cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sodd
Vanleg drikke til sodd er ingefærøl eller heimebrygga øl. Til dessert er det tradisjonelt mest vanleg med sviskegraut.
Animisme
Animisme (av latinsk anima, som tyder sjel) viser til ei religiøs oppfatning om at alle ting i naturen, både levande og ikkje levande har eller kan ha ei sjel. Tru på at det finst ei ånd i kvart tre eller i ein innsjø (til dømes nøkken) er døme på animisme.
Omgrepet blir også brukt som eit samleomgrep for sokalla «primitive», «innfødte» eller «stamme»-religionar.
Etymologi
I Oxford English Dictionary (OED) blir opphavet til termen tilskrive Stahl som i 1720 skreiv om anima mundi, men sjølve ordet vart ikkje teke i bruk før på 1800-talet. I følgje OED i 1832.
I sosialantropologi vart termen teken i bruk av den britiske antropologen Edward Burnett Tylor som tok det i bruk i boka Primitive Culture.
Animisme er nært i slekt med panteisme.
1051
1051 (romartal MLI) var eit normalår som byrja på ein tysdag etter den julianske kalenderen.
Helge Reiss
Helge Reiss var ein norsk skodespelar. Etter å ha teke examen artium i 1946, byrja han på Nationaltheatrets elevskole, og frå 1949 var han fast tilsett ved Det Nye Teater (frå 1959 Oslo Nye Teater), der han var ein ankermann i ensemblet gjennom femti år, fram til han vart pensjonist i 1998. Der viste han talent innanfor humoristiske, så vel som poetiske roller.
Helge Reiss arbeidde også mykje med radio. Då han var gutunge var han med i programma til faren, og seinare var han opplesar og skodespelar i Radioteatret. Han vart også mykje brukt som opplesar i barneprogram på fjernsyn og som stemme for ulike teiknefilmfigurar. Dei mest kjende fjernsynsrollene hans var elles «Professor Drøvel» i Brødrene Dal og professor Drøvels hemmelighet og den tuslete ektemannen i komiserien Nr. 13.
Reiss hadde også ei rekkje filmroller, mellom anna som politibetjenten i Skulle det dukke opp flere lik, er det bare å ringe … (1970), baronen i Olsenbanden for full musikk (1976) og obersten i Mors Elling (2003). Mellom dei meir seriøse filmrollene hans må seiast å vere professor Hieronimus i Formynderne (1978), som var basert på to bøker av Amalie Skram.
Han var yrkesaktiv heilt fram til våren 2009, då han var den norske stemma til hovudpersonen «Carl Fredricksen» i Disney/Pixar-filmen Up. Mellom dei siste skodespelarrollene til Reiss var bohemen «Gregorius Bang» i Hotel Cæsar frå april til august 2009. Han sovna stilt inn onsdag 11. november 2009.
Helge Reiss var son av skodespelaren Thorleif Reiss og far til Georg Michael Reiss og Esther Reiss.
Fjernsynsroller
Denne lista er truleg ikkje komplett.
Suir
Suir (irsk An tSiúr eller Abhainn na Siúire) er ei elv på Irland som munnar ut i Atlanterhavet nær Waterford. Ho har ei lengd på 183 km. Suir er ei populær fiskeelv og her finn ein mykje aure og laks.
Naturreligion
Da naturreligionar ikkje er tilslutta verdsomspennande organisasjonar som kristendommen eller islam, blir dei ofte karakteriserte som «primitive». Karakteristikken «primitiv» inneber ikkje berre at ein religion er gammal, men òg at han manglar ei form for kompleksitet og eit religiøst system i form av skrifter og reglar. Dette er ikkje nødvendigvis ei korrekt oppfatning av alle naturreligionar.
Naturreligion er ei fellesnemning for ei mengd religionar som innbyrdes kan vere svært ulike og heller ikkje har noko samband med kvarandre. Blant naturreligionane kan vi skilje ut bestemte grupper, til dømes animisme og sjamanisme. Naturreligionar er vanlege i bestemte regionar i Afrika, i Amerika og rundt polarsirkelen, inklusiv Sibir, blant dei finsk-ugriske religionar, inkludert samisk religion, og dessutan òg tyrkisk sjamanisme.
Kjelde:
Bokmålswikipediaen, art. med same namn.
Suir
Elva har utspring i Devil's Bit Mountain, like nord for Templemore i County Tipperary, og renn sørover gjennom Loughmore, Thurles, Holycross, Golden og Knockgraffon. Ho renn saman med Aherlow ved Kilmoyler og seinare med elva Tar. Ho snur austover ved Comeraghfjella, og dannar grensa mellom County Waterford og County Kilkenny. Ho renn så gjennom Cahir, Clonmel og Carrick-on-Suir før ho når Waterford. Her møter ho elva Barrow og Nore og dannar eit breitt estuar der havgåande skip kan segle.
I lag med elvene Nore og Barrow er elva ein del av Dei tre søstrene.
Suir vert på irsk kalla Siúr og ein meiner at det engelske namnet kanskje er ei feilskriving der ein har byta om u og i.
Tidleg på 2000-talet vart det funne restande av ein stor vikingbusetnad ved ein sving i elva, like oppom Waterford.
Boyne
Boyne  (irsk Abhainn na Bóinne) er ei elv i Leinster på Irland med ei lengd på 112 km. Ho har sitt utspring ved Trinity Well i Newbury Hall, nær Carbury i County Kildare og renn nordaustuover gjennom County Meath til Irskesjøen utanfor Drogheda. Boyne renn gjennom Boynedalen og i elva kan ein mellom anna fiske laks og aure.
Boyne er forbunde til irsk historie, arkeologi og mytologi. Ho renn nær den gamle byen Trim, Trim Castle, Taraåsen (det gamle hovudsetet til overkongane av Irland), Navan, åsen Slane, Brú na Bóinne (ein arkeologisk stad), Mellifont Abbey og mellomalderbyen Drogheda. I Boynedalen kan ein òg finne andre historiske og arkeologiske monument som Loughcrew, Kells, keltiske kross, borger og meir. Slaget ved Boyne, eit stort slag i irsk historie, fann stad langs Boyne nær Drogheda i 1690 under Williamkrigen i Irland.
Elva har vore kjend sidan antikken. Den greske geografen Klaudios Ptolemaois teikna eit kart over Irland på 100-talet, som inkluderte Boyne, men då kalla Bubinda. Noko seinare kalla Giraldus Cambrensis ho Boandus. I irsk mytologi vert det sagt at elva vart danna av gudinna Boann og at Boyne er ei anglisert form av dette namnet. I andre segner var det i denne elva at Fionn mac Cumhail fanga Fiontán, Kunnskapslaksen.
Masato Harasaki
Masato Harasaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Boyne
Ei rekkje kanalar (Boyne Navigation) går om lag parallelt til elva frå nær Oldbridge til Navan. Fleire jernbanebruer og viaduktar kryssar Boyne.
Masato Harasaki
Han spela for klubbane Bellmare Hiratsuka, Omiya Ardija og Vegalta Sendai.
Boyne
Vikingskip
I 2006 fann ein restane etter eit vikingskip funne nær elveleie i Drogheda under oppmudring av elva. Skipet skal gravast opp sidan det utgjer ein fare for elvefarten.
Fylkesveg 6852
Fylkesveg 6852 går mellom Fossing og Langås i Levanger kommune. Vegen er 11,9 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 108 i Nord-Trøndelag.
Interkontinentalt ballistisk missil
Interkontinentalt ballistisk missil eller ICBM er ein type missil med redusert styresystem. Når eit ballistisk missil har forbrent drivstoffet sitt, følgjer det ei viss kurve, til forskjell frå eit kryssarmissil som kan styrast til målet det er låst mot.
Eit ICBM er kort sagt ein rakett som kan ladast med eksplosiv eller atomstridshovud og sendast mot strategiske mål over store avstandar (20 000 km eller meir). Det første militært effektive ballistiske rakettmissilet var tyske V-2, som vart utvikla under andre verdskrigen. Seinare ICBM som Atlas og Titan har blitt nytta i bemanna og ubemanna romferder. Atlas vart til dømes nytta i mange av oppskytingane i Mercury-programmet.
Kotsjani
Kotsjani (makedonsk Кочани) er ein by og ein kommune i regionen Aust i Nord-Makedonia, den største byen i den austlege delen av Nord-Makedonia. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei to tidlegare kommunane Kotsjani og Orizari.
Kommunen har eit areal på 375,44 km2 og hadde 31 602 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 38 092 innbyggjarar, den tidlegare kommunen Kotsjani hadde 33 689, medan sjølve byen hadde 28 330 innbyggjarar.
Kotsjani er eit senter for risproduksjon i landet og er kjend for dei geotermiske kjeldene rundt byen. Han ligg 120 km frå Skopje, aust i landet. Nord for byen ligg fjellet Osogovo, og i sør ligg Platsjkovitsa.
Busetnader i kommunen
Dei største busetnadene i kommunen var:
1055
1055 (romartal MLV) var eit normalår som byrja på ein sundag etter den julianske kalenderen.
Nordkvaløya
Nordkvaløya (Nord-Kvaløya) er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nord for Ringvassøy og vest for Helgøya. Nordkvaløya har eit areal på 84,4 km², og det høgaste punktet på øya er Storalangen på 736 moh.
Heile Nordkvaløya er del av Nordkvaløya-Rebbenesøya landskapsvernområde. Området vart verna i 2004.
Slåttonn
Slåtten blir halden om lag midt på sumaren, eller ein kan slå graset to gonger — førsteslåtten ein gong tidleg på sumaren, og andreslåtten på seinsumaren.
Høyonn viser til slått der ein tørker gras til høy, medan siloslått viser til at ein legg det i silo.
Slåttonn i eldre tid
Når ein tørka flathøy på marka var ein avhengig av tørt vêr, så på vestlandet var det vanleg å hesja. Å slå var mannfolkarbeid, men å breia det nyslegne graset, setta og kasta såter og å snu høyet var ofte kvinnfolkarbeid. Når høyet var tørt vart det køyrt inn. Dette arbeidet hasta det som oftast med, ettersom kvaliteten på graset gjekk ned om det tok til å regna, så det vart vått. På kysten var det vanleg at det kom floingar på sumaren og det hende at det fylgde regn med desse.
Moderne slåttonn
I dag vert det meste av graset lagt i silo eller pressa til rundballar og arbeidet vert utført med maskinar. Ein sler òg graset mykje tidlegare enn før, slik at ein får to eller tre avlingar per sesong.
Green Day
Green Day er ei musikkgruppe frå California i USA, som består av Billie Joe Armstrong (gitar og vokal), Mike Dirnt (bass) og Tré Cool (slagverk). Green Day, saman med to andre band, The Offspring og Rancid, får æra for å ha gjort punkrock populært i USA på midten av 90-talet. Bandet har selt over 70 millionar plater verda over, og det gjer dei til det mest suksessfulle punkbandet nokon sinne.
Regjeringa Gerhardsen III
Regjeringa Gerhardsen III var leidd av Einar Gerhardsen og sat frå 22. januar 1955 til 28. august 1963. Ho gjekk av etter eit mistillitsframlegg fremja av Sosialistisk Folkeparti og dei borgarlege partia som følgje av gruveulukka i Kings Bay på Svalbard.
Green Day
Green Day har til no vunne tre Grammy-prisar: «Alternative Album» for Dookie, «Best Rock Album» for American Idiot og «Record of the year» for singelen «Boulevard of Broken Dreams».
Inny
Inny er ei elv i Republikken Irland. Ho renn frå Lough Sheelin i County Cavan og sørover til Lough Derravaragh. Frå her renn ho vestover til Lough Ree der ho møter Shannonelva.
Ballymahon er den største byen langs Inny.
Ceann Ear
Ceann Ear er den største øya i Monach Islands eller Heisgeir utanfor North Uist nordvest i Skottland. Ho er 2,31 km² stor og er landfast via sandbanker med Ceann Iar og Sibhinis ved lågvatn. Det vart sagt at det ein gong var mogeleg å gå heile vegen til Baleshare og North Uist, 8 km unna, ved lågvatn. På 1500-talet skal ei stor tidvassbølgje ha vaska denne vegen bort.
Wolfram Alpha
Wolfram Alpha er ein nettbasert database, som kalkulerer og viser enkel og avansert matematisk informasjon. Databasen er utvikla av Wolfram Research og ligg gratis tilgjengeleg. Den vart lansert i mai 2009.
Ceann Ear
I dag er øyane eit nasjonalt naturreservat.
Ceann Ear var busett i minst tusen år før ho vart fråreist. Som andre øyar i Monach Islands vart ho først fråreist på grunn av overbeiting og så busett på ny under Highland clearances.
På 1200-talet vart det bygd eit kapell på øya, som hadde band til Iona. Det er framleis restar av landsbyen sør på øya og det gamle skulehuset vert nytta som ly for fiskarar. Her var òg tidlegare eit postkontor og ein skule, men ingen butikkar.
Geography
Den lågtliggande øya er utsett for kraftig kysterosjon. Det høgaste punktet er Coilleag Mhòr nan Dàmh ved Gortinish nordaust på øya.
Det bles kuling på Monach Isles om lag 160 dagar i året, og berre visse planter, som vanleg marehalm, klarar å stå imot den konstante straumen av sand og salttåke. Lenger inne på øya finn ein nokre våte grassletter.
Wolfram Alpha
Ein kan til dømes spørje om internettbrukarar i Afrika eller den kjemiske sambindinga H 2 O.
På nettet
Wolfram Alpha Introduksjon og tips
Barra Head
Barra Head eller Berneray (skotsk-gælisk Ceann Bharraigh eller Beàrnaraigh) er ei øy i Atlanterhavet i øygruppa Ytre Hebridane på vestkysten av Skottland. Barra Head er den sørlegaste av øyane i øygruppa.
Etymologi
Namnet Barra Head vart i utgangspunktet berre nytta om det sørlege neset på øya. Berneray kjem frå norrønt, Bjørnøya. For å skilje denne øya frå Berneray nord for North Uist vert øya gjerne på gælisk anten kalla Beàrnaraigh Cheann Bharraigh (Berneray med Barra Head) eller Beàrnaraigh an Easbaig (Biskopens Berneray, jamfør Bishop's Isles som eit anna namn på Barra Isles).
Geografi
Barra Head ligg lengst sør av øyane i dei ytre Hebridane. Like nord for Barra Head ligg Mingulay. Aust for øya ligg skjeret Sgeir Mhòr og i vest skjeret Sgeir Chriosnain.
Øya har eit areal på 2,04 km² og det høgaste punktet på øya er Sotan 193 meter over havet. Sørsida av øya er særs bratt, med høge klipper som stupar rett ned i havet. På nordsida er det noko slakare og der ligg òg den einaste landingsplassen for båtar på øya. Det finst machair på øya, men ingen tre.
Øya her ikkje vore busett sidan 1931, men unntak av fyrtårnet som var bemanna fram til 1980.
Fugleliv
Øya er kjent for det rike fuglelivet og vart i 1993 verna som ein Site of Special Scientific Interest (Stad av særleg vitskapleg interesse). Sidan 2000 har øya vore eigd av National Trust for Scotland.
Blant fuglane som hekker på Barra Head er alke og andre alkefuglar, måse, lundefugl, lomvi, krykkje, skarv og havhest. I 1985 vart det berekna at 2 % av alkebestanden i verda hekka her.
Fyr
Fyret på Barra Head vart vedteke oppretta i 1830. Staden vart vald av fleire årsaker, Barra Head er omtrent halvvegs mellom Eilean Glas og fyret Rinns of Islay på øya Orsay. Øya ligg òg ved den sørlege innseglinga til the Minch. Fyret vart kontstruert av ingeniøren Robert Stevenson og vart første gong tent 15. oktober 1833.
Fyrtårnet ligg vest på Barra Head, på toppen av ei bratt klippe 190 meter over havet. Sjølve fyrbygningen er oppført i kvit stein og er 18 meter høg. Det har ei rekkevidde på 15 nautiske mil. Fyret vart automatisert i 1980 og den siste fyrvaktaren forlet fyret 23. oktober 1980.
Lyset blenkjer med kvitt lys, med intervall på 15. sekund.
Takaaki Nakamura
Han spela for klubben Bellmare Hiratsuka.
Biblioteket i Alexandria
Det kongelege biblioteket i Alexandria skal ha vore det største biblioteket i verda i antikken. Biblioteket var knytt til lærestaden Museion (Μουσεῖον), som var vigd dei ni musene, og truleg var den største intellektuelle institusjonen i antikken.
Ein trur at biblioteket vart grunnlagt i byrjinga av 200-talet f.Kr. Det vart truleg øydelagt av Theodosius I kring år 391 e.Kr.
I 2003 vart det opna eit nytt bibliotek i Alexandria, Bibliotheca Alexandrina, teikna av det norske arkitektfirmaet Snøhetta. Det fungerer som ei moderne bibliotek og kulturhus til minne om det gamle biblioteket i Alexandria.
Etnos og demos
Etnos og demos er uttrykk for to ulike slag hopehav mellom folk i eit samfunn. Båe orda er greske, og tyder folk. Etnos spelar på at folk høyrer saman for di dei har i lag slike ting som soga, mål, religion og etnisitet. Demos går ut på at folk høyrer saman for di dei deler dei same rettane og pliktene andsynes sams styremakter innan det avgrensa området dei alle bur.
Ein kan soleis ha tilhøyrsla til ulike nasjonar, alt etter kva for ein definisjon ein nyttar. Ein kan høyra til den samiske nasjonen som etnos, og samstundes vera nordmann som demos. Dette tilhøvet mellom etnos og demos ser me òg andre stader som i Bosnia-Hercegovina, der ein bosniak er ein muslim som talar den bosniske utgåva av serbokroatisk som etnos, og samstundes bosniar som demos til liks med serbarane og kroatane i same landet. Sameleis med Finland, der ein som demos kan kalla alle innbyggjarane finnlendingar eller finnlendarar, medan folkesetnaden etter etnos er skift i finnar som talar finsk, finlandssvenskar som talar svensk og samar som talar samiske mål.
Gjert
Namnet Gerhard har gammalhøgtysk opphav og er sett saman av ger, 'sverd', og harti, 'hard, sterk'. Den nederlandske forma Geert har kvinneforma Geertje.
Etnos og demos
Dersom etnos og demos i stor grad fell i hop har me det me kallar ein nasjonalstat.
Niagarafalla
Canadian Horseshoe falls, òg kjend som Canadian falls, er 792 m brei og 52 meter høg og fører 94 % av vatnet gjennom falla og ligg på den canadiske sida av grensa. Lenger aust ligg American falls, det nest største med ei breidd på 323 meter, og eit fall på berre 21 meter. Vatnet treffer ein steinhaug som raste ut under eit stort steinras i 1954. Bridal Veil Falls ligg like vest for American falls og er nærast uviktig i forhold. Denne ligg òg i USA.
Skip kan passere falla ved hjelp av Welland Canal i Canada.
Fossane er regulerte og ein stor del av vassføringa går til produksjon av vasskraft. I samband med dette inngjekk Canada og USA ein avtale i 1929 om vern av falla.
Kraftig erosjon, 0,6 til 3 meter per år, flyttar falla stadig lenger sørover, mot Eriesjøen. Bruk av vatn til kraftproduksjon og enkelte andre tiltak har det siste hundreåret i stor grad minska erosjonen, men sidan botn av falla ligg lågare enn botn av Eriesjøen, vil erosjonen før eller seinare føre til at mesteparten av sjøen blir tømd for vatn.
1056
1056 (romartal MLVI) var eit skotår som byrja på ein mandag etter den julianske kalenderen.
Bjørn Otto Bragstad
Klubbspel
Bragstad debuterte på Rosenborg i 1989. Sesongane 1900 og -91 fekk han ein del seriekampar, men det var fyrst i 1992 han sikra seg ein plass i fyrsteellevaren. Fram til sommaren 2000 spelte han 194 seriekampar og skåra 26 seriemål for Rosenborg. Særleg dei siste sesongane i RBK utgjorde han og Erik Hoftun eit framifrå midtstoppar-par, viktige for Rosenborgs prestasjonar i meisterligaen.
Etter EM i fotball 2000 vart han overført til engelske Derby County. Han hadde minimal suksess både i Derby og seinare i Birmingham City. Hausten 2002 skreiv han kontrakt med den austerrikske klubben Bregenz, der han etterkvart fann seg godt til rette og fekk rikeleg med speletid.
Han la bort fotballskoa sommaren 2004.
Kjelder
Spelarbiografi
Panteisme
Panteisme er ei metafysisk filosofi og religiøs lære som hevdar at Gud er alt og Alt er Gud. Ho vil dermed også hevde at alt er ein einskap, dvs. uendeleg, altomfattande og evigvarande, og på ein eller annan måte guddomleg, sjølv om guddomen er immanent. Læra som hevdar at alt er i Gud kallar vi for panenteisme.
Filosofihistoria sin mest kjende panteist er Baruch de Spinoza, men det er også mogleg å tolke før-sokratikarane, Platon, Lao Tzu, Plotin, Eriugena, Bruno, Schelling, Hegel, og Tillich slik.
Takehiko Aoki
Takehiko Aoki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Bellmare Hiratsuka.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1974
Skeid vart noregsmeister etter at dei vann over Viking med 3–1 den 20. oktober. Målskårarar for Skeid var Bjørn Skjønsberg som skåra i det 40. minutt og Stein Thunberg som skåra i det 72. og i det 89 minutt.. For Viking skåra Hans Edgar Paulsen i det 50 minutt.
14 276 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Ullevaal Stadion i Oslo. Dommar var Egil Bergstad. Dette var åttende gangen Skeid vann ein noregsmeisterskap.
Skeids vinnarlag:Per Egil Nygård, Harald Gjedtjernet, Jan Birkelund, Per Chr. Olsen, Georg Hammer, Trygve Bornø, Frank Olafsen, Tor Egil Johansen, Bjørn Skjønsberg, Stein Thunberg og Kai Arild Lund.
Abakanfjella
Abakanfjella (russisk Абаканский хребет, Abakanskij khrebet) er ei fjellkjede av metamorfe bergartar sørvest i Sibir i Russland. Ho er 300 km lang og opp til 1984 meter over havet på det høgaste. Fjella er stort sett dekte av taiga opp til 1500 meter over havet, og over dette fjelltundra.
Vest
Vest er ei av dei fire himmelretningane, kompassretningane eller verdshjørna og kan forkortast med bokstaven V (eventuelt W for west på engelsk). Ho er motsett av aust og har rette vinklar til nord og sør. Ordet vest er i slekt med det latinske ordet vesper som tyder kveld og er ein referanse til solnedgangen.
Vest er motsett av retninga jorda roterer om sin eigen akse. Difor er det òg i den retninga at ein ser solnedgangen på eit av jamdøgera (vårjamdøgn eller haustjamdøgn), eller heile året om ein er ved ekvator.
Dersom ein dreg rett vest, fylgjer ein ein breiddegradssirkel, som dersom ein ser vekk frå ekvator, ikkje er ein storsirkel.
Vest i verda
Tradisjonelt har ein nytta ordet «Vesten» om den delen av verda som ikkje er «Østen», med andre ord Europa og Amerika, særskilt Nord-Amerika. Under den kalde krigen fekk omgrepet ei ny meining, der Vesten stod for «den frie verda», med meiningar som frivarehandel og ytringsfridom, medan Austblokklanda var sett på som ufrie land under kommunistisk åk.
I det tidlegare Kina stod vest for heimlandet til Buddha (som kom frå dagens Nepal), og staden dei heilage buddhistiske skriftene kom frå (sjå Reisa mot vest).
Vestlege land
I Europa har «Vesten» først og fremst vore nytta om Nord-Amerika, og der igjen har «Vesten» vore den vestlege delen.
I Europa er Vest-Europa ofte rekna som dei landa som ikkje var bak jernteppet.
Vestlege område
I Noreg er Vestlandet ein av dei fem landsdelane.
I Sambandsstatane vert Midt-Vesten gjerne nytta om dei statane som ligg om lag midt i Sambandsstatane. Før dei europeiske immigrantane hadde teke kontrollen over dei vestlege delane av Sambandsstatane, vart områda gjerne kalla «Det ville vesten». Vestkysten er eit namn på dei statane som ligg langs den vestlege kysten.
I Midtausten er Vestbreidda nemninga brukt om det israelsk-kontrollerte område på vestsida av elva Jordan som Jordan gjer krav på.
Skuronn
Skuronn er ei onn på hausten då kornet vert hausta. Tidlegare vart kornet skore med sigd, eller slege med ljå. Når kornet vart skore vart det samstundes samla og bunde til høveleg store kornband. Dette arbeidet kravde at ein stod bøygd heile dagen og det førte til mange stive ryggar rundt om på gardane. Når kornet vart skore med sigd var både kvinner og menn var med på dette arbeidet, men når det vart slege med ljå var det mennene som slo og kvinnene som batt. Kornbanda vart sette på staur for å tørka og når kornet var tørt vart det køyrd inn og lagra på kornlåven. Treskinga skjedde som oftast seinare på hausen, eller ut over vinteren. Rundt 1850 kom dei fyrste sjølvavleggarane for hest på marknaden i USA og seinare vart det utvikla sjølvbindarar som i tillegg til å slå kornet samla det og batt det saman til kornband. Då sjølvbindarane kom til Noreg tidleg på 1900-talet var det berre storgardane som såg seg råd til å kjøpa dei, men etter kvart fekk òg mindre gardsbruk sjølvbindarar. Desse maskinane gjorder slutt på det tidkrevjande arbeidet med å skjera kornet.
Då skurtreskarane vart utbreidd gjekk skuronna enda snøggare. I dag vert det nytta store og effektive skurtreskarar, som gjer at kornet kan haustast i rett tid og det er lettare å unngå tap på grunn av overmodning.
Sjå òg
Урожай Rogēpjūtė
Giovanni Paisiello
Giovanni Paisiello eller Paesiello var ein italiensk komponist frå wienerklassisismen som hovudsakleg vart kjend for operaene sine.
Liv
Paisiello skulle opphavleg studere rettsvitskap og tok difor eit forstudium i jesuittkollegiet, men i ein alder av 13 år byrja han på konservatoriet Sant' Onofrio i Napoli for utdanne seg til musikar. Lærarane hans var Francesco Durante, Carlo Cotumacci og Girolamo Abos.
Etter å ha skrive fleire messar, oratorium, salmar og andre verk, freista han seg på dramatisk musikk. Med det dramatiske Intermezzo som han fekk oppført ved konservatoriet i 1763 avslørte han talentet sitt for opera buffa. Han vart hurtig etterspurt på operascenene og fekk oppført tre operaer i Parma, to i Bologna og dessutan ytterlegare nokon i Firenze, Modena og Roma. Først då han fekk suksess med L'idolo Cinese i Napoli 1767 (her hadde Niccolò Piccinni vore viktig), vart han rekna blant dei fremste komponistane i Italia. Han starta no opp ei så vellukka verksemd som operakomponist at han etter få år ikkje hadde andre konkurrentar enn Domenico Cimarosa i Europa.
I 1776 inviterte tsarina Katarina II av Russland han til St. Petersburg, der han vart utnemnd til kapellmeister og inspektør ved begge dei italienske operaene. Han vart her til 1784 og skreiv ni nye operaer, blant anna den kjende «Barberaren frå Sevilla» etter ein komedie av Beaumarchais. Under heimreisa skreiv han i Warszawa eit Te Deum og oratoriet La Passione di Nostro Signore Gesù Cristo etter ein libretto av Pietro Metastasio på oppfordring av den polske kongen. I Wien skreiv han på oppdrag av keisar Josef II tolv symfoniar (ouverturer) og operaen Il Re Teodoro in Venezia etter ein libretto av Giovanni Battista Casti.
Paisiello vart ei tid i Wien, og trefte i 1784 Mozart for andre gongen. Vel tilbake i Italia slo Paisiello seg ned i Napoli og vart leiar for hoffkapellet til kong Ferdinand IV. Då revolusjonen braut ut i 1799 heldt han seg på god fot med den republikanske regjeringa og heldt kapellmesterposten, no som direktør ved nasjonalmusikken. Dermed fall han i unåde hos kongen då denne etter to år vende tilbake til makta, og måtte vente ei stund til han vart teken til nåde igjen. I 1802 følgde han ei oppfordring frå Napoleon om å organisere og leie kapellet hans i Paris.
Då operaene til Paisielli fann lite gjenklang i Paris, vende han allereie året etter tilbake til Napoli, etter han hadde skrive ei mengd kyrkjemusikk for kapellet til førstekonsulen. I Napoli gjeninnsette Joseph Bonaparte og Joachim Murat han i dei tidlegare postane sine, men han var no ute av stand til å møte krava til nye idear. Då makta til Bonapartane vakla, var det slutten på dei gode tidene for Paisiello. Døden til kona i 1815 var eit hardt slag for han og helsa vart raskt dårlegare, samstundes som intrigar og nyare komponistar sine popularitet var ei kjelde til uro. Han døydde under fattige tilhøve 5. juni 1816.
Musikk
Paisiello var hovudsakleg operakomponist, og instrumentalverka er òg prega av songbare melodiar samstundes som dei manglar den sofistikerte kontrapunktikken og motiviske handsaminga ein finn i Haydn and Mozart sine verk. Likevel kan ein finne eit veldig drama og store tematiske kontrastar i verka hans, til dømes ''Pianokonsert nr. 4 i g-moll''.
Verk
Paisiello skreiv over 100 operaer, eit pasjonsoratorium, ein julepastorale, to rekviem, tre store orkestermesser, ca 30 mindre firstemmige messer og ein dobbelkorig Te deum. I tillegg komponerte han ein del instrumentalmusikk: seks klaverkonsertar, seks strykekvartettar, ein sonate, ein harpekonsert og tolv orkestersymfoniar.
Operaer
Av Paisiellos operaer er det dei følgjande som lengst heldt interessen til publikum:
Diskografi
Overtures and Symphonies. Orchestra della Svizzera italiana. Dynamic, Genova 2001 (CDS 376).
Åkersprøyte
Åkersprøyte, eller ugrassprøyte, er ei jordbruksmaskin som vert nytta for å spreia ugrasmiddel for å drepa ugras.
Ugrasmiddelet vert blanda ut i vatn og væska vert fordelt over avlinga gjennom dyser som forstøvar væska slik at ho skal festa seg til bladverket på plantene. Væska vert pressa ut gjennom dysene av ei pumpe, som på traktormonterte sprøyter vert driven frå kraftuttaket.
Bakmonterte åkersprøyter
Åkersprøyter er ofte monterte på trepunktsopphenget på ein traktor. Desse har ein tank for sprøytemiddel og ein samanleggbar sprøytebom med dyser som fordeler sprøytemiddelet. Høgda på bommen kan regulerast ved å regulera høgda på løftestengane.
Slepesprøyter
Store åkersprøyter er utforma som ein tankvogn med ein samanleggbar sprøytebom. Vogna er vanlegvis einaksla, med store og smale lågtrykksdekk for å redusera marktrykket og nedtråkking av avlinga. Dette er òg til nytte når sprøytene vert nytta i radvekster.
Sjølvgående sprøyter
På store bruk vert det av og til nytta store sjølvgåande åkersprøyter. Nokre av desse er bygd rundt ein traktor med ekstra store hjul, for å auka frigangshøgda. Dei kan og vert bygd på ein firehjuldriven terrengbil, som til dømes Mercedes Unimog. Men dei største sprøytene er spesialbygde maskiner og vert nytta der det er store areal som skal sprøytast fleire gongar i sesongen.
Ryggtåkesprøyter
Innan hagebruk, og av og til på småbruk, vert det nytta berbare sprøyter. Desse er monterte på ein meis og vert drivne av ein liten totaktsmotor. På grunn av at sprøytemiddelet kan vera irriterande eller giftig vert det nytta gassmaske under arbeidet.
Romersk mytologi
Romersk mytologi var sett saman av ein litterær del hovudsakleg lånt frå gresk mytologi, og ein eldre del som var meir kultisk, og svært ulik det greske motstykket.
Sjamanisme
I følgje M. Eliade kan følgjande setning brukast til å definere sjamanen, og dermed sjamanismens kjerne: «Ein sjaman er eit menneske som saman med sin ånde-hjelpar, fer på ei sjelereise til den andre verda (åndeverda), for å bringe hjelp og/eller kraft med tilbake til denne verda, til beste for alle/samfunnet.»
Sjelereisa er altså kjernen. Denne kjernen har sidan vorte kledd i forskjellige kulturar sine skikkar, songar, mytologi osv. Her heime er det seiden og volvene som representerer vår lokale form for sjamanisme.
Somme meiner at fråværet av einsarta reglar og mytologiar gjer at sjamanisme ikkje er ein eigentleg religion.
Kjelde:
Dansk wikipedia, art. Shamanisme.
Aetós i Flórina
Aetós (gresk Αετός) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Flórina i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Aetós inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Amýndeo.
Mammatus
Mammatus (mamma eller mammatocumulus) er eit meteorologisk omgrep på hengande skykuler på undersida av ei sky, som oftast ei cumulonimbussky, men dei kan òg oppstå under altocumulus- eller stratocumulusskyer. Dette er kanskje det mest spektakulære skyfenomenet som kan oppstå i atmosfæren, og er eit ynda mål for vêrobservatørar og fotografar. Dei kan vare frå eit par minutt til fleire timar før dei blir oppløyste og forsvinn.
Masahiro Ejiri
Masahiro Ejiri er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Bellmare Hiratsuka.
1053
1053 (romartal MLIII) var eit normalår som byrja på ein fredag etter den julianske kalenderen.
Mammatus
Dei blir danna ved ein slags «omvendt konveksjon». I ei cumulonimbussky vil varm, fuktig luft stige til toppen av troposfæren. Over troposfæren er luftlaga meir stabile, og dette stoggar den vertikale luftrørsla, og den stigande lufta blir i staden pressa horisontalt ut frå toppen av skya (kjend som amboltsky). Dei skyfri områda under amboltskya er kjøligare, og temperaturskilnaden mellom dei to luftmassane fører til ein instabilitet under ambolten. Dette fører til at lommer med varm og fuktig luft i skya blir ført nedover. Denne omvendte konveksjonen blir forsterka av tyngdekrafta og fallande nedbør i skya. Dei søkkande luftrørslene fører til at den varme, fuktige lufta kondenserer i det tørrare luftlaget under skya, og det blir danna kuleforma utvekstar som heng ned frå undersida. Desse kan dekke eit stort område.
Mammatus har ofte vore kopla til tornadoar, særleg på 50- og 60-talet. Dette er ei vanleg feiltolking. Mammatus er ikkje eit førevarsel for tornadoar, men er eit mogeleg biprodukt.
Aetós i Flórina
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Aetós 2 952 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 759 innbyggjarar.
Fylkesveg 6856
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 112 i Nord-Trøndelag.
Mammatus
Det er svært vanleg at cumulonimbusskyer med mammatus inneheld kraftige vindskjer, og i visse tilfelle òg kulelyn. Derfor vil flypilotar alltid prøve å unngå slike skysystem.
Gerhard
Gerhard er eit mannsnamn av gammalhøgtysk opphav, er sett saman av ger, 'sverd', og harti, 'hard, sterk'. Namnet finst også med skrivemåtane Gerard, Gerhart og Gerhardt, som òg kan vera eit slektsnamn. Gerhard har namnedag den 19. juli i Noreg og den 24. september i Sverige.
Gjert, Gerrit og likande namn er kortformer av Gerhard. Geir er i slekt med førsteleddet. Geirarðr er den norrøne forma av Gerhard.
Sarajevo
Sjølv om det har vore busetnadar her sidan antikken vart den moderne byen til som eit ottomansk tilfluktsstad på 1400-talet. Sarajevo fekk mykje internasjonal merksemd på 1900-talet. I 1914 var byen åstad for drapet på Franz Ferdinand, som utløyste Den første verdskrigen. I 1984 vart Vinter-OL halde her, medan byen på 1990-talet gjennomgjekk den lengste omleiringa i moderne militærhistorie under Bosnia-krigen. I dag er ein i ferd med å byggje opp att byen som sentrum for den kulturelle og økonomiske utviklinga i Bosnia-Hercegovina.
Fylkesveg 6854
Fylkesveg 6854 går mellom Gullberget i Åsen og Solvang i Skogn i Levanger kommune. Vegen er 12,5 km lang. To av strekningane (Solvang-Sneppen og Hammer-Gullberget) var riksveg 50 i 1930-1965, riksveg 6 i 1965-1969 og E6 i 1969-1975. Den gamle riksvegen Sneppen-Hammer er no kommunal veg (KV 14).
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 111 i Nord-Trøndelag.
MF «Bjørnefjord» (1962)
MF «Bjørnefjord», var ei bilferje bygd i 1962 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap. Ferja var det fyrste spesialbygde bilferja som gjekk mellom Os og Stord (no Halhjem-Sandvikvåg). Ho gjekk i HSD sitt rutedistrikt fram til 1988.
Historie
Fullmakta til kontrahering vart gitt på representantskapsmøtet til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap 24. oktober 1960. Tanken var å setja ferja inn i sambandet over Bjørnefjorden. For å takla den verharde ferjestrekninga fekk Bjørnefjord høgare skansekledning og forskip, og ho vart gitt ei kraftigare maskin samanlikna med til dømes M/F «Vikingen» som gjekk innomskjærs i Hardangerfjorden.
Ferja vart levert i juni 1962 frå Brødrene Lothe i Haugesund med ein kapasitet på 30 bilar og 350 passasjerar. Sidan ferjekaia på Halhjem ikkje var ferdig, mest på grunn av ein debatt om kor den skulle liggja, var «Bjørnefjord» først sett inn i Kinsarvik-Utne-Kvanndal i Hardangerfjorden. I juni 1963 var kaia i Halhjem ferdig og «Bjørnefjord» blei flytta til der ho var tiltenkt for, over Bjørnefjorden i rute Halhjem-Våge-Bruntveit-Fitjar. I 1964 var kaia på Sandvikvåg opna og tok over for Fitjar i rutetabellen. I juni 1967 fekk Tysnes eige fergerute med «Vikingen» mellom Os og Tysnes. «Bjørnefjord» gjekk då utelukkande mellom Halhjem og Sandvikvåg. Seinare gjekk «Bjørnefjord» i periodar som reserverferje på Løfallstrand-Gjermundshamn og Hufthamar-Krokeide.
I 1988 var «Bjørnefjord» blitt for lita og HSD trengte å frigjere kapital. Ho var då seld til Polarlaks A/S (sidan Polarlaks II A/S) på Helgeland og fekk namnet «Aunfjell». Ho vart her nytta i fiskeoppdrett i Vistenfjorden. I juli 2010 vart ho seld til ein entusiast, og i august same året flytta til Odda for restaurering av det nyoppretta Hardanger Veteranferjelag. Etter mange iherdige forsøk måtte eigarane gje opp restaureringsforsøket, og i september 2016 gjekk «Bjørnefjord» for eiga maskin for opphogging på Stord.
Ceann Iar
Ceann Iar (gælisk for «Vestneset») er ei øy i Monach Isles/Heisgeir, vest for North Uist i Ytre Hebridane i Skottland. Øya er langstrekt, om lag to kilometer lang.
Geografi
Ceann Iar er den nest største øya i Monach Islands og er landfast til Ceann Ear via Sibhinis. Det vert sagt at det var mogeleg å gå heile vegen til Baleshare og til North Uist, 8 km, ved lågvatn. På 1500-talet skal ei stor tidvassbølgje ha vaska denne vegen bort. Trass i namnet Ceann Iar er Shillay den vestlegaste øya i gruppa.
Som dei andre øyane i gruppa er ho lågtliggande, sandete, forblåst og utsett for kraftig kysterosjon. Det er mogeleg at Ceann Iar, Sibhinis og Ceann Ear ein gong var ei enkelt øy og at dei har erodert så mykje at dei har delt seg. På austsida ligg Baile Beag, som var busetnaden på øya. Her ligg òg Cnoc Bhàrr på 19 meter over havet.
Historie
Øya har hatt sporadisk busetnad gjennom dei siste tusen åra, men hovudbusetnaden var på Ceann Ear. Ho vart busett på ny etter Highland clearances, men endeleg fråreist i 1942.
Fantoft stavkyrkje
Fantoft stavkyrkje, eller på bokmål Fantoft stavkirke, er ei stavkyrkje som står på Fantoft i Fana bydel i Bergen. Kyrkja vart opphavleg bygd om lag 1150, og stod i Fortun i Sogn og Fjordane fylke. Då denne stavkyrkja vart riven, kjøpte konsul F. G. Gade i Bergen mykje av tømmeret i 1883, for at dei delane av kyrkja som ein rekna med skreiv seg frå mellomalderen skulle kunne nyttast i ein rekonstruksjon av den opphavlege mellomalderkyrkja på eigedomen hans på Fantoft ved Bergen. Borgund stavkyrkje var førebilete for rekonstruksjonsarbeidet, som vart leia av konservator Anders Lorange.
Ein steinkross frå mellomalderen på ein haug attmed kyrkja er flytta frå Tjora i Sola kommune i Rogaland.
I 1992 vart Fantoft stavkyrkje sett i brann, og ho vart totalskadd. Ein kopi av kyrkja vart reist på same staden i 1997.
Kannesteinen
Kannesteinen er ein spesiell stettforma stein som står i fjøra i bygda Oppedalen på Vågsøy i Kinn kommune i Vestland.
Kannesteinen har vorte forma av lause steinar og bølgjedraget gjennom tusenvis av år. Steinane har rugga fram og tilbake og vorte tilslipne, medan dei har grove seg nedover i fjellet. Etter kvart som nye steinar har kome til har sidene av grytene vorte slipt bort, og berre midtpartiet står i dag att. Steinen er om lag 4-5 meter høg. Han er eit populært fotomotiv og eit symbol for Vågsøy kommune.
Mange turistar vitjar Kannesteinen kvart år.
Aleksander Nevskij-katedralen i Tallinn
Mikhail Preobrazhensky teikna kyrkja i ein typisk nyrussisk stil. Kyrkja er bygd mellom 1894 og 1900, i perioden då landet var ein del av det russiske imperiet. Aleksander Nevskij-katedralen er den største og finaste ortodokse kyrkja i byen. Ho er dedikert til helgenen Aleksander Nevskij som vann slaget i 1242 om isen på Peipus som i dag ligg på grensa mellom Russland og Estland. Den siste russiske patriarken, Aleksej II, starta prestegjerninga si i denne kyrkja.
Aleksander Nevskij-katedralen kroner toppen av Toompea der legenda fortel at folkehelten Kalev er gravlagt. Det må òg seiast det finst fleire andre legender om stader i Estland der Kalev kan vere gravlagt. Styresmaktene i landet planla å rive ned katedralen i 1924, men vedtaket blei aldri gjennomført. Kyrkja har vore samvitsfullt restaurert etter at Estland vann sjølvstende frå Sovjetunionen i 1991.
Fångad av en stormvind
«Fångad av en stormvind» (svensk for Fanga av ein stormvind) var det svenske bidraget i Eurovision Song Contest 1991, framført av Carola. Songen er med på albumet Carola Hits. Teksten er skriven på svensk.
Melodifestival 1991
Songen vann Melodifestivalen 1991 med 78 poeng og fekk representere Sverige i Eurovision Song Contest 1991.
Eurovision Song Contest 1991
Songen starta som nummer 8 i finalen etter Luxembourg med «Un baiser volé» av Sarah Bray og før Frankrike med «C'est le dernier qui a parlé qui a raison» av Amina.
Då Carola skulle opptre, forsvann lyden delvis under det andre verset. Ein kunne berre høyra blåseinstrument og trommer i nokre sekund fordi ein sikring hadde gått. Carola fortsette, og etterpå spurte programleiar Gigliola Cinquetti om ho ville synge på nytt, noko som ikkje skjedde. Bidraget fekk tolv poeng frå Island, Danmark, Tyskland og Storbritannia, ti poeng frå Sveits, Austerrike, Israel og Belgia, åtte poeng frå Noreg og Finland, sju poeng frå Luxembourg, seks poeng frå Jugoslavia, Tyrkia og Kypros, fire poeng frå Spania og tre poeng frå Irland. Sverige fekk til saman 146 poeng og vann av totalt 22 bidrag. Frankrike, som òg fekk 146 poeng, enda på andreplass fordi Sverige hadde fleire tiarar.
Før tevlinga hadde City Stormarknad i Stockholm drive ein kampanje om at ein på ein dag kunne handle så mykje elektronikl ein ville og få alle pengane att om songen skulle vinne. Dei heldt løftet, men tapte 15 millionar svenske kroner.
Ytter-Vikna
Ytre Vikna eller Ytter-Vikna er ei øy i Nærøysund kommune i Trøndelag. Ho høyrer til øygruppa og kommunen Nærøysund som har tusenvis av øyar og holmar. Arealet er 82 km². Ein stor del av Ytre Vikna er freda.
Det høgaste punktet på øya er Vattafjell på 171 meter over havet. Aust for Ytre Vikna ligg Mellom-Vikna og mellom desse ligg Langsundet. Det går bru mellom desse øyane over dette sundet.
Porvoo-fellesskapet
Porvoo-fellesskapet er eit anglikansk-luthersk kyrkjefellesskap mellom dei lutherske kyrkjene i Norden og Baltikum, dei anglikanske kyrkjene på Dei britiske øyane og episkopalske kyrkjene på Den iberiske halvøya. Avtalen om fellesskapet, Porvoo-avtalen, vart forhandla fram i Porvoo i Finland. Den norske kyrkja slutta deg til avtalen gjennom vedtak i Kyrkjemøtet 1994. Avtalen vart underteikna av dei øvste kyrkjeleiarane ved kyrkjelege seremoniar 1. september 1996 i Nidarosdomen, 8. september 1996 i Tallinn domkyrkje i Estland og 28. november 1996 i Westminster Abbey i London. Preses i Bispemøtet, Andreas Aarflot og leiar i Kyrkjerådet, Oddbjørn Evenshaug, underteikna for Den norske kyrkja.
Avtalen inneber at kyrkjesamfunna godkjenner dåp, nattverd og bispeembete hos dei andre avtalepartane, og at døypte medlemmer av dei einskilde kyrkjesamfunna kan rekne seg som medlemmer av andre kyrkjer i fellesskapet. Innan Porvoo-fellesskapet kan biskopar, prestar og diakonar gjere teneste utan ny ordinasjon eller vigsling.
Medlemskyrkjer
Den danske folkekyrkja og Den latviske lutherske kyrkja deltok i utforminga av avtalen, men godkjende ikkje Porvoo-avtalen. Den danske kyrkja slutta seg først til fellesskapet den 3. oktober 2010, medan den latviske har status som observatør.
Kirkibost
Kirkibost er ei flat øy vest for North Uist i Ytre Hebridane i Skottland.
Geografi
Kirkibost, er i lag med naboøya Baleshare, dekt av machair med kystsletter dekte med skjelsand og delvis gras oppå, samt nokre sanddyne, myrer og torvmyrer. I lag med Baleshare dannar ho ein Site of Special Scientific Interest (stad av særskild vitskapleg interesse). Dei vesle øyane Eilean Mòr, Bior-eilean og Sròmaigh ligg mellom Kirkibost og North Uist.
Dyreliv
Øyane er viktige for åkerrikse, forskjellige vadefuglar og overvintrande fuglevilt.
Brosna
Brosna (irsk An Bhrosnach) er ei elv i Republikken Irland som renn gjennom County Westmeath og County Offaly.
Elva har utspring ved Lough Owel nord for Mullingar. Ho er ei av sideelvane til Shannon, som ho munnar ut i ved Shannon Harbour.
Brosna byjar som ei lita elv og renn frå Lough Owel og sørvestover gjennom Mullingar og ut i Lough Ennell. Frå Lough Ennell renn ho gjennom Kilbeggan, der ho framleis gjev kraft til ei mølle ved Brusna distilleri. Brosna held fram sørvestover gjennom Clara. Aust for Ferbane møter ho elva Silver. Frå Ferbane går ho mot Shannon Harbour, nord for Banagher, der ho munnar ut i Shannon.
Fiske
Brosna er ei populær flogefiskeelv og har ein bestand med aure og noko laks og tart. Dei siste åra har derimot forureining ført til lågare fiskebestandar i elva.
Alutsjin Horst
Alutsjin Horst (russisk skrift Алучинский массив) er ein fjellformasjon i Russisk fjerne austen i Sibir. Han ligg like sør for polarsirkelen, nær elva Baimka, som er ei sideelv til Bolsjoj Anjui, om lag 180 km sørvest for Bilibino.
Denne horst-formasjonen ligg i Tsjukotka autonome okrug i Russland.
Det er store førekomstar av vaskegull og platina i Baimkabekkenet, like ved Alutsjin Horst.
Fana kyrkje
Fana kyrkje er ei steinkyrkje i Fana bydel i Bergen. Kyrkja er truleg bygd kring år 1153. Kyrkja er ei langkyrkje der skipet er romansk, medan koret er gotisk. Kyrkja og landskapet rundt er tusenårsstaden til Bergen kommune. I 2003 vart det feira 850-årsjubileum for Fana kyrkje.
Kyrkja har eit orgel frå J.H. Jørgensen orgelfabrikk i Oslo. Det er ca. 450 sitjeplassar i kyrkja.
Historie
Ein reknar med at steinkyrkja er bygd ca. 1153. Ho er nemnd første gong i eit vernebrev frå pave Gregor IX i 1228. Kyrkja er prostikyrkje i Fana prosti.
I 1723 vart kyrkjene i Noreg lagt ut for sal, og òg Fana kyrkje hamna på private hender. Det var to av velståande innbyggjarar i bygda som saman fekk tilslaget på 169 riksdalar og 12 skilling, desse var Nils Olson Austevoll og Vinsens Nilsson Nedre Titlestad. Fyrst i 1862 vart kyrkja kjøpt tilbake av soknet. Nesten 150 år i privat eige hadde medført tydeleg forfall, og ein valde difor å gå gjennom ei omfattande ombygging som vart avslutta i 1871. I denne samanhengen vart svært mykje av inventaret til kyrkja fjerna og auksjonert bort. Det meste av dette er i dag rekna som tapt. Det tok ikkje lang tid før ein innsåg at denne ombygginga var ein tabbe, og i 1920-åra vart arkitekten Fredrik Konow Lund rekvirert til å leie arbeidet med å tilbakeføre kyrkja til den opphavlege utforminga si som ho hadde hatt sidan mellomalderen. Ytterlegare restaureringsarbeid vart gjorde i samband med kyrkja sitt 800-årsjubileum i 1953 der òg kong Haakon VII deltok.
I nyare tid har kyrkja blitt restaurert både innvendig og utvendig, og det meste av arbeidet var fullført sommaren 2008. Blant anna er overflater vorte kalka og måla innvendig, og skifertaket er skifta ut.
Segna om den heilage sølvkrossen
Ifylgje ei gammal segn skal to brør, den eine av dei blind, ha fiska opp ein sølvkross utanfor Korsneset i Korsfjorden i Fana. Den blinde skal ha vorte lækt etter å ha rørt ved krossen.
Påskelys
Påskelys er eit stort dekorert kyrkjelys som blir innført i kyrkja i påsken og står der gjennom kyrkjeåret. Lyset symboliserer Jesus Kristus, som kalla seg «verdas lys». Lyset er vanleg å bruka både i katolske og protestantiske kyrkjer.
Fana kyrkje
Segna om den heilage sølvkrossen
Etter reformasjonen skal krossen ha vorte fjerna av Tord Roed, lensherren på Bergenhus, men båten som førte det skal ha sokke.
Påskelys
Påskelyset er kvitt og dekorert, gjerne med kristogram, bokstavane alfa og omega og årstal. Tradisjonelt var det eit vokslys, men i moderne tid bruker ein stearinlys eller oljelampe forma som lys.
Etter alminneleg katolsk tradisjon skal kyrkja ta eit nytt påskelys i bruk kvart år. Dette nye lyset vert tent under påskevaka, eller påskevigila som denne messa òg vert kalla. Lyset blir tend utanfor kyrkja og bore inn i prosesjon i ei mørklagd kyrkje. Diakonen som ber lyset seier tre gonger lumen Christi ('Kristi lys'). Ein avsluttar med lovsongen Exsultet. I dei kyrkjene som ikkje feirar vigilia, vert det første gongen tent på påskedag.
I den norske kyrkja står påskelyset normalt ved døypefonten, bortsett frå tida mellom påskenatt eller 1. påskedag fram til Kristi himmelfartsdag. Då kan det stå ved sidan av altarbordet.
I mange kyrkjer vel dei å bruke påskelyset i fleire år, til det er nedbrunne.
Garavogue
Garavogue (An Gharbhóg ) er ei kort og lita elv i County Sligo i Republikken Irland. Frå Lough Gill svingar ho seg gjennom byen Sligo og munnar ut i Sligo Bay.
Namnet Garavogue kjem frå det irske «Garbh Og». Tydinga til namnet er usikkert, men det kan koma frå garbh, som tyder 'ru' eller 'steinete'. På engelsk er ho òg tidvis blitt kalla Githy.
Kråkenes fyrstasjon
Kråkenes fyr ligg lengst nordvest på øya Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. Fyret vart oppretta i 1906, og vart automatisert i 1986. Kråkenes fyr er eitt av dei viktigaste turistmåla på Vågsøy.