cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bilateria
Bilateria eller tosidig symmetriske dyr er dyr som er symmetriske rundt ein midtakse. Kroppen deira har ein klar fram- og bakende og ei over- og underside. Høgre og venstre side av kroppen dannar spegelbilde av kvarande, sjølv om desse ikkje nødvendigvis er heilt fullstendige, til dømes i høve til indre organ.
Dei fleste ekte fleircella dyr høyrer til gruppa Bilateria, med berre Radiata utanfor. Gruppa blir delt inn i to hovudgreiner; Protostomia, som omfattar dei fleste virvellause dyr, og Deuterostomia, som mellom anna omfattar pigghudar og ryggstrengdyr.
Ritzihorn
Ritzihorn er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Generator
Generator er eit ord med fleire tydingar:
1477
1477 (romartal MCDLXXVII)
Livádi
Livádi (gresk Λιβάδι) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Livádi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Elassóna.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Livádi 2 674 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 2 244 innbyggjarar.
Lesotho
Lesotho er eit land i det sørlege Afrika. Landet er ein enklave, eit kongedøme som er totalt omkrinsa av Sør-Afrika. Namnet tyder «landet til sothoane» og viser til det offisielle språket, sesotho. Det var tidlegare ein britisk koloni, og var kalla Basutoland. I dag er Lesotho ein del av det britiske samveldet.
Historie
Basutoland bytte namn til Kongedømet Lesotho ved sjølvstendet frå Storbritannia i 1966. Kong Moshoeshoe måtte gå i eksil frå 1990 til 1995. Under eksilet tok sonen, noverande kong Letsie III, trona. I 1993 vart ei konstitusjonell regjering oppattretta etter 23 år med militærstyre. I 1998 vart eit val fylgt av valdelege protestar og ein militært oppreist, som førte til at Sør-Afrika greip inn med ein kort, men blodig militær invasjon. Etter dette har konstitusjonen vorte reformert og det politiske leiet har stabilisert seg. I 2002 vart det halde eit fredeleg val til parlamentet.
Geografi
Lesotho er prega av fjell og høgland, og er vorte kalla «kongedømet i himmelen». Det høgaste punktet er Thabana Ntlenyana på 3482 meter.
Klima
Lesotho har eit subtropisk klima der nedbøren fell i samband med søraustpassaten og er mykje det same som Highveld i Sør-Afrika, men temperaturane er mykje lågare i høgda og ein får ofte snø i fjella om vinteren. I dei lågareliggjande områda er vinteren turr og mild, men ofte med kalde netter. Sumaren er varm med litt meir nedbør og temperaturane vert sjeldan svært høge. Dei lågareliggjande områda får om lag 500-600 mm nedbør i året og nedbøren kjem ofte i samband med kraftig torevêr. I enkelte fjellstrøk kan årsmiddelnedbøren koma opp mot 1900 mm.
Middeltemperaturen i hovudstaden Maseru (1570 moh.) er 21 °C i desember-februar og 8 °C i juni–juli.
Innbyggjarar
Størstedelen av lesotharane, over 99%, er basothoar, men det finst òg folk av europeisk og asiatisk opphav. Sesotho og engelsk er offisielle språk, medan mellom anna zulu og xhosa òg vert tala.
80 % av folket er kriste, størstedelen katolske. I tillegg finst innfødde religionar, hinduisme og islam.
HIV/AIDS
Landet har ein av dei høgaste førekomstane av HIV/AIDS i verda, truleg på rundt 29 % av folket, med ein aukande prosentdel. Styresmaktene i landet såg seint det enorme trugsmålet frå sjukdomen, og det som er vorte gjort for å stoppa spreiinga har berre hatt avgrensa verknad. Landet har likevel laga fleire planar og hatt kommisjonar for å prøva å takla problemet.
AIDS-epidemien har minska den venta levealderen brutalt, og har gjeve utslag på folkeveksten, som no er nær stogga. Ein gut fødd i 1990 hadde ein venta levealder på 51,6 år, i 2000 42,5, medan den forventa levealderen i 2005 er utrekna til berre å vera 32,3. Liknande dystre tal gjeld for kvinner.
The Legend of Zelda: Spirit Tracks
The Legend of Zelda: Spirit Tracks er eit action-eventyrspel utvikla og publisert av Nintendo på Nintendo DS. Det vart gjeve ut i Nord-Amerika, Europa og Japan gjennom desember 2009. Spirit Tracks har same kontrolloppsett og grafiske stil som The Legend of Zelda: Phantom Hourglass.
Lesotho
Økonomi
Den viktigaste naturressursen til Lesotho er vatn, som det har i store mengder.
Lesotho er nært knytt økonomisk som geografisk til Sør-Afrika. Landet baserer seg på eksport av vatn og elektrisitet til dette landet, i tillegg til lesotharar som arbeider i Sør-Afrika. Landet eksporterer òg diamantar, mohair og ull. Elles er økonomien jordbruksbasert. Over halvparten av inntektene i landet kjem frå denne sektoren, og nær halvparten av folket tener noko på dyrking av jord eller dyrehald.
The Legend of Zelda: Spirit Tracks
Oppsett
The Legend of Zelda: Spirit Tracks bygger på kontrolloppsettet frå The Legend of Zelda: Phantom Hourglass, der ein berre nyttar peikepennen til å styra Link og ta våpna hans i bruk. Nytt i spelet er at prinsessa Zelda følgjer med Link på eventyret og tilbyr han hjelp under visse høve. Zelda kan heimsøkja svære riddarar (engelsk Phantom Guardians) og dra fordel av styrken deira for å gje Link medverknad i å koma seg vidare. Prinsessa vert styrt ved at ein teiknar ein veg med peikepennen som ho kan følgja.
Spelet har òg ein modus for fleirspel der fire identiske figurar strir om å sanka inn fleire kraftsteinar (eng. Force Gems) enn motstandarane. Ein kan spela på seks ulike brett, og rundt om på desse finst det hjelpemiddel som kan gje ein fordelar over konkurrentane. Til skilnad frå fleirspelar-modusen i Phantom Hourglass stør ikkje Spirit Tracks speling over internett.
Mottaking
Spirit Tracks har fått gjengs god kritikk frå spelpressa. Den USA-baserte nettstaden IGN gav spelet 9.3 poeng av 10 moglege, der ein meinte at spelet overgår kvalitetane i The Legend of Zelda: Phantom Hourglass og er blant dei beste spela på Nintendo DS. GameSpot gav spelet 8.5 av 10, der spelet fekk ros for spennande katakombar og ei lang historie med fleire sideoppdrag, og ris for at det ikkje var særleg utfordrande. Frå norsk side gav Dagbladet spelet terningkast 5, der omtalaren trekte gåtene i spelet og det langvarige og engasjerande eventyret fram som positive sider, medan spelet fekk trekk for at togkjøringa kunne verta langdryg til tider. Gamer.no tildelte spelet 7 av 10, der omtalaren meinte at spelet dekkjer det ein forventar av ein Zelda-tittel, men at serien no byrjar å syna teikn på alderdom.
Knoda
Knoda, også skrive Knodo og Knøda, er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1542 meter over havet og er det 11. høgaste fjellet i Rogaland av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Hartvig Kiran
Hartvig Kiran var ein norsk forfattar, lyrikar og komponist frå Ålesund. Han voks opp i Sorenskriver Bulls gate 56.
Kiran var oppteken av å få kultur ut til folket. Han var sentral i Visens Venner, og var tilsett i NRK der han lenge presenterte Ønskediktet som alltid vart introdusert med Kiran si omsetjing av Auld Lang Syne. I tillegg til å skriva eigne dikt, omsette han teaterstykke og musikalar som Hamlet og Macbeth.
Under andre verdskrigen var han i eksil i England frå 1941 til 1945, og arbeidde då ved den norske avdelinga til BBC.
Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane
SISOF sitt øvste organ er styret. Styret for SISOF er samansett av 9 medlemer, fem av desse er valde av studentane, to av dei tilsette og to er oppnemnde av HSF. SISOF har tilbod til HSF sine studentar i Sogndal, i Førde og ved studiesenteret på Sandane. Tilbodet er m.a. bustadutleige, barnehage, bokhandel, kantiner, studenthus, studentrådgjeving og ulike andrevelferdstilbod.
Ritzlihorn
Ritzlihorn er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Rio Ferdinand
Rio Gavin Ferdinand er ein engelsk fotballspelar frå Peckham i London som spelar for Manchester United. Han starta fotballkarrieren sin i West Ham, der han voks opp, men vart i 2000 selt til Leeds. I 2002 reiste han vidare til Manchester United for 345 millionar kroner. Rio Ferdinand er bror til Anton Ferdinand, og fetter til den tidlegare fotballspelaren Les Ferdinand.
Karriere som spelar(alle turneringar)
Per 14. juli 2008
Merittar
Manchester United
1478
1478 (romartal MCDLXXVIII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Fitjanuten
Fitjanuten  er eit fjell i Suldal i Rogaland og Vinje i Vestfold og Telemark. Det har ei høgd på 1504 meter over havet og er det 13. høgaste fjellet i Rogaland av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Mælen
Mælen  er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1495 meter over havet og er det 14. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Tsjiatura
Tsjiatura (georgisk: ჭიათურა) er ein by i regionen Imereti vest i Georgia. I 1989 hadde han om lag 30 000 innbyggjarar. Byen ligg i indre område ved elva Qvirila, og sidan 1879 har han vore eit stort senter for produksjon av mangan i Kaukasus. I Tsjitaura finn ein mellom anna nasjonalteateret Tsereteli, ti skular, eit fakultet av Det georgiske tekniske universitetet og domkyrkja Mgvimvi frå 1000- eller 1100-talet.
1479
1479 (romartal MCDLXXIX)
Fjordabladet
Fjordabladet er ei avis som vert utgjeven i Eid i Nordfjord i Vestland fylke. Lokalavisa er partipolitisk uavhengig og rettar seg mot lesarar i midtre Nordfjord.
Ilía
Periferieininga Ilía (gresk Περιφερειακή ενότητα Ηλείας, Periferiakí enótita Ilías) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Hellas. Hovudstaden i periferieiningα er Pýrgos. Periferieininga ligg vest på Peloponnes.
Fjordabladet
Fjordabladet er ikkje berre den eldste av dei åtte avisene i fylket, avisa er også den nest eldste i fylket si 133-årige pressesoge. Avisa på Eid blei skipa som Fjordenes Blad i august 1874. I 1911 blei Fjordenes Blad den første i fylket til å introdusera den tredje avisdagen. Ni år seinare tok avisa namnet Fjordabladet, samstundes lufta avisa ut riksmålet, heretter var det nynorsk som var avismålet. Det same skjedde i fleire av fylkets aviser på denne tida. Fjordabladet er klemt mellom to andre nordfjordaviser, Fjordenes Tidende i Måløy og Fjordingen i Stryn. Denne posisjonen har medført at avisa har hatt ei flat opplagsutvikling i åra etter krigen.
Ilía
Administrativ inndeling
Tidlegare var Ilía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i sju kommunar.
Geografi
I sør ligg fjellkjedene Móvri (Μόβρη), Dívri (Δίβρί), Mínthi (Μίνθη) og fleire.
Ilía grensar til Messinía i sør, Arkadía i søraust og Akhaía i nordaust. Det joniske havet ligg i nord og vest. Øya Zákynthos ligg eit stykke vest for Ilía.
Historie
I 776 fvt. vart dei første olympiske leikane halde i Olympia i Ilía. Desse leikane varte inn i Romarriket og Austromarriket. På 200- og 300-talet herja gotarar, slavarar og vandalar i området. På 1000- til 1200-talet bygde frankarane festningsverk i området for å hindre åtak frå nord. I 1204 vart fyrstedømet Akhia oppretta og Ilía vart ein del av dette dei neste 256 åra. I 1460 vart fyrstedømet og Ilía erobra av Det osmanske riket. Tida under osmanarane varte fram til den greske sjølvstendekrigen i 1821, med korte avbrot då Venezia erobra område på Peloponnes.
Ilía vart først ein del av det større prefekturet Akhaía-Ilía. Dei vart skild frå kvarandre og kom saman igjen, med sidan 1934 har dei vore fråskild.
I august 2007 vart Ilía råka av enorme skogbrannar, som førte til fleire titals dødsfall og enorme miljømessige og økonomiske øydeleggingar. Totalt omkom 45 menneske i prefekturet, men over 100 000 vart råka på ein eller annan måte. 3 500 vart heimelause, 25 000 dyr døydde og 8 500 hektar med skog brann ned, i tillegg til 2 300 hektar med jordbruksland.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Simon Schempp
Simon Schempp er ein tysk skiskyttar frå Mutlangen i Baden-Württemberg som har vunne fire VM-gull i skiskyting. I perioden 2010-18 sanka han seg også to OL-sølv og like mange VM-sølv, samt to VM-bronser og ei OL-bronse. Åra 2014-17 sigra Schempp i 12 renn i verdscupen i skiskyting.
Høgskulen i Sogn og Fjordane
Høgskulen i Sogn og Fjordane (HiSF) var ein middels stor norsk høgskole med omkring 3700 studentar og 300 tilsette, og studiestader i Sogndal og Førde.
HiSF, Høgskolen Stord/Haugesund og Høgskolen i Bergen gjekk i 2016 inn for å slå seg saman. Den samanslåtte Høgskolen på Vestlandet blei oppretta 1. januar 2017.
Høgskulen i Sogn og Fjordane blei skipa 1. august 1994. Han var eit resultat av at fire statlege høgskular i Sogndal, Førde og Sandane blei slått saman som ein del av Høgskolereforma i 1994. I tillegg til dei fire høgskulane blei Spesialpedagogikkutdanninga på Sandane (skipa 1981 og i regi av Statens spesiallærarhøgskole og Musikkterapiutdanning på Sandane (skipa 1988 med Østlandets Musikkonservatorium som fagleg ansvarleg) innlemma i høgskulen.
Siphiwe Tshabalala
Lawrence Siphiwe Tshabalala er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for Kaizer Chiefs i den sørafrikanske fotballigaen, og for landslaget til Sør-Afrika. Han skåra det første målet under fotball-VM i Sør-Afrika i 2010, 11. juni 2010, då Sør-Afrika spelte mot Mexico.
Høgskulen i Sogn og Fjordane
Høgskulen tilbaud fag- og profesjonsstudium innan ingeniør- og naturfag, helsefag, lærarutdanning, samfunnsfag, reiseliv, leiing og økonomi. Desse kunne takast i varierande lengder frå halvtårseiningar til bachelorgrader, mastergrader og nokre doktorgradstudium, og i ei rekkje kurs-, etter- og vidareutdanningar.
Høgskulen hadde fire avdelingar:
Ólymbos i Lárisa
Ólymbos (gresk Όλυμπος) er ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Ólymbos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Elassóna. Den tidlegare kommunen hadde namn etter Ólymbos, det høgste fjellet i Hellas.
1806
1806 (romartal MDCCCVI) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen.
Nadela
Nadela eller Nadel (serbisk Надела eller Надел) er eit system av kanalar og elvar nord i Serbia, og ei 81 km lang sideelv til Donau frå høgre i regionen Banat i provinsen Vojvodina.
Byglandsfjorden
Byglandsfjorden er ein innsjø i kommunane Evje og Hornnes og Bygland i Agder fylke. Den er ein del av Otravassdraget og strekkjer seg frå Vassenden i sør til Ose i nord. Om sommaren vert fjordstrekningen trafikkert frå Byglandsfjord til Ose av veterandampbåten Bjoren som er verdas einaste vedfyrte passasjerdampbåt som framleis går i rutetrafikk.
Nadela
Nadela spring ut frå sluseporten Botoš der elva Tamiš kryssar Donau-Tisa-Donau-kanalen i ei høgd på 73 meter. Dette er berre den første av mange sluser langs elva. Fram til Debeljača renn Nadela som ei naturleg elv, men etter Debeljača-dammen, som vert nytta til vatning, er elva mindre vassrik og er meir for ei lita elv eller bekk å rekne. Nadela munnar ut i Donau og dannar ei ei lita øy, Ivanovo Ostrvo, her.
Byglandsfjorden
Riksveg 9 går langs austsida av Byglandsfjorden. Fånefjell er kommunikasjonshistorisk eit spesielt parti fordi det her er fire ulike trasear forbi på innsida, over, rundt på yttersida og gjennom fjellet.
Namnet Byglandsfjorden vert brukt om heile den 40 km lange elvestrekningen til Ose. Den øvre delen nord for Storstraumen vert gjerne kalla Åraksfjorden.
Delar av Åraksfjorden har namna Bjåfjorden (i sør) og Sandnesfjorden.
Den sørlegaste delen av Byglandsfjorden vert kalla Årdalsfjorden.
Byglandsfjorden vart regulert til kraftmagasin i 1912 og har ei reguleringshøgde på 5 meter. Magasinet rommar 212,3 mill. m³.
Odd Olsen Ingerø
Odd Olsen Ingerø er ein norsk jurist som har vore sysselmann på Svalbard og politimeister. Han var òg sysselmann på Svalbard i perioden mellom 2001 til 2005 og frå 2009 til 2015.
Karriere
Han var tidlegare politimeister i Fredrikstad politidistrikt og har mellom anna vore politimeister i Sør-Varanger politidistrikt i tida mellom 1985 til 1998.
Ingerø har røynsle frå fengselsstyret i Justisdepartementet. Han har vore politijurist i Kirkenes, dommarfullmektig i Vardø og statsadvokatfullmektig. Frå 2005 til 2009 var han leiar for Kripos.
Ingerø fekk Politiets heiderskross i 2009.
Hellersnuten
Hellersnuten er eit fjell i Ullensvang kommune i Vestland og Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1492 meter over havet og er det 15. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Al-Walaja
Al-Walaja eller Al Walaja (arabisk الولجة) er ein palestinsk landsby på Vestbreidda, fire kilometer nordvest for Betlehem. Han er ein enklave i Separasjonssonen, nær den grøne linja. al-Walaja er i dag i Betlehem guvernement og delvis i Jerusalem kommune. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen eit folketal på 2 041, hovudsakleg muslimske innbyggjarar i 2007.
Al-Walaja vart avfolka under den arabisk-israelske krigen i 1948, i oktober 1948. Han tapte kring 70 % av landområdet sitt, vest for den grøne linja.
Historie
I 1596 stod Al-Walaja oppført i osmanske skattelister som ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Han hadde eit folketal på 100 muslimske hushaldningar og ni ungkarar og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, vindruer or frukttre, and geiter eller bikubar.
Seint på 1800-talet vart Al-Walaja skildra som ein «ganske stor» landsby bygd av stein.
Mürz
Mürz er ei elv i Austerrike. Ho har utspring nord for Schneealpe i Niederösterreich, renn inn i Steiermark og så ut i Mura ved Bruck an der Mur etter 98 km. Kjelda til elva sluttar ved Mürzzuschlag.
Namnet på elva kjem frå slavisk (Muorica) og tyder «Vetle Mura». Den S-forma Mürzdalen byrjar ved Frein an der Mürz. Middelvassføringa ved Kapfenberg, nokre kilometer før munningen, er 20,2 m³/s
Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968
Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968 er eit konsertalbum av den kanadiske musikaren Neil Young. Den 8. til 10. november 1968 spelte Young tre konsertar i Canterbury House i Ann Arbor. Dette albumet består av opptak frå den 9. og 10. november.
Mürz
Av landsbyar langs elva finn ein Mürzzuschlag og Kapfenberg. Jarnbanelinja Österreichische Südbahn og motorvegen Semmering (S6) går begge langs med elva.
Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968
Albumet er volum 00 i Archives Performance Series. Sidan volum 2 og 3 alt var blitt gjeven ut, var dette den tredje utgjevinga i serien. Det kom òg ut som ein del av The Archives Vol. 1 1963–1972 i 2009.
Albumet kom berre ut på ei CD/DVD-samling, med ein DVD som inneheldt ein HD-lydversjon av albumet. DVD-en inneheld òg ein trailer Archives Vol. 1-boksen.
Innspelinga av songen «Sugar Mountain» frå denne konserten var tidlegare gjeven ut som B-side og på samlealbumet Decade i 1977.
Ei vinylutgåve av albumet kom ut i Japan i april 2009.
Leicester Square
Shakespearestatuen og tkts
Midt på plassen ligg ein liten park. Midt i parken står ein statue av William Shakespeare. Langs ytterkanten av parken står det statuar av andre kjende personar: Isaac Newton, Joshua Reynolds, John Hunter, William Hogarth og Charlie Chaplin.
Leicester Square er kinosentrum i London. Dei fleste britiske premierer vert viste på ein av dei fire store kinoane som ligg der. I tillegg ligg det fleire mindre kinoar rett ved plassen. Det ligg fleire nattklubbar der, og spesielt Hippodrome har ofte premierefestar. Derfor er det ikkje uvanleg å sjå store samanstimlingar av menneske med kamera og autografblokker utanfor Hippodrome eller ein av kinoane.
Plassen er og kjent for eit billettutsal, der ein får kjøpt billigbilletter til teatra i London. Det heite i starten The Official London Half-Price Theatre Ticket Booth, men har no skifta namn til tkts. Fleire andre utsal som og tilbyr billettar til teaterførestilling og musikalar til halv pris har og dukka opp i nærleiken.
Politiet si mobile kameraovervaking
På grunn av den store mengda menneske som til ei kvar tid er på plassen, også på kveldstid, har det vore mykje problem med kriminalitet der. Myndigheitene i London, politiet og ei samanslutning av næringsdrivande har sett i verk ei rekke tiltak som har ført til ein sterk nedgang i kriminaliteten. Mellom tiltaka er forbod mot å drikke alkohol i parken, gratis tilgjenge til dei offentlege toaletta, fleire politipatruljer og ein praktisk talt permanent stasjonert spesialbygd politibil med kamera i alle retningar. Bilen er finansiert av dei næringsdrivande i eit samarbeidsprosjekt med politiet.
Batumi
Batumi (georgisk skrift ბათუმი, tidlegare kalla Batum eller Batoum) er ein kystby ved Svartehavet og hovudstad i Adsjaria, ein autonom republikk sørvest i Georgia. Han har om lag 152 839 innbyggjarar (2014).
Batum er med den store hamna si eit kommersielt senter og siste stopp på den transkaukasiske jernbanen og røyrleidningen Baku-Tbilisi-Ceyhan. Han ligg 20 km nord for den tyrkiske grensa og har eit subtropisk klima med mange sitrus- og teplantasjar. Av industri i byen finn ein oljeraffineri, skipsverft, næringsmiddelindustri og lett industri.
Historie
Batumi ligg på same stad som den tidlegare greske kolonien Batis. Dei første moderne kjeldene nemner at det vart bygd festningsverk i byen på 1000-talet. Området var då under georgisk kontroll fram til 1500-talet då det vart avstått til Det osmanske riket. I 1878 vart byen avstått til Russland etter San Stefanotraktaten.
Etter at tsaren fall rykte først tyrkiske styrkar inn i byen i april 1918, følgt av britiske styrkar i desember same år. Dei britiske styrkane okkuperte Batumi fram til juli 1920.
Klima
Klimaet i Batumi er subtropisk, og det veks palmer, sitron- og appelsintre i byen.
Middeltemperaturen i Batumi er 14 °C. Januar er den kaldaste månaden med ein middeltemperatur på 6 °C. Juli og august er den varmaste tida med ein middeltemperatur på 22 °C. Det kaldaste som er målt her er -7 °C, og det varmaste er 40 °C. Den normale årsnedbøren er om lag 2 500 mm, der januar er våtast og mai tørrast.
Vulkansk oske
Vulkansk oske består av små bitar tefra med diameter mindre enn 2 mm, som er bitar av pulverisert stein og glas frå eit vulkanutbrot.
Danning
Vulkansk oske oppstår på tre måtar:
Dei enorme kreftene som er involvert i vulkanutbrot med damp fører til at magma og fast stein omkring ventilen vert rive inn i små bitar på storleik med leire og sand.
Konsekvensar for helse og økosystem
Vulkansk oske kan føre til pusteproblem og øydelagd maskineri. I særs alvorlege utbrot eller ved fleire utbrot på rad kan oska føre til global nedkjøling.
Oske som legg seg på overflata etter eit utbrot vert kalla oskregn. Store mengder oskregn kan raskt føre til at det lokale økosystemet vert øydelagde, og at tak på bygningar kan kollapse.
Oskregn kan derimot over tid føre til frodig og næringsrikt jordsmonn. Oskregn kan òg stivne til ein slags sement og danne ein solid bergart kalla tuff. Over tid kan store mengder oske produsere vulkankjegler.
Samansetting
Alle typar materiale frå eit eksplosivt utbrot vert kalla tefra eller pyroklastiske partiklar. Partiklane vert berre kalla oske om stein- eller mineralpartiklane er mindre enn 2 mm.
Oske vert danna når fast stein splintrar og magma deler seg inn i ørsmå partiklar under eit eksplosivt vulkansk aktivitet. Kraftige utbrot som oppstår når det er damp i magmaen skapar freatiske utbrot eller freatomagmatiske utbrot der magma eller fast stein i ventilen vert rive opp i ørsmå partiklar.
Spreiing
Oskeskya som ein ofte ser over vulkanutbrot består hovudsakleg av oske og damp. Dei svært fine partiklane kan verte ført langt av stad med vinden og falle som eit støvlag over landskapet rundt. Dette vert kalla oskregn.
Oskregn kan verte sement i lag med varme som dannar ein fast type stein kalla tuff. Oskregn bryt ned over tid og dannar særs næringsrik jord og mange vulkanområde er derfor vorte dyrka og busett trass i den overhengande faren.
Frigg
Frigg (Frigga) er i den norrøne mytologien Odin si kone. Namnet skal tyda den som elskar. Ho har ifylgje eddadiktet Voluspå sin eigen hall, Fensalir («Myrhallane»), og fleire av dei store myrfunna, arkeologiske funn av gjenstandar som har vore ofra i myrer og vatn i gamal tid, kan ha hatt med henne å gjere.
Jørgen Amdam
Jørgen Einar Amdam er ein norsk skulemann og politikar, kjend for sine arbeid om organisasjonsteori og regional politikk.
Frigg
Slik Frigg er skildra i dei norrøne skriftene, som alle er nedskrivne i den kristne mellomalderen, vert ho ofte forveksla med Frøya. Ho har her mange likskapar med Frøya, og mange meiner dei to er ei og same gudinne. Frigg står for den ekteskaplege kjærleiken og morskjærleiken, medan Frøya står for sensuell kjærleik og grøderikdom.
Vulkansk oske
Konsekvensar for atmosfæren
Når oske startar å falle på dagtid vert himmelen disig og får ein bleik gulfarge. Oskregnet kan verte så tett at dagslyset forsvinn heilt og det blir mørkt som om natta. Dette gjev langt lågare temperatur om dagen enn normalt og særs dårleg sikt. Torevêr og lynnedslag er vanleg i tillegg til ei sterk lukt av svovel. Om det regnar samstundes med oskregnet vert dei små oskepartiklane til ei blanding av sleip gjørme. Regn og lynnedslag kombiner med oske fører til straumbrot, hindrar kommunikasjon og folk mistar retningssansen.
Frigg
Saman med Odin fekk Frigg sønene Balder og Hod. Loke lura den blinde Hod til å skyta ein misteltein på Balder etter at Loke fekk nyss i at mistelteinen var den einaste skapnaden på jorda som kunne skada Balder. Frigg fekk veldig skuldkjensle etter denne hendinga, sidan ho lét vera å be mistelteinen lova å aldri skada Balder.
Vulkansk oske
Konsekvensar for atmosfæren
Særs fine oskepartiklar kan verte verande høgt i atmosfæren i mange år og spreie seg rundt heile verda med høgdevindane. Dette svevande stoffet kan gje flotte solnedganger, i tillegg til eit optisk fenomen kalla «Bisperingar», som er ein korona eller halo rundt sola. Oske høgt i atmosfæren kan påverke klima og føre til langvarig global nedkjøling etter store utbrot. Den siste episoden med global nedkjøling som følgje av vulkanutbrot var etter Pinatubo på Filippinane i 1991. Det mest dokumenterte tilfellet i historisk tid av dette fenomenet var utbrotet til Tambora i 1815, som førte til året utan sommar i 1816.
Jørgen Amdam
Amdam er utdanna ved Norges Landbrukshøgskole til jordskiftekandidat i 1970. I 1974 tok han dr.scient.-graden. Han vart tilsett ved dåverande Møre og Romsdal distriktshøgskule, Volda og Møreforsking i 1973. I 1994 vart han utnemnd til professor i samfunnsplanlegging same staden. Amdam var rektor ved Høgskulen i Volda i perioden 1. august 2007 til 31. juli 2011.
Frigg
Frigg var særs ven, og var den mektigaste av gudinnene. Frigg var kjærleiks- og lagnadsgudinne. Ho kjende menneska sin lagnad like godt som Odin sjølv. Ho var gudinne over ekteskapet. Hennar sendebod er åsynja Gna (Gnå), som rir over himmelen på hesten Hovvarpne. Andre åsynjer Frigg vert knytt til er Lin, som vernar alle menneske som Frigg ynskjer å gi verna om. Fulla ber øskja til Frigg, passar skoa hennar, og kjenner alle hennar løyndomar.
Vulkansk oske
Farar
Den mest øydeleggande konsekvensen av vulkansk oske kjem i samband med pyroklastisk straum. Dette skjer når eit vulkanutbrot dannar eir «ras» av varm oske, gassar og steinar som strøymer i stor fart ned sidene av ein vulkan. Desse straumane kan kome så raskt at dei ikkje er mogeleg å kome seg bort frå i tide. I tillegg er dei nesten umogeleg å føresjå. I mange tilfelle er varsling av slike straumar basert på topografien av i området. . I 1902 vart byen St. Pierre på Martinique øydelagd av ein pyroklastisk straum som tok livet av over 29 000 innbyggjarar.
Roc d'Orzival
Roc d'Orzival er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Vulkansk oske
Farar
Vulkansk oske er i seg sjølv ikkje giftig, men ved å puste inn oska kan det føre til pusteproblem for folk som har problem med astma eller emfysem. Den abrasive eller skarpe overflata kan skape irritasjon og skrape overflata på auga. Folk som går med kontaktlinser bør går med briller under oskregn for å hindre skade på augo. I tillegg kan kombinasjonen vulkansk oske og fukt i lungene skape eit stoff som liknar flytande sement.
Folk bør derfor bruke maske eller liknande føre munnen og nasa for å hindre å puste inn oska under oskregn. Oska har veldig høg tettleik og berre 10 cm med oske kan føre til at svake tak kollapsar. Eit 30 cm tjukt oskelag fører til at det meste av vegetasjon, buskap og liv i innsjøar og elvar døyr, og til at vegane ikkje lenger kan køyrast på. I lag med regn og lyn kan oskregn føre til straumbrot, hindre kommunikasjon og gjere at folk mistar retningssans.
Frigg
I Snorre si Ynglingesoga kjem det fram at Frigg skal ha vore utru mot Odin. Utruskapen skal ha skjedd med brørne til Odin Ve og Vilje, ei gong Odin var på reise så lenge at dei trudde han var død.
Jørgen Amdam
I perioden hausten 2015 til hausten 2019 var Amdam ordførar i Volda kommune, der han representerte Arbeidarpartiet.
Jørgen Amdam er bror til professor Roar Amdam.
Frigg
Kjærleiksgudinna Venus i den romerske mytologien svarar til Frigg. Venus gav fredagen namn på latin, Dies veneris, på same vis med Frigg. Frjá tydde kjærleik, og frjádagr er vorte til fredag.
Vulkansk oske
Flytrafikk
Vulkansk oske kan skape problem for flytrafikken. Dei mest aktuelle problemstillingane er:
Etter vulkanutbrotet til Galunggung i Indonesia i 1982, flaug eit British Airways Boeing 747 gjennom ei oskesky. Alle dei fire motorane slo seg ut. Flyet fall frå 36 000 fot til 12 000 fot, før mannskapet klarte å starte maskinane att.
Varsel om pågåande hendingar
Sidan fleire fly har fått problem etter møte med vulkansk oske i lufta vart det i 1991 stelt i stand eit luftfartsmøte for å avgjere korleis ein skulle formidle informasjon om oske i atmosfæren. Ei løysing vart opprettinga av Volcanic Ash Advisory Centers (VAAC). Det er finst i dag ni VAAC-område som dekkjer heile verda. VAAC vert laga og sendt ut i samarbeid mellom meteorologar, vulkanologar og luftfartsindustrien.
1414
1414 (romartal MCDXIV) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.
Phi Phi-øyane
Phi Phi øyane (เกาะ พีพี) er nokre små øyar i Thailand, mellom den mykje større øya Phuket og fastlandet. Øyane høyrer til administrativt Krabi-provinsen. Ko Phi Phi Don ("ko" tyder "øy") er den største i øygruppa, og er den einaste som har fast folkesetnad. Den nest største øya, Ko Phi Phi Lee (eller "Ko Phi Phi Ley") har sandstrender som ofte har vore vitja av turistar. Øyane ligg i eit av dei best utvikla turistområda i Thailand for bading og dukking.
Ko Phi Phi Lee er den mest kjende av øyane. Øya vart kjend gjennom filmen The Beach (film) eller Stranda.
Den 26. desember 2004 vart øygruppa ramma av tsunamiar utløyst av ei rad undersjøiske jordskjelv langs ei line frå vest av Sumatra til Andamanøyane. (Sjå Flodbølgjene i Indiahavet jula 2004). Flodbølgjene gjorde at fleire hundre menneske vart drepne, og dei fleste husa på øyane vart øydelagde.
Jordskiftekandidat
Jordskiftekandidat er ei akademisk grad, tilsvarande hovudfag, som blei tildelt ved Norges landbrukshøgskole, til dei som hadde studert jordskifte (utforming mv. av eigedomar) eller arealplanlegging og miljørett.
I dag er grada erstatta av mastergrad ved Universitetet for miljø- og biovitskap, med studieretningar innan arealplanlegging, eigedomsfag eller geomatikk.
Norges Jordskiftekandidatforening (NJKF) tildeler sertifiseringa Sertifisert av Norges Jordskiftekandidatforening.
Grada kvalifiserer mellom anna til arbeid innan arealplanlegging og oppmåling, og til stillingar innan jordskifteetaten, så som jordskiftedommar.
Nils Jernsletten
Nils Jernsletten, fødd i Tana, var professor i samisk språk ved Universitetet i Tromsø. I 2005 vart han tildelt St. Olavs orden.
Kongesongen
Den norske kongesongen er ein song til ære for den norske kongen. Songen er basert på den engelske kongesongen «God Save the Queen» og vart offisielt teken i bruk i Noreg i 1905. Teksten er skriven av Gustav Jensen, og komponisten er vanlegvis rekna som Jean-Baptiste Lully.
Veg
Ein veg er ei smal strekning i terrenget skapt av og/eller for menneskeleg ferdsel og transport. Utviklinga av vegar starta som tråkk eller stiar i terrenget. Etter kvart trongst det tilrettelegging for køyring med hestekøyretøy. Mesteparten av transporten gjekk på elvar og kanalar. Frå 1850-åra vart det bygd jarnvegar. Vegbygginga skaut fart med utviklinga av bilismen og bilvegar frå fyrst på 1900-talet. Bilismen førte med seg utviklinga av motorvegar.
Kongesongen
Tekst
Gud sign vår konge god!
Veg
Norsk veghistorie
Den fyrste eigentlege vegen i Noreg vart bygd i åra 1625-30 mellom Kongsberg og Hokksund. Etter vedtaket av veglova av 1851 vart det meir fart over vegbygginga i alle delar av landet.
Kongesongen
Tekst
Sign ham med kraft og mot
Dungeness
Dungeness er ein landsby og eit nes i det søraustlege Kent i England.
Namnet kjem anten frå eit gammalt fransk ord som kan omsetjast med «farleg nase» (syner til geografien i området), eller av Denge + nes, etter den nærliggande Denge Marsh. Han ligg på spissen av ei halvøy bygt opp av grus.
Kongesongen
Tekst
sign hjem og slott!
Dungeness
Dei fleste av husa er små trehus av ein type som fiskarar tradisjonelt har budd i i det sørlege England.
Kongesongen
Tekst
Lys for ham ved din Ånd,
Dungeness
Eit fyrtårn i utkanten av landsbyen er ope for publikum.
Eiterfled
Eiterfeld er ein kommune i landkrinsen Fulda i den tyske staten Hessen med 7650 innbyggjarar. Han ligg ved elva Eitra.
Dungeness
I 1920- og 1930-åra vart det bygd tre massive betongkonstruksjonar, kjent som «Lyttande øyre». Dei er akustiske spegl, som skulle fungere som varselssystem ved ein eventuell fiendtleg invasjon. Dei fungerte ikkje særskild godt, og då radar vart tilgjengeleg vart dei lagt ned. English Heritage arbeider for å sørgje for at ålmenta skal få tilkomst til lyttestasjonane.
Landskapet rundt Dungeness er særs spesielt, med mange små innsjøar som dels er naturlege og dels kunstige. Det har oppstått eit unikt økosystem, med fleire planter og dyr som ikkje finst andre stader i England. Området er òg attraktivt for sjøfuglar, og det er oppretta eit verneområde for fuglar og eit fugleobservatorium.
Kongesongen
Tekst
knytt med din sterke hånd
Dungeness
Rett ved Dungeness ligg to store atomkraftverk som forsyner området med elektrisk kraft.
Kongesongen
Tekst
hellige troskapsbånd
Dungeness
Landsbyen har vore brukt i innspelinga av fleire musikkvideoar, og er avbilda på fleire plateomslag, som So Much for the City av The Thrills og Aled av Aled Jones.
Leirnuten
Leirnuten  er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1486 meter over havet og er det 17. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Kongesongen
Tekst
om folk og drott!
Dungeness
Jernbanestasjonen i Dungeness er endestasjon for Romney-, Hythe- & Dymchurch-banen.
Kongesongen
Tekst
hver i sitt kall, sin stand,
troskap sin drott.
Trofast i liv og død,
tapper i krig og nød,
alltid vårt Norge lød
Songen er vorten omsett til nordsamisk, og denne versjonen vert sungen, saman med den norske, når kongen er til stades i Sametinget. Det er ikkje sikkert korleis songen skal endrast om Noreg får ei dronning.
Historie
Soga om kongesongen byrjar i 1686 i Frankrike. Den franske kongen Louis XIV hadde grunnlagt ein skole for å gje «fattige døtre av adelsmenn» ei praktisk utdanning. Skolen var driven av Madame de Maintenon, som òg var elskarinna til kongen. Ho fekk ei venninne, Mme. de Brinon, til å skriva eit dikt som skolejentene kunne syngja for å helsa kongen, og Jean-Baptiste Lully til å skriva musikk til diktet. Diktet heitte «Grand Dieu sauvez le roi» (sjå høgre).
Songen vart ikkje brukt igjen i Frankrike, men ein engelsk versjon kom i bruk i England på 1740-talet for å visa støtte til kong Georg II imot Bonnie Prince Charlie. Songen vart veldig populær i England og spreidde seg gjennom Europa.
Songen vart omsett til dansk og norsk fleire gonger på 1800-talet. Thomas Overskou gav ut ein versjon som heitte «Gud skærm vor Konges hus». I 1841 vart songen òg gjendikta av Henrik Wergeland som «Gud signe Kongen vor», og Elias Blix seinare omsett songen til nynorsk som «Gud signe kongen vår». Men versjonen som vart den offisielle kongesongen i 1905 var skriven om lag 1820 av ein dansk prost, Nicolaj Fogtmann, og heitte «Gud sign vor konge god». Fogtmann sin versjon vart forenkla og forkorta av den norske presten Gustav Jensen i ein ny versjon som vart gjeven ut i eit spesialhefte i 1906. Den nye versjonen vart populær og det er denne me bruker i dag.
Melodien
Det er ikkje sikkert kven skreiv melodien til songen. Melodien som Lully skreiv til «Grand Dieu sauvez le roi» finst ikkje lengre, og det er derfor ikkje sikkert at den var det same som kongesongen sin melodi. Nokre musikarar hevdar at kongesongen sin melodi liknar litt på melodien som Lully skreiv til «Domine Salvum Fac Regem», ein fransk vekselsong brukt fram til det 18. hundreåret for å gje ære til kongen. Dei seier at det viser at me eigentleg bruker Lully sin melodi i dag. Men alle er ikkje einige.
På slutten av 1780-talet hevda sonen til ein engelsk komponist, Henry Carey, at faren hans hadde skrive melodien til songen. Han sa at faren hans song songen i 1740 på eit middagsselskap gjeve for admiral Edward Vernon, som hadde overvunne ein spanske krigsfloten i Porto Bello. Men han kunne ikkje visa det og mange trudde at han berre sa det for å tena pengar på songen. Andre engelske komponistar som har fått æra for melodien inkluderer Henry Purcell, John Bull og Thomas Ravencroft.
I Noreg er det vanlegaste å namna Lully som komponisten. I England er det derimot vanlegare å seia at komponisten er ukjent, eller å namna Henry Carey. Mange seinare komponistar, inkludert Beethoven, Händel, Franz Liszt og Nicolò Paganini har brukt melodien i komposisjonane sine.
Profil-opprøret
Profil-opprøret har blitt ståande som ein milepåle i norsk litteratur. I 1965 overtok eit kollektiv på åtte unge forfattarspirer det litterære tidsskriftet Profil. Det første nummeret deira kom ut i 1966 i 500 eksemplar og er sidan blitt ein sjeldan godbit for samlarar.
Hanna Öberg
Hanna Linnea Öberg er ein svensk skiskyttar frå Svensbyn i Piteå. Ho vart olympisk meister i 15 km normalprogram under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang og verdsmeister i same øvinga under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Öberg tok elles del på kvinne-stafettlaga som gjekk inn til sølv i dei to nemnde meisterskapane, og ho var med i Sveriges bronsemannskap på mixstafetten ved VM 2019 på heimebane.
Øyfjorden
Øyfjorden er namnet på to fjordar i Noreg og det norske namnet på ein fjord på Island:
Gori
Gori (georgisk skrift გორი) er ein industriby i provinsen Sjida Kartli i Georgia. Byen vart grunnlagd av ein av dei største kongane av Georgia, David IV av Georgia (1089–1125). Han har om lag 45 000 innbyggjarar, og ligg der elva Liakhvi munnar ut i Mtkvari (Kura). Byen vart nesten heilt øydelagd under eit jordskjelv i 1920.
I 1878 vart den sovjetiske diktatoren Josef Stalin fødd i Gori, og byen inneheld eit Josef Stalin-museum med gjenstandar knytte til livet hans, huset der han vart fødd og den personlege jernbanevogna hans.
Ein av dei siste statuane av Stalin i det tidlegare Sovjetunionen står utanfor rådhuset i byen.
Festninga Goristsikhe frå mellomalderen ligg ovanfor byen.
Bolzano-provinsen
Provinsen Bolzano, stundom kalla Alto Adige eller Sør-Tyrol (italiensk Provincia autonoma di Bolzano; tysk Autonome Provinz Bozen; ladinsk Provinzia autonòma de Balsan), er ein av to autonome provinsar i regionen Trentino-Alto Adige i Italia. Hovudstaden er byen Bolzano. Han har eit areal på 7 400 km² og totalt 487 673 innbyggjarar (2006). Det er 116 kommunar i provinsen.
Regionen er kjend for fjella sine, som Dolomittane, som utgjer ein stor del av dei sørlege Alpane.
Geografi
Provinsen Bolzano ligg heilt nord i Italia og grensar til Austerrike i aust og i nord og til Sveits i vest. Dei italienske provinsane Belluno, Trento og Sondrio ligg høvesvis i søraust, sør og sørvest.
Fjell
Fjella dominerer landskapet og dei fleste av desse høyrer til Alpane. Den mindre gruppa Ortleralpane vert rekna som sentrum av dei italienske Alpane. Her finn ein fjellet Ortler, med ei høgd på 3 905 meter over havet. Dolomittane er ei anna fjellkjede i provinsen. Fjellet Sciliar (2&nsbp;563 moh.) er ein del av denne fjellkjeda.
Andre fjell i provinsen er
Periferieininga Kozáni
Periferieininga Kozáni (gresk Περιφερειακή ενότητα Κοζάνης, Periferiakí enótita Kozánis) er eit periferieining i Hellas i periferien Vest-Makedonía.. Hovudstaden i periferieininga er byen Kozáni.
Kozáni grensar til Kastoriá i vest og nordvest, Flórina i nord, Pélla i nordaust, Imathía og Piería i aust, Lárisa i søraust og Grevená i sør.
Administrativ inndeling
Tidlegare var Kozáni eit prefektur. Frå 2019 er periferieininga delt inn i fem kommunar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Geografi
Ein liten dal strekkjer seg frå nordlege område til elva Aliákmonas og Polýfytossjøen. Ein har fjell i både vestlege og austlege område, særleg i området rundt byen Kozáni, mellom anna Áskio i vest, Vérmio i nordaust og Vóio i sørvest.
Historie
Området rundt periferieininga bestod av fleire kongedøme, inkludert Eordaia, og vart styrt av Kongedømet Makedonia og etter den tredje makedonske krigen vart det ein del av Romarriket. Seinare kom det inn under Austromarriket. Tidleg på 1300-talet erobra Det osmanske riket området og styret deira varte fram til balkankrigane i 1913. Det moderne prefekturet vart danna seinare og inkluderte det som i dag er periferieiningane Flórina, Grevená og Kastoriá. Flyktningar frå Vesleasia og Pontos kom til området under den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922.
Aksen i nervesystemet
Aksen i nervesystemet viser til retninga for sentralnervesystemet i kroppen. Hjå dyr som går på alle fire følgjer aksen ei enkel anterior til posterior (fram til bak) linje. Hjå oppreiste dyr, som menneske, blir aksen bøygd under fosterutviklinga. Forståinga av opphavet til aksen under fosterutviklinga kan hjelpa til med å forstå strukturen i den utvaksne hjernen og ryggmergen.
Wienerbekkenet
Wienerbekkenet (tysk Wiener Becken, tsjekkisk og slovakisk Vídenská kotlina) er eit sedimentasjonsbasseng mellom Alpane og Karpatane. Meir enn halvparten av Wienerbekkenet ligg i Niederösterreich, medan resten er delt mellom Tsjekkia og Slovakia.
Det forholdsvis flate området er nokså langstrakt, og er 50 km breitt og 200 km langt.
Bekkenet er vidare delt inn i:
Låglandet Bor og Chvojnice-åsane vert i lag kalla Záhorská nížina (låglandet Záhorie).
Kaldafjellet
Kaldefjellet  er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland og Bykle kommune i Agder. Det har ei høgd på 1480 meter over havet og er det 18. høgaste fjellet i Rogaland og det fjerde høgaste i Aust-Agder av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1415
1415 (romartal MCDXV) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.
Kallithéa i Lárisa
Kallithéa (gresk Καλλιθέα) er ein landsby i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Kallithéa var hovudsete i den tidlegare kommunen Ólymbos, som no er ei kommunaleining i kommunen Elassóna. Den tidlegare kommunen hadde namn etter Ólymbos, det høgste fjellet i Hellas.
Wes Brown
Wesley Michael Brown er ein engelsk fotballspelar, fødd og oppvaksen i Manchester. Brown spela for Sunderland frå 2011 til 2016, åra 1998-2011 spela han for Manchester United. Han har vore med å vinne Meisterligaen to gongar, den engelske ligaen fem gongar, FA-cupen to gongar og ligacupen ein gong.
Aktiv
Den 185 cm høge og 75 kg tunge Wes Brown signerte ein arbeidsavtale med favorittklubben Manchester United den 4. november 1996, 17 år gamal. 4. mai 1998 fekk han sin ligadebut, då han var innbyttar mot Leeds United. Gjennombrotet kom i 1998/99-sesongen, då han fekk fleire kampar som høgreback, og som midtstoppar i spann med Jaap Stam. Sesongen kunne ikkje ha gått betre for Brown, ettersom United vann både den engelske liagaen, FA-cupen og Meisterligaen. Sommaren 1999 vart han skadd, den fyrste av det som skulle bli ei lang rekke langvarige skadar.
Ein fin 2000/01-sesong blei følgd opp av nok ein solid 2001/02-sesong. Brown spelte då så godt at han fekk plass i Englands tropp til VM 2002. Utover i 2002/03-sesongen spela han særleg godt, men atter pådrog han seg skadar som han sette han ut av spel i lang tid.
Etter 2008 vart det mindre speletid for Brown i Manchester United. Han hadde ikkje plass i fyrsteellevaren, og spela oftast sideback. Gjennom 13 år for United spela han 383 obligatoriske kampar for klubben. Mellom 1999 og 2010 spela han 23 landskampar for England og skåra eitt mål.
Nerodimkaelva
Nerodimka (serbisk Неродимка) er ei elv i regionen Nerodimlje i Kosovo og ei 41 km lang sideelv til Lepenac frå venstre. Nerodimka er kjend for forgreiningane som oppstår i elva.
Nerodimka spring ut frå to småelvar, ei renn frå fjellet Nerodimka, og den andre frå fjellet Crnoljeva. Elva renn først nordover, mellom dei to fjella og inn i regionen Nerodimlje. Ho renn så over den sørlege delen av Kosovosletta. På 1400-talet, under regjeringstida til kong Milutin, vart det grave ein kanal til Sazlijavatnet og elva Nerodimka. Frå Sazilija renn elva Sitnica. Dette skapte ei spesiell forgreining, sidan Nerodimka langs den naturlege elveleia renn ut i Lepenac, som er ein del av nedslagsfeltet til Egearhavet, medan Sitnica er ei sideelv til Ibar som høyrer til nedslagsfeltet til Svartehavet. Etter den andre verdskrigen vart kanalen fylt att, sidan han ikkje vart vedlikehalde og det samle seg opp gjørme.
Nerodimka renn forbi byen Uroševac og munnar ut i Lepnac ved Kačanik. Nedslagsfeltet hennar er på 229 km².
1807
1807 (romartal MDCCCVII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen.
Fibonacci
Leonardo Pisano Bigollo, òg kjend som Leonardo frå Pisa, Leonardo Pisano, Leonardo Bonacci, Leonardo Fibonacci, eller som regel berre Fibonacci var ein italiensk matematikar frå Pisa i Nord-Italia. Han er mest kjend for talfølgja som er oppkalla etter han, Fibonaccifølgja.
Han er kjend for
Liber Abaci
Dette er boka som presenterte det arabiske talsystemet for den vestlege verda, òg kalla titalsystemet. Boka viste kor viktig det var med eit betre numerisk system. Boka skildrar modus Indorum (den indiske metoden). Det blir vist korleis titalsystemet kan verte brukt til berekningar som mellom anna å gjere om måleiningar og halde rekneskap. Det er i denne Fibonacci presenterte Fibonaccifølgja.
Hanne Harlem
Hanne Harlem i Oslo er ein norsk jurist og politikar for Arbeidarpartiet.
Simlenuten
Simlenuten  er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1439 meter over havet og er det 21. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Hanne Harlem
Hanne Harlem var statsråd og sjef for justisdepartementet (justisminister) i Jens Stoltenberg si første regjering 17. mars 2000-19. oktober 2001.
Utdanning og karriere
Hanne Harlem er cand.jur. frå Universitetet i Oslo i 1990.