cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nick Cave
Forfattaren
Eselet så Herrens engel er ein gripande roman som tek for seg ekstremt religiøs pietisme i eit oppdikta sørstatssamfunn i USA. I boka let Cave hovudpersonen vere forteljaren, som er ein gut i tenåra og den einaste attlevande av ein innavla og særs valdeleg familie. Gjennom heile boka les ein kva den ustabile guten tenkjer om det han sjølv gjer og det som hender rundt han.
Månane til Mars
Marsmånane er dei to naturlege satellittane til planeten Mars, Phobos og Deimos, som sannsynlegvis er innfanga asteroidar.
Phobos og Deimos sine rørsler over nattehimmelen tar seg ut mykje forskjellig frå dei til vår eigen måne. Phobos står opp i vest og går ned i aust på berre elleve timar, medan Deimos, som er rett utanfor i ein synkron bane, står òg opp i aust, men går ned sakte. Trass i ein omløpsperiode på 30 timar, brukar Deimos 2,7 dagar på å gå ned i vest.
Begge månane har bunden rotasjon og vender alltid den same sida mot Mars. Sidan Phobos kretsar rundt Mars fortare enn planeten sjølva roterer, vil tidvasskrefter sakte men sikkert redusera baneradiusen. Ein gong i framtida vil Phobos nå roche-grensa og bli brekt opp i bitar av desse tidvasskreftane. Fleire «snorer» av krater på marsoverflata, inklinerte meir frå ekvator dess eldre dei er, hintar til at det har eksistert fleire små marsmånar tidlegare i historia; og at marsoverflata i ein heilskap har flytta seg mellom desse hendingane. I motsetning til Phobos, går Deimos i bane langt nok unna Mars til at baneradiusen blir stadig større, det same som skjer med jordas måne.
Begge satellittane blei oppdaga i 1877 av Asaph Hall, og fekk namn etter figurane Phobos og Deimos som i gresk mytologi følgde faren sin, krigsguden Ares, i strid. Ares var kjend som Mars for romarane.
Det har blitt gjort søk etter fleire satellittar. Nyleg søkte Scott S. Sheppard og David C. Jewitt gjennom nesten heile hill-sfæren til Mars for småmånar. Spreidd lys frå Mars ekskluderte dei inste få bogeminutta der Phobos og Deimos held til. Inge nye satellittar blei funne. Søket kunne finna objekt ned til 0,09 km ved ein albedo på 0,07.
Elsfjorden
Elsfjorden er ein fjordarm av Ranfjorden i Vefsn kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 8 km sørover til Elsfjord i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Hattneset i søraust og Skarpsundet i nordvest. Skarpsundet ligg på vestsida av Hemneshalvøya. Austover frå Hattneset går Sørfjorden.
Nordlandsbanen går langs austsida av fjorden. På vestsida av fjorden ligg Fuglstranda med Elsfjord naturreservat, eit skogområde som er freda gjennom verneplanen for barskog.
Marineinfanteri
I Noreg er Kystjegerkommandoen det neraste ein kjem eit marineinfanteri.
Vassårflata
Vassårflata ligg i Vågå kommune i Oppland. Vassårflata er ei flate i furuskogen på Heidalsskogen. Andre gamle namn på plassar som ligg inntil er Reiret, Sagbryggja og Kvannberget. Dette er stadnamn etter den gamle vegen frå Lalm til Bringen, ei setergrend i Vågåfjellet. På Vassårflata samlast ungdommen frå Reiregrenda til fest på våren og sommaren. Her fyra dei bål og dansa på grassletta etter musikk frå lokale spelemenn. Frå Vassårflata ser du Heidalsmuen, ein stor rund fjellformasjon i Heidal, Sel kommune. Når tåka ligg rundt toppen av Heidalsmuen, når han tek lua på, blir det regn før kvelden. Dette er eit gamalt og sikkert verteikn. Ein kan og sjå Heidalsskogen, området der eventyret om trolla på Heidalsskogen skal ha sitt opphav frå.
Grosshorn
Grosshorn er eit 3 780 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjelltoppen ligg om lag midtvegs i Lauterbrunnen-veggen, som reiser seg på søraustsida av dalføret. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen.
Husby-Sjuhundra
Husby-Sjuhundra er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Ranfjorden
Ranfjorden er ein fjord på Helgeland i Nordland. Han ligg i kommunane Leirfjord, Dønna, Hemnes, Nesna og Rana. Fjorden strekkjer seg 75 km innover i landet frå Dønna i vest til Mo i Rana i aust.
I dei ytre områda av fjorden ligg øyane Løkta, Hugla og Feøya på nordsida. Nord for Feøya går Nesnakroken opp til tettstaden Nesna. Frå her går det ferje sørover til Indre Låvong ved Låvongsbukta på sørsida. Lenger inn i fjorden ligg grenda Austvik. Mellom Låvong og Austvika går Riksveg 808 langs med fjorden. Frå Austvika går fjorden vidare nordaustover, men er dette stykket stort sett urørt på begge sider. Fjellesidene her er bratte og høge, særleg på nordsida der Nordvikfjellet stig over 800 meter bratt opp frå fjorden. Ved Bardalsøya snur fjorden søraustover og her ligg bygda Bardal på sørsida av fjorden.
Vestover frå Hemneshalvøya held Ranfjorden fram austover. Dette stykket vert òg stundom kalla Nordrana. Nord for Hemneshalvøya går fjordarmen Øverstraumen nordover til Straumsbotn og aust for Hemneshalvøya går Finneidfjorden. Frå her går E6 langs sørsida av fjorden. Dalsgrenda ligg på sørsida av fjorden litt aust for Finneidfjorden og litt lenger inn i fjorden ligg Hauknes, like før botn av fjorden ved Mo i Rana. Inst i fjorden ligg Ytteren og Selfors, og her munnar Ranelva ut i fjorden.
Scillyøyane
Geografi
Isles of Scilly er ei øygruppe med fem busette øya rog mange mindre øyar (rundt 140 totalt) som ligg 45 km frå Land's End. Dei består av granitt frå seint i karbontida. Dei største øyane er:
(1) busett fram til 1855
Det milde klimaet her gjer at dei lokale bøndene gror mykje blomar, mellom anna påskeliljer. Om vinteren vert øyane stundom råka av kraftig vind frå Atlanteren. Dette kan ein sjå igjen i landskapet, som hovudsakleg består av nakne berg og lyngheie ut mot havet.
Historie
Øyane har vore busett sidan steinalderen. Innbyggjarar har alltid levd av det dei kunne dyrke og fiske. Sjølv om jordbruk og fiske framleis er viktig i dag, er turisme no den største inntektskjelda.
I 1651, under den engelske borgarkrigen, vart øyane erobra av parlamentarianarane under admiral Robert Blake.
På 1800-talet hadde øyane si stordomstid. Strendene som i dag vert vitja av turistar vart då nytta til skipsbygging, og hamnene var fulle av fiskebåtar og handelsskip.
Ein gammal tradisjon som vert halde i hevd er kapproing mellom dei fem øyane med raske båtar – «gigs», med 6 eller 7 mann om bord. Det vert sagt at tradisjonen stammer frå kappløpa om å komme først fram til skipsvrak for å redde lasten.
Skederid
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Shoubak
Shoubak (arabisk الشوبك) er ein by som ligg nordvest i Ma'an guvernement i Jordan. Han har eit folketal på 12 500 og er ein av dei høgastliggande busetnadane i Jordan, 1330 meter over havet. Kommunen er kjend for dyrking av eple og anna frukt. Krossfararborga Montreal ligg i Shoubak.
Transitivitet
Transitivitet viser i språkvitskap til at eit verb tek eit direkte objekt. Eit verb som tek eit direkte objekt, er såleis eit transitivt verb, t.d. kaste i ei setning som Ho kastar ballen, der ballen er det direkte objektet. Transitive verb står i motsetnad til intransitive verb, som ikkje tek direkte objekt. Verb som tek eitt objekt, blir kalla monotransitive, medan verb som tek to objekt, t.d. gje, blir kalla ditransitive (Ho gav dei ballen). Omgrepet transitiv kjem frå latin transire 'overføre' og viser til at noko blir overført frå ein deltakar til ein annan i den handlinga verbet uttrykker. Til dømes skjer det ei overføring av kraft mellom ho og ballen i Ho kastar ballen. Overføringa skjer typisk frå ein deltakar med den semantiske rolla agens til ein deltakar med den semantiske rolla patiens, og overføringa har typisk ein verknad på patiens-deltakaren. Eit vanleg kriterium for å rekne eit verb som transitivt er at det direkte objektet kan bli subjekt i ei tilsvarande passivsetning, t.d. svarar den aktive setninga Ho kastar ballen til den passive setninga Ballen blir kasta (av henne). Transitivitet er nærskyldt med omgrep som valens og subkategorisering, men refererer berre til direkte objekt, og ikkje til andre typar av verbkomplement.
Seleksjon i lingvistikk
Seleksjon i språkvitskap viser til ein eigenskap ved ein predikator til å bestemme den semantiske strukturen til andre ledd ordet kan kombinerast med. Verbet ete vil til dømes normalt bli kombinert med eit animat subjekt, det vil seie eit subjekt som refererer til eit levande vesen, og med eit konkret, eteleg objekt, som i setninga Han et graut. Seleksjon er såleis eit omgrep som viser til semantisk struktur, og det står i motsetnad til subkategorisering, som refererer til syntaktisk struktur. Seleksjon er nærskyldt med semantisk valens, og blir gjerne uttrykt i form av semantiske roller.
Transitivitet
Transitivitet knytt til setningar
Tradisjonelt blir transitivitet rekna som ein eigenskap ved verb, men transitivitet har òg vorte knytt til setningar som heilskap. Hopper & Thompson (1980) dekomponerte transitivitet i ulike komponentar og tok til orde for at transitivitet er eit graduelt fenomen knytt til setningar. I deira transitivitetsomgrep svarar høg og låg grad av transitivitet til høg og låg grad av følgjande komponentar:
Hallkyrkje
Hallkyrkje er ein type kyrkjebygning med plan som ein basilika, men der sideskipene er gjort like høge som midtskipet. Dette gjer både romverknad og lysforhold vesentleg forskjellige. Hallkyrkja fekk si mest karakteristiske utforming under gotikken i tysktalande land.
Shoubak
Historie
Shoubak vart først busett av edomittar som hadde hovudstaden sin i Busaira i Tafilah guvernement. Han vart så busett av nabatearane.
Shoubak er kjend for krossfararborga Montreal. I lag med Petra og Akaba, dannar Shoubak ein del av trekanten som ligg langs krossvegane mellom Syria, Saudi-Arabia og Egypt.
Shoubak nådde toppen av glanstida si etter Baldwin I av Jerusalem tok kontroll over staden, og kutta røtene mellom Egypt og Syria. Montrealborga vart bygd på toppen av ein ås der i 1115. Shoubak vart så annektert av Ajjubide-dynastiet av Saladin i 1187.
Geografi og klima
Shoubak ligg i området nær Tafilah guvernement i nord og Akaba guvernement i vest. På grunn av høgda er Shoubak kjend for dei kalde vintrane. Byen ligg òg nær Den arabiske ørkenen og har derfor varme, tørre somrar. Årsmiddelnedbøren i Shoubak er kring 150-350 mm.
Økonomi
Jordbruk er hovudnæringa i Shoubak, etterfølgd av turisme. Høgda gjer Shoubak høvande for å dyrke oliven, grønsaker og frukt, hovudsakleg eple. Byen er òg ein stor produsent av honning.
Sølvsulfid
Sølvsulfid (kjemisk formel Ag2S) er eit svart stoff som mellom anna blir til som eit lag på sølvtøy som reagerer med hydrogensulfid i atmosfæren.
Ulkefiskar
Ulkefiskar (Scorpaeniformes) er ein stor og vidt utbreidd orden av beinfisk som hovudsakleg består av botnfisk. Det er registrert om lag 1 160 artar, i norske farvatn finst rundt 20 av dei.
Kjenneteikn
Ulkefiskane har få kjenneteikn som er karakteristiske for heile familien. Det viktigaste er ei karakteristisk beinplate i kraniet som går over kjeven mellom auga og gjellelokket. Elles er dei ofte godt pansra, med hovud og kropp dekt med beinplater eller piggar. Bryst- og halefinnane plar vera avrunda. Bukfinnane sit langt framme på kroppen, oftast rett under brystfinnane.
Systematikk
Ulkefiskane er ei kontroversiell gruppe å klassifisera; ulike klassifikasjonar opererer med alt frå 26 til 35 ulike familiar. Dette kjem av at mange av artane i gruppa er lite kjende. Ulkefisk er for det meste botnfisk som i mange høve går særs djupt, noko som gjer studium vanskeleg. I tillegg er det få artar som er noko særleg viktige økonomisk.
Fiskevernsona ved Svalbard
Fiskevernsona rundt Svalbard vart oppretta ved kongeleg resolusjon i 1977. Formålet med sone, i følgje forskrifta er: «Det opprettes en fiskevernsone i havområdene utenfor Svalbard for bevaring av de levende ressurser i havet og regulering av fiske og fangst.» Fiskevernsona strekker seg 200 nautiske mil ut frå grunnlinja rundt Svalbard, men avkorta slik at NØS strekker seg fulle 200 nautiske mil frå det norske fastlandet. Sona er på 770 565 kvadratkilometer. Norske styresmakter meiner at Noreg er i sin fulle rett til å opprette ei vanleg økonomisk sone rundt Svalbard. I følgje havrettstraktaten meiner Noreg at landet har ein slik rett som kystnasjon med suverenitet over Svalbard. Dette er ikkje gjort fordi Noreg ikkje har ønskt å provosere naboane eller sette den norske retten til å opprette ei slik sone på prøve. I fiskevernsona blir norske reglar om fiske handheva utan sideblikk til nasjonalitet.
Fiskevernsona vart første gong prøvd for norsk høgsterett i 2006. Eit spansk reiarlag anka ei sak om inndraging av 1,4 millionar etter at trålarane «Olaberri» og «Olazar» vart arrestert i fiskevernsona. Reiarlaget meinte at arrestasjonen var i strid med folkeretten. Dei fekk ikkje medhald i høgsterett. Høgsterett skriv på nettsidene sine: "Høyesterett var enig med lagmannsretten i at lov om Norges økonomiske sone § 5 ga hjemmel for opprettelsen av fiskevernsonen ved Svalbard. Retten fant videre at opprettelsen av fiskevernsonen rundt Svalbard måtte anses hjemlet i folkerettslig sedvanerett og at den ikke var i strid med FNs havrettskonvensjon." Dommen er nummer HR-2006-01997-A, (sak nr. 2006/871).
Tsjaja ved Lena
Tsjaja (russisk Чая) er ei elv i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Lena frå høgre.
Tsjaja spring ut frå fjellet Verkhneangarskogo og renn over Nord-Bajkalhøglandet mot nordvest. Ved elva veks lerk, gran og furu. Elva er rik på fisk og er ei populær elv for vassport med om lag 40 stryk.
Sideelvar
Frå venstre: Olokit, Abtsjala, Akukan, Tsjiko, Guljakit, Nyrunda, Koganda, Kiljakta, Zverinaja, Tsjajskij, Glubokij, Petrovskij og Krivososjenskij.
Frå høgre: Njusidjok, Amutberen, Koloktakan, Tupo, Asiktaka, Izvilistyj, Magdana, Nalimda, Tulbukonovskaja, Kamennyj, Porozjnyj, Rubtsjenok, Berjozovyj, Limpeja, Ugot-Pad, Tsjprikha og Krasnyj.
Murder Ballads
Murder Ballads er ei CD-plate av Nick Cave and the Bad Seeds. Plata kom ut i 1996. Ho er ei temaplate der alle songane handlar om eitt emne: Mord.
Rommet hall
Hall (norrønt hǫll) kan visa til ein større sal eller til ein bygning som huser ein slik sal. Etter påverknad frå engelsk kan ordet hall, uttalt hål, også visa til eit forrom eller entré til eit husvære.
Historie
I den nordeuropeiske jernalderen var gildehallen ein viktig møtestad. Her heldt ein gjestebod for å markera leiarskap, byggja alliansar og vedlikehalda fellesskap. Ein slik hall er til dømes skildra i det angelsaksiske diktet Beowulf.
I Noreg er det funne døme på langhus med hallrom der stolpane som ber taket er trekte ut til sida slik at sjølve rommet blir luftigare. Dei langhusa ein har funne slike rom i er «båtforma», altså med ei krumma ytre form der midten er breiast. Etterkvart blei hallrommet skild ut frå langhuset og lagt til ein eigen hallbygning. Desse bygningane kan ha vore knytt til rituale eller hatt politiske funksjonar. Hallen kunne ha høgsete der makthavarane sat. Håkonshallen frå 1200-talet er døme på ein slik hall.
I engelsk bygningshistorie blei hallen etter kvart omdanna til forstove eller trapperom ved at ein bygga fleire rom på huset. Dette har gjeve opphav til den norske tydinga med uttalen [hå:l]. Seinare har ein brukt hall for å visa til bygningar som omfattar større rom, som hallkyrkjer. I moderne tid har ein bygd marknadshallar, fabrikkhallar, utstillingshallar, idrettshallar og anna.
Gresk kross
Ein gresk kross er ein kross der alle fire armane er like lange. Den greske krossen finn ein mellom anna i flagga til Hellas og Sveits.
Dewar Nunatak
Dewar Nunatak er ein hovudsakleg snødekt nunatak med ei høgd opp mot 520 moh midt i Shamblesbreen, på austkysten av Adelaide Island. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1963 for Graham J.A. Dewar, ein geolog i British Antarctic Survey ved Adelaide station, 1961–63.
Subkategorisering i lingvistikk
Subkategorisering viser i språkvitskap til kategorisering av ord med omsyn til kva for andre ledd ordet kan kombinerast med. Eit transitivt verb som kaste blir t.d. kombinert med eit direkte objekt i form av ein NP (substantivfrase) i ei setning som Han kastar ballen. Denne eigenskapen skil dette verbet frå intransitive verb, som ikkje tek direkte objekt, og kravet om direkte objekt plasserer transitive verb i ein subkategori (ei undergruppe) av verb. Eit transitivt verb har eit direkte objekt i form av ein NP som ein del av subkategoriseringsramma til verbet. Subkategorisering er nærskyldt med syntaktisk valens, men subkategorisering er nært knytt til generative frasestrukturgrammatikkar, medan valens er nærare knytt til dependensgrammatikk. Til skilnad frå valens, som alltid omfattar subjektet, blir ikkje subjektet alltid rekna som ein del av subkategoriseringsramma til eit verb.
4. april
4. april er den 94. dagen i den gregorianske kalenderen (95. under skotår). Det er 271 dagar att av året.
Religiøs helgedag
Helgendag i den katolske kyrkja:
Närtuna
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Gletscherhorn
Gletscherhorn er eit 3 983 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen.
Gletscherhorn ligg sør for Jungfrau, mot sørvest er han over Gletscherjoch knytt til Äbeni Flue. Mot nord fell hornet i ein 1200 meter høg vegg, vidare i bratte bergsider, 2 800 meter ned i Lauterbrunnental. På sørsida ligg snøbreane Gletscherhornfirn og Kranzbergfirn, den berglendte søraustegga skil desse frå kvarandre. Breane renn i hop nedanfor søraustegga og munnar ut i Grosser Aletschfirn. Lenger mot sør tronar Aletschhorn med sin mektige nordvegg over Grosser Aletschfirn.
Klatresoge
Gletscherhorn vert sjeldan klatra. Noko fordi det i alle høve er rett krevjande, så kjem det forhold at han er omgjeven av meir kjende toppar, og kanskje spelar det inn at han manglar nokre høgdemeter på å vere 4000-meters-topp.
Lohärad
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Finna
Finna er ei elv som har utspringet sitt frå innsjøen Råkåvatnet og renn gjennom Finndalen, Skårvangen, Skogbygda, Vågåmo og ut i Ottaelva, like nedanfor utløpet av Vågåvatnet. I Finndalen bukter Finna seg i meandersvingar og har danna mange gamle kroksjøar.
Elva renn forbi fleire seterområde som Vangen, Sterringen, Breistulen og Odden. Når Finna har passert Odden går dalen over frå å vere ein hengande U-dal til ein V-dal og går i fleire stryk og fossefall. Den største fossen heiter Hølgjelfossen og ligg rett aust for grensa mellom Lom og Vågå kommune. Rett nord for denne fossen og litt opp i lia ligg setertufta Klomsroi som er nemnd i eit av Asbjørnsen og Moe sine eventyr om Jens Klomsroi. Hovuddelen av Finndalen ligg i Lom kommune, men når Finna går over til å verte fossar og stryk er ho kome inn i Vågå kommune.
Finna er verna med omsyn til Verneplan IV for vassdrag.
Dingle Nunatak
Dingle Nunatak er ein nunatak som stikk opp av isdekket på Snow Hill Island, 2,8 km sør for Day Nunatak. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1995 etter Richard Vernon Dingle, ein geolog i British Antarctic Survey (BAS) som var ved James Ross Island frå 1994–95.
Tsjikoj
Tsjikoj (russisk Чикой) er ei elv i Russland og ei av sideelvane til Selenga frå høgre. Ho er 769 km lang med eit nedslagsfelt på og ei middelvassføring på 263 m³/s.
Elva spring ut frå fjellet Tsjikonskogo og renn langs sørsida av Malkhanskogoryggen på grensa mellom Zabajkalskij kraj og Burjatia og delvis langs grensa til Mongolia.
Elva frys vanlegvis til seint i oktober eller tidleg i november og er islagd til april eller tidleg i mai. Tsjikoj er framkommeleg for skipsfart 152 km opp frå munningen. Ein del av vatnet vert nytta til vatning.
Den største sideelva hennar er Menza.
107 Camilla
107 Camilla er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 17. november 1868 av Norman Robert Pogson ifrå Madras Observatory.
Roslags-Bro
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Gottröra
Gottröra er eit sokn i Norrtälje kommun i Stockholms län i Sverige.
Plassen Gottröra blei særleg kjend 27. desember 1991 då eit passasjerfly av typen MD 80 frå flyselskapet SAS måtte nødlande på eit jorde i Gottröra. Begge motorane på flyet svikta like etter avgangen frå flyplassen i Arlanda og flyet braut i tre delar i kræsjlandinga. Likevel overlevde alle dei 129 personane som var ombord.
Istid 2
Istid 2 (engelsk Ice Age: The Meltdown) er ein USA-amerikansk 3D-animasjonsfilm frå 2006. Filmen er nummer to i Istid-serien, og dyra frå Istid lever no i ei verd der isen smeltar. Dei må no leggja ut på vandring for å unngå å bli tekne av storflaum.
Dei nordlege krosstoga
De nordlige krosstoga eller Austersjøkrosstoga var krosstog som blei utført av dei kristne kongane i Danmark og Sverige og Den tyske ordenen mot heidenske folk som budde langs Austersjøen. Svenskane og tyskarane førte også krosstog mot dei russisk-ortodokse kongedøma i nord. Nokre av desse handlingane blei kalla krosstog i samtida si, men dei fleste, særleg dei svensk,e fekk denne nemninga først av nasjonalromantiske historikarar på 1800-talet. Krosstog mot heidenske baltarar var likevel blitt autoriserte av pave Aleksander III i bullen Non parum animus noster frå 1171 eller 1172.
Dei råka områda i Baltikum blei etterkvart koloniserte av tyskarar, svenskar og danskar. Finnane, estarane, latviarane, litauarane og gammalprøyssarane konverterte til kristendommen. Også norske styrkar dtok del; både kongar og privatpersonar var med på krosstoga i Austersjøen.
Vätö
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Director Nunatak
Director Nunatak er ein kjenneleg nunatak som ligg mellom toppen av Balchbreen og Breitfussbreen i Graham Land. Han vart fotografert av Hunting Aerosurveys Ltd i 1955–57, og kartlagd frå desse bileta av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Det fekk dette namnet av UK Antarctic Place-Names Committee i 1958 fordi nunataken vart nytta som landemerke av eit sledelag frå FIDS frå Detaille Island i 1957 då dei reiste til Avery Plateau.
Spellemannprisen 1980
Spellemannprisen 1980 vart delt ut våren 1981. Skodespelaren Kari Diesen fekk heidersprisen frå juryen dette året. I eit forsøk på å take omsyn til stadig nye retningar innanfor rock, vart det innført ei to-deling av rock-klassen. Denne delinga varte berre i to år. Dette året vart det delt ut pris for beste barneplate, etter at klassen hadde hatt eit fråvær på tre år.
Rådmansö
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Fallselva
Fallselva er ei elv i Søndre Land i Innlandet. Ho renn frå innsjøen Trevatna (384 moh.) vestover ut i Randsfjorden (135 moh.). Elva renn først roleg dei første kilometrane, men fell så bratt gjennom fossar og stryk ned mot Randsfjorden. I Skrankefossen ligg Skrankefoss kraftverk, drevet av VOKKS. Fallselva vart nytta til tømmerfløyting frå tidleg på 1800-talet, fram til tømmeret vart ført over på ei tømmerrenne frå 1901. Ho har òg drive ein del industrianlegg. Det finst aure i elva. Forøvrig finst det òg ferskvassmusling i elva og på grunn av denne må det førast en minimumsvassføring i elva.
Pål Steigan
Pål Steigan frå Oslo, er tidlegare leiar av det «marxistisk-leninistiske» kommunistpartiet AKP(m-l) og forfattar, sidan forlagsredaktør og sjølvstendig næringsdrivande innan områda kultur og informasjonsteknologi.
Mellom bøkene han har gjeve ut er På den himmelske freds plass - Om ml-bevegelsen i Norge (1985), Veiskille - Finnes det en vei ut av miljøkrisa? (1990), Vargtid - eller myten om en fredelig verdensorden (1992) og Sammenbruddet (2011)
Blogg
I 2017 skreiv Klassekampen at den "tidligere AKP(m-l)-formann Pål Steigan ... står bak bloggen steigan.no".
Utskarpen
Utskarpen er ein fjordarm på nordsida av Ranfjorden i Rana kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 4,5 km nordaustover til bygda Utskarpen i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Børrestøllia i vest og Kvitneset i aust. Det ligg fleire grender langs begge fjordsidene innover i fjorden. På vestsida finn ein Buvika, Åenget og Dalosen, og på austsida ligg Brattland og Storstranda.
Riksveg 12 går langs nordsida av fjorden.
Murray Perahia
Murray Perahia er ein vidkjend amerikansk pianist og dirigent av sefardisk opphav. Perahia er særleg kjend for sine tolkingar av klassisistisk og tidleg romantisk musikk.
Sørfjorden i Ranfjorden
Sørfjorden er ein fjordarm av Ranfjorden i Hemnes kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 12 km søraustover til Bjerka i botn av fjorden.
Murray Perahia
Prisar
Grammy Award for Best Chamber Music Performance:
Sørfjorden i Ranfjorden
Fjorden har innløp mellom Hattneset i sør og Skarpsundet i nord. Dei ytre delane av fjorden ligg på sørsida av Hemneshalvøya. Tettstaden Finneidfjord ligg på eidet som bind halvøya saman til fastlandet. Eidet er rundt 600 meter breitt og på andre sida ligg botn av Finneidfjorden, ein annan fjordarm av Ranfjorden. Sør for Finneidfjord går det nesten 1,5 km lange og smale neset Røssåauren ut i fjorden frå vestsida.
Murray Perahia
Prisar
Grammy Award for Best Instrumental Soloist Performance (without orchestra):
Magdalena
Magdalena og Magdalene er eit kvinnenamn avleia av bynamnet Magdala, etter ein by ved Geneseratsjøen. Magdala skal tyde 'tårn', på hebraisk Migdal. Namnet skriv seg frå Maria Magdalena i Bibelen.
Namnet har gjeve opphav til mange kortnamn, blant dei Malene, Magda, Malin og Lena. Andre variantar er til dømes Madeleine og Madalena.
Namnet Magdalenius er òg kjend som mannsnamn i Troms.
Strategisk allianse
Ein strategisk allianse er eit samarbeid mellom to eller fleire partnarar. Samarbeidet kan formast av uformelle og formelle avtalar, gjennom fellesføretak og felles eigarskap.
Ein kjend motivasjon for å opprette strategiske alliansar er tilgang på ressursar som verksemder ikkje kan skaffe seg i ein open marknad. I tillegg kan strategiske alliansar vere eit godt alternativ til koordinering av aktivitetar mellom føretak i felles prosjekt.
Strategiske alliansar veks i popularitet, og studiar frå den nordamerikanske marknaden indikerer at talet på strategiske alliansar har vakse med 25 % årleg dei siste åra.
Trass føremona med strategiske alliansar, viser det seg at mange alliansar feilar, og ein feilrate i området 40-60 % er funnen. . Vanlege grunnar til vanskane er kommunikasjonsproblem, frykt for å dele kritiske ressursar, mistydingar og huga etter profitt.
Fotnotar
Unternehmensverbindung
Kapetán Mitroúsi
Kapetán Mitroúsi (gresk Καπετάν Μητρούσι) er ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kapetán Mitroúsi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sérres.
Wadi Musa
Wadi Musa, (arabisk وادي موسى, tyder ‘Mosesdalen’) er ein småby i Ma'an guvernement sør i Jordan og aust for Petra.
I 2009 hadde Wadi Musa kring 26 100 innbyggjarar.
Namnet
Wadi Musa tyder ‘Mosesdalen’ på arabisk. Det vert sagt at profeten Moses passerte gjennom dalen og slo vatn frå ei klippe ved Ain Musa (Moseskjelda). Nabatearane bygde kanalar som førte vatn frå denne kjelda til byen Petra. Wadi Musa vart òg kalla «Vaktaren av Petra». «Arongrava», som vert sagt å vere gravstaden til Aron, bror til Moses, ligg i nærleiken på Jebal Hor.
Økonomi
Byen ligg kring 250 km frå Amman, hovudstaden i Jordan, og 100 km nord for hamnebyen Akaba. Med meir enn 50 hotell og mange restaurantar, er hovudnæringa turisme.
Mozart
Mozart er slektsnamnet til ein tysk-austerriksk musikarfamilie der det mest kjende medlemmen var Wolfgang Amadeus Mozart. Sjølve namnet stammer frå Schwaben der det blei skrive Motzhart. Det kan anten tyda skite menneske eller myrete skog.
Komponisten og fiolinisten Leopold Mozart (1719-87) var den første musikaren i slekta. Han var fødd i Augsburg og kom frå ei gammal handverkarslekt. Som musikar gjorde han stor suksess og blei tilsett som hoffkomponist i Salzburg.
Barna hans, Wolfgang Amadeus Mozart (1756-91) og Maria Anna Mozart (1751-1829), fekk musikkundervising av faren frå svært ung alder. Dei to drog rundt på turnear som "vedunderbarn" over heile Europa. Medan Wolfgang Amadeus blei ein av dei fremste komponistane i musikkhistoria, fekk syster Nannerl, som var ein talentfull pianist, forbod mot å spela utanfor heimen frå slutten av tenåra.
Ingvald Møllerstad
Ingvald Møllerstad var den første fast tilsette pressefotografen i Noreg.
Opphavleg heitte han Ingvald Johansen og kom frå Møllerstad gard i Nannestad, som han tok namnet etter. Møllerstad byrja i 1921 å fotografera for Aftenposten og vart fast tilsett i 1934 som einaste pressefotograf i avisa. Han vart i Aftenposten til han gjekk av for aldersgrensa i 1963.
I løpet av si tid i Aftenposten var Møllerstadtilstades og fotograferte ei rekkje hendingar som er vorte ein del av norsk historie. Mellom anna fotograferte han frå fly luftskipet «Norge» som var under vegs til Oslo i 1926, og vart send til Tafjord for å fotografera frå rasulukka der. Møllerstad fotograferte den tyske innmarsjen i Oslo 9. april og han var tilstades over alt under mai-dagene i 1945 og festa jubelscenene til film.
Han vart tildelt Kongens fortjenstmedalje i gull (1963).
Berit Reiss-Andersen
Berit Reiss-Andersen tok jurisk embetseksamen i 1981. Ho har deretter arbeidd som sakshandsamar i Utlendingsdirektoratet, konsulent i Justisdepartementet og politifullmektig og politiadjutant ved Oslo politikammer. Frå 1987 har ho drive eigen advokatpraksis. I 1997 vart ho fast forsvarar i Oslo tingrett og Borgarting lagmannsrett. Ho var statssekretær for justisminister Anne Holt frå 1996 i Thorbjørn Jagland si regjering, men slutta etter at Gerd-Liv Valla tok over ministerposten i 1997. I høve Ingunn Yssen sine påstandar mot Valla i januar 2007 kom det fram at Reiss-Andersen slutta på grunn av samarbeidsproblem med Valla.
Berit Reiss-Andersen var tidlegare gift med animatøren Pjotr Sapegin.
Boka Uten ekko er dramatisert som høyrespel for NRK Radioteateret.
Den Norske Nobelkomité
I 2011 vart ho vald som medlem av Den Norske Nobelkomité for perioden 2012–2017, og vart fungerande leiar for komitéen frå 20. februar 2017 etter Kaci Kullmann Five sin død.
121 Hermione
121 Hermione er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 12. mai 1872 av James Craig Watson ifrå Detroit Observatory.
Davidsstjerne
Davidsstjerna er ein sekskanta stjernefigur samansett av to triangel. Stjerna er eit symbol på jødedommen.
Frötuna
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Davidsstjerne
Ho finst i det israelske flagget. Jødar måtte bera ei jødestjerne utforma som davidsstjerna på kleda sine under Holocaust.
Donald Nunatak
Donald Nunatak er ein nunatak 1,5 nautiske mil nord for Gray Nunatak i Seal Nunataks, utanfor austkysten av Den antarktiske halvøya. Han vart kartlagd i 1902 av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld, og vart namngjeven av han etter dr. C.W. Donald, skipslege og naturalist på «Active», eit av fartøya til Dundee Whaling Expedition, 1892–93.
Blidö församling
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Kristian den femtes norske lov
Kristian den femtes norske lov er eit sett med lover som kong Kristian V av Danmark-Noreg lét gjelda for Noreg. Lova erstatta for ein stor del kong Kristian den fjerdes norske lov. Ved forordning av 14. april 1687 vart lova sett i kraft frå Mikkelsdag, den 29. september 1687. I 1683 hadde Danmark fått si fyrste landslov, Kristian den femtes danske lov. Norske lov fekk ei utforming mykje i tråd med denne.
Lova var gjeldande i den norske delen av kongeriket Danmark-Noreg. Etter 1814 heldt dei aktuelle delane av lova fram å gjelde i Noreg, på Færøyane og Island.
I dag er det berre restar av lova som er gjeldande, dette gjeld lova om kontraktsfridom.
Länna sokn
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Sunnhordland folkehøgskule
Sunnhordland folkehøgskule er ein frilyndt folkehøgskule som ligg på Halsnøy i Sunnhordland i Vestland fylke. Skulen har ein estetisk profil og er eigd av Sunnhordland Høgskulelag. Skulen tar årleg imot mellom 80 og 90 elevar, fordelt på sju linjer. Sunnhordland er tilknytt Informasjonskontoret for folkehøgskolen.
Historie
Skulen blei grunnlagt i 1868 som den første folkehøgskulen på Vestlandet. Det gamle skulehuset (Haugastova) ligg enno på høgre side når ein går opp vegen til skulen. I første omgang var det skuledrift her berre nokre få år, men sidan 1914 har skulen så å si vore i kontinuerleg drift. Skulen er inspirert av folkehøgskoletenkinga til Nikolai Frederik Severin Grundtvig.
Fasilitetar
Sunnhordland folkehøgskule ligg like ved sjøen og elevane bur på internat rundt om på skuleområdet. Det er i alt 8 internat. Elavene bor på enkelt- eller dobbeltrom og deler kjøkken, stue og bad.
Skulen har eit hovudbygg med kontor, matsal, black box, klasserom for Teater & film og klasserom for Spilldesign og gymsal. Vidare har skulen ein gamal løe som er totalrenovert. Her er det amfi, klasse- og øvingsrom for Musikk, og eit lydstudio. Klasserom for Game art & design og Musikkproduksjon er i første etasje på to av internata. I dette er det òg kunststudio, treningsrom og mediarom.
Uteområde med m.a. fotballbane. Kanoar ved sjøen.
Linjefag
Sunnhordland folkehøgskule har sju linjer der kunst og scenefag står sentralt. Dei seks linjene som no er på Sunnhordland er:
I tillegg til linjene tilbyr skulen også valfag og fordjupingskurs. Linjeturar til London, Stockholm og/eller Berlin. Fellestur til Japan.
Sunnhordland folkehøgskule har to større sceniske produksjonar i året. På desse deltar alle elevane som musikarar, kunstnarar, scenografar, dansarar, skodespelarar, speldesignarar etc. Elevar bidrar med teater og danseoppsetjingar i regi av dei lokale skulene på Halsnøy, og spelar på konserter til lag og organisasjonar. Skulen inviterer til opne framsyningar på skulen.
Stab
Sunnhordland folkehøgskule har ca. 15 årsverk, fordelt på
Kljazma
Kljazma (russisk Клязьма) er ei elv i Moskva, Vladimir, Ivanovo og Nizjegorod oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre.
Etter Moskvaelva er ho den nest største sideelva til Oka med ei lengd på 686 km. Nedslagsfeltet hennar er på og middelvassføringa 185 km frå munningen er 147 m³/s. Elva frys til i november og vert isfri att i byrjinga av april.
Elva har kjelda si i Moskvahøglandet nær Solnetsjnogorsk. Frå kjelda renn ho søraustover og i nærleiken av landsbyen Tsjerkizovo snur ho brått austover. Elva renn gjennom Kljaminkoje- og Pirogovskoje-reservoara. Breidda til elva vert somme stader over 200 meter og på det djupaste er ho 8 meter.
Terijokiregjeringa
Terijokiregeringa (etter byen Terijoki i Karelen) eller Finlands demokratiske republikks folkeregjering, var ei sovjettru quislingregjering Stalin utropte under den finske vinterkrigen. Regjeringa var leia av Otto Ville Kuusinen. Regjeringa vart utnemnd 1. desember 1939, og ho vart oppløyst 12. mars 1940, då krigen tok slutt. Regjeringsmedlemmene var:
Klassisk mekanikk
Klassisk mekanikk er den delen av fysikken som dreiar seg om rørslene og eigenskapane til lekamar, og korleis lekamane oppfører seg når dei vert utsette for krefter. Den klassiske mekanikken er berre gyldig for lekamar som er store nok til at ein kan sjå bort ifrå kvantemekaniske påverknader og der rørslene er små nok til at relativistiske korreksjonar ikkje er naudsynte. Ein reknar klassisk mekanikk for å vera gyldig for fart opp til ein tidel av lysfarten. Vert farten større enn dette, seier den spesielle relativitetsteorien at den klassiske mekanikken ikkje vil gje eintydige svar.
Klassisk mekanikk kan delast inn i kinematikk, dynamikk og statikk. Kinematikk er all slags rørsle, same kva rørslene kjem av. Dynamikk og statikk dreiar seg om korleis krefter påverkar rørslene.
Den klassiske mekanikken byggjer i stor grad på storleikar som ein kan måla på eit fysisk objekt. Då tek ein utgangspunkt i grunnleggjande storleikar som masse, rom, posisjon og tid. Ut frå desse vert det avleidd andre storleikar, som fart, hastigheit akselerasjon, kraft, moment, trykk, tettleik, energi osb.
Fart
For å måla farten til ein lekam som har konstant fart, må ein dela lengda lekamen har flytta seg på tida som har gått:
Men dersom farten ikkje er konstant, vil dette berre gje gjennomsnittsverdiar. For å finna momentanfarten må ein gå fram på ein annan måte. Ved å måla posisjonen til ein lekam i eit koordinatsystem, kan ein finna ut mykje. Ved å derivera posisjonen som funksjon av tida, kan ein finna momentanfarten. Vert farten derivert, finn ein akselerasjonen.
\ s '= v
Farten er altså eit mål på kor fort posisjonen endrar seg.
Hastigheit
Det er derimot hastigheita til lekamen, som fortel oss kor fort lekamen flyttar seg i ei viss retning, eller kor fort lekamar flyttar seg i forhold til kvarandre. Dersom lekamen flyttar seg beint oppover, vil hastigheita oppover vera lik farten. Men langs den horisontale aksen vil hastigheita vera lik null, fordi lekamen ikkje flyttar seg framover. Dersom lekamen flyttar seg horisontalt, kan farten vera lik same om forflyttinga er bakover eller framover. Men hastigheita framover vil vera negativ dersom forflyttinga går bakover.
Hastigheita er ein vektorstorleik, det vil seia at han har ein retningsverdi i tillegg til ein fysisk storleik, medan fart er ein skalar storleik, det vil seia at han berre måler den totale forflyttinga. Hastigheita er, på same måte som farten, den deriverte av posisjonen som funksjon av tida. Men når posisjonen er gjeven med ein vektor, finn me altså den storleiken som viser rørsla til lekamen.
Hastigheita er altså eit mål på kor fort posisjonen endrar seg i ei viss retning.
Filmen Caligula
Caligula er ein kontroversiell italiensk/USA-amerikansk spelefilm frå 1979, regissert av italienaren Tinto Brass. Caligula handlar om den romerske keisaren med same namn og korleis karrieren hans stig oppover for så å styrta i grus. Caligula var den fyrste filmen som brukte kjende skodespelarar og samtidig pornografiske scener, og er framleis bannlyst i fleire land. I hovudrollene speler Malcolm McDowell, Teresa Ann Savoy, Helen Mirren, Peter O'Toole og John Gielgud.
Klassisk mekanikk
Hastigheit
I klassisk mekanikk kan hastigheit adderast og subtraherast. Dersom til dømes ein bil som køyrer i 80 km/t, køyrer forbi ein annan bil som køyrer i 70 km/t mot vest, kan ein trekkja 70 ifrå 80 og få 10 km/t. Frå førar 2 sin ståstad vil bil 1 flytta seg mot vest med 10 km/t. Frå førar 1 sin ståstad vil derimot bil 2 flytta seg 10 km/t mot aust.
Filmen Caligula
Handling
Caligula (McDowell) skal ta over den romerske trona etter den halvgalne, syfilissjuke keisar Tiberius (O'Toole) som bur på øya Capri. Han får beskjed om å melda seg på øya, og vil helst ikkje dra, men systera Drusilla (Savoy) overtyder han likevel.
Klassisk mekanikk
Akselerasjon
Akselerasjonen er den deriverte av hastigheita som funksjon av tida. Det er altså den andrederiverte av posisjonen.
Filmen Caligula
Handling
Etter at ein nær ven av keisar Tiberius tek livet sitt, får keisaren slag. Dermed prøver Caligula og hjelparen Macro å framskunda keisarskiftet. Dei snik seg inn i soverommet til Tiberius for at Caligula skal ta livet av han, men det blir Macro som til slutt må gjera ugjerninga.
Klassisk mekanikk
Newtons lover
Hovudartikkel: Newtons lover
Filmen Caligula
Handling
Som keisar gjer Caligula systera Drusilla til sin like, og vil gifta seg med henne, men ho nektar. Han ligg med kvinna Caesonia (Helen Mirren), men då det blir klårt at ho er gravid med hans barn, blir Caligula alvorleg sjuk. Drusilla pleier han til han kjem til krefter att. Nett då føder Caesonia ein arving til han; eit jentebarn som han kallar Julia Drusilla. Caligula bestemmer seg no for å gifta seg med Caesonia. Under bryllaupsfesten kollapsar Drusilla av same sjukdommen som han sjølv hadde, og Caligula må sjå henne døy. Caligula sørgjer på grensa til galenskap, fell i djup depresjon og sit ei stund i fengsel før han proklamerer seg sjølv som gud og går til ei rekkje absurde åtak på senatorane fordi han hatar dei. Filmen endar i djup tragedie for Caligula og hans nærmaste.
Filmen inneheld musikk av Sergej Prokofjev, Aram Khatsjaturjan og Bruno Nicolai.
Klassisk mekanikk
Newtons lover
Isaac Newton er den vitskapsmannen som har hatt mest å seia for klassisk fysikk og mekanikk. Han viste samanhengar og fysiske lover som ein i dag ser som sjølvsagte, men som ingen hadde tenkt på den gongen. Newtons sine rørslelover dannar grunnlaget for mykje av den klassiske mekanikken. Måleininga for kraft, newton, er kalla opp etter han.
Newtons første lov
Newtons første lov seier at når summen av alle kreftene som verkar på ein lekam er null, er akselerasjonen null. Det vil seia at lekamen står i ro eller flyttar seg med konstant fart langs ei rett lina.
Newtons andre lov
Williams andre lov seier at når ei kraft verkar på ein lekam, vil lekamen få ein akselerasjon som er lik krafta delt på massen til lekamen.
Newtons tredje lov
Newtons tredje lov seier at når ei kraft verkar på ein lekam, vil lekamen verka med ei like stor kraft i motsett retning.
Energi og effekt
Energi er i fysikken definert ut frå arbeid. Måleininga for arbeid og energi, er Joule (1 J = 1 Nm).
Dersom ei kraft verkar på ein lekam slik at lekamen flyttar seg, er det gjort eit arbeid som er produktet av krafta og forflyttinga.
Dersom forflyttinga og krafta ikkje har lik retning, nyttar ein skalarproduktet av retninga og krafta:
Summen av arbeidet som vert utført på ein lekam med konstant masse, vert det totale arbeidet lik den kinetiske energien som er tilført lekamen:
Nordåsværfjorden
Nordåsværfjorden er ein fjord langs kommunegrensa mellom Dønna og Lurøy kommune i Nordland. Fjorden ligg nord for Åsvær i Dønna og sør for Lovund og Solvær og har ei lengd på om lag 20 km frå vest til aust.
Fjorden strekkjer seg søraustover mot sjølve øya Dønna og her møter han tre andre fjordar. Søråsværfjorden kjem opp frå sørvest, på sørsida av Åsvær, Stifjorden går søraustover mot dei ytre delane av Ranfjorden, og Tomfjorden går nordaustover på søraustsida av Solvær.
130 Elektra
130 Elektra er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 17. februar 1873 av Christian Heinrich Friedrich Peters ifrå Litchfield Observatory.
Riala sokn
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Magnus Dagestad
Magnus Madsson Dagestad var kunsthandverkar frå Voss og styrar ved Norsk Kunsthandverksskule som han sjølv grunnla i 1920. Som ung var han elev hjå den landskjende treskjeraren Lars Kinsarvik. Kinsarvik henta inspirasjon frå den gamle norrøne ornamentikken, den såkalla drakestilen, som også Magnus Dagestad vart mykje oppteken av.
På ei utstilling i Paris i 1889 fekk han bronsemedalje for møblar med treskurd. Han stilte også ut av arbeida sine på verdsutstillinga i Chicago. Saman med den fyrste kona si, brukskunstnaren Helena Dagestad, bygde han seg verkstad på Voss. Dei vart landskjende for utskorne og dekorerte møblar og bygningar. I 1920 grunnla Magnus Dagestad Norsk Kunsthandverksskule, og han var styrar for skulen til han gjekk av for aldersgrensa i 1935. I 1950 opna Magnus Dagestad sjølv eit lite museum over arbeidet sitt. Museet er seinare utvida med nybygg og utstillingsrom.
Magnus Dagestad var spelemann attåt, og har ni nedskrifter i Hardingfeleverket, ved Arne Bjørndal.
4. mai
4. mai er den 124. dagen i den gregorianske kalenderen (125. under skotår). Det er 241 dagar att av året.
Døde
mai: 4
Chessmetrics
Chessmetrics er eit ratingsystem for sjakkspelarar utvikla av Jeff Sonas. Det er meint å skulle vere betre enn Elo-rating-systemet.
Grunnlaget for systemet
Chessmetrics baserer seg på eit vekta gjennomsnitt av tidlegare prestasjonar. Det som blir lagt til grunn er spelaren sin vinstprosent mot andre spelarar, vekta mot ratingen til dei andre spelarane, og kor lang tid som har gått sidan det vart spela. Ein 10 % betring i prestasjon tilsvarar ein auke på 85 ratingpoeng.
Vektinga av tidlegare parti avtar lineært frå 100% for nettopp avslutta parti til null for parti som vart spela for meir enn to år sidan.
Formlar
Endring av prestasjonsrating etter ei turnering:
Vekting av tidlegare turneringar (tid i månader):
Historiske ratingtal
Den store fordelen med systemet er at Jeff Sonas har lagt ned eit stort arbeid i å samle inn og systematisere historiske sjakkresultat. Dei første ratingtala i systemet er frå januar 1843, og ein kan få opp statistikkar månad for månad, år for år, og for periodar på 3 år, 5 år, 10 år og 20 år. For spelarar på same tid, produserer systemet interesante og truleg rimeleg nøyaktige anslag over relativ spelestyrke dei i mellom. Hos Chessmetrics kan ein f. eks. finne ut kva for ein spelar som var nummer 5 i verda i 1939 (det var Paul Keres ), med dei atterhald som alltid ligg i slike utrekningar. Kvaliteten på datagrunnlaget har i så måte stor tyding, og vil av fleire grunnar vere varierande.
Betre enn Elo-rating?
Jeff Sonas har gjentekne gongar hevda at systemet er betre til å spå om dei neste prestasjonane til sjakkspelarar enn Elo-rating-systemet, i følgje testing som han har gjort.
Sonas hevdar også at Chessmetrics har andre fordelar i forhold til Elo-rating:
Moglege ulemper ved systemet
Chessmetrics, som alle andre ratingsystem, kan berre gje eit anslag over sannsynleg spelestyrke i forhold til andre spelarar på grunnlag av dei resultata som er lagt inn i systemet, og gir ikkje noko eksakt mål på verkeleg spelestyrke.
Publisitet
Den første artikkelen om Chessmetrics vart offentleggjord hos Chessbase i oktober 2002. Sidan då har Chessmetrics blitt godt kjent i sjakkverda, mellom anna på grunnlag av mange artiklar hos nettstadane Chessbase og The Week in Chess.
Sigtuna församling
Sigtuna församling er ei sokn i Uppsala stift i Den svenske kyrkja. Det ligg i Sigtuna kommune i Stockholms län.
Spellemannprisen 1981
Spellemannprisen 1981 vart delt ut våren 1982. Dette var tiande gong utdelinga vart arrangert, og i samband med jubileet vart det delt ut fire spesialprisar. Den gjævaste, som gjekk under namnet sølvharpen/10 års jubileumspris, fekk Terje Rypdal. Han kunne tidlegare år ikkje få nokon ordinær pris sidan han hadde tysk plateselskap. Åge Aleksandersen og Henning Sommerro fekk kvar sine eksemplar av heidersprisen frå juryen, medan Svein Dag Hauge fekk eit diplom. Akkurat som ved førre utdeling vart det delt ut to prisar i klassen rock.
Provatás
Provatás (gresk Προβατάς) er ein landsby i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Provatás var hovudsete i den tidlegare kommunen Kapetán Mitroúsi, som no er ei kommunaleining i kommunen Sérres.
Royal Navy
Organisasjon
RN ligg under det britiske forsvarsministeriet og vert administrert av Admiralitetsnemnda (Admiralty Board), som består av toppleinga i RN og forsvarsministeriet.
RN vert forvalta internt av Marinestyret (Navy Board) som består av dei øvste offiserane i marinen. Den øvste offiseren i teneste vert kalla First Sea Lord og er ein firestjerners admiral.
RN har fire operative greiner:
Internasjonalen
Internasjonalen er den kanskje mest kjende arbeidarsongen i verda, fordi han finst på mesta alle språk, og blir bruka av sosialistar, anarkistar og kommunistar i alle land.