cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hn/VxWorks
Filsystem
rawFS, eit einfelt ”raw disk file system”. rawFs handsamar disken mest som ei einaste stor fil. rawFs gjev løyve til å lesa og skriva til blokker på disken, spesifisert av ein byte offset. rawFs hev fyremunen at det arbeider snøggt.
tapeFs, SCSI Sequential File System. Dette er eit filsystem for tape devices som ikkje nyttar nokon standard fil- eller katalogstruktur på tapen. Tapen vert nytta som ein raw device der heile volumet er ei stor fil. All dataorganisering på denne store fili må gjerast på eit høgare nivå.
cdRomFs, ISO 9660 CD-ROM filsystem. Data kann aksesserast med standard POSIX I/O-kall.
Asynkron IO
Asynkron IO (AIO) gjev høve til å køyra IO-operasjonar parallellt med onnor prosessering. Med AIO kann IO-operasjonane i ein prosess styrast av ein eigen ”handler” og fråkoplast andre aktivitetar som logisk sèt ikkje hev noko med einannan å gjera. Soleides slepp prosessane å verta blokkerte, slik dei gjerne vert med synkron IO. VxWorks hev implementert asynkron IO etter spesifikasjonen i POSIX 1003.1b.
Netverk
VxWorks hævdar å vera det fyrste sanntids-OS’et som integrerte industri-standard TCP/IP-tenestor i sanntidsapplikasjonar. VxWorks styd i dag desse standardane: BSD 4.4 TCP/IP-netverk IP, IGMP, CIDR, TCP, UDP, ARP RIP v1/v2 Standard Berkeley sockets, zbufs SLIP, CSLIP BOOTP, DNS, DHCP, TFTP NFS, SUN RPC FTP, rlogin, rsh, telnet SNTP
Klokkeuppløysing og timeruppløysing
VxWorks tilbyd POSIX 1003.1b-klokka. Denne sanntidsklokka kann me til dømes nytta som argument til POSIX-funksjonen nanosleep. Klokkeuppløysingi er talet på system clock ticks per sekund. I VxWorks kann ein finna klokkeuppløysingi med systemkallet sysClkRateGet eller POSIX-kallet clock_getres. Klokkeuppløysingi kann me setja med rutina clock_setres.
Snøggleik
Rutinen timex kann me nytta til å finna ut kor lang tid det tek å køyra ein spesifisert funksjon. Når funksjonen er ferdugt eksekvert, syner rutinen køyretidi og ein feilmargin i millisekund. Um eksekveringi gjekk so snøggt i høve til klokkerata at tidi er meiningslaus (error > 50 %), kjem det fram ei åtvaring. I so fall bør ein nytta rutinen timexN som køyrer funksjonen so mange gonger at resultatet vert nokolunde pålitande.
Syntaks: void timex(FUNCPTR function_name, int arg1, .., int arg8)
Pris
VxWorks er ikkje billeg, og på news er det utviklarar som klagar yver at dei ikkje lenger hev råd å utvikla programvare på plattformi. Tek ein kontakt med WindRiver, er dei høgst uviljuge til å fortelja kva det kostar for ein lisens. I staden vil dei vita kva slags ”features” du hev bruk for og kor mange lisensar du vil ha.
Studde arkitekturar
WindRiver hævdar å ha studnad for desse arkitekturane: PowerPC, Intel 32-bit, MIPS, ARM, Motorola 68000, CPU32, ColdFire, MCORE, Intel i960, SH, SPARC, NEC v8xx, M32 R/D, RAD6000, ST 20 og TriCore.
Noriaki Ishizawa
Noriaki Ishizawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vissel Kobe og MIO Biwako Kusatsu.
2. serierunde i Oddsenligaen avdeling 2 2013
2. serierunde i Oddsenligaen avdeling 2 2013 vart gjennomført med to kampar laurdag 20. april, to kampar søndag 21. april, to kampar måndag 22. april, medan den siste kampen vart utsett og spelt onsdag 15. mai.
Te
Te er ein drikk som blir laga ved at ein blandar blad eller andre plantedelar med nesten kokande vatn slik at smaks- og fargestoff vert trekt ut i vatnet.
Ein skil gjerne mellom ekte te, som ein får frå teplanten (Camellia sinensis), og urtete, som ein kan laga av ei rekke andre plantar. Denne artikkelen handlar hovudsakleg om ekte te.
Ein drikk te fordi han har god smak, som medisin, og for å kvikkast opp. Te er hovuddrikken i fleire land, som Kina, Japan og India. I Noreg bruker ein rundt tusen tonn te kvart år, mot 35 tusen tonn kaffi. I dag finst det rundt 3.000 ulike slag ekte te, og eit utal andre typar.
Historie
Drikken spreidde seg først frå Kina til nabolanda. Japanske munkar brukte teen til å halda seg vakne under langvarig meditasjon. Japanarane utvikla seinare ein komplisert og formell teseremoni. I vest fekk handelsmenn frå Det osmanske riket te som betaling i form av samanpressa kubar med dampa grøne blad.
Med den europeiske ekspansjonen og koloniseringa kom både planten og drikken ut til resten av verda. Britane grunnla store teplantasjar på Sri Lanka og sør og nordaust i India. Tedrikken kom til Europa på 1500-talet, først som ein dyr drikk for aristokratiet, men i løpet av hundre år var han blitt ein allemannsdrikk.
Korleis te blir til
Teplanten veks særleg godt i tropiske område, men ein kan òg dyrka han i subtropiske strok. Det finst fleire ulike variantar av planten. Hovudgruppene er svart te, som er vanlegast i Vesten, og grøn og oolongte, som ein drikk mykje av i Japan. Desse gruppene kan igjen delast inn i fleire undergrupper, sjå teplante. Etter plukkinga kan ein behandla blada på ulikt vis, og dermed få forskjellige typar te.
For å få vestleg svart te røyker ein blada i opptil eitt døgn. Så blir dei valsa, slik at celleveggane blir knuste og eterisk olje og enzym blir frigjorde. Blada gjærar så i rundt fire timar, og blir brune, før dei blir varmluftsbehandla. Når prosessen er ferdig er den grøne teen blitt svart.
Grøn te blir brunnen medan han fortsatt er grøn, utan å gjæra. Oolongte er ei blandingsform av dei to ulike metodane.
Tillaging
Kinesarane pla først laga te ved hjelp av eit grønt pulver som blei piska inn i vatnet og danna såkalla jadeskum. Seinare gjekk ein over til å bruka heile teblad. I dag bruker ein gjerne eit liknande tepulver i teposar, medan laus te ofte blir seld i heile blad.
Ofte førebur og serverer ein te i tekanner. Kinesarane laga desse av fint porselen, som spreidde seg saman med teen til Europa. Tekanner er blitt ei brukande kunstform som handverkarar og formgjevarar har perfeksjonert.
Kjemi
Te inneheld det same oppkvikkande stoffet som kaffi, koffein, men i te er det gjerne blitt kalla tein. Effekten av koffeinen frå te verker saktare og varer dermed lengre enn stoffet i kaffien.
I teblada er det protein, karbohydratar, mineral (som kalium, magnesium og fluorid), og litt feitt. Dei to førstnemnde sit igjen i blada medan feittet fordampar. Berre tesmaken blir igjen. Te inneheld òg garvesyre, tannin, som kan smaka beiskt.
Ordsoge
Namnet på te har to ulike hovudformer på nær sagt alle språk i verda. Nokre stader heiter drikken noko som liknar på te, andre stader heiter han noko som liknar på chai (tsjai). Begge orda ættar frå kinesisk, men te frå sør og chai frå nord i Kina.
Røssvoll
Røssvoll er ei bygd og ein gard på vestsida av Ranelva, ca. ei mil nord for Mo i Rana. På austsida av Ranelva ligg Skonseng. Namnet har truleg samanheng med fjellnamnet Røffa. Det har heilt sikkert vore bosetting på Røssvoll sidan 1600-talet, og truleg så langt attende som mellomalderen. E6 går gjennom bygda. På Røssvollheia ligg Mo i Rana lufthamn og Helgeland avfallsforedling har sitt anlegg her. Røssvoll har butikk, campingplass og mc-forhandlar. Røssvoll kyrkje er ei trekirke bygd som eit oktogon.
Hiroki Kishida
Hiroki Kishida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vissel Kobe, YKK AP og Fagiano Okayama.
Wyre i Orknøyane
Wyre, òg tidlegare skrive Weir, er ei øy i Orknøyane i Skottland, søraust for Rousay. Ho har eit areal på 3,11 kvadratkilometer og det høgaste punktet ligg 32 meter over havet.
Claus Jervell
Claus Steffensen Jervell var ein norsk kjøpmann, meklar og stortingsmann frå Molde.
Wyre i Orknøyane
Det går båt frå øya til Tingwall på Mainland, Egilsay og Rousay.
Claus Jervell
Jervell var son av ein kjøpmann i Molde. Han var sjølv kjøpmann i heimbyen i mange år, heilt til han gjekk konkurs. Flytta kring 1858 til Trondheim, der han dreiv som skipsmeklar.
Wyre i Orknøyane
Historie
Det finst to historiske monument på øya, Cubbie Roo's Castle og St Mary's Chapel.
Claus Jervell
I 1857 møtte Jervell som representant for Ålesund og Molde på Stortinget, var sekretær i protokollkomiteen. Han møtte ikkje på stortinget i 1858, då boet hans var under handsaming i skifteretten.
Wyre i Orknøyane
Historie
Biskop Bjarne Kolbeinsson voks opp på Wyre og var son av Kolbein Hruga. Han dikta mellom anna Jómsvíkingadrápa og spelte ei viktig rolle i kanoniseringa av Ragnvald jarl.
Claus Jervell
Jervell døydde i Trondheim i 1867, båra vart ført til Molde og gravlagd der.
Wyre i Orknøyane
Historie
Diktaren Edwin Muir (1887-1959), kjend frå den skotske renessansen voks opp på Wyre. I sjølvbiografien sin skriv han om seg sjølv: «Eg er ein orknøymann, ein god skandinav».
Cubbie Roo's Castle
Cubbie Roo's Castle vart bygt kring 1150 og er eit av dei eldste slotta i Skottland, mellom anna nemnt i Orknøyingasoga. Det har fått namn etter Kolbein Hruga som skal ha budd der.
I Håkonssoga vert det nemnt at etter at den siste norrøne jarlen på Orknøyane, Jon Haraldsson jarl, vart myrda i Thurso, flykta drapsmennene hans til Wyre. Dei søkte tilflukt i dette slottet, som var så sterkt at forfylgjarane deira måtte inngå ein avtale med dei for å få dei ut derfrå. Drapsmennene fekk grid, mot at dei skulle la kong Håkon i Noreg avgjere saka.
St Mary's Chapel
Midt på øya står eit taklaust, men stort sett komplett, kapell frå 1100-talet, St Mary's Chapel. Det har romansk arkitektur, som syner at nordmennene, som var mest kjend for vikingtokta sine, òg hadde kulturell påverknad frå andre stader av verda. Kapellet er delvis restaurert.
Geografi
Øya er lågtliggande og er forma som ein likebeint trekant på sidene. Mellom øya og Rousay ligg Wyre Sound.
Rousay ligg i nord, Gairsay i sør, Mainland i sørvest og Shapinsay i søraust.
Dyreliv
Wyre er kjend for gråsel og kobbe og har eit rikt fugleliv.
Rødøy kyrkje
Rødøy kyrkje er ei åttekanta krosskyrkje frå 1885 som står på Rødøya i Rødøy sokn i Nord-Helgeland prosti.
Byggverket er i tømmer og skal ha 700 plassar.
Russenøtter
Russenøtter er frø frå cembrafuru (Pinus cembra) eller Pinus sibirica.
Under pomorhandelen selde russiske handelsmenn russenøtter på norskekysten. Slik kom nøttene i handelen som smågodt. Nokre frø vart planta. Difor veks det cembrafuruer mange stader på kysten av Nord-Noreg.
Cembrafurua har, som andre furutre, frøa i kongler. Konglene opnar seg ikkje før konglene fell av. Russenøtter er næringsrike, spesielt er dei rike på feitt. I Sibir inngår nøttene i kosthaldet til folk. Elles vert dei etne av fugl, ekorn og smågnagarar.
Flytegrense
Flytegrensa er eit mål for kor stor kraft eit materiale kan tola før det vert varig deformert.
Rørstad kyrkje
Rørstad kyrkje er ei krosskyrkje frå 1761 i Sørfold sokn i Salten prosti.
Byggverket er i tre og skal ha 300 plassar.
Skjomen kraftverk
Skjomen kraftverk er eit vasskraftverk ved Sør-Skjomen i Narvik kommune i Nordland fylke.
Kraftverket hentar vatn frå eit omfattande tunnelsystem i grensestroka mot Sverige.
Kjårdavatnet er regulert melllom 616 og 590 moh. Til Kjårdavatnet vert det overført vatn frå Middagsvatnet, Langvatnet som er regulert mellom 678 og 674 moh og Sidasjarvi som er regulert mellom 614 og 604 moh. Delar av overføringa skjer via Sverige.
Iptojarvi er regulert mellom 615 og 589 moh. Til dette magasinet vert det overført vatn frå Båtsvatn og Norddalen kraftverk og frå fleire bekkeinntak. Kraftverket vart sett i drift i 1973 og utvida fram til 1980.
Personar på frimerke frå Estland
Dette er ei oversikt over Personar på frimerke frå Estland:
Visjera i Komi
Visjera  (russisk Вишера eller Вышера) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Vytsjegda frå høgre. Ho er 247 km lang og har eit nedslagsfelt på 8780 km². Visjera frys til i november og er islagd til ut i april.
Katnosa
Katnosa er eit vatn i Nordmarka, aust for Hønefoss og nord for Oslo. Vatnet ligg 463 moh, på grensa mellom kommunane Ringerike, Lunner og Jevnaker.
Frå Katnosa renn Katnoselva ned til vatnet Store Sandungen og vidare til Hakkloa, Bjørnsjøen og Skjærsjøen. Tidlegare var det servering ved Katnosa gard, som no er stengt for ålmenta. Skiforeningen har derimot fått løyve av familien Løvenskiold til å ha servering ved Sandvikshytta. Den Norske Turistforening har dessutan ei sjølvbetjent hytte, Katnosdammen, ved demninga i sørenden.
Hiroyuki Komoto
Hiroyuki Komoto er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Vissel Kobe og Omiya Ardija (2019).
Høydalsvatnet
Høydalsvatnet er eit vatn som ligg i Lom kommune i Innlandet.
NM i sykling 1989 på landeveg
Menn, 189 km
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1989 for kvinner vart avvikla på Jessheim i Ullensaker kommune i Akershus fylke laurdag 5. august.
Kvinner, 81 km
<br style="clear:both;" />
Kazutaka Murase
Kazutaka Murase er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Fjelltettegras
Fjellettegras (Pinguicula alpina) er ein 10 cm høg plante med lysgrøne blad i rosett og eit snautt blomsterskaft med kvite blomstar.
Slunkajavrre kraftverk
Slunkajavrre kraftverk er eit vasskraftverk i Sagelvvassdraget i Hamarøy kommune i Nordland fylke.
Fjelltettegras
Bladoverflata er innsmurt med slim som inneheld enzym slik at plantene kan fordøye insekt som set seg fast i slimet. Planten kan så nyttiggjere seg næringsemne frå dei rotnande insekta.
Slunkajavrre kraftverk
Kraftverket nyttar eit fall på 276 meter.
Magasin for kraftverket er: Slunkajavrri som er regulert mellom 531 og 516, og Vuolit / Bajit som er regulert mellom 543 og 540 moh.
Installert effekt er på 26 MW og middels årsproduksjon er 76 GWh. Magasinkapasiteten er på 85 millionar m3 og nedbørsfeltet på 75 km2.
Kraftverket er eigd av Nord-Salten Kraftlag.
Fjelltettegras
Bruk
Tettegrasplantar har vore bruka til produksjon av tettemjølk, ei form for konservering av mjølk. Ein la 30-40 tettegrasblad nedst i eit kjørel, og helte kuvarm mjølk over. Etter ei stund vart mjølka seig, slik at ho ikkje skilde seg i myse og ostestoff.
Namnet
Fjelltettegras har namnet tettegras fordi blada frå tettegrasartane har vore bruka til å lage tettemjølk, og er som elles fordi det er ein fjellplante.
Det latinske namnet kjem av Pinguis, ‘feit’, og siktar til blada som skin feittaktig. Alpina tyder ‘fjell’.
Troposfæren
Troposfæren er den lægste delen av jordatmosfæren og det er i denne delen skyer og dei fleste vêrfenomena oppstår. Høgda av laget er avhengig av kor mykje solenergi som når overflata. Derfor er laget høgst over tropiske område, omtrent 16-18 km, og minkar til under 10 km over polområda. Troposfæren består av omkring 80% av atomsfæren sin totale masse og nesten all vassdamp og nesten alle aerosolar.
Nitrogen og oksygen er dei viktigaste gassane i troposfæren.
Order troposfære kjem av gresk «tropos» som står for «vending» eller «blanding».
Trykk
Sidan store delar av atmosfæren sin masse ligg i troposfæren, har denne delen av atmosfæren òg størst lufttettleik. Lufttettleiken og dermed òg lufttrykket er størst ved jordoverflata fordi lufta blir pressa saman under vekta av all lufta i høgda over. I høgare nivå vil vekta av lufta som er over vere mindre, og lufta blir dermed mindre komprimert og lufttrykket mindre. Endringa av trykket med høgda kan reknast ut ved den hydrostatiske likninga:
der:
Ved å anta konstant temperatur, fell trykket eksponentielt med høgda:
Jon Larsson Håven
Jon Larsson Håven var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og stortingsmann frå Sunndal.
Troposfæren
Temperatur
I troposfæren fell temperaturen med eit gjennomsnitt på 6,4 °C per 1 km i høgda. Dette fallet kjem av adiabatisk avkjøling, som i prinsippet består i at når det atmosfæriske lufttrykket fell, utvidar lufta seg. For at lufta skal kunne utvide seg må ho gjere eit arbeid på omgivnadane sine, og energien som blir brukt til dette fører til at temperaturen fell (grunna bevaring av energi).
Temperaturen søkk til omtrent -52 °C ved byrjinga av tropopausen. Ved polane er troposfæren tynnare og temperaturen søkk berre til omtrent -45 °C, medan han over ekvator kan nå -75 °C.
Jon Larsson Håven
I 1859-60 og 1862-63, samt overordentleg storting 1864, representerte Håven Romsdals amt på Stortinget. Han var medlem av protokollkomiteen.
Troposfæren
Tropopause
Nivået der temperaturen sluttar å falle blir kalla tropopause, og markerer grensa mellom troposfæren og stratosfæren. I stratosfæren stig temperaturen med høgda igjen.
Jon Larsson Håven
Håven kjøpte i 1847 garden Åker i Sunndal og dreiv denne til etterkomarar tok over. Han døydde i 1898 som kårmann på Åker.
Troposfæren
Atmosfærisk sirkulasjon
Den storskala sirkulasjonen i atmosfæren er forholdsvis konstant. Det er tre konveksjonsceller på kvar halvkule: Hadleycella, Ferrelcella og Polarcella. Desse cellene transporterer varme frå ekvator mot polane og styrer dei storstilte vindsystema i atmosfæren, som passatvindane og vestavindsbeltet.
Sigmund Monen
Sigmund Andreas Monen er ein norsk pensjonert adjunkt og kulturpådrivar i Evje og Hornnes kommune. Han arbeidde ved Evje skule, men er mest kjend som pådrivar for å få etablert eit bygdemuseum i kommunen. I arbeidet med Fennefoss museum kom han i kontakt med steinmannen Theodor Gautestad og var sjølv interessert i stein og mineral. Mykje av innsatsen hans var knytt til å sikre dei verdifulle minerala i museet sine samlingar.
Heider
15. februar 2008 vart han tildelt Kongens fortenestmedalje i sølv av ordførar Bjørn Alfred Ropstad ved eit arrangement på Fennefoss museum. På diplomet stod det at han var lektor, men det ville han ikkje at det skulle stå. Difor sende han det tilbake til kongen. Kongen gjorde om avgjerda om å gje han sølv og tildelte ved nytt vedtak 25. mars 2008 Kongens fortenestemedalje i gull. Denne fekk han tildelt 25. november av konstituert fylkesmann Svein Åril.
Hayvoron
Hajvoron (ukrainsk Гайворон) er ein by i Kirovohrad oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011). Hajvoron ligg ved elva Søndre Bug. Byen vart grunnlagd i 1796.
Mesa Verde nasjonalpark
Mesa Verde (av spansk: grønt bordfjell) er ein 212 km² vid nasjonalpark sørvest i delstaten Colorado i USA, ei 50 kilometer vest om småbyen Durango. Nasjonalparken vart oppretta i 1906 og vernar ikring 4000 arkeologiske minne etter det førkolumbiske anasazi-folket. Mesa Verde er særleg kjend for dei mange berghusa, bygt under berghamrar på 1100-1200-talet. Etter langvarige turkeperiodar og sosial uro, utvandra anasazi-folket kring 1285 sørover til område i Arizona og New Mexico.
Mesa Verde er den einaste nasjonalparken i USA som er verna grunngjeve med det arkeologiske verdet. År 1978 vart nasjonalparken innlemma på UNESCO si verdsarvliste.
Gjerdesmett
Det vitskaplege namnet er henta frå det greske ordet troglodytes (frå 'trogle' eit hol, og 'dyein' for å krype), sett saman tyder det 'holebuar', og viser til vanen denne fuglen har med å forsvinne inn i holrom eller sprekker i jakta etter leddyr eller for å søke skjulestader.
I engelskspråkleg del av Europa er gjerdesmetten idag kjent berre som 'Wren' i staden for det fulle namnet 'Eurasian wren'. Men tidlegare var Troglodytes troglodytes nemnt 'Winter Wren', med utbreiing òg i Nord-Amerika. Frå ca. år 2011 blei taksonet splitta opp i tre, med to nye artar, vintersmett, Troglodytes hiemalis, i austlege Nord-Amerika, og barsmett, Troglodytes pacificus, i vestlege Nord-Amerika. Det er anslått at barsmett og gjerdesmett sist delte ein felles stamfar for ca. 4,3 millionar år sidan, lenge før dei glasiale syklusane i pleistocen er trudd å ha fremja artsdanning i mange fuglelinjer i den boreale skogen i Nord-Amerika.
Skildring
Gjerdesmettar er 9 til 10,5 cm lange og veg 6-10 gram, er raudbrune på oversida, og gråare under, tynnt tverrvatra med mørkare brunt og grått, særskilt på vengene og halen. Nebbet er mørk brunt, relativt langt og tynnt, beina er lysare brune. Ungfuglar er mindre tydeleg tverrvatra. Kroppsforma åt gjerdesmettar er uvanleg rund, og den korte, rare halen stikk oftast rett opp.
Det er rundt 28 underartar av denne taksonomisk komplekse fuglearten og dei opptrer med fargevariasjonar og anna ulikskap gjennom utbreiingsområdet. Til dømes har underarten på Island lengre og flatare nebb, lengre bein og er mørkare enn fuglar på det europeiske kontinentet.
Åtferd og økologi
Denne litle korthala fuglen kan fare fram i terrenget som ei mus, og det er lett miste han av synet av når han jaktar føde. Gjerdesmettar har vore funne opp til over 4500 moh. i Himalaya og kan leve frå dei høgste heiane ned til kysten, også ute på øyar, berre dei finn skjul og ly. Han føretrekk fuktige habitat framføre tørre.
I Vest-Europa vil dei vanlegvis hekke i lauvskog eller blanda skog. Sjølv om dette er ein insektetar, kan han bli verande i moderat kalde og sjølv i snørikt klima, kor han beitar insekt på underlag som bork og falne trestammar.
Rørslene når han kryp eller klatrar går i stadig skiftande retning heller enn snøgt, flygingar er raske og direkte, men aldri lange, dei vesle, runde vengene surrar når han flyg frå busk til busk.
Om natta, og vanlegvis i kaldt vêr, kan dei kvile tettsittande i holrom og sjølv i gamle reir.
Gjerdesmetten er generelt insektetar men han et også litt bær.
Læte
Når denne fuglen er irritert eller hissa opp, driv samtalen fram i eit ettertrykkjeleg «zerrr». Songen er musikalsk, høgt og bestemt. Han har ei enorm stemme for storleiken sin. Songen kan nokre gonger forvekslast med jernsporven sin, som har òg har trille, men kortare og svakare og utan gjentaking.
Individa sin song varierer i kvalitet og dessutan i volum. Lætet byrjar med nokre førebelse strofer, går deretter går inn i ei trille, litt stigande, og endar i fullt klåre strofer eller triller. Songen høyrast gjennom heile året, men mest merkbart om våren.
Hekking
Gjerdesmettar er svært polygame i Vest-Europa, det vil seia ein hann til kvar tid kan ha meir enn ein hofugl med aktiv hekking på territoriet sitt.
I Noreg
Gjerdesmetten er den nest minste fuglen i Noreg etter fuglekongen. Han er utbreidd i alle fylke på fastlandet, men mindre talrik nordover i Nord-Noreg og på det indre Austlandet, og han er sjeldan nord for Troms. Dels er dette ein trekkfugl i landet, men til dømes i dei milde kyststroka på Vestlandet er han å sjå året rundt, og på den andre sida finst det berre få registreringar av arten i Finnmark i desember månad.
Tilhøvet til menneske
I europeisk folklore er gjerdesmetten kongen av fuglane. Ifølgje ein fabel tilskriven Æsop av Plutark, vann gjerdesmetten denne tittelen i ei tevling med ørna. Då dei to fuglane konkurrerte om å flyge høgast, kvilte gjerdesmetten på ryggen åt ørna, og då ørna blei sliten, flaug gjerdesmette opp og over ørna. Såleis fekk Plutark fram at gjerdesmetten viste at klokskap er betre enn styrke. Djervskapen er anerkjent i slike historier som Grimm-brørne si forteljing om gjerdesmetten og bjørnen. Aristoteles og Plutark kalla gjerdesmetten basileus, konge, og basiliskos, litle konge. På tysk er gjerdesmetten kallas Zaunkönig ('kongen av gjerda'). I Japan er gjerdesmetten omtalt som «kongen av vinden». I Noreg har han vore kalla både «tommeliten» og «gardsmyg», men òg «fuglekonge».
Arne Ivarsson Grønningsæter
Arne Ivarsson Grønningsæter var ein norsk gardbrukar, stortingsmann og ordførar frå Norddal. Han var far til Elias Arnesson Grønningsæter.
Han var frå garden Omnos i Valldalen i Norddal, og gifta seg til garden Grønningsæter, også i Valldalen. I 1833 var han 1. representant frå Romsdals amt på Stortinget, medlem av kyrkjekomiteen. Han vart i 1838 vald til fyrste ordførar i Norddal, med Sunnylven, eit ombod han hadde til og med 1844.
Grønningsæter døydde på Dale i Norddal.
Masafumi Yoshida
Masafumi Yoshida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Hornsjøen
Hornsjøen er eit vatn som ligg i Gausdal kommune i Innlandet.
Diepoldsau
Diepoldsau er ein kommune i valkrinsen Rheintal i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 408meter over havet.
Rullepølse
Rullepølse eller rull er ein tradisjonell rett som ofte vert laga til jul. Han vert laga av kjøt frå dyresider. Ein kan lage okserull, kalverull, sauerull og lammerull. Rullepølse av sau eller lam vert ofte laga av slagside, sida bak ribbebeina, eller utbeina side. Lammesida vert brukt som det ytste laget i pølsa. Pølsa kan vere laga berre av samanrulla side, eller ein brukar ilegg, kjøt frå andre stader på dyret.
Når ein rullar saman kjøtstykka strør ein krydder mellom laga. Det vanlegaste er å bruke salt, pepar og ingefær. I oppskrifter vert det ofte rådd til å bruke gelatin. Kjøt frå unge dyr inneheld så mykje limstoff at gelatinen kan sløyfast. Sjølve rullen vert ofte sydd saman med sterk bomullstråd. Ein kan òg berre surre rullen med tråd eller ha han i nettingstrømpe. I meir industriell produksjon vert kjøtet lagd rett i form og kokt under press.
Før bruk må rullepølsa kokast. Den ferdigkokte pølsa vert lagd under svakt press, som bør auke etter som ho kolnar. Rullepølse er best å fryse når ho er rå.
Hjørring
Hjørring er ein gammal amtsby, og har difor gode utdanningstilbod og eit stort sjukehus. Byen er kjend internasjonalt for å husa ei av verdas største fotballturneringar, Dana Cup.
Historie
Hjørring er ein av dei eldste byane i Danmark, og feira 750-årsjubileum i 1993. Namnet Hjørring kjem av norrønt hjórr (sverd) og har òg den typiske ing-endinga for gamle danske byar.
I mellomalderen var Hjørring ein nokså stor by, noko som dei tre gamle kyrkjene hans viser. Fleire brannar på 1600-talet og i 1819 har likevel ført til at han ikkje har igjen mange gamle hus.
Angelsaksarar
Angelsaksarane viser til ei gruppe av germanske stammar, anglarane og saksarane frå Angeln (i dag Sør-Slesvig) og Sachsen (tilsvarar det noverande Niedersachsen) i dagens Nord-Tyskland, som tok herreveldet i England frå midten av 400-talet. Dei slo seg ned i England etter at romarane avskreiv England og trekte seg ut. Det er frå angelsaksarane at den moderne engelske nasjonen utvikla seg. Ordet «England» skriv seg frå «anglar-landet» (Englaland), og angelsaksarane tok med seg det gammalsaksiske/gammalnedertyske språket sitt, som utvikla seg til dagens engelsk.
Definisjon
Omgrepet «angelsaksisk» går tilbake til kong Alfred den stores tid. Han skal ha bruka titlane rex Anglorum Saxonum og rex Angul-Saxonum. Opphavet til dette er ikkje klart, men ein meiner at det kan stamme frå samanslåinga av dei forskjellige kongedøma i England under Alfred i 886.
Beda nemner i kyrkjehistoria si (b.I, kap. 15) at folka i dei nordlege kongedøma (East Anglia, Mercia, Northumbria med fleire) var anglarar, dei i Essex, Sussex og Wessex var nedstamma frå saksarar og dei i Kent og det sørlege Hampshire var nedstamma frå jydar. Andre tidlege forfattarar har ikkje eit slikt skilje, og korkje i språk eller skikkar er det nemneverdige forskjellar mellom anglarar og saksarar, mens etterkomarane til jydane i Kent stod i kontrast til dei. Vidare skreiv forfattarar frå Wessex regelmessig om nasjonen sin som ein del av Angelcyn, og omtalte språket sitt som Englisc, og kongefamilien i Wessex hevda å vera av same avstamming som den i Bernicia i Northumbria.
Det er mogleg at skiljet til Beda berre er dratt ut frå namna på rika (Essex - austsaksarar, Wessex - vestsaksarar osv.), men opphavleg har dei utvilsamt høyrt til ulike folkegrupper. På eit tidleg tidspunkt, moglegvis allereie før den saksiske hovudinvasjonen, hadde dei to gruppene vakse saman til ei.
Utanfor England var omgrepet Angli Saxones, som namn på éi folkegruppe, i bruk allereie eit hundreår før Alfred den store; Paul diakonen brukte omgrepet i eit av skriftene sine. Men det synast klart at han ikkje tenkjer på angelsaksarar som foreint gruppe der, men på saksarane i England i motsetnad til saksarane på kontinentet.
Invasjonane
Den tidlegaste utviklinga kjenner ein berre gjennom segner, som er attgjeve mellom anna av Beda. Vortigern, kongen britane, som var vortne sjølvstyrte etter at romarane drog, skal ha gitt jyden Hengest området Thanet i Kent til odel og eige. Til gjengjeld skulle han støtte britane mot dei irske scotane og andre germanske stammer. Korleis anglarane og saksarane kom med i dette sambandet er ikkje klårt, men dei må ha gjort det på eit nokså tidleg tidspunkt. Motstanden mot anglarar og saksarar skal fyrst ha blitt leda av Ambrosius Aurelianus, og deretter av kong Arthur. I slaget ved Mons Badonicus skal han ha klart å stoppe invasjonane.
Omkring 590, ei tid kjeldene er meir pålitelege, var lagnaden til britane framleis uviss. Den keltiske kongen Urien av Rheged omlægra Lindisfarne, den best festa staden i kongeriket Bernicia. Andre keltarar hadde sigra i slaget ved Fethanleag (nord for Banbury i Oxfordshire). Urien blei drepen av ein rival, og med det fall den keltiske offensiven saman. Angelsaksarane, som nå syner seg som ei meir einsarta gruppe språkleg og kulturelt, fekk no kontroll over dagens England. Det walisiske namnet på England er Lloegyr, «dei tapte landa», noko ein del forskarar meiner kan ha samanheng med dette keltiske nederlaget.
Erobringsprosessen er gjerne kjent som den saksiske erobringa, men dette er eit upresist uttrykk. Andre stammer, som anglarane, jydane, frisarane og moglegvis frankarar tok del i hærtoget. Dei ulike stammane oppretta kongedømer, og det som har blitt kalla heptarkiet oppstod – ei kjerne av sju angelsaksiske kongerike som dominerte England: Mercia, Wessex, Anglia, Essex, Deira, Bernicia og Kent.
Nye teoriar om invasjonane
I nyare tid har enkelte historikarar peika på at det ikkje finst arkeologiske prov som stør teorien om ein eller fleire større invasjonar. Difor meiner dei at det er snakk om ei meir gradvis innvandring, og at anglarar, saksarar og andre innvandrarar gradvis vart blanda med dei som budde der før. Studie av språk og genetisk oppbygging har ikkje ført til noko gjennombrot i forskinga, men stadig fleire vel å tru på ei gradvis samansmelting av fleire folk.
Språk
Angelsaksisk, som au er kalla gamalengelsk av di det er ein forløpar for moderne engelsk, er det språket snakka under Alfred den store og som heldt fram å vera fellesspråk i England til normannarane tok makta i 1066. Denne forma vart nytta i Wessex, og er somme tider kalla Vestsaksisk. Tekster som er skrivne i andre kongedøme i England på same tid eller før, skil seg frå vestsaksisk på ulike vis, slik at ein kan snakke om ei northumbrisk og ein mercisk dialekt. Desse skilnadene stør elles oppunder trua på at anglarar og saksarar ikkje tala same språk, eller ordla seg på same vis. Språket var morsmålet til Beda, og han skreiv på angelsaksisk og omsette fleire verk.
Det angelsaksiske språket var utvikla frå gammalsaksisk, og nærskyld nedertysk.
Terminaltraktor
Terminaltraktor er eit spesialkjøretøy som vert nytta for å flytta fly på flyplassar. Opphavleg nytta ein industriversjonar av landbrukstraktorar for å flytta fly, noko som framleis vert gjort visse stader, men i dag er det vanlegare å nytta spesialbygde maskinar. Desse utvikla seg gradvis frå dei fyrste industritraktorane og sjølv om moderne terminaltraktorar har like mykje til felles med trekkvogner som traktorar heng namnet «terminaltraktor» att.
Angelsaksarar
Språk
Språket ligg nærare tidlege germanske språk enn mellomengelsk; den største skilnaden er at det mellomengelske språket har tydelege innslag av latin og fransk. Det næraste skyldte språket til angelsaksisk er gamal frisisk. Ein reknar med at frisarane var på nær talefot med dei angelsaksiske kongedøma og nok tok del i hærtoget til Britannia.
Litteratur
Den angelsaksiske litteraturhistoria dekkjer tida frå midten av det 400-talet til 1066. Ein har døme på episk dikting, hagiografi, preiker, bibelomsetjingar, lovsamlingar, krøniker, gåter og anna. Omkring 400 manuskript frå perioden er teke vare på.
Blant dei mest kjende verka er det episke diktet Béowulf, som er rekna som eit nasjonalepos i Storbritannia, og Den angelsaksiske krønika som er eit svært viktig historisk dokument. Sistnemnde finst i fleire manuskript med innbyrdes skilnader. Skal ein løyse opp i feila dei ulike avskrivarane har gjort, er dette svært verdefullt. Den eldste skrivne teksta som er att, er eit dikt med namnet Hymn, frå det 7. hundreåret; eldre tekster finst berre i seinare kopiar.
Arkitektur
Det finst få døme att på angelsaksisk arkitektur. Minst femti kyrkjer er bygde angelsaksisk tid, og det kan vera fleire, men i dei fleste tilfella har seinare ombyggingar fjerna det meste av den opphavlege arkitekturen.
Ingen verdslege byggverk er att, men det er funne mange hustufter som gjer det mogleg å rekonstruere ein del.
Særmerkte trekk i angelsaksisk arkitektur er bruk av ujamn tegl og ekstremt tjukke vegger. Vindauga var normalt boga øvst, men kunne au vera firkanta eller trekanta. I dei tidlegaste kyrkjene finn ein mykje gjenbruk av romersk materiale.
Langt dei fleste bygningane var av tre, men berre i eitt einskild tilfelle, soknekyrkja i Greensted-juxta-Ongar, St. Andrew's Church, er dei opphavlege treveggene teke vare på. Materialet er eikeplankar laga ved at stammen er splitta med øks. Denne kyrkja er au omgjort; midtpartiet er den opphavlege angelsaksiske kyrkja, koret er frå normannisk tid og tårnet i vestenden er av moderne dato, men ein får likevel eit godt inntrykk av korleis ho opphavleg var.
Kunst
Angelsaksisk kunst er i liten grad kjend frå perioden før Alfred den store (871–899). Ho overlevde ei tid etter den normanniske invasjonen, fram til starten av det 1100-talet da romansk stil tok over som den rådande stilarten. Før Alfreds tid finn ein ein blandingsstil, kalla hiberno-saksisk kunst, som blandar angelsaksiske og keltiske element.
Dei fremste døma på angelsaksisk kunst finst i illuminerte manuskript. Blant dei mest viktige er St. Æthelwolds Benedictionale, Leofric-missalet og Harley-psalteret. St. Æthelwolds manuskript blandar hiberno-saksisk, karolingisk og byzantinsk stil, mens Harley-psalteret er ei etterlikning av det karolingiske Utrecht-psalteret. Harley-psalteret er i ein «reinare» angelsaksisk stil, kjent som Winchesterstilen.
Eit anna svært godt kjent døme er Bayeux-teppet. Dette er mest forbunde med normannarane, ettersom det syner Wilhelms erobring av England, men kunstnarane var angelsaksarar som arbeidde i sin eigen tradisjonelle stil. Dette reflekterer au stilen ein finn innan målarkunst. Det finst au nokre få bevarte døme på fresker, arbeider i elfenbein og stein, metallarbeide og emalje.
Religion
Angelsaksaranes opphavlege religion var germansk mytologi, med nær tilknyting til norrøn mytologi. Ein finn spor etter gudane deira i dei engelske namna på dagane, på same måte som ein finn det på norsk:
Kristendomen blei etablert i England allereie i romersk tid, og angelsaksarane kom raskt i kontakt med både romersk og keltisk kristendom. Den fyrste angelsaksaren som blei erkebiskop av Canterbury var Bertwald, som blei utnemnd i 693. Mange lèt seg etter kvart omvende, og i løpet av det 700- og 800-talet blei kristendomen den dominerande og etter kvart den einaste religionen blant angelsaksarane. Ettersom dei skrivekyndige fyrst og fremst var å finne blant munkar, blei lite av den gamle religionen verna om, slik at det i dag ikkje finst noko heilskapleg bilete av han. Blant dei klåraste referansane ein finn er lover der ulike heidne skikkar blir forbodne; dei blir da såpass godt skildra at ein kan danne seg eit bilete av dei.
Hersjøen i Østre Toten
Hersjøen er eit vatn som ligg i Østre Toten kommune i Innlandet.
Bleikvasslia
Bleikvasslia er ei bygd og ein gard i Hemnes kommune, to mil sør for Korgen. Nordaust for Bleikvasslia ligg Oksttindmassivet og Bleikvatnet som bygda har namn etter. Oksskolten er det høgaste fjellet i Nord-Noreg. I sør ligg Røssvatnet som er Noregs nest største innsjø. Bleikvasslia fekk fast busetting i byrjinga av 1700-talet. Ei årestue frå 1700-talet finst enno intakt.
Næringsgrunnlaget er i hovudsak landbruk. Selskapet Bleikvassli gruber har i dag om lag 20 tilsette, og driv i dag entreprenørverksemd etter at gruvedrifta vart nedlagt for nokre år sidan. Bleikvasslia har butikk, kyrkje og skule. Ved skulen finst ein kopi av ein sørsamisk buplass.
På Karihaugen låg ein arbeidsleir under andre verdskrigen. Brakkene er no rivne, og det er oppført eit nytt bygg som vert brukt som leirstad. Karihaug leirsted er i dag eigd av Normisjon.
Bleikvassli er òg eit etternamn. Ifylgje Statistisk Sentralbyrå er det per 9. januar 2021 12 personar som har Bleikvassli som etternamn.
Jarenvatnet
Jarenvatnet er ein innsjø i Gran kommune på Hadeland, 201 moh.. Innsjøen får tilløp frå elva Vigga i sørenden, og har utløp i nordenden, der Vigga renn vidare mot Røykenvika i Randsfjorden. Nordaust for Jarenvatnet ligg tettstaden Jaren, og i sørenden ligg Gran.
Jarenvatnet var den andre innsjøen i Noreg der det vart registrert vasspest. Vasspesten kom hit frå Østensjøvannet på slutten av 1950-talet og spreidde seg seinare frå her og til Drammensvassdraget, truleg via Randsfjorden og Randselva.
St. Victor-klosteret
St. Victor-klosteret i Paris var eit rikt og innverknadsrikt kloster som fanst frå 1100-talet og fram til den franske revolusjonen sist på 1700-talet. Klosteret danna sin eigen orden, St. Victor-ordenen, og fostra tankar som nådde langt ut i Vest- og Nord-Europa under høgmellomalderen.
Soge
Klosteret blei grunnlagd i 1108 av teologen og filosofen Vilhelm av Champeaux, som blei kannik i eit fellesskap som følgde reglane til augustinarordenen. I tillegg følgde klosterbrørne dei detaljerte levereglane til benediktinarordenen. Klosteret utvikla seg etterkvart til ein viktig utbreiar av gregorianske ideal om reform av kyrkja, prestevirket og geistleg moral.
Religiøse og ikkje-religiøse slutta seg til klosteret eller gjekk på skule der, mellom anna Pierre Abélard. Vilhelm blei biskop av Châlons-sur-Marne i 1113, og Gilduin ny leiar av klosteret. Det voks seg rikt gjennom gåver frå kongelege, adelege og pavar, og fekk stor innverknad på andre kannik-samfunn i Europa, som St. Geneviève-klosteret i Paris, St. Augustin i Bristol, San Pietro ad Aram i Napoli og Æbelholt kloster i Nordsjælland. I testamentet til kong Ludvig VIII (1187–1226) nemner kongen 40 kloster som han skjenker ein større sum til. Skulen ved klosteret var saman med dei ved St. Geneviève-klosteret og Notre-Dame de Paris utgangspunktet for Universitetet i Paris, som oppstod rundt 1200.
Fleire viktige personar innan kyrkja var innom klosteret, som Hugo av Sankt Victor, italienske Petrus Lombardus, engelske Thomas Becket, norske Øystein Erlendsson og fleire andre.
Nedgang
Den store geografiske spreiinga av kloster, dårleg samband mellom dei og liten interesse frå abbedane i Paris i dei andre klostera førte snart til at St. Victor-ordenen løyste seg opp. Pave Benedikt XII si reform av kannikordenar i 1339 gjorde ende på viktorinarordenen. I 1633 blei klosteret teke inn i den augustinske Congrégation de France.
På 1600-talet blei klosteret assosiert med jansenismen, ei erklært vranglære, og gjekk gjennom harde tider både dette hundreåret og det neste. Klosteret blei stengd i 1790 under den franske revolusjonen og bygningane seld som statseigedom. Dei blei rivne i 1811. I dag finn ein Jussieu-kampusen og parken Jardin des plantes de Paris på det tidlegare klosterområdet.
Borgarkrigen på Sri Lanka
Borgarkrigen på Sri Lanka var ein konflikt på Sri Lanka som varte frå 1983 til 2009. Borgarkrigen stod mellom den tamilske separatistrørsla LTTE (dei tamilske tigrane) på den eine sida og dei hovudsakleg singalesiske styresmaktene i landet på den andre.
Konflikten tok utgangspunkt i etniske motsetjingar mellom tamilar og singalesarar på Sri Lanka som oppstod under kolonitida. Ho veksla mellom open krig og våpenkvile, og omfatta store tap og menneskerettsbrot frå begge sider. LTTE nytta barnesoldatar og sjølvmordsåtak i kampen, medan styresmaktene stod bak bortføringar av mistenkte sympatisørar og valdsame åtak som råka mange sivile. Ein reknar med at mellom 80 000 og 100 000 menneske blei drepne i løpet av krigen. Fleire hundre tusen menneske blei flyktningar, anten internt i landet eller dei drog til andre land.
Horodok i Lviv oblast
Horodok (ukrainsk Городок, polsk Gródek Jagielloński) er ein by i Lviv oblast (provins) i Ukraina. Han er det administrative senteret i Horodok rajon. Byen har kring 16 000 innbyggjarar (2011).
Jogaila, kongen av Polen og storhertugen av Litauen, døydde her 1. juni 1434.
I 1655 vart det kjempa eit slag her, slaget ved Gródek Jagielloński.
Strielva kraftverk
Strielva kraftverk er eit vasskraftverk ved Djupfjorden i Sortland kommune i Nordland fylke.
Kraftverket nyttar eit fall på 103 meter frå Strielvvatnan til Storvatnet. Strielvvatnan er regulert mellom 320 og 315 moh.
Kraftverket er eigd av Vesterålskraft produksjon.
Røssvoll kyrkje
Byggverket er i tre og skal ha 250 plassar. Treskurden på preikestolen og rundt altartavla, samt den utskorne døypefonten i kleberstein, er gjord av Iver Hølmo (1910-1954) frå Vågå. Interiøret i Røssvoll kyrkje var det siste han laga før han døydde.
Gyldendals legat
Gyldendals legat var ein litterær pris utdelt årleg i perioden 1934-1995 av Gyldendal Norsk Forlag. Prisen skulle gå til eit særleg viktig forfattarskap, uavhengig av kva forlag forfattaren var tilknytt. Grunnkapitalen i legatet kom frå utgjevinga av Bjørnsons samlede verker i 1932.
Frå 1996 vert Gyldendals legat ført vidare som Gyldendalprisen for «særleg betydelig forfatterskap» og Sult-prisen for «eminent yngre forfatterskap».
Elias Arnesson Grønningsæter
Elias Arnesson Grønningsæter var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og stortingsmann frå Norddal. Arne Ivarsson Grønningsæter var far hans, og Nils E. Grønningsæter son hans.
Grønningsæter var omgangskulelærar frå 1826, frå 1841 også kyrkjesongar, i Norddal. Han slutta i desse stillingane i 1873. 1843-79 var han med i heradstyret, ordførar frå 1848 i heile 32 år. Elles forlikskommissær 1852-84, samt mange år valmann.
Grønningsæter representerte Romsdals amt på Stortinget i 1854 og frå 1862 til 1873. I 1854 var han medlem av desisjonskomiteen, 1862-63 og 1868-69 vegkomiteen, 1864 jarnbanekomiteen. Også i vegkomiteen 1871-73, då attåt medlem av Lagtinget.
Jórgos Karangoúnis
Jórgos Karangoúnis er ein gresk fotballspelar med landskampar for Hellas. Han spelar i forsvar for Panathinaikos.
Storglomvassdammen
Storglomvassdammen er ein steinfyllingsdam i Meløy kommune i Nordland fylke. Dammen vart bygd i perioden 1993 til 1998 av Statkraft i samband med kraftutbygginga ved Svartisen.
Dammen er ca 820 meter lang, 126 meter høg og 365 meter tjukk ved foten og har eit volum på 5,3 millionar kubikkmeter stein og grus. Dammen har ein kjerne av asfalt. Det var Kolo Veidekke som la asfaltkjernen på prosjektet. Breidda på asfaltkjernen er 0,95-0,50 m. På begge sider av asfaltkjernen er det lagt filtermasse og brukt ein 0-60 mm morenemasse.
Ryuhei Niwa
Ryuhei Niwa er ein japansk fotballspelar.
Storglomvassdammen
Storglomvatnet som dammen demmer opp er Noregs 52. største innsjø og har ei overflate på 28,59 kvadratkilometer. Han demmer opp eit magasin på 3,5 milliardar m3.
Ryuhei Niwa
Han har spela for klubbane Vissel Kobe, Cerezo Osaka, Sagan Tosu, JEF United Chiba, Kagoshima United FC og SC Sagamihara (2019).
Tiago Jorge Honório
Tiago Jorge Honório er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima og Fagiano Okayama.
St. Lucia-flaumen
St. Lucia-flaumen (nederlandsk Sint-Luciavloed) var ein massiv flaum som råka Nederland den 14. desember 1287 (dagen etter Luciadagen) då eit dike brast under ein storm. Flaumen tok livet av mellom 50 000 og 80 000 menneske og er den femte største flaumen som er registrert i historia. Store landområde vart permanent oversvømde, som Vadehavet og IJsselmeer. Flaumen råka særleg hardt i dei nordlege delane av Nederland, og særleg Friesland. Griend forsvann nesten heilt i bølgjene.
Golden Gate
Golden Gate er sundet som bind saman San Francisco-bukta med Stillehavet.
Golden Gate-brua, som blei bygd i 1937, bind saman San Francisco med Marin County.
Sundet fekk namn av oppdagaren John C. Frémont, som kalla det opp etter Det gylne hornet ved Bosporos.
Plura
Plura er eit vassdrag i Rana kommune. Namnet har truleg samanheng med verbet «prula» som tyder koke, syde.
Vassdraget har sine kjelder i fjelltraktene ved svenskegrensa. Elva renn frå Kaldvatnet (sørsamisk Gállajávri), og ned gjennom Plurdalen. Øvst i Plurdalen, ved garden Jordbrua, renn elva halvannan kilometer under jorda, gjennom Jordbrugrotta som munnar ut i Trollkjerka. Plura passerer garden Plurheia (og skrive Pruglhei) før ho renn ut i Ranelva 10 km nordaust for Mo i Rana.
Damal Krishnaswamy Pattammal
Damal Krishnaswamy Pattammal, best kjend under forkortingane DKP eller DK Pattammal, er ei av dei mest populære og respekterte songarinnene i karnatisk musikk. Ho og dei to samtidige Madurai Shanmukhavadivu Subbulakshmi og M.L. Vasanthakumari blir ofte kalla «den kvinnelege treeininga i karnatisk musikk».
Damal Krishnaswamy Pattammal vart fødd den 2. mars 1919 i Kanchipuram i Tamil Nadu av foreldra Damal Krishnaswamy Dikshitar og Rajammal. 14 år gammal heldt ho den første konserten sin i Mahila Samaj i Egmore. Ho vart snart vidkjend, og musikkarrieren hennar har vara i over 65 år.
Stemmetype og disiplin
Pattammal har ein fyldig stemme i djup alt/høg tenor-leiet. Dei uvanlege musikalske evnene hennar inkluderer ein overveldande stemmeteknikk, kompromisslaust fokus på presis intonasjon og rytme og ein svært tydeleg diksjon. Framføringane hennar av shlokaer og viruttamar (dikt sungne på improvisert vis utan rytmisk akkompagnement) er svært kjenslerike. Ho blir rekna som ein svært disiplinert musikar; som barn vakna ho føre daggry og øvde i timesvis, og gjennom heile karrieren har ho planlagt konsertprogramma sine vekesvis på førehand og øvde grundig og målretta.
Første brahminske kvinne i faget sitt
Med Patammal sitt nette veremåte og audmjuke natur er det ikkje lett å sjå henne for seg som revolusjonær — men ho revolusjonerte faktisk den karnatiske musikken på eit par område. Ho var den første brahminske kvinna til å framføre karnatisk musikk offentleg, både på scena og gjennom kringkasting. Brahminarar høyrer til den høgste kasten i det indiske kastesystemet, og fram til 1930-talet var det tabu for brahminske kvinner å opptre på ei scene.
Eksponent for Muthuswami Dikshitar og Papanasam Sivan
Pattammal brakte fram i lyset mange komposisjonar av Muthuswami Dikshitar og Papanasam Sivan og gjorde dei populære. Når det gjeld musikken av Muthuswami Dikshitar, så blir ho sett på som ein hovudautoritet. Ho lærte autentiske versjonar av Dikshitars musikk frå Ambi Dikshitar (ein grandnevø av Dikshitar) og dommar T. L. Venkatrama Iyer.