cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cosmo's Factory
Mottaking
I den originale meldinga, skreiv Rolling Stone: «Det bør no vere heilt klart at Creedence Clearwater Revival er eit flott rock and roll-band. Cosmo's Factory, det femte albumet deira, er enno ei årsak som syner det.» AllMusic skreiv «På 'Long as I Can See the Light', den siste songen på albumet, finn han igjen trøyst i heimen, ankra i ein sjelfull, tilbakelent groove. Han treff ein trøystande, elegisk tone, den perfekte måten å avslutte 'Cosmo's Factory' på – eit album laga under stress og kaos, fylt med rasande rockarar, coversongar og intense jammar.» Amazon.com kalla albumet «høgdepunktet i ei produktiv rekkje.»
Anatomiske rørsleskildringar
Rørsle blir ofte klassifisert i samsvar med anatomiske plan. Fleksjon og ekstensjon er døme på vinkelrørsle, der to aksar i eit ledd høvesvis blir ført nærare eller lenger vekk frå kvarandre. Rotasjonsrørsle blir skildra som intern eller ekstern og kan førekoma i somme ledd, som til dømes skuldra. Andre omgrep, som til dømes elevasjon og depresjon, visar høvesvis til rørsle over eller under horisontalplanet. Mange anatomiske omgrep stammar frå latin, der dei ofte har same tyding.
Cosmo's Factory
Mottaking
I 2003 vart albumet rangert på 265. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste albuma gjennom tidene, men var heilt ute av lista då ho vart revidert i 2012.
Anatomiske rørsleskildringar
Læra om rørsle vert kalla rørslelære, og må ikkje forvekslast med «anvendt» kinesiologi, som er ei alternativ behandlingsform.
Cosmo's Factory
Innhald
Mark: Alle songar spelte inn i juni 1970, utanom † i mars 1970 og ‡ seint i 1969
Anatomiske rørsleskildringar
Klassifisering
Rørsle er klassifisert etter dei anatomiske plana rørsla førekjem i, sjølv om rørsle oftast er ein kombinasjon av fleire rørsler samstundes. Rørsle kan delast inn i kategoriar i høve til ledda som er involvert:
Rørsle kan òg delast inn i:
Abnorm rørsle
Prefikset hyper- vert stundom lagt til for å skildre rørsle som overgår dei normale grensene, som til dømes ved hypermobilitet, hyperfleksjon eller hyperekstensjon. Rørsleområdet skildrar det området eit ledd kan flytta seg over. Viss eit ledd vert overstrekt eller «bøygd bakover» kan ein skildra leddet som hyperekstendert. Hyperekstensjon aukar stresset på leddbanda i leddet, og oppstår ikkje alltid etter friviljuge rørsler. Det kan skuldast ulukker, fall eller andre formar for trauma. Det kan brukast i kirurgi, der ein stundom disloserer ledda for å utføre kirurgiske inngrep.
Gråstein
Gråstein er eit ikkje-fagleg omgrep som vanlegvis vert nytta om gneis og granitt. Begge desse er solide steinar med grå overflatefarge. Lav som veks på overflata vil òg ofte medverke til å gje steinen grå farge, og slik sett kan omgrepet nyttast om alle typar bergartar.
Kolibrislekter i taksonomisk rekkjefølgje
Kolibrislekter i taksonomisk rekkjefølgje viser eit oversyn av biologiske slekter av kolibriar, delt inn etter underfamiliar slik som gjeve i HBW and BirdLife International illustrated checklist of the birds of the world. Slekter i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023,
Underfamilie Florisuginae
Fire artar i to slekter:
Underfamilie Lesbiinae
31 slekter med om lag 125 artar:
Underfamilie Phaethornithinae
Ca. 37 eremittar i seks slekter:
Jyotirao Phule
Jyotirao Govindrao Phule var ein indisk reformator, tenkjar og forfattar frå Maharashtra. Han arbeidde for å oppheva urørbarheit og det indiske kastesystemet og for å betra stillinga til jenter og kvinner i samfunnet og i hindufamiliar.
Kolibrislekter i taksonomisk rekkjefølgje
Underfamilie Polytminae
ca. 30 artar i 12 slekter:
Jyotirao Phule
Han er kjend for arbeidet sitt med å utdanna kvinner og folk frå lågare kastar. Saman med kona Savitribai Phule var han ein pioner innan utdanning av kvinner i India. Dei opna den første indisk-drivne jenteskulen i Vest-India i august 1848. Han kjempa for å tillata gjengifte for enkjer og starta ein heim for høg- og lågkasteenkjer i 1854. Han skipa også ein heim for gravide enkjer for å hindra drap av nyfødde.
Live Blood
Live Blood er det tredje konsertalbumet til den britiske rockemusikaren Peter Gabriel. Det vart spelt inn i HMV Hammersmith Apollo i London den 23. og 24. mars 2011 der Gabriel syng i lag med New Blood Orchestra og vokalistane Ane Brun, Melanie Gabriel, Sevara Nazarkhan og Tom Cawley.
Albumet består av songar frå dei tidlegare orkesteralbuma hans Scratch My Back og New Blood. Ein enkel CD-versjon av Live Blood vart gjeve ut som ein del av New Blood Deluxe Edition DVD som kom i 2011. Konsertane vart filma i 3D.
Jyotirao Phule
I september 1873 grunnla Phule og støttespelarar Satyashodhak Samaj ('Sanningssøkar-samskipnaden') for å kjempa for like rettar for bønder og folk frå lågare kastar.
Bakgrunn
Han blei gift i 1840, då han var tolv-tretten år, med Savitribai som var ni. Barneekteskap var vanlege i India på denne tida. Paret fekk ingen barn saman, men adopterte seinare Yashavantrao, sonen til ei brahminarenkje.
Virke
Jyotirao Phule lærte kona Savitribai å lesa, og ho blei den første læraren ved skulen. Prosjektet skapte motstand blant ortodokse hinduar, og ekteparet måtte forlata familieheimen. Dei fekk ly og støtte frå venen Usman Sheikh og systera hans Fatima Sheikh, som også blei ein lærar ved skulen. Phule skipa også skular spesielt for elevar frå utstøytte lågkastar, som mahar og mang. Skuledrifta varte likevel ikkje i mange år, kanskje på grunn av manglande pengestøtte eller usemje om pensum.
På 1850- og 1860-talet engasjerte Phule seg i samfunnsspørsmål om stillinga til enkjer. Hinduenkjer kunne ikkje gifta seg opp att, men var forventa å leva i enkle, kyske kår resten av livet. På grunn av praksisen med barneekteskapa var mange av desse enkjene svært unge. Widow Remarriage Act gjorde det lovleg for dei å gifta seg opp att, men sosialt var dette likevel svært vanskeleg. Phule skipa ein heim for enkjer i 1854, og ein barneheim for å ta vare på spedbarn som mødrene ikkje kunne ta seg av. Det var her adoptivsonen Yashavantrao blei fødd i 1873.
I 1868 opna Phule ein vasstank ved huset sitt for bruk av alle uansett kaste. Tilgang til vatn var og er eit stort problem innan indisk kastediskrimminering.
I 1876 blei Phule medlem av lokalstyret, Poona Municipality, ei stilling han hadde til 1883. Hungersnaud i 1877 tvinga mange bygdefolk frå heimane sine, fleire av dei utan ungane sine. Barneheimen Victoria Orphanage blei skipa for å ta vare på desse ungane, støtta av Phule og samskipnaden hans.
Verk
Han gav alternative tolkingar av hindumytologien til den presentert av brahminane, til dømes med asurakongen Mahabali som ein helteskikkelse. Han er ofte rekna som den som tok i bruk ordet dalit (sanskrit for 'splitta, broten') om personar rekna som urørbare i det indiske kastesystemet.
Jyotirao meinte det var ei synd å diskriminera på grunn av kjønn. Han rekna ikkje Vedaene som heilage, og gjekk imot biletdyrking (idolatri).
Utgjevingar
Nokre av Phule sine utgjevingar er:
Kolibrislekter i taksonomisk rekkjefølgje
Underfamilie Trochilinae
60 slekter med ca. 169 artar:
Torill Fjeldstad
Torill Fjeldstad er ein norsk tidlegare alpinist frå Bærum, som i byrjinga av 1980-åra var ein av dei beste kvinnelege utforrennarane i verda. Frå 1975 til 1984 vann ho 14 norske meisterskapstitlar, fordelt på tre i både slalåm og storslalåm, og åtte i utfor. Fem gongar stod ho på sigerspallen etter renn i verdscupen i alpine greiner, men aldri på toppen. Fjerdeplassen i utfor under VM 1982 var hennar beste i internasjonale meisterskap. Fjeldstad var medlem av Haslum Idrettslag.
Karriere
Fjeldstad overraska stort då ho 4. januar 1975 i Garmisch-Partenkirchen kom på tredjeplassen i ei slalåmtevling i verdscupen i alpine greiner. Både i 1975 og 1976 vart ho junior-europameister i utfor.
Ho deltok i VM i alpine greiner 1978, der ho som best vart nummer 14 i storslalåm. Under Vinter-OL 1980 i Lake Placid kom ho på sjuandeplassen i utforrennet. I VM 1982 kom Fjeldstad på fjerdeplass, 0,21 sekund bak bronsevinnaren Laurie Graham frå Canada.
Frå 1980 konsentrerte Fjeldstad seg i fyrste rekke om utfor-øvinga. Ho lukkast då å kome på pallen i fire verdscuprenn; i desember 1980 vart ho nummer to i Piancavallo og enda på tredjeplassen i Altenmarkt-Zauchensee, medan ho i januar 1981 vart nummer tre i Megève. Hennar siste pallplass oppnådde ho vinteren 1982, då ho kom på tredjeplass i utforrennet i Aspen.
Fjeldstad vann alle tre NM-øvingane i alpine greiner i 1975. På Bjorli sikra ho seg gullmedaljane i både slalåm og storslalåm, utforgullet tok ho på Oppdal. Fem år seinare skule ho gjenta prestasjonen, då vart alle tre NM-øvingane avvikla på Oppdal. I mellomtida hadde ho vunne NM-slalåmen i 1976, og utfor i både 1976 og 1977. Fjeldstad vart så suveren vinnar av storslalåm under NM 1979. Dei fire siste NM-gullmedaljane tok ho i utfor i perioden frå 1981 til 1984. I 1985 vart ho nummer tre i storslalåm under NM i Klæbu, einast 0,08 sekund bak vinnaren Tordis Jonsdottir. Det vart Fjeldstads 21. og siste NM-medalje (14-4-3).
Ho la opp i 1985.
Llynnau Mymbyr
Llynnau Mymbyr er to innsjøar i Dyffryn Mymbyr, ein dal som går frå landsbyen Capel Curig til Pen-y-Gwryd hotell i Snowdonia, nordvest i Wales. Vegen A4086 går langs nordsida av begge to.
Lookin' Out My Back Door
«Lookin' Out My Back Door» er ein song av det amerikanske rockebandet Creedence Clearwater Revival. Songen vart skriven av frontmannen John Fogerty og vart gjeven ut på albumet deira Cosmo's Factory i 1970. Singelen vart den femte og siste som nådde andreplassen på Billboard-lista i USA. «Lookin' Out My Back Door» var ei hyllest til Bakersfield Sound, ein musikkstil som påverka John Fogerty og Creedence. Buck Owens, ein av artistane som utvikla Bakersfield Sound er nemnd i teksten.
Llynnau Mymbyr
Strengt tatt er det ein enkelt innsjø, opphavleg kalla Llyn Mymbyr. Halvvegs i innsjøen er det bygd opp ein midtveg langs nrodsida. Elva som renn ut frå innsjøane er Nantygwryd, som kjem frå Llyn Cwm-y-ffynnon. Elva munnar ut i Afon Llugwy.
Lookin' Out My Back Door
«Lookin' Out My Back Door» nådde andreplassen på Billboard-lista og gjekk til topps på Cash Box-lista i USA og på VG-lista i Noreg.
East Grinstead
East Grinstead  er ein by i grevskapet West Sussex i England. Han har kring 24 000 innbyggjarar. Han ligg 43 km sør for London, 34 km nordaust for Brighton og 61 km nordaust for Chichester. Andre nærliggande byar er Crawley i vest, Tunbridge Wells i aust og Redhill og Reigate i nordvest. Byen har vakse saman med landsbyen Felbridge i nordvest. Fram til 1974 var East Grinstead administrasjonssenteret for distriktet East Grinstead og låg då i East Sussex.
Lookin' Out My Back Door
Andre versjonar
I 1973 vart songen spelt inn av Hong Kong-artisten Ma Chia Nar på albumet For Mama.There Goes My Everything. The Stray Cats spelte songen i 1983. Det finske metal-bandet Children of Bodom spelte ein versjon av songen på albumet Skeletons In The Closet.
Anatomiske muskelskildringar
Musklar vert skildra ved bruk av unik anatomisk terminologi i samsvar med funksjonen og strukturen til muskelen. Terminologien er utgjort av ei rekkje spesifikke omgrep som bidreg til å auka grannsemd og presisjon, og eliminera tvitydigheit og medisinske feiltydingar. Dei fleste omgrepa stammar frå latinske og greske ord.
Granulitt
Granulitt er ein middels- til finkorna, metamorf bergart som i hovud sak består av kvarts og feltspat. Han inneheld to forskjellige pyroksenar kalla hypersthen og augitt, samt at han kan innehalde granat, biotitt, sillimanitt og cordieritt. Granulitt har liknande struktur som gneis og har oppstått i såkalla granulittfacies under tørre vilkår ved relativt høge temperaturar (700-900 ºC) og trykk 3000–12 000 atm).
Anatomiske knokkelskildringar
Bein eller knoklar blir skildra ved bruk av anatomisk terminologi. Ulike omgrep skal gjera det lettare å diskutera ulike typar bein, relasjonane mellom desse og generelle karakteristikkar.
Max Reinhardt
Max Reinhardt, som opphavleg heitte Maximilian Goldmann var ein austerriksk-amerikansk teater- og filmregissør, teaterleiar, teaterskipar og teatereigar.
Max Reinhardt var fødd i Baden bei Wien i Austerrike og avliden i byen New York i USA. Foreldra hans var Wilhelm og Rosa (fødd Wengraf), som opphavleg hadde etternamnet Goldmann, men i 1904 vart etternamnet på heile familen endra frå Goldmann til Reinhardt. Max Reinhardt var gift med skodespelarinna Helen Thimig, og er faren til regissøren Gottfried Reinhardt.
Max Reinhardt var ein av si tids fremste teaterregissørar i Tyskland og Austerrike, og hadde stor påverknad på fleire europeiske regissørar og skodespelarar. Han var eigar og leiar av fleire teater, som alle vart konfiskert av Reichskulturkammer etter at nazistane hadde fått makta i 1933. Etter dette flytta Reinhardt til USA der han kunne halde fram med teaterverksemda si.
Max Reinhardt la grunnlaget for dei seinare vidgjetne Salzburger Festspiele, festspela i Salzburg, med Jedermann-oppsetjinga si 22. august 1920. Han var fyrst og fremst teatermann, og regisserte berre nokre stumfilmar, og elles ein film, Ein midtsommarnattsdraum, frå 1935.
I/O av Peter Gabriel
I/O er arbeidstittelen til eit planlagt studioalbum av Peter Gabriel. Det var opphavleg meint som eit oppfølgjaralbum til Up som kom i 2002, men i oktober 2011, sa Gabriel at han ikkje var ferdig med innspelinga for I/O og at prosjektet berre var ei samling songidear som for ikkje var ferdig.
Arbeidet med I/O er nært knytt til innspelinga av albumet Up, som tok Gabriel nesten 10 år å gjere ferdig. I/O skulle opphavleg kome ut i 2004, eller 18 månader etter Up, men omfattande turnear i 2003 og 2004 utsette utgjevinga.
I mars 2012 annonserte Gabriel at han heldt på å arbeide på tolv heilt nye songar og framtida til I/O er usikker.
Scream Like a Baby
«Scream Like a Baby» er ein song skriven av David Bowie i 1980 for albumet Scary Monsters (and Super Creeps).
Musikk og tekst
Songen fokuserer på ein hovudperson kalla Sam som i lag med forteljaren på songen tilsynelatande sit i eit politisk fengsel. Sjølv om songen er sett til framtida, er soga i fortid, på ein måte som Bowie skildra som «framtidsnostalgi... Ei blikk attende på noko som ikkje har skjedd enno». Musikalsk er songen kjend for den «ultra-moderne new wave-gitarsynth-lyden», og for at Bowie nytta varispeed-vokal for å illustrere Sam sin nedadgåande spiral i fengselssjukehuset – i følgje NME-kritikaren Roy Carr og Charles Shaar Murray er effekten som «om forteljaren på 'All the Madmen' var busett i verda i '1984'».
«Scream Like a Baby» var eit av fleire spor på Scary Monsters som utvikla seg frå songar Bowie hadde skrive fleire år tidlegare. Denne vart opphavleg komponert i 1973 med ein annan tekst, som «I Am a Laser» for The Astronettes (Ava Cherry, Geoffrey MacCormack og Jason Guess). Bowie arbeidde på eit album for gruppa, men det vart etter kvart droppa og kom til slutt ut i 1995 som eit Ava Cherry-album kalla People from Bad Homes. «I Am a Laser» var eit av spora her.
Bowie hadde tenkt å spele songen i 1987 under Glass Spider-turneen, men droppa songen frå setlista før turneen kom i gang.
Jenisejsk
Jenisejsk vart grunnlagt i 1619 som ein palisadert by. Han var den første byen grunnlagd ved elva Jenisej. Han spelte ei viktig rolle i den russiske koloniseringa av Aust-Sibir på 1600- og 1700-talet. Den gamle bydelen er av den russiske regjeringa inkludert på landet si foreløpige verdsarvliste.
Margarethe Wiig
Margrethe Wiig var ei norsk prestekone  i Karasjok og på Sortland og seinare bispinne i Tromsø. Wiig er framfor alt kjend som forfattaren av den første samiske ABC-boka, ABC.
Wiig budde i Karasjok frå 1923 til 1934), der mannen hennar, Alf Wiig, var prest. Deretter budde dei på Sortland fram til 1945. Etter det busette dei seg i Tromsø.
Arbeidet med den nordsamiske ABC-boka
ABC-boka starta ho å arbeide med i 1939, målet var å lage ei ABC-bok på nordsamisk, med utgangspunkt i barna sin eigen kultur. Planar for ei slik ABC-bok hadde ho allereie lagt i Karasjok i 1925, og fleire av illustrasjonane i boka var også laga av barn i Karasjok. Arbeidet med ABC-boka kom i gang etter at mangeårig argumentasjon frå Wiig si side førte til følgjande telegram til mannen hennar, Alf Wiig, 20.9. 1939:
I utgangspunktet var det meint at ABC-boka hennar skulle bruke Konrad Nielsen si rettskriving, men i og med at planen var å bruke boka også i Sverige, sette boka i gang ein prosess fram mot det som skulle bli Bergsland-Ruong-rettskrivinga for nordsamisk.
Nystad og Lund 2009 karakteriserer ABC-boka som den viktigaste boka i samisk lærebokshistorie. Denne sentrale posisjonen fekk boka allereie før ho var publisert: Først med rolla ho hadde som igangsetjar av rettskrivingsreforma, og deretter som del av det storpolitiske spelet i Norden. På side 41 i ABC-boka var det ei teikning som viste eit kart over Nordkalotten, som viste at det budde samar i både Noreg, Sverige og Finland. I den kalde krigen var dette kontroversielt, og Wiig vart kalla inn til eit møte med Kyrkje- og undervisningsdepartementet og Forsvarsdepartementet. Problemet var at kartet viste at samane budde også i Finland, eit faktum styresmaktene ikkje ville ha med i boka. I staden måtte ho gjere om teikninga, og gjere køyrereinen på biletet stor nok til at han dekka det finske flagget, og berre viste det norske og det svenske.
Bruken av boka
I utgangspunktet var det motstand mot boka. Til dømes viser Svein Lund i Samisk skolehistorie 6 til ei fråsegn frå Karasjok skolestyre 5.11.1949, der dei gjekk inn for ei undervisning «med fullstendig språklig fornorsking som mål». Fråsegna kom som svar på eit rundskriv frå Skoledirektøren i Finnmark om synspunkt på boka. ABC-boka vart likevel teken i bruk i Karasjok i skoleåret 1951/1952. Også i Kautokeino var boka i bruk, t.d. har Ole Henrik Magga fortalt at han sjølv hadde denne boka.
Farnworth
Farnworth er ein by i grevskapet Stor-Manchester i England. Han har kring 25 500 innbyggjarar. Han ligg 5 km søraust for Bolton, 7 km aust for Bury og 14,5 km nordvest for Manchester.
Historisk var byen ein del av Lancashire og ligg ved elvane Irwell og Croal.
Busetjinga Ariel
Ariel (hebraisk אֲרִיאֵל‎, arabisk اريئيل‎) er ei israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Busetjinga vart etablert i 1978 og fekk bystatus av israelske styresmakter i 1998. Folketalet er 16 700.(2008) Ariel er den femte største israelske busetjinga på Vestbreidda og vert, saman med dei andre busetjingane, rekna som ulovleg etter folkeretten. Ariel ligg i Salfit-provinsen.
Historie
Busetjinga Ariel vart grunnlagd våren 1978, då ei gruppe busetjarar sette opp telt på ein bakketopp, som var vald ut fordi han låg strategisk til langs ei mogleg jordansk invasjonsrute i retning Tel Aviv. I august 1978 busette 40 israelske familiar seg her. Telta vart etter kvart bytte ut med prefabrikerte betonghus, og busetjinga fekk lagt inn vatn, elektrisitet og anna infrastruktur.
I 1982 vart det oppretta ei avdeling av Bar-Ilan-universitetet her. Denne institusjonen vart ein frittståande høgskule i 2004, under namnet Ariel universitetssenter i Samaria (המרכז האוניברסיטאי אריאל בשומרון‎) og søkte om universitetsstatus, men har per 2010 ikkje fått dette.
Israelske styresmakter gav busetjinga Ariel bystatus i 1998. Det var opphavleg meininga at den israelske sperringsgjerdet/-muren skulle byggjast ut frå grensa til Israel og austom Ariel, men dette vart i første omgang stoppa i påvente av handsaming av israelsk høgsterett. I mellomtida har busetjinga blitt omringa av eit elektrisk piggtrådgjerde. Den israelske statsministeren Ehud Olmert, frå partiet Kadima, sa under valkampen i 2006 at Israel aldri ville gi frå seg Ariel. Statsminister Benjamin Netanyahu, frå Likud-partiet, gjentok under ein seremoni i Ariel i januar 2010 dette standpunktet, og sa at uansett framtidige forhandlingar og avtalar vil Ariel alltid vera ein integrert del av staten Israel.
I mars 2008 vart det bygd nye bustader i Ariel for å gi husrom til israelske busetjarar som hadde vorte tvinga til å flytta frå Gazastripa då Israel trekte seg ut derifrå. I juni 2008 var den israelske presidenten Shimon Peres til stades i Ariel under feiringa av 30-årsjubileet for busetjinga. Peres var med i regjeringskomiteen som godkjende opprettinga av Ariel i 1978.
Etter planen skal eit teatersenter opna i Ariel 8. november 2010. 60 framståande israelske skodespelarar, forfattarar og regissørar har kunngjort at dei vil nekta å opptre på dette teateret, fordi dette ville ha styrkt dei israelske busetjingane på Vestbreidda.
Venskapsbyar
Ariel er venskapsby med:
Haggerty Hill
Haggerty Hill er eit stort sett isfritt fjell, 1100 moh, som ligg 0,8 km søraust for Salmon Hill og like nord for snuten på Salmonbreen på Scott Coast i Victoria Land i Antarktis. Det vart namngjeve i 1992 av Advisory Committee on Antarctic Names etter Patrick R. Haggerty frå Holmes and Narver, Inc., som styrte logistikken og byggaktivitete ved McMurdo-basen, Amundsen-Scott-stasjonen, Siple-stasjonen og andre feltleirar i 1970- og 1990-åra.
Edinburgh People's Festival
Edinburgh People's Festival er ein kultur- og arbeidarrørslefestival halden i Edinburgh i Skottland. Han er meint som ei feiring av lokalt talent og kulturunderhaldningar i heile byen, ikkje minst i utkantområde, til prisar alle har råd til.
Historie
Festivalen blei skipa i 1951 som eit alternativ til Edinburgh International Festival. Han blei halden fram til 1954, med bidrag frå Hamish Henderson, Ewan MacColl, Joan Littlewood, Norman Buchan og Joe Corrie. Tradisjonsmusikk-delen av festivalen blei vidareført som Edinburgh Folk Festival frå 1964, gjenoppliva som Ceilidh Culture frå 2003.
People's Festival blei gjenoppretta i 2002 av politikaren Colin Fox, som seinare blei skotsk parlamentsmedlem. Dette var ein reaksjon mot høge billettprisar i Edinburgh Festival Fringe og andre Edinburgh-festivalar, og mangelen på arrangement utanfor sentrum. Festivalen blei organisert av Scottish Socialist Party, fagforeiningar og lokale utøvarar.
Sidan 2002 har People's Festival hatt framsyningar i Saughton Prison, Edinburgh Royal Infirmary, Det skotske parlamentet, The Stand Comedy Club, Woodburn Miners Welfare, BMC Club i Gorgie, Artspace i Craigmillar, North Edinburgh Arts Centre og i samfunnshus i alle delar av byen.
I 2009 omfatta programmet ein Hamish Henderson Memorial lecture, lanseringa av boka What Robert Burns means to me i høve 250-årsjubileet til diktaren, ein celebrate the poet's 250th anniversary, a walking tour of 'Radical Edinburgh', a concert Songs of the People, and a tour of Rebus's Edinburgh endorsed by Ian Rankin.
Half Black Peak
Half Black Peak er eit fjell på 2 nautiske mil nordaust for Mount Edixon, med ei høgd opp mot over 2 000 moh i søraustlege delar av Lanterman Range i Bowers Mountains i Antarktis. Fjellet vart skildrande namngjeve i 1983 av New Zealand Antarctic Place-Names Committee etter forslag frå M.G. Laird, på grunn av nærleiken til All Black Peak og frå fargen på denne toppen, som var halvparten svart fjell og halvparten snø.
Lesekunne
Lesekunne er evna til å lesa og skriva. I noko utvida forstand kan lesekunne òg omfatta evna til å forstå eit språk ved lytting og å tale språket. Lesekunne er innfallsporten til vidare utdanning, som er rekna som ein av SN sine menneskerettar.
I moderne samanheng reknar me nokon for å ha lesekunnskap om dei er ein funksjonell lesar, det vil seie er i stand til å lesa og skriva på eit nivå som tillèt normal kommunikasjon og som gjer det mogleg å forstå og kommunisera tankar og delta i eit skriftbrukande samfunn. Til motsats er ein som har lita eller inga lesekunne ein (funksjonell) analfabet. Mellom det å vere ein funksjonell lesar og å vere analfabet finst det ei gruppe som er i stand til å lesa enkle tekstar, men som ikkje vil kunne handtera vanskelege tekstar og som har problem med å sjølv uttrykkje seg skriftleg.
Lesekunne blir gjerne rekna som ein viktig del av menneskeleg kapital, både i arbeidslivet og i samfunnet generelt, fordi dei generelt har høgare sosio-økonomisk status og betre helse enn analfabetar.
Historisk utvikling
Lenge var det berre eliten som kunne lesa og skriva. Lesekunne var berre utbreidd blant rike eller visse religiøse, medan fattigare folk og gjerne også kvinner ofte var analfabetar.
I Europa kan auka lesekunne sporast tilbake til utviklinga av boktrykkarkunsten på 1400-talet. Massetrykking gjorde det mykje lettare å produsera og spreia tekstar, og skikkelegare typografi gjorde truleg også tekstane lettare å lesa.
Reformasjonen førte også med seg auka vektlegging på lesekunne blant allmugen, som skulle lesa Bibelen og katekismen. Den dansk-norske Kirkeordinansen frå 1537 (og seinare) la vekt på leseundervising for barn, og innføringa av obligatorisk konfirmasjon i 1736 og skule med leseundervising i 1739 skulle gjera at alle fekk ein viss lesedugleik. Det var likevel ikkje alle som blei funksjonelle lesarar av denne undervisinga.
Frå midten av 1800-talet byrja lesekunne og skikkelege skulesystem for alvor å bli utbreidd i den vestlege verda, og samfunna blei samstundes meir tekstbaserte. Fleirtalet av dei som bur i industriland no er lesekunnige, og dei få som ikkje er det kan ha problem som dysleksi eller manglande skulegang. I utviklingsland er talet på analfabetar høgare, særleg blant kvinner. Kampanjar for å auka lesekunne har gjort at mange fleire har blitt lesekyndige i løpet av 1900-talet.
Llyn Ogwen
Llyn Ogwen er ein innsjø nordvest i Wales. Han ligg langs A5 mellom fjellkjedene Snowdonia, Carneddau og Glyderau. Grevskapsgrensa her er trekt slik at sjølve innsjøen ligg i Gwynedd, medan alt det omliggande landområdet (utanom utsiget) ligg i Conwy County Borough.
Llyn Ogwen ligg 310 meter over havet og har eit areal på 32 hektar. Han er særs grunn og den største djupna er ikkje meir enn tre meter. Det renn fleire bekkar ut i vatnet frå fjella omkring, mellom anna Tryfan og Pen yr Ole Wen. Den største av desse elvane er Afon Lloer, som kjem frå Ffynnon Lloer.
Llyn Ogwen er òg kjelda til Afon Ogwen som renn nordover og ut i sjøen nær Bangor. Sjølv om Ogwen er ein naturleg innsjø, vart det bygd ei demning tidleg på 1900-talet for å auke vassnivået. Vatnet vart nytta i Penrhyn-gruva i nærleiken.
Asjoka den store
Asjoka den store (død ca. 232 f.Kr.) var ein indisk keisar, erobrar og viktig støttespelar for buddhismen. Han herska over Mauryariket, og utvida gjennom erobrinage det allereie store riket til å dekka størsteparten av det indiske subkontinentet. Seinare konverterte han til buddhismen og bidrog til å spreia religionen utover i Asia. Han stod bak ei rekkje innskrifter, dei såkalla asjokaedikta, bygde fleire minnesmerke til Buddha og sende buddhistiske misjonærar til fleire stader i Asia. Samstundes uttalte han at alle undersåttane hans skulle få følgja sine religionar. Asjoka førte til at buddhismen fekk eit valdsamt utvida innverknadsområde, og er blitt rekna som nær heilag innan buddhismen, og seinare som indisk nasjonalhelt.
Namn og titlar
Namnet «Asjoka» (sanskrit aśokaḥ.) er prakrit/sanskrit for 'sorglaus'. Sjølv kalla herskaren seg gjerne Devānaṃpiya (sanskrit Devānāmpriya), 'elska av gudane' eller Piyadassī (sans. Priyadarśin), 'han som ser med godhug'.
Asjoka hadde tittelen samrat, ein vedisk tittel som kan omsetjast som 'keisar'. Han er seinare blitt omtalt som tsjakravartin, 'hjulvendar', eit omgrep som viser til ein særs mektig og rettvis herskar som vender dharmahjulet.
Kjelder til Asjoka
Ei rekkje innskrifter på fjellveggar og søyler skriv seg frå Asjoka, og er kjende under fellesnamnet asjokaedikta. Det er funne 33 slike edikt. Dei er skrivne med brahmi- og kharosthiskrift, og er dei eldste indiske tekstane me kan lesa (indusdalteikna er eldre). Asjokaedikta er dermed viktige primærkjelder til indisk historie.
Innskriftene fortel om korleis eit land skal styrast, og fortel om Asjoka sin overgang frå vedisk hinduisme til lekmannsbuddhisme. Dei inneheld mange faderlege råd frå herskaren til undersåttane om å vera fredeleg, from, balansert, visa religiøs toleranse og vera høfleg, veldedig og respektfull mot foreldre og lærarar. Tekstane fortel lite om Asjoka personleg, men syner han som ein samvitsfull herskar som skal ha stått bak mange forbetringar i styret av landet. Nokre av dei viser til episodar kjende frå buddhistiske overleveringar, og gjev dermed desse historisk tyngd.
Seinare tekstar med fleire detaljar, men meir mytologisk preg, er Aśokāvadāna ('Asjokasoga') og dei srilankiske Divyāvadāna ('Gudesoga') og Mahavamsa ('Den store krønika').
Liv
Asjoka var son av Bindusara og soneson av Tsjandragupta, grunnleggjaren av Mauryariket. Som prins skal Asjoka ha hatt ansvaret for nordvestlege delar av riket og budd i Ujjaini og skal ha slått ned opprør i Taksasjila (Taxila).
Ved midten av 300-talet f.Kr. erobra Asjoka det sjølvstendige riket Kalinga (i dagens Orissa), som sjølv om det låg nær Magadha til då hadde vore sjølvstendig. Krigen var svært blodig, og skal ha ført til ei kraftig omvending frå Asjoka. Han synest å ha omvendt seg til buddhismen og ahimsa (ikkje-vald), og prøvd å utbreia dhamma, rettskaffen levemåte, istaden for krig og vald. Asjoka utnemnde dhamma-vaktarar for å hjelpa religionen, og skal ha sendt buddhistmisjonærar til Sør-India, Søraust-Asia og fem namngjevne hellenistiske herskarar i Vesten. Til Sri Lanka skal han ha sendt sin eigen son Mahinda, som var buddhistmunk, og dotter Sanghamitta, som var nonne.
Asjoka skal også ha vore aktiv ved det andre rådet i Pataliputra (dagens Patna) rundt 250 f.Kr. Buddhistiske tradisjonar fortel at han først lét ein sendemann dra til rådet, der nokre munkar nekta feira heilagdagen uposatha med munkar dei rekna som slappe og lite ortodokse. Sendemannen misforstod fullmakten sin og fekk fleire munkar avretta. Asjoka heldt då sjølv eit råd under leiing av Moggaliputta Tissa. Dei tusen munkane i rådet blei einige om kva som var Buddha si lære, og viste ut munkar som etter denne definisjonen ikkje var buddhistar. Eit asjokaedikt nemner usemje i samghaen, og kan visa til denne hendinga.
I tillegg til dei kjende innskriftene stod Asjoka bak reisinga av ei rekkje søyler. Han utførte byggearbeid ved mellom anna Barabarhólene, Kaushambi, Sanchi, Sarnath og Vaishali.
Ettermæle
Ei søyle reist av Asjoka i Sarnath har inspirert både det indiske flagget og nasjonalemblemet i landet. Dei fire løvene på toppen av søyla er gjengjevne som emblem, medan eit hjul kalla dharmahjulet eller asjokahjulet er gjengjeve i blått midt i flagget.
I 2001 kom ein indisk film, Asoka (eng. Ashoka the Great), ut som var inspirert av livet til herskaren. Filmen var regissert av Santosh Sivan medan superstjerna Shahrukh Khan hadde hovudrolla.
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar 1814 er ei oversikt over stortingsrepresentantane til omframstortinget i 1814 som trådde i kraft høsten 1814. Til saman var det 79 representantar frå 33 valkrinsar, av desse var 57 representantar frå 19 landkrinsar og 22 representantar frå 14 bykrinsar. I tillegg var det tre suppleantar.
På grunn av tidspress og lange avstandar, vart det ikkje tid til å velje representantar frå Nord-Noreg. Det seinare Jarlsberg og Larviks amt bestod av to valkrinsar, det same gjorde Nedenæs Amt og Lister og Mandals Amt.
Hedemarkens amt
Suppleanter:
Søndre Throndhjems Amt
Suppleanter:
The Best of Bowie
The Best of Bowie er eit samlealbum av den engelske musikaren David Bowie, gjeve ut i 1980 på K-tel. Plateomslaget var basert på 12"-singelutgåva av Bowie-singelen «Fashion». Albumet nådde tredjeplassen på UK Albums Chart.
I tillegg til sjeldne 7"-utgåver av «Fame» og «Golden Years», inneheld samlinga unikt klippa utgåver av «Life on Mars?» og «Diamond Dogs», slik at ein skulle få plass til alle 16 spora på ein LP. Tidlege eksemplar av LP-plata hadde eit klistremerke på baksida som synte sporlista. Om ein fjerna klistremerke kunne ein sjå den originale sporlista med «Drive-In Saturday» (frå Aladdin Sane, 1973) som spor 7 i staden for konsertversjonen av «Breaking Glass».
Innhald
Alle songane skrivne av David Bowie, utanom der andre er nemnde.
Civil parish
Civil parish (engelsk for 'verdsleg sokn'), normalt omtalt berre som parish, er den minste administrative eininga for lokalstyre i England. Tilsvarande eining i Wales er community council («samfunnsråd»). I Skottland finst det òg community council, men desse har ikkje tilsvarande rettar som i England og Wales. Rundt 35 prosent av den engelske befolkninga bur i eit civil parish. Per 31. desember 2010 var det 10 479 slike parish i England. Den 1. april 2014 blei Queen's Park det fyrste civil parishet i Stor-London. Før 2008 var det ikkje tillate å skipa slike sokn innanfor ein bykommune (borough) i London.
Historie
Dei verdslege sokna har sprunge ut frå dei kyrkjelege. Den opphavlege hensikta med å oppretta dei var å avlasta dei kyrkjelege sokneråda ved å ha eit eige organ for fattigomsorg. Heile England var delt inn i sokn, og dei fekk i oppgåve å sørga for at avgjerdene i fattigloven blei følgde. Dette blei finansiert med ein eigen eigedomsskatt.
Då lokalstyret blei omorganisert på 1800-talet blei ein del sokn omdefinert til urbane sanitærdistrikt, og makta deira blei sterkt innskrenka. Mindre sokn blei grupperte i landlege distrikt, som heldt på ein del ansvar. Etter kvart blei det òg oppretta unionar av fleire distrikt og sokn for å ta for seg oppgåvene i fellesskap.
I 1929 blei den gamle fattigloven avskaffa, og sentrale styresmakter tok over utbetalingane av sosialstønad. Under den store omorganiseringa av lokalstyret same år blei dei aller fleste sokna i byar avskaffa, men dei landlege blei verande.
Civil parish etter 1974
Distrikta i England kan vera delt inn i fleire parish, som har ulike ansvarsområde. Vanlege oppgåver er stell av parkar, renovasjon, vedlikehald av samfunnshus og liknande. Dei skal konsulterast under plansaker, og mange stader kan dei gje byggeløyve. Sokna kan få inn pengar på fleire måtar, mellom anna ved å skattelegge innbyggarane.
Rådsmedlemmene blir utnemnde for fire år av gangen. I mange tilfelle blir dei ikkje valde ved avstemming; dersom det ikkje er fleire kandidatar enn talet plassar kjem alle kandidatane automatisk inn, og det blir derfor berre halde val dersom det er fleire kandidatar enn plassar. Talet på medlemmer varierer, og blir bestemt innanfor visse rammer av soknerådet.
Nokre svært små parish har ikkje noko sokneråd, men bruker i staden allmøte der heile befolkninga kan delta. Det er òg nokre parish som har slått seg saman med andre og har felles sokneråd.
Eit sokneråd kan gjennom eit einstemmig vedtak kalla seg eit byråd (town council eller city council). Dette betyr ikkje at soknet faktisk får bystatus, ettersom det må innvilgast av monarken. Det var i 2004 seks sokn som hadde fått innvilga status som city: Chichester, Ely, Hereford, Lichfield, Ripon og Wells. Normalt vil leiaren av eit byråd ha tittelen borgarmeister (mayor).
Det blei oppretta fleire parish i 2003 og 2004 for å auka den lokale deltakinga i offentleg administrasjon.
I større byar er det få parish, men det finst nokre døme som New Frankley i Birmingham.
University of Washington
University of Washington er eit amerikansk, delstatseigd universitet som ligg Seattle i Washington i USA. Det tilhøyrer gruppa av offentlege, høgkvalitets-universitet med særs høg akademisk standard – den såkalla Public Ivy-gruppa.
Universitet blir lokalt referert til som «The U» eller «UW» (uttalt som U-Dub). Det er det største universitetet i nordvestlege USA og det eldste offentlege universitetet på den amerikanske vestkysten. Budsjettet til universitet for reknskapsåret 2005 var på 3,1 milliardar dollar.
I 2007 kom institusjonen på 16. plass i verda i samsvar med Akademisk rangering av universiteta i verda.
Universitetet vart grunnlagt i 1861, og fekk nye avdelingar i Bothell og Tacoma i 1990. Under demonstrasjonane mot Vietnam-krigen på slutten av 1960-talet og byrjinga av 1970-talet, kom titusenar av demonstrantar til universitetet. Administrasjonsbygningen til universitetet og ein bygning for utdanning av militære reserveoffiserar vart bomba, medan ein annan bygning vart stukke i brann. Desse hendingane vart elddåpen og den største utfordringa for politiet ved Universitetet i Washington, som sjølv om det hadde vore i verksemd sidan byrjinga på nittenhundretalet, aldri hadde handtert slike opptøyar før.
Lærestadane og dei viktigaste skulane og fakultet er dermed:
Skulepengane er US$ 6 000 per år i haustsemesteret 2006, noko høgare ved Tacoma-campusen (US$ 6 327).
Organisasjon
Den 14. juni 2004 overtok Dr. Marker Emmert, med akademisk grad frå 1975 og tidlegare universitetsrektor ved Louisiana State University, som den 30. presidenten ved universitetet. Han sat til 2010.
Universitet blir styrt av ti forstandarar (regentar), av dei ein som er student. Den mest kjende noverande forstandar er truleg William H. Gates sr., far til Bill Gates.
Norske studentar ved University of Washington
Atle Næsheim, 1987 – 1989, Scholarship i friidrett (langdistanse) Håvard F. Johansen, 1990 Scholarship i friidrett (spyd)
Notitia Dignitatum
Notitia Dignitatum er eit unikt dokument frå det seinromerske keisarlege kanselliet og er eit av særs få dokument frå den romerske statsadministrasjonen som har overlevd fram til i dag. Dokumentet inneheld ei liste over dei høgare embeta i den sivile og militære administrasjon og kva for provinsar og einingar som var underlagt desse. Ho gjev med dette ei detaljert skildring av den administrative organiseringa av imperiet frå keisarhoffet og ned til provinsnivå. Dokumentet er svært uvanleg og har stor historisk verdi ettersom det er nesten heilt oppdatert med omsyn til situasjonen i Vestromarriket for 420-åra og i Austromarriket for tida kring 400. Det er derfor mest truleg framstilt i den vestlege delen av riket kort tid etter 420-åra. Dokumentet inneheld òg ei rekkje unøyaktigheiter og utelatingar. For kvar av dei to halvdelane av riket rekna Notitia opp alle viktige embete og administrative postar og nemner ofte lokaliteten og titlane på dei underordna medarbeidarane.
I dag finst det fleire kopiar av dokumentet som blei laga på 1400- og 1500-talet. Alle desse utgåvene er kopiert anten direkte eller indirekte frå ein kodeks som ein veit var lagra ved katedralen i Speyer, men som seinare har ein ukjend lagnad. Denne kodeksen inneheldt ei samling av ulike dokument der Notitia var den siste og største på i alt 164 sider. Kva for andre dokument som var i denne kodeksen er usikkert. Fleire av dei kjente kopiane er illuminerte, og illuminasjonane er truleg kopiar av jamgode bilde i Speyer-kodeksen.
Llyn Padarn
Llyn Padarn er ein innsjø i Snowdonia i Gwynedd, nord i Wales, og eit døme på ein bresjø. Innsjøen er om lag 3,5 km lang og 29 meter på det djupaste. I sørenden er han knytt til nabosjøen Llyn Peris. Den travle landsbyen Llanberis ligg på sørsida av vatnet.
Elva som renn ut frå Llyn Padarn på nordsida heiter Afon Rhythallt.
Llanberis Lake-jernbanen går langs nordsida.
Kodinsk
Kodinsk (russisk Кодинск) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 15 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Angara, 500 km nordaust for Krasnojarsk.
Byen vart grunnlagt i 1977 som busetnaden Kodinskoje (russisk: Кодинское) under bygginga av vasskraftverket Bogutsjanskaja. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1978 og bystatus i 1989.
Bjørkefamilien
Bjørkefamilien er ein plantefamilie som omfattar seks slekter med lauvfellande tre og buskar. Blada sit spreitt og er som regel dobbeltanna. Hann- og hoblomane sit kvar for seg i blomestandar kalla raklar, men alle plantar har blomar av begge kjønn (sambu). Pollineringa skjer med vinden.
Familien er hovudsakleg utbreidd i tempererte strøk på den nordlege halvkula, men finst sørover til Andesfjellene og Sumatra. Artane er fordelte på to underfamiliar, som av og til blir rekna som sjølvstendige familiar: Betuloideae med bjørk og or, og Coryloideae med hassel, agnbøk, humlebøk og Ostryopsis.
Godalming
Godalming  er ein by i grevskapet Surrey i England. Han har kring 21,000 innbyggjarar. Byen ligg ved breidda av elva Wey der elva renn saman med Ock, 6 km sør for Guildford og innanfor pendlarbeltet kring London.
Nederlandsk i Eurovision Song Contest
Nederlandsk i Eurovision Song Contest gjev oversyn over nytta av det nederlandske språket i Eurovision Song Contest. Den fyrste songen som vart framført i den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956, «De vogels van Holland», vart framført på nederlandsk av Jetty Paerl. Sidan den gong har 59 bidrag vorte framført på nederlandsk av til saman tre ulike land; 40 frå Nederland, 18 frå Belgia og eitt frå Noreg. Nederland har i tillegg vunne tevlinga tre gongar med ein song framført på nederlandsk. Av landa som deltek er nederlandsk offisielt språk i Nederland og Belgia.
Ariar
Ariar (sanskrit arya, 'høgboren') er eit omgrep som blei brukt av visse iranske og indiske folk i vedisk tid om seg sjølv. Arya har seinare hatt ei vikrig tyding i fleire asiatiske religionar, og er opphavet til landnamnet Iran. Ordet er seinare blitt nytta som samnamn på folk som snakka indoariske språk, eller om indoeuropeiske språk. Nokre vestlege tenkjarar tok ordet i bruk om ein tenkt menneskerase som skulle ha vandra gjennom verda og grunnlagd dei store kulturane. Omgrepet blei nytta av nazistane om ein privilegert herskarrase. Omgrepet blir i dag stort sett berre brukt vitskapleg om indoariske språk.
Opphav
Den eldste skriftfesting av ariya finn ein på Behistuninnskrifta til Dareios den store frå 500-talet f.Kr. Ordet er også førsteleddet i namnet til oldefar hans, Ariaramnes, og i andre gammal-persiske namn. Det er bevart i namn på ulike folkegrupper, som alanarar og ironfolk (ei gruppe ossetarar) og det geografiske namnet Iran, tidlegare Eran, avleidd frå avestisk genitivsfleirtal airyanam.
I samband med indiske folk er Āryāvarta ('Ariar-heimen') nemnd i gamle tekstar som heimlandet deira. Det blir definert som eit område mellom Himalaya og Vindhyafjella i nord og sør, mellom dei to hava i aust og vest (Bengalbukta og Arabiahavet).
Tittelen blei brukt ulike stader i India. Herskaren av Kalinga, Kharavela, blir til dømes omtalt som ein ārya i Hathigumpha-innskrifta frå rundt 100-talet fvt.
Omgrepet er utbreidd i hinduismen, buddhismen og djainismen. Ordet ārya blir brukt i verk som Rigveda, Ramayana og Mahabharata. Det kan vera ein ærestittel eller visa til rett oppførsel. Feil eller dårleg oppførsel kan omtalast som anārya, 'u-arisk'.
Buddhistiske tekstar bruker ordet om andelege heltar og opphøgde omgrep, som ariyassa dhammavinayo (dharma og vinaya), cattāri ariyasaccāni (dei fire edle sanningane) eller ariyamagga (den edle åttedelte vegen). Buddhistar kan omtalast som ariyapuggala, 'edle personar'.
Vestlege tolkingar
På 1800-talet blomstra den vestlege orientalismen, med studiar av gamle indiske og iranske tekstar og asiatiske språk. Europearar lærte seg sanskrit og avestisk, og omsette tekstar som Zend-Avesta og Rigveda. Ein oppdaga likskapar mellom sanskrit, latin, gresk og andre språk, og ideen om den indoeuropeiske språkfamilien voks fram. På denne tida såg ein på språk som tett knytt til nasjonar eller folk. Det blei gjort framlegg om at protoindoeuropeiske talarar høyrde til ein eigen rase som etterkvart blei kalla ariarar. Den tyske forskaren Karl Wilhelm Friedrich Schlegel la fram den første teorien som knytte indo-iranske og germanske språk saman i ei arisk gruppe i 1819. Karl Otfried Müller brukte ordet Arier i sine utgjevingar i 1830. Den sveitsiske språkforskaren Adolphe Pictet gjorde mykje for å spreia ideen om ein indoeuropeisk-språkleg arisk rase med verk som Les origines indo-européennes ou les Aryas primitifs (1859-1863).
Max Müller, som gav ut ei kritisk omsetjing av Rigveda på 1840-talet, la fram den ariske invasjonsteorien, ein ide om at ei gruppe brahminar han kalla ariarar hadde invadert India og fortrengd dravidisktalande folk. I 1885 gjekk newzealandske Edward Tregear vidare og meinte at ei arisk tidvassbølgje hadde vaska over India og fortsett vidare sørover, gjennom øyane i Indiahavet og heilt til New Zealand. Andre, som misjonæren John Batchelor, Armand de Quatrefages og Daniel Brinton, utvida teorien til å omfatta Filippinane, Hawaii og Japan, der dei identifiserte ulike urfolksgrupper dei meinte stamma frå dei tidlege ariske erobrarane.
På 1850-talet la Arthur de Gobineau fram teorien om ein arisk meisterrase i Essai sur l'inégalité des races humaines. Han meinte det fanst tre opphavlege rasar (kvit, gul og svart) med ulike kvalitetar som hadde blanda seg med kvarandre. Nord-europeiske ariarar var etter hans syn dei minst blanda. Tankane hans blei populære i tysk rasetenking, til dømes gjennom verka til britisk-tyske Houston Stewart Chamberlain, som var den første til å bruka ordet «ariar» synonymt med «den kvite rasen».
På 1880-talet hevda fleire språkforskarar og antropologar at ariarar opphavleg kom frå Nord-Europa. Austerrikske Karl Penka spreidde ideen om at den ariske rasen stamma frå Skandinavia og hadde kjenneteikn som blå auge og blondt hår i verk som Origines Ariacae (1883). Amerikanske Charles Morris støtta opp om dette i The Aryan Race (1888), og meinte dei også var langskallar. I L'Aryen et son rôle social (1899) hevda franske Georges Vacher de Lapouge at slike blonde langskalla folk var naturlege leiarar som var best skikka til å herska over kortskallar.
India
I Britisk India hadde kolonistyresmaktene følgd de Gobineau sine tankar om ein høgareståande arisk rase og slått han saman med det indiske kastesystemet for å fremja imperialistiske interesser. I si fullt utvikla form blei det indiske samfunnet delt inn i ariske og ikkje-ariske kastar, der dei øvste kastane blei rekna som ariske og dei lågare ikkje. Dette gjorde både at europearar kunne rekna seg sjølv som høgkastefolk og at indarar som brahminar og parsarar kunne rekna seg sjølv som likestilte med britane. Men det utvikla seg også motsvar til denne forståinga, som indisk nasjonalisme, hindunasjonalisme eller samfunnsreformatorar.
Fleire rørsler hadde teoriar som gjekk rakt imot teoriar om arisk invasjon eller innvandring. Teosofisk samfunn meinte at ariarane hadde kome frå India, og var opphavet til den europeiske sivilisasjonen. Teosofileiaren Helena Blavatsky hevda at ariarane var den femte av sju «rotrasar». Semittiske folk var ei undergruppe av den ariske rasen. Jødane stamma frå ein låg indisk kaste, ettersom ho tolka namnet til patriarken Abraham som ei avleiing av 'ingen brahmin'.