cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Musikkgruppa Status Quo
1970–1981: Piledriver og Rockin' All Over The World
Etter to relativt mislukka album, Ma Kelly's Greasy Spoon og Dog of Two Head i 1970 og 1971, kom det store gjennombrotet deira då dei fekk kontrakt med det tyngre og meir progressive selskapet Vertigo. Det første albumet deira for Vertigo, Piledriver, kom ut i 1972 og signaliserte ein enno tyngre og sjølvprousert stil. Dette albumet danna i røynda den stilmessige malen for alle albuma deira fram til Blue for You i 1976. Blant dei meir populære Quo-songane på denne tida finn ein «Paper Plane» (nr. 8 på den britiske singellista) (1972), «Caroline» (nr. 5 på den britiske singellista) (1973), «Break The Rules», (nr. 8 på den britiske singellista) (1974), «Down Down» (nr. 1 på den britiske singellista) (1975), «Rain» (nr. 7 på den britiske singellista) (1976), «Mystery Song» (nr. 11 på den britiske singellista) (1976), «Rockin' All Over the World» (nr. 3 på den britiske singellista) (1977) og «Whatever You Want» (nr. 4 på den britiske singellista) (1979). «Down Down» gjekk heilt til topps på UK Singles Chart i januar 1975 og vart den einaste singelen deira som klarte å nå toppen av lista. I 1976 signerte dei ein banebrytande sponsoravtale med Levi's.
Frå 1977 og frametter vart stilen til bandet meir polert då dei byrja å bruke produsentar utafor bandet. Desse var mellom andre Pip Williams, Roger Glover og John Eden. Glover var den første produsenten deira utafor sidan Pye-produsenten John Schroeder tidleg i 1970-åra the early 1970s, and produced «Wild Side of Life» and its B-side «All Through The Night» in 1976.
Tittelsporet på Rockin' All Over the World vart ein liten hit for låtskrivaren John Fogerty (tidlegare i Creedence Clearwater Revival) og vart ein av dei mest kjende songane til Status Quo.
1981–1991: Besetningsendringar, Live Aid og In The Army Now
Kranglingar i bandet førte til at Coghland slutta i bandet seint i 1981. Erstattaren hans kom inn tidleg året etter og var Pete Kircher frå 60-talsbandet Honeybus. Det var på denne tida at Andy Bown offisielt var med i bandet. Sjølv om bandet hadde kontrakt for to album til, spelte denne besetninga den siste fulle konserten sin 21. juli 1984 i Milton Keynes Bowl. «Alle var fulle av kokain og hata kvarandre», har Rossi fortalt seinare, «og med byrja å drikke tequila på den turneen. Eg hugsar ikkje konserten i det heile tatt, - verken ekstranummera eller noko som helst; berre at eg på eit tidspunkt fall på rygg.»
Den siste konserten til Status Quo med Kircher-besetninga opna heile Live Aid-konserten på Wembley Stadium i juli 1985. Det året spelte Rossi inn og gav ut to solosinglar med låtskrivarpartnaren Bernie Frost. Parfitt spelte inn eit soloalbum, Recorded Delivery med bassisten John «Rhino» Edwards og trommeslagaren Jeff Rich. Albumet kom aldri ut, men somme av songane vart omarbeidd og gjeve ut sporadisk som B-sider for Status Quo fram til 1987.
I midten av 1985 byrja Rossi, Parfitt og Bown, i lag med Edwards og Rich, å arbeide på eit nytt Quo-album. Lancaster – som på denne tida meir eller mindre hadde slått seg ned i Australia – gjekk til retten for å få stoppa bandet frå å bruke namnet Status Quo, på grunn av aukande musikalske skilnader, mellom anna under innspelinga av Back to Back i 1983. Den spesifikke striden omhandla to spor som vart hitta for gruppa på den tida. Lancaster hadde skrive «Ol' Rag Blues», men vart sint då produsentane valde å gje ut ein versjon med Rossi på solovokal i staden for ein versjon han song sjølv. Søksmålet hindra òg utgjevinga av ein singel, «Naughty Girl», som det fanst eit katalognummer på Vertigo for.
Saka vart løyst utafor retten i januar 1986 slik at Quo kunne halde fram å spele inn In the Army Now, der «Naughty Girl» vart omarbeidd til «Dreamin'». Lancaster vart verande i Australia og byrja i 1986 å spele i supergruppa The Party Boys, med Angry Anderson frå Rose Tattoo, John Brewster frå The Angels og Kevin Borich, men fekk lite suksess utafor Australia. Lancaster slutta formelt i Status Quo i 1987.
I 1986 varma Quo opp for Queen på Magic-turneen deira. Det suksessrike In the Army Now kom ut seinare på året. Tittelsporet vart ein av dei største hittane deira i Storbritannia og nådde andreplassen på den britiske singellista. Det neste albumet, Ain't Complaining, i 1988, vart ikkje like populært, men gav dei hitten «Burning Bridges» som nådde femteplassen. Songen vart spelt inn med ny tekst i april 1994 med Manchester United F.C. som «Come On You Reds», og denne singelen gjekk til topps på singellista, men vart då tilskriven 'by Manchester United'.
1991–2010: Rock 'Til You Drop, «Fun, Fun, Fun» og turnering
Parfitt gjekk gjennom ein hjarteoperasjon i 1997, men var klar att på scenen tre månader etter operasjonen.
Rich slutta i 2000 og vart erstatta av Matt Letley. Andrew Bown tok òg eit år fri etter at kona hans døydde, og vart mellombels erstatta på scenen av Paul Hirsh, tidlegare frå Voyager.
I 2005 deltok Rossi og Parfitt i den såpeoperaen Coronation Street der dei vart saksøkt av ein dagdrivar Les Battersby og måtte spele i bryllaupet hans som kompensasjon. I desember 2005 vart det kjend at Parfitt gjennomgjekk testar for strupekreft. Alle dei påfølgjande konsertane i Storbritannia vart avlyste. Det viste seg derimot at svulsten var godarta og han vart fjerne med suksess. I mai 2006 var Parfitt frisk att og vende attende til bandet, og dei heldt ein konsert i NEC Birmingham som var den 40. konserten deira der. Konserten vart filma og gjeven ut på DVD, kalla Just Doin' It.
1. juli 2007 spelte dei føre 63 000 folk på nye Wembley stadion som ein del av Concert for Diana.
Det 28. studioalbumet deira In Search of the Fourth Chord, kom ut på bandet sitt eige Fourth Chord i september 2007. Det var produsert av Pip Williams, som hadde arbeidd med Quo i studio sidan 1977.
I 2008 samarbeidde dei med den tyske technogruppa Scooter om å spele ein jumpstyle-versjon av singelen «Whatever You Want» frå 1979, kalla «Jump That Rock (Whatever You Want)». I desember 2008 gav dei ut de 75. singelen sin og den første julesingelen, kalla «It's Christmas Time», som nådde 40. plassen i UK Singles Chart.
2010–2013: Hello Quo, «Frantic Four»-turneane og Bula Quo!
Rossi og Parfitt fekk begge Order of the British Empire i 2010 for dei musikalske tenestene sine.
Det 29. studioalbumet deira, Quid Pro Quo, kom ut ei luksusutgåve som berre vart seld på Tesco den 30. mai 2011. Den vanlege utgåva vart seld andre stader frå 7. juni. Albumet nådde 10. plassen på den britiske singellista.
I august 2011 byrja Status Quo å filme den første filmdokumentaren med filmregissøren Alan G. Parker. Filmen vart kalla Hello Quo! og byrja å gå på kino 22. oktober 2012. Filmen inneheld bidrag frå Brian May, Jeff Lynne, Cliff Richard, Joe Elliott, Paul Weller, Joe Brown, Jim Lea, Andy Scott og Steve Diggle.
I april 2012 annonserte Status Quo at dei var i gang med å filme den første filmen sin, over fleire veker på Fiji. Det var ein nitti minuttar lang komedie kalla Bula Quo! med Jon Lovitz, Craig Fairbrass og Laura Aikman i rollene. Filmen vart regissert av Stuart St. Paul og produsert av Tim Major. Han hadde premiere 5. juli 2013. Bandet laga sjølv musikken til filmen og filmmusikkalbumet nådde 10. plassen på den britiske albumlista.
9. juli 2012 gav bandet ut singelen «The Winner» for sommar-OL 2012.
Besetninga frå 1970 til 1976 (Francis Rossi, Rick Parfitt, Alan Lancaster og John Coghlan) kom saman att i mars 2013 og spelte ei rekkje konsertar i Manchester, Wolverhampton, Glasgow og London. Den siste konserten på turneen, på Wembley Arena den 17. mars, vart filma og gjeven ut på DVD i september 2013. I mai 2013 vart Leon Cave ny trommeslagar i Quo.
Sidan 2014
I januar 2014 annonserte Wychwood Brewery at dei gav ut eit eige Status Quo-øl, kalla opp etter albumet deira frå 1972, Piledriver.
I oktober 2014 spelte Parfitt og Rossi på BBC-showet The One Show, der dei framførte ein akustisk versjon av «Pictures of Matchstick Men».
Bandet fortsette å turnere, mellom anna frå våren til hausten 2016. 'Last of The Electrics'-turneen strekte seg så inn i 2017.
28. oktober 2016 trekte Parfitt seg permanent frå å spele konsertar med bandet, etter å ha fått eit hjarteinfarkt tidlegre på året. 24. desember det året døydde han på eit sjukehus i Marbella i Spania etter ein alvorleg infeksjon han fekk etter ein skade i skuldra. Den irske gitaristen Richie Malone, som hadde vikariert for Parfitt i 2016, tok over plassen hans på rytmegitar.
Ingrid Evertsen
Ingrid Anna Evertsen er ein norsk skodespelar og standup-komikar frå Tromsø, best kjend for rollefiguren «Mossa».
Ho står òg bak ein kåseriserie i Norgesglasset på NRK kalla «Lev lurt med Evertsen».
Evertsen bur i Mefjordvær i Berg kommune på Senja. Ho sit i kommunestyret (formannskapet) for Arbeidarpartiet. Ho har eit stort samfunnsengasjement, blant anna til fordel for Tromsøs venskapsby Gaza og for rettane til homofile.
Mount Crabtree
Mount Crabtree er eit fjell i Antarktis på 820 meter over havet som ligg 4 nautiske mil aust-søraust for Mount Fonda nord i den sentrale delen av Swanson Mountains i Ford Ranges i Marie Byrd Land. Det vart kartlagt av U.S. Antarctic Service (1939–41) under kontreadmiral Richard E. Byrd, og kalla opp etter dr. E. Granville Crabtree, ein urolog som deltok i førebuingane av «Operasjon Highjump II» (som vart kansellert) og Operasjon Deep Freeze I (1955–56), der admiral Byrd vart øvstkommanderande.
Felsberg
Felsberg (retoromansk Favugn) er ein kommune i distriktet Imboden i den sveitsiske kantonen Graubünden. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 572 meter over havet.
Kommunen ligg i Trin kreis i ein liten dal nord for Rhinen og mellom Chur og Domat/Ems.
Luminositet
Luminositet er den totale energien frå elektromagnetiske stråling for ei stjerne per tidseining, mælt i Watt. Dette kan oppførast i energieiningar med utstrålinga til sola som eining, eller ved absolutt storleiksklasse.
Günzburg
Günzburg er ein by og ein kommune vest i Bayern i Tyskland, ved grensa mot Baden-Württemberg. Kommunen sitt flatemål er 55,4 km² og folketalet kringom 21000. Byen Günzburg ligg 465 meter over havet.
Kinesisk litteratur
Kinesisk litteratur strekker seg over tusenår, frå dei tidlegaste skildra dynastiske hoffarkiva til de lange forteljande romanane som blei skrivne under Ming-dynastiet for å underhalda mengder av lesekunnige kinesarar. Introduksjonen av trykking med tresnitt under Tang-dynastiet (618–907) og Bi Sheng si oppfinning av trykketeknologi med lause skrifttypar (990–1051) under Song-dynastiet (960–1279) spreidde fort det skrivne ordet gjennom Kina. I moderne tid reknar ein forfattaren Lu Xun (1881–1936) som grunnleggjaren av baihua-litteratur i Kina.
Historie
Kinesisk litteratur byrja mellom anna med spådommar på orakelbein. Sidan Zhou-dynastiet finst ei omfattande samling av bøker, og dei klassiske kinesiske tekstane gjev eit bredt spekter av stoff som omfattar poesi, astrologi, astronomi, kalendrar, stjernebilete og fleire andre. Nokre av dei viktigaste tidlege tekstene inkluderer Yijing og Shi Jing innanfor Dei fire bøkene og Dei fem klassikarane. Ein finn fleire kinesisk omgrep som yin og yang og qi i dei dynastiske periodane.
Song-dynastiet var òg ein periode av stor vitskapleg litteratur, og det blei laga verk som Su Song sitt Xin Yixiang Fayao og Shen Kuo Draumestraum-essay. Det fanst òg enorme verk av historieskrivning og store oppslagsverk, som Sima Guang si Zizhi Tongjian frå 1084 eller Songs fire store bøker fullt kompilerte og redigerte på 1000-talet. Konfutsianistar, daoistar og lærde av alle klassar har i høg grad bidratt til å dokumentera historia til heilage omgrep som blei utvikla hundre år før deira tid. Romanar som Dei fire store talespråkromanane gav opphav til fleire fiktive forteljingar. Ved slutten av Qing-dynastiet kom den kinesiske kulturen til å starta ein ny æra med eit kinesisk på skriftleg folkespråk for vanlege folk. Hu Shih og Lu Xun kom til å vera pionerar innan moderne litteratur.
Moderne litteratur
Etter at dei tok makta i 1949 kontrollerte Kinas kommunistparti utgjeving av litteratur, noko som hemma utviklinga. Etter den korte perioden med Dei hundre blomane-kampanjen var sosialistisk realisme den einaste litteraturen som blei støtta og oppmuntra av regimet. Trass i denne uniformiteten blei det skrive kunstnarisk viktige verk i sjangeren av mellom annna Liu Qing, Yang Mo og Qu Bu.
På slutten av 1900-talet byrja ei rekkje forfattar påverka av vestleg modernisme å vekka internasjonal merksemd. Blant dei er diktaren Bei Dao, prosaisten Mo Yan og dramatikaren Gao Xingjian. Sistnemnde blei i 2000 den første kinesiske forfattaren som vann Nobelprisen i litteratur.
Forfattarar som Wang Meng, Zhang Xinxin og Gao Xingjian eksperimenterte med modernistiske forteljargrep. Ei anna gruppe forfattarar som omfattar Han Shaogong, A Cheng, Li Rui og Mo Yan er representantar for såkalla Xungen-litteratur som prøver å binda saman ny litteratur med folkelege kulturelle tradisjonar. Dei noko yngre Yu Hua og Su Tong skriv i ein meir avantgardistisk og desillusjonert stil. Yan Lianke formidlar sosiale samtidproblem i romanar og noveller.
Ei rekkje kvinnelege forfattar som Chen Ran, Hong Ying, Wei Hui og Wang Anyi skildrar det nye kinesiske samfunnet med sine raske endringar, ofte frå synspunktet til unge kvinner. Neorealismen med forfattarar som Fang Fang, Lui Heng og Chi Li utgjer ei annan viktig retning i den samtidige kinesiske litteraturen. Ein kan merka påverknader frå Franz Kafka og magisk realisme hjå forfattarar som Can Xue.
Marie Farstad
Marie Farstad er ein norsk prest, forfattar, pedagog og psykoterapeut. I 2011 skreiv ho boka Skammens spor som gjev ei innføring i omgrepet skam. I 2016 kom den andre boka hennar om skam ut, SKAM - eksistens - relasjon - profesjon (Cappelen Damm Akademisk).
Farstad vart vigsla til presteteneste 1. september 2019 i Nidaros domkyrkje.
Herman Sachnowitz
Herman Sachnowitz var ein norsk kjøpmann. Han var ein av særs få jødar som overlevde deportasjonen til dei tyske og polske konsentrasjonsleirane under den andre verdskrigen.
Konsentrasjonsleir
Sachnowitz var ein av 772 norske jødar som vart deporterte til Auschwitz. Den 26. oktober 1942 vart han arrestert og send til Berg fangeleir saman med andre menn i familien etter ordre frå lensmannen Gran i Stokke. Deportasjonen til Tyskland hende med slaveskipet DS «Donau» den 26. november 1942. Berre 34 av dei deporterte jødane overlevde opphaldet i Auschwitz og dei andre konsentrasjonsleirane. Sachnowitz deltok i dødsmarsjen frå Buna-leiren den 18. januar 1945, der dei gjekk 80 km den første dagen. Han anslo at det var om lag 100 000 fangar som gjekk i kolonnen, dei fleste døydde under marsjen. Frå Gliwice vart dei sende med tog i ti dagar igjennom Tsjekkoslovakia og Austerrike til leiren Dora ved Nordhausen. Fangane i Dora og Buchenwald arbeidde i underjordiske fabrikkar med framstilling av missila V1 og V2. Sachnowitz var vitne til at mange lik vart brunne utanfor leiren i store bål eller sende til krematoriet i Buchenwald. På slutten av den andre verdskrigen vart Sachnowitz og medfangane sende frå Dora delvis til fots til Bergen-Belsen som vart frigjord av britiske styrkar. Sachnowitz var den einaste gjenlevande nordmannen i Bergen-Belsen, og vart den 28. april 1945 evakuert saman med andre fangar til sjukehus i Eindhoven. Dernest vart han send til eit sjukehus i København for å få behandling.
Familie
Herman Sachnowitz var son av Israel Leib Sachnowitz (f. 1880) frå Krasjapolja i Russland og Sara Sachnowitz (f. 1885) frå Riga, Latvia. Mora døydde då barna var små. Faren og alle søskena i Sachnowitz-familien vart arrestert i 1942, og deportert til konsentrasjonsleirane i Polen og Tyskland. Herman mista faren, tre søstrer og fire brør i Auschwitz. Faren og søstera Marie (f. 1911) døydde i gasskammeret i Auschwitz like etter dei kom fram til Auschtwitz. Søstrene Rita (f. 1915) og Frida (f. 1923) kom til Auschwitz i ein annan fangetransport enn den resten familien, og Herman hadde grunn til å tru at også dei hadde vorte drepne i gasskammeret umiddelbart etter at dei kom til Auschwitz. Frida og Rita døydde truleg i Auschwitz i april 1943. Broren Samuel Sachnowitz (f. 1912) døydde 11. januar 1943 i Auschwitz. Elias Sachnowitz (f. 1911) døydde 22. februar 1943 i Auschwitz. Martin Sachnowitz døydde 14. mars 1943 i Auschwitz. Frank Sachnowitz (f. 1925) døydde ein gang etter august 1943 truleg i nærleiken av Hamburg.
Etter krigen dreiv Herman vidare damekonfeksjonsforretninga «Ekko» i Prinsegata 8 i Larvik som broren hans, Elias Sachnowitz, tidlegare eigde før han vart deportert og drepen.
Herman gifta seg med svenske Paula Damelin, som tok etternamnet Sachnowitz.
Boka Det angår også deg
Sachnowitz si forteljing om fangeopphaldet vart attgitt i boka Det angår også deg. Ho vart skriven av forfattaren Arnold Jacoby.
I 2015 vart Det angår også deg kåra av ein historikarjury til ei av dei ti viktigaste norske bøkene om den andre verdskrigen.
Cressey Peak
Cressey Peak er eit fjell, 870 moh, 7 nautiske mil aust for Harold Byrd Mountains mellom søraustkanten av Rossisen og Watson Escarpment. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Richard N. Cressey, ein lagersjef ved Byrd-stasjonen vinteren 1958.
Anqoun
Anqoun (arabisk عنقون), òg kalla Ankoun eller Aanqoun, er ein relativt stor by i Sidon distrikt i Sør guvernement i Libanon.
Det står seks moskéar i byen, eit lite bibliotek, eit lite sjukehus og to skular.
Karo Espeseth
Alma Karoline «Karo» Espeseth, seinare Alma Karoline Von Mende var ein norsk forfattar. Ho gav ut berre to bøker. Den første, Sår som ennu blør, vart kritisert for å vera utuktig og spelte dermed ei rolle i kulturkampen i Noreg i 1930-åra.
McKinley Nunatak
McKinley Nunatak er den sørlegaste av tre store nunatakar i øvre Liv-breen, kring 5 nautiske mil (9 km) nord-nordaust for Barnum Peak. Han vart namngjeven av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE) (1961–62) etter kaptein Ashley C. McKinley, ein fotograf med kontreadmiral Richard E. Byrd på flyturen hans til Sørpolen i 1929.
Karo Espeseth
Liv og virke
Karo Espeseth kom frå Skåre ved Haugesund. Ho studerte jus, sosialøkonomi, litteraturhistorie, kunsthistorie og psykologi i Oslo, Strasbourg, Berlin, Köln og Paris. I 1931 gav ho ut sin første roman, Sår som ennu blør, hos Gyldendal. Med denne boka plasserte Espeseth seg i den psykoanalytiske retninga innanfor norsk litteratur, saman med blant anna Sigurd Hoel og Aksel Sandemose. Romanen handlar om eit sadomasochistisk tilhøve mellom ein tysk mann som har opplevd den fyrste verdskrigen, og ei norsk studine. Boka var uvanleg ved at ho var skriven nærast som eit prosadikt. Litteraturhistorikaren Philip Houm meiner ho med full rett kunne kallast «en slett etterligning av tysk ekspresjonisme».
Sår som ennu blør spelte ei rolle i strida kring moralen i litteraturen i Noreg på byrjinga av 1930-talet. Saman med Rolf Stenersens Godnat da du, Sigurd Hoel sin En dag i oktober og Hans Backer Fürst sin Duskregn vart romanen omtalt i Fredrik Ramms artikkel «Ein skitten strøm flytar utover landet» i Morgenbladet 28. oktober 1931. Forlaget hadde kalla boka «dristig», men Ramm meiner at «boka er ikke dristig, men sadistisk, og kommer inn som en god nr. 1 i den norske konkurransen om litterært svineri Gyldendal Norsk Forlag har arrangert i høst.»
Mauritisk rupi
Mauritisk rupi er mynteininga som vert brukt på den afrikanske øystaten Mauritius, i Indiahavet. Valutaen vart innført i 1877 og erstatta den mauritiske dollaren. Rupien vert utgjeven av Mauritius sin sentralbank, Bank of Mauritius, som har hovudkontor i Port Louis. Ein rupi vert inndelt i 100 cent, men centen er ikkje lenger i bruk.
Myntar
Alle myntane har bilete av Mauritius sin "landsfader", Seewoosagur Ramgoolam.
Sedlar, og bileta deira
Rupi vert i tillegg brukt m.a. på Seychellane, i Pakistan, India og Nepal.
McCartney II
McCartney II er det andre soloalbumet til Paul McCartney, gjeve ut 16. mai 1980. Det vart hovudsakleg spelt inn av McCartney aleine i heimestudioet hans i 1979, kort tid før bandet hans, Wings, vart oppløyst i 1981. Albumet er musikalsk ganske så annleis det McCartney hadde laga før, og det vert nytta mykje synthesizer og eksperimentering i studio, medan musikkstilen varierer frå synth-pop og new wave til electronica. Albumet har blitt ein kultfavoritt.
McCartney II kom ut i midten av mai 1980 og fekk stort sett negativ omtale. Det gjekk likevel til topps på albumlista i Storbritannia, den første førsteplassen til McCartney der sidan Venus and Mars i 1975. Den andre singelen frå albumet, «Waterfalls», vart òg ein suksess i Storbritannia og nådde niandeplassen på singellista. I USA nådde singelen «Coming Up» og albumet tredjeplassen på Billboard-lista. «Waterfalls» nådde berre 106. plassen i USA.
I 2003 kåra Mojo plasserte albumet på 26. plassen på lista si over dei 50 beste eksentriske albuma.
Innhald
Alle songar er skrivne av Paul McCartney.
2011-utgåva
I 2011 kom albumet ut på Hear Music/Concord Music Group i fleire forskjellige format:
Gerard James Borg
Gerard James Borg er ein maltesisk låtskrivar frå 1900-talet. Han har skrive fleire malteiske bidrag til Eurovision Song Contest.
Svalövs kommun
Svalöv kommune ligg i dei sentrale delane i det svenske fylket Skåne län. Administrasjonssenteret ligg i Svalöv.
Tettstader
Svalöv kommune har seks tettstader. Folketalet i tabellen er frå 31. desember 2005.
Mourne Mountains
Mourne Mountains eller berre Mournes er ei fjellkjede i County Down søraust i Nord-Irland og av dei mest kjende fjella i landet. Det omliggande området har status som area of outstanding natural beauty (særskild vent naturområde) og er foreslått som den første nasjonalparken i Nord-Irland. Mournes er delvis eigd av National Trust og har mange vitjande kvart år. Det høgaste fjellet er Slieve Donard på 849 meter over havet.
Fjellområdet er mykje vitja av turistar, vandrarar, terrengsyklistar og fjellklatrarar.
Mournemuren er ein av dei meir kjende landemerka i Mournefjella. Det er ein 35 km lang mur som går over femten toppar, og han vart bygd for å markere eit 36 km² stort område som hovudleverandøren av ferskvatn for Belfast kjøpte på slutten av 1800-talet. Arbeidet med muren starta i 1904 og vart fullført i 1922.
Mange av toppane i Mournefjella har namn som byrjar med Slieve, frå det irske ordet sliabh som tyder 'fjell'. I tillegg til dei kjende toppane som Slieve Donard, Slieve Lamagan and Slieve Muck, er det mindre toppar med meir kuriøse namn som Pigeon Rock, Buzzard's Roost, Brandy Pad, Percy Bysshe, the Devil's Coach Road og Pollaphuca.
Hans Severin Arentz
Hans Severin Arentz var ein adjunkt ved den lærde skulen i Skien, Skiens borgarmeister i fleire periodar og stortingsmann.
Arentz var fødd i Farsund. Han vart student i 1825, og var frå 1829 adjunkt ved den lærde skulen i Skien. Skuleåret 1851-52 var han rektor ved skulen. Arentz var ordførar i Skien det meste av tida mellom 1838 og 1867.
På Stortinget 1842 representerte Arentz valkrinsen Skien og Porsgrunn. Han var då sekretær i bankkomiteen. Arentz representerte Skien då han møtte på Stortinget i 1858 som suppleant for avdøde stortingsrepresentant Hother Bøttger. Han vart vald til 2. representant for Skien til Stortinget 1859-60. I 1858 var han medlem av bankkomiteen, 1859-60 var han formann i desisjonskomiteen.
Hypnose
Hypnose (frå gresk hypnos, søvn) er ein tilstand som er definert som sum av fem punkt i Rainville og Price (2003): I dag kan hypnotisk tilstand stadfestast ved hjelp av hjerneskanning hos kvalifisert helsepersonell.
Hypnotisering (å driva ein person inn i ein hypnose) vert brukt i hypnoterapi, og tilhøyrer eit fåtall av metodar innan psykoterapi som er vitskapleg belagt og akseptert som effektive. I Noreg var det i samsvar med straffeloven av 1902 § 364, inntil 1. oktober 2015 forbode å praktisera det å hypnotisera for dei som ikkje er leger eller psykologar. Straffeloven 2005 har ikkje noko slikt forbod.
Historie
Hypnotisering har truleg vorte brukt tidleg i historia til menneskja. Det finst beretninger om kultiske handlingar i sjamanismen som absolutt har samanheng med å driva folk inn i hypnose ved hjelp av sjølv- eller fremmedsuggesjon. Ein kan difor gå frå ut at hynose vart tilfeldig oppdaga, og har utgangspunkt i meditative og kultiske handlingar med eit religiøst utgangspunkt. Ein kan difor spekulera i om hypnotisera har vorte utvikla med utgangspunkt i massepsykologiske manipulasjonar i religiøse eller kultiske ritar, og i røynsler med sjølvmeditasjon hos prestar, medisinmenn og sjamanar.
Vitskapleg oppdaging av hypnose byrja rundt 1770 av Franz Anton Mesmer (1734–1815). Han eksperimenterte med magnetar, som han la på pasientane. Han kalla effekten 'Magnetismus animalis', og tilskrev magnetane den lækjande eigenskapen. På grunn av Mesmers popularitet, kalla ein denne forløperen til hypnose «mesmerisering», eit uttrykk som framleis eksisterer i engelsk.
James Braid, skotsk lege, reknast som opphavsmannen til begripen hypnose. Han forklarte hypnose som ein innsnevring av medvitet og ei sterk konsentrert merksemd, etter å ha observert at menneske i denne tilstanden ikkje vart påverka av deres omgivnader. Han gav denne tilstanden av «nervesøvn» namnet hypnose etter den greske guden for søvn, Hypnos.
I det 19. århundret var Frankrike leiande innan hypnoseforskinga, med Nancyskolen (Ambroise-Auguste Liebeault, Hippolyte Bernheim) og Paris (Jean-Martin Charcot).
Sigmund Freud (1856–1939) vart oppmerksam på Mesmers eksperiment då han i 1885 studerte under nevrologen Jean-Martin Charcot i Paris. Han byrja sjølv å bruka Mesmers metodar i handsaminga av sina pasientar, og detta vart seinare utgangspunkt for studia av hysteri. Seinare droppa han desse teknikkane til fordel for sin eigen teknikk med frie assosiasjonar.
Gaspare Spontini
Gaspare Luigi Pacifico Spontini var ein italiensk operakomponist.
Roy Lynes
Roy Alan Lynes var ein engelsk musikar som var klaverspelar og stundom songar med Status Quo (opphavleg The Spectres og så Traffic Jam). Han kom inn i bandet i 1964/1965, to år etter det vart skipa.
Hypnose
Historie
I den tyske tradisjonen vart hypnotiseringsteknikkene vidareutvikla gjennom det 20. århundret blant andre av hjerneforskaren Oscar Vogt, og av hans elev Johannes Heinrich Schultz som utvikla teknikken autogen trening. I den amerikanske tradisjonen vart forskinga leidd av Milton Erickson. Erickson grunnla ei ny form for hypnoterapi, som i dag går for å vera den meste moderne forma for hypnotisering. Fleire nye hypnotiseringsmetoder har utvikla seg etter Ericksons prinsipp, til dømes NLP (Nevrolingvistisk programmering).
Roy Lynes
Han var med på dei tre førte albuma til Status Quo – Picturesque Matchstickable Messages from The Status Quo, Spare Parts og Ma Kelly's Greasy Spoon – og skreiv «To Be Free», b-sida til den andre singelen deira, «Black Veils of Melancholy».
Lynes slutta i bandet i 1970, og vart etter kvart erstatta av  Andy Bown i 1977.
Fuglevokalisering
Fuglevokalisering eller fuglelæte omfattar både fuglesongar og fuglerop. I daglegtale er fuglesongar melodiøse lydar for det menneskelege øyret. I ornitologien er relativt kompliserte songar skilt frå ofte enklare rop ut frå funksjonen dei har. Ropa kan ha funksjonar ut frå situasjonen dei er brukte i, og i feltet skil ein mellom anna mellom fluktlyd, kontaktlyd, tiggelyd, lokkelyd og varsellyd.
Gaspare Spontini
Liv og virke
Spontini var fødd i ein bondefamilie i Maiolati i Pavestaten. Han skulle gått inn i kyrkja, men fekk høve til å studera musikk ved konservatoriet i Napoli. Etter rundtt tre år flykta han derfrå for å unngå straff for ei ukjend handling.
Han fekk suksess med den første operaen sin, den komiske Li puntigli delle donne, som blei oppført for karnevalet i Roma i 1796. Deretter kom han til å studera hjå Domenico Cimarosa og sette opp ei mengd operaer, uten nokre større suksessar. Kring 1800 var han i Palermo, som hoffet frå Napoli hadde flykta frå etter at Frankrike invaderte. I 1803 drog han til Paris for oppføringa av den første operaen sin i Frankrike. Han hadde suksess ved Théâtre Italien, men hadde problem innan opéra comique.
Fuglevokalisering
Definisjon
Fuglesong er best utvikla innanfor ordenen Passeriformes. Hos dei fleste artane er det hannar som læt songane. Songen blir vanlegvis levert frå opphøgde sitjeplassar jamvel om nokre artar kan synge når dei flyg. Nokre grupper er nesten stemmelause, og produserer berre perkussive og rytmiske lydar, som til dømes storkar, som klaprar med nebbet. Blant nokre manakinar (Pipridae), har hannane utvikla fleire mekanismar for mekanisk lydframstilling, medrekna mekanismar for stridulasjon, ikkje ulikt dei som finst hos nokre insekt.
Gaspare Spontini
Liv og virke
La petite maison (1804) blei skandaleråka ettersom den anti-italienske pressa iscenesette ein tumult og framføringa måtte avbrytast. Spontini fekk likevel tittelen hoffkomponist av keisarinne Joséphine.
I Paris lét Spontini seg påverka av Gluck sine verk og endra den musikalske stilen sin. Han tilpassa seg også smaken til det parisiske publikummet med omsyn til det visuelle. Etter oppføringa av operaen møtte han Étienne de Jouy som ville at Spontini skulle skriva musikk til librettoen hans La vestale, som han hadde vanskar med å selja. Premieren blei utsett fleire gonger av Napoleon sjølv, men operaen blei endeleg oppført i 1807 takka vera Joséphine. Spontini fekk då ry som ein av de leiande operakomponistane.
Fuglevokalisering
Anatomi
Vokaliseringsorganet hos fuglar blir kalla syrinx, det er ein beinete og muskulær struktur i nedkant av luftrøyret, i motsetnad til larynx hos pattedyr som ligg øvst i trachea. Syrinx, og hos nokre artar òg dei omkringliggande luftsekkene, lagar resonans til lydbølgjer som blir skapt av membranar når lufta strøymer forbi. Fuglen kontrollerer luftbanen ved å endre spenning på membranar og kontrollerer både tonehøgd og volum ved å endre styrken på utpust. Fuglen kan styre dei to sidene av luftrøyret sjølvstendig, som gjer nokre artar i stand til å produsere to tonar samstundes.
Funksjon
Forskarar har gjeve hypotesar om at fuglesong har utvikla seg gjennom seksuell seleksjon, og eksperiment tyder på at kvaliteten på fuglesong kan vere ein god indikator på kondisjon. Eksperiment tyder òg på at parasittar og sjukdomar kan påverke direkte songeigenskapar som songraten, og med det fungere som påliteleg indikator på helse. Også repertoaret av songar synest å indikere kondisjon blant einskilde artar. Evna som hannfuglar har til å halde på og å annonsere territorium med bruk av song demonstrerer òg tilstanden til fuglen.
Kommunikasjon gjennom rop kan skje mellom individ av same art eller til og med på tvers av artar. Fuglar kommuniserer varsel gjennom lydar og rørsler som er spesifikke for trusselen, andre dyreartar, inkludert andre fuglar, kan tyde slike varsel for å identifisere og verne seg mot den spesifikke faren. Rop ved mobbeåtferd blir til brukt å rekruttere individ i eit område der ei ugle eller andre predatorar kan vere tilstades. Desse ropa er prega av breitt frekvensspekter, skarp start og avslutning, og gjentakingar, felles på tvers av artsgrenser og blir trudd å vere nyttige for andre potensielle mobbarar. Derimot er varselrop for dei fleste artane i karakteristisk høgt toneleie, noko som gjer roparen vanskeleg å lokalisere.
Gaspare Spontini
Liv og virke
Det neste samarbeidet til Spontini og Jouy var Fernand Cortez (1809); laga på oppfordring av Napoleon, av det ein gjerne har gått ut frå var av politiske motiv. Operaen var ein stor suksess etter ei omarbeiding. Etter at Napoleon fall freista Spontini å vinna gunsten til huset Bourbon, og fekk statspensjon. Den siste operaen hans for Paris, Olimpie (1819), gjekk ikkje heim hjå publikum.
Fuglevokalisering
Funksjon
Individuelle fuglar kan vere kjenslevare nok til å identifisere kvarandre gjennom ropa. Mange fuglar som hekkar i koloniar kan lokalisere ungane sine ved hjelp av rop. Lydytringar er nokre gonger særeigne nok for individuell identifikasjon jamvel for forskarar i økologiske studiar.
Mange fuglar engasjere seg i duettsong. I nokre tilfelle er duettar er så perfekt synkroniserte at dei verkar nesten som ein samanhengjande song eller eit rop frå berre ein fugl. Denne typen rop blir nemnt antifonale duettsong eller duettering. Slik duettering er funne i eit breitt spekter av familiar som vaktlar, buskvarslarar, timalar som sigdtimalar, nokre ugler og papegøyar. Blant territoriale songfuglar er fuglar meir villige til å engasjere seg med motsong når dei har vorte opphissa av simulerte innbrott i territoriet sitt. Dette inneber åtferd med aggressiv konkurranse innanfor arten.
Gaspare Spontini
Liv og virke
Den prøyssiske kongen døydde i 1840, og Spontini blei avsett året etter. Han blei også dømde til 9 månader i fengsle for majestetsfornærming, men fekk nåde av den nye kongen. Etter fleire konfliktar med leinga på Berlinoperaen blei Spontini sagt opp i 1842 og han vende tilbake til Paris. Dei siste åra av livet sitt levde han i fødebyen Maiolati. Han testamenterte alt han åtte til dei fattige der.
Fuglevokalisering
Funksjon
Nokre artar av hòlebuarar, inkludert feittfugl, Steatornis caripensis og salanganar brukar lyd i frekvensområde vi kan høyre (mellom 2 og 5 kHz ) for å ekkolokalisere i mørke grotter. Den einaste fuglen kjent for å gjere bruk av infralyd, ved ca. 20 Hz, er storfugl, Tetrao urogallus.
Fuglar kan høyre lydar frå under 50 Hz (infralyd) til over 20 kHz (ultralyd). Den beste høyrsla er på lydar mellom 1 og 5 kHz. Frekvensrekkjevidda som fuglar nyttar i eit miljø varierer med kvaliteten på levemiljøet, og med bakgrunnslydane. Det har blitt føreslått at tynn bandbreidd, låg frekvens, lågfrekvensmodulering og intervall med lange element og mellomelement bør finnast i levemiljø med kompleks struktur i vegetasjonen (som absorberer og dempar lydar), medan høg frekvens, breid bandbreidd, høgfrekvensmodulering (vibrantar) og intervall med korte element og mellomelement er å finne i miljø med strukturelt enklare vegetasjon. Det har òg blitt føreslått at den tilgjengelege frekvensrekkjevidda er oppdelt, dvs. at fuglar syng på ein måte som gjer overlappen i tid og frekvens mellom ulike artar mindre. Dette blir kalla den «akustiske nisjen». Fuglar syng med høgare volum og tonehøgd i urbane område, der det er lågfrekvent bakgrunnsstøy.
Fuglespråk
Språk hos fuglar har lengje vore eit tema for anekdotar og spekulasjonar. At rop har tydingar som blir tolka av lyttarane deira har vorte godt demonstrert. Hønsekyllingar har særeigne varselrop for luft- og bakkepredatorar, og dei reagerer fornuftig på desse varselropa. Men eit språk har, i tillegg til ord, strukturar og reglar. Freistnadar på å demonstrere eksistensen av språk har vore vanskeleg på grunn av omfanget av moglege tolkingar. Forsking på papegøyar av Irene Pepperberg blir hevda å demonstrere medfødde evner til grammatiske strukturar, medrekna eksistensen av omgrep som substantiv, adjektiv og verb. Studiar av vokalisering blant starar har òg ymta at dei kan ha rekursive strukturar.
Omgrepet 'fuglespråk' kan òg meir uformelt referere til mønster i fuglevokalisering som kommuniserer informasjon til andre fuglar eller andre dyr generelt. Wilderness Awareness School grupperer fuglelæte inn i fem ulike klassar, nokre gonger kalla 'røystar', kvar kommuniserer ulik informasjon. Vennerop er ein kort vokalisering gjort mellom kameratar, foreldre og unge, eller medlemmer av ein flokk for å oppretthalde kontakt når dei er utanfor visuell rekkjevidd. Juvenile tigg er ein skingrande, kraftig stemmebruk ofte laga av unge til ein forelder for å tigge etter mat. Intraspesifikk aggresjon kan bestå av høg, alarmerande vokalisering eller energisk song, og kan bli høyrt når medlemmer av same art oppfører seg aggressivt mot kvarandre. Varsel kan høyrast når fuglane blir overrumpla, skremte eller livredde, og kan ta mange former. Mobbing er éit døme på varsling, medan eit høgfrekvent varselrop er eit anna.
Av dei fem klassar av fuglestemmar, formidlar fire av dei bodskapen om at fuglen kjenner seg trygg. Fuglar som deltar i song, vennekall, ungetigging, og intraspesifikk aggresjon viser alle kva Jon Young kallar grunnleggjande åtferd, eller ein avslappa tilstand utan frykt for predasjon. Varsel kommuniserer nærvære av ein predator, eller ein innverknad som fuglen kan sjå som ei fare, så som eit menneske. Varsel har ulike lydar og former, som kvar er spesifikk for kjelda til det som skaper uro.
Læring
I moderne biologi blir fuglesong vanlegvis analysert ved hjelp av akustisk spektroskopi. Songane er meir eller mindre karakteristiske for ein art. Songen varierer sterkt i kompleksiteten for arten og ein art kan ha mengder av distinkte typar song som dei syng, opp til 3000 variantar for brunspottefugl, Toxostoma rufum. Blant nokre artar kan einskilde individ på same måte variere eigen framføring av songar. Nokre få artar av starar og spottefuglar fletter vilkårlege element som er lært i den enkeltes liv inn i eigen song, ei form for herming, men kanskje betre kalla tileigning [Ehrlich et al.] Så tidleg som i 1773 vart det slått fast at fuglar har lært rop, og kryssfostring-eksperiment viste at ein kan tvinge ein tornirisk, Carduelis cannabina, til å lære songen frå ei songlerke, Alauda arvensis. Blant mange artar ser det ut til at sjølv om den grunnleggjande songen er den same for alle medlemmer av arten, så vil unge fuglar lære nokre detaljar frå fedrane sine, og desse variasjonane vert bygde opp over generasjonar til å danne dialektar.
Fuglar lærer songar tidleg i livet med dellydar som utviklar seg til gjengjeving av songar for vaksne fuglar. Sundaastrild, Taeniopygia guttata, den mest populære artane for fuglesongforsking, utviklar si utgåve av ein kjend vaksen song etter 20 dagar eller meir etter klekking. 35 dagar gamal, vil ungen ha lært den vaksne songen. Den tidlege songen er 'plastisk' eller variabel og det tar ungfuglen to eller tre månader for å perfeksjonere songen.
Identifisering
Spesifisiteten av fuglesong og rop har vore brukt mykje for identifisering av artar. Læte frå fuglar har vorte skildra med lydmålande ord eller fantasistavingar, eller med linjediagram. Strukturen i songen blir karakterisert med hjelp av uttrykk som motiv, strofe, puls og trille. Vanlege skildrande uttrykk på norsk for fuglelæte er ord som brakande, dempa, faklande, fleirstava, gneldrande, gnissande, grell, grov, gryntande, gurglande, hakkete, hard, hes, hikstande, høglydt, i travtakt, jamrande, klagande, klukkande, knatrande, kurrande, kvitrande, lespande, lokkande, lysrøysta, lågmælt, lågtona, malande, med bitone, metallisk, mekanisk, melankolsk, nasal, pipande, plystrande, pressa, rapande, rautande, raspa, rullande, rytmisk, rå, skarp, skjellande, skjerande, skringrande, skurrande, smattande, snerten, spiss, sprukken, stakkato, tiggande, trillande, tørr, urein, uttrekt, vibrato, ynkeleg. Døme på fantasistavingar er «booh» og «koark». Læte frå røyrdrum, Botaurus stellaris, er skildra med setningsfragmentet rautande «booh». Nokre artar har song som blir skildra med huskereglar, til dømes blir bokfinksong skildra som «fru-fru-fru-fru-Borkrevink». Bruken av spektrogram til å visualisere fuglesong vart først introdusert i 1958. Desse visuelle representasjonane blir òg kalla sonogram eller sonagram. Nokre nyare felthandbøker for fuglar nyttar sonogram å dokumentere rop og songar frå fuglar. Sonogram er objektive, i motsetnad til skildrande setningar, men det krev røynsle å gjere rett tolking. Sonogram kan òg bli grovt konvertert tilbake til lydar.
Mange allopatriske underartar viser skilnader i rop. Desse skilnadene er nokre gonger umerkelege, kan ofte berre visast i sonogram. Songskilnader i tillegg til andre taksonomiske attributt har vorte brukte til påvising av nye artar. Studie av ropa har ført til forslag om splitting av artsgrupper som Mirafra-lerkene.
Fuglesong og musikk
Nokre musikkforskarar meiner at fuglesong har hatt ein stor innverknad på utviklinga av musikken. Sjølv om omfanget av denne innverknaden er umogleg å måle, er det ofte lett å sjå nokre av dei spesifikke måtane komponistar har integrert fuglesong i musikken sin.
Det synst å vere tre generelle måtar musikarar eller komponistar kan bli påverka av fuglesong: dei kan bli påverka eller inspirert av fuglesong, med eller utan medvite, dei kan omfatte tilsiktet imitasjonar av fugl song i ein komposisjon, eller dei kan inkludere opptak av fuglar inn arbeida sine.
Eit tidleg døme på ei samansetting som imiterer fuglesong er Clément Janequin i Le Chant Des Oiseaux, skrive på 1500-talet.
Andre komponistar som har sitert fuglar eller har brukt fuglesong som eit kompositorisk springbrett inkluderer Vivaldi («Våren» i «Dei fire årstidene»), Biber (Sonata Representativa), Beethoven (sjette symfonien), Wagner (operaen Siegfried) og jazzmusikarane Paul Winter (Flyway) og Jeff Silverbush (Grandma Mickey).
Den franske komponisten Olivier Messiaen komponerte mange verk med fuglesong på 1900-talet. Hans Catalogue d'Oiseaux er eit sett av solopianostykke basert på fuglesong. Orkestrerverket hans Reveil des Oiseaux består nesten utelukkande av fuglesong. Mange av dei andre komposisjonane hans, blant dei Quatuor pour la fin du temps, fletter inn fuglesong på liknande vis.
Den italienske komponisten Ottorino Respighi, med sin Pini di Roma (1923-1924), kan ha vore den første til å komponere eit stykke musikk som krev innspelt fuglesong. Nokre år seinare skreiv Respighi Gli Uccelli («Fuglane»), basert på barokkstykke, som imiterer fuglar.
Den finske komponisten Einojuhani Rautavaara skreiv i 1972 eit orkestralt musikkstykke som blir kalla Cantus Arcticus (Opus 61, kalla «Konsert for fuglar og orkester») og gjer utstrekt bruk av innspela fuglesong frå arktiske strøk, som til dømes svaner på trekk.
I den psykedeliske æraen av 1960 og 1970-talet tok mange rockeband med lydeffektar i innspelingane sine. Fuglane vart eit populært val. Det engelske bandet Pink Floyd inkluderte fuglelydeffektar i mange av songane frå 1969 album Music from the Film More og Ummagumma, til dømes i «Grantchester Meadows». The Beatles nytta lyden av ein svarttrast i songen «Blackbird».
Likeeins har den engelske songaren Kate Bush innlema fuglelydeffektar inn i mykje av musikken på albumet, Aerial, plate 2, A Sky of Honey (2005). På eit av spora er det lyd frå ei ringdue som held rytmen.
Fuglesong og litteratur
Fuglesong er eit populært emne i poesi. Vidgjetne dikt inspirert av fuglesong inkluderer Percy Bysshe Shelley sitt «To a Skylark» og Gerard Manley Hopkin sitt «Sea and Skylark». I norsk tradisjon er til dømes «Lerka» av Per Sivle og «Jeg gikk en tur på stien» kjende songar som hermer fuglesong. Grateful Dead laga ein låt kalla «Bird Song» som Jerry Garcia skreiv og dedikerte til Janis Joplin.
Knut Hamsun har tallause referansar til fuglelæte i verka sine.
Slavko Goluža
Slavko Goluža er ein kroatisk tidlegare handballspelar og seinare -trenar. Åra 1992-2005 deltok han i 204 av Kroatia sine landskampar, skåra 545 mål. Han var med på å verte olympisk meister i 1996 og 2004, samt verdsmeister i 2003. Goluža, som oftast hadde rolla som spelstyrar, sanka elles to VM-sølv og ei VM-bronse. Frå 2010 til 2015 var landslagssjef for Kroatia.
Klubbspel
Goluža var aktiv i RK Zagreb frå 1989 til 1998 og 2004-06. Med dette laget vann han IHF-meistercupen i 1992 og 1993. Perioden 1999-2002 spelte han for RK Metković, eit lag som sigra i EHF-cupen i 2002. Heime vart RK Zagreb jugoslavisk seriemeister i 1991 og kroatisk seriemeister 1992-98 og 2005-06. Sesongen 2003/4 var Goluža aktiv i Veszprém KSE, eit lag som vart ungarsk dobbelmeister i 2004.
Landslagsspel
Frå og med europameisterskapen i 1994 til verdsmeisterskapen 2005 hevda Kroatia og Goluža seg heilt i toppen under dei internasjonale meisterskapsturineringane. I tur og orden vart det EM-bronse i 1994, VM-sølv i 1995, OL-gull 1996, VM-gull 2003, OL-gull 2004 og VM-sølv i 2005.
Lunasjon
Lunasjon er perioden for fasevekslinag til månen, tida frå ein nymåne til den neste.
I år 2000 var middellengda for ein lunasjon 29,530588 dagar (eller 29 dagar, 12 timar, 44 minutt og 3 sekund). Lengda på ein synoidsk månad kan varierer frå 29,26 til 29,80 dagar på grunn av perturbasjonseffektar som tyngdekrafta til sola har på den eksentriske banen til månen.
Lengda på lunasjonen er knytt til mange fenomen i naturen, som variasjonar mellom spring- og nippflo.
I månekalenderen samsvarar kvar månad med ein lunasjon.
Det egyptiske riksvåpenet
Det egyptiske riksvåpenet er danna av eit skjold med raude, sølv og svarte loddrette felt halde av ei gyllen ørn. Ho held også eit devisband der det står جمهورية مصر العربية (Gumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah), som tyder 'Arabarrepubliken Egypt'.
Ørna er kjend som Saladins ørn og står for arabisk eining.
Skjoldfargane finn ein også i det arabiske flagget, men då i vassrette felt.
Mauger Nunatak
Mauger Nunatak er ein nunatak, 2780 moh, kring 3 nautiske mil (6 km) nordaust for Mount Block i Grosvenor Mountains. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE) (1961–62) etter C.C. Mauger, mannskap på «Aurora», fartøyet som transporterte gruppa ved Rosshavet under Endurance-ekspedisjonen (1914–17) frå Australia til Rosshavet.
Nikolas Arnesson
Nikolas Arnesson (fødd ca. 1150, død 1225) var ein norsk geistleg og politikar som levde under borgarkrigstida i Noreg. Nikolas var fyrst blant dei fremste mennene i den gruppa som i moderne tid er kalla lendmannspartiet, og i 1196 var han ein av grunnleggjarane av baglarane. Nikolas var biskop i Oslo bispedømme frå 1190.