og juupa tyder «joda», og joki tyder «elv»). Hos Koivisto går handlinga føre seg i den fiktive kommunen Mämmilä, som har Koivistos heimstad Orivesi som modell. Og der Orivesi har nabokommunen Juupajoki har altså Mämmilä nabokommunen Eipäjoki.