cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skafte Toroddsson
Liv og lagnad
Han fungerte som lovseiemann i om lag 27 år og det var han som skipa til «femteretten» (fimtardómr), den høgaste domstolen på Alltinget. I hans funksjonstid vart holmgang avskaffa på Island. I denne tida var han den mektigaste mannen på Island, og han vart omtala som både urettferdig og omsynslaus, kanskje delvis fordi han gjennom sitt virke som lovseiemann skaffa seg mange fiendar. I Islendingaboka er han omtala slik: «I hans dage blev mange høvdinger og mægtige mænd dømt fredløse og landflygtige på grund af drab eller lemlæstelser takket være hans magt og landsstyrelse»'' (sitert frå kap. 8).
Medan Skapte Toroddsson var lovseiemann var det urolege tider på Island, men mot slutten av perioden hadde utviklinga av forfatninga gjort at Island kunne stå fram som ein sjølvstendig fristat, med sitt eige lovområde (vár lǫg).
Skafte Toroddsson er nemnd i Soga om Olav den Heilage og i mange islandske soger, til dømes: Soga om Gunnlaug Ormstunge, Soga om Grette , Soga om Njål , Ölkofra-soga og Kristni-soga.
Skaldskap
Skafte Toroddsson er sagt å ha vore ein stor skald. Han skal ha gjort eit kvad til Håkon jarl og han skal òg ha gjort ei dråpa til kong Olav Haraldsson, men ingen av desse verka er bevart. Det einaste diktet som er kjent, er ei halvstrofe med religiøst innhald som er sitert i Skaldskaparmål (Snorre Edda):
Notar
<references group="Note"/>
Haustjamdøgn
Haustjamdøgn eller haustjamdøger er saman med vårjamdøgn dei døgna då natt og dag er like lange overalt på jorda. Etter haustjamdøgn vert dagane kortare og nettene lengre på den nordlege halvkula, der dagen ofte har markert byrjinga på hausten.
Haustjamdøgn fell ein dag frå 22. til 24. september, alt etter kvar ein er. I regelen er det 23. september, men på ein tidlegare dato mot vest og seinare mot aust.
Markeringar
Det er vanleg å halda haustfestar rundt denne tida, til dømes hausttakkefest. Ifølgje den gamle norske primstaven fall mattismesse om hausten på 21. september. I wicca feirar ein mabon rundt haustjamdøgn.
I den franske revolusjonskalenderen, i bruk frå 1793 til 1805, var haustjamdøgn nyttårsdagen. Dette fordi den første franske republikken vart erklært 21. september 1702, og den nye kalenderen med eit nytt år vart rekna for å ha byrja dagen etter.
I austleg asiatisk tradisjon innleier haustjamdøgn ein av 24 delar på lunisolarkalenderen. Denne delen er kjend som qiufen (kinesisk), chubun (koreansk), shubun (japansk) og thu phân (vietnamesisk), som tyder 'haustjamdøgn' eller 'senter'. I Japan er dagen ein offisiell høgtidsdag (秋分の日, shūbun no hi) der ein vitjar familiegravstader og held familieselskap.
Krigsvold Nunataks
Krigsvold Nunataks er ein lia gruppe isolerte nunatakar som ligg like ved toppen av Straussbreen i Marie Byrd Land. Dei vart kartlagde av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Alvin I. Krigsvold, som var medlem av gruppa som bana veg frå Little America V for å opprette Byrd-stasjonen i 1956.
Wildspitze
Wildspitze er det høgaste fjellet i Ötztaleralpane og det nest høgaste fjellet i Austerrike. Alle isbreane som ligg rundt fjellet, og den relativt enkle ruta oppover gjer at fjellet er populært blant isklatrarar (særleg nordsida).
London Borough of Barking and Dagenham
Barking and Dagenham er ein bydel i Stor-London, ein del av Aust-London. Han ligg i ytre London, i den nordaustlege delen av regionen. Som bydel utgjer den òg eit administrativt distrikt.
Bydelen blei oppretta i 1965 ved samanslåinga av Barking og Dagenham, som begge låg i Essex.
Dei fleste bustadområda i distriktet blei oppretta av grevskapforvaltinga til London i mellomkrigstida. Mange flytta frå slumtilstandar i East End, spesielt då nye fabrikkar sprang opp i distriktet. Industrien hadde nedgangstider i 1980-åra, og dette førte til at servicenæringar blei ein viktigare del av økonomien. Per 2006 hadde Barking og Dagenham dei lågaste bustadprisane i Stor-London.
Ginkgoales
Ginkgoales er ein planteorden av nakenfrøingar som berre inneheld ein enkelt nolevande art: Tempeltreet (Ginkgo biloba). Slektstreeet til dei nakenfrøa plantane har vore relativt godt forstått lengje, men systematikken over familienivå har vore varierande. Sidan divisjonar, klassar og ordenar har ulike fastsette endingar i botanikk, viser både Ginkgopsida eller Ginkgoopsida (klasse) og Ginkgophyta (divisjon) til den same gruppa.
Utvikling
Ginkgoales er rekna som nære slektningar av dei dekkfrøa plantane. Familien Schmeissneriaceae har frø der griffelen veks igjen etter befrukting, tilsvarande situasjonen hjå dekkfrøa plantar. Det er tvil om Schmeissneriaceae tilhøyrer ginkgoane i det heile, eller om Ginkgoales er ei parafyletisk gruppe.
Familiar
Inndelinga i familiar hjå ginkgoar er usikker. I dei fleste tilfelle har ein berre blad å gå på, og i nokre tilfelle frukter.
Lambert Nunatak
Lambert Nunatak er ein nunatak som stikk opp av snøen søraust i Coulter Heights, nær kysten av Marie Byrd Land. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Paul A. Lambert i US Navy, som var kvartermeister på USS «Glacier», 1961-62.
Litchfield Island
Litchfield Island er ei klipperik øy som ligg ved Arthur Harbour, 0,8 km sør for Norsel Point, utanfor sørvestkysten av Île Anvers i Antarktiske Arkipel i Antarktis.
Litchfield Island vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1955. Ho vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Douglas B. Litchfield i Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), generell assistent og fjellklatrar ved Arthur Harbor station i 1955 som støtta den lokale landmåligna og som gjorde mange loddingar gjennom havisen i nærleiken av øya.
Øya har eit rikt dyreliv samanlikna med naboøyane og seks fugleartar hekkar her. I tillegg har Litchfield Island rik vegetasjon og den mest varierte topografien. På grunn av dette vart Antarktisk spesielt verneområde (ASPA) i 1975. Det er i dag kjend som ASPA 113.
Fjelberg
Fjelberg er ein kyrkjestad i Kvinnherad kommune i Vestland. Staden ligg på Fjelbergøy i Klosterfjorden. Fjelberg var ein eigen kommune frå 1837 til 1965. Fjelberg var den fyrste kommunen i Noreg som tok nynorsk som administrasjonsspråk.
Fjelberg kommune 1837-1965
Fjelberg kommune vart oppretta som Fjelberg formannskapsdistrikt i 1837.
I 1855 blei Fjelberg (3 587 innb.) slått saman med Eid (1 207 innb) til den nye Fjelberg kommune.
I 1865 blei Vikebygd sokn (1 062 innb.) skild ut frå Fjelberg og slått saman med Finnås (2 227 innb) til Sveen (Sveio) kommune.
1. januar 1898 blei ein del av Stord med 117 innbyggjarar overført til Fjelberg kommune.
1. juli 1916 blei Ølen (1 715 innb.) skild ut frå Fjelberg som eigen kommune. Fjelberg hadde etter frådelinga 1 926 innb.
1. januar 1965 blei Fjelberg slått saman med Kvinnherad, det meste av Varaldsøy og delar av Skånevik til den nye Kvinnherad kommune. Fjelberg hadde ved samanslåinga 2 308 innb.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Fjelberg kommune frå 1916 til 1965:
Takuro Uehara
Takuro Uehara er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Consadole Sapporo og Roasso Kumamoto.
Vest-Karpatane
Vest-Karpatane er den vestlege eller nordvestlege delen av Karpatane i Sentral-Europa. Ho strekkjer seg frå Tsjekkia og Austerrike i vest og austover i Slovakia, den nordlege delen av Ungarn og den sørlegaste delen av Polen
Fjellkjeda er delt inn i tre, Den ytre karpatiske senkinga, Dei ytre Vest-Karpatane og Dei indre Vest-Karpatane
Dei ytre vestlege Karpatane
Dei sørmoraviske Karpatane / Dei austerriksk-sørmoraviske Karpatane (tsjekkisk: Jihomoravské Karpaty, tysk: Österreichisch-Südmährische Karpaten)
Dei slovakisk-moraviske Karpatane (Tsjekkia/Slovakia) (tsjekkisk/slovakisk: Slovensko-moravské Karpaty)
Vestbeskidiske Piedmont (Tsjekkia/Polen) (tsjekkisk: Západobeskydské podhůří, polsk: Pogórze Zachodniobeskidzkie)
Dei vestlege Beskidane (Tsjekkia/Slovakia/Polen) (tsjekkisk: Západní Beskydy, slovakisk: Západné Beskydy, polsk: Beskidy Zachodnie)
Vest-Beskidane (Polen) (polsk: Beskidy Zachodnie)
Dei sentrale Beskidane (Slovakia)/Vest-Beskidane (Polen) (slovakisk: Stredné Beskydy, polsk: Beskidy Zachodnie)
Aust-Beskidane (Slovakia) / Vest-Beskidane (Polen) (slovakisk: Východné Beskydy, polsk: Beskidy Zachodnie)
Podhale-Magura-området (Slovakia)/ Orava-Podhale-senkinga (Polen) (slovakisk: Podhôľno-magurská oblasť, polsk: Onizenie Orawsko-Podhalańskie)
Gene Roddenberry
Eugene Wesley Roddenberry, meir kjend som Gene Roddenberry, vart fødd i El Paso i Texas i USA, voks opp i Los Angeles i California, er mest kjend som skaparen av science fiction-fjernsynsserien Star Trek, og var ein av dei første som vart gravlagde i verdsrommet.
Koya Yuruki
Koya Yuruki er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Montedio Yamagata.
Yuki Uchiyama
Yuki Uchiyama er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Hokkaido Consadole Sapporo og Hougang United.
Manoury Island
Manoury Island er ei øy som ligg 1,5 nautiske mil (2,8 km) sør for Gand Island ved nordenden av Schollaert Chanel i Antarktiske Arkipel. Ho vart oppdaga av Den franske antarktisekspedisjonen, 1903–05, og vart namngjeven av Charcot etter G. Manoury, sekretær på ekspedisjonen.
Rikuto Hirose
Rikuto Hirose er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock og Tokushima Vortis.
Kjell Magne Bondevik
Kjell Magne Bondevik er teolog (cand.theol. frå Menighetsfakultetet i Oslo i 1975) og ein tidlegare norsk politikar i (KrF).
Karriere
Han var kyrkje- og undervisingsminister i Willoch-regjeringa 1983–86 og utanriksminister i Syse-regjeringa 1989–90. Frå 17. oktober 1997 til 3. mars 2000 var Bondevik statsminister i ei trepartiregjering mellom KrF, Senterpartiet og Venstre. Denne regjeringa vart kalla Sentrumsregjeringa og vart felt på spørsmålet om forureiningsfrie gasskraftverk. Bondevik var òg statsminister for ei mindretalsregjering utgjort av KrF, Høgre, og Venstre frå 19. oktober 2001 til 17. oktober 2005. Denne regjeringa kalla seg sjølv Samarbeidsregjeringa og gjekk av etter valnederlaget i 2005. Bondevik si andre regjering var den første som hadde sete ein heil valperiode sidan Per Borten si fyrste regjering 1965–1969.
Kjell Magne Bondevik sat på Stortinget for Møre og Romsdal frå 1973 til 2005. Han var partileiar i Kristeleg folkeparti frå 1983 til 1995.
Kjell Magne Bondevik er nevø av politikaren Kjell Bondevik og fetter av biskop Odd Bondevik. Kjell Magne voks opp som son av rektoren ved ein kristen folkehøgskule i Molde og tok examen artium ved Molde kommunale høgre ålmennskule. Han gifta seg og stifta familie med ungdomskjærasten frå heimbyen, Bjørg Rasmussen.
Han gav i 2006 ut boka Et liv i spenning, gjennom forlaget Aschehoug.
London Borough of Barnet
Barnet er ein bydel i den nordlege delen av det ytre London. Han blei oppretta i 1965 då kretsane Finchley, Hendon og Friern Barnet i Middlesex samt East Barnet og Barnet i Hertfordshire blei slått saman og lagt under Stor-London.
Lobodon Island
Lobodon Island er ei øy som ligg 3,5 nautiske mil (6 km) aust for Wauters Point på Two Hummock Island i Antarktiske Arkipel. Ho vart fotografert av Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE) i desember 1956. Ho vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter krabbeetarselen, som har det vitskaplege namnet Lobodon carcinophagus.
Lohnstorf
Lohnstorf er ein kommune i Bern-Mittelland i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 570 meter over havet.
Kommunen og landsbyen Lohnstorf ligg i Gürbetal (Gürbedalen) nær fjellet Längenberg.
History of the Grateful Dead, Volume One (Bear's Choice)
History of the Grateful Dead, Volume One (Bear's Choice) er eit konsertalbum av Grateful Dead. Det kom ut i juli 1973 på Warner Bros. Records og består av høgdepunkt frå to konsertar spelte inn 13. og 14. februar 1970 i Fillmore East in New York City. Ofte vert det berre kalla Bear's Choice, som syner til lydmannen deira Owsley «Bear» Stanley. Det var opphavleg meint å vere det første volumet i ein serie.
Albumet nådde 60. plassen på Billboard 200.
Innspeling
Albumet vart spelt inn i ein periode då konsertane til Grateful Dead bestod av elektriske sett og eit akustisk sett, der dei framførte songar frå tida deira som vise- og jugband. Plata har derfor ei akustisk side og tre elektriske. Det var vanleg på denne tida på Fillmore East at band spelte på ein tidleg og ein sein konsert same dagen. Innspelingane for dette albumet var henta frå dei seine konsertane den 13. og 14 februar 1970. Dick's Picks Volume 4 kom ut i 1996 og inneheld fleire songar frå desse konsertane.
Det originale albumet vart spelt inn og produsert av Owsley «Bear» Stanley, den dåverande lydmannen til The Dead, som valde ut dei songane han likte best. Han sette det saman som ei slags hyllest til Ron «Pigpen» McKernan, den originale klaverspelaren til bandet, som døydde under produksjonen av plata. Det er derfor med tre songar der Pigpen syng solo, inkludert alle på side to.
Bandmanageren Rock Scully sa «Pigpen gjekk ut på scenen og sette seg ned i ein stol... det var den einaste gongen han gjorde det. Han sette seg ned og spelte flaskehalsgitar. Me hadde pressa han i årevis om å gjere det, og endeleg vart han komfortabel nok med publikummet der i Fillmore til å gå ut og gjere det. Han gjekk ut og sette seg ned på scenen. Det var valentinsdagen og han hadde ein kjærast i publikum. Han gjekk ut og spelte ‘Katie Mae’ for henne. Like etter gjekk Bobby (Weir) og Garcia ut og gjorde det same. Dei sette seg ned og spelte akustiske gitarar. Dei gjer ikkje det lenger.»
Utgjeving
Side ein består av akustiske songar av McKernan, Jerry Garcia og Bob Weir på countryblues- og visecoverversjonar, med ein original frå Workingman's Dead. Den andre sida består av heile det elektriske bandet på bluessongane «Smokestack Lightning» av Howlin' Wolf og «Hard to Handle» av Otis Redding.
Albumet vart ommastra for CD i 2001 som ein del av plateboksen The Golden Road (1965–1973). Denne versjonen, med fire bonusspor, kom ut som ei separat utgjeving i 2003.
Innhald
Merknad
Bonusspor:
Salslister
Album – Billboard
Taiki Tamukai
Taiki Tamukai er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Oscar Brashear
Oscar Brashear er ein amerikansk jazztrompetist og studiomusikar frå Chicago i Illinois.
Tidleg i karrieren arbeidde han ei kort stund med Woody Herman før han vart med gruppa til Count Basie i 1968-1969. Han arbeidde så som frilans i Chicago med mellom andre Sonny Stitt, Gene Ammons, Dexter Gordon og James Moody. Han flytta til Los Angeles i 1971 og arbeidde med Gerald Wilson, Harold Land, Oliver Nelson, Shelly Manne, Quincy Jones (som han turnerte med i Japan), Horace Silver og Duke Pearson.
Brashear har òg spelt Teddy Edwards, Jimmy Smith, Sonny Rollins, Benny Golson, Bobby Hutcherson, B.B. King, Bobby Bland, Freddie Hubbard, Joe Farrell, The Crusaders, McCoy Tyner, Gene Harris, Randy Newman, Frank Sinatra, Earth, Wind & Fire, Carole King, Benny Carter, Billy Higgins og Ry Cooder.
Diskografi
Med Nat Adderley Med Count Basie Med Regina Belle Med Bobby Bland og B.B. King Med Brass Fever Med Kenny Burrell Med Donald Byrd Med Ry Cooder Med The Crusaders Med Miles Davis Med Neil Diamond Med Earth, Wind & Fire Med Teddy Edwards Med Joe Farrell Med Dizzy Gillespie Med Benny Golson Med Eddie Harris Med Gene Harris Med Donny Hathaway Med Hampton Hawes Med Joe Henderson Med Billy Higgins Med Richard «Groove» Holmes Med Paul Horn Med Freddie Hubbard Med Bobby Hutcherson Med Bobbi Humphrey Med Paul Humphrey Sextet Med Ahmad Jamal Med Rick James Med J.J. Johnson Med Karma Med Carole King Med Harold Land Med Hubert Laws Med Ray Manzarek Med Carmen McRae Med Blue Mitchell Med Oliver Nelson Med Willie Nelson Med Randy Newman Med Bonnie Raitt Med Sonny Rollins Med Patrice Rushen Med Joe Sample Med Moacir Santos Med Lalo Schifrin Med Zoot Sims Med Horace Silver Med Frank Sinatra Med Gábor Szabó Med Stanley Turrentine Med McCoy Tyner Med Was (Not Was) Med Gerald Wilson Med Valerie Carter
Jack Churchill
John Malcolm Thorpe Fleming Churchill, betre kjend som Lt-Colonel Jack Churchill, er ein av dei meir fargerike britiske offiserar på 1900-talet. Han har først og fremst sett spor etter seg som commando-offiser i 2. verdskrigen. Han er kjend, ikkje berre for militære bragder, men også for ei heller eksentrisk framferd.
Jack Churchill meinte at ein offiser i kamp skulle handle slik at han skremde fienden og inspirerte sine eigne soldatar til kamp og dåd. Om omstenda tillet det, gjekk han sjølv til kamp kledd i kilt. Han bar sverd og pil og boge. Under åtak, og i andre situasjonar der soldatar flest ville prioritere eigen tryggleik, spelte Jack Churchill sekkepipe. Han vart då også snart kjend under tilnamnet Mad Jack, Villmannen Jack.
Livssoge
Jack Churchill var fødd den 16. september i 1906, og etter militær utdanning fekk han offisers grad 20 år gammal. Første tenestestaden hans var Rangoon. Under dette opphaldet i Asia hadde han ulike og høgst varierte oppgåver. Eventyrlysta og vågemotet hans viste seg allereie i unge år. Han kryssa til dømes det indiske subkontinentet, som då var under britisk okkupasjon, på motorsykkel. I denne tida lærte han seg å spele sekkepipe, og vart rekna for å vere ein god utøvar på dette instrumentet. Sekkepipa kom seinare til å følgje han i tjukt og tynt.
I 1936 vart regimentet kalla tilbake til England. Churchill kjeda seg med brakketilværet, og slutta i den britiske hæren. Fram til 1939 reiste han omkring i Europa. Han tok på seg småroller i filmar, spelte sekkepipe og underheldt. At mannen hadde kvalitetar som bogeskyttar, viser det faktum at han i 1939 var britisk deltakar i verdsmeisterskapen i bogeskyting.
Verdskrig
Då krigen braut ut i september det året, vart Churchill innkalla til teneste att. Han deltok i kampane i Frankrike. Her væpna han seg med pil og boge når han leidde patruljer langs Maginotlinja. Bogane hans var lydlause og dødelege våpen på avstandar opp til 150 meter.
Etter at britane måtte trekkje seg attende frå Frankrike sommaren 1940, kom Jack Churchill til ein kommandoavdeling i den britiske hæren. I 1941 vart han påsett som nestkommanderande for ei avdeling samansett av 2. og 3. Commandoes som den 27.12.41 gjennomførte Måløyraidet. Med sekkepipe, sverd, og pil og boge skal han sjølv ha leidd soldatane sine på land på Måløyna tredje juledag 1941. I dette åtaket vart han såra, men ikkje verre enn at han kunne halde fram som yrkesoffiser. Jack Churchill var med på fleire andre commando-operasjonar seinare i krigen.
Under krigen i Italia vart Jack Churchill såra og teken til fange av tyske styrkar. Han vart send til fange- og konsentrasjonsleiren Sachsenhausen der han vart hardt behandla, men saman med ein offiser frå det britiske flyvåpenet greidde han å rømme. Han vart arrestert, og sett i ein leir for krigsfangar i Austerrike. Her greidde han òg å rømme, tok seg eigenhendig over Alpane i nærleiken av Brennerpasset og slo seg gjennom til framrykkande amerikanske styrkar i Italia.
Etter krigen hadde Jack Churchill stilling som leiande offiser i ulike engelske og skotske militæravdelingar. I 1948 var han mellom anna stasjonert i det urolege, britisk okkuperte, Jerusalem. Utover i 1950 åra hadde han stillingar innanfor militær utdanning, i ulike militære stabar og i War Office Selection Board.
Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Finland
Sidan 1962 har Nordisk råd årleg delt ut Nordisk råds litteraturpris for eit skjønnlitterært verk skrive på språket i eit av dei nordiske landa.
Jack Churchill
Verdskrig
Jack Churchill var gift med Rosamund Denny, og saman hadde dei to søner. Han døydde i 1996, 89 år gammal.
Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Finland
Frå Finland har det heilt frå starten i 1962 vore nominert to kandidatar kvart år, og forfattarar frå Finland har vunne prisen til saman 7 gonger. I tillegg vann finsk-samiske Nils-Aslak Valkeapää prisen i 1990, men han var då nominert frå det samiske språkområdet.
Den finske komitéen vektlegg å nominere bøker på begge dei offisielle språka i Finland, og difor er det som oftast nominert ei bok på finsk og ei på svensk frå Finland.
Kristian Welhaven
Kristian Welhaven var ein norsk politimeister i Oslo. Aristokraten Welhaven, brorson av diktaren Johan Sebastian Welhaven, vart fødd i eit Oslo der faren var sokneprest i fattigkvartera på Grønland og Vaterland. Han vart statsadvokat i Oslo 1922, og 1927-41 og 1945-54 politimeister i Oslo. 1941 vart han arrestert av Gestapo og sat fanga i både Noreg og Tyskland til mai 1945. «Jeg vil ha mitt gamle korps tilbake,» siterer Einar Gerhardsen i erindringane sine Welhaven i 1945, og Gerhardsen legg til: «Og slik ble det.»
Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Finland
Nominasjonane vert gjort av ein nasjonal komité på tre personar (to ordinære medlemmer + ein suppleant). Komitémedlemmene vert utpeika av Nordisk ministerråd for fire år i gongen.
Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Finland
Vinnarar utheva med feit skrift.
Leach Nunatak
Leach Nunatak er ein nunatak 4 nautiske mil (7 km) vest-sørvest for Mount Ronne i Haines Mountains i Ford Ranges i Marie Byrd Land. Han vart kartlagd av U.S. Antarctic Service (USAS) (1939–41) og av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy (1959–65). Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Edwin B. Leach, ein flyelektrikar i US Navy, ansvarleg for vedlikehaldet av det elektroniske utstyret på alle fly under Operasjon Deep Freeze 1967.
Mattstetten
Landsbyen ligg i Urtenendalen og dekkjer delar av fjellet Krauchthaler.
Ohlin Island
Ohlin Island eller Bailys Island er ei øy som ligg 10 km vest for nordenden av Tower Island i Antarktiske Arkipel. Ohlin Island vart oppdaga av Den svenske antarktisekspedisjonen (1901–1904) og vart namngjeven av Otto Nordenskiöld etter Axel Ohlin, zoolog i ekspedisjonen.
Klanen
Klanen er organisasjonen til tilhengjarane av idrettsklubben Vålerenga, særleg fotballklubben. Han hadde i overkant av 12600 medlemmar i 2007 og er den mest kjende supporterklubben i Noreg.
Klanen blei formelt stifta 5. mai 1991, men gruppa byrja på starten av 80-talet. Han oppstod til dels som ein reaksjon på den eksisterande «Vålerengens Supporter Club». Dette var mykje av eit kulturskilje der rolla til Supporter Club-en var å skaffe pengar til klubben, mens dei som skulle bli Klanen tenkte meir på å få folk og liv på tribunane.
I byrjinga var grupperinga kjend under namnet Apeberget og var særleg knytt til ishockey-miljøet. Bakgrunnen for apebergnamnet var at ein VG-journalist feilaktig kalla vålerengsupportarane på ein bortekamp mot Sparta Sarpsborg for dette namnet. Spartasupportarane hadde teke namnet frå Sverige, og det var dei som eigenleg kalla seg Apeberget.
Klanen har i dag ei viktig rolle for klubben ut over det å mobilisere tilskodarar til kampane. Han er deleigar i «Vålerengasjappa» som sel supportareffektar, og i fotballpuben «Bohemen». Overskotet frå desse foretaka blir ført attende til klubbar i Vålerenga-systemet. Klanen er òg ivrig med og stør dei aldersavgrensa laga til klubben i Norway Cup.
Klanen er òg kjent som «Det største mannskoret i Noreg» på grunn av sine songar på kamp. Dei er mykje retta mot byrival Lyn og ymse «bønder», klansspråk for alle som ikkje stør Vålerenga.
I Vålerenga symboliserer drakt nummer 12 Klanen.
Vest-Telemark Blad
Vest-Telemark Blad er ei avis som vert gjeven ut i Kviteseid i Vestfold og Telemark. Ho kom ut fyrste gong i 1973, og dekker kommunane Seljord, Kviteseid, Nissedal, Fyresdal, Tokke og Vinje. Avisa blir skriven på nynorsk. Ho kjem ut tre dagar i veka; tysdag, torsdag og laurdag.
Telegraf
Telegraf er ein maskin for overføring og mottak av meldinger over lange avstandar. Ein telegraf inngår i eit system for telegrafi. Det er gjennom tidene nytta forskjellige typar telegrafar. Mellom anna kan nemnast optisk telegraf og elektrisk telegraf.
Vest-Telemark Blad
Ho er partipolitisk uavhengig, men blei på 1970-talet i enkelte miljø kalla «Vesle-Pravda». Redaktør Knut Espelid seier: «Ein viktig grunn til oppnamnet var nok at korkje folk flest eller lokalpolitikarane i regionen var vane med å ha ei kritisk presse så nær seg. Det som kom fram i avisene t.d. frå politisk behandling før VTB kom, var reint refererande – avisene hadde gjerne ein «referent» i kommunestyremøta.»
Telegraf
Sjå òg
കമ്പിത്തപാല്‍
Vest-Telemark Blad
Vest-Telemark Blad fekk tidleg tilnamnet «Vest-Telemark Ark», av di avisa berre var eitt ark (Dvs. eitt trykkark, fire sider i fullformat.) Frå 9. november 1979 kom VTB i tabloidformat, og dermed fleire sider. Frå då forsvann namnet «Vest-Telemark Ark» sakte men sikkert. No produserer avisa i snitt 56 sider i veka. Tilnamnet «Veslebladet» heng likevel med.
Eiji Shirai
Eiji Shirai er ein japansk fotballspelar.
Han spelar for klubben Mito HollyHock (2019).
Den ytre karpataiske senkinga
Den ytre karpatiske senkinga er eit lågtliggande område som ligg omkring Vest-Karpatane. Området inkluderer nordvestlege område av Romania, sentrale område av Ungarn, vestlege delar av Slovakia, austlege område i Tsjekkia og Austerrike, sørlege område av Polen og sørvestlege delar av Ukraina. Den ytre karpatiske senkinga omkransar Dei ytre og Dei indre Vest-Karpatane, i tillegg til nordlege delar av Aust-Karpatane.
Området er delt inn i mange mindre område:
Yosei Otsu
Yosei Otsu er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Thespakusatsu Gunma og Oita Trinita.
Keiya Nakami
Keiya Nakami er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Tochigi SC og Sagan Tosu.
Meikirch
Meikirch er ein kommune i distriktet Aarberg i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 654 meter over havet.
Kommunen består av landsbyane Meikirch, Ortschwaben, og Wahlendorf, samt Grächwil, Aetzikofen, og Weissenstein.
Chicken Skin Music
Chicken Skin Music er det femte studioalbumet til den amerikanske rootsrock-artisten Ry Cooder, gjeve ut i 1976 på Reprise.
Som på tidlegare album viskar Cooder ut dei geografiske og musikalske grensene mellom songane han speler. Han presenterer «Stand By Me» som ein gospelsong med eit norteño-arrangement eller spelar countrypopsongen til Jim Reeves, «He'll Have to Go», med ein bolerorytme med samspel mellom trekkspelet til Flaco Jimenez og altsaksofonen til Pat Rizzo. Albumet opnar og avsluttar med songar av Leadbelly, og består elles av ei samling songar som varierer frå gamle trubadur/medisinshow-nummer i «I Got Mine» til R&B i «Smack Dab in the Middle». Cooder skriv i notata i plateomslaget at han forstår samanhengen mellom desse tilsynelatande forskjellige stilartane.
Medverkande
Kjelder:
Peder Furubotn
Peder Furubotn var ein norsk kommunistisk politikar frå Brekke i Sogn, og leiar for den aktive kommunistiske motstandskampen mot den tyske okkupasjonsmakta under andre verdskrigen.
Alt i 1920-åra var vestlendingen Furubotn ein av leiarane i Norges Kommunistiske Parti. Han var medlem i leiinga i den Tredje Internasjonalen (Komintern) 1930-1938, og oppheldt seg tidvis i Sovjetunionen. På denne tida verkar det som Furubotn følgde Josef Stalin sine skiftande politiske linjer.
Under okkupasjonen blei Furubotn den reelle leiaren av NKP. Han og krigsleiinga til partiet oppheldt seg i fjella i Valdres, og sjølv om tyskarane sette inn store styrkar for å få tak i han, greidde dei det ikkje. Det var da han fekk heidersnamnet «Noregs Tito».
Men i 1949 var Tito og Stalin bitre fiendar, og Furubotn og hans folk blei utestengde frå NKP som «titoistar». Det er framleis strid blant historikarane om i kor stor grad dette oppgjeret bygde på reelle politiske motsetningar eller om det mest var tale om personlege motsetningar. Furubotn var utan tvil ein stri personlegdom. Det kan likevel vere grunn til å tru at nettopp denne striheita gjorde at leiinga i Moskva meinte dei ikkje kunne lite på at Furubotn heldt seg til den «rette» linja i denne tida med sterk konflikt med ein annan stridbar kommunistisk motstandsmann, Josip Tito. Blant tilhengarane av Furubotn var det mange unge motstandsfolk som hadde komme til NKP frå Arbeidarpartiet eller AUF under krigen, og dette bidrog også truleg til ein otte blant førkrigskommunistane i partiet med omsyn til lojaliteten til «furubotnikane».
Ei rekkje av desse ekskluderte «furubotnikane» spelte viktige roller i norsk politikk sidan. Det gjeld mellom andre faglege tillitsvalde som Ragnar Kalheim og Roald Halvorsen, som var aktive i motstanden mot norsk EF(EU)-medlemskap i 1960-åra og 1970-åra, og var sentrale i danninga av Sosialistisk Valforbund i 1973, som blei til Sosialistisk Venstreparti i 1975.
Furubotn sjølv spelte derimot ikkje noka betydeleg politisk rolle etter 1950.
Mirchel
Mirchel er ein kommune i Bern-Mittelland i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 669 meter over havet.
Han ligg i øvre Kiesental (Kiesendalen) og omfattar landsbyen Mirchel, grenda Gmeis og spreidde gardar.
McCaslin Nunatak
McCaslin Nunatak er ein isolert nunatak 5 nautiske mil (9 km) sør for vestenden av Bender Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-63. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter James C. McCaslin, eit medlem av U.S. Army Aviation Unit som hjelpte til med kartlegginga til USGS av området i 1962-63.
Solvind
Solvinden er straumen av partiklar som sola heile tida sender ut, eit tynt plasma med supersonisk fart som fyller det interplanetare rommet. Partiklane er hovudsakleg elektron og proton, men det er også kjernar av helium og andre tyngre ion. Plasmastraumen fører òg med seg eit magnetisk felt frå sola, det interplanetare magnetfeltet. Solvinden skapar eit dynamisk samband mellom sola og planetane og han har ein sterk innverknad på tilhøva i magnetosfæren og atmosfæren til planetane.
Solvinden varierer i styrke, men er sterkast når solflekkene er mange og store.
Omicron Islands
Omicron øyar er ei gruppe småøyar og skjer som ligg like søraust for Omega Island i Melchior Islands i Antarktiske Arkipel. Namnet er henta frå det greske alfabetet og vart først nytta på argentinske kart frå 1946.
Christian Michelsen
Christian Michelsen, fullt namn Peter Christian Hersleb Kjerschow Michelsen var ein norsk politikar i Høgre, Venstre, Samlingspartiet og Frisindede Venstre, statsminister frå 11. mars 1905 til 28. oktober 1907 og skipsreiar.
I to periodar, fyrst for Høgre, seinare for Venstre, var Michelsen borgarmeister i Bergen, før han gjekk inn i rikspolitikken.
Michelsen er særleg kjend for rolla han spela før og under unionsoppløysinga i 1905.
Bakgrunn og familie
Michelsen var son av børskommissær og stortingsmann Jacob Andreas Michelsen og Caroline Sophie Erastine Kjerschow og var ein del av ein syskjenflokk på fem. Etter examen artium i 1875 flytta han til Kristiania og starta på jusstudiet. Han tok juridisk embetseksamen i 1879. Han etablerte eiga praksis i Bergen, men hadde som mål å bli politikar og økonomisk uavhengig. Michelsen stifta rederiet Chr. Michelsen & Co i 1882, året etter at han gifta seg med Johanne Benedicte Wallendahl (1861–1910).
Relativitetsteorien
Relativitetsteorien eller berre relativitet refererer til to teoriar innan fysikk som vart sett fram av Albert Einstein. Dei to teoriane heiter den spesielle og den generelle relativitetsteorien.
Oddbjørn By
Oddbjørn Vegard By er ein norsk «minnesutøvar» og forfattar. By kan memorera ein kortstokk på 43 sekundar, han har delteke i internasjonale meisterskap innan greina og er Grand Master of Memory. 14. februar 2006 sette han verdsrekord i memorering av flest siffer på eit minutt. Han memorerte denne talrekka på 72 siffer og gjenkalte alt korrekt: 5081437342314775418552782999511263151696136284098040986216227157825491052. Resultatet var fire siffer betre enn den gamle rekorden til doktor Gunther Karsten.
Relativitetsteorien
Uttrykket «relativitetsteorien» vart skapt av Max Planck i 1908 for å framheve korleis spesiell relativitet (og seinare generell relativitet) nyttar relativitetsprinsippet.
Oddbjørn By
Oddbjørn By har spelt volleyball og sandvolleyball for Førde volleyballklubb og BSI, og la opp etter 9. plass i NM 2012. Han har også spelt bordhockey, med 20. plass i NM 2006 som beste resultat.
Relativitetsteorien
Den spesielle relativitetsteorien
Den spesielle relativitetsteorien er ein teori som omhandlar strukturen av romtid. Han vart introdusert av Albert Einstein i 1905 i artikkelen «Zur Elektrodynamik bewegter Körper» i Annalen der Physik. Den spesielle relativitetsteorien er basert på to postulat som er motseiande i klassisk mekanikk:
Christian Michelsen
Politikk
7. juni 1905 vart unionen med Sverige oppløyst i ei undersetning (bisetning). Stortinget vedtok samrøystes at regjeringa fekk mynde til "at udøve den kongen tillagte myndighed i overensstemmelse med Norges riges grundlov og gjældende love - med de ændringer som nødvendiggjøres derved, at foreningen med Sverige under én konge er opløst som føge af, at kongen har ophørt at fungere som norsk konge".
Kaique Vergilio da Silva
Kaique Vergilio da Silva er ein brasiliansk fotballspelar.
Christian Michelsen
Politikk
Kong Oscar II hadde nekta å godkjenna konsulatlova som Stortinget hadde vedteke. Regjeringa søkte då om å gå av. Kongen nekta å godtaka søknaden av di det «er mig nu klart at nogen anden regjering ikke kan dannes». Michelsen meisla ut ei dristig løysing på unionsproblemet. Unionen måtte oppløysast, med ei formell grunngjeving.
Kaique Vergilio da Silva
Han spela for klubben Thespakusatsu Gunma.
Relativitetsteorien
Den spesielle relativitetsteorien
Resultatet av teorien har mange overraskande konsekvensar. Nokre av desse er:
Ryosuke Hisadomi
Ryosuke Hisadomi er ein japansk fotballspelar.
Relativitetsteorien
Den spesielle relativitetsteorien
Eit definerande trekk ved den spesielle relativitetsteorien er byte av gallileisk transformasjon i klassisk mekanikk til Lorentztransformasjon.
Christian Michelsen
Dekorasjonar
Den 25. november 1905 vart Michelsen utnemnd til storkrossen av St. Olavs Orden og var frå same dato kanslar for dei kongelege norske riddarordener. Då hadde han stige i gradene frå ridder av 1. klasse (1896) over kommandør av 2. klasse (1898) til kommandør av 1. klasse frå 21. januar 1905. Michelsen var òg innehavar av medaljen for borgardåd i gull, 7. juni-medaljen og Kroningsmedaljen 1906.
Ryosuke Hisadomi
Han spela for klubbane Thespakusatsu Gunma og Fujieda MYFC.
Relativitetsteorien
Den generelle relativitetsteorien
Den generelle relativitetsteorien er ein teori om gravitasjon utvikla av Einstein i åra 1907–1915. Utviklinga av teorien byrja med ekvivalensprinsippet som seier at akselerert rørsle og det å vere i ro i eit tyngdefelt (til dømes om ein står i ro på jordoverflata) er fysisk identisk. Resultatet av dette er at fritt fall er ei tregleiksrørsle: Med andre ord er ein lekam i fritt fall fallande fordi det er slik lekamar flyttar seg når det ikkje er krefter som verkar på dei, i staden for at det kjem av tyngdekraft som i klassisk mekanikk. Dette stemmer ikkje i det heile i forhold til klassisk mekanikk og den spesielle relativitetsteorien, fordi i desse teoriane kan ikkje lekamar i tregleiksrørsle akselerere i forhold til kvarandre, medan lekamar i fritt fall gjer. For å løyse dette problemet føreslo Einstein først at romtida var krum. I 1915 kom han med Einstein sine feltlikningar som gjev krumminga til romtida i forhold til masse, energi og momentum.
Christian Michelsen
Dekorasjonar
Han fekk òg ei rad utanlandske dekorasjonar. Han bar storkors av Dannebrogordenen, av Æreslegionen og av Den røde ørnordenen (Prøyssen), var innehavar av 2. klasse av Sankta Annas orden (Russland), kommandør av 1. klasse av Nordstjerneordenen, og var innehavar av Den hellige skatts orden (Japan) og Den dobbelte drageorden (Kina).
Anna
I Bergen vart det i 1938 reist ei 20 meter høg statue av Michelsen. Gustav Vigeland utforma statua. Statua står ved Festplassen. Festplassen er mellom anna sentrum for 17. mai feiringa i Bergen.
Relativitetsteorien
Den generelle relativitetsteorien
Nokre konsekvensar av den generelle relativitetsteorien er:
Teknisk sett er den generelle relativitetsteorien ein metrisk gravitasjonsteori der Einstein sine feltlikningar ligg til grunn. Løysinga på feltlikningane er metriske tensorar som definerer topologien til romtida og korleis lekamar flyttar seg i tregleikssystem.
Bøfjorden sjøbruksmuseum
Bøfjorden sjøbruksmuseum er eit bygdemuseum i Bøfjorden i Surnadal kommune. Sidan starten i 1995 har det hatt sommar-opne søndagar frå juni til september kvart år.
Fabrikk
Ein fabrikk (av latin fabrica, 'verkstad') er eit industrianlegg der ein produserer varer, halvfabrikat eller foredler råstoff til ei anna råvare. Ein typisk fabrikk er ein eller fleire store bygg som inneheld maskineri, råstoff og ferdige produkt. Her finn ein arbeidarar eller oppsynsfolk for maskinar som jobbar etter samlebandsmetoden eller ein annan form for masseproduksjon.
Bøfjorden sjøbruksmuseum
Aktivitetar
Ved sida av utstillingar og foto frå skipsbygging, skipsfart, fiske og annan lokal kultur kan museet by på kaffi, småsal og - kvar gong - eit Dagens Tema (kåseri, demonstrasjon, framføring) med utgangspunkt i lokal kultur og historie.
Melchior Islands
Melchior Islands er ei gruppe mange låge, isdekte øyar som ligg midt i Dallmann Bay i Antarktiske Arkipel. Ho vart først oppdaga og namngjevne av ein tysk ekspedisjon under Eduard Dallmann, 1873-74. Ho vart observert på ny og grovt kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, 1903-05. Charcot namngav det han trudde var den store austlege øya i gruppa Île Melchior etter viseadmiral Jules Melchior i Den franske marinen, men seinare landmålingar synte at Charcot si Île Melchior var to øyar, no kalla Eta Island og Omega Island. Namnet Melchior Islands har sidan vorte nytta for heile øygruppa med Eta Island og Omega Island som den austlegaste delen, medan Sigma Islands markerer nordgrensa til øyane. gruppa vart grovt kartlagd i 1927 av Discovery Investigations på RRS «Discovery», og kartlagd på ny av argentinske ekspedisjonar i 1942 og 1943, og igjen i 1948.
Kjelder
''
Bøfjorden sjøbruksmuseum
Aktivitetar
Oppslutninga har vakse med åra, og i 2007 var gjennomsnittsbesøket på 76 personar - svært bra i ei bygd med 300 innbyggjarar. Museet har vorte samlingsstad om søndagane - for bygdafolk og for tilreisande frå heile Nordmøre.
Drift
Bøfjorden Historielag eig og driv museet. Alt skjer på dungnadsbasis utan fast offentleg tilskot. Ein er difor avhengig av inntekter frå kaffi- og småsal og ei årleg utlodding. Inngang er gratis.
Fabrikk
Ordsoge
«Fabrikasjon» viser til det å fabrikkera eller laga noko ved ein fabrikk. «Fabrikant» kan visa til nokon som fabrikkerer, eller ein fabrikkeigar.
Desember
Desember er den tolvte og siste månaden i den julianske og gregorianske kalenderen. Namnet kjem frå latin decem, ‘ti’, ettersom han opphavleg var den tiande månaden i det romerske året.
På den nordlege halvkula fell vintersolkverv, den mørkaste dagen i året, i desember. Det finst ei rekkje ulike lys- og festtradisjonar som motvekt til vintermørket. Desse er ofte knytt til ulike juletradisjonar. Desemberdagane før jul vert kalla advent innan kristendommen, og vert markerte på ulike måtar.
Isme
Ein isme er oftast ein ideologi/eit tankesett eller eit grunnleggjande manifest som gjer uttrykk for ei ynskt samfunnsutvikling og eit meir eller mindre klårt mål med denne utviklinga.
Innan politikken kan ein nytte ismane til å gje eit grunnleggande inntrykk for kvar ein står i den politiske landskapen. Til dømes stør SV seg på sosialismen, DLF på liberalismen og Høgre på konservativismen.
Årsaka til at ein kallar det ismar er at mange ideologiar og system har endinga -isme. (T.d. kommunisme, kapitalisme eller til og med radikalisme, som ikkje ein gong er eit manifest eller ein ideologi, men skildrar korleis ein ønskjer å gjennomføre noko...)
Bergensk
Talemålet i Bergen (ofte kalla Bergens bymål) høyrer til dei sørvestlandske målføra. Målføret i Bergen er ulikt det i områda rundt av historiske grunnar.
På 1500-talet vart målføret i Bergen endra i samband med den tyske hanseat-handelen. Hanseatane snakka nedertysk, men bergensarane lærte seg ikkje tysk. Ein kommuniserte ved å lære å forstå kvarandre, og i denne prosessen skjedde ei forenkling. Det er sannsynleg at dette er opphavet til det bergenske sermerket med berre to genus: samkjønn (felleskjønn) og inkjekjønn.
Eit anna kjent trekk ved bergensk er bruken av skarre-r. Opphavleg vart det nytta rulle-r både i byen og i omlandet, men det er uvisst om skiftet frå rulle-r til skarre-r i Bergen skjedde før eller etter hansatida. I nyare tid har skarre-r-en spreidd seg frå byen til fleire og fleire av kommunane rundt, der det no er vanleg at unge folk skarrar medan eldre folk rullar.
Formlære
(Denne delen skildrar det systemet som er vanlegast hjå bergensarar, altså såkalla gatebergensk (vulgærspråk, vulgærmål o.l..) Det er vanleg å sjå på penbergensk som ein variant av dette systemet. For ei skildring av dette, sjå under.)
Svake verb
Her opererer ein med fem grupper:
Substantiv
Eit særtrekk med bergensk er mangelen på hokjønn. Alle substantiv som reknast som hokjønn vert erstatta av hankjønnsord. Døme:
Ulike målføre
Det er vanleg å dele dei bergenske målføra inn i fire undergrupper:
Strandvik
Strandvik er ei bygd i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke, og ein tidlegare sjølvstendig kommune.
Bergensk
Ulike målføre
Grensene mellom desse er noko uklåre. Hovudtrekka som alle undergruppene har felles, er:
Strandvik
I Strandvik ligg ei kyrkje og ein barneskule.
Bergensk
Ulike målføre
I bergensk kan ein finne mange døme på at dialekten opphavleg likna meir på det ein finn elles på Vestlandet. Medan eigedomspronomen i normert bokmål har same forma av 2. og 3. person fleirtal (deres), skil bergensk, til liks med normert nynorsk, mellom 2. person fleirtal (dokkas, nynorsk: dykkar) og 3. person fleirtal (dies, nynorsk: deira).
Strandvik
Strandvik kommune 1903-1964
Strandvik blei skild ut som eigen kommune frå Fusa 1. januar 1903 samtidig med Hålandsdal. Strandvik hadde ved opprettinga 1 876 innbyggjarar. Fusa kommune var i 1856 skild ut frå Os. 1. januar 1964 blei Strandvik, Hålandsdal og det meste av Fusa slått saman til den nye Fusa kommune. Strandvik hadde ved samanslåinga 2 053 innbyggjarar.
Bergensk
Ulike målføre
Sjølv om bergensk talemål til dels er likare nynorsk enn bokmål, har bergensk – både den «penbergenske» varianten og «gatebergensk» – store innslag av lågtyske forstavingar, endingar og lånord, som til dømes an-, be-, ge-, -het og -else, og ord som bedotten og gehalt.
Penbergensk
Det som karakteriserer denne undergruppa er hovudsakleg dei bokmålsnære substantiv- og verbbøyingane, samt pronomen og adverb:
Døme på penbergensk uttale: Jei vet ikke når hun kommer.
Gatebergensk
Substantiv- og verbbøyingar, pronomen og adverb ligg nærare nynorsk, men har visse særegne bergenske trekk som vist nedanfor. Det kan òg vera tendens til å «sluke» konsonantar både inni og på slutten av ord, særleg -r i notid av verb og i fleirtal av substantiv.
Døme på gatebergensk uttale: «E' vet'sje ko'ti' hon komma'.», evt. «Eg vet ikkje korti' hon kommar.».
Moosseedorf
Moosseedorf er ein kommune i Bern-Mittelland i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 532 meter over havet. Landsbyen ligg sør for Moossee, innsjøen han er kalla opp etter.
Moosseedorf ligg i Moosseedalen sør for innsjøen. Kommunen består av landsbyen Moosseedorf og grendene Sand, Tannacker og Anteil am See.
Vikebygd
Vikebygd er eit sokn med 561 innbyggjarar i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det var tidlegare òg ein kommune. Vikebygd høyrde før 2002 til Hordaland fylke.
Vikebygd sokn
Vikebygd sokn var før i tida nesten dobbelt så stor som no. Det omfatta bygdene på kvar si side av Ålfjorden, med Vikebygd kyrkje på austsida av fjorden. Då den fjerde kyrkja på staden brann ned i 1930, berre fire år etter at den førre hadde brunne, kravde folket på vestsida av fjorden å få si eiga kyrkje. Dette vart verkeleggjort: I 1935 vart soknet delt langs med fjorden i Austre Vikebygd sokn og Vestre Vikebygd sokn. Den nye kyrkja på den gamle kyrkjestaden, Austre Vikebygd kyrkje, stod ferdig i 1937, mens Vestre Vikebygd kyrkje i Førde på vestsida vart vigsla i 1938.
Vestre Vikebygd fekk i 1981 namnet endra til Førde sokn, og Austre Vikebygd fekk namnet avkorta til det gamle Vikebygd sokn. I samband med endring i kommuninndelinga i 2002 (sjå nedanfor) vart Vikebygd overflytta frå Sunnhordland prosti i Bjørgvin bispedømme til Nordre Ryfylke (frå 2013 Haugaland) prosti i Stavanger bispedømme.
Vikebygd kommune
Då dei norske kommunane vart oppretta ved formannskapslovene i 1837 var Vikebygd ein del av Fjelberg kommune. I 1865 vart så Sveio kommune oppretta ved frådeling av Sveio sokn i Finnås kommune og Vikebygd sokn (1 062 innbyggjarar) i Fjelberg kommune. I 1902 vart endeleg Vikebygd utskild som eigen kommune, då med 1 092 innbyggjarar.
Ved kommunesamanslåinga i 1964 vart Vikebygd kommune oppløyst. Vestre Vikebygd sokn med 471 innbyggjarar vart på ny ein del av Sveio kommune, mens Austre Vikebygd med 578 innbyggjarar vart innlemma i Ølen kommune. Ølen vart så i 2002 overflytta til Rogaland fylke og i 2006 lagd til Vindafjord kommune.
Skarfjellet i Sunndal
Skarfjellet er eit fjell i Sunndal kommune i Møre og Romsdal. Det ligg like oppfor Innerdalen og er den nordlegaste toppen på Trolla, der Store Trolla (1850 moh) er det høgaste fjellet. Fjellet er eit populært klatrefjell.
Omega Island
Omega Island er ei øy like sør for Eta Island i Melchior Islands i Antarktiske Arkipel. Denne øya er den største søraust i Melchior Islands og er ein del av det som vart kalla Île Melchior av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, 1903–05, men namnet Melchior vert no nytta om heile øygruppa. Omega Island vart grovt kartlagd av Discovery Investigations i 1927. Namnet er henta frå det greske alfabetet, og dukka først opp på argentinske kart i 1946.