cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skorpionar
Skorpionar (Scorpiones) er ei gruppe primitive edderkoppdyr som lever i varme strok over heile verda. Det er kjend om lag 1 200 nolevande artar, og dei kan finnast frå regnskog til ørkenar. Alle artane er rovdyr som fangar byttet sitt med ein giftpigg dei har på halen.
Ekteskap i kristendommen
Jesus og tidlege tilhengjarar sine haldningar til ekteskap
Gresk asketisme og jødisk endetidstenking pregar synet på ekteskap og seksualitet i dei siste bøkene av den hebraiske Bibelen og Det nye testamentet. I fleire overleveringar ser Jesus ut til å seia at frelse er viktigare enn familieband, oppmuntra til seksuelt fråhald frå dei som kan og tala imot lettsindige skilsmål. Samstundes er han til stades ved bryllaupet i Kana og signer feiringa gjennom underet der han gjer vatn om til vin. Apostelen Paulus gjekk lengre og oppfordra til seksuelt fråhald om ein klarte det, medan giftarmål og sex innan ekteskapet var å føretrekka framfor «hor». I dei første hunderåra etter at kristendommen oppstod tala teologar mot varmt for jomfrudom og sølibat, og mot sex, skilsmål og tidvis også mot familieband. Tidleg kristendom hadde dermed ingen særskild seremoni for inngåing av ekteskap, medan han hadde liturgiar for dåp, konfirmasjon og nattverd. Ein kunne be ein biskop om å godta giftarmålet, men kyrkja trengde ikkje ha mykje å gjera med vigselen.
Tannstein
Tannstein kan førebyggjast ved grundig tannpuss, og det finst tannkremtypar som er spesielt utvikla for å hindra det. Når tannstein først har oppstått, må det fjernast av ein tannlækjar eller tannpleiar. Dette bør gjerast regelbunde. Tannlækjaren kan skrapa tannsteinen av med handverkty, eller fjerna det med ultralyd.
Ekteskap i kristendommen
Ekteskap i den katolske kyrkja
Leiarar i Den katolske kyrkja markerte seg tidleg som forkjemparar for monogame ekteskap som varte livet ut, og tok avstand frå skilsmål. Den innverknadsrike kyrkjefaderen Augustin av Hippo argumenterte til dømes for at ein framleis var gift sjølv om ein flytta frå kvarandre, og at ein dermed ikkje kunne gifta seg oppatt. På 800-talet lyste pave Nikolas I ei adelskvinne i bann for å ha forlate ektemannen sin for ein annan, og han avsette biskopar og gjekk gjennom ei omleiring heller enn å gje Lothar II av Lotharingia støtte for å forlata kona si. Paven støtta derimot retten til Judit, dotter av Karl den skalla, til å gifta seg utan samtykke frå faren.
Nikolas I gjev også den første detaljerte skildringa av korleis ein inngår ekteskap i vestkyrkja på hans tid. Som tidlegare var prosessen todelt, med trulovinga (sponsalia) først, og sjølve vigselen (nuptialia) anten like etterpå eller noko seinare. Trulovinga innebar at dei tilkomande ektefellane gjev kvarandre løfter om ekteskap, gjerne i form av ein «truskapsring» (annulus fidei). Medgifta blei overlevert og juridisk dokumentert med vitne til stades. Under vigselen blei det halde messe for ekteparet, som fekk nattverd, blei velsigna under eit slør, og bar kroner idet dei forlét kyrkja.
Skorpionar
Skildring
Skorpionar kan ha ei lengd frå 1,3 til omtrent 20 cm. Bakkroppen består av ein brei, fremre del og ein smalare, bakre del som endar i ein giftbrodd. Dei held halen med giftbrodden løfa i ein boge over kroppen. Med giftbrodden kan dei stikka insekt eller edderkoppar som dei drep og et, eller fiendar som angrip dei.
Skoprionane har fire par bein med klør, og framfor desse eit par fleriledda munnføter (pedipalpar) med store klosakser, som dei held sitt byttet sitt fast med. Heilt framme sit to små, tangforma chelicerar, som riv byttet sund før dei mjuke delane blir sogne opp. Gifta er øyeblikkeleg drepande for dei fleste insekter, og er også døydeleg for fuglar og mange pattedyr, og nokre artar kan vera døydelege for menneske. Hjå desse er gifta ei nervegift som blant anna kan lamma andedrettsorgana.
Skorpionar er asosiale, lyssky dyr som er i aktivitet om natta. Dei føder ungar som hoa ber på ryggen fram til dei har gått gjennom første hudskifte.
Mae Jemison
Mae Carol Jemison er ein tidlegare amerikansk astronaut. Ho vart vald ut av NASA i 1987, og var den første kvinnelege afro-amerikanske astronauten. Jemison si reise til verdsrommet fann stad den 12. september 1992 om bord i romferja «Endeavour» på STS-47.
Jemison vart fødd i byen Decatur i delstaten Alabama, men voks opp i Chicago.
IPod
iPod er ein berbar digital lydavspelar frå Apple. Den fyrste vart lansert 23. oktober 2001 om lag 8 månader etter iTunes vart lansert. Per i dag finst det fire versjonar av iPod: iPod classic, iPod shuffle, iPod nano og iPod touch. Ein iPod kan spele filformata MP3, WAV, AAC, AIFF, Audible og Apple Lossless. Nokre spelarar kan òg brukast som berbar harddisk. Fram til og med iOS 4 var musikkprogrammet som følgde med iPhone og iPad også kalla iPod.
Den første iPoden kunne lagra 5 gigabyte, noko som ifølge Apple-direktøren tilsvarte om lag «1000 songar i lomma di». I dag har iPod-en med størst lagringsplass (160 GB) plass til om lag 40 000 songar.
Klikkehjulet
Dei fem knappane på dei eldste iPodane utvikla seg etterkvart til å bli éi flate. Dette vart kalla klikkehjulet og vart eit viktig særmerke for iPod med eit minimalistisk og brukarvennleg grensesnitt. Knappane utfører grunnleggande ting som: meny, spel/pause, neste, førre. Andre ting, som blant anna crolling og volumendring, vert utført ved å føre fingeren i ei roterande rørsle over flata. I dag er det berre iPod Classic som har klikkehjulet. iPod shuffle har dei same knappane, men ein viktig forskjell er at ein ikkje kan scrolle på same måten (i staden kalla styrepute av Apple).
Missa Se la face ay pale
Missa se la face ay pale er skriven av Guillaume Dufay om lag 1450. Messa er skriven som Cantus firmus-messe, bygd over visa Se la face ay pale, som han hadde skrive om lag 1430. Messa er ei av dei første som er skriven over ein verdsleg melodi. Før dette hadde det berre vore gregorianske førelegg.
Tenor i messa er identisk med melodien i visa. Dette tek seg oppatt frå messeledd til messeledd- Nokre gonger delar han opp melodien i tre, slik at delane tek kvar sin del av eit messeledd (til dømes kyrien). Gloria og Credo er så lange at dei tek opp cantus firmus tre gonger kvar. I desse høva tek melodien seg opp i særskilde talforhold: 3:2:1, slik at den siste venda melodien kjem, går han like snøgt som i den opphavlege visa, og like snøgt som dei andre stemmene i satsen. Messa er elles full av talsymbolikk.
Både Credo og Gloria er bygd opp etter prinsippet i ein isorytmisk motett.
Våle
Våle overlever Ragnarok. Han er modig og ein sikker skyttar. Snorre Sturlason kallar Våle for Bo.
Våle sin bustad i Åsgard heiter Vålaskjalv. Hallen vert i tillegg omtala som Odin sin hall. Hallen er bygd kring Lindskjalv og taket er tekka med sylv.
Akhtuba
Akhtuba (russisk skrift Ахтуба) er ei forgreining av Volga i Vologda og Astrakhan oblast i Russland. Akhtuba stikk ut mot venstre ved byen Volzjskij, om lag 15 km nordaust for Volgograd, og renn parallelt med Volga mot Volgadeltaet og Kaspihavet.
Den opphavlege starten på Akhtuba vart blokkert av demninga til Volga vasskraftverk. Ho renn no ut frå Volga via en 6,5 km lang kunstig utløpskanal som startar nedanfor demninga. Elva er 537 km lang, med ei middelvassføring på 153 m³/s.
Av byar ved Akhtuba finn ein Volzjskij, Leninsk, Znamensk, Akhtubinsk, Kharabali. Hovudstaden til Den gylne horden, Saraj, låg truleg òg ved Akhtuba, ikkje langt frå Kharabali.
Området mellom Volga og Akhtuba vert kalla Volga-Akhtuba-sletta, og er eit av dei fremste områda i Russland for dyrking av grønsaker. Området er særskild kjend for vassmelonane sine.
Namnet Ada
Ada er eit kvinnenamn som kan ha ulike opphav. Det kan vera ei kortform av tyske namn som byrjar på Adel-, særleg Adelheid. Det kan då tyda 'edel' eller 'adeleg'. Namnet kan òg vera ein skrivemåte for hebraisk adá (עָדָה), som kan tyda 'pryd' eller 'soloppgang'.
Ada har norsk namnedag den 4. mars og svensk den 10. mars.
Bruk
Det er over 1 500 kvinner som ber namnet Ada i Noreg (2009).
Schynige Platte
Schynige Platte er eit fjell i Sveits nær Wilderswil der jernbanen Schynige Platte-banen endar ved 1970 moh. I godt vêr får ein flott utsyn til fjella omkring, som Jungfrau, Eiger, Silberhorn og andre, samt Thunersee og Brienzersee.
Nasjonal kommunikasjonsmyndighet
Nasjonal kommunikasjonsmyndighet (Nkom) fram til 1. januar 2015 Post og Teletilsynet (PT) er eit frittståande forvaltingsorgan under Samferdselsdepartementet. Nkom er ansvarleg for å regulera og overvake post- og telekommunikasjon i Noreg. Etaten er sjølvfinansierande, gjennom å krevja inn ymse gebyr.
Oliver Nunatak
Oliver Nunatak er ein av Rambo Nunataks, som ligg 2 nautiske mil (3,7 km) sør for Sowle Nunatak på vestsida av Foundationstraumen i Pensacolafjella. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Thomas H. Oliver, ein elektrikar ved Plateau-stasjonen, vinteren 1967.
Nasjonal kommunikasjonsmyndighet
Nkom vart stifta i 1987, under namnet Statens teleforvaltning, då den norske telekommunikasjonsmarknaden vart opna for konkurranse. Nkom har seinare fått fleire ansvarsområde, etter som liberaliseringa av marknaden har auka. I 1997 fekk etaten ansvaret for regulering av posttenester og bytta namn til Post og Teletilsynet. Etter vedtak i Stortinget vart Nkom frå og med 2007 plassert i Lillesand kommune og i 2015 fekk det namnet Nasjonal kommunikasjonsmyndighet (Nkom).
Elbistan
Elbistan er eit distrikt i provinsen Kahramanmaraş sør i Tyrkia. Byen har kring 90 000 innbyggjarar.
Elbistan er den største distriktet i provinsen Kahramanmaraş. Klimaet er særs tørt, men området får vatn frå Ceyhan-elva, ei av dei største elvane i Tyrkia.
1296
1296 (romartal MCCXCVI)
CO2-nøytral energi
CO2-nøytral eller klimavennleg energi er energi framstilt utan at prosessen medfører utslepp av drivhusgassen CO2, eller ved at energiframstillinga inngår i eit økologisk krinsløp slik at mengda CO2 i utsleppa svarer til mengda CO2 som vert bunden som følgje av energiframstillinga.
CO2-nøytral energi kan til dømes vere vasskraft, vindkraft, bølgjekraft, bioenergi og atomkraft.
Derimot slepper kolkraftverk, gasskraftverk og oljefyrte kraftverk ut monalege mengder CO2 og andre drivhusgassar.
Ved produksjon av bioenergi vil vedfyringa medføre utslepp av CO2, men denne gassen vil gjennom fotosyntesen bli bunden ved ny produksjon av trevirke.
Do You Believe in Magic
Do You Believe in Magic er debutalbumet til folkrockgruppa The Lovin' Spoonful. Det kom ut i november 1965 på Kama Sutra. Albumet inneheld hittane «Do You Believe in Magic» (9. plassen i USA) og «Did You Ever Have to Make Up Your Mind?» (2. plassen i USA).
Mottaking
I meldinga si for Allmusic skreiv musikkskribenten William Ruhlmann at «Albumet utbroderer den varsame, vinnande låtskrivarstilen til Sebstian. Albumet synte òg jugband-røtene til gruppa i arrangementa deira av dei tradisjonelle songane. The Spoonful vert hugsa som ein reiskap for låtskrivinga til Sebastian, men Do You Believe in Magic var ei solid samling som synte at dei var effektive som ei gruppe.»
Vinkeleininga grad
Grad (frå latin gradus, steg; symbol ) er ei eining for vinkelmål som nyttar teiknet °.
Talet 360 blei truleg vald fordi det kan delast med 24 ulike positive heiltal, medrekna alle heiltall frå 1 til 10 bortsett frå 7. Dette gjorde det enkelt å dela sirkelen inn i mindre vinklar og rekna på desse i hovudet.
Idéen om at det skal vera 360 grader i ein sirkel er noko kunstig og tilfeldig, meir knytt til talteori enn geometri. Derfor bruker ein gjerne heller radiusbaserte radianar som eining for vinkelmål i matematikken.
Når grader blir brukte for å måla vinklar bruker ein ofte òg minutt, der eitt minutt er 1/60 av ei grad, symbolisert med ′, og sekund, der eitt sekund er 1/60 av eit minutt, eller 1/3600 av ein grad, og symbolisert med ″. Desse mindre einingane blir særleg brukt når ein viser til ein stad på jorda med lengde- og breiddegrader. Dei er òg utgangspunktet for tidseiningane minutt og sekund.
Vale
Vale er i den norrøne gudelæra son av Loke og Sigyn. Loke og Sigyn fekk to søner, Vale og Narve.
1295
1295 (romartal MCCXCV)
Vale
Dei var halvbrør til Midgardsormen, Hel, Fenrisulven og Sleipner. Narve og Vale hadde begge ei evne til å vera både ulv og menneskeliknande.
Jarnbane
Til jarnbanen høyrer òg sporvekslarar eller pensar (som er innretningar som gjer det mogleg å køyre toget over frå eit spor til eit anna), automatiske eller manuelle signalsystem for å varsle lokomotivførarar om det er klår bane eller ikkje, diverse elektroniske tryggings- og kommunikasjonssystem osb. På moderne banar vert signala, pensar og andre innretningar fjernstyrte frå sentralar som har oversyn over kvar på lina dei einskilde toga er til kvar tid. Elles høyrer med til jarnbanen det som er naudsynt for å skaffe energi til drifta av toga, anten kontaktleidningar til å forsyne til toga med elektrisk straum, eller innretningar som trengst for å skaffe fram dieselolje, eventuelt kol og vatn der det framleis finst damplokomotiv.
Vale
Narve og Vale var lenge vener, men Vale tok livet av broren ei gong dei slost. Æsene hadde fanga både Loke, Narve og Vale. Vale skapa seg om til ein ulv, og tok livet av broren. Æsene nytta tarmane til Narve for å binda Loke.
Djupfjordstraumen bru
Djupfjordstraumen bru er ei bru som kryssar Djupfjorden på Hinnøya i Sortland kommune i Nordland. Ho er ein del av riksveg 822. Brua er ei spennbetongbru, bygd etter fritt frambygg-metoden, på 346 meter og med hovudspenn på 190 meter. Ho vart opna 21. oktober 1983. Saman med Brokløysatunnelen avløyste ho ferjestrekninga mellom Sortland og Djupfjorden.
Jarnbane
Fråstanden mellom dei to skjenene, sporvidda, er normalt 1 435 mm (4'8,5"), men kan vere ulik frå land til land. Til dømes har Russland og Finland større sporvidd enn den normalvidda som elles er vanleg i Europa. Ved internasjonal jarnbanetrafikk vil ulike sporvidder gje ulemper og auka kostnader ved at gods må lastast om, eventuelt òg at passasjerar må skifte tog, då lokomotiv og vogner er bygde for sporvidda på det banenettet kvar dei vanlegvis vert nytta. For somme internasjonale samband er det utvikla vogner som kan flytte hjula i hjulpara ut og inn for å kunne nyttast på banar med ulike sporvidder.
Djupfjordstraumen bru
Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Djupfjordstraumen bru» henta frå Wikipedia på bokmål 8. mars 2008. Bokmålsartikkelen oppgav desse kjeldene:
Jarnbane
Ei anna hindring for internasjonal jarnbanetransport kan vere ulike reglar i landa for kor høge og breie toga kan vere for ikkje å støyte mot bruer, tunnelveggar, perrongar på stasjonane eller møtande tog.
Noreg
Vedlikehaldet og drifta av jarnbanane i Noreg ligg under Jernbaneverket — som står som eigar av spora, stasjonane, signalsystema, togleiarsentralane osb. Eigedomsretten til jarnbanetoga og driften av dei ligg i all hovudsak under NSB når det gjeld persontransporten, men under fleire ulike operatørar når det gjeld godstransporten.
Viktige jarnbaneliner i Noreg er:
Klofjell
Klofjell er eit fjell i Nannestad kommune i Viken. Det har ei høgd på 665 meter over havet og er det 15. høgaste fjellet i Akershus av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Flora Lapponica
Flora Lapponica er rekna som det viktigaste av dei tidlege verka til den svenske naturvitskapsmannen Carl von Linné. Verket gav kjennskap til plantelivet i trakter som var nesten ukjende for vitskapen og verda utanfor. Verket vart utgjeve i 1737.
Carl von Linné foretok sommaren 1732 ei reise til Lappland for å studere og samle inn plantar. Ein av lærarane hans, Olof Rudbeck d.e., hadde foretatt ei liknande reise i 1695, men den store brannen i Uppsala i 1702 hadde øydelagt det meste av samlingane og notata til Rudbeck. I samtalar med Rudbeck fekk Linné etter det han sjølv seier «ei utrueg lengt etter dei lapplandske fjella». Med stød i frå Rudbeck søkte Linné  Vitskapsselskapet i Uppsala om middel til ei ny lapplandsreise. Linné gjorde flittige notat på reisa og desse vart utgjevne første gong i engelsk omsetjing i 1811.
Faddejøyane
Faddejøyane (russisk Oстровa Фаддея, Ostrova Faddeja) er ei øygruppe i Krasnojarsk kraj i Russland med tundravegetasjon, grus og is. Ho ligg i Laptevhavet like utanfor Faddejbukta ved kysten til Sibir, aust for Tajmyrhalvøya. Dei største øyane er:
Havområdet rundt øyane er dekt av fast is om vinteren og klimaet er særs hardt. Sjølv om sommaren er det mykje is i havet.
Faddejøyane vart kalla opp etter den russiske utforskaren Fabian Gottlieb von Bellingshausen, som er «Faddej Faddejevitsj Bellinsgauzen» på russisk.
Historie
Gamle steinreiskapar, truleg forma av menneske, vart funne på Faddejøyane og vart studerte av forskaren A.P. Okladnikov, ein ekspert på eldgamle kulturar i Sibir og ved Stillehavet.
I 1940-1941 fann sovjetiske hydrografar restane av folk, pengar, våpen og andre ting på desse øyane og nær kysten av Simsabukta. Dette var truleg spor etter ein ekspedisjon gjort av Akaky og Ivan Muromets tidleg på 1600-talet.
Vasslangen
Vasslangen (frå latin Hydra) er eit stjernebilde hovudsakleg på den sørlege himmelhalvkula, nokre stjerner er rett nord for himmelekvator. Vasslangen er det største av dei 88 moderne stjernebileta og måler 1303 kvadratgrader. Det er òg eit av dei lengste på over 100 grader, og sørenden grensar til Vekta og Kentauren og nordenden til Krepsen. Det har ei lang historie og er eit av dei 48 stjernebileta som astronomen Klaudios Ptolemaios skreiv ned på 100-talet.
Stjerner
Vasslangen strekkjer seg over ein fjerdedel av stjernehimmelen, men inneheld ingen særskild sterke stjerner.
Djupromsobjekt
Stjernebilete har tre Messierobjekt og mange andre objekt av interesse.
Galleri
'Galleri (frå fransk galerie, italiensk galleria) kan visa til fleire ulike bygningstypar.
Innan arkitektur kan det visa til eit langt, smalt rom; ein overdekka balkong eller gang. I praktbygg kan galleri vera utsmykka med kunstverk, noko som har gjeve opphavet til det reine kunstgalleriet. Galleri kan byggjast langs ein yttervegg med same golvplan som rommet innanfor, men også heva over dette og i nokre høve skytande ut over det. I eit framsyningsrom som ein teatersal eller ei kyrkje kan ein ha galleri oppover veggane.
Eit av dei eldste kunstmusea er Galleria degli Uffizi i Firenze frå 1500-talet. Seinare har ein utvikla sjølvstendige galleri for utstilling og i mange høve også sal av kunstverk, særleg bilete. I nyare tid vert termen også brukt om biletframsyningar på nettstader.
Dei første kjøpesentra blei også bygde som galleri, og hadde namn etter dette, som Galleria Vittorio Emanuele II i Milano frå 1800-talet.
Hag's Head
Namn
Ei irsk soge fortel at ei gammal kone eller sjøheks, Mal of Malbay, blei forelska i den irske helten Cú Chulainn, og jaga han over heile Irland. Cú Chulainn flykta ved å hoppa over staurar som om dei var vadesteinar. Mal mista fotfestet, og blei slått mot klippa.
Skildring
Ein tårnruin kjend som Moher Tower står på Hag's Head. Fram til tidleg på 1800-talet var det også eit festningsverk her kjend som Mothar eller Moher. Hag's Head omfattar også ein naturleg steinboge.
Kjelder
52.93611°N, -9.47083°W
Korsnesfjorden
Fjorden startar i vest mellom Korsneset i sør og Flesaskjer ved Flåsåsundet i nord. I aust endar fjorden mellom Taknes i sør og Bergeneset i nord ved enden av Imarsundet.
The Forsaken
The Forsaken er eit musikkalbum med Antestor, utgitt 5. januar 2005.
Patrick Nunatak
Patrick Nunatak er ein nunatak 3.5 nautiske mil (6 km) søraust for Gambacorta Peak sør i Neptune Range i Pensacolafjella. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Frank M. Patrick, ein flyfotograf ved Ellsworth-basen, vinteren 1958.
Frans
Frans er eit mannsnamn avleidd av latinsk Franciscus, med tydinga 'franskmann'. Det har namnedag den 4. oktober.
Namnet blei utbreidd gjennom den viktige helgenen Frans av Assisi, som har festdag den 4. oktober.
Frants, Franz og Frantz er andre skrivemåtar av namnet, medan Frank og Francis er nærskylde former.
Befalsskule
Ein befalsskule er ein institusjon innanfor militæret som utdannar befal. Innanfor Forsvaret varar ein befalsskule 12 månader og er fylgt av nye 12 månader obligatorisk praksistid. Befalsskulestrukturen i Noreg er under omlegging og mange skular har blitt lagde ned.
Artsskildring
Artsskildring er ei vitskapleg skildring av ein art, til dømes av ein plante eller eit dyr. Skildringa skal utførast etter visse fastsette regelar, og fortel om den ytre utsjånaden til arten, funnstaden hans, særtrekk, levevis og anna. Alle nye artar må skildrast i ein trykt publikasjon og namnet må vurderast av ein nomenklatorisk kommisjon, for at han skal vera gyldig.
Ei artsskildring må oppfylla desse krava:
Frederik Bech
Frederik Julius Bech var ein dansk-norsk teolog og politikar. Han var biskop i Akershus Stift frå 1805 til 1822. I 1814 deltok han ved stormannsmøtet på Eidsvoll. Som primas i Den norske kyrkja krona han Karl Johan til norsk konge i Nidarosdomen i 1818.
Liv og gjerning
I 1805 vart Bech utnemnd til biskop i Akershus stift. Dette tilsvara den gong dagens bispedømme Oslo, Hamar og Tunsberg, i tillegg til Telemark.
Pete Drake
Roddis Franklin «Pete» Drake var ein USA-amerikansk plateprodusent og pedalsteelgitarist basert i Nashville.
Frederik Bech
Liv og gjerning
Bech var ein typisk opplysningsgeistleg. Han var levande oppteken av skulevesen og folkeoppplysning. Til det føremål skreiv han ei rekke pedagogiske skrifter, mellom anna En dydig Opdragelse, betragtet som Grunden til Staters sande Vel (1786) og Er det ligegyldigt hvorledes de ringere Stænder opdrage sine Børn? (1787). Skriftet Veiledning i at opdrage en sund, fornuftig, duelig og lykkelig Afkom var i fylgje Molland den fyrste rettleiing i seksualundervisning i Danmark-Noreg. Som sokneprest på Ørlandet fekk Bech dobla talet på lærarar, og han oppretta også eit seminar for lærarutdanning i Trondheim. Han var også ein av initiativtakarane til Selskabet for Norges Vel. Salmonsen konversationsleksikon frå 1915 skriv fylgjande om Bech: Han var administrativt anlagt og dygtig. Allerede i Trondhjem fik han Skolevæsenet forbedret, Lærerstandens Uddannelse og Lønningsforhold højnet, Fattigvæsenet ordnet paa en efter Omstændighederne mønstergyldig Maade, adskillige velgørende Indretninger sat i Gang med levedygtig Organisation.
Pete Drake
Drake var ein av dei mest ettertrakta studiomusikarane i 1960-åra og spelte på mange hittar som Lynn Anderson sin «Rose Garden», Charlie Rich sin «Behind Closed Doors» Bob Dylan sin «Lay Lady Lay» og Tammy Wynette sin «Stand by Your Man».
Frederik Bech
Liv og gjerning
Bech var ein utprega rasjonalist, og hadde lite sans for Hans Nielsen Hauge og haugianarane. Han gav ut ein apologi mot Hauges verksemd i 1802, Raad og Advarsel imod Sværmerie og dets bedrøvelige Virkninger, og sende i 1806 også eit rundskriv til prestane i Akershus stift om korleis haugianismen kunne nedkjempast. Han var motstandar av å bruke politimakt mot haugianarane, og meinte typisk nok at rørsla best kunne motverkast gjennom auka folkeopplysning.
Pete Drake
Karriere
Drake var fødd i Augusta i Georgia i 1932, som son av ein predikant i pinserørsla. I 1950 drog han til Nashville, høyrde Jerry Byrd på Grand Ole Opry og vart inspirert til å kjøpe ein steelgitar. Seinare i 1950-åra var han med å starte countrybandet Sons of the South i Atlanta i Georgia, i lag med fleire framtidige countrystjerner som Jerry Reed, Doug Kershaw, Roger Miller, Jack Greene og Joe South.
Frederik Bech
Liv og gjerning
Han var den fyrste prokanslar for Universitetet i Oslo, og leia også «Oplysningscomitéen», det fyrste sjølvstendige forvaltningsorgan for kultursaker. I 1814 vart komiteen erstatta av Kyrkje- og undervisningsdepartementet. Bech var også ein av grunnleggjarane av Det Norske Bibelselskap i 1816, og var formann i selskapet til han døydde.
Han mottok Nordstjerneordenens Storkors i 1815.
Pete Drake
Karriere
Drake spelte på dei tre albuma som Bob Dylan spelte inn i Nashville, inkludert Nashville Skyline, og på Joan Baez sitt David's Album. Han arbeidde òg med George Harrison på All Things Must Pass, og produserte Ringo Starr på Beaucoups of Blues i 1970.
Drake produserte album for mange andre musikarar og grunnla Stop Records og First Generation Records. Han vart innlemma i Country Music Hall of Fame's Walkway of Stars i 1970, Steel Guitar Hall of Fame i 1987 og Georgia Music Hall of Fame i 2010.
Fylkesveg 354 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 354 i Møre og Romsdal går mellom Leirvika og Hestnes i Valsøyfjorden i Halsa kommune. Vegen er 17,0 km lang.
Cathrine Sandnes
Cathrine Sandnes er ein norsk journalist og tidlegare idrettsutøvar.
Fylkesveg 354 i Møre og Romsdal
Vegen går rundt Valsøyfjorden, og var tidlegare del av E 39. E 39 er no lagt over fjorden på bruer.
Cathrine Sandnes
Cathrine Sandnes har sidan 2014 vore dagleg leiar i tankesmia Manifest og leiar for Manifest forlag.
Sandnes er ein markert samfunnsdebattant innanfor felta feminisme, litteratur og idrett. Ho fekk i 2004 Gullpennen for arbeidet sitt som skribent.
Sandnes har var redaktør i tidsskriftet Samtiden frå 1. april 2006 og fram til 2014. Sommeran 2007 vart Samtiden kåra til årets tidsskrift av Tidsskriftsforeningen og våren 2008 vart det kåra til det beste tidsskriftet i Noreg av NRK P2.
Cathrine Sandnes er også ein av dei fremste kvinnelege karateutøvarane i Noreg gjennom tidene. Ho er 13 gonger noregsmeister i karate, noregsmeister og bronsemedaljør i EM i kickboksing og har ei rekkje triumfar i internasjonale karatestemne. Ho vann ein kongepokal i 2003. Sandnes la opp den aktive idrettskarrieren etter NM i 2003.
Sandnes har skrive faste spalter i ei rekkje medium, mellom anna i KK, Dagsavisen (om sport) og Dagbladet, der ho framleis skriv. Ho har vore litteraturkritikar i Aftenposten, og er ein mykje brukt debattleiar og debattant om norsk samtidslitteratur.
Sandnes har vore redaktør og konsulent for ei rekkje norske sakprosabøker, blant anna Åsne Seierstads "En av oss" og "To søstre", Anders Hammer sine "Drømmekrigen" og "Heia Kabul" og Karl Ove Knausgård og Fredrik Ekelunds "Hjemme - borte".
Cantus firmus-messe
Cantus firmus-messa er ei gjennomkomponert messetype som kom i bruk i løpet av 1400-talet. Stilen er gjerne knytt til Guillaume Dufay, men var og nytta av Johannes Ockeghem og Jacob Obrecht. Dei første messene av dette slaget sette syklusen kring ein cantus firmus i Tenor, etter skikken i organum, men seinare vart dette bytt på til mellom anna diskanten eller sopranen.
Det er hevda at dei første forsøka innanfor denne stilen nådde kontinentet frå England kring 1400. Ein av dei engelske komponistane i tida var Leonel Power, som bygde messekrinsar over kjende gregorianske førelegg. Leonel Power kan ha nytta prinsippa i ein isorytmisk motett, og utvikla dei til å gjelde ei heil messe.
Med tida vart det vanleg å nytte meir enn ein melodi som cantus firmus i desse messene. Seine verk av Dufay nyttar to eller tre cantus firmi. Dei første messene over L`homme armée er skrivne som cantus firmus-messer.
Grunnen til at denne messa var nytta, var av di dei synte tydeleg melodisk einskap og samanheng. Valet av cantus firmus kunne ha ein liturgisk funksjon, og alle ledda opna på same vis.
Oppbygging
Alle messeledda var bygde kring den same grunnmelodien, og gjekk i same toneart. Cantus firmus var nøytral i høve ordinarieledda. Ein skulle ikkje nytte dei melodiane som alt fanst i dei faste ledda. Desse var ukrenkjelege. Melodiane kunne vera frå proprieledda, andre religiøse hymnar eller folkeviser.
Dufay sette støtt denne melodien i tenor, i lange verdiar. Ofte song tenor den opphavlege teksten, medan messeteksten vov seg ikring han i dei andre stemmene.
I kyrien var det vanleg at alle stemmene sette inn på likt. Elles i messa tok det noko tid før cantusen sette inn, gjerne i lag med bassen.
Alle satsane byrja med det same hovudtemaet, i tillegg til cantus firmus.
Kjende messer innanfor stilen
Av Dufay:
av Jacob Obrecht:
Feklistova
Feklistova (russisk Остров Феклистова eller Ostrov Feklistova) er ei av Sjantarøyane i Okhotskhavet. Ho høyrer administrativt til Khabarovsk kraj i Russland. Med eit areal på 372 km² er ho den nest største øya i øygruppa.
Feklistova ligg om lag 20 km vest for Bolsjoj Sjantar, hovudøya i øygruppa. Feklistova er dekt av taiga og har ein om lag 3 km lang innsjø på nordkysten.
Øya er ein del av «Kondjor-Felikstov metallogenbelte» og har vaskemalmførekomstar. med mineral som «svartsandplatina». Beltet er eit av dei store metallogenbelta i Nordaust-Asia.
Strai
Strai er ein tettbygd stad i Kristiansand kommune i Agder fylke. Staden ligg ved Otra, åtte kilometers køyring nordom Kristiansand sentrum.
Lauvøya i Dønna
Lauvøya (tradisjonell uttale låvøiæ) er ei øy i Dønna kommune på Helgeland. Det er ikkje lenger fast busetjing på øya.
Strai
Her ligg Torridal kyrkje.
Lauvøya i Dønna
Eigedommen Lauvøya høyrde til frå gammalt Herøy kyrkje. I 1777 fekk Ole Hartvigsen Jentoft løyve til å drive gjestgiveri i handelshuset på øya. I 1801 kjøpte Jentoft eigedommen, ved å gjere eit makebytte der han overdrog eigedommane Skorpa og Sørra til kyrkjegodset.
Handelshuset på Lauvøya vart drive fram til midt på 1900-talet. Lauvøya hadde postkontor (Lauvøy i Helgeland, Løvø i Helgeland) til tidleg på 1960-talet. På 1920-talet var det òg ein sildoljefabrikk på øya.
I 1965 kjøpte Helgeland Skogselskap Lauvøygarden, og det meste av eigedommen, 315 dekar, vart i åra 1965-67 tilplanta med 92 000 sitkagran. Innmarka måtte plantast opp att i 1969 og 1970. Sitkagrana på Lauvøya har vakse særs godt.
På slutten av 1990-talet overdrog Skogselskapet våningshuset til Dønna kystlag. Utanom våningshuset er det meste av hus knytt til handelsstaden rivne, men mange strandsittar- og husmannsstuer er enno i bruk som hytter.
Phillips Nunatak
Phillips Nunatak er ein nunatak langs kanten av ein liten isskrent 7 nautiske mil (13 km) nord for Mount Wanous i Patuxent Range i Pensacolafjella. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Harry G. Phillips, som var kokk på Palmer-stasjonen, vinteren 1967.
Den sørlege vasslangen
Den mest lyssterke stjerna har storleiksklasse 2,8 og heiter Beta Hydri. Ho er òg den meir lyssterke stjerna som ligg nærast den himmelske sørpolen. Gamma Hydri er ei variabel raud kjempe som pulserer mellom storleiksklassane 3,26 og 3,33, og har ein diameter som er kring 60 gonger så stor som sola. Ho ligg nær VW Hydri, ein av dei emst lyssterke dvergnovaene. Ein har funne fire stjernesystem med eksoplanetar, mellom anna HD 10180, som kan ha opp til ni planetar.
Axel Coldevin
Axel Coldevin var ein norsk forfattar, historikar og professor.
Axel Coldevin voks opp på Dønnesgodset der faren hans var godseigar. Han vart Cand.philol. i 1927 og Dr. philos. i 1938, og verka som lektor ved gymnaset i Sarpsborg 1927-1968. Han er portrettert i minneboka av Kjell Jacobsen, Axel Coldevin, 1990-1992. Forfattarskapen var i stor grad av historisk art, med utreiingar rundt samvirket mellom bønder, fiskarar, embetsmenn og kjøpmenn langs norskekysten, spesielt Helgeland.
Middagskollen i Hurdal
Middagskollen er eit fjell i Hurdal kommune i Viken. Det har ei høgd på 659 meter over havet og er det 17. høgaste fjellet i Akershus av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Olof Rudbeck d.e.
Olof Rudbeck d.e., fødd januar 1630 i Västerås, død 17. september 1702, var ein svensk naturforskar og historikar; medisinsk professor i Uppsala. Han var son till biskopen i Västerås Johannes Rudbeckius (d.e.) og hans andre hustru Magdalena Hising. Han var far till Olof Rudbeck d.y..
Olof Rudbeck oppdaga allereie som 20-åring dei fine årene som inneheld lymfe; ei av dei første viktige naturvitskaplege oppdagingane i Sverige. Han fekk òg bygd ein botanisk hage ved Svartbäcken i Uppsala, gav ut ein katalog over vekstane i hagen, og fekk slik studentane ut i naturen. Han var ein inspirator for Carl von Linné.
Namnet hans er òg knytt til hans forherleggjering og fantasifulle skildring av Sveriges stordomstid i verket Atlantica. Her søker han ved hjelp av fantasifull etymologi og samanblanding av soge og historisk kunnskap å prove at Sverige var det første dyrka landet i verda, «Platos sagoland, Atlantis -- den västerländska, jafetiska kulturens vagga», gudanes bustad og opphavet til alle store folkeslag. Rudbeck var ein av dei fremste forkjemparane for dette historiesynet, som svenskane kallar göticism.
Mika
Mika (hebraisk מִיכָה) var ein profet verksam i Israel kring 735-700 f.Kr. Profetia hans er grunnlaget for Mikas bok, ein av dei såkalla mindre profetane i det gamle testamentet i Bibelen. Bibelforskarar meiner Mika sjølv skreiv kapittel 1-3, kanskje også kapittel 6 og delar av 7.
Zal Yanovsky
Zalman «Zal» Yanovsky var ein kanadisk folkrockmusikar. Han spelte sologitar og song i The Lovin' Spoonful, eit rockeband han skipa med John Sebastian i 1964. Han vart innlemma i Kanadiske Music Hall of Fame i 1996.
I 1966 vart han arrestert i USA i samband med ei marihuana-sak. I byte for å ikkje bli deportert oppgav Yanovsky forhandlaren sin og vart dermed fryse ut av musikkmiljøet.
High We Exalt Thee, Realm of the Free
High We Exalt Thee, Realm of the Free er nasjonalsongen til Sierra Leone. Han vart skriven av Clifford Nelson Pyle og komponert av John Joseph Akar. Songen vart teken i bruk som nasjonalsong i 1961.
Tekst
High we exalt thee, realm of the free; Great is the love we have for thee; Firmly united ever we stand, Singing thy praise, O native land. We raise up our hearts and our voices on high, The hills and the valleys re-echo our cry; Blessing and peace be ever thine own, Land that we love, our Sierra Leone.
One with a faith that wisdom inspires, One with a zeal that never tires; Ever we seek to honour thy name, Ours is the labour, thine the fame. We pray that no harm on thy children may fall, That blessing and peace may descend on us all; So may we serve thee ever alone, Land that we love, our Sierra Leone.
Knowledge and truth our forefathers spread, Mighty the nations whom they led; Mighty they made thee, so too may we Show forth the good that is ever in thee. We pledge our devotion, our strength and our might, Thy cause to defend and to stand for thy right; All that we have be ever thine own, Land that we love, our Sierra Leone.
Justvik
Justvik er ein tettbygd stad i Kristiansand kommune i Agder fylke. Han ligg ved vestsida av Topdalsfjorden, ni kilometers køyring frå Kristiansand sentrum.
Her ligg Justvik kyrkje.
Sanitet
Sanitet er eit uttrykk som kan tyde det same som helsestell. Innanfor Forsvaret er sanitet alt frå fyrstehjelp til kirurgi og tannhelse. Men samstundes er det nokre forskjellar på praksis innanfor feltsanitet eller feltkirurgi og det sivile helsestellet. Desse forskjellane er særleg gjeldande i krigssituasjonar.
Fyrstegongsteneste
Fyrstegongsteneste er den viktigaste delen av verneplikta. Dette er ein periode som går over lengre tid der soldaten berre er i militæret og får den grunnleggjande soldatopplæringa. Nokre vil i tillegg få spesialistopplæring eller befalsutdanning. I Noreg varar fyrstegongstenesta anten seks eller 12 månader. Etter fyrstegongstenesta vil soldaten anten bli overført til Heimevernet, mobiliseringsforsvaret eller sett på ei reserveliste. Dei som vert overførte til Heimevernet og mobiliseringsforsvaret vil bli kalla inn til repetisjonsøvingar.
Muspelheim
Muspelheim eller berre Muspel er den brennande delen av verda i norrøn mytologi. Namnet tyder flammeheimen. Muspelfolket, som under Ragnarok skal kjempa mot æsane, bur her. Flammar frå Muspelheim smelta noko av den kalde isen i Niflheim, noko som førte til at verda vår vart til i Ginnungagap. Muspelheim skapa òg kometar, planetar og stjerner ved å senda ut gneistar.
Bahá'u'lláh
Bahá'u'lláh var grunnleggjaren av bahai-religionen. Det opphavlege namnet hans var Mirza Husayn-Ali Núri, men han tok det arabiske namnet Bahá'u'lláh som tyder Guds herlegdom. Innan bahai blir Bahá'u'lláh rekna for å vera Guds bodberar for menneskja i dag.
Øgla
Øgla eller Firfisla (frå latin Lacerta) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det ligg mellom Svana, Kassiopeia og Andromeda. Dei klåraste stjernene dannar ein W, tilsvarande som stjernene i Kassiopeia. Øgla blir difor av og til kalla Vesle Kassiopeia.
Bahá'u'lláh
Mirza Husayn-Ali Núri var fødd i Teheran i Iran. Han var ein tilhengjar av Báben, som grunnla religionen babisme. Ein av læresetningane i religionen var at «han som Gud skal syna fram» skal sameina alle menneske og religionar.
I 1863 i Bagdad openberra Bahá'u'lláh seg som den utvalde, den som babismen, og etter hans syn alle andre tidlegare religionar, hadde lova. Han skreiv brev til kongar og presidentar og formana dei om å leggje bort konfliktar og usemje og minske skattebyrda for dei fattige. Han bad dei komma saman til ein stor konferanse for å leggje fundamentet for «den største freden». Da dei ikkje lydde boda hans, erklærte han at dei kjem til å miste rikdommane sine. Krigar og katastrofar skal fortære land og område føre verdas likevekt blir oppnådd.
Bahá'u'lláh vart landsforvist frå Persia (noverande Iran) i 1850-åra, og reiste gjennom noverande Irak og Tyrkia i Det osmanske riket til Akko i det noverande Israel), der han døydde i 1892.
Verk
Den viktigaste boka hans, Kitáb-i-Aqdas (Den heilagaste boka), inneheld 190 vers med utførlege kommentarar. Denne boka blir i bahaitrua rekna som verdenscharteret for menneskja. Andre sentrale bøker er Kitáb-i-Iqan (Boka av vissheiter) og Dei skjulte ord (utgjeve posthumt). Ein del av bøkene hans er omsette til norsk.
Samband
Samband er kommunikasjon, særleg innan militæret. Nokre sambandsformer:
Nicolai Cappelen
Nicolai Benjamin Cappelen var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsrepresentant.
Cappelen var fødd i Skien, der faren dreiv handel og utreia skip. Han vart cand. jur. i 1817, var så kopist i justisdepartmentet og vidare fullmektig på stiftskontoret for Akershus. Frå 1819 var han prokurator. Han prøvde å verte høgsterettsadvokat, men lukkast ikkje. Frå 1831 til 1847 var han byfut i Skien. Deretter var Cappelen sorenskrivar i Bamble, med bustad i Skien, til han døydde.
Han var stortingsrepresentant for Skien og Porsgrunn i 1839, på tinget var han sekretær i militærkomitéen.
Cappelen samla på bøker og let etter seg ei stor boksamling. Ho vart dels donert Skien skule og dels til slektningen Erik Cappelen på Borgestad gard.
Cappelen var bror til amtmann Ulrik Cappelen og bokhandlaren Jørgen W. Cappelen. Han døydde ugift i heimbyen Skien i 1866. Det omfattande privat- og forretningsarkivet hans vart kring 1970 overført til Riksarkivet.
Schönbüel
Schönbüel er ein mindre topp nedanfor Höch Gumme i Bern-Alpane. Det går ei kabelvogn opp til fjellet.
Les Bans
Les Bans (3669 m) er eit fjell i Massif des Écrins i dei franske Alpane. Fjellet vart klatra fyrste gongen av W.A.B. Coolidge, og Christian Almer og Ulrich Almer den 14. juli 1878.
Les Bans har tre ulike toppar:
Nivlheim
Nivlheim eller Niflheim (gamalnorsk Niflheimr) er den kalde sida av verda i norrøn mytologi. Namnet tyder skoddeheimen, og her fanst berre is og skodde. Det var likevel ein bit av dette isaudet som smelta og blei til kjempa Yme og kua Audhumla. Niflheim finst langt mot nord. I Niflheim lever Rimtussane. Helheim vart etter kvart ein del av Niflheim. I Nivlheim låg kjelda Kvargjelme, og frå kjelda rann elvane Elivåger mot sør. Slik vart Ginnungagap fylt av rimfrost og is. Frå elden i Muspelheim i sør spruta det gneistar og glør mot nord. Av smeltevatnet vart det liv, det tvekjønna urvesenet Yme og kua Audhumla. Yme vart det fyrste vesenet. Av mjølka frå jura til Audhumla livnærte Yme seg.
Muspelheim, som ligg i sør, er motstykket til Niflheim. I Muspelheim er det ljos og varme.
Midt mellom dei to verdene finst det tomme Ginnungagapet. Her var det leveleg, og Audhumla og Yme levde der.
Skurven
Skurven er eit fjell i Eidsvoll kommune i Viken. Det har ei høgd på 646 meter over havet og er det 18. høgaste fjellet i Akershus av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Vaner
Vanene var ei av dei to gudeættene i norrøn mytologi. Dei best kjende vanene var Njord, Frøy og Frøya, som kom til Åsgard som gissel etter den store krigen mellom dei to gudeættene. Men sjølv om det i litteraturen vert gjeve inntrykk av at vanene var ei stor gudeætt, er det ikkje andre enn Njord, Frøy og Frøya som er nemnde ved namn.
Gjenoppliva dyrking av dei norrøne gudane som legg mest vekt på vanane kan kallast vanatru.
Lühesand
Lühesand er ei lita øy i elva Elbe i Tyskland. Ho har eit areal på 1,24 km² og ligg 8 km aust for Stade i Niedersachsen. Ein kan berre nå øya med båt og her ligg ein stor campingplass. Sør på øya står ei 189 meter høg høgspentmast, som tar ei høgspentlinje over elva.
Frank
Frank og Franck er mannsnamn og slektsnamn av germansk opphav. Namnet blei opphavleg danna som eit tilnamn med tydinga 'fri', 'truverdig' eller frankisk. Frank har norsk namnedag den 4. oktober.
Namnet er knytt til latinske Franciscus og avleiingane Francis og Frans. På engelsk har Frank i nyare tid vore brukt som ei kortform for Francis eller Franklin. Frankie er ei avleidd kjæleform.
Erzincan
Klima
Erzincan har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering Dsa) med særs kalde, snørike vintrar og varme og tørre somrar. Våren er den våtaste tida på året, medan sommaren er den tørraste.
Schächentaler Windgällen
Schächentaler Windgällen (eller Höch Windgällen) er eit fjell i Glarus-Alpane, oppfor Unterschächen i kantonen Uri. Fjellet ligg mellom dalen Muotathal (nord) og Schächental (sør). Schächentaler Windgällen ligg nokre kilometer vest for Klausenpasset.
Den normale vegen til toppen går langs søraustryggen. Det går ingen stiar til toppen.
Dommel
Dommel er ei elv i Belgia og Nederland, og er ei av sideelvene til Dieze frå venstre. Ho har utspring nordaust i Belgia nær Peer og renn inn i sørdlege delar av Nederland. Dommel har sideelvene Keersop, Tongelreep, Gender og Kleine Dommel og renn i lag med elva Aa ved 's-Hertogenbosch. Vidare frå her heiter elva Dieze, som til slutt renn ut i Maas. Dei største byane og landsbyane langs elva er Peer, Neerpelt, Eindhoven, Son en Breugel, Boxtel, Sint-Michielsgestel og 's-Hertogenbosch.
Frank
Kjelder
Frank Frank Frank 프랑크 フランク Frank Франк Frank Frank Frank (razločitev)
Det lybske myntsystemet
Det lybske myntsystemet, Lübische Mark eller Lübsche Mark (latin: Marca Lubicensis) hadde utgangspunkt i hansabyen Lübeck. Lybsk myntrekning spelte ei stor rolle i Nord-Europa i seinmellomalderen og fram mot slutten av 1500-talet. Systemet bygde på sølvmyntfot, og hadde opphavleg utgangspunkt i ei kølnsk mark, som i dagens mål veg 233,85 g. Med tida vart lybsk mynt slått med stadig lågare sølvinnhald, slik at sølvmengda i ei mark pengar omkring år 1500 var 1/13 jamført med sølvinnhaldet i ei kølnsk mark finsølv.
Den lybske sølvmarka var inndelt slik at ei mark = 16 skilling a 12 penningar; det gjekk altså 192 penningar på ei mark.
I Danmark vart det lybske myntsystemet innført omkring år 1400, i Noreg like før år 1500, i kong Hans si regjeringstid. Forordning 12. januar 1582 (godkjend for Noreg 1. august 1589) oppgav definitivt tilknytinga til det lybske myntsystemet; i staden vart det innført eit myntsystem som bygde på dalaren. Mark som teljeeining for 16 skilling vart likevel bruka fram til 1813.
MiSide
MiSide er ei internett-satsing frå Fornyingsdepartementet. Nettportalen MiSide er eit prestisjeprosjekt for Fornyingsdepartementet og statsråd Heidi Grande Røys. Målsetnaden er at kvar innbyggjar i Noreg skal få ein sams nettportal for kontakt med offentlege styresmakter. Departementet hadde ikkje sikra seg retten til nynorskversjonen av nettadressa, www.miside.no. Eigaren Fjell kommune lét i januar 2006 departementet få overta adressa, men la inn ei prøvetid på eit halvt år. Om Språkrådet finn at det etter eit halvt år er god nynorsk språkføring på nettstaden, vil departementet få nettadressa til odel og eige.
Målsetnad med MiSide
Fornyingsdepartementet tek sikte på å lansera ein versjon av nettportalen MiSide i løpet av 2006, med ein fullstendig versjon seinare. Målsetnaden er å utvida MiSide frå berre å inkludere tenester frå statlege etatar til og å tilby kommunale tenester. Eit døme på dette kan vera elektronisk søknad om plass i barnehage. For det andre ynskjer departementet å utvida MiSide til også å verta ei felles trygg postkasse for personlege meldingar mellom kvar enkelt innbyggjar og offentlege verksemder. Ein vil til dømes kunna få svar på søknader, skatteoppgjeret og melding om at bilen må til periodisk kontroll – alt samla i same elektroniske postkasse.
Brennhaugen
Brennhaugen er eit fjell i Hurdal kommune i Viken. Det har ei høgd på 646 meter over havet og er det 18. høgaste fjellet i Akershus av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Ginnungagap
Ginnungagap (det vidopne gapet) er i norrøn mytologi den djupe kløfta som strekkjer seg mellom Niflheim og Muspelheim. Liv vert skapt ved at kjempa Yme og urkua Audhumbla vart skapt av dropar frå smeltevatn av isaudet i Niflheim. I Ginnungagap var det leveleg temperatur, og det var her at Odin og brørne Ve og Vilje seinare skapar verda av Yme sin daude kropp.
Microsoft Works
Microsoft Works er ei kontorpakke utgjeven av Microsoft som er mindre, billigare og har færre funksjonar enn Office-pakka. Microsoft Works kjem med funksjonar som teksthandsaming, rekneark og database. Nyare versjonar av Works kjem dessutan med ein kalender. Works hadde fram til versjon 4.5a, ein monolittisk arkitektur der både rekneark, teksthandsaming og database gjekk føre seg i det same brukargrensesnittet. Dette gjorde at Works kravde lite bruk av minne og lagringsplass. Works 2000 (Versjon 5.0) og seinare utgåver kom med eit modulært grensesnitt. Versjonar merka "Works Suite" kom med ytterlegare programvare som Microsoft Money, Encarta, AutoRoute og Digital Image
I oktober 2009, annonserte Microsoft at det ikkje vert laga fleire utgåver av Microsoft Works. Frå 2010 vert Microsoft Works erstatta med Office Starter 2010 som vert tilgjengeleg berre for OEM som nedlasting for nye pc'ar.
Trondheimsleia
Trondheimsleia er havområdet mellom Smøla og Aure på Nordmøre og mellom Hitra og kommunane Hemne, Snillfjord og Agdenes i Trøndelag.
Av stader langs leia finn ein Leira på Tustna, Tjeldbergodden, Sandstad og Grindvika på Hitra og Vassbygda.
Samferdsel
Leia er særs djup, opptil 250 meter på det djupaste, noko som skapte problem då Hitratunnelen vart prosjektert. Mellom Jøstenøya på Hitra og Hemnskjel i Snillfjord vart det funne ein terskel som «berre» var 185 meter djup og her vart tunnelen til slutt bygd med det lågaste punktet på 264 meter.
Postel Nunatak
Postel Nunatak er ein nunatak, 1450 moh, som ligg 8 nautiske mil (15 km) sørvest for Snake Ridge langs isskrenten som går sørvestover frå ryggen i Patuxent Range i Pensacolafjella. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Philip A. Postel, ein meteorolog ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1967.