cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tidsline i Harry Potter-bøkene
Problem med tida
Det er òg eksempel på at tilbakeblikk eller minne ikkje gjev meining i tidsperioden dei ser attende på. Til dømes seier Horation E.F. Snilehorn i sitt umodifiserte minne i Harry Potter og Halvblodsprinsen til Tom Venster at malacruxar «er eit forbode fagemne ved Galtvort, du veit... Humlesnurr er spesielt streng på det...». Under denne perioden var ikkje Albus Humlesnurr rektor, og ville ikkje hatt nokon autoritet over kva fag som er forbodne ved Galtvort. Rektor på Galtvort under Tom Venster si tid ved skulen var Armando Duppel. Dette kan vere ei følgje av at Humlesnurr overtalte Duppel til å forby emnet, sidan han sannsynlegvis var ein av dei politisk mektigaste professorane ved skulen.
Eitt problem i høve til den verkelege verda involverer den historiske personen Nicolas Flamel. Flamel blir nemnt å vere 665 år gamal i den første boka, medan den verkelege Nicolas Flamel ikkje ville ha nådd denne alderen før i 1996. Eit svar på dette er at datoen då den «verkelege» Nicolas Flamel blei fødd ikkje har nokon samanheng med Nicolas Flamel i Harry Potter.
Det er minst éin anakronisme i bøkene. Dette oppstår når Harry skriv eit brev i Harry Potter og ildbegeret. Brevet inneheld ein referanse til at Dudleif Dumling eig ein PlayStation. Ifølgje tidslina ville dette finne stad sommaren 1994, medan PlayStation ikkje blei sleppt før i desember 1994 i Japan, og i september 1995 i Europa. Boka blei sleppt i 2000, så dette er sannsynlegvis ein feil frå forfattaren si side.
Myntkabinettet
Myntkabinettet (eller Universitetets Myntkabinett) er ei myntsamling som er del av Kulturhistorisk museum og blir vist fram ved Historisk museum i Oslo.
Historie
Myntkabinettet blei grunnlagd i 1817 gjennom innkjøpet av ei samling på over 6 000 antikke myntar, etter initiativ frå universitetsbibliotekaren Georg Sverdrup. Under andre styraren av samlinga, C.A. Holmboe, auka omfanget til over 43 000 gjenstandar.
Oldsaksamlingen og Myntkabinettet heldt opphavleg til i ulike universitetetsbygningar i Oslo, men flytta inn i Urbygningen då universitetetsbygga stod ferdige i 1852. I 1904 flytta dei vidare til nybygget til Historisk museum.
Frå 1999 blei Myntkabinettet ein del av Universitetets kulturhistoriske museer, som i 2004 endra namn til Kulturhistorisk museum.
Samling
Museet inneheld i dag over ein kvart million objekt frå heile verda; til dømes
Xianning
Xianning (kinesisk: 咸宁; pinyin: Xiánníng) er eit byprefektur søraust i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i sørvest grensar til provinsen Hunan og i søraust til provinsen Jiangxi, har eit areal på 1 501 km² og i underkant av 2,5 millionar ibuarar i 2010.
Landskapet er prega av åsar og fjell, særleg i sørdelen, medan der er meir sletteland i norddelen, som ligg ved sørbreidda av storelva Chang Jiang. Byprefekturet Xianning omfattar eitt distrikt (区 qū), eitt byfylke (市 shì) og fire fylke (县 xiàn).
Næring
Jordbruk og skogbruk er to hovudnæringar, her finst meir enn 25 millionar dekar med bambusskogar. Gruvedrift etter mineral som niob, gull, magnesium, antimon, monazitt, kull, mangan, vanadium, glimmer og marmor er vikitige for økonomien i byprefekturet.
Samferdsle
Xianning, omtala som Hubei sin port mot aust, har viktige jarnbanelinjer som Jingguangbana, mange motorvegar og eit langt, farbart stykke av elva Chang Jiang. Snøggtoget Wuhan-Guangzhou trafikkerer gjennom byprefekturet.
Kinas riksveg 107 går gjennom området. Han strekker seg frå Beijing sør til Shenzhen, og er innom provinshovudstadene Shijiazhuang, Zhengzhou, Wuhan, Changsha og Guangzhou.
Vaalbara
Vaalbara er det ein meiner kan ha vore det første superkontinentet på jorda. I følgje radiometrisk datering av kratonane som utgjorde Vaalbara, meiner ein at det eksisterte for 3,3 milliardar år sidan og kanskje så langt tilbake som for 3,6 milliardar år sidan. Bevis på dette er mellom anna geokronologiske og paleomagnetiske studiar mellom dei to kratonane frå arkeikum (protokontinent) kalla Kaapvaal-kratonen (Kaapvaal-provinsen i Sør-Afrika) og Pilbara-kratonen (Pilbara-regionen i Vest-Australia).
Andre bevis er likskap i strukturen til grønsteinbelta og gneisbelta til desse to kratonane. Dei same grønsteinbelta frå arkeikum har no spreidd seg over Superior-kratonen i Canada, og over kratonane til dei tidlegare kontinenta Gondwana og Laurasia. Vegen kratonane tok vidare for 2,8 milliardar år sidan er òg bevis på at dei ein gong hang saman.
Det er ikkje sikkert kvifor Vaalbara braut opp, men geokronologiske og paleomagnetiske funn syner at dei to kratonane hadde ein 30 graders rotasjon rundt 2,78-2,77 milliardar år sidan, noko som tyder på at dei ikkje lenger hang saman for 2,8 milliardar år sidan.
Gaizinkalns
Gaiziņkalns er det høgaste punktet i Latvia med ei høgd på 312 meter over havet. Det ligg like vest for byen Madona.
Sjølv om han er relativt låg har Gaiziņkalns eit lite skisenter med tre skibakkar og fleire gjestehus. For å kappast med Suur Munamägi - det høgaste punktet i nabolandet Estland på 318 moh - vart det bygd eit tårn på toppen for å totalt sett verte høgare.
250 Bettina
250 Bettina er ein stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein M-type-asteroide og er sannsynlegvis samansett av jern-nikkel, enten reint eller blanda med stein.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 3. september 1885 i Wien og blei namnsett til ære for Baronesse Bettina von Rothschild.
953 Painleva
953 Painleva er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 29. april 1921 av Benjamin Jekhowsky ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah.
Dnestråsane
Dnestråsane (rumensk Dealurile Nistrului), òg kalla Det nordmoldovske platået (rumensk Podişul Moldovei de Nord) er eit geografisk område som dekkjer det meste av det nordlege Moldova og delar av Tsjernivtsi oblast i Ukraina. Dnestråsane er den nordlege og nordaustlege delen av Det moldovske platået.
Dnestråsane går langs elva Dnestr, frå elva Colachin, ei sideelv til Prut ved Ploniniskogen til staden der Dnestr tar imot sideelva Răut. Dnestr skil Dnestråsane frå Det podolske høglandet. Dnestråsane er skild frå resten av Det Det moldovske platået (Suceavaplatået, Zjizjijasletta, Bălţisteppa, Det sentralmoldovske platået) av dalen til Răut og sideelvane hennar og delvis av Prut og hennar sideelvar.
Helgi Björnsson
Helgi Björnsson er ein islandsk geofysikar og glasiolog. Han er kjent for arbeidet sitt med avrenning frå isbrear, og spesielt der isbrear er kombinerte med geotermisk varme. Dette har mellom anna resultert i forfattarskap av fleire vitskaplege artiklar om jökulhlaup. Helgi jobbar som forskar ved Háskóli Íslands (Universitetet på Island).
Publikasjonar
Sidan 1979 har Helgi gitt ut ei rekke vitskaplege artiklar i tidsskrift som til dømes Nature. Han har au skrive kapitel i bøker og laga spesialkart.
Mekanisk verkstad
Mekanisk verkstad er ei ofte nytta nemning på verksemder som driv med produksjon eller reparasjon av maskinar og konstruksjonar i stål, jarn og anna metall, og som til vanleg har ein eller fleire spesialverkstader, til dømes smie, støyperi, sveiseverkstad, metallplateverkstad, skipsbyggeri eller anna i tillegg til sjølve maskinverkstaden. Skipsverft og skipsbyggeri som byggjer skip i stål, lagar skipsmotorar og anna skipsutstyr, har ofte kalla seg mekaniske verkstader, og det same gjeld verkstader som lagar og monterer stålbruer og liknande. Mekaniske verkstader skil seg ofte frå fabrikkar og andre verksemder ved at mykje av det som produserast ikkje er masseprodukt, men tilpassa ulike krav. Men verksemder som vart skipa som mekaniske verkstader, har ofte utvikla seg til produsentar av einsarta produkt i store seriar.
Bakgrunnsstoff
snl.no
Nicolaas Bloembergen
Nicolaas Bloembergen er ein nederlandsk-amerikansk fysikar og nobelprisvinnar i fysikk. Han vart amerikansk statsborgar i USA i 1958.
Bloembergen tok sin doktorgrad ved Universitetet i Leiden i 1948. Han vart professor ved Harvard University i 1957.
Han vart tildelt Lorentzmedaljen i 1978. Bloembergen delte i 1981 Nobelprisen i fysikk med Arthur Schawlow og Kai Siegbahn for arbeidet sitt med laserspektroskopi.
Piz Corvatsch
Piz Corvatsch er eit 3 451 m høgt fjell i Berninafjella i Sveits. Ein lægre topp, Piz Murtel (3 304 m), ligg straks ovanom endestasjonen til ei kabelvogn som går frå Silvaplana. Fjellet ligg i kring 5–10 km sør for St. Moritz i Oberengadin. Det er det høgste fjellet i eit av dei største skiutfartsområda i Sveits, kalla St. Moritz-Celerina.
Historie
Topografen Johann Coaz saman med sine hjelparar var dei fyrste som gjekk til topps, i året 1850. Fyrste skituren til topps vart gjort i 1898 av Philip Mark og Claudio Saratz.
I 1963 opna ein kabelbane til fjellet, som seinare har vorte utvida. Attåt utbygginga av skiheisar har ein om lag 350 km med merka skiløyper i fjellsidene.
Hutaheiti
Hutaheiti er ei forvansking av det tahitiske ordet Otaheiti, som er namnet på øya Tahiti. Hutaheiti blir nytta som eit namn på ei plass langt burte, langt frå sentrale strok. Antakelig er det sjømenn som har tatt med ordet heim.
Arthur Leonard Schawlow
Arthur Leonard Schawlow var ein amerikansk fysikar ved Stanford University i Stanford i California.
Schawlow mottok Nobelprisen i fysikk i 1981, saman med Nicolaas Bloembergen for bidraga deira til utviklinga av laserspektroskopien. Dei delte den eine halvparten av prispengane, medan den andre halvparten vart tildelt den svenske fysikaren Kai M. Siegbahn for utviklinga hans av den høgoppløyselege elektronspektroskopien.
Rakkfjorden
Rakkfjorden er ein fjord på nordaustsida av Kvaløya i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,3 km sørover til Rakkneskjosen i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Risvik i nordvest og Rakknes i søraust. Grenda Rakkfjord ligg ved Rakknes på austsida av fjorden. Den indre delen av fjorden vert kalla Rakkneskjosen og her kryssar Fv65
Piz Alv
Piz Alv (eller Pizzo Bianco) er ein mindre fjelltopp straks nord for Piz Bernina i Berninafjella i Sveits. Toppen ligg i kantonen Graubünden.
Dvujakornajaformasjonen
Ein har òg funne ei theropod-tann med ei full rot. Denne høyrte til ein tidleg tyrannosauroid - Kileskus.
Skarsfjorden
Skarsfjorden er ein fjord på vestsida av Ringvassøya i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 6 km austover til Nordkjosen i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Teistholmen i nord og Bjørnsneset i sør. Fjorden strekkjer seg generelt austover, men på sørsida av fjorden går dei to vågane Sørkjosen og Austerbotn på kvar si side av Skogøya. Bygda Skarsfjord ligg på nordsida av fjorden ved inngangen til bukta Nordkjosen som ligg heilt nord og inst i fjorden.
Fv66 går langs austsida av den indre delen av fjorden.
Taubane
Taubane (tidlegare òg skrive togbane, der tog tyder tau), òg kalla svevebane, er eit transportmiddel som går i luftspenn for frakt av personar eller gods. Taubanen har ein gondol (eit innelukka rom, mest for persontransport) eller ei anna form for transportkasse som heng i ein arm ned frå ei innretning med hjul som rullar på oversida av ein tjukk vaier som er opphengde i to eller fleire master over ei kort eller lang strekning, og har ein tynnare vaier kopla til ein vinsj for å drege gondolane. Det er òg tryggleiksystemer som skal kunne bremse eller stogge gondolane i ein naudsituasjon.
Taubaner med gondolar for i hovudsak å frakte personar, vert ofte òg kalla gondolbanar.
Ei taubane bør byggjast i ei strekning med stigning, dersom ho ikkje skal ha ein vinsj i kvar ende. Når bana ligg i stigning, er ho gjerne bygd med to berekablar for kvar sin gondol. Dei er kopla saman på den måten at den gondolen som går opp nyttar den som går nedover som motvekt, samstundes som den gondolen som går nedover vert bremsa av godolen som går oppover. Slik spararst det energi til å drive bana. Same prinsippet vert nytta på kabelbanar, som er baner som går på skjener i bratt terreng.
Lovregulering
Taubanelova har nærare reglar om løyve til å bygge taubaner, skitrekk med vidare, og kontroll med desse.
Russisk rulett
Det er usikkert kvar spelet oppstod. Ein versjon seier at offiserar i den russiske hæren som var stasjonert i Romania i 1917, som følte at dei mista hus, pengar og prestisje, samstundes som dei meinte seg vanæra i høve til allierte soldatar, skal ha spela spelet med seg sjølve, men då med fem skot i tønna i staden for eitt.
Oravaelva
Orava er ei 61 km lang elv nordvest i Slovakia som renn gjennom Orava fylke. Kjelda hennar er i dag Oravareservoaret. Før reservaroet vart danna i 1953, vart Orava skapt der elvane Biela (Kvite) Orava og Čierna (Svarte) Orava rann saman. Elva munnar ut i Váh nær landsbyen Kraľovany.
Elva har eit nedslagsfelt på 1991,8 km².
Fylkeslistene for Miljø og Solidaritet
Fylkeslistene for Miljø og Solidaritet stilte til val ved stortingsvalet i 1989 i Noreg. Listene var eit samarbeid mellom Noregs Kommunistiske Parti, Raud Valallianse og andre krefter på venstresida. Fylkeslistene fekk 22 126 røyster og oppnådde dermed 0,8 % oppslutning på landsbasis. Dei fekk ikkje vald inn nokon stortingsrepresentantar.
954 Li
954 Li er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 4. august 1921 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Petter Steen jr.
Petter Steen jr. er ein norsk lokalpolitikar som representerer Høgre. Han var ordførar i Haugesund kommune frå 2001 til 2015.
251 Sophia
251 Sophia er ein nokså typisk hovudbelteasteroide.
Marthon Skårland
Marthon Skårland var ordførar i Bjerkreim kommune frå 2007 til 2015. Han representerer Høgre.
Jura i Skottland
Geografi
Med eit areal på 366 kvadratkilometer og berre 188 innbyggjarar har Jura mykje lågare folketettleik enn naboøya Islay. Faktisk har berre øya Rùm lågare folketettleik av dei busette øyane i Skottland. Den største landsbyen er Craighouse på austsida. I Craighouse ligg det einaste destilleriet på øya, som produserer Isle of Jura-whisky. Her ligg òg det einaste hotellet på øya, ein butikk og ei kyrkje.
Til å vere så pass stor med så mange innbyggjarar og så nær fastlandet, har Jura inntil nyleg likevel ikkje hatt ferjesamband til fastlandet. Hovudvegen til Jura er frå naboøya Islay og ei lita bilfeje går mellom Port Askaig på Islay og Feolin Ferry på Jura. Dei siste åra har det i tillegg gått ein passasjerbåt mellom Craighouse og Tayvallich på fastlandet om sommaren.
Øya har ein stor bestand av kronhjort og ein trur at namnet Jura kjem frå det norrøne ordet hjörtr, stom tyder hjort.
Fjell på Jura
Fjella dominerer landskapet i regionen og ein kan sjå dei frå Mull of Kintyre og på klåre dagar frå Skye og Nord-Irland.
Kultur
Som alle dei busette øyane i Hebridane har Jura sin eigen gæliske song- og dikttradisjon.
Mot nordenden av Jura ligg Barnhill, eit aude hus der romanforfattaren George Orwell levde dei siste åra av livet sitt. Det var her han skreiv ferdig 1984 før han døydde av tuberkulose
Sverre Brandhaug
Sverre Brandhaug er ein tidlegare fotballspelar frå Trondheim, særleg kjend for sine 11 sesongar i Rosenborg Ballklub. Han var ein framifrå offensiv midtbanespelar, defensivt bidrog han mindre.
Klubbspel
Brandhaug spelte på Strindheim i perioden 1977–80 der han var midtspiss. Etter sesongslutt 1980 vart han overført til Rosenborg BK mot kr 30 0000. Snøgt vart han den sentrale offensive kraft på klubben si midtbane. Han vart toppskårar i 1. divisjon 1984 med 13 mål. Frå 1987 var han kaptein på laget. Brandhaug la opp etter semifinalen i fotball-NM 1991, då han sleit med sterke smertar i ryggen. Brandhaug spelte 225 seriekampar og skåra 84 seriemål for Rosenborg.
Landslagsspel
Brandhaug deltok i 35 landsdkampar for Noreg i tida frå hausten 1981 til 1991. Han skåra to landslagsmål, eitt mot Italia i 1988 og det andre mot Kypros i 1990.
Ymse
Brandhaug vert hugsa for sitt gode humør og for alltid å spele med skjorta utanfor buksa. I 1991 vart han tildelt både Olavstatuetten og Kniksenprisen.
Kjelder
fotball.no
Tournado av Tangerine Dream
Albumet kom ut berre nokre veker etter vårturneen deira i Europa. Konsertopptaket vart gjort i Zabrze (tidlegare Hindenburg) i Polen den 23. april 1997. Musikken på albumet var henta frå albuma Rockoon, 220 Volt Live, Turn of the Tides, Tyranny of Beauty, Goblins' Club og Oasis, alle frå 1990-åra.
Tittelen er eit ordspel på «Tour» og «Tornado».
Mottaking
Dave Connolly frå AllMusic gav albumet fire av fem stjerner og sa at albumet «kan vere den beste staden å starte» for dei som måtte vere interessert i musikken til Tangerine Dream i 1990-åra.
Noregsmeisterskapen i fotball for jenter 16 år
Noregsmeisterskapen i fotball for jenter 16 år eller Telenor Cup er ei årleg fotballturnering for J16-lag, som vart innført i 2009. Turneringa vart vurdert kutta ut i forkant av budsjettforhandlingene for 2011, men NFF avgjorde 7. desember 2010 å vidareføre satsinga.
Aust-Ukraina
Aust-Ukraina (ukrainsk Східна Україна) er eit geografisk område som omfattar Ukraina aust for Dnepr, særleg Sloboda Ukraina, Donetsbekkenet, Venstrebreidd-Ukraina samt kysten av Azovhavet.
Området er tungt urbanisert. Aust-Ukraina er ofte assosiert med Donbas.
955 Alstede
955 Alstede er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. august 1921 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Gjáin
Gjáin er ein liten dal sør på Island med små fossar, vatn og vulkanske strukturar. Han ligg om lag ein halvtime til fots frå den historiske garden Stöng.
Ein kan sjå vulkanen Hekla frå staden.
Innbaka system
Innbaka system er eit omgrep som vert nytta om einingar med innebygd digital elektronikk, i form av mikroprosessorar, mikrokontrollerar o.l. Døme på innbaka system er DVD-spelarar, skrivarar, vaskemaskiner, mobiltelefonar, styre- og kontroll-system i bilar, fly, satellittar osb. Nokre innbaka system har meir enn ein prosessor.
Innbaka system inneheld ei blanding av elektronikk og programvare. Dei kan òg innehalda avanserte algoritmar for signalhandsaming, kontroll, kommunikasjon osb.
Ola By Rise
Ola By Rise er ein norsk journalist og tidlegare fotballspelar og -trenar frå Trondheim. Han var 1977-95 målvakt i Rosenborg Ballklub og spelte 25 kampar for det norske landslaget i tida 1984-94. Seinare var han ein sesong klubbtrenar i Rosenborg og i sju år assistenttrenar for Noregs landslag. Han har arbeidd som barne- og ungdomsbokanmeldar i Adresseavisen. For dette arbeidet mottok han NBU-prisen i 2003.
Ola By Rise er barnebarn av forfattaren Sverre By.
Oksavik
Oksavik, òg skrive Oksavika, tidlegare skrive Oksevik, er ein matrikkelgard på Gurskøya i Sande i Møre og Romsdal. Garden ligg ved Rovdefjorden og høyrde fram til 1964 til Rovde kommune.
Gardsnamnet i forma Oksavik vert også nytta som etternamn.
Revúcaelva
Revúca er ei elv nord i Slovakia. Ho renn gjennom byen Ružomberok. Elva er 33 km lang og munnar ut i Váh ved Ružomberok. Kjelda hennar ligg i fjellkjeda Vesle Fatra.
Nedslagsfeltet til elva dekkjer eit område på 266 km² og middelvassføringa hennar er 5,02 m³/s.
Aulestad
Aulestad er ein gard i Follebu i austre Gausdal i Innlandet. Garden var heimen til Bjørnstjerne Bjørnson og huslyden hans frå 1875. Våningshuset på garden er freda og vart innkjøpt som nasjonaleigedom etter ei landsfemnande innsamling i 1922. Det har vore museum sidan 1926, og vart lagd inn under De Sandvigske Samlinger på Lillehammer frå 1965. Resten av garden er framleis i Bjørnsonfamilien si eige.
Donald Davidson
Donald Davidson var ein amerikansk filosof frå Massachusetts i USA. Han var i den analytiske tradisjonen som har hatt spesielt stor innverknad på sinnsfilosofi, språkfilosofi og handlingsfilosofi. Sjølv om det meste han har skrive er i korte essay utan uttrykkeleg referanse til nokon overvegande teori, er arbeidet hans kjent for å vere veldig konsistente og samordna - han har nytta same metodar og idéar på ei rekkje vidtspennande problem. Han har òg klart å knyte saman arbeidet til ei rekkje filosofar, t.d. Aristoteles, Kant, Wittgenstein, Frank P. Ramsey, W.V. Quine og G. E. M. Anscombe.
Handlingar og hendingar
Davidson sin ontologi inkluderer hendingar saman med personar og andre objekt. I essayet Actions, Reasons and Causes argumenterer Davidson mot det rådande synet om at aktøren sine grunnar for å handle ikkje kan vere årsak til handlinga. Dette synet (som ein gjerne tilskreiv Wittgenstein) var basert på at kausallovar måtte vere presise og mekanistiske. Davidson argumenterte for at sjølv om grunnen vert uttrykt upresist, kan det å ha ein grunn likevel vere ein tilstand som kan forårsake åtferd. Seinare essay utbroderer tanken om at ei hending kan identifiserast og forklarast som ei handling dersom ho kan sjåast både som forårsaka av og rasjonalisert av grunnar.
Anomisk monisme
I Mental Events set Davidson fram ein slags «identitetstese» i sinnsfilosofien: mentale hendingar er berre hendingar i hjernen, og mentale tilstandar er hjernetilstandar. For identitetsteoriar har det vore vanskeleg å redusere mentale tilstandar (eller proposisjonale haldningar) - som det å «tru at himmelen er blå» eller å «ha lyst på mat» - til fysiske nevronfyringar i hjernen. Davidson argumenterer for at ein slik reduksjon ikkje er naudsyn i ein identitetsteori, kvar individuelle mentale tilstand eller hending er den korresponderande hjernetilstanden eller -hendinga, men: det tydar ikkje at det finst lovar som relaterer typar av mentale hendingar eller tilstandar med dei i hjernen. Dei tidlegare nemnte døma er slike typar - medan i kvar faktisk situasjon vil me ha ein unik hending (eller tilstand), som berre skjer ei gong i historia og berre med det eine mennesket, og denne unike hendinga - eit «token» - kan me altså òg skildre som ei reint fysisk hending, forårsaka av andre hendingar på fysisk nivå kor det finst presise kausallovar.
Davidson kalla denne posisjonen anomisk monisme. Det er monisme fordi berre ein substans var naudsyn for å forklåre sinn og hjerne, og anomisk (gr. a-, «ikkje», og nomos, «lov») fordi me ikkje kan kople hjernetilstandar og mentale tilstandar vha. lovar.
Språkfilosofi
I Truth and Meaning argumenterer Davidson for at kvart språk som kan lærast, må kunne skildrast i ei endeleg (finitt) form, sjølv om språket teoretisk har høve til å produsere uendeleg mange (samansette) uttrykk - slik me føreset at menneskelege språk i prinsippet kan. Grunnen er at mennesket lærer språk gjennom ein endeleg, røynslebasert (empirisk) metode.
252 Clementina
252 Clementina er ein hovudbelteasteroide.
Han blei oppdaga av J. Perrotin 11. oktober 1885 i Nice.
Grunnen til namnet er ukjend.
Tjuvholmen i Hamar
Tjuvholmen er eit avgrensa landområde i Hamar som stikk ut i Mjøsa som ei slags halvøy, og for ein stor del nytta til hamn og vinteropplag for fritidsbåtar for Hamar båtforening og Hamar seilforening, marina (småbåthamn) med serveringsstad, friområde med grusbane, og strand for bading. På sørsida er det strandvegetasjon med gamle furutre, osp og piletre, og på indre og nordre område spisslønn, lind og  prydbuskar. Noko av området på austsida av Tjuvholmen inngår i Åkersvika naturreservat.
Ekstrasellulær polymerisk substans
Ekstrasellulære polymeriske substansar har sentrale verknader i prosessen der mikrobane fester seg til kvarandre og samlar seg, og hjelper til med danninga av og aukar stabiliteten til oppbygginga av mikrobesamfunn.
Ekstrasellulære polymeriske substansar finst i biofilmar, der dei er sentrale.
Manikongo
Manikongo var tittelen til herskaren i kongeriket Kongo mellom det fjortande og det syttande hundreåret. Manikongoen utnemnde styrarar for dei seks provinsane i kongeriket, og fekk tributt frå ein del andre område.
Makta til manikongoen blei truga då portugisarane grunnla kolonien Luanda i 1571. Kolonisatørane fekk stadig meir makt, og tok fullstendig over etter slaget ved Mbwila i 1655. Dei halshogde den siste manikongoen og avskaffa med dette stillinga og kongeriket hans.
Loen
Loen er ei bygd ved Lobukta inst i Nordfjord, i Stryn kommune i Vestland fylke. Den største arbeidsplassen i bygda er familien Grov sine to hotell Alexandra og Loenfjord.
Kenneth G. Wilson
Kenneth Geddes Wilson er ein amerikansk fysikar. Han vart tildelt Wolfprisen i 1980 og Nobelprisen i fysikk i 1982. Nobelprisen fekk han «for teorien sin for kritiske fenomen ved faseovergangar»
Wilson er utdanna frå Harvard University, og tok ein filosofisk doktorgrad ved California Institute of Technology i 1961 med Murray Gell-Mann som rettleiar. Wilson byrja forskerkarrièren ved Cornell University, der han vart professor i 1970. I 1988 vart han tilsett som professor ved Ohio State University.
Kyrre Lindanger
Kyrre Lindanger er ein norsk politikar (Ap). Frå 2007 til 2015 var han ordførar i Bokn kommune i Rogaland. Han var den første Ap-ordføraren i kommunen på 60 år. Ordførarjobben er berre halv stilling. Den andre delen fyllast opp med jobben som etterforskar ved Tysvær lensmannskontor.
TimeSquare – Dream Mixes II
TimeSquare – Dream Mixes II er det 57. albumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream og det andre av Dream Mixes på sitt eige selskap etter The Dream Mixes (1995). Albumet består av remiksar av tidlegare spor, inkludert ein remiks frå eit spor på Dream Mixes One. Dette albumet kom ut att på ny i 2007 som TD - DM 2:1, ei blanding av spor frå dette albumet og Dream Mixes One.
Belá i Slovakia
Belá er ei 22 km lang elv nord i Slovakia. Ho er ei av sideelvane til Váh frå høgre, og munnar ut i henne ved byen Liptovský Hrádok. Elva har to kjelder, Tichý potok og Kôprovský potok som begge renn ned frå Høge Tatra. Dei renn saman og dannar Belá nær Podbanské, ein del av byen Vysoké Tatry.
Intrusjon
Intrusjon er i geologi ein smeltemasse som består av vulkanske bergartar som vart danna ved krystallisasjon frå smelta magma under jordoverflata. Store bitar av magma som har størkna i djupet før dei når jordoverflata vert kalla plutonar og har fått namnet sitt etter Pluto som i romersk mytologi var gud over underverda. Bergartar av denne typen vert omtalt som plutoniske bergartar eller intrusivbergartar. Dette er i motsetnad til effusive bergartar. Smeltemasse som omringar ein pluton vert kalla sidebergartar.
Samansetning
I samansetning inkluderer intrusivbergartar heile rekka av vulkanske bergartar, frå kompakt og mørk ultramafisk peridotitt til lys og laus alkalisk granitt og syenitt. Eit velkjent døme på ein intrusjon er Devils Tower i Wyoming i USA.
Strukturelle typar
Intrusivbergartar finst òg i ei rekke former og storleikar – frå batolittar på storleik med fjell til åreliknande sprekk-fyll av aplitt. Intrusive strukturar vert ofte klassifisert mellom anna med omsyn til foliasjon av steinen: dersom intrusjonen er parallell til sidebergarten er hovudbergarten ein konkordant, medan dersom han skjærer tvers over er han ein diskordant. Strukturelle typar inkluderer:
Čierny Váh
Čierny Váh (tyder 'Svarte Váh') er ei av to kjeldeelvar til Váh i lag med Biely Váh (Kvite Váh). Ho er lengre enn Biely Váh med ei lengd på 39 km.
Čierny Váh spring ut frå Låge Tatra i fjellsida til Kráľovej hole (1946 moh). Ho renn saman med Biely Váh ved Kráľova Lehota.
Dettifoss
Dettifoss er ein foss nordaust på Island, ikkje langt frå Mývatn. Han er ein del av elva Jökulsá á Fjöllum, som renn frå isbreen Vatnajökull og samlar vatn frå eit stort område nordaust på Island. Han har rykte på seg for å vere den kraftigaste fossen i Europa og har ei middelvassføring på 200 m³/s. Største målte vassføring er derimot på 420 m³/s, noko ein kan få i samband med is- og snøsmelting på sumaren. Fallet er 100 meter breitt og 44 meter høgt ned i gjelet Jökulsárgljúfur.
Kadikoi
Kadikoi (krimtatarisk Qadıköy, russisk Кадыкой) var på 1800-talet ein landsby på Krimhalvøya i Ukraina, kring ein kilometer nord for Balaklava. Slaget ved Balaklava (òg kjend som slaget ved Kadikoi for russiske historikarar) vart utkjempa i åsane og dalane nord for Kadikoi i 1854. Landsbyen fekk seinare namnet Kadykovka (Кадыковка) og Pryhorodne (Пригородне). I dag har landsbyen vokse saman med Balaklava og er i dag eit mikrodistrikt.
Trastadalsvatna
Trastadalsvatna er to vatn i Trastadalen, inst i Henjadalen, i Sogndal kommune i Vestland; Store Trastadalsvatnet og Vetla Trastadalsvatnet. Vatna gir vatn til elva Traståna, som renn ut i Henjaelvi. Leikanger Jakt- og Fiskelag disponerer den kommunale hytta ved Vetla Trastadalsvatnet, Trastadalshytta.
Store Trastadalsvatnet
Store Trastadalsvatnet er det største vatnet i Leikanger kommune, om ein måler i magasinvolum. Fjærlandssetevatnet er om lag like stort, men langt frå like djupt. Store Trastadalsvatnet vart regulert med 4,5 meter på 1930-talet. Vatnet kan senkast 0,9 meter og hevast 3,6 meter. Reguleringa vart gjort for å sikre nok vatn til det kommunale kraftverket og vassverket. Demninga er no rekna som eit kulturminne og reguleringa er ikkje tyngre teknisk inngrep, då vatnet berre har vore delvis nedtappa tre gonger sidan 1985. Sognekraft har søkt om løyve til bygging av Leikanger kraftverk, med inntak blant anna i Traståna og aktiv regulering av Store Trastadalsvatnet.
Vetla Trastadalsvatnet
Vetla Trastadalsvatnet er eit godt fiskevatn og Trastadalshytta ligg like ved vatnet.
INON-villmark i Systrondsfjella
Ei stripe av INON-villmark (>5 km frå tyngre teknisk inngrep) kryssar skardet mellom Store og Vetla Trastadalsvatnet. Heile dalen ligg meir enn tre km frå tyngre teknisk inngrep.
Margherita
Margherita er ein enkel italiensk, vegetarisk pizza laga med tomat, mozzarella, basilikum og olje.
William Alfred Fowler
William Alfred Fowler var ein amerikansk fysikar.
Fowler vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1983 for hans teoretiske og eksperimentelle studiar av kjernereaksjonar som er av tyding for dei kjemiske grunnstoffa danninga i universet. Han delte prisen med Subramanyan Chandrasekhar, og fellesnemnaren var utviklinga til stjernene
Kurland
Kurland (latvisk Kurzeme; litauisk Kuršas; estisk Kuramaa; polsk Kurlandia; russisk Курляндия, Kurljandija) er eit av dei fire historiske landskapa i Latvia. Det ligg sørvest for Rigabukta, og er kalla opp etter det baltiske folket kurane. Det strekte seg i mellomalderen heilt ned til dagens nordvestre del av Kaliningrad (Königsberg) og omfatta heile det noverande litauiske kystområdet.
Kurland høyrte under den Den tyske riddarordenen i staten Livland (om lag 1200–1560). Kurland var eit hertugdøme som var ein del av Den polsk-litauiske realunionen frå 1560 til 1795 og hadde på 1600-talet koloniar på Tobago og i Gambia. For å tene skipa i kolonitrafikken gjekk hertug Jekabs (1610–1682) inn i ein leigeavtale om bruk av Flekkerøy utanfor Kristiansand. I 1664 sikra hertugen gjennom ein avtale med Fredrik III av Danmark-Noreg rettane for for Kurland til å utvinne sølv, bly, kopar og jern med særs gunstige vilkår. Kurland etablerte gruver på Eidsvoll og Kongsberg, og i periodar var opptil 300 kurlendarar i arbeid i Noreg.
Etter delinga av Polen og Litauen i 1795 gjekk området over til Det russiske keisardømet (1795–1918).
Nils Skandfer
Nils Skandfer var ein norsk båtbyggjar kjent for sine Skandferbåtar, ein variant av kuttarar. Skandfer var fødd og voks opp på Rensaa i Ibestad. Han gjekk i lære hos Colin Archer i Larvik, og hos Kristian Dekke ved Georgernes Verft i Bergen. Han kjøpte den gamle handelsstaden Kulstadsjøen i Vefsn, og starta og dreiv sitt eige båtbyggjeri, Skandfers baadbyggeri.
Kurland
I tillegg til latviarar og tyskarar budde det òg svenskar her, i nyare tid òg russarar. Den nordlegaste delen er tynt folkesett og er for det meste busett av livarar.
Nils Skandfer
I dag er det berre fire eller fem av dei kring 300 fartøya konstruert av Skandfer som fortsatt flyt, alle av dei er kuttarar. Tre av desse båtane som han bygde, MK «Hermes II» (1917), MK «Faxen» (1916) og MK «Folkvang» (1911) er restaurerte. Bygderutebåten MK «Reidulf II» (1914) ligg i naudhamn på Hardanger fartøyvernsenter.
Kurland
Grunneigarane og byborgarskapet, og dermed dei danna klassane, var i all hovudsak tyskspråklege, den tyske folkegruppa vart evakuert av styresmaktene til Posenområdet under den andre verdskrigen, og derfrå drive vidare bort av Stalin og polakkane.
Mbanza Kongo
Mbanza Kongo var hovudstad i kongeriket Kongo i Afrika. Byen låg 300 km sør for Kongofloden, på eit høgdedrag som i dag ligg like innanfor den angolanske sida av grensa mellom DR Kongo og Angola. Mbanza Congo er i dag ein av dei større byane i Angola.
Manikongoen hadde setet sitt i byen, og namnet Mbanza tyder «hoff». Ei segn fortel at byen, som riket, blei grunnlagd av Ntinu Lukeni, også kalla Wene, ein høvdingson frå Vungu etter at han kryssa elva Nzadi. Fleire grunnleggjingsforteljingar frå andre bantufolk har ei liknande handlingsrekkje.
Den første europearen som vitja byen var portugisiske Diogo Cao i 1483. Dei to rika oppretta diplomatiske band og handelsforbindelsar. Men tilhøvet blei mindre og mindre likeverdig ettersom slavehandel svekka Kongoriket. Portugisarane gjorde det sidan til ein koloni og døypte byen om til São Salvador.
Då europearar først kom dit skal han ha hatt 60 000–100 000 innbyggjarar. Ei reiseskildring frå byen i 1678 skildra han som ein forlaten ruin der elefantane herska i gatene.
Hannele
Hannele er eit kvinnenamn danna som ei tysk diminutivsform av Hanna. Dette igjen stammar frå det hebraiske namnet Channa, som tyder 'nåde' eller 'behag'.
31. desember 2014 var det totalt 4 122 kvinner oppførte i Sverige med namnet Hannele, med 516 som hadde det som tiltalenamn.
Hannele har hatt svensk namnedag den 5. januar sidan 1986. Den finlandssvenske namnedagen er 21. juli.
Henjadalen
Henjadalen er ein dal i Sogndal kommune i Vestland fylke. Han startar ved Røysa, Henjum og Henjafossen ovanfor Hermansverk. Gjennom dalen renn Henjaelvi. Halvveges framme i dalføret ligg stølen Flya og lenger framme ligg Nyastødl. Det er mange år sidan det var seterdrift på desse stødlane.
Sidedalar og sideelvar
Halvveges inne i dalføret byrjar sidedalen Skuledalen, med elva Skulaona. Halvveges mellom Flya og Nyastødl, renn sideelva Reisetao, frå Fjærlandssetevatnet, ned i dalen. Ved Nyastødl deler dalen seg. 1: Fyrst går Friksdal og elva Friksdøla vest/nordvest fram mot Voggebreen. 2: Frå Nyastødl går elva nord/nordaust til Slettabotn og opp til Myrdal med 3 fjellvatn. Fremst ligg Voggebreen. 3: Frå Nyastødl nordaust går Trastaona opp til Vådn og vidare til Vetle Trastadalsvartnet og vidare opp til Stora Trastadalsvatnet.
Kraftutbygging
Sognekraft har søkt om konsesjon til bygging av Leikanger kraftverk i Henjadalen og Grindsdalen. Dette vil påverka heile hovuddalen og store delar av heile dalføret.
Torneå
Torneå (finsk Tornio, nordsamisk Duortnus) er ein bykommune i landskapet Lappland i Finland. Kommunen ligg ved austbreidda av Torneelva og grensar til den svenske kommunen Haparanda (finsk: Haaparanta; "Ospstrand"). Kommunen har ei flatevidd på 1 227,09 km² og 22 331 innbyggjarar (2006). Innbyggjarane i Torneå snakkar finsk.
Stewart Island/Rakiura
Stewart Island/Rakiura er den tredje største øya på New Zealand. Ho ligg 30 km sør for Sørøya, og er skild frå henne ved Foveaux-sundet. Folketalet er vel 600 menneske, dei fleste av desse bur i byen Oban.
Piz Bernina
Piz Bernina (4 049 m) er det høgste fjellet i Berninafjella, og i Aust-Alpane i det heile. Av fjelltoppar i Alpane over 4 000 m er Piz Bernina den som ligg lengst aust. Vidare er Piz Bernina det høgste fjellet i den sveitsiske kantonen Graubünden. Fjellet har ein primærfaktor på 2 234 m, einast fire fjelltoppar i Alpane har større. Fjellet ligg i nærleiken av St. Moritz. Det har fått namn etter Berninapasset, namnet vart gjeve i 1850 av fyrstebestigaren Johann Coaz.
Stewart Island/Rakiura
Oppdaging og namngjeving
Kaptein James Cook vart i 1770 den første europearen som nådde øya. Han trudde ho var landfast med Sørøya, så han gav henne namnet South Cape (Sørkapp). Stewart-namnet kjem frå kaptein William Stewart, ein sel- og kvalfangar som kartla øya nøyaktig i 1809.
Det opphavlege maorinamnet, Te Punga o Te Waka a Maui, plasserer Stewart Island/Rakiura sentralt i maorimytologi. Omsett som «ankersteinen til Maui sin kano», viser det til den rolla øya spelar i legenda om halvguden Maui og mennene hans, som fanga og drog opp or havet den store fisken, Nordøya, frå kanoen sin, Sørøya.
Piz Bernina
Geografi
Sjølve toppen ligg i ei vinkelrett rekke (retning nord–sør) som startar med La Spedla ved landegrensa og som endar med Piz Chalchagn, dei andre toppane er Piz Morteratsch og Piz Boval.
Piz Bernina er skilje mellom to bredalar, med Tschiervabreen i vest og Morteratschbreen i aust. Elvane frå begge bredalane renn ned i elva Inn. Sør for Piz Bernina deler vasskiljet seg i to nedslagsfelt. Eit renn til Donau og Svartehavet, det andre til Po og Adriahavet. Det høgstliggjande nedslagsfeltet til Donau ligg i skråningane opp mot Piz Bernina.
Stewart Island/Rakiura
Geografi
Øya har ei flatevidd på 1 746 km². Den nordlegaste delen av øya er dominert av det fuktige dalføret, Freshwater valley som leier elva Freshwater River. Elva startar nær nordvestkysten til øya og renn søraust ut i den store havbukta som heiter Paterson Inlet. Det høgaste punktet på øya er Mount Anglem som ligg nær nordkysten og som er 979 meter høgt. Det er ein av toppane i ei fjellrekkje som omkransar Freshwater valley.
Piz Bernina
Geologi
Bergartane i Piz Bernina er diorittar og gabbroar. Massivet elles består av granittar (Piz Corvatsch, Piz Palü). Størstedelen av fjellkjeda høyrer til Austroalpine nappes, eit tektonisk felt der berggrunnen kjem frå Den adriatiske plata, eit lite kontinent som braut laust frå Afrika (Gondwana) før fjelldanninga i Alpane tok til. Dei Austroalpine nappes er vanlege over heile Aust-Alpane.
Klatresoge
Den fyrste toppturen vart gått langs austegga i 1850 av den 28 år gamle topografen Johann Coaz (frå Chur) og assistentane hans, brørne Jon og Lorenz Ragut Tscharner. 13. september 1850, kort etter klokka 6, forlet dei Bernina Inn (på 2 050 m) med sine måleinstrument. Dei traverserte Labyrinth (på Morteratschgletscher) i retning Fuorcla Crast'Agüzza, eit skar mellom Crast' Agüzza og Piz Bernina. Dei nådde toppen i kring klokka 18.
Stewart Island/Rakiura
Geografi
På den sørlege halvdelen av øya er landskapet meir jamnt kupert og hevar seg til ei åsrekkje som strekkjer seg sørover frå dalen der elva, Rakeahua River, går. Denne elva tømmer seg også i Paterson Inlet. Det sørlegaste punktet i denne åsrekkja er Mount Allen, 750 meter høgt. I søraust er landet noko lågare, og her ligg dalføra som leier elvene Toitoi River, Lords River og Heron River. South West Cape heilt sørvest på Stewart Island/Rakiura er det sørlegaste punktet på hovudøyene på New Zealand.
Mason Bay, på vestsida av Stewart Island/Rakiura, er ei uvanleg lang sandstrand på ei øy der strendene for det meste er mykje meir steinete. Ein teori om korleis denne stranda vart til, er at ho er danna av sjokkbølgjene etter eit meteornedslag i Tasmanhavet.
Piz Bernina
Klatresoge
I 1866 vart søregga kliven frå La Spedla av Francis Fox Tuckett, F.A.Y. Brown samt fjellførarane Christian Almer og Franz Andenmatten. Dei starta ved midnatt frå Alpe Foppa på den italienske sida, og nådde toppen klokka 11. Nedturen til Pontresina tok berre få timar.
Stewart Island/Rakiura
Geografi
Tre større og talrike mindre øyer ligg rundt kysten av Stewart Island/Rakiura. Desse tre største er Ruapuke Island, som ligg i Foveaux-sundet 32 kilometer nordaust for Oban, Codfish Island, som ligg nær nordvestkysten til øya og Big South Cape Island som ligg utanfor sørvestspissen til øya.
Piz Bernina
Klatresoge
Nøyaktig to år seinare nådde Paul Güssfeldt, i fylgje med fjellførarane H. Grass and J. Gross, toppen via Biancograt og stod for den fyrste fullførte klatreturen langs denne ruta.
Biely Váh
Biely Váh (tyder 'Kvite Váh') er ei lita fjellelv nord i Slovakia og ei av to kjeldeelvar til elva Váh.
Stewart Island/Rakiura
Busetnad
Ein tidlegare busetnad, Point Pegasus, som ein gong hadde fleire butikkar og eit postkontor, låg ved sørkysten på øya. Han er no fråflytta og berre tilgjengeleg med båt eller ein strabasiøs fottur over øya.
Piz Bernina
Klatresoge
Fyrste vinterstiginga fann stad 15. mars 1929 ved C. Colmus og fjellførarane C. og U. Grass. For å vinne eit veddemål verd 200 sveitsarfranc, klatra Hermann Buhl til topps på Piz Bernina frå Boval-hytta på seks timar; deretter kleiv han ned nordegga på berre 15 minuttar.
Biely Váh
Elva spring ut frå Høge Tatra, om lag 1220 meter over havet,. Elva er 30,3 km lang og litt kortare enn Čierny Váh. Dei renn saman 663 meter over havet og dannar Váh ved landsbyen Kráľova Lehota.
Stewart Island/Rakiura
Kommunikasjonar og næring
Det er ei regelmessig ferjerute for passasjerar mellom byen Bluff på Sørøya og Oban. Det er flysamband med Invercargill, og fly kan også landa på sandstranda Mason Bay.
Piz Bernina
Turisme
Piz Bernina er den høgste fjelltoppen i Engadin-regionen og ligg nær feriestadene St. Moritz og Pontresina. Fjellet kan sjåast frå ulike utsynsstader som ein når gjennom turar med skiheisar frå Diavolezza, Piz Corvatsch eller Piz Nair.
Stewart Island/Rakiura
Kommunikasjonar og næring
Sjølv om det vert drive ein del skogsdrift, jordbruk og turisme på Stewart Island/Rakiura, er hovudnæringsvegen fiske. Meir enn 80 % av øya er gjort til nasjonalpark, Rakiura National Park, den yngste på New Zealand.
Piz Bernina
Klatreruter og hytter
Normalruta tek utgangspunkt i Rifugio Marco e Rosa, som ligg på 3 600 m ovanom Fuorcla Crast'Agüzza. Ruta vidare fylgjer same vegen som den fyrstebestigarane nytta.
Stewart Island/Rakiura
Lokalstyre
Administrasjonsmessig er øya ein del av Southland District. Saman med nokre andre øyer har Stewart Island/Rakiura visse unntak i reglar som grip inn i daglege aktivitetar, til dømes når det gjeld transport, der sjåførar mellom anna ikkje er pålagde å føra loggbøker over køyretid. Det same gjeld på øyene Great Barrier Island og Chathamøyane.
Jordmagnetisk avvik
På grunn av eit avvik i jordmagnetismen, ligg øya godt til for observasjonar av sørlyset (Aurora australis).
Piz Bernina
Klatreruter og hytter
Nordegga, kalla Biancograt eller Crast Alva, er den mest attraktive ruta til topps. Ho er mykje vanskelegare enn normalruta. Ruta startar frå Tschierva Hütte (2 584 m) i Val Roseg, tilgjengeleg frå Pontresina. Sjølve Biancograt startar ved Fuorcla Prievlusa (3 430 m) og leier til Piz Alv (3 995 m). For å nå toppen må ein traversere Bernina-kløfta – som dreiv Cordier, Middlemore, Jaun og Maurer tilbake i 1876.
Stewart Island/Rakiura
Bakgrunnsstoff
Fleire bilete av sørlys:
Nuevo León
Nuevo León er ein delstat i det nordaustlege hjørnet av Mexico. Han grensar til USA i nord, Tamaulipas i nord og aust, San Luis Potosí i sør, og Coahuila i vest.
Hovudstaden og største byen heiter Monterrey. Nuevo León har om lag 4,1 millionar innbyggjarar og arealet er på 64,210 km².
Namnet Nuevo León tyder på spansk 'Nye León', etter kongeriket León i Spania.
Rodinia
Rodinia (frå russisk родина, eller «moderland») er eit tidlegare superkontinent som truleg vart danna for omkring ein milliard år sidan i neoproterozoikum. Kontinentet låg hovudsakleg sør for ekvator, og dekte Sørpolen. For rundt 600 millionar år sidan var store delar av kontinentet dekt av isbrear.
Superkontinentet Columbia
Columbia er eit av dei eldste superkontinenta på jorda. Det vart først lagt fram av J.J.W. Rogers og M. Santosh, og ein meiner det eksisterte i perioden frå 1,8 til 1,5 milliardar år sidan i paleoproterozoikum. Det bestod av proto-kratonar som utgjorde dei tidlegare kontinenta Laurentia, Baltica, Ukraina, Amazonia, Australia og kanskje òg Sibir, Nord-Kina og Kalahari i tillegg. Bevis for eksistensen til Columbia er basert paleomagnetiske data.
Storleik og plassering
Columbia er estimert til å ha vore om lag 12 900 km frå nord til sør og om lag 4800 km på det breiaste. Austkysten av India hang fast i vestlege delar av Nord-Amerika, medan sørlege delar av Australia hang saman med vestlege delar av Canada. Det meste av Sør-Amerika var snudd andre vegen slik at dagens Brasil låg langs austsida av Nord-Amerika og danna ein kontinentalmargin som strekte seg inn i sørlege område Skandinavia.
Rodinia
Kontinentet byrja å sprekke opp før kambrium i Gondwana, Nord-Amerika, Sibir, Avalonia (England og delar av Belgia) samt Baltica, der det som skulle verte Noreg låg. Desse kontinenta gjekk seinare saman til superkontinentet Pangea, som sprakk opp til Laurasia (seinare Nord-Amerika og Asia) og Gondwana (Afrika, Sør-Amerika, Australia, Antarktis, Madagaskar og India).
Hieronymus Bosch
Hieronymus Bosch, fødd Jheronimus van Aken (ca. 1450-august 1516), var ein kunstmålar frå ’s-Hertogenbosch i Nederland som verka på 1400- og 1500-talet.
Dei mest kjende av måleria hans, som Tuin der lusten (Lystenes hage) og De verzoeking of De temptatie van de heilige Antonius (Den heilage Antonios freistingar), er fulle av symbolikk, bisarre detaljar, skrekkelement og tematikk om menneskeleg synd, og vart ei viktig inspirasjonskjelde for surrealismen på 1900-talet.
Mahalalagunen
Mahalalagunen (ukrainsk Магала, Магалевське озеро, rumensk Lacul Mahala) er ein liten salt lagune i Tuzlylagunane. Det totale arealet er 76 hektar. Han ligg vest for Sjaganylagunen, nær landsbyen Tryhatkyj, Tatarbunary rajon i Odessa oblast. Frå Sjaganylagunen er han skild av ein sandbanke.
Namnet på lagunen har opphav i det arabiske mähallä, frå rota som tyder å slå seg ned.
Det norske U23-herrelandslaget i fotball
Det norske U23-herrelandslaget i fotball er eit landslag for spelarar som er 23 år eller yngre. Laget vart skipa hausten 2011 som eit tiltak for spelarar som er for gamle for U21-landslaget.
Den første oppgåva er deltakinga i International Challenge Trophy, ei turnering for åtte nasjoner. Turneringa vert arrangert i perioden 2011-2013, og Noreg er i pulje med Wales, Estland og Tyrkia. Den første landskamp enda 1-1 borte mot Tyrkia med Mustafa Abdellaoue som målskårar.
Mekatronikk
Omgrepet mekatronikk vart først nytta av Tetsuro Mori, ein senioringeniør i det japanske firmaet Yaskawa i 1969. I dag har disiplinen Mekatronikk spreidd seg over heile verda, men Japan er framleis leiande på dette området.
I Noreg kan ein utdanne seg til ingeniør innan Mekatronikk (Bachelor og Master) ved Universitetet i Agder, studiestad Grimstad og ved Universitetet i Sør-Øst Norge, studiestad Kongsberg. Dei første mekatronikkingeniørane i Norden vart uteksaminerte frå Høgskolen i Agder i 1990.
I eldre tradisjon er faget primært orientert rundt maskinteknikk, både i ingeniørfaga og i handverksfaga. Automasjonsmekanikar er eit fag i vidaregåande skule. Tidlegare har det også vore spesialstudiar for maskinmekanikarar og andre relevante yrkesgrupper.
Aipysurus eydouxii
Aipysurus eydouxii er ein havslange som berre et fiskerogn. Han finst mellom anna i Australia.
Gifta til A. eydouxii er 50 til 100 gonger veikare enn giftene til andre slangar i slekta, og det er mogeleg at slettinga av to nukleotid i eit gen for trefingertoksin (mogelegvis det einaste trefingertoksingenet slangen uttrykkjer) kan ha ført til dette. Nukleotidslettinga gav ei forskuving i leseramma og ei avstytting av proteinproduktet, slik at det berre vart ein tredjedel so langt og ikkje verksamt.
Slangen har òg dårlegare hoggtenner og giftkjertlar enn tilsvarande slangar, noko som i lag med den veikare gifta kan tydast som evolusjonære tilpassingar til den nye rognedietten.