cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
One Piece
Romance Dawn, versjon 1
Kapitlet har fleire likskapar med den endelege utforminga, blant anna er hovudpersonen Monkey D. Ruffy på plass med fleire av sine særprega eigenskapar. Det store førebiletet til Ruffy, sjørøvarkapteinen Red-Haired Shanks («Shanks den røde» på norsk), er òg med i historia, det same er grunnen til at Ruffy husar stor beundring for han. Likevel er det mange kjenneteikn frå den endelege utgåva som manglar, blant anna drivkrafta som får Ruffy til å bli pirat. I denne versjonen er motivet hans å dra ut på eventyr, mens han i den endelege varianten søkjer å finne ein stor skatt og bli «sjørøvarkongen». I versjon 1 delast piratar inn i to grupper, dei vondskapsfulle som plyndrar og røvar, og dei meir fredsame piratane som berre er på jakt etter eventyr. Denne inndelinga finst ikkje i versjon 3 av Romance Dawn.
Romance Dawn, versjon 2
Den andre varianten av Romance Dawn er på 45 sider og vart fyrste gong gjeve ut i utgåve 41 av Shonen Jump. I 1998 kom han ut igjen i samlingsverket WANTED!.
Denne forma har enda fleire likskapar med den endelege versjonen enn forgjengaren sin. Personlegdomen og utsjånaden til Ruffy ligg monaleg nærmare sluttresultatet enn det dei gjorde i versjon 1. Eit eksempel på det er at dei særeigne evnene han har som følgje av å ha ete ein såkalla «djevelfrukt» er meir uttala. Ein anna tydeleg skilnad er at Red-Haired Shanks ikkje er med i historia. I staden er det Ruffy sin bestefar som har Shanks sin rolle som førebilete og inspirasjon. Inndelinga i vondskapsfulle og gode piratar hald fram i denne versjonen, og Ruffy sitt motiv er enno berre å søkje etter eventyr.
Romance Dawn, versjon 3
Dette er den endelege versjonen av Romance Dawn og er det fyrste kapitlet i serien One Piece. Han vart fyrste gong gjeve ut i 1997 i utgåve nr. 34 av Shonen Jump. Saman med kapittel to til åtte, vart han samla i ein samlingsbok (ein «tankobon-bok») som òg fekk namnet Romance Dawn. På norsk heiter han «Eventyret begynner».
Manga
Mangaen (eit vanleg omgrep på japanske teikneseriar, i røynda japansk for «teikneserie») blir gjeve ut vekentleg i Weekly Shonen Jump, det same bladet som står for utgjevinga av serien i USA. Sjølv om utgjevingane skjer vekentleg, er ikkje talet på kapittel jamt, blant anna på grunn av personlege avbrekk i skrivinga til Eiichiro Oda sjølv. Shonen Jump kan òg lesast i andre land, men ikkje alle versjonane femnar om One Piece. Likevel kan ein då lese serien i eigne pocketbøker, såkalla tankobon-format. I desse bøkene er ei visst tal kapittel samla i same bok. Desse blir gjeve ut i Japan med to til tre månaders mellomrom og er trykte på betre papir enn papiret nytta i Shonen Jump. Når ein når ei viss mengd kapittel, samlast dei føregåande i ei pocketbok. I Noreg gjevast ikkje lenger Shonen Jump ut, men kapitla kom i staden samla i pocketbøker kvar månad på norsk (bokmål). Totalt er 33 bøker komne ut i Noreg, 17 i USA (her kom nye kapittel vekentleg i Shonen Jump) og 48 i Japan. I dag finst mangaen på over 20 språk i om lag like mange land.
Anime
Animen (vanleg omgrep på japanske animasjonsseriar) debuterte i 1999 og blir produsert av animasjonsstudioet Toei Animations. Frå og med 4. desember 2011 er 526 episodar av serien synte i Japan. Det er òg laga fleire spesialepisodar og til saman åtte filmar. For det meste hald animen seg tru til historia i teikneserien, med unnatak av særskilde episodar (såkalla fillers) som blir sende i mellom for å hindre han frå å ta igjen mangaen. Desse særskilde episodane inneheld difor som regel forteljingar som ikkje er i mangaen., bortsett frå nokre få av dei, som er baserte på små historier innimellom kapitla i mangaen.
Animen er omsette og dubba til fleire språk, blant anna engelsk og fransk. I USA er det to ulike TV-verksemder som har dubba animen. Versjonen til 4Kids Entertainment, den fyrste av dei to verksemda, fekk mykje kritikk for dei store endringa som vart gjort for å gjere serien meir barnevennleg. Denne tolkinga av serien varer berre til episode 143, og fyrst i april 2007 melde verksemda FUNimation Entertainment at dei var i gang med å dubbe episodane 144 til 205. 29. september same år hadde den nye versjonen premiere på Cartoon Network i USA. Denne tolkinga har færre endringar enn forgjengaren og skal i tillegg seljast på DVD i Nord-Amerika utan nokon form for endringar tilpassa barn.
Innleiing
Fleire år etter døden til Gold Roger, er «sjørøvaranes gullalder» enno i full gang og draumen om finne One Piece og bli den nye sjørøvarkongen finst hos mange menneske. Her får me møte hovudpersonen i serien, den unge mannen Monkey D. Ruffy. Draumen hans er å bli den som finn One Piece og dermed bli den største av alle piratar. Det store førebiletet hans er piratkapteinen «Shanks den røde», som for ei tid slo seg ned i heimbyen til Ruffy då Ruffy var ein liten gut. Ein dag har mannskapet til Shanks med seg ein særeigen frukt som blir kalla ein «djevelfrukt» og ved eit uhell et Ruffy denne. Frukta har ein merkeleg verknad på kroppen til Ruffy, han blir gjort om til gummi og dermed òg særs tøyeleg og spenstig. Men frukta gjer òg slik at Ruffy aldri kan lære seg å symje, for dei som et ein djevelfrukt blir støytte vekk frå havet og blir fullstendig kraftlause i havvatn. Ruffy blir litt seinare i handlinga bortført av ein fjellrøvar, kasta på havet og gått til åtak på av eit sjøuhyre, men Shanks bergar han i siste liten, men berginga kostar Shanks den eine armen. Kort tid seinare forlèt han og mannskapet byen, men fyrst gjev han Ruffy stråhatten sin, med bod om at han skal få låne han fram til han blir ein stor pirat. Ruffy sver på at han skal bli ein pirat og finne One Piece.
Ti år seinare er Ruffy tenåring og set segl i ein liten båt med stråhatten til Shanks på hovudet. Han går i gang med å finne folk til eit mannskap og her startar sjølve historia, 22 år etter avrettinga av Gold Roger.
Randi Blehr
Organisasjonsliv
Blehr var aktiv i fredsrørsla og vart leiar i Norske Kvinners Fredsforbund i 1903.
Randi Blehr fekk i 1921 kongens fortenestemedalje i gull.
Nobelprisen i litteratur
Nobelprisen i litteratur er ein litteraturpris som blir delt ut årleg til éin forfattar som har stått for eit eineståande forfattarskap.
Gudolf Blakstad
Gudolf Blakstad var ein norsk arkitekt. Han vart fødd i Gjerpen nær Skien, og døydde i Oslo.
Nobelprisen i litteratur
Prisen blir tildelt av ein femmannskomité frå Svenska Akademien, eit råd av respekterte svenske språkfolk som sit på livstid. Dei fleste medlemmene i akademiet er menn, dei fleste over 70 år, og detter har òg prega komitéen, slik at valet deira av vinnarar kan vera noko konservativt.
Gudolf Blakstad
Blakstad tok utdanning ved Noregs tekniske høgskole, med eksamen frå arkitektlinja i 1916. Han arbeidde i to år hos arkitekt Arnstein Arneberg, før han i 1918 starta sin eigen praksis i Oslo. I 1919 teikna han Oslo Nye Teater saman med Jens Dunker. Som arkitekt arbeidde han mykje saman med Herman Munthe-Kaas som han hadde firma saman med i rundt 50 år. Ein kan vanskeleg skilje verka deira frå einannen.
Nobelprisen i litteratur
Kritikk
Sidan tildelinga tok til i 1901 har dei fleste prisvinnarane vore europeiske mannlege forfattarar. I dei første åra er dette lett å forstå; det var stort sett berre desse som skreiv og gav ut bøker innan den litteraturtradisjonen komitéen vurderte. Men den same skeivdelinga fortsette også etter at slik litteratur skriven av kvinner og ikkje-europearar blei tilgjengeleg.
Gudolf Blakstad
Blakstad vart kjend for arbeidet sitt i overgangen mellom nyklassisisme og funksjonalisme i norsk arkitektur. Blakstad er særleg kjend for å ha teikna Haugesund rådhus (1922) i nyklassisistisk stil og Kunstnernes Hus i Oslo i funksjonalistisk stil.
Nobelprisen i litteratur
Kritikk
Kvinnene som har fått nobelprisen frå 1901 til no er Selma Lagerlöf, Grazia Deledda, Sigrid Undset, Pearl S. Buck, Gabriela Mistral, Nelly Sachs, Nadine Gordimer, Toni Morrison, Wisława Szymborska, Elfriede Jelinek, Doris Lessing og Herta Müller. Resten er menn.
Gudolf Blakstad
Blakstad fekk Houens fonds diplom tre gonger; i 1930 saman med Jens Dunker for Det Nye Teater i Rosenkrantz' gate i Oslo, i 1931 og 1934 saman med Herman Munthe-Kaas. Dei fekk prisen for Kunstnernes Hus i 1931 og for Haugesund rådhus i 1934. I 2004 blei Elgeseter bru frå 1950 tildelt Betongtavlen.
Nobelprisen i litteratur
Kritikk
Den første afrikanaren, Wole Soyinka, fekk prisen i 1986, medan den første svarte kvinna som fekk han var Toni Morrison i 1993. På den andre sida gjekk prisen til ei kvinne, Selma Lagerlöf, allereie i 1909, og den første ikkje-europearen, indiske Rabindranath Tagore, i 1913. Ein har prøvd å retta på ulikskapen i dei seinare åra, men hundre års tradisjon kan vera vanskeleg å venda.
Nobelprisen i litteratur er òg blitt kritisert for ikkje å ha plukka ut forfattarar som seinare er blitt rekna som særs viktige innan verdslitteraturen, til dømes Anna Akhmatova, Jorge Amado, Jorge Luis Borges, Bertolt Brecht, Anton Tsjekhov, Joseph Conrad, Robert Frost, Graham Greene, Aldous Huxley, Henrik Ibsen, James Joyce, Franz Kafka, D.H. Lawrence, William Somerset Maugham, Alberto Moravia, Robert Musil, Vladimir Nabokov, George Orwell, Fernando Pessoa, Ezra Pound, Marcel Proust, J.D. Salinger, Leo Tolstoj, Marina Tsvetajeva, Mark Twain, Tennessee Williams og Virginia Woolf.
Orchardleigh Lake
Det ligg ei lita øy på vestsida av innsjøen der St Mary's Church ligg. Kyrkja vart bygd på 1200-talet og vart kraftig renovert av Sir George Gilbert Scott, for W. A. Duckworth, i 1878. Kyrkja er i dag freda. Det vert ofte halde bryllaup i kyrkja. Det går ei gangbru over til øya frå fastlandet.
Det er i røynda to innsjøar ved Orchardleigh. Den minste innsjøen inneheld øya med kyrkja og ein langt større innsjø ligg 150 meter gjennom eit lite skogområde.
Det er ein del sjøfugl å sjå ved innsjøen, mellom anna dvergdykkar, toppdykkar og knoppsvane, samt overvintrande toppand og taffeland.
Bottighofen
Bottighofen er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar ( og eit areal på . Kommunesenteret ligg 409 meter over havet.
Kommunen ligg mellom Kreuzlingen og Münsterlingen langs Bodensjøen, ved grensa til Konstanz i Tyskland.
Kentaro Sato
Kentaro Sato er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Montedio Yamagata, JEF United Chiba, Kyoto Sanga FC og Renofa Yamaguchi FC (2019).
Peder Monrad
Peder Monrad var ein norsk prest, fødd i Vinje i Telemark. Han deltok på stortinget i 1833, og var far til Marcus Jacob Monrad.
Monrad vart fødd i Vinje, der faren var sokneprest. Han vart student frå katedralskulen i Kristiansand i 1801 og cand. theol. i København i 1807. Same året deltok han i forsvaret av København. Dei neste åra budde han i Vinje, der han vart vald til forlikskommissær i 1808. I 1810 vende han tilbake til København for å søke prestekall, levde åra 1810-14 av å undervise. Han vende i 1814 tilbake til Noreg, budde då hos presten Jakob Wille på Nøtterøy. År 1816 vart han utnemnd til sokneprest i Mo i Telemark. Sidan var han sokneprest i Sande 1827, i Heddal frå 1828, og i Holla frå 1832. Til sist var han sokneprest i Moss frå 1836 til han døydde.
Monrad var oppteken av skulestellet og måtehaldssaka. Han vart innvald frå Bratsbergs amt til Stortinget i 1833, i opposisjon til statsrådet. Der gjorde han seg gjeldande som medlem av Lagtinget og formann i trykkekomitéen.
Han døydde i Kristiania i 1850.
Kaura fyrstasjon
Kaura fyrstasjon er eit leifyr som ligg på ein holme ved innlaupet til Brandsfjorden i Kaurleia i Åfjord kommune i Trøndelag fylke.
Fyret står i samanheng med Vingleia og Asenvågøy fyrstasjon. Fyrtårnet er eit 22 m høgt støypejarnstårn med steinsokkel. Rett ved tårnet ligg eit betongnaust med støypt bru ut til landinga. Det opphavlege franske linseapparatet er framleis i bruk.
Kaura fyrstasjon vart bygd i 1931 som det nest siste manna fyret i Noreg. Stasjonen vart automatisert og avfolka i 1959. I bustaddelen er mange av dei originale detaljane intakt.
Fyrstasjonen er i dag eigd av Staten ved Kystdirektoratet og er freda etter lov om kulturminne.
Ekstremvêret Agda
Agda gav full til sterk storm. Kraftigast vind vart målt på Kråkenes fyr ved Stad, med ein middelvind på 37,5 m/s, som er orkan. Svinøy fyr litt lenger nord målte 31 m/s, medan Ona fyr fekk 29 m/s, begge desse sterk storm.
Alle hurtigbåtsamband i Møre og Romsdal stoppa opp, samt tre ferjesamband. Det vart registrert mindre skadar på bygningar åg ein seglbåt gjekk ned i ei småbåthamn.
Treg masse
Treg masse er massen til ein lekam oppfatta som eit mål for tregleiken til lekamen, altså den massen som opptrer i Newtons andre lov. Massen til lekamen slik han opptrer i gravitasjonslova, blir kalla tung eller graviterande masse. Lekamen skapar ei gravitasjonkraft som er proporsjonal med den graviterande massen til lekamen. Ein grunnidé i relativitetsteorien til Albert Einstein er at treig masse og tung masse er av same natur og identiske.
Jon Andersson Nordhus
Jon Andersson Nordhus var ein norsk gardbrukar, fiskar, forfattar og stortingsmann frå Brønnøy.
Nordhus var fødd på garden Lund i Brønnøy, faren var gardbrukar. I vaksen alder fekk han sin eigen gard i Brønnøy og dreiv fiske attåt. På Stortinget 1833 var han 4. representant for Nordlands amt. Han var medlem av komiteen om bank- og pengevesen. Til Stortinget 1839 vart han vald til 3. varamann.
I 1848 gav Nordhus ut det lokalhistoriske verket Beskrivelse over Brønnøe Hovedsogn, som var den første fullstendige gardshistoria for ei heil bygd. Han døydde på Nordhus i 1863.
Austdalsvatnet
Austdalsvatnet er ein innsjø som ligg i Luster kommune i Vestland.
Talgje kyrkje
Talgje kyrkje er ei kyrkje som ligg på øya Talgje i Stavanger kommune, nord for Stavanger by. Kyrkja er bygd på 1100-talet, hovudsakleg i stein.
Modé aní
Modé aní (hebr. [mōde ănī], m. ) (m.) eller Modá aní (hebr.  [mōdā ănī], f. ), ‘takk gjev eg’, er ei sentral bøn i jødedommen. Sidan denne bøna ikkje inneheld Guds namn kan ho seiast føre ein vaskar hendene om morgonen, og etter tradisjonell jødedom seier jødiske kvinner og menn denne bøna når dei vaknar om morgonen, føre toalettbesøk og handvask.
Norsk omsetjing
Takk gjev eg framføre Deg, O regent som lever og varar, som i miskunn lét sjela mi vende attende åt meg — stor er truskapen Din!
Bakgrunn
Dei talmudiske autoritetane sa at «søvn er ein sekstidels daude». Ved oppvakning frå søvnen er mennesket skuldig å takke for den nye dagen i naturen og den nye dagen i livet sitt som individ.
Ølbergstranda
Ølbergstranda er ei sandstrand i Sola kommune. Stranda er 400 meter lang med sandyner og fine badeplassar. Ølberg og Ølbergstranda ligg sørvest for Sola flyplass og nær Ølberg hamn. Det ligg ein campingplass ved Ølbergstranda.
Gustavo Salgueiro de Almeida Correia
Gustavo Salgueiro de Almeida Correia er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Montedio Yamagata.
Anne Jonsdotter
Anne Jonsdotter (ca. 1602-1673) var ein norsk godseigar på Helgeland.
Foreldra hennar er ikkje kjende. Det er påstått at ho var av adelsslekta Benkestokk på Meløy, men det er neppe rett. Det er meir sannsynleg at faren var ein innvandra skotte, Jon Sinclair, som budde på Tjøtta, men det er òg berre ein spekulasjon.
Rio Duratón
Duratón er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Duero. Ho spring ut i Sierra de Somosierra i kommunen Somosierra. Elva er 106 km lang og munnar ut i Duero ved Peñafiel. Munningen på elva er 25 meter brei. Duraton drenerer eit område på 1487 km².
Anne Jonsdotter
Anne Jonsdotter vart i 1624 gift med Petter Jakobson Falk som vart fut på Helgeland. Frå futegarden på Nord-Herøy og seinare frå garden Tjøtta samla dei seg eit stort jordegods. Då ho vart enkje ca. 1643, var samla landskyld 47 våg fiskeleige, men ho fortsette godssamlinga og i 1660 åtte ho gardar med ei samla landskyld på 56 våg. Om lag 90 bønder var leiglendinger på godset.
Naglfar
Naglfar er i norrøn mytologi eit stort skip som er bygd av neglane til døde krigarar.
Esgueva
Esgueva er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Pisuerga. Elva spring ut nær Peña Cervera i provinsen Burgos og er 116 km lang.
Elva drenerer eit område på 1016 km².
Anne Jonsdotter
Som enkje var ho òg verje for Tjøtta, Herøy og Dolstad kyrkjer, og ho åtte ei jekt som vart brukt til å føre tørrfisk til Bergen.
Fukutaro Shino
Fukutaro Shino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Etnografi
Etnografi (frå gresk ethnos, «folk», og grafein, «skrive») er nemninga på ein vitskapleg metode for å skildre og samanlikne ulike kulturar og samfunnstypar i verda, ofte gjennom bruk av feltstudium.
Fukutaro Shino
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Etnografi
På 1900-talet skilde sosialantropologien seg ut frå etnografien og vart ein eigen vitskap.
Anne Jonsdotter
Anne og Petter Falk fekk 9 born, blant dei Maren Pettersdotter Falk som var mor til diktarpresten Petter Dass.
Cergy
Cergy er ein kommune i dei nordvestlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 27,8 km frå Paris sentrum i den «nye byen» Cergy-Pontoise som vart oppretta i 1960-åra, og har eit folketal på rundt 55 000 innbyggjarar.
Sjølv om nabokommunen Pontoise offisielt er préfecture (hovudstad) i departementet Val-d'Oise, ligg prefecture-bygningen og administrasjonen, i tillegg til rådsforsamlinga (conseil général) i kommunen Cergy, som vert rekna som ein de facto hovudstad i Val-d'Oise. Sous-préfecture-bygningen og administrasjonen ligg derimot i kommunen Pontoise.
Namn
Namnet Cergy kjem frå det mellomalderlatinske ordet Sergiacum, som tyder «eigedomen til Sergius», ein gallo-romersk landeigar.
Strandsmelle
Strandsmella vert kring 10-20 cm høg, har snau kålgrøn liggjande stengel med opprette fåblomstra greiner, og smale kjøttfulle blad. Utbøygde bergtenner. Ho har store kronblad med to små sideflikar og 6 bogne kapseltenner. Planta blømer kring juni på havstrender, der arten er vanleg. Ho kan også finnast på berg langt frå sjøen, i Noreg opp til 1260 moh.
Nybergsund
Nybergsund er ein tettstad i Trysil kommune i Innlandet. Staden har, og ligg ved Trysilelva, 7 km sørom kommunesenteret Innbygda.
Trykkfastleik
Trykkfastleik er evna eit material har til å motstå trykkbelastning. Det blir mest brukt i samband med sprø material som betong, stein og tre, og er då spenninga når materialen viser byrjande teikn til sprekkar eller knusing. I duktile material er trykkfastleik spenninga ved ei nærare angjeven tøying i trykk, og er då eit uttrykk for materialen sin deformasjonsmotstand i plastiske formingsprosessar.
Rubiks kube
Rubiks kube er eit mekanisk puslespel som vart funne opp i 1974 av den ungarske skulptøren og arkitekturprofessoren Ernő Rubik. Det er ein plastikkube som finst i fire variantar:
3x3x3-kuben er sett saman av 26 brikker eller terningar, og han har 9 ruter på kvar av dei 6 sidene, i alt 54 ruter. Rutene har 6 forskjellige fargar, 9 ruter i kvar farge. Ein kan flytte alle dei 26 brikkene i forhold til kvarandre, med unntak av brikkene i midten på sideflatene, som sit fast. Målet med puslespelet er å flytte på brikkene slik at kvar side vert einsfarga.
Kuben vart lansert internasjonalt i 1980, og frå då av og to år fram vart det selt over 100 millionar eksemplar på verdsbasis. Kuben oppnådde ekstrem popularitet og vart nærast allemannseige, sjølv om det berre var nokre få som greidde å løyse puslespelet.
Meisterskap
Utover 1980-talet forsvann interessa etter kvart, men i det siste har kuben blitt meir populær att. Både verds- og europameisterskap blir jamleg arrangerte for alle som ønskjer å delta. Kategoriane ein kan melde seg på i er mellom andre:
Rekordar
I offisielle Rubiks kube-meisterskap i å løyse 3x3x3-kuben, har kvar deltakar fem forsøk på å løyse kuben, og dei vert rangerte etter gjennomsnittet av dei tre mellomste tidene (den beste og dårlegaste tel ikkje). Kuben blir da blanda etter 5 vilkårleg genererte algoritmar som er like for alle som deltek på det spesifikke stemnet.
Det beste gjennomsnittet oppnådde Feliks Zemdegs under Odd Day in Sydney 2019, da han løyste kuben på gjennomsnittstida 5.53 sekund. Yusheng Du sette i november 2018 offisiell verdsrekord for raskaste enkeltløysing av kuben med 3.47 sekund.
Permutasjonar
Dette talet kan også skrivast som: (~4.3 × 1019), eller 43 trillionar. Trass i det enorme talet på kombinasjonar, kan kuben alltid løysast på 25 eller færre trekk.
I kulturen
Filmen Speedcuberne, originaltittel The Speed Cubers, av Sue Kim kom ut i 2020 på Netflix.
Ermatingen
Ermatingen er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar ( og eit areal på . Kommunesenteret ligg 400 meter over havet.
Valkollegium
Eit valkollegium eller eit elektorat er ein institusjon blir nytta ved indirekte val. I motsetnad til direkte val der veljarane vel sine representantar direkte, vel veljarane i eit indirekte val eit valkollegium, som består av valmenn, som igjen skal velje representantane. Det viktigaste argumentet for oppretting av valkollegium i staden for direkte val har vore at valmennene vil ha betre kvalifikasjonar for å gjere vala. På denne måten kan systemet også tolkast i retning av manglande tillit til folk si eiga dømmekraft.
Ermatingen
Kommunen ligg ved Bodensjøen ovanfor øya Reichenau i Tyskland. Han består av landsbyane Ermatingen og Triboltingen.
Valkollegium
Valkollegium blir mellom anna nytta ved val av President i USA, der systemet ved presidentvalet i 2000 bidrog til at George W. Bush blei vald til president i staden for Al Gore. Eit fleirtal av veljarane støtta Gore. Men eit valkollegium, som alle andre valde forsamlingar, kan aldri vere 100 % representativt. Bush fekk ved valet eit fleirtal blant valmennene, og vart vald til president.
Medan valkollegia i USA blir valde med valet som einaste oppgåve, er valkollegium i andre land institusjonar med fleire oppgåver. Dette vil vere tilfelle i land der parlamentet vel president, som i Tyskland.
Valkollegium blir brukt i svært mange andre typar organisasjonar, som til dømes i religiøse organisasjonar. Lokale avdelingar vel då representantar til kongress, landsmøte eller liknande, som vel toppleiinga i organisasjonen.
Edinaldo Batista dos Santos
Edinaldo Batista dos Santos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Rio Francia
Francia er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Rio Alagón med ei lengd på 25 km. Kjelda hennar ligg 1350 meter over havet i Valle de Lera (Sierra de Francia). Ho munnar ut i Alagón i ei høgd på 420 meter over havet.
Elva har gjeve namn til fjellkjeda Sierra de Francia, som ligg sør for Salamanca. Del av elva renn gjennom Las Batuecas-Sierra de Francia naturpark.
Semerwater
Semerwater er den største naturlege innsjøen i North Yorkshire i England. Han er 800 meter lang og ligg i hjartet av Wensleydale, ovanfor den kortaste elva i England, Bain. Innsjøen vert nytta til kanopadling, brettsegling, segling og fisking. Det ligg tre landsbyar i nærleiken, Stalling Busk, Countersett og Marsett
Marcus Jacob Monrad
Marcus Jacob Monrad var ein norsk teolog og filosof. Han var professor i filosofi ved Universitetet i Christiania frå 1851 til han døydde. Han var til Peder Monrad.
Monrad vart fødd på Nøtterøy i Vestfold, men voks opp på Mo i Telemark (ligg i noverande Tokke kommune.) Monrad tok teologisk embetseksamen i 1840, og vart i 1845 utnemnd til lektor i filosofi ved Universitetet i Christiania. Han skreiv fleire av lærebøkene til «Annen-eksamen», brukt under store delar av embetsmannstatens periode. Mellom dei var Philosophisk Propædeutik (første utgåve 1849), Psychologie (første utgåve 1850) og Ethik (første utgåve 1851). Monrad gav også ut Tankeretninger i den nyere tid i 1874 og Æsthetik i 1889–90. Jamsides universitetsarbeidet var Monrad i lang tid ein aktiv litteraturkritikar.
Jens Arup Seip meiner Monrad stod for eit heilt anna filosofisyn enn A. M. Schweigaard, J. S. Welhaven og Intelligenspartiet. Der desse var sterkt kritisk til den tyske idealismen, var Monrad ein tilhengar av retninga. Ifølgje Rune Slagstad deler likevel både Monrad og Welhaven eit «filosofisk fellesskap» i den tyske idealismen, og «det var ved denne filosofi de integrerte romantikkens ekspressive revolusjon i embetsmannsstatens ideverden».
Welhaven og Monrad stod bak ein overgang «fra individualetikk til samfunnsetikk, fra moralitet til sedelighet, og fra Kant til Hegel», ifølgje Rune Slagstad. Samfunnsinstitusjonane oppfatta dei som «kroppsliggjøringen» av fellesskapet sine normer.
Dingzhou
Dingzhou er eit byfylke i byprefekturet Baoding i provinsen Hebei i det nordlege Kina.
I 1999 var befolkninga på 619,116 innbyggjarar, og i sjølve byen Dingzhou var det i 2007 registrert 155,468.
Shinya Hatta
Shinya Hatta er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock, Kamatamare Sanuki, FC Ryukyu og Blaublitz Akita.
Redgrave Pinsent Rowing Lake
Redgrave-Pinsent Rowing Lake er ein innsjø og roarena i Storbritannia, kalla opp etter dei olympiske meistrane i roing, Sir Steve Redgrave og Sir Matthew Pinsent. Innsjøen og naustet er utforma særskild med tanke på ro-trening og har fasilitetar for trening, medisin og vitskap for det det britiske rolandslaget.
Hubert de Brienne de Conflans
Hubert de Brienne de Conflans var ein fransk skipskommandør.
Han var son av Henri Jacob marquis de Conflans og Marie du Bouchet, og 15 år gammal vart han riddar i St. Lasarus-ordenen og året etter gjekk han inn på Gardes de la Marine-skulen i Brest. Han tente i den spanske arvefølgjekrigen under Duquesne-Guitton (frå 1708 til 1709) og Duguay-Trouin (1710). Her var han med å erobra eit engelsk fartøy og eit portugisisk handelsskip.
I 1712 vart han fenrik og deltok i operasjonar mot sjørøvarar i Karibia og kysten av Marokko. I 1721 vart han send på oppdrag til Konstantinopel og i 1723 langs kysten av Saint-Domingue.
Han vart løytnant i 1727 og deltok i kampar i Middelhavet. I 1731 tente han som løytnant i gardes de la Marine i Rochefort. Året etter vart han riddar i St. Louis-ordenen og frå 1733 til 1734 kommanderte han ein flotilje som følgde transportskip til Cayenne og Martinique. Same året vart han forfremma til kaptein og tente igjen under Duguay Trouin og så under marquis d'Antin under den polske arvefølgjekrigen.
I 1747 vart han generalguvernør på Saint-Domingue, men på reisa for å starte dette embetet vart skipet hans angripe av engelskmennene og han vart skadd og fanga. Han vart først sleppt fri i 1748 med Aix la Chapelle-traktaten, då han vart «chef d'escadre», ei rolle han hadde til 1751. I 1752 vart han generalløytnant i marinen.
Sjuårskrigen og slaget ved Quiberonbukta
I 1756 vart han viseadmira i Ponant (som om lag tilsvara Atlanterhavsflåten). I 1758 gjorde kong Ludvig XV gjorde han marskalk av Frankrike som løn for tenesta hans.
Under sjuårskrigen i 1759 fekk han ansvaret for å føre over troppar til Skottland for ein invasjon av England. Conflans var ikkje samd med sine overordna om desse planane og frykta kamp mot den britiske flåten under admiral Edward Hawke. Flåten vart samla i Morbihanbukta og det var frå her Conflans skulle eskortere transportskipa over til Skottland. Han måtte først fjerne divisjonen til kommandant Robert Duff som hadde kom til området. Hawke vart råka av uvêr og måtte oppheve blokkaden av Brest den 14. november og Conflans kom seg ut med skipa sine.
Havstraumane gjorde at Conflans kom bort frå den opphavlege ruta si og fekk ikkje syne av Belle-Île før den 20. november. I mellomtida hadde Hawke vorte åtvara om at Conflans hadde drege frå land og flytta flåten sin for å skjere han av. I uroleg sjø oppdaga Conflans divisjonen til Duff og sette etter han. Då det såg ut til at Conflans var i ferd med å slå Duff, dukka Hawke opp i horisonten. Conflans valde å vende attende til Quiberonbukta, som var farleg og ukjend farvatn for Hawke. Hawke gav seg likevel ut i kamp og øydela to franske fartøy, og tvinga to andre skip til å overgje seg. Mørket senka seg og dei to flåtane ankra opp. I løpet av natta rende likevel flaggskipet til Conflans, «Soleil-Royal», på grunn, berre nokre får kabellengder frå den engelske flåten. Ved daggry skjønte Conflans faren han var i og segla over til det franske fartøyet «Héros». Han sette så flaggskipet sitt i brann etter å ha gått frå borde.
Då Conflans kom attende til Brest, måtte han både forklare nederlaget og at han sette flaggskipet sitt i brann. Valet om å dra til Quiberonbukta vart kritisert, fordi han ikkje rekna Hawke som så dristig som han var. Kvifor han valde å forlate flaggskipet sitt er ikkje kjend, og han vart klandra for dette.
I skam vendte han attende til Paris, der han døydde i 1777. Embetet som viseadmiral av Ponant vart gjeven til fyrsten av Bauffremont, underoffiseren hans i Quiberonbukta.
Isak Saba Guovddáš
Isak Saba Guovddáš, eller Isak Saba-senteret, er eit samisk språk- og kultursenter i Nesseby kommune i Finnmark. Senteret har fått namn etter Isak Saba, som kom frå Nesseby.
Bergens kalvskinn
Bergens kalvskinn er ei jordebok over geistlege gods i Bergen bispedømme rundt 1350. Handskriftet ligg i Riksarkivet i Oslo.
Gudolf av Blakstad
Gudolf av Blakstad (død 1226) høyrde først til baglarane (kyrkjepartiet) under borgarkrigstida i Noreg og var ei tid syslemann i Lier. I 1218 gjekk han frå baglarane og over til kong Håkon Håkonsson. Han blei usams med kongen og tok initiativ til opprettinga av ribbung-partiet som ville ha Sigurd Ribbung til konge. Sigurd blei drepen i 1226, og Gudolf blei drepen av bønder like etter, på garden sin på Blakstad i Asker.
Mérignac
Mérignac er ein by og kommune i departementet Gironde i regionen Nouvelle-Aquitaine i Frankrike. Han er den største forstaden til byen Bordeaux, som han ligg like vest for, og høyrer dermed til storbyområdet til Bordeaux med om lag 1 million innbyggjarar. Sjølve Mérignac har like over 60 000 innbyggjarar.
Bordeaux internasjonale flyplass ligg i Mérignac.
Risbotnvatnet
Ved øvste enden av vatnet ligg det støler som høyrer til gardar i Balestrand kommune. Det har vore strid mellom bønder i Balestrand og bønder i Viksdalen om eigedomane i dalføret.
Det er gode høve for fiske etter aure i Risbotnvatnet.
Kenichi Mori
Kenichi Mori er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Gåsemure
Gåsemure (Potentilla anserina eller Argentina anserina) er ein krypande fleirårig urt i rosefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing.
Kenichi Mori
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Gåsemure
Gåsemuren vart tidlegare rekna til slekta Potentilla, men har saman med grønlandsgåsemure vorte skilde ut i den eigne slekta Argentina på 1990-talet. Omklassifiseringa har vore kontroversiell, og er ikkje akseptert av alle autoritetar. Gåsemure utgjer ei artskompleks som ofte er blitt delt inn i fleire ulike artar.
Planta vert kring 5 cm høg og har krypande stenglar som set røter ved ledene. Ho har mangefinna blad med kvasse tenner som er silkehåra på undersida, stundom også på oversida. Ytterbegeret er flika eller tanna. Blomane har spisse begerblad som ikkje er lengre enn ytterbegerblada.
Gåsemure blømer kring juli. Palnta er vanlegast på havstrender, men finst også på vegkantar og fuktig mark. Ho veks over heile Noreg, i Jotunheimen er ho funnen opp til 925 meter over havet.
Beidaihe
Beidaihe er eit distrikt i byprefekturet Qinhuangdao aust i provinsen Hebei i Folkerepublikken Kina. Distriktet er på 70 km² og har ca 70 000 innbyggarar. Det har ti kilometer lange badestrender.
Attraksjonar
Baidaihe er ei kjend badestad, og mange medlemmar av politbyrået i Det kinesiske kommunistpartiet legg sommarferien til strendene her. Somme av strendene er reservert for priviligerte partifolk og betalingssterke utanlandske turistar. Byområdeet i Beidahihe minnar meir om ein vestleg badeby enn ein kinesisk kystby.
Historie
Beidaihe fekk betydning som badeby då engelske ingeniørar som bygde jernbanestrekninga Tianjin-Shanhaiguan byrja reise dit for kvile. Utlendingar og rike kinesarar bygde villaar her. Under Boksaropprøret vart dei brende ned, men nye vart bygde seinare. Etter 1949 vart Beidaihe feriestad for arbeidarar, og det vart bygd ei rekkje sanatorium. Og leiande funksjonerar som Jiang Qing kom dit.
Enki Catena
Enki Catena er ei kraterrekkje på jupitermånen Ganymede. Rekkja har ei lengd på 161,3 kilometer og er namnsett etter Enki, ein vassgud i sumerisk mytologi.
Kraterrekkja vart truleg til ved at ein komet vart riven sund av tyngdekreftene til Jupiter, og at 13 av fragmenta til denne kometen då small inn i overflata til Ganymede rett etter kvarandre.
Gottlieben
Gottlieben er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar ( og eit areal på . Kommunesenteret ligg 400 meter over havet.
Karpefamilien
Karpefamilien (Cyprinidane) er ein stor familie karpefisk som lever i ferskvatn, stundom brakkvatn, over heile verda (naturleg i Nord-Amerika, Eurasia og Afrika). I Noreg er familien mellom anna representert gjennom mort, ørekyt, karpe, karuss og karpe. Familien omfattar 2010 kjende artar fordelt på 210 slekter.
Kjenneteikn
Karpane har ikkje tenner framme i kjevane, men delar opp maten sin med fleire radar svelgtenner. Leppene er som regel tynne, og dei fleste artane er overbitte.
Den største arten i familien er kjempebarben, som kan bli over 2,5 m lang. Mange artar vert derimot ikkje større enn 5 cm. Den minste fiskearten i verda, som heiter Danionella translucida og når ei makslengd på 12 mm, er ein cyprinid.
Kroppsmasseindeks
Kroppsmasseindeks eller KMI, på engelsk body mass index eller BMI, er ein enkel formel som blir brukt til å vurdere om ein person er over- eller undervektig eller har normal vekt. Formelen gir ikkje noko eksakt resultat. KMI-verdien skil ikkje mellom kroppsfeitt og musklar. Kroppsbyggarar kan ha ein KMI på over 25 utan å vere overvektige.
Formel
Formelen for å regne ut KMI er:
Gaocheng
Gaocheng 藁城 er eit byfylke tilhøyrande Shijiazhuang i provinsen Hebei i Folkerepublikken Kina. Byen har eit areal på 836 km² og ein befolkning på 760 000.
Arkeologane har avdekt tydelege teikn etter Shang-kulturen i området.
Litlevatn i Gaular
Litlevatn i Gaular er ein innsjø i Sunnfjord kommune og er ein del av Gaularvassdraget. Vatnet ligg i dalføret Eldalsdalen som er ein del av Viksdalen. Det ligg ved Hov, og Hov Hyttegrend har ein fin stad ved vatnet.
Apollonius Liliedahl
Apollonius Liliedahl også kjent som Apollonius Liljedahl var ein dansk-norsk skreddar, klokkar og fruktdyrkar. Han slo seg ned i Vik i Sogn og vart ein pioner i hagbruk, fruktdyrking og birøkt, mellom anna innførte han potetdyrking i Vik og er den første kjende potetdyrkaren i Sogn. I Vik byrja han alt i 1768 med planteskule, som kanskje den første på Vestlandet.
Liliedahl var utdanna skreddar og kom truleg til Bergen kring 1750, og deretter til Vik kring 1755 der han vart klokkar i 1768. For sitt pionerarbeid fekk han i 1784 pengepremie frå Det Nyttige Selskab i Bergen, og i 1785 sølvmedalje og pengepremie frå Det Kongelige Danske Landhuusholdningsselskab. I 1804 fekk han også Det Nyttige Selskabs heidersmedalje. Då biskopen Johan Nordahl Brun var på visitas i Vik noterte han at dei vitja den «berømte Gartner Lilliendahl».
Han var gift med Mette Marie Harboe, dei fekk borna Catharina Dorothea og Johan Benjamin. Catharina var gift med sokneprest Ludvig Daae (1774–1843), dei var besteforeldre til professor Ludvig Ludvigsen Daae. Liliedahl sitt oldebarn Edvard Apolloniussen Liljedahl var ein sentral politikar.
Keisuke Endo
Keisuke Endo er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock, Thespa Kusatsu, FC Machida Zelvia, Fujieda MYFC og Kataller Toyama.
Myravatnet i Gaular
Myravatnet er ein innsjø i Sunnfjord kommune i Vestland og er ein del av Gaularvassdraget. Innsjøen/vatnet ligg i dalføret Eldalsdalen som er ein del av Viksdalen. Namnet kjem av garden Mjellsmyra som ligg ved vatnet. Elva fører vidare forbi mellom anna Likholefossen før ho kjem til Litlevatnet.
Jun Shimanuki
Jun Shimanuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Heradsbygd
Heradsbygd er ei bygd og tidlegare tettstad i Elverum kommune i Innlandet fylke. Staden ligg ved Glåma, 9 km søraust for kommunesenteret Elverum.
I Heradsbygd ligg Heradsbygd kyrkje, samvirkelag med Bygg mix og postkontor, barneskulen Lillemoen skole og verksemdene Østlandske Kjøleservice og Hifi-Stasjonen.
Eigerøy fyrstasjon
Eigerøy fyrstasjon er eit kystfyr på den vesle øya Midbrø ved Eigerøy i Eigersund kommune i Dalane i Rogaland. Stasjonen vart oppretta i 1854 og var den fyrste i landet med fyrtårn i støypejarn. Stasjonen vart automatisert og avfolka i 1989.
Funksjon og tilkomst
Fyrtårnet står på ein pynt i eit område med glattskura berg. Tilkomsten frå havet er via ein landingsplass med kai i ei bukt rett aust for fyret. Ein kan òg komme til fyret over land på ein to kilometer lang tursti frå Eigerøy over Midbrø.
Tårnet er eit raudt jarntårn med eit kvitmåla belte. Det reiser seg 32,9 meter til ei høgt på totalt 46,5 meter over havet. Innvendig er det 134 trappetrinn frå sokkelen opp til lykthuset på tårnet. Lyskjelda gjev tre blinkar med rundtlysande kvitt lys kvart 30. sekund. Fyrlinsa er av første orden, med ei lysstyrke på 3 905 000 candela, og ei lysvidde på 18,8 nautiske mil. Eigerøy fyrstasjon er framleis rekna å vere eit lyssterkt fyr.
I tillegg til fyrtårnet har fyrstasjonen ein vaktarbustad, uthus, kai, naust og maskinhus.
Historie
Eigerøy fyrstasjon vart det første fyranlegget som blei bygd mellom Lista og Kvitsøy etter at fyrkommisjonen gav ei tilråding om plassering av det neste fyret i 1852. Iverksetjinga av byggeplanen blei eit prestisjeprosjekt til 44 497 spesidalar. Med unnatak av optikken som kom frå Paris var alt materiell norskprodusert. Støypejarnsdelane kom frå Bærums Verk og blei fora med murstein. Lyktehuset kom frå Nes Jernverk. Fyrapparatet med linsa var allereie den gongen av første orden. Bygginga gjekk over to sesongar i 1853 og 1854. Første sommaren var fundamentet ferdig, neste sommar blei sjølve tårnet skrudd saman. Rekneskapen frå prosjektet er framleis kjent, her var utgifter til materialar, verktøy, ekstra rasjonar brennevin, medisinar og ei likkiste. Drifta starta 15. november 1854. Kort tid etter vart innseglingsfyret Vibberodden fyrstasjon bygd få kilometer lengre aust på Eigerøya for å hjelpe trafikken inn til Egersund.
Frå 1897 til 1902 vart det utført ei større ombygging til 63 000 kroner. Det vart mellom anna sett opp eit nytt lykthus frå «Thunes Mek. Verksted» med nytt fransk lynblinkapparat.
I 1934 fekk fyret elektrisk energiforsyning og ein installerte diafon for kraftige skoddesignal. Same år blei også maskinhuset reist tett ved tårnet og tankar for trykkluft installert inne i tårnet.
Etter automatiseringa i 1989 har det vore lokalt tilsyn av stasjonen, medan Eigersund kommune har hatt leigeavtale for to sjøbuer, bustaden, og «hobbyhuset» som var knytt til fyrstasjonen. I 2005 fekk kommunen kjøpe fyrstasjonen for 450 000 kroner. .
Anna informasjon
Målsettinga for kommunen er å gjere fyret om til eit slags kystkultursenter. Eigersund kommune har i samarbeid med 22 grunneigarar bygd vegen ut mot fyrbygningen. Dei har òg sett i stand ein parkeringsplass og mudra sundet mellom Midbrø og Eigerøy slik at fritidsbåtar kan komme seg ut til fyret innanskjers. Området rundt fyrstasjonen med alle bygningar blei freda frå 1998 etter kulturminnelova.
Dalane lokallag av Norsk Ornitologisk Forening har fuglestasjon på området. Her er òg gode forhold for sportsdykking med tareskog ned til 30 meters djup.
Hellisøy fyr på Fedje, det andre fyret i støypejern i landet, vart støypt i akkurat dei same formene som Eigerøy fyr og har derfor heilt likt form.
Ytre Oslofjord
Ytre Oslofjord er den delen av Oslofjorden som er sør for (utanfor) Drøbaksundet. Oslofjorden strekkjer seg til Langesund ved Telemarkskysten i sør og går over mot svenskegrensa i aust. Drammensfjorden munnar ut i Ytre Oslofjord ved Hurumlandet. Skjergardskyst pregar landskapet, og både austsida og vestsida av fjorden er ynda plassar for hytteeigarar og ferieturistar. Denne delen av fjorden var frå gamalt av kalla Folden, medan "Oslofjorden" var rekna som innanfor Drøbaksundet. Dette nemnet er opphavet til fylkesnamnet Vestfold (vest av Folden), og i nyare tid Austfold (aust av Folden, tidlegare Borgarsyssel).
Bergen Mekaniske Verksted AS
A/S Bergen Mekaniske Verksted (BMV) var eit selskap som blei stifta i 1855 og låg i Solheimsviken (Årstad). Berre få år etter etableringa var det ei av Bergens største industribedrifter, med 429 tilsette. Seinare fekk BMV også ei avdeling i Laksevåg. For å auke kapasiteten fekk Laksevågavdelinga ein flytedokk i 1933.
BMV Solheimsviken vart i 1985 kjøpt av dei tilsette, før drifta endeleg vart lagt ned i 1991. BMV Laksevåg vart kjøpt av Mjellem & Karlsen i 1991. Mjellem & Karlsen gjekk sjølv konkurs i 2002, men restane vart teke over av eit føretak nydøpt som Bergen Mekaniske Verksted AS. Føretaket endra igjen namn til Bergen Group BMV i løpet av 2007-2008, og er eit dotterføretak av Bergen Group ASA.
ITromsø
iTromsø (tidlegare Bladet Tromsø og «Tromsø») er ei avis som vert utgjeven i Tromsø i Troms og Finnmark fylke. Avisa blei stifta av Venstre den 24. januar 1898 med Erling Steinbø som første redaktør. I dag er avisa partipolitisk uavhengig og blir eigd av mediekonsernet Polaris Media.
Stadfesta nettoopplag er 8 824 (2H/2021). Ansvarleg redaktør er Trond Haakensen.
Hiroki Kato
Hiroki Kato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Kriminalitet
Kriminalitet er ei nemning på juridisk forbodne handlingar som er straffbare etter straffelovgjeving. Kva som er kriminelt variere frå samfunn til samfunn, men viser ofte til handlingar som fører til skade på liv og helse, eigedom eller meir abstrakte omgrep, som samfunnsordningar, ideologi og moral. Det som er rekna som kriminelt overlappar gjerne med det mange reknar som etisk gale, men treng ikkje gjera det. Vitskapen som studerer kriminalitet blir kalla kriminologi.
Simon Kjær
Simon Kjær er ein dansk fotballspelar. I 2018 spela han for Sevilla i spansk La Liga og for det danske landslaget. Han vart kåra til både «Årets talent» og «Årets spelar» av det danske spelarforbundet i 2009. Han debuterte for A-landslaget 6. juni 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Sverige.
Kriminalitet
I moderne samfunn kan politiet etterforska lovbrot og prøva straffa kriminelle. Medan kriminelle handlingar ofte blir melde til politiet, er det også mange som av ulike grunnar ikkje blir det. Desse fører til såkalla mørketal i kriminalitetsstatistikken. Mørketala gjer at ein vanskeleg kan måla kriminalitet i eit samfunn. Aukande tal på meld kriminalitet treng ikkje tyda at krimnaliteten stig, fordi tidlegare brotsverk kan ha vore underrapporterte.
Kriminalitet med kjend gjerningsmann kan straffast med bøter, samfunnsstraff, soning i fengsel eller andre stader, og i nokre samfunn også tortur og dødsstraff. Reaksjonar mot kriminelle handlingar kan gå ut på å gje straffer som skal verka avskrekkande slik at færre vil ønska å gjera dei, verka som forvaring der ein hindrar kriminelle frå å stå for meir kriminalitet, eller prøva å endra kriminelle slik at dei ikkje lenger vil utføra kriminelle handlingar gjennom tiltak som utdanning, arbeid eller behandling.
Den norske straffeloven definerer kriminelle brotsverk i Noreg.
Lauvavatnet
Lauvavatnet er ein innsjø i Sunnfjord kommune og er ein del av Gaularvassdraget. Vatnet ligg i dalføret Råheimsdalen som er ein del av Viksdalen. Elva Gaula kjem frå Haukedalsvatnet, passerer Vallestadfossen før ho renn rolegare fram Råheimsdalen og ut i vatnet. Utløpet fører vidare mot Viksdalsvatnet.
Ein teori om namnet er at det kjem av fasongen på vatnet, det ser ut som eit lauv ovanfrå.
Lauvavatnet er eit godt fiskevatn for aure, og er eit av vatna som er med i konkurransen Sunnfjord aurefiskefest.
Birkenes-Avisa
Birkenes-Avisa er ei avis som vert utgjeven i Birkeland i Agder. Avisas dekningsområde er Birkenes kommune.
Ansvarleg redaktør er Geir Willy Haugen.
Holmevatn i Gaularvassdraget
Holmevatnet er eit vatn som ligg i Sunnfjord kommune. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, og ligg på Gaularfjellet, nær kommunegrensa mellom Balestrand og Gaular. Utløpet fører vidare mot Byttevatnet og så nedover Eldalsdalen.
Braskereidfoss
Braskereidfoss er ein tettstad i Våler i Innlandet fylke. Staden har og ligg ved Glomma, seks km nordom kommunesenteret Våler.
På Braskereidfoss ligg barneskulen Nordhagen skole og Braskereid stasjon på Solørbanen.
Rio Oja
Rio Oja er ei elv i provinsen La Rioja nord i Spania. Ho renn gjennom Ojadalen gjennom byen og kommunen Ezcaray. Ho har gjeve namn til den kjende vinen Rioja DO. Escarez er heimstad for det kjende vingarden Marquez de Riscal som går tilbake til 1800-talet.
Elva er ei av sideelvane til Rio Tirón og er om lag 65 km lang.
Ekstremvêret Clara
Ekstremvêret Clara var eit ekstremvêr som råka områda frå Salten til Vest-Finnmark 3. desember 2003.
Fleire ferjesamband i Nord-Noreg vart innstilt og E6 over Saltfjellet vart stengd. I tillegg var det problem med fleire flyavgangar i området. I Bodø blåste det full storm (26 m/s) og eit tak på eit folketomt hus vart rive av og råka to bilar. To kommunar i Nordland var mista straumen.
Kraftigast vind vart målt på Kråkenes fyr ved Stad, der vindstyrken var på 33 m/s (orkan). Nordøyan fyr målte 32 m/s (sterk storm), og Svinøy fyr og Sklinna fyr 31 m/s. På Sklinna vart det òg målt vindkast opp i 41 m/s. Dette vert derimot ikkje rekna som ekstremvêr på desse stadene.
Kraftigast vind
Kraftigast vind observert 4. desember 2003.
Ferie
Ferie er fleire fridagar etter kvarandre. Ordet blir au bruka om ferieopphald eller feriereiser.
Vinkelakselerasjon
Vinkelakselerasjon er endring i vinkelhastigheit per tidseining. SI-eininga for vinkelakselerasjon er radianar per sekund per sekund (rad/s2), og det vanlege symbolet er den greske bokstaven alfa ({\alpha}\,).
Ferie
Ordbakgrunn
Ordet «ferie» kjem opphavleg frå det latinske fleirtalsordet feriae, som var religiøse festdagar da ein ikkje dreiv handel og forretningar. Ordet viste seinare til ein periode da undervising og rettsmøte tok slutt. «Ferie» kom som eit framandord på norsk på slutten av 1800-talet.
Vinkelakselerasjon
Vinkelakselerasjon kan definerast som:
Ferie
Ordbakgrunn
Ferie kan bli omsett med holiday («heilagdag») på britisk-engelsk og vacation («ledigheit») på anglo-amerikansk.
Vinkelakselerasjon
der \omega er vinkelhastigheit, er lineær tangentiell akselerasjon og r er radien (avstanden frå sentrum av den roterande lekamen).
Ferie
I Noreg
Feriepengar skal bli rekna ut med 10,2 % av arbeidsvederlag som er utbetalt i året før ferien blir tatt, uansett varighet av arbeidstilhøvet. For arbeidstakarar over 60 år er utgjer feriepengane 12,5 % av lønna.