cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Venezialagunen
Venezialagunen er ein del av eit system som i romartida strekte seg frå Ravenna og nordover til Trieste. På 500-talet var lagunen ein tilfluktsstad for romanske folk som flykta frå inntrengande fiendar (hovudsakleg hunarar). Seinare vart lagunen kjernen i Republikken Venezia og det maritime riket deira. Lagunen er framleis viktig som hamn, for Arsenale di Venezia og fiske. Lagunen vart danna seks til sju tusen år sidan då havet steig etter den siste istida og flauma inn over den adriatiske kystsletta. Elvesediment kompanserte for den søkkande kystsletta og sediment frå elva Po dreiv langs kysten og lukka viker og bukter. Venetianske prosjekt på 1300- og 1500-talet hindra lagunen i å utvikle seg til myrland. Pumping av vassførande sjikt sidan 1800-talet har gjort lagunen djupare. Opphavleg var mange av øyane myraktige, men drenering har gjort det mogeleg å bu her. Mange av dei mindre øyane er fullstendig kunstige, medan nokre av områda rundt hamnebyen Mestre er øyar som er forsvunne. Dei gjenverande øyane er hovudsakleg sanddyner, inkludert deived kyststripa (Lido, Pellestrina og Treporti).
Dei største øyane eller øygruppene i området:
Andre øyar:
Vangen hytte
Vangen er ei turisthytte ved Mosjøen i Østmarka i Enebakk kommune. Hytta tilbyr overnatting og kafé.
EPA-traktor
EPA-traktorar er ei svensk nemning for personbilar som er ombygd for landbruksføremål. EPA-traktorar vart innførte i Sverige under 2. verdskrig for å bøta på mangelen på traktorar. Det var som oftast gamle personbilar, eller av og til lastebilar, som vart ombygde og registrerte som EPA-traktorar. Dei ombygde traktorane var enklare og billigare enn vanlege traktorar, så folk tok til å kalla dei EPA-traktorar, etter det svenske lågprisvarehuset EPA.
Krav til ombygginga
For å hindra at EPA-traktorane vart nytta som personbilar var det krav om at dei skulle ha ramme og ikkje sjølvberande karosseri. Dessutan var det krav om at bakakselen ikkje skulle ha fjøring. Det var ikkje noka direkte avgrensing av farten, men for å hindra for stor fart var det krav om at bakhjula maksimalt skulle rotera ein omdreiing når veivakslen i motoren roterte 10 omdreiingar.
Etter krigen vart det slutt på å nytta EPA-traktorar innan landbruket, men på grunn av at dei kunne køyrast av 16-åringar med traktorførarkort var dei populære hjå ungdommar, som nytta dei som rånarbilar. Sist på 1960 og tidleg på 1970-talet var Volvo Duett populært som utgangspunkt for å bygga EPA-traktorar. Ein viktig grunn til dette var at han hadde ramme i staden for sjølvberande karosseri og at det var lett å få tak i reservedalar.
Frå EPA-traktor til A-traktor
Frå 31. mars 1975 vart EPA-traktorane erstatta av A-traktorar, men desse vert framleis kalla EPA-traktorar på folkemunne. EPA-traktorar er saktegåande og hindrar flyten i trafikken og det er aukande motstand mot dei i Sverige.
Løvlia Skistue
Løvlia Skistue er ei betent skistove nordvest på Krokskauen, eigd av Skiforeninga. Stova ligg 563 moh.
Skiforeninga starta bygginga av ein 300 kvadratmeter stor lafta tømmerbygning sommaren 1936 på Lauvlisetervollen og skistova vart opna 7. februar 1937. Løvlia er i dag ein populær utfartsstad og overnattingsstad med 63 sengeplassar og servering.
Det er heilårsveg fram til stova. Dei siste fem kilometrane er det bomveg. Han kan nyttast av overnattingsgjester mot betaling.
Stova ligg på det som var Lauvlisetervollen, ei seter med drift frå 1600-talet og fram til 1960-talet.
Koji Arimura
Koji Arimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagan Tosu, Oita Trinita, Nagoya Grampus Eight, Vissel Kobe og Roasso Kumamoto.
Soga om Fridtjov den frøkne
Soga om Fridtjov den frøkne (norrønt Friðþjófs saga ins frækna) er ei islandsk fornaldersoge frå 1300-talet. Soga skildrar Fridtjofs kamp for å få gifta seg med Ingebjørg.
Innhald
Fridtjov den frøkne og kongsdattera Ingebjørg voks opp som fostersysken hos ein god bonde inne i Sogn med namnet Hilding. Far til sogehelten var hersen Torstein Vikingsson, som budde på Framnes. Ingebjørg var dotter av Kong Bele, og søster til Helge og Halvdan. Bele og sønene synest ikkje at Fridtjov var god nok for Ingebjørg, og får sendt han utanlands. Ingebjørg blir gifta bort til den gamle kong Ring, for å hindre ein krig. Når Fridtjov omsider kjem heim til Noreg, går han i løynd i teneste hos kong Ring. Hans truskap til kongen vert løna når kongen døyr kort tid etter: Fridtjov arvar både riket og dronninga.
Teksthistorie
Ei fritt dikta framstilling av den islandske soga om Fridtjov den frøkne er Esaias Tegnér sin diktsyklus Frithiofs saga, ei romantisk skildring i diktform frå 1820 til 1825. Utover 1800-talet blei Tegners bok svært populær i Skandinavia og Tyskland. Ho blei yndlingslektyren til tyske Keisar Wilhelm II som nærast identifiserte seg med helten i sagaen. Det blei sagt at høglesing frå boka var eit fast ritual om bord på keisarbåten Hohenzollern når keisaren var på reise. I 1858 omsette Ivar Aasen historia om Fridtjov den Frøkne til nynorsk. Ho blei prenta som tilleggshefte til bladet Folkevennen.
Musikalske tolkingar av Fridtjovsoga
Fridtjovsoga har gjennom tidene inspirert ei rekkje komponistar. Til dømes skreiv den tyske komponisten og dirigenten Max Bruch i 1864 ei kantate med tittelen Frithjof, Op. 23 basert på Esaia Tegnér si gjendikting av sagaen. Heinrich Hofmann publiserte 1874 Frithjof-Sinfonie op. 22 som i ein periode var det mest spelte orkesterstykket i Tyskland. Ei nyare tolking av soga er musikken til Fridtjovspelet som hadde premiere i 2008 på Vangsnes. Musikken er skrive av Magne Rutle og omfattar stykke for orkester, kor og solistar. Musikken er også spelt inn på ein CD.
Statuen av Fridtjov den Frøkne
I 1913 reiste keisar Wilhelm II av Tyskland ei statue av Fridtjov den Frøkne på Vangsnes. Statuen er 10,5 meter høg og står på ein 12 meter høg sokkel, slik at han totalt når 22,5 meters høgd. Statuen står i ein liten park med utsikt over Sognefjorden. Avdukinga av statuen føregjekk den 31. juli både med kong Haakon og den tyske keisaren til stades. Det var ein folkefest med truleg over 5000 tilskodarar. Det blei laga ei revyvise om statuen av Vilhelm Dybwad, som blei framført på Chat Noir i Oslo i 1913 og som ser kritisk på dimensjonane til statuen og keisar Wilhelm II.
Ved avdukinga 31. juli 1913 sa keiseren blant anna : «For at hvile efter tungt og ansvarsfuldt arbeide søker jeg herop. Jeg har nu i tyve aar paa mitt skib reist til Nordden og er blit mottatt i Norge med gammel germansk gjestfrihet. Det var mig en trang at vise et ydre tegn paa min taknemlighet mot det norske folk. Gjennem de hellige sagn fandt jeg anledning til dette. Særlig tiltalte mig sagnet om Herskeren i Balestrand, Kong Bele, Ingeborgs fader, den tapre helt. Dette staar nu formet for os, Kong Bele av Gørtz’ kyndige haand paa gravhaugen, medens Fridtjof er det mesterverk, som professor Unger har skapt.»
Kraftige tømmerstokkar som var flyteelement då dei frakta statuen frå Tyskland til Noreg, vart nytta til å reisa Sygna Uldvarefabrik på Hermansverk seinare same året.
Bye
Ei bye eller bøye (frå nederlandsk bui) er den nedbøren som kjem frå ei byesky (cumulonimbus). Det kan også koma lette byer frå ei stor haugsky. Byeskya har vassrett grunnflate og veks kraftig oppover med flisa eller trevla topp. Ho veks ofte utover i toppen som ein ambolt.
Byeskya gjev altså regnbyer, snøbyer og haglbyer. Kvar bye varer berre ei stutt tid, og so vert det opplett att.
Når det er regnbyer eller snø/haglbyer er det også ofte vindkast eller vindvariasjonar. Byeskyer kan òg laga torevêr.
Den diplomatiske revolusjonen
Den diplomatiske revolusjonen av 1756 er eit uttrykk som vert nytta om endringane av dei langvarige diplomatiske alliansane som varte fram til den austerrikske arvefølgjekrigen, og som så vart omgjort i sjuårskrigen. Kort fortalt vart endringa utført slik at der Frankrike og Preussen tidlegare var mot Storbritannia og Austerrike, vart Frankrike og Austerrike no allierte mot Storbritannia og Preussen. Han var del av ei rekkje stadig skiftande alliansar gjennom 1700-talet som er blitt kalla «stats-kvadriljen».
Bakgrunn
Den diplomatiske endringa vart utløyst av forskjellige interesser mellom Austerrike, Storbritannia og Frankrike. Aix-la-Chapelle-traktaten etter den austerrikske arvefølgjekrigen i 1748 førte til at Austerrike innsåg den høge prisen dei måtte betale for å ha Storbritannia som ein alliert. Maria Teresia av Austerrike hadde forsvart kravet sitt om Habsburg-trona og hadde fått mannen hennar, Frans Stefan krona som keisar i 1741, men ho hadde vorte tvungen til å gje frå seg verdifulle område i prosessen. Under diplomatisk press frå Storbritannia hadde Maria Teresia gjeve frå seg det meste av Lombardia og det okkuperte Bayern. Britane tvinga ho vidare til å gje frå seg Parma til Spania og enno viktigare, la Preussen få behalde det erobra Schlesien. Under krigen hadde Fredrik II (Fredrik den store) av Preussen erobra verdifulle provinsar i Schlesien, eit av dei bøhmiske kronlanda. Med Schlesien erobra vart Preussen ei stormakt i Europa og vart ein trugsel mot dei tyske områda til Austerrike, samt resten av Mellom-Europa. Den nye prøyssiske makta gjorde ikkje Storbritannia noko, som såg på Preussen som ein balanse mot makta til Frankrike.
Westminster-konvensjonen
Resultatet av den austerrikske arvefølgjekrigen vart tydeleg: Storbritannia såg ikkje lenger på Austerrike som mektig nok til å stå imot den franske makta og var derfor nøgd med å støtte opp mo mindre statar som Preussen. Derfor vart Storbritannia og Preussen einige i Westminsterkonvensjonen (16. januar 1756) om Storbritannia ikkje skulle støtte Austerrike i ein ny konflikt om Schlesien så lenge Preussen gjekk med på å verne Hannover mot franskmennene. Britane kravde vern av Hannover fordi kongane deira avstamma frå Brunswick-Luneburg-linja til Hannover. Storbritannia følte at med den veksande makta til Preussen, var det betre å forsvare Hannover enn Austerrike. Samstundes var Austerrike klar på å at dei skulle ha tilbake Schlesien, så dei to allierte hadde motstridande interesser. Maria Teresia innsåg at det ikkje lenger var nyttig å oppretthalde alliansen med Storbritannia og vendte seg mot Frankrike, som kunne erstatte Storbritannia som ein nyttig alliert. Maria Terisa visste at utan ein mektig alliert som Frankrike, kunne ho aldri klare å ta tilbake Schlesien frå Fredrik.
Den første Versailles-traktaten
Maria Teresia sendte utanriksministeren sin, grev Wenzel Anton von Kaunitz, til Frankrike for å sikre ein allianse som gjorde at Austerrike kunne ta tilbake Schlesien. Ludvig XV var motvillig til å inngå nokre avtalar som Kaunitz la fram, og det var først då det oppstod ny strid mellom Frankrike og Storbritannia at Ludvig XV av Frankrike vart tvungen inn i ein allianse med Austerrike. I tillegg så omringa ikkje lenger Austerrike Frankrike. I staden hadde Fredrik II klart å ende det Habsburg-dominerte området opp mot den franske grensa. Derfor såg ikkje lenger Frankrike på Austerrike som ein umiddelbar trugsel og gjekk inn i ein allianse. Som svar på Westminster-konvensjonen, skreiv ministrane til Ludvig XV og Kaunitz under på den første Versailles-traktaten (1. mai 1756), og begge sider vart einige om å vere nøytrale og gje 24 000 soldatar til den andre om ein av dei gjekk inn i ein konflikt med ein annan stat.
Den andre Versailles-traktaten
Etter å ha sikra seg fransk nøytralitet starta diplomatane til Maria Teresia å opprette ein anti-prøyssisk koalisjon. Dette varsla Fredrik II som valde å slå til først med å invadere Sachsen og starta med det sjuårskrigen (1756-1763). Fredrick gjorde dette for å skremme Russland bort frå støtte Austerrike, men invasjonen av Sachsen tirra berre Russland, som sende 80 000 soldatar til Austerrike. Eit år etter den første Versailles-traktaten vart signert, signerte Frankrike og Austerrike ein ny offensiv allianse den 1. mai 1757. I den andre Versailles-traktaten lovde Austerrike å gje Austerriksk Nederland til Frankrike, men til gjengjeld skulle Maria Tereisa få Parma samt 129 000 franske soldatar og 12 millionar livres kvart år fram til Schlesien kom tilbake til Austerrike.
Keisuke Mori
Keisuke Mori er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagan Tosu, ALO's Hokuriku og Mito HollyHock.
Israel av Siouxsie and the Banshees
«Israel» er ein song av det engelske rockebandet Siouxsie and the Banshees, opphavleg berre gjeven ut på singel i 1980 på Polydor Records. Songen var skriven av Siouxsie and the Banshees med Nigel Gray som medprodusent. Han vart selt inn med eit 30 mann stort walisisk kor. Medan dei var på turné i Europa hausten 1980, ønskte bandet å skrive ein julesong for desember det året. Dei skreiv han på vegen, som var ganske uvanleg for dei.
Songen vart ein favoritt hos fleire artistar, som Air-medlemmet Jean-Benoît Dunckel, som valde songen som ein av dei ti favorittsongane sine, og bandet Ride, som spelte songen over høgtalaranlegget før konsertane deira, og produsenten Howie B. (ofte samarbeidspartnar med Björk og Tricky i 1990-åra) hadde med songen på ei liste då han synte musikk han lytta til då han voks opp i Glasgow.
Utgjeving
«Israel» kom ut som ein enkelt singel mellom albuma Kaleidoscope (1980) og Juju (1981) den 28. november 1980 på Polydor. Singelen nådde 41. plassen på UK Singles Chart. Det var den første singelen deira som òg kom ut på 12"-vinyl sjølv om songane på begge sider av 12"-utgåva var like lange som på 7"-utgåva.
Songen nådde 73. plassen på den amerikanske National Disco Action Top 100-lista som ei importplate, men «Israel» kom ikkje ut på noko Siouxsie and the Banshees-album før Once Upon a Time: The Singles året etter.
Songen vart ommastra i 2002 for samleplata The Best of Siouxsie and the Banshees og kom sidan ut som bonusspor på 2006-utgåva av Kaleidoscope.
Andre versjonar
«Israel» vart spelt av gotisk rock-bandet Mephisto Walz i 1996 og gjeven ut på albumet Strawberry Girl - A Tribute To Siouxsie And The Banshees 1997.
Oddbjørg Ausdal Starrfelt
Oddbjørg Ausdal Starrfelt er ein norsk politikar for Ap. Ho vart innvald på Stortinget frå Rogaland i 1993.
Israel av Siouxsie and the Banshees
Andre versjonar
«Israel» vart sidan spelt inn av Nouvelle Vague i 2006 på albumet deira Bande à Part.
Møvik
Møvik er ein tettstad i Moss kommune i Viken fylke (tidlegare Rygge kommune i Østfold). Han har og ligg på nordsida av Kurefjorden, like aust for Larkollen.
Nesøya i Nordland
Nesøy er ei øy i kommunene Lurøy og Rødøy i Nordland. Polarsirkelen kryssar den sørlege delen av øya. Øya har eit areal på 14,5 km² og om lag 110 innbyggjarar (2015). Delen av øya som ligg i Rødøy kommune vert kalla Nordnesøy, og delen i Lurøy kommune vert kalla Sørnesøy. Øya har dagligvarehandel med drivstoff, fiskemottak, hurtigbåt og ferge kommunikasjon. Landpostbud.
Nesøyfjorden ligg på austsida av øya med Hestmannøy på andre sida. I vest ligg Trænfjorden med Træna lenger vest. Postadressa til alle på Nesøya er 8198 NORDNESØY.
Realkonjunkturteori
Realkonjunkturteori (engelsk: Real Business Cycles/RBCs) er ein makroøkonomisk teori/modell formulert hovudsakleg av Robert Lucas Jr., Edward C. Prescott og nordmannen Finn E. Kydland, bygd på ideane til John F. Muth.
Hovudformålet med modellen er å forklare konjunkturar gjennom endringar i realøkonomiske forhold, det vil seie permanente sjokk som for eksempel teknologiske framsteg. Før realkonjunkturteorien meinte dei fleste at konjunkturar kom av mellombelse sjokk i økonomien. I dag er det allment akseptert at iallfall delar av konjunktursvingingane kjem av permanente sjokk.
Nobelprisen
Nobelprisen i økonomi vart i 2004 tildelt Kydland og Prescott blant anna på grunn av artikkelen «Time to Build and Aggregate Fluctuations», som var deira hovudbidrag til realkonjunkturteorien.
Modellen
Dei underliggjande føresetnadene i denne modellen er at det finst representative rasjonelle agentar med rasjonelle forventningar. Modellen er vanlegvis uttrykt gjennom ein intertemporalt optimerande agent (ein person som prøver å maksimere nytte, gjeve skrankar, over tid), og handlingane til denne kan sjåast på som å representere alle agentar, med andre ord heile økonomien. Andre implisitte antakingar inkluderer nøytraliteten til pengar (dette er implisert gjennom dei rasjonelle forventningane). Lucas viste at under produktivitetssjokk, ville det oppstå konjunkturar i denne modellen. Grunnen til dette er at viss produktiviteten til ein agent minkar, vil realinntekta også minke (tenk på dette i ein Robinson Crusoe-kontekst - der den representative agenten beheld heile produksjonen sjølv, eller i ein arbeidsmarknad med fullkommen konkurranse - der arbeidarar blir betalt verdien av den marginale produktiviteten deira). Gjeve intertemporal optimering, vil den representative agenten optimalt velje å utsetje arbeidet til neste periode (og i staden konsumere fritid) sidan han rasjonelt forventar at produktivitetssjokket da vil vera forsvunne og reallønna vil ha stige att. Aggregering impliserer at det negative produktivitetssjokket resulterer i frivillig arbeidsløyse, ein nedgang i økonomisk aktivitet og dermed i BNP.
Dette betyr at hovudkonklusjonen i denne modellen er at konjunkturar er fullstendig i samsvar med effektivitet i ein marknadsøkonomi; rørslene i økonomien er alltid Pareto-effektive. Det finst ikkje noka ufrivillig arbeidsløyse i denne modellen. Vidare vil finanspolitikk og pengepolitikk i økonomien alltid vera nyttelause fordi, for det første, vil alle handlingar utført som eit resultat av ein politikkregel bli perfekt forutsett av agentar med rasjonelle forventningar, og for det andre, med mindre styresmaktene har informasjon som er utilgjengeleg for dei individuelle agentane, kan dei ikkje betre det som blir resultatet av den frie marknaden (og sjølv om styresmaktene har dette, kunne dei rett og slett sleppe fir informasjonen og slik late agentane koma til det Pareto-effektive utfallet).
Kritikk av realkonjunkturteorien
Den mest sjølvsagte kritikken av teorien er det store talet på sterke føresetnader - f.eks. rasjonelle forventningar og representative agentar (sjølv om analysen vil verke like godt med varemarknader og pengemarknader med fullkommen konkurranse, føresett at det finst marknader for alt - noko som òg er ein stor føresetnad). Sjå dei relevante sidene for kritikk av desse føresetnadene.
Hn/Dronte
Dronten (Rálphus cucullátus) er ein utdøydd fugleart av drontefamilien. Han vog innpå 20-25 kg og livde på Mauritius. Sidsten av denne arten vart drepen i 1681.
Tutankhamon
Tutankhamon var ein farao under det attande dynastiet i Egypt, frå om lag 1334 til 1325 f.Kr. Han er blitt særleg kjend i ettertida for det rike gravfunnet sitt. Grava hans i Kongedalen, som blei funnen i 1922, er den best bevarte gammalegyptiske grava ein har funne. Han var også ein av få faraoar dyrka som ein gud medan han levde.
Hn/Dronte
Drontane var store fuglar som ikkje var føre til å fljuga, og som ikkje hadde serlege likskapar med duvor av i dag elles helder. Dei var helst klumpute å sjå til og vanta venger. Dette gjorde deim so hjelpelause i møte med menneske, dei endå kunde fangast med berre nevane. Sidan kjøtet på dronten visstnog var godt på smak, vart dei veidde ned av europearane.
Tutankhamon
Opphav
Det er uklart kven som var foreldra til Tutankhamon. Ein tidleg teori sa at han var son av Amenhotep III og dronningkona Tiye. Tiye som mor blei seinare rekna som usannsynleg ettersom ho var over femti år då han blei fødd. Amenhotep er fortsatt ein mogleg far, men ein vanlegare teori er at sonen hans, Amenhotep IV eller Akhenaton, var far til Tutankhamon. Ei dronning av låg rang, Kiya, er ei mogleg mor.
Smenkhkare, som var farao etter Akhenaton og før Tutankhamon, kan òg ha vore faren hans. Eit mogleg prov på dette er at Akhenaton valde ei kongeleg kvinne, Neferneferuaten, som medregent og etterfølgar, noko han truleg ikkje ville ha gjort om han hadde ein mannleg arving. Meritaten, ei dotter av Akhenaton, skal då ha vore mora.
Namn
Som prins heitte han Tutankwhaton eller Tutankhaton, 'det levande bildet av Aton'. Dette blei seinare endra til Tutankhamon, 'det levande bildet av Amon'. Namnet kunne også skrivast Amon-tut-ankh, ettersom det var vanleg å skriva den heilagaste namnedelen først.
Då Tutankhamon blei farao tok han også tilnamnet Nebkheperure, 'herre over formene til Re'. Namnet kan også ha hatt forma Nibhurrereya, som er nemnd i Amarnabreva.
Regjeringstid
Tutankhamon blei konge som niåring og var avhengig av rådgjevarar som visiren Ai, general Horemheb og skattmeisteren Maia.
Tutankhamon gifta seg med Ankhesenpaaton som han var i slekt med, moglegvis så nært som tante eller halvsøster. Ho fekk seinare det nye namnet Ankhesenamon. Dei fekk truleg to jentebarn som døydde tidleg (eller var dødfødde) og blei lagde i grava til Tutankhamon.
Død
Det er uklart korleis Tutankhamon døydde. Ein teori går ut på at han blei drepen, gjerne ved eit slag mot hovudet, ein annan at han døydde etter eit fall. Mumien hans er blitt røntgenundersøkt fleire gonger. Her fann ein eit hol i skallen hans og eit knekt bein som anten kan ha vore årsak til døden hans (gjennom koldbrann), eller kan ha blitt påført under mumifiseringa.
Undersøkingane viste og at faraoen hadde ein noko forlenga skalle, som ein også har sett i bilete av Akhenaten. Faraoen hadde også ei bøygd ryggrad (skoliose) og mildt hareskår, kjenneteikn på Klippel-Feil-syndromet. Den ukjende mumien i kongedalsgrava KV55 hadde også alle desse kjenneteikna, og kan ha vore faren hans.
Gravfunnet
Tutankhamon si grav, KV62, blei funnen av ei britisk gruppe leia av Howard Carter og Lord Carnarvon i 1922. Funnet av dei urørte leivningane og skattane var ein sensasjon verda over. Innanfor nitten gravskrin fann dei ein sarkofag som igjen gøymde tre kister, den inste i massivt gull. Liket var mumifisert med harpiks og fleire væsker, innsurra i lin, og bar ei gullmaske.
Skattane frå grava er blitt stilt ut fleire gonger. Museumsturneen «Treasures of Tutankhamun», halden frå 1972 til 1979, blei godt kjend og besøkt. Då utstillinga først blei vist i British Museum kom over 1,6 millionar for å sjå henne, det høgaste talet på noka utstilling ved museet. Køane kunne vara i opptil åtte timar. Seinare vitja utstillinga Canada, Frankrike, Japan, Sovjetunionen og Vest-Tyskland, og til slutt USA, der over 8 millionar så henne ved Metropolitan Museum of Art.
Finnøy
Finnøy er ein tidlegare øykommune i Rogaland fylke. Kommunen vart slått saman med Stavanger kommune 1. januar 2020. Øyane ligg inst i Boknafjorden, 13 nautiske mil nord for Stavanger. Kommunen hadde grenser mot Hjelmeland på Ombo. Totalt landareal var 104 km².
Judaberg var administrasjonssenter i kommunen. Folketalet per 1. januar 2018 var 3 197. Siste ordførar var Henrik Halleland.
mini|300px|Øyar med folkesetnad er Finnøy, [[Talgje|Sør-Talgje, Fogn, Ombo, øygruppa Fisterøyane og øygruppa Sjernarøyane. Den største øya er Ombo, ho er delt mellom kommunane Finnøy og Hjelmeland.
Fisterøyane er dei øyane som tidlegare var del av Fister kommune omfattar Byre, Bokn, Måløy og Halsnøy.]]
Dei aller fleste innbyggjarane bur på 15 av øyane. Om lag halvparten av folkesetnaden bur på sjølve Finnøy, etter Finnøy har Sjernarøyane størst folketal. Tettstaden Judaberg på Finnøy er kommunesenter.
Kommunikasjonar
Reising mellom øyar og ut av kommunen har tradisjonelt føregått med ferjer og hurtigbåtar, men Finnøy og Talgje blei landfaste med Finnfast i 2009. Året etter blei òg brua mellom Nord-Talgje og Tjul opna, noko som inneber at seks av sju øyer på Sjernarøyane er bundne saman med veg.
Fortid
Ein har funne mange minne frå tidlegare tider i kommunen. Det eldste funnet er bein frå ein isbjørn som er rundt 10 600 år gammalt. Den eldste buplassen, på Bjergøy i Sjernarøyane, er 5-6000 år gammal.
Av dei ni mellomalderkyrkjene i Rogaland har Finnøy to. Talgje kyrkje frå rundt 1140 på Talgje og Hesby kyrkje frå rundt 1200 ligg på Finnøya. Sjernarøy kyrkje på Kyrkjøy er ei renessansekyrkje frå 1637.
Huset til utvandrarpioneren Cleng Peerson står på Kindingstad ved Ladstein på Finnøy.
Næringsliv
Hovudnæringane på øyane er jordbruk, havbruk og turisme. Nesten 50 % av dei sysselsette arbeider innanfor landbruk. Tomatdyrking har ein særskild plass i økonomien. Eggproduksjon er òg viktig med 155 000 verpehøns i kommunen i 2003.
Tusenårsstad
Finnøy sin tusenårsstad er Teigen amfi, planlagt av Heidi K. Urtegård, offisielt opna 5. juni 2005. Det ligg i Teigen friluftsområde, og er eit 90 dekar stort skogsområde med turstiar og variert vegetasjon. Amfiet blir brukt til kulturelle arrangement.
Oslo ingeniørhøgskole
Oslo ingeniørhøgskole er ein tidlegare høgskule for ingeniørutdanning. Skolen blei stifta i Christiania i 1873 under namnet Christiania Tekniske skole og hadde lokalar i Kristian IVs gate 8b i Oslo. Skulen fekk eiga bygning i Cort Adelers gate 30 i 1889 teikna av arkitekt Victor Nordan.
Skulen skifta namn fleire gonger og hette: Christiania Tekniske skole 1873 – 1896; Kristiania Tekniske skole 1897 – 1912; Kristiania Tekniske Mellomskole 1912 – 1924; Oslo Tekniske Mellomskole 1924 – 1936; Oslo Tekniske skole 1936 – 1976 og Oslo ingeniørhøgskole 1977 – 1994. Oslo ingeniørhøgskole er ført vidare som Avdeling for ingeniørutdanning (IU) ved Høgskolen i Oslo og Akershus.
Frå 1994 er skulen ein del av Høgskolen i Oslo og Akershus.
Sommar-OL 1984
Sommar-OL 1984 vart halde i Los Angeles i USA. USA vart beste nasjon, medan Noreg fekk éin sølv- og to bronsemedaljar. Som ein reaksjon på den amerikanskleidde boikotten av 1980-leikane heldt Sovjetunionen, DDR og Cuba seg vekke frå Los Angeles, noko som påverka leikane i stor grad.
Michael Clarke Duncan
Michael Clarke Duncan var ein USA-amerikansk filmskodespelar frå Chicago.
Biografi
Michael Clarke Duncan var 1,96 meter høg og vog om lag 142 kg. I ungdommen fekk han fleire stillingar som utkastar ved nattklubbar i heimbyen Chicago. Seinare jobba han som livvakt for amerikanske kjendisar, mellom anna Will Smith, LL Cool J og Notorious B.I.G., eller «Biggie». Etter at «Biggie» vart skoten og drepen i 1997, skal Duncan ha gitt opp livvaktkarrieren.
Duncan hadde fått små skodespelarroller i film og på fjernsyn frå 1995 og framover. I 1998 spela han i storfilmen Armageddon, men det var fyrst året etter at han vart kjend for alvor. I 1999 fekk han nemleg spela i Den grønne mil, basert på ein roman av Stephen King. Filmen handlar om innsette på eit fengsel for dødsdømte i USA på 1930-talet, og Tom Hanks spela rolla som fangevaktaren Paul Edgecombe. Michael Clarke Duncan spela rolla som den mystiske karakteren 'ohn Coffey, den av fangane som blir sett på som den farlegaste. For denne rolla vart Duncan oscarnominert og vann ein Golden Globe.
Michael Clarke Duncan fekk eit hjarteinfarkt den 13. juli 2012, men fekk livet attende etter ein periode på sjukehus. Han døydde i Los Angeles den 3. september same året.
Brazzaville
Brazzaville (folketal om lag 600 000) er hovudstaden i Kongo-Brazzaville (Republikken Kongo). Byen ligg ved Kongoelva. På andre sida av elva ligg Kinshasa, hovudstaden i Kongo.
Historie
Byen vart grunnlagd i 1880. Den franske oppdagaren Pierre Savorgnan de Brazza vert rekna som grunnleggjar. Byen vart òg oppkalla etter han. I området der byen vart grunnlagd låg landsbyen Ntamo
Preben Elkjær
Preben Elkjær Larsen er ein dansk tidlegare  fotballspelar (angripar). Mellom 1977 og -88 skåra han heile 38 mål på 69 landskampar for Danmark. Han var sentral då Hellas Verona vart italiensk seriemeister i 1985.
Landslagsspel
Preben Elkjær debuterte på Danmark sitt fotballandslag den 27. juni 1977. Han viste då kor målfarleg han kunne vere, skåra begge dei danske måla i 2-1 sigeren over Finland i Helsingfors. I 1978 skåra han i sin andre landskamp sigersmålet då det vart 2-1 over Noreg på bortebane, kort etter å ha vorte bytta inn. Sidan var han fast på landslaget.
Elkjær var ein av dei viktigaste spelarane då det danske landslaget for fyrste gong kvalifiserte seg til eit internasjonalt meisterskap. I 1983 stod han for den fyrste nettkjenninga i bortekampen mot Hellas, der ein 2-0-siger sikra Danmark deltaking ved EM 1984 i Frankrike.
Meisterskapen vart Elkjærs internasjonale gjennombrot. Han skåra mot Jugoslavia og vart matchvinnar i 3-2-kampen mot Belgia. I semifinalen mot Spania sende han, i straffesparktevlinga, Danmarks femte og siste straffe over mål. Spanias siste straffe-eksekutør bomma ikkje og sende Danmark ut av turneringa.
Preben Elkjær var ein av dei beste midtspissane i verda midt på 1980-talet. Han imponerte på landslaget med klassespel gjennom kvalifiseringa til VM i Mexico i 1986. Især 4-2-sigeren over Sovjetunionen den 5. juni 1985, der Elkjær og Michael Laudrup begge stod for to danske mål, står som eit av høgdepunkta i landslagskarriera. I VM vart Elkjær ein av dei store profilane. Han skåra fire mål, tre av dei i 6-1-sigeren over Uruguay.
Elkjær deltok også på det danske landslaget under EM i 1988, der han korkje skåra eller imponerte spelemessig. Den danske innsatsen i meisterskapen varsla eit generasjonsskifte i laget. 0-2-nederlaget mot Vest-Tyskland i EM vart Elkjærs siste landskamp.
Han spelte 69 A-landskampar for Danmark og skåra 38 mål.
Etterrakst
Etter han la opp som fotballspelar var Elkjær kortvarig trenar hos Silkeborg IF. Seinare kjøpte han seg inn i B 93.
Hølen
Hølen er ein tettstad i Vestby kommune i Viken. Han har og ligg like aust for Son i nærleiken av E6. Hølen vart skild frå Son i 1848 og oppretta som eigen bykommune med 199 innbyggjarar. Hølen var den minste byen i landet fram til han vart innlemma i Vestby kommune i 1943.
Adobe Reader
Adobe Reader er ei programvare utvikla av programvareselskapet Adobe, programmet har i hovudsak som funksjon å lese PDF-filer. Adobe har òg utvikla ei kommersiell programvare, Adobe Acrobat, som kan opprette og redigere PDF-filer, såvel som å lese dei.
Musikaren Budgie
Peter Edward Clarke, med artistnamnet Budgie, er ein engelsk trommeslagar. Den første innspelinga hans var med The Spitfire Boys i 1977 og så The Slits i 1979. Han vart så fast trommeslagar i det innverknadstunge bandet Siouxsie and the Banshees (1979–1996) og tromme-og-song-duoen The Creatures (1981–2004). Budgie har arbeiddm ed andre musikarar som John Cale, Leonard Eto (tidlegare i Kodo Drummers) og John Grant.
I 2013 vart han av magasinet Spin rangert på 28. plassen på lista deira over dei 100 beste trommeslagarane innan alternativ musikk.
Khumbu
Khumbu er eit område i Nepal. Saman med Solu og Pharak er det det viktigaste sherpaområdet i Himalaya. Khumbu ligg i det nordaustlege Nepal, og inneheld byen Namche Bazaar og landsbyane Thami, Khumjung, Pangboche og Kunde. Det berømte buddhist-tempelet i Tengboche ligg også i Khumbu.
På grunn av plasseringa i Himalaya, stig Khumbu-landskapet dramatisk – frå 3 300 meter og heilt til toppen av verdas høgste fjell, Mount Everest, 8 850 meter over havet. Sagarmatha nasjonalpark ligg også innanfor Khumbu-regionen.
Det finst ei lufthamn rett ved Khumbu, Tenzing-Hillary lufthamn, òg kjend som Lukla lufthamn. Ho vert rekna som ei av dei farlegaste lufthamnene i verda.
Administrativt ligg Khumbu i distriktet Solukhumbu, Shagramatha sone i austregionen.
Ellen Chr. Christiansen
Ellen Christine Christiansen er ein norsk politikar for Frp og seinare Høgre. Ho sat på Stortinget frå Oslo i perioden 1993–1997, opphavleg vald inn for Frp, men uavhengig representant frå 3. mai 1994.
Etter brotet med Frp i 1994 stifta ho og ein del andre utbrytarar ein ny organisasjon kalla FRIdemokratene. Ho var den første leiaren til organisasjonen 1994-95, men har dei siste åra vore medlem av Høgre. Christiansen har sete i byrådet i Oslo for både Frp og Høgre.
Christiansen er cand. mag. med engelsk, statsvitskap og økonomisk college. Ho har vore informasjonssjef i TV3 Noreg, har vore organisasjonssekretær i Europabevegelsen, kommunalråd og gruppesekretær i Oslo kommune.
Flat dammusling
Flat dammusling (Pseudanodonta complanata) er ein ferskvassmussling som lever i Nord-Europa, men som er såpass sjeldan at han stod på norsk raudliste 2006 over arter som er nær trua.
Ellen Chr. Christiansen
Frå 2006 til 2012 var ho fylkesdirektør i NAV Akershus. Ho var direktør for fylkestrygekontoret i Akershus i den dåverande Trygdeetaten 2004–2006. Sidan 2012 har ho vore direktør for NAV Forvalting.
Lokk
Lokk er ein del av den vokale folkemusikken i Noreg, og er ein blanding av song og rop. Lokken har som funksjon å oppnå kontakt med husdyra over store avstandar, og lokke dei heim til seters eller gards etter ein dag på beite. Lokkane gjekk gjerne i arv frå mor til dotter og har hatt ein funksjon så lenge det har vore beitebruk i Noreg.
Ein hadde kulokk, sauelokk og geitelokk for dei ulike husdyra. Kulokkane var dei mest forseggjorte, og kunne bli lange og melodiøse strofar. Det finst også tradisjon for såkalla huldrelokkar. Desse lokkane er melodiske songar som skal ha vore sunge av ei hulder. Desse har gjerne ein fast tekst, ofte ei rekke fantasifulle namn på dyra til huldra. Slike huldrelokkar er gjerne knytte til segner.
Lokkar bygger gjerne på kvart- og kvintsprang, men kan også bruke dei større toneintervalla septimar og nonar.
Sanna
Sanna er ei øy i Træna kommune på kysten av Helgeland i Nordland. Ho har eit areal på 3,0 km² og 6 innbyggjarar (2001). Sanna har 5 karakteristiske fjelltoppar. Det høgaste punktet er Trænstaven på 339 moh. Under ein av dei andre fjelltoppane ligg ei stor grotte som heiter Kirkhelleren. Denne vert brukt kvar sommar under Trænafestivalen som konsertlokale.
Husøya ligg rett aust for Sanna.
Unn Aarrestad
Unn Aarrestad er ein norsk politikar for Senterpartiet. Ho vart innvald på Stortinget frå Rogaland i 1993.
Ho var vararepresentant i periodane 1981–1985, 1985–1989, 1989–1993 og 1997–2001.
Svanemusling
Svanemusling (Anodonta cygnea) er eit blautdyr i underfamilien dammuslingar (Anodontinae) i familien Unionidae.
Svanemusling høyrer ikkje opphavleg til i Noreg. Muslingen er berre registrert i Risa, Transjøen og Hersjøen. Arten lever i ferskvatn, og var ein av dei 3800 artane som var oppført på norsk raudliste 2006, der han var kategorisert som sterkt utryddingstrua (i same kategori som hubro, jerv og brunbjørn). I raudlista frå 2021 er han rekna som sårbar.
Siggerud
Staden låg i Ski kommune i Akershus fylke fram til 2020.
Toppalpinisten Lasse Kjus voks opp på Siggerud.
Dorneck
Distriktet Dorneck er eitt av ti distrikt i kantonen Solothurn i Sveits, og ligg nord i kantonen. I lag med distriktet Thierstein, dannar det Amtei (valkrinsen) Dorneck-Thierstein. Han har opp under 20 000 innbyggjarar. Fem av dei elleve kommunane i distriktet er eksklavar i anten kantonen Basel-Stadt eller ved grensa til Frankrike.
Forsvarets medalje for falne og såra i strid
Forsvaret sin medalje for falne og såra i strid vert delt ut av Forsvarssjefen. Den vart innstifta 1. januar 2005, men er gjeldande frå 1. januar 2004. Medaljen vert delt ut til norsk militært personell eller sivilt personell under militær kommando som har vorte såra eller drepne i kamphandlingar, og som må ha vore årsaka av ein av partane i ei konflikt. Medaljen vert delt ut post mortem til næraste pårørande etter personell som har vorte drepne i kamphandlingar eller som har mista livet på grunn av skader årsaka av ein av partane i konflikten. Dersom ein person vert dekorert fleire gonger, berast medaljen med ei forsølva stjerne.
Medaljen er forma som ein kross omgitt av ein krans. Den er i to variantar, ein for såra og ein for falne. Advers: Medaljen for såra har ein purpurfarga kross med eit opphøgd, nedoverpeikande og brote sverd i gylt metall. Kransen er i gylt metall og ligg bak krossen. Medaljen for falne har same utforming, men med svart kross. Revers: Medaljen har påskrifta «FOR LAND OG FOLK» og i tillegg namnet på mottakaren gravert inn på ei horisontal stripe. Medaljen skal berast i eit raudt band med to loddrette striper i svart for falne og i purpur for såra.
Bakgrunnsstoff
Statuttar
Distriktet Bucheggberg
Distriktet Bucheggberg er eitt av ti distrikt i kanton i Solothurn i Sveits, og ligg sørvest i kantonen. I lag med distriktet Wasseramt, dannar dei Amtei (valkrinsen) Wasseramt-Bucheggberg. Han har kring 7500 innbyggjarar.
Bucheggberg består av følgjande kommunar Aetigkofen, Aetingen, Bibern, Biezwil, Brügglen, Gossliwil, Hessigkofen, Küttigkofen, Kyburg-Buchegg, Lüsslingen, Lüterkofen-Ichertswil, Lüterswil-Gächliwil, Messen, Mühledorf, Nennigkofen, Schnottwil, Tscheppach og Unterramsern.
Selvær
Postadressa til Selvær er 8742 SELVÆR
Katla på Bømlo
Katla er ein tidlegare småbruksstad på Goddo i Bømlo kommune.
På Skinnhueneset ligg Katla skulemuseum, som vart bygd på 1900-talet. Dette huset fungerte som skule for folk som budde i nærleiken, og om vintrane blei det ofte fire veker med skule grunna dårlege vegforhold. Bortsett frå ei ny taklegging der det blei lagt nærast identiske takheller, er katlaskulen den einaste attverande skulen på Bømlo som ikkje er renovert. På Katla er det stasjonert ein vêrradar som vert drifta av Meteorologisk institutt.
Gäu
Distriktet Gäu er eitt av dei ti distrikta kantonen i Solothurn i Sveits, og ligg i midten av kantonen. Det har kring 18 000 innbyggjarar. I lag med distriktet Thal, dannar det Amtei (valkrins) Thal-Gäu.
Dei åtte kommunane i distriktet er Egerkingen, Härkingen, Kestenholz, Neuendorf, Niederbuchsiten, Oberbuchsiten, Oensingen og Wolfwil.
Antarktika
Antarktika er namnet på det sørlegaste kontinentet på jorda. Det blir også kalla Sørpolfastlandet. Det er ein del av verdsdelen Antarktis, som også omfattar havområdet rundt kontinentet. Det er den kaldaste staden på jorda og er nesten fullstendig dekt av is. Det har inga fast busetjing, men har nokre forskingsstasjonar og noko turisme.
Flekkalkun
Flekkalkun, Meleagris ocellata, er ein stor hønsefugl med utbreiing på Yucatán-halvøya. Saman med den større arten kalkun, M. gallopavo, utgjer dei slekta Meleagris, kalkunar.
Antarktika
Geografi
Antarktika ligg på den sørlege halvkula, nesten heilt sør for den sørlege polarsirkelen, med kyst mot Sørishavet. Kontinentet har ei flatevidd på 14,4 millionar km². Rundt 98 % av dette er dekt av isbrear, med ein gjennomsnittleg tjukkleik på minst 1,6 kilometer.
Kontinentet har ei årleg nedbørsmengd på berre 200 mm ved kysten og endå mindre i innlandet. Det er dermed for ein ørken å rekna, og flatevidda gjer han til verdas største. Antarktis er òg verdsdelen med høgast gjennomsnittleg høgd, lågast gjennomsnittleg luftråme og lågast gjennomsnittstemperatur. Sjå òg klima i Antarktis.
Antarktis er det femte største kontinentet i flatevidd, etter Eurasia, Afrika, Nordamerika og Søramerika.
Flekkalkun
Flekkalkun lever berre i eit 130 000 km² stort område av Yucatán-halvøya i Mexico som inkluderer delstatane Quintana Roo, Campeche og Yucatán, og dessutan i sørlege delar av delstaten Tabasco og i nordaustlege Chiapas. Dei kan òg førekomme i dei nordlege delane av Belize og Guatemala.
Antarktika
Historie
Antarktika vart oppdaga seint i januar 1820. Som fleire andre land har Noreg gjort krav på delar av kontinentet, men desse krava har hatt lita meining etter Antarktistraktaten i 1961.
Flekkalkun
Utsjånad
Dette er ein relativt stor fugl, men mykje mindre enn den nordamerikanske kalkunarten. Flekkalkun er rundt 70-122 cm lang og ei gjennomsnittleg vekt på 3 kg for hoer og 5 kg for hannar. Kroppsfjøra av begge kjønn har ei blanding av bronse og grønt iriserande farger. Sjølv om hofuglar kan ha meir avdempa farger med meir grønt, er ikkje fjørene i brystet generelt ulike mellom kjønna, og kan ikkje brukast til å fastsetje kjønnet. Halefjørene av begge kjønn er blågrå med ein augeforma, blå til bronsefarga flekk mot enden og med ein ljos gullfarga kant. Dekkfjørene på vengene har sterkt iriserande koparfarge. Handsvingfjørene og armsvingfjørene har liknande flekkar som kalkun, men armsvingfjørene er meir kvite, spesielt rundt kantane.
Antarktika
Bakgrunnsstoff
Antartida Antàrtich അന്റാര്‍ട്ടിക്ക
Flekkalkun
Utsjånad
Begge kjønna har blått hovud med noko oransje eller raude knutar, som er mest tydeleg på hannar. Hannane har òg ei kjøttfull blå krone dekt med knutar, nodular. Knutane finst òg på halsen. I løpet av hekketida svulmar denne krona opp og blir klårare og sterkare i den guloransje farga. Auget er omgjeve av ein ring av ljos raud hud, som er mest synleg på hannar under hekketida. Beina er djupraude og er kortare og tynnare enn på kalkun. Hannfuglar på over eit år har sporar på baksida av beina, 4 cm i gjennomsnittleg lengd, over 6 cm har vore registrert. Dette er mykje lengre og tynnare sporar enn på kalkun.
Levevis
Flekkalkun held seg på bakken det mesta av tida. Dei føretrekk dei å flykte frå farar med å springe heller enn å flyge, men som dei fleste andre artar av hønsefuglar kan dei flyge raskt over korte strekk om det er naudsynt. Dei kviler vanlegvis høgt i tre vekk frå nattlege predatorar som jaguar, og vanlegvis i familiegrupper.
Flekkalkunar legg 8-15 egg i eit godt skjult reir på bakken. Ho rugar egga i 28 dagar. Ungane er tidleg utvikla og i stand til å forlate reiret etter ei natt. Så følgjer dei mora til dei når ung vaksen alder og byrjar å omgruppere seg.
Stemmen er lik den nordlege arten, hannfuglen gjev «buldrelydar» i hekkesesongen, medan hofuglen lagar ein klukkelyd.
Det er observert at hannar av flekkalkun ikkje «buldrar» nett som kalkun. Snarare er songen hans distinkt og inneheld kring seks til sju bongo-liknande basstonar som aukar både i tråkkfrekvens og volum til eit crescendo, og så held fuglen hovudet fullt oppreist gjev ei ganske skingrande, men melodiøs rekkje av støyt. Flekkalkun vil typisk starte songen sin 20-25 minutt før soloppgang, som hos kalkunar i Nord-Amerika.
VM i fotball 1990
Verdsmeisterskapen i fotball i 1990 vart arrangert i Italia i tida 8. juni - 8. juli 1990. Dei 52 kampane vart spelt på tolv arenaer i tolv ulike byar. Vest-Tyskland vart verdsmeister for tredje gong, etter å ha sigra 1–0 over Argentina i finalen. Andreas Brehme sette inn målet på straffespark. Det var den 14. verdsmeisterskapen sidan byrjinga i 1930.
Turneringsformatet for dei 24 landa som deltok i verdsmeisterskapen var det same ved forrige meisterskapen. Deltakarlanda vart delt inn i seks grupper med fire land i kvar. Dei to beste i kvar gruppe, samt dei fire beste trearane gjekk vidare til utslagsspel. Italia, Jugoslavia, Argentina, Vest-Tyskland, Tsjekkoslovakia, England, Kamerun og Irland gjekk vidare frå åttedelsfinalane, sistnemnde etter straffesparktevling mot Romania.
Både Italia og Vest-Tyskland vann sine respektive kvarfinalar 1-0. England trengde ekstraomgangar for å slå Kamerun 3-2, medan Argentina slo ut Jugoslavia på straffespark etter 120 mållause minuttar. Begge semifinalane enda 1-1 og finalistane Argentina og Vest-Tyskland kvalfiserte seg ved betre straffeskyting enn Italia og England.
Vertslandet Italia kapra bronsemedaljen med siger 2-1 over England i Bari. Italias eigen Salvatore Schillaci vart toppskårar med seks mål.
Finalen
VM-finalen 1990 fann stad på Stadio Olimpico i Roma om kvelden 8. juli, framfor 73 603 tilskodarar. Ein svært sjansefattig finale vart avgjort då venstrebacken Andreas Brehme skåra på straffespark i det 85. minutt. Argentinaren Pedro Monzón vart utvist i det 65. minutt og landsmannen Gustavo Dezotti for same vegen få minuttar før kampen var over. Det var fyrste gongen ein VM-finale vart avgjort på straffespark.
Det vesttyske vinnarlaget bestod av Bodo Illgner, Klaus Augenthaler, Thomas Berthold, Guido Buchwald, Jürgen Kohler, Andreas Brehme, Thomas Häßler, Lothar Matthäus, Pierre Littbarski, Jürgen Klinsmann og Rudi Völler. Stefan Reuter kom inn for Berthold i det 73. minutt.
1098 Hakone
1098 Hakone er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. september 1928 av Okuro Oikawa ifrå Tokyo.
Huanggang
Huanggang (kinesisk: 黃冈市; pinyin: Huánggāng Shì) er eit byprefektur heilt aust i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i aust grensar til provinsen Anhui og i sør til provinsen Jiangxi, har eit areal på 17 453 km² og hadde i underkant av 6,2 millionar ibuarar i 2010.
ABC
ABC er dei tre første bokstavane i det latinske alfabetet og har derfor vore eit namn på mange bøker som underviste i lesing etter ABC-metoden, sjå abc.
Huanggang
Byprefekturet Huanggang omfattar to bydistrikt (区 qū), to byfylke (市 shì) og sju fylke (县 xiàn).
ABC
Det er òg ei forkorting som har fleire tydingar:
Huanggang
Næring
Huanggang har ein variert økonomi, alt frå bio- og urtemedisin til landbruk, matindustri og turisme. Byprefekturet er særleg kjend for sine økologiske grønsaker. Luotian er det fylket i Kina som avlar flest kastanjenøtter. Yingshan fylke er kjend for sin grøne te, medan Qichun er kjend for urtemedisin. Macheng er eit modellfylke i storfeavlen, og Huangmei eit senter for produksjon av ferskvassreker og jade.
Samferdsle
Kinas riksveg 106 går gjennom området. Han strekker seg frå Beijing og er innom mellom andre Hengshui, Kaifeng, Ezhou og Shaoguan på sin veg sør til Guangzhou i Sør-Kina.
Jim Jones
James Warren «Jim» Jones var ein USA-amerikansk grunnleggjar og leiar for sekta Peoples Temple, som enda i eit massesjølvmord på meir enn 909 personar i Jonestown i Guyana.
Frå starten var People's Temple ein organisasjon som gjorde gjeldande sosial rettferd og hjelpte fattige og rusmisbrukarar. Den endra seg etter kvart til ei sekt, der Jim Jones misbrukte si sterke stilling, og styrte organisasjonen eineveldig. Han såg på seg sjølv som ein ny Messias.
Etter kvart kom organisasjonen under offentleg merksemd, og for å kome seg unna så grunnla Jones grunnla Jonestown i Guyana, der han og om lag 800 medlemmar i sekta slo seg ned.
Det kom opp historier om brot på menneskerettane, og kongressmannen Leo J. Ryan drog til Gyuana saman med medarbeidarar, pressefolk og slektningar til dei som budde i Jonestown for å undersøke kva som skjedde. Den 17. november 1978 kom gruppa til Jonestown. Den 18. november 1978 om ettermiddagen vart kongressmann Ryan angripen av sektmedlemmen Don Slyan med kniv, utan at Ryan vart skadd. Dette gjorde at besøket vart avbrote, og Ryan fekk dra derifrå saman med delegasjonen og 15 sektmedlemmer som ynskte å dra. Dei blei angripne på flyplassen, og Ryan og 4 andre vart skotne og drepne. Deretter kom dei fleste seg av garde i eit fly.
Dette førte til at Jim Jones kravde at sektmedlemmane skulle gjere «revolusjonært sjølvmord», noko som også skjedde. 909 personar døydde, dei fleste tok liva sine ved å drikke cyanid. Dei som nekta vart skotne eller kvelte. Nokre få kom seg unna. Også fire sektmedlemmer i hovudkvarteret i Georgetown tok liva sine. Det var dermed til saman 918 døde.
Ormset motorverksted & metalstøperi
Ormset motorverksted & metalstøperi (OM) er eit tidlegare metallstøyperi og båtmotorprodusent på Aure i Aure kommune på Nordmøre.
Med hjartet på rette staden
Bøkene i Constable-serien av Nicholas Rhea var utgangspunkt for serien. Serien vert send i Noreg på NRK1 som laurdagsunderhaldning. Han er teksta på nynorsk.