cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Bamba
Tradisjonelt opphav
«Arriba»-delen (som tyder «opp») av songen syner truleg til danseopphavet til songen, der fotarbeidet, kalla «zapateado», går raskare og raskare medan tempoet i musikken går raskare. Tekstlinja «Yo no soy marinero, soy capitán», tyder «Eg er ikkje sjømann, eg er kaptein». Veracruz har lokalt mange sjømenn.
Valens-versjonen
Den tradisjonelle songen inspirerte Ritchie Valens til å lage ein rock and roll-versjon av «La Bamba» i 1958. Valens blanda den tradisjonelle melodien med rock and roll, delvis laga av studiotrommeslagaren Earl Palmer og bassisten Carol Kaye. Songen vart spreidd til eit stort publikum og gav songen (og Valens) ein plass i rockehistoria (innlemma i Rock & Roll Hall of Fame i 2001).
Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er Dusty Springfield (1965 på albumet Ev'rything's Coming Up Dusty), The Plugz, Antonia Rodriguez, Joanie Bartels, Los Lobos, Neil Diamond, Tzimis Panousis, Super Dave Osborne, Half Japanese, Bappi Lahiri, The Kingston Trio, "Weird Al" Yankovic (som «Lasagna», Dragon Ash, Alvin and the Chipmunks, The Blues Image, Bobby Darin, Trini Lopez, Nashville Teens (1964), Nana Mouskouri, The Sandpipers, Selena, Leon Thomas III (filmmusikk for August Rush), The Ventures, Clay Walker, Wyclef Jean, Johnny Rivers, Jose Feliciano, Khalil Fong og Deer Tick.
Songen er spelbar i videospelet Guitar Hero: World Tour.
Musikkvideo
Musikkvideoen for Los Lobos-versjonen av songen vart regissert av Sherman Halsey og vann MTV Video Music Award for beste video frå ein film.
Verdscupen i alpine greiner 2013/Kvinner
Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 2013-sesongen tok til 27. oktober 2012 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 17. mars 2013 i Lenzerheide i Sveits. Turneringa omfatta 35 individuelle renn og ei lagtevling. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 9 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 7 utforrenn, 2 parallellrenn og 2 superkombinasjonstevlingar. På tampen av sesongen ei lagtevling for menn/kvinner.
Tina Maze frå Slovenia vann den store FIS-premien. Ho sanka fleire poeng enn nummer 2, tyske Maria Höfl-Riesch, og nummer 3, austerrikske Anna Fenninger, gjorde til saman.
Gravfelt
Ettersom gravene frå førhistorisk tid ofte inneheld gjenstandar, spor eller leivningar etter offerdyr og anna, i tillegg til spora eller leivningane etter dei døde, og det dessutan kan vere spor etter rituelle konstruksjonar på areala, står gravene og gravfelta sentralt i den arkeologiske forskinga. Storparten av det arkeologiske materialet skriv seg frå graver og gravfelt, og mykje av kunnskapen om både livet, trua, samfunnsoppbygginga og samfunnsutviklinga i gamal tid baserer seg på det ein kan lese ut av innhaldet i gravene og utforminga av graver og gravfelt.
Store og vidgjetne norske gravfelt frå førhistorisk tid finn ein på Gunnarstorp i Skjeberg i Sarpsborg kommune i Østfold og på Borre i Horten kommune i Vestfold.
Fylkesveg 6820
Fylkesveg 6820 går mellom Kvamme og Ulvik i Frosta kommune. Vegen er 4,1 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 62 i Nord-Trøndelag.
Howard Wyeth
Howard Pyle Wyeth, òg kjend som Howie Wyeth, var ein USA-amerikansk trommeslagar og pianist. Wyeth er mest kjend for arbeidet med saksofonisten James Moody, rockabillysongaren Robert Gordon, gitaristen Link Wray, songaren Don Covay og visesongaren Christine Lavin. Han spelte òg trommer for Bob Dylan.
Luc Abalo
Luc Abalo er ein fransk handballspelar frå Ivry-sur-Seine. Han er trippel olympisk meister, trippel verdsmeister og trippel europameister med det franske landslaget. På klubbnivå vann han i 2009 EHF-meisterligaen med spanske Ciudad Real. Han er elles fransk meister med Ivry og med PSG, spansk meister med Ciudad Real og norsk seriemeister 2021 med Elverum. Per 1.1.2022 hadde Abalo, som spelar venstrekant, delteke i 289 landskampar for Frankrike og skåra 859 mål.
Quebrangulo
Quebrangulo er ein kommune i delstaten Alagoas i regionen Nordeste i Brasil. Han har eit areal på 300 km², og hadde eit folketal på 12,215 i 2005.
Kommunen omfattar delar av det 4382 hektar store Pedra Talhada biologiske reservat, eit verneområde skipa i 1989.
Bancodalar
Bancodaler, eigentleg mark banco og også kjend som Hamburger Banco, var ein internasjonalt utbreidd valuta rekna som ein «ideal» riksdalar. Verdien hans svarte til ein riksdalar in specie med ei finvekt på 25,98 gram.
Rosenfink
Rosenfink (Carpodacus erythrinus) er ein av ca. 22 artar i slekta Carpodacus av rosenfinkar i finkefamilien. Rosenfinken har største og tettaste hekkedistribusjonen i Sibir og Sentral-Asia, men arten har spreitt seg til Aust-Europa, Sentral-Europa og til Skandinavia. Arten er ein sterk trekkfugl og hekkefuglar frå Noreg overvintrar i India.
Skildring
Rosenfinken blir opptil 15 centimeter lang og veg ca. 20 til 25 gram. Hannen er karmosinraud på brystet og hovudet, med brune venger og kvit buk, hoa er brunleg. Dei har eit kort, kraftig, finkenebb og mørke auge. I alle drakter har dei smale, doble vengeband som kan vere vanskeleg å oppdage når fjørdrakta er sliten. Hoer og hannar yngre enn det tredje kalenderåret, er olivenbrune med strek og kan ikkje skiljast. Derfor snakkar ein om hokjønnsfarga individ. I vaksen alder er hannen raudleg på hovudet med ei brei, mørk brun augestripe eller tygel. Dei øvre delane av brystet og overgumpen er raude medan området frå nedre bryst og buk inkludert undergump er kvitt eller lys grått. Oversida av vengene, stjert og rygg er mørk brun. Rosenfinken har òg ein særeigen song som består av glissando fløytetonar.
Utbreiing
Arten rosenfink delast ofte opp i fem underartar, kvar har karakteristiske skilnader i fargetonar og mengd av strek i fjørdrakta. I vinterkvartera kan underartane ofte ikkje identifiserast ut frå slike kjenneteikn ettersom det førekjem store individuelle skilnader. Dei er langdistanseflyttfuglar som overvintrar i India, Iran, søraustre Pakistan, Nepal og Søraust-Asia
Bancodalar
Bancodalaren hadde grunnlag i sølvfondet til Hamburg Bank. Han blei ikkje gjeven ut som mynt, men brukt i rekningar og kontoar.
På det meste av 1600-talet, heile 1700-tallet og inn på 1800-talet blei han brukt som verdimål i mellom anna Danmark og Noreg. I praksis tilsvara mynteininga dansk-norsk speciedaler.
Carl Værnet
Carl Peter Værnet var ein dansk lege som utførte eksperiment ved Buchenwald konsentrasjonsleir under andre verdskrigen. Han utførte ulike eksperiment der han injiserte hormonar i menn sine testiklar for å prøva å «kurera» homofili. Værnet rapporterte til Gestaposjefen, Heinrich Himmler.
Etter krigen blei Værnet arrestert i Danmark og sikta for krigsbrotsverk. 12. november 1945 fekk han hjarteproblem, og rekna for som sjuk til å stå for retten. Det er seinare sådd tvil ved om han verkeleg hadde slike helseproblem. Sjølv om passet hans var blitt inndrage, fekk han det tilbake slik at han kunne dra til Sverige for å få E-vitaminbehandling. I staden flykta han til Brasil og deretter Argentina, der han budde i mange år under sitt eige namn og fortsette hormonforsking si. Danmark prøvde aldri å få han utlevert.
You Are What You Is
You Are What You Is er eit dobbeltalbum av Frank Zappa. Det vart opphavleg gjeve ut i 1981 som ei dobbel vinylplate og sidan av Rykodisc som ein 20 songar lang CD.
Produksjon
Etter utgjevinga av Joe's Garage bygde Frank Zappa eit heimestudio, Utility Muffin Research Kitchen, og planla utgjevinga av eit trippelt konsertalbum kalla Warts and All. Då Warts and All var nesten ferdig, meinte Zappa det hadde blitt for tungvint på grunn av lengda, og skrinla albumet. Seinare sette han i gang med Crush All Boxes. Zappa valde å skrinlegge dette albumet òg, og gav ut songar frå både Warts and All og Crush All Boxes, for albuma You Are What You Is, Tinseltown Rebellion og konsertalbumseriane Shut Up 'N Play Yer Guitar and You Can't Do That On Stage Anymore.
Musikk og tekst
Som eit konseptalbum, er somme av songane knytte saman, men albumet har ikkje eit samla konsept. Tittelsporet «You Are What You Is» er ein livleg poprocksong som det vart laga musikkvideo til i 1984. Kritikarane hevda dette var det mest politiske albumet hans sidan We're Only In It For The Money.
«Harder Than Your Husband» er ein countrysong sungen av Jimmy Carl Black som brukte å spele med Zappa i The Mothers of Invention. Songen handlar om slutten av eit utanomekteskapeleg forhold der han syng «I can be harder than yer husband/To get along with/Harder than yer husband every night». Dobbeltydinga av ordet «harder» er tydeleg: han kan vere valdeleg, men og betre i senga. «Doreen» handlar om ein mann som desperate ynskjer å ha sex med kjærasten sin. «Doreen...don't make me wait/Til tomorrow.../Let me love you tonight». Songen vert spelt som ein doo-wop-song. «Goblin Girl» spelar utelukkande på orda goblin (nisse)/gobbling (sluke). Ei «Goblin Girl» er ei jente som er god til oralsex og heile teksten følgjer denne doble tydinga. Songen vart gjeven ut som singel, men vart lite spelt på radio. Songen vart sidan gjeven ut på albumet Have I Offended Someone?. «Theme From the 3rd Movement of Sinister Footwear» er basert på den første biten av «Sinister Footwear». «Society Pages» er eit åtak mot dei mektige (rike) folka som regjerer i småbyar. «Society Pages», «I'm a Beautiful Guy», «Beauty Knows No Pain», «Charlie's Enormous Mouth», «Any Downers?» og «Conehead» vart alltid framført i lag som ein suite.
Tittelsporet handlar om at folk er betre enn dei trur dei er. Songen vart gjeven ut som B-side til hitsingelen «Valley Girl» i 1982. Det vart laga ein video for songen som vart synt på MTV og som finst i samlinga Videos From Hell. «Dumb All Over» omhandlar organisert religion og vert framført som ein rimande monolog, nesten på rappande vis, om at alle er like dumme, verken religiøse fanatikarar, televangelsitar og kristne frikar er betre enn personane dei prøver å omvende. Zappa konkluderer med at sidan Gud laga alle i sitt bilete, «If we're dumb/Then God is dumb/(An' maybe even a little ugly on the side).» Songen vart sidan gjeven ut på samlealbumet Have I Offended Someone?.
Utgjeving
Albumet vart først gjeve ut på LP av Barking Pumpkin Records (distribuert av CBS) i 1981. Det kom òg ut på eit (no særs sjeldan) 8-sporslydband. Det vart gjeve ut på CD av både Ryko og Zappa Records CD i 1990, og vart standardisert under Ryko i 1995. Den digitale masteren for CD-utgåva leid under overbruk av digitale teknikkar som kompresjon og klang og inneheldt ein forkorta versjon av «Dumb All Over». I 1998 vart det gjeve ut ein ny versjon på CD med betre digital lyd, inkludert den nesten fulle versjonen av «Dumb All Over».
561. etterretningssenter
561. etterretningssenter (russisk 561 морской разведывательный пункт) er ei SPETSNAZ-eining i Austersjøflåten i det russiske forsvaret. Eininga er forlagt til Parusnoje i Kaliningrad.
Samansetjing
Eininga var i 2015 samansett av 5 kompani, eit av desse med vakthald som oppgåve. Folka som er tilsette ved eininga med feltpostnummer 10617 vert uoffisielt kalla «parusnikar», 'seglbåtar'.
Historiske aktivitetar
27. oktober 1981 grunnstøtte ein sovjetisk ubåt, «S-363», ved Tohamnaskär utanfor Karlskrona. 14 sovjetiske fartyg sette kurs mot havaristen for å hjelpe ubåten av grunn, og å nøytralisere eit svensk skip som hindra slik hjelp. Nokre av desse fartøya hadde angrepsdykkarar frå Austersjøflåten sin SPETSNAZ-styrke om bord. Desse skulle etter planen kapre det svenske skipet som hindra ubåten å kome seg ut i internasjonale farvatn. Berre ein halvtime før denne planen skulle utførast, vart den avblåst. Årsaka var at dei sovjetiske fartøya kom for seint, for det svenske kystartilleriet vart sett i stand til å legge området rundt den grunnstøtte ubåten under tung eld.
Langstein
Geografi
Langstein har store skogareal med produktiv skog og beitemark. Landbruket er difor konsentrert rundt skogbruk og dyrehald, særleg av sau. Langstein er tradisjonelt delt inn i to, øvre og nedre Langstein. Den nedre delen femner områda nede ved Fættenfjorden, via Steinsbakkan, og heilt oppe til Foss innanfor Drogsetmoen. Nedre Langstein er dominert av Langsteinpasset, som er ei smal landstripe mellom Fættenfjorden (med Saltøy) i vest og dei bratte åsane i aust. Ned frå desse åsane fell også den iaugefallande fossen Struka. Europaveg 6 går gjennom Langsteinpasset, som elles husar blant anna Langstein kai og Langstein stasjon. Øvre Langstein er i høve areal mykje større enn nedre Langstein, men til derimot tynt busett. Fylkesveg 42 går frå Europaveg 6, gjennom Langstein og til Borås og Okkelberg i Skjelstadmark.
Skule
Langstein hadde tidlegare ein eigen grendeskole ved det noverande grendehuset Moatun, som begge ligg i skiljet mellom nedre og øvre Langstein mellom Drogsetmoen og Foss. Skolebygningen vart ferdigstilt i 1925, men før dette hadde det vore omgangsskule på Bye øvre og Hammerberg. Langstein slutta som eigen skulekrins i 1970, og sokna frå då av til Alstad skole på Skatval. Frå 1994 soknar Langstein til Skatval skole.
Ockelbo
Ockelbo er ein svensk tettstad i Gävleborgs län i Gästrikland, 30 km nordvest for Gävle. Han er administrasjonssentrum til Ockelbo kommune og i 2011 budde det 2 724 innbyggjarar der.
Det er registrert ca. 150 fornminne i Ockelbo, blant anna nokre steinalderbosetninger. Dei fleste er likevel graver frå den yngre jernalderen.
På 1200-talet vart det bygd ei kyrkje i romansk stil i Ockelbo. Det vart oppført ei ny kyrkje i 1791–93. Denne kyrkja vart totaløydelagt av brann i 1904. I 1906–08 vart det oppført ei ny kyrkje etter teikningar av arkitekt Gustaf Améen, prega av nybarokk.
I Ockelbo er Ockelbo Marknad vorte halde to gonger i året sidan 1981. På staden har ein produsert både snøscooterar og båtar av merket Ockelbo.
Basketballaget frå staden, Ockelbo Basket, har spelt i den øvste divisjonen i Sverige, men vart degradert til ein lågare divisjon på grunn av økonomiske problem.
Merkaz Omen
Merkaz Omen (hebraisk מֶרְכָּז אֹמֶן), stundom berre kalla Omen, er ein fellesbusetnad i Ta'anakh-regionen nord i Israel. Han er ein del av Gilboa regionale kommune.
Han vart grunnlagd i 1958 som eit landsbysamfunn for dei nærliggande moshavane Nir Yafeh, Meleah og Gadish.
Taibe i Galilea
Taibe (arabisk الطيبة, hebraisk טַּיִּבָּה), som tyder «den staslege», is an arabisk muslimsk landsby nordaust i Israel. Han ligg i Jezreeldalen og høyrer til Gilboa regionale kommune. In 2008 hadde han eit folketal på 2 000.
Historie
Det er føreslått at Taibe var Tubi, som var nemnt mellom stadane som betalte skatt til Thutmose III. Det er funne spor frå hellenistisk, romersk, bysantinsk, krosstog- og mamelukktida.
I 1596 var landsbyen oppført i osmanske skattelister som Tayyibat al-Ism i Shafa nahiya i Lajjun liwa. Han hadde eit folketal på 13 muslimske hushaldningar og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, and geiter eller bikubar.
I 1875 vitja den franske oppdagaren Victor Guérin landsbyen og skildra han som fattig, men tidlegare ein viktig by. I «Survey of Western Palestina» mot slutten av 1800-talet, vart Taibe skildra som: «Ein einsam landsby, mellomstor, på eit flattområde, med fleire gode steinhsu. Det står eit hus midt i landsbyen som høyrer til sjeiken, som er større enn resten.»
I ei folketeljing i 1922 utført av Det britiske mandatet styresmaktene, hadde Taibeh eit folketal på 220, alle muslimar, medan han i folketeljinga i 1931 hadde 43 busette hus og eit folketal på 186 muslimar.
I 1945 hadde Taibe eit folketal på 280 arabarar (medrekna 150 jødar i Modelet) på 7 127 dekar land, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 7 103 dekar nytta for korn, medan 22 dekar vart utbygd land.
Roteiro
Roteiro er ein kommune i delstaten Alagoas i regionen Nordeste i Brasil.
Bewdley
Bewdley  er ein by i grevskapet Worcestershire i England. Han har kring 9000 innbyggjarar og ligg ved elva Severn, nokre kilometer vest for Kidderminster.
Daniel Narcisse
Daniel Narcisse er ein fransk tidlegare handballspelar, fødd på øya Réunion i Indiahavet. Han er firfaldig verdsmeister, trippel europameister og to gongar olympisk meister med det franske landslaget. I perioden 2000-17 deltok han i 311 landskampar for Frankrike og skåra 943 mål. På klubbnivå vann han EHF-meisterligaen i 2010 og 2012 med tyske THW Kiel. Han er elles fransk meister med Chambéry og med PSG, samt tysk meister med THW Kiel. Narcisse var rykkromspelar, oftast i rolla som spelstyrar. Han vart kåra til årets handballspelar i verda 2012.
Jesús Castillo (2001)
Jesús Abdallah Castillo Molina er ein peruansk fotballspelar som i 2020 spela for det peruanske landslaget og for Sporting Cristal i den peruanske toppdivisjonen.
Jafet Lindeberg
Jafet Isaksson Lindeberg var ein norsk-amerikansk gullgravar frå garden Bankenes i Kvænangen. I 1898 fann han gull i Alaska og var ein av grunnleggjarane av byen Nome. Lindeberg var ei tid rekna som den rikaste nordmannen i Nord-Amerika.
Liv og virke
I februar 1898 reiste Lindeberg med båten «Manitoba» frå Alta til New York. Herfrå la han ut på ei reise til Alaska. På Sewardhalvøya ved Beringsundet trefte han svenskane Erik Lindblom og John Brynteson. Dei tre karane danna gruveselskapet Pioneer Mining Co. som den 20. august 1898 fann mykje gull i sanden ved Anvil Creek. Her grunnla dei gullgravarbyen Nome i Alaska.
Ryktet om gullfunnet til «The Three Lucky Swedes» spreidde seg som eld i turt gras. Året etter strøymde tusenvis av menn til Nome i eit gullrush tilsvarande det i Klondike.
Lindeberg vart rik. Men då det oppstod mafiaverksemd i området, vart det gjort alvorlege forsøk på å røve frå han eigedommane hans. Med rikelege pengemidlar til å velje ein framifrå sakførar, fekk Lindeberg felta tilbake gjennom høgsterett. Advokaten skal ha fått to bøtter gull i honorar.
Børskrakket i 1929 påførte Lindeberg store økonomiske tap.
Matti Pietikäinen
Matti Pietikäinen var ein  finsk skihoppar frå Kuopio. Han vart verdsmeister i skihopping i Falun i 1954. Pietikäinen tevla for klubben Puijon Hiihtoseura frå fødebyen Kuopio.
Aktiv
Pietikäinen-brørne, Lauri, Aatto og Matti, var dominerande i finsk skihopping i 1940-åra. Matti, den yngste av brørne, var ein av dei fyrste skihopparane som under svevet heldt armanen langs sida av kroppen, den såkalla finnestilen. Til byrjinga av 1950-åra hoppa ein med armane strekt rett forover i svevet.
Under OL 1948 i St. Moritz kom Matti Pietikäinen på fjerdeplass og vart beste ikkje-norske utøvar, medan broren Aatto Pietikäinen kom på åttandeplass. Året etter deltok Matti i Holmenkollrennet og kom på andreplass, berre slått av nordmanenn Torbjørn Falkanger. Vinteren 1950 la Pietikäinen ut på den lange reisa til ski-VM i Lake Placid i delstaten New York i USA. Der vart han nummer ni i hopprennet og beste finne, nordmannen Hans Bjørnstad vart verdsmeister. I 1951 var Pietikäinen tilbake i Holmenkollen, men vart då nummer 14. Året derpå, under vinter-OL 1952 i Oslo, fekk han ikkje delta for Finland, som straff etter eit slagsmål i ei kneipe.
Den 15. februar 1954 vart Pietikäinen den fyrste finske verdsmeisteren i skihopping. Under VM 1954 i Falun var han heile 10 poeng framom nestemann, landsmannen Veikko Heinonen. I same sesongen vann Pietikäinen hopprennet i Lahti, då føre ein annan landsmann, Eino Kirjonen.
Pietikäinen vart finsk meister i skihopping i 1948 og 1953. Ved sesongslutt i 1954 la han opp som aktiv skihoppar.
Pietikäinen omkom i ei trafikkulukke i 1967.
American Polar Society
American Polar Society var eit amerikansk foreining skipa i 1934 av August Howard.
Æresmedlemmar
Frå 1936 vart oppdagarar, forskarar og geografar i polar strøk æra:
Periferieininga Sør-Aten
Periferieininga Sør-Aten (gresk Περιφερειακή Ενότητα Νοτίου Τομέα Αθηνών, Periferiakí enótita notíou toméa Athinón) er ei av dei åtte periferieiningane i periferien Attikí. Ho vart oppretta ved den administrative reforma i 2010, og var tidlegare ein del av prefekturet Aten.
Periferieininga er sett saman av kommunane (nummer på kartet)
Fylkesveg 6826
Fylkesveg 6826 går mellom Viken og Vinge i Frosta kommune. Vegen er 1,2 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 65 i Nord-Trøndelag.
Sandringham
Sandringham er ein landsby og eit verdsleg sokn i Norfolk i England. Landsbyen ligg cirka to km sør for landsbyen Dersingham, 12 km nord for byen King's Lynn og 60 km nordvest for Norwich.
Det verdslege soknet strekkjer seg vestover frå Sandringham til kysten The Wash, omtrent 6 km unna, og inkluderer òg landsbyane West Newton og Wolferton. Området er 41,91 kvadratkilometer stort. I 2001 hadde det totalt 402 innbyggjarar i 176 hushald. Ved folketeljinga i 2011 hadde folketalet auka til 437.
Sandringham er mest kjent for den kongelege eigedommen Sandringham House der fleire engelske kongelege har feriert, mellom anna dronning Elisabeth II. Det kongelege stutteriet Royal Stud, der mange av dei kongelege hestane held til, ligg i nærleiken.
Prinsesse Diana av Wales vart fødd i Park House på Sandringham-eigedomen i 1961.
Gratangen kyrkje
Gratangen kyrkje er ei kyrkje med eit modernistisk formspråk frå 1971 i Gratangen kommune i Troms og Finnmark. Arkitekt for kyrkja var Oskar Norderval.
Bygningen har eit flatt, lågt tak, men to trekanta, loddrette betongplater stikk opp som eit segl. Mellom platene heng kyrkjeklokkene. Bygningen er plassert på ein liten høgd attmed tettstaden Årstein og har ein dominerande posisjon i fjorden, særleg når ein kjem frå Gratangsbotn.
Kyrkja har 220 sitjeplassar.
MySims
MySims er eit videospel utvikla av EA Redwood Shores og utgjeve av Electronic Arts som ein spinoff til Maxis sitt The Sims. Spelet blei utgjeve til Nintendo DS og Wii i 2007, så til Microsoft Windows og mobil i 2008. MySims fekk generelt gode tilbakemeldingar.
Spelmusikken blei komponert av John Enroth og Silas Hite i Mutato Muzika.
Etterfylgarar
Det har kome ut 5 etterfylgjarar til The Sims.
Gratangen kyrkje
Tusenårsstad
I samband med tusenårsskiftet vart eit tilbygg på kyrkjelydssalen ved kyrkja vald som tusenårsstad for kommunen.
Cisterciensarordenen
Cisterciensarordenen er ein katolsk klosterorden grunnlagd i 1098. Han ha rnamn etter moderklosteret i Cîteaux (latinsk Cistercium) i Bourgogne. Ordenen har både ei mannleg og ei kvinneleg grein. Munkane i ordenen blei offte kalla «kvite munkar» etter habitten sin. Norrøne soger omtalr dei ofte som «gråmunkar».
I Noreg stifta ordenen Lyse kloster i Os kommune utanfor Bergen i 1146, Sancta Mariae kloster på Hovedøya ved Oslo i 1147 og Tautra kloster i 1207. I dag har han munkeklosteret Fjordenes Dronning i Storfjord og nonneklosteret Tautra (trappistar) i Trondheimsfjorden og ein trappistkommunitet på Hovin.
Chipping Campden
Chipping Campden  er ein liten marknadsby i grevskapet Gloucestershire i England. Han har kring 2000 innbyggjarar. Byen er kjend for den elegante terrasserte hovudgata med bygnignar frå 1300- til 1600-talet. Chipping kjem frå det gammalengelske ordet cēping, som tyder «marknad» og ein finn dette i fleire andre stadnamn.
Limoeiro de Anadia
Limoeiro de Anadia er ein kommune i delstaten Alagoas i Nordeste-regionen i Brasil. Han har eit folketal på 27 280 (2005) og eit area på 316 km².
Rob Stoner
Robert David Rothstein, betre kjend som Rob Stoner, er ein USA-amerikansk multi-instrumentalist.
Stoner starta karrieren sin med forskjellige artistar i New York City, og spelte mellom anna på Don McLean-songen «American Pie». I 1973 byrja han ein solokarriere. I 1975 fekk han jobben som bandleiar og bassist i bandet til Bob Dylan, og spelte med Dylan på Rolling Thunder Revue-turneen. Han song og spelte på fleire Dylan-innspelingar.
Etter Dylan spelte han med ei rekkje andre artistar som Chris Spedding, Link Wray, Robert Gordon, Chuck Berry og Joni Mitchell.
Antti Hyvärinen
Antti Abram Hyvärinen var ein finsk skihoppar frå Rovaniemi. Han vart olympiameister i skihopping under OL 1956 i Cortina d'Ampezzo. Hyvärinen var medlem av Ounasvaaran Hiihtoseura.
Aktiv
Hyvärinen debuterte internasjonalt under vinter-OL 1952 i Oslo. Her kom han på sjuandeplass i hopprennet, og vart dermed beste finne i tevlinga. To år seinare kom han på niandeplassen under ski-VM 1954 i Falun, der landsmennene Matti Pietikäinen og Veikko Heinonen syrgde for finsk dobbelsiger. I 1955 deltok Hyvärinen i Holmenkollrennet og vart nummer fem, landsmannen Aulis Kallakorpi sigra.
Hyvärinen og Kallakorpi gjentok under vinter-OL 1956 bragda til landsmennene som vann dobbelsiger under ski-VM 1954. Etter 81 meter i fyrste omgang slo Hyvärinen til med dagens lengste hopp, 84 m, i den andre omgangen og enda på 227 poeng, to poeng meir enn Kallakorpi og 2,5 poeng føre bronsemannen Harry Glaß frå Tyskland. Dermed vart Hyvärinen den fyrste ikkje-nordmann som vann olympisk gull i skihopping. Pa tampen av OL-sesongen 1956 vann han Homenkollrennet framom norske Arne Hoel.
Etter 1956 plasserte Hyvärinen seg lengre nede på resultatlistene. Han vart nummer seks i Holmenkollen i 1957 og kom på sjuandeplassen i 1960. I 1960 slutta han som skihoppar og arbeidde dei neste fire åra som konstruktør av skibakkar.
Hyvärinen døydde i Bad Nauheim i Tyskland.
Fylkesveg 6828
Fylkesveg 6828 går mellom Kråklund og Lein i Frosta kommune. Vegen er 2,7 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 66 i Nord-Trøndelag.
Harry Vanda
Johannes Hendrikus Jacob van den Berg, betre kjend under artistnamnet Harry Vanda, er ein nederlandsk-australsk musikar, låtskrivar og plateprodusent. Han er mest kjend som gitarist i det australske rockbandet The Easybeats frå 1960-åra som saman med kollega George Young danna låtskrivar- og plateprodusentduoen Vanda & Young på 1970- og 1980-talet.
PDSS
PDSS (russisk ПДСС) er ei forkorting for 'Undervass-villeiing/diversjon-styrkar og utstyr (сокр. «Подводные диверсионные силы и средства») — som er militære SPETSNAZ-einingar i Den russiske marinen. Oppgåva deira er innsetting i fiendtlege kystfarvatn og støtte til marineoparasjonar mot fiendens bakre område. Nøyaktig samansetjing, oppdrag og lokalisering er militær løyndom. Dei skal òg verna eigne hamner og kystfarvatn og ta opp strid med fiendtlege spesialstyrkar.
I 2016 omfatta PDSS desse einingane:
Dharmahjulet
Dharmahjulet (sanskrit IAST dharmacakra, pali dhammacakka) er eitt av åtte lukkebringande symbol (asjtamangala) i fleire indiske religionar som buddhismen, djainismen og hinduismen. Det har vore eit symbol på dharma ('loven' eller 'vegen'), læra til Gautama Buddha om vegen til nirvana, sidan tidleg buddhisme.
Hjulet er også ein del av det indiske flagget og det mongolske og srilankiske riksvåpenet.
Songen You Are What You Is
«You Are What You Is» er ein song av Frank Zappa frå albumet med same namn frå 1981. Songen vart gjeven ut som singel og er kjend for å bruke heile vegen gramatisk feil engelsk, som i hovudsakleg hånar resten av konteksten. Han vart gjeven ut som B-side for singelen «Valley Girl» i 1982. Songen vart òg miksa på ny for albumet Thing-Fish i 1984
Musikkvideo
I 1984 vart Zappa tvungen til å lage ein musikkvideo for songen. Videoen vart ikkje så mykje vist fordi ein skodespelar, som likna på Ronald Reagan, sat id et som såg ut som ein elektrisk stol, medan han tok hårkrem i håret. Dette er den einaste konvensjonelle musikkvideoen Zappa laga. Teksten inneheld linja «I ain't no nigger no more», som truleg hadde ein effekt på kringkastinga. Videoen og musikken vart bannlyst av MTV, men han vart send i ein episode av Beavis and Butt-Head i 1993, som òg gjekk på MTV.
Andre versjonar
Acappella-gruppa The Persuasions song «You Are What You Is» på albumet Frankly a Cappella.
Innhald
7"
A. «You Are What You Is» - 4:22 B. «Pink Napkins» - 4:32
A1. «You Are What You Is» - 4:22 A2. «Pink Napkins» - 4:32 B1. «Harder Than You Husband» - 2:29 B2. «Soup 'N Old Clothes» - 7:50
Richard Hakluyt
Richard Hakluyt (uttalt (, eller ; ) var ein engelsk geograf, prest og forfattar.
Liv og virke
Richard Hakluyt blei fødd som den andre av fire søner i Eyton i Herefordshire i 1553. Far hans, som også heitte Richard Hakluyt, var medlem av lauget Worshipful Company of Skinners, som dreiv med hud- og pelshandel. Han døydde i 1557 då unger Richard var rundt fem år gammal. Enkja hans Margery døydde kort tid etter. Syskenbarnet til Hakluyt, også han ein Richard Hakluyt som var advokat ved Middle Temple, blei formyndar for guten. Det skal ha vore under vitjingar og samtalr med han at Hakluyt bestemte seg for å studera kosmografi.
Richard Hakluyt studerte i Oxford med støtte frå Skinners-lauget, og blei seinare professor i kosmografi der. I denne stillinga innførte han globusar i engelsk skuleundervising.
I 1583 var Hakluyt med som kapellan for den engelske sendemannen sir Edward Stafford til Paris. I 1590 blei han utnemnd til sokneprest i Wetheringsett-cum-Brockford i Suffolk og i 1603 blei han vald til erkedekn i Westminster Abbey.
Haklyut Society
I 1846 blei Hakluyt Society stifta i London. Dette selskapet gjev ut eldre reiseskildringar.
Downham Market
Downham Market  er ein by i grevskapet Norfolk i England. Han har kring 6500 innbyggjarar og ligg ved elva Great Ouse i utkanten av the Fens, 20 km sør for King's Lynn, 60 km vest for Norwich og 60 km nord for Cambridge.
From the Cradle
From the Cradle er eit bluescoveralbum av Eric Clapton frå 1994. I følgje teksten på omslaget er det ei direkte innspeling utan ekstra lydspor eller klipping, bortsett frå dobroen på «How Long Blues» og trommene på «Motherless Child».
Sjølv om Clapton lenge hadde hatt ein kjærleik for blues, var From the Cradle det første forsøket hans på eit heilt album med berre blues. Han spelte sidan inn Riding with the King med B. B. King, ei hyllest til Robert Johnson, Me and Mr. Johnson, og eit samarbeid med J. J. Cale, The Road to Escondido.
Albumet gjekk heilt til topps på den amerikanske albumlista, medan det i Noreg nådde fjerdeplass.
Didier Dinart
Didier Dinart er ein fransk handballtrenar og tidlegare-spelar, fødd på øya Guadeloupe i Karibia. Han er trefaldig verdsmeister, to gongar olympisk meister og like mange gongar europameister med det franske landslaget. I perioden 1996-2013 deltok han i 379 landskampar for Frankrike og skåra 162 mål. På klubbnivå vann han EHF-meisterligaen for Montpellier og tre gongar for spanske Ciudad Real. Han er elles fransk meister for Montpellier og for PSG, samt spansk meister for Ciudad Real. Dinart var linjespelar.
Perioden 2016-2020 var han landslagssjef for Frankrike.
Madrakah
Madrakah er ein landsby i Mekka-regionen vest i Saudi-Arabia.
Tomasz Majewski
Tomasz Majewski er ein polsk friidrettsutøvar frå Nasielsk. Han vart olympisk meister i kulestøyt under Sommar-OL 2008 i Beijing og forsvarte meistertittelen under Sommar-OL 2012 i London. Majewskis sette sin personlege rekord på 21,95 m under eit stemne i Stockholm i juli 2009.
Aktiv
Majewski slo seg gradvis inn i verdseliten i kulestøyt frå 2005-sesongen. Under verdsmeisterskapen i 2007 sette han personleg rekord med 20,87 m i finalen og vart nummer fem i øvinga. I dei olympiske leikane i Beijing i 2008 støytte han kula 21,51 m, også det personleg rekord, og vann ein klar siger i tevlinga. Den 25. juli 2009 forbetra han i Barcelona den personlege rekorden til 21,64 m, og få dagar seinare under DN-galan i Stockholm til heile 21,95 m, noko som også var polsk rekord i kulestøyt. Under VM i friidrett 2009 i Berlin landa kula på 21,91 m og gav han sølvmedaljen, 12 centimeter bak USA-amerikanske Christian Cantwell.
Majewski fekk sølvmedaljen også under EM i friidrett 2010. Her var han slått med minst mogeleg margin av kviterussaren Andrej Mikhnevitsj; 21,00 m mot 21,01 m. Hausten 2010 vart han operert i ei skulder. To år seinare, under Sommar-OL 2012 i London, vart Majewski olympisk meister etter å ha støytt kula 21,89 m. Sigeren kom etter eit tett oppgjer mot den sterke tyskaren David Storl, som vart slått med tre centimeter.
Ronee Blakley
Ronee Sue Blakley er ein USA-amerikansk skodespelar, visesongar, komponit, produsent og regissør. Ho er kanskje mest kjend som skodespelar. Den mest kjende rolla hennar var som den oppdikta countrystjerna Barbara Jean i Robert Altman-filmen Nashville frå 1975, som ho vann ein National Board of Review-pris for beste siderolle, og vart nominert til Oscarprisen. Ho hadde òg ei rolle i A Nightmare on Elm Street (1984).
I 1970-åra gav ho ut fleire album og song i lag med Linda Ronstadt, Bob Dylan, Leonard Cohen og Hoyt Axton.
Gratangsbotn kapell
Gratangsbotn kapell (også kalla Gratangsbotn skolekapell og Ellingsborg kapell) er eit kapell frå 1925 i Gratangen kommune i Troms og Finnmark.
Byggverket er i tre og har 70 sitjeplassar.
Pavlovsk-bukta i Primorsk kraj
Pavlovsk-bukta (russisk Бухта Павловского) er ein lukka by i Primorskij kraj i Russland.
Tapio Räisänen
Tapio Räisänen er ein finsk tidlegare skihoppar frå Taivalkoski. Han vart verdsmeister i storbakken i 1978, i Lahti i heimlandet Finland.
Ngauruhoe
Vulkanen ligg mellom dei aktive vulkanane Mount Tongariro i nord og Mount Ruapehu i sør, vest for Rangipo Desert og 25 km sør for den sørlege breidda til Lake Taupo.
Tapio Räisänen
Räisänen har dei seinare åra drive eit ferieanlegg i Kuuharju i Lappland.
Ngauruhoe
Māoritradisjonar
Vulkanen vart namngjeven av Ngātoro-i-rangi, ein av forfedrane i den lokale maori-iwien Ngāti Tūwharetoa. Lokale overleveringar fortel at Ngātoro-i-rangi tilkalla vulkaneld frå heimlandet sitt, Hawaiki, og at elden til sist kom fram i Ngauruhoe. Namnet er anten til minne om slaven hans, som fraus i hel før elden kom fram, eller peikar på avtrykka (ngā uru) av hans hoe (åre-liknande stav) i fjellgrunnen.
Tapio Räisänen
Aktiv
Räisänen debuterte internasjonalt 30. desember 1975 i Oberstdorf, utan å utmerke seg. Seinare i OL-sesongen vart han finsk meister i storbakken, og han vart beste finne med ein sjuandeplass i hopprennet i Lahti. I 1977 kom han på sjuandeplass i skiflygings-VM, som det året vart arrangert i Vikersund i Noreg.
Ngauruhoe
Nyare aktivitet
Ngauruhoe viser ikkje lenger teikn til aktivitet, og vulkanalarmnivået er redusert til null (vanleg bakgrunnsaktivitet).
Tapio Räisänen
Aktiv
Under VM 1978 i Lahti gjekk Räisänen overraskande heilt til topps i det jevne storbakkerennet; 0,3 poeng framom austerrikaren Alois Lipburger og 0,8 poeng føre aust-tyske Falko Weißpflog. Han gjorde eit godt renn også i normalbakken og kom då på sjetteplass.
Ngauruhoe
Nyare aktivitet
Ein signifikant auke i jordskjelvsaktiviteten i mai 2006 tilskunda at alarmnivået vart auka til ein (teikn til vulkansk aktivitet). Gjennom dei neste to åra registrerte GeoNet eit gjennomsnitt på fem til tretti jordskjelv om dagen nær Ngauruhoe, og det maksimale talet var så høgt som 80.
Tapio Räisänen
Aktiv
Räisänens beste plassering i den tysk-austerrikske hoppveka kom i avslutningsrennet i Bischofshofen i 1979, der han vart nummer ni. Same sesongen vann han eit internasjonalt hopprenn i Sapporo i Japan. Han la opp som aktiv skihoppar i 1980.
Ngauruhoe
Nyare aktivitet
Sidan midten av 2008 har talet på vulkanske jordskjelv nær Ngauruhoe gått ned til bakgrunnsnivået. Reglmessige målingar av vulkangassnivået og temperaturane i gassutsleppa på toppen har ikkje registrert signifikante endringar i dei siste to og eit halvt åra etter 2006. GNS Science reduserte i samsvar med dette alarmnivået for Ngauruhoe til nivå 0 den 2. desember 2008.
Klatring
Fjellet vert vanlegvis klatra på vestsida, frå Mangatepopo track. Frå Mangatepopo-hytta til foten av fjellet er det ein 1½ times jamn marsj, der dei første 45 minuttane gjennom dalen høver for både born og eldre menneske. Ruta vert deretter svært bratt opp til starten på klatrepartiet. Om sumrane gjer laus tefra som gir etter under føtene klatringa vanskeleg. Om vintrane gjer snøen tefraen meir stabil. Røynde og godt trena klatrarar kan klatra frå nordsida ved å gå over lavastraumen i Mangatepopo-dalen frå Mangatepopo-hytta. Denne ruta er betydeleg lenger utan flate parti der ein kan kvila, og er ikkje tilrådd for uøvde klatrarar. Klatrarar som har nådd toppen, kan gå rundt krateret og ned att den vanlege, austlege ruta.
Førekomst i film
I 1974 vart alpinisten Jean-Claude Killy, som del av ein reklamekampanje for sponsoren, vinfirmaet Moët & Chandon, filma då han stod på ski ned den austlege hellinga av fjellet, noko ingen hadde gjort tidlegare. Den gjennomsnittlege hellinga på denne sida av vulkanen er 35 grader, og farten til Killy vart målt med radar til meir enn 160 kilometer i timen.
Fylkesveg 6834
Fylkesveg 6834 går mellom Grande og Skjelbred i Leksvik kommune. Vegen er 4,8 km lang.
Ngauruhoe
Førekomst i film
Mount Ngauruhoe vart brukt som modell for det oppdikta fjellet Dommedagsberg (Mount Doom), i Peter Jackson sin filmtriologi Ringdrotten, og vart med det kjent over heile verda.
Fylkesveg 6834
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 85 i Nord-Trøndelag.
L. Shankar
Lakshminarayana Shankar, òg kjend som L. Shankar og Shenkar, er ein indisk-amerikansk fiolinist, songar og komponist.
Liv og virke
Shankar var fødd i Madras i India, men voks opp på Sri Lanka. Faren V. Lakshminarayana var ein renomert fiolinist, og mora L. Seethalakshmi spelte veena. Alle dei fem eldre søskena hans var òg musikarar. Den mest kjende av brørne er fiolinisten L. Subramaniam, som har spelt inn mykje musikk og broren L. Vaidyanathan som komponerer musikk for indiske filmar.
Etter uroa på Sri Lanka i 1950-åra rømde familien til India.
Etter å ha tatt ei fysikkutdanning i India, flytta Shankar til Amerika i 1969 og tok doktorgrad i folkemusikk ved Wesleyan University. Her møtte han jazzmusikarane Ornette Coleman, Jimmy Garrison og John McLaughlin, medan han arbeidde som lærarassistent og konsertmeister for University Chamber Orchestra. I 1975 starta Shankar og McLaughlin bandet Shakti, som var banebrytande med å blande austleg og vestleg musikk. Det første soloalbumet hans, Touch Me There, vart produsert av Frank Zappa i 1979. Shankar starta sitt eige band, The Epidemics, i 1982, med komponisten Caroline. Han gav ut tre album med bandet.
Al-Battani
Al-Battani, latinisert som Albategnius, Albategni eller Albatenius, var ein arabisk matematikar og den største astronomen i mellomalderen. Han gjorde særs nøyaktige observasjonar av banen til sola og forbetra verdien for det tropiske året, korrigerte presesjonskonstanten til Klaudios Ptolemaios og utførte nøyaktige målingar av hellinga til ekliptikken.
Han introduserte og mange av dei trigonometriske relasjonane og stilte mellom anna opp den første sinustabellen.
L. Shankar
Liv og virke
I 1980-åra arbeidde Shankar med både jazz og indisk klassisk musikk. I 1980 gav han ut Who's To Know på ECM som introduserte ein unik stil han sjølv hadde funne opp med ein tistrengs stereofonoisk dobbelfiolin. Dette instrumentet som Shankar hadde laga sjølv vart bygd av den kjende gitarmakaren Ken Parker, og dekkjer heile orkesterrekkevidda, inkludert kontrabass, cello, bratsj og fiolin. I nyare tid har han utvikla eit instrument som er lettare enn det originale.
Al-Battani
Astronomi
Eit av dei best kjende resultata til al-Battānī innan astronomi var å avgjere at solåret var 365 dagar, 5 timar, 46 minuttar og 24 sekund.
L. Shankar
Liv og virke
1990 var Shankar medprodusent på ein film regissert av H. O. Nazareth, og som vart nominert for beste dokumentarfilm ved Cannes filmfestival. Shankar arbeidde på filmmusikken til The Last Temptation of Christ (1988) som var komponert av Peter Gabriel, og musikken hans vart nytta på begge albuma som kom ut etter filmen Passion: Music for The Last Temptation of Christ og Passion - Sources. Han vann ein Grammy for arbeidet sitt med sistnemnde i 1994. I 1996 vart han nominert til ein Grammy for albumet Raga Aberi. Shankar har fleire gonger spelt på platene til Peter Gabriel, som So ogUs. Sidan 1996 har Shankar turnert mykje med fiolinisten og niesa Gingger som «Shankar & Gingger», og fekk mykje ros hos kritikarane. Dei spelte mellom anna for Nelson Mandela på 80-årsdagen hans. I 2004 skreiv Shankar musikk i lag med Gingger Shankar for John Debney og spelte på filmmusikken for filmen The Passion of the Christ (2004).
Al-Battani
Astronomi
Han forbetra nokre av resultata til Klaudios Ptolemaios og sette opp nye tabellar for sola og månen. Somme av målingane hans var til og med meir nøyaktige enn dei Copernicus gjorde fleire hundreår seinare. Forskarar meiner at dette kan kome av at al-Battānī heldt seg lenger sør enn Copernicus og derfor kunne gjere målingane meir nøyaktige.
Exmouth
Exmouth er ein ferieby i grevskapet Devon i England. Han har kring 33 000 innbyggjarar og ligg ved munningen til elva Exe.
Al-Battani
Astronomi
Al-Battānī oppdaga at retninga til sola sitt jordfjerne, slik det var registrert av Klaudios Ptolemaios, endra seg. Han introduserte òg, truleg uavhengig av den indiske astronomen Aryabhata frå 400-talet, bruken av sinus i utrekningane sine, og delvis innføringa av tangens. Han rekna ut verdiane for presesjonen til jamdøgera (54.5" per år, eller 1° på 66 år) og askehellinga til ekliptikken (23° 35').
Art brut
Art brut (frå fransk L'art brut for 'den rå kunsten') er ei form for kunst utført av sjølvlærte eller påstått naive kunstnarar ved at dei til felles har liten eller ingen kontakt med konvensjonane i kunstverda. Ofte illustrerer denne «rå kunsten» ekstreme mentale tilstandar, ukonvensjonelle idear eller forseggjorde fantasiverder. Det kan vera kunstutøvarar som ikkje treng å sjå seg sjølv som kunstnarar, men som likevel skaper kunstverk som andre kan oppfatta som fascinerande. Som det meste av framstillingar og stilretningar i kunsten og kunsthistoria er grensene både flytande og uklare. Å vera bevisst naiv eller primitiv i framstillinga kontra det å mangla openberr kunnskap, lærdom og erfaring, slik ein sjølvlært amatørkunstnar kan vera, er vanskeleg å skilja. Art brut er berre ei av mange nemningar på dette: på engelsk kallar ein det outsider art (kunst på utsida av den etablerte kunstverda), på svensk for särlingskonst (underleg, eksentrisk, avvikande kunst).
Kråkmo
Kråkmo er ei grend ved E6 i Sagelvdalføret i Hamarøy kommune i Nordland fylke, ved sørenden av Fjerdevatnet (Kråkmovatnet).
Art brut
Historie
Interessa for kunst laga av psykisk sjuke, i tillegg til den til barn og skaparane av «bondekunst», vart fyrst demonstrert av gruppa Der Blaue Reiter (tysk for 'Den blå ryttaren'), ei tysk ekspresjonistisk kunstnargruppe i München rett før utbrotet av den fyrste verdskrigen med kunstnarar som Vasilij Kandinskij, Franz Marc, August Macke, Alexej von Jawlensky og andre. Det kunstnarane oppfatta i arbeidet til desse nemnde gruppene var ei uttrykkskraft fødd av deira opplevde mangel på raffinement. Døme på dette blei gjeve att i 1912 i den fyrste og einaste utgåva av publikasjonen deira, Der Blaue Reiter Almanac. Under fyrste verdskrigen blei Macke drepen ved Champagne i 1914 og Marc blei drepen ved Verdun i 1916. Tomrommet etter desse dødsfalla blei til ei viss grad fylt av Paul Klee, som fortsette å henta inspirasjon frå desse «primitivistane».
Al-Battani
Astronomi
Arbeidet til Al-Battānī har vore særs viktig i utviklinga av vitskap og astronomi. Copernicus siterte han i boka si De Revolutionibus Orbium Coelestium. Al-Battānī vart ofte sitert av Tycho Brahe, Riccioli og mange andre. Kepler og Galilei synte interesse i somme av observasjonane hans, og datagrunnlaget hans er framleis nytta innan geofysikk.
Kråkmo
Historie
Staden vart rydda på midten av 1800-talet. Knut Hamsun skreiv mellom anna Segelfoss by og delar av Markens grøde her.
Al-Battani
Matematikk
I matematikk skapte al-Battānī ei rekkje trigonometriske forhold:
Art brut
Historie
Interessa for kunsten til mentalt sjuke på psykiatriske sjukehus fortsette å veksa på 1920-talet. I 1921 gav doktor Walter Morgenthaler (1882-1965) ut boka Ein Geisteskranker als Künstler ('Ein psykiatrisk pasient som kunstnar') om Adolf Wölfli, ein psykisk sjuk pasient i hans omsorg. Wölfli hadde spontant byrja å teikna, og denne aktiviteten såg ut til å roa han. Det største verket hans var eit illustrert epos på 45 bind der han fortalde si eiga imaginære livshistorie. Med 25 000 sider, 1 600 illustrasjonar og 1 500 collagar er det eit monumentalt verk. Wölfli produserte òg eit stort tal mindre verk, der nokre blei selde eller gitt som gåver. Arbeida hans er mellom anna stilt ut av Adolf Wölfli-stiftinga ved Kunstmuseum Bern.
Kråkmo
Historie
Kråkmoranet den 6. september 1996 var ein væpna aksjon mot to ranarar der begge to vart pågripne; Politiet skaut ein av ranarane då han prøvde å flykte frå staden.
Al-Battani
Matematikk
Han løyste likninga sin x = a cos x då han oppdaga formelen:
Art brut
Kunstnarar med lidingar
Personar med ei viss formell kunstnarisk utdanning så vel som veletablerte kunstnarar er ikkje immune mot psykiske lidingar, og kan òg bli institusjonaliserte. William Kurelek, som seinare blei tildelt Order of Canada for det kunstnariske livsverket sitt, blei til dømes innlagt på Maudsleys psykiatriske sjukehus som ung mann og behandla for schizofreni. På sjukehuset måla han og laga The Maze (labyrint, forvirring), ei mørk skildring av den torturerte ungdommen hans. Han blei overført frå Maudsley til Netherne Hospital frå november 1953 til januar 1955, for å jobba med Edward Adamson (1911–1996), ein pioner innan kunstterapi og skaparen av Adamson Collection.
Kråkmo
Klima og næringsliv
Kråkmofjellet er spesielt vêrhardt, og trailerar står ofte fast om vinteren. På Kråkmo fall det i januar 1964 514 mm nedbør som er rekord for landsdelen.
Al-Battani
Matematikk
Han gjev andre trigonometriske formlar for høgrevinkla trekantar som:
Art brut
Kunstnarar med lidingar
Dei fleste kunstnarar arbeider med sitt eige sinn og dei mentale bilda sine. Det betyr ikkje at alle kunstnarar slit mentalt, eller at alle som slit mentalt er kunstnarar. Sjølv Edvard Munch hadde ein periode etter 1909 der han var rastlaus og sterkt prega av reiser, hardt arbeid, rangling og uregelmessig liv. I 1908-1909 var Munch i sju månader på doktor Daniel Jacobsens privatklinikk i København, der han mellom anna måla eit stort portrett i heilfigur av denne legen. Jacobsen var spesialist innan nervemedisin.
Kråkmo
Klima og næringsliv
Her er det vegkafé.
Al-Battani
Kjelder
''
Art brut
Kunstnarar med lidingar
Det er også kjent at den norske kunstnaren Lars Hertervig (1830-1902) sleit mentalt. Allereie under utdanninga hans i Düsseldorf med Hans Gude som lærer i 1854 klaga Hertervig på teikn på sinnsliding, hallusinasjonar og forfølgingstankar. Sjukdommen kom til å setja preg på resten av livet hans og på virket hans som kunstnar.
Kulturell kontekst
Interessa for art brut eller outsiderkunst blant kunstnarar og kunstkritikarar på 1900-talet kan bli sett på som ein del av ei større vektlegging på å avvisa ein del av dei etablerte verdiane innanfor det modernistiske kunstmiljøet. Dei fyrste tiåra av 1900-talet gav opphav til kubismen og dadaisme, konstruktivistiske og futuristiske rørsler innan kunst, som alle involverte ein dramatisk tendens og rørsler bort frå dei kulturelle formene i fortida. Dadaisten Marcel Duchamp forlét til dømes «målarisk» teknikk for å la tilfelle og slump få ei rolle i utforminga av kunsten hans. Blant dei kunstnariske intervensjonane til Duchamp er det få som har skapt så mykje kontrovers eller vore så forvirrande som den antatte skrinlegginga hans av måleriet.