cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peder Kristvik
Kristvik var varamann til Stortinget for Søndre Nordmøre krins perioden 1906-09, møtte i 1908 perioden 20. april-8. juli i staden for Hans Meisingset. Han var då medlem av næringskomite nr. 1. Stortingsrepresentant for same krinsen 1910-18. I 1910 vart han vald etter omval. Perioden 1910-12 var han medlem av næringskomite nr. 2, 1913-18 medlem av næringskomite nr 1. I siste perioden var han også medlem av valkomiteen.
I Bud budde Kristvik på skulegarden Inderhaug, og døydde der i 1921.
Frontier Records
Frontier Records er eit plateselskap grunnlagd av Lisa Fancher i 1980. Det gir ut album innan sjangrane pønkrock, deathrock, alternativ rock og indierock.
Selskapet gjev ut musikk av band som Suicidal Tendencies, American Music Club, Heatmiser, Redd Kross, Thin White Rope, T.S.O.L., Christian Death, and the Young Fresh Fellows. Sin første suksess fekk dei med albumet Group Sex av Circle Jerks frå 1980.
Alpin vegetasjon
Alpin vegetasjon er plantar som veks i alpint klima. Detter er ein klimatype som finst ved store høgder over tregrensa. Alpine plantar veks saman som eit plantesamfunn i alpin tundra. Alpine plantar høyrer til ulike biologiske grupper, som gras, storr, puteplantar og ulike blomar, mosar og lav. Plantane er tilpasse det harde miljøet i denne klimasona, som omfattar låge temperaturar, tørke, UV-stråling og ein kort vekstsesong.
Økologi
Alpin vegetasjon førekjem på alpin tundra, ein type naturregion eller biom der det ikkje veks tre. Alpin tundra finst i fjellområde over heile verda. Det går over til subalpin skog under tregrensa, med avstumpa tre i overgangsområdet (ekotonen) som blir kalla Krummholz. Høgare oppe ender vegetasjonsområdet i snøgrensa, der det finst snø og is heile året.
Alpine plantar veks ikkje berre på høge breiddegrader, men finst også i område nærare tropane. Desse områda har ulik økologi frå område på høgare breiddegrader. Ein av dei viktigaste forskjellane er at den nedre grensa til eit tropisk alpint vegetasjonsområde ofte er vanskeleg å definera på grunn av ei blanding av menneskeleg aktivitet, tørt klima og ei naturleg manglande tregrense. Den andre store skilnaden mellom tropisk og arktisk alpin økologi er temperaturskilnadane. Tropane har ein sommar/vinter-syklus kvar dag, medan høgare breiddegrader er kalde både dag og natt. I desse områda er hovudutfordringa å takla kulda. Intens frostforvitrning påverkar det vesle jordsmonnet som er og også vegetasjonen. Tropiske alpine området kan ha liknande tilhøve, men sjeldnare. Det kan vera vanskeleg å generalisera om økologien i nordlege alpine soner fordi dei dekkjer massive område. I tillegg til kulde er vind ein viktig faktor i alpin økologi. Beskjering av vind er vanleg i nordlege alpine område. Vinderosjon av puteplantar er også vanleg å sjå i Alaska.
Å overleva låge temperaturekstremar
Dei fleste alpine plantar opplever låge temperaturektremar på eit eller anna punkt i livet. Dei har ulike måtar å takla desse ekstremane på. Dei kan unngå å utsetjast for dei låge temperaturane gjennom fenologi (vekstfasar knytt til årstidene) eller morfologi (utforming). Plantane kan også unngå at utsett vev frys gjennom å auka mengda av løyst stoff i vevet og oppnå ei frysepunktsnedsetting. Ein annan, noko enklare metode er underkjøling, som hindrar danning av iskrystallar inni plantevevet. Desse metodane er berre verksame ved moderat kulde. I den alpine sona er temperaturane ofte låge nok til at dei ikkje gjev tilstrekkeleg vern. Plantar som treng ei meir permanent løysing kan utvikla frosttoleranse. Plantar kan også dehydrera cellene sine ved å flytta vatn til intercellulærsubstans. Dette gjer at is blir danna utanfor cellene der iskrystallana ikkje kan gjera skade. Dersom ingen av desse strategiane kan hindra frostskade har alpine plantar ofte evna til å reparera eller erstatta skadde organ. Dei hjelper til med å gjera dette mogleg ved å plassera vekstområda sine, meristem, under bakken der det som regel er varmare.
Forhindring av uttørking
Tilgang på vatn varierer ofte i alpine område. Mose og lav har høg uttørkingstoleranse, noko som bidreg til den høge utbreiinga deira i alle alpine habitat. Karplantar er sjeldan utsette for uttørking av vevet i høgda. Om det skjer finn det vanlegvis stad på særleg vindutsette stader. Alpine plantar kan hindra vasstap ved hjelp av djupe røter og kontroll av spalteopningane i huda. Plantar i lågtliggande område har som regel størst spalteopning om morgonen medan alpine plantar har størst spalteopning midt på dagen, når temperaturen er høgast. Alpine sukkulentar nytter ofte CAM-fotosyntese for å hindra vasstap.
UV-stråling
Fordi ultrafiolett stråling gjerne aukar i høgda, har ho ofte vore rekna som ein stressfaktor for alpin vegetasjon. Det er gjort fleire undersøkingar av korleis strålinga eventuelt påverkar dei, men det er usikkert om vekst og utvikling til plantane faktisk blir påverka. Det er også uklar om strålinga fører til auka genetisk differensiering og avstumpa vekstformer.
Reproduksjon
Alpine plantar reproduserer seg både kjønna og ukjønna. Kjønna formeiring kan vera problematisk i alpine område, særleg på stader med kort vekstsesong i soner på høge breiddegrader. I tropiske alpine soner med vekstsesong heile året, som i det nordlege Andes, kan plantar blomstra heile året. Uansett kva tid planatane blomstrar er pollinerande dyr ofte sjeldne, og dei har mindre aktivitet jo høgare ein kjem. Dei vanlegaste pollinatorane i den alpine sona er humler og fluger. Plantar har ulike strategiar for å hanskast med desse vanskane, mellom anna vekslande blomstringstid og reproduksjon gjennom kloning.
Tidleg blomstring
Nokre alpine plantar blomstrar straks etter at snøsmeltinga har byrja. Desse tidlege blomstrarane dannar alltid blomane i føre sesong. Dette gjer at dei risikerer frostskade på blomestanden. For å minka risikoen er blomane ofte omkransa av tettpakka høgblad dekte av trikomar (hår). Dette held innsida av knoppen varm. Ettersom det finst få pollinatorar tidleg i sesongen, har tidleg blomstrande blomar ein liten reproduktiv suksessrate. Ein fordel med å blomstra tidleg er likevel at frøa som blir danna har større sjanse til å bli mogne før neste frostperiode. Plantane har også større utkryssingsrate, noko som aukar den genetiske variasjonen deira.
Blomstring midt i sesongen
Om lag halvparten av alle alpine artar blomstrar midt i vekstsesongen. Dette kombinerer både fordelane og ulempene med tidleg og sein blomstring. Nokre plantar som blomstrar midt i sesongen dannar blomsterstanden i føre sesong, men ikkje alle.
Sein blomstring
Sein blomstring finn stad etter hovudvekstsesongen. Plantar som gjer dette produserer mange frø, men frøa har redusert mogningsrate på grunn av tidsavgrensinga. Desse plantane har ein tendens til å nytta sjølvpollinering, vivipari og apomiksis (ulike typar ukjønna formeiring).
Kloning
Fordi blomstring og frøproduksjon kan ha høge kostnader for alpine, nytter dei ofte vegetativ reproduksjon eller kloning. Denne strategien blir stadig meir vanleg jo høgare ein kjem, og er mest utbreidd blant gras og sporeplantar. For nokre alpine plantar er det den viktigaste reproduksjonmåten. Eit døme på ein slik plante Carex curvula, som ein reknar med har ein klonealder på rundt 2000 år.
Bruk og tyding av alpine plantar
Ei rekkje alpine plantar har vore brukt tradisjonelt til mat, medisin og andre føremål, og mange av dei har i dag viktig økonomisk tyding. Fleire alpine plantar blir også dyrka i hagar utanfor alpine klimasoner, både i eigne steinbed eller saman med andre plantar. Dei toler godt vind, sterk sol, låge temperaturar og tørke, men må ofte vernast mot opphoping av vatn og skugge.
Plantar frå sjølve Alpane har lenge vore brukt som mat- og medisinplantar. I dag blir dei marknadsførte i produkt som urtete, hudprodukt og bakrusmiddel. Solblom (Arnica montana) er eit døme på ein gammal medisinplante som framleis er sterkt etterspurd. Plantar frå malurtslekta har vore brukt til te og alkholdrikkar, mellom anna til å smaksetja absint og vermut. Plantar som alpehøgmole (Rumex alpinus), dvergtistel, Cirsium spinosissimum og Echium italicum har vore nytta til mat eller dyrefôr. Typiske alpelantar som edelweiss har også hatt ei viktig symbolsk tyding i Austerrike, Sveits og Tyskland.
I Himalaya blir fleire hundre artar sanka og selde for medisinsk og aromatisk bruk. Mange hushald i Bygde-Nepal og -India er avhengige av inntektene frå denne handelen. Dette skaper eit behov for å fokusera på plantekonservering og berekraftig sanking og levnad i desse områda. Nokre av plantane som blir sanka i Nepal er Neopicrorhiza scrophulariiflora, Nardostachys grandiflora, Aconitum spicatum, Dioscorea deltoidea, Aconitum heterophyllum, Rheum australe, Bergenia og Epimerantha macraei. I indisk Himalaya er alpine medisinplantar som Dactylorhiza hatagirea, Picrorhiza kurrooa, Aconitum heterophyllum, Fritillaria roylei og Podophyllum hexandrum under sterkt press på grunn av kommersiell overutvinning.
Nå tennes tusen julelys
«Nå tennes tusen julelys» er ein julesong, omsett av Lars Søraas d.y. etter den svenske teksten «Nu tändas tusen juleljus». Originalteksten er skriven av Emmy Köhler i 1898. Songen vert bruka som julesalme innan mange kristne samfunn i Sverige og Finland, og kom med Salmer 1997 også inn i den norske kyrkja.
Songen vart fyrste gongen trykt i Korsblomman 1898. Han har i løpet av 1900-talet vorte ein av dei mest brukte julesongane i Sverige, i kyrkje og skole, men òg i heimen. I 1986 vart songen vald inn i Den svenska psalmboken.
Teksten handlar om korleis jula vert opplyst, dels av dei levande lys vi tenner i heimane våre, dels av stjernene på himmelen, og held fram med ei bøn om at betlehemsstjerna òg må lyse for menneske i denne jula.
Melodien er òg skriven av Emmy Köhler i 1898. Den same tonen vert bruka til adventssongen «No tenner vi det første lys».
Kjelder:
.
NGC 5315
NGC 5315 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 7000 lysår unna jorda i stjernebiletet Passaren. Tåka har ein x-liknande struktur, noko som hintar til at sentralstjerna kasta av seg materiale i to forskjellige utbrot og i to forskjellige retningar.
Tunheim - The Movie
Tunheim - The Movie (2001) er ein norsk roadmovie med handlinga lagt til Indre Sogn.
Filmen er produsert av Tor Uglum og Frode Navarsete. Foto, klipp og lyssetjing er gjort av Einar Loftesnes. All musikken til filmen er komponert og innspela av Inge Ronny Kvåle og Bjørn Tore Årøy.
Hovudrolleinnhavar Jan Rune Årøy spelar Jo Tunheim (les: Jotunheim) som viklar seg inn i eit kriminalplott av det lette slaget. Dette er ein film i kategorien komedie.
Andre sentrale skodespelarar:
Filmen er berre distribuert lokalt i Sogn. Filmen var i 2005 den best besøkte filmen på Sogndal Kino gjennom tidene.
Gimel i Vaud
Gimel er ein kommune i den sveitsiske kantonen Vaud, i distriktet Morges. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 730 meter over havet.
Kommunen ligg ved foten av Jurafjella langs vegen til Col du Marchairuz.
University of New South Wales
University of New South Wales (UNSW) er eit universitet i Sydney i staten New South Wales i Australia. Det er eitt av dei største universiteta i Australia med meir enn 40 000 studentar. Universitetet er òg eitt av dei mest fleirkulturelle store universitet i verda, sidan meir enn 22 % av studentane kjem frå 120 ulike land.
Historie
Det var i 1949 at universitetet vart grunnlagd, som New South Wales University of Technology med naturvitskap og ingeniørfag som hovudområde. I 1958 utvida det fagtilbodet og fekk sitt noverande namn.
I dag har universitet ti fakultet som underviser i naturvitskap, ingeniørfag, samfunnsfag, økonomi, juss, medisin, kunst og bygde miljø.
Det er ansvarleg for Australian Defence Force Academy i Canberra og driv ein handelshøgskole, Australian Graduate School of Management, saman med University of Sydney.
Plassering
Universitet er sett saman av fleire universitetsområde. Hovudområdet ligg i bydelen Kensington søraust for sentrum av Sydney, men har òg område og feltstasjonar i mange andre bydelar i Sydney.
Sudak
Sudak eller Sudaq (krimtatarisk Sudaq; ukrainsk og russisk Судак) er ein liten historisk by på Krimhalvøya i Ukraina, 57 km vest for Feodosija og 104 km aust for Simferopol, hovudstaden på Krimhalvøya. I dag er han ein populær ferieby og mest kjend for den genuesiske festninga, den best bevarte på nordkysten av Svartehavet.
Ebreichsdorf
Ebreichsdorf er ein by og ein kommune i distriktet Baden i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 43,2 km² og 11 000 ibuarar. Byen Ebreichsdorf ligg 35 kilometer sør om Wien, 202 meter over havet.
Tannlausen
Springaren Tannlausen skriv seg frå Buskerud, der han er nytta i både Numedal, Hallingdal og Krødsherad. Det finst og dekning for at han har vore nytta i Telemark, der ei form av slåtten vart teikna opp etter Olav Gøytil. Slåtten har truleg vore nytta av Gudbrand Skjellerud, men har vel og vore vanleg i Flesberg.
Det er helst formene frå Numedal som ber namnet Tannlausen, etter stevet Eg, eg er tannlaus eg, Fjølaruden ska smi tenner te meg.
Slåtten er tolleg gamal, med ein særmerkt tonekjensle. Både sekst og ters kan gripast halvhøgt, slik at tonaliteten sviv mellom dur og moll.
Variantgruppa
Slåtten har katalognummer 501 i hardingfeleverket, og dei fleste formene er skrivne ned i Buskerud.
Spålen
Spålen er ein innsjø i Ringerike kommune som ligg i den nordlege delen av Nordmarka, på grensa til Krokskogen. Spålen inngår i Spålen-Katnosa naturreservat. Vatnet er langstrekt og har det tronge Nautsundet midt på. Arealet er 0,948 km², og magasinet er på 2,140 millionar m³ vatn. Demninga vart bygd i 1883. Frå Spålen renn Spålselva til Katnosa, og er såleis ei av kjeldene til Maridalsvassdraget. Spålen har fiskebestandar av aure, sik og åbor.
Quisling
Quisling er opphavleg eit norsk etternamn. Etternamnet kan òg verta stava «Kvisling» eller «Qvisling». Fleire prestar i Telemark fylke hadde etternamnet Qvisling. Men etter den andre verdskrigen vart ordet «quisling» synonymt med «svikar» eller «landssvikar» på mange av dei europeiske språka. Særleg tyder det ein person som samarbeider med ei okkupasjonmakt, gjerne i ei marionetteregjering, altså ei regjering som i røynda er underlagt andre og gjer som dei vil. Difor er dette etternamnet no mest vorte eit skjellsord, og det finst i dag ingen i Noreg som heiter Quisling.
Opphavet til tydinga «svikar» var åtferda til den norske politikaren Vidkun Quisling (1887–1945), som vart landssvikar under den tyske okkupasjonen av Noreg under andre verdskrigen ved å vere leiar av partiet Nasjonal Samling (NS) og av den tyskvenlege marionetteregjeringa som sat i Oslo under krigen.
Avisa The Times gjorde opptak til å nytta Quisling for «svikar» 19. april 1940 med oppfølging av Daily Mail fire dagar seinare. Via British Broadcasting Corporation (BBC) gjekk nemninga ut over verda.
Under okkupasjonen av Noreg frå 1940 til 1945 kunne ordet "quisling" òg verta nytta om folk som var medlem av Nasjonal Samling (NS), eller som på anna vis samarbeidde med okkupasjonsmakta. Ein som var «god nordmann» kunne verta kalla ein «jøssing».
Ein «quisling» kunne på folkemunne òg tyda ein tokronesetel. Det vart sagt at det gjekk to uslingar på ein quisling. Ein usling var då ein einkronesetel.
Teiknaren Ragnvald Blix laga ei ironisk teikning av Quisling på veg inn til Hitler, og har konstruert denne ordvekslinga:
Det norrøne ordet kvísl tyder «grein av elv». Ordet kan òg verta bruka om «stad der to elvar renn saman».
Elisabeth Schweigaard Selmer
Ragnhild Elisabeth Schweigaard Selmer var ein norsk politikar (Høgre) og jurist. Ho var den fyrste kvinnelege justisministeren i Noreg, frå 1965 til 1970, og høgsterettsdommar frå 1970 til 1990. Ho var medlem av Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur og var varamedlem av Den norske Nobelkomitéen frå 1982 til 1990.
Elisabeth Schweigaard Selmer var gift med jusprofessor Knut Selmer. Ho vart i 1980 utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden.
Wouldn't It Be Nice
«Wouldn't It Be Nice» er opningssporet på albumet Pet Sounds av The Beach Boys frå 1966. Songen vart skriven og produsert av Brian Wilson, med tekst av Tony Asher og Brian Wilson. Songen vart sungen av Brian Wilson med Mike Love på solovokal på mellomspelet.
Stryn
Stryn er kommunesenteret i Stryn kommune i Vestland fylke. Tettstaden har og ligg på nordsida ved inste delen av fjorden Nordfjord, ved utlaupet til Stryneelva. Sentrum i tettstaden heiter Tonning. På Tonning ligg mellom anna kommuneadministrasjonen, barneskulen Tonning skule, idrettsplass og Tonning møbelfabrikk.
Riksveg 15 og Fylkesveg 60 (tidlegare Riksveg 60) møtest i Stryn, og det er ekspressbussamband til Oslo, Trondheim, Bergen og Ålesund.
Wouldn't It Be Nice
Laga med harmoniar på harmoniar og teksten oppå harmoniane gjer dette til ein av dei mest fullkomne Beach Boys-songane. I dokumentaren Endless Harmony skildrar Brian Wilson songen som «det alle born overalt går gjennom… at det skulle vore fint å vere eldre, eller stikke av og gifte seg.»
I eit intervju i 1996 sa Wilson at «Wouldn't It Be Nice» ikkje var ein særleg lang song, men ein særs frisk song som uttrykte frustrasjonen med å vere ung, kva du kan ha, kva du verkeleg ønskjer, og kva du må vente på.
Wilson nytta òg tittelen på songen som tittel på sjølvbiografien hans.
Komposisjon
I november 1969 selde far til Wilson, Murry Wilson, rettane til songane til bandet til Irving Almo for om lag $700 000. I april 1992 hadde Brian Wilson vunne retten til songane sine tilbake i retten i tillegg til $25 millionar i tapte honorarinntekter. Mike Love saksøkte så Brian Wilson for $13 millionar og hevda at han ikkje hadde vorte tilskriven mange av songane og derfor ikkje fått honorar. Ein av desse songane var «Wouldn't It Be Nice». Opphavleg var teksten tilskriven Wilson/Asher, men Mike Love hevda at han hadde skrive nokre av tekstlinjene, særleg «Good night my baby, sleep tight my baby»-delen. Mike Love vann søksmålet.
Susendal kyrkje
Susendal kyrkje er ei tømra langkyrkje i Susendalen i Hattfjelldal sokn i Indre Helgeland prosti.
Wouldn't It Be Nice
Komposisjon
Tony Asher har derimot hevda at Love var minimalt involvert i songen og at songen var ein av få songar han sjølv skreiv heile teksten til aleine.
Susendal kyrkje
Kyrkja er bygd på dugnad av bygdefolket i Susendalen, hjelp frå næringslivet og kommunen i Hattfjelldalen. Det stod eit gammalt kapell i Susendalen, dette vart bygd i 1916, men då biskop Øystein I. Larsen var på visitas i 1998, var kapellet så forfalle at det vart semje om å avvigsle kapellet og bere ut kyrkjesølvet.
Wouldn't It Be Nice
Innspeling
Akkompagnementet vart spelt inn i Los Angeles ved Gold Star Studios den 22. januar 1966. Lydteknikar på innspelinga var Larry Levine og det heile var produsert av Brian Wilson. Det tok 21 forsøk på å spele inn akkompagnementet før Brian Wilson var nøgd. Utdrag frå desse innspelingane er gjevne ut i boksen The Pet Sounds Sessions frå 1997.
Susendal kyrkje
I 2001 kom biskopen attende for å vigsle den nye kyrkja. Men arbeidet med å gjere kyrkja ferdig heldt fram i tida som følgde; i mars året etter vart altertavla vigsla, sidan vart det sett inn benkar.
Wouldn't It Be Nice
Innspeling
Musikarane som medverka denne dagen var Hal Blaine på trommer, Frank Capp på perkusjon, Roy Caton på trompet, Jerry Cole på gitar, Al de Lory på piano, Steve Douglas på saksofon, Carl Fortina på trekkspel, Plas Johnson på saksofon, Carol Kaye på bassgitar, Barney Kessel på ein spesiallaga 12-strenga mandolin, Larry Knechtel på orgel, Frank Marocco på trekkspel, Jay Migliori på saksofon, Bill Pitman på gitar, Ray Pohlman på mandolin og Lyle Ritz på kontrabass.
Susendal kyrkje
Susendal kyrkje er ei av fleire kyrkjer i Hattfjelldal sokn. Hattfjelldal kyrkje er hovudkyrkja, elles er det òg gudstenester i Varntresk kapell.
Wouldn't It Be Nice
Innspeling
Vokalen vart spelt inn i løpet av to dagar ved Columbia. Den første dagen var 10. mars, då «I'm Waiting for the Day», «God Only Knows» og «I Just Wasn't Made for These Times». Det var truleg harmonivokalen som vart spelt inn denne dagen, sidan det finst eit spor med akkompagnementet og harmonivokalen på The Pet Sounds Sessions. Den neste innspelingsdagen var 11. april og solovokalen vart då truleg spelt inn.
Susendal kyrkje
Altartavla
Altertavla er eit triptykon, sett daman av tre bilete, måla av Karl Erik Harr:
Wouldn't It Be Nice
Innspeling
På The Pet Sounds Sessions finst òg to alternative miksar av songen.
Singelutgåve
11. juli 1966 vart «Wouldn't It Be Nice» gjeven ut med «God Only Knows» som singel i USA. Det var den tredje singelen frå Pet Sounds. Han nådde åttandeplassen på singellista i USA i september 1966. I Australia nådde singelen andreplass. På New Zealand nådde singelen 12. plass. I Europa vart songen gjeven ut som B-sida til «God Only Knows» og nådde andreplassen i Storbritannia.
I april 1971 vart ei konsertutgåve av songen frå Live In London gjeven ut i USA. Denne singelen gjorde det ikkje særleg bra og gjekk inn på lista.
I juli 1976 vart songen gjeve ut på ny i Storbritannia som B-sida til «Good Vibrations». Singelen nådde 18. plass.
Andre utgåver
På ein hyllestkonsert til Wilson i 2001 song Wilson sjølv songen i ein duett med Elton John.
Dei egeiske øyane
Dei egeiske øyane (gresk Νησιά Αιγαίου, Nisiá Aigaíou; tyrkisk Ege Adaları) er ei gruppe øyar i Egearhavet med fastlandet til Hellas i vest og Tyrkia i aust. Kreta utgjer den sørlege grensa. I antikken vart øyane kalla Arkhipelago, som opphavleg var namnet på Egearhavet. Etter kvart, som på engelsk (archipelago), er dette namnet vorte eit synonym for øygruppe.
Nesten alle dei egeiske øyane høyrer til Hellas og er delt mellom ni administrative periferiar. Tyrkia eig øyane Gökçeada (Ímvros), Bozcaada (Ténedos) og åtte småøyar utanfor vestkysten.
Områda rundt nokre av øyane og luftrommet over dei er kjelda til ein pågåande strid mellom Hellas og Tyrkia. «Dei italienske egeiske øyane» (italiensk: Isole Italiane dell-’Egeo) vert stundom nytta om dei egeiske øyane Italia erobra under den tyrkisk-italienske krigen i 1912 og som vart annektert i 1923. Desse øyane, hovudsakleg Dodekanesane, var italienske fram til 1947.
Lars Aukrust
Lars Olsson Aukrust var ein skulemann frå Lom i Oppland. Han var far til Odd og Kjell Aukrust, bror til Olav Aukrust.
Dei egeiske øyane
Periferiane og periferieiningane
Periferiane i Dei egeiske øyane og periferieiningane deira er:
Lars Aukrust
Lars Aukrust tok eksamen ved Storhove landbruksskule i 1907 og ved jordbruksavdelinga på Noregs landbrukshøgskule i 1911. Perioden 1911-13 underviste han i realfag ved ein folkehøgskule i Østfold. Dei fire år 1914-17 var Aukrust fylkesagronom i Nordre Østerdalen. Samstundes byrja han 30 år virke som dommar for Statens storfeutstillingar på Tynset. Frå 1918 til 1945 var Aukrust styrar på Storteigen landbruksskole i Alvdal.
Eit års tid i 1917-18 arbeidde Aukrust for Selskabet for Norges Vel, ein organisasjon der han sidan var formann i eit Sæter- og beiteutval. I tida 1934-45 var han styremedlem i Selskapet for Norges Vel.
Aukrust melde seg til teneste då Bondepartiet vart skipa. Han var såleis varamann til Stortinget 1922-24 og 1928-30. Hausten 1933 lukkast han vinne fast plass i stortinget, representerte då partiet og Hedmark valperioden 1934-36. Han hadde sete i Universitets- og fagskulekomiteen. Sidan var Aukrust landsstyremedlem i Bondepartiet frå 1938 til -45.
6. serierunde i Oddsenligaen avdeling 3 2013
6. serierunde i Oddsenligaen avdeling 3 2013 vart gjennomført med to kampar laurdag 18. mai, ein kamp søndag 19. mai, tre kampar måndag 20. mai og ein kamp tysdag 21. mai.
scora det første målet sitt for sesongen i denne runden den 19. mai, i kampen borte mot, som dei elles tapte 2–1. Dette var det femte strake tapet til Arendal. Dei scora sidan to mål i den utsette andrerundekampen mot den 22. mai, som dei òg tapte.
Korjukivka
Korjukivka (ukrainsk Корюківка) er ein by i Tsjernihiv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011).
Vulkanar i Italia
Italia er eit vulkansk aktivt land med den einaste aktive vulkanen på det europeiske fastlandet. Denne vulkanske aktiviteten kjem hovudsakleg av at grensa mellom den eurasiatiske plata og den afrikanske plata ligg like sør for landet. Magma som bryt ut frå vulkanane i Italia meiner ein kjem frå ei oppoverretta kraft av stein som er smelta ved subduksjon av ei plate under den andre.
Ein har tre hovudgrupper med vulkansk aktivitet i Italia. Ei linje med vulkanar går nordvestover langs dei sentrale delane av det italienske fastlandet (sjå den campanianske vulkanbogen), ei gruppe nordaust for Sicilia og ei anna gruppe rundt øya Pantelleria i Middelhavet.
Sovande vulkanar
Minst ni andre vulkansenter har hatt utbrot i historisk tid, inkludert nokre undersjøiske vulkanar. I rekkefølgje etter dei nyaste utbrota er desse:
Uklåre skildringar om eit utbrot i 114 f.Kr. frå Monte Albano nær Roma finst òg, men det er ikkje funne geologiske spor som stadfestar dette. Truleg hadde denne vulkanen det siste utbrotet sitt for 22 000 år sidan.
Vulkanar i Italia
Dette er ei liste over aktive og utdøydde vulkanar i Italia.
Foued Kadir
Foued Kadir er ein fransk fotballspelar med algerisk bakgrunn, som har 	spela på midtbanen for Valenciennes i fransk Ligue 1. Han har òg landskampar for Algerie. Han debuterte for Algerie sitt A-landslag 28. mai 2010 i ein treningskamp mot Irland før fotball-VM i 2010 og var med i Algerie sin tropp til den meisterskapen.
Gollion
Gollion er ein kommune i kantonen Vaud i Sveits, i distriktet Morges. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Kommunen ligg på eit platå ovanom elva Venoge.
Kottingbrunn
Kottingbrunn er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Baden i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 11,6 km² og 7 300 ibuarar.
Rådhuset i Kottingbrunn ligg vel ein kilometer søraust om rådhuset i Bad Vöslau, om lag 35 km sør om Wien.
New General Catalogue
New General Catalogue, forkorta NGC og fullt New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars, er ein astronomisk katalog som inneheld nærare 7840 ikkje-stellare objekt. Katalogen blei sett saman av J. L. E. Dreyer i 1880-åra og publisert i 1888. Meir enn 5000 objekt er i tillegg lista i dei to påfølgjande indekskatalogane.
Den filippinske revolusjonen
Den filippinske revolusjonen (1896–1898) var det filippinske opprøret mot det spanske styret som førte til at Filippinane utropte seg til ein sjølvstendig stat og Spania gav opp herredømet i landet. Sjølvstendet blei kortvarig, for Spania hadde seld Filippinane til USA ved slutten av 1898, og USA respekterte ikkje det filippinske sjølvstendet.
Uttrykket Den filippinske revolusjonen blir også brukt om kampen leia av det filippinske kommunistpartiet.
Opptakt
Det spanske styret hadde ført til oppstandar heilt sidan 1600-talet. 1872-opprøret i provinsen Cavite var viktig fordi det gjorde særleg stort inntrykk i heile landet. Spanjolane klarde å få slutt på det ved å avrette tre filippinske prestar: Burgos, Gomez og Zamora, som gruppe kalla «Gomburza». Historikarar meiner at desse avrettingane markerer starten på den filippinske revolusjonstida.
La Liga Filipina
Den 3. juli 1892 grunnla José Rizal La Liga Filipina (det filippinske forbundet). Blant medlemene var Andres Bonifacio, som skulle bli av avgjerande tyding for den vidare handlinga. Formålet til forbundet var:
Kvart medlem skulle betale inn ti centavos månadleg til forbundets felleskasse, og kunne ta seg eit symbolsk tilnamn. Pengane skulle nyttast til:
Gruppa meinte at vegen framover mot likebehandling og reformer var å få Spania til å gjere Filippinane til ein regulær spansk provins, slik at filippinarane blei spanske borgarar.
La Liga Filipina var ei ikkje-valdeleg samanslutning, men spanjolane – som nokså umiddelbart fekk nyss om henne – betrakta henne som farleg. Rizal blei umiddelbart, og i all løyndom, arrestert den 6. juli 1892 og generalguvernør Elogio Despujol fekk han sendt i indre eksil til det fjerne Dapitan på Mindanao.
Katipunan
Då Bonifacio blei klar over at Rizal var blitt bortført, kom han – i motsetning til dei fleste i La Liga – til at Filippinane måtte gjennom ingenting mindre enn ein væpna revolusjon for å vinne sjølvstendet sitt. Den 7. juli 1892 grunnla han derfor Katipunan, eit hemmeleg revolusjonært selskap som var ope både for fattigfolk, bønder og middelklasse. Stiftingsmøtet fann stad i eit hus i Calle Azcarraga (no Claro M. Recto Street) nær Calle Candelaria (no Elcano Street). Blant dei som var tilstades var blant anna Valentin Diaz, Deodato Arellano, Teodoro Plata og Ladislao Diwa.
Namnet Katipunan er kortversjonen av selskapet sitt fullstendige namn på tagalog: Kataastaasang, Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan, eller som Bonifacio sjølv stava det: ''Kataastaasan Kagalang-galang na. Katipunan nang manga Anak nang Bayan'' (omtrent: «Den høgaste og mest respektable foreininga av folkets barn»), noko som forklarer forkortinga «KKK». Det skaffa seg innpass i samfunnet ved å etablere kooperative selskap og institusjonar for å fremme de fattiges skolegang.
I eit eggjande essay på tagalog, «Kva filippinarane burde vite», grunngav han kvifor revolusjon var den rette vegen, og skildra korleis spanjolane torturerte og drap filippinske fangar.
KKK nytta seg av frimurarritual for å formidle ein aura av sakral mystikk, hemmelege kodar, passord og dekknamn. F.eks. var Bonifacio Maypag-asa (fullt av håp) og kona Lakangbini gudinna (eller muséet hans). Dei hadde ein rekrutteringsmetode som skulle hindre at medlemsmassen skulle kunne rullast opp, og den omstendelege opptaksprosessen blei avslutta med eit blodritual; dei skreiv namna sine med sitt eige blod i ei bok. KKK hadde tre formål. For det fyrste ville dei frigjere Filippinane frå Spania, med våpenmakt om nødvendig. Medlemene, kalla Katipuneros, fekk våpentrening. Deretter kom eit moralsk formål: Alle menneske var likeverdige, uavhengige av om dei var rike eller fattige. For det tredje, solidariteten med trengande medlemer – sjuke skulle hjelpast, KKK skulle sørgje for at konstnadene for gravferda for fattige medlemer. Dei fleste medlemer var fattigfolk, men det var også framståande middelklassemedlemer som Dr. Pio Valenzuela og Mariano Alvarez. I Katipunan hadde Bonifacio som leier tittelen Supremo.
I 1896 hadde Katipunan vakse til over 30 000 medlemer, og opererte på nasjonalt, provinsielt og kommunalt nivå.
Revolusjonsutbrotet
Fyrst den 19. august 1896 oppdaga spanjolane at Katipunan fanst og planla eit opprør. Det var augustinarpater Mariano Gil, soknepresten i Tondo i Manila, som fekk vite det av ein avhoppar frå KKK Teodoro Patino. Politiet slo til, og ei rekkje filippinarar blei arrestert og fengsla eller skote. Andres Bonifacio og hustrua hans Gregoria gjekk i dekning. KKK blei avslørd før dei eigentleg var klår til å gripe til våpen, men no var det ingen veg tilbake. Bonifacio kom saman med andre Katipunan-leiarar på garden til Juan A. Ramos i Pugadlawin ved Kalookan den 23. august 1896. Dei reiv sund cedulas (bustadsskattekortet sitt), ropte «Lenge leve Filippinane» (The cry of Balintawak) og starta revolusjonen.
Den 30. august fann det første angrepet under revolusjonen stad. Andres Bonifacio og hans beste venn, Emilio Jacinto, angrep med 800 mann eit krutlagar i San Juan del Monte (no San Juan, Metro-Manila). Staden blir i dag kalla Pinaglabanan, «slagfeltet». Dette var eit viktig militært mål, men berre forsvart av 200 menn. Spanjolane trekte seg tilbake til El Deposito, drikkevassdammen for Manilas indre by, Intramuros.
Slaget ved Pinaglabanan og kampar i Caloocan utløyste trefningar på begge sider av Pasig-elva, i Santa Mesa, Pandacan, Pateros, Taguig, San Pedro, Makati, Balik-Balik i Manila-området, og lenger ute i San Francisco dei Malabon, Cavite el Viejo og Noveleta.
Bonifacio rykte fram mot Manila, men blei møtt av ein stor styrke send ut av generalguvernør Ramon Blanco. Bonifacios menn blei trengt tilbake til Mandaluyong; over 150 menn fall og 200 blei tekne til fange. (De leiarane som blei tekne til fange, Sancho Valenzuela, Ramon Peralta, Modesto Sarmiento og Eugenio Silvestre, blei den 6. september skote på Bagumbayanfeltet, som i dag er Luneta Park i Manilas sentrum).
Generalguvernør Blanco hadde øyeblikkeleg erklært krigstilstand i åtte provinsar: Morong (dvs. dagens Metro-Manila og Rizal), Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Nueva Ecija, Pampanga og Tarlac. Bonifacio var på defensiven, og måtte trekkje styrkane sine opp i fjella bak Marikina.
Fremganger utanfor Manila-avsnittet
I Manila og områda umiddelbart nord og aust for byen, dei frontane Bonifacio opererte i, gjekk opprøret dårleg. Det er betegnende at dei filippinarane som var ved denne fronten, og denne fasen av opprøret, og som i dag blir heidra som heltar, primært var offiserar som blei avretta, forutan dei utrøyttelege 84 åra gamle kvinna Melchora Aquino (kalla Tandang Sora) som pleidde dei såra, oppmuntra soldatane med råd og støtta dei med sine bønner. (Spanjolene kom raskt på sporet av henne og sende henne i eksil til Marianas-øyane). I august var Emilio Aguinaldo blitt KKKs lokale leiar i Cavite. Styrkane under leiinga hans var langt meir sigersrike enn Bonifacios, og erobra den eine byen etter den andre i provinsen Cavite. Han erobra raskt den spanske guardia civil sin forlegning i heimbyen Cavite el Viejo (31. august), og leia deretter kampane rundt Imus ikkje lagt derfrå. Mariano Alvarez inntok Noveleta den 31. august. Andre militære leiarar gjorde seg bemerka på Cavite-fronten, som Artemio Ricarte, Antonio Luna, Tomas Mascardo, Juan Cailles, Vito Belarmino, Mariano Trias, Marcelino Aure og Edilberto T. Evangelista. Den 5. september vann Aguinaldo (kjend som general Miong blant soldatane sine) over styrkane til den spanske generalen Ernesto Aguirres ved Imus. Spanjolane trudde at nokre avrettingar ville dempe pågangsmotet hos opprørarane, og den 12. september skaut dei 13 filippinarane framføre San Felipe-festninga i Cavite-arsenalet.
I løpet av september kom nesten heile provinsen på filippinske hender.
Den 2. september angrep 2.000 revolucionarios under general Mariano Llanera den spanske garnisonen i San Isidro i provinsen Nueva Ecija. Det var eit flamboyant angrep: Dei revolusjonære begynte framrykkinga med å marsjere med raude banderas ned hovudgatene til musikk av det lokale Cabiao Musikong Bumbong-orkester (eit band med instrument av bambus). Så, væpna berre med bolos og spissa staur gjekk dei til angrep. Dei heldt byen i tre dagar før dei blei tvinga tilbake av spanske forsterkningstropper.
I oktober kom Aguinaldo med ein proklamasjon der han presenterte visjonen sin om eit fritt Filippinane, og retta den ikkje berre til den tagalogtalende befolkning men til filippinarar i heile øygruppa.
Aguinaldos største siger var det tredagars dobbeltslaget ved Binakayan (som då var ein barrio under Cavite el Viejo) og Dahalican (barrio under Noveleta) (over den 11. november 1896), der han nedkjempa generalguvernør Ramon Blancos militærkorps. Dette var det første verkeleg alvorlege nederlaget for spanjolane.
Aguinaldo hadde frå då leiinga av heile opprøret, ettersom styrkane til Bonifacios hadde gøymt seg i fjella ved Marikina.
Avrettinga av Rizal og av andre
Då spanjolane den 30. desember 1896 avretta sin fremste fange, Jose Rizal, som de meinte måtte vere opprørets åndelege far og symbolske førar og leiar, fekk opprøret ei ny vitamininnsprøyting. Dette var eit enno større feilgrep enn som så; det var eit feilgrep som spanjolane nærmast hadde anstrengt seg for å få gjort. Generalguvernør Blanco hadde nemleg lauslate Rizal og late han reise frå forvisingsstaden Dapitan på Mindanao til Manila den 1. august 1896. I Manila hadde Rizal takka nei til Bonifacio og andre som ville hjelpe han, og bede om generalguvernørens hjelp til å få plass på fyrste skipstur til Spania. Den 3. september forlét han på skipet Isla dei Panay Filippinane med kurs for Barcelona, med tilrådingsbrev frå guvernør Blanco som bad dei spanske krigs- og utanriksministrar om å ta han vel imot i Spania, og hjelpe han vidare til Cuba der han akta å starte legepraksis. Men det viste seg at Blanco ikkje fekk det som han ville; då skipet kom til Suez venta det eit telegram som beordra Rizal arrestert og ført attende til Filippinane. Den 3. november var han i Manila att og blei heldt fanga i Fort Santiago.
Rettssaka byrja den 3. desember, og få dagar etter mista Rizal den einaste som kunne ha redda han, då generalguvernør Blanco blei avløyst og beordra til Cuba. Den nye generalguvernøren, general Camilo Polavieja, så heilt annleis på Rizal og engasjerte seg med valdsam kraft mot Rizal. Då dødsdomen fall den 26. desember, beordra han den utført så raskt som mogeleg.
Frå no fekk dei revolusjonære eit nytt slagord: Mabuhay Dr. José Rizal!
Spanjolane følgde opp med fleire avrettingar. Den 4. januar 1897 blei ei gruppe på 12 frå landsdelen Bicol skoten (no minna som «Dei tolv Bicol-martyrane»): Domingo Abella, Manuel Abella, fader Gabriel Prieto, fader Severino Diaz, fader Inocencio Herrera, Camilo Jacob, Florencio Lerma, Macario Valentin, Cornelio Mercado, Mariano Melgarejo og Tomas Prieto.
Den 11. januar 1897 skaut spanjolane på same stad der Rizal blei drepen, på Bagumbayanfeltet, ei ny gruppe på 13 fangar, som snart blei omtalte som Trece Martires dei Bagumbayan: Tretten fangar Numeriano Adriano, Geronimo Medina, Jose A. Dizon, Domingo T. Franco, Eustacio Mañalak, Benedicto Nijaga, Ramon Padilla, Braulio Rivera, Francisco L. Roxas, Faustino Villaruel, Moises E. Salvador, Luis Enciso Villareal og Antonio Salazar.
Rivalisering
På ein måte aksentuerte desse avrettingane også kontrasten mellom dei to militære leiarane, i Aguinaldo sin favør. Det oppstod ei rivalisering mellom to fraksjonar innan Katipunan i Cavite, mellom Magdalo-rådet (der Aguinaldo var med) og Magdiwang-rådet, som blei leia av Mariano Alvarez, ein slektning av Bonifacios hustru. Bonifacio blei som Supremo tilkalla for å mekle og avgjere saka.
Den gamle vennskapen mellom Bonifacio og Aguinaldo hadde allereie surna, og det var også eit sterkt element av filippinsk regionalisme med i biletet. Dei to leiarane hadde også avvikande politiske overtydingar. Det gjekk ikkje betre enn at møtet, som blei halden på Aguinaldo sin landstad i Tejeros i Cavite, tok til å drøfte revolusjonens styringsstruktur. Det kom til avstemningar. Nesten alle dei frammøtte var caviteños, den 22. mars 1897 valde dei Aguinaldo til president av den nye revolusjonære regjeringa, mens Bonifacio blei dei facto degradert og fekk ta til takke med stillinga som innanriksdirektør. Aguinaldo sjølv var fråverande då dette skjedde; han kjempa mot spanske styrkar ved Dasmariñas i Cavite.
Medlemer av Magdalo-fraksjonen vidare prøvde å diskreditere Bonifacio som uskikka også til denne stillinga, han var jo utan utdanning. Noko urettferdig var dette openbert; han hadde vore den som omsette Jose Rizals Mi Ultimo Adios frå spansk til tagalog, og hadde forfatta det gripande nasjonalepos Pagibig sa Tinubuang Lupa. Bonifacio erklærte resultata frå Tejeros for ugyldige. Han betrakta framleis seg sjølv som Supremo, og underkjende regjeringsdanninga til Aguinaldo. Han danna deretter si eiga regjering. Neste månad sette han opp ei militærpakt i Naic i Cavite. Den blei underskriven av omkring 40 menn.
Bonifacio blir fanga og avretta av Aguinaldo
Deretter trekte Bonifacio og mennene hans opp i innlandet, til barrio Limbon i Indang. Den 26. april 1897 kom to av Aguinaldos offiserar (oberst Agapito Bonzon og Aguinaldos svoger major Jose Ignacio Paua) for å arrestere han. Bonifacio sette seg til motverje. Det enda med at broren hans Ciriaco blei drepen og at han sjølv blei såra i venstre arm og deretter knivstukken i nakken av Paua.
Deretter blei han frakta på båre ned til Naic, som var det nye hovudkvarteret til president Aguinaldo.
Andres Bonifacio, då 34 år gammal, blei deretter stille for militærdomstol i Maragondon, Cavite. Han og broren Procopio blei halde fanga i kyrkja i Maragondon. Han blei skulda for svik og for kuppforsøk. Eitt vitne svor under eid at Bonifactio hadde tilbode han ti peso for å drepe Aguinaldo. Nokre versjonar av rettssaka meiner at Bonifacio ikkje blei gjeve fullt høve til å forsvare seg. Den 8. mai blei han og broren hans dømd til døden. Måndag den 10. mai førte general Lazaro Makapagal og fire soldatar brørne Andres og Procopio opp mot Nagpatongfjellet, og avretta dei.
Revolusjonen i andre landsdelar
Også i provinsane Laguna og Batangas var filippinarane like sigerrike som i Cavite. Under leiarar som general Miguel Malvar og Artemio Ricarte, og med helteskikkelser som den kvinnelege generalen Agueda Kahabagan (Henerala Agueda) klarde dei etterkvart å nedkjempe alle spanske stillingar. Den 3. mai 1897 spreidde opprøret seg til provinsen Capiz i Visayas. Dei militære sigrane førte til at dei revolusjonære i andre landsdelar greip til våpen på ny i mai og juni 1897. I provinsane Pangasinen, Tarlac, Pampanga og Nueva Ecija kjempa dei under general Mamerto Natividad, som i november 1897 fall for ei kule frå ein spansk skarpskyttar. Det var også opprør lenger borte i det nordlege Luzon, i Zambales, Ilocos Sur og Ilocos Norte.
Spania gir etter
Spania kjempa mot opprørarane både med militærmakt og ved å bestikke opprørsleiarar.
Den 2. november 1897 hadde rettnok dei revolusjonære erklært at Filippinane no var ein sjølvstendig republikk (Biak-då-Bato-republikken), men opprøret hadde tapt framdrift. Ingen av partane syntest å ha krefter til å verkeleg framtvinge ei avgjerd. Men Spania hadde i alle fall ikkje noko moglegheit til å sigre. Stilt overfor dette faktumet bad Spania om fred. I desember kom det til ei forhandlingsløysing. Den 14. desember 1897 underskreiv Aguinaldo og andre opprørsleiarar ei pakt med spanjolane i Biak-na-Bato om å avslutte opprøret og gjekk med på å dra i eksil. På si side forplikta spanjolane seg til å endre lovene og betre filippinaranes kår og medbestemmingsrett: Blant anna skulle filippinarane få plass i det spanske parlamentet og blir innrømt fulle medborgarlege rettar. Dei revolusjonære skulle ta imot ei «skadeserstatning» på 800.000 peso. (Berre halvparten blei utbetalt.) Aguinaldo drog til Hongkong før månaden var ute.
Men ikkje alle revolusjonære hadde vore med på Biak-na-Bato. I februar 1898 raste den ikkje berre vidare på nytt, men spreidde seg til stadig nye delar av landet. Den2. april 1898 blei det opprør i Cebu.
USA går til krig, revolusjonen held fram
USA, som nettopp hadde gått til krig mot Spania, såg store fordelar ved at den filippinske revolusjonen heldt fram. Den 19. mai 1898 vende Aguinaldo tilbake frå Hong Kong på det USA-amerikanske skipet McCullough. Fem dagar etter, den 24. mai, danna han ei provisorisk diktatorisk regjering, og den 12. juni proklamerte han Filippinane som fritt og uavhengig land.
I 1898 bringa USA krigen sin mot Spania også til Filippinane. Under den spansk-amerikanske krigen angreip flåten til USA spanjolane i Manilabukta, mens filippinske styrkar under Emilio Aguinaldo rykte fram på land. Spanjolane måtte gje etter.
Konstitusjon og regjeringsdanning
I september innkalla Aguinaldo til lovgivande kongress i Barasoain-kyrkja i Malolos, i provinsen Bulacan nord for Manila.
Liljekonvall
Liljekonvall (Convallaria majalis) er ein 15 cm høg plante i liljekonvallslekta i aspargesfamilien med store grøne blad og kvite klokkeblomstrar som dannar raudgule bær. Konvallfamilien var tidlegare rekna som ein eigen familie, Convallariaceae.
Den filippinske revolusjonen
Konstitusjon og regjeringsdanning
Den 17. januar 1899 var revolusjonen også eit faktum på Mindanao; då blei det filippinske flagget heist der for fyrste gong. Den 21. januar promulgerte Aguinaldo Malolos-konstitusjonen, og den 23. januar tiltredde det nye republikanske styret, med Emilio Aguinaldo som president, og hans nære rådgivar sidan juni 1898, Apolinario Mabini som statsminister og utanriksminister.
Liljekonvall
Utsjånad
Liljekonvallen har ein lang, greina jordstengel med nokre få, kraftige røter. Over jorda har han skot med eit par raudfiolette lågblad og to store grøne blad med bogeforma nervar. Dei kvite hengande klokkeblomstrane sit i hjørnet av bitte små skjelforma høgblad.
Den filippinske revolusjonen
Ny krig, men no mot USA
Stilt overfor det uunngåelege nederlaget mot USA, hadde Spania imens selt Filippinane til USA. Sjølvstendet blei ikkje godteke av USA. Allereie den 4. februar begynte den filippinsk-amerikanske krigen (1899-1901, med spreidde kamphandlingar heilt fram til 1913), som skulle knuse den filippinske republikken og etablere eit kolonistyre under USA.
Liljekonvall
Utsjånad
Frukta vert eit raudgult bær som er delt i tre rom. Bæret er, som resten av planten, giftig.
Liljekonvallen lukter godt, og både lukta og utsjånaden gjer han til ein populær bukettblome.
Utbreiing
Liljekonvallen veks i småskog og solvarme lier, i Noreg nord til Dønnes og Nord-Rana. På Hardangervidda veks han opp i 1245 meters høgd.
Kultur
Namnet liljekonvall er ei litterær nylaging, henta frå det gamle latinske namnet på planten, som første gong vart nytta for snart 500 år sidan, Lilium convallium, som omsett tyder 'lilja frå dalane'. Eit gammalt folkeleg norsk namn var rams.
Mariner 6 og 7
Mariner 6 og Mariner 7 var to tvillingromsonder i det amerikanske Marinerprogrammet. Sondane som begge vart sende til Mars, var første gong to menneskeskapte sondar vitja ein annan planet enn jorda samtidig.
Mariner 6 vart skoten opp den 24. februar 1969, medan Mariner 7 vart skoten opp 27. mars 1969.
Fillan
Fillan er ein tettstad og administrasjonssenteret i Hitra kommune i Trøndelag fylke. Staden har. Fillan ligg ved Fillfjorden aust på øya Hitra.