cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dirty rice
Dirty rice er særleg knytt til cajunfolk og louisianakreolar. Slike blanda risretter er vanlege i afroamerikansk og karibisk matlaging.
Tinguaitt
Tinguaitt er ein tett, grå gangbergart. Han er ein porfyrisk nefelinsyenitt med fenokrystall av alkalifeltspat og nefelin. Tinguaitt finst omkring Fensfeltet i Telemark og dessutan i Oslofeltet.
Bergarten har fått namn etter Serra de Tingua, nær Rio de Janeiro i Brasil.
Chester-le-Street
Chester-le-Street er ein by i Durham i England. Han er administrasjonssenter for og har gjeve namn til distriktet Chester-le-Street. Byen ligg omkring tretten kilometer vest for Sunderland, ved elva Wear.
Historia til byen går tilbake til romersk tid, då han var kjent som Concangis. Soknekyrkja, som er vigd til Jomfru Maria og Cuthbert av Lindisfarne, er kjent for at lekamen til St. Cuthbert låg der i 113 år før translasjonen til Durhamkatedralen, og for at den første omsetjinga av Bibelen til engelsk vart gjort der.
Chester-le-Street var inntil 1974 eit eige distrikt, men vart då slått saman med andre distrikt. Byen har vakse utanfor den gamle distriktsgrensa.
Nordmarkitt
Nordmarkitt er ein djupbergart med stor utbreiing i Oslofeltet. Det er ein alkalifeltspatsyenitt (eller kjemisk sett ein alkalisyenitt). Den eigenlege nordmarkitten fører alkaliamfibol og ægirin, og går med aukande kvartsinnhald over i ekeritt. Nordmarkitt brukast òg om ein syenitt-type med mørk glimmer (biotitt), som seinare er skilt ut som grefsensyenitt.
Steinindustri
Den lyseraude nordmarkitten, som seinare er vald til fylkesstein for Oslo, utgjorde saman med den svært like grefsensyenitten (under namnet «grorudgranitt») tyngdepunktet i landet sitt steinindustri mellom 1820-åra og 1870. Bergarten vart nytta ved bygging av Slottet i 1820-åra, løvene føre Stortinget, og etter brannen i Hamburg i 1842 vart store mengder eksportert til bruk ved gjenoppbygging av kaiar, kanalar og bygningar.
I brota, som låg mellom Grorud, Grefsen og Sogn, arbeidde fleire hundre menneske med bryting og hogging av denne steinen, som òg vart nytta til mellom anna kaier, bruer, bygningssoklar og trapper i Christiania og Aker. I 1845 byrja ein å hogge stein til Oscarsborg festning. Slaveriet på Akershus avgav fangar til dei militære byggmeistrane. Akershus Landsfengsel byrja steinhogging på eiga hand i 1850-åra, og store steinarbeid til Universitetet i Oslo, Stortinget, Trefoldighetskirken og Johanneskyrkja vart utført ved steinhoggeriet til fengselet.
I 2009 er berre éit mindre brot i drift, ved Bånkall øvst i Groruddalen.
Nosean
Nosean eller noselitt er eit fargelaust til blått mineral. Det finst i dagbergartar (fonolittar). Kjemisk sett er det eit sulfathaldig natrium-aluminiumsilikat. Mineralet krystalliserer kubisk og tilhøyrer sodalittgruppa.
Det vart først skildra i 1815 frå Rheinland i Tyskland og kalla opp etter den tyske mineralogen K.W. Nose (1753–1835).
Gullklump
Nuggets (frå engelsk for klump) er runde eller flate korn og klumpar av gedigent gull som finst i gullførande sand saman med andre motstandsdyktige mineralkorn. Særleg store nuggets (maksimum 86 kg) er kjent frå Australia. Det finst òg nuggets av platina finst.
Made in Heaven
Made in Heaven er det femtande og siste studioalbumet til det britiske rockebandet Queen, gjeve ut den 6. november 1995 på Parlophone og Hollywood Records. Før utgjevinga av Queen Forever i 2014, var dette det siste albumet med originale songar av den originale besetninga av bandet.
Etter at Freddie Mercury døydde, arbeidde bassisten John Deacon, trommeslagaren Roger Taylor og gitaristen Brian May med vokalen og pianopartia som Mercury hadde spelt inn før han døydde, og la til instrument på innspelingane.
Åkersberga
Åkersberga er ein svensk by i Stockholms län i landskapet Uppland. Åkersberga er administrasjonssenter for Österåkers kommun og i 2005 hadde byen 26 727 innbyggjarar.
Made in Heaven
Begge stadia av innspelingane, før og etter at Mercury døydde, vart fullført i studioet til bandet i Montreux i Sveits. Albumet gjekk rett inn på toppen av albumlista i Storbritannia, der det selde 4× platina. Albumet vart ein suksess verda over, særleg i Europa, og selde over fem millionar eksemplar der, og meir enn 7,5 millionar verda over.
Historie
Albumet vart spelt inn på ein annan måte enn dei andre studioalbuma til Queen. Tidleg i 1991, då bandet var ferdig med innspelinga av Innuendo, og nokre månader før han døydde, spelte Freddie Mercury inn så mykje vokal som han klarte, og instruerte resten av bandet: Roger Taylor, John Deacon og Brian May, om å fullføre songane seinare. Av songar som vart spelt inn på den tida var «A Winter's Tale», «Mother Love» og det som skulle bli «You Don't Fool Me».
I videoen Champions of the World skildra May desse innspelingane med Mercury: Då me spelte inn desse songane etter Innuendo, hadde me hatt diskusjonane, og me visste at me var fullstendig på lånt tid med Freddie, for han hadde fortalt oss at han ikkje kom til å vere her meir når desse songane vart gjevne ut. Eg trur planen var å gå inn der når Freddie kjende seg bra nok. Me budde praktisk talt i studio ei tid og når han ringde og sa 'Eg kan kome nokre timar', så var planen å utnytte denne tida så mykje som mogeleg, og han sa: 'Få meg til å syngje kva som helst, skriv kva som helst for meg og eg skal syngje det og eg vil etterlate dykk med så mykje som eg overhovudet klarar.'
Etter at Mercury døydde, gjekk bandet inn i studio att i 1993 og byrja å gjere songane ferdige. May har skildra i intervju at Taylor og Deacon hadde byrja på nokre av songane i 1992, medan May var på turné for å marknadsføre albumet sitt, Back to the Light. Då han kom attende i 1993 følte May at dei ikkje var på riktig veg med musikken, og dei byrja meir eller mindre på nytt. Dei tre arbeidde då i lag med produsenten David Richards.
I 2013 sa Brian May om albumet at «det er kanskje det beste Queen-albumet me har laga. Det er så mykje vakkert der. Det var ein lang, lang prosess, omhyggeleg sett saman. Eit sant kjærleiksarbeid.»
Vinyl-utgåve 1995
To spor på vinylversjonen av Made in Heaven måtte redigerast for å passe inn på ei vinlyplate. Desse to spora var «I Was Born to Love You» og «You Don't Fool Me». Versjonen av «Heaven for Everyone» på vinylversjonen er singelversjonen.
I 2015 vart heile albumet gjeve ut på vinyl som eit dobbeltalbum.
It's a Beautiful Day
Fleire år før Freddie Mercury byrja å spele inn solomateriale, skapte han eit lydklipp der han eksperimenterte på piano i Musicland Studios i München i 1980 under innspelinga av The Game. Seinare vart dette nytta for albumet og songen vart strekt ut til to minuttar og 32 sekund. Den meir klassiske delen, utan improvisasjonen til Mercury, vart sett saman av John Deacon.
Made in Heaven
Opphavleg vart songen spelt inn for Mercury-albumet Mr. Bad Guy, og denne songen, i lag med «I Was Born to Love You», fekk spesialhandsaming av Queen for dette posthume albumet. Bandet omarbeidde musikken slik at han fekk ein «Queen-lyd», og plasserte den tidlegare vokalen til Mercury over den nye musikken.
Let Me Live
«Let Me Live» er ein livleg rockeballade sungen av Mercury, Roger Taylor og Brian May i lag. Songen vart fullført i 1995 etter at Mercury var død. Songen var opphavleg spelt inn med Rod Stewart under innspelinga i 1984 for albumet The Works. Då han var ferdig i 1995 for Made in Heaven, gjorde Queen ei endring i tolvte time for å unngå å bli saksøkt. Delar av korvokalen inneheldt ein tekst som var særs lik Erma Franklin-songen «Piece of My Heart». Det er ikkje kjent om Queen sjølv gjorde denne endringa eller om dei vart fortalt av plateselskapet om å gjere det. Til slutt vart den potensielt problematiske biten miksa bort og sporet vart gjeve ut. Promokassettar i USA hadde det opphavlege, uendra akkompagnementet.
Mother Love
«Mother Love» var den siste songen Mercury og May skreiv, og den siste vokalen som Mercury spelte inn. Vokalen til Mercury for «Mother Love» vart spelt inn mellom 13. og 16. mai 1991. Før det siste verset sa Mercury til May at han «måtte gå og kvile seg litt», men at han skulle kome att for å spele inn resten. Mercury kom aldri attende til studio og May måtte derfor syngje siste verset på songen.
Songen vert avslutta med ein sample frå eit konsertopptak frå den kjende konserten deira på Wembley Stadium i 1986, og ein sample frå introen av studioversjonen av «One Vision» og «Tie Your Mother Down». Han inneheld òg ein liten sample frå ein cover av «Goin' Back», ein song skriven av Carole King og Gerry Goffin, som Mercury hadde sunge solovokal på i 1972. Versjonen vart gjeven ut som B-side til «I Can Hear Music», ein Ronettes-coverversjon av Larry Lurex, kort tid før Queen gav ut debutalbumet. Klippa kjem fram mellom allsongen og «Goin' Back»-samplet er visstnok nokre få millisekund av kvar song Queen nokonsinne spelte inn, sett saman og spelt hurtig gjennom.
My Life Has Been Saved
«My Life Has Been Saved» vart byrja som ein akustisk song hovudsakleg skriven av Deacon i 1987-1988. Produsenten David Richards hjelpte han med å lage ein demo med klaverinstrument. Mercury song så songen og seinare spelte heile bandet på songen. Made in Heaven-versjonen skil seg frå 1989-versjonen, som opphavleg vart gjeven ut som B-sida til singelen «Scandal»), men nyttar same vokalen frå Mercury. Deacon spelar gitar og klaverinstrument, i tillegg til det vanlege instrumentet sitt, bassgitaren.
Zavodovski Island
Zavodovski Island er ei aude vulkansk øy i Traversay Islands i Sør-Sandwichøyane. Ho ligg 350 km søraust for Sør-Georgia. Ho er den nordlegaste av Sør-Sandwichøyane og den som ligg nærast Sør-Georgia.
Made in Heaven
I Was Born to Love You
«I Was Born to Love You» vart opphavleg spelt inn (piano, vokal, synth) av Mercury den 25. mai 1984, for albumet Mr. Bad Guy. May, Taylor og Deacon spelte inn songen på ny og la til instrumenta sine, og gjorde songen om til ein kjapp rockelåt, hovudsakleg med hardrockgitar frå May. Songen vart populær i Japan i 2004, då han vart nytta som kjenningsmelodi for dramaserien «Pride» (プライド). Denne versjonen inneheld samplingar frå Mercury sin improviserte vokal frå «A Kind of Magic» frå albumet med same namn i 1986, og frå «Living on My Own», frå albumet Mr. Bad Guy. Musikkvideoen for denne versjonen av songen, som òg vart laga i 2004, vart hovudsakleg sett saman av klipp frå Mercury sine solovideoar og frå Queen: Live at Wembley. Det finst òg ein versjon framført av May (som syng introen og spelar 12-strengsgitar) og Taylor (som syng solovokal).
Zavodovski Island
Zavodovski Island vart oppdaga og namngjeven av den russiske oppdagaren Fabian Gottlieb von Bellingshausen på julaftan 1819. Bellingshausen kalla ho opp etter løytnant Ivan Zavodovski, som var kaptein på skipet «Vostok».
Made in Heaven
Heaven for Everyone
«Heaven for Everyone» var ein song skriven av Taylor og prøvd ut med Queen i 1987, men vart i følgje somme kjelder skriven med tanke på at Joan Armatrading skulle syngje han. Om ho avslo songen eller om Taylor trekte han attende er uklårt, men han vart spelt inn med det andre bandet hans, The Cross. Ein kveld Mercury kom for å vitje The Cross i studio og etter somme drinkar gav han dei idear om korleis songen kunne syngjast og enda opp med å syngje solovokal på songen. Mercury deltok på den britiske versjonen av albumet deira Shove It som gjestevokalist på songen, med Taylor på korvokal. Rollene var bytte om på singelen og den amerikanske versjonen av Shove It. Vokalen til Mercury vart så nytta på Made in Heaven med eit par forskjellige linjer og May song korvokal i staden for Taylor, medan Richards la til fleire idear til arrangementet. Songen vart gjeven ut på singel i 1995. Musikkvideoen er til minne om Mercury, og inneheld klipp frå Georges Méliès-stumfilmen A Trip to the Moon frå 1902.
Ronald de Boer
Ronaldus de Boer, kjend betre som Ronald de Boer , er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar frå Hoorn. Han spelte 67 landskampar for Nederland og skåra tretten mål. Han spelte ofte saman med tvilingbroren Frank. Han spelte for Ajax, Twente, Barcelona og Rangers. Med Ajax vann han fem seriemeisterskap og eit cupmeisterskap samt meisterligaen i 1995. Med Barcelona vart han seriemeister i 1999. Med Rangers vann han seriemeisterskapen i 2003 og to cupmeisterskap i 2002 og 2003.
Made in Heaven
Too Much Love Will Kill You
«Too Much Love Will Kill You» vart skriven av May, Frank Musker og Elizabeth Lamers ein gong mellom Magic og Miracle-innspelingane. Dei skreiv songen i USA og Mercury song på han. Det vart nokre problem med rettane til songen for Musker og Lamers så dei kunne ikkje gje ut songen på The Miracle. Songen var meint å gå mellom «I Want It All» og «The Invisible Man», men vart fjerna. Det er den einaste songen på Made In Heaven som ikkje vart omarbeidd av dei attverande medlemmane i 1993-1995, men ein nytta i staden den opphavlege miksen frå 1989.
Under The Freddie Mercury Tribute Concert spelte May piano på songen og framførte songen for første gongen, og gav han så ut på soloalbumet Back to the Light. Arrangementet skil seg frå Queen-versjonen med akustisk gitarsolo og ingen trommer. May spelte songen live i 1992-1993, men då i eit liknande arrangement som Queen-versjonen. Songen vart nominert til Ivor Novello-prisen i 1997 for beste song musikalsk og tekstmessig.
Zavodovski Island
Geografi
Øya er kring 5 km lang og det høgaste punktet er 551 meter over havet. Stratovulkanen Mount Asphyxia dominerer vestsida av øya, medan austhalvdelen er ei lågtliggande lavaslette. Det vart oppdaga fersk lava frå Mount Asphyxia og fleire indikasjonar syner at han har vore aktiv sidan den gong. Kring 50 % av øya består av tefra. Eit vulkanutbrot vart oppdaga på øya 2. mai 2012, men storleiken av utbrotet er ikkje kjend.
Made in Heaven
Too Much Love Will Kill You
Songen vart framført av Queen og Luciano Pavarotti i 2003, og Pavarotti song dei siste delane av versa på italiensk.
You Don't Fool Me
«You Don't Fool Me» var ein av dei siste songane som vart spelt inn for Made in Heaven og kom til på ein uvanleg måte. May har forklart på nettsida si at Richards meir eller mindre skapte rammeverket for songen på eiga hand, og bygde songen frå bitar av tekst som vart spelt inn kort tid før Mercury døydde. May har sagt at før Richards byrja å arbeide på songen så var det ikkje nokon song å snakke om. Men etter Richards redigerte og miksa songen (og tok med bitar av harmonivokal spelt inn for «A Winter's Tale») presenterte han songen for bandet. May, Taylor og Deacon la så på instrument og korvokal og vart overraska over å ende opp med ein ferdig song som hadde byrja som ingenting. Stilen på songen minnar om albumet Hot Space frå 1982.
Zavodovski Island
Geografi
Det finst kring ein million par hekkande ringpingvinar på øya, noko som er ein av dei største pingvinkoloniane i verda.
Made in Heaven
A Winter's Tale
«A Winter's Tale» er ein ballade skriven og komponert av Mercury i leilegheita si i Montreux i Sveits. Det er den siste songen Mercury skreiv heilt aleine, og det er den einaste songen i Queen-historia som vart spelt inn og gjeve ut der Mercury song vokalen før musikken var ferdig.
Han har sidan blitt rekna som ein av julesongane til bandet. Om dette var intensjonen eller ikkje er ukjent.
It's a Beautiful Day (Reprise)
Ein tyngre rockeversjon av «It's a Beautiful Day» som er same som i byrjinga av albumet. Han inneheld samplingar frå «Seven Seas of Rhye».
Yeah
«Yeah» er den kortaste songen på albumet og i katalogen til Queen, med berre fire sekund. Han består berre av Merucury som seier «yeah», teken frå songen «Don't Try Suicide» frå Queen-albumet The Game.
Spor 13
Spor 13 var eit eksperiment av Richards med ein Ensoniq ASR-10-sampler. Han tok opningsakkorden på «It's a Beautiful Day» og laga ein loop, og la så til stemma til Mercury gjennom store mengder ekko. May og Taylor la òg til nokre idear til sporet. Denne finst berre på CD-utgåva og promokasettar av albumet.
Mottaking
Made in Heaven fekk generelt positive meldingar då det kom ut. Kritikarane har trekt fram den livlege karakteren og kvaliteten i musikken etter at Mercury døydde i 1991.
The Sunday Times skildra albumet som «essensielt».
Allmusic skreiv: «Made in Heaven gjekk attende til Queen i 1970-åra med sterke melodiar og hardrockgitar, toppa med Mercury som syng med bravur og somme av koreffektane dei nytta på «Bohemian Rhapsody». Sjølv om ein ikkje visste om at desse songane vart sungen i skuggen av døden, så er temaet openbert. Tekstane omhandlar livet og døden.»
Transformforkastning
Ei transformforkasting er ei sidelengs forkasting der forskyvinga brått stoppar eller forandrar form. Dei fleste transformforkastingane er knytte til midthavsryggane og danna ved havbotnspreiing. På eit kart over havbotn kan ein gjerne sjå dei parallelle brotsoner på tvers av midthavsryggane.
Willie Davenport
William D. Davenport, kjend som Wilie Davenport, var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som vart olympisk meister på 110 meter hekk i 1968.
Davenport, som var fødd i Troy i Alabama, deltok i fire sommar-OL på 110 meter hekk. Under OL 1964 i Tokyo vart han slått ut i semifinalen med tida 14,28. Fire år seinare, under Sommar-OL 1968 i Mexico-byen, vann han gullmedaljen med tida 13,33 sekundar, hans livs snøggaste løp. I 1969-sesongen tangerte han verdsrekorden på 13,2 (manuell tid).
Vicente Emparán
Vicente Emparán, var ein spansk general av baskisk opphav. Han var kaptein-general for Venezuela og blei avsett då landet som det første av dei spanske koloniane kravde sjølvstende.
Willie Davenport
Davenport var soldat i hæren. Han døydde i Chicago av hjartestans, som oberst i nasjonalgarden.
Vicente Emparán
Liv
Vicente de Emparan y Orbe var fødd i Azpeitia i Guipúzcoa i den spanske regionen Baskarland. Han var guvernør for Cumaná-provinsen i kolonien Venezuela frå 1792 til 1804, og fekk her eit godt omdøme blant venezuelanarnae.
Under Den spanske sjølvstendekrigen drog Emparán tilbake til Spania. Han blei utnemnd til kaptein-general av franske Joseph Bonaparte si regjering i 1808, men gjekk like etter over til den spanske motstandsjuntaen og svor truskap til kong Ferdinand VII, som var i fransk fangenskap. I januar 1809 utnemnde juntaen han til kapteingeneral av Venezuela etter avdøde Manuel de Guevara y Vasconcelos.
Kaptein-general
I mai 1809 kom Emparán tilbake til Venezuela. I løpet av det påfølgjande året stoppa han fleire forsøk på å oppretta ein junta i landet, ofte gjennom å snakka med leiarane av rørslene. Han var godt likt, men blei likevel avsett den 19. april 1810, då medlemmer av byrådet i Caracas og andre framståande borgarar nytta den store folkemengda samla på skjærtorsdag til å tvinga fram ein junta. Då Emparán kom for å gå i domkyrkja blei han tvinga av folkemassen til å gå inn i byrådsbygningen i staden (dagens Casa Amarilla) på andre sida av plassen. Her møtte han eit utvida byråd (cabildo abierto). Emparán talte direkte til folket frå balkongen av bygningen og sa at han trekte seg som kaptein-general. Byrådet danna den øvste juntaen for Caracas og byrja yra provinsen.
Etter avsettinga drog Emparán til Philadelphia i USA og rapporterte til dei spanske styresmaktene om hendingane. Han drog tilbake til Spania der det verker som han blei stilt for retten for å ikkje ha stoppa overtakinga til juntaen, men blei frifunnen.
Vicente Emparán døydde i El Puerto de Santa María i Cádiz i 1842.
Ambassade
Ein ambassade er ein diplomatisk representasjon med ein ambassadør som sjef. Den viktigaste oppgåva til ambassaden er å ivareta interessene til heimlandet overfor regjeringa til vertslandet og å fremje sambanda mellom dei to landa.
Ambassaden kan ha underliggande generalkonsulat, konsulat, visekonsulat eller andre spesielle representasjonar.
Ein utanriksstasjon med nemninga legasjon er ikkje ein ambassade, men vert leia av ein minister som har rang lågare enn ambassadør.
Historisk utvikling av ambassadeomgrepet
Uttrykket ambassade har gjennomgått ei utvikling. Før Wienerkongressen i 1815 synte ordet til ei sendeferd, leia av eit sendebod, og det dreidde seg då om ein tilreisande delegasjon som regel fra eitt overhovud til eit anna. Ein ambassade involverte då ikkje ein fast tilhaldsstad anna enn dei midlertidige kvartera som sendeferda oppretta for dei tida oppdraget deira tok.
Ein hadde derimot òg på den tida ofte òg faste stadlege representantar, men dei vart som regel ikkje kalla ambassadørar. Etter Wienerkongressen oppretta dei fem stormaktene Frankrike, Storbritannia, Austerrike, Preussen og Russland, ambassadar i kvarandre sine hovudstader. Tilsvarande representasjonar i mindre land vart ikkje kalla ambassadar; det vanligste uttrykket var legasjonar.
Uttrykket ambassade vart såleis nytta dels som ein respekt av den særlege rangen til vertslandet. Slik vart det òg eit at av realpolitiske årsaker eller reine diplomatiske høflegheitsårsaker at representasjonene til mindre land gradvis òg fekk ambassaderang. Slik vart det naturleg å gjere om legasjonar tli ambassadar, som til dømes i 1906 mellom Tyskland og Japan. Etter kvart som USA vart ein stadig viktigere diplomatisk aktør i desse åra, vart legasjonane der òg omgjort til ambassadar.
Asiaskjeggfuglfamilien
Asiaskjeggfuglfamilien er ein biologisk familie Megalaimidae av spettefuglar som lever i skogshabitat i den orientalske regionen. Dette er fargerike, små til mellomstore fuglar. Utbreiinga er sørlege Asia, men mangfaldet er konsentrert rundt Malayahalvøya og Sumatra.
Skildring
Familien inneheld mykje einskaplege artar av skjeggfuglar dominert av klår, grøn farge i fjørdrakta med markeringar på hovud og hals i andre kraftige farger. Stripeskjeggfugl, brunhovudskjeggfugl og har avvik frå dette mønsteret med bleik brunspreklete underside og hovud. Dei fleste har relativt stort hovud og tjukk, kort hals, kraftig nebb som kan vere litt nedkurva, fleire med 'bustefjører' rundt nebbet. Mange har ein stjert med middels eller relativt kort lengd, vengene ei avrunda form i flukt, og føtene er korte og ganske kraftige. To artar er klassifisert i ei eiga slekt Calorhamphus, og fråvikar med brunleg fjørdrakt i staden for grøn. Kjønna i begge slekter har stor sett likeins fjørdrakter.
Eit fleirtal av artane har ei kroppslengd på i området 21-23 centimeter, den minste arten er fagerskjeggfugl, Psilopogon eximius med frå 15 cm i lengd, den største er himalayaskjeggfugl, Psilopogon virens, som kan bli opptil 35 cm og opp mot 295 gram. Begge dei to Calorhamphus-artane ligg på rundt 17 cm.
Ein art, smedskjeggfugl, er tilpassa livet i utkanten av skog og inne i krattskog. Meir vanleg lever asiaskjeggfuglar inne i skogshabitat med lauvskog, og kan òg ha habitat i gjenreist eviggrøn, sekundærskog. Dei kan finnast frå lågland, nokre artar oppover i fjellsider mot ca. 2500 moh., himalayaskjeggfugl til 3000 moh. Dietten er generelt av frukt og spesielt frå fikenslekta. Nokre artar kan dessutan supplere virvellause dyr.
Utbreiingsområdet for familien som heilskap er frå nordaustlegaste Pakistan, over heile indiske subkontinentet til Sør-Kina og sørover til Java og Bali. Eit par einskilde artar har vid utbreiing innanfor dette, både på fastlandet og på øyar, stripeskjeggfugl er eit døme. Andre artar er endemiske for avgrensa område, to artar er endemiske for Sri Lanka, og eit par er endemiske for mindre og defragmenterte område på Borneo.
Det er generelt ikkje mykje kontakt mellom asiaskjeggfuglar og menneske, mange kan vere enklare å høre enn å sjå. Nokre artar, som himalayaskjeggfugl og stripeskjeggfugl raidar plantasjar og frukthagar, til dømes i India.
Systematikk, taksonomi
Det er semje om at dei næraste slektningane åt skjeggfuglar er tukanar, og at desse to familiane er også nært knytt til voksetarar og spettar som til saman dannar ordenen Piciformes. Tidlegare var det òg semje om å handsame alle skjeggfuglar på tre kontinent som ein og same familie. Rundt 2008 kom det ei endring i systematikken slik at asiatiske artar blei skilt ut til ein ny familie asiaskjeggfuglar, Megalaimidae, og dei afrikanske til afrikaskjeggfuglar, Lybiidae. Slekta Semnornis av amerikanske skjeggfuglar er òg gått ut av Capitonidae til sin eigen familie tukanskjeggfuglar, Semnornithidae.
Artsliste
Megalaimidae i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Talet på artar i Psilopogon har auka frå 24 til 32 etter at asiaskjeggfuglfamilien fekk familiestatus, til dømes blei taksonet for svartbrynskjeggfugl, Psilopogon oorti, splitta opp i fire artar i 2010.
San Marino i Eurovision Song Contest 2015
San Marino deltok i Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike.
28. oktober 2014 gjekk Luxemburger Wort ut med nyhendet om at Radiotelevisione della Repubblica di San Marino og songaren Thierry Mersch hadde prata om at San Marino skulle delta i tevlinga under same flagg som Luxembourg, med ein artist frå kvart land, og at RTL Télé Lëtzebuerg skulle sleppe å betale for deltakinga. Dagen etter stadfesta Radiotelevisione della Repubblica di San Marino at dette berre var prat mellom kringkastarane, og at denne samanslåinga ikkje vil finne stad.
Geislingen an der Steige
Geislingen an der Steige er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen har 28 290 ibuarar og dekker eit flatemål på 75,8 km². Byen, som høyrer til Landkreis Göppingen, ligg på ei slette mellom åsar, 464 meter over havet. Frå Geislingen er det 27 km austover til Ulm og 50 km nordover til Stuttgart.
WMF, ein produsent av metallvarer, er den suverent største sysselsetjaren i Geislingen.
Gullstein kyrkje
Gullstein kyrkje er ei langkyrkje frå 1869 i Aure kommune i Møre og Romsdal. Ho har 300 sitjeplassar.
Det er kyrkjegard ved kyrkja.
Avsæde
Avsæde var i det gamle norske jordbrukssamfunnet ei nemning for den skikken at ein annan enn bonden sjølv fekk så og hauste eit åkerstykke for eiga vinning.
Tenestefolk kunne få avsædeløyve som ein del av arbeidsløna. Avsædeskikken vart i mange høve opphav til husmannsplassar, og i løpet av 1800-talet vart ordninga avløyst av husmannsvesenet.
Nybøitt
Nybøitt er eit monoklint, blågrått amfibol-mineral med samansetjing NaNa2(Mg3Al2)Si7O22(OH)2.
Det vart originalskildra i 1981 frå ein eklogitt i Nordfjord og er kalla opp etter garden Nybø ved Sørpollen på Vågsøy.
Eislingen/Fils
Eislingen/Fils er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen har 21 329 ibuarar og dekker eit flatemål på 16,4 km². Byen Eislingen ligg 336 meter over havet ved elva Fils. Kommunen høyrer til Landkreis Göppingen og er granne med bykommunen Göppingen.
Mount Burch
Mount Burch er ein fjelltopp i Antarktis på 1400 moh. som ligg kring 3 nautiske mil søraust for Mount Kelly på sørsida av Georgebreen i Anare Mountains. Fjellet vart namngjeve av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) etter W.M. Burch, ein geofysikar på ANARE («Thala Dan») som under leiing av Phillip Law utforska området i 1962.
Pali się
«Pali się» (norsk 'det brenn') er ein polsk folkrocksong frå 2018 som vert framført av den polske gruppa Tulia. Ein tospråkleg versjon av songen, «Fire of Love (Pali się)», var det polske bidraget til Eurovision Song Contest 2019 i Tel Aviv i Israel.
Upplands Väsby
Upplands Väsby er ein svensk by i Stockholms län i landskapet Uppland. Åkersberga er administrasjonssenter for Upplands Väsby kommune og i 2007 hadde byen 37 932 innbyggjarar. Tettstaden heitte tidlegare «Upplands-Väsby» men bindestreken har blitt vedteke fjerna i seinare tid.
Pali się
Om songen
«Pali się» er komponert av Nadia Dalin, medan Allan Rich, Jude Friedman og Sonia Krasny har skrive teksta. Songen vert framført av folkrock-jentegruppa Tulia, og den er den femte singelen til gruppa. Inspirasjonen til songen kom frå den historiske dramafilmen Cold War, regissert av Paweł Pawlikowski. Songen vart utgjeven 23. november 2018 og seinare teken med på deluxe-versjonen av gruppas album Tulia.
Den polske kringkastaren Telewizja Polska valde «Pali się» til det polske bidraget til Eurovision Song Contest 2019. I Eurovision-versjonen er delar av teksta på engelsk, og tittelen vart endra til «Fire of Love (Pali się)». Denne versjonen vart utgjeven 8. mars 2019.
Kunstskolen i Bergen
Kunstskolen i Bergen (KIB) er ein toårig kunstfagskule. Skulen er godkjend av Nokut og medlem av Forum for Kunstfagleg Utdanning. Lærarane på skulen er praktiserande biletkunstnarar.
Skulen har 54 studieplassar.
Pali się
Strid om musikkvideo
Den opphavlege musikkvideoen til «Pali się» viste fleire bilete av ein vegkross, men i Eurovision-versjonen var bileta med denne krossen fjerna. Dette førte i Polen til påstandar om sensur og diskriminering av kristne. Direktør for Telewizja Polska (TVP), Jacek Kurski, bad plateselskapet Universal Music Polska om å bruke den originale versjonen av musikkvideoen. Dei to videoane er nesten identiske, med unntak av at krossen er fjerna i Eurovision-versjonen.
Plateselskapet til Tulia fortalde at kross-bileta var redigerte bort på grunn av dei strenge restriksjonane kring politiske og religiøse bodskapar i songar og videoar frå Den europeiske kringkastingsunionen (EBU). Plateselskapet sa at det heller ikkje var dei som stod bak den redigerte videoen. Trass dei strenge EBU-restriksjonane kan likevel ein liten figur av Jan av Nepomuk skimtast i bakgrunnen i Eurovision-versjonen.
Samuel Umtiti
Samuel Umtiti er ein kamerunsk-fransk fotballspelar som i 2018 spela for Barcelona i spansk La Liga. Han har òg landskampar for Frankrike. Umtiti vart fødd i Kamerun, men flytta til Frankrike med familien då han var to år gammal.
Gjerde
Gjerde eller gard er eit fysisk skilje mellom to område. Det kan vera eit symbolsk skilje for å markera ei grense, eller ein fysisk barriere for folk eller dyr. Gjerde kan markera eigarskap eller visa skilje mellom ulike område, som innmark og utmark.
Dei kan også gje vern mot vêr og vind, utanforståande eller uvelkomne gjester.
Ein kan laga gjerde av mange ulike materiale, som tre, stein, jord og levande plantar, som kan bli til ein hekk. Moderne gjerdemateriale er til dømes piggtråd, netting, sement og straumførande leiarar. Utforminga av gjerde blir påverka av bruksområdet og kva materiale som er tilgjengelege. I område med mykje stein er steingardar vanlege, medan skigardar er vanlegare i skogsområde. I moderne tid er gjerde laga av metall blitt utbreidde, med materiale som stål laga til netting, piggtråd og liknande. Det finst også straumførande gjerde og meir symbolske eller midlertidige gjerde som kan vera laga av plast eller kunststoff.
Akutaq
Akutaq (alaskayupik, yugtunskrift ᐊᑯᑕᖅ) er ein matrett frå vestre Alaska og nordlege Canada. Ordet tyder 'noko blanda'. Tradisjonelt blei retten laga av piska feitt som ein blanda med bær, grøne blad eller kokt, most fisk.
Tradisjonelle feitt ein har brukt til å laga akutaq er feitt eller talg frå sel, karibu (rein), fisk eller fugl. I nyare tid har ein også teke i bruk kommersielle feittprodukt som Crisco. Tradisjonelle tilsetjingar er arktiske bær som tranebær, prydbringebær, krekebær, blåbær eller molte eller blad av til dømes syre (Rumex arcticus). Andre moglege tilsetningar er vatn, snø eller fisk. Nyare ingrediensar er sukker, mjølk, egg, rosiner, innkjøpte bær, hermetisk frukt eller potetstappe.
Den tradisjonelle retten er svært næringsrik ettersom ein blandar feitt med høgt A- og D-vitamininnhald med ingrediensar som inneheld mykje C- og E-vitaminar.
Akutaq laga med snø blir kalla snø-akutaq (snow akutaq). På engelsk er retten også kjend som Alaskan ice cream, Eskimo ice cream, Indian ice cream og Native ice cream.
Gjerde
Ordsoge
Den slaviske namnedelen -grad eller gorod som ein finn i mange bynamn tyder opphavleg ein inngjerda stad. Personnamn som Gard, Gerd, Gerda, Gjerd og etternamnet Gjerde kan også visa til gjerde eller det vernet gjerde gjev.
Konstruksjon
Gjerde blir ofte bygde med stolpar av tre eller metall som ein grev eller driv ned i jorda eller festar med betong. Dei kan også støttast opp av stativ eller tunge vekter, noko som er vanleg for flyttbare gjerde, eller gjerdet kan byggast så breitt og solid at det står opprett på eiga hand.
Sjølve gjerdet kan vera laga av ståande, liggjande eller skråstilte stykke av tre, metall eller andre materiale. Ein kan også bruka netting, ståltråd eller gjerdepanel. Nyare gjerdetypar kan ha mindre og mjukare materiale, som straumførande gjerde eller køskiljarar.
Toppen av gjerdet kan gjerast sikrare ved at han vidar seg ut eller inneheld skarpe delar som gjer det vanskeleg å klatra eller hoppa over det. Nokre gjerde kan også ha varselbitar på toppen for å vekka merksemd.
Gjerde kan flettast fast, bindast saman med materiale som hyssing eller vidje, festast med spiker eller skruer, eller festast ved hjelp av ferdiglaga system.
Nokre gjerde kan ha levande element, og nærma seg hekkar. Dei kan vera laga av levande tre eller buskar
Mot skade
Ein kan gjerda inn større eller mindre område mot vilt eller husdyr. Dyrka mark, kyrkjegardar og leikeplassar er døme på stader der ein vil stenga ute dyr som kan gjera ugagn eller skade.
I Norg brukte ein lenge ulvegjerde eller skrubbegjerde for å verna sauer mot ulveåtak. Slike gjerde var kring 1,5 m høge. I nyare tid har ein gjort forsøk på å sikra beiteområde mot ulv og bjørn ved hjelp av elektriske gjerde.
I nyare tid har ein teke i bruk gjerde mot invasive artar. I Australia finst det til dømes fleire lange kaningjerde, som held kaninar og andre uønska skadedyr ute. Sanctuary Mountain Maungatautari på New Zealand er omkransa av eit langt, tett gjerde som held alle uønska pattedyr bortsett frå mus ute frå eit verna naturområde.
Ein kan også bruka gjerde for å hindra uvelkomne menneske å ta seg inn på ein stad, til dømes for å hindra tjuveri eller hærverk.
Trygging og kontroll
Tryggingsgjerde kan setjast opp rundt eit område for å verna dei utanfor mot farer, eller for å kontrollera tilgang til området.
Døme på stader ein gjerne vil trygga med gjerde er byggjeplassar, fabrikkar, omformarstasjonar og liknande. Gjerde langs vegar og jernbanar kan hindra dyr eller menneske frå å gå ut i trafikkbana, og verner dermed både dei og trafikk mot ulukker. Kantar med fallhøgd eller ved vatn kan også tryggast ved hjelp av gjerde.
Ein kan bruka gjerde til å halda folk eller dyr innanfor eit visst område, som beite, hage, opphaldsområde eller institusjon.
Dei kan brukast ved gjeting eller samling av husdyr, som i ein geil eller rundt eit beiteområde, til fangst av ville dyr med fangstgjerde, eller til fiske, som med kattise.
Gjerde kan også nyttast til å kontrollera tilgang langs ei grense eller rundt eit kontrollert område. Dette kan både gje trygging og hindra uønskte aktivitetar, som ulovleg tilkomst eller smugling.
Skjerming og dekorasjon
Gjerde kan brukast til skjerming mot vind, støy eller innsyn. Slike gjerde kan brukast langs ferdselsårer, rundt eigedommar eller bustadområde.
Nokre gjerde er så små at dei er meir dekorative eller symbolske enn funksjonelle. Dei kan markera kantar eller område. Til dømes kan ein setja opp gjerde rundt gravminne.
Ebersbach an der Fils
Ebersbach an der Fils er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen, som høyrer til Landkreis Göppingen, har 15 531 ibuarar og dekker eit flatemål på 26,3 km². Ebersbach ligg 32 km austsøraust om storbyen Stuttgart.
Elva Fils renn gjennom kommunen frå aust mot vest.
Trachytt
Trachytt er ein lys, finkorna lavabergart som i samansetnad svarar til djupbergarta syenitt. Han består vesentleg av alkalifeltspat med noko plagioklas og mørke mineral, som biotitt, hornblende eller pyroksen, eventuelt med glas. Det er atskillig variasjon i mineralinnhaldet frå kvartsførande til nefelinførande typar. Dei første går over i rhyolittar, dei siste i fonolittar.
Trachyttar er ofte porfyriske, med plater av feltspat som ligg parallelt (trachytt-tekstur). Nokre av rombeporfyra i Oslofeltet er trachytter. Trachyandesitt og trachybasalt inntar ein mellomstilling mellom høvesvis trachytt/andesitt og trachytt/basalt, og svarar såleis til latitt.
Sjakktitlar
Ein sjakktittel er ein tittel sjakkspelarar blir tildelt av Verdssjakkforbundet FIDE og tilknytte organisasjonar for sjakkprestasjonar. Titlane er livsvarige.
144. motoriserte infanteridivisjon
144. motoriserte infanteridivisjon (russisk: 144-я мотострелковая Виленская Краснознамённая, орденов Суворова, Кутузова и Александра Невского дивизия (fork. 144 мсд), full nemning 144. Vilensk Raude Fane med Suvorov og Kutuzov orden motoriserte infanteridivisjon, er ein divisjon under 20. kombinerte armé i Vestre militærdistrikt i Russland. Han er forlagt med hovudkvarter i Jeljnja i Smolensk oblast.
Sjakktitlar
Sjakktitlar for prestasjonar i nærsjakk
Dei mest kjende titlane gjeld prestasjonar i sjakkspeling over bordet, nærsjakk, der resultat i internasjonale eller nasjonale sjakkturneringar kan kvalifisere for titlane.
144. motoriserte infanteridivisjon
Historie
144. divisjon vart atter oppsett på slutten av 2016 på basis av mellom anna to brigadar:
Sjakktitlar
Sjakktitlar for prestasjonar i nærsjakk
Den mest kjende tittelen er Stormeister i sjakk. Det er no vel 1200 stormeistrar i sjakk i verda. Av desse er 10 frå Noreg.
Her er 4 titlar i nærsjakk som både menn og kvinner kan få, med kravet til eigen FIDE-rating i parantes:
Eigne kvinnetitlar
Det har tradisjonelt vore langt færre kvinner enn menn som har spelt sjakk, noko som i si tid medførte at det vart innført eigne kvinnetitlar, med noko lågare kvalifikasjonskrav. Nyare forsking som tok for seg dei 120.000 medlemmane i det tyske sjakkforbundet, og der det er 16 menn pr kvinne, viser at når så relativt få kvinner blir svært gode til å spele sjakk, så er det fordi det er så få kvinner som spelar sjakk.
Her er såleis 4 tilsvarande titlar som berre kvinner kan få:
Titlar innan fjernsjakk
Det internasjonale fjernsjakkforbundet (ICCF) delar ut tilsvarande titlar for prestasjonar i fjernsjakk-turneringar, fjernsjakktitlar:
Andre sjakktitlar
Det blir delt ut tilsvarande titlar for dei som har laga mange vakre sjakkproblem, og for dei som gjer sterke prestasjonar i konkurransar i å løyse sjakkproblem.
Det blir også delt ut andre titlar, som titlar for internasjonale turneringsleiarar (sjakkdommarar) og for dei som organiserer internasjonale sjakkturneringar.
Albert Marquet
Albert Marquet var ein fransk målar assosiert med fauvismerørsla. Har oppheldt seg på Hesnes i Grimstad i 1925 og måla fleire bilete frå det området.
Riddarroman
Riddarroman eller riddardikting er ein type mellomalderdikting med riddarar som hovudpersonar. Den internasjonale nemninga romanse kjem frå fransk, ettersom sjangeren oppstod på det gammalfranske språket i Frankrike på byrjinga av det andre tusenåret, og i byrjinga viste til litteratur skriven på romanske språk som stamma frå vulgærlatin. Litteratur på occitansk, mellomalderspansk og italiensk og normannarengelsk følgde før sjangeren blei teken opp i germanskpråklege område. Sjangeren har høviske motiv, vanlegvis med riddarar og damer, fabeldyr som drakar, og kan i tillegg til eit mål om å underhalda også ha vore retta mot opplæring.
Riddarromanar har det til felles at dei handlar om ein riddar (eller tilsvarande, om handlinga føregår tidlegare enn riddartida) som blir stilt ovanfor ei vanskeleg oppgåve som han typisk vinn over og ved enden av soga framstår som ein helt.
Det finst tre hovudsjangrar innan riddarromanane, som har fått franske nemningar:
Ein framståande forfattar av riddarromanar var hoffdiktaren Chrestien de Troyes, som mellom anna skreiv Parsifal. Tristan og Isolde er ein kjend roman breton, det same er Robin og Marion av Adam de la Halle. Dei fleste forfattarane av desse verka verker å ha vore hoffdiktarar.
Fleire riddarromanar blei omsett til nordiske språk, som Eufemiavisene, som blei omsett til svensk på 1300-talet. Dei nordiske riddarromanane skil seg frå dei kontinentale, mellom anna i korleis dei formidlar kjønnsroller.
ELO's Greatest Hits
ELO's Greatest Hits er eit samlealbum av Electric Light Orchestra (ELO), gjeve ut i 1979.
På plateomslaget kan ein sjå eit brev, skriven av frontmannen Jeff Lynne, som skildrar perioden 1973-1978 og innspelinga av kvar av songane.
Sjóvar kommuna
Sjóvar kommuna er ein kommune på Færøyane. Han femner bygdene Strendur, Innan Glyvur, Kolbanargjógv, Morskranes og Selatrað. Det bur 1.043 menneske i kommunen, der 817 av dei bur i bygda Strendur.
Sør-Tustna kapell
Sør-Tustna kapell er ei langkyrkje i Aure kommune i Møre og Romsdal. Ho har 75 sitjeplassar. Bygget vart oppført som bedehus i 1907 og påbygd til kapell i 1952.
Det er ikkje kyrkjegard ved kapellet.
Sjóvar kommuna
Historie
Det gamle Sjóvar sókn femnde om bygdene Selatrað, Strendur, Skáli og Skálafjørður. Av desse bygdene er Skálafjørður den yngste. Ho vart bygd ei tid på 1600-talet. For ein 100 år sidan kom i tillegg nybygdene Morskranes og Innan Glyvur. Den nyaste bygda er Kolbanargjógv som kom for ein 60 år sidan.
1. januar 1952 vart Sjóvar kommuna delt. Skáli og Skálabotnur kom inn under den nye kommunen, Skála kommuna, som siden 2005 har vore ein del av Runavíkar kommuna. Dei andre bygdene kom inn under den noverande Sjóvar kommuna.
Galapagospingvin
Galapagospingvin (Spheniscus mendiculus) er ein pingvin endemisk for Galápagosøyane. Det er den einaste pingvinen som òg lever naturleg nord for ekvator, dei kan overleve i så varmt klima på grunn av nedkjøling frå Perustraumen og kjølig vatn frå store djupn bringa opp av Cromwellstraumen. Dei nærskylde andre artane i slekta Spheniscus  lever langs kysten av fastlandet av Sør-Amerika og sørlege Afrika.
Galapagospingvinen er den tredje minste arten av pingvinar. Den gjennomsnittlege galapagospingvinen er 49 centimeter lang og veg 2,5 kilo. Dei har eit svart hovud med eit kvitt band som går bak frå auget, rundt dei svarte øyredekkarar og fram og ned til halsen. Dei har gråsvart overside og kvit underside. Ungfuglar har eit heilt mørkt hovud. Hofuglar er mindre enn hannane, men er elles ganske lik.
Galapagospingvinen lever primært på Fernandina Island og vestkysten av Isabela-øya, men små bestandar er spreidd på andre øyar i Galapagosøygruppa. Nordspissen av Isabela kryssar ekvator, noko som tyder at galapagospingvinar tidvis vitjar den nordlege halvkula, som einaste pingvinart.
Trassbergart
Trass er ein gråkvit bergart av vulkansk opphav. Han består vesentleg av pimpstein (pimpsteinstuff) og finst i Eifel-området vest for Rhinen. Han vert nytta i blanding med leska kalk til muring under vatn (hydraulisk mørtel), på same måte som pozzolan.
Frank de Boer
Franciscus de Boer, betre kjend som Frank de Boer, er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar frå Hoorn. Han spelte 112 landskampar og skåra 13 mål og han spelte ofte saman med tvillingbroren Ronald. Han spelte for Ajax, Barcelona og Rangers. Med Ajax vann han fem seriemeisterskap, eit cupmeisterskap og meisterligaen i 1995 og intercontinentalcupen same året. Med Barcelona vart han seriemeister i 1999. Med Nederland deltok han i EM i 1992, 2000 og i 2004 og VM i 1994 og 1998.
Idrettslaget Brodd
Idrettslaget Brodd er eit idrettslag heimehøyrande i Stavanger kommune. Laget vart skipa 25. april 1913 og er aktivt med i badminton, fotball, handball og innebandy. Brodd spelar i horisontalt grøn-og-kvitstripa trøyer og grøne bukser.
Mount Burrill
Mount Burrill er eit fjell, 2310 moh på austkanten av Malta Plateau, som ligg 4 nautiske mil sør for Mount Hussey ved toppen av Handbreen i Victory Mountains i Victoria Land. Det vart namngjeve av New Zealand Antarctic Place-Names Committee etter dr. Meredith F. Burrill, administrasjonssekretær for U.S. Board on Geographic Names, 1943–73. Leiinga hans i utviklinga av namnepolitikken og namngjevingsprinsippa i Antarktis har vore særs viktig i å oppnå ein breiare internasjonal einskap i den geografiske namngjevinga på kontinentet.
Idrettslaget Brodd
Fotball
Herrelaget spelar i 3. divisjon avdeling 3 (2020). Brodd sine fotballag har heimebane på Midfjord idrettspark.
Vortemjølkfamilien
Vortemjølkfamilien (Euphorbiaceae) er ein plantefamilie i ordenen Malpighiales. Familien omfattar rundt 5000 artar fordelt på 300 planteslekter. Namnet kjem av at ein tidlegare trudde at den kvite safta til plantar i vortemjølkslekta Euphorbia tidlegare blei rekna som vortefjerningsmiddel.
Mother Love
«Mother Love» er ein song av Queen frå 1995 på albumet Made in Heaven, gjeven ut etter Freddie Mercury døydde i 1991. Han var skriven av Brian May og Mercury. Songen er den aller siste Mercury spelte inn, i mai 1991, seks månader før han døydde.
Vortemjølkfamilien
Kjende potteplantar som julestjerne, kristpalme (castor) og kroton høyrer til i vortemjølkfamilien.
Mother Love
Detaljar
«Mother Love» var den siste songen skriven i lag av Mercury og Brian May og det var aller siste gongen Mercury song i studio. Vokalen til Mercury vart spelt inn mellom 13. og 16. mai 1991, etter innspelinga av Innuendo. Under innspelinga, før dei nådde det siste verset, sa Mercury til May at han måtte kvile seg litt, men at han skulle kome attende og avslutte songen. Han kom aldri attende, og May måtte syngje det siste verset.
Mot slutten av songen finst òg eit par sekundar langt klipp av alle songane Queen spelte inn, sett i saman av særs korte klipp.
Songen har òg ein sample av ein versjon av «Goin' Back», ein song skriven av Carole King og Gerry Goffin, som Mercury song i 1972. Versjonen vart gjeven ut som B-sida til «I Can Hear Music», ein song av Ronettes som Larry Lurex spelte inn og gav ut kort tid før debutalbumet til Queen kom ut. Mot slutten av songen kan ein høyre eit spedbarn som gret.
Samiske slektsnamn
Samar nytta etternamn (slektsnamn) ganske tidleg. Ei årsak til dette er at etternamnet signalerte eige og bruksrett knytt til slekta. Frå Kautokeino-området er samiske slektsnamn kjende frå skattelister frå og med slutten av 1600-talet. Mange gamle slektsnamn består stadig, og nokre har spreidd seg sørover langs Dei skandinaviske fjella i samband med tvangsflyttinga av karesuandosamar, ein prosess som i særleg råka familiar som tidlegare hadde flytta frå Kautokeino.
"Utom förnamn och fadernamn brukas allmänt äfwen slägt- eller tillnamn [---] och då ofta hemtade från någon egenhet hos stamfadern och utgöra ifrån början så kallade öknamn. Sådana äro nämligen mycket wanliga hos Lapparne [---] ofta gifwas sådane binamn för någon utmärkande egenskap eller handling och äro wanligen mer eller mindre nedsättande t. ex. peruken, skatboet för personer med yfwigt hår, bäfwern för stora framstående tänder, glasmästaren för någon, som under sömnen eller i rusigt tillstånd fallit ut genom ett fönster o. s. w."
Fornamn som slektsnamn
Mange slektsnamn er opphavleg fornamn. Dette gjeld til dømes Guttorm, Somby (eit gammalt samisk fornamn, òg skrive Sompio), Spein (Svein), Siri (Sigrid), Baer (Per), Eira (Erik), Thuri (Ture), Magga (Margareta), Juuso (Josef), Baal (det samiske fornamnet Boalla, eller Pål), Matti, Simma (det samiske fornamnet Simmá), Kalla (Karl), Marainen (Margit), Omma (gammalt mannsnamn).