cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sopran
Sopran eller sopransongar (kjem av Sopra, betyr over) er omgrepet nytta om den lysaste kvinnerøysta, men vert òg nytta om guterøyster (gutesopran). Ofte skil ein mellom fyrste sopran (lysare) og andre sopran (mørkare), særleg i korsamanheng. Av di det er den lysaste røysta i eit kor, har ofte sopranen melodilinja.
Rekkjevidd
Nedanfor er ein illustrasjon av rekkevidda til ein sopran på eit piano. Ein sopran kan altså vanlegvis synga frå einstroken c til tristroken c.
Anna bruk av ordet
Ein nyttar ordet også om lyse instrument i eit orkester: sopranblokkfløyte, sopransaksofon.
Metropol TV
Metropol TV var ein lokal fjernsynskanal for Oslo, men kunne sjåast i store delar av landet gjennom diverse kabelfjernsynstilbud. Kanalen vart starta i 1999 og gjekk konkurs i 2002.
Høyerholmen
Høyerholmen er ei lita øy i Asker kommune i Viken. Øya ligg i Indre Oslofjord, like utanfor Langåra. På øya er det 12 privateigde hytter i tillegg til at Tomm Murstad Sjøleir held til der.
Mausoleum
Eit mausoleum er eit monumentalt gravmæle reist over ein eller fleire avdøde. Ordet kjem frå Mausoleion, eit veldig gravmæle reist til minne om den persiske satrapen Mausolos av enkja hans Artemisia, kjend som eitt av dei sju underverka i Antikken.
Gjennom tidene har mausoleum særleg vore reist for herskarar og slektningane deira, som pyramidane i Egypt, Taj Mahal frå Mogul-India, Anıtkabir i Tyrkia eller Kumsusan-palasset i Nord-Korea. Etterkvart byrja også høgtståande personar, som adel og rikfolk, reisa mindre mausoleum for seg sjølv. Kulturpersonlegdommar kan også ærast med særskilde mausoleum, som Panthéon i Paris.
I mausoleum kan leivningane av avdøde ligge i sarkofagar, under golvet eller i nisjar i veggane, eller det kan vere urner som er sett inn i eit columbarium.
Riksveg 70
Riksveg 70 (Rv70) er ein stamveg som går mellom Kristiansund i Møre og Romsdal og Oppdal i Trøndelag. Vegen er 162 km lang, av dette 30,3 km i Trøndelag og 131,7 km i Møre og Romsdal.
Frå Oppdal går vegen ned Sunndalen, passerer Sunndalsøra før han held fram på austsida av Sunndalsfjorden og Tingvollfjorden gjennom Tingvoll og vidare over Krifast til Kristiansund.
Verdas skriftsystem
Dette er eit oversyn over verdas skriftsystem, klassifisert etter ein del karakteristiske trekk.
Sjå skriftsystem for meir informasjon om ulike typar av skriftsystem. Sjå også grafem og glyff for to ulike innfallsvinklar til basiskonstituentane i skriftsystema.
Det vanlege namnet til skriftsystemet er ført opp først (i feite typar), namnet på språket som bruker skriftsystemet er lagt til i parentes i dei tilfella der namnet på språket skil seg frå namnet på skriftsystemet. Anna informasjon kan også vere lagt til.
Logografiske skriftsystem
Logografiske skriftsystem er skriftsystem der settet av grafem har mange logogram. Desse logogramma representerer ord eller røter og ikkje fonologiske komponentar.
Merk at logografiske skriftsystem ikkje berre har logogram, men også inneheld ein del grafems som representerer lydbaserte element. Desse elementa kan vere uavhengig av logogramma (representere eigne stavingar, slik at t.d. stammen er representert med eit logogram men grammatiske suffiks med symbol som representerer lyd), eller dei kan vere eit tillegg til logogrammet. Mange logografiske system er dermed vanskeleg å klassifisere.
Reint ideografiske skriftsystem, der kvart symbol er eit ideogram som representerer heile konsept er sannsynlegvis ikkje mogleg, i alle fall viss skriftsystemet er meint å uttrykkje alt som kan bli sagt på eit språk.
Merk at i daglegtale er det ein tendens til å kalle alle skriftsystem, uavhengig av type, for alfabet. Denne praksisen blir til dels spegla i lista nedanfor, der skriftsystem som ikkje er alfabet i den tydinga vi gjer ordet her, likevel blir referert til med det tradisjonelle namnet sitt — alfabet.
Departementsråd
Departementsråd er den øvste faste embetsmannen i eit norsk departement. Ein departementsråd er direkte underlagt sjefen for departementet, som er ein statsråd. Stillinga under departementsråd heiter ekspedisjonssjef.
Verdas skriftsystem
Stavingsbaserte skriftsystem
I eit stavingsbasert skriftsystem representerer (mange av) symbola ei staving.
Departementsråd
Noreg
I Utanriksdepartementet er tittelen utanriksråd. Utanriksrådembetet blei oppretta i 1922.
Verdas skriftsystem
Segmentale skriftsystem
Ei segmental skrift har grafem som i ideelle tilfelle representerer fonema i språket det gjeld. I praksis er det ofte manglande samsvar mellom grafem og fonem, ved at same fonem kan blir representert med kombinasjonen av fleire grafem, eller ved at same fonem blir representert ved ulike grafem i ulike samanhengar. Grunnen til dette er som regel at språket har endra seg, mens måten å skrive det på har halde seg. T.d. inneheld det norske ordet ski to fonem (/ʃ/ og /i:/), men skrivemåten med tre grafem speglar uttalen på eit tidlegare språktrinn. Grunnen til variasjon kan også vere ein for dårleg lingvistisk analyse, som når engelsk /k/ blir skrive som <c> framfor bakre og <k> framfor fremre vokalar, sjølv om det er berre eitt fonem.
Segmentale skriftsystem kan bli delt inn i grupper etter om dei representerer alle fonema, eller berre nokre av dei, og etter på kva slags måte dei representerer fonema.
Departementsråd
Noreg
Embeta som finansråd i Finansdepartementet og forsvarsråd i Forsvarsdepartementet blei oppretta i 1952. Deira oppgåver er å vere administrative leiarar i dei respektive departementa, og å rådgje statsråden og regjeringa i høvesvis finanssaker og forsvarssaker.
Verdas skriftsystem
Eigentlege alfabet
Eit alfabet i trong meining inneheld separate symbol for konsonantar og vokalar.
Abjadar
Ein abjad er ein segmental skrift som inneheld symbol berre for konsonantar.
Departementsråd
Noreg
Departementsrådane sine oppgåver er elles generelt å koordinere arbeidet i sitt departement og gje råd til statsråden.
På Statsministerens kontor blir stillinga kalla regjeringsråd. Embetet som regjeringsråd vart oppretta 16. november 2001. Regjeringsråden si oppgåve er mellom anna å koordinere regjeringa sitt arbeid, og gje råd når det gjeld spørsmål om lovforslag eller traktatforslag er i samsvar med grunnprinsippa i den norske grunnlova.
Verdas skriftsystem
Abugidaar
Ein abugida er ein segmental skrift der vokalar er representert av diakritiske teikn eller andre systematiske modifikasjonar av konsonantane.
Udechiffrerte skriftsystem
Desse skriftsystema har enno ikkje blitt dechiffrert, og i nokre av tilfella kan det hende at dei ikkje er skriftsystem.
Steilene
Steilene er ei øygruppe på vestsida av Nesodden i Indre Oslofjord, i nærleiken av Alværn på fastlandet. Øyane er offentleg friluftsområde, men var i ein lang periode på 1900-talet ei viktig importhamn for olje. Dei mange sylindriske oljetankane som stod her i si tid, og som vart fjerna etter at verksemda tok slutt i 1960-åra, var synlege på lang lei og prega dette partiet av fjorden. Nokre bygningar som vart teke vare på frå denne tida, vert no brukt til andre føremål, mellom anna til korttidsutleige som fritidsbustad i regi av Oslofjordens Friluftsråd. Her er òg småbåthamn, toaletter, grassletter, sandstrand, dusjanlegg.
Øya som Steilene fyr ligg på, er eigd av staten. Dei andre øyane er eigd av Nesodden kommune.
Dei fem øyane
Nærast fastlandet ligg øya Landsteilene (eller Landsteila), som har samband med øya Persteilene (eller Persteila) i sørvest over ei smal steinfylling. Utanfor desse to øyane ligg øya Storsteilene (eller Storseila), deretter den vesle øya Knerten, som er fuglereservat. Her er det forbode å gå i land i hekketida mellom 15. april og 15. juli, og båtar skal då halde seg på ein avstand av minst femti meter frå øya.
Heilt yst ligg øya Fyrsteilene (eller Fyrsteila), som fekk dette namnet då det fyrste vesle fyret vart bygd her i 1827 av skipsreiarar i Christiania (Oslo). Lyskjelda var truleg eit talglys eller ei tranlampe utan lysforsterking. Ti år seinare, i 1837, kjøpte Christiania havnekommisjon øya, sette opp ein ny fyrbygning, og kravde i samband med dette ei avgift av alle fartøy som gjekk inn og ut av fjorden. Staten tok over fyret i 1879, og bygde i 1919 ein ny fyrbygning sør på øya. Talglyset eller tranlampa frå 1879 har med tida vorte avløyst av ein «rundbrennar» for feitolje, rundbrennaren vart erstatta med brennar for parafin, deretter ein brennar for acetylengass, og til sist vart fyret elektrifisert. Lyset har vorte forsterka med spegel, deretter med linser. Ei tåkeklokke vart sett opp i 1870-åra, erstatte med ei elektrisk drive klokke i 1920, seinare erstatta av ein tåkelur (nautafon).
Verksemda på Steilene gjennom tidene
Alværn og Steilene hørte saman i gamal tid. Det er kjelder som syner at det har vore ein husmannsplass eller «strandsitterplass» i  Alværn frå 1664/65. I 1732 er Steilene nemnd av presten Chr. Ruge mellom «husmannsplassar utan jord» på Nesodden. Rundt 1800 skal det ha budd ein fiskarfamilie ute på Steilene, truleg på Landsteilene eller Persteilene, og ikkje lenge etter kom den fyrste fyrvaktaren ute på Fyrsteilene.
I 1890 kjøpte petroleumshandlaren A. Hiorth og kompanjongar Landsteilene og Persteilene og bygde eit oljelager der. Christiania trengde stadig meir energi, og Steilene eigna seg godt til lagring av større kvanta petroleum. Her kunne byggjast kai for større skip, og det var berre litt over mila sjøvegen for vidare transport inn til byen. Ei konkurrerande verksemd, Det Norske Petroleumscompagni, etablerte eit lager på Storsteilene i 1895. Det som var av skog på Steilene vart hogd ned, kaianlegg vart bygd, og det vart bygd bru mellom Landsteilene og Persteilene. Nye hus vart reist, og ein tønnefabrikk for frakt av produkta vart etablert her ute. I denne tida vart petroleum frakta i trefat (tønner av tre) på vanlege lasteskip. Ofte vart det lossa over 10 000 fat frå eitt skip.
Hjorth og kompanjongen skipa i 1893 A/S Østlandske Petroleumskompagni saman med Standard Oil Company (Esso) i New Jersey i USA, og i 1898 kjøpte dette selskapet øyane med anlegga til både petroleumshandlaren A. Hiorth og kompanjongar og Det Norske Petroleumscompagni for kr. 200 000. Seinare endra A/S Østlandske Petroleumskompagni namnet til Standard, og i 1953 til A/S Norske Esso.
Etter kvart som talet på bilar auka og båtar fekk motorar i staden for kol- eller vedfyrte dampmaskinar, måtte nye sortar petroleumsprodukt få lagringsplass på Steilene. I 1920-åra vart det sett opp fleire og stendig større bensintankar. Bensinen hadde òg vorte levert i kanner og fat i den fyrste tida, men tankfartøya tok over. Den fyrste tanklektaren, «Bouvina», var faktisk i aktiv teneste til 1960-åra under namnet «Esso 16».
Det vart ei sterk auke i oljeomsetninga etter andre verdskrigen, og Esso bygde i 1954 eit tungoljeanlegg på Steilene. Ein tank på 10 000 kubikkmeter med pumpehus, blandingsrom, fyrrom med to dampkjelar vart sett opp, og dessutan fire nye tankar på til saman 21 400 kubikkmeter. I 1957 vart all tapping av produkt over på stålfat flytta frå Steilene til eit nytt tapperi på Sjursøya i Oslo, og Steilene vart i staden eit omlastingsanlegg for olje og bensin frå tankskip til tankar på land for vidare transport med tanklektarar inn til Oslo. Om lag femti importbåtar kom kvart år til Steilene, og storleiken på dei auka. Då raffineriet til Esso på Slagentangen i nærleiken av Tønsberg vart etablert i 1961, og omlegginga og nedlegginga på Steilene byrja, stod det på Steilene 23 tankar med ein kapasitet på til saman 70 millionar liter. Direkteimporten til Steilene vart med tida avgrensa til flybensin og petroleum, og arbeidsstokken vart utover i 1960-åra innskrenka til åtte mann. Mot slutten av 1960-åra var all verksemd på Steilene nedlagt. Alle tankane vart deretter rivne, og det einaste som står att av sjølve oljeanlegget, er eit vernebygg som den tyske okkupasjonsmakta bygde på Storsteilene under andre verdskrigen for å verne tankane mot flyåtak.
Namnet Steilene
Namnet Steilene er tolka som ei forenkling av namnet Steileholmene, som ein trur syner til avretting av dødsdømde med «hjul og steile (stegl og hjul)». Dette kan tyde på at ei av øyane har vore nytta som avrettingsstad i farne tider. Men bortsett frå namnet, finst det ikkje opplysingar om at det har vore avretta folk på Steilene.
«Hjul og steile» var ein avrettingsmetode nytta her i landet frå mellomalderen til ut på 1700-talet for folk som hadde gjort seg skuldige i visse alvorlege brotsverk. Den dødsdømde fekk lemmane sine knust med køller, eller vart «radbrekt» med eit hjul (tysk: Rad). Kroppen vart deretter partert, og delane festa til eit hjul i toppen på ei stake, og såleis gjort godt synleg for dei som var i nærleiken. Avrettingar skulle vere offentlege, til skrekk og åtvaring for folk som kunne tenkje seg å gjere same type lovbrot. Ettersom Steilene stikk seg fram i hovudskipsleia i Oslofjorden langsetter Nesoddlandet, og dessutan ligg attmed viktige fiskeplasser, kan ei eller fleire av øyane ha vore godt eigna til føremålet.
1965
1965 var eit år i 1960-åra.
Parlamentarisk leiar
Ein parlamentarisk leiar er den valde leiaren for stortingsrepresentantane som høyrer til same politiske parti, og som har danna ei partigruppe, ei stortingsgruppe på Stortinget.
Parlamentarisk leiar blir vanlegvis vald etter eit stortingsval, når gruppene konstituerar seg, i praksis for resten av stortingsperioden. Det blir også vald parlamentarisk nestleiar, og medlemmer til eit gruppestyre.
Ein parlamentarisk leiar for eit parti som er i regjering, vil ha som oppgåve å syte for at kontakta mellom regjeringa og stortingsgruppa er god, at sakene i størst mogleg grad er avklara før dei blir sende til Stortinget, og at dei forslaga som regjeringa fremmer blir vedtekne. I så måte er det viktig om det er ei fleirtalsregjering, eller om det er ei mindretalsregjering. Viss det er ei mindretalsregjering så må den parlamentariske leiaren også forhandle med andre parti, for å få til fleirtalsvedtak i Stortinget.
Ein parlamentarisk leiar for eit parti som er i opposisjon vil vere den fremste talspersonen på Stortinget for partiet, og har hovudansvaret for å fremme partiet sitt syn på dei sakene som blir handsama i Stortinget, og for å fremme partiet sine forslag. Etter omstenda vil den parlamentariske leiaren også ha hovudansvar for å forhandle med regjeringspartia om konkrete saker, for at partiet skal få innflytelse på sakene.
Ildjernet
Ildjernet er ei øy i Indre Oslofjord. Ho høyrer til Nesodden kommune og ligg rett ut for den bratte Vardåsen, sør for Flaskebekk og nord for Bjørnemyr og Sunnaas sykehus.
I dag er det berre få fastbuande att, men ein del sommargjester vitjar hyttene på øya. Nesoddbåtane går ikkje lenger til kai ved Ildjernet brygge i dagleg rute. Ei helgerute langs Nesoddlandet til Drøbak og Son om sommaren sørgjer derimot for anløp fredagar og søndagar.
Ein del mindre øyar ligg rundt Ildjernet. På utsida av øya ligg Lindholmen, skild frå Ildjernet med eit 60 meter breitt og nokså grunt sund. Innanfor, mellom øya og den bratte åssida, ligg Sutern, og nord for Sutern ligg Kavringen, ein travel liten holme som husar båtverkstad og marina.
Ved grunnen Ildjernsflu i fjorden nord for øya, låg i mange år eitt av dei få fyrskipa i Noreg. Nå er dette erstatta av eit fast fyr.
Gloucestershire
Gloucestershire er eit grevskap sørvest i England. Grevskapet består av delar av Cotswold Hills, delar av den flate, frodige dalen til elva Severn og heile Forest of Dean.
Administrasjonsbyen er Gloucester og andre viktige byar er Cheltenham, Stroud, Cirencester og Tewkesbury.
Det seremonielle grevskapet grensar til Gwent i Wales (i dag Monmouthshire) og i England til dei seremonielle grevskapa Herefordshire, Worcestershire, Warwickshire, Oxfordshire, Wiltshire, Somerset og Bristol. Som administrativt grevskap omfattar det ikkje South Gloucestershire som er ei sameint styresmakt.
Historie
Gloucestershire er eit historisk grevskap nemnt i den anglo-saksiske krønika på 900-talet, men Winchcombe og Forest of Dean vart ikkje ein del av grevskapet før seint på 1000-talet. Gloucestershire omfatta opphavlet den «vesle byen» Bristol. Bristol vart ein del av det administrative grevskapet Avon i 1974.
Då Avon vart oppheva i 1996 vart regionen nord for Bristol ei sameint styresmakt kalla South Gloucestershire og er i dag ein del av det seremonielle grevskapet Gloucestershire.
Grevskapet kom seg raskt etter katastrofen og har sidan satsa mykje på turisme i området.
Konístres
Konístres (gresk Κονίστρες) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Konístres inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kými-Alivéri.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Konístres 3 023 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 575 innbyggjarar.
Håøya i Frogn
Håøya er ei øy i Frogn kommune i Viken. Ho ligg ved Drøbak i Oslofjorden. Her ligg eit festningsanlegg som høyrer til Oscarsborg festning.
Øya har eit areal på 5,2 km² og det høgaste punktet på øya er 229 meter over havet.
Pointe de Grave
Pointe de Grave er den nordlegaste enden av halvøya Médoc og den furukledde og sanddekte kysten av Landes vest i Frankrike. Neset ligg nær feriebyen Royan.
Cordouan fyr ligg utanfor neset, og eit anna fyr, på kysten, inneheld eit fyrmuseum.
Neset har ei strategisk viktig plassering ved munningen til elva Gironde, og tyskarane bygde ei festning her under den andre verdskrigen, bygd for å forsvare elvemunningen. Det gamle blokkhuset gjev eit flott utsyn over Atlanterhavet, Cordouan fyret, elvemunningen til Gironde, Royan, La Coubre-fyret, og lenger opp kysten frå Royan halvøya Médoc.
Under den første verdskrigen landa amerikanske troppar her, og eit monument som vart oppretta etter krigen vart seinare øydelagd av tyskarane under okkupasjonen av Frankrike under den andre verdskrigen.
Handball-NM 1979/80 for kvinner
Noregsmeisterskapen i handball 1979/80 for kvinner vart vunne av Skogn Idrettslag etter finalesiger 11-9 over Nordstrand Idrettsforening.
Finalen
Finalen vart avvikla i Nordstrandshallen i Oslo 23. mars 1980 framfor ca 1 500 tilskodarar. Skogn leia 5-3 ved pause. I den andre omgangen makta Nordstrand å utlikne til 9-9, før laget frå Levanger avgjorde med kampens to siste mål og det stod 11-9 på måltavla.
Marit Breivik Løkeberg vart toppskårar for Skogn med sine 5 nettkjenningar. Sissel Brenne Buchholdt skåra 3 mål, medan Inger Sundal, Randi Eriksen, Gerd Bjørnaas skåra kvar sitt mål.
Nordstrand sine målskårarar var Anita Taring (3), Heidi Sundal og Kari Brekke, begge 2 mål, Nina Andersen og Eva Aasgaard kvar sitt mål.
Roar Forbord og Reidar Isachsen dømde kampen. Den einaste tominutts-utvisinga måtte Nordstrand tåle.
Namnet Mali
Mali er eit kvinnenamn danna som ei norsk og svensk form av Malin, som opphavleg kjem frå Magdalena med tydinga 'frå Magdala'. Mali har namnedag den 22. juli.
Det var 467 kvinner som heitte Mali i Noreg i 2009.
Takayasu Kawai
Han spela for klubbane Bellmare Hiratsuka, Cerezo Osaka, Jatco og Sagawa Express Tokyo.
Run Like Hell
Run Like Hell er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters og David Gilmour. Songen vart gjeven ut på albumet The Wall i 1979, og kom ut som singel i 1980.
Handling
I lag med songane «In the Flesh» og «Waiting for the Worms» er «Run Like Hell» ein del av hallusineringa til hovudrolla Pink, der han har blitt ein naziliknande fascist som gjer om publikummet sitt til ein hatmobb. Han sender mobben ut for å rasere nabolaget der mange minoritetar bur.
Komposisjon
Songen er skriven av Roger Waters og David Gilmour, som ein av tre songar på The Wall, med tekst av Waters. Songen er sunge av Waters, men det høyrest ut som det er to personar som syng han fordi annakvar tekstlinje kjem ut av kvar sin høgtalar. På konsertane song Waters og Gilmour annakvar linje (og etter Waters forlet Pink Floyd song Gilmour songen i lag med bassisten Guy Pratt.) Songen inneheld den einaste tangentsoloen på albumet. I songen er det mange lydeffektar som den maniske latteren til mobben, folk som spring, bilar som skrensar og høge skrik.
Songen skulle opphavleg vere mykje lenger, men måtte kuttast ned på grunn av tidavgrensinga på det originale vinylformatet. Sjølv om tekstlinjer som «You better run like hell!» står fleire gonger i teksten på plateomslaget, er dei ikkje med i sjølve songen.
Tittelen referer truleg til Joseph Goebbels sine ord frå 1938 før Krystallnatta der tusenvis av jødar fekk butikkane og heimane sine øydelagd. Før hendinga sa Hitler på radio noko slikt som: «Dei sa vi aldri kunne få vårt Tyskland, og her er vi. Med tysk presse, eit tysk folk, og ei tysk livsføring...». Goebbels sa hardt vidare: «De er ikkje som oss! De kan aldri bli som oss! Visst de trur de kan, bør de springe! (you’d better run!)»
Filmversjon
Pink sender tilhengjarane sine ut på gatene for å ta hjelpelause folk og minoritetsgrupper. Ein scene viser ein mørkhuda gut med ei kvit jente i baksetet på ein bil, som vert dradd ut av bilen. Guten vert slått, medan jenta vert valdteken. Dette referer til tekstlinja «...cause if they catch you in the backseat trying to pick her locks / they’re going to send you back to mother in a cardboard box...»). Songen er korta ned i filmversjonen, og det andre verset vert sunge over tangentsoloen.
Medverkande
med:
Personell per Fitch og Mahon.
Odelstinget
Odelstinget var eitt av to kammer som det norske Stortinget blei delt inn i under handsaming av lovforslag frå skipinga av Stortinget og fram til 2009. Det var også Odelstinget som reiste tiltale i riksrettssaker (Grl. § 86). Odelstinget bestod av tre fjerdedelar (127) av dei 169 representantane på Stortinget (Grl. § 73).
Mjellem & Karlsen Verft
Mjellem & Karlsen Verft var eit skipsverft i Bergen, skipa i 1891 av maskinistane Frantz Olav Mjellem og Ole H. Karlsen i strøket Møhlenpris ved Puddefjorden. I 1894 overtok dei Møhlenpris Mekaniske Verksted ved Damsgårdssundet. Karlsen forlet bedrifta i 1909, som så vart omdanna til aksjeselskap med Christian Michelsen og Christopher Kahrs som aksjonærar. Då Mjellem døydde tok sonen Eilert Mjellem over leiinga i 1961, etterfølgd av sonen Frantz Mjellem til 1984.
Verftet spesialiserte seg på bygging av mindre dampskip av jern, og hadde også serviceverkstad. I 1958 sjøsette det havforskingsfartøyet «Johan Hjort» og i 1962 overtok dei Marineholmen. Ein tørrdokk vart teke i bruk i 1966 og ein flytedokk for vedlikehald av ubåtar i 1971. Det meste av verksemda føregjekk utandørs til skipsbyggarhallen vart reist i 1973. I tillegg vart det bygd ein maskinverkstad i 1983. Sidan 1985/1986 hadde Helge Stokke (Svein Hatvik A/S) og Gerda og Eilert Mjellem nær 50 % av aksjane kva, og Marineholmen A/S vart utskilt.
I 1991 kjøpte Mjellem & Karlsen BMV Laksevåg frå Ulsteingruppen. Verftet leverte spesialskip til fleire land. Føretaket gjekk til skifteretten i 2002, fem veker etter at det var kjøpt opp av investoren Carl Fredrik Seim. Restane vart kjøpt av eit nyoppretta Bergen Mekaniske Verksted AS, som seinare endra namn til Bergen Group BMV. På det gamle verftsområdet ved Thormøhlensgate har VilVite-senteret teke over maskinverkstadshallen. Resten av verftsområdet er planlagd nytt til ein nærings- og forskingspark.
Slaget om Stalingrad
Slaget om Stalingrad er ei nemning på eit stort militærslag under andre verdskrigen. Slaget fann stad i og kring byen Stalingrad, no Volgograd. Slaget gjekk føre seg frå tidleg på hausten 1942 til 2. februar 1943, med svært intense kampar frå hus til hus i byen. Begge sider leid enorme tap. Slaget er i ettertid rekna som det avgjerande vendepunktet i krigen. Etter 2. februar 1943 måtte den tyske hæren i hovudsak forsvare seg mot framrykkjande styrkar frå den raude arméen, som kjempa i det som i Russland blir kalla den store fedrelandskrigen. Slaget blei særleg symbolsk av di byen var oppkalla etter den sovjetiske statsleiaren Josef Stalin.
Bakgrunn
Den 22. juni 1941 invaderte Tyskland med hjelp av allierte Sovjetunionen i Operasjon Barbarossa. Styrkane rykte snøgt djupt inn i landet. Etter ei rad nederlag sommaren og hausten 1941 gjekk dei sovjetiske styrkane til motåtak ved slaget om Moskva i desember 1941. Dei utslitne tyske styrkane var dårleg utstyrte for vinterkrig og med lange forsyningsliner. Dei blei difor stogga i sin marsj mot den sovjetiske hovudstaden.
Dei tyske styrkane klarte å stabilisere fronten våren 1942. Planar om å starte ein ny offensiv mot Moskva blei skrinlagde, da armegruppe senter var alvorleg svekt. Den tyske overkommandoen visste samstundes at tida var i ferd med å renne ut; USA hadde blitt med i krigen etter det japanske åtaket på Pearl Harbor. Hitler ønskte å avslutte kampane på austfronten, eller i det minste redusere dei før USA blei tungt involvert i krigen i Europa.
På grunn av dette blei nye offensivar i nord og sør vurdert. Ein offensiv mot den sørlege delen av Sovjetunionen ville sikre kontrollen over det petroleumsrike Kaukasus, i tillegg til elva Volga. Elva var ein viktig del av det sovjetiske transportsystemet i Sentral-Asia. Ein tysk siger i sør ville alvorleg svekt krigsevna og økonomien til heile Sovjetunionen. Ein annan ressurs Tyskland trakta etter i dette området var vide og grøderike område for jordbruk.
Det var fleire grunnar til at det var viktig for Hitler å erobre Stalingrad. Det var ein viktig industriby ved Volga, og ei viktig transportrute mellom Kaspihavet og det nordlege Sovjetunionen. Erobringa ville sikre den venstre flanken for dei tyske armeane som avanserte inn i Kaukasus. At byen hadde namnet til Hitlers motpart, Stalin, ville gjere erobringa av byen til eit propagandakupp.
Stalin hadde òg ideologiske og propagandamessige interesser i å forsvare byen som var oppkalla etter han. Under borgarkrigen hadde han spelt ei viktig rolle i å forsvare byen, som da heitte Tsaritsyn, mot «kvite», kontrarevolusjonære styrkar. På dette tidspunktet av andre verdskrigen var det framleis slik at dei sovjetiske styrkane var underlegne dei tyske i mobile operasjonar. Eit slag inne i eit stort byområde, som ville bli dominert av infanteri og artilleri, ville jamne ut styrkeforholdet mellom sovjetstyrkane og dei tyske angriparane.
Slaget tek til
Den 28. juni 1942 angreip Armégruppe Sør, og byrjinga av offensiven gjekk smidig for seg. Dei sovjetiske styrkane gav lite motstand på dei veldige steppene og trekte seg uorganisert tilbake austover. Fleire sovjetiske forsøk på å etablere forsvarslinjer feila fordi dei blei utflanka av tyske styrkar. To større lommer med sovjetiske styrkar danna seg, blei avskorne og nedkjempa. Mot slutten av juli hadde tyskarane pressa dei sovjetiske styrkane over elva Don. Dei tyske styrkane etablerte deretter forsvarslinjer, saman med styrkane frå sine italienske, ungarske og rumenske allierte. Den 6. armeen var berre nokre titals kilometer frå Stalingrad og den 4. panserarméen rykte fram frå sør for å hjelpe til med å ta byen. Dei tyske måla blei no avslørte for dei sovjetiske generalane; i løpet av juli arbeidde dei sovjetiske styrkane med å styrkje forsvaret av Stalingrad. Sovjetiske styrkar som trekte seg tilbake austover blei kommanderte inn i Stalingrad. Austgrensa for byen var den breie elva Volga, og på andre sida av den blei fleire sovjetiske styrkar plasserte. Denne gruppa med einingar blei den nye 62. arméen under Vasilij Tsjuikov. Oppgåva var å forsvare Stalingrad med alle middel.
Kampane i Stalingrad
Stalin nekta innbyggjarane å forlate byen fordi han meinte dette ville oppmuntre forsvararane til hardare motstand. Sivile, inkludert kvinner og barn, blei sette til å byggje skyttargraver og forsvarsstillingar. Eit massivt bombeangrep frå Luftwaffe den 23. august førte til ein eldstorm som drap tusenvis av sivile og forvandla byen til eit ruinlandskap. Åtti prosent av bustadhusa i byen var øydelagde. Tyngda av dei innleiande kampane fall på det 1077. luftvernregimentet, ei eining som for det meste bestod av unge kvinner utan trening i å møte bakkemål. Trass i dette og med lite støtte frå andre sovjetiske einingar, blei artilleristane på post og engasjerte dei framrykkjande tyske stridsvognene. Den 16. panserdivisjonen måtte slåst mot det 1077. regimentet skot for skot, inntil alle dei 37 batteria hadde blitt øydelagde eller erobra.
Mot slutten av august hadde armegruppe B nådd Volga nord for Stalingrad. Ei vidare framrykking mot elva sør for byen var neste steg i erobringa. I dei innleiande fasane av striden baserte sovjetstyrkane seg tungt på milits av arbeidarar som ikkje var knytte til krigsproduksjon. For ein kort periode heldt fabrikkane i byen fram med å produsere stridsvogner. Dei blei køyrde direkte frå fabrikkane til fronten, ofte utan å bli måla eller påmonterte kanonsikte.
Frå den 1. september 1942 kunne sovjetstyrkane berre forsyne sine einingar i Stalingrad ved farefulle krysningar av Volga. Mellom ruinane i den øydelagde byen etablerte den sovjetiske 62. armé forsvarsstillingar, med støtteposisjonar i hus og fabrikkar. Kampane i byen var harde og desperate. Stalins ordre nr. 227 av 27. juli 1942 hadde erklært at dei som trekte seg tilbake eller forlet stillingane sine utan ordre ville bli skotne utan vidare. «Ikkje eit steg tilbake» var slagordet, 13 500 sovjetiske soldatar skal ha blitt skotne for feigskap. Dei sovjetiske forsterkingane som blei sende over Volga frå den austlege elvebreidda var under konstant eld frå tysk artilleri og tyske fly. Gjennomsnittleg levetid for ein nykomen sovjetisk soldat i byen gjekk ned til under 24 timar.
Birger Ruud
Birger Johannes Ruud var ein norsk skihoppar og alpin skirennar frå Kongsberg. Han vart verdsmeister i hopp i 1931, 1935 og 1937, og olympisk meister i øvinga under Vinter-OL 1932 og Vinter-OL 1936. Ruud var medlem i Kongsberg Idrettsforening, der også brørne Sigmund og Asbjørn Ruud utmerkte seg.
Slaget om Stalingrad
Kampane i Stalingrad
Tyskarane som avanserte inn i Stalingrad leid òg store tap. Tysk militær doktrine var basert på prinsippet om kombinerte våpenteam og tett samarbeid mellom stridsvogner, infanteri, pionertroppar, artilleri og fly. For å møte dette var sovjetstyrkane sin taktikk å ha frontlinjene så nær fienden som råd. Tsjuikov kalla taktikken å «omfamne» tyskarane. Denne taktikken tvinga dei tyske infanteristane til å slåst utan støtte eller å risikere å bli ramma av eigen støtteeld; det nøytraliserte tysk luftstøtte og svekte effekten av artilleriet deira. Bitre kampar raste for kvar gate, kvar fabrikk, kvart hus, kjellar og trapp. Tyskarane kalla denne typen til da ukjende urbane krigføring for «Rattenkrieg» (rottekrig), og spøkte kynisk med at kjøkkenet var erobra medan det framleis blei kjempa om stua.
Birger Ruud
Idrettsmann
Vinteren 1934 vart Ruud fyrst tyrolarmeister i hopp, før han i mars sikra seg sin einaste triumf i eitt Holmenkoll-renn. I 1935 vart han både tysk meister i utfor, sachsisk meister i skihopping og verdsmeister i skihopping. Dessutan fekk han VM-bronse i alpin kombinasjon i Mürren.
OL-sesongen 1936 forsvarte Ruud i Garmisch-Partenkirchen den olympiske meistertitelen i skihopping. Tidlegare i leikane var han bestemann i utforløypa, men eit svakare slalåmrenn gjorde at han enda på fjerdeplassen i den alpine kombinasjonen. Nokre veker seinare i Holmenkollbakken måtte han på ny sjå seg slått av tre mann, Reidar Andersen sigra.
Djuphavsgigantisme
Djuphavsgigantisme eller abyssal-gigantisme er ein tendens mange djuphavsartar har til å veksa til større storleikar enn gruntvasslektningane sine. Døme på dette er kjempeblekksprutane Architeuthis og fiskeslaget sildekonge, som begge veks til godt over 10 meter på det største.
Slaget om Stalingrad
Kampane i Stalingrad
Dei tyske stridsvognene blei ubrukelege i ruinhaugar som var fleire meter høge. Dersom stridsvognene i det heile klarte å trengje fram, blei dei tekne under eld frå sovjetiske panservernvåpen. Sovjetiske skarpskyttarar hadde også suksess i ruinane, og gav tyskarane store tap. Skarpskyttaren Vasilij Zajtsev fekk æren for 242 drepne under slaget.Soga hans er filmatisert i filmen «Fiende ved porten» («Enemy at the Gates»).
Djuphavsgigantisme
Ein veit ikkje kva djuphavsgigantismen kjem av. Ein av teoriane går på at stor storleik kan vera ei tilpassing til sparsame matressursar - at dyra utset seksuell modning og såleis får ei lengre vekstperiode. Andre teoriar meiner det kan vera ei tilpassing til det høge trykket eller dei låge temperaturane i miljøet.
Birger Ruud
Idrettsmann
I 1937-sesongen kom Ruud på andreplass i skihopp ved Hovudlandsrennet (=noregsmeisterskapen), Andersen tok fyrsteplassen. Under verdsmeisterskapen vart Ruud verdsmeister i øvinga og Andersen nummer 2. I Holmenkollen vann Andersen, Ruud enda på tredjeplass. Samstundes vart Ruud, Olaf Hoffsbakken og Martin P. Vangli tildelt Holmenkollmedaljen.
Djuphavsgigantisme
Eit døme på djuphavsgigantisme som har blitt forklart er den me finn hjå kjemperøyrmakken Riftia pachyptila. Denne lever nær hydrotermiske skorsteinar («hydrothermical vents»), og veks seg såleis stor fordi han har eit enormt energitilfang.
Slaget om Stalingrad
Kampane i Stalingrad
Slaget om Stalingrad blei ei prestisjesak for både Stalin og Hitler, i tillegg til dei strategiske vurderingane. Den sovjetiske overkommandoen STAVKA flytta dei strategiske reservane sine frå Moskva til nedre del av Volga, og overførte fly frå heile landet til Stalingrad. Presset på dei to øvste militære sjefane var enormt: Paulus utvikla ukontrollerte rykningar ved auget og Tsjuikov fekk utbrot av eksem som tvinga han til å bandasjere hendene. Troppane på begge sider opplevde den stadige påkjenninga ved nærkamp.
Birger Ruud
Idrettsmann
Vinteren 1938 heldt Birger Ruud til i USA, der han vart amerikansk meister i skihopp. I 1939 vart han noregsmeister for fyrste og einaste gong, men måtte ta til takke med sølvmedaljen ved verdsmeisterskapen i Zakopane. Han sigra så i hoppbakken i Lahti. Sidan tok Ruud bronsen i skihopping ved noregsmeisterskapen 1940, same medaljevalør fekk han i 1947 og -48.
Taminéi
Taminéi (gresk Ταμιναίοι) er ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Taminéi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kými-Alivéri.
Birger Ruud
Motstandsmann og atter idrettsutøvar
Under andre verdskrigen vart Ruud i 1943 sett i tysk fangeleir på Grini ved Oslo. Etter verdskrigen deltok han, 36 år gammal, i OL i 1948. På sigerspallen etter hopptevlinga stod tre nordmenn, der gull og sølv gjekk til Petter Hugsted og Birger Ruud, to klubbkameratar frå KIF, Etter 1949-sesongen la Ruud vekk hoppskia.
Slaget om Stalingrad
Kampane i Stalingrad
I november, etter tre månader med blodbad og sakte framrykking nådde tyskarane endeleg Volga sine breidder i sentrum av byen; dei erobra 90 % av byen og splitta dei gjenverande sovjetstyrkane i to små lommer. I tillegg skapte isflak på Volga problem for forsyninga av sovjetstyrkane. Likevel heldt kampane fram, spesielt ved skråningane av Mamajev Kurgan og i fabrikkområdet i den nordlege delen av byen. Kampane om stålverket, traktorfabrikken og kanonfabrikken blei vidgjetne. Medan sovjetsoldatane forsvarte posisjonane sine, heldt fabrikkarbeidarane fram med å reparere stridsvogner og andre våpen rett attmed slagfeltet.
Sovjetisk motangrep
Under omlægringa av Stalingrad hadde dei tyske, ungarske og rumenske styrkane som verna flankane pressa hardt på hovudkvarteret for å få støtte. Den 2. ungarske armé – som bestod av dårleg utrusta og lite trente troppar – hadde fått i oppgåve å forsvare 200 km av frontavsnittet nord for Stalingrad. Dette resulterte i ei svak forsvarslinje. Dei sovjetiske styrkane heldt fleire bruhovud ved den sørlege delen av Volga og var ein trussel mot Armégruppe Sør B. Men Hitler var så fokusert på sjølve byen at krav om styrkar til flankane blei avslegne. I løpet av hausten hadde den sovjetiske generalen Georgij Zjukov, ansvarleg for strategisk planlegging i Stalingradområdet, konsentrert massive sovjetiske styrkar på steppene nord og sør for byen. Zjukovs plan var å halde fram presset på dei tyske styrkane i byen, for deretter å trengje gjennom dei tynt bemanna og dårleg forsvarte flankane så Stalingrad kunne bli omringa. Operasjonen fekk kodenamnet «Uranus» og blei iverksett samtidig med operasjon «Mars», som var retta mot Armégruppe Sentrum.
Den 19. november 1942 starta den raude arméen operasjon Uranus. Dei framrykkjande sovjetiske einingane, under kommando av general Nikolai Vatutin, bestod av tre heile arméar; den 1. gardearméen, den 5. tankarméen og den 21. arméen. Styrken inkluderte 18 infanteridivisjonar, 8 tankbrigadar, to mekaniserte brigadar, seks kavaleridivisjonar og ein antitankbrigade. Førebuingane til angrepet kunne høyrast av rumenarane som enda ein gong bad om forsterkingar; men dei blei igjen avviste. Den nordlege flanken blei knust den første dagen.
Dagen etter, den 20. november, starta ein sovjetisk offensiv med to arméar frå sør mot stillingar som blei haldne av det rumenske 4. armékorpset. Dei rumenske styrkane, som for det meste var kavaleri, kollapsa mesta med ein gong. Dei sovjetiske styrkane avanserte raskt vestover i ein knipetangsmanøver, møttest to dagar etter nær byen Kalakh, og stengde med det inne dei tyske styrkane i Stalingrad. Om lag 250 000 tyske og rumenske troppar, pluss nokre kroatiske einingar, var sperra inne. Ikkje alle soldatane frå den tyske 6. arméen blei fanga; om lag 50 000 blei feia til sides utanfor lomma. Dei sovjetiske styrkane etablerte straks to forsvarslinjer; ei innetter for å forsvare seg mot utfall frå lomma, den andre utetter for å forsvare seg mot ein mogleg redningsaksjon.
I ein tale den 30. september hadde Hitler erklært at den tyske arméen aldri ville forlate Stalingrad. I eit møte kort etter at styrkane hadde blitt omringa hadde dei tyske generalane prøvd å få til eit utbrot til ei ny forsvarslinje vest for elva Don. Mot dette erklærte Hermann Göring at Luftwaffe kunne forsyne den 6. armé via ei luftbru. Slik kunne dei tyske styrkane i byen halde fram med å kjempe medan ein unnsetningsstyrke blei samla.
Stortingskomité
Ein stortingskomité er ein komité innanfor Stortinget som står for førebuande handsaming av sakene i Stortinget.
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk motangrep
Men Luftwaffe hadde i røynda ikkje kapasitet til å forsyne så mange. Likevel støtta Hitler idéen og tok opp att ordren om at dei omringa styrkane ikkje fekk overgi seg. Luftbrua svikta. Den 6. arméen svalt sakte og blei stadig meir utmatta. Dei sovjetiske styrkane konsoliderte posisjonane sine rundt Stalingrad og harde kampar for å redusere lomma byrja. Eit tysk angrep frå sør for å kome dei innestengde styrkane til hjelp, Operation Wintergewitter (vinterstorm), blei stoppa av sovjetstyrkane. Den fulle tyngda av den harde russiske vinteren sette inn. Volga fraus, og det gjorde det lettare for sovjetstyrkane å forsyne sine i byen. Dei innestengde tyske styrkane gjekk raskt tom for brenselolje, medisinske forsyningar og tusenvis byrja døy av frostskader, svolt og sjukdom.
Stortingskomité
Stortinget delar handsaminga av sakene mellom ulike komitear. Denne komiteinndelinga følgjer ikkje oppdelinga av Regjeringa i departement. Oppdelinga av Stortinget i komitear er ikkje nemnt i Grunnlova. Stortinget fastset sjølv reglane om stortingskomiteane i Stortingets forretningsorden.
Oppdelinga av Stortinget i komitear har reint praktiske årsaker: Stortinget skal handsame svært mange saker, og komiteane inneber ei fordeling av arbeidet mellom komiteane. Sameleis oppnår Stortinget at representantane i komiteane kan få arbeide med saksområde som interesserer dei, og som dei kanskje kjenner frå før, eller som dei i alle fall oppnår større kunnskap om etter kvart. Ved valet som fordelar representantane mellom komiteane, syter Stortinget for at alle partia så langt råd får vere med i alle komiteane, og at det er ei balanse mellom representasjon på Stortinget og fordelinga av representantane for dei ulike partia i komiteane.
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk siger
Dei tyske styrkane inne i lomma trekte seg tilbake frå forstadene og inn i sjølve Stalingrad. Tapet av dei to flyplassane ved Pitomnik og Gumrak sette stopp for forsyningar og sjanse for evakuering av sjuke. Tyskarane var no utsvelta og i ferd med å gå tom for ammunisjon. Dei sovjetiske styrkane var på si side overraska over kor store tyske styrkar dei hadde stengt inne og måtte forsterke styrkane sine. Harde kampar byrja på ny inne i Stalingrad, men no var det tyskarane som blei pressa tilbake til breidda av Volga.
Stortingskomité
Stortingskomiteane førebur sakene, og kjem med innstilling til vedtak til Stortinget. Deretter blir sakene formelt handsama i Stortinget i plenum. Handsaminga i plenum inneber at sakene og forslaga frå komiteane blir debattert, her kan bli fremma nye forslag, og det blir votert over forslaga.
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk siger
Den 30. januar, på tiårsdagen for maktovertakinga si, utnemnde Hitler Paulus til feltmarskalk. Ingen tysk feltmarskalk hadde nokon gong blitt teken som krigsfange, og Hitler gjekk ut frå at Paulus anten ville slåst vidare eller gjere sjølvmord. Men Paulus overgav seg da sovjetstyrkar nærma seg hovudkvarteret hans i ruinane av supermarknaden GUM. Restane av dei tyske styrkane i Stalingrad overgav seg 2. februar 1943; 91 000 slitne, sjuke og utsvelta tyskarar blei tekne som fangar. Blant fangane var 22 generalar. Hitler var rasande over feltmarskalken sin kapitulasjon.
Stortingskomité
Stortinget står fritt til å endre inndelinga i komitear, og har gjort dette mange gongar, etter kva som framstår som den mest tenlege måten å handsame sakene i Stortinget.
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk siger
Av dei 91 000 tyske krigsfangane overlevde berre 6 000, som hovudsakleg kunne vende heim i 1955. Da dei blei tekne til fange var soldatane alt svekte av sjukdom og matmangel; og frå Stalingrad blei dei sende til fangeleirar over heile Sovjet, der dei fleste døydde av tungt arbeid og feilernæring. Ei lita gruppe toppoffiserar blei tekne til Moskva og bruka til propagandaføremål. Nokre av dei, inkludert Paulus, underteikna fråsegner mot Hitler, og desse blei kringkasta til dei tyske styrkane.
Stortingskomité
Dei ulike komiteane har ulik prestisje, og fram gjennom tida har det også variert kva komitear som har vore sett på som viktigast. Finanskomiteen er gjerne rekna som den viktigaste. Det knyter seg også prestisje til verva som leiar og nestleiar i komiteane.
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk siger
Den tyske befolkninga heime fekk ikkje offisiell informasjon om katastrofen før slutten av januar 1943, sjølv om tyske propagandamedia hadde slutta å kome med positive rapportar nokre veker før nederlaget. Kapitulasjonen ved Stalingrad var ikkje det første alvorlege tilbakeslaget for dei tyske styrkane, men dimensjonane var i ein klasse for seg. Den 18. februar 1943 heldt propagandaminister Joseph Goebbels sin illgjetne tale i sportspalasset i Berlin, der han oppmoda det tyske folket til å godta den totale krigen, som ville krevje alle ressursane deira.
Stortingskomité
Dei faste fagkomiteane er no, frå starten av Stortingsperioden 2009-2013:
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk siger
Uansett målestokk er slaget om Stalingrad det største enkeltståande slaget i historia. Det varte i 199 dagar. Tapstal er vanskelege å vite; både fordi slagfeltet var stort, men òg fordi sovjetstyret ikkje ønskte å offentleggjere det, prisen var så høg. I den innleiande fasen gav dei tyske styrkane sovjetstyrkane store tap; men sovjetstyrkane slo tilbake, utsletta heile den 6. arméen og delar av 4. panserarmé. Ulike ekspertar har rekna aksemaktene sine samla tap til 850 000; 400 000 tyskarar, 200 000 rumenarar, 130 000 italienarar og 120 000 ungararar blei drepne, skadde eller forsvann; i tillegg blei 91 000 tekne til fange, derav berre 5000–6000 overlevde.
Stortingskomité
Andre komitear er:
Slaget om Stalingrad
Sovjetisk siger
Dei sovjetiske tapa er omdiskuterte. Det er oppgitt at den raude arméen hadde 478 000 drepne og 650 000 såra. Meir enn 40 000 sovjetiske sivile døydde i området under ei einaste veke med tysk bombing, medan den 6. og 4. tyske arméen nærma seg byen. Talet på sivile drepne i områda utanfor byen er ukjent. Totalt var det ein plass mellom 1,7 og 2 millionar offer for slaget.
Stalingrad fekk i 1945 tittelen «Helteby». I 1960 blei eit gigantisk monument av «Mor Russland» reist på toppen av Mamayev Kurgan-høgda ved byen. Statuen er del av eit kompleks med krigsminnesmerke som omfattar ruinar etter slaget. Kornsiloen og «Pavlovs hus» er begge tekne vare på og kan besøkjast. På Mamayev Kurgan kan ein framleis finne beinrestar og andre spor etter slaget.
Lagtinget
Lagtinget var det eine av to kammer som det norske Stortinget vart delt i under handsaming av lovframlegg fram til 1. oktober 2009. I tillegg var det Lagtinget som saman med Høgsterett sine domarar dømde i riksrettssaker (Grl. § 86). Lagtinget vart utgjort av ein firedel (42) av Stortinget sine 169 representantar (Grunnlova § 73).
Lagtingets si handsaming av lovsaker gjekk føre seg i ein eigen lagtingssal.
Den 20. februar 2007 vedtok Stortinget å oppheva ordninga med Odelsting og Lagting. I staden skal alle saker handsamast av eit samla Storting. Endringene vart verksame den 1. oktober 2009. Samstundes opphøyrde Lagtinget si rolle i riksretten. I staden skal Stortinget velja ut lekdomarar til riksretten, i tillegg til fem høgsterettsdomarar.
Marco Aurelio Silva Businhani
Marco Aurelio Silva Businhani er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Shimizu S-Pulse.
Regjeringa Brundtland III
Regjeringa Brundtland III vart utnemnd 3. november 1990 og sat til 25. oktober 1996.
Regjeringa var ei regjering med statsrådar berre frå Arbeidarpartiet.
Statsminister
Utanriksminister
Mausoleion
Mausoleion var eit kjempemessig gravmæle som blei reist i Halikarnassos (dagens Bodrum i Tyrkia) til minne om satrapen Mausollos. Det var rekna som eit av verdas sju underverk, og har gjeve opphav til omgrepet mausoleum om imponerande gravmæle.
Mausollos byrja sjølv på gravmælet, men døydde relativt ung. Systera og enkja hans Artemisia den yngre fullførte mausoleet rundt 350 f.Kr. Bygget stod på eit høgt fundament kledd med kvit marmor, ei jonisk søylerekkje og oppå dette eit pyramideforma tak. Det blei truleg konstruert av arkitektane Satyrus og Pythius, og skulpturane stod bilethoggarane Bryaxis, Scopas, Leochares og Timotheus for. Arkeologiske funn viser at dei som bygde gravmælet kombinerte tre svært ulike stiltypar - lyciansk, gresk og egyptisk stil.
Regjeringa Brundtland III
Utanriksdepartementet Sjef for bistandssaker
Finansdepartementet
Mausoleion
Gravmælet stod uskadd fram til 1100-talet, men blei øydelagd av jordskjelv i mellomalderen. I 1494 blei det funne i ruinar av Johanittarriddarane. Riddarane brukte så marmoren i tempelet til bygginga av Petersborga i 1522.
Regjeringa Brundtland III
Forsvarsdepartementet