cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stormålvatnet
Stormålvatnet er ein innsjø som ligg i Hemnes kommune i Nordland. Vatnet er demd opp og regulert til Bjerka kraftverk. Reguleringshøgda er mellom 430 og 397 moh. Vatnet drenerer normalt til Bjerkaalva, men mykje av vassføringen vert no overført til Leirelva og vidare til Røssåga.
Ryo Yamamoto
Ryo Yamamoto er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sony Sendai og Ventforet Kofu.
Yutaka Yoshida
Yutaka Yoshida er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Shimizu S-Pulse og Sagan Tosu.
Muslimsk tidsrekning
Muslimsk tidsrekning følgjer hidjra-kalenderen, ein månekalender fastsett av Muhammed. Tidsrekninga byrjar det året Muhammed og følgjesveinane hans drog frå Mekka til Medina (hidjra), år 622 etter vestleg tidsrekning. Etter muslimsk tidsrekning byrja året 1431 kvelden 18. desember 2009 og vil slutta om lag 6. desember 2010.
Det muslimske året er eit reint måneår og inneheld tolv månader som svarar til månesyklusar med utgangspunkt i nymåne. Året er ikkje synkronisert med årstidene, og flytter seg 11–12 dagar i høve til kvart solår.
Månadane heiter:
Sikhar
Sikhar er ei gruppe folk som følgjer religionen sikhisme. Ordet «sikh» (śikṣa) tyder 'følgjesvein' eller 'student'. Sikhane følgjer sikh-guruane, der den siste av dei er den heilage boka Guru Granth Sahib. Etternamnet Singh er svært vanleg for menn og Kaur for kvinner.
Innvigde sikhar tilhøyrer ei gruppe kalla khalsa. Dei er kjenneteikna av «dei fem K-ane»: Uklipt hår (kesh), ein armring av jern eller stål (kara), at dei eit lite sverd (kirpan), kam (kanga) og underbukser (katsjehra). Innvigde menn og nokre kvinner dekkjer håret med ein turban. Viktige verdiar å halda for ein innvigd sikh er å tru på éin gud, rekna berre Guru Granth Sahib som heilag skrift, leva eit ærleg, arbeidsamt og gåvmildt liv, halda seg unna alkohol, røyking og andre rusmiddel og ikkje tru på kaste, urøyrlegheit, magi, astrologi og ulike rituale knytte til andre religionar (særleg hinduisme og islam).
Sikhismen oppstod i Panjab, og dei fleste sikhar har panjabisk opphav og panjabi som morsmål. Det bur i dag rundt 19 millionar sikhar over heile India, men dei er berre i majoritet i Panjab. Store mengder sikhar har migrert til fleire stader i verda, som Storbritannia, USA, Canada, Malaysia og Australia. Det finst også eit mindre tal sikhar av anna opphav enn panjabisk, særleg gjennom Harbhajan Singh Yogi sin organisasjon 3HO (Happy, Healthy, Holy).
Sidan sikhane blei undertrykte av det muslimske Mogulriket har religionen lagt vekt på ein krigarkultur som har ført til at sikhar har utmerka seg som soldatar og politifolk både i India og elles i verda. I 2008 var til dømes 10-15 % av alle soldatane og rundt 20 % av offiserane i den indiske hæren sikhar, medan sikhar berre utgjer 1,87 % av folketalet i India. Troppar av sikhar, kjende som Sikh Regiment, kjempa på britisk side i første og andre verdskrigen, og deltok på fleire krigsskodeplassar.
Kjende sikhar
I Noreg
Exa
Exa (symbol E) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 1018 eller 1 000 000 000 000 000 000.
Exa kjem frå gresk ἕξ, som tyder seks (det same som hexa-), fordi det tilsvarer 10006. Det blei godkjend som SI-prefiks av International System of Units (SI) i 1975.
Luis Carlos dos Santos Martins
Han spela for klubbane Ventforet Kofu og Tokyo Verdy.
Stormyrbassenget
Stormyrbassenget (Avan) er ein kunstig innsjø som ligg i Hemnes kommune i Nordland like nord for Bleikvasslia. Stormyrbassenget fungerer som magasin for Nedre Røssåga kraftverk.
Avan har fleire avar eller bukter: Vefsnaven i vest, Nordaven i nord og Fjellaven i aust, mot Fjellavlia.
Innsjøen vert regulrt mellom 248 og 245 moh.
Det er rikt fugleliv rundt innsjøen.
Skudeneshavn
Skudeneshavn er ein by, tettstad og tidlegare kommune som ligg på sørspissen av øya Karmøy i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Tettstaden har. Trehusmiljøet i Skudeneshavn sentrum er rekna å vera veldig bra teke vare på.
Skudeneshavn kommune 1858 - 1965
Skudeneshavn var frå 1837 del av Skudenes formannskapsdistrikt, men vart skilt ut som eigen kommune 10. februar 1858 og fekk status som ladestad. Skudeneshavn hadde då 1 209 innbyggjarar.
Skudeneshavn hadde ved samanslåinga eit innbyggjartal på 1 275.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Skudeneshavn kommune frå 1865 til 1965:
Helleristing
Helleristingar eller helleristningar er ei nemning på bilete som er hogd eller slipt inn i stein og fjell.
Arkeologiske helleristingar stammar frå førhistorisk tid, typisk frå tida frå 10 000 fvt til 1000 fvt, men dei kan òg vere mykje yngre. Tidfesting av helleristningar vil ofte vere vanskeleg og omdiskutert. Stader med helleristingar kan dessutan ha vore halde i hevd og nytta i kultisk eller rituell samanheng i lange tider etter at ristingane vart gjort.
Helleristingar er ein type bergkunst. Dei har gjerne motiv som på ymse vis er knytt til fangst, jakt og/eller jordbruk. Motiva kan vere dyrefigurar, ofte hjortedyr, menneskefigurar, stiliserte framstillingar av bronsealder- eller tidleg jarnalderbåtar av typar som det danske myrfunnet av båten frå Hjortspring gjev eit døme på, våpen og anna utstyr, men òg skosoleliknande figurar og ymse geometriske mønstre, og har truleg hatt med kult eller anna rituell praksis å gjere. Ofte vert motiva tolka som uttrykk for magi; mange meiner soleis at ristingar med dyreframstillingar har vore nytta i magiske ritual som skulle tryggje jaktlukka.
Skålgroper (små, gryteforma fordjupingar hogd inn i stein og berg i gamal tid), vert likeeins rekna som helleristingar, og sett i samanheng med offerritual av ulike slag.
Kan Kikuchi
Han spela for klubben FC Gifu.
Helleristing
Veideristingar og jordbruksristingar
I Noreg og elles i Norden vert det innan arkeologien ofte skilt mellom veideristingar og jordbruksristingar som to ulike grupper.
Veideristingane, altså «jaktristingane», er slike ristingar som syner jaktvilt som til dømes bjørn, hjortedyr, især hjort, reinsdyr og elg, symjefuglar, fisk og kval. Dyra kan vere stiliserte, i somme høve meir eller mindre abstrakte og vanskeleg å tolke, eller naturtrue og lett å kjenne att. Menneskefigurar kan òg vere til stades, ofte sterkt stiliserte, og i tillegg kan det vere geometriske figurar og figurar av utformingar som er heilt abstrakte. Det er tradisjon i den arkeologiske forskinga å rekne med at desse ristingane er laga av folk som berre levde av jakt, fiske og sanking, og at dei difor skriv seg frå tida før folk byrja dyrke jorda her i nord. Ut frå dette vert dei tidfesta til mesolitikum, «mellomsteinalderen».
Jordbruksristingane er slike ristingar som ein reknar med vart laga då jordbruket hadde vorte den viktigaste levevegen for folk flest. Dei vert i hovudsak rekna til bronsealderen på bakgrunn av at dei synar figurar som òg er kjente som framstillingar på gjenstandar, eller som er funne som gjenstandar, frå denne tidsbolken. Dei er i det store og heile prega av båtar eller skip i ulike utformingar, men våpen som sverd, skjold, dolkar og økser er òg å sjå, og i nokre høve ard og husdyr som oksar og hestar. Dessutan kan ein sjå ormar av ulike slag, og sirkulære og hjulliknande figurar som ofte vert tolka som symbol for sola. Menneskefigurar er å sjå som anten guddommar eller menneske etter storleiken på dei å døme, oftast i stiliserte utgåver og i ferd med å utøve ulike kultiske eller andre handlingar, mellom anna kan dei vere lurblåsarar. Menn kan ha penis reist i paringsstilling, anten dei er saman med ei kvinne eller dei pløyer marka med oksar som dreg arden. Ofte er det òg såkalla fotsolefigurar til stades i bileta, det vil seie figurar som framstillar avtrykket av ei sko, i somme høve avtrykket av ein naken fot. I tillegg kan det vere skålgroper innimellom figurane, eller som sjølvstendige motiv.
Kva meininga har vore i si tid med å lage helleristningar, og om inndelinga i veideristingar og jordbruksristingar er relevant på det viset det har vorte tradisjon for i forskinga når det gjeld tidfestinga av dei og meiningsinnhaldet i dei, er det skilde oppfatningar om i dei faglege miljøa.
Håar
Håar (Squaliformes) er ein bruskfiskorden innanfor haiane. Namnet er au nytta om alle haiane. Gruppa har 80 artar fordelt på 4 familiar, og finst berre i havet.
Håane har to ryggfinnar og fem gjellespaltar, men manglar gattfinne og gjennomsiktige horisontale augelokk.
Klassifisering
Familiar, slektar og norske artar:
Storsvenningvatnet
Storsvenningvatnet er ein innsjø som ligg i Grane kommune i Nordland.
Håar
Klassifisering
Familien Echinorhinidae
Familien Centrophoridae
Familien Dalatiidae
Familien Squalidae (håfamilien)
Bakgrunnsstoff
Håar på Fishbase
Per Andersen Bæhr
Per Andersen Bæhr er sametingsrepresentant for Flyttsamelista (Johttisápmelaččaid listu). Han vart vald inn frå Kautokeino valkrins.
Hamre på Osterøy
Hamre er ei bygd på Osterøy i Vestland.
Hamre kommune
Prestegjeldet Hamre (til 1915 skrive Hammer) vart oppretta som heradskommune 1. januar 1838 - etter formannskapslovene av 1837.
Ved kommunesamanslåinga i 1964 gjekk den delen av kommunen som låg på Osterøya inn i den nye Osterøy kommune. Den delen av Hamre kommune som låg nord for Osterfjorden gjekk inn i den nye Lindås kommune.
Hamre heradskommune låg på nord- og sørsida av Osterfjorden og på austsida av Sørfjorden. Den sørlegaste delen Hamre låg på Osterøy og omfatta vidare Alversund, Meland,og Åsane sokn. Alversund og Meland sokn vart i 1885 slått saman med Seim sokn i Hosanger og danna Alversund herradskommune. I 1904 vart Åsane sokn skilt ut som eigen heradskommune.
Før kommunesamanslåinga i 1964 grensa kommunen i aust til Hosanger, i sør og søraust til Haus og i vest til Åsane kommune.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Hamre kommune frå 1920 til 1964:
Hamre kyrkje
Den eldste kyrkjestaden på Osterøy er Hamre. På denne plassen har det stått stavkyrkje frå omtrent år 1024. Kyrkja var hovudkyrkje for heile Nordhordland. Stavkyrkja vart riven då noverande Hamre kyrkje vart bygd omkring 1620. Kyrkja er delvis ombygd i 1859 og restaurert på 1940-talet.
Innvendig er det døypefonten i kleberstein som er det eldste inventaret. Den er ifrå omtrent år 1250. Det nest eldste i kyrkja er hovuddelen av et mellomaldersk alterskap. Dette er laga i Lübeck omkring år 1480.
Peñalara
Peñalara er det høgaste fjellet i Sierra de Guadarrama, ein del av den større fjellkjeda Sistema Central i Spania. Fjellet ligg på grensa mellom provinsane Madrid og Segovia og har ei høgd på 2428 moh.
Den austlege delen av fjelelt ligg i kommunen Rascafría i provinsen Madrid, og høyrer til Lozoyadalen og vestsida høyrer til Valsaíndalen i provinsen Segovia. Toppen høyrer til naturreservatet Parque Natural de Peñalara, med fleire små vatn og nokre bratte skrentar.
Det veks ein del eik frå 1000 til 1300 meter over havet, og frå 1100 til 2000 m veks ein del furuskog. Frå 2000 meter og opp til toppen er vegetasjonen meir spreidd, med låge buskar.
Storakersvatnet
Storakersvatnet er ein innsjø i Rana kommune i Nordland. Akersvatnet er regulert og fungerer som magasin for Ranakraftverka.
Peta
Peta (symbol P) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 1015 eller 1 000 000 000 000 000.
Det vart teke inn i systemet i 1975. Peta kjem frå gresk πέντε, som tyder 'fem', fordi det tilsvarer 10005.
I EDB kan peta stå for 1 125 899 906 842 624 (10245 eller 250), i staden for 1 000 000 000 000 000 000. Spesielt når det er i bruk som eit prefiks til byte, det vil si petabyte, er denne tydinga vanleg.
Kardiótissa
Kardiótissa (gresk Καρδιώτισσα), òg kalla Kariotissa og Lagousa, er ei lita øy i Hellas som høyrer til Kykladane i Egearhavet. Øya ligg om lag midt mellom Folégandros og Síkinos.
Kardiótissa høyrer til kommunen Síkinos, som er ein del av periferieininga Thíra i periferien Dei sørlege egeiske øyane. Øya har ingen busetnad.
Shogo Shimada
Shogo Shimada er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ain Food, Sagawa Shiga og FC Gifu.
Steinmaur
Steinmaur er ein kommune i distriktet Dielsdorf i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 451 meter over havet.
Nobunari Nishida
Nobunari Nishida er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Ytre Sogn
Ytre Sogn var tidlegare futedøme i Nordre Bergenhus Amt, og fram til 2013 var Ytre Sogn prosti eit prosti i Den norske kyrkja.
Området var tidlegare del av Sogn og Fjordane fylke og sidan 2020 del av Vestland fylke. Den andre delen av Sogn heiter Indre Sogn.
Linn (fleirtyding)
Linn kan visa til:
Stallikon
Stallikon er ein kommune i distriktet Affoltern i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 534 meter over havet.
Kommunen strekkjer seg lagns Albis-åsane og omfattar Üetliberg. Nær åsane ligg grendene Mädikon, Baldern og Buchenegg. Midtre delar av Reppischdalen er òg ein del av kommunen og her ligg landsbyen Stallikon, grendene Tägerst, Gamlikon og Sellenbüren og spreidde bustadhus.
John Carew
John Alieu Carew er ein tidlegare norsk landslagsspelar i fotball. Han er 1,93 m høg og veg rundt 90 kg, spelte i hovudsak spiss og er kjend for ekstrem fart og hovudstyrke.
John Carew er fødd i Lørenskog. Far hans er frå Gambia medan mor hans kjem frå Heidal i Gudbrandsdalen i Noreg. Carew debuterte på A-landslaget i 1998, og vart med det den fyrste farga spelaren på det norske landslaget. I periodar har han nekta å spele på landslaget, og då spesielt etter ein episode i Drammen der han utøvde vald mot medspelar (John Arne Riise) etter ei trening.
Carew hadde per desember 2006 spela 59 A-landskampar, og scora 14 mål for Noreg. Frå før hadde han 37 kampar på aldersbestemte landslag.
John Carew fekk Kniksenprisen i 2006 for prestasjonane sine i Olympique Lyonnais i 2005.
22. januar 2007 gjekk Carew over til Aston Villa, som del av ein byttehandel der Olympique Lyonnais fekk Milan Baros. Han var Aston Villa sin toppskårar i Premier League i 2007/08-sesongen, med 13 seriemål.
Kopervik
Kopervik er ein tettstad (by) og eit sokn i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Kopervik har òg vore ein bykommune og ein heradskommune.
Tettstaden Kopervik er kommunens administrasjonssenter og har. Han ligg om lag midt i kommunen ved Karmsundet.
Kopervik sokn
Kopervik sokn har 8 555 innbyggjarar og tilhøyrer Karmøy prosti. Det blei oppretta 1855 ved frådeling av den sørvestre delen av Avaldsnes sokn.
Kopervik ladestad
Strandstaden Kopervik blei utskilt frå Avaldsnes kommune som ein ladestad (ein slags bykommune) i 1866. Den hadde då 737 innbyggjarar. I 1965, etter nesten eit sekel, blei Kopervik ladestad oppløyst, og gjekk in i den nyoppretta Karmøy kommune. Ladestaden hadde då 1 737 innbyggjarar.
Kopervik (Stangaland) herad
Ladestaden Kopervik omfatta berre ein liten del av Kopervik sokn, og resten av soknet (landdistriktet) var fortsatt ein del av Avaldsnes kommune. Først i 1909 blei landdistriktet òg utskilt til eit eige herad (landkommune) med 1 001 innbyggjarar. Nemninga Kopervik herad blei i 1916 bytta til Stangaland herad for å unngå forveksling mellom dei to kommunane. I 1965 blei Stangaland herad oppløyst, og gjekk in i den nyoppretta Karmøy kommune. Heradet hadde då 2 678 innbyggjarar.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Kopervik ladestad frå 1866 til 1965:
Medisin
Medisin er eit omgrep ein kan forstå på to ulike måtar. Det viser til vitskapen og yrket til legar, og til lækjemiddel eller medikament.
Den første tydinga av ordet viser til kunnskap om å diagnostisere, behandle, kurere og hindre sjukdom, lindre smerte og betre og vedlikehalde helse, og det å praktisere denne kunnskapen. Den andre tydinga av ordet viser til eit stoff som kan brukast med liknande føremål.
Retningar innan medisinsk kunnskap
Det finst ei rekkje ulike retningar innan medisin. Denne artikkelen omtalar medisin som vitskap slik den vert praktisert i Europa og Nord-Amerika, den læra som også vert kalla skolemedisin i den hippokratiske tradisjonen. Det finst velutvikla medisinske system i andre delar av verda, som til dømes tradisjonell kinesisk medisin (TKM) og den ayurvediske skolen som opphavleg kjem frå India. Andre tilnærmingar finst i naturmedisin, tradisjonsmedisin eller folkemedisin.
Grupper av medisinske middel
I Noreg vert medisinar delte inn i tre grupper. Det er legemiddel (medikament), naturlegemiddel og naturmiddel. Dei to første vert godkjende og kontrollert av Statens Legemiddelverk.
Vestleg medisinsk tradisjon
(Vestleg) medisin har to aspekt: både som eit fagfelt (ein vitskap) og nytting av denne kunnskapen (medisinske yrke som til dømes lækjar eller kirurg). Evidensbasert medisin (EBM) er eit forsøk på å knytte saman desse to aspekta gjennom å bruke vitskapelege metodar og teknikkar.
Dei ulike spesialfelta av den naturvitskapelege medisinen korresponderer med tilsvarande spesialiserte medisinske yrker som jobbar med spesifikke organ eller sjukdommar. Det kan difor vere vanskeleg å skilje mellom vitskapen og yrket.
Medisinsk vitskap og medisinske yrker
Utøvinga av eit moderne helsevesen er avhengig av ein aukande gruppe av høgt utdanna fagfolk som må jobbe saman. Lækjarar har mange spesialiseringar og underspesialiseringar som vert lista opp lenger nede i denne artikkelen. Odontologi (tannhelsevitskap) og psykologi vert sett på som separate disipliner frå medisinen, men er ofte sett på som medisinske fagfelt etter ein breiare definisjon av ordet. Yrkesutøvare som sjukepleiarar og jordmødrer behandlar også pasientar og skriv ut medikament i enkelte land. I Noreg kan blant anna tannlækjarar skrive ut antibiotika og svakare smertestillande. Det moderne helsevesenet er avhengig av mange yrkesgrupper, blant dei sjukepleiarar, laborantar, farmasøytar, fysioterapeutar, logopedar, ernæringsfysiologar og bioingeniørar.
Grunnlaget for vitskapen for den menneskelege medisinen overlappar veterinærmedisinen.
Medisinsk utdanning
Medisinsk legeutdanning er rekna som ein langt og krevjande studie. I Noreg tek det 6 år med universitetsutdaning (ofte utvida med ein valtermin på 0,5 år) og 1,5 år med turnusteneste. Ein kan studere medisin ved universiteta i Oslo, Bergen, Trondheim (NTNU) og Tromsø. Opptaket til profesjonsstudiet er basert på primærvitnemål (opptil 68 poeng) frå vidaregåande skule og ordinærvitnemålet (opptil 80 poeng), som er eit primærvitnemål med eit avgrensa tal ekstrapoeng gjeve for høgare utdanning og/eller arbeidserfaring i helsevesenet. Poengkravet er svært høgt samanlikna med andre studie: om lag 60-62 poeng på primærvitnemålet og 68-72 poeng på ordinærvitnemålet. I nokre land som til dømes USA må ein først ta ein lågare grad før ein kan søkje seg inn på sjølve embedsstudiet. Etter fullført universitetsutdaning skal ein ut i turnusteneste, som er løna og består av eit år ved eit sjukehus og eit halvt år i allmennpraksis. Medisinstudentane vert titulerte stud.med.
I Noreg gjev embedsstudiet graden cand.med. (candidatus/candidata medicinae). I USA får ein graden 'Doctor of Medicine' (forkortet 'M.D.'), i Tyskland er det vanleg å avslutte med den lågare profesjonsdoktorgraden 'Doktor der Medizin' (Dr. Med.), medan i andre land som Storbritannia bruker ein omgrepet 'Bachelor of Medicine/Bachelor of Surgery' (forkorta 'M.B.B.S.' eller 'M.B.B.Ch.'). Medisinstudiet er korkje formelt eller prinsipielt eit master-studium, sidan det ikkje involverer eit større, uavhengig arbeid; ein skal til gjengjeld skrive ei særoppgåve.
Etter fullført turnus, kan ein i Noreg ta jobb i allmennpraksis eller ein kan ta jobb som assistentlege på et sjukehus. Ein kan då også gå over til å spesialisere seg, noko som kvalifiserar til overlegestilling. Ein kan også utdanne seg i ei akademisk retning ved å ta ein doktorgrad. Mange leger vel å gjere begge delar (over tid). Det skal nemnast at dei fleste som har doktorgrad i Noreg tok den før kvalitetsreformen og er difor titulerte dr. med (doctor medicinae). Dette er ikkje det same som den tyske graden Dr. Med. (Doktor der Medizin), som er profesjonsretta.
Medisinsk arbeidsmarknad
Berekningar gjort av forskningsavdelinga til Statistisk sentralbyrå viser at mangelen på hjelpepleiarar og tannlækjarar vil fortsette å auke fram mot år 2020. Ein vil òg trenga fleire psykologar, ergoterapeutar og vernepleiarar. I dei store byene med utdanningsinstitusjonar kan det vere vanskeleg å rekruttere spesialistar. Operasjonssjukepleiare er ei gruppe som det vert færre av. Regionalt kan det vere utfordringar i å tilsette helsepersonell, spesielt i små utkantkommunar.
Juridiske restriksjonar
I dei fleste land er det forbode å praktisere medisin utan korrekt utdanning i det fagfeltet, og lækjarar må ha autorisasjon for å utøve yrket sitt. Det er Statens autorisasjonskontor for helsepersonell som vurderer om lækjarar har opptrådt uaktsomt og bør miste lisensen sin.
Tera
Tera (symbol T) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 1012 eller 1 000 000 000 000.
I EDB kan tera stå for 1 099 511 627 776 (10244 eller 240), i staden for 1 000 000 000 000. Spesielt når det er i bruk som eit prefiks til byte, det vil seie terabyte, er denne tydinga vanleg.
Elles er nemninga vanleg bruka om terawatt og terawattime.
Kjelde:
תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית
Stangaland
Stangaland er ein tidlegare kommune i Rogaland fylke. Opphavleg (frå 1837) var Stangaland del av Avaldsnes formannskapsdistrikt.
1. januar 1909 vart Stangaland skild ut som eigen kommune med 1001 innbyggjarar.
1. januar 1965 vart Stangaland slegen saman med Avaldsnes, Kopervik, Skudenes, Skudeneshavn, Torvastad og Åkra kommunar til den nye Karmøy kommune. Stangaland hadde ved samanslåinga 2678 innbyggjarar.
Soknedal
Soknedal er ein tidlegare sjølvstendig kommune og ein tettstad i Trøndelag fylke. Tettstaden Soknedal har.
Soknedal var frå 1837 ein del av Støren formannskapsdistrikt. I 1841 vart Soknedal og Horg skilde ut som sjølvstendige kommunar. Soknedal hadde då 1 966 innbyggjarar. 1. januar 1964 vart Soknedal slegen saman med Budal, Singsås og Støren til den nye Midtre Gauldal kommune. Ved samanslåinga hadde Soknedal 1 916 innbyggjarar.
Europaveg 6 og Dovrebanen går gjennom bygda.
Soknedal er også kjent for seterbruk som det er utgitt eiga bok om, Kom No, Dagros.
Nidar
Nidar AS er eit norsk føretak som produserer og distribuerer godteri, og er ein del av Orkla ASA. Det blei grunnlagt i 1912 og har fabrikk i Trondheim. Føretaket er den leiande distributøren av søtsaker på den norske marknaden, med ei omsetjing på 1165 mill NOK i 2007 og rundt 560 arbeidarar. I oktober 2008 hadde Nidar ein del av marknaden på 33,1 % i Noreg.
Soge
Det er to nøkkelpersonar knytte til grunnlegginga av Nidar; Emil Nilssen og Hans Bell. Nilssen hadde tidlegare vore representant for sal hjå sjokoladefabrikken Freia i Oslo, og ville i 1912 skipa ein sjokoladefabrikk i Trondheim. Med hjelp frå aksjemeklaren Hans Bell, klarte Nilssen å vekkje interesse for planane sine, og skaffa ein aksjekapital på 100 000 kroner for å byggja ein fabrikk. Den 2. mai 1912 stifta Emil Nilssen og Hans Bell ein sjokoladefabrikk under namnet Munken Chokoladefabrik A/ S. Det viste seg snart at eit anna føretak heitte Munken, og namnet på fabrikken blei av den grunn endra til Nidar Chokoladefabrik A/ S, oppkalla etter det norrøne bynamnet Nidaros. Nilssen og Bell var nøydde til å byggja føretaket frå grunnen av. Nye, moderne fabrikklokale blei bygde i Ulstadløkkveien på bydelen Lade i Trondheim, og desse blei utstyrt med dei mest avanserte maskinene i dåtida. Maskinene blei importerte frå Tyskland.
Soløyvatnet
Soløyvatnet er ein innsjø som ligg i Bodø kommune i Nordland. Fiskebestanden består av aure og røye.
Nidar
Første verdskrig: 1914 – 1918
I mai 1915 blei sjokoladeproduksjonen sett i verk for første gong. Utanom framstillinga av sjokolademassen var produksjonen i hovudsak gjort for hand. Gullbrød var ei merkevare som dukka opp det første året, og som framleis finst i sal i dag. Trass problema med råvareimport som 1. verdskrig førte med seg, viste det seg at tidspunktet var gunstig for å skipa ein sjokoladefabrikk. Sjokolade var i ferd med å bli eit daglegdags produkt, og etterspørsla auka sterkt. Den økonomiske oppgangen auka kjøpekrafta til folket. Krigen førte også til redusert import, noko som var ein fordel for den innlandske produksjonen i Noreg.
Mellomkrigstida: 1919 – 1939
Oppgangen og optimismen som prega verdsøkonomien dei første åra etter 1. verdskrig naut også Nidar godt av, som opplevde god vekst i desse åra. Frå 1918 til 1920 blei omsetjingsvolumet auka frå 300 til 1 200 tonn. I 1921 blei høgkonjunkturen etter verdskrigen avløyst av ei djup økonomisk verdskrise, og som eit av mange tiltak mot dette skattla staten etesjokolade med 33% og kokesjokolade med 10 %. Dette førte til at 1920-åra blei ein tung periode for Nidar. I 1930-åra blei fleire nye produkt lanserte, derimellom Stratos, Cuba og Sfinx
Andre verdskrig: 1940 – 1945
Framgangen Nidar hadde note gjennom 1930-åra fekk ein brå stans då Noreg blei okkupert den 9. april 1940 under 2. verdskrig. Innførsla av råvarer gjekk i stå, og lagera minka. Sjokolade blei eit rasjoneringsprodukt, og skatten på sjokolade auka til 60 %. I 1942 blei administrasjonen i Nidar nazifisert etter ordre frå Nasjonal Samling, og sjokoladeproduksjonen stoppa heilt opp året etter. Då sjokoladeproduksjonen hadde stagnert, byrja Nidar å lage nye produkt av andre, meir tilgjengelege råvarer som gulrøter og potetar. Av dette blei det mellom anna laga gulrotmarmelade og kakao-te.
Etterkrigstida: 1946 – 1950
Etter krigen var tida inne for atterreising og nybygging. Resepten hjå Arbeidarpartiregjeringa på den tida var planmessig styring og detaljert regulering av måten ressursane skulle bli ordna på. Dette hadde til følgje at sjokoladerasjoneringa frå okkupasjonsåra halde fram. Etesjokoladen blei tilgjengeleg for fritt sal i april 1950, medan kakao og kokesjokolade kunne seljast fritt først i desember året etter. Skatten på sjokolade blei auka stegvis dei første åra etter krigen, og han nådde ein topp i 1950 på 150 %. Dette var ei medverkande årsak til at Nidar halde fram med, og utvida, produksjonen av hushaldsprodukta som blei til under okkupasjonen. Pariserserien, med mellom anna suppeposar, essensar og sausar blei ei viktig inntektskjelde i ei tid der det var vandt om råvarene, høge prisar på sukker og kakao pluss ei stadig høgare sjokoladeavgift.
Etter kvart som råvarene blei tilgjengelege, byrja produksjonen og utvalet på merkevarer å auka jamt. Utvalet blei likevel ikkje like breitt som i mellomkrigstida; i 1939 produserte Nidar 230 ulike slag sjokolade medan det i 1950 berre blei produsert 41.
Moderne tid: 1960 – i dag
1960-åra var ein god periode for Nidar. Årsomsetjinga auka i denne perioden frå rundt 20 til over 80 millionar kroner. I 1970 fusjonerte Nidar med Lorentz Erbe & Søn A/ S, i 1975 kjøpte føretaket Kielland A/ S og i 1980 fusjonerte Nidar igjen, denne gongen med Bergene A/ S. Desse samanslåingane førte til kortvarige skifte av firmanamnet, som Nidar Erbe og Nidar Bergene. Fleire oppkjøp frå Nidar si side kom i etterkant, av høvesvis Joker-Is A/ S, Dahls A/ S og Gimsøy Kloster A/ S. Dette gjorde at produktspekteret auka kraftig. I 1987 blei Nidar kjøpt opp sjølv av Nora A/ S, og i 1992 blei det gjort til ein del av Orkla -konsernet.
Ved tusenårsskiftet gjekk Nidar forbi Freia i totalt godterisal for første gong.
2023
2023 (romartal MMXXIII) er eit normalår som byrjar på ein sundag i den gregorianske kalenderen.
Det er erklært internasjonalt år for hirse av SN.
Linn
Linn er eit vanleg nordisk kvinnenamn med ei rekkje moglege opphav. Det har namnedag den 13. mai i Noreg og Sverige og den 15. april i Finland. Linn kan også vera eit tysk slektsnamn og stadnamn.
Namnet var mykje brukt for norske jenter fødde på 1980- og 1990-talet.
Kristian Kjelling
Kristian Cato Walby Kjelling er ein norsk landslagsspelar i handball. Kristian voks opp på Grefsen i Oslo. Han starta handballkarrieren sin i Kjelsås 6 år gamal, med faren Eldar Kjelling som trenar. 10 år seinare fekk han A-lagsdebuten sin med Kjelsås i 2. divisjon. 17 år gamal forlét han Kjelsås for å spele i eliteserien for Vestli. Året etter gjekk turen til Drammen, der han vart i tre sesongar. Deretter vart Kristian ein av dei yngste profesjonelle handballspelarane gjennom tidene då han gjekk til spanske Ademar Leon, der han vart toppskårar i den spanske ligaen.
29. mai 1998 fekk han landslagsdebuten sin på Namsos mot Sveits, men det store gjennombrotet hans kom under VM i Tunisia i 2005. I dag er Kristan mellom dei mest profilerte idrettsutøvarane i Noreg. Han har for tida 77 kampar for Noreg og 280 mål.
Han spelte for den topprofilerte klubben Portland San Antonio frå 2006 til 2009.
Eiksundsambandet
Den nye vegen går frå Eiksund i Ulstein kommune via Eiksundbrua (405 meter), Eiksundtunnelen (7765 meter), Helgehorntunnelen (1160 meter) og Morkaåstunnelen (630 meter). I tillegg er det bygd 4,9 km ny veg. Til saman har vegprosjektet ein lengd på 14 880 meter, og endar i eit kryss med Europaveg 39 i Volda, nær kommunegrensa til Ørsta.
Eiksundtunnelen, som går under Vartdalsfjorden, har ei djupn på 287 meter under havoverflata. Det er den djupaste vegtunnelen i verda.
Kommunane Herøy, Sande, Ulstein og Hareid, som utgjer regionen Ytre Søre Sunnmøre har vel 22 000 innbyggjarar. Med Eiksundsambandet har dei vorte knytte til fastlandet og saman med Kvivsvegen, som opna i 2012, har prosjektet i stor grad korta ned reisetida til Austlandet.
Dei har også kome nærare Ørsta/Volda lufthamn, Hovden, som ligg vel 1 km frå krysset med E39, og som tilbyr flyruter til Oslo lufthamn, Gardermoen og Bergen lufthamn, Flesland. Som følgje av opninga av Eiksundsambandet vart trafikktilbodet betra, og passasjertrafikken har fått kraftig vekst.
Ein måtte betale bompengar for å få køyre gjennom Eiksundtunellen. Bomstasjonen var på Sørheim på fastlandssida av tunellen. Den automatiske bomstasjonen aksepterte Autopass og etterbetaling via giro eller kontantar. Bompengeinnkrevinga vart avslutta 14. juni 2014.
Utbygginga vart vedteken hausten 2002 i Stortinget. Sambandet vart opna 23. februar 2008 av Samferdsleminister Liv Signe Navarsete. Ved opninga av dette vegsambandet vart ferjesambandet Eiksund-Rjånes innstilt.
St. Petersburg-traktaten i 1762
St. Petersburg-traktaten vart inngått 5. mai 1762 og enda striden i sjuårskrigen mellom Kongedømet Preussen og Russland. Avtalen kom etter at tsar Peter III overtok trona og gjorde at Fredrik den store av Preussen kunne konsentrere seg om dei andre fiendane sine.
Isak Mathis O. Hætta
Isak Mathis Olsen Hætta, kjend som Isak Mathis O. Hætta, er ein tidlegare sametingsrepresentant for Fastboendes liste (Dáloniid Listu) frå Ávjovárri valkrins. Han sat på Sametinget frå 1997 til 2021, med unntak av perioden 2009–2013. I den førre valkrinsinndelinga var han vald inn frå Kautokeino valkrins.
Ved sametingsvalet i 2009 var Hætta fyrstekandidaten til Fastboendes liste i Kautokeino, men han vart ikkje innvald.
Linda
Linda er eit kvinnenamn med fleire moglege opphav. Det kan koma frå det spanske linda, som tyder 'vakker', eller frå namn som sluttar på -linda, eit germansk namneledd som tyder 'mjuk' eller 'bøyeleg' (sjå Linn). Linda kan også vera eit slektsnamn.
Namnet var mykje brukt for norske jenter fødde frå 1970- til 1990-talet. Linda har namnedag den 13. mai i Noreg og den 20. juni i Sverige. Namnet kan også skrivast Lynda. Lindis er ein variant av namnet. Lindsay kan også knytast til Linda.
Skudenes
Skudenes er ein tidlegare kommune i Rogaland fylke. Kommunen vart oppretta som Skudenes formannskapsdistrikt i 1837.
I 1849 vart distriktet delt i Skudenes og Bokn formannskapsdistrikt.
1. februar 1858 vart Skudeneshavn skild ut som eigen kommune.
1. januar 1892 vart Åkra skild ut som eigen kommune.
1. januar 1965 vart Skudenes, Avaldsnes, Kopervik, Skudeneshavn, Stangaland, Torvastad og Åkra slegne saman til den nye Karmøy kommune.
Masato Katayama
Masato Katayama er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Matsumoto Yamaga FC, FC Gifu og Mito HollyHock.
Hiromi Kojima (1989)
Hiromi Kojima er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Gifu og FC Kariya.
Høvestalsval
Høvestalsval er ei valordning der dei ulike vallistene får inn representantar i høve til kor stor oppslutning dei har fått blant dei som har stemt. Vallistene vil i dei fleste politiske val representere parti.
Høvestalsval blir brukt i dei fleste direkte og indirekte val til politiske verv i Noreg. Val til Stortinget, fylkesting og kommunestyre blir avgjorde ved høvestalsval. For dei fleste indirekte politiske val, som for eksempel val for samansetjing av formannskap og kommunale utval, eller fordeling av representantar på Stortingskomitéar kan det krevjast at valet blir halde som høvestalsval. Dette sikrar mindretal representasjon i høve til mandata i kommunestyret eller stortinget. I praksis forhandlar partia om fordelinga, og ofte blir det fremma berre eitt samla forslag, som deretter blir stemt over samla.
Val av ordførar, utvalsleiarar, stortingspresident eller komitéleiarar må skje om fleirtalsval - fordi det er ein person som skal veljast. Dette hindrar ikkje at partia også her forhandlar, og blir samde om ei høvesvis fordeling av leiarverva. Men viss eit fleirtal av eit eller fleire parti vil bruke makta si, så er det vanlegvis ikkje noko formelt til hinder for at dette fleirtalet tar dei fleste, dei viktigaste, eller alle leiarverva.
Motsetnaden til høvestalsval er mellom anna fleirtalsval i einpersonskrinsar, som i det engelske parlamentsvalsystemet.
Escrutini proporcional plurinominal Proportional representation Escrutinio proporcional plurinominal 比例代表制 Representação proporcional Пропорциональная избирательная система Seçim Пропорційна виборча система 比例代表制
Gjetarfuglfamilien
Gjetarfuglar er ein liten familie av fuglar, Anhimidae. Lenge var dei rekna å vere i slekt med hønsefuglar grunna likhet i nebbet, men dei har verkeleg slektskap til andefamilien, (gjæser, ender og svaner) og kanskje nærast til skjorgås.
Utbreiing
Dei tre artane i familien finst berre i Sør-Amerika, frå nordre Venezuela og Colombia sørover til og med Argentina. Dette er store klumpete fuglar med lite hovud, lange bein og lange tær som berre dels har symjehud. Kroppslengda kan bli opp mot 95 centimeter og dei kan vege ca. 5 kilogram. Dei har lange, skarpe sporar på vengeknoken som dei nyttar i stridar om revir og make. Desse kan brekke av i kamp, og har vore funne fast i brystet på rivalar, men sporane veks ut igjen. I motsetnad til ender og gjæser har gjetarfuglar partiell myting som gjer at dei er flygedyktige gjennom heile året.
Levesett
Generelt lever denne gruppa i lågland der dei beitar på vassplantar. Dette kan vere opne område med vegetasjonsrike myrer som blir overflauma og ved innsjøar med mykje vegetasjon. Dei kan samle seg i større flokkar utanom hekkesesongen, og ein art, kragegjetarfugl, vert rekna som eit skadedyr fordi han tar av jordbruksavlingar og konkurrerer med tamfuglar om føda. Alle tre artar kan halde seg høgt og godt synlege i trekroner i periodar. Dette kan dei òg gjere når dei blir uroa, og vil då skrike høgt frå trea.
Gjetarfuglar legg mellom to og sju egg, med fire eller fem som det typiske. Som hos ender kan ungane springe så fort dei er klekte. Ungane veks opp i eller nær vatn, ettersom dei sym betre enn dei lauper hjelper det dei og til å unngå predatorar. Som ender vert gjetarfuglar prega tidleg i livet. Dette, saman med den enkle dietten, gjer dei eigna som tamfugl. Dei kan fungere som utmerkte varslarar med det kraftige skriket dei gjev når dei merkar noko nytt og potensielt trugande.
Både kragegjetarfugl og horngjetarfugl finst spreidde vidt i leveområdet og dei er ganske vanlege artar. Derimot er svarthalsgjetarfugl relativt sjeldan og derfor rekna som nær trua. Gjetarfuglane er lite jakta trass i at dei lett å få auge på. Dette kjem av at kjøttet er svampaktig med dårleg smak. Det største trugsmålet mot desse artane er øydelegging av habitat og intensivering av jordbruket.
Artar
Gjetarfuglar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Slekt Anhima
Slekt Chauna
Nisse
Ein nisse, òg kalla tufte, tunkall, rudkall eller gardvord, er eit vette i nordisk folketru. Nissane har verna gardar og heimar, so framt bøndene respekterte dei. Ofte ved å setja ut mat åt dei, men i nokre landsdelar har nissen òg hatt eiga seng i huset. Svært få trur på nissar i dag. På svensk kallar dei han tomte, som òg er den austlandske forma av tufte.
Elisabet av Russland
Innanrikspolitikken hennar tillét adelen å få større innverknad i dei lokale styra, medan ho korta inn tenestetida deira i staten. Ho oppfordra Lomonosov til å grunnleggje Universitetet i Moskva og Sjuvalov til å grunnleggje Det keisarlege kunstakademiet i St. Petersburg. Ho brukte òg enorme summar på grandiose barokkbyggverk av favorittarkitekten hennar, Bartolomeo Rastrelli, særleg i Peterhof og Tsarskoje Selo. Vinterpalasset og Smolnyjkatedralen er dei største monumenta etter henne i St. Petersburg. Generelt var ho ein av dei høgast verdsette russiske monarkane, på grunn av dei mange byggverka ho stod bak, fordi ho stod imot prøyssisk politikk og ho sørgde for at ikkje ein einaste person vart avretta under regjeringstida hennar.
Giga
Giga (symbol G) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 109 eller 1 000 000 000.
Warner Music Group
Warner Music Group er eit internasjonalt plateselskap med eiga avdeling i Noreg. Den norske avdelinga gjer ut plater med me.a. Vidar Busk, Anne Grete Preus, Hellbillies og Gåte.
Giga
Det vart teke inn i systemet i 1960. Giga kjem frå gresk γίγας, som tyder gigant.
Warner Music Group
I 2004 vart Warner Music selt av moderkonsernet Time Warner til ei gruppe investorar.
Giga
I EDB kan giga referere til 1 073 741 824 (10243 eller 230), i staden for 1 000 000 000. Spesielt når det er i bruk som eit prefiks til byte, det vil seie gigabyte, er denne tydinga vanleg.
Sternenberg
Sternenberg er ein kommune i distriktet Pfäffikon i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 870 meter over havet.
Giga
Kjelde:
תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית
Hekto
Hekto (symbol h) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 102 eller 100.
Hekto kjem frå gresk έκατόν, som tyder hundre.
Prefikset hekto vert mellom anna bruka i fiskeindustrien, der fisk vert målt i hektoliter. Mindre mengder mat, for eksempel pålegg, kan verte målt i hektogram (hg). I muntleg bruk på norsk vert hektogram uttalt hekto, altså utan -gram.
For eksempel:
Abstraction-Création
Abstraction-Création var ein laus samanslutnad av kunstnarar i 1930-åra. Dei samla seg i Paris i 1931, og gav ut tidsskriftet Abstraction-création: Art non-figuratif mellom 1932 og 1936. Dei balte med geometrisk abstraksjon og konstruktivisme, og hadde utstillingar med abstrakt kunst fleire stader i Europa.
Gruppa ville utgjera ei motvekt mot påverknaden til André Breton og den dominerande surrealismen. Dei som skipa foreininga var Auguste Herbin, Jean Hélion og Georges Vantongerloo. Dei ønskte å støtta abstrakt kunt etter at trenden snudde mot representativ kunst i 1920-åra. Dei fekk støtte frå fleire kantar og av så ulike interesser og kunstnarar som Piet Mondrian, Jean Arp, Marlow Moss, Naum Gabo, Barbara Hepworth, Ben Nicholson, Kurt Schwitters, Vasilij Kandinskij, Taro Okamoto, Paule Vezelay, Bart van der Leck, Leon Tutundjian, John Wardell Power og Mary Cassatt.
Fem Cahiers eller årbøker med tittelen Abstraction-création: Art non-figuratif blei gjevne ut frå 1932 til 1936. Desse blei gjenopptrykte av Arno Press i New York i 1968.
Gentile da Fabriano
Gentile di Niccolò di Giovanni Massi, betre kjend som Gentile da Fabriano, var ein italiensk målar under seingotikken, verksam i Firenze og fleire italienske byar. «Kongane tilber» vert rekna som sjølve meisterverket til Gentile.
Abstraction-Création
Kjelder
oppgav desse kjeldene:
Gentile da Fabriano
Liv og gjerning
Gentile var fødd i Fabriano i Marche. Han var truleg elev av Allegretto Nuzi. Mot slutten av hundreåret arbeidde han i heimbyen, kring om 1408/09 i Venezia. I 1409 fekk han i oppdrag å utsmykke Dogepalasset i Venezia med freskar, eit arbeid som vart fullført av målaren Pisanello.
Seinare var Gentile da Fabriano verksam i Brescia med oppdrag for Pandolfo III Malatesta. I 1422 fekk han medlemskap i målarlauget i Firenze. I den byen finn ein meisterverket «Kongane tilber» i Santa Trinita-kyrkja. I dette biletet sameinar Gentile naiv forteljarglede med høvisk eleganse og detaljrikdom; den skulpturelle forma som figurane har, er eit kjenneteikn for overgangen mellom seingotikken og renessansen.
Gentile arbeidde også i Siena og til sist i Roma. Kring 1426 vart han oppmoda av pave Martin V til å begynne på ein syklus som er vigd livet til Johannes Døyparen. I ei kyrkje i Roma, tileigna Johannes, måla han freskar frå Johannes sitt liv. Også dette verket vart fullført av Pisanello. Men det einaste freskomåleriet som er bevart er i domkyrkja i Orvieto.
Gentile da Fabriano døydde i Roma.
Den Nordske Dale-Viise
Den Nordske Dale-Viise eller Dalevisa er ei vise skriven av Petter Dass og trykt i 1683; det einaste av produksjonen hans vi veit vart trykt i forfattarens levetid. Visa er på 29 vers og er ei munter realistisk skildring av folkeliv på indre Helgeland.
Dalevisa er skriven på dansk, men forfatteren har brukt nokre norske ord i folkelivsskildringane. Ortografien — og til ein viss grad ordvalet — varierer litt med ulike utgåver, og det kan sjå ut til at boktrykkarane i Kjøbenhavn har misforstått og forvanska nokre norske ord.
Cahors
Cahors (oksitansk: Caors) er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er préfecture i departementet Lot. Byen ligg dramatisk til med elva Lot på tre sider, kjend som presqu'île eller nesten øy. I dag er han kanskje mest kjend som senteret for den vidkjende «svarte» vinen AOC, som har vorte laga og produsert frå Bordeaux sidan mellomalderen, lenge før regionen utvikla sin eigen vinindustri.
Historie
Cahors var ein framståande by i mellomalderen og var involvert i Hundreårskrigen og Hugenottkrigen. Han var òg berykta på den tida for å ha bankmenn som tok renter på låna sine. I følgje kyrkja vart dette rekna som ei synd (åger), og på grunn av dette vart Cahors synonymt med synd og vart nemnd i Dante sitt Inferno i lag med Sodoma som ein ond stad.
Pave John XXII, fødd Jacques Duèze eller d'Euse, vart fødd i Cahors i 1249 som son av ein skomakar.
Gulatinget
Gulatinget er ein av dei viktigaste institusjonane frå eldre norsk historie. Ingen kan sikkert seie når det fyrste Gulatinget vart halde, så langt attende i tida går ikkje den skrivne soga. Men vi veit at Alltinget på Island frå tidleg på 900-talet hadde Gulatinget som førebilete. Frå området frå Lyngør i sør, til nord for det som i dag er Ålesund, kom det sendemenn til tingstaden i Gulen. Gulatingslova galdt òg for fjellbygdene i Valdres og Hallingdal, vestover til Færøyane og Shetland, og ei tid truleg også i Numedal og Telemark (ikkje Grenland).
Gulatingslova vart rekna som ei av dei friaste og mest demokratiske lovene i Europa for tusen år sidan, og lova kom til å setje preg på mange andre lover. Dei lovene vi har i Noreg i dag, er framleis tufta på dei gamle gulatingslovene.
Til det årlege Gulatinget møtte kongen, hersar, bønder og deira lovseiemenn. Tinget vart styrt av lagmannen og dei utsende lovseiemennene. Gjennom tingingar vart lovene til. Saker vart førte fram og rettsavgjerder (orskurder) fall. Dei vart vedtekne med våpentak: Ved slag av våpen mot våpen. Slik kan vi tenkje oss at Gulatinget vart halde.
Gulatinget vart halde på Flolid gard i Gulen kommune like sør for munningen av Sognefjorden, til det vart flytt til Bergen på 1200-talet. Då var Gulen lengst nord i Hordaland fylke, men i våre dagar er Gulen den sørlegaste kommunen i Sogn og Fjordane fylke.
Tusenårsstaden Gulatinget ligg på Flolid, 3,5 km aust for Eivindvik og markerer at Gulatinget vart halde på staden i lang tid. I Soga om Håkon Håkonsson står det at bygde kyrkja på Guløy, der dei hadde reist på Gulating. Guløy er namnet på halvøya som tilhøyrer Flolid gard. Guløy /Flolid området har mange lokale namn, som knyter staden til Gulatinget. Der ligg tingvollane. Der ligg Knarrholmen. Der ligg Veholmen. På toppen av Guløy finn me domsteinen, krosshaugen. Desse namna er framleis i bruk.
Av Gulatinget kjem nemninga «Gulating lagmannsrett». Lagmannsretten har hovudsete i Bergen.
Andre tingsete: Frostatinget, Øyratinget, Eidsivatinget og Borgartinget.
Bruk i dag
Med utgangspunkt i historia rundt Gulatinget, vart Republikken Gulating oppretta som ein «sjølvstendig stat» 4. juni 2005. Dei som står bak "Republikken Gulating", hevdar at området under Gulatinget var ei levande statsdanning i 400 år før kong Magnus Lagabøte fekk vedteke ei felles lov for heile det norske kongedømmet i 1274. Landslova er kalla Magnus Lagabøtes landslov.
Grunnlovsjubileet 1814-2014
Sogn og Fjordane fylke feira det norske grunnlovsjubileet med eit friluftsarrangement på Tusenårsstaden Gulatinget på Flolid i Gulen den 28. juni 2014. Programmet for markeringa skulle vise den historiske tradisjonen og samstundes vere dagsaktuelt og peike framover. Ungdomspolitisk Utval, FN-sambandet og United World College var mellom aktørane som deltok i markeringa.
Abstraksjon
Abstraksjon kjem av det latinske verbet abstrahere, som eigentleg tyder å trekkja vekk eller sjå vekk ifrå.
Abstrakt matematikk
Matematikk er eit typisk døme på eit abstrakt fag, som er svært nytting innan fagfelt som naturvitskap, ingeniørfag, økonomi og så vidare.
Filosofi
I filosofi og kunst vert adjektivet abstrakt ofte brukt om ting som ein ikkje kan gripa fatt i. Omgrep som venleik, åndeleg og samtale er døme på abstrakte ting. Noko abstrakt er vanskeleg å skildra utan å ta utgangspunkt i noko handfast, noko konkret, som er det motsette av abstrakt.
Abstrakt kunst
Abstrakt kunst er ofte det same som nonfigurativ kunst. Det vert òg brukt når ein kunstnar har lagt meir vekt på element og samanhengar i biletet enn på at noko skal likna på røynda. Kubismen vert til dømes av og til rekna som anstrakt kunst.
Sjur Bygd
Sjur Bygd var ein norsk forfattar, gardbrukar, ordførar og banksjef busett i Myrkdalen på Voss. Han debuterte i 1915 med novellesamlinga «Fjell-folk».
Litterær produksjon
Sjur Bygd debuterte med Fjellfolk i 1915, ei samling forteljingar frå ei avstengd vestlandsbygd. I romanen Holmgang (1917) skildra Bygd dei psykologiske føresetnadane for ein bygdestrid. Det same gjer den store romanen Valplassen (1921). Eit av Bygd sine fremste verk, Luftspeglingar (1925) er ei samling noveller med same miljø. Andre betydelege romanar er I hamskifte (1949) og Mot blå berg (1957). Bygd var ein skarp psykolog, og kjende dei løynde tildriva i menneska, krokvegane deira, hyklarskapen, naturangsten og religiøsiteten. Med sin knappe stil og friske synsbilete skreiv han levande situasjonar om norsk folk og kultur.