cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yigael Yadin
Tidleg liv og militærkarriere
Yigael Yadin vart no universitetsstudent. I 1947, like før Israel blei erklært sjølvstendig, blei han tilbakekalla til teneste av David Ben-Gurion. Han var leiar for ei rekkje av operasjonane under den israelske sjølvstendekrigen, og hadde ansvar for mange avgjersler i løpet av krigen. I juni 1948 truga han med å trekkja seg i løpet av opprøret blant militærleiarane i Israel på denne tida, av di han blei klaga av Ben-Gurion for å forsøkje «å transformera heile hæren til ein hær for eitt parti» (Mapai).
Yadin blei vald til stabssjef for det israelske forsvaret den 9. november 1949, som følgje av at Yaakov Dori hadde gått av. Yadin tenestegjorde der i 3 år. Han gjekk av den 7. desember 1952 på grunn av ei usemje med visepresidenten og forsvarsministeren David Ben-Gurion om kutt i militærbudsjettet der Yadin meinte at det burde vera ein tredjedel av statsbudsjettet. Då han var 35 år gammal, var han ferdig med militærkarrieren sin for godt.
Arkeologi
Etter at Yadin forlét militæret, vigde han resten av livet sitt til arkeologien. I 1956 fekk han Israelprisen innan jødiske studiar for si doktorgradsavhandling om omsettinga av Dødehavsrullane. Som arkeolog var han med på nokre av dei viktigaste utgravingane i regionen, blant anna i Qumran-holene, Masada, Hazor og Tel Megiddo. Han meinte sjølv høgdepunktet i hans karriere var Salomonsportane ved Tel Gezer. Han blei stundom tvungen til å handtera tjuveri av viktige gjenstandar; nokre gonger var det politiske og militære frontfigurar som hadde stole. Ved eitt tilfelle, der tjuveria truleg hadde blitt gjort av den namngjetne einøygde generalen Moshe Dayan, sa Yadin: «Eg veit kven som har gjort dette. Eg skal ikkje seia kven det er, men viss eg finn han, skal eg dra ut det andre auget hans også.»
Til og med som arkeolog forlét Yadin aldri det offentlege livet. På slutten av Seksdagarskrigen tenestegjorde han som militær rådgjevar til statsministeren Lev Eshkol, og i den følgjande Yom Kippur-krigen var han medlem av Agranat-kommisjonen der han etterforska handlingane som førte til krigen.
Bokstavrekning
Bokstavrekning er rekning med bokstavar og er ein del av algebraen. I dei tidlegaste matematiske tekstane vart alle metodar framstilt gjennom numeriske døme. Dei stadig meir kompliserte problema og behovet for å formulere generelle reglar førte til at ein nytta bokstavar for kjende og ukjende storleikar. Denne utviklinga skjedde gradvis, men den franske matematikaren François Viète (1540–1603) var ein av dei førte som nytta bokstavrekning systematisk. René Descartes innførte det no vanlege prinsippet ved å føre opp dei ukjende storleikane med bokstavar får slutten av alfabtet, x, y, z, og dei kjende storleikane med dei første bokstavane, a, b, c.
Yigael Yadin
Politisk karriere
I valet i 1977, som forvandla Israels politiske landskap, gjorde det nye partiet Dash eit iaugefallande godt val. Dei vann 15 av 120 plassar i Knesset. Som følgje av valet var Likuds leiar, Menachem Begin i utgangspunktet i stand til å danna ein koalisjon utan Dash (eller parti lengre til venstre), noko som betydeleg ville dempa Dash si makt. Dash blei med i koalisjonen nokre månader seinare. Som ny visestatsminister, spela Yadin ei sentral rolle i politiske hendingar, spesielt med kontaktane i Egypt, som til slutt førte til Camp David-avtalen og fredsavtalen mellom Israel og nabolanda. Likevel blei Dash ein fiasko, og partiet delte seg opp i fleire fraksjonar. Yadin blei med i Den demokratiske rørsla, men også denne blei splitta, og Yadin blei sitjande som ein sjølvstendig parlamentsmedlem resten av presidentperioden. Under eit regjeringsmøte i mai 1981 klaga visestatsministeren på stabssjefen Rafael Eitan for å «lyga til regjeringa», og fortalte til statsministeren at «Du har mista kontrollen over forsvaret». Yadin trekt seg tilbake frå politikken i 1981.
Privatliv
Yadin var gift med Carmela (jentenamn: Ruppin) som jobba med han under heile karrieren ved å redigera bøkene hans og omsetja dei. Dei fekk to døtrer saman: Orly og Littal. Yadin døydde i 1984 og blei gravlagt i militærgravlunda i Herzlfjellet i Jerusalem. Den israelske skodespelaren Yossi Yadin var bror hans.
I 2005 blei Yadin utnemnd til ein av dei 165 største israelarane opp gjennom tidene. I ei undersøking gjort av den israelske nyheitsnettstaden Ynet, blei han stemd på av ålmenta i Israel som ein av dei 200 største israelarane.
Verk
Dette er eit utval av verka til Yigael Yadin, med engelske titlar. Yigael Yadin publiserte også mange forskningsartiklar og gamle tekstforklaringar for Det hebraiske universitetet i Jerusalem.
Sandsvær
Sandsvær er eit tidlegare prestegjeld og ein tidlegare kommune i Buskerud. Sandsvær kommune vart oppretta i 1837 og delt i 1908 i to kommunar, Ytre Sandsvær og Øvre Sandsvær. Begge desse kommunane vart frå 1964 slegne saman med Kongsberg kommune til ei ny kommune. Sandsvær prestegjeld var delt fire sokn, høvesvis Efteløt, Komnes, Tuft og Hedenstad. Folketalet i 1950 var 5 291.
De Havenbreen
De Havenbreen er ein brei isbre som flyt i sørvesthjørnet av Porpoise Bay. Han vart skissert av G.D. Blodgett (1955) frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47), og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Edmund H. De Haven, kaptein på sluppen «Vincennes» under US Exploring Expedition (1838–42) under løytnant Charles Wilkes.
Fylkesveg 102 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 102 i Møre og Romsdal går mellom Vaksvik og Sportskapellet i Ørskog kommune. Vegen er 4,2 km lang.
Mladen Božović
Mladen Božović er ein montenegrinsk fotballspelar som har spela for Videoton i den ungarske fotballigaen, og for det montenegrinske landslaget.
Božović vart seriemeister i Serbia med Partizan i 2007/08, 2008/09 og 2009/10. I 2008/09 og 2009/10 var han førstevalet i mål, medan han i 2007/08-sesongen spelte 10 seriekampar. I tida si i Partizan sette han serbisk rekord i minutt spelt utan å sleppa inn mål, 916 minutt.
Stykkgods
Stykkgods er last som vert frakta i einingar som kan handterast av kran eller køyretøy. Stykkgodset vil typisk vera i fat, store sekker eller på pallar. Slik frakt skjer for det meste med stykkgodsskip, jarnbane eller lastebil.
Stykkgods skil seg frå partilast ved at det som regel har mindre einingsvekt og volum. Som oftast verta stykkgodset fordelt i standardiserte, større einingar på terminalar før utsending frå ein region og desse einingane kan omfordelast undervegs, før dei til slutt vert distribuert frå ein terminal.
Tanums skipreide
Tanums (Tuneim) skipreide var ei skipreide i nordre delen av Båhuslen, tidlegast kjend under namnet Luderlag. Ho femna om soknene Tanum og Lur, som i dag utgjer dei sentrale områda av Tanums kommun.
Då heile Båhuslen vart svensk territorium etter freden i Roskilde i 1658 vart skipreidene i landskapet innlemma i den svenske heradsordninga, og Tanums skipreide vart omskipa til Tanums härad.
Engelbrecht Finne
Engelbrecht Finne var ein norsk byfut og stortingsmann, fødd på Hisøy i Aust-Agder.
Finne var son til ein sorenskrivar. Sjølv gjekk han på Frederiksberg skole i København, uteksaminert 1806, og vart cand.jur. i Christiania i 1815. Deretter arbeidde han som fullmektig hos faren, som var sorenskrivar i Nedenes. Frå 1824 var Finne i fleire år fungerande sorenskrivar i Nedenes, mellom anna då det vart forhandla om å dele Nedenes sorenskriveri. Frå 1835 til 1860 var Finne byfut og byskrivar i Risør.
Han døydde ugift i Risør i 1867.
Bonaventura Cavalieri
Francesco Bonaventura Cavalieri var ein italiensk matematikar.
Han gjekk inn i Jesuittordenen og vart i 1629 utnemnd til professor i Bologna. Verket hans Geometria indivisibilium continuorum frå 1635 er ein forløpar til differensial- og integralrekninga. Her innfører han «udelelege element» og nyttar dei til utrekning av areal og volum.
Det cavalieriske prinsippet er ein metode for å rekne ut rominnhaldet i lekamar.
Saxdalen
Saxdalen er ein svensk tettstad i Ludvika kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 615 innbyggjarar. Saxdalen ligg cirka femten kilometer vest for Ludvika.
Leopoldo Luque
Leopoldo Jacinto Luque ( var ein argentinsk fotballspelar frå Santa Fe som vart verdsmeister i 1978 med Argentinas landslag. Han var angrepsspelar.
Luque var innom ti ulike fotballklubbar i heimlandet og Brasil. Han var framom alt knytt til River Plate, ein klubb han spelte for i tida 1975-80. Han vart nasjonal serimeister med klubben i 1975 og 1980.
Frå landslagsdebuten i 1975 deltok i 44 landskampar fram til 1981. I alt skåra han 22 landslagsmål. Fire av måla kom under verdsmeisterskapen på heimebane i 1978. Argentina sigra i finalen mot Nederland med 3 mot 1.
Xinhairevolusjonen
Xinhairevolusjonen eller Hsinhairevolusjonen (kinesisk skrift 辛亥革命; pinyin Xīnhài Gémìng) var eit opprør som styrta Qing-dynastiet i Kina i 1911. Det har namn etter det kinesiske året xinhai ('metall-gris') det fann stad i. Revolusjonen innvarsla opprettinga av Republikken Kina.
Opprøret braut ut den 10. oktober 1911 i Wuchang, hovudstaden i den sentrale Hubei-provinsen. Leidd av Li Yuanhong tok opprørarane kontroll over arsenalet i Hanyang og massakrerte den svake garnisonen med mandsjuiske Qing-styrkar. Opprøret spreidde seg raskt til dei større byer i Hubei og Hunan. Det spreidde seg gjennom sørkinesiske provinsar og lét seg ikkje stoppa. Etter ei tid hadde 15 provinsar erklært sjølvstende frå Qing-styret.
Opprøret kulminerte med at Xuantong-keisaren (betre kjend som Puyi) abdiserte den 12. februar 1912, etter langtrekte forhandlingar mellom rivaliserande keisarlege og republikanske styre basert i høvesvis Beijing og Nanjing. Revolusjonen gjekk over i ein strid om det framtidige styresettet til Kina. To kortvarige gjeninnføringar av monarkiet følgde før det republikanske styret blei endeleg innført.
I Taiwan og blant mange utanlandskinesarar blir Xinhairevolusjonen feira på Dobbel-ti-dagen, 10. oktober.
Sorcerer av Tangerine Dream
Sorcerer er det niande albumet og det første filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. Det inneheld musikk for filmen Sorcerer. Det nådde 25. plassen på den britiske albumlista og vart det tredje mest selde albumet til bandet i Storbritannia.
Bakgrunn
Etter ein europeisk turné i 1976 byrja Tangerine Dream å arbeide på musikk for William Friedkin, regissøren av The French Connection og Eksorsisten. Sorcerer var ei nyinnspeling av Clouzot sin The Wages of Fear frå 1953 om ein risikabel lastebiltransport. William Friedkin hadde ønskt å lage ein film kring kva musikk Tangerine Dream kunne klare å skape.
Chris Franke fortalte: «William Friedkin hadde høyrt musikken vår i Los Angeles. Han ringe oss og sa han likte det, at det var nyskapande og nytt, og at han ønskte å lage ein film med det. Han var interessert i å ha musikken spelt for skodespelarane på settet. Me kjende oss særs sjølvstendig frå alt dette sidan musikken vart skapt av oss i eit rom i Berlin, med ein åttesporsopptakar og eit manus.»
Vette skipreide
Vette (Vetta) skipreide var den nordlegaste av skipreidene i Båhuslen. Ho femna om soknene Skee, Tjärnö, Hogdal, Näsinge og Lommeland, det vil seie noverande Strömstads kommun.
Då heile Båhuslen vart svensk territorium etter freden i Roskilde i 1658 vart skipreidene i landskapet innlemma i den svenske heradsordninga, og Vette skipreide vart omskipa til Vette härad.
Willie «Big Eyes» Smith
Willie Lee «Big Eyes» Smith var ein Grammy-vinnande amerikansk bluessongar, munnspelspelar og trommeslagar. Han var best kjend for periodane han spelte i bandet til Muddy Waters i byrjinga av 1960-åra.
Saxtorpsskogen
Saxtorpsskogen er ein tettstad i Landskrona- og Kävlinge kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 729 innbyggjarar hvorav 552 i Landskrona kommune. Saxtorpsskogen ligg cirka 7 kilometer sør for Landskrona.
Salilah
Salilah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Impregnering
Impregnering er ein behandlingsprosess for å gjera ulike materiale (til dømes trevirke og tekstilar) motstandsdyktige mot vatn og fukt. Det finst ulike metodar for å gjera dette.
Ein impregnerer treverk slik at dei ikkje skal trekka vatn, og dermed føra til rote.
Tidlegare brukte ein CCA-impregnering på treverk i Noreg, men dette er no forbode. I eldre tid brukte ein tjøre til å impregnera mellom anna båtar. Kreosot blir mellom anna brukt til jernbanesviller og telefonstolpar.
Tekstilar
Ein kan impregnera klede og sko, då ved å påføra kjemikalium som gjer dei vasstette. Det er også vanleg å impregnera telt og segl. I særs gammal tid brukte ein barking med garvesyre frå bork på segl og tauverk.
CCA-impregnering
CCA-impregnering er ein type impregnering for treverk.
Impregneringa er forboden i Noreg, men blei tidlegare brukt i utstrekt grad til trykkimpregnering av treverk. Teknikken omfattar tildels store mengder giftige tungmetall, som kopar (Cu), krom (Cr) og arsen (As), som har gjeve namnet CCA. Tre som er CCA-impregnert eller impregnert med kreosot blir klassifisert som farleg avfall, og blir levert inn på eigne avfallsmottak.
Wim Suurbier
Wilhelmus Lourens Johannes Suurbier, kjend som Wim Suurbier, var ein nederlandsk fotballspelar frå Eindhoven. Han var med om å vinne europacupen tre gongar og vart seriemeister sju gongar med Ajax Amsterdam. Med Nederland sitt landslag vann hann to VM-sølv og ein EM-bronse. Høgrebacken Suurbier var både kjapp og uthaldande.
Klubbspel
Suurbier debuterte på Ajax sitt fyrstelag då han var 19 år og spelte for klubben i 13 år til 1977. Han spelte fast på det historiske Ajax-laget som stod for den epokegjerande total-fotballen frå kring 1970. Sentralt i dette mannskapet, som vann europacupen for serievinnarar tre år i rad, stod Johan Cruijff. Etter 1977 vandra Suurbier frå klubb til klubb utanlands; Vest-Tyskland, Frankrike, USA og heimlandet.
Landslagsspel
Frå 1966 til 1978 deltok Suurbier i 60 landskampar og skåra 3 landslagsmål for Nederland. Han spelte heile VM-finalen 1974 mot Vest-Tyskland, i 1978 kom han på bana som innbytar i VM-finalen mot Argentina. Begge finalane enda med tap for Nederland. I EM i fotball 1976 vann Suurbier og Nederland med 3-2 over Jugoslavia i bronsefinalen.
Dibblebreen
Dibblebreen er ein markant kanalbre som flyt frå innlandsisen og endar i ei kjend tunge ved austsida av Davis Bay. Han vart skissert frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47), og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Jonas Dibble, skipssnikkar på sluppen «Peacock» av US Exploring Expedition (1838–42) under Charles Wilkes. Dibble skal ha forlate sjukesenga si og arbeidd 24 timar utan pause med andre snikkarar for å reparere eit øydelagd ror på «Peacock», då skipet vart delvis knust i ei isbukt ved 151°19′E og tvungen til å segle nordover.
Olympia i Hellas
Olympia i antikken
[[Fil:Plan_Olympia_sanctuary-en.svg|mini| Kartplan over staden
1. Nordvestlege Propylon, 2. Prytaneion, 3. Filippeion, 4. Tempelet til Hera, 5. Pelopion, 6. Nymfeum til Herodes Atticus, 7. Metroon, 8. Skattekammera, 9. Krypt (bogegang til stadium), 10. Stadium, 11. Ekko-stoa, 12. Bygning for Ptolemaios II Filadelfos og Arsinoe II, 13. Hestia stoa, 14. Hellenistisk bygning, 15. Zevstempelet, 16. Altar for Zeus, 17. Eks-voto til akhaiarane, 18. Eks-voto til Mikythos, 19. Athene Nike av Paionios, 20. Gymnasion, 21. Palaestra, 22. Theokoleon, 23. Heroon, 24. Feidias' verkstad og tidligkristen basilika, 25. Bada til Kladeos, 26. Greske bad, 27. og 28. hospits , 29. Leonidaion, 30. Sørlege bad 31. Bouleuterion, 32. Sørlege stoa, 33. Neros villa. Skattekammera. I. Sikyon, II. Siracusa, III. Epidamnos(?), IV. Bysants(?), V. Sybaris(?), VI. Kyrene(?), VII. Ikkje identifisert, VIII. Altar(?), IX. Selinunt, X. Metapontum, XI. Megara, XII. Gela. ]]
Olympia ligg i den breie dalen til ganske vesle elva Alfeiós i den vestlege delen av den store halvøya Peloponnes, i dag rundt 18 km unna Det joniske havet, men i antikken låg kysten kanskje berre halvparten så langt unna. Namnet Altis var avleidd frå ei forvansking av det eliske ordet som hadde tydinga «lund» sidan området var skogkledt med særleg oliven- og plantantre. Altis, som heilagdommen opphavleg heitte, var eit uregelmessig firkanta område på meir enn 183 meter på kvar side og med ein mur rundt, bortsett frå i nord der det var avgrensa av Kronionfjellet.
Ifølgje med den greske geografen Pausanias på 100-talet e.Kr. var det over 70 tempel til saman, dedikert til mange ulike guddomar. I kontrast til Delfi, ein annan viktig fellesgresk helligdom, der det var ei tilsvarande stor samling av monument som stod tett i tett innanfor grensene av temenos, tempelområdet, strekte Olympia seg utover grensemuren, særskilt i områda som var vigd gudane.
Heilagdommen bestod av eit noko uordna opplegg av ulike bygningar der dei viktigaste var tempelet til Hera (Heraion), tempelet til Zevs, Pelopion (ein struktur som omfatta statuen til Pelops) og området for det store alteret for Zevs der dei fremste ofringane blei utførte. Det var framleis ein god del opne eller skogkledde område innanfor heilagdommen.
Nord for heilagdommen låg Prytaneion (bustader for prestar og styresmakter) og Filippeion (sirkelrundt minnesmerke for familien til Filip av Makedonia), i tillegg til ei rekkje skattekammer for ulike greske bystatar. Metroon (hus tileigna modergudinnene) låg sør for desse skattekammera med Ekko-stoa i aust. Sør for heilagdommen var Sørlege Stoa og Bouleuterion (administrasjonen) der vestsida husa Palaestra (ein del av Gymnasion), verkstaden for den store skulptøren Feidias, Gymnasion og Leonidaion (bustadene til atletane). Hippodromen og det seinare stadiumet låg mot aust.
Olympia var òg kjend for den gigantiske statuen av Zevs i kryselefantin (elfenbein og gull på ei ramme av taumar) som var kultbiletet i hans tempel, skulptert av Feidias. Statuen var rekna som eit av dei sju underverka av Antipatros frå Sidon. Svært nær Zevstempelet som huste statuen hans låg verkstaden til Feidias, som blei graven ut på 1950-talet. Dei antikke ruinane er nord for elva Alpheios og sør for Kronosfjellet (som har namn etter den greske guddomen Kronos). Kladeos, ein elvegud i gresk mytologi, er òg namnet på ei bielv til Alpheios som flyt rundt området.
Forhistorie
Ein går ut frå at staden har vore folkesett sidan minst 1500 f.Kr. Det utvikla seg ein Zevs-kult her rundt 1000 f.Kr. Det kan vera slik i staden at det berre var ein heilagdom frå 800- eller 700-talet, men dette er blitt verande eit ope spørsmål. Det er indikasjonar på at leivningar av mat og brennoffer kan daterast attende til 900-talet f.Kr. og såleis visa til ei lang historie med religiøs aktivitet ved staden. Ein har derimot ikkje kunne påvisa bygningar frå denne eldste epoken med bruk av staden.
Arkaisk tid
Dei eldste greske festivalane var dei ved Olympia, som var vigde Zevs, og Delfi, vigde Apollon, med den heilage øya Delos vigd Apollon på tredjeplass. Alle stadane var nøytralr og langt unna tunge dei politiske sentera, slik at medlemmane av den rike eliten kunne møtast som likeverdige. Seint på 400-talet f.Kr. rekna Hippas frå Elis ut datoen for dei første olympiske leikene og kom fram til 776, men arkeologiske undersøkingar har tyda på ein dato nærare 700. Hippas sin dato blei uansett byrjinga på det olympiske dateringssystemet, og faktisk òg ein måte å datera alle viktige hendingar.
Det blei gjort viktige endringar ved staden rundt 700 f.Kr., inkludert utjamning av marka og graving av nye brønnar. Staden var framleis av mindre tyding og hadde berre lokal deltaking. Makta til Elis makt minska og heilagdommen kom i 676 f.Kr. under kontrollen til byen Pisa, som i antikk tid var hovudstaden for eit område kalla Pisatis som Olympia fall inn under. Pisatarane organiserte leikene fram til slutten av 600-talet f.Kr.
Gradvis i løpet av 600-talet voks festivalen og trekte til seg deltakarar først frå resten av Peloponnes, og deretter gradvis frå heile Hellas. Han heldt fram i ei form til på slutten av 300-talet e.Kr. då det kom deltakarar frå heile verda rundt Middelhavet. Ein byrja bygga kultbygningar og monument på slutten av 600-talet f.Kr. saman med det første stadionet. Til samanlikning var det orakelverksemd ved Delfi på 700-talet f.Kr., men festivalen kjend som pytia blei truleg skipa rundt 650 f.Kr. Sidan Delfi var heilag for Apollon fremja festivalen i byrjinga musikalsk tevling, men etter endringane til Amfiktyoni på 500-talet f.Kr. blei det òg atletiske tevlingar som i Olympia.
Klassisk tid
Den klassiske perioden, mellom 400- og 300-talet f.Kr., var ein gullalder for Olympia. Det blei reist ei brei rekkje av nye religiøse og sekulære bygningar. Zevstempelet blei bygd på midten av 400-talet f.Kr. Storleiken, skalaen og utsmykkinga til dette temeplet overgjekk alt anna som tidlegare var bygd på staden. Fleire sportsarenaer, mellom dei den endelege utgåva av stadium, og ein hippodrom for kappkøyring med hestedregne stridsvogner blei også bygd. Prytaneion, bygningen der prestane og øvrigheitspersonene budde, blei bygd på den nordvestlege sida av staden i 470 f.Kr. Det blei bygd eit bad her på midten av 400-talet f.Kr.
I sein klassisk tid blei det reist fleire strukturar til Olympia. Metroon, eit tempel vigd til ei modergudinne, blei bygd i nærleiken av skattekammera ein gong rundt 400 f.Kr. Reisinga av Ekko-stoa (grunna den akustiske funksjonen av bygget) fann stad rundt 350 f.Kr., skilt frå heilagdommen frå området med leikene og stadium. Sør-stoa blei bygd, som nemninga indikerer, i den sørlege enden av heilagdommen på omtrent same tid.
Olympia og Delfi grunnla dei første atletiske tevlingane, men det fanst òg andre. På byrjinga av 500-talet f.Kr. blei dei nemeiske leikane haldne ved Nemea. Også dei var vigde Zevs, og utvikla seg til same storleik som dei i Olympia. Dei isthmiske leikan i nærleiken av Korint var vigde Poseidon; og Panathenaia, dei panatenske leikane ved Aten var vigde Atene. Faktisk hadde kvar einaste gresk by (polis) av ein viss storleik sitt eige gymnasion (bokstaveleg ein stad for å trena naken) med ein brytebane der mennene og gutane frå eliten kunne trena. Dei fire store festivalane, bortsett frå Panathenaia som var for nært og tett forbunde med Aten til å vera nøytral, var koordinerte med kvarandre. I ein fireårsperiode blei det halde olympiske leikar i Olympia i august og september det første året, ved Delfi i august og september det tredje året, ved Nemea i juli det andre og fjerde året, og ved Korint i april det andre og fjerde året. Pytia blei rekna som det mest prestisjefylte etter Olympia, men med tida voks Isthmia til å bli leikane som hadde størst deltaking.
Hellenistisk tid
Mot slutten av 300-talet blei Filippeion, som bestod av statuar av familien til kong Filip II av Makedonia, bygd ut. Med her var Filip II sjølv, sonen hans Aleksander, kona hans Olympias, faren Amyntas III og mora Eurydike I. Rundt 300 f.Kr. blei den største bygningen på staden, Leonidaion, bygd for å husa viktige gjester. Etterkvart som leikane blei viktigare blei det reist fleire atletiske bygningar, som Palaestra for brytarar på 200-talet f.Kr., Gymnasion på 100-talet og badehus ein gong rundt 300 f.Kr. I 200 f.Kr. blei det reist ein kvelva bogegang knytt til inngangen ved stadiumet til heilagdommen.
Atletane som tevla viste at dei heva seg over pengepremiar ved at dei mottok ein hovudkrans framfor ei meir verdsleg løn. Ved Olympia mottok sigersherrane ein krans av oliven, og ved Delfi mottok dei ein av laurbær. Ved Nemea brukte ein villselleri og ved Korint anten furu eller selleri (til ulike tider). Vinnaren blei derimot teken imot som helt i heimbyen sin der han kunne få dekka mat resten av livet av bystaten, eller få visse typar skattelette. Sigeren kunne òg medføra at ein fekk ei politisk stilling eller militær kommando. Sjølv dei som kom på andre eller tredje kunne motta olivenolje i kostbare krukker. I tillegg kunne visse særmerkte sigersherrar bli feira med statuar og prisa i dikt av Pindaros og Bakkhylides og såleis oppnå evig ry.
Romersk tid
I romersk tid blei leikane opna opp for deltaking for alle romerske borgarar. Det blei sett i verk eit program for nye bygningar og omfattande utbetringar av dei som allereie var, som Zevstempelet. I år 150 e.Kr. blei Nymfeum (eller Exedra) reist. I år 100 erstatta nye romerske bad dei tidlegare greske, og det blei bygd ein akvedukt i år 160.
På 200-talet blei staden kraftig skadd av ei rekkje jordskjelv. Invaderande folk i år 267 førte til at sentrum av staden blei befesta med materiale henta frå monumenta. Trass i øydeleggingane fortsette ein å halda den olympiske samlinga her fram til den siste olympiaden i år 393. Etter dette blei hendinga forboden av den kristne keisaren Theodosius I. Zevstempelet skal ha blitt øydelagt rundt 426, under heidenforfølgingane i Seinromarriket, etter eit edikt Theodosius II. Verkstaden til Feidias blei gjort om til ein basilika, og staden byrja husa ein kristen felleskap. Etter fleire flaumar blei busetnaden fullstendig fråflytta tidleg på 600-talet.
Moderne Olympia
Den olympiske flamma til dei moderne olympiske leikane blir tend ved refleksjon av sollys i ein parabolisk spegel framfor tempelet til Hera og deretter frakta med ein fakkel til den staden der leikane vert arrangert. Då dei moderne olympiske leikene kom til Athen i 2004, blei tevlingane i kulestøyt haldne ved den restaurerte stadiumen ved Olympia. Det var første gong på 1619 år at det blei halde olympiske tevlingar i Olympia.
Byen har ein togstasjon og er den austlegaste endestasjonen til toglinja Olympia-Pyrgos (Ilia). Togstasjonen ligg rundt 300 meter austom sentrum i byen. Byen er knytt til riksvegen GR-74. Det blei opna ein ny veg vart opna på 1980-talet, og neste strekninga nord og nordaust til Olympia opna i 2005. Avstanden frå Pyrgos er 20 km, og byen ligg rundt 50 km sørvest for Lampeia, vest for Tripoli og Arkadia, 4 km nord for Krestena og nord for Kyparissia og Messenia. Motorvegen passerer nord for dei antikke ruinane. Eit reguleringsmagasin ligg 2 km sørvest ved ei oppdemming av elva Alfeios. Området er generelt prega av berg og fjell og det meste av området innanfor Olympia er skog.
Panagiotis Kondylis, ein av dei mest framståande moderne greske tenkjarane og filosofane, blei fødd og voks opp i Olympia. Då Pierre de Coubertin, grunnleggjaren av den internasjonale olympiske komiteen, døydde i 1937, blei det reist eit moment for han ved antikke Olympia. I ei etterlikning av den greske patrioten og filantropen Evangelos Zappas, som ein gravla hovudet til under ein statue framfor Zappeion, blei hjartet til Coubertin gravlagd ved monumentet.
Kommunen
Kommunen Antikke Olymbía (gresk Αρχαία Ολυμπία, Arkhéa Olymbía) blei oppretta i 2011 ved reforma for lokalstyre ved så slå saman fire tidlegare kommunar, som då blei kommunaleiningar:
Kommunen dekkjer eit areal på 545,121 km², kommunaleininga er 178,944 km².
Venskapsbyar
Olympia har følgjande venskapsbyar:
Ashdod
Ashdod (hebraisk skrift אַשְׁדּוֹד; arabisk اشدود, إسدود Isdud) er den femte største byen i Israel, i Det sørlege distriktet ved kysten av Middelhavet, 32 km sør for Tel Aviv, 20 km nord for Ashkelon og 53 km vest for Jerusalem. Ashdod er eit viktig industrisenter i regionen. Hamna i Ashdod er den største hamna i ISrael, og tar i mot 60% av importerte varer i landet.
Den første dokumenterte busetnaden i Ashdod går attende til kanaanittisk kultur på 1600-talet fvt., noko som gjer han til ein av dei eldste byane i verda. Ashdod er nemnt 13 gonger i Bibelen. Gjennom historia har byen vore busett av filistrane, israelittane, bysantinarane, krossfararar og arabarar.
Den moderne Ashdod vart grunnlagd i 1956 på sandåsane nær den eldgamle byen, og fekk bystatus i 1968. Landareal dekkjer kring 60 kvadratkilometer. Han er ein planlagd by og vart utvida følgje ein utviklingsplan, som forenkla trafikken og hindra luftforrureining i bustadområde, trass i folkevekst. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå hadde Ashdod eit folketal på 240 400 ved byrjinga av 2013, den sjette største byen i Israel, og eit areal på 47 kvadratkilometer.
Antikken
Staden der Ashdod ligg var i bronsealderen og jernalderen på ei høgd like sør for den moderne byen. Han vart utgraven av arkeologar i ni omgangar mellom 1962 og 1972.
Busetjinga i Ashdod er datert frå eldre steinalder. Ashdod er nemnt i dokument skrivne på ugarittisk, eit språk nytta i Kanaan. Mot slutten av 1200-talet fvt. erobra og øydela havfolka Ashdod. I byrjinga av 1100-talet fvt., styrte filistrane, som ein meiner har høyrt til havfolka, byen. Under regjeringstida deira blømde byen og vart eit medlem av det filistinske pentapolis, som omfatta Ashkelon, Ekron, Gath og Gaza i tillegg til Ashdod.
I 950 fvt. vart Ashdod øydelagd under erobringa til farao Siamun av regionen. Byen vart ikkje bygd opp att før minst 815 fvt. Kring 715 fvt. vart han erobra av Sargon II, som øydela byen og sende innbyggjarane i eksil, inkludert somme jødar som sidan slo seg ned i Media og Elam. Asdûdu leia opprøret til filistrane, judearane, edomittane og moabittane mot Assyria etter kong Akhimeti vart driven bort. Han vart sett inn av Sargon i staden for broren hans, Azuri. Gath (Gimtu) høyrte til kongedømet to the kingdom of Ashdod at that time. Ei assyrisk general, Tartan, fekk kontroll over Ashdod i 711, og tvang «tronranarane» Yamani på flukt. Mitinti var konge kring tida til Sennacherib, og Akhimilki i regjeringstida til Esarhaddon. Psamtik I av Egypt skal ha kringsett den store byen Azotus i 29 år (Herodotus, ii. 157). Bibelen referer til restane av Ashdod (Jeremia 25:20) og er tolka som indikasjonar om denne hendinga.
Byen gjekk på eit nytt nederlag i 605 fvt., då Nebudkanesar erobra han. I 539 fvt. vart byen bygd opp att persarane, men vart erobra i krigane til Aleksander den store.(Nehemja 13:23)
I Nehemja verka ashdodittane å representere heile nasjonen til filistrane på 500-talet fvt., Ashdod-målet (som den yngre generasjonen av jødar tar til seg) var berre ein dialekt av målet til filistinarane. Hugo Winckler forklarar bruken av namnet ved at Ashdod var den byen til filistinarane som låg nærast Jerusalem.
Bibelreferansar
Då Josva erobra det lovde landet vart Ashdod tildelt Juda-stamma (Josvas bok 15:46).
I følgje Bibelen vart Ashdod på 900-talet fvt., i lag med heile kongedømet til filistrane, eit verneområde for Kongedømet Israel, kontrollert av kong David.
Kong Uzziah av Juda erobra Ashdod etter 815 fvt. og dette er nemnt i 2. Krønikebok (26:6) og i Sakarja (9:6), som talar om dei falske jødane. I Jesaja (20:1) vart ein assyrisk general kalla Tartan, send av Sargon, og fekk kontroll over Ashdod i 711.
I Nehemja (13:23–24), kring 400-talet fvt., skal innbyggjarar frå Jerusalem ha gifta seg med kvinner frå Ashdod, og halvparten av borna frå desse ekteskapa kunne visstnok ikkje forstå hebraisk. I staden talte dei «språket frå Ashdod».
I Apostelgjerningane (8:40) i det første hundreåret, vert Azotus (det hellenistiske namnet på Ashdod) som ein stad der evangelisten Filip dukka opp att etter han konvertere den etiopiske evnukken til kristendom.
Hellenistisk tid
Byen blømde som Αzotus (Άζωτος) under hellenarane sitt styre, fram til det hashmoneiske opprøret. Under opprøret kom Judas Makkabeus til portane, men erobra ikkje byen. Han etterlet byen til broren Jonathan, som erobra han i 147 fvt. og øydela Dagon-tempelet. I følgje Josefus (Jødiske oldsaker 13:15, bind 4), heldt Alexander Jannæus byen. Pompeius gav byen attende sjølvstendet sitt ved å byggje opp att forsvarsmurane, sjølv om han låg innafor landområdet til Herodes og Salome (Jødiske oldsaker 17:18, bind 9), og Vespasian måtte seinare ta byen med makt.
Trass i at han låg 6 km frå kysten, skildra både Ptolemaios og Josefus byen som ein maritim by. Denne skildringa kjem av at Ashdod kontrollerte ei hamn ved kysten, kalla Azotus Paraliyus, eller Ashdod-Yam (Jødiske oldsaker 13:15, bind 4). Byen var framleis mektig til ut på 600-talet, då ein citadell vart bygd i Azotus Paraliyus som ein skanse mot den bysantinske marinen. Vest for den skogkledde høgda som byen ligg, finst det framleis spor av den gamle hamna Kal'at Al Mina.
Osmansk styre
Seint på 1800-talet vart Isdud skildra som ein landsby spreidd over austsida av ei høgd, dekt med hagar. Ruinane av ein khan stod sørvest for landsbyen. Husa var ein etasjar høgde med murar og innhegningar bygde av adobestein. Det var to vasskjelder: ein dam og ein murbrunn. BEgge var omgjeve av lundar med daddelpalmar og fikentre.
Det britiske mandatet
Under Palestinamandatet hadde Isdud to grunnskular; ein for gutar som opna i 1922, og ein for jenter, som starta i 1942. I midten av 1940-åra hadde guteskulen 371 elevar, medan jenteskulen hadde 74.
Krigen i 1948
Landsbyen Isdud vart okkupert av den egyptiske hæren den 29. mai 1948, og vart den nordlegaste egyptiske stillinga under den arabisk-israelske krigen i 1948. Israelarane klarte ikkje å erobre området, og leid store tap, men Egypt endra strategi undervegs og gjekk frå å vere offensiv til defensiv, og stoppa derfor framrykkinga nordover. Egyptiske og israelske styrkar støytte saman i området rundt landsbyen, og egyptarane klarte ikkje å halde Ad Halom-brua over Lakhishelva. Israelske styrkar kringsette byen under Operasjon Pleshet, og bomba byen frå lufta. I tre netter frå 18. oktober bomba Det israelske luftforsvaret Isdud og fleire andre stader. Egyptarane frykta å bli kringsett og trekte seg attende den 28. oktober 1948 og di fleste av innbyggjarane flykta. Dei 300 som var att vart drivne sørover av Det israelske forsvaret.
Staten Israel
Den moderne byen Ashdod vart grunnlagd i 1956. Den 1. mai 1956, då finansministeren Levi Eshkol godkjende grunnlegginga av byen Ashdod. «Ashdod Company Ltd.», eit dotterselskap til City-Builders Company Ltd., vart oppretta for å byggje byen av Oved Ben-Ami og Philipp Klutznick. Dei første innbyggjarane var 22 familiar frå Marokko, som kom i november 1956, og ei gruppe immigrantar frå Egypt kom sidan til. I juli 1957 gav regjeringa 24 kvadratkilometer, kring 32 km frå Tel Aviv, til Ashdod Company Ltd., for å byggje den moderne byen Ashdod. Bygginga av Eshkol A kraftverk i Ashdod stod ferdig i 1958 og inkludert tre einingar: To einingar på 50 megawatt, og ei eining på 45 megawatt.
Den første lokale kommunestyre vart utpeikt i oktober 1959. Dov Gur vart den første ordføraren på vegner av det israelske innanriksdepartementet. Bygginga av hamna i Ashdod byrja i april 1961. Hamna vart opna i november 1963, og kom først i bruk i november 1965, då det svenske skipet «Wiengelgad» la til der.
Den store veksten i byen byrja i 1991 då store mengder immigrantar frå det tidlegare Sovjetunionen og Etiopia kom til byen, og infrastrukturen byrja å utvikle seg. Frå 1990 til 2001 tok byen i mot meir enn 100 000 nye innbyggjarar, ein vekst på 150 %.
Geografi
Ashdod-Nitzanim sanddyne naturreservat er eit 20 km langt område med sanddyner sør for utkanten av Ashdod.
Klima
Ashdod har eit middelhavsklima med varme somrar, behagelege temperaturar om våren og hausten, og kjølige, regnfulle vintrar. Sidan han ligg ved kysten er luftfukta høg året rundt, og regnet kjem hovudsakleg frå november til mars. Om vinteren fell temperaturen sjeldan under 5 °C og vil normalt sett ligge mellom 10 og 15 °C, medan middeltemperaturen om sommaren er 27 °C. Årsmiddelnedbøren er 510 mm.
Idrett
Fotballaget i Ashdod, F.C. Ashdod, representerer byen i eliteserien i israelsk fotball. Det beste basketballaget i byen er Maccabi Ashdod. Både herre- og kvinnelaget spelar i den øvste ligaen.
Anna Karejeva
Anna Vasiljevna Karejeva er ein russisk tidlegare handballspelar frå Majkop, hovudstaden i republikken Adygia. Rykkromspelaren vart verdsmeister med Russland i 2001, 2005 og 2007 og vann elles EM-sølv 2006, OL-sølv 2008 og EM-bronse 2000.
Karejeva var i 2007 med å vinne meisterligaen med Zvezda Zvenigorod.
Shirley Temple
Shirley Temple Black var ein amerikansk skodespelar og diplomat. Ho vert rekna som tidenes største barneskodespelar.
Bakgrunn
Shirley Temple var dotter av George Francis Temple (1888–1980) og kona hans Gertrude Amelia Krieger (1893–1977). Allereie som treåring byrja ho på danseskule i Los Angeles. Der vart ho oppdaga av Charles Lamont, og vart ei såkalla barnestjerne.
Karriere
Ein av dei fyrste filmrollene til Temple var i musikalen Bright Eyes (1934), som ho vann ein Oscar for. Ho medverka i eit stort tal filmar i 1930-åra, og var ei av dei største filmstjernene på den tida. Temple trekte seg tilbake frå rampelyset i byrjinga av tjueårsalderen.
Handball-VM 2007 for kvinner
Gruppe A
---
Shirley Temple
Karriere
Då Temple var 16 år gammal gifta ho seg med skodespelaren John Agar, og dei fekk ei dotter. Dei skilde seg ganske snart, og i 1950 gifta ho seg med forretningsmannen Charles Alden Black som ho fekk to barn saman med.
Handball-VM 2007 for kvinner
Gruppe B
-
Shirley Temple
Karriere
Temple vart seinare politisk interessert og vart medlem av Det republikanske partiet. I 1967 prøvde ho å verte vald inn i Kongressen, utan å lukkast. Ho fekk i staden fleire diplomat-oppdrag, då ho blant anna deltok ved fleire internasjonale konferansar og møter som delegat frå USA. Ho var ambassadør i Ghana, og seinare i Tsjekkoslovakia. I 1976 vart ho protokollsjef for USA, og var i denne stillinga ansvarleg for alle USA sine seremoniar, besøk og gåver til utanlandske dignitærar. Temple var også styremedlem i fleire større føretak, som The Walt Disney Company og Del Monte Foods.
Handball-VM 2007 for kvinner
Gruppe B
--
Shirley Temple
Filmografi
Temple var ein skodespelar som var aktiv i filmindustrien frå 1932 til 1949. Ho var med i fleire kortfilmar om livet hennar og til andre skodespelarar som ho arbeidde med i løpet av karrieren sin.
Handball-VM 2007 for kvinner
Gruppe C
--
Shirley Temple
Kortfilmar
Dei fleste filmane i perioden frå 1933 til 1934 vart produserte som ein del av serien Baby Burlesks.
Handball-VM 2007 for kvinner
Gruppe D
-
Gruppe E
--
Gruppe F
-
Gruppe M1
---
--
-
Gruppe M2
---
--
Kvartfinalar
-
Plasseringskampar (5.- til 8.-plass)
---
Semifinalar
-
VM-finalen
Finalen mellom semifinalevinnarane Noreg og Russland fann stad i Paris. Russland tok kommandoen i kampen og leia 16-12 ved pause. I andre omgangen kontrollerte russarane kampen inn til sigerssiffera 29-24.
Russlands fremste målskårarar var Anna Karejeva og Jelena Poljonova, begge med 6 nettkjenningar. Elles skåra Ljudmila Postnova 4 gongar, Jana Uskova og Emilija Turej 3, Jekaterina Andrjutsjina og Irina Poltoratskaja 2, Olga Levina, Oksana Romenskaja og Polina Vjakhireva 1 gong, medan Jelena Dmitrijeva og Nadezjda Muravjova var mållause. Inna Suslina og Marija Sidorova var målvakter. Irina Bliznova og Natalija Sjipilova sat på tribunen.
Noregs mål kom frå Gro Hammerseng 5, Kari Mette Johansen 4, Else Marthe Sørlie Lybekk og Ragnhild Aamodt 3, Karoline Breivang, Marit Frafjord og Vigdis Hårsaker 2, Anette Hovind Johansen, Katja Nyberg og Gøril Snorroeggen 1. Også Tonje Nøstvold, Linn-Kristin Riegelhuth og målvaktene Katrine Lunde Haraldsen og Terese Pedersen spelte finalen, medan Kari Aalvik Grimsbø og Linn Sulland såg kampen frå tribuneplass.
Gilles Bord og Olivier Buy frå Frankrike dømde finalekampen. Dei straffa Russland med sju 2-minuttsutvisingar og Noreg med to.
Erling Fløtten
Erling Fløtten var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet.
Erling Fløtten vart fødd i Kirkenes. Han var fylkesordførar i Finnmark mellom 1987 og 1995. Deretter var han regionaldirektør for NHO si Finnmarksavdeling, til han gjekk av med pensjon i 2007. Som fylkesordførar skreiv han under på den første samarbeidsavtalen mellom Finnmark og Murmansk Oblast i 1988.
I 2009 melde Fløtten seg ut av Arbeidarpartiet, etter at han ikkje vart attvald i styret for Finnmarkseiendommen (FeFo).
Fløtten var også sjakkspelar i Vadsø Sjakklubb, og var president i Norges Sjakkforbund 1997-1998. I den tredje runda i Verdsmeisterskapen i sjakk for seniorar i 2010 i Arco i Italia, fall Fløtten om ved sjakkbordet, og trass i at lege kom raskt til, stod livet ikkje til å redde.
Masatierrapetrell
Masatierrapetrell (Pterodroma defilippiana) er ein sjøfuglart i stormfuglfamilien Procellariidae. Han er hekkeendemisk til Chile der han hekkar på Santa Clara-øya i Juan Fernández-øygruppa og på Desventuradas-øyane.
Skildring
Masatierrapetrellen er ein liten Pterodroma-petrell med relativt korte venger og lang hale, og med ei kroppslengd på omtrent 26 centimeter. Hetta og maska er mørkegrå medan panna er kvit. Han er mørkegrå på oversida med eit mørkt «M»-mønster karakteristisk for mange i slekta, og ein lysare grå halvkrage. Undersida vengene og kroppen frå strupe til stjert er kvit. Sett nedanfrå har vengene svarte spissar og svarte bakkantar. Eit kjenneteikn brukt til identifisering er at oversida av halen er einsfarga grå utan den mørke tuppen til dei næraste slektingane i Pterodroma.
Han hekkar i to øygrupper utanfor kysten av Chile, Juan Fernández-øygruppa og på Desventuradas-øyane. Lite er kjent om rørslene til masatierrapetrellane utanom hekketida, dei spreier truleg i mindre grad enn andre petrellar som hekkar i området, truleg held deg seg på havet i det austlege Stillehavet sør for ekvator der Perustraumen årsakar eit stort oppstraumdrag av næringsrikt kaldt vatn. Her beitar fuglen på småfisk og små blekksprutar. I perioden frå mars til juni er dei ikkje nær øygruppane der dei hekkar.
Eit samla estimat for hekkepopulasjonen på Desventuradas-øyane frå 1970 var meir enn 10 000 fuglar. Estimat for Juan Fernández-øyane i 1991 var nokre hundre fuglar.
Storleiken på den totale populasjonen per 2018 er trudd å vere færre enn 10 000. Arten er kategorisert som sårbar (VU) av Verdas naturvernunion IUCN. Dette er på grunn av liten populasjon og avgrensa hekkeområde, og det faktumet at landbaserte rovdyr som villkatter og søramerikanske nasebjørnar (Nasua nasua) et egg og ungar, og blir trudd å ha årsaka utryddinga av hekkepopulasjonen på Robinson Crusoe-øya. Rotter blir også trudd å vere predatorar.
Dibble Iceberg Tongue
Dibble Iceberg Tongue er ein isfjelltunge utover i sjøen frå Dibble bretunge. Namnet Dibblebreen og Dibble bretunge vart gjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1955 i samsvar med skissene til G.D. Blodgett baserte på flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47). Dei to delane i sjøen vart fotograferte av Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956 og 1959, og Australian Antarctic Names and Medals Committee tilrådde så at den ytste delen fekk namnet Dibble Iceberg Tongue.
Sarab i Jemen
Sarab er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Wagner Lopes
er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Bullarens skipreide
Bullarens (Borderne) skipreide var ei skipreide i nordre delen av Båhuslen. Ho femna om soknene Naverstad og Mo, som dessutan utgjorde Naverstad prestegjeld saman med Enningdal sokn i Idd skipreide.
Jupp Heynckes
Josef Heynckes, kjend som Jupp Heynckes, er ein tysk tidlegare fotballspelar og -trenar frå Mönchengladbach. Med Borussia Mönchengladbach var han med om å vinne Bundesliga fire gonger, UEFA-cupen 1975 og den nasjonale DFB-pokalen i 1973. Vest-Tyskland sitt landslag vann Fotball-EM 1972 og VM i fotball 1974 på heimebaner med Heynckes i mannskapet. Etter han la fotballskoa på hylla i 1978 hadde Heynckes stor suksess som lagsjef i fleire av dei mektigaste fotballklubbane i Europa.
Klubbspel
Heynckes spelte på laget frå heimbyen frå 1963 til -67 og viste seg som ein flittig målskårar. Han vart overført til Hannover 96, men lukkast ikkje på same måte der, så i 1970 gjekk han tilbake til Borussia Mönchengladbach. Dei neste åra var han med å vinne både bundesligaen 1971 og den vesttyske cuppokalen i 1973. Han skåra tre av måla då Borussia på bortebane sikra seg sigeren i UEFA-cupen 1975 mot finalemotstandar FC Twente. Perioden 1975-77 sanka klubben med Heynckes som midtspiss tre rake seriegull i Vest-Tyskland. Våren 1977 tapte Borussia og Heynckes finalen i europacupen mot Liverpool FC. Han la opp i 1978.
Landslagsspel
Gjennom tiårsperioden 1967-76 deltok Heynckes i 39 landskampar og skåra 14 mål. Trass i at han skåra i dei to fyrste landskampane, var det fyrst frå hausten 1970 at han oftare vart nytta på landslaget. Då jamgamle Gerd Müller vart føretrekt som midtspiss for Vest-Tyskland, måtte Heynckes ofte sjå landskampane frå reservebenken. EM-finalen 1972 mot Sovjetunionen spelte derimot begge karane, men både i VM-finalen 1974 og EM-finalen 1976 var Heynckes unytta reserve. I sine seks siste landskampar skåra Heynckes sju mål.
Trenar
Heynckes var i tida 1979-2018 lagsjef i Borussia Mönchengladbach i to periodar, Bayern München i fire periodar, Athletic Bilbao i to periodar, og elles i Eintracht Frankfurt, Tenerife, Real Madrid, Schalke 04 og Bayer Leverkusen. Mellom anna leia han Real Madrid til siger i Meisterligaen 1998 og Bayern München i Meisterligaen 2013.
Encore av Tangerine Dream
Encore: Tangerine Dream Live er eit konsertalbum av det tyske electronicabandet Tangerine Dream frå 1977. Opptaka vart hovudsakleg gjort på den særs suksessfulle turneen deira i USA i 1977.
Bakgrunn
Våren 1977 drog Tangerine Dream på to utselde turnear i USA. I oktober 1977 gav dei ut det doble Encore med fire lange spor spelte inn under desse turenane. Noko av musikken var basert på tema frå Ricochet, Stratosfear og Sorcerer. Titlane «Coldwater Canyon» (inkludert den lengste gitarsoloen av Edgar Froese som bandet gav ut) og «Cherokee Lane» kjem frå vegar i Coldwater Canyon nær Los Angeles, der Tangerine Dream budde medan dei turnerte.
Encore vert ofte rekna som det definitive konsertalbumet med Tangerine Dream av fansen deira, og det var det siste spelte inn med Peter Baumann, for etter ein konsert i Denver, under den andre halvdelen av turneen deira, informerte han Edgar Froese og Chris Franke om at privatlivet hans ikkje lenger let han vere fulltidsmedlem av Tangerine Dream. I november 1977 slutta Peter Baumann for godt og fortsette å arbeide som soloartist og produsent. Han bygde sitt eige studio i Berlin, før han sidan flytta til New York.
Edgar Froese sa i 1985: «Det er eit stykke her, «Monolight», som syner dei klassiske tilnærmingane våre. Me høyrer ofte på klassisk musikk og kjenner oss særs nær Bach på grunn av kontrapunkta, bruken av sekvensar og meisterverka han skreiv med tanke på basslinjer. Jack Bruce sa at Bach var den beste bassisten gjennom tidende, og det er eg heilt samd i.»