cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donald Duck
Donald Duck er ein teikneseriefigur som første gong vart bruka i Disney-filmen The wise little hen (Den vesle kloke høna), som kom 9. juni 1934. Han spelar hovudrolla i Donald Duck & Co, som har kome ut sidan 1948 og er det mest selde teikneseriebladet i Noreg.
På 40-talet gjorde Carl Barks Donald om frå ein stor hissigpropp utan sjølvstendig tenkjesett, til ei and med familie, kvardagsproblem og eventyrlyst. I Barks sine seriar, som dei fleste nyare forteljarar grunnar på, bur Donald i Andeby saman med sine tre nevøar Ole, Dole og Doffen Duck. Donald er sjølv nevø av Skrue McDuck, den rikaste mannen i Andeby og moglegvis i heile verda. Donald er kjærast med Dolly Duck, men må heile tida kjempa for å behalda ho mot sin eigen griseheldige fetter Anton Duck (òg kjend som Anton Antonsen).
Smil
Eit smil er eit uttrykk for menneskelege kjensler, framkalla ved lett samantrekking av musklar i ansiktet. Eit smil kan omfatte musklane rundt munnen og augo.
Eit uttrykk for kjensler
Litt eldre barn kan kombinere smilet med ein lyd, og smilet utviklar seg til latter.
Det opphavlege smilet er eit enkelt og ukomplisert uttrykk for gode kjensler. Men andre kjensler kan òg bruke dei same ansiktsmusklane for å uttrykke ordlaust språk. Slik kan vi smile medlidande, hånleg, deltakande, kjærleg, vellystig, hult, forførande osv. Smil kan vere tilgjorte eller naturlege.
Smilet - ein del av det ordlause språket
Smilet er knytt til vårt inste sjeleliv. Eit smil hos eit menneske vert gjerne etterfølgd av eit tilsvarande smil hos dei som ser smilet. Slik er smilet ein viktig del av det ordlause språket menneske imellom.
Smilet har ulik funksjon i ulike kulturar. I nokre kulturar smiler og ler folk mykje, i andre kulturar er det ikkje sed og skikk at vaksne menneske blottlegg kjenslene sine ved å smile.
Smilet i kulturarven
Bibelens Job minnest med lengsel dei gode dagar, då han kunne oppmuntre folk med eit smil.
Håvamål advarar mot det falske smilet:
Ingen har måla smilet som Leonardo da Vinci. Smilet vert bruka i ungdommeleg kommunikasjon, ofte som ei såkalla smiley-tekning (eit smilefjes) eller som emotikonet : ).
Litteratur
Jakob Billström: ''Leendet. En psykologisk studie''. Särtryck ur Ord och Bild, Stockholm 1939.
Natur og Ungdom
Natur og Ungdom (NU) er Noregs einaste miljøvernfylking for ungdom. NU er ungdomsfylkinga åt Naturvernforbundet, men er sjølvstendig driven. Alle medlemene må vera under 25 år. Organisasjonen er partipolitisk uavhengig. Leiar er Ola Skaalvik Elvevold (2010).
Natur og Ungdom oppgjev eit medlemstal på om lag 7000. Desse har danna over åtti lokallag i heile landet. Lokallaga har som oppgåve å ta opp miljøsaker der dei bur.
Viktige saker er å kjempa mot menneskeskapte klimaendringar, til dømes ved å få betre busstilbod slik at fleire kan reisa kollektivt og å hindra bygging av gasskraftverk i Noreg. Dei har òg engasjert seg mot boring etter olje i Barentshavet.
Historie
Natur og Ungdom vart stifta som ungdomsfylkinga til Norges Naturvernforbund den 18. november 1967. Det finst òg ein tilsvarande dansk organisasjon som heiter Natur og Ungdom som blei stifta i 1960.
Det var Norsk Feltbiologisk Ungdomsforening (NFU) og Oslo Katedralskoles Naturvernforeining som gjekk saman om å forma den nye organisasjonen. Bakgrunnen var at begge hadde søkt om å verta ungdomsorganisasjonen til Naturvernforbundet, men laget, som berre ynskte seg éi ungdomsfylking, bad dei om å samarbeida. Samanslåinga av ungdomslaga førte til ein del konfliktar, men òg til at kunnskap om naturen vart kopla saman med ynsket om å verna han.
Byrjinga var tung for Natur og Ungdom, som hadde få medlemer og sleit med styringa. Men etter kvart som miljøproblema vart betre kjende auka medlemstalet og nye lokallag kom til, og Natur og Ungdom vart meir synleg som kamporganisasjon for miljøet.
Natur og Ungdom var i fyrstninga mest opptekne med jordvern og sjølvberging. Vidare engasjerte dei seg sterkt i «Aksjon mot atomkraft», og på grunn av stor folkeleg motstand vart det aldri tillate med atomkraft i Noreg.
Etter kvart skulle organisasjonen verta kjend for fleire aksjonar, både lovlege og ulovlege, mot dei dei meinte var dei største miljøsyndarane. Under ein protest i 1984 mot at verksemda Titania A/S i Sokndal lovleg kunne dumpa 2,2 millionar tonn olje og steinstøv blanda med kjemikalium i Dyngadjupet utanfor Jøssingfjorden vart aksjonistar frå Greenpeace og Natur og Ungdom arresterte for å lenkja seg til lasteanlegget på fabrikken for å stansa transporten av malmen. Dette var fyrste gong medlemer av Natur og Ungdom fekk bøter for sivil ulydnad. I 1990 fekk Titania pålegg om å leggja avfallet sitt på land, slik miljøvernarane hadde kravt.
Mot slutten av 80-talet voks miljøengasjementet blant folk, særleg ungdom, og Natur og Ungdom fekk mange fleire medlemer og auka aktivitet.
Organisasjonen tok eit klart standpunkt mot norsk medlemskap i EU, og fann fram mange miljøverngrunnar for dette.
Natur og Ungdom har utført mange direkte aksjonar opp gjennom åra, men dei har òg utforska og laga meldingar om miljøproblem. Laget samarbeider gjerne med andre organisasjonar, til dømes Kollektivkampanjen i 1997, som dei utførte saman med fagforeiningane til bussjåførane.
Organisasjonen gjev ut bladet Putsj, som er framhaldet av Skog og Mark og Natur og Samfunn.
Nobuhito Toriizuka
Nobuhito Toriizuka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cosmo Oil Yokkaichi, Consadole Sapporo, Tonan SC og Thespa Kusatsu.
Van de Graaff-generator
Van de Graaff-generatoren er ein konstruksjon for tilverking av statisk elektrisitet.
Funksjon
Prinsippet er at eit ikkje-leiande band av silke eller liknande materiale blir spent over to rullar, der ein rull blir omgjeven av ein metallklode. Når bandet blir sett i rørsle blir kloden ladd opp med positive ladningar gjennom friksjonen til bandet mot ein elektrode som er kopla til kloden. Ein andre elektrode er kopla til den andre rullen og når den statiske oppladinga blir tilstrekkeleg stor skjer eit overslag frå den positivt ladde kloden til den negativt ladde kloden i form av eit lyn.
Utviking
Van de Graaff-generatoren vart utvikla av fysikaren Robert Van de Graaff og vart vist opp i oktober 1929 ved Princeton university. I løpet av nokre år vart det bygd ein generator som kunne produsere spenningar opp til 1 megavolt. Den var 180 cm høg og hadde to metallklodar på 60 cm i diameter per stykk.
Bruksområde
Generatoren gjev moglegheit til å gjere høgspenningseksperiment men med ein relativt låg straum. Han er vanleg innanfor skolefysikken og finst også i modifiserte versjonar til forsking rundt til dømes tore og isoleringseigenskapar.
Atommasse
Atommasse er gjennomsnittsmassen av alle isotopane til eit grunnstoff slik det finst i naturen. Eininga for atommasse er u (atommasseeining). Ein u er definert som 1/12 av atommassen til karbon-12, som er ein isotop av karbon med til saman 12 nukleon. Atommassen i u har same talverdi som molmassen i gram per mol av grunnstoffet.
For kunstig framstilte atom er det oftast massen av den mest stabile isotopen som vert oppgitt.
Nesten all massen til eit atom ligg i atomkjernen fordi massen til elektrona er ekstremt liten samanlikna med massen til proton og nøytron. Eit proton og eit nøytron har omtrent like stor masse. Dette gjer at massen til deuterium er om lag dobbelt så stor som massen til eit hydrogenatom av isotopen protium.
Kjell Magne Fredheim
Kjell Magne Fredheim var ein norsk journalist og politikar frå Os i Hedmark. Han representerte Hedmark og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1969 til 1989.
Fredheim var son til ein småbrukar og bygningsmann i Os. Han gjekk handelsskule 1945/46 og var dei neste to åra ekspeditør og avdelingsstyrar ved samvirkelag. Frå 1948 til 1953 arbeide han på kontor og i bank, samt i to år i Norsk Telegrambyrå si biletavdeling.
I 1954 gjekk Fredheim over i journalistyrket. Etter vel eit år avisa Arbeidets Rett på Røros, tok han i 1955 over leiinga ved avisa Glåmdalen sitt kontor i Flisa, og var tilsett i Glåmdalen til 1969, siste par åra i hovudredaksjonen på Kongsvinger.
Fredheim var varaordførar i Åsnes kommune perioden 1966-67. Han vart vald til stortingsrepresentant hausten 1969, og med fire attval hadde han sete i Stortinget i 20 år. Den fyrste fireårsperioden var han med i Utanriks- og konstitusjonskomitéen, medan han dei neste åtte åra var medlem i Kirke- og undervisningskomitéen. Frå 1981 til -85 var han på ny medlem i Utanriks- og konstitusjonskomitéen, før han avslutta med fire år som leiar i Forsvarskomitéen.
Fredheim var elles formann 1971-93 i Støtteutvalet for dagsavisene, styremedlem 1975-81 i Direktoratet for utviklingshjelp og 1989-96 i Distriktenes utbyggingsfond. I tida 1990-98 var han leiar i Landsrådet for Heimevernet.
Etter han forlet Stortinget i 1989 var Fredheim politisk kommentator i Glåmdalen til 1998.
Kjelder
Stortingsbiografi
Solselle
Solseller eller solceller er elektroniske einingar som kan konvertera energien i solljos til elektrisk energi gjennom den fotovoltaiske effekten.
Den fyrste fotovoltaiske modulen vart bygd ved Bell Laboratories i 1954 og vart kalla eit solbatteri, men det var mest ein kuriositet sidan det var dyrt i produksjon. I 1960-åra byrja romindustrien å gjera den fyrste seriøse bruken av solseller for å gje straum til romfartøy. Gjennom romprogramma vart solselleteknologien betra og produksjonskostnadene gjekk ned. Under energikrisa i 1970-åra fekk sollselleteknologi merksemd som ein måte å produsera straum nede på jorda òg.
I dei siste åra har solselleteknologien hatt ei rask utvikling, og det har vore ei aukande bruk av solceller både i stor skala og for individuelle husstandar. Denne auken i popularitet kan tilskrivast fleire faktorar, inkludert reduserte kostnader, forbetra effektivitet og ei større bevisstheit om behovet for fornybar energi.
Solseller eller solceller er elektroniske einingar som kan konvertera energien i solljos til elektrisk energi gjennom den fotovoltaiske effekten. Når sollys treffer solcellepanelet, absorberer solcellene solenergien og frigjør elektroner, som deretter strømmer gjennom ledninger og produserer elektrisk strøm.. Solceller kan monterast på taket av bygningar eller integrerast i solcellepanel og solcelleparkar for å generera straum i større mengder.
Ein annan fordel med solceller er deira evne til å fungere i avsidesliggande område utan tilgang til straumnettet. Dette gjer solceller spesielt verdifulle for elektrifisering av landlige område og område i utviklingsland. Solceller blir også brukt i ulike bærbare elektroniske einingar som ladearmar, kalkulatorar og solcelleladarar.
Som ein fornybar energikjelde har solceller potensialet til å redusera avhengigheita av fossile brensel og bidra til å bremse klimaendringane. I tillegg kan dei bidra til å skape arbeidsplassar i solenergibransjen og stimulera økonomisk vekst.
Solceller er ein viktig del av den globale overgangen til meir bærekraftig energiproduksjon, og det blir gjort kontinuerlege forskings- og utviklingsarbeid for å forbetra solcelleteknologien ytterligare. Med stadig framgang kan solceller potensielt bli ein enda meir kostnadseffektiv og vanleg energikjelde i framtida.
Takeshi Yamaguchi
Takeshi Yamaguchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashima Antlers, Oita Trinita, Sony Sendai og Roasso Kumamoto.
Laika
Laika var ein sovjetisk romhund, blandingshund og tidlegare gatehund. Ho vart det fyrste dyret til å gå i bane kring jorda, om bord i satellitten Sputnik 2.
Laika døydde av overoppheiting etter at temperaturen i satellitten nådde 40 °C. Varmekontrollsystemet i satellitten fungerte ikkje av di fråskiljinga av Blok A-kjernen i bane ikkje var vellukka. Dessutan hadde noko av isolasjonen på satellitten vorte riven laus.
Gürbetal
Gürbetal (Gürbedalen) i Sveits ligg mellom byane Bern og Thun, vest for elva Aare. Her ligg kommunane Seftigen og dei kring denne. Dalen er kalla opp etter elva Gürbe, som renn gjennom dalen. Den største byen i Gürbedalen er Belp. Gürbedalen og Aaredalen er fråskilde av Belpberg.
Gürbedalen er 1-2 km brei. Dalbotnen er flat og oppdyrka. Kanalar gjer at dalen er flaumregulert. Kål er ein av dei viktigaste avlingane frå dalen og sauerkraut frå kålen vert produsert i Burgistein og Mühlethurnen. På grunn av dette vert Gürbedalen ofte kalla «Kålland» (sveitsartysk Chabisland).
Gangaren Gudvangen
Gangaren Gudvangen (2/4-takt) er ein vandreslått med ei rekkje variantar over heile hardingfeleområdet. Slåtten er ofte spela som halling, men og som gangar. Slåttenamnet skriv seg frå spelemannen Per Gudvangen som budde i Aurland i Sogn. Han gav namn til mange slåttar, også andre som ikkje er skyldte denne slåttekrinsen. Mykje tyder på at slåtten har opphavet sitt austafjells, og at han er komen til Sogn gjennom Knut Lurås. Slåtten er gamal i Buskerud, der han finst i flest variantar (Hallingdal, Numedal, Sigdal og Krødsherad).
Variantgruppa
I Hardingfeleverket har slåttekrinsen nr 147/164, og tel ni variantar. Varianten frå Sigdal ikkje teken med her, men han slekter mykje på formene frå Hallingdal og Krødsherad.
Supplementsformer
Bjerkås
Bjerkås er ein tettstad i Asker kommune som ligg ut mot Oslofjorden.
På Bjerkås finst badestranda Sjøstrand bad.
På Bjerkås har Vestfjorden avløpsselskap (VEAS) eit reinseanlegg som tek seg av avløpsvatnet frå kommunane Asker, Bærum og Oslo kring Indre Oslofjord, som her òg vert kalla «Vestfjorden». Ein kloakktunnel er bygt i fjell frå Oslo til reinseanlegget på Bjerkås.
Latter
Latter eller lått er ein fysiologisk prosess hos menneske, kjenneteikna ved ei rad raske ut- og innpust saman med rytmiskt vekselvis spente og avslappa stemmeband, noko som til saman gjev opphav til ein karakteristisk lyd.
Latter kan utløsast av ei mengd ulike hendingar, vanlegvis etter at personen har vorte utsett for ein spøk eller noka anna form for humor, men latter kan òg oppstå av glede, lettnad, nervøsitet eller annan sinnstillstand. Latterens funksjon er usikker, men mykje tyder på at det er ein måte å signalere samhald innan grupper av individ. Liksom geisping har latter ein smittande effekt.
Ordsoge
Både ordet «latter» og ordet «lått» har opphav i det norrøne ordet hlâtr. Det norrøne ordet er ei avleiing av norrønt hlæja, 'å le'.
Oddgeir
Oddgeir er eit norsk mannsnamn sett saman av dei norrøne namnedelane odd, 'kvass', og geir, 'spyd'.
Organell
Organellar er lekamar inni celler som utfører forskjellige oppgåver. Namnet organell tyder 'lite organ', og organellane speler liknande roller i ei celle som organ gjer i større organismar. Organellar finst som strukturar i cytoplasmaet hos både eukaryote og prokaryote celler. Døme på organellar er til dømes kloroplastar som driv fotosyntese i plantar, mitokondriar, lysosomar, peroksisomar og cellekjerner.
Oddgeir
Oddgeir har namnedag den 22. april.
Bruk
Namnet er kjend i norske kjelder frå 1600-talet, men har og vore i bruk tidlegare, som av norske Oddgeir Þorsteinsson, som var biskop på Island på 1300-talet.
I 2009 var det 753 menn som heitte Oddgeir i Noreg.
Fjelbergøya
Fjelbergøya er ei øy i Kvinnherad kommune i Vestland. Øya har eit areal på om lag 4,9 kvadratkilometer og det høgaste punktet er Påskåsen på 182 meter over havet.
Øya ligg nord for Borgundøy og vest for Halsnøy, på sørsida av Klosterfjorden.
Yoshiro Nakamura
Yoshiro Nakamura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashima Antlers, Oita Trinita, Sanfrecce Hiroshima og Sagan Tosu.
Ulster Unionist Party
Ulster Unionist Party (UUP) er det minste av dei to store unionistiske partia i Nord-Irland. Partiet vert nokre gonger kalla Official Unionist Party (OUP). Fram til 2003 var UUP det største unionistiske partiet i Nord-Irland, men ved valet i Nord-Irland i 2003 fekk Democratic Unionist Party fleire røyster og mandat.
UUP vart skipa den 3. mars 1905 i Ulster Hall i Belfast, under namnet Irish Unionist Party. Partiet sitt fremste føremål var å motverka innføringa av home rule, heimestyre for Irland. Partiet hadde frå byrjinga og heilt fram til 2005 formelle band med Oransjeordenen. I og med delinga av Irland på byringa 1920-talet vart òg den irske unionismen delt og eit eige Ulster-parti vart oppretta. Partiet vart det største i Nord-Irland og var i åra 1921-1972 regjeringsparti i den sjølvstyrande regeringa i Nord-Irland.
Partileiar frå 1995-2005 var David Trimble, som gjekk av etter det som for partiet var eit katastrofalt parlamentsval til parlamentet i Storbritannia. Fem av UUP sine seks representantar vann ikkje att setet sitt i parlamentet. Mellom desse var Trimble sjølv. Den 24. juni 2005 vart sir Reg Empey vald til ny partileiar.
Sverre Helland
Sverre Helland var ein gardbrukar og politikar frå Eikangervåg i Hordaland. Han var stortingsrepresentant for Senterpartiet frå 1969 til 1985.
Helland var son til ein gardbrukar, og tok i si tid over farsgarden. Frå 1947 til -51 arbeidde han som lærling i elektrofaget. Skuleåret 1951/52 gjekk han økonomilina ved Bondelagets folkehøgskole på Mysen. Åra frå 1957 til -60 utdanna han seg vidare på elektrolina ved Bergens tekniske skole. Same året som han fullførte skulen, grunnla han sitt eige firma, Helland Elektro & Co. Firmaet dreiv han til 1996.
Helland var heradsstyremedlem i Hamre herad perioden 1952-55. Seinare, etter kommunesamanslåingar, var han med i formannskapet i Lindås 1964-71, ordførar i perioden 1968-69.
Hausten 1969 vart Helland vald til å representere Hordaland og Senterpartiet på Stortinget. Gjennom seksten år var han tingmann, medlem 1969-77 i Industrikomiteen og 1.10.1977-15. april 1983 av Finanskomiteen. Dei siste to og ein halv sesjonane møtte han i Justiskomiteen. Helland var politisk nestformann i Senterpartiet frå 1981 til -83.
Helland vart i 2005 tildelt Kongens Fortenestemedalje i gull.
Kjelder
Stortingsbiografi
Ricardo Cavalcante Ribeiro
Ricardo Cavalcante Ribeiro er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashima Antlers, Vegalta Sendai, Sanfrecce Hiroshima og Kyoto Purple Sanga.
Ordførarar i Austevoll
Liste over ordførarar i Austevoll inneheld ordførarane i kommunen frå 1886, då Austevoll vart skilt ut som eigen kommune frå Sund kommune.
Mortalitet
Mortalitet (frå latin mors død), døying eller døds(fall)tal, eigentleg mortalitetsrate, er talet på dødsfall i eit visst tidsrom i ei folkegruppe. Mortalitetsraten er gjerne rekna i dødsfall pr. 1000 menneske pr. år. Folkegruppa kan vera heile folkesetnaden i eit område, eller brote ned på t.d. alder, kjønn, yrke eller anna. Mortalitetsraten kan òg reknast ut årsaksspesifikk, t.d. for trafikkulukker eller spesielle sjukdommar.
Mortalitetsraten er ein insidensrate, den seier kor ofte ei hending opptrer i eit gjeve tidsrom. Nemninga ''menneske pr. år'' er kalla risikotid. Her svarar 1000 menneske i eit år til 100 menneske i 10 år. Ein skriv difor ofte berre år. Summarisk mortalitetsrate er dødsfalltalet for alle årsaker i heile folkesetnaden. Ser ein berre på delar av folkesetnaden, er raten gruppe- eller populasjonsspesifikk. Ser ein berre på dødsfall på grunn av ein spesiell sjukdom er raten sjukdomsspesifikk. Ein snakkar òg om operasjonsmortalitet, som regel kor mange som døyr innan 30 dagar etter ein operasjon.
For tida rundt fødselen har ein eigne mål på mortalitet. Spedbarnsmortaliteten er ein kumulativ proporsjon, dvs, talet seier kor stor andel av dei levande fødde som døyr før eitårsdagen sin. Neonatal mortalitet er eit tilsvarande tal for dei som døyr før i løpet av fire veker etter fødselen. Perinatal mortalitet er den kombinerte risikoen for dødfødsel og dødsfall innan ei veke etter fødselen.
Når ein snakkar om kor mange som har fått ein sjukdom som døyr av han, blir stundom ordet mortalitet nytta. Gruppa ein reknar på er då dei som er smitta. Det er no vanlegare å nytte letalitet når ein ser på dødsfalltalet avgrensa til dei som har ein særskild (akutt) sjukdom.
To tilgrensande omgrep er insidens, talet på kor mange i gruppa som får ein sjukdom, og prevalens, kor mange som har sjukdommen.
Oddny
Oddny er eit norsk kvinnenamn sett saman av dei norrøne namnedelane odd, 'kvass', og -ny, 'ny'.
Oddny har namnedag den 22. april.
Bruk
Namnet har vore brukt på heile 1900-talet, mest frå 1910-åra til 1960-åra. Bruken var størst rundt 1930, då over 0,25 % av nyfødde jenter kunne få namnet. I 2009 var det 2 096 kvinner som heitte Oddny i Noreg.
Flå kommune
Flå kommune er ein kommune i Viken fylke. Flå ligg nedst i Hallingdalen der Hallingdalselve renn ut i Krøderfjorden. Han er ein landbrukskommune der hovudnæringa er sauehald, dyrking av korn og skogbruk. Om lag halvparten av flatevidda i kommunen er skog med mykje vilt. Jakt på elg, hjort og rein er vanleg.
Det greske alfabetet
Det greske alfabetet er det alfabetet som har vore brukt i Hellas sidan oldtida. Desse bokstavane blir au mykje brukte som symbol i matematikk, fysikk og på andre vitskaplege område.
Ordet «alfabet» kjem frå dei to fyrste bokstavane i det greske alfabetet, alfa og beta.
Glatttal
Elva Glatt er ei sideelv til Rhinen i Zürcher Unterland i kantonen Zürich. Ho er kring 38,5 km lang og renn frå Greifensee gjennom dalen og munnar ut i Rhinen ved Rheinfelden.
Glattal er tett folkesett og her ligg mellom anna Zürich lufthamn.
Islom
Islom eller imbre (Gavia immer) er ein stor medlem av lomfamilien. Dette er ein art med utbreiing i kaldt temperert klima og dels inn i Arktis. Hekkeområdet er først og fremst nordlege Nord-Amerika, Grønland og Island. I hekkedrakta er islommar svarte med kvitt bryst og underside, og kvite flekker på oversida, og liknar soleis gulnebblom. Vinterdrakta er meir gråleg. Han skiljast enklast frå gulnebblom med det svara nebbet sitt i hekkedrakt som vert meir gråkvit i vinterdrakta. Nett som gulnebblom er islom ein trekkfugl som beitar langs norskekysten vinterstid. Islommar har store, kraftfulle symjeføter som gjer dei i stand til å symje og dukke effektivt, men dei er òg gode flygarar som gjer lange trekk.
Utbreiing og habitat
Når vatn og vassdrag er blitt isfrie på vår og sommaren, lever islommen i hekkeområda. Dei føretrekk store og djupe innsjøar, og byggjer helst reira på små øyer og holmar, truleg som vern mot rovdyr. Tundra eller barskogområde i Nord-Amerika er det dominerande hekkeområdet for arten, der dei hekkar nord til polarsirkelen, og moglegvis enda lengre nord på Grønland. Der er òg ein hekkepopulasjon på ca. 300 par på Island. År om anna hekkar det islom på Bjørnøya, den mest austliggande hekkeplassen som er kjent. Utanom Island og Bjørnøya har han ikkje permanent hekkeutbreiing i Eurasia. Med unnatak av somme islommar som held til ved Island året rundt, er dei trekkfuglar som migrerer til sørlegare, isfrie område om vinteren. Dei kan sjåast så langt sør som Baja California på vestkysten av Nord-Amerika. Dei overvintrar dessutan på austkysten, sør til og med Texas. Under trekket kan dei stoppe på Dei store sjøane. Islommen har òg vinterkvarter på nordvestlege kystar av Europa. Ca. 1100 individ overvintrar langs norskekysten.
Skjemt og Alvor
Skjemt og Alvor er ei bok som var trykt og utgitt i Trondheim i 1758 av ein anonym forfattar. Boka vart gitt ut Jens Christensen Winding som var den første boktrykkaren i Trondheim. Boka er lita på berre 24 sider. Innhaldet er ulike visdomsord og leveregler på rim.
Fylkesveg 457
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Islom
Utbreiing og habitat
Denne arten er som alle lommar spesialiserte fiskeetarar. Han dukkar ned til inntil 70 meters djupne, fangar føda under vatn, og kan halde seg under vatn så lenge som eit minutt. Hovudingrediensane i føda er fisk, dette inkluderer sild, torsk, og hyse i sjøen, sugekarper og artar frå Salmo og Perca-slekta i innsjøar. Men dei kan supplere med anna føde slik at den gjer ut for opptil 45 % av totalen, dette er først og fremst krepsdyr, blautdyr, froskar, leddormar og vasslevande insekt. Det er òg funne små mengder plantematerialar i næringsinntaket.
Larve
Ei larve er eit ungt, ikkje kjønnsmoge individ av eit dyr med indirekte forvandling, det vil seie at dyret går gjennom minst eitt stadium mellom egg og vakse individ. Som regel nyttar ein omgrepet det om tilfelle der unge individ er distinkt ulike eldre, både i kroppsbygnad og i åtferd. Døme på dyr med larvar er mellom andre amfibium, fisk, insekt, krepsdyr, blautdyr, sjøpungar og pigghudingar. Det finst larsvestadium hjå nesten alle dyr i havet, og også hjå mange dyr på land.
Johannes Vågsnes
Johannes Vågsnes var ein gardbrukar og lærar frå Tromøy i Aust-Agder som i tida 1973-85 representerte Aust-Agder og Kristeleg Folkeparti på Stortinget.
Islom
Status og vern
Storleiken på populasjonen er ikkje estimert, er rekna som stor, men minkande. Arten er sårbar for menneskeleg aktivitet, det inkluderer regulering av vasstand på innsjøar, forsuring av vatn, ureining med bly og anna tungmetall og all uro frå menneske. Islom er ein av artane som er omfatta av Avtalen om vern av migrerande sjøfuglar i Afrika og Eurasia.
Johannes Vågsnes
Vågsnes var son til ein gardbrukar. Sjølv var han klokkar i Tromøy meinigheit frå 1945 til -77. I 1946 tok han over garden Gjerstad i Tromøy og dreiv denne til 1985. Åra frå 1951 til -62 var han også lærar i folke- og framhaldsskulen i Tromøy.
Gjennom åra sat Vågsnes i fleire ulike framskotne posisjonar. Han var formann 1973-75 i fylkeslandbruksstyret i Aust-Agder, medlem 1975-79 i representantskapet i Noregs Bondelag og ordførar 1975-81 i representantskapet i Norske Eggsentraler. Sidan var han leiar i Hovudkomiteen for lokalforvaltninga 1980 og i Rådet for Hardangervidda 1986-91.
Kjelder
Stortingsbiografi
Skjemt og Alvor
Det truleg einaste attverande eksemplaret er å finne på Gunnerusbiblioteket ved NTNU. Eksemplaret har tilhørt Gerhard Schøning. Ei faksimileutgåve vart gitt ut i 1982.
Imperium
Eit imperium er ein geografisk vidstrekt stat som skil seg frå nasjonalstaten ved at han femner om mange folkeslag eller nasjonar. Staten er soleis berre definert av at alle innbyggjarar og landsluter er underlagde same sentraladministrasjon. Dette eine erobringssenteret som imperiet gjerne har vakse ut frå, gjev imperia éin klår hovudstad, og ein sokalla monosefal bystruktur. Det ymsar kor sentraliserte imperia er, somme har gjeve særs stort sjølvstyre til nokre landsluter. Statsoverhovudet i eit imperium har gjerne kalla seg keisar eller tsar. Den heterogene folkesetnaden gjev keisaren høve til å styra etter splitt og hersk-prinsippet, i det han kan setja eitt folkeslag opp mot eit anna, senda soldatar frå ein ende av imperiet til å slå ned oppstoder i hin enden, med det til fylgja at folkegruppene får mothug til kvarandre, og ikkje til dei sentrale styremaktene. Imperiet var ei dominerande statsform i Europa fram til fyrste verdskrigen.
Romarriket, Det bysantinske riket, Det tysk-romerske riket, Austerrike-Ungarn, Det osmanske riket og Russland er døme på imperium. Elles er det vanleg å kalla statar med mange koloniar for imperium, soleis i nokon mon Frankrike, Spania og Portugal, men særleg det britiske imperiet. Desse kolonimaktene kallar me sjøvende imperium, til skilnad frå dei meir tradisjonelle landvende imperia.
Donkeyboy
Donkeyboy er ei popgruppe frå Drammen i Noreg, skipa i 2005. Gruppa er ihopsett av Cato Sundberg (vokal/rytmegitar), Kent Sundberg (synth/støttevokal), Peter Michelsen (gitar/støttevokal), Thomas Drabløs (trommer), og Alexander Garborg Ågedal (bassgitar).
Donkeyboy sitt fyrste album Caught in a Life blei lansert 19. oktober 2009 og fekk terningkast fire frå Aftenposten og Dagbladet. Under Spellemannprisen 2009 håva gruppa inn med prisar for både årets nykomar med plata Caught in a Life, og prisen for årets hit og årets musikkvideo for Ambitions.
Giuseppe Zappella
Giuseppe Zappella er ein tidlegare italiensk fotballspelar.
Han spela for klubben Urawa Reds.
Dik-dik
Ein finn dik-dikane fyrst og fremst i det austlege Afrika, der dei held til på tre- og busksavannar. Dei er dyr som treng godt vern mot rovdyr, så dei brukar ikkje ofte å gje seg ut på dei opne savannane. Dietten deira er ihopsett av skot, knuppar og blomar. Dei lever i par med eit revir på om lag 12 hektar.
Slekt og artar
Dik-dikantilopane utgjer éi slekt og fire artar, med fleire underartar.
Ruben
Ruben er eit mannsnamn av hebraisk opphav som tyder sjå, ein son!.
I Noreg har Ruben namnedag 28. november.
Bruken av namnet i Noreg
Namnet Ruben var lite bruka i Noreg fram til midten av 1970-åra, så populariteten tok seg kraftig opp
Utvikling i bruken av namnet etter folketeljingane:
Ruben som bibelsk namn
Ruben var eldste sonen til Lea og patriarken Jakob og stamfar til ein av dei tolv jødiske stammane.
Sjå òg:
Namnedag: 25. juli.
Malesia
Floraregion
Malesia blei fyrst identifisert som ein floraregion som omfatta Malayahalvøya, Malayarkipelet, Ny-Guinea og Bismarckøyane. Dette bygde på ein felles tropisk flora som for det meste stamma frå Asia, men som også hadde mange element frå antarktisk flora, som fleire artar frå dei sørlege bartrefamiliane Podocarpaceae og Araucariaceae. Floaregion dekker fire ulike faunaregionar for pattedyr.
Fyrste utgåva av World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions (WGSRPD) nytta denne definisjonen, men i den andre utgåva frå 2001 var Ny-Guinea og Bismarck-arkipelet flytta frå Malesia og plassert saman med Salomonøyane i ein ny region, Papuasia.
Sundaland
Vestdelen av Malesia, som omfattar Malayahalvøya og øyane Sumatra, Java, Bali og Borneo, har same store pattedyrfauna som Asia og er kjend som Sundaland. Øyane ligg den relativt grunne kontinentalsokkelen til Asia, og var forbunde med fastlandet under istidene, då havnivået var lågare. Austkanten av Sundaland er Wallace- linja, med namn etter Alfred Russel Wallace, ein britisk naturforskar som merka seg skilnaden mellom faunaslaga på øyar på ulike sider av linja.
Filippinane
Mesteparten av Filippinane har aldri vore tilknytta det asiatiske fastlandet, og har ein fauna som hovudsakleg stammar frå Asia, men ein særeigen pattedyrfauna.
Filippinane har rundt 50 artar i 11 slekter frå Dipterocarpaceae.
Wallacea
Øyane mellom Sundaland og Ny-Guinea, kalla Wallacea, var aldri tilknytte nabokontinenta. Dei har ein flora og fauna med både indomalayiske og australasiske element.
Dipterocarpaceae, som er utbreidde i Sundaland, er mindre vanlege i Wallacea, med berre 13 artar i 4 slekter.
Lysebotn kraftverk
Lysebotn kraftverk er eit  vasskraftverk ved Lysebotn i enden av Lysefjorden i Ryfylke. Delar av magasina og nedbørsfeltet ligg i Hjelmeland kommune.
Malesia
Ny-Guinea og Bismarckarkipelet (Sahulland)
Saman med Salomonøyane er Ny-Guinea og Bismarckarkipelet plasserte i Papuasia i staden for Malesia i den andre versjonen av WGSRPD. I den tidlegare definisjonen av Malesia utgjorde Ny-Guinea og Aru-øyane aust i Indonesia austenden. Dei er knytte til Australia gjennom ein grunn kontinentalsokkel, og har mange pungdyr- og fugletakson til felles med Australia. New Guinea har også mange ekstra element frå antarktisk flora, mellom anna sørbøk (Nothofagus) og eukalyptus. Ny-Guinea har dei høghaeste fjella i Malesia og Papuasia, og vegetasjonstypane går frå tropisk låglandsskog til tundra.
Phil Collins
Philip David Charles «Phil» Collins, LVO, CBE er ein engelsk songar og låtskrivar, trommeslagar, pianist og skodespelar, mest kjend som trommeslagar og vokalist for den rockegruppa Genesis og som soloartist.
Collins song solovokal på mange hittar mellom 1975 og 2010, anten som soloartist eller med Genesis. Singlane hans, som stundom omhandla tapt kjærleik, varierte frå den tromme-tunge «In the Air Tonight», dansepop-songen «Sussudio», pianosongen «Against All Odds», til politiske meldingar i «Another Day in Paradise».
Den profesjonelle musikkarrieren til Collins starta som trommeslagar, opphavleg i bandet The Real Thing med Andrea Bertorelli, som seinare vart den første kona hans. Collins spelte trommer og delte på synginga med Brian Chatton i Flaming Youth som spelte inn eitt album, (Ark II). I 1970 tok han over på trommer i Genesis, som då alt hadde spelt inn to album. I Genesis song Collins houvdsakleg korvokal bak frontmannen Peter Gabriel, og medan Gabriel var i bandet song han berre solovokal på to songar: «For Absent Friends» frå Nursery Cryme i 1971 og «More Fool Me» frå Selling England by the Pound som kom i 1973. Då Gabriel forlét bandet i 1975 tok Collins over som songar i bandet.
Collins er ein av berre tre soloartistar (i lag med Paul McCartney og Michael Jackson) som har selt over 100 million album verda over både som soloartist og i tillegg som medlem av eit band. Legg ein saman arbeidet hans med Genesis, andre artistar og solokarrieren, var det ingen som hadde fleire hittar inne på Topp 40 på Billboard Hot 100 i USA i 1980-åra enn Collins. I 2008 vart Collins rangert som den 22. mest suksessrike artisten på «The Billboard Hot 100 Top All-Time Artists».
Collins annonserte i 2011 at han hadde trekt seg frå musikkindustrien på grunn av helseproblem.
Karriere
På 1970-talet spelte Collins saman med jazzfusion-bandet Brand X og på 1980-talet samarbeidde han med George Harrison, Paul McCartney, Eric Clapton, Mike Oldfield og mange andre, både som studiomusikar og som produsent i tillegg til jobben som trommeslagar og vokalist i Genesis. I denne perioden opptredde han òg som soloartist med stor suksess. Han er òg skodespelar og i 1988 hadde han hovudrolla i filmen Buster.
Sandžak
Sandžak (serbisk Sandžak eller Raška, bosnisk Sandžak, albansk Sanxhak eller Sanxhaku, tyrkisk Sancak) er ein region sentralt på Balkan. Området er politisk delt mellom Serbia og Montenegro. Det har fått namnet sitt etter Novi Pazar sanjak, eit tidlegare osmansk administrativt distrikt som eksisterte fram til balkankrigane i 1912.
Phil Collins
Karriere
I 1985 var han den einaste artisten som deltok på begge Live Aid-konsertane (i London og Philadelphia). Tidleg på dagen spelte han eit kort solo-sett og spelte trommer for Sting på Wembley Stadium, før han sette seg i ein Concorde og landa i USA. Så vart han frakta i helikopter frå flyplassen til JFK stadion i Philadelphia. Der spelte han nok eit solo-sett før han spelte trommar saman med Led Zeppelin og Eric Clapton.
Sandžak
Regionen strekkjer seg frå grensa til Bosnia-Hercegovina til Kosovo og dekkjer eit areal på 8 403 km². I Serbia består Sandžak av dei seks kommunane Novi Pazar, Sjenica, Tutin, Prijepolje, Nova Varoš og Priboj og i Montenegro av dei fem kommunane Pljevlja, Bijelo Polje, Berane, Rožaje og Plav.
Phil Collins
Karriere
Phil Collins har fått seg eit stort namn som låtskrivar, og då Walt Disney i 1999 gjorde animasjonsfilmen Tarzan fekk han oppdraget å lage filmmusikkenn. «You’ll Be in My Heart» frå filmen fekk ein Oscar for beste song. Då Disney laga filmen Min bror bjørnen fekk Collins igjen oppdraget med å lage filmmusikken.
Sandžak
Den største byen i regionen er Novi Pazar (55 000) og av andre store byar finn ein Pljevlja (23 800) og Priboj (19 600). Mange muslimar bur i området (om lag 45 % er bosnjakar og om lag 27 % er muslimar av annan nasjonalitet).
Phil Collins
Karriere
Collins skriv ikkje notar i vanleg forstand, men han har eit eige system for å skrive ned musikken. Høyrsla hans blir sagt å ha vorte dårleg på det eine øyret, og i 2003 kunngjorde han at han ville byrje på sine avskjedsturnear. Han har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. Sommaren 2007 stod han igjen på scena med det gamle bandet sitt Genesis, som turnerte i Europa og Amerika med Turn It On Again Tour.
I 1997 vart han tildelt MusiCares Person of the Year, og han vart i 2005 utnemnd til offiser av Order of the British Empire for bidraget sitt innan musikk og for engasjementet sitt for å nedkjempe fattigdom i verda. Collins er òg utnemnd til løytnant av Den kongelege Victoriaordenen.
Lysebotn kraftverk
Kraftverket utnyttar eit fall på 610 meter frå inntaksmagasinet Storatjødna til Lysefjorden. Magasina for kraftverket er elles: Strandavatnet, med regulering mellom 619 og 635 moh, Breidavatnet, med regulering mellom 683 og 658 moh, Nilsebuvatnet, med regulering mellom 731 og 717 moh, og Lyngsvatnet, med regulering mellom 686 og 636 moh. Det blir òg overført vatn frå ei rekke bekkeinntak.
Kraftverket starta produksjonen i 1953 og blei utvida i 1964. Lyse Energi har fått konsesjon til å bygga eit nytt kraftverk i Lysebotn, som erstatning for det gamle. Det nye kraftverket vil henta vatn direkte frå Lyngsvatnet, og produksjonen vil då auka med 160 GWh.
Meld årsproduksjon i dag er på 1194 GWh. Installert effekt er 210 MW. Det er installert peltonturbinar.
Kraftverket er eigd av Lyse Energi.
Phil Collins
Karriere
Det vart i 2011 estimert at Collins hadde ein formue på £115 million (i overkant av éin milliard kroner) i Sunday Times Rich List, noko som gjer han til ein av dei 20 rikaste musikarane i britisk musikkindustri.
Nummer-ein-singlar
Dei følgjande singlande nådde toppen av singellista i Storbritannia eller USA.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1995
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1995 vart vunnen av Rosenborg etter at dei slo Brann etter omkamp. Dette var siste gangen vinnararn vart kåra etter omkamp.
Semifinalar
Semifinalene i NM vart i perioden 1994 til 1997 spelt som dobbeltkampar.
Returkampar:
Raška
Raška (serbisk Рашка) er ei elv sørvest i Serbia og ei 60 km lang sideelv til Ibar frå venstre.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1995
Finale
Rosenborgs lag: Ola By Rise, Karl Petter Løken, Erik Hoftun, Bjørn Otto Bragstad, Ståle Stensaas, Roar Strand, (Vegard Heggem frå det 110. min), Bent Skammelsrud, Trond Egil Soltvedt, (Tom Kåre Staurvik frå det 67. min), Steffen Iversen, Harald Martin Brattbakk og Jahn Ivar Jakobsen.
Raška
Raška spring ut frå fleire slukelvar som kjem ut av grotter sør for klosteret Sopoćani i regionen Pešter. Elva renn forbi byen Novi Pazar. Ved byen Raška munnar elva ut i Ibar.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1995
Finale
Branns lag: Vidar Bahus, Geirmund Brendesæter (Eirik Skjælaaen frå det 112. min), Roger Helland, Inge Ludvigsen, Claus Lundekvam, Agust Gylfason, Magnus Johansson, Per Ove Ludvigsen, Geir Hasund, Eivind Karlsbakk og Frank Strandli.
Bajazz Bigband
Bajazz Bigband er eit amatørstorband i Oslo. Bandet vart etablert i 1977 og har full storbandbesetning med 17 faste medlemer. Besetninga består av fem saksofonar (alt (2), tenor (2) og bariton), fire trompetar, fire tromboner og komp (gitar, bass, piano og trommesett).
Storbandet speler mykje til dans, men held også jamleg konsertar, og har samarbeidd med artistar og komponistar som Erik Eilertsen, Håvard Fossum, Julie Dahle Aagård og Øyvind Brække. Bandet har delteke på festivalar som Balejazz, Sandvika Storbandfestival og Storbandfestivalen i Halden.
Naukisk
Naukisk yupik (også kalla naukisk) er eit yupikspråk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien. Språket blir snakka på Tsjuktsjihalvøya i Russland. Det er eit av dei fire yupikspråka.
Lingvistisk ligg naukisk mellom sibirsk yupik og alaskayupik.
Ludvig XIII av Frankrike
Ludvig XIII eller '''Ludvig 13. av Frankrike''' var konge av Frankrike frå 1610 til 1643. På same tid var Ludvig konge av Navarra som Louis II av Navarra.
Ludvig er vorte skildra som ein pliktoppfyllande konge, men mykje makt låg hjå kardinal Richelieu. Som 14-åring måtte han mot si vilje gifta seg med den spanske prinsessa Anna av Austerrike. Tilhøvet dei i mellom vart ikkje betre av at Anna motarbeidde Richelieu. Ludvig og Anna fekk eitt barn, den seinare kong Ludvig XIV av Frankrike. Sonen vart konge då Ludvig 13. døydde i 1643, 41 år gamal.
Detmold
Detmold er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 75 000 innbyggjarar. Byen var hovudstad i det litle fyrstedømet Lippe frå 1468 til 1918 og så i fristaten Lippe fram til 1947. I dag er han administrativt sete for kreisen Lippe og regierungsbezirk Detmold.
Mellomalderen
Detmold vart først nemnd i 783 som Theotmalli, og i 1005 vart området (Gau) Tietmelli eller Theotmalli nemnd i skriftlege kjelder. I 1263 bygde Bernard III av Lippe festningsverk rundt busetnaden der handelsruta mellom Paderborn og Lemgo kryssa elva Werre. Han bygde steinmurar og gav staden kommunerettar. Folketalet i 1305 vart rapportert til 305. Handelsrettar vart gjevne i 1265, noko som førte til rask økonomisk vekst. Forsvarsverka vart kraftig utbygd då byen vart kraftig øydelagd under ein konflikt med Soest i 1447. Ein storbrann i 1547 øydela meir enn 70 hus.
I 1550 vart Detmold fast residens for grev Simon III av Lippe. Grevane vart promotert til fyrstar i 1789, og Detmold vart verande hovudstad av det vetle fyrstedømet fram til slutten av den første verdskrigen i 1918, då alle fyrstedøma i Tyskland vart avskaffa.
Moderne tider
Frå 1919 til 1947 var Detmold hovudstad i Fristaten Lippe. Då Lippe vart ein del av den nye tyske staten vart området ein del av Nordrhein-Westfalen, og administrasjonssete i kreisen Lippe. Under den administrative reforma i 1970 vart 25 nærliggande landsbyar ein del av byen.
Kvervel
Ein kvervel (bokmål virvel) er ei roterande, ofte turbulent, væskerørsle. Alle spiralrørsler med lukka straumlinjer er kvervelstraumar. Rørsla til ei væske som kvervlar raskt rundt eit senter vert kalla ein kvervel. Hastigheita og rotasjonsfarten til væska er størst nær senteret og minkar gradvis bort frå senteret.
Eigenskapar
Kvervlar har nokre spesielle eigenskapar:
Dynamikk
Ein kvervel kan vere alle rotasjonsrørsler med kvervling. Kvervling er eit matematisk omgrep nytta i væskedynamikk. Det kan vere knytt til «rotasjonsmengda» i ei væske. I væskedynamikk er kvervling rotasjonen per einingsareal til eit punkt i væskefeltet. Det er ein vektorstorleik som har retning (om lag) langs rotasjonsaksen. I væskedynamikk kan ein òg seie at rørsla til væska er kvervlande om ei væske har rørsle i ein sirkel, i ein heliks eller roterer rundt ein akse. Slik rørsle kan òg kallast solenoidalt. I meteorologi er kvervlinga ein eigenskap ved storskala luftrørsler. Sidan den atmosfæriske sirkulasjonen nesten er horisontal er den (tredimensjonale) kvervlinga nesten vertikal og det er vanleg å nytte den vertikale komponenten som ei skalar kvervling. Matematisk er kvervlinga \vec\omega definert som curlen til væskehastigheita :
Val d'Hérens
Han strekkjer seg frå Rhônedalen til fleire høge fjell - dent Blanche, dent d'Hérens, Mont Collon, Mont Blanc de Cheilon. Dalen er eit populær utgangspunkt for fjellturar i området.
Området har to fjelltoppar over 4 000 meter: la Dent Blanche på 4357 moh og la Dent d'Hérens på 4171 moh. Andre toppar langs dalen er Grand Cornier, Mont Collon, Pigne d'Arolla, Vouasson, Rosablanche, og Mont Blanc de Cheillon.
I dalen ligg landsbyane:
Herenskveget er kalla opp etter dalen.
Elektronisk komponent
Elektroniske komponentar vert brukt for å bygge elektroniske kretsar.
Blomøyna
Blomøyna er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Ho er den nest største av øyane i Øygarden med eit areal på 9,1 km². Det høgaste punktet er Blomøyknuten på 74 meter over havet.
Ho ligg nord for øyane Rongøy og Ono og sør for One. Det er brusamband både nordover til One og sørover til Rongøy og vidare inn til fastlandet ved Bergen. Øya har litt over 500 innbyggjarar og Blomvåg er den største busetnaden på øya.
Folketalsutvikling:
Andrej Bogoljubskij
Andrej Bogolubskij (levde om lag 1111-1174) var knjaz av Vladimir-Suzdal. Han var son av Jurij Dolgorukij og gift med ei kiptjaker-kvinne som var dotter av ein kiptjakerkhan.
Frå barndommen skilde han seg ut med kjærleik til kyrkjelege tenester og gav mykje til fattige. I 1155 drog knjaz Andrej til riket Vladimir-Suzdal utan å spørje faren. Der bar han med seg Vladimirskaja-ikonet av Jomfru Maria frå Vysjgorod. Her kom Jomfru Maria til han og bad han grunnlegge eit kloster til ære til for hennar fødselsdag. Knjazen gav ordre om å måle eit nytt ikon med synet Andrej fekk av Maria. Ikonet fekk namnet Bogoljubskaja, og klosteret Bogoljubskij.
Andrej vart vald til knjaz av ei samling og var den første i Rutenia som etablerte eineherredøme. Under regjeringstida hans vart Rutenia større og vart eit nytt senter i Russland, og knjaz Andrej vart den første store russiske knjazen. Han bygde mange kloster og katedralar. Andrej vart drepen i 1174 etter ei samansverjing der tjue av hoffmennene hans storma inn og knivstakk han medan han sov.
Virologi
Virologi er vitskapen som studerer virus og korleis dei oppfører seg. Fagfeltet vert ofte rekna som ein del av mikrobiologien, sjølv om virus oftast ikkje vert rekna som levande.
Passiv komponent
Passiv (elektrisk) komponent, komponent som ikkje tilfører energi til krinsen den er ein del av.
Døme på slike komponentar er:
Toru Ojima
Toru Ojima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Urawa Reds, Kawasaki Frontale og Montedio Yamagata.
Fylkesveg 458
Fylkesveg 458 (Fv458) går mellom Skinnsnes og Gismerøya i Mandal. Veglengda er 2,8 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Søren Jaabæks vei Gismerøyveien
Campeche
Campeche er ein av Mexicos 31 delstatar som ligg i austlege delen av landet på den Yucatán-halvøya. Hovudstaden og største byen er Campeche.
Campeche grensar til Yucatán i nord-aust, Quintana Roo i aust, Guatemala i sør, Tabasco i sør-vest, og Mexicogolfen i vest.
Delstaten har om lag 754 730 innbyggjarar og arealet er 50 812 km².
Tælavåg
Telavåg er ein tettstad i Øygarden kommune. Tettstaden har. Staden ligg like ved det opne havet på Sotra utanfor Bergen i Vestland fylke. Han er mest kjend for krigsbrotsverket som hende der den 30. april 1942.
Telavåg låg sentralt til for nordsjøfarten til motstandsrørsla, og både Shetlandsgjengen og andre skøyter henta og sette i land agentar i området. Dei lokale hadde òg vore ivrig med i motstandsarbeid.
Etter drapet på to offiserar i ei skotveksling mellom Gestapo og motstandsfolk frå Kompani Linge, meinte dei tyske okkupasjonsstyrkane at dei måtte setja eit eksempel. Reichskommisar Josef Terboven kom sjølv til bygda for å sjå til at ho vart straffa. Heile Telavåg vart jamna med jorda, og alle dei mannlege innbyggjarane sende til Sachsenhausen. 31 av dei 72 som vart sende til konsentrasjonsleiren døydde der.
Telavåg har fått ein spesiell plass i norsk okkupasjonshistorie. Ein finn ingen liknande hendingar i Noreg. Dei næraste parallellane er Lidice i Tsjekkia og Oradour-sur-Glane i Frankrike. Telavåg var eit av tiltalepunkta ved Nürnberg-domstolen som gjaldt norske tilhøve.
Historia om Telavågtragedien og motstandsarbeidet blir skildra i Nordsjøfartmuseet, som vart opna i Telavåg i 1998.
Val d'Illiez
Val d'Illiez er ein dal i kantonen Valais i Sveits. Han skil dei nordlege og lågare fjelltoppane i Chablais-Alpane frå Dents du Midi.
Sofie
Sofia eller Sofie er eit kvinnenamn av gresk opphav som tyder 'visdom'.
I Noreg har Sofie namnedag 29. november.
Bruken av namnet i Noreg
Rundt 1800 ser det ut til at formene Sofie og Sofia var like utbreidde. I 1900 var Sofie eit mykje bruka namn, men populariteten avtok ut over hundreåret. Etter 1990-har populariteten stige att.
Utvikling i bruken av namnet etter folketeljingane: