cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hn/Snjo
Geometri
Snjoflak hev mange forskjellige former, inkludert søylor, nåler, klossar og platorer (med eller utan «dendrittar» — «armane» til snjoflaki). Dei forskjellige formene uppstår etter kva temperatur og vassinnhald lufta hev, i tillegg til enkelte andre faktorar. Isrosor med seks armar veks i luft millom 0 °C og -3 °C. Vassdropar frys til is rundt dustpartiklar. I temperatur millom -1 °C og -3 °C vil snjoflaki danne flak med seks armar eller isrosor med seks blad. Ved lågare temperaturar, millom -5 °C og -10 °C, vil krystalli danne nåler eller hole søylor eller prismer. Ved enno lågare temperaturer frå -10 °C til -22 °C vert det igjen danna isrosor og under -22 °C igjen prismer. Um snjoflaket byrjar å utvikla seg rundt -5 °C, og så kjem inn i varmare luft, kan det vekse ut isarmar i kvar ende av søyla som upphavleg vart danna.
Det er hovudsakleg tvo mogeleg forklaringar på symmetrien til snjoflak. Den fyrste er at det er ein slags kommunikasjon eller yverføring av informasjon millom armane, slik at veksten i kvar arm påverkar veksten i alle dei andre armane. Yverflatespenning eller fononar er måtar slik informasjon kan yverførast på. Den andre forklaringa, som ser ut til å vere det rådande synet, er at armane til snjoflaket veks sjølvstendig i luft med temperatur, fukt og andre atmosfæriske eigenskapar som varierer hurtig. Ein reknar med at lufta rundt eit enkelt snjoflak er så pass homogen (hev like eigenskapar) at kvar enkel arm i snjoflaket vert utsett for dei same endringane i lufta samstundes, og at ein arm derfor alltid vil ha dei same vekstvilkåra som dei fem andre armane, på liknande måte som at nærliggande tre som veks under tilnærma identiske forhold alltid får nesten identiske treringar. Sidan det er større avstand millom kvart snjoflak enn millom armane til eit enkelt snjoflak, vil lufta rundt forskjellige snjoflak, sjølv millom tvo nærliggande snjoflak, vera litt forskjellig og snjoflaki vil sjå forskjellige ut.
Tettleik
Snjotettleiken varierer stort, sjølv for nysnjo. Typisk tettleik for nysnjo er rundt 12 % av vasstettleiken. Derfor seier ein ofte at 1 cm nysnjo tilsvarar 1 millimeter regn. Snjo vil derimot pressa seg saman under vekta av seg sjølv til tettleiken um lag bliv 33 % av vasstettleiken. Ein djupt snjolag kan derimot pressa seg så mykje saman at tettleiken um lag bliv 50 %, særleg seint på våren.
Kor store vassmengder som ligg i eit snjolag er ofte til stor interesse innan kraftproduksjonsindustrien. Veit ein denne mengda kan ein ofte med stor tryggleik vita kor mykje vatn som vil smelta og renna ned i vassmagasina når snjoen smeltar um våren.
Typar snjo og snjovêr
Litt lett snjovêr med små snjoflak vert gjerne kalla ei snjobye. Dersom det snjor tettare, gjerne med større og tyngre snjoflak, kan ein kalla det snjokav eller snjokave. Dersom det blæs kraftig samstundes som det snjor, kallar ein det gjerne snjostorm, men dette umgrepet hev ikkje ein fast definisjon i Noreg.
Corniche
Dei tre cornichane ved den austlege franske rivieraen
Nokre av dei mest namngjetne er corniche-vegane langs den franske rivieraen, i traktene rundt Nice og Monaco. Dei er tre i alt:
Hn/Snjo
Typar snjo og snjovêr
Snjo i form av små ispartiklar kallar ein hagl, sjølv um hagl vert danna på anna vis enn snjo.
Corniche
Cornicher utanfor Frankrike
Fleire byar og stader er kjende for sine cornicher (i arabisktalande land: ‏ورنيش‎):
Hn/Snjo
Typar snjo og snjovêr
Ein hev mange forskjellige umgrep for snjo og snjovêr:
Snjosmelting
Snjodekket vert utsett for termodynamiske prosessar. Når desse gjev ei positiv energitilførsel og snjodekket hev temperatur på 0 °C eller høgare, smeltar snjoen. Dei viktigaste prosessane er yverføring av følbar varme frå lufta, yverføring av latent varme i fuktig luft eller tap av fordampingsvarme i tørr luft, absorpsjon av solinnstråling, samt skilnaden millom innstrålt varme frå luft og skyer og utstrålt varme frå snjodekket (langbylgja stråling). I gjenomsnitt er det yverføring av følbar varme frå lufta til snjodekket som gjev det største bidraget til smeltinga. Denne varmeyverføringa aukar med vindstyrken.
Refleksjonsevna til snjoen endrar seg utyver våren på grunn av auka forureining og grovare krystallstruktur. Når solstrålinga samstundes aukar, vil snjoflata absorbera meir av strålinga. Dagane med sol bliv det meir effektive. Den auka solinnstrålinga gjev at det ofte smeltar raskare på flater som heller mot sør, særleg på forureina brøytekantar.
Um snjoen fell på varme flator, typisk seint på våren eller tidleg på hausten, vil varmetilførselen frå underlaget òg medverke til å smelta snjoen.
Sorlle Buttress
Sorlle Buttress er eit fjell som ligg oppom 1370 moh, mellom Mount Spaaman og Three Brothers i Allardyce Range på Sør-Georgia. Det vart kartlagd av South Georgia Survey i perioden 1951-57 og vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Petter Sørlle (1884–1922), den norske kvalfangaren og oppfinnaren som i 1922, tok pantent på opphalingsslippen på kvalkokeria. Sørlle var den første bestyraren ved United Whalers-stasjonen ved Stromness.
Condyle Point
Condyle Point er det søraustlege punktet på Tower Island i Antarktiske Arkipel. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee. Namnet er skildrande etter forma på neset. Ein kondyl (condyle på engelsk) er den runde enden av eit bein.
Miriata
Miriata eller Miryata (arabisk مرياطة) er ein landsby i Zgharta distrikt i Nord guvernement i Libanon.
Abu Nukhayl
Abu Nukhayl er ein landsby i Muscat nordaust i Oman.
Larry Bunker
Lawrence Benjamin Bunker var ein USA-amerikansk jazztrommeslagar, vibrafonist og perkusjonist. Han var medlem av Bill Evans Trio i midten av 1960-åra, og han spelte pauker med Los Angeles Philharmonic.
Han var mykje ettertrakta som studiomusikar og har spelt med mellom andre Billie Holiday, Ella Fitzgerald, Peggy Lee, Diana Krall, Art Pepper, Gerry Mulligan og Bill Evans. Han spelte på musikken til mange filmar, som Stalag 17 (1953) og Glengarry Glen Ross (1992) til The Incredibles (2004), og musikk komponert av John Williams, Henry Mancini, Quincy Jones, Miklós Rózsa, Jerry Goldsmith, Johnny Mandel, Lalo Schifrin og mange andre.
Diskografi
Som leiar Med Chet Baker Med Gary Burton Med Buddy Collette Med Benny Carter Med Bill Evans Med Peggy Lee Med Clare Fischer Med Stan Getz Med Dizzy Gillespie Med Woody Herman Med Richard «Groove» Holmes Med Paul Horn Med Plas Johnson Med Tim Buckley Med Vince Gill Med Stan Kenton Med Al Jarreau Med Linda Ronstadt Med Sarah Vaughan Med Christina Aguilera Med Diana Krall Med Johnny Mandel Med Shelly Manne Med Wendy Waldman Med Diane Schuur Med Natalie Cole Med Barry Manilow Med Neil Diamond Med Michael Franks Med Carmen McRae Med Gerry Mulligan Med Kenny Rogers Med Donna Summer Med Oliver Nelson Med Art Pepper Med Michael Bolton Med Shorty Rogers Med Pete Rugolo Med Lalo Schifrin Med Bud Shank Med Lew Tabackin Med Robert Palmer
Hans Horgen
Hans Kristensen Horgen var ein lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Sem i Vestfold.
Horgen var son til ein gardbrukar. Han vart seminarist frå Slagen lærarskule i 1856, og var lærar ved same skulen frå 1858 til -65. Sidan var han gardbrukar på farsgarden. Han var medlem av heradsstyret i mange år, ei tid ordførar. Elles var han medlem av forlikskommisjonen og av amtsskulestyret, der han òg var formann, samt mange andre verv.
Horgen representerte Jarlsberg og Larviks amt på Stortinget 1874-76 og 1883-91. I sin fyrste stortingsperiode var han medlem av protokollkomiteen. Seinare var han medlem av budsjettkomiteen 1883-85 og jarnbanekomiteen 1886-91, samt av valkomiteen 1889-91. Den siste valbolken, 1889-91, var han òg sekretær i Lagtinget.
Horgen døydde på garden sin i Sem i 1911.
Mount Spaaman
Mount Spaaman er eit fjell, 1940 moh, som ligg 1 nautisk mil (1,9 km) vest for Sorlle Buttress vest i Allardyce Range på Sør-Georgia. Namnet «Spaaman» har lenge vore brukt lokalt. Namnet kjem av spåmann og vart gjeve av norske kvalfangarar fordi då skyene letta frå fjellet var det vanlegvis eit teikn på godt vêr.
Holla kyrkjeruin
Holla kyrkjeruin er ei tidlegare steinkyrkje ved Ulefoss i Nome i Vestfold og Telemark. Kyrkja blei bygd i tidsrommet 1100-1250, og blei utvida i første halvdel av 1700-talet.
I 1878, kort tid etter oppføringa av Nye Holla kyrkje, blei den gamle kyrkja riven. Berre 50 år seinare blei kyrkjeruinen undersøkt bygningsarkeologisk.
Jan Tschichold
Jan Tschichold, fødd Johannes Tzschichhold, var ein rysk kalligraf, typograf, forfattar og lærar, mest kjend som skaparen av fonten Sabon.
Biografi
Jan Tschichold vaks opp i Leipzig som son til ein typograf og byrja tidleg med kalligrafi. I 1919 byrja han studera ved Leipziger Akademie der Künste der han avanserte til Meisterschüler. Han fekk ved same tid det fyrste oppdraget til Leipzigmessen og 1923 vart han typografisk rådgivar i eit trykkeri.
Jan Tschicholds skaparkraft kom til sin rett då han vart tilsett i Bauhaus og arbeidde med den nye typografien - Neue Typografie.
I 1967 vart sabon-fonten lansert. Namnet kjem frå Jacob Sabon, ein lærling til Garamond og den som skapa Garamond-fonten i Frankfurt.
Russekjeks
Russekjeks (Conioselinum tataricum) er ein plante i skjermplantefamilien. Planten er utbreidd i Aust-Europa, Sibir og Sentral-Asia. I Noreg er han relativt utbreidd i kyst- og fjordstrøk i Finnmark, frå Loppa i vest til grensa med Russland. På raudlista over truga artar i 2006 var han oppført som «nær truga», men vert no rekna som ein livskraftig art i Noreg.
Ar'ara
'Ar'ara (arabisk عرعرة; hebraisk skrift, ‘einebærbusk’ ) er ein arabisk by i Wadi Ara-regionen nord i Israel. Han ligg sør for Umm al-Fahm, like nordvest for den grøne linja og er ein del av Triangelet. I 2011 var folketalet 22 828.
Historie
Det er funne graver med nisjer, hogd ut i stein, og austromersk keramikk.
Det er grave ut i eit gravkompleks frå romartida ved Ar'ara med leirlampar og glassilåt og perler, som var vanleg dei første fire hundreåra. Det er òg funne leirbitar frå mamelukktida på same staden.
I krossfarartida vart staden kalla Castellum Arearum. I landdelinga gjort av sultan Baybars i 1265-1266, vart Ar'ara delt mellom amirane hans Ala' al-Din og Sayf al-Din Bayhaq al-Baghdadi.
Ar'ara, vart som resten av Palestina, ein del av Det osmanske riket i 1517, og i 1596 stod han oppført i Ar'ara i osmanske skattelister som ein del av Shara nahiya i Lajjun liwa. Han hadde åtte muslimske hushaldningar og betalte skattar for kveite, bygg, sommaravlingar, oliven, geiter og/eller bikubar.
I folketeljinga i 1922 utført av dei britiske mandatstyresmaktene hadde Ar'ara 735 innbyggjarar, alle muslimar. Dette auka i 1931 til 971, framleis alle muslimar, fordelt på 150 hus.
I 1945 hadde Ar'ara og Arah eit folketal på 2 290 og privateigde landområde på 29 537 mål, i tillegg til 5 802 mål kommunalt land. Av dette var 1 724 mål nytta til plantasjar og kunstig vatna land, 20 560 for korn, medan 33 mål var utbygde område.
Ar'ara vart overført frå Jordan til Israel i 1949 som ein del av Rhodes-avtalane.
Nabolandsbyen ʿAra vart slått saman med Ar'ara i 1985.
D'Ursel Point
D'Ursel Point er eit nes på sørsida av innløpet til Buls Bay på søraustkysten av Brabant Island i Antarktiske Arkipel. Det vart oppdaga av Belgica-ekspedisjonen, 1897–99, under Gerlache, og vart namngjeve av han etter grev Hippolyte d'Ursel, som støtta eksepdisjonen økønomisk.
Kjelder
D&
Hiroshige Yanagimoto
Hiroshige Yanagimoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Ylvesøya
Ylvesøya, Ylvesøyo eller Ølvesøyo er ei øy i Fitjarøyane i Bømlo kommune. Fram til 1990-åra høyrte ho til Fitjar kommune. Ho ligg mellom Vikøyo i aust, Goddo i sør, Utslåttøyo i sørvest og Gisøyo i nord. I vest ligg Søre Osen og storhavet.
Fv18 kryssar austsida av øy med bru frå Furuholmen og Goddo i sør og bru til Vikøyo i nord. Vegen endar opp i Brandasund på Gisøyo.
Garden
Garden på øya er ein av dei eldste i Brandasundsøyane og er nemnd første gongen i 1638. Han vart rekna som husmannsplass fram til 1723, då han vart skyldsett som eigen gard.
Furuholmen er ei lita øy like sør for Ylvesøyo. Dette var eit plass som høyrte til garden på Ylvesøyo, før det vart skilt ut som eige bruk i 1913.
I 1872 vart garden kjøpt av brukarane.
Namn
Namnet på øya har vorte skrive på mange forskjellige måtar. Første leddet i namnet kjem frå mannsnamnet Ølver. Garden er kalla opp etter øya han ligg på.
Namnet vart skrive Ullnesøy i 1638, Ølvesøen i 1650, Øluesund i 1657, Olffuesøen i 1669, Ølvesund i 1718, Elvesøe Sundet i 1720, Ølversund i 1733, Elvesøen i 1735, Ulversund og Ulvesund i 1756, Ølversøen i 1801, Ølversund eller Ølvesø i 1838 og Ylvesund i 1890. Alle variantane med «sund» i namnet har hatt opphav i ei feilskriving.
Slektsnamnet frå garden er Ulversøy. Furuholm og Furunes er slektsnamn frå Furuholmen.
Petter Northug
Petter Northug jr. er ein norsk langrennsløpar. Han vert trena av Thomas Alsgaard og går for skiklubben i Strindheim Idrettslag. Skimerket han nyttar er Fischer. Northug fekk det internasjonale gjennombrotet sitt i 2006 og har etter det utvikla seg til å verte ein av dei fremste mannlege langrennsløparane i verda. Den største meisterskapen hans til no er Ski-VM 2009, der han vann to individuelle gull og eitt stafettgull.
Petter Northug er kjend som ein av dei beste spurtarane i verda, og ved fleire høve har han demonstrert eit taktomslag og eit rykk som få skiløparar i verda greier å følgje han på. Spesialiteten hans må seiast å vere fellesstartar i fri teknikk. Han har til saman vunne fire VM-gull, der to av dei er individuelle. I tillegg står han med tre enkeltsigrar i verdscupen, per mars 2009.
Gjennombrot (2006)
Northug vart i januar 2006 noregsmeister på 30 km dobbel jaktstart etter å ha slått Frode Estil i spurten. Dagen etter gjekk han ankeretappen for Strindheim IL på NM-stafetten. Igjen var han involvert i eit spurtoppgjer, og sikra gullet før Tore Ruud Hofstad frå Lillehammer. Trass i desse resultata fekk han ikkje plass i den norske troppen til OL i Torino.
Under junior-VM i Kranj i Slovenia 1.–5. februar 2006, vann Northug alle dei tre individuelle øvingane (sprint, 10 km klassisk og dobbelt jaktstart), og var i tillegg med på det vinnande norske stafettlaget.
8. mars same år kunne han feire den fyrste sigeren sin i eit verdscuprenn, og vart samtidig den yngste mannlege vinnaren av eit verdscuprenn nokon gong. I Falun vann han dobbel jaktstart (10 km klassisk + 10 km fristil), etter å ha vunne ein spennande spurtstrid før tyskarane Tobias Angerer og Axel Teichmann.
Øvst i verdseliten (2007–2009)
Det fyrste VM-gullet som senior vann Northug som ankermann på stafetten då han spurtslo Russland og Sverige under Ski-VM 2007 i Sapporo.
Grunna spurteigenskapane sine er Northug best i fellesstartar og stafettar. Men i det fyrste rennet i verdscupen i sesongen 2008/09 sette han ny personleg rekord i indivduell start med ein tredjeplass på 15 km fristil. Han avgjorde også stafetten i Gällivare, der han spurtslo mellom andre svenske Marcus Hellner og tyske Axel Teichmann, sjølv om han ødela trinsa på den eine staven rett før oppløpet. Northug imponerte også då han vann 30 km fristil fellesstart i La Clusaz ved å spurtslå sveitsiske Dario Cologna. Han gjekk igjen siste etappe for Noreg på stafetten dagen etter, og igjen vann han, denne gongen ved å dra frå i den siste bakken.
Northug sleit med sjukdom etter Tour de Ski, og han stod over mange verdscuprenn for å verte frisk til VM i Liberec. Han opna meisterskapen godt og tok den fyrste individuelle VM-tittelen sin på 30 km dobbel jaktstart den 22. februar 2009 då han spurta frå svenske Anders Södergren og italienaren Giorgio Di Centa. Northug følgde opp med å spurtsigre over Axel Teichmann som ankermann på 4 x 10 km stafett 5 dagar seinare. Northug og Teichmann låg likt til rett før mål, då Northug rykte ifrå og til slutt kom han i mål 2,6 sekunder framfor tyskaren. På den siste dagen i VM, 1. mars 2009, vart han definitivt den store utøvaren i VM då han klarde å ta det tredje gullet sitt på 50 km fristil fellesstart, 0,7 sekunder framfor russiske Maksim Vylegzjanin og 2,0 sekunder framfor tyske Tobias Angerer. For dette vart han tildelt Aftenpostens Gullmedalje same året.
Olympiske lekar i Vancover 2010
Lekane starta ikkje bra. 15 km fristil og 30 km fellesstart med skibytte blei to nederlag. Sprintene kom Northug godt ifrå. Ein bronsemedalje på den individuelle klassiske sprinten, og sitt fyrste olympiske gull på sprintstafetten saman med Øystein Pettersen. Så vart det tid for stafetten, og svenskane gjekk ifrå Noreg, endå Northug tok mykje inn på siste etappe. Northug og Noreg gjekk inn til ein sølvplass. Ols siste øving skulle vise seg å vere Northugs øvelse, og etter å ha knust Axel Theichmann i spurten, vann endeleg Northug gull. 50 kilometer klassisk stil. OL blei ein suksess med ein bronse, eit sølv og to gull medaljar.
VM på heimebane
I Oslo var sprint den fyrste øvelsen på programmet. Marcus Hellner tok Gull, Northug sølv og Emil Jönsson Bronse. Så var det 15km x 15 km fellesstart med skibytte, og Northug spurtet fra konkurentane. Nok ein gullmedalje til Northug. Seinare i mesterskapet tok han eit sølv og to gull til. Sølvet kom på sprintstafetten saman med Ola Vigen Hattestad, som tapa spurten mot Canada. Northug fekk både gull på stafett og 50 kilometeren.
" Meritter i Meisterskap"
Verdscupen
Privat
4. mai 2014 kolliderte Northug nær heimen sin på Byåsen i Trondheim medan han var påverka av alkohol. Ein 23 år gammal medpassasjer braut kragebeinet. Northug drog frå staden, ulykkesstedet, men vart funnen av politiet heime. 9. oktober 2014 vart Northug dømt til 50 dagars fengsel og 185,000 kroner i bot. Han vart også frådømt førarkortet på livstid. Dette betyr vanlegvis at det er mogleg å søka om å få førarkortet tilbake etter fem år.
Fylkesveg 165 i Vest-Agder
Fylkesveg 165 i Vest-Agder går mellom Stausland og Høllen i Søgne kommune. Vegen er 1,2 km lang.
Menster Ledge
Menster Ledge er ei relativt flat, benkliknande høgd med ei høgd på 1800 m 6 nautiske mil (11 km) sørvest for Mount Olympus i Hughes Basin i Britannia Range. Ryggen er 2,5 nautiske mil (4,6 km) brei og er dekt av jamn is sentralt og i nord. Ein bratt fjell- og isvegg dannar sørenden av kanten. Han er kalla opp etter feltpresten William J. Menster på flaggskipet «Mount Olympus» under Operasjon Deep Freeze i 1946-47. Bergskåret ligg i nærleiken av Byrdbreen på Mount Olympus, og andre stader i nærleiken er kalla opp til minne om leiarane og skipa under Operation High Jump.
Milan Ridge
Milan Ridge er ein stort sett isfri rygg, 5 nautiske mil (9 km) lang, på grensa til vestsida av Ascentbreen i Miller Range. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Frederick M. Milan, ein fysiolog ved Little America V i 1957.
Kjelsås Bruk
Kjelsås Bruk var ein stor spikar- og ståltrådfabrikk med kraftstasjon som vart skipa i 1855 ved det øvste vassfallet i Akerselva; Frysjafossen på Kjelsås i Oslo. Da var alle vassfall langs Akerselva nytta ut til industriproduksjon. Grunnleggjar og første eigar var kjøpmann Johan Henrik Schmelck.
Bedrifta blei kjøpt av O. Mustad i 1884. Mustad bygde eit valseverk og produserte mellom anna flatstål til spikerproduksjon.
Området rundt Kjelsås Bruk vart selt til Oslo kommune i 1971 og sjølve fabrikkbygninga inneheld no Frysja senter, rundt 70 atelier og verkstader for brukskunst.
Mud Slide Slim and the Blue Horizon
Mud Slide Slim and the Blue Horizon er det tredje studioalbumet til den USA-amerikanske visesongaren James Taylor, spelt inn og gjeve ut i 1971.
Utgjeving
Albumet kom ut i april 1971 og inneheld den største singelen til Taylor i USA, ein coverversjon av Carole King-standarden «You've Got a Friend», som nådde førsteplass på Billboard-lista den 31. juli 1971, hans einaste song til å gjera det. Veka før nådde sjølve albumet si topplassering med ein andreplass på Billboard-lista. Han vart halden unna topplasseringa av King, som då regjerte listene med suksessalbumet Tapestry, som inneheldt versjonen hennar av «You've Got a Friend». Songen hanka inn Grammyprisar både til Taylor (beste mannlege popsong) og King (Årets låt). Mud Slide Slim klarte å generere endå ein topp 40-hit, «Long Ago and Far Away», som nådde 31. plassen på Billboard Hot 100. Andre songar vart konsertstandardar, særleg «You Can Close Your Eyes».
Mottaking
Ben Gerson, som melde for Rolling Stone i 1971, syntest albumet var «kjedeleg å høyra på» dei første gongene: «Når melodiane byrjar å søkka inn, og LP-ens raison d'etre blir oppdaga, byrjar dei subtile spenningane til albumet å dukka opp. Og medan albumet på dette punktet blir for behageleg, absorberande lytting, er det ein forferdeleg trøyttleik til det som er ein del av det kunstnariske uttrykket.».»
Village Voice-kritikaren Robert Christgau var meir kritisk til låtskrivinga til Taylor. «Etter å ha sløst bort det meste av songane på den store suksessen sin, konsentrerer han seg om den intrikate musikken», skreiv Christgau, og fann tekstane «meir onanistiske enn nokosinne, eskapistiske som ei medvite tematisk avgjerd. Frå kva? lurar du kanskje på. Frå suksess, stakkars fyr. Bluessongarar levde på vegen fordi det var økonomisk naudsynt, sjølv om dei ofte kom inn i det; Taylor er ein misbrukar, rein og enkel. Ei ny stjerne fødd rik som svingar mellom ein 'gard på garden' (kva dyrkar han der, håp?) og Holiday Inn hans slemme, gamle eksistensielle dilemma tvingar han til å kalla heim, fortener den konspirerande, sjølvmedlidande røysta som er forbanninga hans. Interessant, intrikat, umogleg å lytta til.».
I 2000 vart albumet kåra til nummer 858 i Colin Larkin-boka All Time Top 1000 Albums.
Spencer Peak
Spencer Peak er ein fjelltopp, 440 moh, som ligg sørvest for Sappho Point i Cumberland Bay på nordkysten av Sør-Georgia. Namnet vart først nytta på eit kart frå 1906 av Admiralitetet og er truleg for løytnant P. Spencer, som kartla Cumberland Bay frå HMS «Sappho» i 1906.
Spruce Goose
Hughes H-4 Hercules (betre kjend som Spruce Goose, registrering NX37602) er ein prototype-flybåt som vart konstruert og bygd av Hughes Aircraft Company. Han var meint for transatlantisk transport under andre verdskrigen, men vart ikkje ferdig i tide til å brukast under krigen. Flyet gjorda berre ein kort tur 2. november 1947, og prosjektet kom ikkje lenger enn med det eine eksemplaret som vart bygd. Det vart bygd i tre på grunn av restriksjonar under krigen og bruk av aluminium ville føra til vektproblem. Det fekk kallenamnet Spruce Goose ('Grangåsa') av kritikarane, sjølv om det for det meste var laga av bjørk.
Hercules er den største flybåten som nokosinne er bygd, med det nest største vengespennet som noko fly har floge med. Berre Scaled Composites Stratolaunch, som flaug første gong i 2019, har eit større vengespenn. H-4 er framleis i god stand og er stilt ut ved Evergreen Aviation & Space Museum i McMinnville i Oregon i USA.
Konstruksjon og utvikling
I 1942 trong Det amerikanske krigsdepartement å transportera krigsmateriell og personell til Storbritannia. Alliert skipsfart i Atlanterhavet lei tunge tap på grunn av tyske ubåtar. Difor vart det stort behov for eit fly som kunne kryssa Atlanterhavet med stor last. Krigen sine prioriteringar gjorde at fly ikkje kunne byggjast av strategisk materialar (til dømes aluminum).
Idéen til flyet kom frå Henry J. Kaiser, ein leiande entreprenør og kjend for bygging av Libertyskip. Han allierde seg med flykonstruktøren Howard Hughes jr. for å skapa det som skulle verta det største flyet nokosinne bygd på den tida. Det vart konstruert for å frakta 150 000 pund, 750 fullt utstyrte troppar, eller to 30-tonn M4 Sherman tanks. Den opphavlege nemninga var HK-1 reflekterte Hughes og Kaisers samarbeid.
Det skulle byggjast for det meste i tre for å spara på metall (høgd og sideror vart dekt med stoff. ), og det fekk kallenamnet Spruce Goose (eit namn Hughes mislikte) eller Flying Lumberyard. Medan Kaiser hadde idéen til konseptet, hadde han liten bakgrunn innan feltet og hadde mistro til Hughes og hans konstruktør, Glenn Odekirk. Utviklinga drog ut, noko som frustrerte Kaiser, som la skulda delvis på restriksjonar med innkjøp av strategiske materialar som aluminum, og delvis på Hughes' som insistera på «perfeksjon». Bygginga av den første HK-1 byrja 16 månader etter kontrakten vart motteken. Kaiser trekte seg då frå prosjektet. Hughes heldt fram prosjektet på eiga hand under nemninga H-4 Hercules. Hughes sin konstruksjon var opphavleg namngjeve HFB-1 som reflekterte Hughes Flying Boat, og ei kontrakt vart underteikna med regjeringa, men då bygging av berre eit eksemplar. Arbeidet heldt fram langsamt og H-4 vart ikkje ferdig før godt etter slutten på krigen. Den vart bygd av Hughes Aircraft Company på Hughes airport, liggjande i dagens Playa Vista, Los Angeles, California ved bruk av finér og resin, den såkalte Duramoldprosessen. Denne prosessen blandar laminert finér og resin til eit lett, men sterkt byggemateriale som kunne formast, ei form for kompositteknologi. Hughes Aircraft Company brukte denne for den laminerte trekonstruksjon. Den vart vurdert som ein teknologisk tour dei force. Den spesielle finér kom frå Roddis Manufacturing i Marshfield, Wisconsin. Hamilton Roddis hadde eit lag med unge kvinner som glatta ut den (vanlegvis tynne) sterke bjerkefinér før den vart seint til California.
Eit transportfirma med røynsle i å flytta hus transporterte flyet i gatene til Long Beach, California. Dei flytta det i tre store delar, skroget, kvar vinge og ein fjerde, mindre, med halen. Etter at Hughes Aircraft hadde fullført montasjen, bygde dei ein hangar rundt flybåten med ei rampe for sjøsetting av H-4 i hamna.
Howard Hughes vart beden om å prøvefly for ein Senatskommite tok over i 1947, før regjeringa hadde løyvd midlar. Under ei Senathøyring 6. august 1947 (den første av ein serie høyringar), sa Hughes
Alt i alt, utviklingskostnadene for flyet nådde 23 million dollar. Dette beløpet tilsvarer 283 millionen i 2016.
Operativ historie
Hughes returnerte til California under ein pause i Senathøyringane for å køyra ein taxetest med H-4. Den 2. november 1947 byrja taxetestene med Hughes ved kontrollen. Hans besetning omfatta Dave Grant som co-pilot, to flymaskinister, 16 mekanikarar, og to andre besetning. H-4 hadde òg sju inviterte gjester frå pressekorpset, og ytterlegare sju frå industrien. Tretti-seks personar var ombord.
Fire reporterar forlét for å skriva sina historier etter dei første to taxrunder, medan resten av pressekorpset vart ombord til dagens siste runde.. Etter å ha fått fare ut Kanalen mot Cabrillo Beach kom Hercules i lufta, vart verande der 70 fot over vassflata i med ein fart på 135 mph i om lag 1,6 km. I denne høgda merkte H-1 bakkeeffekten. Denne korte flyturen viste tvilerne at Hughes' meisterstykke var flydyktig og ingen sløsing med offentlege midlar. Likevel flaug aldri Spruce Goose igjen. Den fulle kapasiteten til flyet vart aldri testa. Ein heltids arbeidsstyrke på 300 arbeidarar, alle svor i løyndom på å halda ved like flyet i ein klima-kontrollert hangar. Selskapet reduserte styrken til 50 mann i 1962 og så forlét dei den etter Hughes' død i 1976.
Disputt og utstilling
På midten av 1990-talet vart dei tidlegare hangarane til Hughes Aircraft på Hughes Airport i California, inklusive den som huste Hercules, omdannet til filmstudio. Scener frå filmar som Titanic, What Women Want og End of Days vart filma i den 29 000 m2 store hangaren der Howard Hughes bygde flybåten. Hangaren vil vernast som eit bygg som kan verta opp ført i Det nasjonale register over historiske bygningar i det som i dag er industri og bustadsområde i Playa Vista i Los Angeles.
Western Museum of Flight i Torrance, California har ei stor samling av bilete og teikningar frå bygginga av Hercules.
Yasuto Honda
Yasuto Honda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Basma
Basma (arabisk بسم, hebraisk skrift ) er ein israelsk-arabisk lokal kommune i Wadi Ara-området i Haifa distrikt. Den lokale kommunen vart oppretta i 1994 då landsbyane Barta'a Vest, Ein as-Sahala og Muawiya; Basma er eit akronym av namnet på landsbyane. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå hadde staden 8 045 innbyggjarar i 2011.
Historie
I 1882 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine Barta som ein «arabisk landsby i ruinar på ein høg ås, med ei kjelde i dalen 400 fot nedanfor».
I folketeljinga i 1922, utført av dei britiske mandatstyresmaktene, hadde Barta'a 468 innbyggjarar, og Mawiyeh 112, alle muslimar. Folketalet i Barta'a auka i 1931 til 692, framleis alle muslimar, fordelt på 94 hus, medan Mu'awiya hadde 141 innbyggjarar i 30 hus.
I 1945 hadde Barta'a (inkludertKhirbat Tura el Gharbiya) eit folketal på 1 000 arabarar.
Ad Duwaykah
Ad Duwaykah er ein landsby i Muscat nordaust i Oman.
Basma
Kjelder
''
Vestbygda på Vegårshei
Vestbygda IL
Vestbygda har sitt eige idrettslag, Vestbygda IL.
Hans Hanssen-Fossnæs
Hans Hanssen-Fossnæs var ein gardbrukar, brukseigar og stortingsmann frå Stokke i Vestfold.
Han var son til ein gardbrukar på Kroken i Ske sokn i Stokke, og overtok bruket etter far sin. I 1870 vart han eigar av Fossnæs i Arendal sokn i Stokke og flytta dit. På Fossnæs var det både mylne, sag og teglverk. Seinare selde han denne eigedomen til amtet, som der opna landbruksskule. Hanssen-Fossnæs var siste leveåra økonom ved amtssjukehuset i Tønsberg.
Hanssen-Fossnæs var 3. representant frå Jarlsbergs og Larviks amt på Stortinget i perioden 1883-85. Han var medlem av justiskomiteen. Også vald til stortingsmann for 1886-88, men møtte ikkje, då buet hans var under konkurshandsaming. Valet vart elles forkasta med 72 røyster mot 35.
Han døydde i 1890 i Tønsberg.
Frozen II
Frozen II (norsk tittel: Frost II) er ein amerikansk dataanimert fantasy-filmmusikal, produsert av Walt Disney Animation Studios og distribuert av Walt Disney Pictures. Han er ein oppfølgjar til 2013-filmen Frozen og er regissert av Chris Buck og Jennifer Lee.
Filmen vart vist fram første gong 7. november 2019 og hadde verdslansering 22. november same månad. I Noreg og dei andre skandinaviske landa hadde filmen premiere 25. desember. Filmen hentar ein del inspirasjon frå samisk kultur og kom i Noreg ut i både ei norsk- og ei samiskspråkleg utgåve.
Handling
Tre år etter kroninga si, feirar dronning Elsa av Arendell haust i kongeriket saman med den yngre syster si, prinsesse Anna, snømannen Olaf, isskjeraren Kristoffer og reinsdyret hans, Svein. Når Elsa høyrer ei mystisk stemme kalle på henne, følgjer ho etter lyden og vekker utilsikta elementvetta, som tvingar alle i kongeriket til å evakuere. Trollhøvdingen Pabel og trollstammen blir merksame på situasjonen, og kjem til Arendell for å informere om at dei må bøte på tilstanden ved å finne sanninga om fortida til kongeriket.
Anna får meldinga frå Elsa og konkluderer med at demningen må øydeleggast for at det skal kunne bli fred att. Anna finn og vekkar dei sovande gigantiske jordvetta, og lokkar dei mot demningen, som blir øydelagt av kampesteinar kasta av kjempane. Elsa tinar att og returnerer til Arendell, der ho stoggar ein flaum frå den øydelagde demningen. Samtidig som veggen av tåke forsvinn, blir Elsa sameint med Anna og gjenopplivar Olaf. Kristoffer frir til Anna, som seier ja. Elsa forklarer at ho og Anna no er brua mellom folket og dei magiske vetta. Anna blir dronning av Arendell, medan Elsa blir vernaren av den forheksa skogen.
Julius Hougen
Bakgrunn
Hougen tok juridisk embetseksamen i Oslo i 1930. Då Kringkastingsselskapet opna sørlandskontor same år, vart han ein av dei få medarbeiderne der. Noko år seinare vart han leiar for kontoret, samstundes som han var dommarfullmektig. I 1933 overtok NRK kontoret, og Hougen heldt fram tilknyttinga si til radioen, kombinert med ymse stillingar i politiet.
Under andre verdskrigen var Hougen aktiv i motstandsrørsla gjennom Kampgruppe 3 under leiing av Arne Laudal. Då gruppa vart sprengt mot slutten av 1942, hamna Hougen på Grini, først på dødscelle, seinare i vanleg fangenskap fram til januar 1945.
Etter krigen jobba han ei tid ved NRK i Oslo. Blant anna rapporterte han då kong Haakon VIIs kom tilbake til hovudstaden 7. juni 1945. Hougen vende likevel snart attende til heimbyen. Der verka han ved distriktskontoret fram til pensjonsalderen, først som programsekretær, seinare som sjef. Han var kjend for sin levande reportasjestil og for si evne til å koma innpå menneske frå alle lag. Han gjekk under namnet «stemmen frå Sørlandet».
Hougen var aktiv i det norske visemiljøet, mellom anna som ein av initiativtakarane til Visens venner Han redigerte visebøker og skreiv og komponerte ein del songar. Han er òg kjend som underhaldningsartist, mellom anna under aliaset «pensjonist Tobias Tønnesen», saman med Odd Børretzen.
Twelve Days of Christmas
«Twelve Days of Christmas» er ein engelsk julesong som lister opp eit stadig aukande tal gåver som blir gjeve på kvar av dei tolv dagane i den tradisjonelle juletida.
Valkrinsen Toggenburg
Toggenburg er ein valkrins i kantonen St. Gallen i Sveits. Valkrinsen vart danna då den nye kantonsskipnaden av 10. juni 2001 trådde i kraft frå 2003. I valkrinsen på 489 km2 budde 45 056 menneske i 2010.
Damoy Point
Damoy Point er eit nes 0,5 nautiske mil vest-nordvest for Flagg Point, ved det nordlege innløpet til hamna Port Lockroy, på vestsida av Wiencke Island i Antarktiske Arkipel. Det vart oppdaga og namngjeve av Den franske antarktisekspedisjonen, 1903–05, under Jean-Baptiste Charcot.
Twelve Days of Christmas
Songen blei først gjeven ut i England i 1780 som ei regle utan musikk. Truleg har han fransk opphav.
Valkrinsen Toggenburg
Toggenburg omfattar 14 kommunar. Dei to mest folkerike kommunane i valkrinsen har kvar vel 8 000 innbyggjarar.
Kjelder
Toggenburg (Wahlkreis)
Twelve Days of Christmas
«Twelve Days of Christmas» er nummer 68 i Roud Folk Song Index. Innsamla versjonar har fleire ulike melodiar. Den vanlegaste melodien ein bruker til å synga han i dag kjem frå eit arrangement av ein tradsjonell melodi frå 1909 utført av komponisten Frederic Austin. Her blei den no vanlege forlenginga av det femte verset med «five gold rings» innført.
Tekst
«The Twelve Days of Christmas» er ein reglesong der kvart nytt vers gjev eit tillegg til tidlegare vers. I kvart av dei tolv versa gjev «my true love» ei ny gåve on one of the twelve days of Christmas. Kvar dag aukar talet på gåver med ein, slik at det på den tolvte dagen blir send tolv gåver.
Teksten har mange variasjonar. Under er teksten frå Frederic Austin si utgåve i 1909, som er blitt den vanlegaste varianten. Dei første tre fullstendige versa er som følgjer:
On the First day of Christmas my true love sent to me a Partridge in a Pear Tree.
On the Second day of Christmas my true love sent to me Two Turtle Doves and a Partridge in a Pear Tree.
On the Third day of Christmas my true love sent to me Three French Hens, Two Turtle Doves and a Partridge in a Pear Tree.
Dei neste versa følgjer same mønster. Kvart av dei legg til ei ny gåve og nemner opp att alle dei tidlegare gåvene, slik at kvart vers blir ei linje lenger enn det føre:
Johan Vasara
Johan Vasara frå Kautokeino er ein norsk, samisk politikar. Han vart utnemnd til statssekretær i samferdselsdepartementet den 29. oktober 2021.
Vasara var sametingsrepresentant for Arbeidarpartiet (Ap) i Ávjovarri valkrins frå 2013 til 2017. Frå 2015 til 2019 var han ordførar i Kautokeino.
Wägitalersee
Wägitalersee er ein kunstig innsjø i Wägital, ein dal i kantonen Schwyz i Sveits. Innsjøen er omgjeven av fjella Gross Aubrig, Fluebrig, Zindlenspitz, Brünnelistock og Bockmattli. Reservoar ligg i kommunen Innerthal.
Den gamle landsbyen Innerthal vart lagt under vatn i 1924 då demninga Schräh vart bygd. Ein ny landsby vart bygd ved den noverande innsjøen.
Wägitalersee tener som reservoar for eit pumpekraftverk. Kraftverket og reservoaret vart operasjonelt i 1924, drifta av NOK Wägital / AG Kraftwerk Wägital og produserer om lag 120 millionar kWh energi per år.
Stanley Peak på Sør-Georgia
Stanley Peak er eit sentralt topp i Wilckens Peaks, med ei høgd opp mot 1265 moh ved toppen av Fortunabreen i Sør-Georgia. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter kapteinløytnant (seinare orlogskaptein) Ian Stanley i Royal Navy, som var helikopterpilot på HMS «Antrim» under to bergingsoperasjonar i dårleg vêr etter at to helikopter hadde styrta på Fortunabreen 21. april 1982.
Vikøya
Vikøya er ei øy i Fitjarøyane i Bømlo kommune. Fram til 1990-åra høyrte ho til Fitjar kommune. Ho ligg på mellom Risøyo i aust, Goddo i sør, Ølvesøyo i vest og Selsøyo i nord. I vest ligg Søre Osen og storhavet.
Fv18 går nordvest på øya med bru frå Ølvesøy i vest og bru til Selsøyo i nord.
Det ligg fire gardar på øya, Sørvikjo, Nordvikjo, Kvedna og Kvednaneset.
Historie
På Sørvikjo har ein funne ein flintspiss og noko flintavfall som vitnar om at det har budd folk her sidan steinalderen.
Kvedna er den eldste garden på øya og truleg den eldste av alle i Brandasundsøyane.
Ingvild M.L. Halvorsen
Ingvild Maria Leifsdatter Halvorsen er ein norsk sametingspolitikar. Ho representerer Nordkalottfolket frå Austre valkrins i perioden 2021–25 og sit i nærings- og kulturkomiteen.
John Barry
John Barry Prendergast var ein filmmusikkomponist frå York i England. Han er særleg kjend for å ha komponert filmmusikk til elleve James Bond-filmar. I løpet av karrieren har han vunne fem Oscar-prisar for beste originalmusikk, samt fire Grammy Award-prisar. Barry var kjend for omfattande bruk av messingblåsarar i verka sine.
Sanktpeterskjerm
Sanktpeterskjerm (Crithmum maritimum) er ein plante i skjermplantefamilien, som veks ved kysten. Han er utbreidd ved Svartehavet og Middelhavet og nordover langs atlanterhavskysten til Dei britiske øyane. I Noreg er han nyleg innvandra, seinast rundt år 2000, men utan å vera spreidd av menneske. Han vert spreidd nordover med havstraumane. Spreiinga av sanktpeterskjerm nordover er rekna som ein sterk botanisk indikasjon på klimaendringar. Fordi det er funne få reproduserande individ i Noreg, er arten her rekna som truga, men han er truleg i vekst.
Kenichi Shimokawa
Kenichi Shimokawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Zelee Rocks
Zelee Rocks er ei gruppe skalpeskjer og grunner i Bransfieldsundet 27 km nord for Prime Head, nordenden av Den antarktiske halvøya. Dei vart oppdaga av den franske ekspedisjonen, 1837–40, under kaptein Jules Dumont d'Urville og vart namngjeven av han etter ekspedisjonenskuta, korvetten «Zelee».
Werdenbergersee
Werdenbergersee er ein liten innsjø i Buchs, nedanfor byen Werdenberg i kommunen Grabs i kantonen St. Gallen i Sveits.
Evrótas i Lakonía
Evrótas (gresk Ευρώτας) er ein kommune i periferieininga Lakonía i periferien Peloponnes i Hellas. Evrótas ligg søraust for Spárti og ligg ut mot Lakoníabukta mellom Mánihalvøya og Kapp Maléa. I vest grensar kommunen til periferieininga Messinía, i nord mot Arkadía.
Andreas Holm
Holm var son til ein skipper. I yngre år var han kontorist hos sorenskrivaren i Herefoss. År 1852 kjøpte han sorenskrivargarden på Nes i Herefoss, der han sidan dreiv landhandel. Holm var ordførar i Herefoss frå 1858 til 1885. Attåt hadde han ei mengd kommunale verv. Også amtsrevisor i mange år.
Evrótas i Lakonía
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Andreas Holm
Holm representerte Nedenes amt på Stortinget frå 1874 til 1885. Både i 1883 og 1885 vart han permittert, frå høvesvis 29. mars og 14. mars, begge gongane grunna sjukdom. Heile si stortingstid var han medlem av vegkomiteen. Frå 1880 var han også medlem av Lagtinget.
Vinteren 1886 døydde han i heimen sin i Herefoss.
Evrótas i Lakonía
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
SATS ELIXIA
SATS ELIXIA er ei treningssenterkjede som vert ått av Health & Fitness Nordic AB, som sjølv vert ått av Altor Equity Partners og TryghedsGruppen. SATS ELIXIA er ein fusjon mellom treningssenterkjedene SATS og ELIXIA, som vart til i 2014.
Nagarjuna
Acharya Nāgārjuna (ca. 150–250) var ein indisk filosof og grunnleggjaren av Madhyamaka-skulen innan Mahayana-buddhismen. Han blir ofte rekna som den mest innverknadsrike buddhisttenkjaren etter prins Siddharta Gautama sjølv.
Nagarjuna blei fødd i Sør-India som ein hinduisk brahminar. Han blei ein sterk kritikar av hinduismen og av den tradisjonelle buddhismen (hinayana-skulane). Nagarjuna blir ofte framstilt med eigne statuar som ein bodhisattva. Desse er lett gjenkjennelege ettersom han ofte er avbilda saman med ein «naga» - ein kjempemessig guddommeleg slange – som vaktar han. Nagaen kan òg forståast som ein arhat. Ida om arhaten som vaktar skattane til buddhismen finst òg i mahayana i Kina - «luohan»
Nagarjuna skreiv fleire filosofiske avhandlingar, sjølv om mange av bøkene er skrivne av andre, men tillage Nagarjuna. Den mest kjende og viktigaste er Mūlamadhyamakakārikā – 'Ei avhandling om middelvegen'. Nagarjuna brukte i likskap med Buddha òg omgrepet «middelvegen» om sin filosofi.
Molina Rocks
Molina Rocks er ei lita gruppe skjer 7 km vest for Tupinier Islands på Trinityhalvøya. Namnet finst på eit chilensk kart frå 1951.
The Quarrymen
The Quarrymen er eit engelsk skiffleband som vart starta i Liverpool mot slutten av 1956 av John Lennon og fleire skulekameratar. Namnet på bandet var inspirert av Quarry Bank High school, som Lennon og andre bandmedlemmer gjekk på. Mor til Lennon, Julia Lennon, lærte Lennon og Eric Griffiths korleis å stemme gitaren på same måte som ein banjo og lærte dei enkle akkordar og songar.
Etter å ha starta bandet The Blackjacks, foreslo Pete Shotton å endre namnet til The Quarrymen, etter ei linje i skulesongen til Quarry Bank. The Quarrymen spelte på festar, skuledansar, ein kino og på skifflekonkurransar for amatørar før Paul McCartney kom med i bandet. George Harrison kom berre med i bandet fordi McCartney insisterte, sidan Lennon meinte Harrison var altfor ung. Den første innspelinga deira var «That'll Be the Day» (av Buddy Holly) og «In Spite of All the Danger» (av McCartney og Harrison).
Etter at Stuart Sutcliffe kom med i bandet, foreslo han å endre namnet til The Beatles, men dei vart først The Silver Beetles og så The Silver Beats, før dei omsider hamna på The Beatles i 1960. På 40-årsjubileet for det første møtet mellom Lennon og McCartney, kom fem av dei opphavlege bandmedlemmene saman (Griffiths, Shotton, Rod Davis, Len Garry, John Duff Lowe og Colin Hanton) og spelte i lag i Liverpool. Denne utgåva av bandet spelar framleis i lag og har stundom turnear internasjonalt.
Fylkesveg 166 i Vest-Agder
Fylkesveg 166 i Vest-Agder går mellom Tangvall og Klepland i Søgne kommune. Vegen er 1,1 km lang.
Hn/Elv
Ei elv er ein naturleg vassveg. Elvar renn mot havet, ein innsjø eller ut i ei anna elv. Ei svært stor elv bliv ofte kalla ei flod, medan ei svært lita elv er ein bekk. Ein kanal er ei menneskeskapt elv.
Elvar kan setta preg på landskapet på ulike vis. Yver lang tid kan dei grava seg nedyver i steingrunnen og laga bratte dalar, såkalla elvedalar eller V-dalar. På flatlandet vil ei elv ofte bukta seg til høgre og venstre framfor å renna rett – dette kallar ein å meandra. Der elva renn nedyver ei fjellside, vil ho ofte danna ein foss. Ei stor elv som fører med seg mykje slam, kan danna eit elvedelta der ho renn ut i havet.
Sidan vatnet i elvane er ferskvatn, er livet i ei elv annleis enn livet i havet. Nokre artar, som laks, kan liva i begge miljøi.
= Elvar og menneski =
Flaum
I tider med mykje nedbør eller snjosmelting fører elvar med seg mykje vatn, og kan dermed fløyma yver. Dette kan føra til skadar på liv og eigedom, men nokre samfunn, som det gamle Egypt rundt Nilen, har basert seg på næringsstoffi vårflaumen førte med seg.
Ferdsel
I hundradår hev store og små elvar vore viktige ferdselsårer for transport av folk og varer i innlandet. Folk har slått seg ned langs elvar, og svært mange byar er bygde langs breidda av ei elv.
Elvar har òg hindra ferdsel ved å sperra den vegen ein ynskjer å ta. Mange imponerande bruer er bygde for å letta ferdsla yver ei elv.
Energi
Elvar fører med seg vatn som kan brukast til irrigering i jordbruk. Dei inneheld òg mykje potensiell energi som kan brukast direkte, som til å driva vassmylnor, eller til å laga straum ved at ein legg elva i røyr og bruker henne til å driva turbinar.
Elvar i mytologien
Ettersom mange elvar hev hatt makta yver skjebnen til så menneske, er dei blitt svært viktige i religionane og legendone deira. Innan hinduismen er eit stort tal elvar heilage, og mange av dei er personifiserte, som regel som ei gudinne.
= Kjende elvar =
Norske elvar
Sjå òg Elvar i Noreg
Nils Hansen
Nils Christian Ihlen Hansen var ein norsk postmeister og stortingsmann frå Drammen.
Hansen var son til ein handelsmann. 16 år gammal fekk han seg arbeid som betjent ved postkontoret i heimbyen, frå 1848 hadde han same stilling ved Christiania postkontor. Han var postmeister i Holmestrand frå 1860. Hansen var medlem av bystyret i Holmestrand, ordførar 1867-68, 1870-75 og 1877.
DeMaster Point
DeMaster Point er eit nes ved enden av Marshall Valley ved Denton Hills på Scott Coast i Victoria Land. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (1994) etter Douglas P. DeMaster, ein biolog ved University of Minnesota. Han studerte sel ved McMurdo Sound (1976–77), Sør-Shetlandsøyane (1977–78), og Antarktiske Arkipel (1978–79).
Onnum Ridge
Onnum Ridge er eit fjellutstikkar som heller nedover nordaust til McCrawbreen, 3 nautiske mil (6 km) sør for Derrick Peak i Britannia Range. Han vart namngjeven i samband med Britannia av ei geologgruppe frå University of Waikato på New Zealand, 1978–79, leia av M.J. Selby. Onnum er eit historisk stadnamn tidlegare nytta i Romersk Britannia.
Starbuck Peak
Starbuck Peak er eit fjell, 1435 moh, som ligg mellom toppen av Ristingbreen og Harmerbreen sør på Sør-Georgia. Det vart kartlagd av South Georgia Survey i perioden 1951-57, og vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Alexander Starbuck, ein amerikansk kvalfangsthistorikar som skreiv History of American Whaling Fishery From Its Earliest Inception to Year 1876.
Binnein an Fhidhleir
Binnein an Fhidhleir, ein av Arrochar Alps, er eit fjell i det sørlege Skottland. Det ligg oppfor Butterbridge mot Beinn an Lochain i sør. Fjellet har fleire toppar og det høgaste er på 817 meter over havet.
Montravel Rock
Montravel Rock er ein holme som ligg 20 km nordvest for Cape Legoupil utanfor nordvestkysten av Trinityhalvøya. Han vart oppdaga i februar 1838 av kaptein Jules Dumont d'Urville, som namngav han etter fenrik Louis Tardy de Montravel på ekspedisjonsskuta «Zelee».
Kringkastingsselskapet
Om selskapet
Kringkastingsselskapet heldt til i Brørne Hals Pianofabrik i Stortinggata 24–26 i Oslo. Per Mathias Jespersen var tilsett som disponent, medan Gunnar Nygård var fullmektig i kontrollen.