cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Friksjon
Friksjonskoeffisient
Friksjonskrafta har alltid retning slik at ho motsett seg rørsle (for kinetisk friksjon) eller potensiell rørsle (for statisk friksjon) mellom dei to flatene. Ein curlingstein glir langs isen der ei statisk kraft vil sakke ned farten. For ei potensiell rørsle vil t.d. drivhjulet på ein akselererande bil ha ei friksjonskraft som peikar framover. Viss den ikkje gjorde det ville hjula ha spunne, og gummien ville glidd bakover på overflata. Merk at det ikkje er rørsleretninga til køyretøyet dei verkar mot, det er retninga til den (potensielle) glidinga mellom hjulet og vegen.
Friksjonskoeffisienten er eit empirisk mål, altså må han målast ved hjelp av eksperiment og kan ikkje reknast ut. Grove flater har som regel høgare verdiar. Flater av tørre stoff har som regel ein friksjonskoeffisient mellom 0,3 og 0,6. Teflon kan ha koeffisientar så låg som 0,04. Ein verdi på 0,0 betyr at det ikkje er noko friksjon i det heile tatt. Dette er berre ein teoretisk verdi sidan sjølv magnetiske svevetog har luftmotstand. Gummi i kontakt med andre flater har friksjonskoeffisientar mellom 1,0 og 2,0.
Om ein multipliserar friksjonskoeffisienten med reaksjonskrafta som virkar på ein lekam på kontaktflata, vil dette gje den maksimale friksjonskrafta som virkar på lekamen. Men så lenge krafta som dreg på lekamen er mindre enn denne maksimale friksjonskrafta, så vil friksjonskrafta vere lik krafta som virkar på lekamen. Ein må altså bruke ei kraft som er større enn den maksimale friksjonskrafta for å få lekamen i rørsle.
Jens Weissflog
Jens Weissflog er ein tysk skihoppar, og ein av tidenes mestvinnande hopparar. Det er berre finnane Matti Nykänen og Janne Ahonen, samt polakken Adam Małysz som kan visa til fleire sigrar i verdscupen.
Friksjon
Friksjonstypar
Friksjonskraft i mekanikk er krafta som virkar i motsett retning til rørsla ein lekam flyttar seg i.
Jens Weissflog
Allereie som 19-åring vann Weissflog den tysk-austerrikske hoppveka 1983/84 for DDR. Same vinter vann han OL-gull i normalbakken i Sarajevo, og han vann verdscupen samanlagt. Dei følgjande åra dominerte Weissflog, saman med Nykänen, internasjonal hoppsport. Han vann VM-gull i 1985 og 1989, og gjentok hoppvekesigeren i 1985, 1991 og 1996. I 1991 blei han tildelt Holmenkollmedaljen saman med Vegard Ulvang, Ernst Vettori og Trond Einar Elden.
Friksjon
Friksjonstypar
Ein har tre typar friksjonskrefter.
Jens Weissflog
Weissflog greidde å halda seg på internasjonalt toppnivå i heile tolv år. Verken overgangen frå DDR til forbundsrepublikken Tyskland i 1989/1990, eller overgangen til V-stil i 1993 påverka Weissflogs resultat negativt. I 1994 vann han, 10 år etter sin første olympiske siger, to gullmedaljar under OL på Lillehammer, i storbakken og i lagkonkurransen. I 1996 la Weissflog opp som konkurransehopper, etter å ha tatt sin fjerde siger i den tysk-austerrikske hoppveka, ei bragd han var åleine om inntil finske Janne Ahonen vann sin fjerde seier i 2005/2006.
Friksjon
Friksjonstypar
Den kinetiske friksjonskrafta mellom to faste flater er gjeven ved:
der R er den normale reaksjonskrafta som virkar mellom grenseflata og lekamen, og \ \mu er den kinetiske friksjonskoeffisienten. Verdien av koeffisienten er avhengig av kva stoff lekamane har.
Grensefriksjonen er gjeven ved:
der \ \mu_{max} er grensefriksjonskoeffisienten.
For ei væske er friksjonskrafta direkte proporsjonal til snøggleiken til lekamen.
Statisk friksjon
Grensefriksjon er den maksimale verdien av statisk friksjon, eller friksjonskrafta som virkar på ein lekam i det lekamen er i ferd med å setjast i rørsle.
Kinetisk friksjon
Kinetisk (eller dynamisk) friksjon oppstår når to lekamar i kontakt er i rørsle relativt til kvarandre (som ein slede på bakken). Den kinetiske friksjonskoeffisienten vert vanlegvis skrive μk, og er vanlegvis mindre den statiske friksjonskoeffisienten. Denne skilnanden er ikkje viktig sett frå eit matematisk synspunkt.
Sidan friksjon virkar mot rørsleretninga, vert den kinetiske friksjonen rekna som eit negativt arbeid, og bremsar vanlegvis noko ned. Det finst derimot unntak, som når overflata i seg sjølv akselererer. Ein kan sjå dette ved å plassere noko på ein duk, og så rykke hardt til i duken. I dette tilfellet vil lekamen gli bakover relativt til duken, men framover relativt til golvet. Altså vil den kinetiske friksjonen mellom lekamen og duken akslerere lekamen i same retninga som lekamen flyttar seg i, og gjere eit positivt arbeid.
Døme på kinetisk friksjon:
Innretningar
Innretningar som hjul og kulelager kan omforme glidefriksjonen til den mykje svakare rullefriksjonen.
Teknikkar
Ein teknikk som vert brukt innan jarnbaneindustrien er å lage slark i koplinga mellom vognene. Dette fører til at når eit tog går framover vil det ikkje dra i gang alle vognene samtidig, men ei og ei vogn om gongen, og dermed må det berre overvinne den statiske friksjonen til ei vogn om gongen.
Generelt når ein flyttar ein lekam over ein avstand er det best å gjere rørsla i ein eingong for å minimere arbeidet som vert gjort av den statiske friksjonen. For å minimere den kinetiske friksjonen er det best å flytte lekamen med den lågaste farten som er praktisk mogeleg. Dette vil òg minke friksjonsstresset.
Smøremiddel
Ein vanleg metode å redusere friksjonen på er å bruke smørjemiddel, som olje eller vatn. Denne vert plassert mellom dei to flatene, og ofte fører dette til ein kraftig reduksjon av friksjonskoeffisienten. Vitskapen om friksjon og smørjemiddel vert kalla triobologi.
Supersmøremiddel, ein effekt som nyleg er oppdaga, er observert i grafitt. Den gjev ein særs kraftig reduksjon av friksjonen mellom to glidande lekamar, og han nærmar seg nullnivået.
Friksjonsenergi
I følgje lova for energibevaring vert ikkje energien øydelagt på grunn av friksjon, men energien kan forsvinne frå systemet ein studerer. Energi vert omforma frå andre former til varme. Ein lekam som glir på is stoppar til slutt på grunn av at den kinetiske energien vert omforma til varme. Sidan varmen raskt forsvinn, så trudde mange tidlege filosofar, inkludert Aristoteles, at lekamar i rørsle førte med seg tap av energi.
Når ein lekam flyttar seg langs ei flate er energien omforma til varme gjeven ved:
Fysisk deformasjon er ofte assosiert med friksjon. Dette kan av og til vere nyttig, som med polering, men er ofte eit problem, fordi stoffet vert slite ned.
Arbeidet som vert gjort av friksjon kan omformast til deformasjon og varme, som etter kvart kan endre eigenskapane til overflata og sjølve friksjonskoeffisienten. Friksjon kan i enkelte tilfelle føre til at faste stoff smeltar.
Drammen
Drammen (òg kalla Dramn) er ein by og administrasjonssenteret i Drammen kommune i Viken fylke. Byen ligg ved utløpet av Drammenselva i Drammensfjorden, like sør for Oslo, og strekkjer seg vest-aust langs elva og vidare langs fjorden, langs Vestfoldbanen og E 18 sørover til Skoger, i tillegg til. Byen blei til ved munningen av elva, med Bragernes nord for munningen, og Strømsø på sørsida. Folketalet i byen voks gjennom heile 1800-talet, særleg da det blei skipa bedrifter som foredla treverk. Veksten var meir moderat etter år 1900.
Drammen tettstad har med tida vakse ut over kommunegrensene og inkluderer også busetnad i kommunane Røyken, Lier, Øvre Eiker og Nedre Eiker. Samla har tettstaden eit folketal på. Drammen var sete for det tidlegare fylkesmann-embetet i Buskerud.
Næringsliv
12 % av arealet i kommunen er jordbruksareal. Av dette er 57 % nytta til kornproduksjon og 19 % til slåtteland og beite. Jordbruksareala finst for det meste i Skoger. Kommunen har atskilleg skogbruk., og Selvik Bruk og Drammen kommune har dei største skogeigedomane i kommunen, med høvesvis 23,5 km2 og 16 km2.
Tomohisa Nakata
Tomohisa Nakata er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Drammen
Næringsliv
Drammen er tradisjonelt ein industriby. I 1980 var 27 % av dei yrkesaktive sysselsette i industri mot 21 % for landet som heile. Men delen arbeidstakarar i industrien har gått tilbake til 12 % i 2001. Dei viktigaste industrinæringane er produksjon av elektriske maskiner og optiske apparat med 35 % av dei sysselsette i industrien i 2001, og treforedling og grafisk industri, begge med 9 %. Viktigaste hovudnæring er varehandelen som sysselset 23 % av dei yrkesaktive. Sidan 1960-åra har engroshandelen vist ein monaleg vekst som følgje av auka import; viktigast er bilimporten over Drammens Bilhavn på Holmen, i tillegg til utførsel av treforedlingsprodukt. Ein stor del av industrien og engroshandelen er lokalisert til dei store flatene langs elva og fjorden like utanfor munningen. Viktige bedrifter er Aass bryggeri, ABB Kraft, Harald Lyche & Co. (handels- og industrikonsern), Osram-Fabrikken. Drammen er eit viktig handelssenter for kommunane omkring.
Middleholm
Øya har mykje sjøfugl, mellom anna havlire og lundefugl og, og planter som raudsvingel, strandbete og trepoppelrose.
Tomohisa Nakata
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Drammen
Næringsliv
I Drammen kjem dagsavisa Drammens Tidende ut.
Slaget ved Tornow
Slaget ved Tornow var ein del av sjuårskrigen og vart utkjempa mellom styrkar frå Preussen og Sverige den 26. september 1758.
Drammen
Samferdsle
Drammen jarnbanestasjon er stasjon for Drammensbanen frå Oslo, Sørlandsbanen over Hokksund og Kongsberg til Kristiansand og Stavanger, Vestfoldbanen til Vestfold-byane og Skien/Porsgrunn, og Randsfjordsbanen til Hønefoss, der persontoga på Bergensbanen går på veg til Bergen. Persontoga går via Drammen på veg til Bergen. To nye jarnbanebruer for Drammensbanen over Drammenselva, Strømsøbrua og Bragernesbrua, stod ferdige i 1996.
Slaget ved Tornow
Prøyssarane sende 6000 mann, leia av general Wedel for å verne Berlin. Wedel gjekk aggressivt til åtak og let kavaleriet sitt gå til åtak på ein svensk styrke på om lag 600 mann ved Tornow. Svenskane kjempa tappert og slo til bake seks åtak, men det meste av det svenske kavaleriet gjekk tapt og det svenske infanteriet måtte trekke seg tilbake føre den overlegne prøyssiske styrken.
Dei prøyssisk-svenske slaga heldt fram med slaget ved Fehrbellin i 1758 den 28. september.
Drammen
Samferdsle
Europaveg 18, E18, (Stockholm–Ørje–Kristiansand) er hovudsambandet til Oslo og Vestfold-byane. Vegen passerer bysenteret i høgbru. Frå E18 i Lier kommune går Oslofjordsambandet (riksveg 23) til Vassum i Frogn på Europaveg 6. Frå E18 fører E134 på sørsida av Drammenselva vestover til Hokksund og Kongsberg og vidare til Haugesund. På nordsida går fylkesveg 283 via Bragernestunnelen til Mjøndalen. På vestsida av Drammensfjorden går fylkesveg 319 til Svelvik og vidare til Sande i Vestfold.
444
444 (romartal CDXLIV) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Theodosius og Aginatius var konsular (eller sjeldnare som år 1197 ab urbe condita).
Drammen
Historie
Helleristingar på Åskollen og ved Skogerveien viser at det har vore menneske i området i minst 6 000 år. Likevel var det først på 1300-talet at menneske danna varige busetjingar der, med ladestadane Bragernes og Strømsø på kvar si side av elva. Først i 1811 blei dei to slått saman til kjøpstaden Drammen.
Ein brukte hamna til å samla, behandla og eksportera tømmer som var kome ned elva, og på syttenhundretalet var dei to kjøpstadane det største tømmersenteret i Noreg. I takt med den industrielle revolusjonen byggde ein òg fleire papirfabrikkar der på slutten av 1800-talet. Av annan industri hadde byen glasverk, jarnverk og bryggjeri. Saman med fabrikkane voks arbeidarrørsla fram i byen, og det var her at Marcus Thrane starta den første arbeidarforeninga i 1848. Drammens stordomstid som industriby var frå omkring 1900 og fram til mellomkrigstida og følgjer konjunkturane i treforedlingsindustrien.
Drammen fekk jarnbane i 1870 då Randsfjordbanen nådde byen. Drammensbanen frå Oslo kom i 1872. I 1909 fekk byen den første trolleybussen i Skandinavia, kalla trikken på folkemunne. Trolleybussen blei lagt ned i 1967.
Drammen i dag
Mot slutten av sekstitalet stengde dei fleste papirfabrikkane, og industrien i Drammen endra deretter karakter. No driv ein med elektronikk, næringsmiddel, trykking og grafikk. Drammen er fortsatt eit transportsenter, men innføring har dels erstatta utføring av varer, spesielt nisjevarer som moderne bilar og frisk frukt og grønt.
I dag går trafikken vestover gjennom to tunnelar, med E134 på sørsida av elva og den lokale riksvegen på nordsida. Motorvegbrua, den lengste vegbrua i Noreg, har lenge vore ein flaskehals på E18 med sine to felt. Ei ny bru ved sida av som er under bygging skal dobla kapasiteten.
Narvik
Narvik er ein by og administrasjonssenter i Narvik kommune i Nordland med.
Narvik voks opp kring den isfrie hamna nytta for utskiping av jernmalm frå Kiruna i Sverige etter at eit britisk-svensk selskap byrja byggja Ofotbanen i 1883. Narvik blei vedtatt oppretta som kjøpstad i 1901 med verknad frå 1902. Hovudnæring i byen var kenge knytt til transport, lagring og transittutskiping av jernmalm frå gruvene til Luossavaara-Kiirunavaara (LKAB) i Kiruna. Talet på arbeidsplassar knytt til dette har gjennom åra gått kraftig tilbake i samband med utviklinga av meir effektive utskipingsmetodar.
Sentrum av byen ligg på halvøya mellom Rombaken og Beisfjorden. Det er delt i to av jernbaneområdet med utskipingsanlegg for jernmalm. Vest for jernbaneområdet ligg Frydenlund, medan Oscarsborg ligg i aust. I sør ligg bydelen Fagernes og vest for munningen av Beisfjorden ligg Ankenesstrand–Håkvik. Dei fleste noverande bygga er reist etter andre verdskrigen.
Komet
Ein komet er ein astronomisk lekam som hovudsakleg består av is. I solsystemet har kometar vanlegvis veldig elliptiske omlaupsbanar rundt sola. Når kometen når det inste av banen vert han synleg fordi sola smeltar av isen og får kometen til å kaste av ei sky av is og damp (ein komethale) i retning ut frå sola.
Kometar blir ofte samanlikna med asteroidar. Vitskapsmenn meiner at nokre asteroidar kan vere utbrente kometar, der sola har fått all isen til å fordampe slik at han ikkje lenger kastar ein hale.
Raukumarafjella
Raukumarafjella (engelsk Raukumara Range) er ei fjellkjeds som ligg nord for Gisborne, nær East Cape på Nordøya på New Zealand. Ho er ein del av den største fjellkjeda på Nordøya, og strekkjer seg nord-nordaust frå Wellington til East Cape. Berget er hovudsakleg bygd opp av gråvakke, argillitt, silt- og sandstein.
Den høgaste, ikkje-vulkanske fjelltoppen på Nordøya, Mount Hikurangi (1755 moh.), er ein del av denne kjeda. Andre framståande toppar er Maungahaumi (1213 moh.), Mount Aorangi (1272 moh.), Mount Arowhana (1440 moh.) og Mount Raukumara (1343 moh.).
Sjøkrigsskulen
Skulen har tre bransjar: operativ, teknisk og forvalting, og kadettar ved skulen kan bli navigatørar, kystjegarar, våpenteknikarar, maskin- eller elektroffiserar, eller ta ei rein økonomisk/administrativ utdanning. Alle studiane gjev bachelorgrad i militære studiar.
Fylkesveg 256
Fylkesveg 256 (Fv256) går mellom Hundorp i Sør-Fron og Vinstra i Nord-Fron. Veglengda er 20,1 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Hinterrhein i Sveits
Hinterrhein (retorormansk Valragn) er hovudstaden i distriktet Hinterrhein i den sveitsiske kantonen Graubünden. Byen ligg nær kjelda til elva Hinterrhein, eina v dei to kjeldeelvane til Rhinen.
Kommunen er ein landsby i nordenden av San Bernardino-tunnelen.
Sirdalsvatnet
Sirdalsvatnet er ein innsjø i kommunane Flekkefjord og Sirdal i Agder fylke.
Åtsel
Åtsel eller kadaver er kroppane til daude dyr eller gamle, delvis nedbrotne lik av menneske.
Åtsel kan vera rester av måltid jaktande predatorar har nedlagt, eller det kan vera snakk om sjølvdaude dyr eller ofre for ulukker. Dei er viktige næringskjelder for kjøtetarar og altetarar i mange økosystem; dyr som et dei vert gjerne omtala som åtseletarar.
Åtsel tek til å rotna frå augeblikket dyret døyr, med alt det inneber av bakterievekst. Ikkje lenge etter at dyret har døydd, vil dette gje kadaveret ei ubehageleg lukt, hovudsakleg forårsaka av stoffa putrescin og kadaverin, som tiltrekker åtseletande insekt. Somme plantar og sopp etterliknar lukta av åtsel for å trekka til seg insekt som kan hjelpa dei å formeira seg. Døme på dette er mellom anna åtselsopp og verdas største blome, Rafflesia.
Mange åtsel kan bera smitte for farlege sjukdommar, sjølv om dyret kanskje var friskt då det levde. Ein bør ikkje handtera dei utan gode hanskar, og når ein er ferdig bør ein gjera seg flid med å vaska hendene. Mange stader kan det å sjå, ta på eller eta åtsel vera knytt til tabu.
Ordsoge
Ordet åtsel eller etsel er avleitt frå rota åt (jf. gno. æzli «føde, mat») og heng saman med ord som ete og åte . Ordet kadaver kjem frå latin cadaver som er avleitt frå cadere, 'falle'. Slik vil mange bruke ordet kadaver om eit daudt dyr i seg sjølv, medan dei bruker ordet åtsel det daude dyret som mat for åtseletarar.
Gabriel Donizette de Santana
Gabriel Donizette de Santana er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Amfilokhía
Amfilokhía (gresk Αμφιλοχία) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Etoloakarnanía i periferien Vest-Hellas i Hellas. Amfilokhía ligg nord for Agrínio, og grensar i nord mot periferieininga Árta i Ípiros, i nordaust mot Kardítsa i Thessalía og i aust mot Evrytanía i Sentral-Hellas.
Greg Cohen
Greg Cohen er ein amerikansk jazzbassist. Han er mest kjend for arbeidet sitt med John Zorn sin Masadakvartett og i nyare tid for turnèane med Ornette Coleman. Han medverka mellom anna på det kritikarroste Coleman-albumet Sound Grammar. Han har ofte òg spelte tradisjonell jazz og mellom anna arbeidd med Ken Peplowski, Kenny Davern og filmmakaren og klarinettisten Woody Allen. Han har òg arbeida med rockeartistar som Tom Waits, David Byrne og Elvis Costello.
Amfilokhía
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Greg Cohen
Av andre artistar han har spela bass for finn ein Dagmar Krause, David Sanborn, Susana Baca, Gal Costa, Marisa Monte, Laurie Anderson, Willie Nelson, Bill Frisell, Norah Jones, Dave Douglas, Tricky, Jesse Harris, Keith Richards og Charlie Watts, Joey Baron, Donovan, Crystal Gayle, Bob Dylan, Alan Watts, Lee Konitz, Richie Havens, Dino Saluzzi, Lou Reed, Odetta og Danny Barker.
Amfilokhía
Administrativ inndeling
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 17 056 innbyggjarar, medan kommunaleininga Amfilokhía hadde 10 264 og tettstaden med same namn 3 827 innbyggjarar.
Greg Cohen
Greg Cohen er fast medlem av Woody Allen and his New Orleans Jazz Band som spelar kvar måndag på Carlyle Hotel på Manhattan i New York City, der Cohen i dag bur.
Amfilokhía
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Greg Cohen
Utvald diskografi
Med Kenny Davern og Ken Peplowski
Med Dave Douglas
Med Tom Waits
Seljefløyte
Seljefløyte er eit norsk folkemusikkinstrument, laga av seljebork. Seljefløyta har ikkje fingerhòl, men blåsast både som ope og lukka røyr, då den opne enden av fløyta kan lukkast med ein finger. Seljefløyta har vore ganske utbreidd i Noreg, og synest å ha spela ei viktig rolle i norsk folkemusikk.
Seljefløyta er frå 40 til 80 centimeter lang, og blåseprinsippet er det same som for [blokkfløyta], men den vert halden sida som ei tverrfløyte, og ein bles inn i eit hòl på sida av fløyta. I enden av fløyta er det sett inn ein liten trepropp med ein kanal som leiar luftstraumen fram til kjernespalta der tonen blir danna. Fløyta kan berre lagast om våren når sevja stig opp i selja og gjer det mogleg å løyse borken frå greina. Da seljefløyta heller ikkje kan halde seg lenger enn ei veke eller to (ved å leggje den i vatn), kan ein ikkje bruke den meir enn høgst eit par månadar i året. Moderne seljefløyter blir derfor laga av kunststoff.
Episk dikt
Episk dikt eller epos er eit lengre dikt i bunden form som formidlar ei forteljing. Slike dikt er kjende frå langt attende i tid i fleire gamle kulturar. Gilgamesj-eposet, Iliaden, Odysseen er døme på klassiske epos, medan angelsaksiske Beowulf og norrøne Eddadikt er døme på germanske.
Seljefløyte
Litteratur
Denne artikkelen er omsett frå Wikipedia (bokmål).
Wilhelm von Fermor
Wilhelm von Fermor var ein general i den russiske hæren, men var opphavleg frå ein engelsk familie.
Han gjekk inn russisk militærteneste i 1720, utmerkte seg ved omleiringa av Gdańsk og i 1736 mot tyrkarane, vart i januar 1740 kommandant i Viborg og deltok her i krigen mot Finland. I 1746 vart han utnemnd til generalløytnant og formann for Baukanzlei og leia bygginga av keisarpalasset i St. Petersburg.
Vidare ved breidda av Oder omleira han Küstrin, og møtte 25. august 1758 Fredrik den store i slaget ved Zorndorf. Han vart slegen og tvungen til å trekke seg tilbake til Polen og Preussen.
Wilhelm von Fermor flytta tilbake til Polen og kjempa vidare som korpsgeneral under general Saltykov i slaget ved Kunersdorf.
Etter at tsarina Elisabeth døydde, i 1762, vart han utnemnd av Katarina II til generalguvernør i Smolensk og medlem av Senatet, men i 1768 flytta han tilbake til eigedomen sin i Nitau.
Wilhelm von Fermor døydde 8. februar 1771 på eigedomen sin.
Sortland
Sortland (nordsamisk: Suortá) er ein by og administrasjonssenteret i Sortland kommune i Nordland med. Byen ligg ved Sortlandssundet lengst aust på Langøya, ved Sortlandsbrua over til Hinnøya. Tettstaden strekker seg frå Gambukta i nord til og med bustadfeltet Nord-Steiro i sør. Byen er det viktigaste handels- og servicesenter i Vesterålen. Sortland tettstad har frå 1997 bystatus etter kommunalt vedtak.
Sortland er kalla «den blå byen ved sundet», eit resultat av hovudprosjektet til Sortland kommune i samband med tusenårsmarkeringa i 2000.
I byen kjem dagsavisa Bladet Vesterålen, dekker dei fem kommunane i Vesterålen, Lødingen og Kvæfjord i Troms, og lokalavisa SortlandsAvisa ut. er blir òg nettavisa VOL Vesterålen Online redigert, som er ei felles regional nettavis for lokalavisene i Vesterålen, Lødingen og Kvæfjord (SortlandsAvisa, Andøyposten og Bladet Vesterålen).
På Sortland ligg Sortland vidaregåande skole. Her opna 2014 eit større kulturhus, «Kulturfabrikken», med blant anna bibliotek, kino, konferansesenter og Sortland Museum, avdeling av Museum Nord.
Sortland har fast hurtigruteanløp.
Addis Abeba
Addis Abeba er hovudstaden og den største byen i Etiopia. Byen ligg ved foten av Entoto-fjellet (amharisk Ənt'ot'o እንጦጦ). Byen har om lag 3,4 millionar innbyggjarar (2008). Byen har status som sjølvstyrande region (astedader akabibi) i Etiopia.
Bynamnet
På amharisk heiter byen Addis Abäba ኣዲስ ኣበባ [adːiːs aβəβa], som eigentleg er ge'ez og tyder 'ny blome'. På oromo har byen namna Finfinnee (av hora finfinnee 'varm kjelde') og Shaggar. På engelsk blir bynamnet skrive Addis Ababa, medan forma Addis Abeba er nytta på mellom anna norsk, svensk, tysk, nederlandsk, fransk, katalansk, italiensk og tsjekkisk. Ethiopian Mapping Authority nyttar òg forma Addis Abeba.
Historie
Plasseringa vart vald av keisarinne Taytu Betul (ge'ez T'aytu Bǝt'ul ጣይቱ ብጡል) og byen vart grunna i 1886 av ektefellen hennar, keisar Menelik II (ge'ez Mǝnilǝk ምኒልክ). 5. mai 1936 vart han okkupert av italienske styrkar. Addis Abeba var hovudstad i Italiensk Aust-Afrika til britiske styrkar sigra over italienarane i 1941, og keisar Haile Selassie vende tilbake 5. mai 1941.
Organisasjonar og kommunikasjon
Den afrikanske unionen har hovudkvarteret sitt i byen til like med United Nations Economic Commission for Africa. Ein finn og Universitetet i Addis Abeba (engelsk Addis Ababa University, amharisk Addis Abäba Yunivärsǝti አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ) her.
I dag har byen flysamband gjennom Bole International Airport og togsamband til Djibouti.
Grana del Monferrato
Grana del Monferrato er ei elv i Piemonte i Italia og ei av sideelvane til Po frå høgre. Nesten heile elva renn innavor provinsen Alessandria mellom åsane Basso Monferrato som ligg mellom Po i nord og elva Tanaro i sør. Sjølv om elva renn sakte er ho den vitkigaste sideelva til Pp i Basso Monferrato ut i frå lengd og utstrekking av nedslagsfeltet.
Elva renn gjennom kommunane Grana i provinsen Asti og Cuccaro Monferrato, Giarole, Pomaro Monferrato og Valenza i provinsen Alessandria.
Avignon
Avignon (oksitansk Avinhon eller Avignoun) er ein by sør i Frankrike og har eit folketal på nær 90 000. Etter ei folketeljing i 1999 hadde storbyområdet 290 466 innbyggjarar.
Byen er mest kjend for si historiske rolle som sete for fleire pavar på 1300-talet.
Geografi
Avignon er prefecture (hovudstad) i departementet Vaucluse, og ligg på venstre sida av elva Rhône, eit par kilometer ovanfor staden der elva renn i hop med Durance, og om lag 580 km søraust for Paris, 143 km sør for Lyon og 85 km nordvest for Marseille. Byen utgjer kjernen i eit område kalla Stor-Avignon, som består av tolv kommunar fordelt på begge sider av elva Rhône: Les Angles, Rochefort-du-Gard, Saze et Villeneuve-lès-Avignon i departementet Gard og Avignon, Caumont-sur-Durance, Jonquerettes, Morières-lès-Avignon, Le Pontet, Saint-Saturnin-lès-Avignon, Vedène et Velleron i departementet Vaucluse.
Avignon vert ofte råka av kraftig vind, og den kraftigaste av desse er mistralvinden. Eit noko overdrive ordtak seier: Avenie ventosa, sine vento venenosa, cum vento fastidiosa («Vindfulle Avignon, plaga av pest når det ikkje er vind, plaga av vind når det er»)
Tidleg historie
Ei høgd ved nordenden av byen, Rocher les Doms, har spor etter ei festning eller ein festningsby som er datert til keltisk tid. I romersk tid var byen eit viktig senter i Gallia Narbonensis, men med unntak av nokre få restar av eit forum ved Rue Molière er det lite spor etter denne tida. Under invasjonane på 400-talet vart byen sterkt skada, og i 737 vart han øydelagt av frankarane under Karl Martell etter at borgarane hadde tatt arabarane si side. Etter dette høyrte byen først til kongedømet Burgund og sidan til kongedøme Arles.
Mot slutten av 1100-talet erklærte byen seg som sjølvstendig republikk. Denne perioden tok slutt i 1226, då Ludvig VIII av Frankrike tok byen og øydela festningsverka som straff for at dei hadde støtta katharane. Avignon vart først gjeve til greven av Provence, og så vidare til greven av Toulouse.
Kyrkjehistorie
Avignon vart bispesete svært tidleg, i følgje enkelte kjelder så tidleg som år 70. Meir sikker er ein på at det var eit bispesete i byen frå 300- eller 400-talet. I 1475 vart dette oppgradert til metropolitterkebispedøme. Frå 1801 var det igjen eit vanleg bispedøme, men i 1822 vart det igjen opphøgd til metropolitterkebispedøme. Siste endring så langt var i 2002, då det var erkebispedøme utan suffraganar.
Pavane i Avignon
I 1303 oppretta pave Bonifatius VIII eit universitet i byen, som vart vidkjend for sine jusstudiar. Universitetet var av Frankrike sine beste i dette faget fram til den franske revolusjonen. Klemens V valde i 1309 å busetje seg i Avignon. I 1348 selde grevinne Jeanne av Provence byen til pave Klemens VI for 80 000 gullgylden. Sjølv om byen etter at Gregor XI flytta til Roma i 1377 var sete for fleire motpavar høyrte til han Den Heilage Stol fram til 1791, då han vart innlemma i Frankrike. Då Kyrkjestate og dei tilhøyrande pavelege bilanda vart restituert under Wienerkongressen i 1815, var Avignon av unntaka - saman med det omliggande Venaissin vart område verande fransk.
Pavane som hadde sete i byen var:
Perioden der pavane hadde sitt sete i Avignon, frå 1309 til 1377, har vorte kalla pavane sin «babylonske fangenskap». Det pavelege hoffet var prega av korrupsjon og ein livsstil som var meir laussleppt enn det ein ventar av pavar. Av kritikarar av korrupsjonen i byen finn ein mellom anna Francesco Petrarca, som medverka til å gjere pavane oppmerksam på kor pinleg situasjonen byrja å verte. Denne italienske humanisten og diktaren budde i lange periodar i Avignon. Det var òg to kvinner som spesielt markerte seg i arbeidet for å få pavane tilbake til sitt eigentlege bispesete, Roma, nemleg Katarina av Siena og den svenske Birgitta av Vadstena.
Paven sin avreise til Roma i 1377 utløyste det store vestlege skismaet. To motpavar, Klemens VII og Benedikt (XIII) haldt til i byen fram til 1408, da Benedikt flykta til Aragon.
Murane som vart bygd av pavane i åra før 1348 er godt bevart. Dei utgjer ikkje spesielt sterke festningsverk sidan pavane i staden sette sin lit til å lage festningsverk rundt sjølve pavepalasset, Palais des Papes. Den gotiske bygningen, reist 1335-1364, har veggar som er meir enn 5 meter tjukke, og ligg på ein naturleg klippe som gjer han vanskeleg å gå til åtak på. Etter revolusjonen vart han i mange år nytta som militærforlegning, og er no eit museum.
Etter at skismaet hadde enda vart Avignon styrt av pavelege legatar som ein del av Pavestatane. Byen var heile tida trua av franske styrkar, som haldt til i ein stor garnison i Villeneuve-les-Avignon på den andre sida av elva.
Ondřej Moravec
Ondřej Moravec er ein tsjekkisk skiskyttar frå Ústí nad Orlicí som var med på Tsjekkia sitt lag som vann VM-gull i mixstafetten under VM i skiskyting 2015 i Kontiolahti.
Sesongane 2013-15 vann Moravec elles andre tre andre VM-medaljar og like mange OL-medaljar. Den nemnde medaljefangsten kom i øvingar som mixstafett, fellesstart, jaktstart og 20 km normalprogram.
Moravec vann sin hittil einaste siger i verdscupen i skiskyting i Holmenkollen i mars 2013. Med ei strafferunde i fellesstarten viste han verdseinaren Martin Fourcade til andreplass i tevlinga.
Marc Ribot
Marc Ribot er ein amerikansk gitarist, låtskrivar og songar.
Ribot har spelt for artistar som Tom Waits, John Zorn, Jack McDuff, Wilson Pickett, The Lounge Lizards, Arto Lindsay, Medeski, Martin and Wood, Cibo Matto, Elysian Fields, Sam Phillips, Elvis Costello, David Poe, Allen Ginsberg, Foetus, Robert Plant & Alison Krauss og Susana Baca. Han har òg arbeida med Vinicio Capossela.
Marc Ribot spelar gitar på Waits-albuma Rain Dogs, Franks Wild Years, Mule Variations og Real Gone. Ribot har òg medverka på mange innspelingar av John Zorn. Han, Bill Frisell og Tim Sparks spelar i Zorn sitt band Masada Guitars.
Ribot har gjeve ut to album med sitt eige band, som han sjølv omtalar som eit «danseband», kalla Marc Ribot y Los Cubanos Postizos, som har spelt songar av Arsenio Rodriguez.
Ryosuke Amo
Ryosuke Amo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Tokushima Vortis.
Hesje
Ei hesje eller hes er eit stativ for tørking av høy eller korn. «Å hesja» tyder å leggje gras på hesje. Hesja har loddrette hesjestaurar med hesjestreng (ståltråd) eller vassrette stenger mellom.
Når hesja skal setjast opp brukar ein eit jarnspett til å lage hol i jorda så staurane skal stå stødig. Avstanden mellom kvar staur er ofte om lag to meter. Den første tida ein brukte hesjar til høytørking strekte ein tynne trestenger mellom staurane. Dei vart festa med vidjer. Det vart òg nytta tjøretaug.
Absorpsjon
At noko vert absorbert vil seia at noko vert soge opp eller går inn i eit anna stoff eller ein annan lekam.
Ordet absorpsjon har ulike tydingar, ut frå kva for eit naturvitskapleg fagfelt ein snakkar om:
Hesje
Etter at det kom rimeleg ståltråd, hesjastreng, i handelen vart det gått over til det. Hesjastrengen har antan vorte festa med spikar/kjeng eller stramma i eit stikk rundt stauren.
Konstruksjonen av hesja varierer etter terreng og vèrslag der høyet skal turkast. Er det våtsamt klima kan ein ikkje ha så mykje gras i hesja som om veret er tørrare. Der ein risikerer ein del vind må hesja sikrast sidevegen, med skoler, også kalla skorder eller skore. Einer vert ofte nytta som emne til hesjestaur. Hesjestauren vert lagra frå år til år. Ofte i eigne hus, eller på faste stader på låven.
Hesjestreng er tråd laga av ei mjuk jarnlegering, oftast ein utgløda, galvanisert ståltråd. Han har god motstand mot brekking og mot korrosjon. Hesjestreng vart produsert for bruk i hesjer, men på grunn av strengen er bøyeleg har han ofte fått mange alternative bruksmåtar til dømes til provisoriske reparasjonar. At noko er reparert med hesjestreng har ofte vore assosiert til slett arbeid eller hastverksarbeid.
Hesjing erstatta flathøy (tørking på marka) på slutten av 1800-talet og var den vanlegaste måten å berga graset på fram til siloslåtten tok over på 1950/1960-talet. Hesjing gjekk då meir og meir ut av bruk og i dag finst det berre nokre få som hesjar.
I norsk politikk er hesjestaur kjend gjennom eit sitat frå Per Borten. Då han skulle skildra korleis det var å vera statsminister i samlingsregjeringa Bortenregjeringa, sa han «Det har vore som å bera staur».
Sitatet spelar på at når ein skal bera ei bør med hesjestaur eller gjerdestaur, så har børa lett for å sprika og falla frå kvarandre.
Kystvakta
I 2004 blei bruksvaktoppgåvene overførte til bruksvaktsentralen på Sortland. Nye viktige oppgåver for dei store fartøya er slepeoppdrag og oljevern i samband med oljeutvinninga i nord og assistanse ved transport av store mengder olje langs kysten.
I 2013 hadde Kystvakta eit budsjett på ca. 1000 millionar kroner og ca. 370 tilsette. I tillegg er det ca. 80 innleigde frå sivile reiarlag og i støttefunksjonar på land. Ca. 330 vernepliktige gjer førstegangstenesta si i Kystvakta.
Historie
Fiskerioppsynstenesta som blei etablert i 1907 hadde tre hovedoppgåver: Grenseoppsyn – kontroll med at utanlandske fartøy respekterte nasjonale grenser og reglar, hjelpeteneste – assistere fartøy som var i naud eller trong anna hjelp, og bruksvakthald – vakthald over uteståande fiskebruk.
Etter andre verdskrigen blei fiskerioppsynstenesta lagt til Sjøforsvaret, og fram til 1961 blei mykje av oppsynet utført av ordinære marinefartøy og innleigde fiskebåtar. Frå denne tida stammar praksisen med å leige inn private kystvaktfartøy til statlege oppgåver – ei ordning som no vert kritisert frå fleire hald, og som Forsvaret ønsker å endre.
I 1961 utvida Noreg fiskerisona til 12 nautiske mil og fiskerioppsynstenesta blei omorganisert og utskilt med eigen sjef, personell og fartøy under namnet Det sjømillitære fiskerioppsyn. Då avtalen om regulering av fisket i det nordaustlege Atlanterhavet (NEAFC) tredde i kraft i 1970 blei seks norske fartøy påmelde som inspeksjonsfartøy. På denne tida disponerte fiskerioppsynet seks eigne fartøy i kontinuerleg drift, tre som var i drift i kortare periodar og diverse fiskebåtar som blei innleigde til bruksvakthald.
På 1970-talet blei det klart at olje- og gassverksemd og auka internsjonal merksemd mot fiskeriressursane auka krava til fiskerioppsynet, og i 1974 blei det såkalla Stoltenberg-utvalget sett ned. Utvalet si innstilling gav grunnlaget for skipinga av Kystvakta i 1977, samstundes som den norske økonomiske sona på 200 nautiske mil blei etablert.
I samband med skipinga av Kystvakta blei materiellsituasjonen kraftig forbetra. Kystvakta fekk 10 fartøy, sju innleigde fartøy og tre store helikopterberande fartøy av Nordkapp-klassen. Kystvakta fikk også to Lockheed P-3 Orion patruljefly.
I 1996 fekk Kystvakta ansvaret for å utføre ulike tilsyns-, kontroll- og aksjonsfunksjonar i dei indre kystfarvatna. Dette førte til skipinga av Indre Kystvakt (IKV), der kysten blei delt opp i sju soner, med eitt IKV-fartøy i kvar sone.
Kystvakta blei organisert som eit kystvaktinspektorat i Sjøforsvaret, med ein kystvaktinspektør som sjef. Tenesta blei delt i to regionale einingar: Kystvaktskadron Sør og -Nord, med eit skilje ved 65 grader nord. KV Sør blei lokalisert til Haakonsvern, mens KV Nord etter ein politisk strid blei lagt til Sortland.
I 2003 blei Kystvakta ei eiga driftseining i Sjøforsvaret og Kystvaktinspektøren, med hovudsete i Oslo, blei sjef for Kystvakta. Frå 1. januar 2012 blei sjefen for Kystvakta med stab flytta til Sortland i Vesterålen, og dei to skvadronane blei lagde ned.
Organisasjon
Sjefen for Kystvakta med stab har hovudkvarter ved Sjøforsvarets kystvaktstasjon, Sortland (SKYS). Sjefen for Kystvakta har både administrativ og operativ kommandomyndigheit over Kystvaktas 15 fartøy. Kystvaktstaben er organisert i følgjande avdelingar: Administrasjonsavdeling, Operasjonsavdeling, Teknisk avdeling, Fagavdeling og Kystvaktas kompetansesenter (på Haakonsvern).
Kystvakta har avgrensa politi-, inspeksjons- og kontrollmyndigheit. Ho kan òg setje i verk tvangstiltak. Lov om Kystvakten av 1997 regulerer kva makt og myndigheit Kystvakta har.
Fartøy
Kystvakta leiger 5 av totalt 15 fartøy – frå sunnmørsreiarlaga Remøy Shipping, Remøy Management, Fosnavåg Shipping og BOA Offshore AS. Reiarlaga har ansvaret for den tekniske drifta og vedlikehaldet av skipa.
Moai
Moai er namnet på steinstatuane på Påskeøya. Dei fleste statuane er hogde ut i eit stykke, men nokre har lause steinpukauar på hovudet. Det finst meir enn 600 kjende moai, fordelt over heile øya. Ved Rano Raraku, der dei fleste moai vart hogde ut av klippa, finst det nesten 400 meir eller mindre ferdige statuar. Steinbrotet verkar som det stoppa brått, ettersom det finst fleire halvferdige statuar igjen i klippa. Alle utstilte moai har seinare vorte velta av dei innfødde øybuarane.
Sjølv om statuane oftast kallast før «hovuda» så har mange av moaiane skuldrer, armar og kroppar. Statuane har med tida sokke ned i jord og berre hovuda stikk opp. Meininga med statuane er ikkje kjend og det finst mange teoriar om deira eksistens.
Den vanlegaste teorien er at statuane vart hogde ut av ein polynesisk folkesetnad på øyane, for 1000 år sidan eller endå tidlegare. Dei vert sagt å representere døde forfedrar eller viktige personar, som merke på gravene deira. Kanskje dei i staden avbildar personar som var viktige når statuen vart reist, eller statuar over personar i familien til den som reiste statuen. Uansett måtte dei ha vore vanskelege å framstille; ikkje berre er arbeidet med å hogge ut kvar statue noko som tok fleire åt, men statuane måtte dessutan slepast tvers over øya frå staden den vart laga til staden den skulle stå på. Korleis statuane vart flytta er ikkje kjent, men sannsynlegvis vart sledar av tre eller kanskje også rullar.
Gamle øylegender fortel om ein klanhøvding på jakt etter ein ny heim. Plassen han vart buande på vert i dag kalla Påskeøya. Når han døydde vart øya delt opp mellom sønene hans. Når ein høvding for ein av desse klanane døydde vart ein moai plassert på høvdingen si grav. Øybuarane trudde att statuen skulle halde igjen høvdingen sin «mana» (overnaturlege krefter). Gjennom at manaen vart halden igjen på øya trudde øybuarane at gode tider kom, regn skulle kome og grødene skulle vekse. Denne legenda kan ha blitt forvrengt frå den opphavlege ettersom den har funnest så lenge. Ting kan ha vorte funne opp for å piffe opp og gjere den meir interessant.
Yuya Onoe
Yuya Onoe er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Tokushima Vortis.
Explorer 6
Explorer 6 var utforma for å studera ulike former for fanga stråling, galaktisk kosmisk stråling, geomagnetisme, spreiing av radiosignal i den øvre jordatmosfæren og gjennomstrøyminga av mikrometeorittar.
Sjølve satellitten hadde kuleform og var spinnstabilisert ved 2,8 dreiingar i minuttet. Fire årer med solseller var monterte nær livet på satellitten og lada opp batteri om bord.
Utanom TV-biletavlesaren hadde alle instrumenta om bord ein digital og ein analog utgang. Ein UHF-sendar vart nytta for digital telemetri og TV-signalet. To VHF-sendarar sende ut det analoge signalet. VHF-sendarane var verksame heile tida, medan UHF-sendarane berre var verksame nokre få timar om dagen.
Berre tre av dei fire solselleårene reiste seg heilt opp, og dei vart reiste opp under oppspinninga av satellitten heller enn før. Grunna dette var straumtilgangen 63% av det planlagde, og dette nivået fall over tid. Den minska straumtilgangen førte til eit lægre signal mot støy-høvetal, noko som påverka det meste av dataa frå satellitten.
Den siste kontakten med satellitten hende 6. oktober 1959 - då hadde straumen motteken frå solsellene falle under nivået som tarvst for at satellitten skulle verka. Før dette slutta den eine VHF-sendaren å verka den 11. september 1959.
Slevedalsvannet
Slevedalsvannet er eit vatn som er grodd att med takrøyrskog om lag to kilometer nord for Lista fyr i Farsund kommune. Vatnet er omgjeve av dyrka mark og småskog.
Vatnet er sentralt i eit sumpfylt våtmarksområde som i 2005 vart verna som naturreservat etter at ein hadde arbeida for det heilt sidan 1938. Det ligg inne på området til den nedlagde Lista flystasjon og har eit yrande fugleliv.
Fugleliv
Det er registrert 230 fugleartar og 11 underartar her. Det er òg trekkområde og overvintringslokalitet for vassrikse og myrrikse, som er sårbare artar i norsk fuglebestand. Slevedalsvannet er kjent for fleire svært sjeldne fuglar. I området hekkar skjeggmeis. Her kan ein òg møte mange songarar, til dømes grashoppesongar og kjerrsongarane røyrsongar, sivsongar og myrsongar.
Kryptografi
Kryptografi (eller kryptologi; frå gresk κρυπτός, kryptos, 'gøymt, hemmeleg'; og γράφειν, gráphin, 'skriving', eller -λογία, -logia,, 'studere') er praktisering og studering av lingvistiske og matematiske teknikkar for å sikre informasjon mot innsyn eller modifikasjon, oftast i samband med kommunikasjon. Moderne kryptografi bygger på matematikk og informasjonsteori.
Ei historisk viktig side av kryptografi er kryptering, som vil seie å freiste å gjere ei melding uleseleg for andre enn dei ho er tiltenkt. Typisk bruk er kryptering av kommunikasjon mellom ein nettbank og maskina til ein kunde som loggar seg inn, overføring av sensitiv informasjon mellom statlege organ, som til dømes mellom eit utanriksdepartement og ein ambassade. Moderne kryptografi omfattar også teknikkar for å kunne verifisere at ei melding ikkje har vorte endra sidan ho vart send, eller at ho har vorte send av ein autorisert sendar; dette vert mellom anna brukt i system som elektronisk signatur og digitale pengar.
Tsuyoshi Kato
Han spela for klubben Ehime FC.
450
450 (romartal CDL) var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
TriTrans
TriTrans er ein nettstad der ein kan få omsett ord mellom engelsk, spansk og norsk (bokmål). TriTrans har òg eit forum for diskusjon og spørsmål.
Isarco
Isarco (tysk Eisack, latin Isarus eller Isarcus) er den nest lengste elva i Trentino-Alto Adige i Italia med ei lengd på 96 km. Ho har sitt utspring nær Brennerpasset i ei høgd på 1 990 moh og har eit nedslagsfelt på 4 200 km². Ho munnar ut i Adige sør for Bolzano.
Dei største stadane langs elva er Sterzing, Franzensfeste, Brixen, Klausen, Waidbruck og til slutt hovudstaden i provinsen. Ho har fleire mindre elvar som sideelvar, som Ridnauner Bach, Pflerscher Bach, Pfitscher Bach, Rienz, Villnösser Bach, Grödner Bach, Braibach (òg kalla Tierser Bach), Eggentaler Bach og Talvera frå Sarntal.
St Catherine's Island
St Catherine's Island (walisisk Ynys Catrin) er ei lita tidvassøy som er landfast med Tenby i Pembrokeshire i Wales via ei strand ved lågvatn. På øya står Palmerston fort, bygt for å verne Pembroke Dock og ferdig i 1870. I 1907 vart øya seld til private eigarar for 500 pund. St. Catherine's Fort har fire soverom, 16 kanontårn og ein gammal banketthall med ein statue av dronning Victoria og ein gammal delvis øydelagd rustning. I kjellaren var det tidlegare opp mot 444 tønner krut. Ein gong var det òg ein liten dyrehage i fortet.
Affonso I av Kongo
Kong Affonso I (ca. 1455–1543), med det innfødde namnet Mvemba Nzinga eller Mbema a Nzinga, var manikongo over kongedømmet Kongo frå om lag 1506 til 1542 eller -43. Han var son av manikongo Mzinga Kuwu, og tok det portugisiske namnet sitt når han vart døypt til den katolske kyrkja av portugisiske misjonærar i 1491.
Saman med brørne sine vart han sendt til Portugal for å få utdanning, der han var i 10 år. Etter at han vart konge, gjorde han den katolske kristendommen til statsreligion og jobba mykje for å omvenda folket sitt.
Steventon i Hampshire
Steventon er best kjend som fødestaden til forfattaren Jane Austen. Ho budde dei første 25 åra av livet sitt her, seinare i Chawton i nærleiken. Prestegarden der ho skreiv romanane Stolthet og fordom, Northanger Abbey og Fornuft og følelser blei riven i 1823. Det einaste som står att er ei gammal pumpe ved eit lindetre som ein trur eldstebroren til Austen, James Austen, har planta.
St. Nicholas-kyrkja i Steventon er frå 1100-talet, og er nesten uforandra sidan då. I kyrkja finst minneplakettar over James Austen, som tok over soknet frå far sin, dei to konene hans og nokre av slektingane hans. Deira graver finst også på kyrkjegarden.
Fylkesveg 257
Fylkesveg 257 (Fv257) går mellom Sjoa i Sel og Randsverk i Vågå. Veglengda er 31,4 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Westland i Nederland
Westland er ein kommune vest i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 100 000 innbyggjarar.
Kommunen består av tettstadaneDe Lier, 's-Gravenzande, Monster, Naaldwijk, Wateringen, Heenweg, Honselersdijk, Kwintsheul, Maasdijk, Poeldijk og Ter Heijde.
Kommunen vart oppretta 1. januar 2004 ved at kommunane De Lier, 's-Gravenzande, Monster, Naaldwijk og Wateringen vart slått saman. Westland er ikkje ein eigen by i kommunen.
I Honselersdijk ligg det største selskapet i verda, FloraHolland, som sel blomar på auksjon. Dette er ein særs viktig del av økonomien i Westland. Blomar frå Westland vert sendt over heile verda.
GWAR
Gwar er eit metallband frå USA. Dei bruker vanlegvis kostymer framføre kamera, og påstår at dei er romvesen frå sentrum av universet.
Bandet oppstod i 1986, og har sidan den tid gitt ut 16 album (det siste kom ut i hausten 2006)
Gallis
Gallis (utt. gælis med trykk på fyrste staving og tjukk l) er namnet på ein gard (med fleire bruk) i Kodal sokn i tidlegare Andebu kommune i Vestfold.
Gardsnamnet blei for fyrste gong registrert i Raudeboka med stavinga Galiza. Opphavet er mest sannsynleg etter ein oppsittar som har vore på pilegrimsferd til Santiago de Compostela der apostelen Jakob er gravlagt. Dette området i Spania heiter Galicia. Da han kom heim gav han dette namnet til garden sin. Det einaste tilsvarande gardsnamnet i Noreg er Jaksland (Jakobs land) i Røyken i Buskerud.
Pr. september 2005 var det 69 personar i Noreg med etternamnet Gallis.
Brurskanken
Brurskanken (1447 moh.) er eit karakteristisk fjell i Vefsn kommune i Nordland. Fjellet har det sørsamiske namnet Brovrese.
Brurskanken ligg i austerdelen av kommunen, og frå toppen har ein utsikt austover mot Sverige og vestover mot Helgelandskysten. Fjellprofilen er synleg frå Mosjøen. Brurskanken er det nest høgste fjellet i kommunen.
Under fjellet ligg viktige beiteområde og kalvingsområde for rein.
Fjellet har gitt namn til «Brurskanken Turlag» som er ein lokalforening av Den Norske Turistforening. Tilbake i tid har fjellet òg gitt namn til «Brurskanken samiske kvindeforening» som var med og arrangerte det første samiske landsmøtet i 1917, og Brurskanken reinbeitedistrikt, som det i 1999 vart vedteke å slå saman med Brønnøy/Kvitfjell reinbeitedistrikt til Jillen-Njaarke reinbeitedistrikt.
Lohn i Graubünden
Lohn (retoromansk Lon) er ein kommune i distriktet Hinterrhein i den sveitsiske kantonen Graubünden.