cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edelgran
Utbreiing
Edelgran stammar frå fjellområde i Sentral-Europa, det vil seia i Serbia, Karpatane, Alpane, Pyreneane og Italia. Grana er ein viktig art i den vest-balkanske kalksteinsskogen langs Adriahavet, som i Kroatia og på Orjen i Montenegro.
Utplanta utbreiing og bestand
Allereie på midten av 1700-talet blei edelgran planta på Austlandet i Noreg (Meheia) og nokre tiår seinare på Vestlandet. Treet finst i enkeltbestandar langs heile norskekysten nordover til Lofoten. Det er blitt nytta som prydtre og ein del i kystskogbruket. Edelgran blir framleis brukt ein del innan juletre- og pyntegrøntproduksjon, men andre Abies-arter har i regelen teke over. I Noreg er det sett ut fleire andre Abies-artar, mellom anna nobeledelgran (Abies procera) og sibirsk edelgran (Abies sibirica). Totalt er det planta cirka 30000 dekar med Abies-artar.
Som framand art kan edelgran bli invasiv. Arten set frø tidlig, har hyppige frøsettingar og rikeleg med kongler. Frøa har i tillegg venger, noko som gjer at dei lett spreier seg med vinden. Treet veks raskt, er svært skyggetolande og foryngar seg godt sjølv i tette og eldre bestandar.
Storleiken, tettleiken og alderen på plantefeltet er i stor grad avgjerande for spreiing og effektar. På grunn av langdistansespreiing kan edelgran og dei andre Abies-artane etablera seg langt frå opphavsbestanden. Den raske veksten og forynginga vil gjera at arten raskt utkonkurrerer lokale artar. Fleire av edelgranartane, inkludert Abies alba, er svært skyggetolsame og kan over tid spreia seg og utgjera klimakssamfunn. Dette vil påverka det biologiske mangfaldet negativt og spreiing vil også potensielt kunna påverka opne landskap, som i kulturbetinga naturtypar, dersom dei lokale spreiingstilhøva ligg til rette for dette.
Ryggstrengdyr
Ryggstrengdyr (Chordata) er ei dyrerekkje som omfattar virveldyr og dei nærmaste virvellause slektningane, kappedyr og lansettfiskar. Av utdøydde representantar kan conodontane nemnast.
Ryggstrengdyra har namnet sitt etter ryggstrengen (chorda dorsalis eller notokord). Dette er ein elastisk støttestav som ligg over tarmkanalen. Funksjonen er sannsynlegvis å halde lengda til dyret konstant under rørsle, noko som kan forklare korfor ringmuskellaget (som oppstod i stamarten til bilateriane) gjekk tapt, i og med at dette muskellaget hadde same funksjon. Ryggstrengen er hos pattedyr berre bevart som små væskefylte «puter» i brusken i mellomvirvelskivene. Over ryggstrengen ligg ryggmergen, som på dette stadiet blir kalla nevralrøyret, fordi det bli danna som eit einskilt væskefylt røyr. Opphavet til dette røyret er usikker, men ein teori går ut på at røyret har opphavet sitt i ei fjern larveform kledd med ciliehår. Med unntak av einskilde hemichordatar er dette eit trekk ryggstrengdyra er åleine om, og som har gjort ei sterk utvikling av nervesystemet mogleg.
Ryggstrengdyr deler nok ein eigenskap med dei fleste hemichordatar, men ingen andre nolevande dyr, Det er ein gjelletarm med gjellespalter. Korleis gjelletarmen oppstod, er ikkje kjent, men før han tok til å ta seg av gassutvekslinga mellom dyret og omgjevnaden som ein tilleggsfunksjon, var rolla å filtrere vatnet for næringspartiklar. Dette tyder på eit levesett som viser at forfedrane til ryggstrengdyra stort sett levde som passive filtrerarer. Dette gjeld truleg for heile deuterostomienes stamform. Hos einskilde ryggstrengdyr finn vi ei innvendig bukfure ventralt i gjelletarmen, endostyl. Det er ei ciliekledd og slimproduserande renne som speler ei viktig rolle ved filtreringa av partiklar frå vatnet. Hos hemichordatane kan vi hos nokre artar sjå byrjinga på denne strukturen, som er fullt til stades hos kappedyra og lansettfiskane. Også hos niaugelarver finst vi ein tilsvarande struktur, skjønt det ikkje er heilt sikkert om dette er eit opphavleg trekk eller om han har oppstått sekundært. I alle fall viser den felles funksjonen av denne bukfura hos såpass ulike grupper at den er et opphavleg trekk ved bygningen til ryggstrengdyra. Hos dei resterande medlemmene av Chordata er denne anatomiske detaljen blitt vidareutvikla til skjoldbruskkjertelen.
Altınoluk
Altınoluk, tidlegare Papazlık, er ein by og feriestad i distriktet Edremit i provinsen Balıkesir vest i Tyrkia. Han ligg 25 km vest for Edremit, på nordkysten av Edremitbukta ved fjellet Ida
Den antikke byen Antandros, Kazfjellet nasjonalpark og Şahinderekløfta er turistmål kring Altınoluk.
Kamtsjatkaelva
Kamtsjatka (russisk Камчатка) er den største elva på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Ho munnar ut i Kamtsjaktbukta i Beringhavet. Elva er 758 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Elva har mange sideelvar og dei største av desse er Kensol, Andrianovka, Zjupanka, Kozyrevka frå venstre, og Kitilgina og Urts frå høgre.
Passepied
Passepied (fransk, 'forbigåande føter') er ein dans frå 1600- og 1700-talet med opphav i Bretagne. Uttrykket kan òg nyttast om musikken som dansen vart dansa til. Musikken er ein av dansesatsane i barokkmusikk og er nesten alltid todelt med eit raskt tempo og 3/8 eller 6/8 takt. Ein finn enkelte passepiedar i suitane til Händel (Water Music - Suite No. 1 i F) eller J.S. Bachs Ouverture i fransk stil for cembalo, der det finst to passepiedar.
Kamtsjatkaelva
Kamtsjatka spring ut frå dei sentrale fjellområda på halvøy og renn ut frå ein den vesle Kamtsjatkasjøen. Bilvegen mellom Petropavlovsk-Kamtsjatskij og Ust-Kamtsjatskij, som ligg ved munningen, følgjer elva.
Sykloide
Ein sykloide er ei kurve som eit fast punkt på ein sirkel følgjer når sirkelen rullar på ei rett linje. Sykloiden består av ei rekkje kongruente bogar og har mange enkle eigenskapar. Han er eit vanleg nytta døme i infinitesimal- og variasjonsrekning.
Galilei, Pascal, Roberval, Newton, Leibniz og brørne Bernoulli studerte denne kurva. Lengda av ein sykloideboge er åtte gangar radiusen til den rullande sirkelen, og arealet under bogen er tre gonger arealet til sirkelen. Den brakistokrone kurva er ein sykloide.
Ugra
Ugra (russisk Угра) er ei elv i Smolensk og Kaluga oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre. Elva er 339 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Geografi
Ugra har sitt utspring i Smolenskhøgdene i den søraustlege delen av Smolensk oblast og renn frå her hovudsakleg austover og inn i Kaluga oblast. Ho munnar ut i Oka rundt 10 km vest for Kaluga. Jukhnov er den einaste byen ved Ugra.
Dei største sideelvane hennar er Vorja, Ressa, Tetsja, Sjanja, Izver og Zjizjala.
Historie
Ugra har frå tidleg i mellomalderen vore grenseelv mellom forskjellige rike. Historie om militære konfrontasjonar ved elva går tilbake til 1147 og varer ved heilt fram til den andre verdskrigen. Den mest kjende er Den store konfrontasjonen ved Ugra i 1480. Elva var på denne tida grense mellom Storfyrstedømet Moskva og Storhertugdømet Litauen. Her samla hærane til Den gylne horden under Akhmat Khan og til Storfyrstedømet Moskva under Ivan III seg. Etter ei kort trefning stasjonerte hærane seg på kvar si side av elva. Sidan mongolane sine allierte, den litauiske storfyrsten Kasimir IV, ikkje dukka opp og russarane i mellomtida kunne forsterke styrkane sine, trekte styrkane til Den gylne horden seg tilbake mot sør utan kamp. Denne konfrontasjonen vert vanlegvis sett på som slutten på det mongolske herredømet over Russland og byrjinga på stordomstida til Det russiske riket og undergangen til Den gylne horden sitt rike.
Bidonì
Bidonì (sardisk Bidunìu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 145 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 11.72 km² og ligg i ei høgd på 250 meter over havet.
162 Laurentia
162 Laurentia er ein stor og mørk hovudbelteasteroide.
Han blei oppdaga av brørne Paul og Prosper Henry den 21. april 1876 og namnsett etter A. Laurent, ein amatørastronom som oppdaga asteroiden 51 Nemausa.
Ein okkultasjon av Laurentia blei observert ifrå Clive Alberta den 21. november 1999.
Sylinder i matematikk
Sylinder er ein lekam som består av ei sylinderflate (sideflata til sylinderen) og to parallelle plan som skjer flata. Høgda til sylinderen er avstanden mellom plana. Ein sylinder er rett dersom aksane til sylinderflaten er vinkelrett mot endeflatene og elles skeiv.
Volumet får ein ved å gange arealte til ei av endeflatene med høgda.
Areal får ein ved å addere arealet av alle flatene.
Tregleiksmomentet til ein sylinder kan reknast ut ved
Transport
Transport er flytting av personar eller gods frå ein stad til ein annan ved hjelp av eit transportmiddel. Ordet kjem frå latin trans, den andre sida, og portare, å bera. Ein vel utvikla transport er hovudføresettinga for dagens viktige verdshandel, for globalisert næringsliv og turisme.
Ein kan dela det store transportfeltet inn mindre felt på ulike vis. Det er til dømes ein stor skilnad mellom motorisert transport, som er den viktigaste transportmetoden i dag, og ikkje-motorisert transport, som er basert på menneskekraft, trekkdyr og enkel utnytting av naturressursar, og som har vore den viktigaste transporttypen i førindustriell tid. Ein annan måte å dela inn transport på er å sjå kvar han går føre seg: Landtransport, luftfart eller skipsfart på hav, elvar og kanalar.
Forhistorie
Menneske har brukt dyr og utvikla teknologi til å transportera seg sjølv og eigedelane sine svært lenge. Dei tidlege menneska temde dyr som til dømes hestar, esel og kamelar og nytta dei som pakkdyr, trekkdyr og ridedyr, og laga sleder og båtar av tre.
Oppfinninga av hjulet gjorde at ein kunne transportera fleire ting fortare over land. Den viktigaste transportmåten var likevel skipsfarten, som blei brukt til handel der det var mogleg.
Moderne tid
Ei ny revolusjonerande oppfinning for transporten var motorar som kunne driva transportmidla mykje fortare. Nå blei òg infrastrukturen viktig: Ein trong gode vegar og jarnbanespor for at maskinane skulle kunne yta sitt beste.
Ettersom transporten er blitt betre og billigare, har omfanget av han òg auka. Det er lett å produsera varer ein stad og selja dei på den andre sida av jorda. Det er òg lettare for dei som har råd til det å reisa til fjerne land. Dette blir kalla globalisering.
Loure
Ein loure, òg kalla giga lente eller langsam giga, er ein fransk barokkdans, truleg frå Normandie og kalla opp etter lyden frå instrumentet med same namn (ein slags musette).
Louren er ein dans med langsamt eller moderat tempo i 6/8, 3/4 eller 6/4 takt. Vekta kjem på første slaget.
Døme på lourer finn ein verka til Lully (t.d. Alceste) og Bach (t.d. Fransk Suite No. 5 og Partita No. 3 for solofiolin).
Befringselva
Befringselva er ei elv i Stardalen i Sunnfjord kommune i Vestland. Delar av nedbørsfeltet på totalt 27 km² ligg innanfor Jostedalsbreen nasjonalpark. I elva ligg Befring kraftverk som opna i 2003.
DS «Nova» (1925)
DS «Nova» (kallesignal LCUK - LFGP) var eit dampskip bygt i 1925 som passasjer- og lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS). Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen og nova syner til ei pulserande stjerne.
Historie
Skipet vart bygt ved Ateliers et Chantiers de la Seine Maritime i Le Trait i Frankrike og kosta 853 712 kroner då det vart levert i juli 1925. «Nova» gjekk inn i ruta til Færøyane og Island og den første turen frå Bergen gjekk 12. august 1925. I motsetnad til, som òg gjekk i Islandsruta, gjekk «Nova» rundt heile Island.
I oktober 1926 var «Nova» utsett for kraftig uvêr ved Island. I Húsavík var det vind opp i orkan styrke. Her var det ingen kai og lossinga gjekk føre seg ute på hamna. Skipet vart hald ei ro ved hjelp av anker og motorkraft, men det var ikkje nok og eine ankerkjettingen sleit seg og både ankeret og kjettingen gjekk tapt. I ein stad Bergens Tidene i ein artikkel om hendinga kalla Haavfsvaag gjekk det enno verre. Her var det heller ikkje kai og enno meir ope ut mot storhavet. Her mista «Nova» det andre ankeret og ankerkjettingen. Skipet dreiv mot land og rørte òg grunnen, men fekk ingen lekkasje og stakk til havs. Det vart òg nokre skadar på dekk under uvêret. På den neste turen til Island gjekk det ikkje særleg betre. 5. november gjekk «Nova» ut frå Bergen på veg mot Færøyane med både gods og passasjerar. Litt ut i Nordsjøen var sjøen så grov at ein valde å snu attende til Bergen. Sjøen slo over det store skipet, tre dører vart slått inn og motorlivbåten vart ramponert. I tillegg vart det ein del annan skade.
30. desember 1926 og utover vinteren gjekk «Nova» i Bergenske-Neptunlinjen mellom Trondheim og Antwerpen i Belgia. 19. februar 1927 gjekk «Nova» ein ekstratur til Gøteborg med utstyr og mannskap til MY Stella Polaris, som skulle ut på den første turen sin 26. februar. Då «Nova» var ferdig med denne turen gjekk det attende i ruta til Island. Etter kvart gjekk ruta frå Oslo til Island. I desember 1927 vikarierte «Nova» i ruta til til Rotterdam.
24. desember
24. desember er den 358. dagen i den gregorianske kalenderen (359. under skotår). Det er sju dagar att av året.
DS «Nova» (1925)
Historie
28. juli 1929 rende «Nova» på eit isfjell under tett tåke på nordkysten av Island. Skipet vart lekk men kunne gå til Isafjord, der det vart reparert.
Skipet fortsette å gå i Islandsruta i fleire år, men ruta var som regel stoppa i dei verste vintermånadane, då «Nova» ofte vikarierte i andre ruter, mellom anna Englandsruta til Newcastle, Rotterdamruta og Hamburgruta mellom Trondheim og Hamburg.
9. mai 1935 gjekk «Nova» på grunn ved Langøya i Langesundsfjorden. Skipet kom seg av grunna for eiga hjelp. Vinteren 1938-1939 var skipet vikar i ruta til Frankrike og Hamburg, som då gjekk heilt til Vadsø. Frå hausten 1939 gjekk «Nova» i godsruta mellom Oslo og Kirkenes og var framleis i denne ruta då krigen braut i Noreg 9. april 1940. 5. april dette året segla skipet ut frå Tromsø på veg til Kirkenes.
Andre verdskrigen
Den 7. juni 1940 hadde statsråd Trygve Lie eit møte med den kommanderande admiralen H. Diesen, den britiske marineattachéen kontreadmiral H. Boyes og fungerande skipsdirektør, kaptein O. Siem og stabssjef for sjøforsvarsdepartementet G. Hovdenak i Tromsø. Dei valde å sende skipa i den norske handelsflåten som var i Nord-Noreg på denne tida til ei britisk hamn, for å hindre at dei fall til tyskarane.
Skipa skulle samlast i Kågsund nord for Tromsø og vere klare for avgang same kvelden. Admiral Cunningham sende to væpna trålarar for eskorte, med vilkår om at avgang ikkje skulle vere seinare enn midnatt, elles ville ein ikkje kunne nå att ein saktegåande britisk evakueringskonvoi, som skulle forlate Harsta kl. 22 den kvelden. Då Hovdenak kom til Kågsund den kvelden, i lag med løytnant R. Tamber, var det berre fire skip som var klare til å segle. På grunn av faren for flyåtak gav Hovdenak ordre om å segle, utan å vente på andre skip. Tamber gjekk ombord på «Nova», som i lag med, drog avstad og nådde den britiske konvoien den 11. juni. Dei nådde fram til Thorshavn på Færøyane den 12. juni. Fleire andre norske skip kom seg avstad i dagane som følgde. Nokre av dei vart angripne av tyskarane.
Tidlegare, før Noreg kapitulerte, hadde «Nova» blitt brukt til troppetransport i Nord-Noreg, etter at dei allierte styrkane hadde gått i land. Det hadde lossa lasta si i Hammerfest og fekk ordre om å gå til Tromsø av den norske marinen for å gjere seg klar til å ta ombord tyske krigsfangar. Det gjekk så til Narvik der 32 fangar frå marinen kom ombord. «Nova» transporterte òg mannskapet på ein tysk trålar som vart kapra av den norske marinen. Fangane vart førte til ein stad utafor Hammerfest. Etter Narvik vart atterobra av dei allierte den 28. mai, transporterte «Nova» 80 kringsfangar til Troms.
«Nova» hadde 82 tyske krigsfangar ombord då det for ut frå Kågsund til Thorshavn den 7. juni. Tyske bombefly følgde dei og skaut lenge mot «Nova» med maskingevær, men slapp ingen bomber. Det kan hende at piloten kjende til dei tyske krigsfangane ombord. Den norske kanonbåten eksorterte dei på denne reisa. Fangane vart sette i land i Thorshavn, men då dei kom fram var det berre 81 fangar ombord. Kva som hadde skjedd med den 82. mannen fann ein aldri ut av. Nova heldt så fram til Glasgow.
11. juli var «Nova» ein del av konvoi OB 182, som gjekk ut frå Liverpool og vart oppløyst 14. juli. Kva målet var kjenner ein ikkje til. Månaden etter var «Nova» ein del av konvoi OB 197 som skulle over Atlanterhavet. Denne la ut frå Liverpool den 13. august og vart spreidd den 16. «Nova» kom fram til Montreal i Canada den 26. august, etter å ha segla ut frå Glasgow den 12. Frå Montreal segla det til Port Alfred, før det heldt fram til Sydney i Canada. Her slutta det seg til konvoien HX 73, på veg til Liverpool med ei last av papir og aluminum. Eit av skipa i konvoien, britiske «Dalveen», vart søkkt i eit flyåtak den 28. september. «Nova» nådde fram til Preston den 29. september, der det verka å ha lege i fleire månader før det segla til Liverpool den 2. april 1941.
Månaden etter er det oppført i konvoien OB 319, som segla frå Liverpool den 7. mai og vart spreidd den 13. mai. «Nova» kom fram til Reykjavik dagen etter, og segla til Storbritannia att seinare same månad. I juni 1941 segla det i konvoien OB 334, som segla frå Liverpool 11. juni. «Nova» var igjen på veg til Reykjavik, der det kom fram 18. juni. Skipet var attende i Storbritannia i juli og segla attende til Island og attende att seinare denne månaden. og igjen i slutten av august 1941 og november.
«Nova» fortsette å segle i denne ruta i 1943 og 1944, men kan kanskje i periodar ha blitt liggande i Reykjavik. 21. juli 1944 var skipet i konovien RU 127 på veg til Leith, der det kom fram 26. juli.
Etter krigen
7. august 1945 segla «Nova» frå «Leith» og kom fram til Bergen for første gongen i fredstid den 10. august 1945. Skipet hadde så fleire reiser over Nordsjøen til Newcastle, Aberdeen og Færøyane, før det vart sett inn i ruta til Antwerpen utover vinteren 1945-1946. Her gjekk skipet fram til mai 1948, då det tok nokre månader avbrekk i ruta til London. I august 1948 var skipet attende i ruta til Antwerpen. I januar 1948 vart «Nova» ombygd til oljefyring i Antwerpen.
13. mars 1949 var skipet i trøbbel i ein storm i Nordsjøen, 60 nautiske mil vest av Lindesnes. Det hadde fått eit motorhavari og lasta hadde forskyvd seg slik at det fekk slagside. Skipet hadde 20 passasjerar ombord. Radioen var blitt defekt så ein fekk ikkje kontakt med skipet verken frå Stavanger radio eller frå skipet MS Astrea (1931), som skulle kome til assistanse. Etter kvart fekk «Nova» sendt telegram om at det hadde det gjekk med to sylindrar i motoren og var på veg til Kristiansand for sakte fart. Behovet for assistanse for «Astrea» var derfor ikkje naudsynt. Morgonen 14. mars kom «Nova» fram til Kristiansand. Juli til september 1949 gjekk skipet inn i ilgodsruta til Tromsø, før det gjekk attende i ruta til Antwerpen. 19. desember 1949 grunnstøytte «Nova» to nautiske mil nord for Obrestad fyr på reise frå Antwerpen til Bergen med 38 passasjerar ombord og stykkgods, mellom anna 500 tonn jarn. Losskøyta «Rott» og Espevær-kutteren «Sølvøy» tok med seg passasjerane til Tananger. Maskinrommet vart fylt med vatn og det vart sendt fleire båtar for å prøve og berge skipet. Rullesteinar stakk inn inn gjennom skroget og inn i maskinrommet og stod så fast at det ikkje var mogeleg å dra det av. I tillegg bles det storm i dagane etter grunnstøytinga og sjøen vaska konstant over skipet. Under sjøforklaringa vart det spekulert i om den kraftige slingringa skipet opplevde, opp til 32 grader, førte til at styrekompasset «vandra» mykje og viste avvik. Dermed kunne kursen ha vore for langt aust. I tillegg kan uvêret ha ført til sterk straum inn mot land. Skipet gjekk på grunn i 06-tida om morgonen. Skipet var lekk i forskipet og vatnet seig inn maskinrommet. Ein meinte derfor at det ikkje var tilrådeleg å bakke skipet av grunna, sjølv om det på dette tidspunktet hadde vore mogeleg. Maskinen vart då stoppa og livbåtane sett på vatnet. Skipet vart i april 1950 selt som vrak til Stavanger Skipsopphugging.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1 382 brt, 810 nrt og lasteevna var 1 459 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 1 750 m³, der 358 m³ var fryserom. I 1937 vart rom nr. 1 isolert for lagring av kvalkjøt.
Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av Worms & Cie i Frankrike. Oppgjeven yting var 900 iHk (indikerte hestekrefter) og 189 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart på 10,5 knop. Skipet vart ombygd til oljefyring i 1947. Skipet hadde rom til 22 passasjerar på 1. plass (1. klasse) og 34 på 3. plass. I 1938 vart tredjeplass ominnreidd og skipet fekk ny radio.
I 1929 fekk skipet straumlinjeror, og i 1933 vart det sett inn ekkolodd.
Soma (fleirtyding)
Soma kan visa til:
Stader:
Böhme
Böhme er ei elv i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Aller frå høgre med ei lengd på 68 km. Ho har sitt utspring i Lüneburger Heide nær Schneverdingen. Ho renn sørvestover gjennom Soltau, Bad Fallingbostel og Walsrode. Böhme munnar ut i Aller nær Rethem.
163 Erigone
Erigine blei oppdaga av J. Perrotin den 26. april 1876 og namnsett etter ein dei to personane med namnet Erigone i gresk mytologi.
Lista de asteroidi
Jonas
Jonas er eit mannsnamn avleidd av det greske namnet Ionas, som kjem frå det hebraiske namnet Jonah, 'due'. Namnet er utbreidd i kristne land, særleg i Norden og i Litauen.
Namnet kan og vera eit slektsnamn.
Etternamn
Joonas
Eduard Matusevitsj
Eduard Antonovitsj Matusevitsj er ein kviterussisk tidlegare skeiseløpar frå Minsk som representerte Sovjetunionen. Han vart europameister i 1965.
Matusevitsj debuterte internasjonalt med ein niandeplass ved EM 1962. To år seinare vart han nummer fire i verdsmeisterskapen i Helsinki, og kom på sjetteplass på 1500 meter under Vinter-OL 1964 i Innsbruck.
Vinteren 1965 vann Matusevitsj europameisterskapen i Göteborg, etter ein drabeleg strid mot norske Per Ivar Moe. Etter sjetteplassar i både EM og VM 1966, kleiv han opp på sigerspallen då det lett amputerte Lahti-EM 1967 var over. Han kom på bronseplassen, nederlandske Kees Verkerk var i ei klasse for seg, og Matusevitsj sin eigen lagkamerat Valerij Kaplan vart nummer to.
Ved EM 1968 på Bislett stadion i Oslo tok Martusevitsj steget opp på sølvplassen, etter han kilte seg inn på resultalista mellom europameisteren Fred Anton Maier og Magne Thomassen, begge frå arrangørlandet Noreg. Under Vinter-OL 1968 i Grenoble enda han som åttandemann på spesialdistansen 1500 m. Han la opp ved sesongslutt.
Bonarcado
Bonarcado (sardisk: Bonàrcadu) er ein kommune i Italia. Han ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia og har 1 597 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88 km² og ligg i ei høgd på 284 meter over havet.
Toåa
Toåa er ei elv som renn gjennom dalføret Todalen i Surnadal kommune og har utspringet sitt i Tovatna (756 moh.) i den vestlege delen av Trollheimen. Toåa renn stort sett i nordvestover og får tilløpet sitt frå fleire elvar før ho renn ut i Todalsfjorden.
Toåa har ei lakseførande strekning på om lag 8 km, frå elveutløpet og opp til Storfossen.
Banaz
Banaz er ein by og eit distrikt i provinsen Uşak i det indre av Egearregionen i Tyrkia. Byen har kring 15 000 innbyggjarar og ligg langs hovudvegen frå İzmir til Ankara, 33 km frå Uşak.
Kjelder
''
Sagene IF
Sagene Idrettsforening er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Sagene i Oslo, stifta 9. juli 1921. Laget er aktivt med i bandy, fotball, innebandy, landhockey og sykling. Bryting og rugby kom med som aktivitetar i 2013 og -14. Sagene spelar i svart- og kvitstripete trøyer, samt svarte bukser og kvite strømper.
Matematisk induksjon
Matematisk induksjon er ein metode nytta for matematiske bevis, vanlegvis for å vise at eit visst uttrykk gjeld for alle naturlege tal. Dette er gjort med å vise at det første uttrykket i ei uendeleg rekkje av uttrykk er sann, og så vise at eit vilkårleg uttrykk i den uendelege rekkja er sann, og til slutt det neste uttrykket i rekkja.
Sagene IF
Klubben var medlem av Arbeidernes Idrettsforbund til Noregs Idrettsforbund vart skipa i 1940 gjennom samanslåinga av AIF og Landsforbundet for idrett. Sagene vart norsk meister i bandy i 1958 og 1966, samt noregsmeister i bandy for kvinner i 2005. Syklisten Thorleif Andresen vart norsk meister i landevegssykling tre gongar i tida 1964-71.
Matematisk induksjon
Denne metoden kan utvidast til å bevise uttrykk som gjeld meir generelle velfunderte strukturar, slik som for tre i mengdelære. Denne generaliseringa vert kalla strukturell induksjon og vert nytta i matematisk logikk og datavitskap.
Sagene IF
I 2015 er det det kvinnelege innebandylaget som spelar på eliteserienivå. Fotballaget Sagene har aldri spelt høgare enn på tredje nivå i norsk seriefotball.
Matematisk induksjon
Døme
Her skal vi vise at summen for alle naturlege tal kan skildrast som:
164 Eva
164 Eva er ein stor og veldig mørk hovudbelteasteroide. Han er sannsynlegvis samansett av primitivt karbonkondritt materiale.
Han har ein noko irregulær bane.
Han blei oppdaga av brørne Paul og Prosper Henry den 12. juli 1876.
I 2000 blei det rapportert om ein stjerneokkultasjon av Eva av ei svak stjerne.
Matematisk induksjon
Døme
Første skritt er å vise at uttrykket gjeld for 1.
Neste skritt er å vise at om uttrykket gjeld for n=k, medfører det at uttrykket òg gjeld for n=k+1.
Legg til k + 1 på begge sider og får:
Reknar ut høgresida:
Dermed har vi:
Sira
Sira er ei elv i Agder fylke. Elva er ein del av Sira-Kvina-vasskraftutbygginga, saman med elva Kvina. Elva har gjeve namn til Sirdalen, som igjen har gjeve namn til Sirdal kommune. Elva har òg gjeve namn til tettstaden Åna-Sira.
Matematisk induksjon
Døme
og beviset er ferdig. Vi har no vist at uttrykket gjeld for n=1, og at om uttrykket gjeld for k, medfører det at uttrykket òg gjeld for k+1. Induksjonsprinsippet seier dermed at uttrykket gjeld for alle naturlege tal n\ge1.
Monte Toraggio
Monte Toraggio (ligurisk: Turage) er eit 1 971 meter høgt fjell på grensa mellom den italienske regionen Liguria og det franske departementet Alpes-Maritimes.
Eit særmerke ved Monte Toraggio er at fjellet har to hovudtoppar knytt saman av ei 250 meter lang egg. Med sine 1971,6 meter er Vesttoppen berre 30 cm høgare enn Austtoppen.
Fjellet inneheld sedimentære bergartar, ved foten for ein stor del kalkmergel, høgare oppe òg nummulittkalk. På grunn av dei geomorfologiske eigenskapane til desse bergartane, og floraen og faunaen på fjellet, er Monte Toraggio omfatta av habitatdirektivet til EU.
Gustave Eiffel
Alexandre Gustave Eiffel var ein fransk ingeniør og entreprenør som spesialiserte seg på metallkonstruksjonar.
Eiffel er mest kjend for Eiffeltårnet i Paris, som blei reist i tidsrommet 1887–1889 i samband med verdsutstillinga i byen i 1889. Eiffel står òg bak armaturet i Fridomsstatuen i New York og ei rekke bruer. I 1890 teikna han «La Ruche» («Bikuba») i Paris. Huset blei opphavleg reist som ein mellombels struktur i samband med ei utstilling det året, men etter å ha blitt demontert valde ein å reisa det igjen på ein annan stad som billige atelier for kunstnarar.
Eiffel blei innblanda i ein økonomisk skandale i samband med det feilslåtte franske panamakanalprosjektet, og blei i første omgang dømt for dette. Det viste seg at han ikkje hadde hatt noko med den økonomiske sida av prosjektet å gjera, og dommen blei seinare omstøtt.
Ingeniøren døydde heime på Rue Rabelais i Paris, og blei gravlagd på Levallois-Perret-kirkegården i byen.
12. desember
12. desember er den 346. dagen i den gregorianske kalenderen (347. under skotår). Det er 19 dagar att av året.
Pål Jacobsen
Pål Jacobsen er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Hamar, som spelte 42 landskampar og skåra 13 mål for Noreg. Han spelte på Hamarkameratene til 1980, Vålerenga 1981-84 og på ny for Hamkam 1985-86. Midtbanespelaren Tom Jacobsen er ein eldre bror.
Klubbspel
Midtspiss Jacobsen debuterte på Hamarkameratene våren 1973, knapt 17 år gammal. Etter at han hadde vore med på det tredje opprykket til 1. divisjon Hamarkameratene i 1980, melde han overgang til osloklubben Vålerenga. I sin fyrste sesong på Vålerenga vart han seriemeister og med 16 mål toppskårar i serien. Også i 1983 og 1984 vann Jacobsen seriegull med Vålerenga. Totalt skåra han 82 mål i 1. divisjon. Frå 1985 var han atter Hamkam-spelar, men ein alvorleg akillesskade førte til at han la opp i 1986.
Portorož
Portorož (Portorose på italiensk) er ein badeby i Slovenia, med ei 7 kilometer lang strand. Portorož høyrer til Piran kommune, og hadde 2 849 innbyggarar i slutten av 2007, på eit areal på 3,0 kvadratkilometer. Portorož ligg 127 kilometer frå Ljubljana, og nær statsgrensa til Italia og Kroatia.
Boroneddu
Boroneddu (sardisk: Boronèddu) er ein kommune i Italia. Han ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia og har 149 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88 km² og ligg i ei høgd på 206 meter over havet.
Jalal Talabani
Jalal Talabani er ein kurdisk irakar med lang fartstid innan politikken, og er leiar for Kurdistans patriotiske union (PUK). 6. april 2005 blei han vald til irakisk president etter det første frie valet landet har hatt.
Talabani, som gjerne blir kalla Mam (onkel) Jalal blant kurdarar, er utdanna advokat ved universitetet i Bagdad. Han byrja den politiske karrieren sin som student, då han grunnla den kurdiske studentunionen, ei ungdomsfylking til det kurdiske demokratiske partiet (KDP).
Han steig raskt i gradene i morpartiet, men usemje med partileiaren Mustafa Barzani førte til at han blei med i ei utbrytargruppe, KDP-Political Bureau. Gruppa var leia av Ibrahim Ahmad som seinare skulle bli svigerfar til Talabani. I 1966 tok gruppa regjeringa si side og førte ein militær kamp mot KDP.
I 1975 danna Talabani og andre Kurdistans patriotiske union (PUK), eit sosialistisk parti som prøvde å heva seg over stammetilhøyrsle og kjempa mot regjeringa. Partiet tok snart opp våpen mot regjeringa. I 1988 blei dei sterkt ramma av dei kjemiske våpna som blei brukt mot kurdarane. Talabani måtte flykta frå Nord-Irak til Iran.
Per Bjørang
Per Andris Bjørang er ein norsk tidlegare skeiseløpar frå Lillehammer som vart verdsmeister i sprint i Innsbruck i 1974, og noregsmeister i sprint same sesongen. Han var medlem i Lillehammer Skøiteklubb og seinare Oslo Idrettslag.
Bjørang tok steget opp i noregseliten i OL-sesongen 1972. Helga før jul 1971 vart han norsk sprintmeister på Hamar framfor Roar Grønvold. Under Vinter-OL 1972 i Sapporo kom han på fjerdeplass på 500 meter, og han vart sjuandemann ved sprint-VM 1972 i Eskilstuna. Året etter enda han på femteplass i sprint-VM i Oslo.
Vinteren 1974 vann Bjørang ein knipen siger då sprint-NM fann stad i Trondheim, Ole Christian Iversen var hakk i hæl då meisterskapen var over. Den 17. februar 1974 vart Bjørang kåra til verdsmeister i sprint 1974 i Innsbruck, med romsleg sigersmargin til japanske Masaki Suzuki på andreplass.
Bjørang sette ny norsk rekord på 500 meter i 1974 med 39,02 sekundar, to år seinare forbetra han gjeldande noregsrekord til 38,65. Han la opp på topplan i 1977.
Polonese
Polonese (av fransk for «polsk», polonaise) er ein sakte dans i ¾-takt av polsk opphav.
Før Frédéric Chopin hadde polonesen ein rytme nær den svenske sekstandedelspolkaen, som begge har felles opphav. Frå Chopin vart polonesen utvikla i ein høgtidleg stil og vart ei populær form for klassisk musikk i fleire land.
Polonesen er den første dansen ved studniówka, den polske feiringa av artium, hundre dagar før eksamen. Eit kjent døme på ein polonese er Chopins Heltepolonese i Ass-dur, op. 53, som skulle førestille draumen hans om eit sigerrikt, mektig Polen – den gongen ikkje ein gong eit eige land. Då tyske styrkar invaderte Polen i byrjinga av den andre verdskrigen, spelte den polske radioen ustanseleg denne polonesen.
Månen
Månen er den naturlege satellitten til jorda, synleg frå alle stader på jorda. Han er 3 476,2 km i diameter, om lag ¼ av Jorda. Dette er ein uvanleg stor satellitt/planet-proporsjon, og gjer at Månen har merkbar påverknad på rørsla til Jorda, og ikkje minst på tidevatnet i havet.
Den tida månen brukar på eitt omløp rundt jorda, er konstant (29 ½ døger), og dette har menneskje til alle tider brukt som ein praktisk målestokk for tidsrekning. Ordet månad er difor direkte avleidd av «måne». Månen har også gjeve namn til mellom anna måndag, månesjuke og menstruasjon. Han er viktig i fleire religionar, både som guddom (til dømes den norrøne guden Måne) og teikn (til dømes for islam og hindukalenderar).
Middelavstanden frå sentrum av månen til sentrum av jorda er 384 403 km. Mellom 1969 og 1972 vart det frå USA sendt fleire romskip med amerikanske astronautar til månen. 20. juli 1969 vart Neil Armstrong og Buzz Aldrin dei første menneska på månen.
Opphav
Korleis månen oppstod er eit omstridd tema. Med 1/81 av massen til jorda, skil månen seg frå dei andre månane i solsystemet (utanom Charon) ved eit usedvanleg høgt måne/planet-massetilhøve. Systemet jorda–månen kan difor oppfattast som ein dobbeltplanet.
Ein teori går ut på at både jorda og månen er danna ved at partiklar i jordbanen har klistra seg saman og gradvis bygt opp lekamane. Ein annan teori hevdar at månen kom frå ein annan stad i solsystemet og vart innfanga av jorda. Den første teorien har ikkje fullgod forklaring på kvifor månen avvik så mye frå jorda i tettleik og samansetnad, medan innfangningsteorien passar dårleg med den neste sirkelrunde banen til månen. Ein tredje teori, som no har størst tilslutting, postulerer at eit stort objekt, ein planet med storleiken til Mars, streifa Jorda i den tidlege, fluide fasen til jorda og rev med seg ei tunge av gass og partiklar, som sidan kondenserte til månen. Dette kan forklare kvifor ein finn både likskapar og ulikskapar mellom overflatematerialen på jorda og månen.
Bane
Månen går i ein elliptisk bane kring jorda i ein avstand på kring 384 403 km, eller rundt 60 jordradiar. Avstanden varierer noko og den største avstanden er 406 700 og den minste 356 400 km. Den midlare inklinasjonen til banen med ekliptikken er 5° 8,7ʹ. Omlaupstida til månen er i snitt 27 1/3 dag, som òg vert kalla ein siderisk månad.
Teorien for rørsla til månen er av dei vanskelegaste problema i himmelmekanikken. Rørsla blir forstyrra av tiltrekkinga til sola, og månen er så nær jorda at ein ved utrekningar må ta omsyn til flattrykkinga og massefordelinga til jorda. Månebanen ligg difor ikkje fast i rommet, og rørsla til månen er underkasta periodiske uregelmessigheiter. Knutelinja går tilbake 360° på 18,6 år, apsidelinja går fram 360° på 8,85 år. Dei viktigaste periodiske uregelmessigheitene er eveksjonen og variasjonen.
Fysiske eigenskapar
Tyngdekrafta på måneoverflata er berre 17 % av tyngdekrafta på jorda. Månen har ingen permanent atmosfære, men ein uhyre tynn, flyktig atmosfære, noka tilsvarande eksosfæren til jorda. Ein trur at denne tynne atmosfæren skuldast utgassing frå det indre av månen, fordamping av meteorittar og tilførsel frå solvinden. Lufttrykket er berre omkring éin hundre milliarddel av atmosfæretrykket ved jordoverflata. Det er påvist hydrogen, helium, neon og argon. Argon vert danna radioaktivt, medan dei øvrige gassane kjem av solvinden.
Månen sett frå jorda
Månen er synleg frå jorda fordi han reflekterer lyset frå sola. Han har såkalla bunden rotasjon, som vil sei at han alltid vender same side mot jorda. På grunn av eksentrisiteten til banen og hellinga til rotasjonsaksen med banenormalen, vil ein kunne sjå 59 % av overflata til månen frå jorda.
Det ser ut som månen voggar litt fram og tilbake i løpet av ein månad. Det skuldast at banefarten varierer medan rotasjonsfarten om eigen akse er konstant. Denne effekten vert kalla librasjon.
Stundom kjem månen inn i skuggen til jorda og formørkar månen. Dette vert kalla måneformørking.
Månefase
Tilhøvet mellom den opplyste delen av måneskiva og heile måneskiva vert kalla ein månefase. Ved nymåne er måneskiva mørk og ved fullmåne er han heilt opplyst. I første og siste kvarter er høvesvis høgre og venstre halvdel av måneskiva opplyst. Tida mellom desse fire hovudfasane er 7,3 døgn i gjennomsnitt, men kan variera mellom 6,5 og 8,2 døgn på grunn av eksentrisiteten til månebanen og skrå stilling i tilhøve til ekliptikken. Tidsintervallet frå nymåne til påfølgjande nymåne vert kalla lunasjon. Lengda på lunasjonane er ein synodisk månad, 29,5306 døgn.
Eit døgn på månen, månedøgn, er ein synodisk månad, slik at både dag og natt vert ca. 14 jorddøgn.
Geologi
Den låge tettleiken og seismiske målingar har vist at månen må vera nokså homogen med ein fast, metallfattig kjerne. Ein særs svak remanent magnetisme på månen i dag tyder likevel på at han ein gong må ha hatt ein flytande kjerne og eit sterkare magnetfelt.
Månelandskapet liknar mykje på ein ørken med fjell, bortsett frå at dei fleste fjella er kraterrender frå eit utal meteorittnedslag.
Ved fullmåne vil ein med det blotta auge kunne sjå lyse og mørke område på månen. Frå gammalt av har dei mørke områda vorte kalla hav, mare. Denne nemninga er vorten halden på trass i at det lenge har vore kjent at månen er heilt tørr. Med unntak av Mare Crisium, heng hava saman og er omgjeve av lyse fjellområde, som dekkjer 2/3 av framsida og går opp i 5 500 meter høgd. Ein kan òg sjå fleire av kratera, særskild Tycho og Kepler, med nokre lyse striper, som strålar ut i alle retningar. Dette tyder at på kratera skuldast nedslag av kometkjernar. I ein kikkert vil ein òg kunna sjå ei mengd ringforma danningar, ringfjell. Det finst over 300 000 ringfjell med diametrar over 1 km, medan dei største har diametrar på vel 200 km. Nesten alle er nedslagskrater etter meteoroidar, asteroidar eller kometar og er ikkje av vulkansk opphav. Dei største ringfjella har sentralfjell, som er karakteristisk for nedslagskrater over ein viss storleik, der deler av kraterkanten vil rase inn mot midten etter samanstøyten. Havområda er nesten fri for krater fordi dei vart danna ved utstrømming av lava etter at det meste intense bombardementet frå rommet hadde opphøyrt.
Månen har òg andre interessante overflateformasjonar:
Astronautane sine fotavtrykk på månen vitnar om at berggrunnen er dekt av lausmasser (regolitt), som har vorte danna ved forvitring av fjellgrunnen på grunn av ekstreme temperatursvingingar.
Baksida av månen vart fotografert første gong av den sovjetiske romsonden Luna 3 i 1959. Denne sidan er dekt av eit nesten samanhengande, lyst fjellområde med særs mange ringfjell.
Temperaturen på dagsida kan koma opp i ca. 130 °C fordi sollyset ikkje vert veikt av ein atmosfære. På nattsida kjem temperaturen ned i ca. –150 °C.
Utforsking
20. juli 1969 landa dei første astronautane på månen. Dei utførte fleire vitskapelege målingar og tok månestøv attende til jorda. Ei rekkje umanna sovjetiske og amerikanske romsondar har òg bidrege til utforskinga av månen.
Namn på månen
I 1651 vart Almagestum Novum, skriven av den italienske astronomen J. B. Riccioli, gjeven ut. Det inneheld eit kart over månen med namn på mange av formasjonane. Namnereglane som Riccioli nytta i dette verket danna grunnlaget for den noverande nomenklaturen for månen og over 200 av namna hans er framleis i bruk på månen i dag. Riccioli baserte kartet sitt på eldre månekart av J. Hevelius og M. Langrenius, der dei mørke slettene vart kalla hav (mare), i tillegg til namn som sjøar, bukter og sumper. Namna er symbolske som til dømes Mare Frigoris (Kuldehavet), Lacus Mortis (Dødehavet), Sinus Iridium (Regnbogebukta) og Palus Putredinis (Forråtningsumpa). Dei fleste fjella på månen vart kalla opp etter fjell på jorda og dei fleste kratera eller ringfjella er kalla opp etter kjende folk, hovudsakleg astronomar.
Naturfiber
Naturfiber er fiber av plante- eller dyreopphav. Botanisk fiber er langstrekte planteceller, anten vedfiber eller bastfiber. Zoologiske naturfiber er pattedyrhår eller trådar framstilt av insekt eller edderkoppdyr.
Månen
Symbol
Astronomisk symbol for månen er ein stilisert halvåmne.
Naturfiber
Blant botaniske naturfiber har vi til dømes bomull, lin, hamp, jute, ami, kokos, manila, raffia, sisal. Animalske fiber er til dømes ull eller pelshår av  sau, kasjmir, mohair, angora, alpakka, lama, alpakka,  kamel og jak. Silke er framstilt av silkeormar, eit insekt. Edderkoppar lagar spindelvev og trådar som også er naturfiber, sjølv om dei sjeldan blir brukte av menneske.
Framstilling av naturfiber
Vedfiber vert frigjort frå anna cellevev ved at plantematerialet vert lagt til røyting, slik at pektinet som bind saman fibra vert løyst opp gjennom ein naturleg gjæringsprosess.
Utviklingshjelp
Naturfiber kan bli produsert med enkel og miljøvennleg teknologi, og produksjonen kan gje inntekter til mange menneske, spesielt i utviklingsland. Dette er ein bakgrunn for at FN utropte 2009 til internasjonalt naturfiberår.
Hovudserien 1961–62
Hovedserien 1961-62 var namnet på det øvste nivået i det norske seriesystemet og gjekk frå juli 1961 til oktober 1962. Dette var den siste sesongen det øvste nivået gjekk under namnet Hovedserien. Det vart ikkje spelt kampar mellom 8. oktober 1961 og 29. april 1962 på grunn av vinteren.
Serien går òg under namnet Maratonserien, og var første gongen det øvste nivået berre bestod av éi avdeling. Det var avgjort at det berre skulle vere éin toppserie, og forbundet løyste dette ved å putte laga frå dei to tidlegare avdelingane i ei og la halvparten rykke ned.
vart seriemeister, fekk sølv og  bronse. leia etter 21 runder og kvalifiserte seg med det til serievinnarcupen 1962/63.
og rykte opp.
24-timarsløpet i Le Mans
24-timarsløpet i Le Mans er eit motorsportløp som vert halde årleg i byen Le Mans i Frankrike, heilt sidan 1923. Løpet vert organisert av Automobile Club de l'Ouest og varar i 24 timar i strekk. Ein konkurrerer i 4 klassar: Le Mans Prototypes 1 og 2, som er særbygde sportsvognprototypar og 2 GT-klassar for produksjonsbaserte sportsbilar.
Bana
Løpet er særleg kjend av di størstedelen av den ca 13 km lange bana til dagleg er offentleg veg.
Mest kjend er "Hunaudieres" langstrekket på baksida av bana – ofte omtalt som "Mulsanne-raka" (Mulsanne-strait") – ettersom dette er vegen mellom Le Mans by og landsbyen Mulsanne. Fartsrekorden på Hunaudieres er på over 400 km/t. I dag går det noko saktare på denne langsida som har fått to sjikaner som skal senke farten.
Le Mans på film
24-timarsløpet i Le Mans har vore «hovudpersonen» i filmar to gonger:
I 1971 kom filmen Le Mans som vart laga av Steve McQueen. Filmen har lite handling utanom bilkøyringa, men den er til gjengjeld spektakulær. Filmen vart laga delvis under løpet i 1970, og delvis under løpet året etter.
I 2003 kom Michel Valliant, ei filmatisering av teikneserien med same namn. I Noreg gjekk filmen rett på DVD. Filminga er gjort under løpet i 2002, der produsentane fekk lov til å filme om dei utvida pitlane. Frå 2002 er det difor 50 plassar i løpet og ikkje berre 48 som tidlegare. Dessutan måtte sjåførane som skulle vere med å filme under løpet, kvalifisere seg på vanleg måte. Bilane som vert køyrd av hovudpersonane er Courage C60 (Valliant), og Panoz LM (Leader).
Sergej Klevtsjenja
Sergej Konstantinovitsj Klevtsjenja er ein russisk tidlegare skeiseløpar frå Barnaul i Russland. Han vart verdsmeister i sprint i 1996 og 1997.
Klevtsjenja vann to olympiske medaljar under Vinter-OL 1994 på Hamar. Han kom på andreplassen på 500 meter, slått av landsmannen Aleksandr Golubev med seks hundredels sekund, medan det vart bronsemedalje på 1000 meter bak Dan Jansen frå USA og Igor Zjelesovskij frå Kviterussland. Seinare i OL-sesongen vart han andremann i sprint-VM i Calgary, også det ei tevling som Dan Jansen vann.
Både under sprint-VM 1996 og 1997 gjekk Klevtsjenja heilt til topps. I Heerenveen i 1996 parkerte han japanesarane Hiroyasu Shimizu og Junichi Inoue i kampen om VM-tittelen, og på Hamar i 1997 stod han i vegen for at arrangørlandets eigen Roger Strøm skulle verte verdsmeister.
Åra 1996-2001 sikra Klevtsjenja seg ein medalje av kvar valør på uilke sprintdistansar under VM i enkeltløp.
Görele
Görele er ein by og eit distrikt i provinsen Giresun ved kysten av Svartehavet aust i Tyrkia. Byen har kring 16 000 innbyggjarar.
Det vert dyrka mykje hasselnøtter i området.
Melicytus ramiflorus
Skildring
Tret kan veksa seg opp til ti m høgt med ein stamme på opptil 60 cm i diameter. Treet har glatt bork og skjøre kvistar. Dei mørkegrøne blada er 5–15 cm lange og 3–5 cm breie, kantane har fine taggar (dette er ikkje så synleg hjå unge plantar). Plantane er tvikjønna, og dei små blomane er gullege på farge, mellom tre og fire mm i diameter, og står i buntar rett ut frå nakne greiner. Blomane har ein sterk og behageleg lukt. Bæra har iaugefallande fiolett farge når dei er mogne, fasongen er meir eller mindre sfærisk, og diameteren mellom tre og fire mm. Bløminga finn stad seint på våren (på den sørlege halvkula)- og held fram innpå sommaren inntil bæra kjem seint på sommaren eller også om hausten.
Bæra på dette treet vert etne av ei rekkje fuglar, mellom desse maoridue, (kererū) (Hemiphaga novaeseelandiae), spurvefuglane tuihonningetar (Prosthemadera novaeseelandiae) og kvithovudmohua (Mohoua albicilla), medan gekkoar av slekta Naultinus også har vorte observerte å supplera insektdietten sin med desse bæra. Māhoe finst over alt i skogar i låglandet på New Zealand, og er ofte å sjå i regenererande skogområde.
Undergrupper
I tidlegare granskingar er det vorte påvist fire undergrupper av M. ramiflorus: subsp. ramiflorus på New Zealand, subsp. oblongifolius på Norfolk Island, subsp. fastigiata på Fiji og subsp. samoensis på Samoa og Tonga. Seinare studiar, særleg ved Art Whistler, har indikert at alle desse undergruppene skulle danna eigne artar.
Gdańsk
Gdańsk (tysk Danzig, kasjubisk Gduńsk) er ein by i sentrum av det fjerde største storbyområdet i Polen. I 2013 hadde dette området 1,301,620 innbyggjarar. Han er den største hamnebyen i Polen og hovudstaden i Pommerske voivodskap. Historisk er Gdansk den største byen i området Kasjubia. I lag med den nærliggande hamnebyen Gdynia er Gdańsk òg eit viktig industrisenter. Historisk er byen ei viktig hamn og eit senter for skipsindustri, og var eit medlem av Hansaen.
Byen ligg i Gdańskbukta (ved Austersjøen) i eit byområde i lag med kurbyen Sopot, Gdynia og fleire forstader, som til saman dannar eit storbyområde kalla Trippelbyen (Trójmiasto). Sjølve Gdańsk har om lag 460 000 innbyggjarar og er den største byen i regionen Pommern i Nord-Polen.
Byen var fødestad for solidaritetsrørsla leia av den politiske aktiviteten frå Gdańsk, Lech Wałęsa, som spelte ei stor rolle i å få ein slutt på kommuniststyret i Sentral-Europa. Han er òg heimbyen til politikaren Donald Tusk, som er av kasjubisk opphav.
Namn
I historiske dokument er byen omtalt under mange ulike namn, som Dantzk, Dantzig, Dantzigk, Dantiscum, Gyddanyzc, Gdanzc, Gedania, Gedanum og Kdansk. Desse namna er hovudsakleg ulike stave- og uttalevariantar av dei polske, tyske og latinske namna på byen.