cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ferie
I utlandet
Oversynet under viser minimum lovfesta ferietid i forskjellige land og byggjer delvis på eit oversyn utarbeida av konsulentfirmaet Mercer i 2007. Lønnsmottakarar i Finland har lengst ferie med 30 dagar betalt ferie og opp til 14 lønna høgtidsdagar i året. Au i Frankrike og Dei sameinte arabiske emirata er 30 dagar minimum. Minst ferie er det i fylgje Mercer på Filippinane, der arbeidstakarane har krav på berre fem dagars ferie i løpet av året.
Hestadfjorden
Hestadfjorden er eit vatn som ligg i Sunnfjord kommune i Vestland. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget.
Nivelle
Nivelle (baskisk Ugarana eller Urdazuri) er ei 41 km lang elv i Baskarland langs grensa mellom Frankrike og Spania. Ho renn frå søraust til nordvest og berre 7 km av ho er kan nyttast til skipsfart. Elva oppstår frå fleire elvar i Urdazubi (Navarra), og går langs den spansk-franske grensa ved Dantxarinea etter 14 km. Elva munnar ut i Biscayabukta ved Saint-Jean-de-Luz.
Mincio
Mincio (latin: Mincius) er ei elv i Lombardia i Italia. Ho vert kalla Sarca fram til ho når Gardasjøen og frå her renn ho 65 km forbi Mantova og ut i Po.
Nivelle
Området elva renn gjennom har eit mildt klima (middeltemperatur på 14 °C) påverka av fuktige luftmassar frå havet. Dette fører til ein nedbørnormal på 2000 mm årleg i nedslagsfeltet. Stundom, som i 2007 og 1983, har elva gått over breiddene sine etter kraftig nedbør. Mange landsbyar har då vorte hardt råka. Det har lenge vore eit ønske om å bygge ei demning for å regulere elva å hindre framtidige flaumepisodar. Middelvassføringa i elva er 5 m³/s ved Saint-Pée-sur-Nivelle.
Elva er rik på aure, særleg i dei øvre delane. I dei nedre delane av elva finn ein òg laks og stamsild.
Mincio
Tidlegare rann elva direkte ut i Adriahavet nær Adria fram til den store flaumen i 589 då elva endra retning og i staden rann ut i Po.
Hideyuki Nakamura
Hideyuki Nakamura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock, Thespakusatsu Gunma, FC Gifu og Montedio Yamagata.
Verdas land etter folketettleik
Verdas land og koloniar etter folketettleik i innbyggjarar/km². Tala i tabellen er basert på flatevidd som inkluderer innanlands vassdrag (innsjøar, reservoar, elvar). Data om folkesetnad er generelt eit estimat for juli 2005. Berre sjølvstendige statar er nummererte, men ikkje-sjølvstendige territorie er også inkludert for samanlikning.
Kjelder: CIA The World Factbook ; US Census Bureau
Handan
Hándān (邯郸) er ein kinesisk storby og eit byprefektur sør i provinsen Hebei. Folketalet er rekna til rundt 8,5 millionar, med 1,39 millionar i bykjernen (2004).
Historie
Arkeologiske funn viser at soga til byen går tilbake til byrjinga av Shang-dynastiet. Under krigarrika-tida på 300- og 200-talet f.Kr. var han hovudstad for staten Zhao (趙).
Byen vart erobra av Qin etter at så godt som heile Zhao var blitt annektert av Qin (bortsett frå Dai-kommanderiet). Kongen Qin Shi Huang vitja byen éin gong, og gav då ordre om at alle fiendar av mor hans skulle gravleggast levande.
Linshui i Hebei
Linshui er ein by i provinsen Hebei i det nordlege Kina. Folketalet vart i 2005 berekna til 109 400.
Handan
Administrativ inndeling
Handan har fire bydistrikt, fjorten fylke og eitt byfylke:
Kemmental
Kemmental er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar ( og eit areal på . Kommunesenteret ligg 548 meter over havet.
Kommunen vart oppretta 1. januar 1996 då Alterswilen, Hugelshofen, Altishausen, Dotnacht, Ellighausen, Lippoldswilen, Neuwilen og Siegershausen vart slått saman.
Vakuumenergi
Vakuumenergi er energi som er att i eit område når all materie og energi som er mogeleg å bli kvitt, er fjerna. Vakuumenergi kan mellom anna kome frå virtuelle partiklar, som ein trur er partikkelpar som brått oppstår og forsvinn att så raskt at det ikkje er mogeleg å observere. Dei er venta å gjere dette overalt i universet. Oppførselen deira er føresagt som ein del av Heisenbergs uskarpsleiksprinsipp for energi og tid, men den eksakte effekten av så flyktige partiklar er vanskeleg å kvantifisere.
Effekten av vakuumenergi er observert gjennom eksperiment i forskjellige fenomen som spontanemisjon, Casimireffekten og lambforskyving, og er trudd å påverke universet på kosmologisk skala. Ved å bruke den øvre grensa for den kosmologiske konstanten er vakuumenergien i ein kubikkmeter tomrom estimert til å vere 10−9 Joule. Men i både kvanteelektrodynamikk (QED) og stokastisk elektrodynamikk (SED), og i følgje prinsippa for Lorentz-kovarians og med storleiken til Planck-konstanten må denne verdien vere større enn 10113 Joule per kubikkmeter.
Linjeskip
Eit linjeskip er eit tremasta, fullrigga orlogsfartøy med to eller tre, og i nokre få tilfelle fire, dekk, utrusta med 50 til 130 kanonar. Dei første linjeskipa vart bygde på 1600-talet. Linjeskipa vart utrangerte ved innføringa av pansra skip i 1860-åra.
Linjetaktikk
Omgrepet tyder eigentleg ikkje ein skipstype, men den tiltenkte funksjonen til skipa i takt med ny sjøkrigstaktikk frå midten av 1600-talet. Det var knytt til ei utvikling av artilleriet. Tidlege utgåver av skipsartilleri hadde lang ladetid med mange prosedyrar, og ladaren var utsett for fiendtleg eld ved at han måtte ut av kanonporten for å reinse og å sette inn ny ammunisjon. Med nye, meir effektive prosedyrar for lading og handsaming saman med nye metodar som å trekke kanonen tilbake på kanondekket ved hjelp av rekylen til kanonen, vart det mogeleg å lade raskare. For å få full utteljing for dette avgjorde dei engelske sjøoffiserane å nytte linjetaktikk ved å gruppere flåten i linjeformasjon under slaget ved Gabbard i 1653. At det var George Monck og Richard Deane som var ansvarleg, var ingen tilfeldigheit sidan dei først og fremst var artillerioffiserar som såg skipa sine meir som flytande kanonbatteri enn som skip. Dessutan hadde engelskmennene vore opptekne med å bygge ein ny generasjon krigsskip med sterk eldkraft midtskips og solid konstruert så fartøyet tolte meir i kamp.
Galeon til linjeskip
Galeonen som forgjengaren for linjeskipet på 1500-talet, var det vanlege krigsskipet i rundt hundre år framover. Regalskipet «Vasa» var eit slikt skip, meir eit stort skip vidareutvikla frå galeonen enn ein galeon eller eit linjeskip ved sjøsettinga i 1628. «Vasa» kan seiast å ha vore ein overgangstype med to uavbrotne kanondekk og tungt artilleri. Danmark-Noreg sitt «Tre Kroner» bygt i 1601-1604 og England sitt «Prince Royal» bygt i 1610 var dei første store krigsskipa med meir enn 1 500 tonn i deplasement og dei staka ut vegen for ein ny generasjon med krigsskip med hovudvekt på eldkraft.
I mellomfasen frå eit skipsteknisk perspektiv skulle galeonen i løpet av fleire tiår gli inn i ein ny skipstype og artilleriet fekk ein større plass i sjøslaga. Todekkaren og tredekkaren var skapt før linjetaktikken vart vanleg i dei seinare sjøslaga frå midten av 1600-talet. Etter 1653 innsåg ein at den gamle sjøtaktikken som hadde tillate variasjon i mengda kanonar og vekta på kanonkulene i eit åtak ikkje lenger hadde livsrett og den nye taktikken utelukka dei svakare krigsskipa frå linjeformasjonen. Ved 1670 var linjeskipet dominerande.
Det første hundreåret for linjeskipet
I hundreåret frå 1650 til 1750 var eit typisk linjeskip ein kort todekkar med eit lukka kanondekk og eit delvis ope kanondekk med ei opning midtskips mellom bakken på forskipet og akterskipet med eit halvdekk og hyttedekk med opningar i relinga for mindre skyts. Den minste klassen for eit linjeskip den gong var som Third Rate i den engelske målestokken. Eit slikt linjeskip hadde mellom 50 og 60 kanonar sjølv om todekkarane med mellom 40 og 50 kanoner i mindre statar som Danmark-Noreg og Sverige var minstemålet. Eit linjeskip rekna som ein Second Rate i 1670 hadde mellom 60 og 80 kanonar og kunne ha eit ope dekk utan tyngre kanonar i tillegg til dei to lukka kanondekka. Dei største med fleire enn 90 kanonar vart rekna som First Rate, som tredekkarar med kanonportar i alle tre dekk, to lukka og eitt ope.
Men det var linjeskip i andre og tredje klasse som var mest vanleg. Erfaringar hadde vist at store skip med tyngre artilleri ikkje kunne ha for mange kanonar utan å påverke sjødugleiken. Danmark-Noreg og Frankrike var dei første som erfarte det, sjølv om britane tok lærdom av det i det første tiåret inn i 1700-talet. Linjeskip med mellom 50 og 65 kanonar var fram til 1750 regelen sjølv om eit linjeskip i 1650 var noko mindre og med svakare utrusting enn linjeskipet hundre år seinare.
Linjeskip av første klasse, som 126-kanonars «Kronan», var såleis unntaket og det var berre engelskmennene som gjorde stor bruk av desse tredekkarane. Tredekks linjeskip kravde store ressursar, både ved bygging og ved drift, det var naudsynt med stort mannskap, men England valde likevel å satse på store skip. Tredekkaren var problematisk på sitt beste sjølv for engelskmennene, den typiske tredekkaren ved 1710 var eit kort, høgt og dårleg seglførande krigsskip med 80 til 90 kanonar. Nederland måtte samstundes gje opp forsøket sitt på å bygge tredekkarar fordi det grunne farvatnet tvinga dei til å ha ein tredekkar som var lite djupgåande, noko som ikkje var ein suksess.
Frankrike som på midten av 1700-talet hadde prøvd å klare seg med større todekkarar, såg seg tvunge til å ta opp att bygginga av tredekkarar sidan ein tredekkar taktisk sett kunne ha fleire kanoner tilgjengelege under alle omstende. I Nord-Europa hadde tredekkaren vist seg lite praktisk så ved midten av 1700-talet var tredekkaren gjeven opp av Danmark-Noreg og Sverige.
Det andre hundreåret for linjeskipet
Ved 1740-åra hadde franskmennene lagt merke til at spanjolane hadde suksess med nye 70-kanonars linjeskip som «Princessa». Skipet hadde to fullstendige kanondekk i femti meter lengde, med større fribord og større stabilitet som artilleriplattform. Siden tredekkaren var altfor kostbar for franskemennene som òg heller ville ha ein flåte av hurtigseglande krigsskip, konstruerte dei tre nye klassar, 64-kanonars, 74-kanonars og 80-kanonars todekkerarar; dei skulle for dei neste seksti åra representere linjeskipet i europeiske sjøstridskrefter.
74-kanonaren var kanskje det beste linjeskipet nokon gong fordi det var det rette kompromisset med sterk utrusting (opptil 32-punds kanonar), hadde tilfredsstillande segleigenskapar, og var billege i bygging og drift samanlikna med ein tredekkar eller ein kort todekkar. Dessutan hadde ein funne fram til ein balanse mellom påkjenningane på skroget og skrogutformninga så ein 74-kanonar kunne halde ut mykje lengre til sjøs. Britane kopierte franskmennene sitt 74-kanonars linjeskip og under napoleonskrigane hadde dei fleste flåtane 74-kanonars linjeskip, sjølv om dei britiske var meir robust konstruert enn dei franske.
64-kanonars linjeskip viste seg å vere godt eigna for mindre sjømakter som Danmark-Noreg, Sverige og Nederland. Dei var mindre djuptgåande men var likevel kraftig utrusta, ein kunne redusere eller auke mengda kanonar og ha mindre eller meir vekt; slik kunne ein få dei rette linjeskipa etter eigne spesifikasjonar. 60 kanonar vart så minstemålet for eit linjeskip ved 1790.
Ein franskmann, Jacques-Noel Sané, skulle i 1786 stå for ei nyorientering i bygging av linjeskip som fram til då vart bygd eitt og eitt. Som skipsingeniør arbeidde han for ei standardisering i skrogkonstruksjon og bruk av vitskaplege metodar slik at det kom serieproduserte skip med eins storleik og utrusting.
Engelskmennene tok etter franskmennene og tilføydde eigne erfaringar og behov. Ved slutten av napoleonskrigane skulle den britisk ingeniøren sir Thomas Seppings stå for eit gjennombrot i skipsbygging. I 1810 vart «Tremendous» (74) ombygd med X-forma bjelkesystem som bar skipskonstruksjonen. Forsøk har vist at Seppings ganske avanserte konstruksjonsmetode ikkje berre tillét større indre styrke som gav lenger levealder og let det vere til sjøs lengre enn før, men la og grunnlag for større deplasement og dimensjonar. I 1815 til 1850 vart linjeskipet endra frå eit breisides fartøy med opningar i forskipet og akterspeilet til eit heilt innelukka fartøy med kanonportar i alle retningar. Ideen bak linjetaktikken som mellom anna var å unngå å blottstille eigne svake punkt mot sterkare artilleri forsvann derfor gradvis.
Standardisering i bygging, utrusting, utstyr og så rigging gjorde at ein kunne byggje større og auke talet på kanonar. Skipsartilleriet vart standardisert på få kaliber sidan det var mogeleg å lage kanonar med mindre stykkvekt og stort kaliber. I storleik var det no mogeleg å overstige 74-kanonars linjeskip med store 84-kanonars linjeskip.
Damp og segl
Då dampmaskinen voks fram var det stor interesse frå sjømilitært hald for å nytte det i linjeskip, men det vart først praktisk ved oppfinninga av propellen. I 1847 kom skipsbyggaren og ingeniøren Dupuy de Lōme med skipsteikningar over eit linjeskip ved namn «Le Napoléon» som ein todekkar på 233 engelske fot og deplasement på 5 040 tonn med 90 kanonar. I 1850 var det nye dampdrivne linjeskipet som vart kalla skruelinjeskip sidan propellen var ein «skrue» sjøsett. Britane kom med eit motsvar i form av «Agamemnon» med 91 kanonar, bestilt i 1849 og sjøsett i 1852.
Samstundes eksploderte linjeskipet i storleik i Storbritannia, USA, Russland og Frankrike. USA sitt «Pennsylvania» sjøsett i 1837 var eit monster på fire dekk med 137 kanonporter for minst 120 kanonar, utan dampmaskineri. Russland bygde fleire tredekkarar, mellom anna «Tsessarevitsj» på 5 850 tonn med 135 kanonar sjøsett i 1857 med eit mannskap på 1 130 mann under damp og segl. I Frankrike vart ein tredekkar med dampmaskineri bygd, «Bretagne» på 6 770 tonn med 130 kanonar. Storbritannia bygde to tredekkarar og fem «todekkarane», men det var dei ombygde linjeskipa som var dei største. «Duke of Wellington» og «Marlborough» var ombygde i 1852 og 1855 då dei var kutta i to og ein seksjon med dampmaskineri sett inn; ferdig forlenga var dei på 6 000 tonn deplasement med ei lengd på 240 til 245 engelske fot. Dei var dei største linjeskipa i den britiske marinen, med 131 kanonar. I 1860-åra var derimot rolla til linjeskipet utspelt etter slaget ved Lissa der eit linjeskip, «Kaiser»(91) deltok i det siste slaget i historia for linjeskip, der det vart massivt skadd av dei italienske breisides panserskipa. Tyngre skyts med større kaliber og panserplater hadde med eitt gjort linjeskipet utdatert. Eksplosive granatar vert vanlegvis rekna som det som gjorde slutt på æraen for treskipa, men dette var ei sanning med modifikasjonar fordi effektiv brannslukking var som regel nok, som sett ved Lissa i 1866.
Skip bygd av tømmer var framleis viktig fordi mange linjeskip, som Danmark sitt «Dannebrog», vart ombygd, nedskore og gjeve panserplater og nytt artilleri så dei vart breisides panserskip. Royal Navy ombygde sju linjeskip som var under bygging til panserskip som breisides panserskip, sentralbatteri panserskip og pansra tårnskip som «Royal Alfred» på 6 700 tonn tenkt som 91-kanonars i 1860. Det siste linjeskipet som var bygd før jern og stål overtok, var todekkaren «Repulse» som vart ombygd til eit sentralbatteri panserskip mellom 1861 og 1868.
Vitskap i 1952
Vitskapsåret 1952 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1952.
Verknad i fysikk
Verknad i fysikk er produktet av energi og tid. Når ein partikkel rører seg, vil han alltid følgje ein bane som svarar til at denne verknaden blir eit minimum, prinsippet for minste verknad.
Kjellmyra
Kjellmyra er ein tettstad i Åsnes kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Staden har og ligg ved Flisaelva, 5 km sørom Gjesåssjøen. Det er fire km frå Kjellmyra til kommunesenteret Flisa.
På Kjellmyra ligg bakeriverksemda Henriksens Bakeri, ei avdeling av Kjelstad Bakeri.
Elektrisk ål
Elektrisk ål (Electrophorus electricus) er ein stor ferskvassfisk som lever i Orinoco- og Amazonas-bassenga i Sør-Amerika. Namnet sitt har han fått på grunn av dei elektriske organa han har på bakkroppen, og som brukast til forsvar og jakt og som sanseorgan. Med desse kan han produsera elektriske sjokk på mellom 600 til 800 volt.
Kjenneteikn
Elektrisk ål har ein avlang, tilnærma firkanta kropp nesten utan skjel. Hovudet er flatt med ein firkanta munn som sit ytst på snuten. Gattfinnen går heilt ut til haletippen. Fargen er mørk skittengrøn og skiftar over til gulaktig på undersida.
Sidan områda den elektriske ålen lever i er mørke, grumsete og ofte oksygenfattige, er gjellene tilpassa til å kunne ta opp oksygen frå luft så vel som vatn. Kvart 10. minutt eller tilsvarande sym dei opp til overflata og gulpar i seg ein munnfull luft.
Levesett
Mesteparten av tida ligg den elektriske ålen stille i mørke bakevjer i elver og bekkar. Dei er lite selskapelege, og lever som regel åleine i skjul.
Jakt skjer om natta. Ungdyr lever av virvellause dyr dei finn på botnen medan vaksne stort sett et fisk og litt frosk, som dei drep med dei elektriske organa sine. Desse vert òg nytta til forsvar mot predatorar; noko som fungerer så effektivt at arten ikkje har andre naturlege fiendar enn mennesket.
Formeiring
Elektrisk ål har ytre befruktning, kor hoa legg egga sine i eit skumreir hannen har bygd. Hannen befruktar dei, og tek òg på seg jobben å vakta reiret med dei veksande larvane til dei vert skyld ut i vatnet 10 cm lange i løpet av regntida (vanlegvis midt i januar). Det er tre gonger så mange hannar som hoer, og desse er òg størst. Hoene produserer tre kull på til saman 17 000 egg. Mykje tyder på at den reproduktive suksessen til dyra avheng av kor gode reirplassar dei finn.
Daiki Sato
Daiki Sato var ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Thespa Kusatsu og Ohara JaSRA.
Vegårshei kommune
Vegårshei kommune er ein kommune i Agder fylke. Han grensar til Nissedal i Vestfold og Telemark fylke i nord, til Gjerstad i nordaust, Risør i søraust, Tvedestrand i sør og Åmli i nord. Vegårshei har spreidd busetnad, med éin skule og éit tettstad og administrasjonssenter, Myra. Det bur rundt 1900 menneske på Vegårshei og dei fleste av desse bur i Myra.
Geografi
Vegårshei kommune ligg heilt aust i Indre Agder. Det er ein typisk innlandskommune, med skogdekte åsar og fjell. Det største fjellet i Vegårshei kommune heiter Hovdefjell og ligg heit sørvest i kommunen, på grensa til Åmli. Det nest høgaste fjellet heiter Grønfjell, og ligg heilt nord, på grensa til Nissedal i Telemark.
Kommunevåpen og blom
Kommunevåpenet til Vegårshei viser ein sitjande sølvrev på raud botn. Motivet vart valt fordi det har vore mykje rev på Vegårshei og fordi det har vore mange revegardar i nesten alle krinsane på Vegårshei. Kommuneblomen er den gule nykelrosa.
Vegårvassdraget
Vegårsvassdraget har utspring ved grensa til Telemark fylke. Det drenerer omkring 550 km2 i kommunane Vegårshei, Tvedestrand, Gjerstad, Risør, Åmli, Arendal, Froland og Nissedal. Den største av elvane er Storelva, som går frå Vegår til Songevann i Tvedestrand.
Skulen
Vegårshei har ein skule, Vegårshei skule. På skulen går det elevar frå 1. til 10. klasse. Rektor ved skulen er Odd Arne Eliassen. Alt i 1890-åra fekk alle skulekrinsane i bygda nynorsk som hovudmål. Nynorsken stod veldig sterkt på Vegårshei, heilt til 1980-åra, då det kom mange tilflyttarar som ikkje hadde nynorsk på skulen. På begynninga av år 2000 er det nesten slutt med elevar på Heia som nyttar nynorsk. Skulesentraliseringa på Vegårshei skjedde i 1967, då alle skulane blei sentraliserte ned til Myra.
Kjørka
I Vegårshei kommune er det ei kyrkje Vegårshei kyrkje som ligg på garden Moland, litt nord for Myra. Kyrkja er bygd i 1808 og innvigd i 1810.
Transport
Sørlandsbanen går igjennom bygda og Vegårshei stasjon ligg nord for Myra. Vegårshei kommune har Togtaxi, for dei som tar toget. Før var Tvedestrand au med på togtaxi, men no er det berre Vegårshei. Det er Vegårshei kommune og Aust Agder fylke, som finansierer. Det einaste passasjerane treng å gjere er å betale rundt 50 kr. Det går au buss frå Vegårshei til Arendal, Tvedestrand, Risør og Gjerstad.
Myra
Myra er den einaste tettstaden i Vegårshei og ligg midt i bygda. På Myra finn ein kommunehuset «Herredshuset», skulen, Vegårshei skisenter, Spar Vegårshei, Stuten Kafé, Linnea Blomster, Rose dame- og herrefrisør, Esso Vegårshei, Vegårshei barnehagar avd: Myra og Ljøstadsaga barnehage.
Viktor Rasjtsjupkin
Viktor Ivanovitsj Rasjtsjupkin er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Kamensk-Uralskij i dåverande Sverdlovsk oblast. Han vart olympisk meister i diskoskasting under Sommar-OL 1980 i Moskva som representant for arrangøren Sovjetunionen.
Vegårshei kommune
Avisa
Tvedestrandsposten er lokalavisa på Vegårshei.
Viktor Rasjtsjupkin
Rasjtsjupkin vart nummer to i diskoskasting i sovjetmeisterskapen 1978, i 1979 vart han sovjetmeister. Han var ikkje av dei største favorittane i OL-finalen i øvinga i Moskva, etter den tredje finaleomgangen låg han på fjerdeplass med sine 65,08 m. I den fjerde omgangen la han på til 66,64 meter, hans livs lengste kast. Kastet skulle vise seg å halde til gullmedalje, dei største medaljekandatane; Imrich Bugár frå Tsjekkoslovakia, Luis Delís frå Cuba, Wolfgang Schmidt frå Aust-Tyskland, vart høvesvis nummer 2, 3 og 4 med bestekast på 66,38 m, 66,332 m og 65,64 m.
Vegårshei kommune
Vegårsheimålet
Vegårsheimålet er ein norsk dialekt som liknar på nynorsk. Ivar Aasen kom aldri til Vegårshei, men han var i Gjerstad, Søndeled, Holt og Åmli. Av dei andre dialektane rundt i nabo kommunane, liknar målet mest på måla som snakkast i Øvre Gjerstad og Åmli, men au frå Vest Telemark og Setesdal. Det frå Setesdal og Vest Telemark er med orda, ikkje uttalen. Dei fleste ungane i dag, snakkar ei blanding av gamal vegårsheiing, bokmål og nynorsk.
Kinn kyrkje i Sunnfjord
Kyrkja ligg vêrhardt til ut mot storhavet på nordvestsida av øya, og har vore sett i samband med Sankta Sunniva-legenda. I fylgje segna var ei prinsesse Borni del av fylgjet til Sunniva som flydde Irland for å kome unna giftarmål med ein heidensk viking, og Borni og hennar del av fylgjet dreiv i land på Kinn.
Vegårshei kommune
Vegårshei mållag
Vegårshei mållag er eit lokallag av Noregs mållag. Mållaget har gitt ut bladet De e ogoskli og sidan 1986. Dei har au gitt ut ein kalender med historiske bilete frå bygda, saman med Vegårshei historielag.
Kinn kyrkje i Sunnfjord
Kinn kyrkje ligg i Kinn sokn i Sunnfjord prosti. Fram til avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg ho i Kinn prestegjeld.
Jinzhou i Hebei
Sjå også: byprefekturet Jinzhou i Liaoning.
Jinzhou (晋州 pinyin: Jìnzhōu) er eit byfylke i provinsen Hebei under byprefekturet Shijiazhuang. I 1991 vart namnet på byen endra til Jinzhou (Jin by) frå Jin Xian (晋县， Jin fylke).
Rio Tirón
Tirón er ei elv nord i sentrale område av Spania og ei av sideelvane til Ebro. Ho er 65 km lang og spring ut i Sierra Fresnada. Elva renn gjennom provinsen La Rioja, og munnar ut i i Ebro i nærleiken av Cerro de la Mota.
Jean Makoun
Jean II Makoun er ein kamerunsk fotballspelar som har spela på midtbanen for Olympiakos i den greske toppdivisjonen, på lån frå Aston Villa i engelsk Premier League, og for det kamerunske landslaget. Han debuterte for A-landslaget 7. september 2003 i ein kamp mot det tyske klubblaget Eintracht Trier.
Viskoelastisitet
Viskoelastisitet er ein eigenskap ved material som syner både viskøse og elastiske karakteristikkar når dei vert deformerte. Viskøse stoff, som honning, vil endre form når dei vert utsett for ei spenning. Elastiske material går raskt attende til den originale forma si når dei vert utsett for ei spenning og spenninga forsvinn. Viskoelastiske stoff har element av begge desse, så deformeringa av slike stoff er avhengig av kor lenge dei vert utsette for ei spenning.
Kjelder
''
Føllingsvatnet
Føllingsvatnet (Fylingsvatnet) er ein innsjø i Sunnfjord kommune og ein del av Gaularvassdraget. Vatnet ligg i dalføret Eldalsdalen som er ein del av Viksdalen.
Namnet kjem av gardane Følling som ligg på sørsida av vatnet. På nordsida av vatnet ligg gardane Bell.
Vatnet er med i konkurransen Sunnfjord aurefiskefest, og er eit populært fiskevatn for aurefiske. Fossestien går forbi vatnet, like før vatnet ligg Kleivafossen og utløpet går rett i Bellsfossen. Sistnemnde foss renn under ei bro på Rv13, og er derfor ein lett tilgjengeleg attraksjon. Elva renn så vidare mot Viksdalsvatnet.
Ørnulv Vorren
Ørnulv Vorren var ein norsk etnograf, med studium av samisk kultur som spesialfelt.
Skåne
Skåne er det landskapet som ligg lengst sør i Sverige. Det ligg i det området som historisk sett vert kalla Skåneland. Landskapet fell for det meste saman med lenet Skåne län, tidlegare delt opp i Malmöhus og Kristianstads län. Eit lite område av Halland, Östra Karups socken, inngår òg i Skåne län. Skåne er ei stor halvøy som i nord grensar opp mot dei tre landskapa Halland, Småland og Blekinge frå vest mot aust. I vest ligg Kattegat og det smale Øresund som skil Skåne frå Danmark; I sør og aust ligg Austersjøen. Skåne utgjer saman med austlege delar av Sjælland den såkalla Øresundsregionen.
Ørnulv Vorren
Ørnulv Vorren flytte saman med familien sin frå Harstad til Neiden i Sør-Varanger i 1923. Samfunnet i Neiden var prega av både skoltesamar, samar frå Varanger, kvenar og nordmenn, og oppveksten han fekk der var truleg ei sterk årsak til interessa han utvikla for det samiske. Ørnulv Vorren var viktig for utforminga av den samiske etnografiske avdelinga ved Tromsø Museum og forskinga kring samisk kultur på siste halvdel av 1900-talet.
Skåne
Skåne er det største av dei tidlegare danske Skånelanda med 1,2 millionar innbyggjarar. Skåne, som tidlegare var delt i Malmöhus län og Kristianstads län, har sidan 1997 vore styrt av Region Skåne, medan Skåne län tek i var dei regionale oppgåvene til staten.
Adam av Bremen skildrar i 1068 Skåne som den rikaste, venaste og viktigaste delen av Danmark, med den største folkesetnaden og eit stort handelssentrum. Lund var i ein kort periode hovudstad i Danmark, og Malmö var i fleire hundre år den nest største byen i Danmark. Frå omkring 1100 budde erkebiskopen i Danmark i Lund, og her vart det danske riksbanneret Dannebrog oppbevart. Skånemarknaden ved Skanør og Falsterbo var etter Øresundstollen den viktigaste inntektskjelda til Danmark.
Erkebispesetet i Lund styrte i ein periode over eit område som strekte seg frå den nordtyske kysten til Nordkalotten. Allereie på 1000-talet hadde Skåne ifølgje Adam av Bremen 300 kyrkjer, fleire enn i heile resten av Danmark. Kyrkja i Dalby, bygd av Knud IV den heilage i 1060 var den første steinkyrkja i Danmark. I Skåne budde dei rikaste og mektigaste danske adelsslektene. Ingen konge kunne ta over den danske trona utan å ha vorte hylla av skåningane på Lerbäckshøjen ved Lund.
Namnet «Skåne» er truleg ei forvansking av det oldgermanske 'skadin-auio' (skjer-øy), som òg vart overteke av romarane som nemning for 'Skandinavia', heile området nord for Germania (det noverande Tyskland).
Historie
Skåne var opphavleg eit lokalt sjølvstyrt område, men frå Harald Blåtann si erobring i siste halvdelen av 900-talet ein del av Danmark, saman med Halland, Blekinge og Bornholm – i den historiske litteraturen namngjeve som Skånelanda eller Skånelandskapen. I år 1060 vart Lund erkebispedøme oppretta, som i tida 1104–1152 var erkebispedøme for alle dei tre nordiske rika, og i 1164–1531 overordna erkebispedøme i Uppsala. Lund kom dermed til å fungere som eit kulturelt sentrum fram til reformasjonen for både Danmark og Sverige-Finland (medan Noreg var sjølvstendig med sitt eige sjølvstendige Nidaros erkebispedøme i Trondheim). Nært tilhøve med Hansaforbundet i nordlege Tyskland førte til ein økonomisk oppsving som varte fram til slutten av 1500-talet. Den danske reformasjonen fekk episenteret sitt i Malmö. Ved freden i Roskilde i 1658 vart desse områda overdrege til Sverige. Innleiingsvis skjedde den svenske overtakinga gradvis, og for Skåne sin del frå 1719, til området var heilt integrert i Sverige.
Symbol
Uoffisiell (ålment vedteke) skånehymne er Nils Hansson sin «Song til Skåne» frå rundt år 1900. Men òg Oskar Patrik Sturzenbecker sin «Det är ett 'yndigt' land» (som har same versemål og byrjing som Oehlenschläger sin «Der er et yndigt land» fordi den berømte bladmannen i Helsingborg ynskte at ein skulle synge prisen til fedrelandet etter same melodi på begge sider av Øresund) frå omkring 1850, Zacharias Topelius sin «Lund-sletta» frå 1868, og dessutan K.G. Ossianilsson sin «Skånesang» frå 1905 og «Här är den bygda som fäderna röjde» av Nils Hildestrand kan òg nemnast.
Verknadsgrad
Verknadsgrad er tilhøvet mellom tilført energi og utnyttbar energi, t.d. for ei maskin.
Ei varmekraftmaskin som arbeider mellom to temperaturar T1 og T2 målt i kelvin, K, har ein maksimal verknadsgrad η = (T1 – T2)xT1 for ein ideell, reversibel maskin.
Nytteverknadsgraden for alle praktisk brukbare maskiner er langt mindre, høgast for dieselmotorar med ideell verknadsgrad 85 % og nytteverknadsgrad opptil 45 %. For dampturbinar er nyttverknadsgraden opptil 35 %, for forbrenningsmotorar 24 % og for dampmaskiner 10–15 %. Reint mekaniske maskinar, t.d. turbinar, og elektriske maskiner kan ha verknadsgrad på over 90 %.
Færder fyrstasjon
Færder fyrstasjon er eit kystfyr på vestsida av ytre Oslofjord, i Færder kommune i Vestfold og Telemark. Fram til 1857 stod fyret på Store Færder, no står det på Tristein (også kalla Lille Færder).
Fyrgryta på Store Færder
I desember 1696 fekk Jacob Wølner frå Drammen løyve i Kongebrev til å setje opp og drive fyr på Færder. Fyrdrifta starta på våren 1697 og var ei kolfyrt smidd fyrgryte som stod rett på fjellet på toppen av øya Store Færder. Wølner betalte sjølv for oppsetjinga og drifta av fyret og måtte betale ei avgift på 50 riksdalar for privilegiet til å drive fyret. Samstundes fekk han rett til å krevje inn 2 danske skilling pr. lest pr. reis for alle danske og norske fartøy som sigla på fjorden og det var tollarane som skulle drive inn denne fyravgifta for han. Til å vakte og drive fyret vart det tilsett ein fyrpassar. Fyret vart drive av private med berre denne fyrgryta fram til 1798 då staten overtok og sette i gang bygging av eit fyrtårn på Store Færder.
Det fyrste fyrtårnet
Fyrtårnet var ferdig i 1802 og var 6 meter høgt, i stein, og hadde ein glaskuppel på toppen. Fyret vart framleis drive med kolbrenning. I 1852 vart kolfyret nedlagt og det vart sett i drift ei ny fyrlykt med ein pumperverkslampe for rapsolje og 1. ordens linseapparat. Men det var vorte klart at fyret var feil plassert, det hindra ikkje at skip rende på Tristeinøyene om lag to nautiske mil sørom Store Færder, og allereie i 1854 løyvde Stortinget pengar til bygging av eit nytt fyr som skulle stå på Tristein.
Fyret på Tristein (Lille Færder)
I 1857 var det nye Færder fyr ferdig oppsett på Tristein. Tårnet var bygd i teglfora støypejarn og er 43 meter høgt. Nedst er det om lag 30 meter i diameter og øvst er det 13 meter i diameter. Støypejarnsmodulane til tårnet var laga på Bærums Verk og frakta til Tristein der dei vart sett saman til det tredje støypejarnsfyrtårnet i Noreg. Linseapparatet frå den siste fyrlykta på Store Færder vart flytta over i det nye tårnet.
Klima
Det står ein vêrstasjon frå Meteorologisk Institutt ved Færder fyrstasjon med synopnummer 1482. Han står 6 meter over havet og har vore i drift sidan januar 1885.
Det republikanske partiet i USA
Republican Party (norsk Det republikanske partiet) er eitt av dei to dominerande politiske partia i dagens USA (det andre er det demokratiske partiet). Medlemer i partiet vert ofte kalla republikanarar. I engelske tekstar vert partiet ofte omtala som «GOP», som er ei forkorting for «Grand Old Party».
Historie
Det republikanske partiet vart skipa i 1854 som eit resultat av «The Kansas-Nebraska Act», som kongressen vedtok same år. Vedtaket gjekk ut på at Kansas og Nebraska, som no skulle verte delstatar i Unionen, sjølve skulle få avgjere om dei ville ha slaveri eller ikkje. Eit av dei to dominerande partia, Whig, vart oppløyst som følgje av dette lovvedtaket. Whig hadde fram til no vore det av dei store partia som hadde gått lengst i å ville avvikle slaveriet. Dei fleste av desse gjekk no inn i det republikanske partiet. Blant desse var Illinoisadvokaten Abraham Lincoln. Free Soil-partiet vart og oppløyst og medlemmane gjekk over i det republikanske partiet. Partiet fekk og tilslutning frå demokratar som var motstandarar av slaveriet.
Partiet stilte for fyrste gong med kandidat til presidentvalet i 1856. John Fremont var partiet sin fyrste presidentkandidat. Han vart den fyrste presidentkandidaten frå eit av dei store partia i USA som gjekk til val på eit program som gjekk inn for å avvikle slaveriet. Fremont tapte presidentvalet for demokraten James Buchanan. Fire år seinare vann partiet presidentvalet og Abraham Lincoln vart president. Ved presidentvalet i 1864 allierte partiet seg med den delen av det demokratiske partiet som støtta Unionen i borgarkrigen og byta namn til National Union Party. Namnet vart endra attende etter borgarkrigen.
Frå og med presidentvalet i 1868 og fram til valet i 1932 var partiet det dominerande partiet i USA. Det var berre i 16 av desse åra at presidenten ikkje kom frå det republikanske paritet, sjølv om partiet var prega av fleire skandalar. I byrjinga av 1900-talet vart partiet fanebærar for progressivismen under presidentane Theodore Roosevelt og William Howard Taft.
Etter at demokraten Woodrow Wilson vart vald til president i 1912 mista tilhengarane av progressivismen makta i partiet, og partiet utvikla seg i meir marknadsliberalistisk retning, noko som kom godt til syne under regjeringstida til Calvin Coolidge og Herbert Hoover. Størsteparten av partiet var og i opposisjon til Franklin D. Roosevelt og hans New Deal. I tida etter 2. verdskrigen bevega partiet seg til venstre igjen.
Byttevatnet
Byttevatnet er eit vatn som ligg i Sunnfjord kommune. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, og ligg på Gaularfjellet, nær Langestølen. Utløpet fører vidare mot Myravatnet og vidare fram Eldalsdalen.
E-type-asteroide
E-type-asteroidar er asteroidar som har enstatitt-akondritt-overflatar. Dei utgjer 60 % av asteroidane innover i asteroidebeltet kjende som hungaria-asteroidar, men blir snart sjeldne lengre ut. Det finst også nokon E-typar langt unna den indre delen av beltet, som 64 Angelina. Desse er sannsynlegvis restar etter ein kraftig redusert mantel frå ein tidlegare, differensiert asteroide.
E-typane har ein høg albedo, 0,3 eller høgare, noko som skil dei i frå dei meir vanlege M-type-asteroidane. Spektraa er trekklaust flatt til raudt. E-typane er små; berre tre asteroidar har diameter større enn 50 kilometer, og ingen andre har diameter over 25 km. Dette er sannsynlegvis fordi dei heller stammar frå dei ytre delane av opphavslekamen enn kjernen.
Det er antatt at aubritt-meteorittar stammar frå E-type-asteroidar. E-typen kan vera relatert til Xe-typen i SMASS-klassifiseringa.
Bakgrunnsstoff
Litt om klassifisering og meteorittar hjå Washington State University
Memoar
Memoar er ein norsk ideell organisasjon. Føremålet han er å «fremje ein kultur for å ta vare på og dela munnlege forteljingar om levt liv», Organisasjonen vart stifta i Bergen i 2015. Sidan starten har han vore initiativtakar og deltakar i intervjuprosjekt der føremålet har vore å samla inn munnleg kjeldematerial, avlevera det til offentleg arkiv og gjera det tilgjengeleg på nett. Organisasjonen driv òg kursverksemd for å få fleire frivillige og profesjonelle til å engasjera seg i innsamling av munnleg material. Verksemda er ein kombinasjon av frivillig organisasjonsarbeid og lønt prosjektarbeid. Organisasjonen vert leia av eit styre på fem medlemmar som vert valde av årsmøtet ein gong kvart år. Leiar for stiftelsen har vore Bjørn Enes.
Den tredje punarkrigen
Den tredje punarkrigen vart utkjempa mellom Kartago og Roma frå 149 f.Kr. til 146 f.Kr. Det var den tredje av tre viktige krigar mellom den tidlegare fønikiske kolonien Kartago og Den romerske republikken. Konfliktane vart kalla «punarkrigane» på grunn av at romarane sitt namn for kartagarane var Punici (eldre Poenici, på grunn av deira fønikiske opphav).
Bakgrunn
I åra mellom den andre og tredje punarkrigen var Roma opptatt med erobringa av dei hellenistiske imperia i aust, og med å nådelaust undertrykke dei iberiske folka i vest, sjølv om dei hadde vore essensielle i Roma sin suksess i den andre puniske krigen. Kartago var strippa for allierte og territorium (Sicilia, Sardinia og Hispania) og leid under ein krigserstatning på 200 sølv-talentar som skulle betalast kvart år i 50 år.
Romarane hadde framleis eit bittert hat mot Kartago som nesten hadde øydelagd dei i den andre punarkrigen. Kjenslene sat så djupt at den mektige statsmannen Cato alltid avslutta talane sine, uansett tema, med ceterum censeo Carthaginem delendam esse, som tyder «dessutan meiner eg at Kartago må øydeleggjast». Samstundes hadde Kartago fått tilbake mykje av velstanden sin gjennom handel, noko som alarmerte Roma om at eit gjenoppstått Kartago kunne igjen truge dei med krig. Fredsavtalen frå slutten av den andre punarkrigen kravde at alle grensetvistar som involverte Kartago skulle handsamast av senatet og kravde at Kartago skulle få Roma sin eksplisitte godkjenning før det væpna innbyggjarane sine eller leigde soldatar. Resultatet var at Kartago måtte ta alle grensedisputtane sine med Roma sin allierte, Numidia, til senatet der det nesten alltid vart tatt avgjersler i Numidia sin favør.
Krigens gang
Resultatet var at Kartago leid eit audmjukande militært nederlag og vart pålagt nye femti år med gjeld til Numidia. Etterpå viste Roma misnøye med Kartago si avgjersle om å føre krig mot naboen utan Roma sitt samtykke, og fortalte Kartago at for å unngå krig måtte dei «blidgjere det romerske folket». Det romerske senatet byrja så å samle ein armé. Etter Utica deserterte til Roma i 149 f.Kr., erklærte Roma krig mot Kartago. Kartagarane gjorde ei rekkje forsøk på å forhandle med Roma, fekk eit løfte om at dersom tre hundre adelsborn vart send som gislar til Roma, skulle kartagarane få halde på rettane til landet sitt og sjølvstyre. Men sjølv etter at dette var gjort, sette romarane i land ein armé ved Utica der konsulane kravde at Kartago skulle overlevere alle våpen og rustningar. Etter at dei vart overlevert, kravde romarane i tillegg at kartagarane skulle flytte minst 16 km inn i landet, medan sjølve Kartago vart brend ned. Da kartagarane høyrte dette trekte dei seg frå vidare forhandlingar og byen vart umiddelbart omleira, noko som starta den tredje punarkrigen. Kartagarane heldt ut omleiringa frå 149 f.Kr. til 146 f.Kr., då Scipio Aemilianus tok byen med storm.
Skjørbuksurt
Skjørbuksurt er ein to- eller fleirårig urt i krossblomfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planten er også kjend under namn som eiriksgras, finnmarkskål, sjørbuksgras og kokleare. Han inneheld mykje C-vitamin, og er eit tradisjonelt middel mot skjørbuk.
Den tredje punarkrigen
Etterspel
Mange kartagarar døydde av svolt i den siste tida av omleiringa, medan mange andre døydde i dei siste seks dagane av kampane. Då krigen var over vart dei siste 50 000 kartagarane, ein liten del av den opphavlege folkesetnaden, seld som slavar.
Skjørbuksurt
Skjørbuksurten vert kring 10 cm høg, og har rosett med nyreforma blad utan tenner. Han har grov stiv stengel med bukttagga sitjande blad, 4-5 mm lange kronblad og kulerund skulpe. Skjørbuksurt blømer kring mai på havstrender. I Noreg veks han langs kysten frå Østfold til Finnmark.
Varianten integrifolia er kring 15 cm høg, er opprett med smale utagga stengelblad, stor avlang skulpe og store frø. Denn blømer kring juni. Han er utbreidd frå Nordland til Finnmark, og finst der frå havstranda og opp til fjells til 750 m.
Den tredje punarkrigen
Etterspel
Resten av Kartago sine område vart annektert av Roma og grunnlagd som den romerske provinsen Afrika.
Jin Kanaoya
Jin Kanaoya er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Nangong
Nangong er eit byfylke i byprefekturet Xingtai i provinsen Hebei i det nordlege Kina. Folketalet var i 1999 465 854.
Jin Kanaoya
Han spela for klubbane Thespa Kusatsu, Ohara JaSRA og Fukushima United FC.
Ryota Kobayashi
Ryota Kobayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Thespa Kusatsu, Ohara JaSRA, Albirex Niigata Singapore, Arte Takasaki og Grulla Morioka.
Åmli kommune
Åmli kommune er ein kommune i Agder fylke. Han grensar i aust mot Vegårshei, i sør til Froland og i vest til Bygland og i nord til kommunane Fyresdal og Nissedal i Vestfold og Telemark fylke.
Åmli kommune ligg omkring dalføret til Nidelva, sidedalen Gjøvdal og Tovdal. Dei tidlegare kommunane Gjøvdal og Åmli vart slått saman til Åmli kommune i 1960. Åmli har sine nåverande grenser frå 1967, då tidlegare Tovdal kommune vart lagt til.
Namnet «Åmli» er avleidd av treslaget alm. Kommunevåpenet viser ein oppreist bever i sølv på blå bakgrunn.
Geografi
I Åmli kommune er det store heiområde som stort sett ligg under skoggrensa (700–800 moh.), høgst når Trongedalsnuten (929 moh.) mellom Tovdal og Gjøvdal. Elvane går mot søraust for så å bøye av mot sørvest. Nidelva munnar ut i Arendal, Tovdalselva i Topdalsfjorden aust for Kristiansand. Kommunen har fleire verna område, mellom anna Årdalen naturreservat, som grensar mot Rukkevatn naturreservat og Furubuheii myrreservat.
Busetnaden i Åmli kommune er tettast rundt administrasjonssenteret Åmli. I dalføra er det spreitt busetnad.
Næringsliv og samferdsel
Åmli kommune er etter Birkenes den største skogbrukskommunen i fylket målt etter avverka tømmer. Åmli har ein del jordbruk med allsidig drift, men med hovudvekt på hald av husdyr, særleg sau. Bierøkt er også ei viktig næring. Åmli kommune har store vasskraftressursar og det største kraftverket i kommunen er Jørundland i Gjøv.
Sørlandsbanen kryssar Åmli kommune i søraust, med stasjon på Nelaug og ei sidelinje herfrå til Arendal. Riksveg 41 (Kviteseid–Kristiansand), Telemarksvegen, går nord–sør gjennom kommunen. Frå tettstaden Åmli går fylkesveg 415 søraustover mot Tvedestrand. Fylkesvegar fører gjennom Tovdal og Gjøvdal, den sistnemnde over til Fyresdal i Telemark.
Tristein
Namnet Færder har vorte godt kjend gjennom den årlege Færderseilasen med over tusen konkurrerande seglbåtar. Av namnet skulle ein kanskje tru at seglasen hadde vendepunktet sitt rett ved Store Færder eller ved Færder fyrstasjon, men slik er det ikkje. Ytterpunktet for dei største båtklassane i Færderseilasen er Tristeingrunnen. Dette er ei grunne om lag ei nautisk mil sørom Tristein.
Ulvådalsvatnet
Ulvådalsvatnet er eit vatn som ligg i Rauma kommune i Møre og Romsdal.
Serpentine
Serpentine (òg kalla Serpentine River) er ein 11 hektar stor kunstig innsjø i Hyde Park i London i England, skapt i 1730. Sjølv om namnet vert nytta om heile innsjøen, er det i røynda berre den austlege halvdelen som heiter Serpentine. Serpentine Bridge, som markerer grensa mellom Hyde Park og Kensington Gardens, markerer òg vestgrensa for Serpnetine. Den lange og smale vestlege halvdelen av innsjøen heiter i røynda Long Water. Serpentine, som tyder «slange», har fått namnet sitt er den svingande forma.
Geografi
Opphavleg fekk innsjøen vatn frå Westbourne i den italienske hagen i den nordvestlege enden av Long Water. Westbourne slutta å føre vatn til Serpentine i 1834, då elva hadde vorte altfor forureina, og han får no vatn pumpa frå Themsen. The Long Water går søraustover frå dette punktet til Serpentine Bridge, der innsjøen svingar brått austover. I austenden renn vatnet ut av innsjøen via ei sluse i demninga. Historisk rann vatnet sørover dette punktet og markerte grensa mellom Westminster og Kensington, men etter 1850 har elva vorte omdirigert til ein kulvert og under bakken før ho munnar ut i Themsen nær Chelsea Bridge.
Innsjøen er relativt grunn og den største djupna er 12 meter.
La Seyne-sur-Mer
La Seyne-sur-Mer eller La Seyne er ein by og kommune søraust i Frankrike. Han ligg i departementet Var, og er ein industriell forstad til Toulon, sørvest for hamna. Byen har eit folketal på like over 60 000 innbyggjarar.
Den største næringsvegen i byen er skipsbygging og Société des Forges et Chantiers de la Mediterranée har eit av dei flottaste skipsverfta i Europa her, som gjev arbeid til om lag 3 000 arbeidarar.
Langrickenbach
Langrickenbach er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar ( og eit areal på . Kommunesenteret ligg 522 meter over havet.
Risør kommune
Risør er ein bykommune i Agder fylke. Han ligg ved Skagerrak og grensar i sørvest mot Tvedestrand, i nordvest mot Vegårshei og Gjerstad og i nordaust mot Kragerø. Administrasjonssenter i kommunen er Risør by. Byen skal ha blitt grunnlagd av trelasthandlar Isach Lauritzen Falch på 1600-talet, men fekk status som by i 1723 (samstundes som Arendal).
I 1964 blei Risør bykommune og Søndeled herad slegne saman til ein kommune med namn Risør kommune.
Troyes
Troyes er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er préfecture (hovudstad) i departementet Aube og ligg ved elva Seinen i nærleiken av byen Pont-Sainte-Marie. Troyes har i overkant av 60 000 innbyggjarar.
Historie
Troyes har eksistert sidan romartiden. I mellomalderen vann byen seg eit namn som sentrum for handel og er det framleis. Ludvig den stamme vart krona i byen i 878 av pave Johannes VII. Fyrsten i Champagne valde Troyes som sete. I 1285, då Filip den smukke annekterte Champagne til kongeriket, hadde byen ei rekkje privilegium.
Johan den fryktlause, hertug av Burgund og alliert med England, ville gjere byen til hovudstad i Frankrike i 1417. Han vart einig med Isabella av Bayern, kona til Karl VI av Frankrike, om at byen skulle ha hoff, råd og folkeforsamling med kontrollerande organ. I Troyes vart Henrik V av England 21. mai 1420 forlova med Catherine, dotter til Karl VI. Ho skulle følgje etter han som dauphin. Fredsavtalen i Troyes frå 1420 skulle få slutt på Trettiårskrigen. I 1429 vann Jeanne d'Arc byen tilbake fra engelsk herredøme.
Næringsliv
Lacoste har sitt hovudkontor i byen. Det er òg anna tekstil- og gummiindustri i byen. Ettersom han er ein del av Champagne-distriktet, er det òg omfattande vinproduksjon her.
Lemju
Lemju, Lemja eller Lema (russisk Лемъю, Лемью, Лемья eller Лема) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre.
Ho har ei lengd på 197 km og eit nedslagsfelt på 4,310 km².
Dei størte sideelvane hennar er Kosiu, Lenaju, Dinju frå venstre, og Malaja Pera og Bolsjaja Pera frå høgre.
Elva renn hovudsakleg austover og er særs svingete og munnar ut i Petsjora nær landsbyen Lemty. Tidlegare vart elva mykje nytta til tømmerfløyting.
Bladet Vesterålen
Bladet Vesterålen er ei avis som vert utgjeven på Sortland i Nordland fylke. Avisa blei starta i oktober 1921 av boktrykker Konrad Nordahl. Avisa var fra starten av sosialistisk, men blei snart politisk uavhengig. Avisa sitt dekningsområde inkluderer Vesterålen (Sortland, Hadsel, Bø, Øksnes og Andøy), Lødingen og Kvæfjord. Avisa kjem ut tysdag - laurdag.
Ansvarleg redaktør er Karl Glad Nordahl.
661
661 (romartal DCLXI) var eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.
Hendingar
Utan dato
Døde
Utan dato