cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jewish Renewal
Historie
Anna enn nokre artiklar i Response og andre jødiske studenttidsskrift fekk dei tidlege ḥaburót lite merksemd i det nordamerikanske jødiske samfunnet. I 1973 kom så det første bandet av Sharon og Michael Strassfeld si bok The Jewish Catalog : a Do-It-Yourself Kit. Denne boka, som var utforma etter inspirasjon frå den da nyleg utgjevne motkulturelle katalogen Whole Earth Catalog, fungerte både som eit grunnleggjande referanseverk for jødedom og amerikansk jødisk liv og som eit lettliva kompendium for jødisk husflid, oppskrifter, meditasjonspraksis og idéar til politisk aktivisme — alt dette retta mot framandgjorde jødiske unge vaksne. The Jewish Catalog vart ei av dei bestseljande bøkene i amerikansk jødisk historie opp til si tid og vart følgd opp med to nye band. Ei mykje meir vidspreidd ḥaburárørsle voks snart fram — inkludert sjølvstyrte ḥaburót innanfor reformjødiske, konservative og rekonstruksjonistiske synagogar.
Kring 1980 hadde eit aukande tal ḥaburót utvikla seg bort frå den strengt tradisjonelle jødiske gudstenesteforma etter som medlemmene la til engelske høgtlesingar og chanting, dikt frå andre andelege tradisjonar, slaginstrument og alt i alt eit meir uformelt forhold til gudstenesta.
Zalman Schachter-Shalomi, som på den tida budde i Winnipeg og seinare flytte til Philadelphia i Pennsylvania, er ein rabbinar med utdanning frå ḥasidisk jødedom. I 1960-åra braut han med ortodoks jødedom, og han og kollegaer som t.d. Arthur Waskow grunnla felagskapet B’nai Or Fellowship (no kjent under namnet ALEPH), som verka som ein laus paraplyorganisasjon for likesinna ḥaburót. I 1979 grunnla Waskow B’nai Or-tidsskriftet New Menorah, og det var i dette tidsskriftet han lanserte omgrepet ‘Jewish Renewal’.
Schachter-Shalomi var sterkt påverka av sufisme (sufi-islam) og buddhisme, og han har endatil omsett nokre av bønene derifrå til hebraisk. Han har òg fokusert meir på urban berekraftig livsførsel enn på landleg kultur, og han har m.a. føreslått samband mellom kjellarane i urbane nabolag som ville kunna verke som fellesrom til bruk under høgtider samtidig som privatlivet det verdslege livet har ført med seg kunne bli behalde. Nokre av idéane hans har hatt innflytnad på det sekulære fagområdet urban samfunnsøkonomi.
Det sterkare samhaldet og fokuset som B’nai Or / ALEPH og bladet New Menorah førte med seg førte etterkvart til at Jewish Renewal spreidde seg til store delar av USA og, sist på 1900-talet, òg til Canada, Latinamerika, Europa og Israel. På det leitet var grunnramma i institusjonaliseringa allereie på plass i form av det administrative Network of Jewish Renewal Communities, den internasjonale rabbinske fagorganisasjonen OHaLaH og det stadig meir formaliserte ALEPH Rabbinic Program — eit desentralisert rabbinarseminar som i dag er godkjent av det nordamerikanske National Council of Seminaries, som inkluderer leiarane av alle dei større nordamerikanske rabbinar- og ḥazzán-studieinstitusjonane.
The Legend of Zelda: Phantom Hourglass
The Legend of Zelda: Phantom Hourglass er eit action-eventyrspel utvikla og gjeve ut av Nintendo på Nintendo DS. Det vart gjeve ut i Japan juni 2007, og i Nord-Amerika og Europa oktober same året. Spelet er ein direkte oppfølgjar til The Legend of Zelda: The Wind Waker, og vert berre styrt ved at ein nyttar peikeskjermen på Nintendo DS.
Jewish Renewal
Innflytnad på ikkje-ortodoks jødedom
Nokon statistikk over talet jødar som reknar seg som «Renewal» finst ikkje. Likevel er det tydeleg at rørsla har hatt vesentleg innflytnad på dei fleste andre greiner av jødedommen, særleg i USA. Den truleg sterkaste innflytnaden har funne stad i den rekonstruksjonistiske jødedommen, sjølv om denne retninga begynte som ei erklært rasjonalistisk og intellektuell rørsle. Under innflytnad frå Renewal-orienterte rabbinarar og lekleiarar har den rekonstruksjonistiske rørsla i dei siste åra komme til å taka til seg mange element av jødisk mystikk, både i symbolbruk og praksis. Dette er særleg tydeleg i den nye serien av bønebøker som kom ut i USA frå 1990-åra av.
The Legend of Zelda: Phantom Hourglass
Mottaking
Nettstaden IGN gav Phantom Hourglass 9 av 10 poeng, der dei poengterte at sjølv om spelet er ulikt andre Zelda-spel er det framleis ekte vare. GameSpot gav også spelet 9 av 10, der spelet fekk ros for flott grafikk, god kontroll med peikeskjermen og mengda finurlege gåter. Den norske nettsida Gamer.no gav spelet 7 av 10 poeng, der omtalaren såg på spelet som ei flott reise på eventyr med ein god gammal helt, men mislikte dei passive båtreisene på havet og hovudtempelet som ein må gå gjennom fleire gonger i spelet.
Jewish Renewal
Innflytnad på ikkje-ortodoks jødedom
Teikn på Renewal-innflytnad viser seg òg i andre retningar av jødedommen; det er t.d. ikkje uvanleg at reformjødiske og konservative meinigheiter held workshops i jødisk meditasjon og ulike judaiserte former av yoga. Den av mange, særleg blant ortodokse jødar, kontroversielle trenden i retning av fleire leiarskaps- og rituelle privilegium for kvinner og homofile har mykje av sitt opphav i den venstreorienterte politiske aktivismen i dei ḥaburót som forma kjernen i Renewal-rørsla.
Kritikk frå andre jødiske retningar
Kritikarar av Jewish Renewal-rørsla hevdar at rørsla vektlegg personleg andeleg oppleving og subjektivt syn til skades for samfunnsnormar og jødisk teksttradisjon. Den tidlegare nemnde formaliseringa av ALEPH Rabbinic Program kan sjåast som eit svar på denne kritikken. Mange er òg ueinige med det dei meiner er ei uhøvande stor innlåning av element frå ikkje-jødiske tradisjonar og religionar. Desse meiner at så store mengder av ikkje-jødiske praksisar og idéar er vortne innlånte at Renewal-rørsla er hamna heilt utanfor grensene åt jødedommen. Dei held på at akkurat som jødar ikkje kan taka til seg kristne trusprinsipp og handlingar og framleis rekne seg som utøvarar av jødisk religion, så kan ein ikkje taka til seg buddhistiske, sufi-muslimske og polyteistiske trusprisipp og handlingar og framleis rekne seg som ein del av jødedommen.
Jewish Renewal-rørsla seier på si side at jødedommen i lang tid har teke til seg element utanfrå — t.d. frå kanaanittisk, babylonsk, gresk og muslimsk kultur utan at jødedommen sin integritet har lide nokon skade.
Andre, inkludert ein del medlemmer av rørsla, hevdar at rørsla har hatt betre hell med å formidle enkelte ekstatiske toppar under gudstenester og andelege «retreats» enn med å fremme eit daglegliv med religiøst innhald.
Interne spenningar
Innanfor Renewal-rørsla har det vist seg ein del spenning mellom dei som føretrekk å fokusere på ein venstreorientert politisk aktivisme i samband med amerikanske, midtaust- og globale spørsmål på den eine sida og dei som føretrekk å leggje hovudvekta på meditasjon, tekststudium og gudsteneste på den andre sida. Desse motsetningane, saman med utfordringane som ligg i rekruttering og utdanning av framtidige leiarar, er dei hovudutfordringane Jewish Renewal står overfor som organisasjon på byrjinga av 2000-talet.
Bremsnesfjorden
Bremsnesfjorden er ein fjord i Averøy kommune og Kristiansund kommune på Nordmøre. Fjorden strekkjer seg 11 km sørover på austsida av Averøya og held fram som Kvernesfjorden vidare sørover.
Fjorden har innløp mellom Øksenvågen i vest og Meldalsholmen ved Kristiansund i aust. Sjølve byen Kristiansund ligg på austsida av fjorden. Like innanfor innløpet går Brunsvikbukta inn til Brunsvika i Kirklandet og litt lenger sør går Sørsundet inn til sentrum av byen på nordsida av øya Innlandet. Mellom Innlandet og øya Frei, som fram til 2008 var ein eigen kommune, ligg Bolgsvaet. På Frei går Møstavågen inn til bygda Møst.
På Averøya langs vestsida av fjorden ligg bygdene Bremsnes, som fjorden er kalla opp etter, og Kjerkevågen.
Kosmologisk dikt
Kosmologiske dikt (av gresk kosmologia, 'lære om verdsbygnaden') er dikt som fortel om korleis verda vart skapt og utviklar seg. Eit kosmologisk dikt kan òg kallast ein kosmogoni.
Døme
Det norrøne eddadiktet Voluspá kan tene som døme på eit kosmologisk dikt. Det fortel om korleis gudane, verda, tussane og menneska vart til, korleis verda utvikla seg og gjekk under i Ragnarok, og om korleis ho oppstod att for andre gong med ein ny himmel og ei ny jord. Og om den vona som knytte seg til to overlevande menneske, ein mann og ei kvinne, som fekk høve til å byrja heilt på nytt. Det finst fleire omsetjingar.
Henrik Wergeland sitt dikt Skabelsen, Mennesket og Messias (1830) (og den omarbeidde versjonen Mennesket frå 1845), gjerne omtala som verdsdikt, er òg kosmologiske. Wergeland si skapingssoge har henta inspirasjon frå mange kantar, mellom anna frå Bibelen, som i seg sjølv må reknast som eit kosmologisk verk. Han tek til med skapinga av verda og sluttar med Openberringsboka.
Diktet til Wergeland er eit storfelt episk-dramatisk-lyrisk verk. Den verdshistoriske framstillinga sprengjer rammene for bibelen, som held seg til soga åt jødefolket. Wergeland vil fortelja om heile menneskja, om «Makt og Bedrag» og om voksteren mot sanning, fridom og kjærleik. Verket i første utforming avsluttar nærast apokalyptisk. Den omarbeidde versjonen endar i ein utopi, «Jesu aandige Opstandelse», som er utforma som eit visjonsdikt.
Mjøvannskarva
Mjøvannskarva  er eit fjell i Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark. Det har ei høgd på 489 meter over havet og er det 25. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Cizre
Cizre (armensk Botan eller Cizîr, gammalsyrisk ܓܙܝܼܪܵܐ Gzira/Gziro) er ein by og eit distrikt i provinsen Şırnak i Søraust-Anatolia i Tyrkia, ved grensa til Syria, like nordvest for den felles grensa med Irak. Innbyggjarane er hovudsakleg kurdarar og assyrarar. Byen ligg ved Tigris som renn nord, aust og sør for byen, som har gjeve byen namnet sitt.
I islamsk tradisjon er byen den same som Thamanin, byen grunnlagd av Noah ved foten av Judi der Arken i følgje segna kan ha landa. Både Noah-grava og grava til Mem og Zin ligg i byen.
Varmerekorden i Cizre er 48,9°C frå 30. juli 2000 og dette er den høgaste temperaturen som nokon gong er registrert i Tyrkia.
Earth av Neil Young and Promise of the Real
Bakgrunn
Young skildra albumet som «ei samling på 13 songar frå heile livet mitt, songar eg har skrivne om livet vårt her på planeten i lag.» Albumet er miksa i lag med natur- og dyrelydar, som kalkunar, insekt, kråker og torevêr. Young sa han var inspirert av dyr fordi «dei er ikkje pripne. Dei har ikkje hat eller noko slikt.»
Young var med podcasten WTF with Marc Maron for å marknadsføre albumet. Under intervjuet skildra han Earth som «ein øyre-film» og ssa at han ønskte å bryte reglane for konsertopptak. Han skildra ein scene i Bram Stoker's Dracula der kameraet følgjer perspektivet til ei flygande flaggermus, og sa at dette var inspirasjonen for albumet. Han avslørte at valthornet på Earth-utgåva av «After the Gold Rush» vart henta frå originainnspelinga av songen frå 1970, som han var meint å gje ein forvrengd effekt. Han sa òg at korsongarane på Earth er profesjonelle vokalistar som hovudsakleg syng reklamejinglar, noko han meinte var eit «skarpt» val. Han bad songarane om å syngje optimistisk om Exxon og Monsanto, og «få det til å høyrast ut som ein vakker dag.»
Før eit avtalt telefonintervju med Newsweek, instruerte publisisten til Young Zach Schonfeld om å lytte til albumet i Pono-tenesta hans. Young la på etter tre minutt då han meinte at Schonfeld ikkje hadde lytta til heile albumet.
Mottaking
Earth har ein samla score på 66 av 100 på nettsida Metacritic, basert på 15 meldingar. Det indikerer noko positive meldingar. I den positive meldinga for AllMusic, kalla Stephen Thomas Erlewine Earth «eit av dei genuint inspirerte og galne albuma til Young» og skreiv at «dyrelydane går att gjennom heile Earth, og sluker stundom gitarane, og kvitrar stundom i lag med rytme, ein effekt som er det heilt motsette av naturleg.» Pitchfork Media og Sam Sodomsky skreiv at «Ærleg talt ville albumet truleg vore betre utan dyrelydane», men skreiv òg at Earth totalt sett «er overraskande balansert og gjennomtenkt takka vere den tematiske konsistensen i låtskrivinga til Young og den lause, stødige grooven til Promise of the Real».
1360
1360 (romartal MCCCLX)
Indiga
Indiga er ei elv i Nenetisa autonome okrug i Arkhangelsk oblast i Russland.
Elva spring ut i myrområda ved Timanhøgdene og munnar ut i Indigskajabukta i Barentshavet. Ho er 193 km lang og har eit nedslasgfelt på 3790 km². Den største sideelva hennar er Belaja.
Elva renn gjennom Malozemlskaja-tundra. I øvre delen av elva finst fleire stryk, medan den nedre delen svingar seg sakte over eit våtmarksområde med mange innsjøar.
Elva frys til seint i oktober og er islagd til mai.
Elva høver seg dårleg til skipsfart og ved høg vassføring kan berre dei nedste 25 km av elva nyttast til dette føremålet.
Bjørkebeltet
Bjørkebeltet (regio subalpina) er eit område dominert av bjørk som strekkjer seg frå Noreg i vest til Vladivostok i aust.
lagar ein overgang mellom barskogen og snaufjellet. Det er den krokete vridde fjellbjørka (Betula tortuosa) som veks her. Bjørkebeltet varierer sterkt i breidde, og grensa mot snaufjellet buktar seg langs fjellsidene. Generelt er bjørkebeltet i det indre av Sør-Noreg smalt. Lengre nord i landet vert barskogen trengt ned i dei lune dalbotnane. Her kjem bjørkeskogen tydelegare fram og dominerer. I det sentrale Sør-Noreg ligg bjørkeskoggrensa kring 1100 m.o.h. Og senkar seg mot vestkysten til 500-600 moh. Ved 69° nord gjennom Troms ligg grensa på 200-300 moh. i kyststroka, 250-400 moh. kring fjordane, 350-500 moh. inne i landet. Nord for 70° nord i Finnmark dalar skoggrensa til havnivået og dannar grense mot den arktiske tundraen.
Etter vegetasjonen på skogbotnen kan ein skilje mellom to hovudtypar av fjellbjørkeskog: engbjørkeskog og heibjørkeskog. Engbjørkeskogen er frodig med mange bekkar og med eit rikt utvikla feltskikt av store urter, bregner og høge grasartar. Desse plantesamfunna, gjerne kalla høgstaudesamfunn, inneheld store eller talrike plantar som tyrihjelm, turt, mjødurt, ballblom, skogstorkenebb, geitrams og kvann. Vidare finn ein eit markert busksjikt av vierartar som lappvier, ullvier og sølvvier. Desse buskane og urtane kan saman lage nesten ugjennomtrengelege kratt. Innslaget av andre lauvtre som rogn, osp, gråor og hegg kan vere stort. Heibjørkeskogen dannar ein turrare skogtype, og på skogbotnen dominerer krekling, blåbærlyng, tytebærlyng og rypebærlyng, i tillegg til ei rekkje lavartar. Dyrelivet er også meir sparsamt. Svenske granskingar viser at talet på hekkande fuglepar er tre gongar så stort i engbjørkeskog samanlikna med heibjørkeskogen. Bjørkebeltet sine grenser nedover mot barskogen og oppover mot snaufjellet er uskarpe. Ein skil mellom skoggrense og tregrense. Enkeltståande bartre som veks ovanfor den samanhengande barskogen høyrer med i bjørkebeltet, og bjørketre som veks inne mellom bartrea høyrer med i barskogsregionen. Enkeltståande bjørker eller andre lauvtre som veks ovanfor bjørkebeltet høyrer med i vierregionen på snaufjellet.
1842
1842 (romartal MDCCCXLII)
1361
1361 (romartal MCCCLXI)
Nihonium
Nihonium er eit grunnstoff med atomnummer 113. Det har kjemisk symbol Nh.
Resultat som tyder på at ununtrium er oppdaga er publisert, men oppdaginga er ikkje stadfesta.
Floretuten
Floretuten  er eit fjell i Larvik kommune i Vestfold og Telemark. Det har ei høgd på 539 meter over havet og er det 10. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Schiahorn
Schiahorn er eit fjell i Plessurfjella (Alpane), i nærleiken av Davos i kantonen Graubünden i Sveits.
Holger Koefoed
Holger Vagn Koefoed er ein norsk kunsthistorikar og lektor på Norges musikkhøgskole. Han er òg fyrsteamanuensis ved Kunsthøgskolen i Oslo/Fakultet for visuell kunst, og har skrive ei rekkje bøker om kunstnarar.
Uns ist ein Kind geboren
Uns ist ein Kind geboren, BWV 142, er ein kyrkjeleg julekantate tidlegare tilskriven Johann Sebastian Bach. Han nyttar tekst av Erdmann Neumeister som først kom ut i 1711. Musikken vart komponert i Leipzig kring 1720, truleg av Johann Kuhnau for første juledag.
Komponist
Den opphavlege komponisten av kantaten er ikkje fullstendig etablert. Kantaten blei først gjeven ut av Bach-Gesellschaft på 1800-talet, men Bach-forskarar som Johannes Schreyer, Arnold Schering og Alfred Dürr aksepterte ikkje denne tilskrivinga. Seint på 1900-talet blei han teken ut av Neue Bach Ausgabe, og erstatta av ein detaljert kommentar om autentisitet og tilskviring av Andreas Glöckner. På grunn av usikkerheiten har kantaten blitt verande på lista Anhang II i Bach-katalogen BWV. Det blir no rekna som sannsynleg at Johann Kuhnau, føregangaren til Bach som Thomaskantor i Leipzig. Dette blei opphavleg føreslått av.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to blokkfløyter, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo med tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Stykket har åtte satsar:
Francis Bacon
Francis Bacon var ein britisk statsmann, jurist, tenkjar og forfattar.
I ettertida er Francis Bacon særleg kjend for å ha lagt fram for tankane sine rundt vitskap og filosofi. Han la særleg fram grunnlag for å utvikla filosofi, og ein forløpar for den moderne vitskaplege metoden som skulle erstatta den aristoteliske metoden. Bacon var opphavsmannen til utsegna «kunnskap er makt» i Meditationes Sacrae frå 1597.
Julian
Julian er eit mannsnamn av latinsk opphav.
Julian er ei kortform av det romerske namnet Julianus, som igjen kjem frå Julius. Dette er på si side eit romersk familienamn, som truleg kjem frå det latinske ordet «ioulos», 'dunskjegga', altså ung.
Julian har norsk namnedag den 16. februar. Julien er ei fransk form av namnet. Gillian, Juliana, Juliane og Julienne er kvinneformer av namnet.
I Noreg var det i 2010 1,936 menn som heitte Julian. Sidan 1980-talet har bruken gått oppover, med ein topp på over 0,5 % rundt 2005.
Kjelder
Julian Julian Gyula (keresztnév)
Porthøgda
Porthøgda er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 620 meter over havet og er det nest høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1362
1362 (romartal MCCCLXII)
Bill Haywood
William Dudley Haywood, («Big Bill») var ein radikal amerikansk sosialist og fagforeiningsleiar.
Bill Haywood vart fødd i Salt Lake City I Utah. Far hans døydde då han var 3 år gammal, og då Bill var 9 år gammal, fekk han arbeid i gruvene. I 1904 var Haywood med å grunnleggje Industrial Workers of the World, ein arbeidarorganisasjon han vart ein av dei fremste leiarane for, og han vart òg ein leiande medlem av Socialist Party of America.
I 1918 klaga dei amerikanske styremaktene Haywood for landssvik og spionasje. Han flydde då til Sovjetunionen. Her arbeidde han aktivt for den dei kommunistiske styresmaktene. Bill Haywood døydde i Moskva 1928.
Eikeland
Eikeland er ein tettstad i Gjerstad kommune i Agder fylke. Staden har og ligg ved kommunegrensa mot Risør. Tettstaden femner Fiane.
1347
1347 (romartal MCCCXLVII)
Verdsbanken
Den internasjonale banken for gjenoppbygging og utvikling, betre kjent som Verdsbanken, er ein internasjonal organisasjon oppretta i 1944 for å finansiere gjenoppbygging etter øydeleggingane i den andre verdskrigen. Mandatet har etter kvart endra seg til å motverke fattigdom.
Sentraleuropeisk tid
Sentraleuropeisk tid er ei tidssone brukt i Sentral-Europa og Algerie. Tidssona ligg ein time før Greenwich middeltid (GMT)/UTC, og blir gjerne oppgjeven som GMT +1 eller UTC +1. Tidssona var tidlegare også kjend som Middeleuropeisk tid.
Bruk
Eitt land, Algerie, nyttar sentraleuropeisk tid heile året.
Desse landa og territoria nyttar sentraleuropeisk tid i vinterhalvåret og sentraleuropeisk sommartid (UTC +2) om sommaren:
Nizip
Nizip er eit distrikt i provinsen Gaziantep søraust i Tyrkia. Byen har 96 229 innbyggjarar (2010). Han ligg 45 km nord for byen Gaziantep, 95 km frå Şanlıurfa (Edessa), og 35 km frå Karkamış. Han ligg ganske nær ruinane av dei romerske byane Zeugma og Rumkale. Byen vert ofte forveksla med Nusaybin fordi begge byane hadde liknande namn i antikken, Nisibis og Nisibin.
I 1839 gjekk Det osmanske riket og Egypt, som då vart styrt av Muhammad Ali av Egypt (elles kjend som Muhammad Ali Pasja), til krig på landsbygda ved Nizip den 24. juni. På grunn av dette vart krigen kalla slaget ved Nezib.
Kortslagsmotor
Kortslagsmotor er ein stempelmotor med kort slaglengd i høve til stempeldiameteren. Føremonnen med kortare slaglengd er at stempelhastigheita vert mindre, noko som fører til mindre slitasje. Tyskaren Emil Capitale tykkjest å ha vore den fyrste til å argumentera for kortare slaglengd. Når slaglengda tilsvarar stempeldiameteren vert motorane, noko slurvete, kalla «kvadratiske».
Tsjornie Bratja
Tsjornie Bratja er to vulkanske øyar, Tsjirpoj og Brat Tsjirpojev (russisk for 'broren åt Tsjirpoj') i Kurilane. Dei ligg mellom Simusjir og Urup. Dei to naboøyane vert kalla Tsjirpoj etter den største av dei to.
Dei to øyane er omgjeve av mange mindre holmar og i lag vert heile øygruppa kalla Tsjernyje Bratia (russisk for «Svarte brør»). Tsjirpoj, den nordlegaste av dei to øyane, har eit areal på 21 km², medan Brat Tsjirpojev har eit areal på 16 km². Mellom øyane ligg Snousundet.
Vulkanen Tsjernoga er den høgaste vulkanstrukturen på øya Tsjirpoj og det høgaste punktet på øya med ei høgd på 691 meter over havet. Den høgaste strukturen på begge øyane er på Brat Tsjirpojev der den 749 meter høge Brat dominerer øya. Brat har ikkje hatt utbrot i historisk tid, medan vulkanen Tsjernoga vert rekna som aktiv.
Øyane og dei små holmane rundt er dei einaste eksisterande delane av ein delvis undersjøisk kaldera, som er 8-9 km brei.
Brat Tsjirpojev er den sørlegaste av fem store stellersjøløvekoloniar på Kurilane.
Administrativt høyrer øyane til Sakhalin oblast.
Dziarzjynskaja
Dziarzjynskaja hara (belarusisk Дзяржынская гара) er det høgaste punktet i Belarus. Åsen er 345 meter over havet og ligg vest for Minsk, nær Dziarzjynsk i landsbyen Skirmuntava. Åsen er kalla opp etter Felix Dzerzjinskij, grunnleggjaren av NKVD/KGB, som framleis vert hylla som ein nasjonalhelt i Belarus.
Katnosfjellet
Katnosfjellet er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 580 meter over havet og er det tredje høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Erik Magnusson
Erik Magnusson eller Eirik Magnusson kan visa til:
Schijen
Schijen er eit fjell i Glarus-Alpane. Det ligg nær Glarus i Sveits.
1843
1843 (romartal MDCCCXLIII) var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.
Smørfjord kapell
Smørfjord kapell står i Smørfjord i Porsanger kommune i Finnmark. Kapellet er eigd av Norges Samemisjon.
Elvar i Jordan
Dette er ei liste over elvar i Jordan. Lista er arrangert etter nedslagsfelt, med sideelvar i innrykk nedover i lista.
Kjelder
''
Steadicam
Steadicam er ei montering som blir bruka til å stabilisere video-/filmkamera når ein filmar med eit handhalde kamera. Det blei oppfunne av Garrett Brown på 70-talet. Den fyrste gongen eit steadicam-montert kamera blei bruka var i under innspelinga av den fyrste Rocky-filmen i 1976, der ein nytta ein prototype.
Bakverk
Bakverk eller bakst er matvarer laga gjennom tillaging av deig eller røre til produkt som brød, kaker, kjeks og anna.
Bakverk kan ha ulike ingrediensar som mjøl, sukker, egg, feitt, væske, krydder, frukt og sjokolade. Ein kan også nytta hevingsmiddel som gjær, bakepulver og liknande i dei.
Ofte baker ein bakverk i omn, men ein kan også steika dei utanfor omn, koka eller dampa dei.
Ein som arbeider med bakverk kan ha tittelen bakar eller konditor. Utsal for bakverk blir gjerne kalla bakeri eller konditori.
Heikampen
Heikampen er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 569 meter over havet og er det fjerde høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Lamezia Terme
Geografi
Lamezia ligg ved den austlege enden til ei kystslette som vanlegvis vert kalla Piana di Sant'Eufemia, midt på den calabriske kysten ved Tyrrenhavet. Sletta var tidlegare eit myrområde, men har vorte drenert.
Historie
Kommunen Lamezia Terme vart formelt oppretta 4. januar 1968. Området inneheld dei tidlegare kommunane Nicastro, Sambiase og Sant'Eufemia Lamezia. Den kontroversielle samanslåinga var meint å skape ei sterkare eining med ei betre økonomisk utvikling.
Nicastro har spor tilbake til 800-talet då Calabria var ein del av Austromarriket. Då vart ei borg kalla Neo Castrum («Ny Borg») bygd. Eit stort benediktinarkloster, St. Eufemia, vart grunnlagd her i 1062 av den normanniske greven Robert Guiscard. Han var lenge eit len for Caracciolo-familien og seinare høyrte det itl D'Aquino-familien. Byen vart nesten heilt lagt i grus av eit jordskjelv i 1638 der meir enn 100 innbyggjarar omkom, og seinare vart klosteret lagt i grus. Borga, som var bygd av normannararane og utvida av keisar Fredrik II og angevinkongane fall saman. Flaum og fleire jordskjelv fylgde på 1700-talet.
Nicastro opplevde stor emigrasjon seint på 1800-talet og tidleg på 1900-talet (om lag 8 000 innbyggjarar), i tillegg til etter den andre verdskrigen.
Sambiase vart grunnlagd rundt 900-talet rundt eit kloster tileigna St. Biase, som byen har fått namn etter. Han hadde mange kyrkjer, men i dag står berre fem av dei att.
Dagens Sant'Eufemia Lamezia ligg ikkje der han låg i antikken. Den eldste busetnaden var den greske Terina, som i dag har vorte graven ut. Sant'Eufemia Lamezia (i dag Sant'Eufemia Vetere) vart grunnlagd på ein ås kort tid etter jordskjelvet i 1638. Den noverande bydelen vart bygd under facistperioden etter at eit myrområde vart drenert.
Wikinytt
Wikinytt er den norskspråklege utgåva av engelske Wikinews, ei nyhendekjelde med fritt innhald skrive av brukarar.
Wikinytt vart skipa den 11. januar 2006.
På Wikinytt kan ein leggja inn artiklar både på nynorsk og bokmål.
Bakgrunnsstoff
Wikinytt
Schijen ved Ortstock
Schijen er eit fjell i Glarus-Alpane i Sveits, i nærleiken av Ortstock. Toppen er eit trippelpunkt mellom kantonane Schwyz, Uri og Glarus.
Sortlandsbrua
Sortlandsbrua er ei spennbetongbru (bogebru) som går over Sortlandssundet mellom Langøya og Hinnøya og ligg i Nordland fylke. Ho er ein del av riksveg 82. Brua er bygd etter fritt frambygg-metoden og har ei total lengd på 948 meter, med lengste spenn 150 meter. Seglingshøgda er 30 meter, og brua har i alt 21 spenn. Hovudspennet er fundamentert på 30 meters vassdjupn med hjelp av senkekassar.
Sortlandsbrua vart teken i bruk 4. juli 1975, og er ei av Vesterålsbruene. Desse vart oppførte på 1970-talet som ein del av eit interkommunalt samarbeid mellom kommunar i Vesterålen og Statens Vegvesen, og gav kommunane ferjefritt vegsamband. Vesterålsbruene vart til største delen finansiert gjennom bompengar.
Sortlandsbrua og dei andre Vesterålsbruene vart prosjektert av firmaet Aas-Jakobsen AS i Oslo.
Dei andre Vesterålsbruene er Andøybrua, Hadselbrua og den noko mindre Kvalsaukan bru. Saman med Tjeldsundbrua ved Harstad, knyter desse Vesterålen til fastlandet.
Før Sortlandsbrua vart bygd var ferjestrekninga mellom Sortland på Langøya og Strand på Hinnøya ei av dei aller travlaste i Noreg.
Tsjistoj Banki
Tsjitoj Banki har ei lengd på 6 km og er opp mot 4 km brei.
Det indiske opprøret i 1857
Det indiske opprøret i 1857 var eit blodig og langvarig opprør mot Det britiske austindiakompaniet som braut ut i 1857 i India. Opprøret braut først ut blant indiske soldatar i hæren til austindiakompaniet, men spreidde seg vidare til fleire underlagde rike i sentrale nordlege delar av India. Opprørsmennene hadde planlagt å setje den siste skuggekeisaren, Bahadur Shah Zafar, i spissen for eit indisk fyrsteforbund.
Opprøret hadde bakgrunn i den aukande politiske og økonomiske dominansen til kompaniet, i tillegg til meir nærværande religiøse og kulturelle motsetjingar. Den utløysande årsaka var eit rykte om at patronhylsene til den nye Enfield-rifla, som måtte bitast av, var smurde med feitt frå svin, som var ureine for muslimar, eller kyr, som var ureine for hinduar. Storleiken på opprøret sjokkerte britane, som reagerte med vald både medan og etter at dei hadde slått det ned. Hendinga førte til at den britiske staten tok full kontroll over landet, som formelt blei Britisk India, i staden for austindiakompaniet.
Bakgrunn
I den britiske bengalhæren tenestegjorde 140 000 indarar, som vart kalla sepoy, under befal av 26 000 britiske offiserar. Dei hadde kjempa både innom India og mellom anna i Kina og på Krim.
Under det muslimske veldet i India hadde hinduar til ein viss grad kunna avansere i tenesta, men hos britane var det umogleg for ein indar å bli offiser.
Ein stor del av dei indiske soldatane kom frå hindubeltet i noverande Uttar Pradesh. Dette området hadde fått monaleg auka skattar på første halvdel av 1800-talet, auken er rekna til ca 70 %. På grunn av dette hadde mange bønder vorte gjeldstyngde og avhengige av handelsmenn og lånehaiar. Misnøya hadde auka, også i byane, som heller ikkje hadde gått fri for dei britiske plagene. Utanom skattetrykket var det eit problem at mange byfolk vart utkonkurrerte av britiske importvarer.
Det var eit mistak av britane å føre ein politikk som også ramma mellomklassen og jamvel overklassen — no fekk dei misnøgde tilgjenge til mange leiarar. Ein av opprørsleiarane, fyrst Feroz Shah, uttrykte misnøya slik:
Opprøret bryt ut og blir slege ned
Gneisten som tente opprørsflammen kom om natta mellom 10. mai og 11. mai i Meerut, der uroa alt hadde vore stor på grunn av ny ammunisjon sepoyane hadde fått, som ryktet sa var innsmurd med svine- og kufeitt. Sepoyane marsjerte til Delhi, der dei raskt overtalte den då makteslause stormogulen Bahadur Shah til å stille seg i spissen for ein oppreist mot britane.
Opprøret fekk raskt støtte i Uttar Pradesh. Men også lenger sør, mellom marathane, braut det ut opprør. Andre stader var opprøret likevel mindre populært, og britane sende forsterkingar for å slå det ned.
Regjeringsbygg og fengsel var viktige stridssenter under opprøret, til liks med militærbrakker og domstolar. Opprørsgrupper tok kontroll over store delar av India, men andre halvdel av 1857 og første halvåret 1858 tok troppar frå Den britiske hæren og Det britiske austindiakompaniet tilbake dei tapte områda, i det som skulle bli ein av dei vanskelegaste kolonikrigane deira. Opphissa over dei britane som hadde vorte drepne av opprørarane bruka dei britiske styrkane svært harde metodar, og massakrar av heile landsbyar fann stad før opprøret til slutt var slege ned.
Generalguvernør Charles John Canning kunne i juli 1858 erklære opprøret offisielt nedslege.
Namn på opprøret
I indisk terminologi er opprøret omtalt både under det velbrukte omgrepet sepoymytteriet og under meir rosande termar som Den første [indiske] sjølvstendekrigen eller Sjølvstendekrigen i 1857. Dette kan bli for omfattande igjen, ettersom det gjev inntrykk av ei nasjonalkjensle og eit felles mål som opprørarane truleg ikkje hadde.
Lobe den Herrn, meine Seele, BWV 143
Lobe den Herrn, meine Seele, BWV 143, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert truleg komponert i Mühlhausen eller Weimar i perioden 1708-1714 for første nyårsdag.
Koraltemaet er basert på salmen «Du Friedefürst, Herr Jesu Christ» av ein ukjend komponist. Ein trudde lenge det var Ludwig Helmbold som hadde komponert melodien, som er funne i ei samling av Bartholomäus Gesius (Gese) (1601) og laust basert på «Innsbruck, ich muß dich lassen» frå Geistliche deutsche Lieder i Frankfurt an der Oder i 1601. Denne sistnemnte melodien er komponert av Heinrich Isaac.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for tre zinker da caccia (jaktobo), pauke, fagott, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (sopran, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av seks satsar:
Dubnium
Dubnium er eit kunstig, radioaktivt grunnstoff med atomnummer 105 og kjemisk symbol Db.
Historie
Dubnium vart oppdaga i 1967.
1844
1844 (romartal MDCCCXLIV) var eit skotår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
1301
1301 (romartal MCCCI)
Fylkesveg 247 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 247 i Møre og Romsdal går mellom Utheim og Bruhagen i Averøy kommune. Vegen er 35,4 km lang.
Copernicium
Copernicium er namnet på grunnstoffet med atomnummer 112. Copernicium har kjemisk symbol Cn. Atommassen er 277.
Historie
Copernicium vart oppdaga i 1996 ved Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI) i Darmstadt i Tyskland.
Bakgrunnsstoff
lenkjetittel
Sherlock Holmes
Konsulterande detektiv
Sherlock Holmes er hovudperson i meir enn 60 historier, inkludert fire romanar førte i pennen av Conan Doyle. Holmes er mest truleg fødd i starten av 1854. Han starta som privatdetektiv i 1878 og trekte seg tilbake i 1903. Partnarskapen hans med dr. Watson starta i 1881.
Holmes er den deduktive oppdagaren par excellence, han angrip alle kriminalgåter som eit vitskapleg problem. Kjenneteiknet er å finne samanhengar og spor i daglegdagse ting og gjenstandar som andre gjerne overser. Sherlock Holmes skildrar seg sjølv som ein «konsulterande detektiv», og meiner med det at han gjerne blir kontakta i ei sak når ho har vist seg å vera for vanskeleg for andre etterforskarar.
Holmes er inspirert av Edgar Allan Poe sin figur C. August Dupin, og i tillegg frå Emile Gaboriau sine romanar om detektiven Lecoq. I romanen A Study in Scarlet (En studie i rødt i bokmålsomsetjing) konfronterer Watson sjølv Holmes med desse samanlikningane. Sherlock Holmes er på ingen måte imponert:
Tintagel
Tintagel (kornisk Dintagell, tidlegare kjend som Trevena) er ein landsby på kysten av Cornwall i England. Han har 1820 innbyggjarar.
Sherlock Holmes
Dr. Watson
Med i alle historiene om Sherlock Holmes er au den trufaste vennen hans, dr. John Watson, som ofte har sine eigne, men ikkje alltid heilt gode teoriar om dei mysteria som dei to undersøkjer. Watson er alltid full av beundring når Holmes endeleg avslører koss tinga verkeleg heng ihop. I historiene er det dr. Watson som er forteljarstemma ved at Watson er Holmes sin kronikør. Dei fleste forteljingane blir fortalde som rapportar noterte av Watson om Holmes sine løysingar på reelle brotsverk. I nokre seinare historier blir Watson kritisert av Holmes fordi han fortel dei som spennande og ikkje er detaljert og objektiv.
Tintagel
Landsbyen og det nærliggande Tintagel Castle er knytte til segner om Kong Arthur og riddarane av det runde bordet. Landsbyen har i nyare tid vorte ein populær turiststad.
Sherlock Holmes
Dr. Watson
Tilhøvet Holmes og Watson er ein kriminalteknisk variant som er svært vanleg. Den norske Sherlock Holmes-eksperten Nils Nordberg har nemnt at det eigentleg berre er Watson som minner om eit levande menneske. Holmes er berre ei samling eigenskapar: «det geniale var ikke at Conan Doyle oppfant Holmes, men at han oppfant Watson. Holmes alene ville virke irriterende med sin allvitenhet, sin intellektuelle kapasitet som så langt overgår ens egen, og sin ikke alltid sympatiske karakter.»
Tintagel
Ifølgje Arthurlegenda var borga Tintagel, òg kjend som Terrabil, heimstaden til hertug Gorlois, kona hans Igraine og dottera deira Morgan le Fay. Då Uther Pendragon vart forelska i Igraine omleira han borga, men klarte ikkje å kome innanfor murane. Etter ei lang omleiring let trollmannen Merlin Uther få utsjånaden til Gorlois. Han kunne slik ta seg inn i borga og ta Igraine. Same natt vart Gorlois drepen i eit slag. Prisen for trolldomen var at Merlin skulle få ta hand om barnet til Uther og Igraine. Barnet vart seinare kong Arthur. På staden der Tintagel-borga stod har ein funne ruinar etter eit kloster frå 1000-talet, med grunnmurar frå ein enno eldre bygning.
Sherlock Holmes
Holmes på trykk
Conan Doyle skreiv fire romanar og 56 noveller om Sherlock Holmes. Nær alle blei fortalde av dr. Watson, med unnatak av to som blir fortalde av Holmes sjølv og enda to som blir fortalde av ein tredje person. Dei første forteljingane blei utgjevne som føljetongar i tidsskrift, spesielt The Strand, i løpet av tidsrom på 40 år. Det var ei vanleg form for utgjeving den tida; Charles Dickens skreiv litteratur i tilsvarande form. Forteljingane om Holmes dekkjer ein periode frå rundt 1878 og opp til 1903, forutan ei aller siste kriminalsak i 1914.
Máxima av Nederland
Máxima er dronning av Nederland, prinsesse av Nederland, prinsesse av Oranien-Nassau og gift med kong Willem-Alexander av Nederland. Ho vart dronning då ektemannen vart konge 30. april 2013. Som dronning av Nederland er ho òg dronning av Aruba, Curaçao og Sint Maarten, som saman med Nederland er ein del av Kongeriket Nederlanda.
Sherlock Holmes
Holmes på trykk
Også seinare forfattarar har skrive Sherlock Holmes-historier, som Colin Dexter og Umberto Eco.
Máxima av Nederland
Biografi
Ho vart fødd Máxima Zorreguieta Cerruti 17. mai 1971 i Buenos Aires i Argentina. Máxima er dotter av Jorge Zorreguieta og den andre kona hans, María del Carmen Cerruti Carricart. Ho har to brødre, ein syster og tre halvsystre som hennar far har fekk med Marta López Gil.
Sherlock Holmes
Udøyeleg
I samtida var forteljingane om Sherlock Holmes så ekstremt populære at mange ikkje oppfatta han som ein fiktiv person. Sherlock Holmes gjorde adressa si på Baker Street 221 B like så udøyeleg som han sjølv blei. Sjølv om adressa var fiktiv, er ho grunna populariteten til bøkene blitt oppretta, og Baker Street er såleis ei av dei mest kjende gatene i verda og eit populært turistmål. I 1990 opna Sherlock Holmes Museum i Baker Street, i ein bygning frå 1815. Over døra står den framleis like fiktive adressa «221B». Det har au vore eit lokomotiv oppkalla etter Holmes.
Máxima av Nederland
Biografi
Ho studerte ved Northlands School i Argentina og arbeidde i ein bank før ho tok eksamen i økonomi ved Universidad Católica Argentina i 1995. Ho arbeidde seinare for internasjonale finansieringsføretak i Argentina, New York og Brussel.
Sherlock Holmes
Udøyeleg
Det finst tallause foreiningar der studium av Sherlock Holmes og hans skapar er føremålet. Fans gjer enno pilegrimsferder til Reichenbach-fossen i Sveits, der Holmes møtte sin endelege lagnad i møte med erkefienden, professor Moriarty. Og framleis stridst dei lærde om Holmes studerte ved Oxford eller Cambridge.
Máxima av Nederland
Biografi
Via far sin er ho etterkommer av kong Afonso III av Portugal, hans son kong Denis av Portugal og mange adelsfamiliar på den iberiske halvøya. Ho er òg etterkommer av peruanske Pedro Álvarez Holguín og Túpac Huallpa, ein peruansk inkakeisar.
Sherlock Holmes
Udøyeleg
Holmes har ein eldre bror, Mycroft Holmes, som opptrer i tre noveller; «The Greek Interpreter» («Den greske tolk»), «The Final Problem» («Det endelege problemet») og «The Bruce-Partington Plans» («Planene til Bruce-Partington»), men han blir au omtala i ei rekkje andre.
Máxima av Nederland
Giftarmål
Paret annonserte trulovinga 30. mars 2001 og Máxima tala for nasjonen på flytande nederlandsk i ei direktesendt fjernsynssending. Máxima vart invilga nederlandsk statsborgarskap etter kongeleg resolusjon 17. mai 2001 og har no dobbelt statsborgarskap: Argentinsk og nederlandsk. Ho fortsette å vere romersk-katolsk etter giftarmålet.
Sherlock Holmes
Udøyeleg
Den mest anerkjende «biografien» om Holmes er Sherlock Holmes of Baker Street skriven av William Stuart Baring-Gould. Ettersom Holmes er reservert om familiebakgrunn og tidleg liv har Baring-Gould skaffa dette for han. I følgje Baring-Gould blei Sherlock Holmes fødd i Yorkshire som den yngste av tre søner til ekteparet Siger Holmes og Violet Sherrinford, men det er sjølvsagt holmesiansk spekulasjon. Dei dedikerte tilhengarane av slike fabuleringar ser på Holmes og Watson som ekte menneske, og at sir Arthur Conan Doyle heilt enkelt berre var ein litterær agent for den verkelege forfattaren, nemleg dr. Watson!
Máxima av Nederland
Giftarmål
Máxima og kronprins Willem-Alexander gifta seg 2. februar 2002 i ein sivil seremoni i Beurs van Berlage i Amsterdam og deretter i ein religiøs seremoni i Nieuwe Kerk i same by.
Sherlock Holmes
Udøyeleg
I 2002 blei Sherlock Holmes vald inn som æresmedlem av Royal Society of Chemistry («Det kongelege kjemiske selskapet»), ei påskjønning for bidraga hans til teknisk etterforsking. Det er vel den einaste fiktive personen som har oppnådd ei slik anerkjenning.
Koksjenga
Koksjenga (russisk Кокшеньга) er ei elv i Arkhangelsk og Vologda oblast i Russland og ei av sideelvane til Ustia frå venstre i nedslagsfeltet til Nordre Dvina.
Máxima av Nederland
Giftarmål
Paret har tre døtrer:
Koksjenga
Elva er 251 km lang og har eit eige nedslagsfelt på 5670 km². Ved landsbyen Moisejevskaja har elva ei middelvassføring på 35 m³/s.
Sherlock Holmes
Byrjinga
Conan Doyle fortel i memoara sine at da han fekk ideen om å skrive ei forteljing om ein detektiv kom minna om hans gamle lærar Joseph Bell (1837–1911) tilbake. Joseph Bell var forelesar på Det medisinske fakultet på Edinburgh University og var også personleg kirurg for dronning Victoria når ho besøkte Skottland. Bell meinte at kunsten å oppklara brotsverk burde vera like eksakt som vitskapen. Han la alltid vekt på tett observasjon før ein kunne trekkje ein konklusjon eller stille ein diagnose. For å illustrere dette bruka han under forelesingane sine å trekkje fram ein ukjend person og ved å observere han dedusere yrke hans og dei siste aktivitetane hans.
Koksjenga
Koksjenga oppstår der elvane Ileza og Petsjenga renn saman nær landsbyen Verzjnekoksjengskij Pogost i Tarnogskogo rajon i Vologda oblast.
Sherlock Holmes
Byrjinga
Sir Arthur Conan Doyle møtte Bell i 1877 og var assistenten hans ved Det kongelege hospitalet i Edinburgh. Dr. Bell var merksam på at figuren Sherlock Holmes var laust basert på ha sjølv og var noko stolt av det. Slik kunsten møter røynda blei det sistnemnde kunst att da (oppdikta) forteljingar om Joseph Bell blei filmatiserte som TV-serie av BBC: Murder Rooms: The Dark Beginnings of Sherlock Holmes, der Bell blei spela av Ian Richardson. Assistenten hans var ein ung mann ved namn Conan Doyle!
Koksjenga
Elva renn sørvestover og har ei breidde på 30-40 meter. I nærleiken av landsbyen Tarnogskij Gorodok tar elva ein stor sving nordvestover og tar imot elvane Tarnogu, Sjebengu og Uftiugu. Etter dette aukar breidda til 50-60 meter.
Sherlock Holmes
Byrjinga
Fornamnet 'Sherlock' var avleidd frå ein cricketspelar, men nokre tidlege notat indikerte at Conan Doyle ei stund tenkte å kalle han for Sherrinford Holmes. Etternamnet kom fra Oliver Wendell Holmes, ein amerikansk medisinar, men mest kjend som poet, og som Conan Doyle beundra.
Dr. John H. Watson er for øvrig bygd på ein kompis og kollega av Conan Doyle: dr. James Watson frå Southsea. Pussig nok, da Rudyard Kipling gratulerte Conan Doyle med suksessen spurde han: «Kan dette vera min gamle venn, dr. Joe?»
Film
Figuren Sherlock Holmes er ein av dei som har blitt oftast filmatisert med over 200 filmar på 1900-talet. 79 forskjellige skodespelarar har prøvd krefter med den namngjetne detektiven, mellom dei danske Viggo Larsen, som var med i heile 6 filmar. Den aller første kjende filmen med Holmes er «Sherlock Holmes Baffled» frå 1900, laga av American Edison Company, som varte i knapt eitt minutt. Mange tilsvarande filmar blei produserte i byrjinga av hundreåret, og dei mest spesielle frå dei første åra var faktisk dei 13 filmane som blei produserte av det norske selskapet Nordisk Film Company mellom 1908 og 1911.
Nemnast kan au filmen Without a Clue frå 1988 med Ben Kingsley som Watson. Det var ein intelligent komedie der Watson var det sanne geniet av duoen og Holmes var ein fiktiv figur dikta opp for å skjule eigen kamp mot kriminalitet. Krav frå publikum tvinga han til leige ein håplaus skodespelar, både alkoholisert og ein damevenn, spela av Michael Caine, til å førestille Holmes.
Skodespelaren som truleg har nådd det største publikummet som Sherlock Holmes er Jeremy Brett gjennom fjernsynsserien The Adventures of Sherlock Holmes (1984–94).
Amundsenbukta
Amundsenhavet er ei bukt i Nordvestterritoria i kanadisk Arktis. Bukta ligg mellom Banksøya og Kitlineq og fastlandet. Ho er 402 km lang og om lag 150 km brei der ho møter Beauforthavet.
Amundsenbukta vart utforska av den norske polarforskaren Roald Amundsen mellom 1903 og 1906. Havet er ved vestenden av det kjende Nordvestpassasjen, ei sjølei mellom Atlanterhavet og Stillehavet.
Amundsenbukta ligg i den arktiske klimasonen, og er dominert av kalde vintrar. Havet er tilfrose heile vinterhalvåret og lengre. I eit normalår sprekk brorparten av isen opp i juli månad. Nokre område heilt i aust og nord sprekk ikkje opp før i august.
Kvitkval, selar, torsk, og dei siste åra også laks sym rundt i Amundsenbukta.
Koksjenga
Gjennom Arkhangelsk oblast renn elva gjennom aude område med skogkledde breidder. Koksjenga munnar ut i Ustia, like før denne munnar ut i Vaga.
1302
1302 (romartal MCCCII)
Mellomkollen
Mellomkollen er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 537 meter over havet og er det sjette høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Cappelen Damm
Cappelen Damm AS er eit norsk forlag skipa i 2007 ved at forlaga J.W. Cappelens Forlag AS, skipa i 1829, og forlaget  N.W. Damm & Søn A/S, skipa i 1843, vart slege saman. Forlaget er eigd av det svenske konsernet Bonnier Books AB og det danske konsernet Egmont (det tidlegare Gutenberghus) med ein halvpart kvar. Bonnier Books AB hadde kjøpt opp J.W. Cappelens Forlag i 1987, og Egmont (som er organisert som ei stifting) hadde kjøpt opp  N.W. Damm & Søn A/S  i 1984.
Bokhandelkjeda Tanum, som N.W. Damm & Søn A/S kjøpte sommaren 2006, vart etter samanslåinga eit heileigd dotterselskap av Cappelen Damm AS, og det same gjeld bokdistribueringverksemda Sentraldistribusjon ANS, som J.W. Cappelens Forlag AS åtte. Flamme Forlag er formelt underlagt Cappelen Damm AS, som dessutan eig 66 % av Larsforlaget til den norsk-samiske journalisten, forfattaren og villmarksfararen Lars Thorbjørn Monsen.
Forlaget og bokklubbavdelingane har tilhald i «Cappelen Damm-huset», som er dagsavisa Dagbladets tidlegare hus i Akersgata 47/49 i Oslo.
Kaba
Kaba er den viktigaste heilagdommen i islam. Dette er eit firkanta bygg som står midt på eit uterom i moskeen Masjid-ul-Haram i Mekka. Heilagdomen kjem av at dei truande reknar Kaba som det første bygget som vart laga for å tilbe Allah. Moskeen er bygd kring Kaba.
Kaba har gjennom tidene vorte øydelagd og oppbygd fleire gonger. Muslimane trur at Kaba først vart bygd av Adam, som det første huset der Allah vart tilbeden. Abraham og son hans Ismael skal ha bygd opp att huset. Før profeten Muhammed var Kaba ein heilagdom for ei mengd arabiske guddomar. Etter overtaking av Mekka vigde Muhammed Kaba til den islamske guddomen og fjerna spora etter førislamske guddomar.
Seaborgium
Seaborgium er eit kunstig, radioaktivt grunnstoff med atomnummer 106 og kjemisk symbol Sg. Grunnstoffet har fått namnet etter Glenn T. Seaborg.