cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birger Berthils
Birger Berthils var ein norsk kunstmålar, født på eit småbruk i grenda Trælnes i Brønnøy med foreldra Emilie og Markus Bertelsen. Attåt småbruket arbeidde faren som snikkar og treskjerar.
Birger Bertelsen gjekk til sjøs som 18-åring, eit arbeidd han hadde til utpå 1920-talet, avbrote av periodevis arbeid som målar på eit skipsverft i Grenlandsområdet. Sidan fekk han arbeid som bilethoggar for restaureringsarbeidet med Nidarosdomen. Fem år på rad fekk han skulpturar med på Haustutstillinga i Oslo. Då han i 1925 var kommen heim til Trælnes, hadde han skapt seg eit namn innan kunsten. Mest kjend vart han som kunstmålar, med vekt på landskapsmåling, spesielt kystmotiv. Han er rekna som ein meister i å fange det det særeigne nattlyset frå Helgelandssommaren, slik naturen får farge ved jonsoktider like sør for området med midnattssol.
Mirek Topolánek
Mirek Topolánek er ein tsjekkisk politikar og var statsminister i Tsjekkia frå 16. august 2006 til 8. mai 2009. Han er leiar for det konservative partiet Občanská demokratická strana (Det borgardemokratiske partiet), og leia ein sentrum-høgre koalisjon.
Bobolink
Bobolink (Dolichonyx oryzivorus) er ein fugl i trupialfamilien.
Arten har hekkeområde i Nord-Amerika, er trekkfugl og overvintrar i Argentina, Bolivia og Paraguay. Han er observert i Noreg etter 1. januar 1950, men er ikkje hekkefugl i landet.
Praktfregattfugl
Praktfregattfugl (Fregata magnificens) er ein fugl i fregattfuglfamilien. Han er den største av fregattfuglane.
Utbreiing
Praktfregattfugl hekker for det meste langs nord- og austkysten av Sør-Amerika, vestkysten av Mellom-Amerika og i Karibia og elles langs Mexicogolfen. Han finst også på øyer som Galapagosøyene og Kapp Verde.
People for the Ethical Treatment of Animals
People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) er ein internasjonal dyrevernsorganisasjon. Han blei grunnlagd i 1980 i Norfolk i den amerikanske delstaten Virginia av Ingrid Newkirk, som framleis er leiar, og Alex Pacheco.
Laget arbeider etter slagordet «dyra er ikkje til for at me skal å eta, ha dei på oss, eller bruka dei til underhaldning». Dei kjemper mot fire hovudsaker: Industrilandbruk, pelsoppdrett, dyreforsøk og dyr som underhaldning. Dei engasjerer seg og mot mishandling av kjæledyr, hjelp for lausdyr og drap av det som blir rekna som skadedyr. PETA driv kennelar for herrelause husdyr og føretek undersøkingar rundt behandling av dyr som dei så gjev ut, gjerne som reklame, oppfordrer til veganisme og utfører demonstrasjonar og markeringar. Nokre handlingar frå PETA-medlemmer har vore svært ekstreme, som trakassering av folk dei meiner står bak dyreplageri.
Kognitive vitskapar
Kognitive vitskapar er eit vidt felt av vitskapar som handlar om korleis kognitive prosessar skjer i hjernen. Feltet inkluderer nevrolingvistikk, kognitiv psykologi, logikk, filosofi (t.d. sinnsfilosofi), nevrologi og informatikk (spesielt kunstig intelligens).
Historie
Dei kognitive vitskapane blei først samla til eit (relativt) einskapleg felt etter midten av 1900-talet, med opprettinga av hjerneforskingsstudiar ved Harvard og Noam Chomsky si refutering av behaviorismen på 1950-talet, som opna for nye retningar innanfor lingvistikk og filosofi, t.d. funksjonalismen. Men dei enkelte felta har kvar sine eigne lange historier.
I 1970-åra fekk hjerneforskarane brått mykje betre tilhøve for å studere hjernefunksjonane på levande, vakne menneske. Magnetresonanstomografi, CT-skan og andre metodar som tok i bruk ny teknologi gav ein stor auke i både tids- og bileteoppløysing, noko som gav ei rekkje nye moglegheitar for meir eller mindre gode forskningseksperiment.
1990-åra er blitt kalla "Hjernen sitt tiår" med bakgrunn i all den nye kunnskapen som kom frå dei forskjellige kognitive vitskapane i dei åra. Det var særleg vidareutviklinga av biletteknikkane som førte til utvikling. Ved nyvinningar som PET, fMRI og MEG fekk ein no direkte vindauge inn til hjerneaktivitetane.
Helicobacter pylori
Helicobacter pylori, tidlegare kalla Campylobacter pylori, er ein gram-negativ, mikroaerofil bakterie som infiserer slimhinna i magesekken hos menneske. Infeksjonen kan føra til mange former for peptiske magesår og nokre former for gastritt, sjølv om dei fleste som blir infisert aldri får symptom på nokon av desse.
Bakterien held berre til i menneskemagar, og er ein av få kjende organismar som kan overleva i eit så surt miljø. Han er forma som ein heliks, derav namnet Helicobacter («spiralbakterie»), og kan bokstaveleg talt skru seg inn i slimlaget for å danna koloniar.
Det var i 1982 at dei australske legane Robin Warren og Barry Marshall oppdaga bakterien og samanhengen hans med sjukdom. Den gong trudde ein ikkje at bakteriar tolte å leve i det syrlege miljøet i magesekken. Warren og Marshal mottok i 2005 nobelprisen i medisin for oppdaginga.
Punktskrift
Punktskrift (fullskrift og enkel kortskrift: ⠏⠥⠝⠅⠞⠎⠅⠗⠊⠋⠞; normal el. utvida kortskrift: ⠏⠅⠞⠎⠅⠗⠊⠋⠞), eller braille, tidlegare kalla blindeskrift, er eit skriftsystem som blir brukt av synsskadde eller blinde personar i store delar av verda. Systemet byggjer på eit rektangel som består av seks punkt, i to loddrette kolonnar med tre punkt i kvar kolonne. Rektanglet er ikkje større enn at det kan bli dekt av fingertuppen. I ei punktskriftsbok les vi punktskrifta frå venstre til høgre med fingertuppen.
Dei ti første teikna står både for tal og bokstav, slik at symbolet for C og for talet 3 t.d. er det same. I tillegg er det metasymbol: neste symbol er ein bokstav, neste symbol er eit tal, punktum, komma, osb.
Med overgangen til digital lagring av tekst har punktskriftsystemet fått eit omsving. Punktskrifta har ein eigen representasjon i Unicode, og tekst kan automatisk bli konvertert til punktskrift. Kombinert med ein tekst-basert nettlesar som lynx kan dermed blinde ha same tilgang til t.d. internett som det alle andre har.
Skriftsystemet vart laga i 1821 av Louis Braille.
Fullskrift og kortskrift
Ein kan velje å gi att visuell skrift temmeleg direkte i punktskrift, noko som kallast fullskrift, men ein kan òg bruke stenografi-liknande system som kallast kortskrift. Nokre språk har ikkje noko kortskriftsystem, medan engelsk på si side nesten berre bruker kortskrift. I tysk bruker ein begge delar, men mest kortskrift.
I norsk punktskrift bruker ein både fullskrift og tre forskjellige nivå av kortskrift: nivå 1 enkel kortskrift, nivå 2 normal kortskrift og nivå 3 utvida kortskrift. I tillegg kjem norsk punktskrift-stenografi som eit fjerde nivå.
Dei fleste norske punktskriftblad bruker fullskrift, men Verden og Vi bruker nivå 2-kortskrift, og Krimpunkt bruker dels fullskrift, dels nivå 1-kortskrift. Norsk lyd- og blindeskriftbibliotek har først og fremst bøker i fullskrift, men produserer etter ønske bøker i både fullskrift og alle tre nivå av kortskrift.
Lumske likskapar mellom norsk og engelsk punktskrift
Her følgjer ei ikkje uttømmande liste over falske venner mellom norsk punktskrift og det engelskspråklege punktskriftsystemet Unified English Braille (UEB). For norsk er berre oppgitt tydingar frå fullskrift.
⠜  m.a. æ, ä og } (mengdeparentes) – UEB bokstavfølgja ar
⠪  ø eller ö – UEB bokstavfølgja ow
⠡  å – UEB bokstavfølgja ch eller ordet child
⠄  punktum eller gongeteikn – UEB apostrof
⠲  m.a. hermeteikn – UEB m.a. punktum
⠢  ? eller € – UEB bokstavfølgja en eller ordet enough
⠿  é – UEB bokstavfølgja for
⠣  m.a. ê og { (mengdeparentes) – UEB bokstavfølgja gh
⠮  è – UEB bokstavfølgja the
⠬  ò eller & eller § – UEB bokstavfølgja ing (ikkje først i ord)
⠷  à eller [ – UEB bokstavfølgja of
⠾  ] – UEB bokstavfølgja with
⠳  ü – UEB bokstavfølgja ou eller ordet out
⠦  ( – UEB ? eller innleiande dobbelt hermeteikn eller ordet his
⠴  ) – UEB avsluttande dobbelt hermeteikn eller ordet was
⠌  m.a. skråstrek og brøkstrek – UEB bokstavfølgja st eller ordet still eller brøkstrek i brøk med berre siffer
⠶  = – UEB m.a. bokstavfølgja gg (ikkje sist i ord) og ordet were
Lastovo
Lastovo (italiensk Lagosta, tysk Augusta, latin Augusta Insula, gresk: Ladestanos, illyrisk: Ladest) er ei øy og kommune i Dubrovnik-Neretva fylke i Kroatia. Kommunen består av 46 øyar i Adriahavet med eit totalt folketal på 835, der 93 % er etniske kroatar. Landarealet er om lag 56 km². Den største øya i kommunen heiter òg Lastovo, og det same gjer den største landsbyen på øya. Dei fleste innbyggjarane i kommunen bur på denne øya.
Victoria and Albert Museum
Victoria and Albert Museum (V&A) er eit museum i Kensington vest i London. Det blei skipa i 1852 som The Museum of Manufactures, og i 1854 omdøypt til South Kensington Museum. I 1899 fekk det sitt noverande namn, til ære for dronning Victoria av Storbritannia og gemalen hennar, prins Albert av Sachsen-Coburg-Gotha.
Lastovo
Øya er kjend for arkitekturen frå 1400- og 1500-talet. Det finst fleire relativt små kyrkjer her, som viser den lange romersk-katolske tradisjonen. Av store kulturelle hendingar har ein Lastovo Poklad, eller karneval. Dei naturskjønne omgivnadane trekker til seg mange turistar kvar sommar. For tida held den kroatiske regjeringa på med eit lovforslag som vil gjere øya og øygruppa til ein naturpark.
Victoria and Albert Museum
Museet blei stifta for å fremja god formgjeving eller design i framstillinga av ulike gjenstander til bruk særleg i heimar. Ein kan rekna det som det første kunstindustrimuseumet, og dei norske kunstindustrimusea i Oslo, Bergen og Trondheim blei oppretta etter mønster av Victoria and Albert Museum.
Lastovo
Geografi
Øya Lastovo høyrer til dei sentrale dalmatiske øyane. Ho ligg 13 km sør for Korčula. Andre øyar i denne gruppa er mellom anna Vis, Brač, Hvar, Korčula og Mljet. Øya er om lag 9,8 km lang og opp til 5,8 km brei.
Victoria and Albert Museum
Museet blei oppretta ved hjelp av middel frå Verdsutstillinga i London i 1851. Den første direktøren for museet var Henry Cole. I dei første åra la ein stor vekt på at dette museet skulle vera noko anna enn eit kunstmuseum som National Gallery, og det skulle heller ikkje først og fremst vera ein akademisk institusjon slik som British Museum. I 1858 byrja museet å vera kveldsope visse dagar, slik at folk frå arbeidarklassen skulle kunna sjå utstillingane etter at arbeidsdagen var over, og studera gjenstandane i samlingane for å læra seg prinsippa for god formgjeving.
Lastovo
Geografi
Øygruppa Lastovo består av 46 øyar, inkludert dei større øyane Sušac, Prežba og Mrčara. Prežba er forbunde med fastlandet via ei bru ved landsbyen Pasadur. Det går dagleg hydrofoilar og ferjer frå øya til fastlandet ved Split, som og stoppar ved Korčula og Hvar langs ruta.
Victoria and Albert Museum
I dag omfattar Victoria and Albert Museum gjenstandar frå Amerika, Nord-Afrika, Asia og Europa. Samlingane omfattar mellom mykje anna husgeråd og heile interiør, smykke og klede, skulpturar og teikningar, trykk og fotografi.
Lastovo
Geografi
Landsbyen Lastovo ligg i dei bratte skrentane ovanfor sjøen, som er uvanleg samanlikna med dei andre adriatiske øyane, der landsbyane ofte ligg på hamnesida. Andre landsbyar på øya er mellom anna Ubli (òg kalla Sveti Petar), Lučica, Zaklopatica, Skrivena Luka og Pasadur.
Trass i store brannar i 1971 og 1998 er om lag 70 % av Lastovo dekt av skog, stort sett steineik, aleppofuru og middelhavskratt. Både falk og hauk hekkar her. Falkane vart ofte fanga i mellomalderen og sende til forskjellige stader i Europa, særleg til Napoli. Sjølivet er noko av det rikaste i heile Adriahavet, og her finst hummar, langunster, blekksprut og mange ekslusive fiskeartar som sanktpeterfisk og havabbor.
Økonomi
Som på andre middelhavsøyar baserer hovudnæringane på Lastovo seg på jordbruk og turisme. Det vert dyrka vindruer og oliven.
Korfball
Korfball (nederlandsk Korfbal, norsk 'korgball') er ein ballsport for to lag. Han blir mest spela i Nederland og Belgia. Korfball skil seg frå andre lagidrettar ved at han er ein blanda-sport: eit lag har fire kvinner og fire menn.
Bakgrunnsstoff
International Korfball Federation (IKF) med regler, nasjonale forbund og resultater
Andfjorden
Andfjorden er ein fjord langs fylkesgrensa mellom Nordland og Troms og Finnmark og mellom øyane Andøy i vest og Senja i aust. Fjorden strekkjer seg 46 km sørover, der han går over i andre fjordar, men til botn av Gullesfjorden er fjordsystemet 98 km langt. Av kommunar langs fjorden finn ein Andøy og Sortland i Nordland og Harstad og Senja i Troms og Finnmark.
Fjorden startar i nord mellom Andenes i vest og Måneset i aust. Dei ytre delane av fjorden er vid, om lag 30 km. Torskefjorden med Gryllefjorden er ein fjordarm på austsida, like sør for Måneset og frå tettstaden Gryllefjord går det ferje over fjorden til Andenes. Av busetnader ved fjorden på Andøy finn ein bygdene Skardstein og Myre i tillegg til fleire grender, som Å.
På Senja ligg bygda Grunnfarnes sør for Torskefjorden, og sør for denne igjen ligg Veidmannsfjorden og bygda Medby. Vedmannsfjorden er igjen ein fjordarm av Sifjorden. Lenger sør ligg fjordarmen Selfjorden med tre eigne fjordarmar. I dette fjordsystemet finn ein bygdene Flakkstadvågen og Rødsand. Sørvest for Selfjorden ligg Bjarkøya og Meløyvær. Søraust for Bjarkøy ligg Vågsfjorden. Grytøya ligg sør for Bjarkøya igjen og Grøtavær på Grytøya og Kinneset på nordenden av Hinnøya lenger vest markerer den sørlege grensa for Andfjorden. Sørover frå her går Toppsundet mellom Grytøya og Hinnøya til Vågsfjorden, Kasfjorden går inn til Kasfjord og lenger sør går Kvæfjorden, Gullesfjorden og Godfjorden sørover.
Lars Hansen
Lars Georg Hansen  var ein norsk forfattar frå Tromsø. Han gav ut ei rekkje romanar på 1920- og 30-talet. Bøkene hans har to ulike temaområde: Ishavsfangsten som vart drive med utgangspunkt i Tromsø, og kystfiskarane sitt liv, lagt til fiktive fiskever på kyststrekninga mellom Senja og Skjervøy. Handlinga i bøkene er lagt til dei siste tiåra før hundreårsskiftet, til tida før motorbåtane gjorde sitt inntog i fisket.
Romanane fell innanfor heimstaddiktingsjangeren, dei har innverknad frå naturalistisk dikting, men forfattaren vik likevel av frå eit naturalistisk program.
Kystfiskarromanane inneheld mange gode skildringar av kystfiskarane sitt liv og livsvilkår, men dei er for prega av nasjonalromantiske førestillingar til å vere realistiske. Viktig for Hansen er sambandet attende til vikingtida, væreigaren i Kongen på Råsa ættar t.d. direkte attende til ein væreigar på 1300-talet som heitte «Okse», og han har sjølv same namn. Som mottrekk mot eit konkurrerande fiskemottak vil væreigaren ta opp att pelshandelen, og sende bod på «Lomm Kvite», som er jeger på innlandet. Men på slutten av 1800-talet finst det ingen «Lomm Kvite» i Indre Troms, dette er rein sagapastisj, i feil hundreår. Hansens ideal er sjølvbergingssamfunnet, der menneska går attende til naturen og lever av den. I andre kystfiskarromanar er det meir realistiske skildringar, vi får prisane på båt, not og fangst, og vi får vite kva vilkår folka lever under. Men samfunnet desse skildringane er frå er altså ei tapt tid, frå over ein generasjon attende.
Utsja
Utsja (russisk Уча́) er ei elv i Moskva oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre. Elva er 42 km lang og har eit nedslagsfelt på.
596 Scheila
596 Scheila er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. februar 1906 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Utsja
Utsja renn gjennom byane Pusjkino og Ivantejevka, og munnar ut i Kljazma ved byen Sjtsjolkovo.
Lars Hansen
Ishavsromanane skil seg frå kystfiskarromanane ved at dei på ein meir realistisk måte skildrar livet i Ishavet, det Tromsø som selfangarane legg ut frå, og livet til dei som sitt att i Tromsø og ventar mennene sine heim før vinteren kjem.
Tematisk har Hansen mykje til felles med Knut Hamsun, dei kan begge stå som representantar for det reaksjonære opprør, ein antikapitalistisk, attoverskodande trong til å kome attende til ei tid før pengesamfunn og kapitalisme. Sentralt i denne utopien er den gode væreigaren (eller, for ishavsromanane: den gode reiaren), han som er patriarken, men ikkje misbruker makta si, og vil folka sine vel.
På same måten som Hamsun stødde også Hansen opp om Nasjonal Samling under krigen.
Han var medlem av Den Europeisk Forfatterforening (stifta i Weimar 1942).
Weimarrepublikken
Weimarrepublikken (tysk Weimarer Republik) er eit namn som ofte vert nytta om Tyskland i perioden 1919 til 1933. Omgrepet kjem av at den tyske Riksdagen møttest i Weimar for å vedta ei ny grunnlov i 1919. Weimargrunnlova vart vedteken den 11. august. Samlinga fann stad i Weimar på grunn av uro i Berlin. Kommunistar prøvde å ta makta og kjempa mot konservative frikorps, sosialdemokratar og restane av hæren.
Weimarrepublikken vert skildra som eit liberalt demokrati. Tyskland var i denne tida prega av stor spenning og indre politiske konfliktar, noko som medførte ofte skifte av regjeringar. Det var òg til tider store økonomiske problem. I 1920-åra vart det sterk inflasjon, mellom anna på grunn av at det skulle betalast erstatning etter fyrste verdskrigen.
Byrjinga på slutten til Weimarrepublikken kom då presidenten Paul von Hindenburg utnemnde Adolf Hitler til rikskanslar den 30. januar 1933.
Motkultur
Motkultur er periferien sin motstand mot sentrale styremakter si maktpenetrering og kulturell standardisering gjennom stat- og nasjonsbygging, kjent frå modellen åt Stein Rokkan. I norsk samanheng heng dette saman med dei historiske motsetningane mellom embetsmannsstaten og venstrerørsla under kampen for innføring av parlamentarisme og kampen for unionsoppløysing og nasjonalt sjølvstende i andre halvdel av 1800-talet og fram til 1905.
Massebasisen for den breie venstrealliansen som kjempa gjennom demokratiet og den nasjonale frigjeringa, var bøndene. Som ledd i styrkinga av bondemassane sin sjølvtillit og sjølvrespekt, vart det reist motkulturar på det språklege, religiøse og alkoholpolitiske området. Desse motkulturane slo mest gjennom på Vestlandet, og motkulturane vart derfor delvis ei motsetning mellom aust og vest, særleg mellom hovudstaden og Vestlandet.
Det er likevel skilnader mellom motkulturane og kor dei slo gjennom. Fråhaldsrørsla var til dømes like sterk i mange byar som på bygdene, og bedehuskristendommen stod sterkare langs kysten mens nynorsken (og ungdomslaga) stod sterkast i fjordbygdene. Fråhald og bedehuskristendom stod også sterkt i delar av Austlandet, som Østfold fylke, ikkje berre i vest. Nynorsken slo gjennom ikkje berre i fjord-Noreg, men òg i fjell-Noreg, inkludert dei indre dalstrøka austafjells.
Nynorsken og målrørsla utfordra embetsmennene sitt danske mål, lekmannsrørsla utfordra embetsmennene (prestane) sitt forkynningsmonopol, og fråhaldsrørsla utfordra embetsmennene sin alkohol-kultur. Alle desse motkulturane slo sterkast gjennom i vest.
Partiet Venstre hadde bakgrunnen sin i motkulturane. Samanliknar ein den geografiske fordelinga av røyster mellom høgre- og venstresida ved det avgjerande stortingsvalet i 1882 med fordelinga av røyster mellom ja og nei til EF/EU i 1972 og 1994, ser ein klare parallellar som tyder på at desse motkulturane framleis har noko å seie i Noreg.
Februarrevolusjonen
Februarrevolusjonen er til vanleg nemninga på den revolusjonen som vart utløyst i Frankrike den 22. februar 1848.
Bakgrunn
Det hadde lenge vore misnøye med politikken som vart ført av «borgarkongen» Ludvig Philip, som kom til makta etter Julirevolusjonen i 1830. Vidare hadde det vore ei rad med dårlege år i Europa på 1840-talet, noko som førte til stor sosial uro mange stader på vinteren 1848. Før det braut laus i Frankrike, var det opprør på Sicilia og i Napoli, mellom anna.
Utvikling
Vinteren 1847-48 hadde kongen i Frankrike ført ein hard politikk mot meiningsmotstandarane sine, og den 22. februar vart det stor uro i Paris. Dagen etter tok studentar og arbeidarar til å byggje barrikadar kringom i byen, og tok i praksis over byen. Den 24. februar abdiserte kongen og innsette sonesonen sin, som var greve av Paris. Samstundes vart det oppretta ei provisorisk venstreradikal regjering, leia av diktaren Alphonse de Lamartine. I denne regjeringa var det og sosialistar med (Louis Blanc). Dette var byrjinga på den andre franske republikken, som vara til 1852.
Louis Blanc sytte for endringar i lovverket, gav alle borgarar lovfesta rett til arbeid, og allmenn røysterett. Etter valet i mars lei dei mest radikale kreftene nederlag, og Lamartine danna regjering. uroa i Frankrike heldt fram utover året, og det vart nye arbeidaropprør i juni. Desse vart slegne ned på. Louis Blanc hadde sett føre seg å danne "nasjonale verkstader", forløparar for arbeidarråda som seinare vart oppretta. Desse vart oppløyste til allmenn uro. Arbeidarane vart slegne hardt ned på, og 10.000 vart sende i fangenskap.
Utpå hausten vart den nye grunnlova vedteken, og parlamentet skulle frå no av ha eitt kammer i staden for to. Den første presidenten (og den einaste), vart Louis Napoleon Bonaparte, seinare Napoleon III. Den andre republikken stod ved lag til Louis Napoleon gjorde seg til keisar i 1852.
Verknad utanfor Frankrike
Den 3. mars braut det ut opprør i Budapest, noko som førte til delvis sjølvstyre for Ungarn frå Austerrike. Ti dagar etter, 13. mars kom det og til opprør i Wien, med krav om utvida borgarrettar. Den akademiske legionen tok makta i byen, og statsministeren Klemens von Metternich laut gå av. Den 18. mars vart det vedteke ny og friare forfatning i Austerrike. I August vart liveigenskapen opphevja i landet. Keisaren abdiserte.
Samstundes kom det til opprør i Berlin, og det vart bygd barrikadar. Kongen lova folket større politisk fridom, sytte for at soldatane drog seg utor Berlin, og overlet styret til ein borgargarde. For eigen artikkel om dette, sjå Den tyske revolusjonen i 1848.
I Schleswig-Holstein gjorde folket opprør og gjorde seg sjølvstendige frå Danmark. I april kom det og til opprør i Böhmen, og tsjekkarane vart lova større politisk fridom.
Venezia gjorde opprør 17. mars, og ein sjølvstendig venetiansk republikk vart oppretta (Daniele Manin). Lombardia gjorde opprør samstundes. Båe områda hadde vore delar av Austerrike til då. Det vart og opprør i Parma. Alle desse opprøra varsla Samlinga av Italia, som vart gjennomført etter 20 år med krig (1870).
Utover hausten kom det til reaksjon frå maktene mot alle krava, og innrømmingar om større fridom. Opprøra vart slegne attende mange stader, men opprøra varsla eit krav om meir demokrati i Europa.
Litteratur
Det kommunistiske manifestet av Karl Marx sprang rett ut av desse hendingane, og kommenterer dei første hands. Marx var sjølv til stades under opprøra i Tyskland.
Klin
Klin (russisk Клин) er ein by i Moskva oblast i Russland. Han ligg 85 km nordvest for Moskva.
Klin har vore kjend sidan 1317. I 1482 vart han innlemma i Storfyrstedømet Moskva saman med resten av fyrstedømet Tver. Av dei mange kyrkjene i byen er den mest merkverdige 1500-talskyrkja i Maria Himmelfartsklosteret og den barokke Gjenoppstandelseskatedralen frå 1712. Byen er best kjend som bustaden til komponisten Pjotr Tsjajkovskij. Bustaden hans er i dag omgjort til museum. Det var her han skapte sine kjende ballettar Tornerose og Nøtteknekkeren. Klin vart kortvarig erobra av tyske styrkar under slaget om Moskva i 1941.
Den russiske hovudvegen M10, som går frå Moskva til St. Petersburg, samt jernbanen mellom dei to byane, går gjennom Klin. Under den kalde krigen låg Klin flybase ved byen.
Det ligg eit stort bryggeri i byen, som produserer ølmerket Klinskoje.
Ballad of Hollis Brown
«Ballad of Hollis Brown» er ein song skriven av Bob Dylan, gjeve ut i 1964 på albumet hans The Times They Are A-Changin'.
Musikalsk er songen ein særs enkel blues. Albumutgåva vert spelt av Dylan aleine på ein akustisk gitar. Songen vart spelt inn alt for det førre albumet The Freewheelin' Bob Dylan, men kom ikkje med her. På denne første utgåva spelte han munnspel og slo berre akkordane i staden for å plukke notane som på den endelege albumutgåva.
I følgje Michael Gray var gitarstilen og melodistrukturen på «Hollis Brown» frå Appalachane, der ein hadde spelt slike musikkformer i nesten to hundre år. Både akkordane, melodien og versstrukturen på Hollis Brown er basert på balladen «Pretty Polly», ein song Dylan spelte på Gaslight Club berre to år tidlegare.
Teksten til songen består av 11 vers og omhandlar ein forblåst og fattig farm i Sør-Dakota der den fattige bonden (Hollis Brown), kona hans og dei fem borna hans lever i fattigdom. I desperasjon tar mannen livet av kona og borna med ei hagle.
Kritikar David Horowitz har sagt om songen: «I ein ballade tar ein vanlegvis avstand frå historia som vert fortalt. Denne balladen vert derimot fortalt i andreperson og ein får eit tett band til soga. Bluesperspektivet er kompromisslaust, isolert og sardonisk, og høver perfekt for å uttrykke den skitne røynda i Amerika på denne tida. Eit glimrande døme på hard, ironisk innsikt som ein kjenneteiknar med blues (samt den sterke underdrivelsen som Dylan lærte frå Guthrie) finn ein i dei siste linjene i Hollis Brown:
Andre utgåver
Mange artistar har spelt songen seinare:
Buharkent
Buharkent er ein by og eit distrikt i provinsen Aydın i Egearregionen i Tyrkia, 86 km aust for byen Aydın langs vegen og jernbanelinja til Denizli. Byen har kring 7 000 innbyggjarar (2010).
Fylkesveg 50 i Hordaland
Fylkesveg 50 i Hordaland går mellom Rosendal og Bjørke i Kvinnherad kommune. Vegen er 1,7 km lang.
Tsna ved Oka
Tsna (russisk Цна) er ei elv i Moskva oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre. Elva er 104 km lang
Elva oppstår i eit myrområde aust for landsbyen Sjuvoje og munnar ut i Oka nær landsbyen Dedinovo. Tsna frys til i november eller tidleg i desember og er islagt til slutten av mars eller april.
Boots of Spanish Leather
«Boots of Spanish Leather» er ein song skriven av Bob Dylan, gjeven ut i 1964 på albumet hans The Times They Are a-Changin'.
Songen består berre av Dylan på vokal og akustisk gitar, spelt med fingerplukking. Musikalsk er songen nesten identiske til den tidlegare songen hans «Girl from the North Country».
Teksten i «Boots of Spanish Leather» er «ein uroleg, ulukkeleg ballade for evigheita og sagaene - ei klassisk Dylan-soge om to kjærastar, eit vegkryss og det opne havet...» (Trager 80). Dei fleste kritikarar meiner songen omhandlar og kanskje var skriven til Suze Rotolo som var kjærasten til Dylan tidleg i 1960-åra, og som forlet han og reiste til Spania. Songen er skriven som ein dialog og dei første seks versa vekslar mellom mannen og kvinna. Dei siste tre versa vert fortalt av personen som vart etterlaten, truleg mannen (Dylan). I løpet av desse ni versa reiser kvinna til andre sida havet. Ho skriv og spør om mannen vil ha ei gåve, noko han ikkje vil, og seier poetisk at det berre er ho han vil ha attende. Mot slutten vert det klart at ho ikkje kjem attende og ho skriv til slutt at ho kanskje aldri kjem attende, «It depends on how I'm a-feelin'» («det kjem an på korleis eg føler»). Mannen skjøner kva som har skjedd og svarer til slutt kva gåve han vil ha: «Spanish boots of Spanish leather» («spanske støvlar av spansk lêr»).
Andre utgåver
«Boots of Spanish Leather» har vorte spelt av mange musikarar, som:
Cottbus
Historie
Busetnaden vart grunnlagd på 900-talet då sorbarar reiste eit slott på ei sandøy i elva Spree. Han vart først nemnd som ein by i 1156. På 1200-talet kom tyske kolonistar til byen og levde side om side med sorbarane. I mellomalderen var Cottbus kjend for ull, og varene som vart produsert vart eksportert til heile Brandeburg, Böhmen og Sachsen. I 1462 gjekk Cottbus til kurfyrstedømet Brandenburg, som i 1618 vart ein del av hertugdømet Preussen. I 1815 vart dei omliggande områda øvre og nedre Lausitzer avstått frå Kongedømet Sachsen til Preussen.
Frå 1949 til gjenforeininga av Tyskland i 1990 høyrte Cottbus til Aust-Tyskland.
Tjeldbergodden
Tjeldbergodden (òg stava Kjeldbergodden eller Kjellbergodden) er eit område i Aure kommune på Nordmøre. Området vart i løpet av 1990-åra bygd ut som industriområde. Statoil har bygd ut mottaksanlegg for naturgass frå Heidrunfeltet. Naturgassen vert mellom anna nytta i ein metanolfabrikk. Det ligg føre planar om bygging av eit gasskraftverk på området. Naturgassen vert ført i land gjennom transportrøyret Haltenpipe.
Konsentrasjonsleir
Ein konsentrasjonsleir er ein sterkt vakta leir for oppbevaring av politiske motstandarar av eit regime eller ei okkupasjonsmakt, og/eller (delar av) sivilbefolkningar som blir sedde på som farlege, fiendtlege eller uønskte. Ein slik leir kan vere alt frå ein interneringsleir der folk slepp ut etter at ein konflikt er over, via ein tvangsarbeidsleir til ein dødsleir der sjølve poenget er å utrydde flest mogleg menneske. Skiljet mellom desse typane leirar er viktig, men det er ikkje vasstette skott mellom dei, då tilhøva i interneringsleirar og tvangsarbeidsleirar kan vere så dårlege og brutale at mange døyr, og eit nazistisk leirkompleks som Auschwitz bestod av både arbeids- og utryddingsleirar samtidig.
Ordet blir først og fremst bruka om dei særleg grufulle fangeleirane som blei oppretta av det nazistiske regimet i Tyskland frå 1933 til 1945, og i tyskokkuperte land under andre verdskrigen. Den mest kjende av desse er Auschwitz i Polen, der mellom 1 og 1,5 millionar menneske blei drepne på berre tre og eit halvt år. Mykje av folkemordet på europeiske jødar og sigøynarar (Holocaust) skjedde i desse konsentrasjonsleirane. Nazistane var likevel ikkje dei einaste som oppretta konsentrasjonsleirar.
Ordet konsentrasjonsleir
Omgrepet konsentrasjonsleir («concentration camp») ser ut til først å ha vore nytta i engelsk til å visa til «reconcentrados», leirar som vart etablerte av det spanske militæret i Cuba under tiårskrigen (1868–78) samt under den andre kubanske frigjeringskrigen (1895–98). Det vart òg nytta om liknande leirar som USA oppretta under den filippinsk-amerikanske krigen (1899–1902).
Ordet blei så teke i vidare bruk under boarkrigen (1899–1902), der britane dreiv slike leirar i Sør-Afrika for å internera boarar. Dei bygde 45 teltleirar for dei internerte boarane og 64 for svarte afrikanarar. Av i alt 28.000 mannlege boarane britane tok til krigsfangar blei 25.630 deporterte, så dei aller fleste av boarane som vart attende var kvinner og born. Over 26.000 av desse døydde i leirane.
Seinare har m.a. den polske historikaren Władysław Konopczyński nytta omgrepet «konsentrasjonsleir» for å beskriva hendingar i Polen under opprøret i Bar-konføderasjonen (1768–72). Då etablerte Det russiske samveldet tre fangeleirar for polske fangar som avventa deportasjon til Sibir.
Dei første
Også USA oppretta konsentrasjonsleirar i kampen mot dei filippinske sjølvstendeforkjemparane under den filippinsk-amerikanske krigen i førstninga av 1900-talet.
Den tyske kolonimakta i Namibia i det sørvestlege Afrika oppretta òg konsentrasjonsleirar då dei undertrykte opprøret til dei innfødde i dette landet i 1903-1908. Massakrar, fordriving av sivile ut i ørkenen og behandlinga av dei i konsentrasjonsleirane, førte til saman til det første folkemordet på 1900-talet. Ein reknar med at to tredelar av det namibiske herero-folket døydde i desse åra. Det er nyss (i februar 2007) kome ei bok om dette på norsk, Det første folkemordet i det tjuende århundret av Tore Linné Eriksen. Boka er utgjeven på Unipub forlag, i samarbeid med Senter for studier av Holocaust og livssynsminoriteter i Oslo («HL-senteret»).
Dei største
Dei største fangeleirsystema i omfang var GULAG i Sovjetunionen under Josef Stalin og eit tilsvarande i Kina under Mao Zedong. Dei fleste av leirane i GULAG var tvangsarbeidsleirar der hovudpoenget var å utnytte gratis arbeidskraft så hardt og lenge som råd, utan omsyn til at mange døydde. Likevel kunne menneske overleve lenge og komme levande ut att av desse om dei vende seg til forholda med lite mat, hardt arbeid og ofte hardt klima. Men somme leirar var og å rekne som dødsleirar, der mange regelmessig blei henta ut og skotne. Dei aller fleste politiske fangane i GULAG blei sette fri etter Stalin døydde i 1953.
Dei verste
Dei nazistiske tyske konsentrasjonsleirane var alle svært brutale, men likevel med nokre skilnader mellom ulike typar. Nokre var først og fremst slavearbeidsleirar, med meir eller mindre ekstreme tilhøve og straffemetodar for ulike grupper fangar. Andre var reine utryddingsleirar, dødsfabrikkar, der dei fleste menneska blei sende i gasskammer med ein gong dei kom dit. Men i somme av slavearbeidsleirane var mishandlinga av menneska også så ekstrem at dei i snitt overlevde berre få månader, og fleire leirar hadde både slavearbeids- og utryddingsavdelingar samtidig. Ein skilnad frå vanlege fengsel var at ein blei send til konsentrasjonsleirane ved reint administrativ avgjerd, altså utan rettssak og dom, og på ubestemt tid.
One Hit (to the Body)
«One Hit (to the Body)» er ein song av det engelske rockebandet the Rolling Stones og opningssporet på albumet deira Dirty Work frå 1986.
Konsentrasjonsleir
Typar leirar
I mange land, både i aust og vest, har det eksistert fengselsanlegg eller fangeleirar av ulike typar med tilhøve som gjer at dei kan kallast konsentrasjonsleirar. Nokre av leirtypane er desse:
Interneringsleirar. Som vist ovanfor, var dei første konsentrasjonsleirane britiske interneringsleirar for boerar i Sør-Afrika. Andre døme er reservata som dei nordamerikanske indianarane blei tvinga inn i på slutten av 1800-talet, der mange døydde av svolt og sjukdom. Nyare døme kan vere dei avsperra jødiske ghettoane i Aust-Europa under nazismen, og faktisk heile byar i dei delane av Sovjetunionen som var okkupert av Hitler-Tyskland. Meininga var å desimere (minske) folkesetnaden i dei avsperra områda gjennom svolt og det som følgjer med den. Det var elles også interneringsleirar for amerikanarar med japansk bakgrunn i USA under andre verdskrigen. Men forholda der kan sjølvsagt ikkje samanliknast med døma ovanfor. Ein type interneringsleirar er også krigsfangeleirane. Krigsfangar skal etter Genevekonvensjonen internerast under levelege tilhøve til kamphandlingane er over, og ikkje verken mishandlast eller brukast til tvangsarbeid. Japan var eitt av dei landa som i stor grad braut desse reglane før og under andre verdskrigen, med både interneringsleirar og krigsfangeleirar med ekstreme tilhøve.
Tvangsarbeidsleirar. Tvangsarbeid, eller «slaveri» som det faktisk blei kalla i Noreg, har vore noko ein kunne bli dømd til lenge, i mange land. «Chain gangs» er kjende frå både britiske og franske koloniar og forvisingsstader, og frå USA. Tvangsarbeidsanstaltar har derfor eksistert mange stader, men i førre hundreåret fekk vi i somme land mykje større tvangsarbeidsleirar der folk kunne hamne utan rettssak og dom au. Dette gjaldt særleg stalinistiske og fascistiske/nazistiske regime. I strid med Genevekonvensjonen gjorde Hitler-Tyskland særleg sovjetiske krigsfangar til slavar i tvangsarbeidsleirar under andre verdskrigen. I mange av desse nazistiske tvangsarbeidsleirane var tilhøva så bevisst ekstreme at dei også fungerte som utryddingsleirar. Dette gjaldt stader som Dachau, Sachsenhausen, Buchenwald, Theresienstadt og Ravensbrück, for å nemne nokre av dei. Til desse kom det under andre verdskrigen menneske frå dei fleste land i Europa. Før krigen var det særleg medlemmer av det tyske kommunistpartiet og sosialdemokratiet som sat i konsentrasjonsleirane.
One Hit (to the Body)
Innspeling
Hardrock-stilen og minimal bruk av instrument kom av at Jagger medverka minimalt på heile albumet. Vokalen til Jagger er likevel kjensleladd og ru, og teksten handlar om eit røft, kjenslemessig forhold, der tittelen viser til eit bokstavleg slag frå ein kjærast.
Konsentrasjonsleir
Typar leirar
Utryddingsleirane eller dødsleirane, der sjølve hovudpoenget var at så mange fangar som råd skulle døy, er særleg knytte til den tyske nazismen frå 1933 til 1945, og da særleg i perioden frå 1941, frå åtaket på Sovjetunionen. Da blei det etablert eit industrielt organisert system av massetransport frå store delar av det tyskokkuperte Europa, seleksjon ved ankomst, gassing med giftgass og likbrenning i dei store konsentrasjonsleirane nazistane hadde oppretta i Aust-Europa. Dette var slike stader som Auschwitz (med Birkenau), Majdanek, Treblinka og Sobibor, for å nemne nokre av dei.
Eit spesielt tilfelle etter andre verdskrigen er Raude Khmer-regimet i Kambodsja under leiing av Pol Pot, som i åra 1975–1979 gjorde store delar av landsbygda i landet om til det som er blitt kalla «dødsmarkene». Mesta heile bybefolkninga i landet blei send ut på landet til tvangsarbeid under ekstreme tilhøve og massiv valdsbruk. Kanskje så mykje som 2 av 8 millionar menneske i landet døydde før nabolandet Vietnam greip inn og gjorde slutt på dette folkemordet.
I Noreg
Svanviken var ein leir for romanifolk (taterar) som vart halden i drift heilt fram til 1979. Denne leiren er blitt kalla «arbeidskoloni» og «misjonsleir», men hadde til tider trekk som gjer at somme har kalla det ein konsentrasjonsleir. Dette også fordi folk kunne bli sende dit utan å ha gjort noko spesielt dei var dømde for, men berre for livsstilen og kulturen sin.
Under den tyske nazistiske okkupasjonen var det mange konsentrasjonsleirar her i landet. Dei fleste var tvangsarbeidsleirar for krigsfangar frå Sovjetunionen og Jugoslavia, med meir eller mindre ekstreme tilhøve. Dei verste var for dødsleirar å rekne, det gjeld særleg nokre av leirane i Nord-Noreg. Men for vanlege nordmenn rundt om i store delar av landet var det eit sjokk å sjå korleis desse fangane frå dei slaviske folkeslaga blei behandla av rasistiske tyske (og somme norske) fangevaktarar. Av ca. 80 000 sovjetiske krigsfangar i Noreg under okkupasjonen døydde ca. 15 000. Dødsraten blant dei noko færre jugoslaviske fangane var enda større.
Også i konsentrasjonsleiren Falstad i Trøndelag var det slaviske krigsfangar, men dit kom og ein del norske politiske fangar, og det var første stoppestad for mange arresterte norske jødar. Behandlinga dei fekk var svært brutal. Forholda ved Falstad var meir ekstreme enn ved Grini på Austlandet, der stort sett etnisk norske politiske fangar sat.
One Hit (to the Body)
Innspeling
Korvokalen på songen vart sungen av Richards, Wood, Bobby Womack, Patti Scialfa, Don Covay og kona til produsent Steve Lillywhite, Kirsty MacColl. Songen vart spelt inn fleire gonger gjennom 1985 i Pathé Marconi Studios i Paris og RPM Studios i New York City.
Konsentrasjonsleir
I Noreg
I nyare tid har Politiets utlendingsenhet teke i bruk Trandum leir som internerings- og deportasjonsleir frå april 2012. Denne konsentrasjonsleiren har seinare blitt bygd ut i fleire trinn, og våren 2016 hadde han òg minst 11 celler i eiga tryggleiksavdeling. Utanom denne avdelinga har leiren ein kapasitet på rundt 230 fangar ("sengeplassar"). Folk frå godt over 100 nasjonalitetar blir samla her i påvente av deportasjon, og leiren har ført til ein del kritikk. Det er rapportert om at fengsling skjer utan føregåande dom, og at òg born blir fengsla, noko mange hevdar er i strid med Menneskerettane.
One Hit (to the Body)
Singel
«One Hit (to the Body)» vart gjeven ut som den andre singelen på Dirty Work den 16. mai i Storbritannia og 9. mai i USA med songen «Fight» som B-side. Singelen nådde Topp 30 i USA. Musikkvideoen hadde eit tema som tok tittelen på songen bokstavleg, der Jagger og Richards «slost» mot kvarandre. Jagger og Richards var uvener i løpet av det meste av 1980-åra, og striden dei i mellom var på topp i perioden då Dirty Work kom ut.
Konsentrasjonsleir
I det 21. hundreåret
Som vi ser, er konsentrasjonsleirar først og fremst eit fenomen frå det 20. hundreåret. Men somme seier den fangeleiren USA oppretta for mistenkte valdelege islamistar på Guantanamo på Cuba etter invasjonen i Afghanistan i 2001, er som ein konsentrasjonsleir av di dei som sit der, sit på ubestemt tid utan rettssak og dom. Tilhøva og behandlinga fangane får er også svært omdiskutert. USA vil ikkje gje status og fulle rettar som krigsfangar til dei. USA prøver å få informasjon ut av dei, men nokre av metodane som vert brukte til å avhøyre dei har òg blitt kalla ei form for tortur.
I Nord-Korea vert det drive seks konsentrasjonsleirar under namnet kwalliso, som truleg har rundt 200 000 fangar. Mange av desse fangane er fødde i leirane, og er blant opptil tre generasjonar av familiane til dei som opphavleg vart mistenkte og internerte.
597 Bandusia
597 Bandusia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 16. april 1906 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
2007
2007 (romartal MMVII) er eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen.
Antisyklonsk tornado
Ein antisyklonsk tornado er ein tornado som roterer med klokka på den nordlege halvkula og mot klokka på den sørlege halvkula. Dei fleste tornadoar (om lag 95 %) har syklonsk rotasjon, som dei fleste lågtrykkssystem har. Mange, men ikkje alle, antisyklonske tornadoar er mindre og svakare enn dei klassiske tornadoane.
Dei fleste kraftige tornadoar vert danna i innstrøyminga og oppdriftsområdet til roterande oppdriftssystem kalla mesosyklonar, som oppstår i superceller. Desse rotasjonssystema går som regel frå overflata til midten og øvre delar av supercella, og har nesten alltid syklonsk rotasjon, som vert skapt av corioliskrafta. Enkelte torevêr er derimot for små til å bli påverka av corioliseffekten. Rotasjonen i supercellene vert ikkje skapt av jordrotasjonen, men av vertikale vindskjer, og desse kan av og til skape antisyklonsk rotasjon.
Forskjellige prosessar kan skape antisyklonske tornadoar. Som oftast er dei såkalla satellittornadoar rundt ein større tornado, og denne er som regel syklonsk. Sjeldnare kan antisyklonske tornadoar oppstå i samband med mesoantisyklonar som har oppstått i ei supercelle, og dei kan til og med oppstå under vanlege mesosyklonar. Fleire antisyklonske tornadoar oppstår òg i samband med tropiske syklonar
Fylkesveg 51 i Hordaland
Fylkesveg 51 i Hordaland går mellom Austre Pollen bru og Eikenes i Kvinnherad kommune. Vegen er 12,6 km lang.
Fløyfjellet
Fløyen eller Fløyfjellet er eit av dei sju fjella i Bergen, og den mest populære av turistattraksjonane i byen. Fløyfjellsplatået ligg 399 meter over havet, rett ovanfor Bergen sentrum. Namnet kan skrive seg frå "fløystanga", ein vindfløy eller værhane som skulle gje signal om vindretninga når skip skulle legge ut frå Vågen. Utsikta gjer Fløyfjellet til eit populært mål både blant turistar og byens eigne ibuarar. Det er mange turstiar både på Fløyen og over «vidden» mot Ulriken.
Fløyfjellet er eit populært turterreng, og Bergen Turlag sin årlege sjufjellstur går over området. Det er då det femte fjellet ein går over etter Lyderhorn, Damsgårdsfjellet, Løvstakken og Ulriken. Turen går vidare til Rundemanen og til slutt Sandviksfjellet.
Vitskap i 1933
Vitskapsåret 1933 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1933.
Tim Berners-Lee
Timothy John «Tim» Berners-Lee er ein britisk vitskapsmann, kjend for oppfinninga av verdsveven (World Wide Web). Han er også grunnleggjar og leiar av World Wide Web Consortium, som står for utviklinga av veven.
Liv og verk
Tim Berners-Lee voks opp i East Sheen i London. Foreldra, Mary (fødd Lee Woods) og Conway Berners-Lee, var begge datapionerar som arbeidde med maskinen Ferranti Mark I.
Berners-Lee studerte fysikk ved Queen's College ved Universitetet i Oxford frå 1973 to 1976, og gjekk ut med ei bachelorgrad med beste karakter  (first). Etter å ha blitt forvist frå universitetet sin datamaskin for hacking bygde han sin eigen datamaskin ved hjelp av eit gammalt fjernsyn, loddebolt, TTL-portar og ein M6800-prosessor.
Etter universitetet busette Berners-Lee seg i Poole og arbeidde ved telekomfabrikanten Plessey Telecommunications som programmerar. Etter to år der gjekk han over til D.G Nash, eit selskap drive av vennar, som han utvikla programvare og operativsystem for. Frå 1981 til 1984 var Berners-Lee tilsett ved engelske Image Computer Systems.
Veving av data
Rundt 1980 jobba Tim Berners-Lee som sjølvstendig dataingeniør, mellom anna ved CERN i Genève. Medan han var her skreiv han programmet Enquire (namngjeve etter Enquire Within Upon Everything) som band saman ulike data ved hjelp av hyperlinkar.
Berners-Lee fekk ei vitskapleg stilling ved CERN i 1984. Her arbeidde han med system for å innhenta vitskaplege data og kontrollsystem. Viktigast for ettertida var det likevel at han føreslo ein verdsvev i 1989 og to år seinare hadde vidareført ideane frå Enquire til å laga den første nettlesaren, World Wide Web, og vevtenaren httpd. Verdas første vevside blei offentleg tilgjengeleg på nettaddressen info.cern.ch den 6. august 1991. Her forklarte Berners-Lee kva «World Wide Web» var og korleis ein kunne bruka det, ved hjelp av hypertekst, vevtenarar og nettsøk.
Berners-Lee fortsette å utvikla verdsveven, som gradvis voks seg større på Internett. Dei opphavlege retningslinene for URL, HTTP og HTML brukte på nettet blei finstemde etterkvart som det kom fleire brukarar.
I 1994 blei Tim Berners-Lee tilsett ved Laboratory for Computer Science (LCS) ved Massachusetts Institute of Technology (MIT), og grunnla World Wide Web Consortium (W3C). Organisasjonen av ulike selskap hadde som føremål å skapa standarder og tilrådingar for å betra veven. Lik ideen til Berners-Lee skulle standardene knyta seg til teknologi som ikkje var råka av patent eller krav om vederlag. Som leiar for W3C har Berners-Lee har vore ein forkjempar for saker som nettnøytralitet, at alle brukarar og leverandørar på verdsveven skal ha lik tilgang til nettverket utan forskjellsbehandling, og utvikling av ein «semantisk vev» (Semantic Web) som knyter data betre saman. Berners-Lee var også med på å danna Web Science Research Initiative, no Web Science Trust, i 2006, og har vore leiar der sidan grunnlegginga. Han har også arbeidd for å gjera data tilgjengelege på verdsveven, til dømes gjennom nettstaden data.gov.uk.
I 1999 blei Berners-Lee den første til å halda 3Com Founders-professoratet ved MIT. I 2004 blei han også tilsett som professor ved Universitetet i Southampton.