cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hekataios av Milet
Skeptisisme
Han var turleg den første logografen som freista å skiva seriøs historie på prosa og nytta ein kritisk metode for å skilja mytar frå historisk fakta, sjølv omhan aksepterte Homer og andre poetar som pålitelege autoritetar. Herodot, som minst ein gong motseier utsegnenen hans, står i gjeld til Hekataios for konseptet med prosahistorie.
Do You Remember? av Phil Collins
«Do You Remember?» er ein song av Phil Collins frå albumet hans ...But Seriously i 1990. Songen kom ut på singel og vart ein liten hit i Europa, men gjekk til topps i Canada og på den amerikanske Adult Contemporary-lista. Han nådde òg fjerdeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100, og dermed den tredje topp 10-hitten frå albumet. Det var den tredje singelen hans på rad som gjekk til topps i Canada frå albumet. Ein konsertversjon av songen finst på Serious Hits... Live!. Konsertversjonen kom ut som singel i Australia og Europa, der han nådde 57. plassen på UK Singles Chart og topp 30 i Belgia, Frankrike, Irland og Nederland.
Songen vart skriven av Collins og produsert av Collins og Hugh Padgham. Songaren Stephen Bishop syng korvokal på songen. Ein instrumentalversjon av Royal Philharmonic Orchestra vart særs populær i Bulgaria tidleg i 1990-åra fordi han vart brukt på eit kjend tenåringsprogram på TV under rulleteksten.
Format og sporliste
7"-singel
Kaifun
Kaifun (òg skrive Kafun eller Kaifoun) er ein mellomstor landsby i Libanonfjella guvernement i Aley distrikt i Libanon. Han ligg like sør for landsbyen Souk El Gharb. Frå her er det flott utsyn over Beirut og Middelhavet frå vestsida og fjella i aust. Keifoun ligg kring 700 meter over havet og 26 km frå sentrum av Beirut. Keifoun er kjend som ein feriestad om sommaren.
Do You Remember? av Phil Collins
Format og sporliste
CD maxi - Caroussel boxset
12"-singel
Pianokonsert nr. 1 av Mozart
'''Pianokonsert nr. 1''' i F-dur, KV 37, er ein solokonsert for piano komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i april 1767, då han var elleve år gammal i Salzburg. Konserten vart lenge rekna for å vere original, men ein veit i dag at han er ei omarrangering av sonatar frå fleire tyske virtuosar.
I dei første fire pianokonsertane sine baserte Mozart kvar sats på ein pianosonate komponert av nokon andre. Denne praksisen med å låne, tilpasse og arrangere stykke frå andre komponistar var vanleg i operaer på denne tida, og musikkvitarar trur at faren Leopold Mozart ønskte at sonen skulle verte kjend med denne måten å skrive på. Konsertane vart arrangerte i 1767, då Mozart var elleve år, etter eit lengre opphald i Paris. Det var på denne turen at Mozart vart kjend med komponistane Johann Gottfried Eckard, Johann Schobert, Hermann Friedrich Raupach og Leontzi Honauer, som sonatane er lånte og arrangerte frå.
Konserten er instrumentert for strykarar, piano (eller cembalo) og par av oboar og horn. Dei tre satsane er:
Gyrihaugen
Opp frå austsida av Steinsfjorden går det ein blåmerka sti til toppen via Mørkegånga. Sjølve Mørkegånga er eit trangt og mørkt gjel med stupbratte veggar. Inne i sjølve renna er det ein stålvaier til å halde seg i, då det fleire stader er nokre bratte opptak.
Gyrihaugen har fleire gonger vore kjentmannspost på Krokskogen, seinast i 1998 – 2000.
På 1950-talet oppretta Forsvaret ein mikrobølgeradiosendar på toppen som ledd i det å skape eit militært radionett over heile landet. Etter kvart har det komme til fleire militære installasjonar.
Geologisk sett så er sjølve toppen og platået rundt danna av harde permiske basaltar. Desse ligg som eit dekke over mykje eldre og mjukare skiferlag. Overgangen mellom desse laga blir lett synleg i form av den bratte kanten som åsrekka dannar mot vest.
Yundola Cove
Yundola Cove (bulgarsk залив Юндола, ‘Zaliv Yundola’) er ei 1,34 km brei vik som trengjer 670 m inn på nordkysten av Robert Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis vest for Lavrenov Point. Øya er kalla opp etter Yundola Saddle mellom Rilafjella og Rhodopifjella sør i Bulgaria.
Bagrationovsk
Den tyske riddarordenen bygde i 1325 ei borg på denne staden, og byen som voks opp rundt denne vart kalla Eylau.
Då Den tyske orden vart sekularisert i 1525, vart byen ein del av hertugdømet Preussen og fekk byrettar i 1585. Seinare vart området arva av Hohenzollarane og vart ein del av markgreveskapet Brandenburg i 1618. Byen vart ein del av Kongeriket Preussen i 1701 og administrert som ein del av provinsen Aust-Preussen frå 1773. Under den prøyssisk-leia tyske samlinga i 1871 vart området ein del av Det tyske keisardømet.
Det blodige slaget ved Eylau stod her 7.-8. februar 1807 mellom Napoleon sin La grande armée og dei russiske styrkane under kommando av Levin August von Bennigsen.
Under avslutninga av den andre verdskrigen rykte den raude arméen inn i byen våren 1945 og den tyske folkesetnaden som ikkje alt hadde flykta vart drive vestover. Byen vart omdøypt til dagens namn i 1946 til minne om den russiske generalen Pjotr Bagration som hadde delteke i slaget ved Eylau.
Det bulgarske flagget
Det bulgarske flagget er ein trikolor med tre like breie, horisontale striper i kvitt, grønt og raudt rekna ovanfrå. Flagget vart godkjent i 1879, og er basert på dei pan-slaviske fargane, men har grønt i staden for blått.
Fram til 1990 var det bulgarske riksvåpenet plassert i det kvite feltet inne ved stonga.
Al Muwayh
Al Muwayh er ein landsby i Mekka-regionen vest i Saudi-Arabia.
Oppkuven
Oppkuven (704 moh.) er ein kolle som ligg aust for Gyrihaugen og Lauvlia på Krokskogen i Nordmarka, i Ringerike kommune. Oppkuven er den høgaste toppen på Krokskogen, og ein av dei høgaste i heile marka. Oppkuven høyrer til Oppkuven-Smeddalen naturreservat. For å komme til Oppkuven er det best å gå frå Heggelia. For å kunne komme til Heggelia kan ein gå eller sykle frå Damtjern eller gå eller gå på ski frå Lauvlia. Frå Oppkuven er det god utsikt der du kan sjå over heile Nordmarka, Oslo, Norefjell og Ringkollen.
På Oppkuven finn ein eit av Noregs eldste grantre, Gamla på Oppkuven. Det vart undersøkt i 2003 og vart då estimert til å vere 458 år gamalt.
Pianokonsert nr. 2 av Mozart
'''Pianokonsert nr. 2''' i B-dur, K. 39, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Sjølv om nesten heile manuskriptet for B-dur-konserten er skriven av faren Leopold Mozart, meiner musikkvitarane at arrangementet er av sonen, og kanskje ein improvisert solo som faren skreiv ut.
Røroskommisjonen
Røroskommisjonen vart oppnemnt ved kongeleg resolusjon den 16. februar 1934, for å gjera ei upartisk undersøking om ståa til Røros koparverk etter storflaumen i 1934. Johan Falkberget, som då var varaordførar i daverande Glåmos kommune, var mellom medlemmane av kommisjonen.
Pianokonsert nr. 2 av Mozart
Denne konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo), og to oboar og to horn. Satsane er:
Dei originale stykka er tilskriven Hermann Friedrich Raupach sin første pianosonate (første og siste sats) og Johann Schobert sin Op. 17 nr. 2 (andre sats). Denne praksisen med å sette saman verk frå andre verk av forskjellige komponistar vert kalla ein «pastisj», og vart gjort av Mozart i dei fire første pianokonsertane hans.
Varzaqan fylke
Varzaqan fylke (persisk شهرستان ورزقان) er eit fylke i Aust-Aserbajdsjan i Iran. Det administrative senteret i fylket er Varzaqan. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 46 833. Fylket er delt inn i to distrikt: Sentral-distriktet og Kharvana-distriktet. Fylket har to byar: Varzaqan og Kharvana.
Craig Shoemaker
Craig Shoemaker er ein amerikansk komikar, skodespelar og forfattar.
Burnsbreen
Burnsbreen er ein sidebre, 22 km lang, som flyt nord langs austsida av Pinckard Table og ut på sørvestsida av Tinkerbreen i Victoria Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1955–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter John P. Burns, ein sambandsmann ved McMurdo-basen vintrane 1963 og 1967.
Fortune Gordien
Fortune Everett Gordien var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som særleg utmerkte seg i diskoskasting, men òg var ein framifrå kulestøytar. Bortsett frå tre veker i 1953 var han verdsrekordhaldar i diskoskast frå 1949 til 1959.
Aktiv
Gordien vart tredjemann i diskoskast ved Sommar-OL 1948, slått av italienarane Adolfo Consolini og Giuseppe Tosi. Året etter sette han verdsrekord med 56,36 m i Lisboa den 3.juli, ein rekord han forbetra til 56,77 m i Hämeenlinna den 14. august. I juni 1953 sletta landsmannen Sim Iness rekorden hans, men allereie den 11. juli var Gordien tilbake som verdsrekordhaldar då han kasta 58,10 m i Pasadena. Same staden den 22. august 1953 smekka han til med 59,28 meter, visstnok med berre 48 menneske til stades. Under dei olympiske sommarleikane i Melbourne hausten 1956 sikra Gordien seg sølvmedaljen.
Dear Prudence
«Dear Prudence» er ein song skriven av John Lennon (men tilskriven Lennon/McCartney) som vart framført og utgjeven 22. november 1968 av The Beatles på dobbeltalbumet deira The Beatles (òg kalla White Album).
Bakgrunn
Då The Beatles og kjende av dei var på meditasjonskurs i Rishikesh i India, vart det laga ein del songar, mellom andre «Dear Prudence». Songen handla om Prudence Anne Villiers Farrow (veslesystera til Mia Farrow). Under opphaldet i Rishikesh var det sjeldan at Prudence kom ut av meditasjonshytta si. Dette varte heile tre veker. Lennon og George Harrison klarte til slutt å overtale henne til å kome ut.
Innspeling
«Dear Prudence» vart spelt inn 28-30. august 1968 i Trident Studios i London. Ringo Starr hadde forlate gruppa nokre dagar tidlegare på grunn av mistrivsel, men kom attende kort tid seinare. Derfor tok Paul McCartney på seg jobben bak trommesettet. På ei av innspelingsdagane hadde McCartney vitja av fetteren sin John som fekk lov å bidra med kor og handklapping.
Medverkande
Den komplette lista av medverkande:
Andre versjonar
Sonen til John Lennon, Sean Lennon gav ut ein coverversjon av «Dear Prudence» i Japan i 1991.
Det norske bandet Prudence tok bandnamnet sitt frå denne songen.
Det greske flagget
Det greske flagget har 5 blå og 4 kvite vassrette striper i vekslande rekkjefylgd, med ein kvit kross på blå botn øvst inne ved stonga. Flagget vart teke i bruk ved sjølvstendet i 1822 og har opp gjennom tidene hatt ulike blåtonar. Flagget er brukt i same form som nasjonalflagg, handelsflagg, statsflagg og orlogsflagg.
I eldre tid brukte privatpersonar også eit enklare flagg med kvit kross på blå botn. Dette flagget vart offisielt avskaffa i 1970, men teke i bruk att som statsflagg 1975–78.
Chain Hill
Chain Hill er ein av åsane i North Wessex Downs, i soknet Wantage i det engelske grevskapet Oxfordshire. I 1974 vart det flytta over frå Berkshire. Det har status som Area of Outstanding Natural Beauty og er ein del av Vale of the White Horse.
Chain Hill er dei graskledde bakkane av kalk like oppfor Wantage samt namnet på vegen som går opp frå Wantage gjennom den vestlege delen av skrenten til bakkane. Han stig bratt opp sør for Wantage mot Wantage Field og bakover mot Ridgeway og aust for Manor Road mot Lark Hill.
På toppen av åsane ilgg det eit lite samfunn mellom krattskog av bøk, furu og kastanje og eit reservoar som tappar det kalkhaldige vatnet og gjev vatn til Wantage. Bortsett frå dette er det meste av Chail Hill bølgjande jorder. Ved foten av Chain Hill ligg ein gravstad og nedanfor denne ligg Ormond Road og St. Mary's School.
Storfrytle
Storfrytle er ei plante i sevfamilien. Arten si utbreiing ligg innanfor Europa. Planta vert kring 50 cm høg og veks i store tuver med broddspisse blankt mørkgrøne blad med hår i kanten. Blada står grøne om vinteren. Rakt strå og stor greina kvast. Storfrytle har brune sylspisse blomsterblad og blank svartbrun kapsel. Panta blomstrar kring mai månad i lier utmed kysten. Ho veks i Noreg frå Aust-Agder til Helgeland og også i Lofoten, og er funnen opp til 700 m i Sogn.
Jesus Is Just Alright
«Jesus Is Just Alright» er ein gospelsong frå USA som vart skriven av Arthur Reid Reynolds. Han vart fyrst spelt inn på plata til The Art Reynold Singers - Tellin' It Like It Is (1966).
På 1960-talet i USA var «all-right» eit slang-ord for noko kult eller veldig bra. Songen set omgrepet i ein religiøs kontekst. Han har seinare blitt covra av mange artistar, m.a. The Byrds, Underground Sunshine, The Doobie Brothers, Alexis Korner, The Ventures, dc Talk, Shelagh McDonald og Robert Randolph (med Eric Clapton).
Versjonen til The Byrds
The Byrds spelte inn songen den 17. juni 1969, og han vart teken med på deira åttande album, Ballad of Easy Rider. 15. desember vart han også gjeven ut som singel, men nådde berre 97. plass på Billboard-lista.
Det var trommeslagaren i The Byrds, Gene Parsons som hadde lært songen til resten av bandet. Parsons hadde vore i studio då The Art Reynold Singers spelte songen inn. «Jesus Is Just Alright» blei lagt til i live-repertoaret til The Byrds og vart raskt ein publikumsfavoritt. Bandet spelte han mykje på konsert mellom 1969 og 1971, men berre sjeldan etter denne perioden. «Jesus Is Just Alright» er med på fleire av samle-platene til The Byrds.
Versjonen til The Doobie Brothers
The Doobie Brothers spelte songen inn tidleg på 1970-talet og hadde han med på si andre plate, Toulouse Street frå 1972. I november same året gav dei «Jesus Is Just Alright» ut som singelplate i tillegg. Deira versjon blei populær i USA; singelen kom på 35. plass på Billboard-lista i februar 1973. Enno blir «Jesus Is Just Alright» av The Doobie Brothers spelt mykje av radiokanalar som speler klassisk rock i USA.
The Doobie Brothers lærte songen ved at dei høyrte versjonen til The Byrds. Det musikalske arrangementet er også svært likt The Byrds sitt, bortsett frå at The Doobie Brothers la til eit ekstra mellomspel.
Versjonen til dc Talk
dc Talk spelte inn sin versjon av «Jesus Is Just Alright» til si tredje plate, Free at Last frå 1992. Songen kom i tillegg ut som hovudsingel og denne singelen vann ein Dove Award i 1994.
dc Talk beheldt refrenget som det var, men la til sine eigne vers. Desse versa blei rappa av låtskrivar Toby McKeehan, medan Michael Tait og Kevin Max Smith song refrenget. McKeehan sin tekst handla om korleis Jesus framleis var "all right" for han sjølv om mange andre ikkje delte trua hans. Dessutan kritiserte teksten mangelen på aksept som trusbasert musikk gjerne får i offisielle media. Songen inneheldt også scratching og sampling, m.a. av hitsingelen «Vogue» av Madonna og The Power av Snap!. dc Talk framførte songen på The Tonight Show with Jay Leno hausten 1993.
På lydkommentaren på DVD-en Free at Last - The Movie seier Michael Tait at «Jesus Is Just Alright» er den songen dc Talk har spelt mest live. Dei har spelt han på alle dei fire store turnéane sine sidan 1992; Free At Last (1994), Jesus Freak – The Tour (våren 1996), The Supernatural Experience (våren 1999) og An Evening with DC Talk (våren 2001). Musikkvideoen er filma i sepiatonar og viser dc Talk i ørkenen. Dei er omgjevne av musikarar og dansarar og syng songen rundt tre krossar som står i ørkenen.
I tillegg til Free at Last, har dc Talk teke med songen på liveplata Welcome to the Freakshow samt på fleire samleplater, m.a. Intermission: the Greatest Hits.
Al Qadimah
Al Qadimah er ein landsby i Mekka-regionen vest i Saudi-Arabia.
Hermon
Hermon (arabisk جبل حرمون, جبل الشيخ, Jabal al-Shaykh / «Høvdingfjellet» «Jabal Haramun»; hebraisk הר חרמון, Har Hermon, «Hermon»)  er eit fjell i Anti-Libanonfjella. Toppen ligg på begge sider av grensa mellom Syria og Libanon og med ei høgd på 2 814 moh er fjellet det høgaste i Syria. På toppen ligg «Hermon Hotel» i buffersonen mellom Syria og det israelskokkuperte territoriet, den høgaste permanent bemanna SN-stillinga i verda. Sørsida av Hermon strekkjer seg til den israelskokkuperte delen av Golanhøgdene, der Hermon skisenter ligg. Ein topp i området stig til 2 236 moh er det høgaste punktet i det israelskkontrollerte området.
Geografi
Hermon er i røynda ei gruppe fjell med tre fråskilde toppar, som har omtrent same høgd. Anti-Libanonfjella strekkjer seg kring 150 km frå nordaust til sørvest, og går parallelt til Libanonfjella i vest. Hermonfjella dekkjr kring 1000 kvadratkilometer, der 70 km² er under israelsk kontroll. Det meste av Hermon som ligg i Golanhøgdene dannar Hermon naturreservat.
På grunn av høgda si, fangar fjellet ein god del nedbør i eit særs tørt område av verda. Kalksteinen frå juratida er broten opp av forkastingar og kanalar som dannar ein karsttopografi. Hermon får snø om vinteren og våren som dekkjer alle dei tre toppane det meste av året. Smeltevatn frå dei snødekte fjella på vest- og sørsida siver ned i kanalar og porer, og gjev vatn til kjeldene ved foten av fjellet, som dannar bekkar og elvar. Desse flyt saman og dannar Jordanelva. I tillegg gjev overflatevatn liv til planter nedanfor snøgrensa, der det finst mange vingardar og mykje furu, eik og poppel.
Kjeldene, og sjølve fjellet, er ønskt av nasjonane i området fordi dei er rike på vatn.
Skisenter
Sidan 1981 har den israelskokkuperte delen av Golanhøgdene vore underlagt Golanhøgd-lovene. På Hermon ligg det einaste skisenteret i Israel. Dei som driv skisenteret bur i den nærliggande isrelske busetnaden Neve Ativ og drusarbyen Majdal Shams. Skisenteret har ein skiskule, skipatrulje og fleire restaurantar nedst eller øvst i området. I 2005 hadde dei syriske styresmaktene planar om å utvikle eit anna skisenter på i fjellsida.
Ljøsurfossen
Ljøsurfossen, òg kalla Ljosurdfossen, ligg ved Geirangerfjorden i Stranda kommune i Møre og Romsdal, i elva som kjem frå Ljøsurdalsvatnet. Ved foten av fossen ligg øydegarden Ljøsura og på den andre sida av fjorden er Brudesløret og øydegarden Megardsplassen.
VM i fotball for kvinner 2019
VM i fotball for kvinner 2019 var det 8. offisielle verdsmeisterskapet i fotball for kvinner, og vart arrangert i Frankrike frå 7. juni til 7. juli 2019. FIFA, som arrangerte meisterskapet, valde Frankrike som arrangør framfor Sør-Korea, som var einaste motkandidat.
Tittelforsvarar USA vart verdsmeister etter 2-0-siger over Nederland den 7. juli 2019 i Lyon. Dette var fjerde gongen USA vann verdsmeisterskapet i fotball for kvinner. Sverige vann bronsefinalen etter 2-1-siger over England.
Arenaer
Lista over stadion som vart brukt under meisterskapet, vart presentert 14. juni 2017.
Tre av stadiona vart seinast brukt under fotball-EM i 2016: Parc Olympique lyonnais i Lyon, Parc des Princes i Paris og Allianz Riviera i Nice. Ei anna stadion vart båe brukt under VM i fotball 1998 og Verdsmeisterskapet i rugby union i 2007.
Gruppe A
--
---
Gruppe B
--
Gruppe C
--
Gruppe D
--
-
Gruppe E
--
Åttandedelsfinalar
---
--
-
Kvartfinalar
--
---
-
Semifinalar
---
Vebjørn Sture
Vebjørn Sture er ein norsk målmann frå Stavanger. Frå 2008 til 2014 sat han i sentralstyret i Norsk Målungdom, dei to første åra som økonomiansvarleg, deretter som sentralstyremedlem, før han vart nestleiar i 2011. Samstundes med nestleiarvervet var han tilsett som organisasjonssekretær for Elevorganisasjonen. I 2012 vart han vald til leiar i Norsk Målungdom. I 2013 gav han ut, saman med målkvinna Janne-Kristin Svarstad Nygård, pamfletten Kva skal vi med sidemål?
Det norske radiumhospital
Radiumhospitalet (etablert 1932) er eit sjukehus på Montebello i Oslo som driv handsaming av kreftsjukdomar, og er Skandinavias største kreftsenter.
Hayes Jones
Hayes Wendell Jones er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Starkville i delstaten Mississippi som i 1964 vart olympisk meister på 110 meter hekk, fire år etter han tok OL-bronsen i same øvinga.
Det norske radiumhospital
Sjukehuset vart innvigd som landet sitt første spesialsjukehus for kreft av kong Haakon VII i 1932 med pådrivarane Severin Andreas Heyerdahl (1870–1940) som første direktør og Hans L. C. Huitfeldt som første styreformann. Heyerdahl vart etterfølgt av Bull Engelstad i 1939 og Reidar Eker i 1947, året før dei stifta Landsamskipnaden mot kreft, medan Kreftregisteret vart lansert i 1952.
Hayes Jones
Jones sette personleg rekord med 13,6 sekundar då han vann 110 m hekk i landskampen mellom Ungarn og USA i Budapest 6. august 1958. Året etter vann han korthekken under dei panamerikanske leikane 1959 i Chicago med den same sluttida, eitt tidels sekund framom landsmannen Lee Calhoun. I det USA-amerikanske OL-uttaket i Stanford 2. juli 1960 forbetra Jones bestetida si til 13,5 då han vart tredjemann bak Calhoun og Willie May. Dei same tre utøvarane tok så dei tre medaljane i 110 meter hekk under sommarleikane i Roma to månader seinare. Calhoun vann gullmedaljen på 13,98, medan May fekk 13,99 og Jones 14,17, tyskaren Martin Lauer kom inn på 14,20 sekundar og var den einaste som fylgde dei tre løparane frå USA.
Den 15. juli 1961 i Moskva sprang Jones ein av etappane då USA-mannskapet i landskampen mot Sovjetunionen sette verdsrekord på 4 x 100 meter stafett med tida 39,1 sekundar i Både det året og dei komande sesongane viste Jones seg som den beste korthekkløparen i verda. Så vel i 1962 som i 1963 og 1964 presterte han hekkeløp på 13,4 sekundar. Hausten 1964 lukkast Jones vinne 110 meter hekk under Sommar-OL i Tokyo, vinnartida hans vart 13,67 sekundar. Landsmannen Blaine Lindgren tok sølv med 13,74 og Anatolij Mikhailov frå Sovjetunionen bronse med 13,78.
Det norske radiumhospital
Det vart i 2005 slått saman med Rikshospitalet til eitt helseforetak, Rikshospitalet–Radiumhospitalet HF. To år seinare til Rikshospitalet HF. Med Ullevål universitetssjukehus og Aker universitetssjukehus vart dei tre tidlegare helseføretaka fusjonert til Oslo universitetssjukehus HF i 2009.
Hayes Jones
Jones vart USA-meister (AAU) både i 1958, 1960, 1961, 1963 og 1964.
Det norske radiumhospital
Hospitalet har einingar for patologi, radiologi, klinisk kjemi, anestesi og klinisk forsking, og tek i mot tilvisingar frå heile landet. Ein har tett forskingssamarbeid med Institutt for kreftforsking, som finst ved sjukehuset, og dessutan med landdekkende Montebello-senteret på Lillehammer for rehabilitering av pasientar. Av omkring 300 tilsette er 200 eksternt finansiert av fond og institusjonar som mange av Kreftsamskipnaden.
Sjukehotell
I 2007 fremja direktør Åge Danielsen planar om bygging av eit sjukehotell. Det vart til i samarbeid med Arthur Buchardt.
Padder
Padder kan visa til alle amfibium eller ulike grupper av amfibium, anten i ordenen Anura (‪halelause padde‬r), som også omfattar froskar, eller i familien Bufonidae (ekte padder). Dyret som er best kjend som padde i Noreg er arten Bufo bufo, også kalla nordpadde eller vanleg padde.
Det norske radiumhospital
Sjukehotell
Sjå Diskusjon:Det norske radiumhospital
Padder
Ein reknar typisk padder som kraftigare i kroppsbygnad enn froskar. Dei hoppar mindre og er kjenneteikna av klumpete kjertlar («vorter») i huda.
Det norske radiumhospital
Dr. Ragnar Mørks forskingspris
Ein personleg pris vert gjeve ut årleg frå apotekar Ragnar Mørk (1908–2002) sit legat, til forskarar frå Radiumhospitalet med gode forskingsresultat. Den var i 2002 på 100 000 kroner og i 2011 på 200 000 kronar.
Anna
Til opninga av eit møte 4. mai 1932, skipa av Radiumfodet, vart det skreve ein prolog av Nordahl Grieg som forfatteren sjølv las i Universitetets aula:
Padder
Padder er eit symbol for kanaløya Jersey. Innbyggjarane der er tradisjonelt blitt kalla «les crapauds» ('paddene'), kanskje fordi desse dyra lever på Jersey men ikkje på naboøya Guernsey.
Det norske radiumhospital
Anna
Her er første og siste vers sitert:
— —
Det vart òg gjeve ut eit frimerke med tilleggsverdi der innkomsten gjekk det som seinare vert kalla Kreftsenteret.
Oppkuven-Smeddalen naturreservat
Den såkalla Gamla på Oppkuven er eit av Noregs eldste levande grantre, rekna med å vere heile 458 år gammal i 2003. Då ho vart oppdaga i 1994 trudde ein at treet kunne vere Nordens eldste gran (Rolstad et al. 1996), men så fann M. Niklasson og T. Zielonka ei eldre gran i Vilhelmina i Nord-Sverige som ein reknar med er heile 587 år (ref. Svensk Botanisk Tidskrift, 1999, vol 93, s. 287-293). I Rollag finst det dessutan eit par grantre som òg er eldre, den såkalla Minneskleivgrana (ca. 479 år) og Dyrenatten-grana (ca. 473 år). På Oppkuven finn ein òg Smaltjernsgrana (ca. 425 år) og Gjelleråsen-grana (ca. 411 år).
Calkinbreen
Calkinbreen er ein isbre like vest for Sentinel Peak, som flyt nord frå Kukri Hills mot enden av Taylorbreen i Victoria Land. Han vart kartlagt av Terra Nova-ekspedisjonen, under Robert Falcon Scott, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Parker Calkinein geolog i US Antarctic Research Program som undersøkte området i løpet av 1960–61 og 1961–62.
Cerreto di Spoleto
Cerreto di Spoleto er ein landsby og kommune i provinsen Perugia i landsdelen Umbria i Italia. Det skal bu noko over 1000 innbyggjarar her. Det er hevda at uttrykket «sjarlatan» kjem herifrå, fordi mange folk frå denne landsbyen var kjende for å skryta på seg rikdom og opplevingar.
Yargelis Savigne
Yargelis Savigne Herrera er ein kubansk lengde- og tresteghoppar frå Niceto Pérez i Guantanamo-provinsen. Ho vart verdsmeister i tresteghopp både i 2007 og 2009, i 2005 tok ho sølvmedaljen i same øvinga.
Doane Perry
Han har spelt på over 100 album innan mange forskjellige musikkstilar med artistar som Lou Reed, Pat Benatar, Bette Midler, Todd Rundgren, Teo Macero Big Band, Stan Getz, Michael Brecker, Anoushka Shankar, Pandit Hari Prasad Chaurasia, Peter Cetera, Dweezil Zappa, David Foster, Michael Omartian, Marc Shaiman, Snuffy Walden, Diane Warren, Bernie Taupin, Kitaro, Jon Anderson, Greg Lake, Dionne Warwick, Phyllis Hyman, Michel Colombier, Liza Minnelli, Peter Allen, Laura Branigan, Dragon (a.k.a. Hunter), Tommy Emmanuel, Vince DiCola, Thread, Maxus, Jess Roden, Bobby Kimball, Gary Brooker, Fairport Convention, The Chieftains, Dave Mason, Bill Champlin, Brenda Russell, Jim Messina, Katey Sagal, Barry Mann & Cynthia Weil, Charles Aznavour, Jimmy Giuffre Big Band, Baird Hersey and the Year of the Ear, Spencer Davis, Martha and The Vandellas og mange fleire. Han har òg arbeidd mykje med musikk til film og fjernsyn, TV-reklamar og Broadway-show.
Yargelis Savigne
Aktiv
Savigne fekk sitt internasjonale gjennombrot i 2005-sesongen. Under VM i friidrett 2005 i Helsinki valde ho å stille opp i både lengde- og trestegtevlinga, som junior hadde ho satsa på lengdehopp. I tresteghopp sikra ho seg sølvmedaljen med eit bestehopp på 14,82 m, medan ho i lengdetevlinga enda på fjerdeplassen med 6,69 m, ei plassering som åtte år seinare vart omgjort til bronsemedalje då Tatjana Kotova sitt sølvhopp vart annullert.
Doane Perry
I 1984 erstatta Perry Gerry Conway som trommeslagar i Jethro Tull og er i dag ein av medlemmane i bandet som har vore der lengst.
Kjelder
''
Yargelis Savigne
Aktiv
Under VM i friidrett 2007 i Osaka gjorde Savigne sitt livs lengste tresteghopp på 15,28 m og vann gullmedaljen framom russiske Tatjana Lebedeva. Våren 2008 vann ho tresteg også under innandørs-VM i Valencia, medan ho vart nummer fem då dei kvinneleg treseteghopparane møtteste til dyst under Sommar-OL 2008 i Beijing.
Savigne forsvarte VM-tittelen i tresteghopp då VM i friidrett 2009 fann stad i Berlin. Med 14,95 m vann ho ein klar siger framom landskvinna Mabel Gay, som sikra kubansk dobbeltsiger.
Al Qararah
Al Qararah er ein landsby i Mekka-regionen vest i Saudi-Arabia.
Gornyj i Zabajkalskij kraj
Gornyj (russisk Горный) er ein lukka by i Zabajkalskij kraj i Russland. Byen vart tidlegare kalla Tsjita-46.
Pavel Maslák
Pavel Maslák er ein sprintar frå Havířov i Tsjekkia som vart europameister på 400 meter i Helsinki i 2012 og vann sølvmedaljen på distansen i EM 2016.
Aktiv
I 2013 tok Maslák seg til finalen på 400 m ved VM i Moskva, der han vart femtemann på 44,91, tangering av landsrekorden. Den 9. mai 2014 forbetra han 400-meterrekorden til 44,79 sekundar ved eit stemne i Doha i Qatar. OL-sesongen 2016 kom Maslák på andreplass på 400 m ved EM i Amsterdam. Under OL i Rio de Janeiro var han med 45,06 sekundar sjanselaus i striden om finaleplass på distansen. Også i London-VM 2017 og Berlin-EM 2018 stoppa 400-meterstevlinga i semifinalane for hans del. Den 11. juni 2017 i heimelege Třinec flytta Maslák den nasjonale rekorden på 200 meter til 20,46 sekundar.
Maslák har vunne 400-meteren i tre hall-EM (2013, 2015, 2017) og to hall-VM (2014 og 2016), alle saman tevlingar med lita deltaking frå dei aller beste på distansen.
Voltige
Voltige (frå fransk la voltige) er turn til musikk på hesteryggen.
Ein ekvipasje i voltige er sett saman av ein hest, ein longør og ein eller fleire voltigørar. Longøren har hesten i ei lang line (longeline) og fører han i ein sirkel eller volte. Voltigøren eller voltigørane turnar på hestryggen. Grunnleggande dugleikar i voltige er mellom anna spenst, balanse, styrke og teknikk. Voltige, som er den nyaste idrettsgreina til Norges Rytterforbund, har vore eiga grein sidan 1996.
Magdalene Thoresen
Anna Magdalene Thoresen var ein dansk-norsk forfattar. Ho var gjennom ekteskap med Hans Conrad Thoresen stemor til Suzannah Ibsen, som var gift med Henrik Ibsen.
Voltige
Konkurranse
Ein konkurranse i voltige er sett saman av obligatorisk program og ein fristildel kalla kür, der utøvarane sjølv set saman programmet.
Magdalene Thoresen
Hans Conrad Thoresen var gift tredje gong med Magdalene Kragh. Magdalene tok i 1842 mot tilbod om å vere guvernante hjå prosten Thoresen i Herøy, ho fekk i juni 1843 i København ein son som blei sett bort, og gifta seg så i oktober 1843 med Thoresen. Ho reiste mykje rundt på Sunnmøre og i boka Billeder fra Vestkysten af Norge (1872) fortalde ho om inntrykka frå Sunnmøre og Vestlandet. Ekteparet flytta omkring 1843 til Bergen.
Ho vart portrettert av Georg Brandes i Dansk illstr. Tid. 22. april 1866.
Voltige
Anna
Voltige førekjem også i oppvisningar og sirkusnummer, samt i terapiriding for folk som har ulike funksjonshemminger. Mange rideskular brukar også voltige i rideundervisninga.
Magdalene Thoresen
Liv
Ho var dotter av frakteskipperen Thomas Nielsen Krag (død 1846) og Anne Kirstine Pederssen. Fordi foreldra hadde dårleg råd, voks ho opp hos farmora. då Magdalene var om lag 14 år gammal døydde farmora og Magdalene var dei neste seks åra hjå foreldra. I barneåra likte ho best å lese, og skreiv også eigne vers. 20 år gammal fekk ho stønad til å utdanne seg som lærar i København, og i 1842 reiste ho til Noreg for å vere huslærar for prost Hans Conrad Thoresens barn på Herøy på Sunnmøre. I tillegg til Thoresens barn frå eit tidlegare ekteskap, fekk dei fire barn.
Hans Conrad Thoresen sørgde for at ho kunne fortsette den kunstnariske utviklinga si. I 1853 reiste hun til København, der ho møtte Johan Ludvig Heiberg, og vidare til Tyskland, Brussel, Paris og London. I Bergen var folk som biskop Neumann, Lyder Sagen, Hans Holmboe og Henrik Ibsen i omgangskretsen. Ibsen arbeidde på denne tida ved Ole Bulls nye teater i Bergen.
I 1850-årene var ho midt oppe i den nasjonale rørsla i Bergen. Ho var med på å grunnlegge Det norske Theater i 1850, ho skreiv teaterkritikk for Bergenske Blade og anonyme skodespel til teateret. Fire av dei vart oppført. Ho kom til å stå både Ibsen og Bjørnson nær. Ibsen vart gift med stedottera Suzannah. Bjørnson fekk Thoresens første dikt publisert. Som forfattar skreiv ho i den norsk-romantiske stil, slik Bjørnson gjorde i bondeforteljingane.
Konform avbilding
Ei konform avbilding eller vinkeltru avbilding er ei avbilding eller transformasjon av ei flate på ei anna flate, slik at vinkelen mellom to tilsvarande kurver er bevart. Ved ei avbilding av eit plan på eit anna, slik at punktet (x, y) i det eine planet svarar til punkta (u, v) i det andre, finn ein at vilkåret for ei konform avbilding er at dei partielle deriverte må oppfylle følgjande likningar:
Balsfjord kvit geitost
Balsfjord kvit geitost, eller Balsfjordost, var ein halvfast løypeost av geitemjølk produsert av TINE. Han vart ysta ved TINE Meieriet Storsteinnes i Balsfjord i Troms. Osten vart først introdusert tidleg på 1980-talet. I 2021 stoppa Tine produksjonen av osten.
Konform avbilding
Desse partielle differensiallikningane er dei såkalla Cauchy-Riemannske likningane, som òg er vilkåret for at ein funksjon av ein kompleks variabel
Balsfjord kvit geitost
Osten var syrleg med mild geitemjølksmak og kan minne om TINE Gräddost å sjå til, småpipete, sylinderforma og med ein smidig konsistens.
Konform avbilding
Konforme avbildingar vart først innført og studert i samband med kartprojeksjonar. Omgrepet konform avbilding kjem frå J. C. F. Gauss, som utvikla den matematiske teorien for slike projeksjonar.
Harmonium
Harmonium er eit tangentinstrument der tonedanninga skjer ved frittsvingande metalltunger utan individuelle resonatorar (piper). Tungene blir sette i rørsle av luftstraumar frå belgar, som spelaren vanlegvis styrer sjølv ved hjelp av ein eller to pedalar. Det er også kjend som husorgel.
Balsfjord kvit geitost
Balsfjord kvit geitost vart tidlegare laga av ei blanding av geitemjølk og kumjølk. Deretter vart osten ysta av berre geitemjølk.
Harmonium
Harmoniet blei utviklet på byrjinga av 1800-talet, etter eksperimentering over lengre tid med å utvikla instrumenter bygd på fritungeprinsippet. Dette hadde tidlegare ikkje vore kjend i europeisk kunstmusikk. Seinare kom det forbetra konstruksjoner, som physharmonika og aeolodicon. Dei seineste utbetringan kom frå USA. Etter andre verdskrigen har harmoniet tapt terreng, mellom anna på grunn av konkurranse frå el-orgelet.
Talet på register (stemmer) og namna deira kan veksla. Dei tener til å gje ulik toneklang, som etterlikning av fløyte, klarinett og fiolin. Nokre av instrumenta har to manualar og pedalklaviatur.
Ukkusiksalik nasjonalpark
I tillegg til ein bakvend foss og over 500 arkeologiske funnstader, mellom anna ein tidlegare handelspost for Hudson's Bay Company (HBC), husar området dyr som isbjørn, grizzlybjørn, polarulv, rein (barren-ground caribou), selar og vandrefalk. Vegetasjonen i parken er typisk låg tundra, med dvergbjørk, pil og reinrose. I elvedalane finst det treholt av taigaskog.
Parken er ikkje folkesett no, men inuittar heldt til her frå 1000-talet til 1960-talet. Det er funne restar etter revefeller, bustader og matlager i området. Hudson's Bay Company dreiv ein handelspost her frå 1925 til 1947.
Parken blei skipa 23. august 2003 som den 41. nasjonalparken i Canada, og den fjerde i Nunavut. Ein kan nå parken frå dei næraste busetnadane, Baker Lake eller Naujaat, med fly eller båt.
Historie
Det finst få skriftlege kjelder om den tidlege historia til Wager Bay. Fram til 1800-talet var området folkesett av inuittar, som tradisjonelt nytta munnleg overlevering til å ta vare på historia si.
Det finst likevel ei stor mengd leivningar i stein, for det meste teltringar etter thulefolk, inuksukar, matlager og skjul som ber minne om at kysten av Wager Bay har vore folkesett i fleire tusen år. Ein har identifisert 500 arkeologiske funnstader i nyare år, både frå Dorsetkulturen (500 f.Kr.–1000 e.Kr.) og frå Thulekulturen (1000-1800), og frå dei siste to hundreåra.
Europearar
I 1742 var Christopher Middleton på seglskipet «Furnace» leiaren for dei fyrste europearane til å koma inn i fjorden, som han ikkje kunne forlata på fleire veker på grunn av isstraumar.
Han kalla opp bukta etter sir Charles Wager, som var First Lord of the Admiralty, og ei vik der han ankra opp Douglas Harbour etter James og Henry Douglas, som hadde støtta ekspedisjonen. Savage Islands i nærleiken kalla han opp etter ville eller «savage Eskimos» som han møtte der.
Middleton lukkast ikkje i å finna Nordvestpassasjen, og det klarte heller ikkje William Moore med sluppen «Discovery» fem år seinare. Ettersom området var fjernt og ikkje sett på som nyttig, blei ikkje bukta nemnd eller vitja att av europearar i over hundre år. Den amerikanske utforskaren Charles Francis Hall sin tomastars «Monticello» kom til Roes Welcome Sound i 1864 under leiting etter John Franklin sin tapte nordvestpassasjeekspedisjon frå 1845, og måtte overvintra ved munningen av Wager Bay.
I 1879 passerte ein annan amerikansk ekspedisjon leia av Frederick Schwatka på leiting etter John Franklin nær Wager Bay på land. Regionen fekk etterkvart merksemd då pelshandelen byrja her ved slutten av 1800-talet.
1900-talet
Ved byrjinga av 1900-talet viste dei kanadiske styresmaktene interesse for Wager Bay-området, og sende geologen Albert Peter Low ombord i «Neptune» for å etablera kanadisk suverenitet over dei arktiske områda.
På omtrent same tid, i 1900, grunnla den amerikanske kvalfangaren George G. Cleveland på eiga hand ein kvalfangststasjon nær innløpet til bukta. Denne var drift i fire år. Etter at stasjonen stengde kom skotske kvalfangarar framleis til området for å jakta på sjøpattedyr i Wager-området. Ein kan framleis finna store harpunhovud i jern og andre leivningar på Savage Islands.
I 1910 skipa Royal North-West Mounted Police (RNWMP, ein forløpar for Royal Canadian Mounted Police) ein politipost ved kysten av Wager Bay, i nærleiken av Savage Islands. I 1915 sette George Cleveland opp ein mellombels handelpost, den fyrste i regionen, nær utløpet til Wager Bay. I 1919 skipa Cleveland, som no arbeidde for HBC, ein ny handelspost ved munningen av Wager Bay. Denne overførte byggjemateriale for HBC sin handelspost i Repulse Bay. Denne posten låg på ein praktisk plass i nordenden av Roes Welcome Sound, og blei viktig for føretaket si utviding av verksemda mot nord.
Dei fyrste tjue åra av 1900-talet la Hudson's Bay Company ned ein stort innsats for å få kontroll over pelshandelen. Dei byrja å byggja eit stort og tett nettverk av postar frå dei aude landa nordvest i Hudsonbukta til nordkysten av kontinentet. Ein ny post ved ytterkanten av Wager Bay spelte ei nøkkelrolle i desse planane. Denne posten skulle omfatta Ukkusiksalingmiut-området til Back River-estuaret, nordvest, og få dei inn i kontrollen til verksemda og unna konkurrentar som Revillon Frères, som hadde base ved Bakersjøen. Seinsommaren 1925 kom skonnerten «Fort Chesterfield» inn i kanalen, og nytta råd frå lokale inuittar til å finna den verna vika Tusjujak (no Ford Lake, kalla opp etter J.L. Ford, som var leiar for posten i 1929) for å skipa den strategiske stasjonen.
Dei fyrste åra gjekk verksemda ganske godt. I tillegg til å tilby varer kunne posten også gje støtte og ein del medisinsk hjelp til lokale inuittar. Han blei dermed eit møtepunkt for inuittar frå fjerne busetnader, og ein stad å utveksla nyhende. I desember 1929 blei det telt tjueto inuittfamiliar, totalt 107 personar, som hadde leirar i igloar nær stasjonen. Kort tid seinare stoppa pelsboomen opp. Hudson's Bay Company gjortde om hovudposten til ein utpost i 1933, og overførte styringa til inuitten Iqungajuq (Wager-Dick), som starta si eiga pelshandelverksemd. Wager-Dick og familien hans budde i post-bygningane og dreiv utposten til 1946. HBC hadde lukkast i strategien sin mot konkurrenten, og kjøpte Revillon Frères i 1936. Katolske misjonærar frå Oblatfedrane sette fyrst opp ein liten misjon på Savage Islands, men hadde liten suksess og trekte seg etterkvart tilbake. Hudson's Bay Company avslutta verksemda si her på midten av 1940-talet, og inuittane slo seg ned som fastbuande i større busetnader.
23. august 2003 blei Ukkusiksalik utnemnd til nasjonalpark.
Turisme
Nasjonalparken er open heile året, men besøk om vinteren er ikkje tilrådd på grunn av vêr, mørke og isbjørnfare. Om våren er parken tilgjengeleg med snøskuter eller hundespann, medan ein kan gå tur om sommaren. Frå rundt midten av juli til oktober kan ein reisa med båt inn i Wager Bay; før dette inneheld bukta for mykje is til å vitjast med båt. Vitjande blir tilrådd å bruka guide. Bruk av kajakk er ikkje tilrådd på grunn av fare for isbjørn.
Ein kan nå staden med leigefly – vanlegvis frå Baker Lake, kring unna, som har rutefly frå Rankin Inlet. Ein kan også koma hit med motorbåt frå Repulse Bay, der Parks Canada har ein stasjon, men på grunn av moglege vanskar med is kan dette ta lengre tid og blir derfor helst berre nytta av utforskarar eller filmskaparar som treng å ha med mykje utstyr.
Den einaste flystripa i parken er ved Silaelva på nordkysten av Wager Bay. I 1987 byde lokale inuittar Sila Lodge på denne staden. Hytta blei opna nokre veker om sommaren for vitjande. Den høge kostnaden knytt til å fly til staden førte til at hytta har vore lite brukt sidan 2002. Frå Sila Lodge kan ein leggja ut på tur til øyar i Wager Bay, til Ford Lake over dei reverserande fossane, til tidlegare Hudson's Bay Company-stasjonar eller til leivningar etter telt, qarmaqar og inuksukar.
Landskap
Wager Bay er ei vik i Roes Welcome Sound, omtrent midt i, nær Cape Dobbs. Roes Welcome Sound går frå Hudsonbukta, i det nordvestre hjørnet, kring nordaust for Chesterfield Inlet, nær kappa Fullerton og Kendall. Roes Welcome Sound går nordover mellom Barrenlands i Kivalliq (som tyder 'landgrensa') og Southamptonøya til Repulsebukta, der busetnaden Repulse Bay ligg ved polarsirkelen.
Nokre stader er Wager Bay over 250 meter djup. Fjorden er opptil 35 km brei og nesten 200 km lang. I nordvest strekk han seg inn i Barrenlands i Kivalliq. Han når breiddegrad 66°, kring frå Polarsirkelen. Også i vestenden er tidvasseffektane kraftige. Mellom Wager Bay og den 2 km breie Ford Lake (Tusjujak på inuktitut) finn ein dei såkalla Reversing Falls. I Canada kjenner ein berre til tre døme på desse fenomena, med Reversing Falls i New Brunswick og Barrier Inlet i Hudsonsundet i Nunavut som dei andre. Den sterkaste straumen ein kjenner av denne typen er er Saltstraumen i Noreg.
Klima
Klimaet er arktisk-maritimt, med relativt lite nedbør, låge temperaturar og sterke vindar. Den høgaste vindavkjølinga og dei største snøfonnene i Nord-Amerika førekjem her. Nasjonalparken blir derfor rekna som høgarktisk.
På sørkysten av Wager Bay ei bratt fjellkjede forma av tidlegare isbrear som påverkar vêret sterkt. På grunn av nærleiken til Hudsonbukta er det vanleg med temperaturfall og sterk tåke om sommaren og med snøstormar tidleg på hausten. Bukta er ikkje heilt isfri før ved slutten av juli, sjølv om temperaturane kan variera frå kjølig til svært varmt mellom mai og september.
Fauna
Ein har dokumentert seksten pattedyrartar i parken. Ved sørbreidda av Wager Bay ligg det eit stort hi-område for isbjørn. Derfor kan ein sjå isbjørnar her i juli og byrjinga av august. Peary-karibu (Rangifer tarandus) og arktiske jordekorn (Spermophilus parryii) kan koma nær turiststaden Sila Lodge. Av og til kan ein også sjå skye lemen (Lemmus sibiricus). Kamuflerte fjellrevar (Alopex lagopus) og snøharar (Lepus arcticus) er vanskelege å sjå, men ein kan få auge på dei når dei flyktar. Andre dyr ein av og til kan sjå er polarulv (Canis lupus arctos), moskusfe (Ovibos moschatus), snøskohare (Lepus americanus) og jerv (Gulo gulo).
Det er berre rapportert fire fiskartar i bukta: Røye (Salvelinus alpinus), kanadarøye (Salvelinus namaycush), rognkjekse (Cyclopterus lumpus) og nipigga stingsild (Pungitius pungitius). Fuglekikkarar kan sjå opptil førti artar, som:
Flora
Delar av nasjonalparken er typisk steinete tundra. Under algar, mosar og kantlav finst det også flora frå 25 familiar av dekkfrøplantar. Dei er nært i slekt med alpin flora, men litt ulike. Dei følgjande familiane og artane i parken er:
Eiliv Skard
Eiliv Skard var ein norsk akademikar som var professor ved Universitetet i Oslo frå 1934 til 1968, først i klassisk filologi, og frå 1948 i antikkens åndshistorie.
Han var fødd i Levanger, men familien flytta i 1901 til Kristiansand, der han voks opp. Han tok artium i 1916, adjunkteksamen i 1922, var gymnaslærar i Hornnes og Orkdal landsgymnas på 1920-talet og vart dr.philos. i 1931.
Skard hadde ei allsidig og omfattande verksemd, både innanfor det akademiske feltet, som lærebokforfattar og som folkeopplysar. Han var medansvarleg for Samlagets serie Klassiske bokverk i norsk umsetjing frå starten av, var medredaktør av  Vestens tenkere (3 bind, 1962).
Kongruens i talteori
Kongruens tyder «samsvar» og vert mellom anna nytta i talteori.
Eiliv Skard
Eiliv Skard skreiv nynorsk. Frå 1930-åra av var han knytt til Oxfordrørsla og MRA.
Nick Hysong
Nick E. Hysong er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Winslow i delstaten Arizona som i 2000 vart olympisk meister i stavhopp og året etter tok VM-bronse i same øvinga.
Hysong var nordamerikansk studentmeister 1994 i stavhopp. I sin internasjonale meisterskapsdebut i Sevilla-VM 1999 kom han på delt fjerdeplass. Året etter overraska han med å vinne stavtevlinga ved dei olympiske sommarleikane 2000 i Sydney med ny personleg rekord, 5,90 meter. Han sikra seg gullmedaljen ved å klare høgda i fyrste forsøk, medan nummer to, tre og fire i tevlinga, som alle tre også gjekk over 5,90 m, måtte ha både to og tre forsøk før dei smaug seg over lista/lekta.
Året etter tok Hysong bronsen under verdsmeisterskapen i kanadiske Edmonton. Han tok seg over 5,85 m, same høgda klarte fire av konkurrentane. Einast ein av dei svinga seg over større høgder, Dmitri Markov som representerte Australia, vart verdsmeister med imponerande 6,05 meter. Hysong deltok også i Helsinki-VM i 2005, der han kom på ein tredelt femteplass.
Hans Ferdinand Linskens
Hans Ferdinand Linskens (Lahr, Tyskland, 22. mai 1921-13. august 2007) var ein tysk botanikar og genetikar. Frå 1957 til 1986 var han professor i botanikk ved Radboud Universiteit Nijmegen. Linskens var sjefredaktør av Theoretical and Applied Genetics (1977-1987) og Sexual Plant Reproduction. I tillegg til å vera magasinredaktør, hadde han òg mykje å seia som redaktør for handbøker.
Linskens var ein vald medlem av Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina, Linnean Society of London, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen og Academie Royale des Sciences de Belgique.
Kongruens i talteori
To tal a og b vert sagt å vere kongruente med omsyn til modulen m viss a og b gjev same rest når dei vert dividert med heiltalet m. Dette vert skriven a ≅ b (mod m). Til dømes er 24 ≅ 10 (mod 7) sidan 24 = 3 · 7 + 3 og 10 = 7 + 3.
Eit resultat i læra om kongruens er til dømes den vesle Fermatsatsen. Omgrepet kongruens vart innført i talteorien av Johann Carl Friedrich Gauss. Sidan er omgrepet òg nytta i algebraen.
FK Jonava
Futbolo klubas Jonava eller FK Jonava er ein litauisk fotballklubb som spelar i A lyga.
Han spelar heimekampane sine på Jonavos miesto stadionas i Jonava.