cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mutabaruka
Karriere
Mutabaruka forlét Kingston i 1971 og slo seg ned i Potosi Hills saman med kona si og to barn i eit hus han bygde sjølv. Han var ein del av den nye bølgja avjamaicanske diktarar som dukka opp i byrjinga av 1970-talet. Early work by Mutabaruka was first presented in the magazine Swing from 1971.
709 Fringilla
709 Fringilla er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 3. februar 1911 av Joseph Helffrich ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Mutabaruka
Karriere
Den første diktsamlinga han gav ut som Mutabaruka, Outcry (mars 1973), fekk ros for å fortelja ei soge kjend for dei fleste svarte fødde i gettoen. Han fekk også merksemd for «Wailin'» frå 1974, eit verk med referanse til songar av The Wailers. I 1976 gav han ut samlinga Sun and Moon.
I 1977 byrja Mutabaruka å opptre med dikta sine saman med bandet sitt Truth. Han hadde ein hitt på Jamaica året etter med «Outcry», der Cedric Brooks si gruppe Light of Saba spelte. Etter å ha blitt beden om å opptre på ein Jimmy Cliff-konsert tidleg på 1980-talet samarbeidde han med gitaristen Earl «Chinna» Smith om «Every Time a Ear Di Sound», byrjinga på eit mangeårig samarbeid. Låten deira blei gjeven ut som singel og blei ein hitt på Jamaica.
Han blei internasjonalt kjend etter ein opptreden ved Reggae Sunsplash i 1981, den første gonger av mange han opptredde på festivalen. I 1983 gav han ut Check It på Chicago-bluesselskapet Alligator Records, og auka i popularitet. Dette året sette han også saman samlealbumet Word Sound 'ave Power, som kom ut på Heartbeat Records. I 1984 gav han ut The Mystery Unfolds på Shanachie Records. Seinare spelte han inn saman med Gregory Isaacs og Dennis Brown på høvesvis «Hard Road to Travel» og «Great Kings of Africa».
Mutabaruka fortsette å spela inn og opptre, og i midten av 1990-åra byrja han leia eit prateprogram på radiostasjonen Irie FM som heitte The Cutting Edge. Dette gjorde han raskt til ein ettertrakta og omdiskutert radiopersonlegdom på Jamaica.
Eilif
Eilif er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 24. oktober.
Eilífr og Eileifr var norrøne former av namnet. Namnedelane har opphav i urnordiske *aina, 'ein, åleine', eller *aiwa, 'alltid', og norrøne lífr, 'livsdugeleg'. Andre former av namnet er Eiliv, Eilev og Eilef.
Mutabaruka
Karriere
Han hadde fleire hittar på slutten av 1990-talet med «Wise Up» (med Sugar Minott) og «Psalm 24» (med Luciano).
Mutabaruka har førelest og opptredd ved ei rekkje institusjonar på Jamaica og i USA.
I 2000 førelas Mutabaruka ved Stanford University om forskjellen mellom utdanning og indoktrinering. I 2001 var han forteljarstemme på Stephanie Black sin film Life and Debt, ein dokumentar om verknaden av global økonomisk politikk og Det internasjonale pengefondet på økonomi og folk på Jamaica. Tittelsongen Life and Debt blei gjeven ut av Mutabaruka på albumet Life squared frå 2002.
I 2007 underviste han i afro-amerikanske studiar ved Merritt College i California.
I 2016 blei Mutabaruka tildelt Order of Distinction, Commander Class av dei jamaicanske styresmaktene, for dei kulturelle bidraga sine til landet.
Diktsamlingar
Faybiene
Albumet Elliott Smith
Elliott Smith er den amerikanske musikaren Elliott Smith sitt andre soloalbum. Plata vart utgjeve på Kill Rock Stars 21. juli 1995, både på CD og grammofonplate.
Innhald
Alle songane er skrivne av Elliott Smith.
Mats
Mats og Mads er skandinaviske kortformer av mannsnamnet Mattias, som kjem frå hebraisk gjennom gresk. Mats har norsk og svensk namnedag den 24. februar.
Mats er vanlegast i svensk tradisjon, Mads i dansk. På norsk er forma Mats vanlegast, med 6,296 i 2010, då Mads hadde 3,889. Begge formene hadde ein brukstopp på midten av 1980-talet, då opptil 0,5 % av nyfødde gutar kunne få kvart namn.
Flatey i Skjálfandi
Flatey ('Flatøy' på norsk) er ei øy i bukta Skjálfandi nord på Island. Ho ligg om lag 8,7 km frå Húsavík. Det høgaste punktet på øya er berre 20 meter over havet, og derfor har øya fått namnet sitt. Ho er 2,5 km lang og 1,7 km brei og er med det den femte største øya rundt Island.
Folk har vore busett på Flatey i alle tider, men har aldri hatt ein stor folkesetnad. Flest innbyggjarar hadde øya i 1942, då 120 menneske budde der. Då andre tettstadar og byar voks klarte ikkje Flatey å konkurrere med dei og folk byrja å flytte frå øya. I 1967 var det ingen innbyggjarar att. I dag kjem islendingane stort sett her om sommaren og mange turistar vitjar øya.
Skjálfandi er ein god fiskeplass, særleg etter torsk og rognkjeks. Jordsmonnet er godt så innbyggjarane dreiv med både fiske og jordbruk. Alle hus hadde ei mjølkeku, nokre sauer og høner.
Det rike fuglelivet er noko som trekkjer til seg mange turistar. Av dei 37 fugleartane på Island kan ein finne 30 av dei her i hekkesesongen, mellom anna lundefugl, terne, småspove og heilo.
Dalen Flateyjardalur er kalla opp etter Flatey.
Fylkesveg 217 i Hordaland
Fylkesveg 217 (Fv217) i Hordaland går mellom Lavik og Erdal i Askøy kommune. Vegen er 3,0 km lang.
Caraula-elva
Caraula-elva er ei sideelv til Suceava-elva. Ho spring ut i Ukraina. Elva kryssar grensa til Romania, og munnar ut i Suceava nedanfor landsbyen Falcău.
Perdasdefogu
Perdasdefogu (sardisk Foghèsu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 1 937 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 77.75 km² og ligg i ei høgd på 600 meter over havet.
Barmen
Barmen kan visa til
Fylkesveg 216 i Hordaland
Fylkesveg 216 (Fv216) i Hordaland går mellom Kleppestø og Krokås i Askøy kommune. Vegen er 2,8 km lang.
Det nye testamentet
Det nye testamentet, ofte forkorta til NT, er ein del av den kristne Bibelen. Det inneheld 4 evangelium, Apostelgjerningane, 13 brev tillagt Paulus, Hebrearbrevet, 8 andre brev og Johannes' openberring. Dei 27 skriftene handlar om Jesus og om dei første kristne. Tekstane er opphavleg skrivne på gresk. Uttrykket «Det nye testamentet» tyder eigentleg 'den nye pakta' som dei kristne meinte dei hadde med Gud. Nemninga kom i bruk rundt år 200.
Tekstene i NT vart truleg skrivne frå om lag år 50 etter Kristus, og fram til om lag år 100 (openberringa). Andre tekstar som gjerne vart skrivne etter år 100 vert ikkje rekna som kanoniske av alle kyrkjesamfunn, men kan omtalast som gnostiske, apokryfe eller pseudepigrafiske.
Det nye testamentet vart redigert og gjort ferdig mot slutten av 300-talet etter ei lang utveljingsprosess og harde drøftingar. Hovudæra for dette arbeidet vert gjeven Hieronymus, som gav NT den forma det har hatt sidan. Hans utgåve var einerådande i vestkirka fram til 1511, då grunnteksta vart omsett på nytt frå gresk av Erasmus frå Rotterdam. Inndelinga i vers blei innført i testamentet trykt av Robert Estienne i 1551.
Eivor
Det norrøne Eyvǫr er sett saman av urnordisk auja, 'lukke, gåve', og norrønt vǫr, 'forsiktig', eller urnordisk *warjaR, 'den som verjer'. Andre skrivemåtar er Eyvor, Øivor og færøysk Eivør, Oyvør.
Fylkesveg 218 i Hordaland
Fylkesveg 218 (Fv218) i Hordaland går mellom Juvik og Horsøy i Askøy kommune. Vegen er 2,0 km lang.
Irqah
Irqah (arabisk عرقة) er ein kommune vest i Riyadh i Saudi-Arabia.
Legde
Legde er eit omgrep som vert nytta om ein liggande kornåker. Legde kan koma av regn og vind og at åkeren vert ståande for lende. Korn med lange aks er meir utsett for legde enn korn med korte aks. Legde fører til at det vert vanskelegare å berga kornet og til at det vert større kjernetap.
Canterbury Association
Grunnlegginga av samanslutninga
Samanslutninga vart grunnlagd i London den 27. mars 1848, og innlemma i eit kongebrev (Royal Charter) den 13. november 1849. Dei fremste pådrivarane var Edward Gibbon Wakefield og John Robert Godley. Wakefield var alt sterkt involvert i New Zealand Company, som på den tida alt hadde grunnlagt fire andre koloniar på New Zealand. Han vende seg til Godley for å hjelpa han å etablera ein koloni med støtte av den engelske kyrkja (Church of England). President i samanslutninga sin driftskomité var Erkebiskopen av Canterbury, og komiteen omfatta fleire andre biskopar og geistlege, så vel som medlemmer av adelen og parlamentsmedlemmer. På det første møtet sitt avgjorde samanslutninga namn på kolonien og hovudsetet. Kolonien skulle kallast Canterbury, truleg etter erkebiskopen av Canterbury, og hovudsetet i kolonien Christchurch etter Oxford college, der Godley hadde studert.
Grunnlegginga av kolonien
Canterbury Association hadde avtalt å kjøpa land frå New Zealand Company for 10 shillings per acre (4000 m²). Dette landet vart så seld til immigrantar for £3 per acre. Resten, £2 10s, skulle brukast til «offentlege tiltak, slike som emigrasjon, skular, kyrkjer, vegar  og skulelegat.» (20 shillings = £1). Avsetjinga av midlar til 'emigrasjon' var for at samanslutninga skulle ha høve til å tilby reisestønad til medlemmer av arbeidarklassen med ønskjelege kvalifikasjonar for den nye kolonien. Ein plakat] som averterte desse støtta reisene, nemner særskilt «gartnarar, sauegjetarar, gardsarbeidarar, andre arbeidarar og landbruksmekanikarar». Vitneprov på det religiøse grunnlaget til kolonien kan ein sjå i den same plakaten der det krevst at presten i bygda bør gå god for søkjarar, og at somme av inntektene for sal av land var spesielt øyremerkte til kyrkjelege legat.
Godley og familien hans drog til New Zealand i byrjinga av 1850 for å overvaka førebuingane av busetnaden (kartlegging, vegar, overnatting, etc.) som alt var sette i gang av eit stort mannskap under leiing av kaptein Joseph Thomas. Desse førebuingane var grundige, men ufullstendige då dei første skipa med busetjarar kom den 16. desember 1850, etter å ha vore haldne attende av Godley kort tid etter at han kom fram i april, på grunn av aukande gjeld til Canterbury Association. «Charlotte-Jane» og «Randolph» nådde Lyttelton Harbour den 16., «Sir George Seymour» den 17., og «Cressy» den 27., etter å ha segla frå England i september 1850. Nybyggjarane på desse fire første skipa, vart kalla Canterbury Pilgrims av den britiske pressa. Gjennom dei følgjande to og eit halvt åra kom nye 24 skipslaster med innvandrarar i regi av Canterbury Association, til saman nesten 3 500 menneske.
Verksemda til Canterbury Association vart avslutta i 1853.
Flekkdverglerke
Flekkdverglerke (Alaudala rufescens, tidlegare Calandrella rufescens) er ein liten fugl i lerkefamilien. Han har utbreiinga si i Nord-Afrika, frå Vest-Sahara til Egypt; den nordlege arabiske halvøya, Midt-Austen og sentrale og vestlege Asia. Dessutan lever arten på Den iberiske halvøya og i søraustlege Europa.
Skildring
Flekkdverglerke veks til ei lengd på frå 13 til 14 cm og kjønna er like. Akkurat som med arten dverglerke (Calandrella brachydactyla), har fjørdrakta varierande fargetoner med dei mange skildra underartane over det vide utbreiingsområdet. Drakta er mørkt stripa gråbrun på oversida, og kvit under. Han har eit bleikt augebryn, og eit kort, butt nebb. Flekkdverglerka liknar dverglerka i utsjånad, men er umerkeleg mindre, og generelt ein fugl med litt mattere fjørdrakt. Tydelegaste skilnaden er eit meir stripa bryst hos flekkdverglerke.
Flekkdverglerker hekkar i Nord-Afrika frå Kanariøyane og Vest-Sahara i vest, austover nord for Sahara til Midt-Austen og Tyrkia, austover over halvørkenen i Sentral-Asia til Mongolia og Kina. I Europa på Den iberiske halvøya, austlege Ukraina og sørvestlege Russland. Særleg i den vestelege delen er hekkeområdet oppstykka. I Aust-Europa og i nordlegaste hekkeområda i Asia er flekkdverglerkene trekkfuglar. Dei er svært sjeldne streiffuglar i Nord- og Vest-Europa, i mai 2013 vart eit individ funne på Hornøya i Vardø kommune.
Dette er ein fugl med leveområde på tørt og ope land, og føretrekkjer tørrare og meir naken jord enn sjølv dverglerker gjer. Han hekkar på bakken, legg to eller tre egg i kullet. Føda er frø og insekt, sistnemnde spesielt i hekkesesongen.
Flekkdverglerker vanlege i utbreiingsområdet og IUCN har kategorisert arten som «livskraftig», LC. Storleiken på populasjonen i Europa er estimert til mellom 3 og 6 millionar individ og er trudd å vere minkande.
Målsiddisane
Målsiddisane er lokallaget åt Norsk Målungdom i Stavanger, Sandnes, Sola, Randaberg og Rennesøy som vart skipa i 2002. Namnet kjem frå «Siddis», som er ei nemning for ein stavangerbu. Målsiddisane plar skipa til nynorskkurs i samband med eksamen i sidemål.
Hafar Al-Batin
Hafar Al-Batin (arabisk حفر الباطن, Ḥafar al-Bāṭin) er ein by i Saudi-Arabia i Austprovinsen. Han ligg 430 km nord for Riyadh, 94,2 km frå grensa til Kuwait, og kring 74,3 km frå Irak. Byen ligg i den tørre dalen Wadi al-Batin, som er ein del av den lengre dalen til elva Wadi Al-Rummah (no tørr), som fører innover mot Medina og som tidlegare munnar ut i Persiabukta.
I 2010 hadde Hafar Al-Batin meir enn 35 landsbyar i forstadane med i alt 389 993 til 600 000 innbyggjarar. Sjølve Hafar Al-Batin hadde kring 270 000 innbyggjarar.
Historie
Frå 638 evt. låg Hafar Al-Batin på ruta i ørkenen som pilegrimane passerte på veg til Mekka for hajj. På den tida var det ikkje noko vatn i dette området, så pilegrimar som reiste frå Irak til Mekka fekk ei langt strekke utan vatn. Under regjeringstida til Uthman (644–656) klaga mange pilegrimar på vassmangelen og Abu-Musa al-Asha'ari, ein av følgjesveinane til Muhammed svarte med å grave nye brunnar langs ruta i Al-Batin-dalen. Namnet Hafar Al-Batin (arabisk حفر الباطن, «holet i Al-Batin-dalen») kjem av dette.
Klima
Tempepraturane i Hafar Al-Batin varierer frå 4-8 °C på vinterkveldar til 40-45 °C på sommardagar. Klimaet er generelt varmt og tørt, og det regnar berre spreidd om vinteren.
I Köppen-Geiger sitt klimasystem er klimaet klassifisert som varmt ørkenklima (BWh).
Grímsey
Grímsey er ei lita øy 40 km nord for Island direkte på Polarsirkelen. Øya er 105 meter høg, 4,7 km lang og 1,7 km brei. Ho ligg 39,4 km nord for Flatey i Skjálfandi. Grímsey er ein kommune (hreppur) kalla Grímseyjarhreppur og høyrer til sýsla Eyjafjarðarsýsla.
Øya er 5,3 km² og det nordlegaste busette området på Island med eit folketal på 102 (2005). Hovudnæringa er fiske. Øya har båtsamband til Dalvík på sjølve Island og har i tillegg ei 1200 meter lang flystripe med regelmessige flyruter til Akureyri.
Watchmen
Watchmen er ein 12-binds teikneserie skrive av Alan Moore og teikna av Dave Gibbons. Han vart opphavleg publisert av DC Comics som ein månadleg (avsluttande) serie frå 1986 til 1987 og vart seinare gjeve ut i samleutgåve. Per dags dato er Watchmen den einaste teikneserien som har vunne ein Hugo-pris og er òg den einaste grafiske romanen på Times si liste over dei 100 beste engelskspråklege romanen frå 1923 til i dag.
Handlinga i Watchmen er lagt til eit alternativt USA i 1985 der superheltar eksisterer og landet kjem nærare og nærare ein atomkrig med Sovjetunionen. Romanen fortel historia om tidlegare og noverande superheltar og omstendet rundt det mystiske drapet på ein av deira eigne, superhelten Komikaren. Watchmen portretterer superheltar som verkelege menneske som må konfrontere etiske og personlege dilemma, som slit med nevroser og fiaskoar og som -med eitt svært tydeleg unntak- totalt manglar superkrefter i ordet si vanlege meining. Watchmen sin dekonstruksjon av den konvensjonelle superheltarketypen, kombinert med den innovative bruken av cinematiske teknikkar og tunge bruk av symbolikk, mangefasetterte dialogar og metafiksjon har influert både andre teikneseriar og film.
Serien vart første gong gjeven ut på norsk i 1987 under tittelen Vektere og filmutgåva kom på kino den 6. mars 2009.
Bakgrunn
Alan Moore, som ønska å transcendere den stereotype oppfatninga av teikneserien som noko barnsleg, skapte Watchmen i eit forsøk på å lage «a superhero Moby-Dick; something that had that sort of weight, that sort of density.» Moore nemner òg William S. Burroughs som ei av hovudinspiratorane hans under arbeidet med Watchmen.
Arp 186
Arp 186 (ber òg nemningane NGC 1614, Mrk 0617 og II Zw 015) er eit galaksesystem samansett av to galaksar som har vorte slegne saman til éin. Systemet ligg rundt 200 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Floda. Det har eit sentrum som er lyssterkt i den optiske delen av det elektromagnetiske spekteret; lysstyrken nærmar seg eit kvasarnivå, men sentrumet viser ikkje direkte prov på at det er ein aktiv galakse. NGC 1614 har ein lengre tidevasshale som følgje av den tidlegare kollisjonen.
710 Gertrud
710 Gertrud er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 28. februar 1911 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Fred Vargas
Fred Vargas er ein fransk historikar og forfattar.
Vargas blei fødd i Paris med namnet Frédérique Audoin-Rouzeau. Ho utdanna seg som arkeolog og spesialist på mellomalderen, og har mellom anna skrive eit verk om Svartedauden.
Det er likevel som krimforfattar ho har hausta størst merksemd. Ho har fått fleire prisar for kriminalromanane sine og vert omtala som den fransk krimdronninga. I Noreg er bøkene om politifullmektig Jean-Baptiste Adamsberg kjende, ettersom dei til no (2009) er dei einaste som har vorte omsett til norsk.
Alan Moore
Alan Moore er ein britisk forfattar, mest kjend for sine teikneseriar som den anerkjende Watchmen (1986-87, med Dave Gibbons), V for Vendetta (med David Lloyd), Tom Strong (med Chris Sprouse), The League of Extraordinary Gentlemen (med Kevin O'Neill) og From Hell (med Eddie Campbell). Han har òg skrive ein roman, Voice of the Fire.
Fylkesveg 220 i Hordaland
Fylkesveg 220 (Fv220) i Hordaland går mellom Heiavatn og Breivik i Askøy kommune. Vegen er 3,9 km lang.
Den gule flekken
Den gule flekken (medisinsk latin macula lutea) er ein del av menneskeauget som er særleg viktig for fargesynet og for evna til å sjå små detaljar. Flekken er danna av ei lita oval grop i netthinna ved den bakre polen av auget. Han er svakt gulfarga, den horisontale diameteren er rundt 2 mm hjå vaksne menneske.
Sanseepitelet her inneheld berre tettsitjande tappar. Når ein ser direkte på noko, vil lysstrålene frå dette falla på midten av den gule flekken, fovea centralis, der synet er skarpast.
Skade på den gule flekken kan føra til stor forringing av synet. Eldre menneske kan tidvis oppleva endringar i den gule flekken, macula-degenerasjon, som kan medføra at lesesynet går tapt.
Either/Or
Either/Or er namnet på det tredje albumet frå den amerikanske musikaren Elliott Smith. Albumet vart utgjeve på Kill Rock Stars 25. februar 1997, både på CD og grammofonplate.
Tittelen på albumet er avleia frå boka med det same namnet, skrive av den danske filosofen Søren Kierkegaard, noko som viser Smith si interesse for filosofi, som var eitt av faga han studerte på Hampshire College i Massachusetts.
Innhald
Alle songane er skrivne av Elliott Smith.
711 Marmulla
711 Marmulla er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 1. mars 1911 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Hira
Hira (arabisk حراء Ḥirāʾ) eller Hiragrotta (arabisk غار حراء Ġār Ḥirāʾ) er ei grotte kring 3 km frå Mekka, ved fjellet Jabal al-Nour i Hejaz-regionen i dagens Saudi-Arabia.
Skildring
Grotta er 4 meter lang og 1-2 meter brei. Grotta ligg 270 meter over havet. Under hajj klatrar kring 5 000 muslimar opp til Hiragrotta kvar dag.. Muslimane reknar derimot ikkje det å vitje grotta som ein viktig del av pilegrimsreisa. Likevel vitjar mange grotta av personleg og andeleg interesse.
Vasily Arkhipenko
Vasily Albertovitsj Arkhipenko er ein ukrainsk tidlegare friidrettsutøvar som spesialister seg i 400 meter hekk og som representerte Sovjetunionen.
Arkhipenko tok bronsemedaljen i 400 meter hekk ved europameisterskapen 1978 i Praha, med tida 49,77 sekund kom han i mål fem hundre dels sekund bak lagkameraten Dmitrij Stukalov, begge to var over sekundet bak den suverene vinnaren, vesttyske Harald Schmid. Den 5. august 1979 sprang Arkhipenko sitt livs løp i Torino der han vart andremann på 48,34, vinnaren Schmid sette europarekord med 47,85 sekund.
Under dei olympiske sommarleikane 1980 i Moskva vann Arkhipenko sølv på langhekken, med tida 48,86 enda han 0,16 sekund bakom Volker Beck frå Aust-Tyskland. I sitt siste store meisterskap, EM i friidrett 1982, kom han med tida 48,68 på fjerdeplass, fattige 0,04 sekund etter bronsemedaljøren.
Kuling
Kuling er eit uttrykk for styrken til vind med fart frå 10,8 m/s (22 knop) til 20,7 m/s (40 knop) målt over ein periode på ti minutt.
Ein har tre graderingar av kuling: Liten kuling, stiv kuling og sterk kuling.
Når det bles kuling vil store tre byrje å røre på seg og det vert tungt å gå mot vinden. I fjellet byrjar snøfokk å setje ned sikta frå 1 km ved liten kuling til under 100 m i sterk kuling. Ein fjelltur i stiv kuling kan vere ei hard påkjenning og ved vind på sterk kuling bør ein ikkje leggje ut på tur. På havet kan ein få ei signifikant bølgjehøgd frå opp til 4 m i liten kuling til 7 m i sterk kuling med bølgjer som bryt og sjøsprøyt.
Posada
Posada (sardisk Pasàda) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 2 967 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 32.77 km² og ligg i ei høgd på 37 meter over havet.
Fylkesveg 222 i Hordaland
Fylkesveg 222 (Fv222) i Hordaland går mellom Kjerrgarden og Berland i Askøy kommune. Vegen er 3,7 km lang.
Eva
Eva er eit kvinnenamn. Namnet kjem av eit hebraisk namn fra Første Mosebok i Bibelen, Cawa. Namnet vart som omsett til Eva i den greske bibelomsetjinga (Septuaginta). Namnet kan koma frå det hebraiske omgrepet for liv, chai, men etymologien er uviss. I Bibelen går det fram at Eva var den første kvinna, slik Adam var den første mannen. Namnet Eva eller Evadotter kan nokre gonger verta bruka om alle kvinner.
Jærbladet
Jærbladet er ei avis som har hovudkontoret sitt på Bryne i Time kommune på Jæren. Avisa kjem ut tre gonger for veka, måndag, onsdag og fredag. Avisa tek mål av seg å dekka jærkommunane Hå, Time og Klepp.
Frå starten i 1949 var Jærbladet ei avis med mykje nynorsk. Etter kvart er det òg ein del bokmål i avisa.
Jærbladet vert eigd og utgjeve av Jærbladet AS. Jærbladet AS vert igjen eigd av Amedia. Jærbladet gjekk 30. april 2004 over til tabloid format.
Aleksej Abrikosov
Aleksej Aleksejevitsj Abrikosov var ein russisk fysikar med viktige bidrag innanfor faststoffysikk.
Han tok doktorgraden i fysikk i 1951 ved Det fysiske instituttet i Moskva, og var seinare tilsett ved Landau-instituttet for teoretisk fysikk i Moskva. Frå 1991 har han vore tilsett ved Argonne National Laboratory i Illinois i USA. Abrikosov har særleg arbeidd innanfor faststoffysikk og oppdaga type-II superleiarar.
Abrikosov vart tildelt Leninprisen i 1966, Fritz Londons minnepris i 1972 og Den sovjetiske statsprisen i 1982. I 1989 mottok han Landauprisen frå Det russiske vitskapsakademiet. To år seinare, i 1991, vart Abrikosov tildelt Sony Corporation's John Bardeen Award.
Abrikosov er òg medlem av Royal Academy i London, og er medlem av American Physical Society, og i 2000 vart han vald til den prestisjefylte National Academy of Sciences. Han var ein av mottakarane av Nobelprisen i fysikk i 2003 saman med Vitalij Ginzburg og Anthony James Leggett, for teoriane sine om korleis ting kan oppføre seg ved ekstremt låge temperaturar.
Stepan Bandera
Stepan Andrijovytsj Bandera var ein ukrainsk politikar som leidde Organisasjonen av Ukrainske Nasjonalistar OUN. Han vart dømd til livsvarig fengsel for drapet på den polske innanriksministeren i 1934, men vart sett fri da sovjetiske styrkar tok Lviv frå Polen i 1939. Den 30. juni 1941 vart han med i den ukrainske regjeringa som vart proklamert etter at Nazi-Tyskland hadde invadert Sovjetunionen.
Etter dette vart han sett i konsentrasjonsleiren Sachsenhausen, der han sat til 1944, da han vart sett fri for å leie einingar av OUN/UPA.
Grupper frå OUN/UPA held fram med å drive væpna operasjonar mot sovjetiske og polske styresmakter til først på 1950-talet, særleg i Karpatane.
Riola Sardo
Riola Sardo (sardisk Arriòra) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 2 151 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 48.11 km² og ligg i ei høgd på 9 meter over havet.
Sonja
Sonja eller Sonia er eit kvinnenamn som kjem frå russisk, men har gresk opphav. Det russiske kjælenamnet Соня (Sonja) er avleia av det greske kvinnenamnet Sophia som tyder visdom.
NGC 3256
NGC 3256 (ber òg nemningane VV 065 og AM 1025-433) er ein rest etter to galaksar som har kollidert. Han ligg rundt 100 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Seglet. Tidevasshalane til NGC 3256 er mellom dei næraste til jorda. NGC 3256 har to galaksekjernar og ligg i Hydra-Centaurus-superhopen.
Sonja
Sonja har norsk namnedag den 29. november og svensk namnedag 15. mai.
Per april 2005 var det om lag 4650 kvinner i Noreg med namnet Sonja.
Sonja i litteraturen
Sonja er namnet på hovudpersonen i skodespelet Reisen til julestjernen.
Jalamid
Jalamid (arabisk skrift حزم الجلاميد) er ein by i Saudi-Arabia nær grensa til Irak.
Det ligg ei fosfatgruve nær Al Jalamid.
UKUSA-samarbeidet
UKUSA-samarbeidet er ein allianse av engelsk-talande nasjonar leia av USA og Storbritannia som har til oppgåve å samle etterretning via signaletterretning.
Medlemstatar
Dei einande agentura er:
Organisering
UKUSA-samarbeidet vert ofte knytt saman med ECHELON-systemet. Medlemmene av etterretningsalliansen UKUSA har halde vedlike samanknytinger i innsammling og deling av etterretning sidan andre verdskrigen. Kvar medlem av UKUSA-alliansen er i teorien tildelt ansvar for å overvake ulike delar av kloden. Canadas hovudoppgåve brukte å vere overvaking av den nordlegaste delen av førre Sovjetunionen og utføre skanning av all kommunikasjonstrafikk som kunne avlyttast frå ambassadar kring i verda. I tida sidan den kalde krigen har det vorte lagd større vekt på overvaking av satellittrafikk, radio- og mobiltelefontrafikk fra Sentral- og Sør-Amerika, primært i ein freistnad på å spore narkotika og ikkje-allierte paramilitære grupper i regionen. USA med deira enorme nettverk av spionsatellittar og lyttestasjonar, avlyttar størstedelen av Latin-Amerika, Asia, asiatisk Russland og nordlege delar av Kina. Storbritannia lyttar på Europa og Russland vest for Uralfjella samt Afrika. Australia jaktar på kommunikasjonar med utspring i Indokina, Indonesia og dei sørlege delane av Folkerepublikken Kina. New Zealand skannar det vestlege Stillehavet.
ECHELON
ECHELON er namnet som vert nytta til å nemne det høgt hemmeleghaldne verdsfemnande signaletterretning- og analysenettverket som det vert sagt blir drifta av UKUSA-samarbeidet og som ei rad kjelder har rapportert om, inkludert ein komité fra Europaparlamentet i 2001 (EP-rapport ). Den første som avslørte eksistensen av ECHELON var den undersøkjande jousnalisten Duncan Campbell i artikkeln «Someone's listening», publisert i New Statesman i 1988. Ifølgje nokre kjelder kan ECHELON fange radio- and satellitt-kommunikasjon, telefonsamtalar, faxar, epost og andre datastraumar nær sagd overalt i verda og inkluderer automatisk databasert analyse og sortering av innhaldet. Likevel konkluderte EP-komitéen at «analysen som vert gjort i rapporten har avdekt at den tekniske kapasiteten til systemet truleg ikkje på langt nær er så omfemnande som nokre delar av media har rekna med» (EP-rapport, s. 11).
Umbrailpasset
Umbrailpasset er ein fjellovergang gjennom Ortleralpane i Sveits og Italia. Fjellvegen knyter saman dalane Val Müstair i kantonen Graubünden med Valtellina i regionen Lombardia i Italia Italia. Med sine 2 501meter over havet er fjellovergangen den høgstliggjande i Sveits.
På nordsida er nesten heile vegstrekninga grusveg. På sørsida går vegen allereie etter 200 meter saman med sørvestoppstigninga til Stelviopasset.
Vegen over Umbrailpasset er vinterstengd frå november til mai.
Soge
I mellomalderen vart fjellovergangen nytta til å frakte korn og vin nordover, medan salt frå saltgruvene i 'Hall in Tirol' vart frakta sørover. Køyrevegen var ferdigbygd i 1901.
Maniitsoq
Maniitsoq (dansk Sukkertoppen) er ein by på vestkysten av Grønland. I 2007 hadde byen 2785 innbyggarar. Han er etter ei kommunereform frå 2009 innlemma i Qeqqata kommune.
Byen vart etablert i 1755 som ein handelskoloni, med namnet Sukkertoppen. Handelskolonien vart bygt der bygda Kangaamiut ligg, men vart i 1782 flytta til der han no er. Arkeologiske funn indikerer at det har budd menneske på staden i over 4000 år.
OGAE Second Chance Contest 2016
OGAE Second Chance Contest 2016 (OGAE SCC 2016) var den trettiande gongen OGAE Second Chance Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Siena i Italia, etter at Italia vann tevlinga i 2015, med songen «Fatti avanti amore» av Nek.
For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2016 måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2016; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale, kunne ikkje bidraget deltake i OGAE Second Chance Contest.
Tjuetre land deltok i tevlinga. Belgia, Israel, Polen, Spania, Storbritannia, Ukraina og Ungarn (for OGAE Rest of the World) returnerte til tevlinga. Romania deltok også i tevlinga, til trass for at Romania vart diskvalifisert frå å deltake i Eurovision Song Contest i 2016. Hellas, Irland, Moldova, Portugal og Serbia, som deltok i 2015, deltok ikkje i 2016-utgåva av OGAE Second Chance Contest.
Polen vann OGAE Second Chance Contest for fyrste gong, med songen «Cool Me Down» av Margaret.
712 Boliviana
712 Boliviana er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. mars 1911 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Liten kuling
Liten kuling er vindstyrke 6 i Beaufortskalaen og den svakaste av kulingkategoriane. Vindsnøggleiken er då 10,8–13,8 m/s eller 40-50 km/t. Den eldre sjønemninga er toreva kuling.
Elstad
Elstad er eit norsk stad- og etternamn.
Climăuţi-elva
Climăuţielva eller Pârâul Rusului er ei sideelv i Suceavaelva. Kjelda hennar er i Ukraina, før ho kryssar grensa til Romania, og renn gjennom landsbyen Climăuţi. Ho munnar ut i Suceavaelva nær landsbyen Costişa.
Elstad
Det er mellom anna eit gardsbruk i Ringebu kommune og ein stad i Eidsvoll kommune.
Fylkesveg 223 i Hordaland
Fylkesveg 223 (Fv223) i Hordaland går mellom Skråmestø og Herdla i Askøy kommune. Vegen er 5,0 km lang.
Språk i Afrika
Språka i Afrika utgjer ikkje ei eintydig språkgruppe. Språkforskarar reknar med at det finst over 2000 ulike afrikanske språk. Det er relativt stor semje om at dei fleste av desse – eller alle – kan plasserast i ei av dei fem store språkgruppene nedanfor: Dei austronesiske språka er ein språkfamilie, og det er sannsynlegvis også niger-kongospråka, sjølv om det enno ikkje er prova med språkvitskaplege metodar. Dei afroasiatiske språka, dei nilosahariske språka og khoisan-språka blir derimot heller omtala som språkfylum (engelsk language phyla), dvs. samlingar av språkfamiliar som har visse sams drag som gjer at dei kan vere i slekt med kvarande, sjølv om det er langt frå prova.
Alle dei afrikanske landa er fleirspråklege, med på det meste over 500 språk (i Nigeria). Den koloniale arven er sterk i Afrika, alle tidlegare koloniar sør for Sahara – unnateke Somalia – har språket til den tidlegare kolonimakta som offisielt språk, i visse døme i lag med eit afrikansk språk (t.d. Tanzania). Kolonispråka dominerer i administrivt bruk, og fleire land bruker berre kolonispråka i skoleverket også. Det er dermed vanleg at skulevesenet og offisielle organ nyttar eit språk, medan eit, eller fleire, heilt forskjellige språk vert nytta i privatlivet. I dei afrikanske landa nord for Sahara er arabisk offisielt språk de jure, men fransk er de facto nytta mykje i statsadministrasjonen – og i det private næringslivet – i både Tunisia, Algerie, Marokko og Mauritania.
Noshaq
Noshaq er eit 7 492 moh høgt fjell på grensa mellom Afghanistan og Pakistan. Fjelltoppen er det nest høgste frittståande fjellet i Hindu Kush-fjella, einast Tirich Mir ragar høgre.
Noshaq ligg mellom Badakhshan-provinsen i Afghanistan og Chitral-distriktet i Khyber Pakhtunkhwa i Pakistan. Nord- og vestsidene vender mot Afghanistan medan sør- og austsidene er i Pakistan. Noshaq er den høgste fjelltoppen i Afghanistan og i det nordaustre hjørnet av landet langs Durand-linje, grenselinja mot Pakistan. Det er det vestlegaste 7000-meter-fjellet på jordkloten. Enklaste tilkomst til Noshaq er frå Chitral i Pakistan.
Darfur
Darfur er ein region i den vestre delen av Sudan. Namnet tyder heimen til furfolket. Regionen grensar mot Libya, Tsjad og Den sentralafrikanske republikken. Darfur har cirka 6 millionar innbyggarar. Han er delt i provinsane Shamal Darfur, Gharb Darfur og Janub Darfur. Dei to største byene er Nyala og Al Fasher.
Noshaq
Japanesarane Toshiaki Sakai og Goro Iwatsubo nådde toppen som dei fyrste i 1960. Dei klatra opp søraustegga frå Qadzi Deh-breen. Normalrute går i dag langs vestegga. Dei polske klatrarane Andrzej Zawada og Tadeusz Piotrowski stod i 1973 for den fyrste vinterbestiginga. Det var fyrste gongen nokon kleiv til topps vinterstid på eit fjell høgre enn 7 000 moh.
Fantomøy
Ei fantomøy er ei øy som ein trudde eksisterte og som var teikna inn på tidlege kart (stundom i fleire hundreår), men som seinare vart fjerna då det vart påvist at dei ikkje eksisterte likevel. I motsetnad er tapte land øyar eller kontinent som mange meiner har eksistert i førhistoria, ofte knytte til gamle myter og segner.
Darfur
Den nordlegaste delen av regionen er ein del av Saharaørkenen, medan den sørlege delen klimatisk høyrer til savannebeltet. Sentralt i Darfur finn vi eit høglandsområde. Det høgaste fjellet her er Jebel Marra. Dette er ein daud vulkan på ca. 3000 meter. Høglandsrområdet mottar relativt stabil med nedbør, noko som gjer det eigna for jordbruk. Randsonen mot ørkenen har tradisjonelt blitt utnytta av kamel- og sauenomadar, medan savannebeltet i sør er kjerneområdet for kvegdrift.
Fantomøy
Fantomøyane vart vanlegvis rapporterte av tidlege sjømenn som utforska nye område. Enkelte av desse øyane var faktiske øyar, men som vart rapportert som nye øyar fordi ein ikkje visste nøyaktig kvar ein var. Pepysøya var til dømes eigenleg ei forveksling av Falklandsøyane. Thule vart kanskje oppdaga på 300-talet, men vart ikkje funne att. Seinare vart ho identifisert av gamle oppdagarar og geografar som Shetland, Island, Skandinavia eller som ikkje-eksisterande.
Peis
Ein peis (av lågtysk pisel) er ein mura, open eldstad med røykfang, vanlegvis oppført i stein eller tegl og plassert innandørs.
Peisen avløyste åra som eldstad i stovene på Austlandet og i Trøndelag i 1600- og 1700-åra. I ei årestove var åra eit ope bål midt på golvet, og eit hol i taket, ljoren, slapp røyken ut og lyset inn. Peisestovene fekk skorstein til over tak, og på grunn av steinen i sjølve peisen blei mykje av varmen magasinert. I peisestovene låg peisen oftast i eit hjørne, og han tente både til matlaging, som varmekjelde og som lyskjelde. Då stover fekk peis i staden for åre blei ljoren i taket stengd for å hindra uønska varmetap. Dette medførte at denne lyskjelda forsvann, og stovene måtte få lys frå vindauge i veggane.
I løpet av 1800-åra blei peisen avløyst av jarnomnen til oppvarming, og av komfyren til matlaging.
Kring 1900 blei det moderne å skaffa peis for hygge, først i hyttene til byfolk på landet, seinare òg i stoverom i bymiljø. Moderne peisar kan plasserast både i eit hjørne eller som båspeis på ein flat vegg. Ofte blir eldstaden og pipekonstruksjonen lagt inne i og bak veggen (eller utanfor huset om det er ein yttervegg). Ein vanleg type peis har ein innsats av støypejarn og er omgjeven av luftekanalar som trekkjer kald luft inn gjennom ventilar nede ved golvet og slepp oppvarma luft ut øvst.
I seinare tid er det òg laga utepeisar, som ein kan bruka er til hyggebrenning på terrassar og liknande.
Samisk språkråd
Samisk språkråd (sam. Sámi giellaráđđi) var eit organ for normering av dei samiske skriftspråka i Noreg. Det vart, i lag med ein del andre samiske råd, lagt inn under Sametinget i 2002, reorganisert som del av Sametingets språkavdeling (Sámi giellaossodat). Leiar for Sametingets språkavdeling var Anne Britt Hætta, denne avdelinga vart seinare slått saman med Sametingets opplæringsavdeling med Julie Eira som leiar.
Sjølve språkrådet var samansett med representantar for dei ulike samiske språka.
Petróleos de Venezuela
Petróleos de Venezuela, S.A. (PDVSA) er eit statseigd oljeselskap i Venezuela. Det vert drive stort innan eksport av petroleum frå Venezuela. PDVSA kjøpte halvdelen av bensin- varemerket Citgo frå Southland Corporation i 1986 og resten i 1990. Slik kom selskapet seg inn på marknaden i USA. PDVSA vart etablert i 1975, og har hovudkontoret sitt i Caracas.
Venezuela er rekna å ha dei største petroleumsreservene i Amerika. Landet er på femteplass i verda om ein listar opp land etter petroleumsreserver. Med reservane i Orinoco-beltet er det rekna med at landet kan ha opp imot dei største reservene i verda.
PDVSA har ein produksjonskapasitet, inkludert avtalar med andre selskap, på 4 millionar fat kvar dag (600,000 m³). Dagleg produksjon er på det jamne over 3 millionar fat om dagen (500,000 m³). Reservane er rekna å vera 78 milliardar fat råolje og 4190 km³ naturgass.
I 2002 slutta mange av dei tilsette i PDVSA seg til ein nasjonal streik. Målet med streiken var at president Hugo Chávez skulle lysa ut eit tidleg nyval. Styresmaktene sette inn lojal arbeidskraft, og tusenvis av streikande fekk ikkje halda fram i arbeidet sitt.
Vangen
Vangen kan visa til:
Romana
Romana (sardisk Rumàna) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 543 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 21.6 km² og ligg i ei høgd på 267 meter over havet.
Helvete
Helvete er eit religiøst omgrep brukt om ein stad eller tilstand fylt av smerte og liding. Det norske ordet «helvete» kjem frå norrønt Hel (dødsriket) og viti ('straff'). I mange religionar vert det hevda at vonde eller ugudelege menneske skal pinast i helvete i all æve, eller til dei har sona for gjerningane sine.
Førestillingar om dødsrike
I det gamle Mesopotamia fanst det fleire førestillingar om dødsrike. Det kunne vera ein stor underjordisk by verna av sju portar, som i den akkadiske framstillinga av Ishtar si reise til dødsriket. Dette dødsriket var ikkje ei straff for handlingar gjort medan ein var i live, men ein stad ein kom til dersom kroppen til den avdøde hadde gått gjennom dei rette rituala.
Gudrun Pausewang
Gudrun Pausewang var ein tysk forfattar som skreiv bøker for barn og ungdom.
Luzern
Luzern, (fransk: Lucerne), er ein by og ein kommune og eit distrikt i det nordlege, sentrale Sveits. Byen er hovudstad både i kantonen Luzern og i distriktet med same namn. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Luzern er den største byen i Sentral-Sveits og eit senter for transport, telekommunikasjon og styresmakter i regionen. Storbyområdet består av 17 byar i tre forskjellige i kantonar med totalt kring 250 000 innbyggjarar.
Byen er eit trafikknutepunkt ved jernbanen over St. Gotthard-passet og E9 mellom Basel og Milano over St. Gotthard. Det er stor handels- bank- og forsikringsverksemd i byen. Her er òg viktige vidaregåande fagskular.
Luzern ligg ved Vierwaldstättersjøen og har i lange tider vore eit særleg ynda turistmål, med eit praktfullt utsyn mot fjellheimen aust og sør for byen. Byen er elles særleg kjend for ei 204 meter lang, overbygd trebru, 'Kapellbrücke', som kryssar elva Reuss. Brua vart bygd i 1333, men mykje øydelagd under ein brann i 1993. Ho vart bygd opp att i den form ho hadde før brannen. Frå forstaden Kriens går det svevebane til Pilatuskulm, 2070 moh. Kvar år er det musikkfestivalar i byen i august og september. Det største og mest moderne samferdselsmuseet i Europa ligg i byen, i tillegg til Planetarium og Kosmorama. Gletschergarten er eit hageanlegg med museum bygd omkring ei veldig istidavsetning. I ein fjellvegg her står Løvemonumentet, hogd ut av ei sandsteinsblokk etter Bertel Thorvaldsen sin modell, til minne om sveitsargardistane som fall i Paris i 1792.
Historie
Luzern er voksen opp omkring eit benediktinarkloster bygd 730–735, på 800-talet kalla Luciaria. Byen vart ein handelsplass på 1200- og 1300-talet etter at vegen over St. Gotthard vart opna i 1220. Luzern var på 1500- og 1600-talet eit senter for motreformasjonen og er overvegande katolsk.
TV3
TV3 er eit vanleg namn for fjernsynskanalar. Det kan visa til:
eller
Saltsjø
Ein saltsjø er ein innsjø som inneheld høgare nivå av salt (som regel natriumklorid) og andre mineral enn ein vanlegvis finn i andre innsjøar. Som regel er grensa sett til minst 3 gram salt per liter. I mange tilfelle har saltsjøar høgare saltkonsentrasjon enn vanleg sjøvatn. Saltsjøar med særs høgt saltinnhald blir kalla hypersalte innsjøar.
Eigenskapar
Saltsjøar vert danna når vatnet som renn ut i ein innsjø inneheld salt eller mineral og så ikkje kan renne vidare ut frå innsjøen fordi han er endorheisk. Vatnet forsvinn då berre frå innsjøen via fordamping og på den måte aukar saltinnhaldet i innsjøen fordi saltet vert liggande att. Saltsjøar har derfor ofte vore nytta til saltproduksjon. Høg salinitet fører som oftast òg til eit unikt dyre- og planteliv i og nær innsjøen.
Om det renn mindre vatn ut i innsjøen enn det som fordampar vil til slutt innsjøen forsvinne og etterlate ei saltslette eller playa.
Kjende saltsjøar
Dei fire største saltsjøane i verda er Kaspihavet, Aralsjøen, Balkhasjsjøen og Store Saltsjø, som er den største på den vestlege halvkula.
Den høgastliggande saltsjøen er Namtso, og den lågasteliggande er Daudehavet, som òg er det lågaste punktet på jordoverflata.
Sidan 700-talet har det vorte vunne ut salt frå Baskuntsjak i Russland, som vart transportert ut via Silkevegen. I dag utgjer det reine saltet (99,8 % NaCl) 80 % av den totale saltproduksjonen i landet. Etter behov vert det vunne ut mellom 1,5 og 5 millionar tonn salt per år.
Anaksimander
Anaksimander var ein gresk tenkjar som høyrde til før-sokratikarane. Han levde frå om lag 610 f.Kr. til om lag 546 f.Kr. og budde i byen Milet på kysten av Vesle-Asia. Hans tapte verk Om naturen er det eldste filosofiske verket i gresk litteratur. Anaksimander meinte verda var bygd opp av det uforgjengelege stoffet apeiron. Han var også astronom og geograf.
Meiningar og arbeid
Anaksimander var truleg elev av Tales som meinte at det grunnleggjande stoffet i verda (arkhe) var vatn, men hadde likevel ein heilt annan teori om kva som var arkhé.
Anaksimander trudde ikkje at verda var bygd opp av eit eller fleire av stoffa som ein allereie kunne finne i verda. Dette var uharmonisk og førte til at ubalanse, viss alt består av eitt stoff vil vi ikkje ha den nødvendige balansen i verda. Han såg difor for seg at verda var bygd opp av noko anna, noko ubestemt som ting kom frå og gjekk tilbake til. Dette ubestemte kalla han for apeiron.
Harald
Harald er eit mannsnamn, eit gamalt nordisk namn. Namnet har opphav i ord som tyder hær og herskar. Tydinga er altså noko nær hærførar eller krigsherre. Fleire danske, norske og engelske kongar har hatt namnet Harald. På engelsk skriv ein namnet Harold.
Per april 2005 er det over 17.300 menn i Noreg med Harald som fornamn.
Bakgrunnsstoff
Harald Haroldus
713 Luscinia
713 Luscinia er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 18. april 1911 av Joseph Helffrich ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Heino Puuste
Heino Puuste er ein estisk tidlegare friidrettsutøvar som i 1982 vann EM-sølv i spydkast som representant for Sovjetunionen.
Aktiv
Puuste høyrde med i verdseliten i spydkasting frå 1980 til 86. 29. mai 1980 sette han personbeste i Helsinki med eit kast 89,32 meter. To månader seinare kasta han spydet 86,10 meter under OL-finalen og vart fjerdemann i tevlinga. Sist i juni 1982 forbetra Puuste seg i Cottbus til 90,32 m då Aust-Tyskland møtte Sovjetunionen til landskamp. Seinare i same sesongen sikra han seg sølvmedaljen ved europameisterskapen i Aten.
Under landskampen mellom Storbritannia og Sovjetunionen i Birmingham den 5. juni 1983 sletta Puuste den sovjetiske spydrekorden då han vann spydtevlinga. Med eit kast på 94,20 meter forbetra han landsrekorden til Jānis Lūsis med 40 cm. I den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett i Helsinki i august månad enda Puuste på fjerdeplass. OL-sesongen 1984 kasta Puuste 91,86 m som best, men deltok ikkje i Los Angeles då Sovjetunionen boikotta leikane.
Sametingets språkstyre
Sametingets språkstyre er det organet som, i lag med tilsvarande organ i Sverige, Finland og Russland normerer dei samiske språka. Språkstyret deler også ut ein språkmotiveringspris.
Språkstyret har også ansvar for å utvikle samisk terminologi, og for å føre oversikt over kvalifiserte omsetjarar og tolkar.
Språkstyret har tre nordsamiske, ein sørsamisk og ein lulesamisk representant. I perioden 2002–2005 hadde språkstyret desse medlemmene:
Ruinas
Ruinas (sardisk Arruìnas) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 667 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 30.46 km² og ligg i ei høgd på 359 meter over havet.
Stiv kuling
Stiv kuling er vindstyrke 7 i Beaufortskalaen og den midterste av kulingkategoriane. Vindsnøggleiken er 13,9 til 17,1 m/s eller 51-62 km/t for stiv kuling. Den eldre sjønemninga var trereva kuling.
Verknad på land
Heile tre rører på seg. Det er tungt å gå mot vinden.
Verknad i fjellet
I motvind må ein lute seg fram over skia og legge stor kraft i stavtaka, sjølv på flat mark. Det kan vere vanskeleg å halde seg på beina i vindkasta. Snøfokk set ned sikta til få hundre meter. Det kan vere vanskeleg å orientere seg i terrenget. Ein skitur i stiv kuling er ein stor påkjenning på dei fleste.
Verknad på sjøen
Sjøen hopar seg opp til bølgjehøgder på 4,5-5 meter og kvitt skum som dannast frå bølgjetoppane som bryt, byrjar å blese i strimer i vindretninga.
Sametingets språkavdeling
Sametingets språkavdeling (nordsamisk Sámi giellaossodat) er ein av dei administrative avdelingane i Sametinget. Språkavdelinga har, i lag med Sametingets utdanningavdeling, kontor i Kautokeino. Leiar for Sametingets språkavdeling er Anne Britt Hætta. Språkavdelinga er sekretariat for Sametingets språkstyre, det er sakshandsamar for fordeling av dei statlege tospråklegheitsmidla, pengar som blir løyva for å dekkje meirkostnadene med å oppretthalde ein administrasjon på to språk i dei samiske kommunane. Språkavdelinga administrerer også Sametingets prosjekt for eit samisk ordretteprogram. Leiar for Sametingets språkavdeling er Anne-Britt Hætta.
Orkar
Orkar er monsterfigurar kjende frå ulike fantasyverk og -spel.
Orkar i gammalengelsk og mellomaldersegner
I gammalengelske (angelsaksiske) soger kjempa Beowulf mot den vonde Grendel som skal ha nedstamma frå Orc-néas, som betyr «døde orcus». Grendel budde i ei hole som låg under vatn, nett som eit anna vesen kjent som orc i mellomalderen, spekkhoggaren. På engelsk blir spekkhoggar kalla for orca. I ei mellomalderkjelde blir desse dyra omtalte som skjela, stivbørsta og med grisetryne og støyttenner.
Big Boss Man av Jimmy Reed
«Big Boss Man» er ein bluessong først spelt inn av Jimmy Reed i 1960. I motsetnad til dei mest populære songane hans er songen skriven av Luther Dixon og Al Smith. Songen vart ein hit for Reed og er blitt tolka og spelt inn av mange andre artistar, mellom andre Elvis Presley og B.B. King, som nådde singellista med songen.