cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loaded av The Velvet Underground
Background
Reed var kritisk til den endelege miksen av albumet. Han forlét Velvet Underground 23. august 1970, men Loaded kom ikkje ut før tre månader seinare, i november. Etter utgjevinga hevda Reed i intervju at plata hadde vorte redigert på nytt og sekvensert utan samtykket hans.
Eit av dei såre punkta til Reed som følgje av den uautoriserte ny-miksinga var at delen «heavenly wine and roses»-delen vart kutta ut av «Sweet Jane». På den originale innspelinga var denne delen meint å gje ei perfekt flytande bru til ein fullverdig plagal kadens to-akkordversjon av refrenget (tidlegare refreng i songen har fire akkordar i riffet). I Reed sine første soloframføringar, inkluderte han dette verset (sjå til dømes American Poet), fram til 1973, då han byrja å utelate det, sidan mellomspelet passa dårlegare i ein meir hardrocka versjon (som høyrt til dømes på Rock ' n' Roll Animal). Likevel framførte det Yule-leia bandet etter Reed alltid songen med verset inkludert. På ei samleplate av Reed sine innspelingar med Velvet Underground og som soloartist, NYC Man (The Ultimate Collection 1967–2003), som Reed sjølv sette saman, brukte den kortare versjonen. På spørsmål om dei forkorta versjonane av «Sweet Jane» og «New Age» og Reed sine mangeårige påstandar om at dei vart redigerte på nytt utan samtykket hans, hevda Yule at Reed faktisk hadde miksa songane sjølv. «Han miksa det. Du må forstå på den tida, motivasjonen var... Lou var, og me alle var, innstilte på éin ting, og det var å lykkast og kva du måtte gjera for å lykkast i musikk, var du måtte ha ein hit, og ein hitt måtte vera uptempo, kort, og utan digresjonar, rett fram i utgangspunktet, du ville ha ein knagg og noko å mata knaggen med og det var det. 'Sweet Jane' vart arrangert akkurat nøyaktig slik det er på den originale Loaded-utgjevinga, akkurat av den årsaka - for å bli ein hit! 'Who Loves the Sun' vart gjort akkurat på den måten av den årsaka - for å bli ein hit.»
Reed følte seg òg avvist ved å bli oppført på tredjeplass i oppføringa på albumet; og ved det store bilete av Yule som speler piano; og av at alle songane feilaktig stod oppført som skrivne av bandet, i staden for Reed sjølv. Nyare utgjevingar har retta opp i mykje av dette, og han vert no oppført som hovudlåtskrivaren på albumet, og står oppført øvst blant musikarane på plata. Sidan plateboksen Peel Slowly and See frå 1995 har det vore nytta ein annan miks, som rettar opp att «Sweet Jane», «Rock & Roll» og «New Age» til fullengde versjonane som Reed opphavleg hadde skrive.
Sjølv om ho er kreditert på omslaget, inneheld ikkje albumet Velvet Underground i røynda trommeslagaren Maureen Tucker, sidan ho var gravid på den tida. Trommespelinga vart hovudsakleg utført av bassisten Doug Yule, lydteknikaren Adrian Barber, studiomusikaren Tommy Castanero og broren til Yules, Billy. Reed kommenterte at «Maureen var ikkje med på Loaded, og det er mange som har dette som si favorittplate av Velvet Underground, så me kan ikkje gå oss for vill i mystikken til Velvet Underground... Ho kallast framleis ei Velvet Underground-plate. Men det det eigentleg er, er noko anna.»
Sterling Morrison hadde sterke kjensler om dei auka bidraga til Yule på Loaded, og sa: «Albumet kom bra ut, når det gjeld produksjon er det det beste, men det hadde vore betre om det hadde verkeleg god Lou-vokal på alle spora.» Medan Morrison bidrog med gitarspor på albumet, gjekk han òg på City College i New York og sjonglerte tida mellom øktene og timane, og overlét mesteparten av det kreative innspelet til Reed og Yule. Yule hevda at «Lou støtta seg mykje på meg når det kom til musikalsk støtte og vokalarrangement. Eg gjorde mykje på Loaded. Det gjekk på ein måte ned til Lou og Doug si rekreasjonsinnspeling». Av dei ti songane som utgjer Loaded, song Yule solo på fire songar: «Who Loves the Sun», som opnar albumet, «New Age», «Lonesome Cowboy Bill» og «Oh! Sweet Nuthin'». I tillegg til å syngje, handterte Yule alle bass-, piano- og orgeloppgåvene, og spelte òg inn fleire sologitarspor. Gitarsoloane på «Rock and roll», «Cool it Down», «Head Held High» og «Oh! Sweet Nuthin'» vart alle spelte av Yule.
Originale kopiar av albumet har ingen pause mellom dei to første songane, «Who Loves the Sun» og «Sweet Jane», der den første tonen av sistnemnde kjem inn akkurat når førstnemnde tonar heilt ut. Nokre seinare oppgåver har nokre sekundar med stille melom desse spora. Alle CD-utgåvene av Loaded kom utan denne pausen.
Plateoslaget på albumet, av Stanislaw Zagorski, har ei teikning av inngangen til Times Square t-banestasjon, med «downtown» feilstava som «dowtown».
Mottaking
Lenny Kaye gjennomgjekk Loaded i Rolling Stone og skreiv at «sjølv om Velvet Underground på Loaded er meir lause og streite enn vi har sett dei til no, er det ein understraum på albumet som gjer det til meir enn berre ei samling av muntre songar». I The Village Voice sa Robert Christgau at musikken var genuint rock and roll, men også «verkeleg intellektuell og ironisk», der Reed si synging lekamleggjer paradokset.
I følgje den uavhengige forskaren Doyle Greene var Loaded «rettfram rock and roll» som heilt unngjekk den avantgarde og eksperimentelle musikk frå tidlegare album av Velvet Underground, medan songane «Sweet Jane» og «Rock & Roll» utmerkte bandet som eit «innverknadsrikt proto-punk»-band. «Trifectaen til 'Who Loves the Sun', 'Sweet Jane' og 'Rock & Roll' er blant dei beste opningane på ei rockeplate nokon gong», skreiv Paste-skribenten Jeff Gonick. I Routledge sitt Encyclopedia of Music in the 20th Century (2014) vurderte musikkjournalisten Michael R. Ross albumet som «eit nesten perfekt rockealbum», medan Eric Klinger frå PopMatters kalla det eit «flott» popalbum.
Albumet vart kåra til nummer 295 i den tredje utgåva av Colin Larkin-boka All Time Top 1000 Albums (2000). I 2003 vart Loaded rangert som nummer 109 på Rolling Stone si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene,[ og vart deretter rangert som nummer 110 i 2012-revisjonen og fall til nummer 242 i 2020-utgåva av lista. Albumet inneheld to kjente Velvet Underground-songar, «Sweet Jane» og «Rock & Roll», som begge framleis høyrest regelmessig på klassiske FM-radiostasjonar. Albumet vart framført på konsert i sin heilskap av rockebandet Phish som ein av deira «musikalsk kostyme for Halloween»-konsertar 31. oktober 1998.
Innhald
Alle songar skrivne av Lou Reed.
Nyutgjevingar
Albumet vart offisielt gjeve ut på CD 7. juli 1987 av Warner Special Products. Nokre av sporlengdene på baksida av CD-etuiet er feil. Til dømes er «Sweet Jane» merka 3:55 medan han faktisk er omtrent 3:18; «New Age» er merka 5:20 medan han er nærare 4:39.
Loaded vart kompilert på den femte plata i den omfattande plateboksen Peel Slowly and See, som kom ut 26. september 1995 på Polydor Records. Plata inneheld lengre versjonar av «Sweet Jane», «Rock & Roll» og «New Age» og dessutan demoer, uttak og konsertopptak.
Fully Loaded
Rhino Records gav ut Fully Loaded, ei nyutgjeving av Loaded på to CD-ar, 18. februar 1997. Den inneheld ei rekkje alternative opptak, alternative miksar og demoversjonar av Loaded-songar og unytta opptak, inkludert framferder av Maureen Tucker (uttaket «I'm Sticking with You», vokal og demoen «I Found a Reason», trommer). Det er òg ein «orkestral» alternativ innspeling av «Ocean» som platenotata feilaktig krediterer John Cale på orgel. I følgje eit intervju frå 1995 med Doug Yule, som spelte orgel på innspelinga, var strykarane som vart brukte på sporet to celloar og kontrabass levert av studiomusikarar som følgde Yule sine notar og instruksjonar, og han kunne ikkje hugsa at Cale nokon gong kom til innspelingane.
Musikkjournalisten David Fricke bidrog med omfattande platenotat til Fully Loaded.
Loaded: Re-Loaded 45th Anniversary Reissue
Ei utgåve på seks CD-plater kom ut i oktober 2015.
Disc 1
Disc 2 – Promotional Mono Version
Disc 3 – Demos, Early Versions and Alternate Mixes
'''Disc 4 – Live at Max's Kansas City, 23. august 1970'''
'''Disc 5 – Live at Second Fret, Philadelphia, 9. mai 1970'''
Disc 6 – DVD Audio
Hulcombe Ridge
Hulcombe Ridge er ein fjellrygg som strekkjer seg 1,5 nautiske mil frå nord til sør, som ligg 3 nautiske mil vest for Wignall Peak i Porthos Range i Prince Charles Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt frå flyfoto tekne av Australian National Antarctic Research Expeditions tekne i 1956, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter G.C. Hulcombe, som var mekanikar på Davis-stasjonen i 1962.
Bisfenol A
Bisfenol A (BPA) er eit syntetisk organisk stoff med kjemisk formel (CH3)2C(C6H4OH)2. Det er eit fargelaust, fast stoff som er løyseleg i ei organisk løysing men lite løyseleg i vatn. Ved to funksjonelle grupper fenol blir det brukt for framstilling av polykarbonatpolymerar og epoksy, saman med andre råstoff til plast. BPA-basert plast er gjennomsiktig og bestandig, og blir brukt i mange vanlege forbruksvarer som tåteflasker, vassbehaldarar, sportsutstyr, CD-ar og DVD-ar, og i industriell bruk som indre belegg i vassleidningar.
Bisfenol A (BPA) er brukt i gummi, polykarbonat (PC), men utgjer mellom 40 til 60 % av innhaldet i epoksy-resin før tilsetting av herdar. Ferdig herda epoksyprodukt inneheld mellom 30-40 % bisfenol. Den vanligste typen bisfenol i epoksyprodukt er bisfenol A (BPA). Dei fleste bisfenol er skadelege og har ulike verknader på natur og næringskjeda.
Bisfenol A (BPA) er blitt påvist i urinprøver frå menneske med ekstremt høg frekvens (opptil 99 %), noko som indikerer omfattande ureining.
BPA blei funne i dei fleste prøvar frå blod, morsmjølk eller fostervatn. Sjølv låge doser BPA ser ut til å ha svært negtiv helseeffekt.
BPA er svært skadeleg om insekt, pattedyr, fisk, alger med meir får dette i seg. Det er kreftframkallande, kan redusera evne til reproduksjon, gje redusert vekst, gje varige hjerneskader, vera involvert i fedme, metabolsk syndrom og insulinresistens med meir.
Sjølv om skaden av BPA er dokumentert som svært alvorlige kan det sjå ut til at vi enno ikkje har fullstendig kunnskap av omfanget og at epoksyplastikk kan vera ein trojansk hest når det gjeld utslepp av BPA.
Det er først dei seinare åra at forsking har stadfesta at epoksyplastikk blir spist og blir brutt ned i mage-og tarmsystem til marine arter, som alger, kreps, musling, sneglar, fisk, amfiberier, pattedyr og landbaserte mikrobar, insekt og dyr. Det gjer at bisfenol blir frigjort og tatt opp i kroppen gjennom mage- og tarmsystem til desse artane og på denne måten går inn i næringskjeda.
Ei rekke epoksyprodukt blir usett for slitasje slik at epoksyplast kjem ut i naturen i store mengder i form av mikro- og nanoplast. Det er store utslepp frå bilindustri, skipsindustri og frå vindkraftindudtri. Nanoplast kan bryte gjennom blod-hjerne barieren i fisk og gir hjerneskader og endra åtferd.
Det samla utsleppet av mikro- og nanoplast frå epoksyprodukt i Europa er ukjent, men at det mange hundre tonn per år er rimeleg å estimere når det frå bilbelegg/lakk åleine blei slept ut 225 tonn i 2013. Utslepp frå bildekk og polykarbonater (PC) inneheld også BPA og gir enorme utslepp av mikro- og nanoplast frå gummidekk/gummigranulater og polykarbonater til naturen.
Produksjon av vinger til vindturbiner er dei som desidert bruker mest epoksyplast. Alt i 2013 gjekk 27 % (69 000 tonn) av alle epoksy-resin til denne enetgiindustrien, og denne har hatt ein eksplosiv vekst og at veksten i vindindustrien vil auka i åra som kjem. Global årleg produksjon av BPA er på over 10 millionar tonn, og det er forventa auke i åra som kjem.
Både hav, innsjøar, elver med meir er forureina med høge doser Bisfenol og epoksyplast.
Bisfenol og epoksyplast (nano- og mikroplast) går oppover i næringskjeda, blanta anna frå planteplankton vidare til dyreplankton, til andre marine dyr og fisk. Det skjer ved at epoksyplatikk blir brutt ned ein ein hydrolyse prosess - i eit fuktig, surt og varmt miljø - som t.d. mage- og tarm til dyr. «An increase in temperature or a pH change can cause the ester bonds between the BPA molecules in polycarbonate plastic and epoxy resin to be broken through hydrolysis and thus release BPA to the environment.»
Det tek lang tid å bryte ned epoksy i naturen, om ein ser bort frå nedbrytinga som skjer gjennom hydrolyse (mage- og tarmsystem) i næringskjeda. Epoksyplast difor blir liggande i naturen til den blir tatt opp og brutt ned i næringskjeda. UV-filter skader ikkje epoksyplast og difor vil epoksyplast med BPA kome seg uskada forbi UV-filter i rense- og drikkevannsanlegg. Det kan ta lang tid å bryte ned BPA i vatn, og især i sjøvatn med temeratur under 25 Celsius. BPA blir noko raskare brote ned i jord.
Robin Dahlstrøm
Robin Dahlstrøm er ein norsk  ishockeyspelar frå Oslo. Moderklubben hans er Vålerenga Ishockey, og har spelt fleire kampar på landslaget.
Lars Gaute Bø
Lars Gaute Bø er ein tidlegare fotballspelar frå Varhaug i Rogaland som vart noregsmeister med Bryne Fotballklubb i 1987 og seriemeister med Viking Fotballklubb i 1991.
Bø var målvakt på Varhaug IL til 1985. Han melde seg då inn i 1. divisjons-klubben Bryne FK. I 1987 var han med då Bryne vann cupmeisterskapen etter å ha vunne 1-0 over SK Brann. Etter at Bryne rykka ned i 1988-sesongen melde han overgang til Viking FK. Sesongane 1989-92 var han fast målvakt i Viking, eit lag som i 1991 gjekk heilt til topps i eliteserien. Åra 1993-95 var Bø angrepsspelar i Varhaug. Frå 1996 til 2000 gjorde han atter teneste som målvakt i Viking.
Bø spelte ein landskamp for Noreg. Den 28. oktober 1987 tok han plass mellom stengene då landslaget tapte 1-3 i ein EM-kvalifiseringskamp mot Aust-Tyskland i Magdeburg.
Nat Lofthouse
Nathaniel Lofthouse var ein engelsk fotballspelar frå Bolton som spelte på Bolton Wanderers frå 1946 til 1960. Han var senterløpar.
Klubbspel
Lofthouse fekk sin ligadebut for Bolton 21. august 1946, då seriefotballen i England tok til att etter verdskrigen 1939-45. I hans aktive tid tok Bolton seg til finalen i FA-cupen i 1953 og 1958. 1953-finalen mot Blackpool enda med tap. Fem år seinare skåra han begge måla då Bolton slo Manchester United 2–0 i FA-cupfinalen 1958. Han spelte i alt 452 ligakampar og skåra 285 mål for Bolton.
Landslagsspel
Frå november 1950 til november 1958 spelte han 33 kampar med det engelske flagget på brystet. Han var ein særleg flittig målskyttar med heile 30 nettkjenningar. I sitt einaste internasjonale meisterskap, VM i fotball 1954, skåra han tre gongar.
Tsonevo
Tsonevo (bulgarsk Цонево) er ein landsby i kommunen Dălgopol i provinsen Varna i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde landsbyen 2 383 innbyggjarar.
Geiterygghytta
Geiterygghytta er ei turisthytte i Skarvheimen i Hol kommune i Viken. Hytta ligg 1224 moh., aust for Geiteryggvatnet ved ein sideveg vest for fylkesveg 50.
Geiterygghytta høyrer til Den Norske Turistforening (DNT). Hytta er opphavleg bygd i 1914, og er seinare utvida og modernisert fleire gonger.
Because av The Dave Clark Five
Andre versjonar
The Supremes spelte inn ein versjon av «Because» på albumet A Bit of Liverpool (1964), eit album med musikk frå den britiske bølgja. Julian Lennon spelte inn songen for musikken til Dave Clark-musikalen Time. Han kom ut på singel i 1985 og nådde då 40. plassen på UK Singles Chart, og 8. plaslsen på den belgiske singellista.
Grimsdalshytta
Grimsdalshytta er ei turisthytte i Dovre kommune i Innlandet. Hytta ligg i Grimsdalen aust for Fokstua, 994 moh.
Grimsdalshytta høyrer til Den Norske Turistforening (DNT). Hytta vart opphavleg bygd i 1923, utvida i 1955 med ein 150 år gamal bygning frå Folldal, og på ny utvida med eit nytt byggetrinn som stod ferdig sommaren 2008. I nærleiken er det eit gravfelt med flere graver frå vikingtida, og fleire fangstanlegg for villrein.
Fylkesveg 685 i Rogaland
Fylkesveg 685 i Rogaland går mellom Erøy og Bogsund kai i Suldal kommune. Vegen er 3,9 km lang.
Per Christian Knold
Per Christian Knold er ein norsk  tidlegare ishockeyspelar frå Sarpsborg. Moderklubben hans er Sparta Sarpsborg, der spelte han som 16-åring til han la opp etter 2004/05-sesongan, spwlte han 657 kampar og gjorde 664 målpoeng for klubben. Knold er dermed den spelaren som har flest kampar og flest poeng for Sparta.
Skipsskrog
mini|Sideprofila på nokre av dei største skipa i verda viser ulike skrogformer på [[lasteskip, passasjerskip og hangarskip:
]] Skrog på skip og båtar er den flytande delen av skipet. Ulike typar skip har ulike skrogformer alt etter kva for eit behov dei har. Behovet vert stilt av ynskt fart, ynskt lasteevne, ynskt sjødugleik. Skroget på eit skip omfattar kjøl, spant (innvendige ribbar), kledning (hud), dekk og fast innreiing, men ikkje rigg, maskineri og ror. Skip og båtar kan ha ein, to eller fleire skrog. Ein toskrogsbåt vert kalla katamaran, treskrogs trimaran. Tidlege tankskip hadde enkelt skrog (single hull), medan det no er vanleg å byggja tankskipa med dobbelt skrog (double hull).
For å minimera motstand vert det ofte brukt ei tilnærma kule-, pære- eller dropeform i fronten både i fly- og skipsskrog. På fly er forma modifisert for å gje piloten det naudsynte synsfeltet. På skip vert denne kalla bulbbaug.
Lastelinjemerker på skrogsida viser kor djupt skipet ligg i vatnet og kor tungt det er lov å lasta eit skip.
Hovuddimensjonar i lengdretning
«»
Kriegsmarine
Kriegsmarine var marinen i det nasjonalsosialistiske Tyskland i perioden frå 1935 til 1945. Kriegsmarine utgjorde den eine av dei tre forsvarsgreinene til Wehrmacht. Dei to andre var Heer (hæren) og Luftwaffe (flyvåpenet).
Forløparane for Kriegsmarine var Den tyske keisarlege flåten (1871–1918) og Reichsmarine (1919–1935) i Weimarrepublikken. Etter andre verdskrigen vart dei få attverande skipa i Kriegsmarine fordelt mellom sigerherrane. Etter at Vest-Tyskland rusta opp att og vart medlem av NATO i 1956, vart marinen i landet uformelt referert til som forbundsmarinen. Då DDR (Aust-Tyskland) oppretta sin eigen militære styrke same år, Nationale Volksarmee, fekk den sjømilitære delen namnet Volksmarine. Etter sameininga av Tyskland i 1990 fekk marinen namnet Deutsche Marine.
Melodi Grand Prix 1992
Melodi Grand Prix 1992 var den 31. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Ti finalistar kjempa i finalen 21. mars 1992 som blei arrangert i Oslo Spektrum i Oslo. Vinnarlåten blei «Visjoner», framført av Merethe Trøan. Songen er skriven av Robert Morley med tekst av Eva Jansen. Trøan representerte Noreg i den internasjonale finalen i Malmö, der «Visjoner» kom på 18. plass med 23 poeng.
Kriegsmarine
Historie
Etter at nasjonalsosialistane greip makta i 1933 starta Tyskland å rusta opp. I mars 1935 kunngjorde Hitler at han ikkje lengre såg på seg bunden av dei militære avgjerdene til traktaten, som nngjekk i plan Z. I juni same år inngjekk Storbritannia og Tyskland ei flåteavtale som tillét tyskarane å byggja opp ein flåtestyrke langt utover avgrensingane i Versaillestraktaten.
Melodi Grand Prix 1992
Sendinga
Etter avlysinga året før slo NRK på stortromma i 1992. Sendinga blei arrangert i Oslo Spektrum, og med 7000 publikummarar var finalen den største nokon gong. Oslo Spektrum skulle seinare også bli vertskap for Eurovision Song Contest 1996, Melodi Grand Prix 1994 og deretter alle norske finalar etter 2001.
Kriegsmarine
Historie
Kriegsmarine vart danna 1. juni 1935 under leiing av storadmiral Erich Raeder og markerte starten på eit stort byggeprogram av tyske skip. I 1934 vart kjølen strekt på slagskipet «Gneisenau», i 1935 på «Scharnhorst» og i 1936 på «Tirpitz» og «Bismarck».
Janne Jukkola
Janne Jukkola (fødd 1977) er ein finsk politikar for Samlingspartiet. Den 5. april 2023 blei han riksdagsmedlem for Vasa valkrins.
Kriegsmarine
Historie
Kriegsmarine var første gong i kamp under den spanske borgarkrigen, og eit marinefartøy vart brukt i innleiinga til atterobringen av Danzig 1. september 1939. Erich Raeder var pådrivar for at Noreg skulle invaderast for å gje Kriegsmarine basar. I byrjinga hadde dei store overflateskipa ein viss suksess, men dei vart jaga av den overlegne britiske marinen og viste seg å vera sårbare for luftåtak. Etter at flaggskipet «Bismarck» vart søkkt i 1942 bestemde tyskarane seg for å satsa på ubåtflåten som hadde suksess fram til 1943. Ein vesentleg del av overflateskipa var i dei siste krigsåra i Austersjøen, det siste havområdet Kriegsmarine kontrollerte. Her spelte dei ei sentral rolle då tyskarane trekte seg tilbake ved slutten av krigen. I dei siste månadene før kapitulasjonen ytte Kriegsmarine stor innsats i evakueringa av hundretusenvis av flyktningar frå Aust-Preussen.
Melodi Grand Prix 1992
Sendinga
Det kom inn 400 bidrag i den opne tevlinga, og ein jury frå platebransjen plukka ut seks av songane til finalen laurdag 21. mars. NRK inviterte i tillegg fire komponistar til å sende inn bidrag: Scandinavia, The Contenders, Wenche Myhre og Stephen Ackles.
Blant deltakarane var fleire kjende artistar som Scandinavia, Ottar «Big Hand» Johansen, Tor Endresen og Wenche Myhre som var attende i tevlinga etter ni år. Artistane blei introduserte med limerickar skrivne av kjende personar: Jahn Teigen, Bjøro Håland, Arne Bendiksen, Hanne Krogh, Knut Borge, Bjørn Eidsvåg, Rune Larsen, Åge Aleksandersen, Andreas Diesen og Dan Børge Akerø. Den colombianske linetroppen Guererro var pausenummer.
Ein jury beståande av tusen menneske fordelt på ti byar røysta fram Merethe Trøan som vinnar. Ho representerte Noreg i den internasjonale finalen 9. mai. Tekstforfattar Eva Jansen vekte oppsikt under sigersintervjuet då ho sa at ho hadde «syn» og hadde «sett» sigeren på førehand.
Røysting
Vinnaren blei kåra av tusen jurymedlemmar fordelt på juryar i ti byar over heile landet. Kvar jury hadde hundre medlemmar som røysta med mentometer. Kvar jurymedlem kunne røyste på så mange bidrag som dei ønskte. Leif Erik Forberg var overdommar for røystinga. «Radio Luxembourg» leia røystinga heile vegen, med «Visjoner» hakk i hæl. Resultatet blei snudd om då Oslo som siste jury gav «Visjoner» heile 86 poeng og berre 48 til «Radio Luxembourg». Dermed gjekk «Visjoner» om og tok sigeren.
Hendingar
Før tevlinga blei NRK kritisert for å drive hemmelegheitskremmeri om informasjon og detaljar om konkurransen. I ein plutseleg innkalla pressekonferanse 14. februar, som VG kalla «ein totalt latterleg seanse», blei programleiarane presenterte.
Etter finalen blei VG møtt med «telefonstorm» frå rasande tv-sjåarar som meinte feil melodi hadde vunne. Så valdsamt var det at avisa sitt sentralbord var nær ved å bryte saman. Avisa hadde også invitert lesarane til å ringje inn og røyste på favoritten sin. Over 15 000 røyster kom inn, og «Radio Luxembourg» blei den store vinnaren med 5080 røyster. Deretter følgde «Du skal få din dag i morgen» med 3064 røyster og «Visjoner» på tredjeplass med 2006 røyster. I ei ScanFact-undersøking på oppdrag for VG var også «Radio Luxembourg» den store favoritten med 37 prosent av dei spurde. «Visjoner» blei nummer to med 30 prosent av de spurde.
Også bergensarane var skuffa, særleg på Oslo-juryen som gav Tor Endresen ein låg poengsum. Fleire meinte den låge poengsummen var hemn for at Bergen fekk TV2, og enkelte lesarar «kravde» visumplikt for austlendingar, ifølgje Bergens Tidende.
Finalesendinga fekk ros i media, og sendinga blei sett av heile 2,69 millionar nordmenn over 15 år. Det motsvarar 79 prosent av vaksne innbyggjarar i Noreg.
Fylkesveg 685
Fylkesveg 685 finst i fleire fylke i Noreg:
Shuto Yamamoto
Shuto Yamamoto er ein japansk fotballspelar.
Fylkesveg 685
Fylkesvei 685 (andre betydninger)
Diagonalbygd båt
Ein diagonalbygd båt er ein båt der bordkledinga er lagt i to lag med ein viss vinkel i forhold til kvarandre. Det ytre laget er oftast på langs som kravellbygging, det indre ca. 45 grader på dette. Mellom laga blir det ofte lagt seglduk for at det skal verte tett. Tidlegare vart dette nytta på mindre marinefartøy.
Kenneth Ridge
Kenneth Ridge er den nordlegaste av tre bergframspring nord i Manning Nunataks. Nunatakane vart fotograferte av U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47) og ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (1957). Dei vart vitja av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1965 og av ANARE i 1969. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter Kenneth A. Smith, ein radiotelegrafist ved Mawson-stasjonen i 1969, eit medlem av gruppa frå ANARE som vitja Prince Charles Mountains i 1969.
Coast to Coast av The Dave Clark Five
Coast to Coast er det fjerde amerikanske studioalbumet til den engelske rockegruppa The Dave Clark Five. Det inneheld dei to hitsingane «Any Way You Want It» og «Everybody Knows (I Still Love You)». Andre songar frå dette albumet vart nytta i The Dave Clark Five-filmen Having a Wild Weekend som «I Can't Stand It» og «When». I Canada kom albumet ut som Across Canada with The Dave Clark Five på Capitol Records.
Yiftah
Yiftah (hebraisk skrift, tyder Han vil opne) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær den libanesiske grensa og Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 510.
Landsbyen vart grunnlagd den 18. august 1948 av demobiliserte Palmach-soldatar, som var medlemmar i Yiftach-brigaden, som kibbutzen er kalla opp etter. Metzudat Koach ligg i nærleiken.
Ural-olje
Ural-olje er ei russisk referanseolje. Oljetypen er eit flaggskip for russisk oljeeksport og er rik på svovel.
Opaka Rocks
Opaka Rocks (bulgarsk скали Опака, Skali Opaka) er ei gruppe skjer i Antarktis der det største ligg 700 meter nord for Henfield Rock, 3,44 km aust for Pordim Islands og 4,79 km sør for Mellona Rocks utanfor nordkysten av Robert Island i Sør-Shetlandsøyane. Han er kalla opp etter byen Opaka nordaust i Bulgaria.
Jeff Astle
Jeffrey Astle var ein engelsk fotballspelar frå Eastwood i Nottinghamshire. Han var i ti år senterløpar på West Bromwich Albion.
Klubbspel
Astle skreiv i 1959 kontrakt med fjerdedivisjonslaget Notts County. I 1964 vart han overført til West Bromwich mot 25000 pund. Han skåra kampens einaste mål då WBA vann FA-cupfinalen 1968 mot Everton FC. I 1969/70 -sesongen vart han toppskårar i fyrstedivisjon med 25 mål. Fram til 1974 skåra han 137 ligamål for West Bromwich på 292 kampar.
Landslagsspel
I 1969-70 spelte Astle i fem av Englands landskampar, innbytar i fire av dei. Han deltok i Fotball-VM 1970.
Kazumi Takada
Kazumi Takada var ein japansk fotballspelar.
Lewis Fry Richardson
Lewis Fry Richardson var ein engelsk matematikar, fysikar, meteorolog, psykolog og pasifist. Han var ein føregangsmann innan numerisk vêrvarsling, og for nytta av liknande teknikkar i studiet av årsakene til krigar og korleis dei kan førebyggjast. Han er òg kjent for pionerarbeidet sitt innan fraktalar.
Keyser Ridge
Keyser Ridge er ein snødekt rygg, som går frå nordaust til sørvest i 11 nautiske mil (20 km), 26 nautiske mil (48 km) sør-søraust for Mount Bayliss i Prince Charles Mountains i Mac. Robertson Land. Han vart kartlagt frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1957 og 1960. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter D.O. Keyser, ein sambandsoffiser på Mawson, eit medlem av 1961 ANARE som prøvde å nå ryggen, men som vart stoppa av bresprekkar det ikkje var mogeleg å kome forbi.
Lewis Fry Richardson
Familie og utdanning
Lewis Fry Richardson var den yngste av sju born av foreldra Catherine Fry (1838–1919) og David Richardson (1835–1913). Dei var ein velståande kvekarfamilie, og David Richardson dreiv ei framgangsrik verksemd innan garveri- og lêrbransjen.
Kento Misao
Kento Misao er ein japansk fotballspelar.
Lewis Fry Richardson
Familie og utdanning
Då han var tolv vart han send til Bootham skule i York, ein internatskule for kvekarar, der han fekk ei utmerka utdanning innan vitskap, noko som stimulerte ei aktiv interesse for naturhistorie. I 1898 fortsette han til Durham College of Science (no Universitetet i Newcastle) der han studerte matematisk fysikk, kjemi, botanikk og zoologi. To år seinare fekk han eit stipendiat til King's College i Cambridge, der han vart uteksaminert med toppkarakterar innan naturvitskap i 1903.
I 1909 gifta han seg med Dorothy Garnett (1885–1956), dotter av matematikaren og fysikaren William Garnett. På grunn av inkompatible blodtypar kunne dei ikkje få barn, men dei adopterte to søner og ei dotter mellom 1920 og 1927.
Karriere
Richardsons yrkeskarriere reflekterer hans ueinsarta interesser:
I 1926 vart han vald inn som medlem av Royal Society
Vêrvarsling
Som matematikar og fysikar vigde han seg til spurnaden om i kva grad ein kunne lage meteorologiske varsel ved hjelp av matematiske modellar basert på differensiallikningar. Med dette for auge utvikla han metodar som i nyare tid har fått stor tyding ved simulering av komplekse fenomen ved hjelp av parallell datahandsaming. Ved dette blir området der hendinga finn stad inndelt i fleire mindre seksjonar, og ideen er å rekne ut tilstanden til kvar seksjon gjennom ein enkel modell. I neste steg blir så resultata frå dei einskilde seksjonane sett i samanheng med resultatet frå naboseksjonane. På denne måten blir det svært komplekse simuleringsproblemet delt opp i ei mengd mindre problem, som i stor grad kan løysast sjølvstendig av kvarandre. I dag blir utrekningane gjort med datamaskinar, men dette var ikkje tilgjengeleg då Richardson i 1922 publiserte Weather Prediction by Numerical Process, og sjølv relativt enkle simuleringar ville ha kravd mange personar som arbeidde med papir og blyant.
Han var òg interessert i atmosfærisk turbulens og utførte mange eksperiment innan dette feltet. Richardson-talet, ein dimensjonslaust parameter innan turbulensteori, er kalla opp etter han.
Pasifisme
I 1920 vart det meteorologiske instituttet (Met Office) han arbeidde for underlagt det britiske Air Ministry (som kontrollerte Royal Air Force). Han vart like etter kontakta av militære representantar, som ynskte å bruke dei meteorologiske modellane hans i samband med spreiing av giftgass i atmosfæren. Richardson nekta, sa opp stillinga si, og avslutta alt arbeid innan dette feltet og øydela resultat som han enno ikkje hadde publisert.
Etter dette heldt han fram med ein karriere i utkanten av den akademiske verda, før han i 1940 trekte seg tilbake for å utforske sine egne idear.
Matematisk analyse av krig
Richardson nytta òg sine matematiske evner i teneste for sine pasifistiske prinsipp, spesielt innan studium av årsakene til internasjonale konfliktar. Av denne grunnen blir han i dag rekna som ein av grunnleggjarane (saman med Quincy Wright og Pitirim Sorokin, og dessutan andre som Kenneth Boulding, Anatol Rapaport og Adam Curle) av vitskapleg konfliktanalyse; eit interdisiplinært felt innan kvantitativ og matematisk sosial vitskap, tileigna til systematisk undersøking av årsakene til krig og vilkår for fred. Som han hadde gjort med vêret analyserte han krig hovudsakleg gjennom bruk av differensiallikningar og sannsynsteori. Når han vurderte væpnaden av to statar rekna Richardson eit idealisert system av likningar der auken av våpenmakta til ein stat er direkte proporsjonalt med våpenmengda som rivalen har, samt med kor sterkt stridsspørsmåla ovanfor rivalen kjennest, og negativt proporsjonalt med mengda av våpen som staten sjølv alt har. Løysinga av dette systemet av likningar gjer det mogleg å trekkje innsiktsfulle konklusjonar vedrørande karakteren og stabiliteten (eller ustabiliteten), til ulike hypotetiske vilkår som kan oppstå mellom statar.
I Arms and Insecurity  (1949), og Statistics of Deadly Quarrels (1950), søkte han å statistisk analysere årsakene til krig. Faktorar han vurderte var blant anna økonomi, språk og religion. I forordet til den siste boka skreiv han: «Det føregår i verda mykje brilliant, intelligent politisk diskusjon som ikkje fører til nokre faste løysingar. Siktemålet mitt har vore eit anna: nemleg å undersøkja nokre førestillingar ved hjelp av kvantitative teknikkar i voner om å kome fram til eit påliteleg svar.»
Forsking om lengda på kystlinjer og grenser
Under studia sine av årsakene til krig mellom to land, avgjorde Richardson seg for å undersøkja i kva grad det var ein samanheng mellom sannsynet for at to land skulle gå til krig, og lengda på den felles grensa deira. Medan han samla inn data, innsåg han at det var stor variasjon i dei oppgjevne lengdene på internasjonale grenser i dei ulike kjeldene. Til dømes var grensa mellom Spania og Portugal oppgjeve å vere anten 987 eller 1214 km, og grensa mellom Nederland og Belgia anten 380 eller 449 km.
Som ein del av forskingsarbeidet sitt undersøkte Richardson korleis den oppmålte lengda på ei grense endrast når måleeininga endrast. Han publiserte empirisk statistikk som indikerte ein anteken samanheng. Dette forskingsarbeidet vart sitert av matematikaren Benoît Mandelbrot i avhandlinga hans frå 1967: ''How Long Is the Coast of Britain? Statistical Self-Similarity and Fractional Dimension.''
Tenk at kysten av Storbritannia blir mælt med ein 200 km lang linjal, under føresetnad at begge endane av linjalen må røre kysten. Kutt no linjalen i to og gjenta målinga, og gjenta deretter ein gong til:
Fylkesveg 686 i Rogaland
Fylkesveg 686 i Rogaland går mellom Jelsa og Bog i Suldal kommune. Vegen er 18,6 km lang.
Lewis Fry Richardson
Forsking om lengda på kystlinjer og grenser
Legg merke til at desto kortare linjalen er, desto lengre blir resultatet. Det kunne teknast at desse verdiane ville konvergere til eit endeleg tal som uttrykte den «eigenlege» lengda til kysten. Richardson viste likevel at den oppmålte lengda til kystlinjer og andre naturlege former ser ut til å auke utan grense etterkvart som måleeininga vert gjort mindre. Dette er i dag kjent som Richardson-effekten.
Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous
Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous er det andre albumet til Johnny Cash. Det vart først sleppt 13. november 1958, og seinare gitt ut på ny i 2003 av selskapet Varèse Sarabande med alternative versjonar av fire av songane på plata som bonusspor.
Lewis Fry Richardson
Forsking om lengda på kystlinjer og grenser
På den tida vart forskinga til Richardson ignorert av den vitskaplege verda. I dag blir han imidlertid sett på som eit element i framveksten i studiet av fraktalar.
Gruyèresjøen
Reservoaret vart bygd mellom byane Bulle og Fribourg med Rossens-demninga i elva Sarine i 1948. Kvelvdammen har ei høgd på 83 meter og ei bogelengd på 320 meter. Reservoaret vart fylt opp om lag fire månader etter demninga stod ferdig. Reservoaret vert operert av Groupe E SA.
Hedrum prestegard
Hedrum prestegard ligg like sørvest for Hedrum kyrkje. På tunet er tre freda bygningar: hovedbygningen (frå 1897–98, teikna av Ulrik Sverdrup), eit stabbur (frå 1860) og eit bryggerhus/garasje.
Gruyèresjøen
Ruinane av slottet Pont (eller Pont-en-Ogoz) og eit kapell ligg på Ile d'Ogoz, ein holme i innsjøen.
Viaduc du Lac de Gruyère på motorvegen A12 vart bygd i 1970-åra. Brua har ei total lengd på 2043 meter og kryssar tre dalar, inkludert to armar av innsjøen.
Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous
Listeplassering
Singlar - Billboard (Nordamerika)
Holla prestegard
Ein trur at den noverande hovudbygningen er frå rundt 1870. Det er ein lafta bygning i halvannan etasje som er oppført på grunnmuren til ein eldre bygning og kan inkorporere delar av denne. Stilen er senempire med innslag av sveitser. Stabburet er frå rundt 1800. Det er i motsetning til hovudbygningen ikkje lengre eigd av Opplysningsvesenets fond. Både hovudbygningen og stabburet er freda. Gårdsdrifta er forpakta bort.
Stormannsmøtet på Eidsvoll
Stormannsmøtet på Eidsvoll (òg kalla Notabelmøtet) 16. februar 1814 vart halde på Eidsvollsbygninga på Eidsvoll verk etter initiativ av prins Kristian Fredrik. Møtet fekk stor historisk betydning på grunn av at det blei vedteke at det skulle kallast inn ei riksforsamling som skulle gje Noreg ei ny konstitusjon.
Holla prestegard
Kjelder
.
Stormannsmøtet på Eidsvoll
Av like stor betydning var at regenten Kristian Fredrik denne dagen gjekk med på å søkje kongemakt utfrå prinsippet om folkesuverenitet. Forut for møtet hadde han sett for seg at han skulle krevja trona som følgje av prinsippet om kongsslektas arverett til den norske trona uansett kva folket måtte meine.
Kjelder
{{spire|historie|Noreg}} {{Noreg i 1814}}
Lewis Fry Richardson
Bibliografi
(ufullstendig)
Gruyèresjøen
Etang de la Gruère ligg i kantonen Jura.
Tom Kåre Staurvik
Staurvik eliteseriedebuterte for Bodø/Glimt i 1993. I sin fyrste sesong var han med å vinne NM-cupen og sikre sølvmedaljen i eliteserien. Etter to sesongar i Glimt vart han overført til Rosenborg BK, ein klubb han vann både seriemeisterskap og cupmeisterskap med i 1995, medan han i 1996 fekk seriegull. Både i NM-finalen 1993 og i finaleomkampen 1995 kom Staurvik på skåringslista.
Sesongen 1996/97 spelte Staurvik for nederlandske NAC Breda. Sommaren 1997 gjekk han tilbake til Bodø/Glimt, der han spelte i fem år. Etter eit kort tilvære i kinesiske Shanghai Shenhua, var han 2002/03 knytt til GIF Sundsvall. Sidan var han ei tid spelande trenar i Harstad Idrettslag på nivå tre i norsk seriefotball.
Staurvik deltok i to landskampar i 1993-94. Han debuterte då Noreg vann 7-0 borte mot Færøyane i august 1993 då han kom inn og Erik Mykland gjekk ut i pausen.
Anna Elisabeth Westerlund
Anna Elisabeth Westerlund var ei norsk kvinne og forfattar som meinte ho var klarsynt (synsk). Ho var fødd på Hamarøy i Nordland, men ho levde det meste av livet sitt i Oslo.
Westerlund vart kjend for dei synske evnane sine i 1970-åra. Fleire gonger peikte ho ut for politiet stader som likna dei stadane sakna personar seinare vart funne. Slik vart ho etter kvart ein vekebladkjendis. Før ho døydde, testamenterte ho lekamen sin til medisinsk forsking.
Saker Westerlund uttala seg om
Etter ein massiv leiteaksjon hausten 1982 i Bergen der 130 personar deltok, vart det funne ein kjole som tilhøyrde den sakna May Britt Jensen etter at Westerlund hadde peika ut ein stad der ho «kunne sjå noko som hadde med saka å gjere». Den sakna kvinna vart ikkje funnen.
Mikkel Falck, syskjenbarn av den svenske TV-journalisten Cats Falck som forsvant i 1984, sa at det var Westerlund som peika ut staden der Falck og venninna Lena Gräns vart funne i Hammarbykanalen ved Stockholm. Etterforskningsleiar Eric Skoglund skal i 1997 ha sagt at det vart leita på funnstaden etter tips frå ei synsk kvinne i Noreg.
I mars 1997 vart Allers dømd i ei injuriesak etter ein spådom fra Westerlund der ho hadde føresagt økonomisk kriminalitet og der kjende personar var namngitte. Vekebladet hadde attgjeve fleire saker der dei meinte at spådommen stemde utan å kontrollere om personane verkeleg var skuldige, noko dei ikkje var. Allers vart dømd til å betale 70 000 kr.
Skogsvågen
Skogsvågen er eit bygdesenter og ein tettstad i Øygarden kommune i Vestland med. I Skogsvågen ligg kommunehuset, idrettshallen Sundhallen, barnehage og aldersheim, samt ein vidaregåande skule.
Skogsvågen ligg 25 kilometer sjøveg sørvest for Bergen.
Kvalfangst
Kvalfangst i Skogsvågen har ein lang og unik historie. I “Årbok frå Skogsvåg 2008″ skriv Sverre Sangolt i kapitlet “Kvalvågen, ein arm av Skogsvåg”:
''“Kvalvågen er ein sidearm av Skogsvågen, og truleg er det kvalfangsten som har gjort Skogsvåg vide kjent. I engelske og hollandske kart frå slutten av 1600-tallet kan ein sjå at “Scogges wag” er avmerka på vestsida av Sotra."''
''Kvalvågen startar i Stekasundet og går mot sør, den er 1250 meter lang og rundt 160 meter brei. Namnet kjem av at her har vore avliva kval i uminnelege tider, og den siste vart tatt måndag 20.juni 1960.”''
Kafari
Kafari er det andre studioalbumet til det islandske poprockbandet Lockerbie. Ideen bak plata starta allereie i 2012. I to år, mellom 2013 og 2014, spelte bandet inn låtane til Kafari.
Gübsensee
Gübsensee er eit reservoar nær byen St. Gallen i Sveits. Demningane vart bygde mellom 1898 og 1900, det første vasskraftverket i Sveits. Kraftwerk Kubel har vore i drift her sidan 1900.
Gübsensee Ost er ein gravitasjonsdam med ei høgd på 24 meter, medan Gübsensee West er ein fyllingsdam.
Innsjøen har eit overflateareal på 0,17 km² og eit volum på 1,5 mill. m³.
Fylkesveg 686
Fylkesveg 686 finst i fleire fylke i Noreg:
Yir'on
Yir'on (hebraisk skrift ) er ein kibbutz på Galileastripa nord i Israel. Han ligg like ved den libanesiske grensa, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2007 hadde han eit folketal på 391.
Landsbyen vart grunnlagd 20. mai 1949 av tidlegare Palmach-soldatar frå Yiftach-brigaden og ferdigutdanna elevar frå Dror-HeHalutz-rørsla i ruinane av den avfolka palestinske landsbyen Saliha. Ada Feinberg-Sireni, som seinare vart medlem av Knesset, vart blant nybyggjarane. Han var ein av fleire landsbyar som vart oppretta langs den libanesiske grensa med mål om å styrke grensene til den unge staten. Han vart kalla opp etter ein bibelsk landsby som høyrte til Naftali-stamma (Josva 19:38), som låg i dette området.
Nes stavkyrkje i Hallingdal
Nes stavkyrkje var ei stavkyrkje på Nesbyen i Hallingdal.
Det har vore minst ei tidlegare kyrkje på staden, for i eit brannlag som dekkjer store delar av tufta, er det funne brannskadde grunnmurar. Det er òg funne graver som ut frå orienteringa må vere eldre enn dette, men det er ikkje funne sikre spor etter ei enda eldre kyrkje. Den nedbrente trekyrkja skal ha vore om lag 8,8 meter lang. Desse funna er frå ei utgraving i 1965 då stavkyrkjetufta vart avdekka og konservert.
Stavkyrkja, som vart riven i 1864, vart målt opp av Hans Gude i 1850 og av Georg Bull i 1855, og er såleis betre kjend enn mange andre stavkyrkjer som leid same skjebne. Stavkyrkja var opphaveleg ei langkyrkje og fekk etter kvart apsis i koret. På andre halvdel av 1700-talet vart ho utvida med lafta krossarmar og dessutan våpenhus i vest og sakristi i aust.
Frå stavkyrkja er bevart bygningsdelar og dekorerte detaljar ei rekkje stader, mellom anna i Kulturhistorisk museum og på Hallingdal Museum. Altartavla og døypefonten frå stavkyrkja vart overført til den nye kyrkja. Altartavla er sidan avløyst av ei ny tavle, men biletet, som syner krossfestinga, er framleis i kyrkja. Kummen frå døypefonten (av kleberstein) er i bruk den dag i dag og har fått ein ny sokkel.
På den gamle kyrkjegarden står eit kyrkjelydshus som let til å vere i relativt dårleg stand, og det finst framleis enkelte gravminne på staden.
På kyrkjegarden ved dagens Nes kyrkje vart det i 1953–54 oppført eit gravkapell inspirert av den gamle stavkyrkja.
Guraletschsee
Guraletschsee er ein innsjø oppfor Vals i kantonen Graubünden i Sveits.
Ætt
Ætt er eit ord som har same tyding som slekt. Det gamle norrøne samfunnet skildrast gjerne som eit ættesamfunn.
På gammalnorsk kunne ordet skrivast både som ætt og som átt. Opphavleg stammar ordet frå det gamle gotiske ordet aihts, «eigedom», altså «som høyrer ein til», «pårørande».
Å vere av same ætt kan ha rettsleg tyding: mellom anna namnerett, arverett, odels- og åsetesrett. Det har opp gjennom tidene òg vore knytt mange andre rettar og plikter til å vere av same ætt.
Definisjon
Det er forskjellige oppfatningar av kvar personar som kan reknast som å høyre til same ætt eller slekt. Utgangspunktet er at ætta består av personar som har ei felles avstamming. I tradisjonell slektsforsking og i bymiljø vert denne avstamminga karakterisert gjennom mannsledd. I tillegg vert då likevel inngifta kvinner og tildels òg kvinner frå same mannslinje rekna med, men inngifte i andre ætter. Òg personar som har fått slektsnamn gjennom kvinneledd, har vore rekna med i same ætt. I nyare tid meiner mange at òg adopterte personar er med i ætta. Om fosterbarn òg skal reknast med kan avhenge av kor fast og langvarig fosterforholdet er.
Utanom byene har mange operert med eit meir utvida ætteomgrep der avstamming gjennom kvinneledd er godtatt. Etter nyare tids namnelovgjevnad i skandinaviske og mange andre land kan slektsnamn gå gjennom kvinneledd.
I dagleg språkbruk er det mange som nyttar orda ætta mi om slektningar både gjennom kvinne- og mannsledd. Språkbruken kan vere uttrykk for at ein person har ei nær kjenslemessig tilknyting til dei personane vedkommande reknar som ein del av ætta si.
Det er eit til dels ope spørsmål om, og i kva grad, tenarar og liknande tilsette, trellar, husmenn, leiglendingar og andre nærståande personar i tidlegare tider, har vore rekna som med i ætta.
Ei ættelinje er ei slektsgruppe med felles stammor. Fleire slektande ættelinjer utgjer ein klan. Eit ægglegg kan tyde etterkomarane til ein person i rett nedstigande linje. Omgrepet kan òg nyttast om ættelinjer eller stamtavler og slektsledd.
Svartvengspove
Svartvengspove (Limosa haemastica) er ein vadefugl, og ein av fire medlemmer av slekta Limosa i snipefamilien. Han har utbreiing avgrensa til Amerika. Hekkeområda ligg i Alaska og Canada og elles har denne arten leveområde i sørlegaste Sør-Amerika.
Skildring
Dette er ein liten spove med storleik omtrent som lappspoven. Kroppslengda ligg i området 36 til 42 centimeter, og kroppsmassen kan variere i området 196 til 436 gram, hofuglane i det øvre området. Nebbet er 8-11 cm, svakt oppbøygd og raudt-oransje med ein mørk tupp. Beina er mørk blågråe. Dei har eit mørkt augestrek med ei lys augebrynstripe over, overgumpen er kvit og halen har mørk overside.
Vaksne svartvengspovar førekjem elles litt forenkla tre ulike fjørdrakter:
Lætet er ofte ein serie toe-wid toe-wid toe-wid, eller berre wid i serie.
Ikkje alle omstende ved trekket er kjente, men mange fuglar samlar seg først ved Jamesbukta, og ein trur mange så trekker utan stopp til Sør-Amerika. Somme streiffuglar dukkar opp fåtalige utanfor det normale utbreiingsområdet, slik som på Falklandsøyane, Galapagos og fleire andre meir fjerne stader. I juni 2008 vart eit individ observert på Røstlandet.
Storleiken på populasjonen er usikker, globalt over 50 000 individ per 2006, og er truleg minkande.