cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Massakren ved My Lai
Avsløringa
Den 17. mars 1970 tiltalte hæren 14 offiserar for å ha skjult informasjon om hendinga. Dei fleste tiltalane blei droppa. I 1971 blei løytnant Calley dømd for overlagt drap og fekk livsvarig fengsel for det. Men to dagar seinare gav president Nixon ordre om at han skulle settast fri frå fengselet, og Calley sat berre vel 3 år i husarrest i sin eigen heim før han blei frisett av ein føderal dommar. Kaptein Medina, som Calley hevda gav ordren, blei frikjend. Av dei 26 som opphavleg blei tiltalte, blei berre Calley dømd.
Den amerikanske fredsrørsla blei styrkt av nyheitene om massakren ved My Lai, og dei kravde tilbaketrekking av dei amerikanske styrkane frå Vietnam. Hendinga førte også til at fleire amerikanske ungdommar kravde status som overtydde militærnektarar. Viktigare var likevel endringa i synet på krigen blant vanlege folk, og at avsløringa av hendinga ved My Lai førte til at andre avsløringar kom fram og blei trudd.
Hafslundbanen
Hafslundbanen er ein nedlagt industribane mellom Hafslund i Sarpsborg og Sundløkka i Fredrikstad. Den var eit sidespor til Østfoldbanen og vart opna 20. mars 1898 og er dermed den første, elektriske normalspora jernbanen i Norge. Den opphavlege traséen vart nedlagt i 1973 i samband med bygginga av Sannesundbrua.
Banen vart nytta av Hafslund Smelteverk for industriell transport til anlegget deira og til hamna på Sundløkka. Den vart elektrifisert med 600 V likestraum. Den 2 km lange strekninga frå anlegget til hamna vart nedlagt i 1967 etter at den hadde blitt øydelagt av flaum, medan resten av banen vart nedlagt seks år seinare. Samstundes vart ein ny uelektrifisert strekning sett i drift mellom Vestre linje sør for Hafslund kapell og smelteverket, denne var i drift til starten av 1980-åra. Dette sporet vart rive i 2001. Eitt lokomotiv er tatt vare på ved Krøderbanen.
Grøtfjorden
Grøtfjorden er ein fjordarm av Vengsøyfjorden på Kvaløya i Tromsø kommune i Troms. Fjorden strekkjer seg 5 km sørover til gardane Nordre og Søre Kråka i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Nonsfjellneset i vest og Nova i aust. Bygda Grøtfjord ligg på austsida av fjorden like innanfor innløpet.
Fv57 går langs begge sider av fjorden.
Knut Fosslia
Knut Fingarson Fosslia var ein namngjeten spelemann frå Krødsherad, i si tid rekna som ein av dei likaste spelemennene i dei trakter.
Knut var vidkjend for meir enn felespel. Han var òg børsesmed, felemakar kjøkmeister og liktalar. Det vart òg sagt han kunne trolle, dreiv med synkverving og hadde hand om svarteboka. Ein gong vart han teken for falskmynteri.
Spelet og personlegdomen hans Knut Fosslia var av eit slikt lag at han vart segngjeten alt i levetida. Han lærde bort slåttar til Gamle-Kleven, Kittil Langebakke, Hans Hagen og Andres Vinna. Truls Ørpen noterte at slåttane etter Knut var særmerkte, ikkje nett så store i forma, men med mykje krot og trillar. Spelet hans Knut var nok prega av hundreåret før.
Jonsokdag i 1840 vart Knut gift med Ragne Hallgrimsdotter Enderud, og dei fekk fem barn, men av berre eitt av dei levde til vaksen alder. Etter at Ragne døydde, for Knut til Amerika i 1848, og tok seg nytt gifte der, Anne Kittilsdotter Tangen. Dei fekk ni born der borte, og ei stor etterslekt.
I Amerika heldt Knut fram som spelemann og felemakar, og vart buande på Jefferson Prairie nett utanfor Chicago. Då Ole Bull var vestover på turne oppsøkte han Knut Fosslia, og desse heldt konsertar saman, og tevla i ulike kunststykke med felene sine. Men Knut var ikkje nøgd med konsertane, av di Ole Bull fekk all æra, trass i at han sjølv meinte han spela slåttane betre.
Knut Fosslia døydde i Amerika i 1880.
Sarod
Sarod-liknande instrument kan sjåast i utskjeringar frå det første hundreåret av den moderne tidsrekninga i Champa-tempelet og på veggmåleri i Ajanta-grottene. Det liknar òg på rababar frå Afghanistan og Kashmir. Saroden vart endra av Amir Khusru på 1200-talet. I moderne tid har ustad Ali Akbar Khan innført endringar av instrumentforma for å betre lydkvaliteten.
Vidkjende sarodspelarar er Ali Akbar Khan, Sharan Rani og Amjad Ali Khan.
Hans Christensen Sthen
Hans Christensen Sthen  var ein dansk prest og salmediktar.
Dortmund-turneringa i sjakk
Dortmund-turneringa i sjakk eller Dortmund Sparkassen Chess Meeting er ei av dei mest prestisjefylte sjakkturneringane som blir arrangert kvart år. Den står i så måte berre tilbake for turneringane Corus og Linares. Turneringa blir vanlegvis halden i Dortmund i juli/august.
Det er ei lukka turnering, berre for inviterte spelarar. Unntaket har dei siste åra vore at ein plass har blitt reservert for spelaren som vinn den årlege turneringa Aeroflot Open i Moskva, ei turnering der A-gruppa er open for alle spelarar som har over 2550 i FIDE-rating.
Turneringa har vanlegvis blitt spela som ei alle-mot-alle-turnering, også som dobbel alle-mot-alle. I 2002 og 2004 vart det spela utslagskampar (cup).
Hans Christensen Sthen
Levnetsløp
Stehn vart etter kvart ein svært velståande mann. Han åtte fleire bygårdar i Malmö og hadde ei kostbar boksamling. I familielivet hadde han ikkje berre lykke. Sthen var gift tre gonger. I første ekteskap hadde han 16 barn, av desse døydde 8 i pest i 1580. Han vart enkemann i 1602, men snart oppattgift, og han fekk 5 barn med si andre kone. Då ho døydde og han gifta seg for tredje gong, vart det arvestrid med barna frå det første ekteskapet, som meinte dei hadde fått for lite av morsarva og nå frykta farsarva ville bli forminska. I denne striden døydde Sthen i Malmö 1610.
Dortmund-turneringa i sjakk
2002-turneringa var også kandidatturnering til det «klassiske» VM i sjakk 2004. Péter Lékó vann kandidatturneringa, der han slo Veselin Topalov i finalen.
Hans Christensen Sthen
Forfattarskap
Som forfattar av oppbyggjelege skrift hadde Sthen ein stor produksjon. Dei viktigaste skrifta var En liden nyttig haandbog (1578) med bøner og andaktar for daglege høve og 10 salmar, og En liden vandrebog frå 1589, ei bønebok forma i verseform.
Han har skrive mange salmar, mange av dei vart tekne inn i Kingos salmebok, og somme av dei er i bruk eno i dag, òg i Den norske kyrkja. Norsk salmebok har seks salmar opphavleg dikta av H.C. Sthen:
Dortmund-turneringa i sjakk
Turneringar i Dortmund før 1973
! # !! År !! Vinnar
Sparkassen Chess Meeting frå 1973
! # !! År !! Vinnar
Prorvakanalen
Prorvakanalen eller Prorvagreina er ein kanal i Donaudeltaet i Ukraina, som ikkje er i bruk lenger. Han er er dels ei naturleg grein i Donaudeltaet og dels ein kanal bygd i 1957 av Sovjetunionen.
Sidan 1958 har han vore ein av dei viktigaste ukrainske kanalen for transport i området, i lag med Bystroyjekanalen og Otsjakovkanelen. Etter oppløysinga av Sovjetunionen vart han neglisjert og transporten stoppa i 1994 på grunn av tilmudring.
Det har vore snakk om å opne opp kanalen att som eit alternativ til den kontroversielle Bystroyjekanalen.
NM i friidrett 2004
Noregsmeisterskapen i friidrett 2004, hovudmeisterskapen, vart avvikla i Florø dagane 6.–8. august 2004 med Florø Turn- og Idrettsforening som arrangør.
Kongepokalane vart tildelt diskoskastaren Grete Etholm og spjutkastaren Andreas Thorkildsen.
100 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
Molybden
Molybden er eit grunnstoff med kjemisk symbol Mo og atomnummer 42. Det er eit transisjonsmetall.
NM i friidrett 2004
110 m hekk
<br style="clear:both;" />
Sørsamisk valkrins
Sørsamisk valkrins, tidlegare kalla Sørsameområdet valkrins, (sørsamisk: Åarjel-Saepmie veeljemegievlie, bokmål: Sørsamisk valgkrets) er ein valkrins ved Sametingsvala i Noreg. Krinsen vert også kalla valkrins 6. Stemmerett i krinsen har dei som er busette der og er innførte i manntalet til Sametingsvalet. I 2017 var 1148 personar registrerte i manntalet i området.
NM i friidrett 2004
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
Molybden
Særlege kjenneteikn
Molybden har eit av dei høgaste smeltepunkta for reine metall.
NM i friidrett 2004
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Sørsamisk valkrins
Krinsen femner Nordlandskommunane frå og med Rana og Rødøy og sørover, alle kommunane i Trøndelag fylke, Surnadal og Sunndal kommunar i Møre og Romsdal fylke, og Engerdal, Rendalen, Os, Tolga, Tynset og Folldal kommunar i Hedmark fylke.
Molybden
Bruk
Molybden kan, som mange andre metall, brukast i legeringar.
Sørsamisk valkrins
I 2017 vart det vald inn fire sametingsrepresentantar frå krinsen. Sametinget skal til saman ha 39 representantar.
NM i friidrett 2004
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Molybden
Bruk
Den radioaktive isotopen 99Mo blir brukt som modernuklid i technetiumgeneratorar, som produserer medisinsk nyttbar technetium-99m (99mTc). Dette blir vidare brukt som tilsats i forskjellige beremolekyl for diagnostiske føremål.
Sørsamisk valkrins
Krinsordninga ved Sametingsvala vart endra framfor valet i 2009. I staden for dei 13 krinsane ein nytta ved Sametingsvala i 1989, 1993, 1997, 2001 og 2005, er det frå 2009 sju krinsar. Sørsamisk valkrins er ved endringa av krinsordninga utvida med åtte kommunar mot sør, det gjeld Surnadal, Sunndal og Rindal kommunar i Møre og Romsdal fylke og Rendalen, Os, Tolga, Tynset og Folldal kommunar i Hedmark fylke. Desse kommunane høyrde tidlegare til Sør-Noreg valkrins.
NM i friidrett 2004
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Atle Hansson
Atle Hansson er ein norsk illustratør, avisteiknar og vevdesignar. Han er utdanna biletkunstnar frå École des Beaux-Arts du Valais i Sveits. Han er sjølvlært som illustratør, og har arbeidd som frilansar sida 2001. Hansson nyttar varierte teknikkar, både manuelle (akvarell, tusj, blyant, gouache, akryl) og digitale (vektor, digitalt maleri). Illustrasjonane er ofte fargesterke og uttrykksforma kan gjerne vera enten humoristisk, konseptuell eller realistisk. Han tidlegare fast bidragsytar til fleire aviser og tidsskrift, og teikna illustrasjonar til bøker, brosjyrar, katalogar, presentasjonsmateriell m.m.
Molybden
Framstilling
Molybden blir utvunne frå malmar som molybdenitt (MoS2), wulfenitt (PbMoO4) og powellitt (CaMoO4), og som biprodukt frå produksjon av kopar. Visse isotopar av molybden finst òg som nedbrytingsprodukt av uran både i uranmalm og i uran som har vore brukt i atomreaktorar.
NM i friidrett 2004
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Sørsamisk valkrins
Parti og vallister som stilte til Sametingsvalet i 2017 i Sørsamisk valkrins
Desse partia og vallistene stilte til Sametingsvalet i 2017 i krinsen.
Atle Hansson
Hansson står bak nettstaden Frilansinfo.no der han gjev hjelp og informasjon til frilansarar, og har dessutan skrive boka ''Frilans! En komplett håndbok for frilansere'' (Pourquoi Publishing, 2008, 2. utgave 2011). Frå 2010 har han jobba som vevdesigner og var med på å byggja opp det norske programvareselskapet Conta Systemer AS. Der vart tanken frå Frilansinfo.no om å hjelpa sjølvstendig næringsdrivande og andre småfirma vidareført, mellom anna med det gratis fakturaprogrammet Conta Faktura. Conta Systemer vart i 2016 slått saman med rekneskapskjeda Chimaera til Conta Group AS.
NM i friidrett 2004
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Molybden
Historie
Carl Wilhelm Scheele isolerte oksidet i 1778
NM i friidrett 2004
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Molybden
Biologisk rolle
Molybden er nødvendig i små mengder for både dyr og plantar.
NM i friidrett 2004
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
100 meter hekk
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Dixie
Dixie, Land of Dixie eller Dixieland, er kallenamn på sørstatane i USA, særleg statane som tilhøyrde Sørstatskonføderasjonen.
Opphavet til namnet er uklart. Det er blitt forklart som avleidd frå fransk dix, ‘ti’, etter ein 10-dollarsetel gjeven ut i Louisiana tidleg på 1800-talet som blei brukt i sørstatane. Han hadde den franske teksten Dix (ti) på baksida. Det kan også vera avleidd frå namnet til Jeremiah Dixon, som saman med Charles Mason målte og teikna opp Mason-Dixon-linja som skilde slavestatar frå frie statar.
Vesthavet valkrins
Vesthavet valkrins (lulesamisk: Viestarmera válggabijrra, nordsamisk: Viesttarmeara válgabiire, bokmål: Vesthavet valgkrets) er ein valkrins ved Sametingsvala i Noreg frå og med valet i 2009. Krinsen vert også kalla valkrins 5. Stemmerett i krinsen har dei som er busette der og er innførte i manntalet til Sametingsvalet. I 2017 var 1 788 personar registrerte i manntalet i området.
Krinsen femner kommunane Dyrøy, Salangen, Lavangen, Gratangen, Skånland, Ibestad, Harstad og Kvæfjord i Troms fylke og Andøy, Øksnes, Bø, Sortland, Hadsel, Vågan, Vestvågøy, Flakstad, Moskenes, Værøy, Røst, Lødingen, Tjeldsund, Evenes, Narvik, Ballangen, Tysfjord, Hamarøy, Steigen, Sørfold, Bodø, Fauske, Saltdal, Gildeskål, Beiarn og Meløy i Nordland fylke.
I 2017 vart det vald inn fem sametingsrepresentantar frå krinsen. Sametinget skal til saman ha 39 representantar.
Krinsordninga ved Sametingsvala vart endra framfor valet i 2009. I staden for dei 13 krinsane ein nytta ved Sametingsvala i 1989, 1993, 1997, 2001 og 2005, er det frå 2009 sju krinsar. Vesthavet valkrins tilsvarar dei tidlegare krinsane Sør-Troms, med unntak av Sørreisa kommune som no høyrer til Gáisi valkrins, Nordre Nordland og Midtre Nordland.
Parti og vallister som stilte til Sametingsvalet i 2017 i Vesthavet valkrins
Desse partia og vallistene stiller til Sametingsvalet i 2017 i krinsen.
Suceavaplatået
Suceavaplatået (rumensk Podişul Sucevei) er eit geografisk område nordaust i Romania (delar av Suceava, Botoşani, Iaşi og Neamţ fylke) og sørvest i Ukraina (delar av Tsjernivtsi oblast). Suceavaplatået er den nordvestlege delen av Det moldoviske platået. Det har ei høgd på over 700 metr og lange ryggar.
I dalen til Suceavaelva ligg ei senking, kalla Rădăuţisenkinga (rumensk Depresiunea Rădăuţi).
Akihito av Japan
Akihito av Japan var keisar av Japan frå 1989 til 2019. Han kom på trona den 7. januar 1989, då faren Hirohito døydde. Kroninga fann stad den 10. november 1990. Akihito sin fødselsdag vart frå 1989 feira som offisiell nasjonaldag i Japan.
Magdalenefjorden
Magdalenefjorden er ein fjord på nordvestkysten av Spitsbergen på Svalbard, mellom Hoel-halvøya og Reusch-halvøya. Han er om lag 9 km lang og var ei viktig hamn i kvalfangst-tida. Fjorden er omgjeven av fjell på mellom 600 og 800 meter. Det er mange brear mellom fjelltoppane, men berre fire som går ned til fjorden, Adamsbeen, Gullybreen og Brokebreen på sørsida og inst fyller brefronten på Waggonwaybreen heile fjorden. På Gravneset er det fleire graver frå sjøslag i kvalfangst-tida, og ein plakett med teksten «Svalbardfarere 1600-1750. Reist av Den norske Stat 1930». Fjorden er mykje vitja av turistskip.
Akihito av Japan
Akihito sitt offisielle keisarnamn er Heisei. I Japan blir keisaren aldri nemnd med namn, men omtalt som tennō heika eller berre heika, (天皇陛下, 'Hans Majestet Keisaren').
Magdalenefjorden
Fjorden har fått namnet sitt frå Bibelen.
Akihito av Japan
Familie
Akihito er son av keisar Hirohito og keisarinne Kōjun. Han var det femte barnet deira, men den eldste sonen.
Akihito vart gift med Michiko Shoda den 10. april 1959. Saman er dei foreldra til:
Vitskapleg arbeid
Som far sin har keisar Akihito interessert seg for marinbiologi. Han har publisert fleire artiklar om fisketaksonomi knytt til familien Gobiidae i tidsskrifta Gene og Japanese Journal of Ichthyology. I 2005 fekk ein fisk i denne familien et vitskaplege namnet Exyrias akihito etter han.
Keisaren har også skrive artiklar om vitskapshistorie under Edotida og Meijirestaurasjonen som blei publiserte i Science og Nature.
Keisaren er medlem i det iktyologiske selskapet i Japan og æresmedlem ved Linnean Society of London og Zoological Society of London. I 2007 fekk han ein æresgrad ved Universitetet i Uppsala.
Ordenar
Keisaren har motteke ei rekkje ordenar, både frå Japan, som Krysantemumordenen, Oppstigande sol-ordenen og Den heilage skatt-ordenen, og frå mange andre land. Mellom ordnane er òg St. Olavs Orden sitt Storkors med kjede, tildelt i 2001.
Ben Roy Mottelson
Ben Roy Mottelson er ein amerikansk-dansk fysikar. Han vart dansk statsborgar i 1971. Han har samarbeidd med Aage Niels Bohr, og det teoretiske arbeidet deira med skildra av strukturen til atomkjernene vart løna med Nobelprisen i fysikk i 1975 saman med James Rainwater. Hovudverket hans er Nuclear Structure 1-2 (skriven saman med Aage Bohr i 1969 og 1975).
Mottelson vart fødd i Chicago, Illinois, og vart uteksaminert frå Lyons Township High School i La Grange, Illinois. Han fekk ein Bachelorgrad frå Purdue University i 1947 og ein filosofisk doktorgrad i kjernefysikk frå Harvard University i 1950.
Re kommune
Re er ein tidlegare norsk kommune i Vestfold. Kommunen omfatta dei fem bygdene Vivestad, Undrumsdal, Fon, Våle og Ramnes. Kommuneadministrasjonen heldt til i Revetal. 1. januar 2020 blei Re slått sammen med Tønsberg til Tønsberg kommune.
Historie
Kommunane Ramnes og Våle vart slått saman 1. januar 2002. Den nye kommunen fekk det historisk kjende namnet «Re», etter den mest kjende staden i kommunen. I 1177 stod eit slag her, beskrive i Heimskringla av Snorre Sturlason.
Re blei slått sammen med Tønsberg til Tønsberg kommune 1. januar 2020. Samtidig blei grunnkrinsen Mulvika overført til den nye kommunen som blei danna då Holmestrand blei slått saman med Sande. Kommunen har berre hatt éin ordførar.
I tillegg til fleire grunnskolar ligg Re videregående skole i kommunen.
Kaldfjorden
Kaldfjorden er namnet på to fjordar i Noreg:
Streptococcus pyogenes
Streptococcus pyogenes (dessutan kalla gruppe A streptococcus (GAS)) er ein gram-positiv bakterie som er ein av dei vanlegaste patogena i menneske. Han kan valda mildare sjukdomar som faryngitt og brennkoppar, og alvorlege sjukdomar som toksisk sjokksyndrom og nekrotiserande fasciitt.
Minnemarkeringa under sommar-OL 1972
Minnemarkeringa under sommar-OL 1972 fann stad 6. september 1972 på Olympiastadion i München, etter at fleire medlemmar frå den palestinske terroristgruppa Svart september hadde drepe elleve personar frå den israelske OL-troppen og ein vesstysk politimann under leikane. Presidenten i Den internasjonale olympiske komitéen (IOK), Avery Brundage, haldt ei tale der han mellom anna sa at terroristar ikkje skal få øydeleggje Dei olympiske leikane og avslutta med at leikane måtte fortsette. Leikane hadde då vorte stoppa i eitt døgn.
930 Westphalia
930 Westphalia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. mars 1920 av Walter Baade ifrå Hamburger Sternwarte.
Fylkesveg 886
Fylkesveg 886 (Fv886) går mellom Storskog og Litlesanden ved Grense Jakobselv i Sør-Varanger kommune. Veglengda er 44,3 km.
Strekninga langs grensa mellom Bjørnstad og Jakobselv har fått halde grusdekket sidan han har verdi i forhold til Nasjonal verneplan for vegar og bruer. Dei andre er mellom anna fylkesveg 252 (Tyin–Eidsbugarden) og fylkesveg 258 (Gamle Strynefjellsvegen).
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Aker Drilling
Aker Drilling er eit norsk føretak som opererer boreriggar. Føretaket er heileigd av Aker ASA, og eig to boreriggar bygt av systerføretaket Aker Solutions.
Kronometri
Kronometri (av gresk χρόνος (khrónos) «tid» og μέτρηση (métrioi) «måling») er vitskapen om måling av tid og tidtaking.
Aker Drilling
Riggar
Per 2010 har Aker Drilling dei følgjande riggane:
{| class="wikitable" !Namn !Type !Design !Maks vassdjupn !Maks boredjupn !Levert !Verft !Oppdragsstad !Klient !Oppdragsstart !Oppdragsslutt !Dagrate US$ !Førre dagrate US$
Kronometri
Det må ikkje forvekslast med kronologi som er vitskapen om å plassere hendingar i tid og som ofte er avhengig av kronometri.
Bourgogne-Franche-Comté
Bourgogne-Franche-Comté (forkorta BFC) er ein region i Frankrike. Han blei oppretta 1. januar 2016 som ein fusjon av regionane Bourgogne og Franche-Comté. Namnet Bourgogne-Franche-Comté blei endeleg vedteke ved eit dekret i september 2016. Hovudstaden i regionen er Dijon.
Glottolog
Glottolog er ein bibliografisk database over dei mindre kjende språka i verda. Han blir vedlikehalden av Max-Planck-Institut für Menschheitsgeschichte i Jena og blei laga ved Max-Planck-Institut für evolutionäre Anthropologie i Leipzig.
Glottolog inneheld ein katalog over språk og språkfamiliar i verda med bibliografiar for dei mindre kjende språka. Han skil seg frå språkkatalogen Ethnologue på fleire måtar: Glottolog prøver å berre omfatta språk som vedlikehaldarane kan stadfesta finst og er distinkte, å berre legga språk inn i språkfamiliar som det er vist er reelle, og gjev bibliografisk informasjon. Språka i databasen er identifiserte gjennom ISO 639-3-koden sin eller Glottolog sin eigen kode, Glottocode.
Erlangen
Erlangen er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Regnitz i regionen Mittelfranken, like i nærleiken av Fürth og Nürnberg, som saman med med nokre mindre byar, dannar byområdet Mittelfranken, som er ein av 23 slike «store senter» i Bayern, og eit av 11 tyske storbyområde.
Historie
Erlangen vart først nemnd offisielt i 1002 med namnet «Villa Erlangon». I 1361 vart landsbyen seld til keisar Karl IV. Tre år seinare vart det bygd ein by nær landsbyen, som i 1374 fekk rettar til å prege sine eigne myntar. I 1398 fekk Erlangen byrettar og i 1402 hamna byen under Hohenzollern som ein del av fyrstedømet Brandenburg-Kulmbach (frå 1603 kalla Bayreuth) fram til 1806. Erlangen var hovudstad i det såkalla Unterland i fyrstedømet. Etter fire år med fransk okkupasjon vart han til slutt ein del av Kongedømet Bayern i lag med resten av fyrstedømet.
I 1742 grunnla grev Friedrich av Bayreuth universitetet i residensbyen Bayreuth, men på grunn av opprørske studentar vart universitetet flytta til Erlangen. Seinare fekk det namnet Friedrich-Alexander-Universität og vart eit prøyssisk universitet. Kjende studentar på denne tida var Johann Ludwig Tieck og Wilhelm Heinrich Wackenroder.
CPU
Ein CPU (engelsk akronym for Central Processing Unit) er hovudrekne-/prosesseringseininga i ei datamaskin. Ho har normalt to logiske einingar: Éi eining for styring og éi eining for gjennomføring. Sidan midten på 1970-talet har dei fleste CPUar vore laga av integrert krets (éin eller fleire).
Ein CPU som er bygd av éin enkelt integrert krets vert kalla ein mikroprosessor. Verdas første mikroprosessor var 4-bit-prosessoren Intel 4004, lansert hausten 1971. Det tok fleire år før generelle datamaskiner brukte ein mikroprosessor som CPU. Mikroprosessorar vart i byrjinga berre teke i bruk i spesialutstyr som til dømes avanserte måleinstrument og i ekstrautstyr til større datamaskiner, slik som skjerm- og tastaturterminalar. Frå midten av 70-talet kom enkle hobby-datamaskiner og videospelkonsollar med 8-bit mikroprosessor. Etter dette gjekk det slag i slag med heimedatamaskinar, PC'ar og etter kvart tenarmaskiner.
Verkemåte
Den grunnleggande bruken av dei fleste CPUar, uavhengig av fysisk form, er å utføre en sekvens av lagra instruksjonar kalla eit program. Programmet er representert med ein serie tal som blir halde i ein form for datamaskin minne. Det er fire trinn som nesten alle CPUar nyttar i sin drift: hente, dekode, utføre, og writeback.
Instruksjonen som CPU hentar frå minnet nyttast til å bestemme kva CPU skal gjere. I dekode trinnet blir instruksjonane stykka opp i delar som har tyding for andre delar av CPU. Måten den numeriske instruksjonsverdien blir tolka er definert av CPU sin instruksjonssettsarkitektur (ISA). Ei gruppe av tal i instruksjonen, ofte kalla opcode, indikerer kva operasjon som skal utførast. Dei resterande delane av nummeret gjev vanlegvis informasjon om korleis instruksjonen skal utførast, til dømes operatorar for legge saman to tal. Slike operatorar kan bli gjevne som ein konstant verdi (kalla ein umiddelbar verdi), eller som ein referanse til ein plass for å finne ein verdi: eit register eller ei minneadresse, avhengig av adresseringsmodus. I eldre CPU design var delane ansvarlege for instruksjons dekoding uforanderlege maskinvareeiningar. Men i nyare og meir abstrakte og kompliserte prosessorar og ISA, blir eit microprogram ofte nytta til å hjelpe i å sette over instruksjonar til forskjellige konfigurasjonsignal for CPU. Dette microprogramet er nokre gonger overskrivbart slik at det kan endrast for å endre måten CPU dekodar instruksjonane sjølv etter at den er produsert.
Etter hente og dekode trinn, er det tid for utføringstrinnet. I dette trinnet blir ulike delar av CPU kopla slik at dei kan utføre ynskt handling. Dersom til dømes ein addisjonsoperasjon er ynskt, vil den aritmetiske logiske eininga (ALE) kople til et sett med inngangar og et sett med utgangar. Inngangane gjer tala som skal leggast saman, og utgangane vil innehalde den endelege summen. ALE inneheld kretsar for å utføre enkle aritmetiske og logiske operasjoner på inngangar (som addisjon og multiplikasjon). Dersom operasjonen gjer et resultat som er for stort til at CPU kan handtere det kan eit aritmetisk overflyt flagg bli sett i eit flagg register.
Kvinne
Ei kvinne er eit vaksent menneske av hokjønn.
Kvinner skil seg frå menn ved at som oftast har to x-kromosom og ingen y-kromosom, medan menna har eitt x-kromosom og eitt y-kromosom.
Ordsoge
Ordet «kvinne» kjem frå norrønt kvinna, kvenna og har samband med det engelske «queen», 'dronning'. Det finst mange synonym for kvinner, til dømes dame, kjerring, kone og kvinnfolk.
Ord som viser til ei kvinne med ein særskild status er frøken, frue/kone og enke.
Broch
Broch eller Brock er eit etternamn som kan ha ulike tydingar og opphav. Namnet kan stamma frå Storbritannia, Tyskland, Nederland, Skandinavia og askenasiske jødar.
Namnet kan stamma frå tysk Bruch, 'myr, våtmark' eller kan vera ei form av engelsk Brook, som tyder 'bekk'. Det kan koma av kallenamn for ein grevlingliknande person (gammalengelsk brocc, dansk brok), for ein ung kronhjort (engelsk, frå gammalfransk broque, brock) eller for ein tett, sterk person (mellomhøgtysk brocke, 'klump, stykke'). Det jødiske namnet kan vera avleidd frå eit patronym sett saman av bar- ('son av') og forkortinga av eit mannsnamn, eller for personar frå Brok i Polen.
Brock eller Brok var namnet på fleire danske adelsslekter.
Abd
Abd er eit arabisk ord som tyder 'tenar' eller 'slave'. Den arabiske skrivemåten for abd er عبد‎, 'abd. Fleirtal for tydinga 'tenar' er ibad og for slave abid.
Kristne arabarar kan ha namn som Abd al-Masih ('tenar av Messias), Abdul Salib ('tenar av krossen') eller Abdul Yasu` ('tenar av Jesus').
Ein tidleg leiar av bahai, Abbas Effendi, tok tittelen Abdulbahá, der bahá er rekna som det hundrande og viktigaste namnet på Gud.
Magnet
Ein magnet er ein lekam som har eit magnetfelt. Det kan vere ein elektromagnet eller ein permanent magnet. Permanente magnetar generer alltid eit magnetfelt. Nåla i eit kompass er ein permanent magnet. Nokre bergartar har naturlege magnetfelt, men magnetar kan òg produserast industrielt. Elektromagnetar nyttar straum til å generere eit magnetfelt.
Alpine greiner under Vinter-OL 2010
Alpine greiner under vinter-OL 2010 i Vancouver vart avvikla i skianlegget Whistler-Blackcomb ved småbyen Whistler, om lag 120 km nord for byen Vancouver, i tida 15. - 27. februar 2010. Øvingane omfatta ti tevlingar, fem kvar for både kvinner og menn.
Maria Riesch frå Tyskland var beste utøvar av kvinnene med to gullmedaljar. Forgrunnsfigurar mellom mennene vart Bode Miller frå USA og Aksel Lund Svindal frå Noreg, begge vann kvar si gull-, sølv, og bronsemedalje.
Magnet
SI-eininga for magnetisk feltstyrke er tesla, og eininga for magnetisk fluks er weber. 1 tesla er ei særs stor eining og magnetfeltet til jorda er på kring 30 – 60 μT.
Alpine greiner under Vinter-OL 2010
Slalåm
Dato: 27. februar
Magnet
Magnetisme vert utnytta i dørlukkarar, lydband/databand, følarar i tjuverialarmar, teleslynger for høyreapparat, høgtalarar, metalldetektorar, katodestrålerøyr/TV-røyr og MR-maskiner (biletdanning ved magnetisk resonans)
Alpine greiner under Vinter-OL 2010
Slalåm
<br style="clear:both;" />
Storslalåm
Dato: 23. februar
<br style="clear:both;" />
Super-G
Dato: 19. februar <br style="clear:both;" />
Utfor
Dato: 15. februar
<br style="clear:both;" />
Superkombinasjon
Dato: 21. februar
<br style="clear:both;" />
Slalåm
Dato: 26. februar
Super-G
Dato: 20. februar
<br style="clear:both;" />
Superkombinasjon
Dato: 18. februar
Utfor
Dato: 17. februar <br style="clear:both;" />
931 Whittemora
931 Whittemora er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. mars 1920 av François Gonnessiat ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah.
Vestavindsbeltet
Vestavindsbeltet er område på begge jordhalvkulene mellom om lag 35. og 65. breiddegrad der det stort sett bles vindar frå vest. Beltet er sterkast utvikla på den sørlege halvkula.
Vestavindsbeltet grensar mot tropane av det subtropiske høgtrykket, og mot polarområda av den variable, og ofte uskarpe polarfronten. Ved sidan av passatvindane, er vestavindsbelta det mest rådande trekket i det globale sirkulasjonsmønsteret. Vinden er mest stabil, og som regel sterkare, på den sørlege halvkula, der det er få landmassar til å forstyrre vinden. Her i sør vert desse vindane kalla «dei brave vestavindane» (the roaring forties på engelsk).
Hamburger SV
HSV hadde si stordomstid som fotballag i eit tiår frå midt på 1970-talet. I 1976 vann klubben DFB-pokalen som vest-tyske cupmeistrar, og vann året etter Cupvinnarcupen. Hamburger SV sikra seg sin fyrste Bundesliga-tittel i 1979, sesongen etter kom klubben to poeng bakom serievinnar Bayern München. Både i 1982 og 1983 vann HSV Bundesligaen, med midtbanespelaren Felix Magath som ei sentral drivkraft. I 1983 nådde klubben heilt til topps i Europacupen, etter siger 1-0 over Juventus i finalen.
Hamburger SV noterte seg for sine fyrste meistertitlar i 1923 og 1928. Den neste seriemeistertittelen kunne klubben bokføre då det var 3-2 siger over FC Köln i sluttspelfinalen i 1960. HSV vart cupmeistrar fyrste gongen i 1963, og for tredje og hittil siste gong i 1987.
Hamburg spelar heimekampane på Imtech Arena. Laget spelar i kvite trøyer og raude bukser.
Riksveg 887
Riksveg 887 (Rv887) er ein sambandsveg mellom E 6 og Kirkenes lufthamn, Høybuktmoen i Sør-Varanger kommune. Vegen er 568 meter lang.
Alexander Bonsaksen
Alexander Bonsaksen er ein norsk profesjonell ishockeyspelar
Bonsaksen vart utteken til Noregs herrelandslag i ishockey i Vinter-OL 2010. Han har tidlegare representert Noreg i U-18 VM i 2005, Junior-VM i 2006 og 2007 og Ishockey-VM i 2008 og 2009.
DS «Ganger Rolf» (1856)
DS «Ganger Rolf» (kallesignal HDKJ) var eit dampskip bygt i 1856 som passasjer- og lasteskip for Det Søndenfjelds Norske Dampskibsselskab. Skipet vart bygd ved Caird & Company i Greenock i Skottland.
Historie
Skipet vart sjøsett i oktober 1855. Under bygginga var skipet i fare under ein orkan, men kaptein Glørsen og maskinisten Lundh vart seinare takka av administrasjonen i reiarlaget for å ha redda skipet. 4. april 1856 la skipet ut på den første turen på ruta frå Hull i England til Kristiania og frakta mellom anna post å ruta. Billettprisane var 15 spesidalar på første klasse, 10 spd på andre klasse og fem spesidalar for dekksplass. Selskape konkurrerte på ruta med The North of Europe Steam Navigation Company og seinare med Ths. Wilson Sons & Co., og billettprisane vart pressa ned.
Urbanisering
Urbanisering vil seia at fleire folk i eit samfunn flyttar frå landsbygda og slår seg ned i byar. I statistikken er urbanisering eit prosenttal på kor stor del av eit område si befolkning som bur i byar. I berekningsmåten av urbaniseringsgrad som SN tilrår vert ein by definert som eit område med minst 20 000 innbyggjarar.
DS «Ganger Rolf» (1856)
Historie
7. til 22. juni 1856 vart skipet leigd ut til ei studentreise til Uppsala i Sverige. Det hadde meldt seg på over 300 studentar til ferda, men det var berre plass til 235, og berre køyer til halvparten av dette att. Det vart dermed laga til køyeplassar i forrommet og akterrommet. Johan Sebastian Welhaven deltok på reisa og laga eit lite vers om hendinga. Skipet gjekk derimot stort sett i Hullruta for Søndenfjeldske, og det var ofte usemjer med dei britiske reiarlaga på denne ruta. Til slutt måtte Søndenfjeldske gje opp ruta til Hull, mot at konkurrenten Wilson tok sitt fartøy ut av ruta til Hamburg. I mars 1867 byrja derfor «Ganger Rolf» å gå til Trondheim og gjekk der fram til ho vart sett inn i ruta til Le Havre i Frankrike i 1870 med seks turar det året. Denne ruta var dyr fordi kolforbruket på «Ganger Rolf» var høgt. I 1871 vart det derfor avgjort å setje inn ein ny hovudmaskin, ein tosylindra compound-maskin frå Bergen Mekaniske Verksted på 120 nominelle hestekrefter. Det kosta kring 18 000 spesidalar, men kutta kolforbruket til kring halvparten. Tur-returbillett frå Kristiania til Le Havre kosta 32 spd på første klasse, 22 spd og 60 skilling på andreklasse og 13 spesidalar for tredje klasse.
Urbanisering
Byvekst har ofte nær samanheng med industrialiseringa av eit samfunn, som skaper fleire arbeidsstader i byane og færre innan jordbruk. Derfor har det pågått urbanisering i den vestlege verda frå den industrielle revolusjonen på 1800-talet, medan andre delar av verda har opplevd fenomenet medan dei har utvikla sin eigen industri.
Kraftig og ukontrollert urbanisering kan føra til at mange menneske bur i uregulerte og dårlege bustader, gjerne i slummar.
DS «Ganger Rolf» (1856)
Historie
Frå midten av 1870-åra vart det vanskelege tider for Søndenfjeldske og rutene gjekk ikkje så bra som dei hadde ønskt. Skipa var i tillegg byrja å dra på åra, og i juni 1876 vart «Ganger Rolf» derfor selt til Det Bergenske Dampskibsselskab for 35 000 spesidalar. 8. april 1878 grunnstøytte skipet ved Mefjordsbåen i Fedjefjorden nord for Bergen og vart vrak. Ei veke seinare vart det selt på auksjon for opphogging «slik det låg» for 2 000 kroner.
Drukning
Drukning er svikt i andinga som skjer som følgje av at munn og nase kjem under vatn eller ei anna væske. Drukning kan føra til død, sjukdom eller ikkje ha nokon langvarig konsekvens.
Action française
Action française var òg namnet på eit tidsskrift som gruppa gav ut.
XML-skjema
XML-skjema, som vart publisert som ei W3C-tilråding i mai 2001, er eit XML skjema-språk. Det vart det første XML skjema-språk som fekk status som tilrådd frå W3C. Eit XML skjema-dokument blir brukt til å validere XML-dokument med omsyn til struktur og innhaldsformatering.
Endolysin
Endolysin er enzym som hydrolyserer peptidoglykan i selleveggen til bakteriar og slik kan valda oppløysing av bakteriesella og selledaude. Dei vert koda for av bakteriofagar som nyttar dei til å sleppa ut frå bakteriesella ved lytisk syklus.
Endolysin som har gram-positive og gram-negative bakteriar som mål har generelt ulik oppbygging. Endolysin for gram-positive bakteriar har to ulike domene (eitt for binding av sellevegg og eitt for enzymatisk aktivitet), medan endolysin for gram-negative bakteriar som regel berre har eitt domene.
Ubuntu Linux
Ubuntu Linux er ein linuxdistribusjon basert på GNU/Linux-prosjektet Debian. Ubuntu er støtta av selskapet Canonical Ltd. som vert leia av sørafrikanaren Mark Shuttleworth. Ubuntu er eit afrikansk ordtak som tyder «Eg er slik eg er fordi at vi er slik vi er». På same måte er operativsystemet utvikla kollektivt gjennom dugnad.
Nye utgåver av Ubuntu kjem ut kvar sjette månad. Dette er den same syklusen skrivebordet GNOME har. Dermed er brukarane alltid sikra det siste innan skrivebordsmiljø.
Alle versjonar av Ubuntu får eit kodenamn og eit versjonsnummer. Versjonsnummeret er gjort av månaden og året den aktuelle utgåva av Ubuntu kom ut. Den fyrste versjonen av Ubuntu fekk kodenamnet «Warty Warthog» og hadde versjonsnummeret 4.10, ettersom han kom ut i oktober 2004. Meininga er at det skal koma ny utgåve av Ubuntu kvart halvår, slik at versjonsnummeret alltid vekslar mellom .04 og .10. «Dapper Drake» vart unnataket frå regelen, ettersom han vart to månader forseinka. Dermed vart versjonsnummeret for Dapper Drake 6.06. Den neste utgåva, Edgy Eft kom ut til planlagd tid og har versjonsnummeret 6.10.
I dei siste utgåvene har Canonical valt å laga sitt eige skrivebordsmiljø basert på GNOME som har fått namnet Unity. Versjon 12.04, hadde òg eit nytt integrert system som vert kalla HUD
932 Hooveria
932 Hooveria er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. mars 1920 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Avføring
Avføring eller ekskrement er avfallsstoff frå fordøyinga som blir tømd frå endetarmen. Det finst mange ord for avføring, som er eit tabuemne, til dømes drit, møkk og bæsj.
Kaldfjorden på Kvaløya
Fjorden har innløp mellom Klubbeneset i nord og Røsnes i sør, like søraust for Vengsøya og aust for Vengsøyfjorden. Like ved munningen går Skulsfjorden austover til Skulsfjord. Frå Sommargamneset på sørsida av Skulsfjorden går det ferje ut fjorden til Vengsøya. Rett sør for Skulsfjorden ligg den mindre Lyfjorden.
Frå her og vidare innover i fjorden er det relativt få busetnader langs fjordsidene. Først i den indre delen byrjar det å verte ein del grender og gardsbruk. Ved Kræmarvik på vestsida er det om lag berre 800 meter over eit eid til Ersfjordbotn og Ersfjorden. Her svingar òg fjorden rett austover og inn det siste stykket til Kaldfjord. Ved Kaldfjord er det igjen berre ein kilometer over eit eid til Nordbotn like vest for Tromsøya og Tromsø.
Stratigrafi
Stratigrafi er læra om lag. Både i geologi og i arkeologi nyttar ein seg av stratigrafiske metodar.
933 Susi
933 Susi er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. februar 1927 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Lyfjorden
Fjorden har innløp mellom Klubbstein i nord og Reiarneset i sør. Like nord for Lyfjord ligg Skulsfjorden.
Stratigrafi
Stratigrafien er den greina av geologien som forskar på lagdelinga, alderen, samansetninga, fordelinga osv. av lagdelte geologiske avleiringar. I kronostratigrafi legg ein særleg vekt på å klargjere den relative eller absolutte alder ved å studere lagrekkjer.
På grunnlag av ledefossilar, bergartar, lagdeling og mykje meir, kan avleiringane delast inn i ulike tidsavsnitt, som heiter (sortert etter minkande lengd) eon, æra, periode og epoke. Vi er til dømes i dag i eonet fanerozoikum, æraen kenozoikum («jorda si nytid»), perioden neogen og epoken holocen.
Inndeling av lagrekkja kan ein gjere på grunnlag av litologi, og inndelinga vert då kalla litostratigrafi. Restar etter organisk materiale vert studert innanfor mikropaleontologi. Dersom det er pollen eller sporar frå planter som vert undersøkt heiter det palynologi. Restar etter skal frå små planter eller dyr vert undersøkt i biostratigrafi. Seismikk viser endringar i fysiske eigenskapar i lagrekkja og gjev grunnlag for seismisk stratigrafi.
Skilnaden mellom arkeologisk og geologisk stratigrafi er soleis både at føremålet med studiet av lagdelinga er ulike, slik at definisjonen av laga må basere seg på ulike kjenneteikn, og at dei to disiplinane for det meste opererer med særs ulike tidsperspektiv.
Skulsfjorden
Skulsfjorden er ein fjordarm på austsida av Kaldfjorden på Kvaløya i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 2 km austover til bygda Skulsfjorden i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Skorven i nord og Klubbsteinen i sør. Frå Sommargamneset på sørsida av Skulsfjorden går det ferje ut fjorden til Vengsøya i nordvest. Like sør for Skulsfjorden ligg Lyfjorden.
Fv58 går langs den indre delen av fjorden.
Trådforma bakteriofag
Trådforma eller filamentøse bakteriofagar er ein stor famile av stavforma bakteriofagar. Dei har typisk ein diameter på 6,5 nanometer og ei lengd på 900 nanometer. Dei har eit sirkulært enkelttråda DNA-molekyl som strekkjer seg ut langs lengda deira.
Til skilnad frå dei fleste andre bakteriofagar drep ikkje trådforma bakteriofagar vertane sine. I staden vert bakteriofagpartiklane frakta gjennom sellemembranane til bakterien og ut av bakteriesella utan å valda lysis og selledaude.
Great Plains
Great Plains («Dei store slettene») er eit stort område med prærie og steppe som ligg aust for Rocky Mountains i USA, Canada og Mexico.
Området dekkjer delar av dei amerikanske delstatane Colorado, Kansas, Montana, Nebraska, New Mexico, Nord-Dakota, Oklahoma, Sør-Dakota, Texas og Wyoming, og dei kanadiske provinsane Alberta, Manitoba og Saskatchewan.
I Canada er nemninga prærie meir utbreidd, og regionen er gjerne kjend som dei kanadiske præriane eller berre «præriane».
Sverd i fjell
Sverd i fjell er ein bronseskulptur sett opp til minne om slaget i Hafrsfjord som samla Noreg til eitt rike. Han er laga av tre store sverd som står opp frå svaberget i Møllebukta inst i Hafrsfjord i Stavanger kommune. Skulpturen vart laga av Fritz Røed frå Bryne frå 1980 til 1983. Han vart avduka av kong Olav 7. mai 1983.
Eit større sverd står for kongen som sigra, medan dei to mindre er bilete på dei tapande småkongane. Minnesmerket er også meint som eit symbol for fred. Sverda er sett ned i fjellet for at dei aldri meir skal brukast, slik ein kunne stikka sverd i jorda som ei fredshandling i norrøn tid.
Abd el-Kader
Abd el-Kader var ein algerisk emir. Han var ein viktig religiøs, politisk og militær leiar og leidde berberar og beduinar i kampen mot den franske invasjonen på midten av 1800-talet. I 1847 gav han seg over og vart halden som fange i Frankrike fram til 1852.
Richard Feynman
Richard Phillips Feynman var ein framståande amerikansk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1956 saman med Julian Schwinger og Sin-Itiro Tomonaga for arbeidet sitt med kvanteelektrodynamikk.
Feynman var ein av dei viktigaste amerikanske fysikarane på 1900-talet, med uvurderlege bidrag til teorien for kvanteelektrodynamikken. Han var ein inspirerande forelesar og amatørmusikar, han medverka til utviklinga av atombomba, og vart seinare medlem av kommisjonen som undersøkte Challenger-ulukka. Han er òg kjend for dei mange eventyra sine, som skildra i bøkene ', ' og Tuva Or Bust!. Feynman var på mange måtar ein eksentrikar og ein fri fugl.
Utdanning
Feynman fekk bachelorgraden sin ved Massachusetts Institute of Technology (MIT) i 1939, og vart Putnam Fellow same år. Han tok doktorgraden ved Princeton University i 1942; rettleiaren hans var John Archibald Wheeler. Avhandlinga til Feynman nytta prinsippet om stasjonær verknad på kvantemekaniske problem, og la grunnlaget for hans «vegintegral» og Feynman-diagram.
Manhattan-prosjektet
På Princeton vart Feynman oppfordra av fysikaren Robert R. Wilson til å delta i Manhattanprosjektet — prosjektet til den amerikanske hæren ved Los Alamos-laboratoriet som utvikla atombomba under den andre verdskrigen. Han fordjupa seg i arbeidet med prosjektet, og var til stades under Trinityprøvesprenginga. Feynman påstod at han var den einaste som såg eksplosjonen utan dei mørke brillene som vart utlevert, og at han såg gjennom vindauget på ein lastebil for å filtrere dei skadelege ultrafiolette frekvensane av den elektromagnetiske strålinga.
Som ung fysikar var medverkinga hans til prosjektet relativt fjernt frå det sentrale arbeidet. Hovudoppgåva hans var å administrere ei gruppe menneskelege kalkulatorar i den teoretiske avdelinga, og seinare saman med Nicholas Metropolis å opprette eit system som nytta IBM-holkort til kalkulasjonar. John G. Kemeny, seinare rektor for Dartmouth College, arbeidde på dette tidspunktet for Feynman. Feynman lukkast faktisk i å løyse ei av likningane til prosjektet, som var slått opp på tavler. Diverre «gjorde dei ikkje fysikken riktig», og løysinga til Feynman vart ikkje brukt i prosjektet.
Feynman sitt arbeid i Los Alamos omfatta òg å løyse nøytronlikningar for «vasskokaren» der, ein liten kjernereaktor på laboratoriet i ørkenen, for å mæle kor nær ei bestemt mengd fissilt materiale var ved å nå den kritiske grensa. Etter dette arbeidet vart han overført til Oak Ridge-laboratoriet, der han hjelpte ingeniørar med å rekne ut tryggleiksprosedyrar for oppbevaring av materiale slik at ein kunne unngå ulukker ved overskriding av den kritiske grensa. Han gjorde òg essensielt teoretisk og numerisk arbeid i samband med den teoretiske uran-hydrid-bomba, som seinare viste seg umogeleg å realisere.
Los Alamos var isolert, som Feynman sjølv formulerte det «var det ingenting å gjere der». I keisemda si fann Feynman ulike fritidsaktivitetar, som å dirke opp låsar eller bryte seg inn i pengeskap og leggje igjen spydige meldingar for å bevise at tryggleiken på laboratoriet ikkje var så god som folk gjerne ville tru. Som trommeslagar fann han isolerte delar av mesaet, der han kunne spele i indiansk stil, «og kanskje dansa og song eg litt». Desse aktivitetane vart ikkje verande umerka, men ingen visste at «Injun Joe» i røyndomen var Feynman. Han vart ven med leiaren til laboratoriet, Robert Oppenheimer, som utan å lukkast freista å lokke han vekk frå andre forpliktingar for å arbeide ved University of California i Berkeley etter krigen.
Tidleg karriere: Cornell University
Etter prosjektet byrja Feynman som professor ved Cornell University, der Hans Bethe, som beviste at kjernefysisk fusjon er energikjelda til sola, arbeidde. Han følte seg uinspirert her, og då han frykta at han var utbrent, vende han seg mot mindre brukande, men underhaldande problem, som å analysere fysikken bak roterande, vippande tallerkenar som vert balansert av ein sjonglør. Det viste seg seinare at dette arbeidet skulle vera nyttig i seinare forsking. Han var difor overraska då han vart tilboden professorat ved konkurrerande universitet, og valde til sist å arbeide ved California Institute of Technology i Pasadena i California, til trass for at han vart tilboden ei stilling nær Princeton, ved Institute for Advanced Study som på den tida inkluderte respekterte medlemmar som Albert Einstein.
Feynman er vorte kalla «Den store forklararen»; han var særs omhyggeleg med å forklare ulike emne for studentane sine, og gjorde det til ein regel ikkje å gjere eit emne uforståeleg, men i staden tilgjengeleg for andre. Prinsippa hans var at viss han ikkje kunne lage ei førelesing om eit emne for førsteårsstuderande, så hadde han ikkje forstått det. Overalt der han kom, gjekk han imot utenatslære og andre undervisningsmetodar som la vekt på form framfor funksjon, frå ein konferanse om undervising i Brasil til eit statleg utval omkring val av undervisningsbøker i skulane. Klår tenking og klår framlegging var fundamentale føresetnader for merksemda hans.
I eit sabbatår vende han tilbake til Newtons Principia for å studere verket på ny. Det han lærde av Newton gav han vidare til studentane sine, som til dømes Newtons forsøk på å forklare diffraksjon.