cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bygdøy
Stortinget innløyste Karl Johan sine eigedomar i 1862–1863 og stilte kongsgarden til disposisjon for den regjerande kongen med familie. Resten av området vart offentleg friområde. Ytre del med gamle landstader vart seinare regulert til ope villaområde.
På Bygdøy ligg Bygdøy Kongsgård og Oscarshall Slott.
Museer
Museene er mellom anna Vikingtidsmuseet, Vikingskipshuset, Kon-Tiki Museet med sivbåten Ra, polarskipa «Fram» og «Gjøa», Sjøfartsmuseet og Norsk Folkemuseum. Frå 2004 vart kongsgarden forvalta av folkemuseet.
Grevená
Grevená (gresk Γρεβενά) er ein by og ein kommune i periferieininga med same namn, der han er hovudstad, i Vest-Makedonía i Hellas.
Sjølve byen har i dag om lag 13 000 innbyggjarar og ligg 400 km frå Aten.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei tretten tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 31 757 innbyggjarar, medan kommunaleininga Grevená hadde 17 619 og tettstaden med same namn 13 137 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Nulvi
Nulvi (sardisk Nùjvi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 2 741 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 67.38 km² og ligg i ei høgd på 478 meter over havet.
Flyet Valkyrien
Valkyrien var ei norskregistrert sjøfly («amfibium») av typen Sikorsky S-43. Flyet vart skaffa av Det Norske Luftfartselskap i 1936 og var meint å setjast inn i ei ny atlanterhavsrute som skulle flygast i samarbeid med Pan American World Airways frå 1. juli same året. DNL innleidde kontrakt med Igor Sikorsky og DNL fekk oveta eit av dei 14 S-43 som skulle leverast til Panair. Flyet vart sendt til Noreg i delar og sett saman der, og registrert i Norges luftfartøyregister som LN-DAG.
Det var tidlegare inngått ein avtale mellom Bernt Balchen på vegne av DNL og Juan Trippe på vegner av Panair, der DNL skulle stå for flyginga Bergen–Reykjavík og Panair strekninga Reykjavik–New York.
Panair gjekk bort frå avtala, og DNL vart sitjande igjen med ein maskin som dei ikkje hadde trafikkmessig behov for. Så snart flyet var sett saman og registrert vart det floge til Malmö for å setjast i opplag i påvente av at DNL fann ein kjøpar. Flyet vart selt til Frankrike den 14. september 1938 og fekk ny registrering: F-AREX
Mayotte
Mayotte er ei øy og eit fransk oversjøisk område nord-vest for Madagaskar. Geografisk er øya del av øygruppa Komorane men politisk vart ho skild frå Komorane då resten av øygruppa vart sjølvstendig i 1975. Folket på Mayotte valde ved folkeavrøystingar i 1974 og 1976 å bli verande franske. Hovudstaden heiter Mamoudzou.
Blender
Blender er eit fritt 3d-modellering, animasjon og rendering-program. Det er tilgjengeleg til alle dei viktigaste operativsystema og vert gjeve ut under GNU General Public License. Det kan konkurrere med dyre kommersielle programpakker som Maya og 3D Studio Max. Den siste versjonen er 2.45, som ikkje kom med nye verktøy, berre feilrettingar.
Blender er under rask utvikling og får heile tida nye forbedringar ved kvar oppdatering. Opdatringen 2.44 har ført med seg skulpteringsmodellering som kan samanliknast med Zbrush og Mudbox. Blender inneheld blant anna animasjonsverktøy, spelmotor, fysikksimulasjon av væske og faste stoffer, partikkelsystem, filmredigeringsverktøy og digitalt biletebehandling.
Blender vart nytta til å lage verdas første opne film, Elephants Dream.
Tog
Tog kan ha fleire tydingar:
Eren Derdiyok
Eren Derdiyok er ein sveitsisk fotballspelar som har spela som spiss for Bayer Leverkusen i tysk Bundesliga, og for det sveitsiske landslaget. Foreldra hans er kurdarar frå Tyrkia.
Derdiyok var med på å vinna den sveitsiske ligaen med Basel i 2008, og spelte for Basel i Meisterligaen i 2008/09-sesongen, der han mellom anna skåra mot Barcelona på bortebane. 28. mai 2009 skreiv han under på ein fireårskontrakt med den tyske toppklubben Bayer Leverkusen.
Derdiyok debuterte for det sveitsiske A-landslaget 6. februar 2008 borte mot England, og skåra i den første kampen sin. Han var med i Sveits sin tropp til fotball-EM i 2008, der han var den yngste spelaren i turneringa, 19 år gammal.
Vitskap i 1717
Vitskapsåret 1717 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1717.
1. divisjon fotball for menn 1989
1. divisjon 1989 starta 29. april og slutta 8. oktober.
Det vart spelt 22 rundar. Dei to nedste laga rykte ned, medan laget som enda på 10. plass spelte kvalifisering mot dei to laga som kom på andreplass i kvar si avdeling i 2. divisjon.
Borçka
Borçka er ein by og eit distrikt i provinsen Artvin i Svartehavsregionen i Tyrkia, ved grensa til Georgia. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2010).
Kaptein i forsvaret
Kaptein er ei offisersgrad som blir brukt i det meste av verda. I forsvaret i dei fleste land er kaptein den høgaste kompanioffisersgrada, og historisk har ein kaptein altså vore leiar for eit kompani. Tittelen blir for det meste brukt i landbasert forsvar (hæren), men i nokre land også i luftvåpenet og marinen. I moderne tid er ein kaptein i mange tilfelle leiar eller nestkommanderande for eit kompani eller ein skvadron.
I fleire land blir ordet kaptein brukt i samansettingar med andre ord, og dessutan om ei grad i marinen som er ei høgare grad, og har sitt opphav i sjøoffisersgrada kaptein.
Ordet kaptein kjem frå fransk «fører» (av latin capitaneus «leiar, sjef», av caput, «hovud»). Det tilsvarar den tyske tittelen Hauptmann.
Noreg
I Noreg blir grada kaptein brukt i hæren og luftforsvaret, og er offisersgrada mellom løytnant og major. Kaptein heiter rittmeister i kavaleriet. I Sjøforsvaret heiter den tilsvarande grada kapteinløytnant.
Gradene oversersjant og stabssersjant opphøyrde 1. juli 1975 og befalet fekk høvesvis offisersgradene fenrik og løytnant. Hærordninga av 1. januar 1977 gjorde at dei eldste av dei gamle stabssersjantane fekk kapteins grad. Graden kapteins har symbolet tre stjerner.
MY «Stella Polaris»
MY «Stella Polaris» segla på cruise verda rundt og vart ikkje berre det mest kjende skipet til reiarlaget, men òg eit av dei mest kjende cruiseskipa i verda. Under andre verdskrigen vart ho rekvirert av den tyske okkupasjonsmakta og brukt som losjiskip for tyske soldatar. I 1951 vart skipet selt til det svenske reiarlaget Clipper Line, men heldt fram i cruisetrafikk fram til 1969 då ho vart seld til Japan og ankra opp som restaurant- og hotellskip. I august 2006 sokk skipet utanfor Japan under slep til Kina.
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sina etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Stella Polaris er det latinske namnet på Nordstjerna, ei stjerne i stjernebiletet Vesle bjørn.
Bakgrunn
For å kompensera for øydeleggingane og tapa skipsindustrien vart påført under første verdskrigen, vart det sett i verk ein storstilt gjenoppbygging. Sjølv om det var nedgangstider i Noreg («parikrisen»), var det økonomiske oppgangstider globalt. I siste halvdel av 1920-talet var skipsfarten i sterk vekst med store skip som segla på alle verdshava. Lasteskip var dei mest talrike, men den aukande velstanden i dei industrialiserte landa gjorde at fleire reiarlag òg satsa på cruisemarknaden.
Blant desse var det norske reiarlaget Det Bergenske Dampskibsselskab, som hadde hatt suksess med dampyachten DY «Meteor». Reiarlaget kontraherte 4. august 1925 eit nytt passasjerskip berekna utelukkande på luksuriøs cruisefart. Skrogfasongen var inspirert av DY «Meteor», men i motsetnad til DY «Meteor» som var eit dampskip, hadde MY «Stella Polaris» to dieselmotorar. Anbodet på bygginga vart vunnen av Götaverken i Göteborg, sjølv om verftet ikkje hadde bygd passasjerskip før – langt mindre eit luksuriøst cruiseskip. Mykje av innreiinga vart difor utforma og bygd av underleverandørar. Firmaet Selander & Sons fekk til dømes ansvaret for alt trearbeidet ombord.
Under norsk flagg
Den 11. september 1926 vart skipa sjøsett og døypt «Stella Polaris» av Lillie Lehmkuhl, dottera til direktøren i reiarlaget, Kristofer Lehmkuhl. Leveringsdatoen var sett til 1. april 1927, men allereie 20. februar var skipet klart for prøveturen. Prøveturen vart ein suksess, og «Stella Polaris» var snart klar for å starta seglingane for Det Bergenske Dampskibsselskab. Klokka 12.00 laurdag 26. februar 1927 la «Stella Polaris» ut frå Göteborg på jomfruturen sin. Ferda gjekk til Tilbury i England, der forsyningar og fleire passasjerar vart teke ombord. Jomfruturen heldt fram via Lisboa i Portugal til Middelhavet. Vår og haust vitja skipet vanlegvis varmare strøk som Middelhavet og Kanariøyane, medan vintermånadene vart brukt til jordomseglingar. Jordomseglingane hadde vanlegvis New York som utgangspunkt. Sommarmånadene vart brukt i nordlege farvatn som norskekysten, Svalbard og Austersjøen. På regulære cruise hadde skipet omkring 200 passasjerar, medan passasjertalet var redusert til det halve på jordomseglingar. Natt til 12. juni 1937 kolliderte «Stella Polaris» med det norske lasteskipet DS «Nobel» i Åramssundet nord for Stad. Sistnemnde skipet var lasta med dynamitt og ammunisjon, men til alt hell sokk DS «Nobel» utan at eksplosiva detonerte. «Stella Polaris» fekk mindre baugskadar og brekte baugsprydet. Skipet heldt fram i turisttrafikk fram til utbrotet av andre verdskrigen 1. september 1939, då ho vart lagd i opplag i Oslo. Her låg ho inntil det tyske åtaket på Noreg 9. april 1940, då reiarlaget vedtok å flytta ho til Osterfjorden i nærleiken av Bergen.
Andre verdskrigen
Den 30. oktober 1940 vart «Stella Polaris» rekvirert av den tyske Kriegsmarine og brukt som rekreasjonsskip for ubåt-mannskap. I løpet av krigen fungerte ho som losjiskip ulike stadar langs norskekysten. Den 1. september 1943 fekk skipet tysk mannskap og flagg. Etter den tyske kapitulasjonen 8. mai 1945 vart «Stella Polaris» underlagt det britiske Ministry of War Transport og brukt til å frakta sovjetiske krigsfangar til Murmansk. Ho gjorde òg turar som troppetransportskip mellom Noreg og Skottland.
Silmarillion
Quenta Silmarillion er ei sogesamling skriven av J.R.R. Tolkien. Tittelen er alvisk og tyder Soga om silmarillane. Sogesamlinga er rekna som kjernestoffet i Legendariet. Denne samlinga utgjer hovudbolken av den utgjevne boka The Silmarillion (Norsk: Silmarillion), til skilnad frå Ainulindalë, Akallabêth og Of the rings of power and the third age, som alle vart utgjevne som tilskot til Quentaen i same boka.
MY «Stella Polaris»
Under svensk flagg
Sidan slutten av 1940-talet var «Stella Polaris» lagt ut for sal. Etter ein 134-døgns jordomsegling som starta i byrjinga av januar 1951 (som òg skulle verta den siste jordomseglinga ho gjennomførte), vart ho selt til den svenske reiaren og forleggjaren Einar Hansen i Malmö. Originale kunstverk og utsmykking var ikkje inkludert i kjøpet og vart fjerna før overtakinga. Før ho vart sett inn i cruisetrafikk for reiarlaget til Hansen, Clipper Line, gjennomgjekk skipet ein modernisering ved Götaverken.
Silmarillion
Opphavet til boka
Bakgrunnen for Silmarillion-teksta er sogene om The fall of Gondolin og the tale of Lúthien, som vart til The Book of Lost Tales, som Tolkien byrja skrive medan han låg sjuk under første verdskrigen. Han akta å lage ein sogesyklus om alvane og ei attgjeving av gamalt mytestoff i ein «mytologi for England», som han kalla det. Denne boka vart aldri ferdig, men Tolkien heldt fram å brigde stoffet i åra som følgde, i episke vers og i ein simarillion-versjon han ønskte å få trykt i 1936. Dette verket vart stogga av arbeidet med Hobbiten og seinare Ringdrotten. Den opphavlege Silmarillionteksten vart liggande av di forlaget rekna boka som heller vanskeleg.
MY «Stella Polaris»
Under svensk flagg
Etter ombyggingen segla ho for det meste på cruise i Karibia. I 1968 vart ho igjen sendt på verkstad for ombygging, denne gongen ved det svenske verftet Kockums AB i Malmö talet på lugarar vart redusert til 70, og talet på besetningsmedlemmar vart redusert til 100. På trass av ombyggingane og moderniseringa greidde ikkje «Stella Polaris» å oppfylla dei nye tyggleiksforskriftene til SOLAS. Etter ei mindre oppussing i 1969 vart det klårt at det ikkje lenger var økonomisk forsvarleg å halda skipet i drift. Ho vart difor lagt ut for sal same året.
Under japansk flagg
23. oktober 1969 vart det kunngjort at «Stella Polaris» var seld til International House Ltd. i Tokyo, Japan for 850 000 USD. Ho forlét Lisboa 28. oktober under japansk flagg og segla gjennom Panamakanalen for siste gong før ho kom Yokosuka i Japan 13. desember 1969. Dette var siste gong «Stella Polaris» gjekk for eiga maskin. Dei nye eigarane modifiserte ho for bruk som hotell- og restaurantskip. Ho vart permanent fortøydd til kai i byen Kisho på Izu-halvøya. Her vart propellane fjerna for at ho skulle kunna skattleggjast som bygning i staden for skip. Interiøret vart halde uendra, og nedslitne delar av innreiinga vart erstatta med eksakte kopiar. Ho vart marknadsført som det flytande hotellet «Scandinavia», men namnet «Stella Polaris» vart ikkje fjerna frå skroget. Hotelldrifta vart avvikla i 1999, men restaurantdrifta heldt fram til mars 2005.
Silmarillion
Emne i boka
Namnet er teke frå hovudemnet i verket, silmarillane, som vart tekne av den vonde Morgoth. Soga fortel korleis Noldoane eller djupalvane fór i hærtog mot han for å vinne dei att, og fortel om det meste av første heimsæva. Boka fortel og om korleis verda vart skapt, om opphavet til sola og månen, og om korleis manneætta kom til. Forteljinga er eit viktig tilskot til forståing av bakgrunnen for Ringdrotten.
Musikk inspirert av Simlarillion
Det britiske progrockbandet Marillion vart starta i 1979 og kalla seg opphavleg Silmarillion etter boka, men korta ned namnet før dei gav ut det første albumet sitt i 1981.
MY «Stella Polaris»
Forliset
I 2006 vart skipet selt til det svenske selskapet Petro-Fast AB i Stockholm for å nyttast som hotell- og restaurantskip i Stockholm. I august 2006 forlét ho Kisho under slep for å klargjerast ved eit kinesisk verft. 2. september byrja skipet å ta inn vatn utanfor Shionomisaki sør for Nagoya, Japan. Ho lét seg ikkje redde, og den 79 år gamle yachten sokk på 70 meters djupne. Ingen var ombord på «Stella Polaris» då ho sokk.
Den sterke Kuroshiostrømmen passerer vrakstaden, som i tillegg ligg under ei travel skipslei. Dette kompliserer dykkeoperasjonar og eventuelle bergingsforsøk. Alt i desember 2006 prøvde ei gruppe japanske dykkarar å undersøkja vraket, men sterke straumar på opptil 4 knop gjorde at forsøket måtte avbrytast. Òg bergingsselskapet Fukada måtte oppgje sit forsøk med ein fjernstyrt undervassfarkost, på grunn av havstraumane. Først 28. mai 2007 lukkast det ei internasjonal dykkargruppe å koma ned til vraket. Eit tredimensjonalt sonarsveip viser at skipet ligg på sandbotn som har omkring 4 % helling. Ho ligg med kjølen ned, og toppen på aktermasta er omkring 40 meter under vatn (den framre masta er brekt). Det finst ingen planar om å heva «Stella Polaris».
Dronninga over cruiseskipa
«Stella Polaris» var teikna av Det Bergenske Dampskibsselskabs tekniske sjef Knud Zimmer. Skrogfasongen var i likskap med det første cruiseskipet til reiarlaget, DY «Meteor» inspirert av dei hurtiggåande klipperskipa frå 1800-talet. Klipperbaugen med baugspryd, dei bakoverlente mastene, den gule skorsteinen og hekken på skipet gav det kvitmålte skipet ein elegant utsjånad.
«Stella Polaris» var ikkje berre eit av dei første spesialbygde cruiseskipa i verda, men òg eit av dei første som utelukkande segla på cruise. Før 1950-talet var det vanleg at passasjerskip segla på cruise i lågsesongane, men gjekk i passasjerruter i høgsesongane. Samanlikna med desse store passasjerskipa fortona «Stella Polaris» seg som ein kongeleg yacht, og interiøret svara til eksteriøret når det kom til eleganse og stil. Innreiinga var utført i edeltre og bygd av svenske møbelsnekkarar. I taket på spisesalen forma 150 lamper i ulike fargar ei stjerne, og dei fire mest luksuriøse lugarane hadde innreiing i høvesvis mahogny, kirsebærtre, pæretre og bjørk. Innreiinga var utsmykka med intarsia og glasarbeid utført av mellom andre den norske kunstnaren Ståle Kyllingstad. I skipslitteratur vert «Stella Polaris» kalla eit av dei venaste cruiseskipa nokosinne.
«Stella Polaris» var av audmjuk storleik samanlikna med passasjerskipa på den tida. Det italienske passasjerskipet MS «Augustus» – òg frå 1927 – var til dømes 92 meter lengre, over seks gonger større (i bruttotonnasje) og hadde 11 gonger større passasjerkapasitet. Samanlikna med dagens største cruiseskip vert «Stella Polaris» forsvinnande liten. Til dømes er Royal Caribbean Internationals-skipet MS «Oasis of the Seas» (overlevert hausten 2009) nesten tre gonger lengre, 42 gonger større (i bruttotonnasje), og har 27 gonger større passasjerkapasitet.
Skipet
Tonnasjen på skipet var ved levering 5 209 bruttoregistertonn, 2 647 nettoregistertonn, og lasteevna var 2 250 dødvekttonn. Framdriften vart to Burmeister & Wain dieselmotorar som dreiv kvar sin propell. Oppgjeven totalyting var 5 250 hestekrefter (bhk), noko som gav ein toppfart på 17,5 knop. Brua var open, og overbygget var målt i lyse fargar. Passasjerkomforten var av høg standard, og skipet hadde 200 køyeplassar. D- og E-dekket romma lugarar. På C-dekket låg spisesalen som hadde plass til 214 gjester. I tillegg til vanlege passasjerlugarar romma C-dekket òg fire luksuslugarar med unik innreiing i kvart sitt treslag. B-dekket inneheldt fellesareal med kafé, røykerom og musikksalong. A-dekket låg under brua, og her var dei ni livbåtane plassert (der to hadde motor). Lenger atterut låg sjukestova, frisørsalongen og ni passasjerlugarar. Mannskapet var innlosjert i firemannslugarer som var av god standard etter måla for den tida.
Kjerringtinden
Kjerringtinden er namn på fleire fjell i Noreg:
Life in the Fast Lane
«Life in the Fast Lane» er ein song skriven av Joe Walsh, Glenn Frey og Don Henley og spelt inn av det amerikanske rockebandet Eagles i 1976 på studioalbumet Hotel California. Det var den tredje singelen som kom frå dette albumet og denne nådde 11. plassen på Billboard Hot 100.
Innhald
Han fortel soga om eit par som har eit utsvevande liv på kanten. I eit intervju fortalte Glenn Frey at tittelen kom til han ein dag han køyrde på motorvegen med ein dopdealer som kalla seg «The Count». Frey bad dealeren om å køyre saktare og svaret hans var «What do you mean? It's life in the fast lane!» I det same intervjuet sa Frey at det sentrale riffet i songen vart spelt av Walsh medan bandet varma opp på øvingar og at Walsh vart beden om å «hald på det, det er ein song».
Andre versjonar
Tittelen på songen var inspirasjon for «Life on the Fast Lane», ein episode i den første sesongen av animasjonsserien i The Simpsons.
Rascal Flatts og Carrie Underwood song songeni lag i 2007 under Grammyprisutdelinga det året.
Songen er nytta i filmen FM i 1978. I filmen Fast Times at Ridgemont High spelar eit band songen under eksamensfesten. Songen er mogeleg å laste ned i videospelet Guitar Hero World Tour.
16. september
16. september er den 259. dagen i den gregorianske kalenderen (260. under skotår). Det er 106 dagar att av året.
Vitskap i 1726
Vitskapsåret 1726 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1726.
Kultur i 1979
Kultur i 1979 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1979.
Litteratur
Prisar:
Utvalde utgjevingar:
Musikk
Disco var ein populær musikktype dette året, med slagerar frå Bee Gees, Gloria Gaynor og Donna Summer og frå andre artistar som ikkje var rekna som discoartistar, som «Heart of Glass» av Blondie, «Do Ya Think I'm Sexy» av Rod Stewart og «I Was Made For Lovin You» av KISS. Det kom også ut discoinspirerte album som Discovery av rockegruppa Electric Light Orchestra og Kenny av countrysongaren Kenny Rogers. Musikkstilen blei også kritisert, mest overveldande gjennom «Disco Demolition Night» halden under ein baseballkamp i Chicago.
Kate Bush hadde sin første og einaste turné. Ho var den første artisten som brukte ein trådlaus mikrofon, slik at ho kunne synga og dansa samstundes.
Singelen «Rapper's Delight» av The Sugarhill Gang markerte framveksten av kommersiell hiphop.
Ucayali-regionen
Regionen har namn etter elva Ucayali. Flatevidda er på 101 831 km² og han har 402 445 innbyggjarar (2005). Regionhovudstaden er Pucallpa.
Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 4 provinsar som igjen er delt inn i til saman 26 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
Mazıdağı
Mazıdağı er ein by og eit distrikt i provinsen Mardin i Tyrkia. I dag bur det houvdsakleg kurdarar i distriktet. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2010), medan distriktet har opp mot 30 000.
Distriktet har fleire fosfatgruver.
Nurallao
Nurallao (sardisk Nuràdda) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 270 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 34.76 km² og ligg i ei høgd på 390 meter over havet.
Tranquillo Barnetta
Tranquillo Barnetta er ein sveitsisk fotballspelar som har spela på midtbanen for Bayer Leverkusen i tysk Bundesliga, og for det sveitsiske landslaget. Foreldra hans kjem frå Italia.
Kryss
# (Kryss) er i musikken eit forteikn som vert bruka for å markere at etterfølgjande tonar skal bli heva eit kromatisk halvtonetrinn. x (dobbeltkryss) markerer at etterfølgjande tonar skal bli heva to kromatiske halvtonetrinn. Verknaden av slike forteikn rekk til første etterfølgjande taktstrek eller innan ein bindeboge.
Teikna er utvikla frå noteteikna ♭ og h i kyrkjetoneartane, der tonen B fanst i to variantar, den lågare mjuke ♭ og den høgare harde b. For å skilje dei to tonane, vart teiknet for den harde (høgare) b teikna meir likt vår h. Teiknet ♭ kom med tida til å bli bruka generelt for å vise at ein tone skal bli senka eit halvt trinn. Teiknet h utvikla seg til teikna # og eit oppløysingsteikn som opphever verknaden av eit tidlegare # eller ♭.
Kjelder
Etumerkki (musiikki)
Solsletta
Solsletta er ein tettstad i Kristiansund kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg aust på øya Frei. Statistisk sentralbyrå reknar Ørnvik med til tettstaden Solsletta.
Nuraminis
Nuraminis (sardisk Nuràminis) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 2 526 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 45.18 km² og ligg i ei høgd på 91 meter over havet.
Kastoriá
Sjølve byen har i dag oppunder 15 000 innbyggjarar og har sitt opphav i antikken. Han vart seinare erobra av Det osmanske riket, men kom tilbake til Hellas i 1913 etter den første balkankrigen.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei ni tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 50 322 innbyggjarar, medan kommunaleininga Kastoriá hadde 16 958 og tettstaden med same namn 13 387 innbyggjarar.
Kvalvåg
Kvalvåg er ei bygd og ein tidlegare tettstad i Kristiansund kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden ligg aust på øya Frei.
Kastoriá
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Mayall-objektet
Mayall-objektet (katalogisert Arp 148; kjend òg som VV 032 og MCG+07-23-019) er restane av to galaksar som har kollidert. Objektet ligg rundt 450 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen.
Alaçatı
Alaçatı (òg kalla Alat Ssata, frå gresk Αλάτσατα eller Agrilia frå gresk Αγριλιά) er ein by ved vestkysten av Egearhavet i provinsen Izmir i Tyrkia. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2010).
Byen er i dag eit senter for brettsegling og kitesurfing
Elva Struma
Struma eller Strymónas (bulgarsk Струма, gresk Στρυμόνας) er ei elv i Bulgaria og Hellas. Det antikke namnet var Strymōn (gresk: Στρυμών). Nedslagsfeltet i Bulgaria er om lag 10 800 km². Ho har sitt utspring i fjellet Vitosja i Bulgaria, og går først vestover, og så sørover. Ho kryssar grensa til Hellas ved landsbyen Kula og munnar ut i Egearhavet nær Amfípoli i periferieininga Sérres. Lengda på elva er 415 km, der 290 km er i Bulgaria. Dette er dermed den femte lengste elva i Bulgaria.
I den bulgarske delen av elvedalen vert det utvinne kol, medan jordbruk dominerer den greske delen av dalen, som er den fjerde største i Hellas. Av sideelvar finn ein Rila, Dragovisjtitsa, Blagoevgradska Bistritsa, Konska, Sandanska Bistritsa og Aggitis.
Historie
Den antikke greske byen Amphipolis vart grunnlagd der elva munnar ut i Egearhavet, ved ein stad som tidlegare vart kalla Ennea Odoi (Ni vegar}. Då Xerxes I av Persia kryssa elva under invasjonen hans i 480 fvt. gravla han ni unge menn og ni unge jomfruer som eit offer til elveguden. Hæren til Alexander I av Makedonia slo restande av Xerxes sin hær nær Ennea Odoi i 479 fvt. I 424 fvt. kapra Brasidas, ein general frå Sparta, Amphipolis etter å ha kryssa heile den greske halvøya. Slaget ved Kleidion vart utkjempa ved elva i 1014.
I 1913 vart den greske hæren fanga i Kresnajuvet, som Struma renn gjennom, under Den andre balkankrigen. Bulgararane tapte derimot krigen, og Bucharesttraktaten frå 1913 førte til at Bulgaria mista store landområde.
Skipet Struma, som førte jødiske flyktningar frå Romania under den andre verdskrigen, sokk i Svartehavet og nesten 800 mista livet. Skipet er kalla opp etter elva.
Øivind Nerhagen
Øivind Nerhagen er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Trysil. Han vann ein bronsemedalje med det norske stafettlaget under VM i skiskyting 1983.
Nerhagen deltok i skiskytings-VM i åra 1983 og 1985-87. Ved meisterskapen i Antholz i 1983 gjekk han den fyrste etappen for Noregs lag i 4 x 7,5 km stafett, eit lag som gjekk inn til bronseplass etter at Kjell Søbak, Eirik Kvalfoss og Odd Lirhus hadde gjort unna sine etappar. Nerhagens beste individuelle VM-plassering kom i Ruhpolding i 1985, der han enda opp på 15. plass i normalprogrammet.
Nerhagen debuterte i verdscupen i sveitsiske Egg am Etzel i desember 1981. Han lukkast aldri å oppnå ein pallplass individuelt. Derimot var han på laget då fire norske utøvarar sigra i ei stafettevling i Pontresina i Sveits, vinteren 1984. Nerhagen vart nummer 18 i verdscupen i skiskyting 1984, hans beste sesong. Han mista landslagsplassen i 1987, og deltok sidan ikkje internasjonalt.
Nerhagen var med på å vinne tre NM-gull i stafett. Individuelt vann han tre sølv- og like bronsemedaljar i åra 1983-87.
The Last Resort av Eagles
«The Last Resort» er ein song skriven av Don Henley og Glenn Frey, som fortel om korleis menneske alltid til slutt øydelegg stader han syns er vakre. Songen vart gjeven ut av Eagles på albumet Hotel California den 8. desember 1976. Songen vart gjeven ut som B-sida til singelen «Life in the Fast Lane» den 3. mai 1977.
I ein episode med In the Studio with Redbeard sa Frey: «Eg må gje all ære for 'The Last Resort' til Henley. Det var første gongen Don på eiga hand skreiv ei episk soge. Me var alle uroa for miljøet på den tida og spelte ein konsert mot atomvåpen. Det verka som ein perfekt måte å samle opp alle temaa med hadde utforska på Hotel California.»
1. divisjon fotball for menn 1990
1. divisjon 1990 starta 28. april og slutta 7. oktober.
Det vart spelt 22 rundar. Dei to nedste laga rykte ned, medan laget som enda på 10. plass spelte kvalifisering mot dei to laga som kom på andreplass i kvar si avdeling i 2. divisjon.
Dette var siste året det øvste nivået i norsk herrefotball var kjent som «1. divisjon».
Signe Trosten
Signe Trosten er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Tana, medlem i Tana Idrettslag. Ho var med på det norske laget som vann bronse i lagtevlinga under VM i skiskyting 1991.
Trosten fekk ein bronsemedalje ved VM i skiskyting 1991 i Lahti, då ho saman med Synnøve Thoresen, Hildegunn Fossen og Unni Kristiansen vart nummer tre i lagtevlinga over 15 km, slått av det sovjetiske laget med 45 sekundar, og av Bulgaria med eit halvt minutt. Under Vinter-OL 1992 i Albertville enda ho på tiandeplassen på 15 km normalprogram.
Nasjonalt vann Trosten sølv i NM-sprinten 1992 i Skrautvål, bak Grete Ingeborg Nykkelmo. To år seinare tok ho bronsen i normalprogrammet i Orkdal, bak noregsmeister Hildegunn Fossen og Anne Elvebakk. Trosten la opp då OL-sesongen 1994 var over.
Vitskap i 1731
Vitskapsåret 1731 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1731.
6. september
6. september er den 249. dagen i den gregorianske kalenderen (250. under skotår). Det er 116 dagar att av året.
Nurri
Nurri (sardisk Nurri) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 2 164 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 73.67 km² og ligg i ei høgd på 612 meter over havet.
Fossar i Noreg
Noreg er eit land med mange fossefall, og dei høgaste fossane i landet er av dei høgaste fossane i både Europa og heile verda.
Myter og mistydingar
Kva som er dei høgaste fossane i landet er ofte omdiskutert. Ofte vert fossar som er lett tilgjengeleg eller som vert rekna som turistattraksjonar feilaktig omtalt som høgast i landet eller i eit område. Fossar med større volum ser gjerne meir imponerande ut enn fossar med lite vatn, og vert òg stundom feilaktig prioritert på lister over dei høgaste fossane. Høgda på fossar kan målast ut frå både total høgd om fossen har fleire fall og høgda på det høgaste fallet. Desse omgrepa kan stundom forvekslast. Både Vettisfossen og Feigefossen har vorte omtalt som dei høgaste i landet. Mardalsfossen er eit anna døme og sjølv Vøringsfossen, som er den 113. høgaste i landet, har vorte kalla den høgaste i Noreg.
Liste
Lista inneheld fossane i Noreg med ei totalt fall på 30 meter eller høgare. Lista inneheld både fossar med lite volum og fossar som berre eksisterer til somme tider på året. Denne typen fossar vert ikkje alltid tatt med på slike lister.
Enkelte høgder kan vere noko unøyaktig, så lista kan innehalde feil. Det kan òg finnast fleire fossar på over 30 meter i Noreg.
Oppslagsverk
Nokre typar oppslagsverk er:
Elise Ringen
Elise Ringen er ein norsk tidlegare skiskyttar som fekk VM-bronse i stafett i 2012. Ho er medlem i Meråker skiskytterklubb og syster til Ada Ringen.
Ringen deltok i skiskyttar-VM 2012 og 2015, og i Vinter-OL 2014. Individuelt var 14. plassen i 7,5 km sprint under VM i skiskyting 2012 i Ruhpolding hennar beste prestasjon. I den same meisterskapen gjekk ho andreetappen på det norske bronselaget i 4 x 6 km stafett, dei hine på laget var Fanny Horn, Synnøve Solemdal og Tora Berger.
Ringens sterkaste prestasjon i eit verdscuprenn var ein tiandeplass i 7,5 km sprint i Hochfilzen vinteren 2012. Sjetteplassen i standardprogrammet på Voss i 2014 var hennar beste individuelle NM-plassering. Ho la opp i 2016.
Ognennyj Ostrov
Ognennyj Ostrov (russisk Огненный остров, tyder «Eldøya») er ei lita øy i ein innsjø sentralt i Russland i Vologda oblast der det står eit kloster, som er omforma til eit høgrisikofengsel for fangar dømd til dødsstraff. Ognennyj Ostrov ligg om lag 400 km nord for Moskva i Novozerosjøen.
Det russisk-ortodokse klosteret vart grunnlagd på denne øya i 1517 av St. Kirill av Novozero etter å ha sett ei «søyle av eld» som trefte øya. Klosterbygningane vart nytta som bakgrunn for Vasilij Sjuksjin sin film Raude roser frå 1973 og i nokre av historiene til den russiske forfattaren Aleksandr Jasjin.
Etter Oktoberrevolusjonen i 1917 vart klosteret omgjort til eit fengsel for «fiendar av revolusjonen». I 1930- og 1940-åra fungerte klosteret som ein straffekoloni for offera i den store utreinskinga til Josef Stalin. Etter Stalin døydde i 1953 vart det omgjort til eit vanleg fengsel for ikkje-politiske farlege kriminelle.
I 1997 vart til slutt fengselet berre for fangar som soner livstidsdommar. Etter 1996 vart alle dødsdommar omgjort til livstidsdommar og mange av desse sit i dette fengselet. Det er rundt 193 innsette i fengselet, som tidlegare vart kalla fengsel No. OE 256/5 – og «Pjatak» av dei innsette etter det siste talet i det formelle namnet.
Strøymingspumpe
Strøymingspumper, òg kalla rotodynamiske pumper eller kinetiske pumper er ein av dei to hovudkategoriene av pumper. Den andre er fortrengingspumper. Strøymingspumper vert igjen delte inn i radial- og aksialpumper. Ei sentrifugalpumpa er ei radial strøymingspumpe, fordi veska vert pressa ut langs radien til drivakselen. Ei propellpumpa er ei aksial strøymingspumpa, der straumen ut av pumpa går langs akselen.
Vinnufossen
Vinnu er den høgaste fossen i Noreg og Europa ut frå totalt fall. Han ligg i Sunndal kommune i Møre og Romsdal, like aust for Sunndalsøra. Fossen har fire fall og det lengste av desse er 420 meter langt. Fossen får jamn tilførsel av vatn frå Vinnubreen på Vinnufjellet via elva Vinnu, men har relativt lite volum.
Rensvik
Rensvik er ein tettstad i Kristiansund kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg nord på øya Frei.
The New York Times
The New York Times er ei amerikansk dagsavis utgjeven i byen New York og distribuert internasjonalt. Eigaren er The New York Times Company, som publiserer 15 andre aviser, mellom andre International Herald Tribune og The Boston Globe. NYT er den største bybaserte avisa i Sambandsstatane. Ho vert kalla «The Gray Lady» ('Den grå dama') for edrueleg utsjånad og stil, og vert ofte sett på som ein nasjonal newspaper of record, som tyder at ho ofte vert sett på som den offisielle og autorative referansen for nyare historie.
Avisa har vunne 95 Pulitzerprisar, meir enn noko anna avis.
Den noverande utgjevaren er Arthur Ochs Sulzberger Jr., eit medlem av familien som har kontrollert avisa sidan Adolph Ochs kjøpte henne i 1896.
Historie
The New York Times var etablert 18. september 1851 av journalisten og politikaren Henry Jarvis Raymond og den tidlegare bankmannen George Jones som New-York Daily Times. Avisa bytte namnet sitt til The New York Times i 1857. Avisa vart først utgjeven kvar dag utanom søndag, men under den amerikanske borgarkrigen tok Times (i lag med fleire andre større dagsaviser) til å publisere søndagsutgåver.
Namnet, som med andre publikasjonar med liknande namn, vert ofte forkorta til the Times. Mottoet "All the News That's Fit to Print" er alltid vist i det øvre venstre hjørnet på forsida.
Iglesias
Iglesias (sardisk Igrèsias) er ein by i provinsen Sud Sardegna på Sardinia i Italia. Han har om lag 30 000 innbyggjarar. Han ligg 200 meter opp i åsane sørvest på Sardiina og var tidlegare eit senter for gruvedrift etter bly, sink og sølv, i tillegg til destillering av svovelsyre. I dag er 48 % av innbyggjarane i Iglesias arbeidslause.
Domkyrkja i Iglesias er frå 1288, medan borga er frå 1325. San Francesco-kyrkja er frå 1400-talet og eit fint døme på gotisk arkitektur.
Iglesias var provinshovudstad i den tidlegare provinsen Carbonia-Iglesias i lag med Carbonia.
Nuxis
Nuxis (sardisk Nùxis, Nùcis) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 566 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 61.59 km² og ligg i ei høgd på 196 meter over havet.
Keskin
Keskin er ein by og eit distrikt i provinsen Kırıkkale i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2010). , medan distriktet har opp mot 60 000 innbyggjarar.
Kjelder
''
Den kaledonske kanalen
Den kaledonske kanalen (engelsk: Caledonian Canal) i Skottland bind saman den skotske austkysten ved Inverness med vestkysten ved Corpach nær Fort William.
Kanalen strekkjer seg om lag 100 kilometer (62 miles) frå nordaust mot sørvest. Berre om lag tredjeparten av denne distansen er utgraven, resten består av innsjøane Loch Dochfour, Loch Ness, Loch Oich og Loch Lochy. Desse sjøane er ein del av landskapsformasjonen The Great Glen, ei geologisk forkasting i jordskorpa. Det er 29 sluser (medrekna åtte ved «Neptune’s Staircase»), fire akveduktar og 10 bruer langsetter kanalen.
Kanalen vart planlagt av ingeniøren Thomas Telford, bygd mellom 1803 og 1822, men vart aldri nokon kommersiell suksess. I utgangspunktet var han bygd for grunn for mykje av båttrafikken, og stadvis var òg konstruksjonen for dårleg, så det meste av trafikken nytta sjøfartsleiene som før. Kanalen vart ikkje gjort djupare før 1847 (arbeidet vart leia av Telfords nære medarbeidar, ingeniøren James Walker). Men på den tida var dei fleste skipa vortne for store for kanalen, og Inverness fekk også jarnvegssamband med låglandet, så kanalen fekk heller ikkje no noka større rolle i transport eller samferdsel. Kanalen vert no for ein stor del nytta av lystfarty. Han vert vedlikehalden og driven av British Waterways, eit statleg føretak.
Clodagh Simonds
Biografi
Berre elleve år gammal skipa ho det første bandet sitt, Mellow Candle, med to skulevener, Alison Bools og Maria White. Dei gav ut den første singelen sin, «Feelin' High», på SNB Records i 1968, då ho var 15. Tre år seinare, med ei utvida besetning, gav Mellow Candle ut det einaste albumet sitt, Swaddling Songs, som selde dårleg. Gruppa vart oppløyst i 1973. Mellom 1972 og 1975 var ho gjest på det andre albumet til Thin Lizzy, Shades of a Blue Orphanage, og to Mike Oldfield-album: Hergest Ridge og Ommadawn, og hjelpte Oldfield med tittelen på det sistnemnde. Ho er òg med på Oldfield-albumet Amarok, den andelege oppfølgjaren til Ommadawn frå 1990. Mellom 1976 og 1986 budde ho i New York der ho arbeidde i eit band med Carter Burwell og Stephen Bray, og skreiv musikk for to musikalar på La MaMa ETC. Stundom arbeidde ho òg for Virgin Records.
Vitskap i 1749
Vitskapsåret 1749 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1749.
Gudbrandsdalsost
Osten er brunraud av farge og er laga av myse, fløyte og mjølk frå ku og geit. Ettersom setra han kom frå ligg i Gudbrandsdalen, blei osten kalla gudbrandsdalsost. På døl blir han kalla rauost (raudost).
Anne Hov fekk Kongens Fortjenstmedalje i sølv i 1933 for oppfinninga si. Da var ho 87 år gammal.
Osten blir i dag produsert mange stader i landet, i Gudbrandsdalen berre ved Lom og Skjåk ysteri. Ysteriet ligg i Skjåk, like ved kommunegrensa til Lom.
Kjellaug Råd Johnsen
Kjellaug Råd Johnsen er ein norsk forfattar. Ho er fødd i Gloppen kommune og busett i Tromsø.
25. september
25. september er den 268. dagen i den gregorianske kalenderen (269. under skotår). Det er 97 dagar att av året.
Winston-Salem
Winston-Salem er ein by i den amerikanske delstaten Nord-Carolina med eit folketal på rundt 230 000 (2010).
Byen ligg nord i delstaten, rundt 70 km vest for Greensboro og rundt 45 km sør for grensa til Vest-Virginia.
Byen blei danna gjennom ei samanslåing av dei to nabobyane Winston og Salem i 1913. Denne nemninga var allereie blitt brukt av det amerikanske postvesenet frå 1880-åra. I 1920 hadde Winston-Salem eit folketal på 48 395, og var den største byen i Nord-Carolina.
Tobakkselskapet R. J. Reynolds Tobacco Company og Reynolds-familien har hatt mykje å seia for utviklinga av byen. Selskapet blei skipa i 1875, og blei kjend for produkt som Prince Albert pipetobakk (1907) og Camel-sigarettar (1913).
I 1917 kjøpte selskapet 340 000 m2 land i byen og bygde 180 hus som det selde til arbeidarane sine for kostpris. Byggjefeltet blei kalla Reynoldstown.
I 1929 stod skyskraparen Reynolds Building på 96 m ferdig. Han hadde 21 etasjar, og husa hovudkvarteret til Reynolds-selskapet. Skyskrapren var den høgaste bygningen i USA sør for Baltimore i Maryland, og blei utnemnd til årets beste bygning av American Institute of Architects. Bygningen var ein forløpar og prototyp for den mykje høgare Empire State Building som blei bygd i New York i 1931.
På 1940-talet var 60 % av arbeidarane i Winston-Salem tilsette anten i ved Reynolds-fabrikken eller ved tekstilverksemda til Hanes.
Pultost
Pultost er ein norsk ost som er laga av skumma og syrna mjølk, salt og karve. Andre namn på osten er knaost, knøost og saltost. Den tradisjonelle osten er laus og korna. Det blir no også laga smørbar pultost.
Winston-Salem
Andre større verksemder frå byen er T.W. Garner Foods, som byrja selja den landskjende chilisausen Texas Pete i 1929, og Krispy Kreme, som opna sitt første smultringutsal i byen i 1937.
Han har fleire universitet og høgskular, som Wake Forest University, Winston-Salem State University, North Carolina School of the Arts og Salem Academy and College.
Pultost
Pultost blei tradisjonelt laga av skumma mjølk som var att etter smørkjerning. Mjølka blir kraftig syrna og deretter gjæra i nokre dagar med gjærsoppen Candida rogusa. Ein stopper gjæringa ved å tilsetja salt. Det siste tilsetningsstoffet er karve.
Saman med gamalost er pultost ein tradisjonell norsk ostetype som er laga utan bruk av løype, men der ystinga skjer berre gjennom syrning. Pultost er blitt laga i Noreg i fleire hundreår. Namnet «pultost» skal koma av mellomalderlatin pulta som tyder 'graut' eller 'velling'.
Fly
Eit fly er eit luftfartøy med faste venger. Dette medfører at eit fly, til forskjell frå eit helikopter, ikkje kan «stå stille» i lufta; det har ein viss minimumsfart. Ved ein lågare fart vil ikkje flyet kunne halda seg i lufta. Vengene nyttar «fartsvinden» til å skape løftekrafta som skal til for å halda maskinen i lufta.
Historie
Dei fyrste flygepionerane eksperimenterte med glidefly. Ibn Firnas stod for det fyrste dokumenterte forsøket i 875, då han utførte ei glidefyging i ein andalusisk dal. Wright-brørne, Wilbur og Orville Wright, studerte nedteikningane til tidlegare slike flygarar, som Otto Lilienthal, då dei utvikla sin motorisert flygemaskin. Den 17. desember 1903 gjennomførte dei to brørne den aller fyrste vellukka flyginga med denne maskinen.
Dei fyrste tjue åra hadde flya alltid to eller fleire sett med venger (biplan og triplan), men under den første verdskrigen gjekk teknologien gjennom ei rivande utvikling, både med tanke på aerodynamikk og med utvikling av lette, men ytelingsdyktige motorar
Under den andre verdskrigen tok flyutviklinga nok eit stort sprang. Dei store bombeflya ein framstilde då lærte flyfabrikkane å «byggja stort». Med den nye kunnskapen og jetmotoren hadde fabrikkane reiskapane til å skapa de store passasjerflya som vart grunnlaget for den store veksten i den sivile luftfarten i 1960-åra.
Flytypar
Skycar er eit forsøk på å lage ei kryssing mellom ein bil og eit fly.
Grunnfjorden
Grunnfjorden er namnet på fleire fjordar i Noreg:
Sjurd Liland
Sjurd Brynjulfsson Liland (1792-1867, var ein spelemann frå Voss, far av Ola Mosafinn.
Sjurd var son av Brynjulf Olsson, og hadde åtte søsken. Slekta var gamal på Voss. Han tok ved fela i tolvårsalderen, og fekk mykje spel av vossingane Nils Rekve og Per Kvarme.
I 1816 vart han gift med Ingebjørg Klausdotter Mosafinn, som han alt hadde ein son med to år før. Dette barnet døydde (ein gut dei kalla Brynjulf), men borna dei fekk i lag etter giftet, levde opp. Ola Mosafinn var den yngste av borna til Sjurd og Ingebjørg, fødd 1828.
Då Sjurd vart gamal, gifte han seg oppatt med Herborg Magnusdotter Kyte. Sonen Ola spela i bryllaupet, men Sjurd døydde berre tre år etter.
Ola Mosafinn var svært nøgje med at far hans skulle koma med som kjelde. Sjurd hadde lærd sonen sin ei rekkje gamle vossaslåttar, og desse vart gjevne vidare som han sjølv hadde lærd dei. Sjurd Liland var ein typisk bygdespelemann av det gamle slaget, og gjennom nedskriftene Arne Bjørndal gjorde etter Ola Mosafinn vart mykje gamalt vossaspel teke vare på for ettertida.
Balåifossen
Balåifossen er den nest høgaste fossen i Noreg og Europa ut frå totalt fall. Han ligg i Ulvik herad i Vestland, på søraustsida av Osafjorden.
Fossen er den sjuande høgaste fossen i verda ut frå totalt fall. Han har totalt tre fall og det lengste av desse er 452 meter. Fossen får hovudsakleg vatn frå snø på fjellet Kyrelvfjellet oppfor og kan derfor gå heilt tørr om sommaren og hausten. Fossen er best synleg frå vegen på andre sida av fjorden.
Oksygen
Oksygen, eldre òg surstoff eller nøre, er eit grunnstoff med kjemisk symbol O og atomnummer 8. Det høyrer til ikkje-metalla, og ligg i gruppe 16 i det periodiske systemet. Grunnstoffet har to allotrope former, oksygengass (O2) og ozon (O3). Oksygenmolekylet er vanlegvis paramagnetisk, men diamagnetisk former finst.
Særlege kjenneteikn
Oksygen er elektronegativt. Som dioksygen, O2, er oksygen ein fargelaus, luktfri gass. I væskeform er stoffet svakt blåfarga. Molekylet er ikkje polart. Oksygengass er lite løyseleg i vatn.
Ozon er ein termodynamisk ustabil diamagnetisk gass med sterk lukt.
Historie
Oksygen vart oppdaga på 1700-talet. Joseph Priestley, Carl Wilhelm Scheele og Antoine Lavoisier var med på dette.
Biologisk rolle
Oksygengass vert danna under fotosyntesen, og er viktig for dyr og menneske.
Førekomst og framstilling
Oksygen er det vanlegaste grunnstoffa på jorda. Jordatmosfæren inneheld om lag 21 % oksygengass og nesten halvparten av alle atom i jordskorpa er oksygenatom. I jordskorpa finst grunnstoffet særleg som SiO2. I tillegg finst store mengder bundne i vatn (H2O). Mange syrer og basar inneheld oksygen.
Oksygen vert vanlegvis framstilt ved fraksjonell destillering av luft. I laboratoriet er det mogleg å framstilla gassen på fleire måtar.
Kjemi og sambindingar
Sidan oksygenatomet er lite og dannar sterke dobbeltbindingar, får det ikkje meir enn fire kovalente bindingar.
Nesten alle grunnstoff reagerer med O2-molekylet anten ved romtemperatur eller ved oppvarming. Det er derfor ein viktig reagens.
Oksygen er med i mange sambindingar, både organiske og uorganiske. Alkoholar, aldehyd og karboksylsyrer er eksempel på organiske sambindingar. Elles er oksygen mellom anna med i oksid (til dømes karbondioksid (CO2), Hydrogenperoksid (H2O2) og vatn (H2O).
Oksid kan vera sure, basiske eller amfotære avhengig av kva andre grunnstoff dei inneheld.
Tryggleik
Ozon er giftig.
Villacidro
Villacidro (sardisk Biddexidru) er ein by på Sardinia i Italia. Han har om lag 15 000 innbyggjarar.
Han var hovudstad i den tidlegare provinsen Medio Campidano, i lag med Sanluri.
Kandıra
Kandıra er ein by og eit distrikt i provinsen Kocaeli i Marmararegionen i Tyrkia. Nabodistrikta er Kaynarca i aust, Adapazarı i søraust, İzmit i sør og Şile i vest. Byen har kring 10 000 innbyggjarar (2010).
The Orchestral Tubular Bells
The Orchestral Tubular Bells er ei orkesterutgåve av Mike Oldfield-albumet Tubular Bells, arrangert av David Bedford og spelt inn i 1974 av Royal Philharmonic Orchestra, med Oldfield sjølv på gitar. Utdrag frå albumet vart nytta i NASA-filmen The Space Movie i 1971. Albumet nådde 17. plassen på UK Albums Chart i 1975.
I 2000 vart det gjeve ut på Virgin som HDCD og er det einaste av albuma til Oldfield frå 1970-åra som ikkje er gjeve ut på nytt av Mercury Records.
Innhald
Alt skriven og komponert av Mike Oldfield.
Olmedo
Olmedo (sardisk S'Ulumèdu, Urumèddu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 4 161 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 33.47 km² og ligg i ei høgd på 68 meter over havet.