cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
11 Parthenope
11 Parthenope er ein stor og lys hovudbelteasteroide. Parthenope vart oppdaga av Annibale de Gasparis den 11. mai 1850, den andre av hans i alt ni asteroideoppdagingar. Asteroiden vart namngjeven etter ei av sirenane i gresk mytologi. Den 13. februar 1987 kunne ei okultasjon av Pathenope obeserverast.
Tivoli i Italia
Tivoli (i antikken Tibur) er ein by i provinsen Roma i regionen Lazio i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 30 km frå Roma ved fossefalla til elva Aniene og Sabineåsane. Herfrå har ein flott utsyn over Campagna Romana.
United Airlines
United Airlines er eit amerikansk flyselskap med IATA-koden UA og ICAO-koden UAL. Det er verdas største om ein tel talet på destinasjonar. Hovudkontoret er i Willis Tower (tidlegare Sears Tower) i Chicago i Illinois. Selskapet har rundt 88 500 tilsette og opererer over 715 fly. United Airlines var ein av grunnleggjarane av Star Alliance, den første og største flyselskapalliansen i verda.
Schesaplana
Schesaplana er det høgaste fjellet i Rätikon-fjella på grensa mellom Vorarlberg i Austerrike og Graubünden i Sveits. Det har ei høgd på 2964,3 moh.
Tivoli i Italia
Historie
I følgje Cato den eldre sitt verk Origines skal byen ha vorte grunnlagd av arkadiaren Catillus, son av Amphiaraus, som kom her etter å ha sloppe unna massakren ved Theben (Thíva) i Hellas. Catillus og dei tre sønene hans, Tiburtus, Coras og Catillus, dreiv bort sicularane frå Anieneplatået og grunnla ein by dei kalla Tibur til ære for Tiburtus. I følgje meir historiske kjelder vart Tibur i staden grunnlagd som ein koloni for Alba Longa. Historiske spor etter busetnadar går tilbake til 1200-talet fvt.
Frå etruskarane si tid var Tibur ein sabinsk by og setet for den tiburtinske sibylla. Det ligg to små tempel oppfor falla, rotunden er tradisjonelt assosiert med Vesta og det rekatangulære med sibylla av Tibur.
Vikedal
Vikedal er ein tettstad og eit sokn i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det var tidlegare også ein kommune.
Portariá
Portariá (gresk Πορταριά) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Portariá inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vólos.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Portariá 1 911 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 552 innbyggjarar.
Tivoli i Italia
Historie
Gjennom antikken var Tibur forholdsvis viktig sidan han låg langs romarvegen Via Tiburtina.
Karapınar
Karapınar er ein by og distrikt provinsen Konya i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 35 000 innbyggjarar. Vulkanfeltet Karapınarfeltet ligg i nærleiken.
Tivoli i Italia
Romartida
I starten var Tibur ein alliert av Roma, men allierte seg så med gallarar i 361 fvt. Ein har funne spor av bymurar på denne tida, i opus quadrata. I 338 fvt. vart derimot Tibur slått og tatt av romarane. Innbyggjarane fekk romersk borgarskap i 90 fvt. og vart ein feriestad kjend for vakker natur og overflod av godt vatn. Det vart derfor bygd fleire romerske villaer. Den mest kjende, som det finst ruinar av, er Villa Adriana (Hadrian sin villa). Maecenas og Augustus hadde òg villaer i Tibur og diktaren Horats hadde ein liten villa. I 273 vart Zenobia, dronninga av Palmyra som romarane hadde fanga, flytta hit av keisar Aurelian.
United Airlines
Hovudflyplassane selskapet bruker er O'Hare, Washington Dulles, Denver, San Francisco og Los Angeles internasjonale lufthamn. Hovudkonkurrentane til selskapet er American Airlines, Delta Air Lines og Southwest Airlines.
To fly frå United Airlines vart kapra og brukt under terroråtaka 11. september 2001. UA var tidlegare eit dotterselskap av Boeing.
Vikedal
Vikedal (Vikadal) tettstad
Tettstaden ligg ved Osavika, ei vik på austsida av Sandeidfjorden, ved utlaupet av Vikedalselva. Fylkesveg 46 går gjennom staden som har kombinert barne- og ungdomsskule og kommunal barnehage. Her er tre campingplassar, og mykje av næringsgrunnlaget for dei er folk som kjem og driv sportsfiske etter laks i Vikedalselva.
Vikedal var administrasjonsenter i Vindafjord kommune fram til samanslåinga med Ølen kommune, då denne funksjonen vart overflytta til Ølensjøen.
Vikedal sokn
Soknet femnar om bygdene rundt Osavika, Vikedalselva og Fjellgardsvatnet og har 862 innbyggjarar (2013). Det høyrer til Haugaland prosti. Tidlegare femna det òg om Ilsvåg krins, på vestsida av Sandeidsfjorden, som vart overført til Sandeid sokn etter opprettinga av Vindafjord kommune.
Vikedal kommune
Då dei norske kommunane vart oppretta ved formannskapslovene i 1837 omfatta Vikedal kommune dei tre sokna Vikedal, Sandeid og Imsland, I 1923 vart Sandeid og Imsland frådelte som eigne kommunar, og den gjenverande kommunen hadde då 924 innbyggjarar. Vikedal kommune vart nedlagd i 1965 og gjekk inn i den nyoppretta Vindafjord kommune, med unnatak for Hapnes krins på Nedstrandhalvøya, som vart overført til Tysvær kommune. Vikedal hadde då 980 innbyggjarar, 2 av dei i Hapnes krins.
Tivoli i Italia
Romartida
Namnet på byen endra seg etter kvart til Tiburi i staden for Tibur og så omforma til Tibori, Tiboli og til slutt Tivoli, men innbyggjarane vert framleis kalla tiburtini og ikkje tivolesi.
I 547 under gotarkrigen vart det bygd festningsverk i byen av den austromerske generalen Belisarius, men desse vart seinare øydelagd av hæren til Totila. Mot slutten av krigen vart byen eit austromerske hertugdøme, som seinare vart innlemma i Kyrkjestaten. Etter Italia vart erobra av Karl den store vart Tivoli eit grevskap under keisaren.
Mellomalderen
Frå 900-talet og framover var Tivoli ein sjølvstyrt kommune styrt av valde konsular og var den argaste rivalen til Roma i kampen om å få kontroll over dei fattige og sentrale områda av Lazio. Keisar Otto III erobra byen i 1001 og Tivoli kom under Kyrkjestaten sin kontroll. Tivoli klarte likevel å halde eit visst nivå av sjølvstyre fram til 1400-talet. Symbol på byen sin styrke var Arengopalasset, Torre del Comune og St. Mikael-kyrkja, som alle vart bygd i denne perioden, i tillegg til nye bymurar etter at byen vart utvida og nye hus vart bygd.
På 1200-talet klarte Senatet i Roma å pålegge byen ein skatt og tok på seg retten til å utnemne ein greve til å styre han i lag med dei lokale konsulane. På 1300-talet tok Tivoli Welf si side og støtta pave Urban VI mot motpave Clement VII. Kong Ladislaus av Sicilia vart to gonger kasta ut av byen, og det same vart den kjende condottiero Braccio da Montone.
Renessansen
I renessansen bygde ikkje berre pavane og kardinalane nye bygg i Roma, men reiste òg fleire flotte byggverk i Tivoli òg. I 1461 bygde pave Pius II ein massiv festning, Rocca Pia, for å kontrollere innbyggjarane som stadig var i opprør, og som eit symbol på at paven hadde makta over byen.
Frå 1500-talet vart det bygd fleire villaer rundt Tivoli. Den mest kjende av desse er Villa d'Este, starta i 1549 av Pirro Ligorio for kardinal Ippolito II d'Este og som vart rikt dekorert med fresker av Zuccari-brørne og andre. I 1527 vart Tivoli plyndra av bandar som støtta Karl V og Colonna, og viktige arkiv vart øydelagd under åtaket. I 1547 vart han igjen okkupert, denne gong av hertugen av Alba i krigen mot pave Paul IV, og i 1744 av austerrikarane.
Moderne tid
Tivoli blei kjend som ein stilfull ferieby, særleg for parkane rundt Villa d'Este. Dette førte til bruken av tivoli-namnet fleire andre stader i verda. Wörlitz-synagogue i Dessau-Wörlitz Garden Realm i England er ein kopi av Vesta-tempelet i Tivoli.
I 1835 bygde pave Gregorius XVI Villa Gregoriana, eit villakompleks rundt Anienefalla. Ein «stor foss» vart danna av ein tunnel i Monte Catillo slik at vatnet frå Anine ikkje skulle føre til flaum i byen, slik som den katastrofale flaumen i 1826.
I 1944 vart Tivoli hardt råka av dei allierte sine bombetokt og jesuittarkyrkja vart totalt øydelagd.
12. februar
12. februar er den 43. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 322 dagar att av året (323 under skotår).
Stokkafjorden
Stokkafjorden er ein fjord i Vevelstad, Vefsn og Alstahaug kommune i Nordland. Fjorden er ei fortsetjing av Mindværfjorden og strekkjer seg 7,5 km nordover til Tangsundet og innløpet til Halsfjorden. Fjorden ligg på austsida av Trolandet på Rødøya og Flatøya.
Fjorden har innløp mellom Stokka, som har gjeve namn til fjorden, i sør og Lauvøyneset på Trolandet i nord. Frå Stokka går det ferje over fjorden til Trolandet og sørover til Vågsodden på Hamnøya og Forvika ved Mindværfjorden. Tangsundet i nord går vidare nordover til Vefsnfjorden.
Magne Einejord
Magne Einejord var ein samisk forfattar og organisasjonsmann frå Evenskjer i Troms.
Han var mellom anna medlem i Samisk eldreråd frå og med 2012.
Korporativisme
Korporativisme, eller korporatisme, (frå latin corpus, 'lekam', i overført tyding 'organisasjon') betydde opphavleg eit system der dei politiske organa blei samansette av utsendingar frå organisasjonar, laug, yrkesgrupper og næringsvegar i staden for val ved allmenn stemmerett. Historisk kan omgrepet førast tilbake til både stenderstaten og dei yrkes- og næringsorganisasjonane som kjøpmenn og handverkarar etablerte frå 1100-talet og framover.
Ulike typar
Det er to hovudformer for korporativisme, kalla statskorporativisme og samfunnskorporativisme, der den førstnemnde er totalitær, medan den andre er demokratisk.
Statskorporativisme
Statskorporativismen blei bruka mellom anna i det fascistiske Italia. Det var eit styringssystem basert på ein ovanfrå-og-ned-modell, der dei korporative institusjonane si viktigaste oppgåve var å disiplinere medlemsmassane i arbeidslivsorganisasjonane. Frie fagforeiningar var forbodne. Den fascistiske eittpartistaten skulle sjølv vere ein stram korporasjon, med vekt på einskap og disiplin.
Samfunnskorporativisme
I samfunnskorporativismen supplerer korporativismen («organisasjonskanalen») demokratiske val i «den numeriske kanalen» (Stein Rokkan), men erstattar dei ikkje. Samfunnskorporativismen betyr då eit frivillig samarbeid mellom organisasjonar i arbeids- og næringslivet, og mellom desse og den demokratiske staten, i ein blandings- eller forhandlingsøkonomi. Dei skandinaviske landa, i tillegg til Austerrike, har ofte vorte trekte fram som land der korporative innslag i statsforvaltninga er særleg store.
I samfunnskorporativismen er motivet frå styresmaktene si side for å trekkje organisasjonane inn i avgjerdsprosessane mellom anna dette:
Når samvirket mellom interesseorganisasjonar og staten blir institusjonalisert oppnår ein ein såkalla korporativ pluralisme, slik til dømes Noreg har.
Naomi Wolf
Naomi Wolf er ein amerikansk forfattar. Ho har blitt ei bokleg stjerne som ein del av den nyare feministiske rørsla. Ho er også kjend som talskvinne for progressiv politikk.
Tidleg liv og levnad
Wolf vart fødd i San Francisco i California i 1962. Far hennar, Leonard Wolf, var forfattar. Ho gjekk på Lowell High School og debatterte i regionale taleturneringar som eit medlem av Lowell Forensic Society. Ho gjekk på Yale-universitetet, der ho i 1984 fekk hennar Bachelor of Arts i engelsk literatur; ho vart ein Rhodes-Scholar ved New College i Oxford ifrå 1985 til 1987.
Skjønnheitsmyten - The Beauty Myth
Wolf si bok fekk skryt både av feministar og meir vanleg media. Feministen Germaine Greer skreiv at The Beauty Myth var den viktigaste feministiske publiseringa sidan The Female Eunuch. Den britiske forfattaren Fay Weldon kalla boka ein sterk og lidenskapeleg polemikk, essensiell lesnad for Den Nye Kvinna
Slutten på America - The End of America
I The End of America tar Wolf eit historisk blikk på fascismen sitt kome, og set opp 10 steg som trengst for ein stat til å ta kontroll om individa sine liv:
Boka forklarar korleis dette mønsteret vart følgd i Nazi-Tyskland og Mussolini sitt Italia, såvel som andre stadar. Dette vert sett opp imot noverande makttilhøve i amerikansk politikk sidan 11. september åtaket.
Personalia
Wolf var gift med den tidlegare taleskrivaren til Clinton, David Shipley. Dei fekk to barn. Dei skilde lag i 2005.
Vasilasjikisjøane
Vasilasjkisjøane (bulgarsk: Василашки езера) er ei gruppe fjellvatn Pirinfjella i Bulgaria. Dei ligg i eit stort dalsøkk mellom fjelltoppane Todorka og Vasilasjki Tsjukar. Dalsøkket er ope i aust der elva Demjanitsa renn ut. Gruppa består av 12 fjellvatn som til saman utgjer eit areal på 160 mål. Namnet har sitt opphav i soga om Vasil, som var forelska i Todorka og som hoppa i Ribnoto Vasilasjko då ho knuste hjarta hans.
Stockholms domkyrkoförsamling
Stockholms domkyrkoförsamling er ei sokn i Stockholm kommune i Stockholms län.
Carl H. Borgstrøm
Carl Hjalmar Borgstrøm var ein norsk språkforskar og professor i samanliknande språkforsking ved Universitetet i Oslo 1947–1986.
Carl Borgstrøm var son av komponisten Hjalmar Borgstrøm og Harriet Amalie Müller. Han vart student i 1928, studerte samanliknande indoeuropeisk språkvitskap, indisk og keltisk ved Universitetet i Oslo, og vart mag. art. i 1936. Frå 1932 til 1935 var han forelesar i samanliknande filologi ved Trinity College i Dublin. Frå 1936 til 1937 var han vikarierande professor i indisk ved Universitetet i Ankara. Han var lektor i språkvitskap ved Universitetet i Lund frå 1945, og professor i samanliknande språkforsking ved Universitetet i Oslo frå 1947.
Borgstraum utgav mellom anna boka Innføring i sprogvidenskap (1958).
Liman
Ein liman er ein type innsjø som er danna ved munningen til ei elv blokkert av ein banke av sediment. Limanen kan vere maritim (banken er laga av elva som renn ut i sjøen) eller fluvial (banken er laga av ei større elv ved samanløpet).
Namnet vert brukt om denne type innsjøar langs den vestlege og nordlege kysten av Svartehavet, i tillegg til den lågare delen av Donau. Døme på limanar er Varnasjøen i Bulgaria, Razelmsjøen i Romania og Dnester liman i Ukraina.
Etymologi
Ordet er eit låneord frå russisk лиман (liman), men opphavet kjem frå det mellomaldergreske λιμένας som tyder bukt eller hamn. Ordet vart spreidd av tyrkarane då dei okkuperte den vestlege og nordlege kysten av Svartehavet.
Budo
Budo er ei samlenemning for japanske kampaktevitetar som til dømes judo og karate.
Mg
Mg, mg eller MG er avkortingar for
Harmeet Singh
Harmeet Singh er ein norsk fotballspelar frå Oslo. Frå 2003 har han spela på midtbanen til Vålerenga. Singh har spela på dei aldersavgrensa landslaga frå G15 og oppover, og fekk kontrakt med A-laget til Vålerenga hausten 2007.
Piz Toissa
Piz Toissa er eit fjell i Oberhalbsteinfjella i Graubünden i Sveits.
Sankt Johannes i Stockholm
Sankt Johannes er ei sokn i Stockholms län, i Stockholms kommune.
Halsfjorden
Halsfjorden er ein fjordarm av Stokkafjorden i Vefsn kommune i Nordland. Fjorden har ei lengd på 8 km til garden Sørfjorden i botn av Sørfjorden.
Fjorden har innløp mellom Skonsengodden i sør og Merra ved Halsneset i nord. Fjorden går først austover. Grenda Husvik ligg på nordsida av fjorden. Frå Husvik går Alsneset sørover i fjorden og frå her deler fjorden seg i tre. Halsan går nordover, Grytåfjorden går søraustover, medan Sørfjorden går sørover. Sørfjorden er nokre hundre meter lenger enn Halsan.
Kyrkjebø
Kyrkjebø er ein tettstad i Høyanger kommune i Vestland fylke, og eit kyrkjesokn i Sunnfjord prosti. Tettstaden har og ligg omtrent midt mellom Vadheim og Høyanger sentrum, på nordsida av Sognefjorden. Austreim ligg like austom Kyrkjebø.
På Kyrkjebø ligg Kyrkjebø kyrkje og barneskulen Kyrkjebø skule.
Frå 1858 til 1964 var Kyrkjebø òg ein kommune, fyrst med namnet Klævold kommune og frå 1890 Kyrkjebø kommune. I 1964 gjekk han inn i den nye Høyanger kommune.
Kyrkjebø sokn
Kyrkjebø er eit kyrkjesokn i Sunnfjord prosti. Soknet vart overført til Lavik frå Vik prestegjeld i 1809, ved opprettinga av Lavik prestegjeld. Soknet har ei kyrkje, Kyrkjebø kyrkje frå 1869, og i tillegg høyrer Vadheim bedehuskapell til soknet. Fram til 1997 høyrde òg Bjordal kyrkje og Ortnevik kyrkje til soknet, men dei har sidan høyrd til Bjordal og Ortnevik sokn.
12 Victoria
12 Victoria er ein hovudbelteasteroide. Han vart oppdaga den 13. september 1850 av John Russell Hind frå George Bishop's Observatory, Regent's Park. Asteroiden er offisielt oppkalla etter den romerske gudinna Victoria, i tråd med tradisjonen med å gjeva asteroidar namn etter mytologiske kvinneskikkelsar. Namnevalet vekte reaksjonar sidan det vart sett på som ei snikoppkalling etter den britiske dronning Victoria, men vart akseptert.
Riella americana
Riella americana er ein levermose som lever i vatn. Han veks vertikalt og vert 1-3 cm høg. Han veks i teppe på stein i ferskvatn. Som andre artar i slekta er R. americana thalloid. Thalluset har form som ei lang tynn vengje langs ein stilk. Langsetter stilken sit òg to rader med små bladliknande utvekstar. Anthiridia sit langs kanten av vengja i ei samanhengande rad. R. americana er særkjøna (antheridia og archegonia sit på kvar sin plante). Hoplanten har som regel 3-12 archegonia.
Arten veks spreidd i det sentrale USA, i Mexico og Argentina.
Intellektuell
Intellektuell kallar vi ein person som eignar mykje av tida si til tenking og analyse. Å vere intellektuell er å vere rasjonell og objektivt reflekterande til omverda si. Å vere intellektuell handlar altså ikkje nødvendigvis om å vere spesielt intelligent; det skal meir forståast som ein bestemt måte å bruke intelligensen sin på, i møtet med verda. Den intellektuelle tilnærminga står i motsetning til ein meir umiddelbar, følelsesdriven måte å oppfatte tinga på.
I si vide tyding kan ein intellektuell vere eit yrke som inneheld intellektuell aktivitet, noko som vil inkludere lærarar, ingeniørar, juristar og fleire, eller i ein snever forstand ein person som høyrer til intelligentsiaen i samfunnet.
Mange ser ein intellektuell som ein som held greie på og analyserer samfunnet omkring seg. Det inneber at sosiologar, statsvitarar og filosofar er dei «mest» intellektuelle. Blant dei mest kjende nolevande intellektuelle er Noam Chomsky og Umberto Eco. Begge vart kåra blant verdas 100 viktigaste intellektuelle av tidsskrifta Foreign Policy og Prospect i samarbeid med lesarane.
Ein tredje definisjon kan innebere ein som er interessert i kunnskap og læring og ganske enkelt kan like å vite mykje om ulike teoretiske emne. Mange som redigerer og skriv artiklar i Wikipedia vil då vere i denne kategorien.
Å vere intellektuell er ikkje eit yrke eller ei utdanning ein tek, men ein kombinasjon av læring og utdanning og ikkje minst erfaring. Å kalle seg intellektuell er det likevel berre dei mest ubeskjedne som gjer. Derimot kan andre erklære nokon for å vere intellektuell, noko den norske avisa Dagbladet gjorde i 2005 ved å erklære ti menneske som landets viktigaste intellektuelle. I eigne ord ønskte Dagbladet å setje søkjelyset på stemmer i samfunnet som evnar å finne brukbare svar og stille gode spørsmål i ei komplisert tid. «Kanskje er intellektuelle stemmer viktigere enn på lenge ut fra de store samfunnsbevegelsene som vi i dag er vitne til,» skreiv Dagbladet.
Dagbladet sine kriterium var
Åtte av dei ti var:
Malawi
Malawi er eit land i Aust-Afrika som grensar til Tanzania, Zambia og Mosambik. Landet er prega av Malawisjøen, som utgjer ein femdel av flatevidda. Det malawiske flagget viser sola som går ned over denne sjøen.
Historie
Malawi var britisk protektorat med namnet Nyasaland frå 1891. I 1953 blei Nyasaland med i ein føderasjon med Rhodesia (seinare Zimbabwe og Zambia). Landet fekk fullt sjølvstyre i 1963. Føderasjonen med Rhodesia vart oppløyst i desember 1963, og 6. juli 1964 blei Malawi ein sjølvstendig stat.
Økonomi
Malawi er eit av dei minst utvikla landa i Afrika økonomisk sett. Gjennomsnittsinntekta per innbyggjar er mellom dei aller lågaste i verda. Jordbruksprodukt utgjer heile 90 prosent av landets samla eksport. Tobakk er viktigast, og står for tre firedelar av Malawis samla valutainntekter.
Klima
Forholda i Shiredalen er tropisk med høge temperaturar året rundt og ein ubehageleg kombinasjon av varme og fukt i regntida.
Det høgareliggande Lilongwe har derimot eit meir behageleg klima og lågare temperaturar. I perioden november til februar kan derimot både temperaturen og fukta bli så pass høg at ein kan få ubehagelege forhold. Over 1500 m er det ikkje uvanleg med frost i perioden frå april til august, og det kan òg vere kjølig på dagtid om det er skya vêr. Mykje av regnet som kjem i samband med den intertropiske konvergenssona kjem i form av kraftige torebyer, men ein kan òg ha regnvêr som varer to til tre dagar.
Fjellområda sør og nord i Malawi er blant dei våtaste områda i denne delen av Afrika med ein årleg nedbørsnormal mellom 1500 og 2000 mm. Den kraftigaste nedbøren kjem derimot i mars eller april, noko som er uvanleg for denne delen av Afrika, men ein har som regel litt nedbør året rundt. Det meste av landet har ein årleg nedbørsnormal mellom 875 og 1250 mm.
Austrian Airlines
Austrian Airlines (Österreichische Luftverkehrs AG) er det internasjonale flyselskaper i Austerrike. Sidan 2003, har Austrian Airlines operert som Austrian. The airline flies out of Vienna International Airport in Vienna, Austria. Dei brukar IATA-koden OS og ICAO-koden AUA
Flåte
I juli 2009 hadde flyselskapet desse flya:
Ngultrum
Valutakursen på ngultrum er knytt til indisk rupi, ettersom bhutansk økonomi er nært knytt til India; India mottek rundt 95 % av Bhutan sin eksport, og leverer rundt 80 % av Bhutan sin import.
Før Bhutan vart opna for omverda i 1961, var det ingen pengeøkonomi i landet. Det var ein avgrensa bytehandel mot India og Tibet, medan all innanlandsk handel skjedde som bytehandel. Sjølv etter 1961 fanst det ikkje ein eigen bhutanesisk valuta, men indiske rupi vart etterkvart tekne i bruk og har vore gyldig betalingsmiddel sidan. Eit finanssekretariat vart oppretta på 60-talet, og vart vidareført som eit finansdepartement frå 1968.
Den bhutanske riksbanen Bank of Bhutan vart også starta i 1968, som landets første bank. Pengesetlar vart introdusert i 1974, og i 1975 vart Royal Insurance Corporation of Bhutan etablert. I 1982 vart Royal Monetary Authority oppretta som sentralbank i landet. I 1988 vart Bhutan Development Finance Corporation starta, og med Royal Securities Exchange i 1993 vart ein nasjonalt kapitalmarknad etablert. Landets første privateigde bank, The Bhutan National Bank, starta i 1996.
Grytåfjorden
Grytåfjorden er ein fjordarm av Halsfjorden i Vefsn kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 1,5 km søraustover til den veglause garden Grytåa. Garden er kalla opp etter elva som munnar ut i fjorden her.
Fjorden ligg på austsida av Skipsneset. Vest for Skipsneset går Sørfjorden sørover.
Lukaspasjonen av Bach
Historie
Det finst eit manuskript av Lukaspasjonen frå kring 1730, som er delvis skriven av Bach, men forskarar trur at musikken ikkje er skriven av han sjølv. Visstnok framførte Bach verket, eller hadde planar om å framføre det, i Leipzig. C. P. E. Bach og Agricola kan ha trudd det var eit av Bach sine eigne verk og teke det med i oppteljinga deira.
Terme
Terme (tidlegare skrive Termeh) er ein by i provinsen Samsun i Tyrkia. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
I antikken låg byen Themiskyra her.
Niksar
Niksar er ein by i provinsen Tokat i Tyrkia. Han har kring 30 000 innbyggjarar.
Byen har vore busett av mange folkeslag opp gjennom tid og var ein gong hovudstad i provinsen.
Byen ligg 350 meter over havet og har eit temperert klima. Niksar vert kalla Nord-Anatolia sitt svar på Çukurova, fordi det vert dyrka all slags frukt her, utanom sitrusfrukter.
Byen vart kalla Kabira i helleneistisk tid og under romarane vart han kalla Diospolis, Sebaste og Neocaesarea. Niksar kjem frå det sistnemnde namnet. Byen vart ein del av Det osmanske riket i 1387.
Jorge Luis Borges
Jorge Luis Borges er ein sentral forfattar i argentinsk litteratur og var direktør for Det argentinske nasjonalbiblioteket frå 1955 til 1973.
Biografi
Borges var fødd i Buenos Aires i Argentina og fekk namnet Jorge Francisco Isidore Luis Borges Acevedo. Både farmor og mor var engelske, faren underviste i filosofi og psykologi på engelsk og engelsk vart mykje brukt i heimen. Jorge Luis vart derfor tospråkleg. Frå 1914 av heldt han seg i Sveits og Spania i mange år, der han blant anna lærte seg tysk språk, latin og fransk. Han var kjend med nordisk sagalitteratur, kinesisk litteratur, antikken, den tyske mellomalderen, det gamle Fjerne austen og Kabbalaen.
Frå 1955 var Borges direktør for Det argentinske nasjonalbiblioteket, og sjølv om han vart blind allereie i 50-årsalderen, hindra det ikkje han i å vere aktiv som forfattar i fleire tiår med hjelp frå vennar.
Borges døydde i Génève i Sveits.
Arbeidet
Jorge Luis Borges er mest kjend for sine fantastiske forteljingar. Fiksjonen i forteljinga er lærd og presis i språket. Historiene handlar gjerne om det karakteristiske for tida, det uendelege, speglingar, encyklopediar og andre labyrintar, røynda og identiteten åt personar – ofte med personane plassert i fantastiske samanhengar. Forteljingane dreier seg om livet i Sør-Amerika, soger om folkeheltar, soldatar, gauchoar, detektivar eller historiske personar i ei blanding av realitet og fantasi.
Tlön, Uqbar, Orbis Tertius gjev eksemplar på koss forskjellige realitetsplan vert blanda og vil påverke verda. Borges går her inn som en del av same tradisjon som J.R.R. Tolkien og C.S. Lewis, nemleg eit seriøs arbeid med den fantastiske realismen.
I Umberto Eco sin roman Rosas namn opptrer figuren Jorge av Burgos, ein klosterbibliotekar, som er inspirert av Borges.
Sørfjorden i Halsfjorden
Sørfjorden  er ein fjordarm av Halsfjorden i Vefsn kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 3,5 km sørover til den veglause garden Sørfjorden.
Jorge Luis Borges
Arbeidet
Han har i løpet av karrieren omsett fleire bøker og verk. I tillegg til eigne verk, har han utgjevingar under pseudonym som B. Suarez Lynch og H. Bustos Domecq i samarbeid med Adolfo Bioy Casares.
Omsettingar
Borges omsette i løpet av karrieren hovudverk at mange forfattarar til spansk. Blant dei kan ein nemne:
Sørfjorden i Halsfjorden
Fjorden ligg på vestsida av Skipsneset. Aust for Skipsneset går Grytåfjorden søraustover.
Mindel
Mindel er ei elv i Bayern sør i Tyskland, og ei av sideelvane til Donau frå høgre. Mindel har sitt utspring vest for Kaufbeuren i Allgäu-regionen, og renn hovudsakleg nordover. Av byar langs elva finn ein Mindelheim og Thannhausen, og elva munnar ut i Donau aust for Günzburg.
Mindel gav namn til Mindelistida i Alpane. Denne istida (som oppstod for om lag 350 000 til 250 000 år sidan, vert kalla Elsteristida i Nord-Europa og Kansanistida i Nord-Amerika.
13. februar
Namnedag
Tidlegare feiringar:
Tommy Tee
Tommy Tee er artistnamnet til den norske hiphop-pioneren Tommy Flaaten frå Grefsen i Oslo.
Biografi
Tommy Tee har drive på med hiphop sidan slutten av 80-talet, hovudsakleg som DJ og produsent. I tillegg har han vore drivkraft bak plateselskapet Tee Productions, butikken T&D Records og radioprogramma «Strictly Hip-hop» på Rainbow Radio og «National Rap Show» på NRK P3.
Som produsent er han vidgjeten i hiphopmiljø i heile Europa så vel som i undergrunnskrinser i USA, der han har gjort beats for storleikar som M.O.P, Souls of Mischief og AG. Han har dessutan fått med seg utallige kredible namn på eigne prosjekt; m.a. Talib Kweli, Styles P, Craig G, Pete Rock, Chingy, Stat Quo, Rah Digga, Young Zee og Proof frå D12.
I 1998 fekk han ein hit i Noreg med singelen Takin' Ova der både Warlocks, Diaz, Opaque og N-Light-N er med han og rappar.
Piz Umbrail
Piz Umbrail er eit fjell i Ortleralpane, sør for Umbrailpasset (3033 moh), på grensa mellom Lombardia (Italia) og Graubünden (Sveits).
Halsan
Halsan er ein fjordarm av Halsfjorden i Vefsn kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 3,5 km nordover til garden med same namn.
Fv147 går langs vestsida av fjorden.
Viterbo
Viterbo er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Viterbo i regionen Lazio og har om lag 60 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 100 km nord for Roma langs Via Cassia, og er omringa av Monti Cimini og Monti Volsini. Det historiske senteret er omgjeve av mellomaldermurar bygd på 1000- og 1100-talet og som framleis står.
Bortsett frå jordbruk er hovudnæringa i Viterbo-området keramikk, marmor og tømmer. Ein del av Italia sine gullreservar ligg i byen, i tillegg til eit akademi for dei skjønne kunstartane, Universitetet Tuscia og fleire varmekjelder som trekkjer til seg turistar frå heile Sentral-Italia.
Historie
Viterbo er svært gamal og ein kjenner ikkje heilt til opphavet. I området vart det uansett oppretta ein liten romersk koloni kalla Vicus Elbii, men om dette er det same senteret som vert kalla Vetus Urbs («Gamlebyen») i mellomalderen er usikkert.
Dei første sikre kjeldene om byen har ein frå 700-talet, då han vart kalla Castrum Viterbii. Det vart bygd festningsverk i byen i 773 av den langobardiske kongen Desiderius i hans mislukka forsøk på å erobre Roma. Då paven vart støtta av frankarane vart Viterbo ein del av Kyrkjestaten, men keisarane i Det tysk-romerske riket prøvde mange gonger å ta byen. Fram til 1095 vart han ein fri kommune.
I ein periode då pavane hadde vanskeleg med å hevde makta si over Roma vart Viterbo mykje nytta som residensen deira. Den første paven som budde her var pave Eugenius III (1145-1146). I 1164 gjorde Fredrik Barbarossa Viterbo til sete for motpaven sin, Paschalis III. Tre år seinare gav han staden tittelen by og nytta militsen sin mot Roma. I 1172 vart Viterbo utvida og den gamle byen Ferentum vart øydelagd. I denne tida var byen ein velståande kommune og ein av dei viktigaste i Sentral-Italia med nesten 60 000 innbyggjarar.
Greatest Hits av Blink-182
Greatest Hits er eit samlealbum laga av Blink-182, utgjeve den 31. oktober 2005.
Viterbo
Historie
På 1200-talet vart han vekselsvis styrt av tyrannar frå to familiar, Gatti og Di Vico. Fredrik II trekte Viterbo inn på ghibellinane si side i 1240, men då innbyggjarane kasta ut dei viltre tyske troppane hans i 1243 kom han tilbake og omleira byen, men til ingen nytte. Etter dette var Viterbo alltid lojalt mot guelfane. Mellom 1257 og 1261 var han sete for pave Alexander IV, som òg døydde her. Etterkomaren hans Urban IV vart vald i Viterbo.
Greatest Hits av Blink-182
Spor
Alle songane er skrivne og komponert av Blink-182.
Viterbo
Historie
Utan pavane kom byen i hendene til Di Vico-familien. I 1354 vart styret deira knust av kardinal Gil de Albornoz, som vart send av pavane i Avignon for å gjenopprette Kyrkjestaten. Han bygde då borga i byen. I 1375 gav folket bynøklane til Francesco Di Vico, sonen til den tidlegare tyrannen, men tretten år seinare tok folket livet av han og gav først byen til pave Urban VI, og så til Giovanni di Sciarra di Vico, søskenbarnet til Francesco. Pave Bonifatius IX sine troppar dreiv han derimot bort i 1396 og oppretta eit permanent pavestyre over byen. Den siste Di Vico som hadde makta i Viterbo var Giacomo, som vart slått i 1431.
Viterbo var så ein del av Kyrkjestaten fram til samlinga av Italia i 1871.
Seglgarn
Seglgarn er tauverk brukt til sying av seglduk og takling av tynne liner. Det er to til firegarns tauverk der kvar enkelt tråd eller tått opphavleg blei spunne av fine hampfibrar. Seglgarn er den finaste dimensjonen ein brukar til sjøs. «Garn» betyr i denne sammenhengen omtrent det samme som tråd eller hyssing. Førsteleddet i ordet, «segl» eller «seil», er eit lånord fra tysk og tyderr 'tau' eller 'line'.
Seglgarn er også første trinn i framstillinga av tauverk der ein slår seglgarn til kordelar. Trinna er garn ⇒ seglgarn ⇒ kordel.
Themiskyra i Pontus
Themiskyra (gammalgresk Θεμίσκυρα) var ein by i den greske antikken, eit lite stykke frå kysten av Svartehavet, nær munningen av Thermodon (i dag Terme-elva).
Byen vart første gong nemnd av Herodotos (iv. 86; comp. Scylax, s. 33; Paus. i. 2. § 1). Strabon nemner ikkje byen i det heile, så det er grunn til å tru at byen vart øydelagd før hans tid. Forskarar meiner at byen Terme er same stad som antikkens Themiskyra, som ligg ved munningen av Thermodon, men andre meiner at Themiskyra låg eit lite stykke frå kysten. Ein har ikkje funne ruinane av staden.
Monte Brè
Monte Brè (925 moh) er eit lite fjell aust for Lugano i fjellsida til Monte Boglia (1516 moh) med utsyn over Luganobukta og Wallis- og Bern-Alpane. Det vert rekna som ein av dei mest solrike stadane i Sveits.
Sidan 1912 har det gått ein kabelbane frå Lugano Cassarate til Monte Brè.
Sandeid
Sandeid er ein tettstad og eit sokn i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det var tidlegare også ein kommune.
Sandeid tettstad
Sandeid, eller Sandeidsjøen, ligg inst i Sandeidsfjorden. Fylkesveg 46 går gjennom Sandeid, og Riksveg 514 går nordover til Ølensjøen. Det er barneskule og barnehage i bygda, og den største verksemda er slakteriet til Gilde.
Sandeid kommune
Då dei norske kommunane vart oppretta ved formannskapslovene i 1837 var Sandeid ein del av Vikedal kommune, men vart i 1923 frådelt som ein eigen kommune, då med 558 innbyggjarar. I 1965 vart Sandeid kommune med 876 innbyggjarar nedlagd og gjekk inn i den nyoppretta Vindafjord kommune.
Sollentuna kommun
Kommunen grensar (med klokka frå sør) til kommunane Sundbyberg, Stockholm, Järfälla, Upplands Väsby, Täby, Danderyd og Solna.
Administrativ historikk
Sollentuna kommun har ikkje blitt delt eller samanslått med nokon annan kommune i samband med dei omfattande kommunereformene på 1950- og 70-talet. Han omfattar i hovudsakleg gamle Sollentuna sokn, som blei omgjort til landskommune i 1863, med unntak av mindre grenseendringar. I 1929 blei kommunen med i Norrvikens municipalsamhälle. Detta tok slutt i 1944 da Sollentuna fekk status som köping, noko som vara fram til kommmunereforma i 1971.
Tettstader
Sollentuna kommune har tre tettstader. Innbyggjartalet i tabellen er per 31. desember 2005.
Nils Aas
Nils (Sigurd) Aas var ein norsk bilethoggar. Han var ein leiande kunstnar i sin generasjon og er mest kjend for statuen av Haakon VII på 7. juni-plassen i Oslo. Han dobbeldebuterte på Haustutstillinga i 1964 med ei byste av Johan Falkberget og den halvfigurative jernskulpturen Torso. Han har òg laga fleire av dei noverande norske myntane.
Ragnhild
Ragnhild er eit norsk kvinnenamn og førenamn. Namnet stammar frå norrøn tid og er sett saman av Ragn- og hild. Ein finn det att på Island som Ragnhildur og på Irland som Ragnhailt.
Ein kjenner til at namnet vart brukt frå 800-talet. Det heldt seg i bruk gjennom kristninga og reformasjonen, og var særleg mykje brukt i Oppland.
Namnet er òg eit tradisjonelt kongeleg namn som var bore av fleire norske dronningar. I soga om Halvdan Svarte i Heimskringla skriv Snorre Sturlason om dronning Ragnhild Sigurdsdotter som drøymde store draumar om korleis etterslekta hennar skulle styra landet.
Ragnhild vart svært populært rundt 1930, då Prinsesse Ragnhild vart fødd og fekk dette namnet. Sidan har det tapa popularitet. Det er om lag 16 500 som heiter Ragnhild i Noreg i dag ( SSB 2005 ).
Imperia
Imperia er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Imperia i regionen Liguria og har om lag 40 000 innbyggjarar. Han er den historiske hovudstaden i delen av Liguria kalla Intemelia.
Imperia er kjend for blomsterdyrking og olivenindustrien og er ein populærturistdestinasjon om somaren.
Geografi
Imperia består av dei to historiske distrikta Porto Maurizio og Oneglia. Dei er delte av elva Impero, som har gjeve namn til byen. Porto Maurizio ligg på ei halvøy vest for elva og strekkjer seg langs kysten. Dette er den mest velståande delen av byen og økonomien her er basert på turisme. Frå 1200-talet var området ein del av Republikken Genova.
Oneglia (tidlegare kalla Ineja) ligg på elvesletta like aust for Impero, og er den meir industrialiserte delen av byen. I sentrum ligg Danteplassen, som alle hovudvegane i byen går ut frå.
Historie
Gjennom krigar, avtalar og kjøp har Porto Maurizio og Oneglia vore inn under Genova, Frankrike, Spania, Savoie og Piemonte, før det vart ein del av det nye Kongedømet Italia i 1861.
Byen Imperia vart grunnlagd 21. oktober 1923 då dei to delane Porto Maurizio og Oneglia og dei omliggande landsbykommunane Piani, Caramagna Ligure, Castelvecchio di Santa Maria Maggiore, Borgo Sant'Agata, Costa d'Oneglia, Poggi, Torrazza, Moltedo og Montegrazie vart slått saman.
Schreckhorn
Schreckhorn er eit 4 078 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Bern. Av fjelltoppane i Sveits som er over 4 000 m er Schreckhorn den som ligg lengst mot nord.
Geografi
Schreckhorn ligg 10 km søraust for Grindelwald, mellom Øvre Grindelwaldbreen og Nedre Grindelwaldbreen. Området elles består av folketomme bredalar med dei store Aargletscher og Fieschergletscher. Toppen av det nær jamhøge Lauteraarhorn ligg tett attmed Schreckhorn. Høgste fjelltoppen i Bern-Alpane, Finsteraarhorn ligg 10 km lenger sør. Berggrunnen er den same på Schreckhorn som i Aar-massivet.
Klatresoge
Fyrste bestiginga av Schreckhorn fann stad den 16. august 1861. Briten Leslie Stephen saman med Ulrich Kaufmann, Christian Michel og Peter Michel klatra ei rute via den øvste Schreck-renna til Schrecksattel og deretter opp søraustegga. Dette var normalruta dei neste femti åra, i dag vert ho sjeldan nytta.
Fleire fjellturistar og klatrelag hadde tidlegare prøvd å kome til topps. Best kjende er forsøket som den sveitsiske naturforskaren Joseph Hugi gjorde i 1828 (Hugisattel på Schrekhorn er oppkalla etter han), og den klatreturen som den sveitsiske geologen Pierre Desor la ut på med sine fjellførarar i 1842. Ved eit mistak kleiv klatregruppa ein mindre fjelltopp ved Lauteraarhorn.
Fyrste oppstiginga over sørvest-egga, dagens normalrute på Schreckhorn, vart føreteken 26. juli 1902 av John Wicks, Edward Branby og Claude Wilson. Dei bestemte seg for å klive den svært bratte egga utan hjelp av lokale fjellførarar.
Edith Aas
Edith Aas var ein norsk bilethoggar fødd i Trondheim. Ho gjekk på Kunstakademiet i 1946-1949 og studerte i Paris 1949-1950 under Ossip Zadkine. Ho fekk La Medaille d'argent de la ville de Paris i 1959 og Morgenbladet sin pris i 1967.
Ho er særleg kjend for portrett og kvinnefigurar i ein enkel stil inspirert av kubisme.
Ilgın
Ilgın er ein by og distrikt provinsen Konya i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 30 000 innbygjarar.
Bertram Dybwad Brochmann
Bertram Dybwad Brochmann var ein norsk forfattar, redaktør, politikar og samfunnskritikar.
Bertram D. Brochmann vart fødd i Grue i Solør, som son til Sophie Wilhelmine Dybwad og sokneprest Jørgen Henrik Hegermann Brochmann. Han var utdanna gartnar, og arbeidde mellom anna som disponent for forskjellige bedriftar.
Brochmann interesserte seg tidleg for samfunnsspørsmål, spesielt tilhøvet mellom individ og samfunn. Han gjekk til åtak på den tankegodset i tradisjonell sosialøkonomi, og utvikla ein teori om eit nytt samfunnssystem tufta på sosialpsykologiske og holistiske tilnærmingsodellar. Han var ein aktiv folketalar, og han presenterte dei sosiologiske og samfunnsøkonomiske teoriane sine i ei rad bøker og pamflettar.
1929 grunnla Brochmann «Det Frie Samfunds Forlag» og 1931 avisa Samfundsliv. 1933 grunnla Brochmann Samfundspartiet, og ved Stortingsvalet 1933 kom han inn på Stortinget som den einaste representanten frå partiet.
Samfundspartiet røysta, som det einaste partiet på Stortinget, mot lova som heimla sterilisering av tatarar og andre «uønskte grupper» i samfunnet. Brochmann advarte i talar i Danmark og Noreg mot nazismen som voks fram i Tyskland. Likevel gjekk Brochmann offentleg ut til fordel for Tyskland og nasjonalsosialismen sommaren 1940. I ein tale i NRK støtta han kampen tyskarane sin kamp for å gjennomføre den nasjonalsosialistiske verdsrevolusjonen. Brochmann utdypa dette synspunktet i fleire foredrag og i boka Den 9de april Norge og verdensrevolusjonen, som utkom hausten 1940. I dei 4 siste okkupasjonsåra heldt Brochmann ein lågare profil. Han gjekk aldri inn i Nasjonal Samling. Under rettsoppgjeret vart han dømd til fengsel i 3 år og 6 månader. Brochmanns opptreden skuffa partifellar over heile landet, og etter krigen var Samfundspartiet kompromittert, slik at partiet ikkje kom til å spille nokon politisk rolle etter 1945.
Kilværfjorden
Kilværfjorden er ein fjord i Vega kommune i Nordland. Fjorden ligg vest for Kilvær, som han er kalla opp etter, og strekkjer seg om lag 10 km nordaustover til området vest for Skålvær.
Fjorden ligg i havgapet mellom alle holmane og småøyane nord for sjølve Vega og nordaust for Hysværet.
15 Eunomia
15 Eunomia er ein veldig stor asteroide i det indre av hovudbeltet. Han er den største av S-type-asteroidane og er den åttande til tolvte største asteroiden i heile hovudbeltet. Han er også den største medlemen av asteroidefamilien Eunomia.
Cimetta
Cimetta er eit fjell i Dei lepontinske Alpane, ovan om Locarno og Maggioresjøen. Det går ei kabelvogn frå Orselina til Cardada og frå der kan ein tal stolheis til toppen.
Julianne Moore
Julianne Moore er ein amerikansk filmskodespelar.
La Spezia
La Spezia (ligurisk Spèza) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen La Spezia i regionen Liguria og har om lag 95 000 innbyggjarar. Han er ei av dei store militære og kommersielle hamnene nord i Italia innerst i La Spezia-bukta mellom Genova og Pisa ved Liguriahavet. I La Spezia finn ein ein av dei største militærindustriane i Italia, OTO Melara.
Historie
Området rundt La Spezia har vore busett sidan førhistorisk tid. I romarane vart det viktigaste senteret i området Luni, som i dag ligg i nærleiken av Sarzana (ein liten by nær La Spezia).
14. februar
14. februar er den 45. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 320 dagar att av året (321 under skotår).
Namnedag
Helgendag i den katolske kyrkja:
Prinsesse Ragnhild, fru Lorentzen
Prinsesse Ragnhild Alexandra vart fødd på Slottet i Oslo, som den første norskfødde prinsessa sidan mellomalderen. Ho var syster til prinsesse Astrid, fru Ferner og kong Harald V av Noreg.
I 1953 gifta ho seg med Erling Sven Lorentzen, som tidlegare hadde vore livvakta hennar, i Asker kyrkje. Ho var den første av dei kongelege som gifta seg borgarleg, altså ikkje adeleg, og hendinga skapte mykje oppstyr. Paret busette seg sidan i Brasil og fekk tre born: Haakon Lorentzen, Ingeborg Lorentzen og Ragnhild Lorentzen.
Prinsesse Ragnhild hadde i fylgje den norske grunnlova ikkje arverett til den norske trona. Ho hadde derimot arverett til den britiske trona, ettersom ho stamma direkte frå Sophia av Hannover.
Trass i den lange avstanden, var det tette band mellom Ragnhild og far hennar, kong Olav V av Noreg. I mange år sende dei brev til kvarandre kvar sundag, men ho brende alle breva etter at kong Olav døydde i 1991. Grunnen var at ho ikkje ville at breva skulle verta offentlege. Ein del faghistorikarar var usamde i denne avgjerda, av di dei meinte breva var historisk viktige.
I 2004 var prinsesse Ragnhild med i eit fjernsynsprogram, der ho kritiserte både kronprins Haakon av Noreg og prinsesse Märtha Louise av Noreg sitt val av ektefelle.
Mellom utmerkingane prinsesse Ragnhild hadde var storkrossen av St. Olavs Orden.
Båt
Ein båt er i fyrste rekkje ein mindre, sjøgåande farkost med eitt eller fleire skrog som vert drive fram med årer, segl eller motor. Ordet «båt» kjem truleg frå det norrøne ordet bátr, som igjen er avleidd frå gamalengelsk og tyder kløyvd eller uthola trestamme.
Båt har alltid vore viktig for nordmenn flest. Noreg har ei samla strandline på 57 258 km og 80 % av folket bur langs kysten. På norsk har vi mange forskjellige nemningar på båtar, både tradisjonelle og nyare. Me har i språkbruket vårt ikkje noko klar og eintydig definert grense mellom kva som er ein båt og kva som er eit skip, men i fylgje Godal er ein båt ein farkost som er mindre enn ei jekt eller eit fartøy.
Leibi
Leibi er ei elv i Bayern sør i Tyskland, og ei av sideelvane til Donau frå høgre. Leibi har sitt utspring vest for eit industriområdet i Weißenhorn og er 21,9 km lang.
Før renn Leibi gjennom industriområdet frå sør til nord og over slettene nord for området. Så snur elva ei kort tid vestover langs eit skogområde. Ho renn så nordover igjen, forbi grendene Hirbishofen, Holzheim og Steinheim. Etter eit par hundre meter gjennom skogen Auwald munnar ho ut i Donau.
Kamp
Kamp kan vera:
Skrog
Skrog eller skrov kan tyde fleire ting:
For å minimere motstand nyttar ein ofte ein tilnærma kule-, pære- eller dropeform i fronten både i fly- og skipsskrog. På fly er forma modifisert for å gje piloten naudsynt synsfelt.
İslahiye
İslahiye er ein by og eit distrikt i provinsen Gaziantep søraust i Tyrkia. Han ligg der jernbanen kryssar grensa til Syria. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
Salem
Salem er hebraisk og tyder «fred». Det er eit bibelsk namn på Jerusalem. Namnet vert i dag nytta som stadnamn mange andre stader:
Hosja‘na rabbá
Hosja‘na rabbá ('store hosjana/suplikk') er den sjuande og siste dagen av den jødiske lauvhyttefesten sukkót. Han blir markert med fleire bøner, ei særskild gudsteneste, og visse ritual. I Talmud blir høgtida kalla 'piletredagen', fordi ein skjer særskilde pilegreiner som ein slår mot bakken denne dagen.
Det er vanleg å lesa i Toráen kvelden før, i nokre høve heile natta før, høgtida.
Under heile sukkót ber ein «dei fire slaga» — ei daddelpalmegrein, ei myrtegrein, ei pilegrein og ein etrog (sukatsitron, ei sitronaktig frukt) rundt i synagogen. Denne siste dagen ber ein rundt dei fire slaga sju gonger. Rundgangen er til ære for dei sju viktige patriarkane Abraham, Isak, Jakob, Moses, Aron, Josef og David.
Etter framseiinga av fleire liturgiske dikt blir fem pilegreiner slått mot bakken, eit symbol på utvisking av synd.
Markuspasjonen av Bach
Markuspasjonen (tysk Markuspassion), BWV 247, er ein tapt pasjon av Johann Sebastian Bach. Sjølv om musikken til Bach er tapt finst libretto til Picander og ut frå denne har det til ein viss grad vore mogeleg å rekonstruere musikken. I motsetnad til dei andre pasjonane til Bach, var Markuspasjonen truleg ein parodi - der eksisterande satsar frå andre verk er nytta om att. Markuspasjonen ser ut til å nytte nesten heile Trauer Ode (BWV 198) i lag med to ariar frå BWV 54. I tillegg vart to koralar frå Markuspasjonen nytta i Bachs juleoratorium. Dermed manglar berre eit par ariar, som er tekne frå andre Bach-verk når ein prøver å rekonstruere verket. Sidan resitativa til Bach er tapt, nyttar dei fleste utgåvene i dag resitativ komponerte av Reinhard Keiser, eit verk Bach sjølv framførte minst to gonger. Bachs Markuspasjonen vart først framført i Leipzig på langfredag 23. mars 1731. Teksten er skriven av Picander, Christian Friedrich Henrici, og finst i ei poesisamling frå 1732. I tillegg til kapittel 14 og 15 i Evangeliet etter Markus er det berre åtte fri ariar og 16 salmesatsar i tillegg.
Yazata
I parsismen er ein yazata ein engel, eller meir presist eit guddommeleg vesen. Ahura Mazda skapa yazataene for å hjelpa han med kampen imot Ahriman og demonane hans. Yazatane hjelper menneske å skira og lyfta seg. Med hjelp av yazataene kan ein vinna over demonane og det vonde i seg sjølv. Yazataene leier ein alltid til det rette valet, og forsterkar ein for å kjempa imot Ahriman, for Ahura Mazda og den gode.
Mange parsarar trur også at ein som gjev offer til yazataene kan få godviljen deira, som gjev velstand og trivnad.