cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eolipil
Eolipil (av Aiolos og latinsk for 'kule') er ein liten reaksjonsturbin for damp som truleg vart funnen opp på 100-talet e.Kr. av Heron frå Alexandria.
Kula byrjar å spinne når ho vert oppvarma og vert rekna som den første dokumenterte dampmaskinen eller reaksjonsturbinen.
Før skriveria til Heron vart eit apparat kalla ein aeolipile skildra på 100-talet f.Kr. av Vitruvius i verket De architectura. Det er derimot uklårt om dette er det same apparatet eller ein føregangar, sidan han ikkje nemner roterande delar.
Felix Hausdorff
Felix Hausdorff var ein tysk matematikar. Hausdorff blir sett på som ein av grunnleggjarane av moderne topologi, og han leverte viktige bidrag til gruppeteori, funksjonsteori og fleire andre område av matematikken.
Han gav i 1914 ut Mengenlehre (1914), som innleia utviklinga av den generelle topologien. Namnet til Hausdorff er mellom anna knytt til omgrepet Hausdorff-dimensjon, som vert nytta til å rekne ut dimensjonen til uregelmessige geometriske figurer som til dømes fraktal. Hausdorff-dimensjonen til ein treng ikkje å vere eit heilt tal.
Erg
Erg er den grunnleggande energieininga i CGS-systemet. Namnet kjem frå greske ergon, som tyder «arbeid».
Oppedalselva
Fiske
I seinare år er det sett ein monaleg betring i tilhøva for fiskebestandane i Gulen. Bestanden av aure har auka i fleire vatn austom Fjordsdalen, blant anna i Grønlivatnet og Klypevatna der bestanden har auka frå «tynn» til «middels tett».
Einingssystem
Eit einingssystem er eit sett av standardiserte måleiningar som blir brukt saman. Det har vore fleire ulike einingssystem gjennom åra. I dag nyttar dei fleste landa metersystemet eller SI-systemet. I astronomi nyttar ein enno my kje Gauss-systemet eller CGS-systemet.
I 1954 vedtok Generalkonferansen for mål og vekt (CGPM) Det rasjonaliserte MKSA-systemet som internasjonalt einingssystem. På Generalkonferansen i 1960 vart systemet supplert med to grunneininga, kelvin for temperatur og candela for lysstyrke, og systemet vart kalla Det internasjonale systemet for eininga med den internasjonale forkortinga SI.
Al-Musayab-distriktet
Al-Musayyib (arabisk المسيب) er eit distrikt i Babil guvernement i Irak. Distriktet ligg kring byen Al Musayyib.
El Sueño de Morfeo
El Sueño de Morfeo (spansk for 'Draumen til Morfevs'), tidlegare Xemá, er ei spansk musikkgruppe. I 2012 vart gruppa valt ut av Corporación de Radio y Televisión Española (ERTV) til å representere Spania i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, då under akronymet ESDM.
Birmensdorf
Birmensdorf er ein kommune i distriktet Dietikon i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 518 meter over havet, ca åtte kilometer vest for bysentrum i Zürich. I vest grensar Birmendsorf mot kantonen Aargau.
Kommunen ligg i Reppischtal. Han består av grenda Landikon og fleire spreidde uhs. Landsbyen Birmensdorf omfattar dei tidlegare grendene Wullikon, Schüren, Güpf, Uf Dorf og Risi.
Fylkesveg 560 i Vestfold
Fylkesveg 560 i Vestfold går mellom Stokke kyrkje og Fossnes i Sandefjord kommune. Vegen er 9,8 km lang.
Rustgrimeparakitt
Rustgrimeparakitt (Bolborhynchus ferrugineifrons) er ein sårbar parakitt og han er endemisk for Colombia med utbreiing i høgtliggande, sentrale Andes, frå Cauca-departementet i sør, nord gjennom Tolima til Caldas.
Skildring
Rustgrimeparakitten er ein liten, tjukkfallen, mørkegrøn parakitt på om lag 18-19 centimeter i kroppslengd. Rundt nebbet er han raudbrun, undersida noko lysare grøn, og primærfjørene er i blått.
Denne parakitten lever i krattskog og lågvoksen elfinskog i grenesområde mellom jordbruksland og páramo-stepper i høgder mellom 3200 til 4000 moh., nokre gonger heilt ned til 2800 moh. Her lever han helst av grasfrø og blomar.
Populasjonen er estimert til mellom to og fire tusen vaksne individ, og er trudd å vere minkande. Trugsmåla er utviding av jordbruksareal i lågaste delane om utbreiingsområdet og vedsanking i dei høgste. IUCN har klassifisert arten som sårbar, VU.
Uzungöl
Uzungöl (tyder langsjøen) er ein innsjø sør for byen Trabzon i Tyrkia. I løpet av åra har han vorte ein stor turistattraksjon. Det er òg namnet på ein nærliggande landsby. Innsjøen ligg 99 km frå Trabzon og 19 km frå Çaykara. Innsjøen oppstod då eit jordras blokkerte elva her og danna ei naturleg demning i Haldizendalen..
Området er kjent for den vakre naturen med høge fjell omkring. I nyare år er det bygt fleire hotell, restaurantar og suvernirbutikkar i området. Vegane til området er òg vorte kraftig utbetra.
Jupitermånen Taygete
Taygete er ein av månane til Jupiter. Han er medlem av Carme-gruppa, og var truleg ein bit av ein D-type-asteroide som vart fanga inn av Jupiter.
Taygete vart oppdaga 25. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga Roland Fernandez og Eugene A. Magnier.
Uluabatsjøen
Uluabatsjøen (tyrkisk Uluabat Gölü og Apolyont Gölü) er ein innsjø i nærleiken av Bursa i Tyrkia. Han er ein stor innsjø med eit areal på mellom 135 og 160 km², avhengig av vassnivået, men er særs grunn og er berre 3 meter på det djupaste. Innsjøen har åtte øyar og ei øy som stundom er ei halvøy når vassnivået er lågt. Den største øya heiter Halilbey. I sørvest får innsjøen vasstilførsel frå Mustafakemalpaşa, som har danna eit slamhaldig delta. Utløpet frå innsjøen er elva Ulubat, som renn vestover og når Marmarahavet via elva Susurluk.
Det meste av breidda er dekt av vassplanter og ein finn dei mest omfattande plantebeda med kvit nøkkerose i Tyrkia. Innsjøen er ein av stadane den utryddingstrua dvergskarven hekkar. Andre fuglar som hekkar her er natthegre, topphegre og skjestork.
Det alternative namnet Apolyontsjøen kjem frå det antikke namnet Apolloniatis, kalla opp etter Apollonia ad Rhyndacum (dagens Gölyazı), som var ein gresk by ved breidda av innsjøen i antikken.
St. Konstantin
St. Konstantin er ei lita øy i innsjøen. I austromartida stod St. Konstantin kloster på øya. I dag er ikkje øya lenger busett, men klosteret overlevde den osmanske erobringa av Vesleasia.
Bird Saddle
Bird Saddle er eit av tre markante, snødekte skard på Ross Island, dette på kring 800 moh mellom Mount Bird og Mount Erebus. Det vart namngjeven i samband med Mount Bird, som har ei høgd på 1800 moh nord for dette skardet.
Abu Ghraib-distriktet
Abu-Ghraib er eit distrikt i Bagdad guvernement i Irak. Det administrative senteret er byen Abu Ghraib. Folketalet i distriktet var 189 000 i 2003.
Fylkesveg 601 i Vestfold
Fylkesveg 601 i Vestfold går mellom Pipenholt og Snappen i Sandefjord kommune. Vegen er 7,3 km lang.
Færder (fleirtyding)
Færder kan vise til:
Bigend Saddle
Bigend Saddle er eit snødekt skard ved sørvestsida av Mount Betty nord i Herbert Range i Dronning Maudfjella. Skardet vart kryssa i desember 1929 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Laurence Gould. Det vart namngjeve av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand, 1963–64, fordi dei la i frå seg ein av motorane til den eine sleden her etter eit veivlager (big end på engelsk) vart øydelagd.
Al Jazeera Media Network
Al Jazeera Media Network (AJMN, arabisk الجزيرة‎ romaniert al-jazīrah, IPA: [æl (d)ʒæˈziːrɐ]; bokstaveleg 'Halvøya', som viser til Qatarhalvøya) er eit qatarsk internasjonalt mediaføretak med hovudkvarter i Qatar Radio and Television Corporation Complex i Wadi Al Sail i Doha. Det er eigarselskapet til nyheitskanalen Al Jazeera og andre liknande mediaføretak. Han blei opphavleg skipa som ein arabisk nyheitskanal for satellitt-TV, men har vokse til eit nettverk i fleire medium, som internett og spesialiserte tv-kanalar på fleire ulike språk. Formannen for føretaket er Sheikh Hamad bin Thamer Al Thani.
Organisasjonen er ei «privat skiping for offentleg gode» etter qatarsk lov. Under denne strukturen får han støtte frå den qatarske staten. Ifølgje medieforskaren Tine Ustad Figenschou tyder dette at sjølv om både Al Jazeera og qatarske embetsfolk legg vekt på at nettverket er politisk sjølvstendig, er dette ein relativ sjølvstendigheit som finst under visse vilkå. Nettverket blir tidvis oppfatta som å ha hovudsakleg islamistiske perspektiv, med støtte for Det muslimske brorskapet, og å ha eit pro-sunni og anti-sjia-syn når det rapporterter om regionale saker. Al Jazeera har sendt video- og lydopptak av Osama bin Laden.
Al Istiqlal-distriktet
Al Istiqlal-distriktet er eit distrikt i Bagdad guvernement i Irak.
Al Jazeera Media Network
Nyheitsavdelinga til nettverket har rundt 70 kontor rundt i verda som blir nytta av fleire av mediakanalane det har. Dette er det nest største talet på slike kontor i verda, etter BBC. I juni 2017 gjekk styrsemaktene i Saudi-Arabia, Dei sameinte arabiske emirata, Bahrain og Egypt, med støtte frå 12 andre medlemmer av Organisasjonen av islamsk samarbeid, inn for å stenga heile nettverket som eit av tretten krav mot Qatar under den diplomatiske krisa knytt til landet. Andre medienettverk har støtta Al Jazeera.
Historie
Den opphavleg satellittkanalen Al Jazeera (då kalla JSC eller Jazeera Satellite Channel) hadde si fyrste sending 1. november 1996. Skipinga følgde avsluttinga av den fyrste fjernsynsstasjonen til BBC Arabic, som hadde vore ein joint venture med Orbit Communications Company, som hadde ein fetter av kong Fahd av Saudi-Arabia, Khalid bin Faisal Al Saud, som eigaren. BBC-kanalen blei stengd eit og eit halvt år etter at dei saudiske styresmaktene hadde prøvd å stoppa ein dokumentar om avrettungar under sjarialov.
Emiren av Qatar, sjeikh Hamad bin Khalifa, gav eit lån på 500 million QAR (137 millionar USD) for å støtta Al Jazeera gjennom dei fyrste fem åra.
Al Jazeera English
I 2001 var Al Jazeera det einaste internasjonale nyheitsnettverket i Kabul i Afghanistan. Særleg etter terrorhandlingane 11. september det året auka etterspurnaden etter engelske omsetjingar av Al Jazeera sitt stoff. Derfor byrja nettverket å tenka på ei nyheitsteneste på engelsk.
I 2003 hyra Al Jazeera dei fyrste engelskspråklege journalistane sine, mellom anna Afshin Rattansi frå BBC sitt nyheitsprogram Today.
I mars 2003 opna det ein nettstad på engelsk. Namnet på nettstaden var Al Jazeera Net, og han blei skipa av yngre journalistar. Nettstaden dekte ulike saker frå nettverket.
Al Jazeera Balkans
I 2011 skipa Al Jazeera Media Network tv-kanalen Al Jazeera Balkans, ein versjon av Al Jazeera som kringkasta til Balkan på bosnisk, kroatisk og serbisk med hovudkontor i Sarajevo i Bosnia og Herzegovina.
Al Jazeera Turk
I 2013 annonseerte nettverket Al Jazeera Türk, ein tyrkisk versjon av Al Jazeera med hovudkontor i Istanbul som skulle kringkasta i Tyrkia. Nettstaden til denne kanalen opna 22. januar 2014 med nyheitsinnhald. Nettstaden blei stengd i 2017 utan å skipa ein tv-kanal.
Al Jazeera America
Al Jazeera America var ein amerikansk versjon av Al Jazeera English. Han byrja senda 20. august 2013 på kale og satellit i USA.
I 2016 meldte leiaren for Al Jazeera America, Al Anstey, at nettverket kom til å avslutta sendingane 12. april som følgje av det økonomiske landskapet.
JeemTV og Baraem
9. september 2005 skipa Al Jazeera ei barneavdeling med skipinga av Al Jazeera Children's Channel (kjend som JeemTV sidan 2013). Han hadde barn frå 7 til 15 års alder som målgruppe, og sendte 24 timar i døgnet.
16. januar 2009 opna kanalen Baraem, retta mot 3- til 7-åringar, som sendte program 17 timar i døgnet.
Andre kanalar
Al Jazeera Media Network driv også ein arabisk dokumentarkanal, Al Jazeera Mubasher, ein kanal som sender direkte frå konferansar av offentleg interesse utan redigering eller kommentarar. Dette var den fyrste kanalen av sitt slag i Midtausten.
Kjelder
<references group="" responsive="1">
Oberengstringen
Oberengstringen er ein kommune i distriktet Dietikon i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Jupitermånen Chaldene
Chaldene er ein av månane til Jupiter. Han er medlem av Carme-gruppa, og var truleg ein bit av ein D-type-asteroide som vart fanga inn av Jupiter.
Chaldene vart oppdaga 23. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga Roland Fernandez og Eugene A. Magnier.
Krattbjørnebær
Krattbjørnebær (Rubus langei) er ein fleirårig art i bjørnebærgruppa i rosefamilien. Planten dannar ein busk som har årsskot med skarpe kantar, kraftige tornar og femkopla blad. Blomane er lyseraude og fruktsamlinga er svartraud.
Arten er funnen i Danmark, England, Luxembourg, Nederland, Noreg og Tyskland. I Noreg er krattbjørnebær berre funne i Aust-Agder, og er raudlista som sårbar i Noreg.
Synonym for det vitskaplege namnet er Rubus villicaulis subsp. rectangulatus Focke, Rubus rectangulatus (Focke) Utsch, non Braeucker 1882 og Rubus villicaulis subsp. langei (Frid. & Gelert) Focke
Fylkesveg 602 i Vestfold
Fylkesveg 602 i Vestfold går mellom Trollsås og Tollahaugen i Sandefjord kommune. Vegen er 3,4 km lang.
Dan Higgins
Dan Higgins er ein USA-amerikansk saksofonist og utøvar av andre treblåseinstrument. Han har arbeidd med artistar som John Williams, Seth MacFarlane, Aerosmith, Stevie Wonder, Neil Diamond, Al Jarreau, Maroon 5, Kenny Loggins, Barry Manilow, Elton John, Go West, The Temptations, Lionel Richie, Joe Cocker, Lisa Stansfield og Eros Ramazzotti. Han har spelt på musikken til over 800 filmar. Han er òg kjend som saksofonlyden til Bleeding Gums Murphy frå The Simpsons.
Rutledal
Rutledal er ei bygd og ein ferjestad i Gulen kommune i Vestland. Bygda ligg på sørsida av Sognefjorden, om lag 20 kilometer nordaust for kommunesenteret Eivindvik. Her kryssar fylkesveg 57 Sognefjorden med ferjestrekninga Rutledal-Rysjedalsvika, medan fylkesveg 606 kryssar fjorden med ferjestrekninga Rutledal-Krakhella.
Skjera og holmane som kallast Rutletangane vernar mot sjøen og stormen frå vest og nord. Garden Rutledal ligg omtrent ti km nordaust for Gulen kyrkje i Eivindvik.
Namnet
Rutledal er først nemnd omkring 1350 og då skrive Rutzladale. Skrivemåten tyder på at namnet er ei genitivsform av Rutle og dermed tyder Rutles dal. Det blir uttalt ru'ttledal og vart skrive Røtledal i 1567 og 1603, Rutledall i 1611, Rutledalen i 1667, Rutledal i 1723.
Historie
I 1938 vart det funne ei klebersteinskål i ei løetuft, og det viser at det har vore busetjing her svært lenge.
Frå 1785 til 1868 var Rutledal poststasjon i postruta Bergen – Molde. Det vart då bygt veg gjennom Nordguldalen til Rutledal, slik at dei ridande «postkarlene» skulle kunna koma seg raskt fram. Vegen hadde sju bruer, og han var ferdig i 1790. Vegen er vorten omlagd og utbetra fleire gonger. Frå Rutledal vart posten ført med båt over Sognefjorden.
I 1916 vart det oppretta ei postrute frå Rutledal til Sygnefest. Rutledal fekk rikstelefon i 1915 og brevhus i 1928. Fylkesbaatane har hatt rutestopp i Rutledal frå 1921. I 1959 vart det bygt veg til Brosvik. Den vart seinare ført vidare til Sygnefest, Rise og Dingja. I 2007 vart vegen ført vidare heilt fram frå Dingja til kommunesenteret Eivindvik. I 1924 opna Sigvald Berntson Rutledal landhandel, og som attåtnæring fekk han ekspedisjon av rutebåtane. Sigvald stengde butikken i 1964.
I åra 1940–45 under den andre verdskrigen bygde tyskarane mange brakker og festningsverk i Rutledalen mellom anna Torpedobatteriet ved Rutledal. Tyskarane bygde også veger i området som seinare er bygde om til bilveg. Rutledal har hatt rutebilsamband både med Brekke og Bergen.
Runesteinen ved Anda
Runesteinen ved Anda er ei flyttblokk med to runeinnskrifter ved Andaneset i Gloppen kommune i Sogn og Fjordane. Staden ligg rett vest for ferjeterminalen ved Anda, på fergesambandet Lote-Anda på E39. Runesteinen er registrert av Riksantikvaren med ID nr. 72923.
Steinen ligg heilt ute på neset mellom Nordfjorden og Gloppefjorden. Det har gjennom tidene vore godt kjent i lokalmiljøet at det var hogd inn teikn på han. I verket Norsk Folkekultur (1916) vert dei omtalt som moglege runer. I 1939 kom Haakon Shetelig til staden og kunne konstatera at det dreidde seg om ekte runeinnskrifter. Hausten same år vart innskriftene dokumenterte av Håkon Hamre og publiserte året etter.
Innskrift I er:
Aslak Liestøl tolkar dette som: Hèr er gull ok villur undir. På moderne norsk vert det «Her er (det) gull og hekseri under».
Innskrift II er utydelig, men Liestøl meiner å lesa:
På moderne norsk vert det: «Dei, Lodin og Tor ...».
Jupitermånen Harpalyke
Harpalyke er ein av månane til Jupiter. Han er medlem av Ananke-gruppa, og var truleg ein bit av ein asteroide som vart fanga inn av Jupiter.
Harpalyke vart oppdaga 23. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga Roland Fernandez og Eugene A. Magnier.
Martens, Olsen & Co
Martens, Olsen & Co var eit skipsverft i Laksevåg kommune, i dag i Bergen, som vart skipa i 1882 av ingeniørane Daniel G. Martens og Olaf. M. Olsen etter at dei kjøpte Laxevaags Værk, som vart grunnlagd i 1855 på Tørrisneset. Dei leigde i tillegg Graneverftet, som vart grunnlagd i 1805 i Sørevågen, i 10 år, og Laxevaags Dok. Med ei stor omlegging vart det skapet eit stort, moderne jerndampskipsbyggeri, som i løpet vart kort tid vart det største industrianlegget i landet med 1500 tilsette.
I tillegg til anlegga dei hadde tilgang til med Graneverftet og Laxevaags Dok, hadde eigedomen kaiplass og kjelekran for innsetting av maskineri i skip. Graneverftet var derimot gammalt og rekna for bygging av treseglskip, så det var krav til store endringar for å kunne bygge jerndampskip. Føretaket gjekk derfor konkurs i 1886 og vart omorganisert som Laxevaags Maskin- og Jernskibsbyggeri.
Jennádi
Jennádi (gresk Γεννάδι) er ein landsby søraust på øya Ródos i periferieininga Ródos i periferien Dei sørlege egeiske øyane i Hellas. Jennádi var hovudsete i den tidlegare kommunen Sør-Ródos, som frå 2011 inngår som ei kommunaleining i kommunen Ródos.
Strandeng
Strandeng er ein biotop i strandsonen i kystområda med ymse artar gras og blomar som toler salt frå havet i stor mon. Dels er saltinnhaldet i lufta høgt, og dels vert engene påverka av salt ved at dei ofte vert sett under vatn når kraftige vindar står på.
Strandenger finst framfor alt på avleiringar i lite vêrharde viker og ved elveutløp, der bølgjeslaga er dempa av skjer, rev eller andre naturformasjonar. Jamvel om strandengene toler å verte sett under sjøvatn frå tid til anna, ligg dei såleis vanlegvis på stadar som er verna mot direkte påverknad av salt sjøvatn og erosjon frå bølgjer.
Strandenger er yngle-, kvile- eller beiteområde for ymse fugleartar.
Wag the Dog av Mark Knopfler
Wag the Dog er eit filmmusikkalbum av den britiske musikaren Mark Knopfler, gjeve ut den 13. januar 1998 av Vertigo Records internasjonalt, og av Mercury Records i USA. Albumet inneheld musikk skriven for filmen Wag the Dog frå 1997, regissert av Barry Levinson. Filmen inneheld songar skapt for den fiktive valkampen til hovudpersonane, inkludert «Good Old Shoe», «The American Dream» og «The Men of the 303». Desse songane er med på albumet som instrumentalar. Berre tittelsporet har vokal.
Mottaking
I meldinga si for AllMusic gav Stephen Thomas Erlewine albumet fire av fem stjerner og kalla det eit av Knopfler sine «beste filmusikkarbeid, vekselvis grasiøst og tradisjonelt og enkelt».
Reinhard Theimer
Reinhard Theimer var ein tysk friidrettsutøvar frå Berlin som representerte Aust-Tyskland i sleggjekasting. Han vann medalje i øvinga i tre europameisterskap i rad; 1969, 1971 og 1974.
Aktiv
Den 3. august 1968 i Aust-Berlin sette Theimer austtysk rekord i sleggjekast med 71,26 meter, hans fyrste kast over 70 m og som gav han femteplass på verdsstatistikken. Ved europameisterskapen 1969 vart han tredjemann med 72,02 m, slått av Sovjetunionens Anatolij Bondartsjuk, som sette verdsrekord med 74,68 m, og Romuald Klim. Same året flytta Theimer den austtyske rekorden til 72,90 m.
Sommaren 1971 forbetra Theimer rekorden sin til 74,02 m i Aust-Berlin. Vel ein månad seinare leia han EM-finalen i Helsinki med eit kast på 71,80 m, til dess vesttyske Uwe Beyer kasta halvmeteren lengre i den siste omgangen og vart europameister.
Den 4. juli 1974 sette Theimer verdsrekord då han i Erfurt vart austtysk meister for femte gong. Verdsrekordkastet målte 76,60 meter, rekorden vart sletta allereie 10 veker seinare av Aleksej Spiridonov frå Sovjetunionen. I mellom desse rekordkasta fekk Theimer bronsen i europameisterskapen, klart slått av gullmedaljør Spiridonov.
Frå 1967 til 1974 vart Theimer nummer ein eller to i den austtyske meisterskapen, han vann åra 1968, 1969, 1970, 1973 og 1974.
Kovatsjevtsi
Kovatsjevtsi (bulgarsk Ковачевци) er ein landby og ein kommune i provinsen Pernik i Bulgaria. Kommunen omfattar ti busetnader, men ingen byar.
Kommunen har eit areal på 144 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 1 600 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 235 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Muriel Hurtis
Muriel Hurtis er ein fransk friidrettsutøvar frå Bondy som har tevla på sprindistansane. Ho vart europameister på 200 meter i 2002, og vann gullmedaljar på den korte stafetten under EM 2002 og VM 2003, samt på den lange stafetten under EM 2014. Hennar personlege rekordar er 10,96 på 100 m (2002), 22,31 på 200 m (1999) og 51,41 på 400 m (2010).
Aktiv
Hurtis vart juniorverdsmeister på 200 meter i 1999. Same sesongen tok Frankrike, med Hurtis på laget, sølv i 4 x 100 meter stafett under friidretts-VM på ny fransk rekord, 42,06 sekundar, like bak Bahamas. To år seinare var ho med då Frankrike vann eit nytt VM-sølv den korte stafetten, då med tida 42,39.
På heimebane i VM 2003 i Paris tok Hurtis bronse på 200 meter med tida 22,59. Avslutningsdagen i meisterskapen vann ho gull i lag med Patricia Girard-Léno, Sylviane Félix og Christine Arron då det vart siger i 4 x 100 meter stafett, med knapp margin til USA.
Frå 2004 heldt ikkje Hurtis same høge nivå og makta såleis ikkje å hamle opp med dei aller beste på 200 m. Ho vart under Sommar-OL 2004 i Aten slått ut allereie i kvartfinalane. Men saman med Félix, Arron og Véronique Mang fekk ho bronse på den korte stafetten, bak Jamaica og Russland. Korkje i VM 2005 i Helsinki, VM 2007 i Osaka eller i OL 2008 i Beijing klarte ho å kvalifisere seg til ein finale.
Etter 2008 gjekk Hurtis over til helst å tevle på 400 meter. Her hadde ho størst suksess då ho sprang andreetappen for det franske gull-laget på 4 x 400 stafett då Zürich var vertsby for europemeisterskapen 2014. Dei andre gullvinnarane var Marie Gayot, Agnes Raharolahy og Floria Guei.
Giorgione
Giorgio Barbarelli da Castelfranco, best kjend som Giorgione,, var ein italiensk målar under den venetianske høgrenessansen. Hans mest kjende verk er måleriet La Tempesta (Stormen) frå omkring 1508.
Verdsutstillinga i Paris i 1867
Verdsutstillinga i Paris i 1867 (fransk Exposition Universelle) var ei verdsutstilling som blei halden på Champ-de-Mars i Paris frå 1. april til 31. oktober 1867. Ho var den sjuande verdsutstillinga i rekka.
Giorgione
Sjølv om Giorgione har hatt stor innverknad på seinare målarar, med Tizian som den viktigaste, er lite kjent om livet hans.
Liv og verk
Giorgione studerte under Giovanni Bellini. I verkstaden til Bellini i Venezia arbeidde han mellom andre saman med Tizian. Dei tidlegaste bileta av Giorgione er, truleg, dei to små Salomos dom og Moses si eldprøve. Kort etter måla han i heimbyen det vakre Madonna di Castelfranco, eit ekte venetiansk verk som enno finst i Castelfranco. Måleriet har ei stille, mjuk stemning og ei riddarleg-verdsleg herleggjering av kvinneleg ynde. Den fine landskaps-komposisjonen her, og i dei føregåande bileta, varslar den epokegjerande innsatsen Giorgione hadde i utviklinga av landskapsmåleriet.
Verdsutstillinga i Paris i 1867
50,226 utstillarar frå ei rekkje land tok del i utstilllinga, som blei vitja av over 9 millionar menneske.
Giorgione
Liv og verk
Tilbake i Venezia, ca 1505, utsmykka Giorgione husvegger med olje- og freskomåleri. Truleg var det kjennskap til måleri av Leonardo da Vinci og Fra Bartolommeo som opna hans syn for den menneskelege form i fri utfalding og for dekorativ linjeføring. Desse elementa, og hans venetianske koloritt, er basis for hans sensuelt ladda framsyning av delar av livsførselen til eliten i Venezia.
Lite og inkje skjer i dei verka som særleg kjenneteiknar Giorgione som målar. Ei bukolisk stemning kviler over den arkadiske scena; landskap og figurar stemmer overeins i mjuk samklang i ei sart, drøymande kjensle. Alt medan den nakne kvinnekroppen utfaldar seg tvangfritt og som den største openberring av fagerdom.
Verdsutstillinga i Paris i 1867
Norsk deltaking
Verdsutstillinga i Paris i 1867 var den første der vertskapet stilte nasjonale paviljongar til disposisjon for deltakarane. Det var eigne hus i parken der ein kunne visa nasjonal folkekultur. Noreg deltok i utstillinga med eit stabbur. På denne tida var Noreg i union med Sverige, og hadde ikkje nokon eigen utenrikspolitikk. Det blei derfor viktig for kultur og næringsliv å visa seg fram i utlandet.
Bridge Pass
Bridge Pass er eit høgt pass mellom Surveyors Range og Nash Range, ved den øvre delen av Dickeybreen og Algiebreen. Det dannar ein passasje frå Nimrodbreen til Beaumont Bay. Det vart namngjeve av geolog-gruppa frå New Zealand (1960–61) etter kaptein Lawrence D. Bridge i Royal New Zealand Engineers, som var leiar ved Scott-basen frå november 1960 til februar 1961.
Kristi forklåringsdag
Kristi forklåringsdag er ei kristen høgtid til minne om Kristi forklåring. Festen kom først inn austkyrkja, der han har vore feira sidan år 400 e.Kr. Feiringa fokuserer på Kristi makt og ære. Dagen er ei av dei tolv store høgtidene i den ortodokse kyrkja.
Dagen har vore markert ulike dagar i året. I Vestkyrkja blei han utropt til festdag den 6. august av pave Callixtus III etter avsluttinga av omleiringa av Beograd i 1456. Han blir markert i den ortodokse, katolske og anglikanske kyrkja denne datoen (i nokre ortodokse kyrkjer etter den julianske kalenderen, som fell på 19. august i den gregorianske).
I Den norske kyrkja blir han markert på sundagen før fastelavnssundag. Han har vore markert denne sundagen sidan 1978. Dagen markerer avslutninga på openberringstida.
Den armenske apostoliske kyrkja markerer dagen den fjortande sundagen etter påske.
Fylkesveg 603 i Vestfold
Fylkesveg 603 i Vestfold går mellom Saga (Kodal) og Svartsrød i Andebu kommune. Vegen er 682 meter lang.
Eli i Mateh Binyamin
Eli (hebraisk skrift עֵלִי) er ein stor, blanda kollektiv, israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg nord for Jerusalem og Ramallah og høyrer til Mateh Binyamin regionale kommune. Mot slutten av 2011 hadde han eit folketal på 3 200. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
Eli vart grunnlagd den 11. september 1984, då tre familiar flytta inn i nye hus.
I nyare år har landsbyen utvikla seg til å bli eit kommunesenter for Shilo-området.
Brøttum kyrkje
Brøttum kyrkje er ei lafta krosskyrkje frå 1790 i Ringsaker kommune, Innlandet. Sjølv om kyrkja vart innvigd i 1790, var ho ikkje heilt ferdig før i 1792. Dette er den fjerde kyrkja i Brøttum, der det har vore kyrkje sidan mellomalderen.
Kyrkja har barokkinventar, gamal altartavle og preikestol.
Hektordelfin
Hektordelfin (Cephalorhynchus hectori) er ein delfin som lever i havet rundt Sørøya på New Zealand. Han er den minste av havdelfinane og den minste av alle kvalartane. Delfinen tilhøyrer slekta flekkdelfinar, som saman med resten av delfinane tilhøyrer tannkvalane.
Skildring
Hektordelfinen blei først oppdaga av vitskapen i 1869. Han blir vanlegvis kring 1,2-1,5 meter lang, og vekta ligg normalt på ca. 35-60 kg (i snitt ca. 48 kg). Delfinen er særs sjeldan og endemisk for kysten av New Zealand, der han eksisterer i tre genetisk distinkte populasjonar: Ein langs vestkysten av Nordøya, ein langs veskysten og ein langs austkysten av Sørøya. På New Zealand vert rekna han som eit nasjonalsymbol, saman med kiwifuglen.
Også halefinnen, kinna og sveivene er svarte. Over nakken, like ved blåseholet, har han òg ei smal svart stripe. Buken er kvit, og den kvite fargen held fram i ei stripe opp langs sidene til delfinen. Resten av kroppen er blågrå, nesten same farge som havet når det er overskya.
Jupitermånen Kalyke
Kalyke er ein av månane til Jupiter. Han er medlem av Carme-gruppa, og var truleg ein bit av ein D-type-asteroide som vart fanga inn av Jupiter. Han har ein snittradius på 2,6 km.
Kalyke vart oppdaga 23. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga Roland Fernandez og Eugene A. Magnier.
Hektordelfin
Skildring
Hektordelfinen skil seg òg frå dei fleste andre delfinar gjennom å ha ein relativt liten snute, kort kropp, og ein kort tjukk hale, nesten som nisene. Det er vanskeleg å sjå skilnad på hoer og hannar.
Åtferd
Hektordelfinen er eit flokkdyr som gjerne dannar små grupper på 2-12 individ. Gruppene er ikkje eigenlege familiegrupper som hos spekkhoggarane, men heller laust samansette grupper der dyra ofte skiftar til ei ny gruppe.
Hektordelfinen kan truleg bli kring 20 år gammal. Hoa vlir kjønnsmogen når ho er mellom 7 og 9 år og kan berre få avkom kvart 2. eller 3. år. Som regel føder hoene berre 4-6 ungar i løpet av livet.
Hoa føder som regel seint på vårparten eller tidleg på sommaren (når det er haust og vinter i Noreg). Ungen blir fødd med halen først. Mora hjelper ungen opp til overflata, der han raskt lærer seg pusteteknikken for å overleva. Kalven er ca. 76 cm lang når han blir fødd.
Next av Journey
Next er det tredje studioalbumet til Journey, gjeve ut i 1977. Bandet heldt fram stilen frå Look into the Future frå 1976, men dette albumet har òg noko av den meir jazza progrockstilen frå det første albumet. Dette var det siste albumet deira med Gregg Rolie som vokalist. «Spaceman» og «Nickel and Dime» vart gjevne ut på singlar.
Den instrumentale «Cookie Duster» stod oppført på dei første trykka av albuma, men var ikkje faktisk med på albumet. DEnne kom seinare ut på samleplata Time³.
Sjølv om han ikkje bidrog til Next, kom solovokalisten Robert Fleischman inn i Journey kort tid etter albumet kom ut som låtrksivar og var første dedikerte frontmannen i gruppa. Ingen av songane på albumet vart spelte på konsertane deira etter 1979.
Mottaking
På AllMusic gav Stephen Thomas Erlewine albumet to av fem stjerner og sa «utan ein kraftfull songar som Steve Perry, mangla gruppa fokus og popkjensle, og forsøka på streit pop/rock lid som følgje av dette.»
Moldeelva i Gulen
Moldeelva er ei elv i Gulen kommune i Vestland. Ho kjem frå fjellområda mot grensa til Masfjorden kommune i Hordaland, og renn derfrå i vestleg retning til ho munnar ut i Eidsfjorden ved Dalsøyra. Elva er 7,1 km lang, og har eit nedbørfelt på 15,8 km². Middelvassføringa ved munningen er 1,66 m³/s.
Elva byrjar i myrområda i Skitnedalen, søraust for Dalsfjellet. Ho renn derfrå først mot sør til Norddalsstølen, der ho snur mot vest og fell bratt ned mot Setsstølen innerst i Dalsdalen. Ved Dale lauper ho saman med sideelvane frå Nordalen i nord og Vyrkjesdalen i sør. Det er busetnad og jordbruksområde på begge sider av elva frå Dale til elvemunningen ved Dalsøyra, og òg i Nordalen opp til og med Nordalsvatnet.
Eggesteinen
Eggesteinen er ein runestein frå 1150-1350, som tidlegare stod ved den gamle allfarvegen over Eggemoen, på grensa mellom Hadeland og Ringerike. Steinen markerte òg grensa mellom gardane Eggja i Haug sokn, Norderhov og Berger i Jevnaker kommune. I 1866 vart steinen utsett for hærverk. Han vart reparert og forbunden med jarnband og sett opp att, men vart utsett for hærverk på nytt i 1875. Då vart han flytt til Universitetets Oldsaksamling. Det står ein kopi på Eggemoen.
Moldeelva i Gulen
Vasskvalitet og fiske
I likskap med andre vassdrag i området vart fiskebestandane i Moldeelva på siste delen av 1900-talet negativt påverka av sur nedbør. Men geologien i Moldevassdraget skil seg ut i tilhøve til dei fleste andre vassdraga i kommunen, for i dei øvre og nordlege dela av vassdraget består berggrunnen for det meste av prekambrisk amfibolitt og gabbro. Desse meir basiske bergartene motverker surheta i nedbøren og bidrog til ein betre vasskvalitet og betre tilhøve for fisk i desse dela av vassdraget. Lengjer sør i vassdraget er berggrunnen surare og mindre eigna til å motstå sur nedbør. Heile vassdraget var likevel periodevis surt, og ei biologisk undersøking av botndyr ved munningen av elva viste at vassdraget var blant dei beste i kommunen med omsyn til botndyr, sjølv om botndyrfaunaen her òg var middels påverka av det sure vatnet. Dei vatnkjemiske undersøkingane vart stadfesta av status for fiskebestandane, då Nordalsvatnet hadde betre tilhøve for fisk enn i Moldevatnet lenger sør i nedbørfeltet, der ørretbestanden døydde ut alt på 1960-talet. I Nordalsvatnet var det òg ein viss nedgang i fiskebestandane, men dette skjedde ikkje før på 1980-talet.
Eggesteinen
Steinen
Dei fysiske måla på steinen er 40 cm på det breiaste, mellom 15 og 17 cm tjukk og 149 cm høg.
Datering
Dateringa på steinen er sett til omtrent 1100-talet.
Innskriftene
Steinen inneheld fire runeinnskrifter (A, B, C og D), der berre tre er leselege. Innskriftene er:
þa reist mik ok Ámundi Ormsteinsson á Sotrangi
Omsett: «Da rista meg, og reiste (steinen), Åmunde Ormsteinsson på Sætrang»
Hér er endimerki ór austr í Langaforsinn
Jacqueline Todten
Jacqueline Todten er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Berlin som representerte Aust-Tyskland. Ho vann sølvmedaljen i spydkast både under Sommar-OL 1972 og Friidretts-EM 1974.
Eggesteinen
Innskriftene
Omsett: «Herfrå går grensa aust i Langefossen»
Fura
Jacqueline Todten
Aktiv
OL-sesongen 1972 sette Todten personleg rekord med eit kast på 60,00 m. Under finalen i dei olympiske leikane i München den 1. september smekka ho til med 62,54 meter i den sjette og siste omgangen, dermed tok ho andreplassen etter Ruth Fuchs og syrgde for austtysk dobbelsiger. Sommaren 1974 sette Todten livsbeste med eit kast på 64,34 meter. Ved europameisterskapen i Roma i september låg ho etter femte omgang på fjerdeplass, atter avslutta ho tevlinga med fullklaff og sikra seg sølv, landskvinna Fuchs sette verdsrekord og tok eit suverent gull. I den austtyske meisterskapen 1974 vann derimot Todten spydtevlinga. Også i Bislett-leikane 1975 i Oslo sigra Todten framom Fuchs; 62,24 m mot 60,74 m. Under sommarleikane 1976 presterte Todten årsbeste med 63,84 m og vart nummer fire, 12 cm bakom bronsevinnaren. Skade gjorde at ho la opp 1977?
Al-Mada'in-distriktet
Al-Mada'in-distriktet er eit distrikt i Bagdad guvernement i Irak. Det omfattar byen Salman Pak, der oldtidsruinane av Al-Mada'in og den eldste frittståande mursteinsbogen i verda står. Andre byområde er Jisr Dyala, som grensar til Bagdad, den nordlege landsbyen Nahrawahn og den sentrale landsbyen Wahedah.
Eggesteinen
Innskriftene
Omsett: trenamnet «furu»
Steinen har òg ei nyare innskrift som omsett er:
«1689 den 24. mars»
Dingjaelva
Dingjaelva er ei elv i Gulen kommune i Vestland. Ho er 0,5 km lang, og renn frå Dingevatnet (26 moh) til munning i Dingevågen ved bygda Dingja. Elva er den nedste delen av Dingjavassdraget, som er 11,1 km langt, med eit nedbørfelt på 28,0 km². Middelvassføringa ved munningen er 2,55 m³/s.
Elva har kjeldene sine i Bjørndalen, som ligg på den sørlegaste delen av Brossviksåta, og renn først mot vest til Risestølsvatnet. Her snur elva mot nord, og renn langs vestsida av Brossviksåta. Den renn gjennom Stølsvatnet (376 moh) og fortset nordover gjennom det tronge Tjørndalsgjelet ned til Brossvikvatnet. Mellom Brossvikvatnet og Dingevatnet renn den korte Eikedalselva mot vest, før vassdraget blir avslutta av sjølve Dingjaelva.
Dingjavassdraget ligg lågt og er prega av nærleiken til kysten. Det ligg i den smale kystsona kor plantelivet er dominert av oseaniske plantearter. Ein betydeleg del av nedbørfeltet er kledd med furuskog, og vassdraget er elles dominert av dei to store og djupe låglandsinnsjøane Dingevatnet og Brossvikvatnet, som begge har surt vann og er påverka av humus.
Dingjaelva vart verna mot kraftutbyggjing gjennom Verneplan IV for vassdrag.
Baklastar
Baklastar er ein traktormontert løfte- og transportreiskap. Han fyllar på mange måtar same oppgåver som frontlastarar, men er i motsetning til denne montert bak på traktoren. Bakmontering har den føremonen at det er bakhjula på traktoren som ber vekta av lasta, noko som aukar framkomlegheita på gjørmete eller glatt underlag. Baklastarar som er monterte i trepunktsopphenger kan òg vera lettare å montera av og på enn mange frontlastarar, men sume frontlastarar har òg snøggkoplingar. At føraren må vri set rundt for å sjå attover under arbeid er derimot ein ulempe med baklastarar. Frontlastarar er mykje meir utbreidde enn baklastarar.
Torarin Lovtunge
Torarin Lovtunge (norrønt: Þórarinn loftunga) var ein islandsk skald som levde om lag i tida 980–1045. Han var skald hos kong Knut den store og seinare hos sonen hans, kong Svein Knutsson (Alfivason). Tilnamnet «lovtunge» fekk han fordi han i sine hyllingsdikt til kongane gjerne brukte eit sterkt rosande språk.
Hǫfuðlausn
Det blir fortalt om Torarin at han først kom til kong Knut den store med ein flokk som han hadde dikta til han. Ein flokk (norrønt flokkr) er ei diktform som hadde litt lågare status enn ei dråpa (norrønt drápa). Kong Knut oppfatta dette som ei krenking og kravde at Torarin i løpet av natta skulle dikte ei dråpa til han, elles ville han bli hengt. Torarin redda hovudet sitt med å dikte om på flokken, og difor vart diktet kalla «Hǫfuðlausn» (hovudinnløysinga).
Tøgdråpa
I diktet «Tøgdråpa» skildrar Torarin kong Knut si ferd til Noreg i 1028, etter at han hadde avsett kong Olav Haraldsson (etter Slaget ved Helgeå). Diktet har namn etter versemålet tøglag som er ei type fornyrdislag. Nokre strofer av diktet er sitert i Soga om Olav den Heilage og andre i Knytlinga saga. Torarin var med på ferda og diktet må reknast som eit augnevitneutsegn om det som hende. I strofe 7 i diktet skildrar skalden mellom anna kong Knut si avgjerd om kven som skulle styre Noreg og Danmark:
Glælognskviða
Glælognskviða er retta til Svein Knutsson (Alfivason) som var konge i Noreg i tida 1030–1035. Namnelekken «glælogn» kan ha tydinga 'stille, ro' og diktet er ofte kalla «havstille-kvedet». Det er skrive i verseforma kviduhått og dei fleste av dei kjende strofene handlar om undera knytt til grava åt Olav den heilage. Medan Torarin tidlegare var ein stor motstandar av Olav den Heilage, endar dette diktet med ei oppmoding til kong Svein om å bøye seg for helgenkongen og be om hans hjelp til å behalde riket. Strofe 9 lyder slik: Diktet er rekna for å vere av stor kulturhistorisk og religionshistorisk betydning og er truleg det eldste vitneprovet på trua om at Olav var heilag.
Notar
<references group="Note"/>
Otto Schreuder
Otto Kristian Schreuder var ein norsk forretningsmann og høgrepolitikar frå Skjerjehamn i Gulen kommune.
Otto Schreuder bygde Skjerjehamn ut til ei stor verksemd med hotell, stort handelshus, trelasthandel og eksport av fisk og hummar til England. Ifylgje avisa Sogn og Fjordane sende alle laksefiskarar i Ytre Sogn fangsten til Schreuder i Skjerjehamn, og det vart stor båttrafikk der. I tillegg var Scheuder bonde, han dreiv dampskipsekspedisjon, postkontor og telefonstasjon. I 1886 vart han ein av skiparane av Gulen Sparebank. I 1903 vakte det oppsikt då han kjøpte motorbåt, som ein av dei fyrste i Sogn og Fjordane.
Frå 1903 til 1906 var Schreuder stortingsrepresentant for Høgre. I 1906 vart han tildelt 7. juni-medaljen. Men i 1918 selde han handelsstaden i Skjerjehamn til vêrsonen Johannes Steine og flytte sjølv tilbake til Bergen, der faren kom frå. Otto Schreuder døydde i 1941.
Missil-systemet S-300
Historie
Missilet vart utvikla av konsernet Almaz-Antei. Systemet vart tatt i bruk av Sovjetunionen i 1979.
Utstasjonering
Russland hadde i 2016 S-300-missil i Syria.
Roberto Frinolli
Roberto Frinolli er ein italiensk friidrettsutøvar frå Roma som vart europmeister på 400 meter hekk i 1966.
Aktiv
Frinolli spesialiserte seg etter kvart som langhekkløpar. Han vart italiensk meister på 400 m hekk i åra 1963-66 og 1968-69. I 1963 vann han same distansen under universiaden i Porto Alegre. To år seinare forsvarte han meistertittelen då universiaden vart avvikla i Budapest, der han i tillegg sprang for Italia sitt vinnarlag på 4 x 400 m stafett.
Den 20. september 1964 vann Frinolli langhekken under landskampen Italia-Noreg-Sverige på Olympiastadion i heimbyen med tida 49,6 sekundar. Han vart dermed den andre europearen under 50 sekundar på 400 m hekk og den einaste i OL-sesongen 1964; toaren i landskamptevlinga, Salvatore Morale, vart i 1962 fyrstemann. Under sommarleikane 1964 i Tokyo enda Frinolli på sjetteplassen på 400 m hekk.
Med eit årsbeste på 50,2 sekundar fekk Frinolli delta i Sommar-OL 1972 i München. Tida i forsøket, 51,69, var langt frå tilstrekkeleg til å gå vidare.
More Than This
«More Than This» er ein song og ein singel frå 1982 av det britiske bandet Roxy Music. Han vart gjeven ut som den første singelen frå albumet deira Avalon. Songen nådde 6. plass i Storbritannia. Sjølv om han berre nådde 103. plass i USA, vart han ein av dei mest kjende singlane deira der, og vart spelt av 10,000 Maniacs i 1997 som tok han til 24. plass.
Andre versjonar
I tillegg til 10,000 Maniacs med Mary Ramsey på vokal, er andre artistar som har spelt inn songen mellom andre Charlie Hunter og Norah Jones, Madison Park, Blondie, Electrelane, Missy Higgins, Low Pop Suicide, Robyn Hitchcock, Lucy Kaplansky og Damhnait Doyle.
Jupitermånen Iocaste
Iocaste er ein av månane til Jupiter. Han er medlem av Ananke-gruppa, og var truleg ein bit av ein asteroide som vart fanga inn av Jupiter. Han har ein snittradius på 2,6 km.
Iocaste vart oppdaga 23. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga Roland Fernandez og Eugene A. Magnier.
Jupitermånen Erinome
Erinome er ein av månane til Jupiter. Han er medlem av Carme-gruppa, og var truleg ein bit av ein D-type-asteroide som vart fanga inn av Jupiter. Han har ein snittradius på 1,6 km.
Erinome vart oppdaga 23. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga Roland Fernandez og Eugene A. Magnier.
Fylkesveg 605
Fylkesveg 605 finst i fleire fylke i Noreg:
Vardal kyrkje
Vardal kyrkje er ei lafta krosskyrkje frå 1803 i Gjøvik kommune, Innlandet. Det har vore kyrkje på staden sidan mellomalderen, og den noverande ble oppført etter at den førre brann i 1801.
Fylkesveg 605 i Vestfold
Fylkesveg 605 i Vestfold går mellom Presebøen og Bråvoll i Sandefjord kommune. Vegen er 10,0 km lang.
Elvis' Christmas Album
Elvis' Christmas Album er det fjerde studioalbumet og det første julemusikkalbumet til Elvis Presley på RCA Victor i oktober 1957. Det var spelt inn i Radio Recorders i Hollywood. Albumet har blitt gjeve ut fleire gonger gjennom åra på forskjellige format. Det låg fire veker på toppen av Billboard Top Pop Albums-lista, og var det første av to album med julemusikk som Presley spelte inn. Det andre var Elvis Sings the Wonderful World of Christmas, gjeve ut i 1971.
I følgje seinare sertifiseringar hos Recording Industry Association of America, har Elvis' Christmas Album selt minst 13 millionar eksemplar i USA (tre millionar av originalutgåva frå 1957 og ti millionar av «billigutgåva» som først kom ut på RCA Camden i 1970 og så på Pickwick Records i 1975). Det er det første Presley-albumet som selde til diamantplate i USA og det bestseljande julealbumet gjennom tidene i USA. Albumet har selt 15 millionar eksemplar verda over.
Innhald
Dei fleste songane var tradisjonelle julesongar, som «White Christmas» og «Silent Night», og to nye songar av dei faste låtskrivarane til Presley. Ein var «Santa Bring My Baby Back (to Me)» og den andre (vald ut av Elvis for å opne albumet) var ein blues-basert rock and roll-låt, «Santa Claus Is Back in Town», skriven av Jerry Leiber og Mike Stoller.
Elvis hadde bede Leiber og Stoller om å skrive ein julesong til han, og i løpet av få minutt hadde dei skrive ein song klar for innspelinga. Han heitte opphavleg «Christmas Blues», og er ein slu og vågal song der Elvis gjev alt i vokalen og han og bandet var fast bestemt på at dette julealbumet skulle leggast merke til. Det meste av resten av albumet vart framført på meir tradisjonelt vis som høvde den høgtidlege julestemninga.
«Silent Night» og «O Little Town of Bethlehem» vart arrangert av Elvis Presley sjølv.
Bing Crosby-songen «White Christmas», som gjekk inn på Billboard-lista kvart år frå 1942 til 1962, vart senteret i ein kontrovers då albumet kom ut, då låtskrivaren Irving Berlin bad om å få songen og heile albumet bannlyst frå radio. Etter å ha høyrt Presley sin versjon av songen, som Berlin såg på som ein «spottande parodi av hans nære julesong», fekk han sine tilsette i New York til å ringe radiostasjonar over heile USA og kravde at versjonen ikkje vart spelt meir på radio. Dei fleste stasjonane ignorerte dette, men minst ein programleiar fekk sparken for å ha spelt ein song frå albumet, og dei fleste kanadiske stasjonane nekta å spele albumet.
Kontroversen kom ironisk nok av at Elvis spelte songen på liknande vis som versjonen til Clyde McPhatter si gruppe, The Drifters, som hadde vore ein Topp 10-hit på R&B-lista i 1954 og 1955. I motsetnad til Elvis-versjonen var det ingen reaksjonar mot versjonen deira, og i alle fall ikkje frå Irving Berlin. Dette kom delvis av at The Drifters-versjonen av «White Christmas» var mindre kontroversiell sidan han berre vart spelt på svarte radiostasjonar. Elvis Presley-versjonen gjorde at The Drifters-versjonen fekk større merksemd, og han vart mellom anna nytta i filmen Hjemme alene i 1990.
Den originale innpakkinga
Den originale utgåva 1957 av Elvis' Christmas Album kom med eit lite raudt hefte med bilete frå den tredje filmen til Elvis, Jailhouse Rock. Enno sjeldnare enn omslaget og sjølve plata er ein gullfarga prislappforma «gåvelapp» som var klistra på omslaget og sa «TO __________, FROM _____________, ELVIS SINGS», etterfølgd av spelelista. Originale kopiar med dette gullmerke på er blant dei mest verdifulle Elvis-albuma i dag blant samlarar. I tillegg fanst det avgrensa versjonar i raud vinyl.
Utgjevingar
Den andre nye songen på albumet, «Santa, Bring My Baby Back to Me» vart gjeven ut med «Santa Claus Is Back In Town», og kom ut i Storbritannia med albumet. Singelen nådde sjuandeplassen på UK Singles Chart i november 1957.
Det vart ikkje gjeve ut singlar frå albumet i USA før i 1964, då «Blue Christmas» kom ut i lag med «Wooden Heart», og nådde toppen av Billboard Christmas Singles-lista. Ein singel med «Blue Christmas» og «White Christmas» vart ein hit i Storbritannia seint i 1964. «Santa Claus Is Back In Town»/«Blue Christmas» vart gjeven ut på singel i 1965 for den amerikanske marknaden og nådde fjerdeplassen på Billboard Christmas-lista. «Blue Christmas» gjekk inn att på Julelista mange gonger i åra som følgde.