cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klimaendring
Platetektonikk
I løpet av millionar av år vil rørslene til jordskorpeplater gjere at land og havfordelinga, samt topografien, endrar seg. Dette kan påverke både globale og lokale klimamønster og atmosfære-havsirkulasjonen.
Plasseringa til kontinenta avgjer geometrien til hava og påverkar derfor havsirkulasjonen. Plasseringa av hava er viktig i kontrollen av varme- og fukttransport over kloden, og derfor ein avgjerande faktor i det globale klimaet. Eit nyare døme på korleis tektonikken kontrollerer havsirkulasjonen er danninga av Panamaeidet for om lag fem millionar år sidan, som stengde for direkte blanding mellom Atlanterhavet og Stillehavet. Dette påverka i stor grad havdynamikken til det som i dag er Golfstraumen og kan ha ført til isdekke på den nordlege halvkula. Under karbontida, for om lag 300 til 360 millionar år sida, kan platetektonikk ha utløyst storskala lagring av karbon og auka isbredanning. Geologiske funn peikar på ein enorm monsunsirkulasjon på denne tida då superkontinentet Pangaea eksisterte, og klimamodellar indikerer at det var sjølve superkontinentet som var årsaka til desse monsunane.
Storleiken på kontinenta er òg viktig. Sidan havet har stor varmekapasitet, vil den årlege temperaturen variere mindre i kystområde enn i innlandet. Eit stort superkontinent vil derfor ha fleire område med klima som varierer sterkt gjennom året enn fleire mindre kontinent og øyar.
Menneskeleg påverknad
I samband med klimavariasjonar, er antropogene faktorar korleis menneskelege aktivitetar påverkar klimaet. Det er ein vitskapleg konsensus om «klimaet er i endring og at desse endringane i stor grad kjem av menneskeleg aktivitet.» og at det «i stor grad ikkje er mogeleg å snu».
Derfor er debatten i ferd med å endre seg til måtar ein kan redusere den menneskelege påvernaden og finne måtar å tilpasse seg dei endringane som alt har skjedd og som er venta å skje i framtida.
Av dei menneskeskapte faktorane er ein mest uroa over auken av CO2-nivåa på forbrenning av fossilt brensel, etterfølgd av aerosolar (partiklar i atmosfæren) og sementproduksjon. Andre faktorar er arealbruk, ozonnedbryting, dyrehald og avskoging.
Fysiske bevis og døme på klimaendringar
Bevis for klimaendringar er henta frå mange kjelder som kan nyttast til å rekonstruere tidlegare klima. Ein har meir eller mindre samanhenge temperaturmålingar frå heile jorda frå midten til slutten av 1800-talet og frametter. For tidlegare periodar er dei fleste bevisa indirekte, som endringar i vegetasjon og iskjerner, dendrokronologi, havnivåendringar og glasiologi.
Temperaturmålingar og tilknytte bevis
I tillegg til temperaturmålingar frå meteorologiske stasjonar, starta ein med radiosondeballongar og omfattande overvaking av atmosfæren frå midten av 1900-talet og frå 1970-åra og framover satellittovervaking. 18O/16O-forholdet i kalsitt og iskjerneprøvar kan nyttast til å rekne ut havtemperaturen i fortida, og er eit døme på indirekte bevis.
Historiske og arkeologiske bevis
Klimaendringar i historisk tid kan ein ofte sjå att i endringar i busetnads- og jordbruksmønster. Arkeologiske bevis, munnleg historie og historiske dokument kan òg gje innsikt i tidlegare klimaendringa. Effektane av klimaendringar har vorte knytte til kollapsen av forskjellige sivilisasjonar.
Isbrear
Isbrear vert rekna som ein av dei mest sensitive indikatorane på klimaendringar. Storleiken deira er avgjort av massebalanse mellom snøfall og smelting. Når temperaturen stig, trekkjer isbreane seg attende, med mindre snømengda aukar for å balansere den auka smeltinga. Det motsette vil òg gjelde.
Isbrear veks og krympar på grunn av både naturleg variasjon og ytre pådrag. Variasjonar i temperatur, nedbør og hydrologiske faktorar kan påverke utviklinga av ein isbre innanfor ein kortare periode. Derfor må ein studere isbreane over lengre tidsskala eller sjå på mange individuelle isbrear for å knyte isbrehistoria til klimaet.
Ein har halde isbreane i verda under oppsikt sidan 1970-åra, først med flyfotografi og kart, men no meir og meir med satellittar. Denne oversikta over meir enn 100 000 isbrear dekkjer eit totalt areal på om lag 240 000 km2, og estimat indikerer at det gjenverande isdekket er kring 445 000 km2. The World Glacier Monitoring Service samlar årleg data om tilbaketrekkinga til isbrear og massebalansen deira. Frå desse dataa har ein funne at isbrear verda over har krympa i stor grad. Isbreane trekte seg attende i 1940-åra, voks eller var stabile i 1920-åra og 1970-åra, før dei igjen starta å trekkje seg attende frå midten av 1980-åra og fram til i dag.
Isbrear etterlet morener som inneheld mykje organiske stoff, kvarts og kalium som kan daterast, slik at ein veit når isbreane rykte fram eller trekte seg attende. På liknande vis kan tefrokronologiske teknikkar, kan mangelen på isbredekke identifiserast ved at ein finn jord eller vulkansk tefra, som ein òg kan datere.
Isreduksjon i Arktis
Minken av sjøis i Arktis, både i utstrekning og tjukkleik, over dei siste tiåra, er enno eit bevis på rask klimaendring. Sjøis er frose sjøvatn som flys på havoverflata. Han dekkjer millionar av kvadratkilometer i polområda, og varierer med årstidene. I Arktis vert noko av sjøisen liggande att år etter år, medan nesten all isen i Sørishavet kring Antarktis smeltar bort og frys til att kvart år. Satellittobservasjonar syner at sjøisen i Arktis no minkar med om lag 11,5 % per tiår, relativt til middelet i 1979 og 2000.
Vegetasjon
Ein kan få endring av type, fordeling og dekke av vegetasjon som følgje av klimaendringar. Somme klimaendringar kan føre til auka nedbør og høgare temperaturar, noko som fører til auka plantevekst og påfølgjande sekvestrasjon av luftboren CO2. Større og raskare og meir omfattande endringar, kan føre til vegetasjonsstress, rask plantedød og ørkenspreiing i visse tilfelle. Eit døme på dette skjedde under regnskogkollapsen i karbontida (CRC), ei utryddingshending for 300 millionar år sidan. På denne tida dekte enorme regnskogar ekvatorområdet i Europa og Amerika. Klimaendringane øydela desse tropiske regnskogane, og det vart berre isolerte «øyar» av skog att, noko som førte til at mange plante- og dyreartar døydde ut.
Pollenanalyse
Palynologi er studiet av noverande og fossile palynomorfar, inkludert pollen. Palynologi vert nytta til å finne ut den geografiske fordelinga av planteartar, som varierer svært mykje under forskjellige klimatilhøve. Forskjellige plantegrupper har pollen med særeigen form og overflatestruktur, og sidan den ytre overflata av pollen består av særs hardføre stoff, går dei berre sakte i oppløysing. Endringar i pollentype i forskjellige lag i innsjøar, myrer eller elvedelta indikerer endringar i plantesamfunn. Desse endringane er ofte teikn på klimaendringar. Som eit døme har palynologiske studiar vorte nytta til å spore endringar i vegetasjonsmønster gjennom kvartæristida og særleg sidan den siste istida.
Nedbør
Nedbør i fortida kan estimerast i den moderne perioden med det globale nettverket av nedbørsmålarar. Nettverket over hav og fjerntliggande område er tynt, men satellittdata har vore tilgjengeleg sidan 1970-åra Kvantifisering av klimavariasjonar i nedbør i tidlegare hundreår og epokar er mindre komplett, men ein har gjort tilnærmingar basert på marine sediment, iskjernar, grottestalagmittar og treringar.
Klimatologiske temperaturar påverkar nedbøren. Til dømes under siste glasiale maksimum for 18 000 år sidan, vart varmedriven fordamping frå hava og inn over kontinentale landmassar liten, og dette førte til store område med ekstreme ørkenar, inkludert polarørkenar (kalde, men med lite nedbør). I kontrast var klimaet i verda våtare enn i dag nær starten på den atlantiske perioden for 8000 år sidan.
Estimert nedbør over land globalt sett auka med om lag 2 % i løpet av 1900-talet, sjølv om den utrekna trenden varierer ut frå når ein sluttar utrekningane. Utrekningane blir òg kompliserte på grunn av ENSO og andre svingingar. Ein har òg sett ein generell auke i avrenning til elvar og høgare gjennomsnittleg jordfukt.
Dendroklimatologi
Dendroklimatologi er analysen av treringar for å avgjere klimavariasjonar i fortida. Breie og tjukke ringar indikerer ein frodig vekstperiode med god tilkomst på vatn, medan tynne, smale striper indikerer tider med mindre nedbør og dårlegare vekstvilkår.
Iskjernar
Analysar av is bora ut frå iskalottar som Antarktis kan nyttast til å syne eit samband mellom temperaturen og variasjonar i det globale havnivået. Lufta som er fanga i bobler i isen kan òg syne CO2-variasjonar i atmosfæren langt tilbake i tid, lenge før mennesket byrja å påverke dette i moderne tid. Studiet av desse iskjernane har vore ein viktig indikator på endringar i CO2 over mange tusen år, og gjev framleis verdifull informasjon om skilnader mellom gamle og moderne atmosfæretilhøve.
Dyr
Restane av biller er vanlege i sediment i ferskvatn og på land. Forskjellige billeartar lever gjerne under forskjellige klimatilhøve. På grunn av den lange rekkja biller som ikkje har endra genetisk samansetnad noko særleg gjennom tusenåra og at ein kjenner til kva klima dei forskjellige artane oppheld seg i, kan ein seie noko om klimatilhøva på staden der billa vart funnen.
På liknande vis har mengda av forskjellige fiskeartar vist seg å ha samanheng med observerte klimatilhøve. Endringar i primærproduksjon av autotrofe dyr i havet kan påverke matnettet.
Ullevaal Stadion
Ullevaal Stadion er Noregs landslagsarena i fotball og ligg på Ullevål i Oslo. Han blei opna i 1926 av kronprins Olav. Opninga blei markert med ein fotballkamp mellom Lyn og svenske Örgryte, kronprinsen tok avsparket i kampen. Lyn-laget var styrkt av spelarar frå Vålerenga, Frigg, Gjøa og Kampørn.
Norges Fotballforbund eig Ullevaal Stadion. Flest tilskodarar var det på landskampen mot Sverige 22. september 1935 med 35 495 personar. Eit vekkelsesmøte med Billy Graham i 1955 hadde 40 000 menneske innanfor portane. I dag (2008) er kapasiteten 25 572. Alle plassane på stadionen er sitjeplassar. Det finst planar om å auke kapasiteten til 30 000. Dette vil gjera Ullevaal skikka til å halde EM- og VM-kampar, samt e-cupfinalekampar.
I tillegg til landslaget, spelar òg Lyn sine heimekampar på Ullevaal Stadion.
Halvdan Magnus Hansen
Halvdan Magnus Hansen var ein norsk forfattar. Han debuterte i 1998 med diktsamlinga Utan å ta metermålet fram. I 2000 fekk han utgitt diktsamlinga Eg vandrar som kjentmann på jorda og ei praktbok om fjellgarden Bakken i Lysefjorden.
Hansen arbeidde som journalist og lærar og var kultursjef og seksjonssjef for miljø- og kulturvern i Forsand kommune.
Ranko Popović
Ranko Popović er ein serbisk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Oita Trinita, FC Machida Zelvia, FC Tokyo og Cerezo Osaka.
Dale kyrkje i Fjaler
Dale kyrkje står i Dale i Fjaler kommune i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1864.
Den noverande kyrkje er ei tømra langkyrkje i tradisjonell stil. Nygotiske trekyrkjer av denne typen vart det bygd mange av i Noreg i andre halvdel av 1800-talet. Kyrkja vart reist av byggmeister Johannes Arnesson Øvsthus frå Hosanger og ho kosta om lag 5000 spesiedalar. Ein veit ikkje kven som har teikna bygget. Kyrkja har oppunder 550 sitjeplassar og har vore hovudkyrkja i Fjaler sidan 1894.
Tidlegare kyrkjer
Det finst ingen sikre opplysningar om når det første kyrkja vart reist i Dale. Truleg var den første kyrkja ei stavkyrkje. I det historiske dokumentet Bergens Kalvskinn frå kring 1350 er ”Dalskirkue” nemnd. Det var truleg den andre kyrkja i Fjaler. Denne vart riven i 1593 for å gje plass for ei ny kyrkje; ei tjørebreidd, bordkledd tømmerkyrkje, som vart ståande fram til 1863. Denne kyrkja finst det avblildning av. Den kjende landskapsmålaren Anders Askevold har henne med på eit oljemåleri frå Dalsbygda i 1853.
I 1772 vart alle kyrkjene i prestegjeldet selde på auksjon og kom i privat eige, men i 1860 gav konsul Jansen kyrkja til Dale kyrkjelyd utan vederlag. Då denne kyrkja vart for lita og dessutan var i dårleg stand, vart ho riven i 1863 og den nye kyrkja stod ferdig året etter. Døypefonten, ei gammal altertavle som heng på skrå oppe i koret og kyrkjeklokkene som no er i Dale kyrkje er frå eldre kyrkjer. Elles er ei kyrkjedør frå mellomalderen i samlinga ved Bergen Museum. Det er òg er ein preikestol frå 1620, medan ein messehakel frå 1650 er teken vare på i Kunstindustrimuseet i Oslo.
Aust-Telemark prosti
Aust-Telemark prosti (tidlegare Øvre Telemarken østfjeldske prosti ) var eit tenestedistrikt i Agder og Telemark bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten hadde sete i Bø i Telemark. Prostiet oppstod ved delinga av Øvre Telemarken prosti i Øvre Telemarken vestfjeldske prosti og Øvre Telemarken østfjeldske prosti i 1838. Frå 1. januar 2015 gjekk Aust-Telemark prosti inn i Øvre Telemark prosti.
I geografisk utstrekking svarte prostiet til kommunane Bø, Hjartdal, Nome, Notodden, Sauherad og Tinn. Prostiet var inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Andrea del Castagno
Andrea del Castagno var ein italiensk målar under ungrenessansen, hovudsakleg påverka av Masaccio og Giotto.
Liv og gjerning
Verna av Bernadetto de' Medici flytta han i 1440 til Firenze. Her måla han på fasaden av Palazzo del Podestà bileta av dei hengde taparane etter slaget ved Anghiari. I 1440-41 fullførte han freskane av Korsfesting og helgenar, perspektiva og figurane i arbeida syner påverknad frå Masaccio. I 1442 var han i Venezia, der han fullførte freskane i San Tarasio-kapellet i San Zaccaria-kyrkja. Seinare arbeidde han også i Markuskyrkja, der han fullførte freskomåleriet Jomfru Marias død (1442–43).
Tilbake i Firenze forma han eit glasmåleri med Nedtakinga frå krossen for den lokale kyrkja Santa Maria del Fiore. Den 30. mai 1445 vart han medlem av Medici-lauget. Frå same året stammar fresken Madonna med barn og Santi. Dei seinare arbeida hans omfattar freskar i det dåverande klosteret Sant'Apollonia i Firenze frå 1447, og det måla monumentet av Niccolò da Tolentino i 'Santa Maria del Fiore' i Firenze, laga i 1456.
Gjennom strengt å prioritere modellteikning og det taktile, eit typisk drag for tidlege florentinske målarar og skulptørar, kom Castagno sine verk til å spele ei viktig rolle for seinare målarar i Firenze. Mellom desse finn ein folk som Luca Signorelli, Leonardo og framfor alt Michelangelo.
Paszab
Paszab er ein landsby i Szabolcs-Szatmár-Bereg fylke, i Észak Alföld-regionen i Aust-Ungarn. Landsbyen er på om lag 13 kvadratkilometer og hadde eit folketal på 1324 i 2008.
Sigøynargruppa Parno Graszt kjem frå Paszab.
Programvarebunt
Programvarebunt er eit omgrep som vert nytta om ei samling dataprogram som vert levert, nedlasta, eller nytta, saman. Bunten kan vera sett saman av brukarprogram, som OpenOffice, eller av tenarprogram, som til dømes LAMP.
1342 Brabantia
1342 Brabantia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 13. februar 1935 av Hendrik van Gent ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Noreg i Eurovision Song Contest
Historikk
NRK har ansvaret med å velje ut det norske bidraget, og har senderettane til Eurovision Song Contest i Noreg. Det norske bidraget vert kåra gjennom den årlege, nasjonale songtevlinga Melodi Grand Prix. Per 2022 har Noreg delteke 60 gongar i Eurovision Song Contest.
Noreg debuterte i Eurovision Song Contest i 1960, nesten eit halvt år før den offisielle opninga av fjernsynet i Noreg. Landet fekk ein god start då Nora Brockstedt song Noreg inn til fjerdeplass med «Voi Voi». Dei to neste åra heldt Noreg seg på topp ti, men i 1963 kom den fyrste sisteplassen, då Anita Thallaug fekk 0 poeng med «Solhverv».
Skiftet i 1980-åra
Utover i 1980-årea endra NRK innstilling til tevlinga, og dei norske Eurovision-bidraga vart «lettare» og med meir koreografi. Ekspertjuryane vart også bytta ut med regionale folkejuryar frå 1982, og finalane vart sende direkte, ikkje i opptak som tidlegere. Haldningsskiftet gav resultat. I 1982 vart Noreg nummer tolv, i 1983 nummer ni, og i 1985 skjedde det som nærast hadde fått status som ein umoglegskap: Noreg vann Eurovision Song Contest med Bobbysocks og «La det swinge». Fleire gode resultat følgde etter sigeren, med ein niandeplass i 1987 og ein femteplass året etter. I åra 1989–1992 gjekk Noreg inn i ein svak periode igjen, blant anna med ein ny sisteplass i 1990.
I 1993 innleia Noreg sin beste periode i tevlinga. Silje Vige vart nummer fem i 1993, før Elisabeth Andreassen og Jan Werner Danielsen følgde opp med ein sjetteplass året etter. I 1995 vann Noreg for andre gong med Secret Garden og «Nocturne», medan Elisabeth Andreassen sikra Noreg ein andreplass på heimebane i 1996. Men rekkja av gode plasseringar fikk ein brå slutt i 1997, då Tor Endresen og songen «San Francisco» enda sist i Dublin uten poeng. Etter tusenårsskiftet har Noreg hatt varierande resultat. Tre gongar har landet enda opp på sisteplass, og i 2002 måtte Noreg for fyrste gong ufriviljug stå utanfor konkurransen. I tillegg kvalifiserte ikkje Noreg seg til finalane i 2007, 2011 og 2016. Men i same periode har Noreg også vunne tevlinga éin gong, då Alexander Rybak vann eun suveren siger med «Fairytale» i 2009. Sigeren er framleis ein av de mest overlegne gjennom historien. Norge har i tillegg fått to fjerdeplassar og ein femteplass etter 2000.
Antoine Brumel
Antoine Brumel (ca. 1460-1512 eller 1513) var ein fransk renessansekomponist. Brumel var ein av dei mest innflytnadsrike komponistane av den flamske skolen etter Josquin des Prez.
Noreg i Eurovision Song Contest
Fråvær
Sidan debuten i 1960 har Noreg stått over Eurovision Song Contest ved to høve – i 1970 og i 2002. I 1970 trekte Noreg seg frå Eurovision Song Contest saman med blant andre Sverige og Finland. Bakgrunnen var at fire land hadde delt sigeren i tevlinga året før. Men ei like viktig årsak var nok den aukande norske misnøya og kritikken mot tevlinga, ei misnøye som nådde eit klimaks etter den norske finalen i Melodi Grand Prix 1969. Då Noreg valde å boikotte Eurovision Song Contest i 1970 og ikkje arrangere Melodi Grand Prix 1970, sa programdirektør i NRK Otto Nes til Aftenposten: «Det har forekommet en del misnøye med arrangementet, fordi man mener at det ikke har svart til de forventninger man stilte – nemlig at man gjennom denne melodikonkurranse i Eurovisjonen skulle høyne slagernivået i Europa».
I 2002 var ikkje Noreg kvalifisert til tevlinga, på grunn av sisteplassen året før. Dette var fyrste gongen Norge ufriviljug måtte stå over Eurovision Song Contest. Etter innføringa av semifinalar i 2004 har Noreg blitt slått ut i semifinalane på tre av fjorten forsøk: 2007, 2011 og 2016. Norge var direktekvalifisert til finalane i 2004, 2006 og 2010.
Antoine Brumel
Brumel er best kjend for messene han komponerte. Den mest kjende er den tolvstemte Missa et ecce terræ motus. Det var høgst uvanleg å skriva musikk for tolv stemmer på denne tida; alle dei andre messene Brumel skreiv, er firstemte. Brumels Missa de beata virgine har store likskapar med Josquin des Prez si Missa de beata virgine. Nokre musikkforskarar meiner difor at desse to verka vart skrivne for å tevla med kvarandre.
Missa pro defunctis av Brumel er ei av dei tidlegaste rekviem-messene me enno har. Berre Johannes Ockeghem sitt rekviem er eldre. Missa pro defunctis er òg den fyrste rekviemmessa som har Dies Irae-delen fleirstemt.
Noreg i Eurovision Song Contest
Sisteplass-landet
Noreg har mildt sagt hatt varierande suksess i Eurovision Song Contest. Sidan 1960 har Noreg vunne tre gongar og komme på topp fem ytterlegere åtte gongar. Men Noreg er nok langt meir kjent for sine elleve sisteplassar – fleire enn noko anna land. Tek ein med semifinalar også, tangerer Finland denne rekorden med ni sisteplassar i ein finale og to i ein semifinale. Noreg har også enda opp utan poeng fire gongar: 1963, 1978, 1981 og 1997. Berre Austerrike har like mange gongar enda opp utan poeng.
Antoine Brumel
Brumel skreiv også motettar, chansons og noko instrumentalmusikk. Ottaviano Petrucci skreiv ei bok om messene til Brumel medan han enno levde. Fleire komponistar skreiv minneverk etter Brumel etter at han døydde.
Noreg i Eurovision Song Contest
Sisteplass-landet
Den fyrste sisteplassen kom allereie på det fjerde norske forsøket, i 1963. Men det er perioden 1969–1981 som er den definitivt svakaste i norsk Eurovision-historie. I denne perioden deltok Noreg tolv gongar, og fem av dei enda med sisteplass (1969, 1974, 1976, 1978 og 1981). I tillegg kom Noreg nest sist to gongar (1971 og 1975). Berre éin gong i denne perioden kom Noreg på øvre halvdel av resultatlista: I 1973, då Bendik Singers kom på sjuandeplass med «It's Just a Game».
Marco Pezzaiuoli
Marco Pezzaiuoli er ein tysk fotballspelar og -trenar.
Noreg i Eurovision Song Contest
Sisteplass-landet
I 1978 vart Jahn Teigen den fyrste til å få null poeng etter at poengsystemet vart endra i 1975. Jumboplasseringa skapte enorm merksemd i Noreg, men også i fleire andre land. Men sisteplassen vart ein stor suksess for Jahn Teigen, og taparlåten «Mil etter mil» er framleis ein av dei mest selte Melodi Grand Prix-vinnarane gjennom tidene i Noreg. Berre tre år seinare fekk Noreg null poeng igjen, denne gongen med Finn Kalvik og «Aldri i livet». Dei mange sisteplassane fekk britane til å spekulere på om Noreg faktisk gjekk inn for å få null poeng i tevlinga.
Marco Pezzaiuoli
Han har trenar Cerezo Osaka.
Noreg i Eurovision Song Contest
Sisteplass-landet
I 1990 kom Norge sist for sjuande gong, og i 1997 hamna Noreg på delt sisteplass, saman med Portugal, med null poeng. Dette var fjerde, og førebels siste, gongen Noreg enda utan poeng i ein Eurovision-finale. Heller ikkje dei siste åra har Noreg sloppe unna jumboplasseringane. Også i 2001, 2004 og 2012 kom Noreg sist.
Språk
Dei norske bidraga har til saman vorte framført på 14 ulike språk: norsk, engelsk, fransk, spansk, italiensk, nederlandsk, tysk, irsk, hebraisk, serbokroatisk, finsk, svensk, nordsamisk og swahili. Noreg er i tillegg det landet som har nytta flest språk i éin song. «It's Just a Game» av Bendik Singers, som representerte Noreg i 1973, vart framført på tolv språk: engelsk, fransk, spansk, italiensk, nederlandsk, tysk, irsk, serbokroatisk, hebraisk, finsk, svensk og norsk.
Dirigentar for Noreg
Fram til og med 1998 vart bidraga framført med orkester, og kvart land hadde sin eigen dirigent som dirigerte orkesteret. Utover i 1990-åra tok ferdiginnspelt musikk i større grad over, og i 1999 vart orkesteret avskaffa. Dei noverande reglane krev at all musikk og instrumenter på scena skal vere førehandsinnspelt. Under er eit oversyn over dirigentane for Noreg i åra 1960–1998.
Kringkasting, kommentatorar og poengutdelarar
NRK1, fram til 1996 berre NRK, har kringkasta Eurovision Song Contest kvart år sidan 1960. Frå 2013 har finalen og vorte kringkasta på NRK3 med programleiarane frå P3morgen på NRK P3, som eit alternativ til den vanlege kommenteringa på NRK1.
Rekordar
Noreg tok òg rekorden for flest tolvarar (16) i 2009, men vart slått av Sverige i 2012 (18).
Eide på Nordmøre
Eide er ein tettstad i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal. Staden var tidlegare administrasjonssenteret i tidlegare Eide kommune. Tettstaden ligg på nordsida av Isingvågen i Kornstadfjorden og har. Han var den einaste tettstaden i Eide kommune.
Tettstaden har grunnskole, barnehage, daglegvarebutikk og psykiatrisk bu- og behandlingssenter. På Eide står Eide kyrkje, ei langkyrkje i tre frå 1871. Ved tettstaden er det steinbrot og steinindustri.
Fylkesveg 64 frå Molde til Kristiansund gjev kortaste veg frå Eide til begge byane. Eide har også gode bussamband til både Molde og Kristiansund. Frå tettstaden fører fylkesveg 279 langs Kvernesfjorden austover til E39 i Gjemnes kommune.
Melløs stadion
Stadionet har i dag ein kapasitet på 4 117 plassar, av dette 2 400 sete. Dette kjem av strenge krav frå NFF. Det er planar om å bygge ut Melløs til Melløs Arena. Dette har ei kostnadsrame på 120 millionar, men pengane er ikkje på plass.
Arrangement
Det er blitt halde Noregsmeisterskap i både friidrett og hurtigløp på skøyter på Melløs.
Historie
Stadionet vart opna 21. mai 1939 med eit opningsstemne der mellom anna Moss møtte til kamp.
Tilskodarrekorden er på 11 000 frå 1976 då Moss møtte, men det er usikkert kor mange som var inne på stadionet. 26. oktober 2003 såg 10 086 tilskodarar kampen mellom Moss og.
26. oktober 1983 spelte mot  på Meløs, sett av 2067 tilskodarar. Noreg vann kampen 4–2. Ein annan landskap som vart spelt på Meløs var mot den 6. mai 1987. Kampen enda 1–1.
Vitskap
Vitskap viser til organisert kunnskap innanfor eit felt. Omgrepet har utvikla seg gjennom tidene, og dagens vestlege disiplinar følgjer eit vitskapsomgrep utvikla rundt 1700-talet, då ein innan naturvitskapane tok til å utvikla teoriar og utføra eksperiment for å støtta eller motbevisa dette.
Inndeling
Det er vanleg å dela dei ulike vitskapane inn etter kva dei undersøker:
Oates Coast
Oates Coast er den delen av kysten av Antarktis som ligg mellom Cape Hudson og Cape Williams. Han dannar kysten av Oates Land, ein del av Australsk Antarktis. Den austlege delen av denne kysten vart oppdaga i februar 1911 av løytnant Harry Pennell i Royal Navy, kommandør på ekspedisjonsskipet «Terra Nova» under den britiske antarktiskekspedisjonen 1910-13. Han namngav kysten etter kaptein Lawrence E.G. Oates som, med kaptein Robert F. Scott og tre kompanjongar i British Antarctic Expedition forsvann då dei var på veg attende frå Sørpolen i 1912. Vestdelen av kysten, i nærleiken av Mawson Peninsula, vart først kartlagd av flyfoto teken av U.S. Navy Operation Highjump 1946-47.
Husky
Husky er ofte brukt som ei samnemning på polare hunderasar nytta som trekkhundar, og som ei samnemning for inuitthundar, men det blir òg brukt som rasenemning på sibirsk husky eller alaska-husky. Ordet blir i engelsk brukt adjektivisk for å skildre noko eller nokon som er (stort) kraftig/solid bygd. Ordet kan vera ei avleiing av ordet eski(mo), og det blir soleis etymologisk korrekt å kalle alle inuitthundar «husky».
Lifjell i Telemark
Lifjell er eit fjellområde i Vestfold og Telemark. Fjellområdet ligg i kommunane Seljord, Midt-Telemark, Notodden og Hjartdal. Den høgaste toppen ligg i Seljord kommune og heiter Røysdalsnuten, som er 1314 moh. Mange lokale fjellvandrarar, blant anna Lars Steinar Hefre og Torgrim Soterud, har forsøkt bestige det, men dei har aldri nådd heilt til toppen. Fjellet er eit velbrukt tur- og fiskeområde, med Jønnbu som startområde frå Bø, Grimås frå Seljord og Gavlesjå frå Notodden, med Hollane (uttale: Høllén) som eit felles knutepunkt, sentrert om lag midt på fjellområde.
Bergljot Hobæk Haff
Bergljot Hobæk Haff var ein norsk forfattar.
Husky
Huskyen kjem opphavleg frå nordområda mellom Tsjuksjerhalvøya på vestsida av Beringstredet og austover til og med Grønland. Rasar med registreringssystem og raseklubbar frå dette området er, frå vest mot aust, sibirsk husky, alaskan malamute, kanadisk inuithund og grønlandshund. Av desse manglar kanadisk inuitthund internasjonal rasegodkjenning av FCC. I tillegg er det ei mengd andre uregistrerte typar polarhund/husky, nokre av dei truleg av opphavleg type som la grunnlaget for dei noverande rasane, nokre meir oppblanda ved innførsel av anna blod.
Lifjell i Telemark
Om vinteren er Lifjell eit ettertrakta fjellområde, med skiløyper og to alpinanlegg på Jønnbu.
Husky
Den mest kjende uregistrerte typen husky er alaska-husky, opphavleg basert på nordlege indianarhundar med innblanding av inuitthundar som dei fire registrerte rasane. I dag er denne hundetypen òg prega av sterk innblanding av fuglehundar, da særleg pointer, men òg andre rasar. Av somme i trekkhundmiljøet blir framleis desse omtala som alaska-husky, av andre som kvartingar, åttandedelingar osb. etter graden av innblanding av nytt blod. I USA vil ein kunna høyre uttrykk som Pure Athabascan Breed om alaska-husky av meir opphavleg type, av di det ofte ikkje blir skild mellom eldre og nyare typar når nemninga alaska-husky blir nytta. Athabasc spelar da på språket som blir snakka mellom indianarar i Alaska og vestlege delar av Canada i motsetnad til Algonquin aust i Canada.
Cardiff
Cardiff (walisisk Caerdydd, frå caer, «fort» og dytt, «Antonius Didius») er hovudstaden i Wales. Cardiff har vore den største byen i Wales sidan midten av 1800-talet, då koleksporten eksploderte og gjorde Cardiff til den viktigaste hamnebyen i Wales. Cardiff vart hovudstad i 1955, og den walisiske nasjonalforsamlinga, skipa i 1999, ligg i byen .Han ligg i det verna grevskapet Glamorgan i det sørlege Wales, og har sidan 1996 vore eit sjølvstyrt hovudområde.
Lifjell i Telemark
Det var på Lifjell den franske vasstoffballongen «Ville de Orléans» («La ville d'Orleans») hamna etter at han kom ut av kurs etter oppstiging i Paris i 1870.
Cardiff
Historie
Ein var lenge i tvil om tydinga av det walisiske namnet på byen, Caerdydd. Caer, «fort», var uproblematisk, men dytt tyder «dag» på moderne walisisk, og dette gav inga skikkeleg meining. Ein trudde lenge at det kunne vere ei forvansking av namnet på elva Taff, som byen ligg ved, altså «forta ved Taff». Nyare forsking har avvist dette, og ein har funne ut av romaren Antonius Didius bygde eit fort der byen ligg, og at Dydd er ein forvansking av Didius. Det finst ingen kjende restar etter det romerske fortet, men eit normannisk slott, Cardiff slott, på same stad er bevart. Det vart utvida og ombygd i viktoriansk tid av John Patrick Chrichton-Stuart, 3. marki av Bute og arkitekten William Burges.
Nok eit slott, Castell Coch («det raude slottet») ligg nordvest for sentrum. Dette er ein viktoriansk folly teikna av Burges for markien, og bygd i 1870-åra. Eksteriøret har vorte brukt under innspeling av fleire fjernsynsserier, som ITV-serien «The Worst Witch».
Kultur, medium, sport og turisme
Cardiffs fotballag, Cardiff City, spelar i det engelske Football League Championship og vann FA-cupen i 1927. Cardiff husar òg Millennium Stadium, som er landslagsstadion for fotball og rugby i Wales. Andre idrettslag i byen er Glamorgans grevskapslag i cricket, Blues i rugby union og ishockeylaget Devils.
Husky
Når det blir sagt at alaska-husky er ein uregistrert rase, er dette ei sanning med modifikasjonar. Det finst ingen raseklubb eller skrivne reglar for avl, men trekkhundmiljøet er stort og internasjonalt, og det blir drive eit nitidig arbeid for å avle fram best mogleg hundar til ulike føremål som sprint, mellomdistanse og langdistanse. Det blir òg drive arbeid med registrering av trekkhundar gjennom ei norsk nettside stamtavla som etterkvart er vorten mykje brukt internasjonalt, særleg etter Robert Sørlies fyrste iditarodsiger i 2003. Føremålet med dette arbeidet er ikkje å halde ein rase «rein», men snarare å kartlegge eigenskapar i samband med avl og sal av trekkhundar, da særleg alaska-husky og blandingar av denne.
Ruppert Coast
Ruppert Coast er den delen av kysten av Marie Byrd Land som ligg mellom Brennan Point og Cape Burks, eller mellom Saunders Coast i vest og Hobbs Coast i aust. Han strekkjer seg frå 146°31'W til 136°50'W. Han vart namngjeven av kontreadmiral Richard Byrd for oberst Jacob Ruppert frå New York, som var med å støtte den andre Byrd-ekspedisjonen (1933-35) økonomisk. Byrd flydde langs denne kysten. US Geological Survey (USGS) kartla heile kysten basert på flyfoto frå U.S. Navy 1959-65.
Cardiff
Kultur, medium, sport og turisme
I 1958 vart Samveldeleikane arrangert i Cardiff.
Ruppert Coast
Den russiske stasjonen Russkaya ligg ved Ruppert Coast.
Bergljot Hobæk Haff
Bergljot Hobæk Haff vart fødd i Botne i Vestfold. Ho er utdanna lærar og budde i mange år i Danmark. Debutromanen Raset kom ut i 1956 og fekk ei god mottaking hjå kritikarane. Bergljot Hobæk Haff fekk Kritikarprisen i 1962 for Bålet og igjen i 1996 for Skammen, og ho er ein av berre eit fåtal forfattarar som har fått denne høgthengande prisen to gonger, og den einaste med så stort tidssprang mellom dei to utdelingane. Det fortel om eit langt forfattarskap, men mest om at ho heile tida har skrive bøker av høg litterær kvalitet. Mange av romanane hennar er omsette til fleire andre språk.
Romanar
Alle bøkene er komne ut på Gyldendal Norsk Forlag i Oslo.
VM i skiskyting 1999
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1999, den 34. meisterskapen i rekka, kom i gang 12. februar 1990 i finske Kontiolahti, sju dagar etter fastsett arrangementsplan, og varde i fyrste omgang til 14. februar. Vedvarande streng kulde med temperaturar ned mot -25°C gjorde at opningsrenna vart utsett dag etter dag i ei veke, så dei fire tevlingane ein ikkje fekk gjennomført i Kontiolahti i februar, vart avvikla i samband med verdscupen i skiskyting i Oslo den 11. og 13. mars 1999.
Cardiff
Kultur, medium, sport og turisme
I tillegg til Cardiff slott, Castell Coch og bygget til nasjonalforsamlinga finn ein Det nasjonale museet og galleriet og Cathays Park. I sistnemnde ligg bygningane til lokaladministrasjonen, som er reist etter modell av tilsvarande bygningar i New Delhi. Den walisiske operaen flytta inn i Wales Millennium Centre i november 2004.
Cardiff var vertskap for den nasjonale kulturtevlinga Eisteddfod i 1883, 1899, 1938, 1960 og 1978.
VM i skiskyting 1999
Fellesstart for menn og for kvinner stod på VM-programmet for aller fyrste gong. Lagtevlingane var derimot fjerna frå øvingsprogrammet, og er sidan heilt forsvunne som konkurranseform.
Cardiff
Kultur, medium, sport og turisme
Det har òg vore ei norsk kyrkje i byen. Kyrkja blir no brukt som kunstsenter.
VM i skiskyting 1999
=Kontiolahti=
12,5 km jaktstart
<br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
<br style="clear:both;" />
7,5 km sprint
<br style="clear:both;" />
10 km jaktstart
<br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
=Oslo=
15 km fellesstart
<br style="clear:both;" />
20 km
<br style="clear:both;" />
15 km
<br style="clear:both;" />
Husky
På distansar over nokre få mil er det ingen pattedyr, korkje tamme eller ville, som kan halde farten til eit huskyspann.
Gemyttet er ikkje eins på desse polare hunderasane, men ein fellesnemnar er at det særs sjeldan blir vist agressivitet høve til menneske, og at vaktinstinktet er lite framtredande. Elles er hovudregelen at dei store inuitrasane som malamute er meir krevjande enn alaska-husky når hundehaldet blir stort. Dette av di inuithundane ofte er meir eigenrådige og har lettare for å slåst innbyrdes enn alaska-husky. Sistnemnde kan gjerne køyrast i spann opptil 20 hundar eller luftast i luftegard med like mange hundar utan at det treng oppstå konfliktar.
I trekkhundmiljøet er det ei utbreidd haldning at det er skadeleg for huskyen som trekkhund med raseregistrering, raseavl og eksteriørdømming, dette av di det da gjerne vil bli fokusert på heilt andre eigenskapar enn arbeidslyst, arbeidsevne og gemyttet som er vesentleg for at hundane skal fungere i store spann. I det norske polarhundmiljøet dvs. raseklubbane Norsk Polarhudklubb og Norsk Siberian Huskyklubb derimot, blir det lagt meir vekt på eksteriør og rein rase.
Kiyoshi Okuma
Kiyoshi Okuma er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar FC Tokyo, Omiya Ardija og Cerezo Osaka.
Glykogen
Glykogen er eit polysakkarid og ein homopolymer av glukose med ein greina struktur. Det finst i dei fleste veva i dyreorgansimar, men det finst mest av det i musklar og lever, der dei er ein karbohydratreserve. Gjennom muskelarbeid vert glykogen enzymatisk brote ned til pyrodruesyre og mjølkesyre.
Augustin av Hippo
Augustin av Hippo var ein nordafrikansk geistleg og teolog. Han var biskop av Hippo og ein av dei største teologane i Oldkyrkja. Augustin vert rekna som ein av dei vestlege kyrkjelærarane, er helgen i katolsk og ortodoks kristendom, og har ei viktig stilling innan protestantisk kristendom.
Tidleg liv
Augustin vart fødd som Aurelius Augustinus i byen Tagaste i den romerske provinsen Numidia, den noverande Souk-Arrhas i Algerie. Han vart fødd etter keisar Konstantin si omvending, i ei tid der Nord-Afrika fekk eit stadig sterkare innslag av gresk kristen kultur, medan den latinske kulturen vart veikt. Kyrkja i området var prega av splittingar.
Far hans, Patricius, var romersk borgar og tjenestemann med godt rykte. Mora, Monika, var kristen, medan faren var heidning, men lét seg døype kort tid før han døydde. Mora fekk ikkje døypt den vesle guten, men sørgde frå tidleg av for at han fekk undervising om kristendomen. Då Augustin som ung gut vart alvorleg sjuk bad han om å verte døypt, men han friskna til før det vart gjort og utsette det difor. Dette var ikkje uvanleg på den tida, då ein ynskte å vente så lenge som mogleg med å la seg døype i frykt for å begå synder etter dåpen.
Faren var streng, og han var aldri verkeleg fortruleg verken med Monika eller Augustin. Men han bidrog til å forme guten, då han lærde han å beundre dei latinske klassikarane, noko som seinare skulle verte til stor nytte i forfattarskapen hans. Kjennskapane hans til gresk vart endå avgrensa. Monika, som i katolsk tradisjon sest som eit bilete på ei perfekt mor, tydde svært mykje for Augustin og syskena hans – vi er kjende med ein bror, Navigius, og ei syster som døydde som vigsla jomfru, ei tidleg form for ordensliv.
Augustin fekk utdanninga si først i Tagaste og deretter i Madaura. I 370 vart han så sendt til Kartago for å fullføre utdanninga, og tok raskt ei leiande rolle på retorikkskulen. Med eit ønske om å verte jurist studerte han retorikk frå 372 til 375, men ved slutten av studiet valde han i staden å vie seg til undervising. Han underviste i retorikk frå 375, og dreiv sine eigne skular i retorikk og grammatikk i ni år.
Etter å ha lese boka Hortensius av Cicero vart Augustin interessert i filosofi (boka er seinare gått tapt). Han studerte blant anna verka til Platon, og frå 373 og fleire år framover var han og venen Honoratus tiltrekte av manikeismen, ei kristen sekt som meinte at den åndelege verda var skapt av Gud medan den materielle verda var skapt av Den vonde. Augustin forkasta det meste av den trua mora hans hadde lært han om, men fann heller ikkje fred i manikeismen.
I sin Confessiones skriv Augustin: «I dei åra hadde eg ei kvinne som eg levde saman med, men ikkje i det ein kallar lovleg ekteskap. Ho var vorten byte for min ustadige og uoverlagte lidenskap. Men eg hadde då berre denne eine, og mot henne var eg trufast som mot ein ektefelle. I samlivet med henne skulle eg så menn få lære ved eiga røynsle kva det er for ein skilnad på eit ekteskap som er stifta med tanke på å få born, og ein kjærleiksforbindelse som berre skal tilfredsstille eins eigen lyst, slik at dei borna som vert ikkje er fødde etter eige ønske, sjølv om ein er nøydde til å elske dei når dei først er komne.»
Virke i Italia
I 383 drog Augustin mot mora sin vilje til Roma for å opne ein retorikkskole. Monika følgde etter han og busette seg i Roma ho òg. Augustin vart nedslegen av elevane sine, som hadde ein tendens til å stadig skifte lærarar for å snyte dei for honoraret. I 384 tok han difor imot eit tilbod om å verte professor i retorikk i Mediolanum (Milano); Monika vart med han dit òg. Her vart Augustin sterkt påverka av nyplatonismen, og dette vart for han ein veg tilbake til kristendomen til mora. Heile virket hans som teolog er prega av kombinasjonen av kristen og nyplatonsk tankegang, og det er i stor grad takka vere Augustin at Platons tankar vart med inn i mellomalderen, medan andre filosofar vart gløymde.
Under ein samtale med den manikeiske biskopen Faustus, fekk Augustin si tiltrekking til denne retninga innan kristendomen nådestøytet. Han vart i staden sterkt påverka av preikene til Ambrosius av Milano, som var ein forsvarar av det nikenske ortodoksiet. Ambrosius, som hadde svært god kjennskap til gresk, vart for Augustin òg ei kjelde til kunnskap om austleg teologi.
Han vart sliten mellom det å gifte seg og det å vie livet sitt til Gud. Etter ønsket til mora valde han å gifte seg, og gjekk difor frå kvinna han hadde levd saman med; sjølv om sambourforhald var akseptert av mange, kunne ein ikkje gifte seg etter eit slikt tilhøve. Sonen vart hos faren, medan Floria vende tilbake til Nord-Afrika. Men ting gjekk ikkje etter planen, då Augustin i staden for å finne ei kone innleidde eit tilhøve til ei anna kvinne.
Det gjorde eit djupt inntrykk på han då den nyplatonske professoren Viktorinus konverterte til kristendomen. Kort tid etter dette, i september 386, kom nordafrikanaren Pontitian for å vitje Augustin, og då han så at ei utgåve av Paulus' brev låg på bordet nytta han høvet til å fortelje om livet til Antonius den store. Augustin vart igjen tiltrekt av tanken på eit liv vigd til Gud, og gjekk ut i hagen. Han fortel sjølv i eit av verka sine at han tagg og bad om rettleiing frå Gud, og at det var som om han høyrde eit barn rope ''«Tolle lege! Tolle lege!»'' ('Plukk opp og les'). Han gjekk inn att og slo opp på ein tilfeldig stad i Paulus' brev, og fann då Romarbrevet 13, 12-14: «Natta er snart slutt, dagen er nær. La oss då leggje av gjerningane til mørket og ta på oss våpna til ljoset. La oss leve sømmelige som ved høglys dag; ikkje i festing og fyll, hor og utskeiingar, i strid og misunnelse. Men kle dykk i Herren Jesus Kristus, og ver ikkje så opptekne av kroppen at det vert vekt attrå». Venen hans Alypsius, som òg var der under besøket til Pontitian, las vidare i vers 15: «Gje plass òg for dei som ikkje har den fulle krafta til trua, og utan å gje deg av med å diskutere meiningane deira.» Dette følte han passa på han sjølv, og begge tok ei avgjerd om å verte prestar. Dei fortalde det til Monika, og sjølv om ho hadde ynskt at sonen skulle gifte seg, vart ho henrykt.
Vigsla liv
Augustin avslutta tilhøvet til si nye konkubine, og braut trulovinga med ei kvinne han hadde tenkt på å gifte seg med. Han la òg ned arbeidet sitt som lærar, og trekte seg tilbake på landet utanfor Milano for å førebu seg på dåpen. Der budde han saman med Monika, broren Navigius, den no 15-årige sonen Adeodatus, Alypsius og andre venner. Dei danna eit kristent fellesskap, og dreiv felles studium. Det var samtalane i dei sju månadene dei budde i dette fellesskapet som vart grunnlaget for Augustin sine tre dialogar Mot akademikarane, Om det lukkelege livet og Om orden.
Han vart førebudd for dåpen av Simplician av Milano, og saman med Alypsius og Adeodatus vart han døypt påskenatta (25. april) 387, 32 år gammal. Han ville deretter vende tilbake til Nord-Afrika, og på vegen møtte han mora si i Ostia utanfor Roma. Dei hadde ein samtale som han sidan kalla «Visjonen i Ostia», om dei saliges evige liv. Fem dagar etter dette vart Monika plutseleg sjuk, og ho døydde i Ostia i november 387. Ho vart gravlagd i Ostia, men er sidan flytt til kyrkja som ber namna til sonen, Sant'Agostino, i Roma.
I staden for å dra til Nord-Afrika vende Augustin tilbake til Roma, og først i september 388 drog han saman med Alypsius og Adeodatus til Tagaste. Sonen døydde året etter, berre 17 år gammal. Augustin selde då farsarven sin, og gav pengane til dei fattige. Han hadde òg ein gard han hadde arva etter mora si, og der grunnla han eit slags klostersamfunn, med tanke på å vere resten av livet der.
Prest
Augustin ville vie livet sitt til Gud, men ynskte ikkje å verte prest. Men visdomen og fromskapen hans vart kjend, og mange kom til han for å få råd. Han hadde òg markert seg som ein dugeleg teolog gjennom sine mange religiøse og filosofiske skriftar. Ein av dei som høyrde om han var biskop Valerius av Hippo (eigenleg Hippo Regius, i dag Annaba i Algerie). Han sørgde for å få prestevigd Augustin i 391, og gjorde han til assistenten sin. Augustin måtte dermed flytte frå Tagaste, og etablerte i tilknyting til kyrkja i Hippo eit klostersamfunn av same type som i fødebyen.
Frå 392 verkte han som predikant, og han gjekk blant anna hardt ut mot manikeismen og ei ny rørsle, donatismen. I desember 393 deltok han på eit viktig regionalt konsil, og han fekk gjennomført fleire lokale forandringar som styrkte den kyrkjelege disiplinen.
Biskop
Augustin verkte som biskop i 34 år, og vert rekna som ein av dei viktigaste biskopane i nordafrikansk historie. Blant anna forsvarte han kyrkja mot ei lang rekkje påstått kjetterske rørsler, han heldt ei rekkje synodar og deltok på minst seks regionale konsil, og han heldt fram virket sitt som forfattar. 113 bøker, 218 brev og meir enn 500 preiker har overlevd. Då keisar Honorius innførte strenge straffer mot donatistene gjekk Augustin mot dette; han aksepterte etter kvart at keisaren greip inn, men gjekk ikkje med på dødsstraff, og i 411 bidrog han sterkt til å samle dei to partane gjennom ein konferanse i Kartago.
I 413 byrja han på det sjølvbiografiske verket Bekjennelser (Confessiones), som var ferdig i 426. Dette er eitt av hovudverka hans, saman med [[Gudsstaten (De civitate Dei).
Den siste store verken hans, Tilbakekallinger (Retractiones), vart skrive i 425, då han var 72 år gammal. Det er eit verk der han, med innsikta som gammal mann, går gjennom sine tidlegare verk og korrigerer feil i dei.
I mai 430 vart området rundt Hippo invadert av vandalane under Geiserik. Dei kringsette byen i 14 månader; Augustin sjølv levde ikkje lenge nok til å oppleve slutten på kringsetjinga, som var ei stor sorg for han. 28. august 430 sovna han stille inn etter å ha lege med feber i nokre dagar.
Helgen
Augustin vart rekna som helgen straks etter at han døydde. I 496 braka kristne flyktningar frå Hippo relikviane hans til Sardinia. I 723 vart dei frakta vidare til Pavia av langobardkongen Liutprand. Dei vart bisette i kyrkja San Pietro in Ciel d'Oro, og 1300-talet vart det reist eit vent gravmonument i kvit marmor der. Ein del av relikivane hans vart tekne til Hippo i 1842.
Helgenkulten hans spreidde seg raskt. På 700-talet vart festen hans feira i Roma. Saman med Ambrosius, Gregor I den store og Hieronymus er han rekna som ein av dei vestlege kyrkjelærarane, og har tilnamnet Nådelæraren (Doctor gratiae). Han blir rekna som helgen for teologar, boktrykkarar, ølbryggarar og for gode auge. Symbol for Augustin er hjarte gjennombora av pil, biskopelege klede, bok og penn.
Minnedagen er i vestkyrkja 28. august, dødsdagen hans. I austkyrkja har han minnedag den 15. juni. Sjølv om han levde lengje før det store skismaet høyrer verkaog teologien hans klårt heime i den vestlege tradisjonen, og gjennomslagskrafta hans i aust har aldri vore stor. Regelen han skreiv for eit kloster i Hippo har vorte brukt av mange ordenar og kongregasjonar. Det er to ordenar som vert rekna som augustinarar i eigenleg forstand: Augustinarkorherrane og Augustinareremittane.