cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leddvedslekta
Leddvedslekta (Lonicera) er ei planteslekt som har kring 180 artar på verdsbasis. Ho er utbreidd i Nord-Amerika og Eurasia. Plantar i slekta dannar buskar og lianar som har motsette, heilranda blad. Blomstrane er 5-talige og sit anten parvis ved bladhjørna eller i endestilte standar som er støtta av høgblad. Begerblada er røyr- eller begerforma samanvaksne, og det same er skjedd med kronblad, som dannar eit langt kronrøyr som har to eller fem lappar ved munningen. Ved blomsteropninga er kronblada spalta, slik at dei fire øvste til saman dannar ei leppe, medan den einslege, nedste dannar ei anna. Frukta er bær som sit enkeltvis eller to saman.
Fleire artar av Lonicera har blitt invasive artar når dei er introdusert utanfor sitt naturlege vekstområde. Dette gjeld særleg på New Zealand og i USA. Mellom desse finn ein L. japonica, L. maackii, L. morrowii og L. tatarica.
Artar i Noreg
Artar ein kan finne i Noreg:
Framande artar
Fleire artar i slekta som er innførte til Noreg er høgrisikoartar på Fremmedartslista. Desse artane kan spreia seg og utkonkurrera andre artar på ein måte som er ein risiko for den naturlege floraen og faunaen i Noreg. I Fremmedartslista blir plantane sorterte etter faren dei utgjer, og i leddvedslekta er desse artane vurdert slik:
Hybridar
Det finst mange hydridar og kultivarar som er nytta som hageplanter. Mange av desse har ukjent opphav.
Artsliste
Det er dokumentert kring 180 artar av Lonicera. Nokre av dei er:
Healing Hands
«Healing Hands» gjorde det forholdsvis bra i USA, og nådde 13. plass på Billboard Hot 100 og førsteplassen på Adult Contemporary-lista i oktober 1989. Songen nådde første gongen ikkje Topp 40 i Storbritannia, og det gjorde heller ikkje den første utgjevinga av oppfølgjaren «Sacrifice». Etter at BBC Radio One byrja å spele «Sacrifice» vart songen gjeven ut på nytt i heimlandet med «Healing Hands» på andre sida. Den doble A-sida toppa lista i Storbritannia i fem veker i strekk, og vart den første førsteplassen hans i heimlandet.
Prosit
Prosit er latin for 'måtte det gagna' og er eit tradisjonelt nordisk svar til ein som nys.
Ordet blir også brukt som ei tysk nyttårshelsing og til skåling - tysk prost, prosit, nederlandsk proost og sveitsartysk proscht, pröschtli.
Sukat
Sukat (gjennom italiensk frå latin sucus, 'saft') er ei matvare laga av dei kandiserte skala til ulike typar sitrusfrukt, særleg sukatsitron. Skala blir skorne i bitar og sylta ved å koka i sukkerlake og så tørka eller lagt på glas.
Prosit
«Prosit» er vidare kjend frå drikkesongar som «Ein Prosit der Gemütlichkeit» og Prosit Pils frå bryggjeriet Bosteels.
Sukat
Sukat kan brukast som ingrediens i bakverk, dessertar og konfekt. I norsk samanheng er det særleg knytt til julekake.
Nysing
Nysing er ei plutseleg og eksplosiv utanding gjennom munn og nase som blir utløyst reflektorisk. Ho gjer at slimpartiklar frå nase, munn og svelg blir slynga ut med stor kraftanstrengelser. Samtidig utstøyter ein gjerne ein lyd som kan ha ulik karakter - på norsk uttrykt skriftleg som «atsjo».
Nys kan utløysast ved kjemisk, mekanisk eller termisk irritasjon av visse delar av naseslimhinna, og kan også utløysast av sterkt lys. Ein nys særleg ved allergi og infeksjon i øvre luftvegar, som forkjøling. Ved luftvegsinfeksjonar gjer nys at mikrobar blir spreidde og kan smitta andre gjennom dropesmitte.
Ein har tillagt nysing mange ulike tydingar gjennom tidene. Det kan bera bod om lukke eller ulukke, tyda at nokon tenkjer på ein, at ein vil møta nokon, få eit brev eller anna. Verbale svar på nys er utbreidde, og kan vera knytt til slik tru. Ulike tilsvar er til dømes nordisk «prosit», tysk «gesundheit!», og engelsk «[God] bless you».
Tante Pose
Tante Pose er ein norsk filmkomedie frå 1940 regissert av Leif Sinding og produsert av Merkur Film AS ved Gustav Martinsen. Han byggjer på ei forteljing av Gabriel Scott.
Filmen hade premiere 27. august 1940, og har sidan blitt send fleire gonger på norsk fjernsyn til jul. Han blei send på fjernsyn første gong i jula 1970.
Musikken i filmen, mellom anna tittelsongen «Tante Pose», blei komponert av Jolly Kramer-Johansen.
Handling
Filmen byrjar under julestria i hushaldninga til sorenskrivar Nicolai Bals (Einar Vaage). Uventa melder systera hans, Blanca (Henny Skjønberg) med kallenamnet «Tante Pose», at ho vil koma på besøk. Tante Pose viser seg å vera ei gretten gamal peparmøy som ligg i konflikt med svigerfaren til sorenskrivaren og ungdommen i huset.
Høyrespelversjon
I 1939 produserte og sende NRK Radio ein tre timar lang høyrespelversjon dramatisert av Peter Lykke-Seest. Gunnar Neels-Hansson var instruktør. Denne blei send 1. nyttårsdag 1940.
Stjernelue
Stjernelue eller firevindslue (nordsamisk čiehgahpir eller sávká) er ei tradisjonell samisk mannslue. Ho er kjenneteikna av ein fylt luepose med fire utstikkande spissar øvst, og har sylinderform nedst. Lueposen er fylt med dun, slik at spissane står ut som på ei stjerne.
Dette er ein type lue som har vore utbreidd blant samiske grupper i eit stort område. Lua blei truleg utvikla av samar på Varangerhalvøya etter førebilde av luer brukte av russiske handelsreisande på byrjinga av 1800-talet. Opphavleg var lua fyrkanta, men spissane blei snart forlenga, litt ulikt på ulike hald. Frå kysten av Nordishavet spreidde lua seg og blei vanleg blant samar i Nord-Noreg og Finland. Ho blei ført til Karesuando og Jukkasjärvi i Nord-Sverige då samar frå Kautokeino flytta dit, men er seinare berre blitt brukt i Karesuando.
Stjernelua kom i bruk i Karasjok rundt 1800–1850. Historisk har lua utvikla seg til ein høgare, meir markert brem. Spissande er også blitt meir markerte med tida.
Vinterlua har brem av mår- eller oterskinn, og har duskar på sida. Sommarlua er utan skinn eller duskar.
Karesuandovarianten er ei vinterlue som kan ha ei varmande pute fylt med reinhår eller dun på innsida. Dette er den einaste varianten av stjernelua som har skjerm.
Vierfink
Han er ein liten fugl som liknar langhalefink i utsjånad. Vierfink viser kjønnsdimorfisme, hannane skil seg frå hofuglar med lys rosa farge på halsen, brystet og buken. Begge kjønna har lang stjert, brune striper på rygg og venger. Nebbet er tynnare enn hos rosenfinkar. Det sterkaste morfologiske trekket som skil denne arten frå rosenfinkar finn ein i dei ytre primærfjørene. Hos finkar og busksporvar er desse fjørene degenererte, men hos vierfink har dei to tredelar av lengda til neste primære.
Vierfink lever i ei høgd på mellom 3050 og 5000 moh., vanlegvis parvis i hekkesesongen, og i små flokkar om vinteren. Den russiske oppdagaren Nikolaj Przjevalskij var den første som skildra denne arten og han skildra songen som liknande songen av busksporvar. Arten har ikkje vorte studert mykje i naturen, og det er lite kunnskap om åtferda hans. Han er ikkje tenkt å vere trua av menneskeleg aktivitet og er oppført med status livskraftig av IUCN.
Den taksonomiske slektskapen var uklår i lang tid. Groth (2000) foreslo at arten korkje er fink eller busksporv, men einaste medlemmen i Urocynchramidae, og denne endringa vart tatt med i den sjette utgåva av Clementslista. .
Svenska skidspelen 1991
Svenska skidspelen 1991 vart avvikla i Falun dagane 8. til 10. mars 1991.
4 x 10 km stafett
Dato: 10. mars <br style="clear:both" />
Kombinert
Dato: 8./9. mars <br style="clear:both;" />
Hopprenn
Dato: 10. mars
<br style="clear:both;" />
15 km fristil
Dato: 9. mars <br style="clear:both" />
4 x 5 km stafett
Dato: 10. mars <br style="clear:both" />
Bellyelva
Belly River, eller Bellyelva, er ei elv i Nordvest-Montana i USA og Sør-Alberta i Canada. Ho er ei bielv til Oldman-elva, som sjølv er ei bielv til South Saskatchewan-elva.
Namnet på elva kan koma frå blackfoot-ordet mokowan, frå mokoan, som tyder 'mage'. Elva blei tidlegare kalla Mokowan River. Gros ventre-namnet er ʔinɔ́tɔnníícááh, som også tyder 'mageelv'.
Elva har gjeve namn til Belly River Formation frå krittida, som blei observert ved breidda hennar av George Mercer Dawson i 1883.
Løp
Belly River spring ut i Nordvest-Montana ved Helen Lake, nær foten til Ahern Peak i Glacier National Park. Ho renn mot nord over 49. nordlege breiddegrad inn i Alberta nær Chief Mountain, aust for Waterton Lakes nasjonalpark. Ho fortset mot nord, blir kryssa av Highway 6 og Highway 5, og renn nær busetnadane Hill Spring og Glenwood, før ho renn mot nordaust. Ho blir kryssa av Highway 2 nord for Stand Off, og fortset mot nord langs botnen av Mokowan Ridge, der ho tek imot vatn frå Waterton River. Ho byrjar å renna i meandrar før ho vender mot aust rundt Wild Turnip Hill, før ho renn ut i Oldman River vest for Coalhurst, sør for Highway 3, i ei høgd på.
Bielver
Frå utspringet til munningen renn desse elvene ut i Belly River:
Asbjørn Hansen
Asbjørn Hansen var ein norsk landslagsmålvakt i fotball og cupmeister med IL Sparta i 1952. I tida 1952-61 spelte han 52 landskampar for Noreg.
Aktiv
Hansen debuterte på det norske landslaget i ein bortekamp mot Jugoslavia i Zagreb 25. juni 1952, tre veker før dei to landa begge reiste til Sommar-OL i Helsinki. Hansen var med i OL-troppa, men det var veteranen Tom Blohm som fekk vakte målet då Noreg tapte 1-4 mot Sverige og vart utslått i 1. runde. Etter olympiaden var han jamnaste fyrstevalet som Noregs målvakt i ti sesongar framover, bortsett frå 1958-sesongen.
Hausten 1952 var Hansen ei viktig brikke då IL Sparta opplevde å gå heilt til NM-finalen, der laget vann 3-2 over eit anna overraskingslag, Solberg IF frå Buskerud. Han spelte på Sparta til laget i 1958 enda sist i Hovudserien. Sidan stod han i mål hos byrivalen Sarpsborg Fotballklubb til han la opp.
Klågerup
Klågerup er ein tettstad i Svedala kommun i Skåne län i Sverige, mellom Staffanstorp og Svedala. I 2005 hadde tettstaden 1 883 innbyggjarar.
Sawasjøen
Sawasjøen (arabisk  بحيرة ساوة) er ein endorheisk innsjø i Muthanna guvernement nær Eufrat i Irak. Han ligg 23 km vest for Al-Samawa. Innsjøen har ingen tilsig eller utsig, men får vatn frå Eufrat gjennom eit system av sprekker som transporter vatn under bakken. Vassnivået varierer frå tørke- til regntidene. Innsjøen tørkar ikkje inn, fordi det er likevekt mellom vasstilførselen og fordampinga.
Klågerup
I Klågerup er det skule, barnehage, bibliotek, daglegvarehandel, pizzarestaurant, idrettshallar og idrettsplassar. I austlege delen Klågerup ligg det eit lite industriområde. Den lokale fotballklubben heiter Klågerups GIF.
Sawasjøen
April 2022 hadde innsjøen tørka bort.
Klågerup
Klågerup har bussamband med Malmö, Lund og Trelleborg.
Sawasjøen
Skildring
Sawasjøen er ein unik innsjø i Irak og blant innsjøane med høgast saltinnhald i Irak. Innsjøen har ei langstrekt form og er 4,47 km lang og 1,77 km brei. Det er fleire rare faktorar med innsjøen. Ein av dei er at vassflata ligg 1-4 høgare enn det meste av landområdet rundt, og sjølv 5–7 m høgare enn Eufat som renn i nærleiken. Ein gipsformasjon ligg kring innsjøen og somme stader er formasjonen seks meter høg. Formasjonane er blitt danna av fordamping av det salte vatnet og saltsediment som er avsett på overflata.
Dyre- og planteliv
På grunn av det salte vatnet, veks det ikkje planter i eller nær innsjøen. I sjøen lever det algar og ein fiskeart, arabisk tannkarpe. Det er mykje fugl rundt innsjøen, 25 artar med fastbuande og trekkfuglar er obsertvert i og kring innsjøen. Innsjøen har stort sett vadefugl som ender og sothøner.
Klågerup
Historie
Klågerups slott var på byrjinga av 1400-talet eigd av Peter Spoldener og sonen Hans, og litt seinare av Olof Truedsson og Knut Truedsson Hass. Via sistnemnde si dotter blei garden gjennom giftarmål ført til Sparreætta, der han blei verande til byrjinga av 1600-talet. Deretter høyrte han til slektene Grubbe og Juel, og kom gjennom gifte i 1725 til slekta Trolle.
Kamysjin
Kamysjin (russisk Камы́шин) er ein by i Volgograd oblast i Russland med om lag 120 000 innbyggjarar (2007). Han ligg på vestsida av Volgograd-reservoaret i Volga, ved munningen av elva Kamysjinka, rundt 170 km nord for Volgograd.
Klågerup
Historie
I 1811 skjedde Klågerupopprøret, eit lokalt opprør i Klågerup. Det blei slått ned av kavalerisoldatar frå Malmö i løpet av eit par dagar. 30 personar døydde i opptøyane, og 300 blei sette i fengsel i Malmö.
Kamysjin
Kamysjin vart grunnlagt i 1668 på venstrebreidda av elva Kamysjinka. I 1710 vart alle innbyggjarane flytta til festninga på motsett side av elva. Denne busetnaden vart kalla Dmitrijevskij. I 1780 endra dei namnet til Kamysjin. På 1800-talet vart Kamysjin ein kjøpstad med sagbruk og vindmøller. Han var tidlegare kjent for handelen med vassmeloner.
Klågerup
Historie
På byrjinga av 1900-talet blei godset kjøpt av Svenska Sockerfabriks AB. Sidan 1964 har Klågerups herregard vore eigd av familien Silfverschiöld.
Reksteren kyrkje
Reksteren kyrkje er ei langkyrkje frå 1937 i Tysnes kommune i Vestland fylke.
Byggverket er i tre og har 250 sitjeplassar.
Nord-Reksteren eller Bruntveit kyrkjegard er 5–600 meter sør for kyrkja. Lengre sør på øya er Sør-Reksteren eller Stølsbakken gravplass. Hope kyrkjegard lengre nord er freda og ute av bruk.
Town of Plenty
«Town of Plenty» er ein Elton John-song frå albumet Reg Strikes Back frå 1988. Pete Townshend spelar akustisk gitar på songen, medan Davey Johnstone spelar elektrisk. Av korvokalistane på songen finn ein dei tidlegare bandmedlemmane til John, Nigel Olsson og Dee Murray.
Singelen var den andre som vart gjeven ut frå albumet i Storbritannia, der han nådde 74. plass på singellista. Singelen vart ikkje gjeven ut i USA.
Hans Arnesson Urdahl
Hans Arnesson Urdahl var ein norsk kontorist, lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Luster i Sogn. Han var far til Sølfest Hansson Urdahl og Hans Hansson Urdahl.
Urdahl var son til lensmannen i Luster. I yngre år arbeidde han på kontoret til sorenskrivaren i Indre Sogn. Sidan var han brukar av garden Bringe i heimbygda, dit han var gift. Seinare var han så gardbrukar på Saude, også i Luster. År 1807 vart Urdahl lensmann i Luster etter far sin, ei stilling han hadde til han døydde.
Urdahl var valmann då det i 1814 vart halde val til riksforsamlinga på Eidsvoll. På Stortinget 1815-16 var han 4. representant frå Nordre Bergenhus amt, medlem av komiteen for juridiske gjenstandar. Grunna sjukdom var han permittert frå 19. september 1815. Til Stortinget 1821-22 var han 1. varamann. Han møtte då i 1822 frå den 30. oktober i staden for Absalon Olsson Vereide.
Urdahl døydde på garden sin Saude i 1829.
Markus Jonsson
Markus Jonsson er ein svensk fotballspelar som spela forsvar for SK Brann i 2012-sesongen.
Markus Jonsson starta karrieren sin for fotballaget i heimbyen Växjö. Seinare har han spelt for dei svenske laga Östers IF og Stockholmsklubben AIK Fotboll. Jonsson spelar oftast forsvar. Det var i AIK han fekk tilnamnet «Mr. 100 %» fordi han var så treffsikker når han tok straffespark. Etter tre år i AIK gjekk han til greske Panionios. Då kontrakten hans gjekk ut her i 2012, gjekk han over til SK Brann, der Rune Skarsfjord har gjort han til kaptein.
Khrysopolítissa
Khrysopolítissa (gresk Χρυσοπολίτισσα) er ein bydel i kommunen Lárnaka i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros.
Bydelen ligg ved kysten nordaust i byen. I vest grensar han til Sotíros, i sørvest til Ájos Nikólaos og i sør til Skála. I nord ligg nabokommunen Livádia.
Chapeau
Chapeau (fransk for 'hatt') er ein interjeksjon som kan brukast for å uttrykka begeistring eller ærbødigheit. Det er knytt til den gamle skikken med å ta av seg hatten for å visa respekt.
Belgia i Eurovision Song Contest
Belgia debuterte i den aller fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956 og har berre vore fråverande tre gongar sidan: i 1994, 1997 og 2001. Alle tre gongane skuldast fråveret dårlege plasseringar åra før. Belgia har vunne Eurovision Song Contest éin gong, då 13 år gamle Sandra Kim vann med «J'aime la vie» i Bergen i 1986. Belgia har delteke 63 gongar og har komme på sisteplass åtte gongar i Eurovision Song Contest.
Historikk
Belgia er eit av sju land som deltok i den aller fyrste utgåva av Eurovision Song Contest, som vart arrangert i Lugano i 1956. Sidan deltok Belgia kvart einaste år fram til 1994, då landet ikkje var kvalifisert på grunn av sisteplassen året før.
Deltakinga og ansvaret for å velje det belgiske bidraget har sidan byrjinga gått på rundgang mellom den franskspråklege kringkastaren RTBF og den flamske kringkastaren VRT. Det gjorde at Belgia sine bidrag var skiftevis på fransk og nederlandsk fram til 1999, då språkregelen vart oppheva. Mens VRT ofte har vald sine bidrag gjennom ein nasjonal finale, Eurosong, har vallonske RTBF stort sett vald song og artist internt. Historisk sett har bidraga frå RTBF gjort det langt betre enn bidraga frå VRT. Sigeren og begge andreplassane kom frå RTBF, mens heile seks av åtte sisteplassar kom frå VRT. Den beste plasseringa til Flandern er to sjetteplassar.
Båe kringkastarane sender Eurovision Song Contest kvart år i Belgia. Kanalane har kvar sine kommentatorar og brukar separate telefonnummer når sjåarane skal ringe inn og røyste i tevlinga. Fans, sjåarar og politikere har fleire gongar ytra ønskje om at RTBF og VRT skal samarbeide om deltakinga til Belgia, men inntil vidare går ansvaret fortsatt på rundgang mellom dei to kringkastarane.
Sisteplassar og siger
Belgia har tradisjonelt sett hatt moderat suksess i Eurovision Song Contest, ikkje ulikt innsatsen til Noreg. Som med Noreg, begynte Belgia med ei rekkje topp ti-plaseringar, før to sisteplassar fulgte på rad 1961 og 1962. Den tredje sisteplassen kom i 1965. Den mest kjende sisteplassen kom i 1993, då Barbara Dex song «Iemand als jij». Men det er ikkje plasseringa i seg sjølv som har fått mest merksemd, snarare Dex si sjølvsydde kreasjon, som seinare vart opphavet til Barbara Dex Award – ein årleg pris som delast ut til den verst kledde i Eurovision Song Contest.
MF «Tysnes»
Ho vart levert frå Haugesunds Slip i juni 1970, og gjekk inn i sambandet Kinsarvik-Utne-Kvanndal. Det meste av 2000-åra var ho B-ferje i same sambandet. I mange år fram til Trekantsambandet opna gjekk ho òg i ruta Valevåg-Mosterhamn. Frå 1. januar 2011 vart ferja reserverferje, og lagt ut for sal. 1. januar 2012 skiftet Tide Sjø namn til Norled. I september 2012 vart ferja selt til Noah AS og omdøypt til MF «Kalkøy». Frå januar 2013 trafikkerer ho Holmestrand-Langøya.
Belgia i Eurovision Song Contest
Sisteplassar og siger
Trass sisteplassane har Belgia også gjort det bra i tevlinga. Belgia har to andreplassar frå 1978 og 2003, og i 2003 låg Belgia an til å vinne Eurovision Song Contest for andre gong før siste land skulle gi sine poeng. Til slutt vann Tyrkia tevlinga, berre to poeng foran det belgiske bidraget «Sanomi». Den fyrste og førebels einaste sigeren til Belgia kom i Bergen i 1986, med Sandra Kim og «J'aime la vie». Både før og under tevlinga, påstod Kim at ho var 14 år, men etter tevlinga kom det fram at ho berre var 13 år. Nokre år seinare innførte Den europeiske kringkastingsunionen 16-års aldersgrense for å deltake, og dimed vil Kim fortsatt vere den yngste vinnaren av Eurovision Song Contest gjennom tidene.
Som fylgje av sigeren i 1986 vart Eurovision Song Contest 1987 arrangert i Brussel, hovudstaden i Belgia. Tjueto land deltok det året, det høgaste talet deltakande land i ein Eurovision Song Contest-finale fram til 1992.
Oppsving frå 2010
Etter innføringa av semifinalar 2004, har Belgia berre kvalifisert seg til finalen fem av fjorten gongar. Same år som semifinale vart innført, var Belgia direktekvalifisert til finalen, etter tredjeplassen året før. Fyrste gongen Belgia kvalifiserte seg til finalen, var i Oslo i 2010, då Tom Dice vann sin semifinale og endte på sjetteplass i finalen - den beste plasseringa til Belgia sidan 2003, og den beste flamske plasseringa noko gong. Ein fjerdeplass følgde med Loïc Nottet i 2015, og året etter vart Laura Tesoro nummer ti i finalen. Ein ny fjerdeplass følgde med Blanche i 2017. Dette var fyrste gongen sidan 1978 at Belgia har oppnådd fleire topp ti-plasseringar på rad. Loïc Nottet vart nummer to i sin semifinale, Laura Tesoro vart nummer tre i sin semifinale og Blanche vart nummer fire i sin semifinale.
Kaprifol
Kaprifol, duftkaprifol eller ekte kaprifol (Lonicera caprifolium) er ein lauvfellande lian med kraftig, slyngande vekstform. Borken er først lysegrøn og glatt, seinare blir den brun og til sist lysegrå og lett fura. Knoppane sit motsett, og dei er lysegrå og utsperra. Blada spring ut i milde periodar om vinteren. Dei er elliptiske og heilranda. Oversida er frisk grøn, medan undersida er grågrøn. Blomstrane er uregelmessige med lange kronrøyr og fin duft. Yttersida er raudleg og innsida fløytekvit. Det øvste bladparet under den endestilte standen av blomstrar er samanvakse. Frukta er raude bær som er giftige. Dei modnar godt, og frøa spirer lett.
Belgia i Eurovision Song Contest
Oppsving frå 2010
Rekkja med gode plasseringa fekk ein brå slutt i 2018, då Belgia ikkje kvalifiserte seg finalen. Heller ikkje i 2019 lykkast belgiske Eliot med å ta Belgia til finalen.
Kaprifol
Hybridar
Mange av hageplantane er hybridar
Sætet
Sætet er ein stor dalbotn på nordsida av Jutulsessen i Gjelsvikfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–1952), leia av John Schjelderup Giæver og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Valevåg-Mosterhamn
Valevåg-Mosterhamn var eit ferjesamband i Sunnhordland som gjekk mellom Valevåg i Sveio kommune til Mosterhamn i Bømlo kommune, over Bømlafjorden. Sambandet var opphavleg ein del av Leirvik-Valevåg-Mosterhamn, som starta opp i 1957, men i 1983 opna ferjekaien på Skjersholmane på Stord og sambandet vart delt i to, Valevåg-Mosterhamn og Valevåg-Skjersholmane.
Sambandet vart lagt ned i 2000 då Trekantsambandet opna.
Matha Strait
Matha Strait er eit sund som ligg mellom Adelaide Island og sørenden av Biscoe Islands. Sundet har fått namn frå Matha Bay, det opphavlege namnet som Charcot nytta. Han var leiaren for Den franske antarktisekspedisjonen, 1908–10 og trudde sundet var ei bukt. British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill, 1934–37, oppdaga at det i røynda var eit sund og endra namnet til Matha Strait. Det er kalla opp etter løytnant A. Matha, nestkommanderande under Den franske antarktisekspedisjonen, 1903–05, under Charcot.
Kläppa
Kläppa er ein svensk tettstad i Kungsbacka kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 298 innbyggjarar.
Quest Channel
Quest Channel er eit sund som går sørvestover frå Adelaide Anchorage mellom Hibbert Rock og Henkes Islands, utanfor sørenden av Adelaide Island. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter motorbåten som vart nytta til kartlegginga av området i 1963.
Skála i Lárnaka
Skála (gresk Σκάλα) er ein bydel i kommunen Lárnaka i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros.
Bydelen ligg ved kysten sør og aust i byen. I nord grensar han til Khrysopolítissa og i vest til Ájos Nikólaos. I sørvest og sør ligg nabokommunen Dromolaxiá-Meneoú.
Páno Lévkara
Páno Lévkara (gresk Πάνω Λεύκαρα, tyrkisk Yukarı Lefkara, ‘Øvre Lévkara’) er ein landsby på Kypros og ein kommune i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros. Sjølv om kommunen berre omfattar Páno (Øvre) Lévkara og ikkje nabolandsbyen Káto (Nedre) Lévkara, er det offisielle kommunenamnet berre Lévkara.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 762 innbyggjarar.
Páno Lévkara ligg i handverksdistriktet Lévkara, som er eit populært utfluktsmål for turistar.
Bekkefaret kyrkje
Bekkefaret kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1977 i Stavanger kommune i Rogaland fylke. Kyrkja har teglstein i fasaden, og kyrkjesalen har 280 sitjeplassar. Med kyrkjelydsalen kan dette aukast til 550.
Altartavla har form av eit teppe laga av Else Marie Jakobsen i 1980. Det har tittelen «Jul/påske/allehelgenssøndag».
Sorte mand
Sorte Mand, som opphavleg heitte SCIPIO, er eit norsk sigarmerke frå A/S Johannes N. With’s Tobaksfabrikker. Varemerket for sigaren er bilete av ei byste i svart marmor av den romerske hærføraren Scipio Africanus den eldre, og det var som SCIPIO sigarmerket vart meldt inn til varemerkeregisteret i mars 1915. Men namnet vart endra til SORTE MAND i august 1919 av di publikum spurte etter sigaren med den sorte (svarte) mannen, ettersom «den sorte mannen» pryda emballasjen for sigarane.
I 1922 tok J.L. Tiedemanns Tobaksfabrik over With’s Tobaksfabrikker.
Utval
Corona Sorte Mand (half corona).
Corona Emperador (corona).
Torgeir Halvardsson Nes
Torgeir Halvardsson Nes var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Luster i Sogn.
Nes var gardbrukar i heimbygda Luster. Elles dreiv han i tiåra kring 1800 og kjøpte opp gardar i Romsdal, som han selde vidare til folk frå Indre Sogn som så vandra ut frå heimbygdene. Han kom tidleg i kontakt med Hans Nielsen Hauge, og var sentral i lekmannsrørsla i indre delar av Sogn. I 1838 vart han medlem av det fyrste heradsstyret i Luster.
Nes representerte Nordre Bergenhus amt på omframstortinget 1814, og på Stortinget 1815-16 og i 1833. Han var i 1815-16 medlem av tre komitear, kyrkjekomiteen den eine og om sal av embetsgardar ein annan. I 1833 var han medlem av næringskomiteen.
Nes døydde på garden sin i Luster i 1853.
Forbesbreen i Graham Land
Forbesbreen er ein isbre som flyt vestover og ut i nordausthjørnet av Square Bay, på vestkysten av Graham Land i Antarktis. Han er 19 km lang, 7,5 km brei midt på og kring 3,5 km brei ved munningen. Den nedre delen av isbreen vart først kartlagt i 1936 av British Graham Land Expedition under Rymill. Landmålingar vart fullført i 1946–48 av Falkland Islands Dependencies Survey som namngav breen etter James David Forbes, ein skotsk fysikar som var kjend for det banebrytande arbeidet sitt innan glasiologi.
Fylkesveg 281 i Troms
Fylkesveg 281 i Troms går mellom Sagelv og Sætervang i Balsfjord kommune. Vegen er 5,1 km lang.
Klässbol
Klässbol er ein svensk tettstad i Arvika kommun i Värmlands län i landskapet Värmland. I 2005 hadde tettstaden 316 innbyggjarar.
Ivan Hašek
Ivan Hašek er ein tidlegare tsjekkisk fotballspelar.
Magnetograf
Ein magnetograf er ein av to typar vitskaplege instrument.
Målevitskap
Målevitskap eller måling viser til det å finna kvantitative eigenskapar ved noko. Ein kan til dømes måla talet på utvalde einingar, som individ i eit visst område eller molekyl i eit stoff, eller fastsetja eigenskapar til hendingar, stoff eller objekt gjennom samanlikningar eller måleiningar på ein skala. Ved hjelp av ulike måleinstrument og reiskapar kan ein finna og registrera måleresultat, som gjerne blir oppgjevne som tal saman med ei eining, til dømes 1 km eller 100,000 sjåarar, eller prosent.
Måling er viktig i ei rekkje vitskaper og i daglegliv, til dømes i industri, handel, matlaging og medisin. Det kan nyttast for å forstå ulike fenomen, gjera utrekningar og planleggja framtidig handling. Læra om måling heiter metrologi.
Historikk
Sidan oldtida har ein tald einingar og målt lengd, volum, masse (vekt) og tid på ulike vis, med ulike måleiningar som ofte varierte frå stad til stad, som fot, lodd og tønne. Etterkvart tok ein til å fastsetja måleiningar gjennom lover som skulle forenkla handel og hindra svindel.
Presis måling fekk større tyding ved utviklinga av moderne vitskapar frå 1600-talet, til dømes innan fysikk og kjemi. Etterkvart som vitskapane og teknologien utvikla seg tok ein også til å måla nye storleikar, som spenning og trykk. Det blei innført einingssystem med fastlagde reglar og gjerne innbyrdes samanheng. Metersystemet, danna ved slutten av 1700-talet med dei samsvarande einingane meter, kilogram og liter, fekk internasjonal utbreiing gjennom meterkonvensjonen frå 1875. Metersystemet la grunnlaget for fleire målesystem, mellom dei SI-systemet frå 1960, som har fått stor internasjonal og vitskapleg spreiing.
Utviklinga av datamaskinar og anna elektronisk utstyrt har medført at ein kan ta automatiske målingar og handtera og analysera stadig større datamengder og føra statistikk.
Bruk
Fastsetjing av måletal har mellom anna blitt brukt til å driva handel og å rekna ut skatt, og har dermed vore viktig for å driva større samfunn. For å organisera og planleggja samfunn har ein også ved mange ulike høve målt talet på menneske ein viss stad, til dømes gjennom folketeljingar. Slike tal kombinert med opplysingar om bustadstilhøve, yrke, utdanning, tenester og så bortetter kan òg gje verdifulle opplysingar til vidare samfunnsfagleg arbeid. Innan samfunnsvitskapar som sosiologi og økonomi, har målingar lagt grunnlag for teoriar og modellar. Gjennom spørjeundersøkingar og testar kan ein prøva måla vanskeleg definerbare storleikar som helse, intelligens og levekår med meir. Innan medisin kan ulike målingar bidra til å stilla diagnose, finna fareteikn som overvekt eller høgt blodtrykk, eller slå fast at nokon er friske. Men målingar kan òg brukast til vitskaplege feilsluttingar, som rasistisk kraniometri (måling og klassifisering av skallar) på 1800-talet.
Måling av andre organismar enn menneske kan bidra til forvalting av natur og landskap, til dømes ved fastsetjing av jakt- og fiskekvoter eller ved å gje truga artar eller verdifulle område vernestatus. Måling av vêrfenomen som vind, nedbør og temperatur kan bidra til å forstå klima og føreseia framtidig vêr. Også innan naturvitskapar har måling hatt stor tyding for utvikling og stadfesting av teoriar gjennom eksperiment og modellar. Til dømes førte presise målingar av eigenskapane til kjemiske stoff, særleg atommassen deira, til utviklinga av periodesystemet i kjemien, og med det ei større forståing av grunnstoff.
Fylkesveg 281 (fleirtyding)
Fylkesveg 281 finst i fleire fylke i Noreg:
Hege Åsvang
Hege Åsvang er ein norsk forfattar og filmvitar frå Vesterålen.
Ho debuterte i 2006 med romanen *S*.
Klädesholmen
Klädesholmen er ein svensk tettstad og ei øy i Tjörns kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde tettstaden 417 innbyggjarar. Klädesholmen består eigentleg av to øyer, Klädesholmen og Koholmen. Dei var tidlegare kronoholmar, der fiskarar hadde rett til å busette seg og drive fiske.
Øya har samband med Tjörn via ei bru til Bleket og har lange tradisjonar innan sildefiske og konservering.
Sildeperiodene
Som dei fleste øy- og kystsamfunn opplevde Klädesholmen eit kraftig oppsving under den store sildeperioden (1747–1809). Folkesetnaden auka kraftig i denne perioden, og det var framfor alt sesongarbeidarar på sildesalteria og trankokeria som utgjorde veksten. Sildefisket fann stad i vinterhalvåret, og arbeidarane fann seg jobbar i jordbruket i lågsesongen. Hamna var fylt med båtar frå fjern og nær som henta salt sild og tran for vidare transport ut i Europa.
I 1808 forsvann silda. Øysamfunnet opplevde krisetider, og folkesetnaden blei redusert til drygt 400 personar i 1830. Oppgangen byrja i 1861 då ein fekk høyre at fanst fisk (torsk og lange) ved fiskebanken Storeggen i Ålesund i Noreg. Dette medførte at mange båtar sette kursen mot Noreg.
Silda kom igjen inn til kysten i perioden 1877–1900, og den omfattande konserveringsindustrien byrja å ta form. Ein bygde store magasin der ein salta sild og konserverte fisk. Folkesetnaden auka igjen, og på slutten av 1800-talet byrja ein òg å bygge bustadhus på Koholmen. I motsetnad til den spontane veksten på Klädesholmen, skjedde utbygginga av Kolholmen i høve til ein byggeplan med 146 tomter.
1900-talet og framover
Då ein på byrjinga av 1900-talet byrja å lære seg krydring av sild og spekesild, byrja ein å selje gaffelbitar og ansjos. Folketalet på Klädesholmen kulminerte i midten av 1920-åra med 925 innbyggjarar.
I 1930-åra blei konserveringsindustrien stor, og omkring 1950 fanst det 25 fabrikkar på øya, i tillegg til dei ca. 150 yrkesfiskarane. Sidan 1970 har konserveringa avgrensa seg til sild, men opp gjennom åra har ein òg konservert sardinar, makrell, hummar, reker, kreps, kaviar, erter, gulrøter, fiskebollar og plommer.
Ein avgjerande faktor for at konserveringsindustrien har overlevd, er brua som knyter øya saman med Tjörn, som blei opna i desember 1983. Før det hadde ein vore avhengig av bilferje i 20 år, og før dette berre personbåt.
Fylkesveg 283 (fleirtyding)
Fylkesveg 283 finst i fleire fylke i Noreg:
Klädesholmen
Klädesholmen i dag
Klädesholmen er framleis eit aktivt samfunn, bygd på næringsliv og turisme. Her har ein skule, bibliotek, misjonshus, ei kyrkje (Klädesholmens kyrka), museum, stor badeplass med strand, fleire restaurantar og kafear.
Linus i svingen
Linus i svingen er ein kjend TV-serie frå Barne-TV send på NRK fyrste gong 2003. Serien utgjer seks episodar. Musikken til serien, «Svingensongen», er komponert av Odd Nordstoga og manuset er ved Kjetil Indregard.
Klädesholmen
Klädesholmen i dag
Sidan 1975 har ein arrangert «Samhällets dag» på Klädesholmen. Første laurdagen i juni vert det halde arrangement med start på torget og ulike aktivitetar over heile øya. Om lag halvparten av alle bustader på øya er i dag eigd av sommargjester. Om sommaren strøymer det til fleire hundre vitjande, både frå Sverige og utlandet.
Linus i svingen
Det er laga ein julekalender basert på serien, Jul i Svingen, som vart vist fyrste gong på Barne-TV under adventstida i 2006. Vidare vart det laga ein musikk-cd av Jul i svingen, som vann Spellemannprisen 2006 i kategorien barneplate.
Kvelertak
Kvelertak er eit norsk hardcore/metal-band frå Stavanger. Stilmessig spelar bandet ei blanding mellom ulike sjangrar, hovudsakleg hardcore punk med black metal-element. Bandet kallar sjølv musikken sin «necro 'n' roll», og har berre norske tekstar. Bandet starta opp i 2007, og starta karrieren sin for alvor på NRK Urørt.
Historie
I februar 2009 spelte Kvelertak på by:Larm, som sikra dei ein konsertplass på Roskildefestivalen sommaren etter, der dei spelte føre 3 000 tilskodarar. Kvelertak vart omtalt som årets «snakkis» i by:Larm-avisa, og fekk mykje skryt av Ruben Gran frå Lydverket. I veke 9 vart Kvelertak valt ut til vekas Urørt. Kvelertak var ein av finalistane i Zoom Urørt-finalen i februar og kvalifiserte seg til årets Urørt 2010, samtidig som dei vart booka til Øyafestivalen.
Mot slutten av året signerte Kvelertak med plateselskapet Indie Records. Bandet fekk derimot ikkje gjennombrotet sitt i Noreg før dei vart nominert til årets Urørt 2010 med songen «Ordsmedar av rang» i desember 2009. Kvelertak kom på andreplass i kåringa som vart halde i januar 2010, men sikra seg likevel meir merksemd og ros. I ettertid fortsette «Ordsmedar av rang», og seinare òg «Mjød», å bli spelt jamleg på radio. I mai 2010 gav Kvelertak ut den første plata si, singelen «Mjød» som digital nedlasting, i tillegg til musikkvideo av songen. Singelen vart to veker på rad kåra til «Single of the Week» (vekas singel) av BBC.
21. juni 2010 vart sjølvtitulerte debutalbumet lansert, og mottok strålende kritikkar. For albumet vann dei klassane rock og årets nykommar under Spellemannprisen 2010. Sommaren 2010 vart Kvelertak booka til fleire norske festivalar og drog på den første Europaturnéen sin med Converge, Kylesa og Gaza.
19. februar 2011 mottok Kvelertak Statoil-stipendet på éin million kroner under by:Larm. Stipendet har som føremål å gje norske artistar større høve til å marknadsføre og markere seg internasjonalt.
Manndalen
Manndalen (kvensk Olmavankka, nordsamisk Olmmáivággi) er ei bygd i Kåfjord kommune i Troms. Bygda har i underkant av tusen innbyggjarar, og primærnæringar har vore viktige så lenge det har budd folk i dalen. Manndalen er mellom anna kjend for læstadianisme, husflidsverksemd der manndalsgrena speler ei viktig rolle, og den internasjonale urfolksfestivalen Riddu Riđđu.
Geografi
Bygda ligg omtrent 160 kilometer frå Tromsø etter E8/E6 via Nordkjosbotn og Skibotn. Landskapet er dominert av fjell, og busetjinga strekker seg frå E6 ved sjøen nede i bygda og 13 kilometer opp i dalen. Gjennom heile dalen renn Manndalselva midt mellom fjella i u-dalen og kjem ut ved sjøen. Frå Løkvoll nedst i dalen kan ein sjå rett over fjorden til kommunesenteret Olderdalen. Dit kan ein enklast komma ved å køyra omtrent 30 kilometer via Birtavarre inst i Kåfjord.
Næringsliv
Jordbruk med sau, geiter og kyr, og dessutan fiske har gjennom generasjonar vore hovudnæringa til innbyggjarane på staden, i tillegg til nødvendige servicenæringar som til dømes daglegvarehandel og andre tenesteytingar. Saueoppdrett og mjølkeproduksjon er dei to mest framtredande formene for jordbruk som er i drift i dag. Øvst i dalen er det framleis seter med sau og geit i drift på sommaren. Anna næringsverksemd på staden er mellom anna husflid, sjøbodutleige, buss- og bilutleige, pub, verkstad og campingplass i tillegg til Senter for nordlige folk som mellom anna husar samisk språksenter, museum, bibliotek, festivaladministrasjon og kontor for Sametingets kulturminnevern.
Historie
Manndalen var busetjingsområde for «møtet mellom tre stammar» (kvener, samar og nordmenn), og er kjend som ei bygd med sterke tradisjonar. Under andre verdskrigen blei befolkninga til bygda evakuert og tyskarane brente ned alt dei kom over. Soga seier at berre ein utedo overlevde. Kåfjord var den sørlegaste kommunen i Noreg der tyskarane brente ned dei fleste bygningane.
Etter krigen blei det bygt provisoriske hus av restmateriale som blei gitt til befolkninga, men som så måtte betalast tilbake til staten. Den mest kjende historia frå etterkrigstida er historia om «kåken »til Anton Sjåbakken som blei taksta til 2700 kroner, som tilsvarte ei årslønn på den tida, noko han nekta å betala. Han skreiv så det velkjente brevet om «Sjit helvedes kåken» til Kåfjord byggekontor, som den einaste som protesterte på å måtta tilbakebetala restmaterialet som blei utlevert etter krigen.
På Sandeng kyrkjegard like ved Løkvoll ligg Jan Baalsrud si urne etter hans eige ønske. Kompani Linge-soldaten blei så glad i Manndalen etter all hjelpa han fekk under flukta si frå tyskarane på veg mot Sverige at han ønskte å ha den siste kvilestaden sin her. Mange mannsdalingar var aktive i å skjula soldaten, gje han mat og få han over grensa til Sverige som var eit nøytralt land under andre verdskrigen.
Folkesetnad
Mellom anna grunna uår i Finland flytta eit stort tal menneske derfrå til Nord-Noreg, dei to største bølgjene kom på midten av 1700-talet og sidan på midten av 1800-talet. Dei spreidde seg opp Tornedalen, ned mellom anna Skibotndalen og sidan mellom anna i Lyngen-området, inkludert Kåfjord og Manndalen. Mange drog òg vidare til Finnmark. Mange mannsdalingar reknar seg derfor i dag som kvener, etterkommarar av desse jordbrukarane og rydningsfolka som kom og slo seg ned.
Manndalen tilhøyrde sommarbeiteområdet til reindriftssamane frå Karesuando, som kom ned frå fjellet og brukte dalen om sommaren medan dyra beita. Både dei fastbuande kvenene, samar og nordmenn snakka både kvensk eller finsk, samisk og norsk før fornorskingsperioden (ca. 1850–1950) gav ein knekk til det språklege og kulturelle mangfaldet i Nord-Noreg. Dei eldste i bygda taler framleis samisk (tidlegare kalla «lappisk» i bygda) seg imellom, og Manndalen er i dag eit sentrum for revitalisering av sjøsamisk kultur og språk i Nord-Troms med mellom anna ei samisk avdeling i barnehagen og samisk språksenter. Mange mannsdalingar reknar seg derfor òg som samar eller som etterkommarar etter samar.
På Manndalen skule får barna mellom anna tilbod om både kvensk og samisk som andrespråk.
Melchior Fuhr
Melchior Schjelderup Olsson Fuhr var ein norsk sjømann, gardbrukar og stortingsmann frå Luster i Sogn.
Fuhr var son til ein gardbrukar i Luster. Sjølv tok han styrmannseksamen i Christiania i 1813. Fram til 1816 var han sjømann, deretter var han tilsett i ei handelsverksemd på Lærdalsøyri. Sidan kjøpte han garden Ottum i Luster og dreiv denne til han tok ut kår.
Fuhr var 4. representant på Stortinget 1836 og omframstortinget 1836-37 frå Nordre Bergenhus amt, medlem av tollkomiteen. Fuhr vart på ny stortingsmann i 1842, då medlem av Lagtinget og kriminallovkomiteen. 1838-41 var Fuhr den fyrste ordføraren i Luster. Han var medlem av forlikskommisjonen 1835-42.
Melchior Fuhr døydde på Ottum-garden i Luster i 1869.
Forelbreen
Forelbreen er ein isbre, 1, 9 km brei og 7,5 km lang, som flyt sørvest ut i Blind Bay, på vestkysten av Graham Land i Antarktis. Han vart først grovt kartlagt i 1936 av British Graham Land Expedition under Rymill. Den nedre delen vart kartlagt i 1949 av Falkland Islands Dependencies Survey og breen vart namngjeven av dei etter François-Alphonse Forel, ein kjend sveitsisk isbrefysikar og forfattar, og den første presidenten i International Commission of Glaciers i 1894.
Jim Varney
James Albert Varney, Jr. var ein amerikansk komikar og skodespelar kjend som Jim Varney. Han vart fødd i Lexington i Kentucky.
Fylkesveg 286 (fleirtyding)
Fylkesveg 286 finst i fleire fylke i Noreg:
Klevshult
Klevshult er ein svensk tettstad i Vaggeryds kommun i Jönköpings län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 271 innbyggjarar.
Meieri
Meieri er eit anlegg som foredlar mjølk frå mjølkekyr, og i nokre tilfelle òg frå geit, hest og andre pattedyr, til konsummjølk, ost og andre mjølkeprodukt. Meieria kan utføra prosessar som pasteurisering, homogenisering og tapping av mjøl, og kan produsera ei rekkje ulike typar mjølkeprodukt, som fløyte, smør, surmjølks- og osteprodukt.
Ordet «meieri» kjem frå mellomnedertysk og tyder 'mjølkeproduserande gard'.
Meieriverksemd i Noreg
Dei første meierliknande føretaka i Noreg vart gjerne kalla ysteri. Industrien kom til Noreg via Danmark og Sverige, men må kunne seiast å ha oppstått i Sveits. Dette vert reflektert i både produktnamn og yrkestitlar innan meieriverksemda.
Det første meieriet
Det første meieriet som vart etablert i Noreg var Rausjødalen Meieri (seinare kalla «Rausjødalen Setermeieri»), som vart skipa av omkring 30 bønder frå Tolga og Os den 26. og 27. august i 1856. Meieriet i Rausjødalen låg eit par mil sør for Tolga sentrum og var berre i drift i sommarhalvåret. Meieriet, som vart drive etter sveitsiske prinsipp og var eit setermeieri, hadde felles beite og fjøs, med plass til 100 mjølkekyr.
Nokre herregards-meieri hadde rettnok eksistert tidlegare, men har ikkje hatt noko tyding for utviklinga av meieribruket i Noreg.
Styraren i Rausjødalen heitte Caspar Hiestand (1816–1885) og var sveisar av yrke og sveitsar av nasjonalitet. Hiestand, som i ei tid òg hadde med seg sønene Jacob og Theodor, slutta på vårparten i 1858.
Bymeieria
Det første bymeieriet i Noreg var Skiens Ysteri i Skien, som vart skipa i 1863. Frå byrjinga i 1870-åra og framover vart det skipa fleire nye bymeieri her, fordi det på den tida var meir fordelaktig med omsyn til transport av mjølk til konsum. At dei nye meieria fekk bolagsendingar i namna (t.d. Ringerikes Meieribolag) skuldast at teknologien til meir moderne meieri kom til Noreg frå Sverige på den tida.
I 1867 blei den første meieriskulen i Noreg skipa av Selskapet for Norges Vel, og overteken av staten i 1888. Framveksten i talet på norske meieri fortsette fram mot hundreårsskiftet. I 1900 var det heile 780 meieri i landet, men etter dette gjekk talet noko ned. Dette kom av sentralisering til byane og betre transportmetodar.
Meieriverksemd i dagens Noreg
Tilsette ved norske meieri kan til dømes ha utdanning i næringsmiddelteknologi frå Høgskolen i Sør-Trøndelag eller ved Institutt for kjemi, bioteknologi og matvitskap ved Universitetet for miljø- og biovitskap på Ås i Akershus.
Voices av Tusse Chiza
«Voices» ('stemmar') er ein elektropopsong frå 2021 med den svensk-kongolesiske songaren Tusse. Songen vart fyrste gong framført 20. februar 2021 under den tredje delfinalen i svenske Melodifestivalen. Han kvalifiserte seg til finalen 13. mars 2021, og vann til slutt heile Melodifestivalen. Med sigeren var «Voices» det svenske bidraget i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland, der han vart nummer 14 i finalen.
Om songen
Songen handlar om venskap, fridom og viktigheita av at alle stemmar vert høyrde. Ifølgje artisten Tusse vart songen til då han sat i ein musikk-session saman med dei fire låtskrivarane: «Vi sat og skreiv musikk, men ingenting kjendest riktig, og ikkje noko kom nære hjartet. Men så kom det fram at dei allereie hadde skrive ein sånn vakker låt, som eg fekk høyre. Og eg sa berre: 'Den er det! Det er den vi må gå for».
Melodifestivalen
3. desember 2020 offentleggjorde Sveriges Television at «Voices» var blant dei 28 låtane som var plukka ut til å delta i Melodifestivalen 2021. Songen vert framført av Tusse, som kom til Sverige som einsleg asylsøkar i 2010. Tusse vart kjend i Sverige i 2019, då han vann svenske Idol.
Songen var det siste bidraget på scena i den tredje delfinalen i Stockholm laurdag 20. februar 2021. Der vann han delfinalen og kvalifiserte seg til finalen i Stockholm laurdag 13. mars.
Før finalen var «Voices» og Tusse den største favoritten til å vinne Melodifestivalen. I finalen var songen det sjuande bidraget ut på scena av tolv deltakarar. «Voices» vann både juryavrøystinga og fekk suverent flest røyster i telefonavrøystinga med nærare 3 millionar røyster. Songen vann samanlagt med 175 poeng, eit godt stykke føre andreplassen «Every Minute» med Eric Saade som fekk 118 poeng. Med sigeren vart «Voices» det svenske bidraget til Eurovision Song Contest.
Eurovision Song Contest
«Voices» deltok i den fyrste semifinalen i Rotterdam Ahoy i Nederland tysdag 18. mai 2021. Der enda den på sjuandeplass med 142 poeng og kvalifiserte seg til finalen laurdag 22. mai. I finalen var «Voices» det 25. og nest siste bidraget ut på scena. Bidraget fekk 109 poeng og enda som nummer 14 av 26 i finalen. Dette var det svakaste resultatet for Sverige sidan 2013, då Robin Stjernberg fekk same plassering med låten «You».
Pavel Černý
Pavel Černý er ein tidlegare tsjekkisk fotballspelar.
Woodfield Channel
Woodfield Channel er eit djupt sund mellom Îles Dion, og Henkes og Rocca Islands, utanfor sørenden av Adelaide Island. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1963 etter Thomas Woodfield, som var førstestyrmann under sjåoppmålinga av området i 1963.
Fylkesveg 287 i Troms
Fylkesveg 287 i Troms går mellom Indre Tennes og Skrean i Balsfjord kommune. Vegen er 13,9 km lang.
Fylkesveg 287 (fleirtyding)
Fylkesveg 287 finst i fleire fylke i Noreg:
Murom
Murom (russisk Му́ром, norrønt Moramar) er ein historisk by i Vladimir oblast i Russland med om lag 120 000 innbyggjarar. Han ligg langs venstre breidd av elva Oka, rundt 120 km søraust for Vladimir.
Historie
Mellom 1010 og 1393 var han hovudstad i eit eige fyrstedøme, og av fyrstane i Murom var Sankt Gleb, som vart myrda i 1015 og kanonisert i 1071, Sankt Konstantin av Murom, og helgenane Peter og Theuronia. Han var òg heimby for Ilja Muromets, ein av dei mest feira austslaviske episke heltane.
Attraksjonar
Frelserklosteret, eit av dei eldste i Russland, vart først nemnt i 1096, då Oleg av Tsjernigov omleira det og drap Izjaslav, son til Vladimir Monomakh, som er gravlagt i klosteret. I 1552 vitja Ivan den skrekkelege klosteret, og han fekk oppført ein steinkatedral, som seinare òg fekk selskap av andre kyrkjer.