cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jordskokk
Dyrking
Jordskokken spreier seg både med knollar og frø. Knollformeiring er sikrast, men han sjølvsår seg også relativt ofte.
Jordskokken finst i vill tilstand i Noreg langs kysten frå Østfold til Vest-Agder.
Eigenskapar
Knollane har tynt, gulfiolett skal og lyst, sprøtt og saftig fruktkjøtt. Dei er næringsrike og har ein søtleg, nøtteaktig smak.
Jordskokk blir ofte rekna som ein sunn grønsak. Og har dei siste åra fått ein viss renessanse med auka sal. Jordskokk inneheld inulin, ca. 6 mg vitamin C, 560 mg kalium, 4,5 g kostfiber, 78 % vann, 0,0 g feitt og 253 kJ tilført energi per 100 gram matvare. Jordskokk er kalorifattig sidan han ikkje inneheld stive. Inulin er eit karbohydrat som ikkje påverkar blodsukkernivået, og jordskokk kan difor vere veleigna i kosten til diabetikarar.
Inulin blir rekna som eit kostfiber som har god verknad på tarmhelsa ved å favorisere dei sunne bifidio-bakteriane og hemme patogene bakteriar i tjukktarmen.
Jordskokk aukar også opptaket av kalsium, B-vitamin og andre mineral. Jordskokk er saman med sikori den viktigaste kjelda i industriell utvinning av fruktooligosakkarid.
I mat og drikke
Jordskokk-knollane skal vere heile, full av saft og ikkje ha sår, blaute flekkar eller mugg.
Knollane er vanlegast å nytte kokt attåt fjørfe eller anna kjøtt. Jordskokken skal børstast grundig, og bør kokast med skalet på. Det er også vanleg med jordskokksuppe, puré eller grateng. Skrelte jordskokkar kan kokast med litt fløyte i vatnet, slik at knollane ikkje blir misfarga. Det tynne skalet kan etast, men knollane blir som oftast skrelt.
Knollane kan òg nyttast rå i salatar og råkost. Knollane blir fort svarte etter dei er skrelte. For å motverke misfarging kan ein drype sitronsaft over.
Brennevin
I Tyskland blir 90 % av jordskokkavlinga nytta til brennevin. I Baden har ein laga slikt brennevin sidan slutten av 1800-talet. Kjende merke er «Topinambur-Branntwein», «Topinambur», «Topi», «Rossler» og «Borbel».
Partialtrykk
Partialtrykk er trykket kvar enkelt gass i ei gassblanding (ideell gass) ville hatt om han aleine okkuperte det same volumet.
Jordskokk
Brennevin
Brennevinet luktar fruktig og har ein nøtte-søtleg smak. Karakteristisk er ein intens, men tiltalande jordsmak.
Det er viktig å vaske knollane grundig før destillering og fjerne alle restar av jord. Ved utilstrekkeleg reinhald får brennevinet ein ubehageleg smak og i verste fall kan det føre til dårleg gjæring.
Partialtrykk
I kjemi er partialtrykket til ein gass i ei gassblanding definert som for ein ideell gass. Partialtrykket til ein gass oppløyst i ei væske er partialtrykket gassen hadde hatt i ein gassfase i likevkt med væska ved same temperatur. Partialtrykket til ein gass er eit mål på den termodynamiske aktiviteten til gassmolekyla. Gassar vil alltid strøyme frå området med høgt partialtrykk til område med lågt partialtrykk, og jo større trykkskilnaden er jo raskare vert gasstraumen.
Ordførarar i Drevja
Ordførarar i Drevja var tida 1927-1962, då Drevja var eigen kommune atskilt frå Vefsn:
Jordskokk
Brennevin
Jordskokk-sprit blir også raffinert til brandyen «Red Rössler». Han har ein litt bitter og snerpen smak.
Forbruk
I Noreg i 2010 var omsetninga av jordskokk hjå BAMA (ein leiane aktør på frukt- og grønsaksmarknaden) på om lag 40 tonn, av dette var 8 tonn produsert i Noreg. I tillegg blei det omsett jordskokk direkte frå dyrkarane til restaurantnæringa og forbrukarane.
Partialtrykk
Damptrykk er trykket til ein damp i likevekt med dei andre fasane til stoffet (t.d. væske eller fast stoff). Oftast vert uttrykket brukt til å skildre tendensen ei væske har til å fordampe. Det er eit mål på tendenes molekyl og atom har til å forlate ei væske eller eit fast stoff. Væska sitt kokepunkt er lik punktet der damptrykket er lik det omliggande atmosfæriske trykket.
Avogadro si lov
Avogadro si lov er ei gasslov kalla opp etter Amedeo Avogadro som i 1811 la fram følgjande hypotese:
Partialtrykk
Gassar vert løyst opp, spreidd eller reagerer i forhold til partialtrykka deira, og ikkje nødvendigvis i forhold til konsentrasjonen i ei gassblanding.
Avogadro si lov
Altså er talet på molekyl i eit visst volum av ein gass avhengig av storleiken eller massen til gassmolekyla. Som eit døme vil like volum av molekylært hydrogen og nitrogen innehalde like mange molekyl.
Partialtrykk
Dalton si lov for partialtrykk
Partialtrykket til ein ideell gass i ei blanding er lik trykket gassen ville hatt om han okkuperte det same volumet aleine ved same temperatur. Dette er fordi molekyla i ein ideell gass er så langt frå kvarandre at dei ikkje vekselverkar med kvarandre i det heile tatt. Gassar i den verkelege verda er tilnærma lik ein ideell gass.
Ein konsekvens av dette er at det totale trykket i ei blanding av ideelle gassar er lik summen av kvart partialtrykk til kvar indivduelle gass i blandinga. Dette er utrykt i Dalton si lov Til dømes kan ein ha ei ideell gassblanding av nitrogen (N2), hydrogen (H2) og ammoniakk (NH3):
Avogadro si lov
Denne lova kan matematisk uttrykkast som:
Partialtrykk
Ideell gassblanding
Molbrøken til ein individuell gasskomponent i ei ideell gassblanding kan uttrykkast i form av komponenten sitt partialtrykk eller i mol av komponenten:
Avogadro si lov
der:
Partialtrykk
Ideell gassblanding
og partialtrykket til ein individuell gasskomponent i ein ideell gass kan ein få ved hjelp av uttrykket:
Avogadro si lov
Likninga over er derimot berre triviell, og gjeld for alle homogene substansar, inkludert homogene væsker og faste stoff. Dette forholdet er lett å utleie, og var tenkt ut før Avogadro gjorde sitt arbeid.
Partialtrykk
Ideell gassblanding
Molbrøken av ein gasskomponent i ei gassblanding er lik den volumetriske brøkdelen av komponenten i ei gassblanding.
Avogadro si lov
Den viktigaste konsekvensen av Avogadro si lov er at den ideelle gasskonstanten har same verdi for alle gassar. Dette tyder at konstanten
har same verdi for alle gassar, uavhengig av storleiken eller massen til gassmolekyla. Dette uttrykket er ikkje-triviell, og viser Avogadro sitt geniale innsyn i eigenskapane til ideelle gassar. Det tok mange tiår å vise Avogadro si lov basert på gassane sin kinetiske teori.
Ein mol av ein ideell gass tar opp ein plass på 22,4 liter (dm³) ved standard temperatur og trykk. Volumet vert ofte kalla molart volum til ein ideell gass. Verkelege gassar kan avvike frå denne verdien.
Talet på molekyl i ein mol vert kalla Avogadros tal: om lag 6,022×1023 partiklar per mol.
Avogadro si lov, i lag med den kombinerte gasslova, dannar den ideelle gasslova
Bakgrunnsstoff
Volume molare
Kvås
Kvås er ein tidlegare kommune i Vest-Agder. I 1909 vart Kvås og Austad skilt ut frå Lyngdal som eigne kommunar.
Frå 1837 var Kvås, Austad og Å ein del av Lyngdal formannskapsdistrikt. Frå 1. januar 1963 gjekk Austad og Kvås inn i Lyngdal igjen.
I Kvås ligg Kvås videregående skole, som er ein kristen internatskole som vart oppretta i 2005. Kvås Folkehøgskole låg òg i bygda i meir enn 80 år, men vart nedlagt i 2006. Kvås kyrkje ligg òg her.
Elva Lygna renn gjennom Kvås, og dannar Kvåsfossen.
Hongkong
Historie
Under den første opiumskrigen i 1841 okkuperte britane øya, og Kina oppgav ho året etter. Ho vart deretter ein britisk koloni og eit viktig handelssentrum. Under den andre opiumskrigen fekk britane kontroll over hele Kowloon. I 1898 fekk britane ei leigeavtale for dei nye territoria for 99 år. Etter at kommunistane tok makta, kom ein million flyktningar til Hongkong, som voks og vart ein viktig industriby i verda. Folkerepublikken Kina vegra seg mot å krevje området attende, men Folkerepublikken Kina og Storbritannia vart i 1997 samde om at heile Hong Kong-området skulle overtakast av Folkerepublikken, og bli ein spesiell administrativ region. Den 1. juli overtok Folkerepublikken suvereniteten, men avtala slo fast at Hong Kong fekk rett til å halde fram med kapitalistisk økonomi og demokratisk styre i minst 50 år. Regjeringa i Beijing har i ettertid likevel forsøkt å vedta lover som reduserer Hong Kongs sjølvstyre, noko som har ført til massive protestar og demonstrasjonar.
Utdanning
Universitet er mellom anna Hongkongs polytekniske universitet (også kalla PolyU), Lingnan-universitetet, The Education University of Hong Kong og Chinese University of Hong Kong.
Rekdal
Rekdal er ei grend i Vestnes kommune i Romsdal. Staden ligg på sørsida av Midfjorden og riksveg 661 går gjennom grenda.
Hadsel kyrkje
Hadsel kyrkje ligg på staden Hadsel i Hadsel kommune og sokn i Vesterålen prosti. Kyrkja ligg på sørsida av Hadseløya, mellom Stokmarknes og Melbu. Det er ei åttekanta trekyrkje, bygd med 600 plassar og innvigd i 1824.
Hadsel har vore kyrkjestad sidan mellomalderen. Dagens kyrkje er minst den fjerde kyrkja på omtrent same stad sidan 1300-talet.
Interiør
Kyrkja er har ei altertavle frå rundt 1520 og ei lysekrone frå rundt 1200.
Sverre Strandli
Nasjonalt
Strandli var frå Brandval i Hedmark, og var medlem av idrettslaget i heimbygda fram til 1951. Sesongane 1952 og –53 var han medlem av oslolaget Torshaug. Frå 1954 representerte han Sarpsborg Idrettslag.
Strandli markerte seg første gong i 1948-sesongen, då han vann sølvmedaljen under noregsmeisterskapen. Året etter kasta han 50,82 m og forbetra den 21 år gamle noregsrekorden, ein rekord som han i løpet av året flytta til 56,02 m. Han vart noregsmeister i sleggekast seks år etter ein annan (1949-54), på ny 1956 og -57 og 1960-62. Han vart vist til sølvplass i 1959, -64 og –66. Si einaste bronsemedalje vann han under noregsmeisterskapen i 1968, 20 år etter han fekk si første NM-medalje. Til saman vann han 11 gull, 4 sølv og 1 bronse under NM i slegge. I tillegg vart han noregsmeister i kulestøyt i 1954, hans einaste medalje i den greina. Seks gonger vart han tildelt kongepokalen; 1950-53, 1956 og 1962.
Strandlis aller lengste sleggekast kom i oktober 1962 i Trondheim, då han sette noregsrekord for tjuande gongen med eit kast på 63,88 meter.
Internasjonalt
Med eit kast på 55,71 m vann Strandli gullmedaljen i EM i friidrett 1950 i Brussel, nær meteren lengre enn sølvmedaljevinnarens bestekast. Ved neste EM i friidrett 1954 fekk han sølvmedalje etter eit bestekast på 61,07 m, sovjetrussaren Mikhail Krivonosov vart europameister etter å ha sett verdsrekord (63,34 m). I OL-tevlingar kom Strandli på sjuandeplass i 1952 i Helsingfors, ein åttandeplass i 1956 i Melbourne og ein ellevteplass i 1960 i Roma. Han var flaggberar for Noreg under leikane i Roma. Under EM i friidrett 1962 vart han utslegen i kvalifiseringa.
Strandli sette to verdsrekordar i sleggekast, begge på Bislett stadion. Den første rekorden var på 61,25 meter vart sett 14. september 1952 i landskamp mot Finland, og året etter (5.9.1953) kom den andre på 62,36 meter. Verdsrekorden stod fram til august 1954, då Krivonosov kasta 63,34 meter.
Strandli deltok i 54 landskampar.
Kåringar
EM-sigeren førte til at Strandli vart utnemnd til Årets idrettsnamn i 1950 i Noreg. For den andre verdsrekorden vart han i 1953 for andre gong kåra til Årets idrettsnamn i Noreg.
Cléber Eduardo Arado
Cléber Eduardo Arado er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Visitorsjøen
Visitorsjøen (serbisk Visitorsko jezero) er ein innsjø i Plav kommune aust i Montenegro. Han er eit fjellvatn som er kjend for den flytande øya som ligg her.
RS-26
RS-26 Rubezh er eit interkontinentalt missil som skal utskytast frå kjøyretøy, og er den siste modifiseringa av SS-29 Yars i år 2016. Missilet er utstyrt med fire (4) stridshovud MIRV som har bedre forsvar mot eventuelle moderne mottiltak (Anti-missile defense (AMD)), og har kvar ei sprengkraft på 150-300 kilotonn. RS-26 er lettare enn SS-29 med sine 80 tonn og har ein løfterakett med fast brensel i tre trinn. Praktisk rekkevidde er 2000-6000 km, med maksimum 11000 km.
Marcio dos Santos Silva
Marcio dos Santos Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Fylkesveg 405
Fylkesveg 405 (Fv405) går mellom Mosby i Kristiansand og Vegusdal i Birkenes. Veglengda er 51,3 km, av dette 17,9 km i Vest-Agder og 33,4 km i Aust-Agder.
Marcio dos Santos Silva
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Fylkesveg 405
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Jon Grepstad
Bakgrunn og utdanning
Jon Grepstad er fødd i Skien og voks opp i Gudbrandsdalen og i Rogaland. Jon Grepstad er bror av Ottar Grepstad. Han tok examen artium ved Rogaland off. landsgymnas i 1963, studerte språk og litteratur ved Wesleyan University, Middletown, Connecticut, Universitetet i Bergen og Université de Tours i Frankrike. Han er cand.mag. frå Universitetet i Bergen 1974 med engelsk, fransk og allmenn litteratur som fag.
Grepstad har mellomfag i engelsk og fransk. Ved Wesleyan University i Connecticut i USA las han også latin og italiensk. Som tenåring, før han fekk si første opplæring i engelsk på framhaldsskulen i Nedre Vats i Rogaland, lærte han seg esperanto. På 1980-talet las han noko russisk og nygresk. Og i samband med hovudfagsstudium i engelsk las han gammelengelsk. Som pensjonist arbeider han særleg med italiensk. Interessa for språk er grunnleggjande i livets hans, men også spørsmåla i samband med tilhøvet mellom språk og erkjenning.
Virke
Jon Grepstad var 1972–73 arbeidande leiar for Folkereisning mot krig, den norske avdelinga av War Resisters' International (WRI), og var 1974–77 vitskapleg assistent i Forsøksrådet for skoleverket. Frå oktober 1979 til 1986 arbeidde han i Nei til atomvåpen, ei rørsle har sjølv var med å starte hausten 1979. I 1986 vart han informasjonskonsulent i Lærarutdanningsrådet og sekretær for rådet, og frå september 1994 informasjonsleiar i Norsk språkråd, seinare Språkrådet. Han tok ut AFP-pensjon hausten 2008.
Arbeid med nynorsk
I Norsk språkråd arbeidde Grepstad med å fremje dataprogram på nynorsk. I 1996 skipa han på sin eigen nettstad "Den elektroniske bokhylla", ei samling digitaliserte tekstar på landsmål. Samlinga vart i 2002 overteken av Ivar Aasen-tunet og var ein del av grunnlaget for Nettbiblioteket der. I 2002 fekk han Noreg Mållags Målblome for arbeidet med mållova.
Arbeid med foto
Sidan slutten av 1980-åra har Jon Grepstad arbeidd mykje med foto. Han har skrive ei bok på engelsk om å byggje storformatskamera, basert på eigne røynsler som kamerabyggjar. Boka er ei av to-tre som finst om om dette emnet. På engelsk har han òg skrive djupneartikkelen "Pinhole Photography – History, Images, Cameras, Formulas". Artikkelen er standardartikkelen om camera obscura-fotografering på Internett og er omsett til spansk, portugisisk, russisk og polsk.
Arbeid i fredsrørsla
Jon Grepstad er militærnektar og gjorde sivilteneste i 1969–70. I 1970-åra var han involvert i den pasifistiske fredsrørsla i Noreg. Han var også styremedlem og medlem av arbeidsutvalet i War Resisters' International (WRI). I tida 1974–79 var han medlem av det regjeringsoppnemnde Vernepliktsutvalet, som hadde til oppgåve å greie ut verneplikts- og militærnektarlovgjevinga i Noreg.
Fødd utanfor ekteskap
Å vera fødd utanfor ekteskap vil seia å vera fødd utan at foreldra har noko formelt band til kvarandre. I kulturar som legg stor vekt på ekteskap kan dette vera ei hindring for dei som er fødde i ein slik situasjon, både når det gjeld sosialt liv, formelle rettar og identitet. I samfunn med andre familienormer har fødselsstatusen til ein person mindre å seia.
Jon Grepstad
Verkliste
Bøker:
Fødd utanfor ekteskap
Bakgrunn
Medan ein lett kan vita kven som er mor til eit barn, er det vanskelegare å slå fast kven faren er. Mange stader er ekteskap derfor blitt brukt for å stadfesta farskapen til ungane som blir fødd inn i det, noko som igjen har gjeve dei vern og ein plass i samfunnet.
Hogstklasse
Hogstklasse er ein klassifisering av skog etter alder og tettleik. Omgrepet er sentralt ved inndeling av skogbestand.
«Ia» er ei rydda flate, «Ib» er ei flate som må ryddast for at skogen skal kunne foryngast tilfredsstillande. Ein «a» etter hogstklasse II - V markerer at skogen har tilfredsstillande tettleik; ein «b» markerer at skogen har utilfredsstillande tettleik.
I yngre produksjonsskog aukar den årlege tilveksten for kvart år. I eit gammalt skogbestand vil den årlege tilveksten bli lægre år for år. Tradisjonelt går hogstklasse IV over til hkl. V når den årlege tilveksten i bestandet søkk til eit nivå under middeltilveksten rekna gjennom heile levetida til bestandet.
Ved skogtaksasjon vert skiljet mellom hogstklassane definert etter trealder, varierande etter bonitet:
Fødd utanfor ekteskap
Bakgrunn
Ungar som blir fødde av ugifte mødre har dermed ofte falle utanfor. Dei som veks opp med berre ein forelder har ikkje den same støtta, i barndommen eller seinare, som dei som to har ansvaret for. Vidare har dei ofte ikkje hatt arverett etter foreldra fordi dei var «illegitime» eller «uektefødde».
Dei som er fødde utanfor ekteskap er ofte blitt stigmatiserte, både i barndommen og som vaksne. I samfunn der samleie utanfor ekteskapet blir sett på som synd har ofte dei fått noko av skulda for opphavet sitt.
Jon Grepstad
Verkliste
Nokre artiklar:
Robert Kotsjarjan
Robert Sedraki Kotsjarjan er ein armensk politikar, og var president i Armenia frå 4. februar 1998 til 9. april 2008.
I 1997 forlet han denne posten då han vart statsminister i Armenia. I 1998 vart han vald til president, etter at forgjengaren vart pressa til å gå av. I 2003 vart Kotsjarjan gjenvald som president. Ved begge presidentvala har det kome skuldingar om uregelmessigheiter.
Etter grunnlova hadde ikkje Kotsjarjan høve til å stilla til val til ein tredje periode. Ved presidentvalet 19. februar 2008 støtta han kandidaturet til statsministeren sin, Serzj Sargsian, som vann valet.
Han er gift og har tre born.
Fødd utanfor ekteskap
Følgjer
Mange stader har det vore vanleg å gje frå seg uektefødde ungar til barneheimar der dei blei tekne hand om til dei var store nok til å arbeida, viss dei overlevde. Ein kunne òg setta vekk ungen til fosterforeldre, anten framande eller slektningar. På nittenhundretalet blei det vanleg for ungar fødd utanfor ekteskap å bli adopterte.
Medan den katolske kyrkja stod for talrike barneheimar drivne av munkar og nonner, satsa protestantismen, som ikkje hadde noko klostervesen, gjerne på at den ugifte mora sjølv skulle ta hand om ungen for å gjera opp for syndene sine. I moderne tid fekk ein òg statlege institusjonar der såkalla foreldrelause, men i regelen uektefødde, ungar kunne veksa opp.
Utvikling
For å hjelpa fattige åleinemødre gav fleire styresmakter etter kvart påbod om at barnefaren hadde plikt til å forsørgja dei. I 1763 blei til dømes kjende barnefedrar i Danmark-Noreg pålagde å bidra til ungen var ti år gammal. Seinare kunne fedre som nekta å gjera dette hamna på tukthuset.
Dei fleste uektefødde ungar voks likevel opp i fattigdom, og på nittenhundretalet prøvde ein å gjera noko med dette ved å oppfordra eller tvinga ugifte mødre til å adoptera vekk ungane sine.
I dei siste tiåra er det i Vesten blitt meir og meir vanleg å få ungar utanfor ekteskap og fostra dei opp sjølve, utan noko særleg stigma. I 2003 var heile 50 % av norske ungar fødde utanfor ekteskap, dei fleste likevel i eit sambuarskap.
Kyrkja
Folk som er fødd utanfor ekteskap er blitt haldne utanfor visse stillingar, til dømes kunne dei lenge ikkje bli ordinerte som prestar i den katolske eller anglikanske kyrkja. Dei er fortsatt utestengde frå visse konservative religiøse brorskap, som Opus Dei. På den andre sida har ulike biskopar og prestar som eigentleg skulle levd i sølibat fått ungar, kalla dei nevøar eller liknande, og sytt godt for dei.
Korea
Det koreanske samfunnet er basert på mannlege familieoverhovud som blir førte opp i særskilde familieregister. Farlause ungar er ikkje del av noko slikt register, og kan få problem med å finna jobbar eller ektefellar.
Fylkesveg 406
Fylkesveg 406 (Fv406) går mellom Sennumstad og Stemlona i Birkenes. Veglengda er 17,9 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Fødd utanfor ekteskap
Storbritannia
I engelsk Common law hadde uektefødde fram til 1969 ingen rett til å arva foreldra. Eigedom måtte testamenterast til dei som om dei var framande.
Tilbakeverkande kraft
Noreg
Eit særtilfelle av norske ungar fødde utanfor ekteskapet var såkalla tyskarungar, barn fødde av norske kvinner og tyske soldatar. I desse tilfella hadde mora brote ikkje berre den vanlege norma om ikkje å ha samleie utanfor ekteskapet, men òg den om ikkje å ha kontakt med fienden. Ungane som blei igjen etter soldatane blei straffa for denne doble synda. I tida etter den andre verdskrigen opplevde dei å bli sette ned på, mobba og gjerne mishandla.
Lykkynsking
Gratulasjon eller lykkynsking er ei helsing eller merksemd i samband med ei gledesprega hending. Ein kan ynske til lykke med ord (som «gratulerer» eller «til lykke») og handlingar (som ein klem eller eit handtrykk), skriftleg gjennom songar, dikt, kort og telegram, eller gåver.
Det er vanleg å gje lykkynskingar ved bryllaup, fødsel, fødselsdag, høgtider, visse jubileum, og til nokon som har oppnådd noko, som ein idrettssiger, ein akademisk grad, ein pris, ei utmerking, ein rekord eller ei nyvinning.
Sérvia-Velvendós
Sérvia-Velvendós (gresk Σέρβια-Βελβεντός) var ein kommune i periferieininga Kozáni i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Kommunen vart danna i 2011 med dei tidlegare kommunane Sérvia, Velvendós, Kamvoúnia og Livaderó som kommunaleiningar. I 2019 vart Velvendós skilt ut att som eigen kommune, medan dei tre andre kommunaleiningane danna ein kommune med namnet Sérvia.
Oni
Oni (japansk skrift 鬼) er ein type yōkai, eller fabelvesen, i shintoistisk japansk mytologi. Dei finst i ulike inkarnasjonar som kan leva i havet, blant skyene eller i fjella. Oniar blir skildra som hornprydae og mannevonde jetter, ofte med ei imponerande klubbe av jern, og tre auge som sprakar i forskjellige fargar.
Dei opptrerofte i no-teater, kabuki og eventyr, som i forteljinga om Momotaro.
Oni er også utbreidde motiv i biletkunst og kunsthandverk. På tsuba og i småskulpturar som netsuke blir dei gjerne avbilda som overvunne og fanga av demonjegeren Shōki.
Splügenpasset
Splügenpasset er ein fjellovergang på 2113 meter over havet, mellom den sveitsiske dalen Rheinwald i kantonen Graubünden og den italienske dalen Valchiavenna i regionen Lombardia. Landsbyen Splügen ligg på nordsida, 6 km unna, og har gitt namn til passet. Fjellovergangen er enkel å nå frå nordsida, der det stig jamnt ei 600 høgdemeter frå Splügen og fram til passhøgda. På sørsida er det bratt ned den øvste delen. Høgdeforskjellen mellom Chiavenna, som ligg 30 km sør for passet, og passhøgda er 1 800 m.
The Best of Acoustic Jethro Tull
The Best of Acoustic er eit samlealbum av Jethro Tull frå 2007. Det inneheld dei mest kjende akustiske songane til bandet frå 1969 til i dag.
Splügenpasset
Soge
Passet har vore kjent frå romartida. Kløvveg for pakkhestar og -muldyr vart opparbeidd på 1200-talet. Transport av varer over Splügenpasset var ei viktig inntektskjelde for folk både i Rheinwald og i Valchiavenna. Splügenpasset var lenge mindre brukt enn Settimopasset. Dette endra seg då Viamala, eit til då uframkomeleg juv ved inngangen til Hinterrheindalen vart opna. Ruta via Schams, Hinterrhein og Splügenpasset vart då greiare enn ruta via Churwalden og Settimopasset. Passtaten Graubünden kontrollerte Splügenpasset i lang tid ved å gjere Valchiavenna på sørsida til ein vasallstat (Untertanenland). Dette varte til 1797.
Den første passvegen vart bygt mellom 1818 og 1823. Dermed var vegen over Splügenpasset Sveits sin andre passveg gjennom Alpane, nest etter Simplonpasset. I dei fylgjande tiåra var Splügenpasset eit av dei mest trafikkerte alpepassa. Etter opninga av jarnbanestrekningane over Brennerpasset i 1867, under Mont Cenis-passet i 1872 og under Sankt Gotthard-passet i 1882, spela Splügenpasset ei mindre rolle som ferdselsåre.
Klassisk filolog
Ein klassisk filolog er ein filolog som arbeider med klassisk filologi. Klassiskfilologar er gjerne spesialiserte innan til dømes gresk, latin eller antikk historie og kultur.
Yasunari Hiraoka
Yasunari Hiraoka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Otsuka Pharmaceutical, Kyoto Purple Sanga, Oita Trinita, Nagoya Grampus Eight og Omiya Ardija.
Daniel Conceicao Silva
Daniel Conceicao Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga og Vissel Kobe.
Ordførarar i Mosjøen
Ordførarar i Mosjøen var i 1875-1962, den tida byen Mosjøen var eigen kommune, atskilt frå Vefsn:
Kjelder
Politikk i Mosjøen
Klassisk filologi
I Noreg kan ein studere klassisk filologi ved universiteta i Oslo, Bergen, Trondheim og Tromsø. Berre UiO, UiB og NTNU tilbyr masterprogram i latin og gresk.
Classics
Nes kyrkje i Sogn
Nes kyrkje står på Nes ved Lustrafjorden i Luster kommune i Vestland og er ei langkyrkje i tre frå 1836. Ho vart sett opp etter typeteiking laga av Hans Ditlev Franciscus Linstow. I 1909 vart kyrkja mykje ombygd, og fekk mellom anna nytt tårn, våpenhus og sakresti. Då fekk ho òg ny altertavle måla av Isak Refsnæs.
Dagens kyrkje erstatta ei stavkyrkje frå 1300-talet som då vart riven. Preikestolen, døypefonten og tre kyrkjeklokker i dagens kyrkje er frå stavkyrkja. I Bergen Museum er to alterfrontalar og eit krusefiks frå stavkyrkja, og ein meiner at døypefonten i Dale kyrkje òg har stått i Nes stavkyrkje tidlegare.
Nes kyrkje er soknekyrkje i Nes sokn i Sogn prosti.
Thea Selliaas Thorsen
Thea Selliaas Thorsen er ein norsk klassisk filolog, forfattar og omsetjar. Ho vart fødd i Oslo og voks opp i Tomter i Østfold.
Thorsen er mest kjend for å ha gjendikta tre verk av Ovid til norske vers: Heroides - heltinnebrev (2001), Amores - kjærlighetseventyr (2002) og Ars Amandi - Kunsten å elske (2006). I tillegg gav ho ut romanen Pia Fraus i 2004. Thorsen var stipendiat i latin ved Universitetet i Bergen frå 2003.
Ernst Weimann
Ernst Weimann var ein tysk jurist som var Sipo-kommandør i Bergen frå 1944 til 1945.
Weimann var fødd i Plettenberg, og var jurist med doktorgrad frå Erlangen i 1930. Han tenestegjorde som dommar ved ulike domstolar i Tyskland frå 1930 til oktober 1935, då han vart pressereferent i Gestapo. I mars 1938 vart han overført til Wien som Regierungsrat og SS Untersturmführer. I juni 1938 kom han til Klagenfurt som Dienststellenleiter og Sturmbannführer. Han var stasjonert i Trieste frå september 1943 til han kom til Bergen i juli 1944 som leiar for det tyske Sipo. Han hadde tittel Obersturmbannführer og Oberregierungsrat, og sat i stillingen til kapitulasjonen.
Han vart dømd til døden i Gulating lagmannsrett 13. september 1946 etter lov nr. 3 av 6. juli 1945 som ansvarleg for tortur og drap. I dommen står det at han ikkje personleg hadde utført mishandling.
Ved dom i Høgsterett fekk han straffa omgjort til tvangsarbeid på livstid. Han vart benåda ved kongeleg resolusjon 16. oktober 1953, og utvist frå Noreg 23. oktober same år. Uttransporteringa skjedde 31. oktober 1953.
Weimann vart seinare knytt til Gehlenorganisasjonen, som var finansiert av CIA til 1956, og som deretter var eit viktig element i dei hemmelege tenestene i Vest-Tyskland.
Halsa kyrkje i Nordland
Halsa kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1960 i Meløy kommune og sokn i Bodø domprosti.
Kyrja er bygd i tre og ho er bygd med 400 plassar. Stilen er funksjonalistisk. Arkitekt for kyrkja var Kirsten Flugel Knutssøn.
Bjelasitsa
Fjellkjeda dekkjer eit område på 630 km² som inneheld 5 av 21 kommunar i landet, Kolašin (størstedelen), Mojkovac, Bijelo Polje, Berane og Andrijevica.
Boris Kustodijev
Boris Mikhailovitsj Kustodijev var ein russisk målar, grafikar, bilethoggar og scenedesignar.
Liv og gjerning
Kustodijev vart fødd i Astrakhan. Han var son av ein lærar ved det teologiske seminaret der, som døydde tidleg. Mora måtte forsørga familien, og leigde rom hjå ein lokal kjøpmannsfamilie. Her fekk Kustodijev fleire inntrykk han seinare skildra i måleria sine.
Boris Kustodijev byrja studere ved det teologiske seminaret etter endt skulegonge. Ved sidan av studia fekk han i åra 1893-96 undervisning i målekunst av P.A. Vlasov i Astrakhan. Han hadde si fyrste utstilling i 1896. I 1897 såg han ei Peredvizjniki-utstilling som gjorde djupt inntrykk.
I perioden 1896 til 1903 heldt han fram med utdanninga si ved St. Petersburgs kunstakademi, med mellom andre V.J. Savinskij og Ilja Repin som læremeistrar. Han tok del i arbeidet med Repins måleri Riksrådet samla til markering (Заседание Государственного совета). Dessutan laga han fleire portrett av kjende, samtidige russarar, mellom anna av Ivan Bilibin (1901). Sommaren 1903 la Kustodijev ut på ei reise langs Volga, frå Rybinsk til Astrakhan, for å finna motiv å måla.
Kustodijev avslutta studia sine i 1903, og med stipend frå kunstakademiet i St. Petersburg la han i veg på si fyrste av fleire utanlandsreiser. Desse førte han i 1904 til Frankrike og Spania, 1907 til Italia og 1909 til Austerrike og Tyskland og atter ein gong til Italia. I denne tida laga han mange portrett og sjangermåleri.
Frå 1905 til 1907 arbeidde han for det satiriske tidsskriftet Zjupel (norsk 'Skrekkgjenferd'). I 1905 byrja han også å illustrera bøker, noko han kom til å fortsetja med livet ut. Han illustrerte verk av Nikolaj Gogol, Mikhail Lermontov og Leo Tolstoj. Frå 1911 laga han tidvis dekorasjonar til teateroppsetjingar, den fyrste til ei oppsetjing av eit stykke av Aleksandr Ostrovskij.
Alvorleg sjukdom, tuberkulose, tvinga han til å leggje vekk arbeidet med kunsten for ei tid, etter råd frå lækjar. Han gav seg i veg til ein privatklinikk i Sveits, og var der eit år. Frå 1916 var han lamma frå livet og ned. Han kunne ikkje forlata atelieret sitt, men fortsette å måla frå minnet.
Etter oktoberrevolusjonen var han i arbeid på fleire felt, fyrst og fremst var han oppteken av tema i samtidas Russland. Slik oppstod utkast til plakatar, kalendrar, tidsskrift og bøker. Dessutan laga han litografi. I året 1923 vart han medlem av Unionen av målarar for det revolusjonære Russland. Han døydde i Leningrad i 1927.
Kustodijev laga livlege, skinande og frodige bilete. Størstedelen av verka hans er utstilte i Russlands Museum, i Nizjnij Novgorod kunstmuseum og i kunstmuseum i Astrakhan og i Tretjakovgalleriet.
Nordreisa kommune
Nordreisa (nordsamisk Ráisa, kvensk Raisi, finsk Raisi ) er ein kommune i Troms-området i Troms og Finnmark fylke. Kommunen grensar i nord mot Skjervøy kommune, i aust mot Kvænangen og Kautokeino, og i vest mot Kåfjord kommune. I sør har kommunen grense mot Finland. Nordreisa høyrer til regionen Nord-Troms, og var tidlegare del av Troms fylke.
Administrasjonssenteret i kommunen er Storslett, som har om lag 1500 innbyggjarar. Reisaelva renn ut i Reisafjorden her. På Storslett ligg Nordreisa kyrkje og Haltibygget, som husar ulike former for kulturell verksemd.
Rett utom Storslett ligg tettstaden Sørkjosen. I Sørkjosen ligg Sørkjosen lufthamn med dagleg flysamband til Tromsø, Hammerfest og Kirkenes med Widerøe.
Love Unlimited
«Love Unlimited» var det bulgarske bidraget i Eurovision Song Contest 2012 i Baku i Aserbajdsjan, framført på bulgarsk, arabisk, aserbajdsjansk, engelsk, fransk, gresk, italiensk, romanés, serbokroatisk, spansk og tyrkisk av Sofi Marinova.
Teksten
Teksten er skriven av Doni Vasileva som kom opp med ideen om å nytte orda «eg elskar deg» på fleire språk. Versa er skriven på bulgarsk, men refrenga og avsluttinga inneheld setninga «eg elskar deg» på ti ulike språk:
Det er òg to andre setningar i refrenget som ikkje er på bulgarsk: «ya habibi» som tydar «min elskade» på arabisk og «mon cheri» som tydar «min kjære» på fransk.
Bylgarskata pesen za Evroviziya 2012
14. januar 2012 deltok Sofi Marinova i semifinalen i Bylgarskata pesen za Evroviziya 2012 og gjekk vidare til finalen. I finalen 29. februar 2012 vann songen med 20 poeng og skal representere Bulgaria i Eurovision Song Contest 2012.
Eurovision Song Contest 2012
Songen fekk starte som éin av dei åtte fyrste i den andre semifinalen, men gjekk ikkje vidare til finalen. «Love Unlimited» var det fyrste bidraget i Eurovision Song Contest med tekst på aserbajdsjansk.
Inga frå Varteig
Inga frå Varteig (1185–1234) var ei norsk kvinne som er vorten kjend som mor til Håkon Håkonsson, som ho fekk med kong Håkon Sverresson. Inga var ikkje gift med kongen, men bar jarnbyrd for å prova at sonen var av kongeleg ætt. Dette fann ifølgje overleveringa stad i 1218, og er det einaste ein veit rimeleg sikkert om henne.
Ho spelte ei viktig rolle i norsk historie. Ho fekk ei sentral rolle i skodespelet Kongs-Emnerne av Henrik Ibsen, som her introduserte namnet «Inga fra Varteig» som er vorte brukt om henne sidan.
Løno
Løno er ei privateigd øy utan innbyggjarar som ligg vest for Sotra i Øygarden kommune i Vestland. Øya har eitt hus som kan leigast og nokre naust. Øya er open for friluftsaktivitetar.
Inga frå Varteig
Bakgrunn
Inga Ingedotter var truleg frå Varteig i nærleiken av Sarpsborg. Truleg høyrde ho til ei god bondeslekt i Østfold. Det vart sagt av ho var svært vakker. Under eit opphald hjå frenden sin, Audun, ein av dei gjævaste mennene i Borg (Sarpsborg), vart ho kjend med Håkon Sverresson. Kjennskapen vart intim, og ho vart seinare gravid med barnet som skulle verte den store kongen av Noreg, Håkon Håkonsson. Ifylgje Soga om Håkon Håkonsson budde «Inga i kong Håkon sitt hus, kongen delte seng med henne; Håkon Galen og fleire av dei han hadde mest tillit til visste om det.» Kanskje såg ho den framtidige kjærasten sin for fyrste gong då han skulle hyllast på Borgartinget i 1202.
Løno
Området rundt øya er opent og vêrhardt og det krevst godt vêr for å nå ut til ho. Det er sau på beite heile året på øya.
Inga frå Varteig
Borgarkrigen i Noreg
Håkon Sverresson fekk regjera i knappe to år før han brått døydde på nyttårsdagen i 1204. Det ryktast at han var forgifta; det skulle til og med vera stemor hans, enkedronning Margrete, som stod bak. Inga fødde sonen deira nokre månader etter dødsfallet.
Med kongen døydde freden i Noreg, som vart delt mellom profesjonelle krigarar av baglarar («fredspartiet») på den eine sida og birkebeinar («krigspartiet») på den andre sida.
Løno
Den sørlege delen av øya er sjøfuglreservat.
Inga frå Varteig
Borgarkrigen i Noreg
Birkebeinane støtta barnekongen Guttorm Sigurdsson, ein soneson av kong Sverre, men han døydde same året. Baglarane fremma Filippus Simonsson, dotterson av dronninga til Harald Gille og søsterson av den krigerske Oslo-bispen Nikolas Arneson. Biskopen hadde sjølv kongskrav til trona ved å vera son av enka etter Harald Gille, Ingerid, og var ein ihuga motstandar av kong Sverre og hans krets.
Det var svært farleg å bera på ein mogleg tronarving midt inne i baglarriket, og Inga frå Varteig var i ei vanskeleg stilling. Medan ho gjekk svanger vart ho sviken av frendane sine. Ho måtte dra heimanfrå og vart teken imot av Erland på Huseby i Eidsberg. Inga heldt til på nabogarden Folkenborg i Eidsberg då ho fødde Håkon i 1204.
Løno
Folketalsutvikling:
Inga frå Varteig
På flukt om vinteren
I 1205 drog Inga med vesle Håkon til Hamar på julaftan, men av frykt for baglarane som leitte etter ungen reiste ho straks vidare til Lillehammer, der ho gøymde seg i jula.
Ein flokk birkebeinar tok i januar 1206 med seg mor og barn over fjellet, frå Lillehammer til Østerdalen, med biskop Nikolas og baglarane etter seg. Kunne dei koma fram til kongsgarden på Nidaros, der birkebeinane stod sterkt, ville guten vera trygg.
Flokken drog austover fjellet fordi dei meinte det var for farleg å ta den vanlege vegen nordover Gudbrandsdalen. Men vêr og føre var ikkje det beste, og til slutt lyt dei to beste skiløparane, Torstein Skevla og Skjervald Srukka, gå i førevegen og berga guten. Dei fann ly i ei utløe, der dei smelta snø for å gje han drikke. Soga gjev rom for å tru at Inga vart vist vegen til løa og vart med vidare på ferda.
Sonen til Inga vert konge av Noreg
No gjekk birkebeinane til val i Nidaros med Håkon, frillesonen til Håkon Sverresson, som kongsemne. Jarlen Skule Bårdsson, halvbror av kong Inge Bårdsson som sjølv gjerne skulle vorte konge, vart overrumpla.
Birkebeinane spelte eit dristig spel. Dei kravde at ein skulle sjå bort frå at Håkon var fødd utanfor ekteskap med ein farskap ein berre hadde ordet til Inga frå Varteig for. Dei geistlege i Nidaros nekta å godta andre enn Skule Bårdsson, men erkebiskop Guttorm var på visitas i Hålogaland.
Birkebeinane sette hardt mot hardt og stemna Øyrating på eiga hand. Her la veteranen frå kong Sverres dagar, Dagfinn Bonde frå Bergen, fram eit brev frå birkebeinane på Gulating som ikkje ville godta andre enn Håkon Håkonsson. Sjølv om prestane stritta imot — dei ville ikkje bera ut skrinet til Heilag-Olav til å svor kongseiden på, og nekta Inga å bera jernbyrd for sonen — fekk til slutt tilhengjarane hylla Håkon som konge. Skule Bårdsson fortsette å så tvil om opphavet hans, og nekta å svor nokon eid til Håkon Håkonsson.
Kroninga vart gjenteken i Bergen nokre månader seinare, der Håkon fekk svor kongseiden på skrinet til den heilage Sunniva. No svor Skule eiden, men utforma han slik at han sjølv vart medrekna.
Jernbyrd
Dette var ikkje eit hinder for at ho i 1218 endeleg kunne «bera jern» for sanninga om at kong Håkon var son av Håkon Sverresson. «Jernbyrd» vil seia at ein ber glødande jern utan å få brannsår. Harald Gille (1130–1136) hadde tidlegare gått på glødande jern for å visa at han hadde rett på kongstrona.
Etterspel
Inga vart aldri dronning, men ho er ei av noregshistorias mest særeigne skikkelsar. Ho fekk oppleve å sjå sonen sin som ein av Noregs største kongar. Håkon Håkonsson (1204–1263) skapte fred i Noreg etter dei opprivande borgarkrigane og under Håkons styre hadde Noregsveldet ei stordomstid i mellomalderen.
Etter at Vegard døydde i 1221 blir ho nemnd ein og annan gong i Soga om Håkon Håkonsson. Kongsmora Inga døydde i Bergen i 1234.
Utanfor det tidlegare kommunehuset i Varteig står det ein bauta til minne om Inga frå Varteig, som ho har vorte kalla etter at Henrik Ibsen skreiv Kongs-Emnerne.
Inga Låmi, Noregs største skimønstring for kvinner, er kalla opp etter Inga frå Varteig. Det blir arrangert frå Birkebeineren Skistadion i Lillehammer andre helga i mars kvart år. Det første rennet i 1993 hadde 1 638 påmelde. Til Inga-låmi i 2002 melde det seg over 5 000 jenter i alle aldrar.
Stengun
Namnet Sten er ei forkorting laga av namna til oppfinnarane Reginald Sheperd og Harold Turpin, og ENfield, byen der våpenfabrikken Royal Small Arms Factory låg.
Bobotov Kuk
Bobotov Kuk er det høgaste fjell i fjellkjeda Durmitor og ein trudde lenge at dette var det høgaste punktet i Montenegro. Fjelltoppen har ei høgd på 2 522 meter over havet, men nye målingar har vist at det finst høgare fjell på grensa til Albania.
Stengun
Over 4 millionar vart produserte i løpet av 1940-talet.
Kjelde: Dansk wikipedia, art. med same namnet.
Klement
Klement og Clement er mannsnamn. Andre former er Klemet, Clemens. Klement har norsk namnedag den 23. november. Namnet er og nytta som etternamn.
Namnet kjem frå det latinske ordet clemens som tyder 'mild', og er nemnd i Bibelen. Fleire pavar og helgenar har heitt Klemens.
Jubileum
Fødselsdagar og bryllaupsdagar er vanlege å feira som jubileum for enkeltpersonar. Grunnlegginga av ein by, sjølvstendet til eller opprettinga av ein stat eller kroninga av ein monark kan òg vera grunnar til å halda større jubileum. Medan jubileum ofte blir feira i samband med ein årsdag, kan dei òg haldast i eit heilt «jubileumsår». Ibsenåret blei til dømes markert i heile 2006, hundre år etter at Henrik Ibsen døydde.
Jack in the Green: Live in Germany 1970-1993
Jack in the Green: Live in Germany 1970–1993 er ein musikkfilm med det engelske rockebandet Jethro Tull, gjeven ut i 2008. Filmen syner konsertopptak frå Tyskland frå 1970 til 1993.
Gonoré
Gonoré er ein seksuelt overførbar sjukdom som skyldast infeksjon med den Gram-negative bakterien gonokokk, Neisseria gonorrhea. På folkemunne er sjukdommen kjend som «dryppert», etter utfloda som er eit symptom, og «pisse piggtråd», på grunn av den smertefulle vasslatinga han gjev. Gonoré er ein av dei mest utbreidde kurerbare kjønnssjukdommane i verda, og kan føra til sterilitet.
Epidemiologi
Kvart år blir rundt 200 tilfelle av gonoré behandla i Noreg. Hovudsakleg er desse blitt tekne med frå utlandet. Sidan 1985, då AIDS vart kjent som ein risiko ved ubeskytta sex, førte tryggare sexvanar til ei monaleg minking av talet på sjukdomstilfelle i Noreg.
Smitte
Gonoré smittar ved alle typar ubeskytta seksuelt samkvem, og gjennom fødsel.
Symptom
I 90 % av tilfella vil symptoma koma mellom to og sju dagar etter smitte. Den smitta merkar smerte ved vasslating og utflod. Ved prøvetaking hos menn fører ein ein vattpinne inn i ytste del av urinrøyret, noko som er smertefullt om ein er smitta.
Nyfødde som er smitta med gonoré kan få ein kraftig konjunktivitt, betennelse i augesekken. Dette kan føre til blindheit viss barnet ikkje får behandling. Tidlegare var medfødd gonoré den vanlegaste årsaka til blindheit i den vestlege verda. Det har vore rutinebehandling å dryppa auga til alle nyfødde med ein oppløysing av sølvnitrat for å vera sikker på at desse bakteriane ikkje er der.
Behandling
Behandlinga er som oftast enkel med betalaktamase-stabilt antibiotika. Det finst mange forskjellige stammar med gonorébakteriane i verda. I nokre land finst stammar som er resistente mot mange typar antibiotika.
Ordførarar i Elsfjord
Ordførarar i Elsfjord var, frå Elsfjord vart utskilt frå Hemnes som sjølvstendig kommune i 1929 til han vart innlemma i Vefsn i 1962:
Haruhiko Sato
Haruhiko Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Human-Etisk Forbund
Human-Etisk Forbund (HEF) er eit livssynssamfunn for human-etikarar eller sekulære humanistar. Forbundet passerte 70 000 medlemer tidleg i 2007, og er det største livssynssamfunnet i Noreg utanfor Den norske kyrkja. Organisasjonen er landsdekkjande og har nær 120 lokallag, og dessutan fylkeslag i alle fylka.
Ei hovudsak er organisering og gjennomføring av seremoniar på eit humanistisk grunnlag og arbeid for livsynslikestilling. Forbundet har i dag nær 60 tilsette, der om lag halvparten arbeider ved fylkeskontora og resten i den sentrale administrasjonen, som tidlegare hadde tilhald i Humanismens Hus i St. Olavsgt. 27 i Oslo, no i Brugata 19 på Vaterland i Oslo, attmed Vaterlands bru.
Human-Etisk Forbund si hovudinntek kjem frå medlemsavgift og frå offentlege tilskot for medlemene i samsvar med Lov om trudomssamfunn og ymist anna – ei ordning som inneber kompensasjon for (ein del av) dei skattemidlane samfunnsborgarane betaler til Den norske kyrkja. Berre personar over 15 år kan verta medlemer, sjølv om forbundet òg mottek offentleg tilskot for borna til medlemene (dersom medlemene gjev løyve til å søkja om slikt tilskot).
Forbundet gjev ut medlembladet Fri tanke både på papir (oppl. 54 000) og som nettavis, og tidsskriftet Humanist for ålmenn livssynsdebatt med hovudvekt på livsynshumanistiske problemstillingar. Forbundet driv dessutan bokforlaget Humanist forlag, som gjev ut sakprosa, lærebøker, bruksbøker for Human-Etisk Forbund, og dessutan gavebøker om einskilde tema.
Generalsekretær frå februar 2006 er Kristin Mile, og tidlegare kulturminister Åse Kleveland vart 10. juni 2007 vald til styreleiar.
Føremål og livssyn
I forbundet sine vedtekter, sist endra 2007, heiter det mellom anna:
Etter omfattande diskusjonar i organisasjonen la hovudstyret til Human-Etisk Forbund, i november 2006, fram «Norsk humanistmanifest 2006». Manifestet utdjupar «definisjonen» av det humanistiske livssynet i føremålsbolken og gjev ei kortfatta framstilling av humanismen sitt grunnlag i dag, slik forbundet forstår dette.
Arbeid og aktivitetar
I tillegg til seremoniarbeidet, bidreg Human-Etisk Forbund i den offentlege samfunnsetiske og livssynspolitiske debatten. Arbeidet for livssynsmessig likestilling står sentralt i forbundet si verksemd, og dei gjev ei rekkje høyringsfråsegner til relevante styresmakter.
Statskyrkjeordninga
Ein viktig del av dette arbeidet går ut på å argumentera for avvikling av statskyrkjeordninga. Forbundet har ved fleire høve fått lagt inn i Stortinget framlegg til endring av § 2 i Grunnlova. Gjennom den personlege oppnemninga av Bente Sandvig, som i mange år har vore fagsjef i Human-Etisk Forbund, vart forbundet representert i Gjønnes-utvalget som utgreidde forholdet mellom staten og Den norske kyrkja, og som i januar 2006 la fram ei utgreiing for Kultur- og kyrkjedepartementet.
RLE-faget
Forbundet har òg konsentrert seg om livssynslikestilling i skulen og var sentral i etableringa og utviklinga av «alternativt livssyn», eit alternativ til kristendomsundervisninga som fekk stadig større oppslutning gjennom 1970 - og 1980-talet. Dette faget vart avvikla då KRL-faget vart etablert i 1997. Human-Etisk Forbund meinte at faget, som vart obligatorisk, krenkte foreldra sin rett til å bestemma over borna si livssynsmessige oppseding. Forbundet gjekk, saman med ei gruppe foreldre, til sak mot staten, men tapte i alle norske rettsinstansar. Fleire av foreldra klaga då Noreg inn for FN sin menneskerettskomité og i november 2004 vart komiteen si avgjerd kjend: Dei klagande foreldra fekk medhald og Noreg vart pålagt å gjera endringar i faget.
Ei annan gruppe foreldre klaga Noreg inn til Den europeiske menneskerettsdomstolen i Strasbourg. Saka vart høyrd i desember 2006 og kjennelsen kom i juni 2007: Foreldra fekk medhald i at faget krenkte Den europeiske menneskerettskonvensjonen av di den obligatoriske undervisninga ikkje er objektiv, kritisk og pluralistisk. På grunn av domen vart KRL-faget endra til RLE, Religion, Livssyn og Etikk, fra august 2008.
Føremåla i skule og barnehage
Kunnskapsminister Øystein Djupedal oppnemnde Bostad-utvalget i mai 2006 for å gå gjennom føremålet for skular og barnehagar. Utvalget fekk i oppdrag å sjå på alle sider ved føremåla, både med tanke på eit meir heilskapleg utdanningsløp og på samfunnsutviklinga. Utvalet skulle òg vurdera dei noverande føremålsparagrafane. Human-Etisk Forbund sin generalsekretær Kristin Mile vart oppnemnd til utvalet, som la fram sin utgreiinga si i juni 2007.
Prisar og utmerkingar
Human-Etisk Forbund deler ut Humanistprisen og Humanistisk kulturpris.
Ryo Fukudome
Ryo Fukudome er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga og Sagan Tosu.