cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tanganyikasjøen
Reptil
I Tanganyikasjøen og våtlandsområde i nærleiken finn ein nilkrokodille (mellom anna den kjende kjempekrokodillen Gustave), fleire halsvendarskjelpadder (Pelusios rhodesianus, P. sinuatus og P. subniger - sistnemnde i lagunar tilknytte sjøen). Storm's water cobra, ein underart av vasskobraen Naja annulata som hovudsakleg lever av fisk, finst berre i Tanganyikasjøen, der han føretrekk steinete kystområde.
Fisk
Innsjøen har minst 250 artar av ciklidar og over 80 andre fiskeartar. Dei fleste lever nær kysten og ned til eit djup på om lag 200 meter. Den største biomassen av fisk er derimot i den pelagiske sona (ope farvatn) og er dominert av seks artar - to artar av tanganyikasardin og fire artar av rovfisken Lates (som er i slekt med nilåboren som har øydelagd ciklidefiskbestanden i Victoriasjøen).
Nesten alle (98 %) av ciklideartane er endemiske (finst berre her) i innsjøen. Ciklidane i dei store sjøane i Afrika står for det mest utbreidde dømet på adaptiv stråling hjå virveldyr. Ciklidane i Tanganyikasjøen er morfologisk og genetisk dei mest forskjelliga av ciklidane i dei store sjøane. Dette er knytt til den høge alderen til Tanganyika, som er mykje eldre enn dei andre sjøane. Tanganyikasjøen er derfor ein viktig biologisk ressurs i studiar av evolusjonen til dyreartar.
Tanganyika har det høgaste talet på endemiske ciklideslekter av alle afrikanske sjøar. Alle ciklidane i Tanganyika høyrer til underfamilien Pseudocrenilabrinae. Av dei ti tribusane i denne underfamilien lever halvparten berre eller nesten berre i denne sjøen (Cyprichromini, Ectodini, Lamprologini, Limnochromini og Tropheini), medan tre andre har artar i sjøen (Haplochromini, Tilapiini og Tylochromini). Andre framlegg om klassifisering deler Tanganyika-ciklidane inn i så mange som 12–16 tribusar (Bathybatini, Benthochromini, Boulengerochromini, Cyphotilapiini, Eretmodini, Greenwoodochromini, Perissodini og Trematocarini i tillegg til dei som er nemnd før).
Dei fleste Tanganyika-ciklidar lever langs breidda av sjøen ned til djupner på 100 meter, men nokre artar går jamleg ned til djupner på 200 meter. Ein har tidvis funne artar frå slekta Trematocara djupar enn 300 meter, som er djupare enn nokon annan ciklide er funnen i verda. Nokre av djupvass-ciklidane (som Bathybates, Gnathochromis, Hemibates og Xenochromis) er blitt fanga i område som er nesten heilt utan oksygen, men korleis dei kan overleva der er uklart.
Tanganyika-ciklidar skil seg mykje frå einannan i levemåte, og kan vera planteetarar, detritusetarar, planktonetarar, insektetarar, muslingetarar, åtseletarar, skjeletarar og fiskeetarar.
Formeiringa deira går vanlegvis føre seg på ein av to hovudmåtar. Nokre av dei gyter på botn (gjerne i holver eller steinsprekker), medan andre er munnrugarar. Blant dei endemiske artane finn ein to av dei minste ciklidane i verda, Neolamprologus multifasciatus og N. similis (begge skjelbuar) på opptil 4-5, og ein av dei største, kjempecikliden Boulengerochromis microlepis på opptil 90 cm.
Mange ciklidar frå sjøen, som artar frå slektene Altolamprologus, Cyprichromis, Eretmodus, Julidochromis, Lamprologus, Neolamprologus, Tropheus og Xenotilapia, blir brukte som akvariefisk. Dei er populære på grunn av dei sterke fargane og mønstera sine, og interessant oppførsle. Akvarieeigarar kan til dømes gjenskapa ein Tanganyika-biotop for å husa desse ciklidane i eit habitat som minnar om det naturlege miljøet deira.
Av dei over 80 fiskeartane som ikkje er ciklidar er rundt 60 % endemiske.
Ein type endemisk fisk er fakultativt (valfritt) yngelparasittiske «gaukefiskar», artane Synodontis grandiops og S. multipunctatus. Andre artar er svært like desse, og er ofte blitt forveksla, til dømes S. lucipinnis og S. petricola. Det er uklart om dei også viser denne oppførselen. Dei yngelparasittiske fiskane legg ofte egg samtidig som munnrugande ciklidar. Cikliden tek egga inn i munnen som om dei var deira eigen. Når egga til parasittfisken klekkar, et dei opp ciklideegga. Seks andre slekter av ålemaller finst berre i sjøen: Bathybagrus, Dinotopterus, Lophiobagrus, Phyllonemus, Pseudotanganikallabes og Tanganikallabes. Seks artar frå slekta Chrysichthys finst berre i Tanganyika-bassenget der dei lever både i grunt og relativt djupt vatn; i sistnemnde habitat er dei hovudbytteetarar og åtseletarar. Ei unik evolusjonær spreiing i sjøen er dei 15 artane av piggete ålar i slekta Mastacembelus, der alle utanom ein er endemiske.
Nokre av fiskane som ikkje er endemiske er utbreidde i Afrika, men fleire av dei er berre utbreidde her og i elvebassenga til Malagarasi og Kongoelva, slik som Polypterus congicus, Hydrocynus goliath, Citharinus citharus, Distichodus sexfasciatus og Tetraodon mbu.
Andre dyr
I tillegg til endemiske fiskar er det fleire endemiske blautdyrartar, krabbar, reker, loppekreps, manetar og igler. Sjøen omfattar minst 20 vitskapleg skildra iglearar (12 av dei endemiske), 9 svampar (7 endemiske), 6 mosdyr (2 endemiske), 11 flatmakkar (7 endemiske), 20 rundormar (7 endemiske), 28 leddormar (17 endemiske) og den vesle maneten Limnocnida tanganyicae frå klassen Hydrozoa.
Ein kjenner til totalt 83 ferskavsssniglar (65 av dei endemiske) og 11 muslingartar (8 endemiske) frå sjøen. Av dei endemiske muslingane er tre slekter monotypiske: Grandidieria burtoni, Pseudospatha tanganyicensis og Brazzaea anceyi. Mange av sniglane er uvanlege for artar som lever i ferskvatn ved at dei har merkbart tjukkare skjel og/eller distinkt skulptur på det, trekk ein vanlegvis ser mest på havsniglar. Desse sniglane blir kalla thalassoidar, som ein kan omsetja med 'hav-aktige'. Alle Tanganyika-thalassoidane, som høyrer til Prosobranchia, er endemiske til sjøen. Tidlegare trudde ein dei var i slekt med liknande havsniglar, men ein har funne at dette ikkje er tilfellet. Ein går no ut frå at utforminga deira er eit resultat av dei svært mangfaldige habitata i Tanganyika og evolusjontrykk frå snigleetande fisk og, ikkje minst, Platythelphusa-krabbar. Totalt finst det 17 ferskvassnigelslekter som er endemiske til sjøen, som Hirthia, Lavigeria, Paramelania, Reymondia, Spekia, Stanleya, Tanganyicia og Tiphobia. Det finst rundt 30 snigleartar som ikkje er thalassoide, men berre fem av desse er endemiske, mellom anna Ferrissia tanganyicensis og Neothauma tanganyicense. Sistnemnde er den største sniglen i Tanganyika, og skjelet hans blir nytta av små skjelbuande ciklidar.
Ein finn også eit stort mangfald av krepsdyr i Tanganyika, med meir enn 200 artar, der over halvparten er endemisk. Dei omfattar 10 artar av ferskvasskrabbe (9 Platythelphusa og Potamonautes platynotus; alle endemiske), minst 11 artar små Atyidae-reker (Atyella, Caridella og Limnocaridina), ei endemisk Palaemonidae-reke (Macrobrachium moorei), rundt 100 muslingkrepsar, med mange endemiske,  og fleire copepodar. Av desse lever Limnocaridina iridinae inni kappeholrommet til Unionidae-muslingen Pleiodon spekei, noko som gjer han til ein av berre to kjende kommensiale artar av ferskvassreker (den andre er Caridina spongicola frå Towutisjøen i Indonesia, som bur i svampar).
Blant sjøane i Rift-dalen har Tanganyika langt større mangfald av krepsdyr og ferskvassniglar enn dei andre, både når det gjeld tal på artar og tal på endemiske artar. Til dømes er dei einaste andre av desse sjøane med endemiske ferksvasskrabbar Kivu og Victoria, som har to artar kvar.
Folkesetnad
I 2000 blei det estimert at rundt 10 millionar menneske budde rundt sjøen.
Nordenden av sjøen er tettast folkesett, med konsentrasjonar rundt dei større byane. Andre delar av breidda er tynt folkesette.
Fiske
Fisken i innsjøen er ei stor proteinkjelde for dei lokale innbyggjarane. Ifølgje ulike kjelder står fisk frå sjøen for 25–40 % eller ca. 60 % av dyreproteinet i kosthaldet til folk i regionen.
Det finst fleire tradisjonelle lokale fiskemetodar. Dei fleste av dei går ut på å bruka ei lanterne til å lokka fisk til seg om natta. Ein metode kalla lusenga går ut på at ein enkeltperson i ein kano bruker eit vidt nett. Ein annan går ut på å bruka eit løftenett der ein senker eit nett mellom to parallelle kanoar og så raskt dreg det opp. Den trede, kalla chiromila, nyttar tre kanoar. Ein kano står stille med ei lanterne, ein annan kano held ein ende av nettet og den tredje går rundt den som står stille for å samla nettet.
I dag er det om lag 45 000 menneske som er direkte involvert i fiskeria som opererer frå nesten 800 stader. Det er om lag 1 million menneske som er avhengig av fiskarane, og fisk frå Tanganyikasjøen blir eksportert til heile Aust-Afrika. Kommersiell fiske byrja på midten av 1950-talet, og dette har hatt stor innverknad på dei pelagiske fiskeartane, som gjekk kraftig tilbake i bestand. Industrifiskeri, som blømde i 1980-åra, har seinare kollapsa. I 1995 blei det fanga rundt 180 000 tonn fisk. I 2016 blei den totale fangsten estimert til opptil 200 000 tonn.
Transport
Dei viktigaste hamnebyane rundt sjøen er Bujumbura i Burundi, Kalemie i Kongo, Mpulungu i Zambia og Ujiji og Kigoma i Tanzania.
Sjøen blir brukt som transportveg for uformell småhandel og for større, i nokre høve internasjonal handel. Historisk var sjøen ein viktig transportveg for å få varer til og frå kysten i aust og sør.
Det er to ferjer som går langs austkysten av innsjøen. MV «Liemba» mellom Kigoma og Mpulungu, og MV «Mwongozo», som går mellom Kigoma og Bujumbura. Hamnebyen Kigoma er endestasjonen for jarnbanen som går frå Dar es Salaam i Tanzania. Hamnebyen Kalemie er endestasjon for den kongolesiske jarnbanen.
Historie
Det har budd menneske rundt Tanganyikasjøen. Dei fleste folka rundt sjøen i dag er bantutalande folkegrupper som sporar opphavet sitt til Kongoelva.
Skarnes
Skarnes er ein tettstad og administrasjonssenteret i Sør-Odal kommune i Innlandet. Tettstaden har og ligg ved Glomma, på begge sidene av elva, ved munningen av den mindre elva Oppstadåa som renn ut i Glomma. Nord- og sørsida av Skarnes er knytt saman med Skarnes bru frå 1880-åra.
Fylkesveg 24 går nordover frå Skarnes til Hamar. Det meste av busetnaden og industrien på Skarnes ligg ved stasjonen på Kongsvingerbanen, på sørsida av elva. Skarnes har mølle, kornsilo og noko trevareindustri, i tillegg til vidaregåande skole og Solbakken folkehøgskole. Det er friluftsmuseum på Odalstunet, med gardstun og husmannsplass.
Tanganyikasjøen
Historie
På 1800-talet kom muslimske handelsfolk frå austkysten av Afrika til området. Dei førte med seg nye varer inn i landet, som bomullsklede, metallarbeid, salt og tobakk, og frakta med seg varer som elfenbein, palmeolje og menneske som slavar. Handelsfolka førte til store endringar i samfunnsordenen, med innføring av valuta i form av ulike perler og klede. Mange folk fekk arbeid knytt til handelen, til dømes som sjøfolk, guidar, snikkarar o.l.
Ujiji blei sterkt påverka av swahilikultur, og blei også eit senter for slavehandel. Dei arabiske handelsfolka som kom til innlandet gjorde ikkje noko forsøk på å skipa statar eller spreia islam her. Kolonisering blei først og fremst gjort av europearar, som kom hit på andre halvdelen av 1800-talet. Arabarar blei etterkvart dels drivne ut av europearar og dels nøydde til å dra tilbake til kystområda grunna endra handelsmønster.
Dei første europearane som fann fram til innsjøen blei utforskarane Richard Francis Burton og John Speke i 1858. Dei fann han då dei leita etter kjelda til elva Nilen. Speke heldt fram og fann til slutt kjelda, Victoriasjøen. Etter desse kom stadig fleire europearar til, og dreiv utforsking og misjon. I 1884 grunnla den tyske oppdagaren Carl Peters kolonien Tysk Aust-Afrika på austsida av sjøen. I vest oppretta kong Leopold II av Belgia kolonien Fristaten Kongo, som blei gjort om til Belgisk Kongo i 1906.
Fyrste verdskrigen
Innsjøen var åstad for to kjende slag under den fyrste verdskrigen.
Det blei difor viktig for dei allierte styrkane å få kontroll over sjøen sjølv. Under kommando av løytnantkommandør Geoffrey Spicer-Simson fekk den britiske marinen den monumentale oppgåva med å frakta to væpna motorbåtar, HMS «Mimi» og HMS «Toutou», frå England med jernbane, veg og elv til Albertville (sidan omdøypt til Kalemie i 1971) på den vestlege breidda av Tanganyikasjøen. Dei to båtane venta til desember 1915, og starta eit overraskingsåtak på tyskarane der dei tok kanonbåten «Kingani». Eit anna tysk fartøy, «Hedwig», blei senka i februar 1916. Dette etterlét «Götzen» som det einaste tyske fartøyet som kunne kontrollera sjøen.
Som følgje av den styrkte posisjonen sin ved sjøen byrja dei allierte å rykka opp mot Kigoma over land, og belgiarane oppretta ein flybase på vestkysten av Albertville. Det var derfrå, i juni 1916, at dei sette i gang eit bombeåtak mot tyske stillingar i og rundt Kigoma. Det er uklart om «Götzen» blei treft eller ikkje (belgiarane hevda å ha treft, medan tyskarane nekta for dette), men tysk moral leid og skipet blei deretter fråtatt skytset sitt sidan ein trengte det ein annan stad.
Krigføringa på innsjøen hadde no nådd ein stillstand, der begge sider nekta å gå til angrep. Krigen på land heldt derimot fram, stort sett til fordel for dei allierte, som hadde avskore jernbanesambandet i juli 1916 og truga med å isolera Kigoma heilt. Dette førte til at den tyske sjefen, Gustav Zimmer, forlét byen og drog sørover. For å unngå at det beste skipet hans fall i allierte hender, søkkte Zimmer fartøyet 26. juli 1916. Fartøyet blei seinare heva i 1924 og omdøypt til MV «Liemba».
Etter krigen
Tanganyikaterritoriet var ein britisk koloni mellom 1919 og 1961. I 1961 blei kolonien ein sjølvstendig stat med namnet Tanganyika. I 1964 slo han seg saman med Zanzibar, og det nye landet fekk snart namnet Tanzania. Gombe Stream nasjonalpark ved breidda av Tanganyikasjøen blei oppretta i 1968.
I 1965 nytta den argentinske revolusjonære krigaren Che Guevara område ved Tanganyikasjøen som treningsleir for geriljastyrkar. Frå denne leiren prøvde dei hjelpa opprørsleiaren og den seinare statsleiaren Laurent-Désiré Kabila å velte regjeringa, men måtte til slutt trekke seg ut. Amerikanske National Security Agency (NSA) hadde overvaka han heile tida, og hjelpte regjeringsstyrkane med å overfalle geriljaen hans.
Kjønrøyk
Kjønrøyk (av tysk Kien, «furu») var opphavleg nemninga på sot som vart framstilt ved ufullstendig forbrenning av harpiksrik furu. I dag vert han laga ved ufullstendig forbrenning av olje. Bruksområde er/var mellom anna svart pigment i måling og tusj, trykksverte og til medisinske føremål.
Kjønrøyken vart seld i små lagga trekar som vart kalla kjønrøykbøsser.
Eit anna namn på denne typen sot er «lampesvart».
Oljefelt
Oljefelt er eit område (eller reservoar) i berggrunnen som inneheld petroleumsressursar i form av råolje. For å få tak i olja, må det borast oljebrønnar. Deretter må olja pumpast opp av reservoaret. Då eit oljefelt kan ha stor utstrekning, vil det ofte vera naudsynt å bora mange brønnar for å få opp olja. Ein nyare teknologi for å få opp mest mogleg olje frå eit oljefelt er avviksboring, boring  i ulike vinklar. Ved mange høve vil det finnast naturgass og naturgasskondensat i tilknyting til oljefelta.
Det finst meir enn 40 000 oljefelt i verda, både på land og til havs (offshore). Boring og utvinning av olja utanskjers skjer vanlegvis ved hjelp av ein oljeplattform. Dei største oljefelta er Ghawarfeltet i Saudi Arabia og Burganfeltet i Kuwait. Kvar inneheld desse felta kring 60 milliardar fat (10 km³) med olje. Dei fleste oljefelta er mykje mindre enn desse.
I moderne tid har påviste oljeressursar vore ein utløysande faktor for fleire krigar. Usemje knytt til utnyttinga av Rumailafeltet mellom Irak og Kuwait skal ha vore ein viktig grunn til Irak sin invasjon av Kuwait i 1990.
Ut frå eit forvaltings- og styresmaktsperspektiv har ein å gjera med eit oljefelt på norsk kontinentalsokkel fyrst når ein petroleumsførekomst med i all hovudsak råolje er erklært drivverdig. Eigarane av rettar til feltet har då teke ei avgjerd om utbygging, og styresmaktene har godkjend ein plan for utbygging og drift (PUD).
Takahiro Shimotaira
Takahiro Shimotaira er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashiwa Reysol og FC Tokyo.
Talgje
Talgje har ferje til Hanasand, Fogn og Ladstein, Finnøy
Annika Thor
Annika Thor er ein svensk forfattar, dramaturg, manusforfattar og bibliotekar.
Forfattaren blei fødd Annika Katz i Göteborg. Debutromanen hennar En ö i havet (En øy i havet) vart fylgd av Näckrosdammen (Vannliljedammen), Havets djup (Havets dyp) og Öppet hav (Åpent hav) som er ein serie om dei jødiske systrene Steffi og Nelli som under andre verdskrigen kjem som flyktingar til ei øy i den bohuslänske skjergarden.
OCaml
Hello World
ocaml -I +labltk Objective Caml version 3.09.1 # print_endline "Hello world";; Hello world - : unit =
Annika Thor
Annika Thor sit på stol nr 11 i Svenska barnboksakademien.
OCaml
Hello World
# let f = print_endline;; val f : string -> unit = # let g x y = x^" "^y;; val g : string -> string -> string = # let h = g "Hello";; val h : string -> string = # h "world";; - : string = "Hello world" # h "kévin";; - : string = "Hello kévin"
Annika Thor
Bibliografi
Alle er utgjevne på Bonnier Carlséns förlag i Sverige. Dei som har kome på norsk er utgjevne på Omnipax.
OCaml
Hello World
# let (&) f g x = g (f x) ;; val ( & ) : ('a -> 'b) -> ('b -> 'c) -> 'a -> 'c = # ( h & f ) "world";; Hello world - : unit =
#load "labltk.cma";; #open Tk;; # let _ = let top = openTk in        let button = Button.create ~background:`White ~text:"Hello" top in        bind ~events:[`ButtonPress;`KeyPressDetail "Return"] ~action:(fun _ -> print_endline "Hello World") top; pack [coe button]; mainLoop ;;  - : unit = #
Papaya
Papaya (Carica papaya) er ein tropisk treforma plante kjend for papayafrukta. Han høyrer til den biologiske slekta Carica og familien Caricaceae, som også omfattar fleire andre matplantar.
Papaya stammar frå Sentral- og nordlege Sør-Amerika. Det veks ville papayaplantar i regnskogen i Mexico, men dei er truga av habitattap. Planten blir dyrka i ei rekkje tropiske område, og veks forvilla i Karibia, Florida og i fleire afrikanske land. Dei to største produsentlanda av papaya i dag er India og Brasil, som saman står for rundt 57 % av verdsproduksjonen.
Skildring
Papayplanten kan bli 5-10 meter høg. Stammen blir aldri heilt forveda, men held seg urteaktig. Planten har som regel berre ein stamme, dersom denne ikkje er blitt kutta. I toppen sit ein rosett med langskafta, skinande blad med sju flikar. Blada er store, med ein diameter på 50-70 cm.
Dyrking
Papaya er ein gammal kulturplante som blei dyrka i vekstområdet lenge før europearar kom til staden.
Bruk
Mogen papaya har søtt og velsmakande fruktkjøt. Frukta kan etast åleine eller brukast til is, godteri eller syltetøy. Grøn papaya kan brukast som grønsak, til dømes i grøn papaya-salat (thai som tam). Også blad, blomar og frø kan etast. Blada kan til dømes dampast og etast som spinat. Frøa har ein skarp, krydra smak.
Tørka saft frå frukta som inneheld papain blir vunne ut gjennom at ein skjer umogna frukter og samlar det som samlar seg i såra. Papain er eit proteindelande enzym og blir mellom anna brukt til å mørna kjøt og som lækjemiddel ved fordøyingsvanskar. Innan industrien blir papain brukt for å hindra krymping av silke og ull.
Satoshi Oishi
Satoshi Oishi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashiwa Reysol.
Radovnadalen
Radvonaelva, som vert danna av fleire små elvar frå bredalane Krma og Kot, renn gjennom han.
Han er omgjeven av dei nordlege delane av Pokljuka-platået, foten av Triglavfjella og den høgaste toppen på Mežaklaplatået, Jerebikovec (1593 moh). Han har vegtilkomst via Kosmačpasset i nord til den nærliggande Mojstrana og ein annan veg fører ned dalen til Bled.
Store grassletter i dalen vert nytta som beitemarker for kyr. Her finst òg mange feriebustader gjennom dalen.
Den største busetnaden i dalen er Zgornja Radovna med eit av dei eldste tradisjonelle gardshusa i Triglav nasjonalpark. Huset har årstalet 1775 gravert inn i ein av bjelkane og eit skriftleg dokument frå 1672.
David Lack
David Lambert Lack var ein engelsk biolog og ornitolog. Han er særleg kjend for studia sine på kullstorleik i fuglereir, og for bøkene sine om korleis galapagosfinkane var tilpassa miljøet sitt gjennom forma på nebbet.
Isabel Allende
Isabel Allende er ein chilensk forfattar. Ho vart fødd i Lima i Peru som dotter av diplomaten Tomás Allende, som var bror av den seinare presidenten i Chile, Salvador Allende. I 1945 vart foreldra hennar separerte, og mora flytta til Chile med dei tre ungane sine, der dei budde til 1953.
Seinare flytta familien til Bolivia, og deretter til Libanon. I Bolivia gjekk Allende på ein amerikansk privatskule, og i Libanon på ein britisk privatskule i Beirut. Ho returnerte til Chile i 1958 for å gjere ferdig gymnasiet, og møtte der den framtidige ektemannen sin, Miguel Frías, som ho gifta seg med i 1962.
Frå 1959 til 1965 arbeidde Allende ved FN sin mat- og landbruksorganisasjon i Santiago, seinare i Brussel i Belgia og andre stader i Europa. Dottera hennar, Paula vart fødd i 1963. I 1966 returnerte Allende til Chile, og sonen hennar, Nicolás vart fødd der same år.
Ho høyrde til redaksjonen i magasinet «Paula» frå 1967, og frå 1973 til 1974 barnemagasinet «Mampato». Ho publiserte to barnehistorier, La abuela Panchita og Lauchas y Lauchones, samt ei artikkelsamling som vart kalla Civilice a su troglodita. Ho arbeidde òg i chilensk fjernsynsproduksjon for kanalane 7 og 13.
I 1973 hadde skodespelet til Allende, El embajador premiere i Santiago. Same år (11. september) vart onkelen hennar styrta og drepen i eit valdeleg kupp leia av Augusto Pinochet. I 1975 drog Allende i eksil i Venezuela. Der arbeidde ho for avisa «El Nacional» i Caracas og som gymnaslærar.
I 1981 vart ho kjend med at bestefar hennar, som var 99 år gammal, låg på dødsleiet sitt. Ho byrja å skrive eit brev til han som seinare utvikla seg til romanen La casa de los espíritus (Åndenes hus). Boka var ein enorm suksess og vart filmatisert av Bille August i 1993.
Bryne vidaregåande skule
Historikk
Hausten 1946 flytta gymnaset inn i nybygget som var ferdigstilt under krigen. I 1947 vart Rogaland Landsgymnas teke over av det staten og endra namn til Rogaland offentlege Landsgymnas.
Elevtalet auka og skuleåret 1962/63 var det 830 elevar. I 1960 hadde elevane teke i bruk ei ny klasseromsfløy, og to år seinare vart det reist ei vinkelfløy. I 1964 stod ein idrettshall ferdig.
I 1960 hadde gymnaset gått i gang med tre nye liner: latinline, som det hadde vore ved skulen før 1945, naturfagline og økonomisk line. Desse linene kom i tillegg til real- og engelsklina. Nokre tider var det òg liner for gresk og norrønt ved skulen.
I 2015 slo skulen seg saman med yrkesskulen Time vidaregåande skule og etablerte seg i nye bygg ved Hetlandsgata på Bryne. Den nye skulen har rundt 1500 elevar og er den største i Rogaland. Han er lokalisert i same kvartalet som Garborgsenteret og Forum Jæren.
Spean Bridge
Spean Bridge er ein landsby i regionen Highland i Skottland.
Spean Bridge ligg i Great Glen, og er knytt saman med Inverness i nord og Fort William i sør med vegen A82, medan A86 går austover til den møter A9 ved Kingussie. Landsbyen er betent av Spean Bridge stasjon med rute til London, og mellom 1903 og 1933 vart det tilbode ei sidesporteneste til Fort Augustus.
Frå 1942 til 1945 trena kommandosoldatar og amerikanske elitesoldatar i området, frå basen ved Achnacarry.
Menasseh Ben Israel
Menasseh Ben Israel var ein sefardisk rabbinar, forskar, skribent, diplomat, boktrykkjar og utgjevar; grunnleggjar av det første hebraiske boktrykkjeriet i Amsterdam i 1626.
Biografi
Manoel Dias Soeyro, som var namnet han voks opp med, vart fødd på Madeira i 1604, året etter at foreldra hans flykta frå Portugal på grunn av Inkvisisjonen. Familien flytte til Nederland i 1610. Nederland var på denne tida midt i åttiårskrigen (1568–1648) — ein krig som i stor grad dreidde seg om religiøst opprør. Familien kom dit under våpenkvila som Frankrike og England hadde mekla fram i Haag.
Menasseh Ben Israel var ein ven av Rembrandt.
Menasseh er særleg kjend for petisjonsbrevet sitt åt Oliver Cromwell og Det britiske parlamentet for å gjera om dei tidlegare engelske herskarane sine vedtak og lata jødane flytte attende til England. Petisjonen førte fram, og det voks gradvis fram ein jødisk busetnad i Storbritannia frå da av.
Menasseh ben Israel døydde i Middelburg i Nederland hausten 1657, kort etter heimkomsten frå England.
Marius Kjos
Marius Kjos er ein norsk dansar og koreograf. Han har markert seg som dansar dei siste åra og har dansa i fleire teaterproduksjoner ved mellom anna Nationaltheateret og Det Norske Teatret.
Han har også vore tilknytt ulike dansekompani, som Dansdesign, Zakras og Sciricco.
1972
1972 (romartal MCMLXXII) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den gregorianske kalenderen. Dette året blei to sekund lengre enn vanleg, då ein i tillegg til skotdagen innførte to skotsekund.
Fylkesveg 491 i Nord-Trøndelag
Fylkesveg 491 i Nord-Trøndelag går mellom Fjell og Bøle i Flatanger kommune.
Trasear: Fjell - Gråhammaren (25,8 km), Vontfjellet - Bøle (1,5 km)
Mellom Gråhammaren og Vontfjellet går vegen eit lite stykke i Osen kommune, som i Sør-Trøndelag.
Kinda Kinks
Kinda Kinks er eit studioalbum av det engelske rockebandet The Kinks frå 1965. Det vart gjeve ut i USA med noko anna innhald.
Fylkesveg 491 i Nord-Trøndelag
Kommunar og knutepunkt
Vidare som i Sør-Trøndelag i Osen kommune
Kinda Kinks
Det vart spelt inn og gjeve ut i løpet av berre to veker etter dei kom heim frå ein turné i Asia. Ray Davies og bandet var ikkje nøgd med produksjonen. Singelen «Tired of Waiting for You» gjekk til topps på UK Singles Charts.
Fylkesveg 491 i Nord-Trøndelag
Kommunar og knutepunkt
Vidare som Fv491 i Nord-Trøndelag
Kinda Kinks
Produksjon
Albumet vart spelt inn så snart gruppa kom heim frå ein turné i Asia og var ferdig og utgjeve to veker seinare. I følgje Ray Davies var dette for kjapt og bandet var misnøgd me resultatet. På grunn av press frå plateselskapet var det ikkje tid til å fikse feil i miksen. Davies sa «Ein skulle ha brydd seg litt meir med resultatet. Eg trur (produsenten) Shel Talmy gjekk for å langt i å halde på dei røffe kantane. Dobbeltspora på eit par av songane er fryktelege. Albumet hadde betre songar enn det første, men det vart ikkje utført riktig. Det vart gjort altfor kjapt.»
Utgjeving
Singelen «Tired of Waiting for You» gjekk til topps på UK Singles Charts. Sjølve albumet nådde tredjeplassen på UK Album Charts.
«Wonder Where My Baby Is Tonight» vart gjeve ut på singel i Noreg og Sverige i 1966 med B-sida «I Need You», og denne nådde sjuandeplassen på den svenske singellista.
Medverkande
The Kinks
Andre medverkande
Fylkesveg 492 i Nord-Trøndelag
Fylkesveg 492 i Nord-Trøndelag går mellom Hårstad og Drageid i Flatanger kommune. Vegen er 16,6 km lang.
Kenji Arima
Kenji Arima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashiwa Reysol, Consadole Sapporo og Yokohama FC.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1980
Noregsmeisterskapen i fotball for herrar 1980 vart vunnen av Vålerengen etter at dei slo Lillestrøm 4-1 i cupfinalen.
Vålerengens vinnarlag: Tom R. Jacobsen, Petter Morstad, Ernst Pedersen, Stein Pedersen, Tor Brevik, Arnfinn Moen, Tom Jacobsen, Vidar Davidsen, Erik Foss, Morten Haugen og Terje Olsen. Yngve Andersen kom inn i det 77. minutt for Haugen, og Stein Madsen for Moen i 85. minutt.
Lillestrøm: Arne Amundsen, Leif Hansen, Tore Kordahl, Frank Grønlund, Tor Inge Smedås, Gunnar Lønstad, Arne Erlandsen, Erik Solér, Tom Lund, Arne Dokken og Vidar Hansen. Tommy Nilsen kom inn for Erlandsen etter pausen, Frank Tømmervåg for Leif Hansen etter 65. minutt.
Kveiteøl
Kveiteøl er ein type øl som hovudsakleg er brygga på kveite. Det er òg vanleg at kveiteøl inneheld byggmalt. Når ein tilset kveite får ølet ein mildare smak og lysare farge. Kveiteøl er vanlegvis overgjæra (i Tyskland er dette lovpålagt ). Kveiteøl har ein kremaktig struktur og ein søt smak, og enkelte sortar har hint av banan og nellik. Kveiteøl har oftast ein alkoholprosent på mellom 5 og 5,5 %.
I Tyskland og fleire andre land nyttar namnet på kveiteøl gjerne adjektivet «kvit» (weissbier, witbier). Opphavet til karakteristikken er usikker, men han kan stamme frå den tida då undergjæra øltypar byrja å ta over markedet på 1800-talet, og «kvitt øl» dermed vart ei nemning på alt overgjæra øl - overgjæring gjev eit kvitare skum enn undergjæring. Ei anna forklaring er at weiss er ei sørtysk dialektform av Weizen (kveite).
Ettergjæring
Det mest tradisjonelle kveiteølet får ettergjæring på flaske med same gjærstamme som hovudgjæringa (overgjæring), slik at det dannar seg ein ring av skum og avfallsstoff i flaskehalsen. Ein del større bryggeri som framstiller øl for eit stort marked, filtrerer ølet før tapping på flaske og tilset ein undergjærande stamme for ettergjæringa. Dermed unngår ein skum på flaskene. Ettergjæringa skjer over lengre tid ved ein lågare temperatur, ølet toler lengre lagring og det vert utvikla meir kolsyre.
Fordi overgjæra øl normalt har kort haldbarheit, er det ganske vanleg å pasteurisere ølet når ettergjæringa er ferdig. Dermed vert ein del smaksstoff og næringsstoff øydelagd. Eit alternativ til full pasteurisering er å ettergjære på tank og filtrere vekk gjæren. Deretter vert gjæren desinfisert, før noko av han vert ført tilbake til ølet før tapping. På den måten oppnår ein eit øl som held seg godt, som i smak og næringsinnhald svarar til eit tradisjonelt kveiteøl.
Kveiteøl i ulike land
I Tyskland skil ein mellom dei uklare hefeweizen («gjærkveite») og kristallweizen, som er eit lyst, helt klårt kveiteøl som er filtrert. Sør-Tyskland (Bayern og Baden-Württemberg) er kjerneområdet for weissbier i Tyskland, men frå Berlin kjem det kjende Berliner Weisse. Hefeweizen er som oftast lyse, men det finst òg mørke typar - heilt ned til schwarze Weisse. Berliner Weisse har låg alkoholstyrke; vanlege weissbier har middels styrke, medan nokre av dei mørke kan vere ganske sterke.
Servering
Kveiteøl vert i Tyskland servert i høge, slanke, svungne glas for at kolsyreboblene skal ha ein lang veg opp til overflata og halde ølet friskt og sprudlande. Glasa vert skylt i kaldt vatn før tapping for å redusere skumdanninga. Weissbier gjeld som eit typisk sommerøl, og vert servert kaldt. Kristallweizen vert servert ved 7-8 °C; hefeweizen ved 8-10 °C. Sterkare, mørke sortar bør vere noko meir temperert.
Mange stader vert weissbier servert med ei skive sitron. Skikken er omstridt hos ølkjennarar - enkelte meiner at det er ein leivning frå tida då det gjaldt å kamuflere smaken på eit dårleg øl.
Carica
Carica er ei biologisk slekt i Caricaceae-familien. Slekta har i dag berre ein nolevande art, papaya (C. papaya). Ei rekkje andre plantar som tidlegare var med i slekta er flytta til Vasconcellea eller andre slekter etter genetiske studiar. Desse omfattar mellom anna kantpapaya eller babaco (tidlegare C. pentagona) og fjellpapaya (tidlegare C. pubescens).
Tidlegare artar i slekta
Dei fleste artane som tidlegare var med i Carica er blitt overført til slekta Vasconcellea. Nokre få er blitt overført til Jacaratia og Jarilla, som følgjer:
Severus Slur
Severus Slur (På originalspråket engelsk: Severus Snape) er ein fiktiv person i J.K. Rowlings serie om Harry Potter. I den fyrste romanen i serien, er han fiendtleg mot Harry og blir den viktigaste motstandaren i dei siste kapitla. Ettersom serien utviklar seg, blir Slurs karakter meir komplisert. Rowling avslørar ikkje hans sanne lojalitet før slutten av den siste boka, Harry Potter og Dødstalismanene. Han er skildra som bleik med kolsvarte auge og feitt, svart hår. I filmane blir Slur spelt av Alan Rickman. Forfattaren beskriver han som ei gåve av ein karakter. Ho har likt å skrive om karakteren, men seier at ho ikkje ville møtt han sjølv.
På andre spårk heiter Slur;
Triglavvassdalen
Triglavvassdalen (slovensk Dolina Triglavskih jezer) er ein hengedal i Dei juliske Alpane i Slovenia, nedanfor dei bratte fjellsidene til fjella Tičarica og Zelnarica sørvest for Triglav. Han ligg over tregrensa og er geologisk ein del av det alpine karstområdet. Det vert derfor òg kalla Steinhavet.
Det vert ofte feilaktig sagt at det er sju vatn i dalen, medan det i røynda er ti. Den lågastliggande er Črno jezero (Svartevatnet) i ei høgd 1294 moh og ligg oppfor den steinete fjellsida til Komarča. Alpesalamander (Triturus alpestris lacusnigri) er ein endemisk art i Alpane som lever her. Nedanfor Tičarica (1676 moh) er det to vatn som er knytt saman og som derfor vert kalla Dvojno jezero (Dobbelsjøen). 1838 meter over havet ligg Veliko jezero eller Jezero v Ledvici (Storavatnet eller Ledvicavatnet). Dette er den største og den djupaste av vatna. Den høgastliggande er Jezero v Podstenju (Podstenjevatnet), som ligg 1993 meter over havet.
Fylkesveg 7088
Fylkesveg 7088 går mellom Rørvik og Lødding i Vikna kommune. Vegen er 11,8 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 502 i Nord-Trøndelag.
Takashi Kojima
Takashi Kojima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashiwa Reysol og Vissel Kobe.
Ragnvald Soma
Ragnvald Soma er ein norsk fotballspelar. Soma er midtstoppar eller defensiv midtbanespelar for Viking FK. Han har spela i mange år for Bryne FK, frå 1996 til 2000 og frå 2002 til 2003. Til Bryne FK kom han frå Frøyland IL. Han har òg hatt eit relativt mislukka utanlandsopphald som proffspelar i den engelske klubben West Ham United.
Etter å ha vore rekna som eit stort talent i mange år, fekk Soma eit gjennombrot for Sportsklubben Brann i 2004. Han vart då av fleire aviser kåra som den beste spelaren i Tippeligaen det året. I tillegg debuterte han på A-landslaget. Han vart òg cupmeister. I mars 2006 vart det klart at han gjekk over frå å spela for Brann, til å spela for Viking.
Karriere som spelar
(oppdatert 6. august 2007)
Bill Gates
William Henry Gates III, best kjend som Bill Gates, er ein forretningsmann og programvareutviklar frå USA. Saman med Paul Allen grunnla han verksemda Microsoft, der han i dag er styreleiar og «hovudprogramvarearkitekt». Tidsskriftet Forbes har sett Gates som den rikaste personen i verda, med unntak av statsoverhovud, frå 1993 og fram til 2005. Nettoformuen hans er rekna ut til å vera om lag 46,5 milliardar dollar (2005).
Livsskildring
Bill Gates blei fødd i Seattle i Washington som son til forretningsadvokaten William H. Gates Sr., og Mary Maxwell Gates, styremedlem i fleire større føretak.
Utdanning
Som barn gjekk Bill Gates på den eksklusive privatskolen Lakeside School, den beste i delstaten, som gav han tilgang på datamaskinar der han kunne utvikla programmeringsevnene sine. På leit etter sterkare maskinar lurte Gates og vennen hans Paul Allen seg inn på datamaskingromma til Universitetet i Washington. Dei blei tekne, men gjorde ein avtale med dei som styrte romma om at dei kunne bruka maskinane mot at dei gav gratis datahjelp til studentar.
Han studerte ved Harvard-universitetet men slutta utan å ta ein grad der. I det første året var han romkamerat med Steve Ballmer, som i dag er administrerande direktør for Microsoft. Som student skreiv Gates saman med Allen den første BASIC-fortolkaren for den første utbreidde personlege datamaskinen, Altair 8800.
Microsoft
I 1975 grunnla Bill Gates og Paul Allen selskapet Microsoft i Albuquerque i New Mexico. Grunntanken var å selja BASIC-fortolkarar, og Altair kjøpte idéen.
Det kanskje viktigaste punktet i historia til selskapet kom då IBM ville kjøpa operativsystemet DOS av dei til si nye storstating, IBM PC, på 1980-talet. Kort tid etter dukka mange PC-klonar opp på marknaden, og Microsoft nytta den sterke stillinga si til å dominera operativsystemmarknaden.
I 1991 erklærte Bill Gates at selskapet skulle satsa på det novarande flaggskipet Windows.
Gates gav i 2000 opp posten som administrerande direktør i Microsoft til fordel for Steve Ballmer og tok i staden på seg rolla som Chief Software Architect, «hovudprogramvarearkitekt».
Personleg liv
Bill Gates gifta seg med Melinda French i 1994. Dei har tre ungar: Jennifer Katharine Gates (f. 1996), Rory John Gates (f. 1999) og Phoebe Adele Gates (f. 2002).
Veldedig arbeid
Ekteparet Gates har lenge interessert seg for å gje pengar til gode føremål, og har mellom anna donert fem milliardar dollar til ei veldedig stifting, den største donasjonen nokon gong av menneske som fortsatt er i live. I 2000 grunnla dei den veldedige stiftinga Bill & Melinda Gates Foundation etter å ha slått saman Gates Learning Foundation og William H. Gates Foundation.
Utmerkingar
Gates har fått to æresdoktorat, eitt frå Kungliga tekniska högskolan i Stockholm i 2002 og eit ved Wasedauniversitetet i Tokyo i 2005.
Malacrux
Malacrux Svartkonster i Harry Potter Horcrux هوركروكس হরক্রাক্স Хоркрукс Horkruksi Horricreu Kouzelné předměty z Harryho Pottera Begriffe der Harry-Potter-Romane Varikätk Magical objects in Harry Potter es:Anexo:Objetos mágicos en Harry Potter fa:جان‌پیچ Objets magiques dans l’univers de Harry Potter 호크룩스 होर्क्रक्स Horkruks Horcrux Oggetti magici di Harry Potter მაგიური ობიექტები (ჰარი პოტერი) Horokrusas Horcrux Хоркрукс Horcrux Gruzielement ホークラックス Horkruks Волшебные предметы мира Гарри Поттера Horcrux Horkruc Хоркрукс Horkruks Harry Potter -sarjan käsitteet ฮอร์ครักซ์ Hortkuluk Горокракс Trường Sinh Linh Giá 分靈體
Grønlandske runer
Grønlandske runer er runeinnskrifter som skriv seg frå den norrøne busetnaden på Grønland. Den norrøne perioden strekkjer seg over rundt 500 år, frå dei første norrøne folka slo seg ned på øya på 900-talet, til busetnaden bukka under på 1400-talet.
Dei fleste innskriftene er funne i Austbygda og ein del i Vestbygda. Ei innskrift er funne på øya Kingigtorssuaq langt nord for dei norrøne busetjingane. Den eldste innskrifta er kanskje frå byrjinga av 1000-talet. Dei fleste reknar ein med er frå rundt år 1300. Det grønlandske språkmiljøet var konservativt og heldt på dei gamle formene, men det finst også spesielle grønlandske nyutviklingar.
Dai Kano
Dai Kano er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashiwa Reysol.
Tatsuma Yoshida
Tatsuma Yoshida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashiwa Reysol, Kyoto Purple Sanga og Montedio Yamagata.
Can You Please Crawl Out Your Window?
«Can You Please Crawl Out Your Window?» var ein singel frå 1965 av den amerikanske rockeartisten Bob Dylan. Han nådde 58. plass på den amerikanske singellista og 17. plass i Storbritannia i januar 1966. Songen vart spelt inn med The Hawks (som seinare vart The Band) under same innspelinga som «One of Us Must Know (Sooner or Later)». Sistnemnde kom ut på albumet Blonde on Blonde, medan «Can You Please Crawl Out Your Window?» berre kom ut som singel og samleplater.
Songen er med på lista over songar i Nick Hornby-boka 31 Songs.
Andre utgåver
Andre artistar som har spelt songen er mellom andre The Vacels (1965), The Jimi Hendrix Experience, The Hold Steady, Transvision Vamp og Les Fradkin.
Kabinettsspørsmål
Eit kabinettsspørsmål er det som vert stilt når ei parlamentarisk regjering eller ein regjeringsmedlem set stillinga si inn på å få standpunktet sitt i ei sak vedteke av nasjonalforsamlinga. Føremålet er å presse parti eller grupper som er ein del av det parlamentariske støttegrunnlaget til regjeringa for å få dei til å støtte regjeringa i ei sak som dei elles er ueinige i. Resultatet avgjer altså om ministeren eller regjeringa skal halde fram.
Pønkrock
Punkrock eller pønkrock (ofte berre kalla punk eller pønk) er ein sjanger innan rock som utvikla seg mellom 1974 og 1976 i USA, Storbritannia og Australia. Han har røter i garagerock og andre former som i dag vert kalla protopunk. Punkrockband prøvde å unngå populærrocken på 1970-talet og lagde ein rask, hard musikk med typisk korte songar, få instrument og ofte politiske og antisosiale tekstar. Pønk omsluttar ei «gjer det sjølv»-haldning og mange av gruppene produserte sine eigne innspelingar og distribuerte dei gjennom uformelle kanalar.
Seint i 1976 hadde band som the Ramones i New York og Sex Pistols og The Clash i London vorte anerkjend som fortroppen i ei ny musikalsk rørsle. I løpet av det neste året spreidde pønken seg til resten av verda. Pønk vart raskt, men kortvarig, eit stort kulturelt fenomen i Storbritannia. Stort sett hadde pønk røter i lokale miljø som pleidde å sky unna det som vart rekna som populært (mainstream). Det oppstod ein pønkkultur som uttrykte ungdommeleg opprør og med kjenneteikn som særeigne klede og forskjellige antiautoritære ideologiar.
Filosofi
Den første bølgja av pønkrockband ønskte å distansere seg frå den svulstige og sentimentale rocken som hadde oppstått i 70-åra. Ut på 70-talet kunne pønkband etter kvart spele inn sin eigen musikk på eiga hand etter kvart som teknikkane hadde vorte tilgjengeleg. Mange ønskte å unngå dei mange effektane som var tilgjengeleg å ta musikken tilbake til eit meir grunnleggande nivå Virtuos musikk vart ofte sett ned på. John Holmstrom, som grunnla det første pønkmagasinet skildrar pønk som «rock and roll av folk som ikkje var så musikalsk dyktige, men som følte dei måtte uttrykkje seg sjølv gjennom musikk». I desember 1976 publiserte det engelske magasinet Sideburns bilete av tre akkordar med biletteksten: «Dette er ein akkord, dette er ein annan, dette er ein tredje. No kan du starte eit band.»
Fleire av dei førande personane i britisk pønkrock gjorde eit nummer av å avvise både dåtida sine populære rockestjerner og sjølv rockestjerner som var forgjengarane deira, som t.d. The Clash i songen «1977» med tekstlinja «No Elvis, Beatles or the Rolling Stones in 1977».
Musikk og tekst
Pønkrock band har ofte etterlikna den musikalske strukturen og arrangementa i garagerock i 1960-åra. Typiske pønkband nyttar ein eller to elektriske gitarar, ein elektrisk bass og eit trommesett, samt vokal. Pønkrocksongane er ofte kortare enn songar i andre populære songar. På Ramones sitt debutalbum er til dømes halvparten av dei fjorten songane under to minuttar lange. Dei fleste tidlege pønkrocksongar inneheld det tradisjonelle vers-refreng-formatet og 4/4-takt i rock and roll. I den andre bølgja av pønkrock gjekk derimot fleire band bort frå dette formatet.
Pønkrockvokalen høyrest stundom nasal ut, og tekstane vert ofte ropt i staden for sunge på vanleg måte, særleg i hardcore-stilane. Vokalen manglar ofte variasjon, endring i tonehøgde, styrke eller intonering. Johnny Rotten frå Sex Pistol er eit av dei viktige unntaka. Kompliserte gitarsoloar vert sett på som unødvendige, men grunnleggande gitarparti er vanlege. Gitaren består ofte av sterkt forvrengde powerakkordar og barregrep. Enkelte pønkrockband nyttar ein surf rock-stil med lettare, og meir twang-aktig gitartone. Bassgitaren spelar ofte ukompliserte linjer, men enkelte punkrockbassistar som Mike Watt frå The Minutemen nyttar meir tekniske basslinjer. Bassistane nyttar ofte plekter for å få kunne spele same tone raskare, noko som er vanskelegare med å berre bruke fingrane. Trommene er som regel kraftige og tørre, og ofte med eit enkelt oppsett. Samanlikna med andre former for rock vert synkope sjeldan nytta. I hardcore er trommene ekstra raske. Produksjonen er ofte minimalistisk og enkelte spor er stundom spelt inn på vanlege kassettspelarar eller på enkle opptakarar med fire spor. Pønkinnspelingar har derfor ofte ein dårleg lyd.
Pønktekstane er ofte enkelte og konfrontasjonsaktige samanlikna med andre populære musikksjangrar. Ofte har dei tema som samfunn og politikk. Trendesettande songar som «Career Opportunities» av The Clash og «Right to Work» av Chelsea omhandla arbeidsløyse og det harde bylivet. Særleg i tidleg britisk pønk var det eit viktig mål og fornærme og sjokkere allmugen. The Sex Pistols sin klassikarar «Anarchy in the U.K.» og «God Save the Queen» kritiserer ope det britiske politiske systemet og samfunnet. Andre mykje brukte tema er antisentimentale skildringar av kjærleik og sex, som «Love Comes in Spurts» av Richard Hell. Mange pønkrocksongar har òg ofte meir tradisjonelle rock and roll-tema som sjekking, hjartesorg og fritidssysler. Døme på dette er Ramones-songen «I Wanna Be Your Boyfriend».
Garagerock og mod
Garagerockbanda på første halvdel av og midten av 60-åra kan reknast som forgjengarar for pønken. The Kingsmen var eit garageband frå Portland i Oregon, USA som hadde eit gjennombrot med si utgåve av songen «Louie, Louie» i 1963. Dei har vorte kalla «urtexten som definerte pønkrocken». Den minimalistiske stilen til mange garageband påverka fleire band i den britiske invasjonen til å nytte ein hardare stil. The Kinks sine hitsinglar i 1964, «You Really Got Me» og «All Day and All of the Night», har vorte skildra som forgjengarar for heile tregreps-sjangeren, The Ramones sin «I Donvt Want You» frå 1978 var til dømes særs Kinks-liknande. I 1965, gjekk The Who raskt vidare frå debutsingelen «I Can’t Explain», som òg var særs Kinks-liknande, til «My Generation». Sjølv om hadde liten innverknad i USA viste The Who sin mod-song ei blanding av den musikalske villskapen og den opprørske haldninga som kjenneteikna mykje av tidleg britisk punkrock.
Protopunk
I 1969 debuterte to band frå Michigan med album som vert rekna som sentrale innan protopunk. I januar gav Detroit-bandet MC5 ut Kick Out the Jams. I august gav The Stooges med songar Iggy Pop frå Ann Arbor ut sitt sjølvtittulerte album. Albumet var produsert av John Cale, tidlegare medlem av The Velvet Underground.
I Storbritannia hadde bandet Deviants seint i 1960-åra ein psykedelisk stil med ein satirisk og anarkiaktig vri og ein hang for situasjonisme som kom nesten før ti år før Sex Pistols. I 1970 utvikla bandet seg til Pink Fairies, som heldt fram på liknande vis. Med Ziggy Stardust-personen gjorde David Bowie list og overdriving til sentrale element og dette vart plukka opp av Sex Pistols og enkelte andre punkband. Doctors of Madness bygde på Bowie sin måte å presentere konsept på, medan dei musikalsk flytta seg mot punk. Band i pubrock-miljøet i London strippa musikken ned til meir grunnleggjande, hard og R&B-influert rock and roll. Det mest kjende bandet frå dette miljøet var i 1974 Dr. Feelgood, som bana veg for andre som The Stranglers og Cock Sparrer, som skulle spele ei rolle i punkeksplosjonen. Av pubrockband som oppstod dette år finn ein The 101'ers, som hadde Joe Strummer som frontmann.