cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soga om Egil Einhendte og Åsmund Berserksbane
Soga om Egil Einhendte og Åsmund Berserksbane (norrønt Egils saga einhenda ok Ásmundar berserkjabana) er ei islandsk fornaldersaga frå 1300-talet. Historia føregår i austerled, i «Russia», i ein udefinert fortid og handlar om dei to blodsbrørne Egil og Åsmund, og deira innsats for å finna att to bortrøva kongsdøtrer. Det endar med at dei finn dei, og giftar seg med dei. Soga har vorte skildra som «eit æventyr, men soga er påverka av framande æventyr og segn», og som høyrer til den underkategorien av fornaldersagaene som vert kalla «eventyrsagaer»
Historia vert fortalt med ei rammeforteljing og tre innskotne livshistorier, eit forteljingsgrep som denne soga er åleine om. Dei tre innskotne forteljingane skildrar ungdomsåra til dei to heltane, og dertil historia til kjempekvinna Arinnevja, som bergar dei to fosterbrørne.
Soga har vore svært populær, og har påverka andre sagaer. Den er verna i handskrifta AM343, AM577 og AM589, som alle er frå 1400-talet. Den vart omsett til nynorsk i 1989.
Victor Moritz Goldschmidt
Victor Moritz Goldschmidt var ein norsk mineralog, petrograf og geokjemikar som var fødd i Zürich. Han var son av H.J. Goldschmidt. I lag med Vladimir Vernadskij vert han rekna som grunnleggjaren av faget geokjemi.
Han var professor i krystallografi, mineralogi og petrografi ved Universitetet i Oslo i 1914.
Han vart 1929 kalla som professor til Göttingen, men slutta her i 1935 og flytta tilbake til Oslo, som professor i mineralogi og geologi ved Universitetet. Han arbeidde med utnyttinga av norske råstoff og var formann i Statens råstoffkomité.
Som jøde fekk Goldschmidt under andre verdskrigen store vanskar. Han sat ei stund arrestert, kom seinare via Sverige over til Storbritannia, der han arbeidde med oppdrag for den norske og den britiske regjeringa. Han kom attende til Noreg i juni 1946. Eit stort verk, Geochemistry, vart ikkje ferdig før han døydde, men vart redigert i England og utgjeve posthumt (1954).
Fjellrekkja Goldschmidtfjella i Oscar II Land på Spitsbergen er kalla opp etter han.
Jaja-øya
73.99033°N, 133.09114°W Jaja (russisk skrift Яя) er ei lita sandøy i Russisk Arktis. Ho er 370 meter lang og 125 meter brei.
Øya vart oppdaga av mannskapet på eit helikopter i september 2014 som alle ropte at det var «Eg» (russisk Ja) som oppdaga henne.
Tsjistopol
Tsjistopol (russisk Чи́стополь, tatarisk (latinsk): Çistay, tsjuvasjisk: Чистай) er ein by i Republikken Tatarstan i Russland med om lag 60 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kama, rundt 100 km søraust for Kazan.
Byen vart grunnlagd på 1700-talet og fekk byrettar i 1781.
Tsjistopol lufthamn ligg 7 km sør for byen.
Anne Evenstad
Anne Evenstad var ein norsk gardbrukar på garden Evenstad og legatstiftar.
Anne Olsdotter Evenstad var fødd på husmannsplassen Kjølhammar under garden Atneosen i noverande Stor-Elvdal kommune.
Ho var trulova med Ole Olsen Evenstad (1827–1859) som var son av Ole Olsen Evenstad (1798–1859). Han døydde like før dei skulle gifte seg i 1859. Anne fekk imidlertid sonen Ole. Same året døydde òg farfaren til den ufødde Ole, som testamenterte til Anne og den ufødte Ole kvar sin halvparten av Evenstad. Ho vart difor gardbrukar på på storgarden Evenstad i Østerdalen.
I 1859 vart Anne Evenstad gift med Erik Bergersen Messelt (1825-1867).
Sonen Ole døydde i 1891 barnlaus, og Anne arva heile Evenstadgodset.
Anne oppretta mange legat og var ein stor velgjerar.
Ettar at ho døydde kjøpte kommunen garden Evenstad. I 1912 vart Evenstad skogskole oppretta på garden etter ei legatgåve frå Anne.
Det lesothiske flagget
Det lesothiske flagget har tre horisontale striper med blått over kvitt over grønt. I midten er ein svart stråhatt, ein mokorotlo, avbilda. Den midtre kvite stripa er breiare enn dei to andre, det innbyrdes forholdet er 3:4:3. Dette gjev bedre plass til stråhatten, som etter loven skal fylla 92 % av høgda til den kvite stripa. Fargane i flagget står for regn (blått), fred (kvitt) og velstand (grønt). Den svarte hatten representerer innbyggjarane i Lesotho. Flagget har storleiksforholdet 2:3.
Det noverande lagget blei teke i bruk som nasjonalflagg for Lesotho blei første gong teke i bruk midnatt mellom 3. og 4. oktober 2006 i samaband med feiringa av landet sitt 40-års sjølvstendejubileum.
Tidlegare flagg
Lesotho har tidlegare hatt to andre nasjonalflagg:
1966-1987
Det første nasjonalflagget til Lesotho blei første gong heist 4. oktober 1966, då landet fekk sjølvstende frå Storbritannia. Det dominarende partiet ved sjølvstendet var Basotho National Party (BNP) leia av Leabua Jonathan, som blei den første statsministeren. På bakgrunn av forslag til flagg utarbeida av den britiske arkitekten Peter Hancock valde Jonathan ut det som blei det første nasjonalflagget til landet. Fargane på flagget var identiske med partifargane til BNP. Nasjonalflagget var dominert av eit blått felt der det var plassert ein stråhatt i kvitt. Ved stonga var det smale striper av grønt og raudt.
1987-2006
Statsminister Jonathan, som tok seg diktatoriske fullmakter, blei styrta ved eit militærkupp i 1986. Dei nye militære makthavarane i Lesotho rekna flagget frå 1966 som for nært knytt til statsminister Jonathan og hans parti. I 1987 blei det innført eit nytt flagg, utforma av sersjant Retšelisitsoe Matete. Dette var skrådelt i fargane kvitt, blått og grønt, tilsvarande mottoet i riksvåpenet som lyd «khotso, pula, nala». Dette betyr 'fred, regn, velstand' og er representert av kvitt, blått og grønt. Stråhatten blei bytta ut med eit tradisjonelt skjold med krosslagde våpen bak, nærare bestemt spydet assegai og klubba knobkerrie, alt i brun farge. Flagget blei teikna av den sørafrikanske statsheraldikaren Frederick G. Brownell.
Flagget blei etterkvart utsett for kritikk, både fordi det var innført av militærregimet og fordi det ikkje viste stråhatten, eit av de fremste identifikasjonsmerkene for Lesotho. Særleg partiet Lesotho Congress for Democracy (LCD), som sat med regjeringsmakta etter valgsiger i 2002, kjempa for å innføra eit nytt flagg der stråhatten var med. Fleire nye flagg med ein brun stråhatt blei føreslåtte, men ei utgåve med svart hatt blei til slutt vald. Den lesothiske nasjonalforsamlinga røysta over det nye flagget 18. september 2006. 84 parlamentsmedlem røysta for det og 18 imot, medan to lét vera å røysta. Seinare blei det også godkjend av Senatet.
Ganei Hadar
Ganei Hadar (hebraisk skrift גַּנֵּי הָדָר, tyder Hadar-hagane) er ein fellesbusetnad sentralt i Israel. Han ligg i Shephelah nær Rehovot og høyrer til Gezer regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 286.
Musea i Sogn og Fjordane
Samlingane til Musea i Sogn og Fjordane er delvis digitalisert. Det betyr at ein kan hente opplysningar om kring 11500 gjenstandar på nettsida til DigitaltMuseum.
Ganei Hadar
Landsbyen vart grunnlagd i 1930 av immigrantar frå USA, som grunnla unionen «Gan Hadar - Co-operation». Landometåvart kjøpt av unionsmedlemmar frå den arabiske landsbyen al-Na'ani seint i 1920-åra, og var den første jødiske busetnaden i Gezer-området.
Distriktet Tepelenë
Etter kommunereforma i 2014 er dei tidlegare landkommunane og bykommunane i dag fordelte slik på dei nye kommunane:
Casanova av Supergruppa
«Casanova» er ein song av Supergruppa frå 1977. Songen er skriven av Svein Strugstad og Dag Nordtømme.
Melodi Grand Prix 1977
«Casanova» deltok i Melodi Grand Prix 1977, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1977 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Supergruppa i semifinalen «Midt-Norge», som omfatta Nord-Trøndelag, Sør-Trøndelag og Møre og Romsdal. Bidraget vann med 601 poeng, og gjekk vidare til finalen. «Casanova» vart framført av på norsk av Anita Skorgan i finalen, og vann med 91 poeng.
Soga om Torstein Vikingsson
Soga om Torstein Vikingsson (Þorsteins saga Víkingssonar) er ei islandsk fornaldarsoge om bonden Torstein frå Sogn som òg var far til den meir kjende Fridtjof den frøkne (kjent frå Soga om Fridtjov den frøkne).
Soga om Torstein er truleg yngre enn soga om Fridtjof og overfylt av alle moglege motiv. Litteraturforskaren Finnur Jónsson hevdar at soga ut frå språklege kriterium likevel ikkje er særleg yngre enn frå tidleg på 1300-talet.
Soga handlar om Viking og sonen hans Torstein på ulike eventyr i Noreg, Sverige og heilt til India. Hovudpersonen vert rekna av Jónsson for å kunna vera ein historisk person, men historiene er opplagt fri dikting. I motsetnad til soga om Fridtjof, som vert rekna som eit av høgdepunkta i sogelitteraturen, er soga om Torstein rekna å ha mindre litterær verdi.
Den lange mesoamerikanske kalenderen
Den lange mesoamerikanske kalenderen er ein ikkje-repeterande vigesimal og base-18 kalender som vart nytta av fleire kulturar i Mesoamerika i førkolumbisk tid, mellom anna toltekarane, aztekarane og mayaene. Ein går ut frå at han oppstod blant olmekarane. Ved å nytta eit modifisert vigesimalsystem tel kalenderen talet på dagar som er gått sidan den mytologiske skapingsdagen som svarer til 11. august 3114 f.Kr. i den proleptiske gregorianske kalenderen. Kalenderen var mykje brukt på monument.
Hundvåg kyrkje
Hundvåg kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1983 i Stavanger kommune i Rogaland fylke. Byggverket er av teglstein. Kyrkjesalen har 380 sitjeplassar. Dette kan utvidast til 540 med tilstøytande rom.
Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja.
I Miss You av Badfinger
«I Miss You» er ein song av det britiske powerpopbandet Badfinger. Songen er skriven av Pete Ham for det første albumet deira på Warner Bros., Badfinger, der han var opningssporet. Songen var den einaste singelen frå albumet som kom ut i USA.
Utgjeving
«I Miss You» kom ut på Badfinger i 1974 som opningssporet. Same året var than gjeven ut på singel i Amerika og Japan med B-sida «Shine On». Singelen selde dårleg og gjekk ikkje inn på singellista. Singelen kom ikkje ut i Storbritannia.
Medo de sentir
«Medo de sentir» (norsk 'redd for å føle') er ein portugisisk popballade frå 2020 som vert framført av songaren Elisa Silva. Songen er skriven av Marta Carvalho og vann Festival da Canção 2020. Som vinnar av festivalen skulle «Medo de sentir» ha vore det portugisiske bidraget i Eurovision Song Contest 2020, men 18. mars 2020 avlyste EBU Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020.
Eurovision Song Contest
«Medo de sentir» skulle ha vore det portugisiske bidraget i Eurovision Song Contest 2020, etter at Elisa Silva vann den portugisiske songtevlinga Festival da Canção 2020 laurdag 7. mars 2020. Tevlinga er det portugisiske svaret på Melodi Grand Prix, og vinnaren får representere landet i Eurovision Song Contest.
«Medo de sentir» var trekt til å delta i den andre semifinalen som skulle ha vore arrangert torsdag 14. mai 2020 i Rotterdam Ahoy i Nederland. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 vedtok EBU å avlyse Eurovision Song Contest for å hindra spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen Covid-19. Songen fekk dimed aldri delteke i Eurovision Song Contest.
What in the World
«What in the World» er ein song av David Bowie frå albumet Low i 1977. Songen vart sidan spelt på fleire turnear, mellom anna 1978-turneen.
Tidig
«Tidig» er ein song av Brødrene Thues frå 1977. Songen er skriven av Ove Thue.
What in the World
«What in the World» syner noko av låtskrivinga og produksjonsteknikkane til Bowie frå Berlin-tida. Songen er, som andre songar på Low, usamanhengande, med tilsynelatande tilfeldige setningar og frie assosiasjonar i teksten.
Det vert nytta mykje synthesizer og platestudioteknikkar, kraftig påverka av arbeidet med Brian Eno, som han samarbeidde med på albumet. Ein «blipp»-liknande lyd som minnar om lydar frå det seinare Pac-man og Nintendo Entertainment System pulserer gjennom songen, som i lag med ein særs rytmisk gitarsolo, skapar eit rasande tempo. Tony Visconti nyttar òg kraftige effektar på trommene til Dennis Davis. Iggy Pop syng korvokal på songen. Pop-albumet The Idiot vart spelt inn like før Low i same studioet, og var produsert av Bowie med mange av dei same musikarane.
Tidig
«Tidig» deltok i Melodi Grand Prix 1977, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1977 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Brødrene Thues i semifinalen «Vestlandet», som omfatta Sogn og Fjordane og Hordaland. Bidraget enda på andreplass med 552 poeng, og gjekk ikkje vidare til finalen.
Apetor
Tor Eckhoff, òg kjend som Apetor, var ein norsk youtubar kjend for sine videoar der han utførte farlege aktivitetar på frosne vatn med han drakk vodka. Han døydde i 2021 etter han fall gjennom isen ved ein innsjø vest for Kongsberg med han filma ein video.
Karriere
Eckhoff laga YouTube-profilen sin i oktober 2006. Han fekk sitt gjennombrot med videoen «On thin sea ice 2» i 2011, som fekk over 1 million visingar i laupet av ei uke. I videoane hans drikk han vodka, står på skøyter, og styp gjennom isen.
Ulykka
26. november 2021 fall Eckhoff gjennom isen ved Jakobs dam vest for Kongsberg med han spelte inn ein video til sin YouTube-kanal. Etter eit vitne høyrde han ropa etter hjelp, drog dykkarar han opp og gjennomførte livreddande innsats. Han vart floge med luftambulanse til Ullevål sjukehus i Oslo, der han døydde 27. november. Identiteten hans var ikkje kjend før ei pressemelding fra søraust politidistrikt 28. november. Familien hans var informert om kunngjeringa. I pressemeldinga kunngjorde dei at Eckhoff var aleine da han gjekk gjennom isen, og at det ikkje var nokon straffbare forhold som hadde skjedd. Politi på staden fortalde at det var skore hol i isen, som dei antok var for å bade i. 1,2 millionar personar var abonnert til Eckhoff sin kanal da han døydde. Gravferda til Eckhoff vart heldt 7. desember ved Orelund kapell. Han vart gravlagd ved Ekeberg gravlund.
Scandal av Queen
«Scandal» er ein song av det britiske rockebandet Queen. Han vart gjeven ut som den fjerde singelen frå albumet The Miracle i 1989 og nådde 25. plassen på den britiske singellista. Singelen vart gjeven ut i USA òg, men gjekk ikkje inn på lista der.
Den originale versjonen av songen «My Life Has Been Saved» vart gjeven ut som B-sida til singelen, før May, Taylor, Deacon og Richards omarbeidde songen for det femtande og siste studioalbumet sitt, Made in Heaven. I 1995-utgåva var den originale gitarintroen erstatta med klaverinstrument spelt av bassisten John Deacon.
Kompsosijon
«Scandal» vart skriven av Brian May, men er tilskriven heile Queen. Songen handlar om den uønskte merksemda som May og Freddie Mercury fekk i pressa seint i 1980-åra. May gjekk gjennom eit skilsmål frå den første kona si, Chrissie Mullen, og hadde eit forhold med skodespelaren Anita Dobson. Mercury hadde testa positivt for HIV i 1987, men annonserte ikkje at han hadde viruset før dagen før han døydde i november 1991. Det var aukande spekulasjonar i media om helsa hans då utsjånaden hans endra seg, særleg tok han av mange kilo, som var med på å gje liv til spekulasjonane om at han var alvorleg sjuk.
Musikkvideo
I videoen spelar bandet på ein scene utforma som ei avis. Han vart filma i Pinewood Studios i september 1989, og er kjend for den magre utsjånaden til Mercury.
Zaretsjnyj i Penza oblast
Zaretsjnyj (russisk Заре́чный) er ein lukka by i Penza oblast i Russland med om lag 60 000 innbyggjarar. Byen ligg 12 km aust for Penza.
Byen vart grunnlagd i 1958 i området til bydistriktet Zaretsjnyj i Penza. Frå 1962, då byen vart lukka, til 1992 heitte han Penza-19 (russisk Пе́нза-19)
NM i alpine greiner 1953
Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1953 vart avvikla helga 7.-8. mars ved Drammen i Buskerud, og laurdag 14. mars 1953 på Oppdal i Sør-Trøndelag. Slalåmrenna fann stad i Haukåsløypa og storslalåmrenna i Ytterkolløypa, begge ved Drammen. Utforrenna vart arrangert på Oppdal.
Slalåm
Dato: 16. mars
<br style="clear:both;" />
Storslalåm
Dato: 15. mars
<br style="clear:both;" />
Utfor
Dato: 16. mars
<br style="clear:both;" />
Isak L. Flatabø
Flatabø var son til ein gardbrukar og bygdeslaktar. Sjølv var han anleggsarbeidar fram til 1923, då han som odelsgut tok over farsgarden på Flatabø. I 1945 vart han vald til å representere Arbeidarpartiet på Stortinget, og vart seinare attvald fire gongar. Han var i den fyrste fireårsbolken medlem i Skog- og vassdragskomiteen, frå 1950 var han medlem i Samferdslekomiteen til han forlet Stortinget i 1965.
Flatabø var aktiv i organisasjonslivet i Kvam. Han var frå 1912 ombudsmann i Losje "Trygd" av IOGT i 33 år, formann 1918-31 i Kvam arbeidar- og småbrukarlag, styremedlem 1920-28 i Soldal og Skåre Ungdomslag og ei tid formann i Kvam lokallag av Norsk Arbeidsmandsforbund. Frå 1927 til -40 var Flatabø medlem i heradsstyret i Kvam. Han var formann 1938-40 i arbeidsløysenemnda i Kvam og 1938-45 medlem i Kvam jordstyre.
Flatabø var medlem i Lakselovkomiteen av 1948 og i Boligbankkommisjonen av 1962.
Carl Perkins
Carl Lee Perkins var ein songar, låtskrivar og musikar som først og fremst var ein pioner innan rockabilly.
Carl Perkins blei introdusert på 1950-talet saman med eit anna viktig namn innan rock'n'roll, Elvis Presley. Musikkstilen hans, rockabilly, var ein ny type sørstatsmusikk basert på rhythm and blues og country. På eit tidspunkt hadde både Perkins og Presley kontrakt med Sun Records. I desember 1955 spelte Carl Perkins inn songen «Blue Suede Shoes», som raskt blei signaturmelodien for rockabillysjangeren. Også Presley gjorde ein eigen versjon. Originalversjonen til Perkins var likevel den første rocken 'n' roll-songen som samstundes hamna på toplistene for pop, country og rhytm and blues.
I 1956 hamna Perkins i ei bilulykke og blei hardt skadd. Etter at han blei betre, gjenopptok han karrieren sin ved Sun Records. Dette året spelte han inn dei klassiske rockabillysongane «Boppin' the Blues» og «Matchbox».
Carl Perkins døydde i ein alder av 65 år av strupekreft etter fleire slag. Han er gravlagd ved Ridgecrest Cemetery i Jackson i Tennessee. Kona hans Valda de Vere Perkins døydde 15. november 2005 i Jackson.
I 1987 blei Perkins vald inn i Rockens æresgalleri.
Reindalen kyrkje
Reindalen kyrkje er ei langkyrkje frå 1983 i Tranøy kommune i Troms fylke.
Kyrkjegarden ved kapellet vart teken i bruk i 1971.
Brusk
Brusk er eit fleksibelt bindevev som finst i kroppen hjå dyr og menneske. Brusk er utbreidd i ledda mellom knoklar, brystkassen, øyret, nasa, bronkietreet og i mellomvirvelskivene. Det er ikkje like stivt som bein, men stivare og mindre fleksibelt enn musklar.
Stivleiken i brusken medverkar til å halde røyr og kanal i kroppen opne. Eit døme på dette er bruskringane rundt luftrøyret, medrekna ringbrusken og bifurkaturen, torus tubarius ved opninga av øyretrompeten, nasevinga i nasebora og aurikkelen i øyret.
Brusk er samansett av spesialiserte celler kalla kondrocyttar som dannar store mengder ekstracellelulær matriks. Matriksen er samansett av kollagenfiber, grunnsubstans med mykje proteoglykan, og elastinfiber. Brusk blir klassifisert som elastisk, hyalin og fibrøs, avhengig av korleis intercellulærsubstansen er bygd opp. Kondroblastar som blir fanga i matriksen blir kalla kondrocyttar. Desse ligg i små rom kalla lakuner med opptil åtte kondrocyttar per lakune.
Brusk inneheld ikkje blodårer, til skilnad frå andre bindevev. Kondrocyttane blir forsynt gjennom diffusjon. Kompresjon av artikulært brusk og fleksjon av elastisk brusk medverkar til å pumpe næringsstoff. Dette fører til at brusk lækjar seinare enn andre slag av bindevev.
Machapucharé
Machapucharé (òg Machhapucharé, Machhapuchhre, Nepali माछापुछ् Māchāpuchre) er eit høgt fjell i massivet Annapurna Himal i den nepalesiske delen av Himalaya om lag 25 km nord for Pokhara.
Namnet tyder «fiskehalen», altså «sporden», og sett frå vest der ein kan sjå dei to toppane på fjellet, er bakgrunnen for namnet openbert.
Hinduane meiner at ei rekke gudar held til på Machapucharé, og innan tibetansk buddhisme blir fjellet rekna som heimen til det grenselause lysets Buddha, Amitabha. Fjellet blir derfor rekna som heilagt.
I 1957 kom dei engelske klatrarane David Cox og Wilfrid Noyce fram til om lag 50 meter frå toppen, men avslutninga viste seg å vere svært vanskeleg så dei måtte snu på grunn av klatretekniske problem. I 1964 nedla den nepalske kongen klatreforbod, men fjellet skal ha blitt klatra av Bill Denz tidleg i 1980-åra. Bill Denz døydde på Makalu i 1983, så påstanden er nå ikkje lett å be/avkrefte.
Den magnetiske sørpolen
Den magnetiske Sørpolen er eit vandrande punkt på den sørlege halvkula til jorda der dei geomagnetiske linjene er retta vertikalt oppover. Han må ikkje forvekslast med den mindre kjende geomagnetiske sørpolen.
Av historiske årsaker vert «enden» av ein magnet som peikar (omtrentleg) nordover kalla «nordpolen» på ein magnet, og den andre enden, som peikar sørover, vert kalla «sørpolen». Fordi motsette polar tiltrekkjer kvarandre er den magnetiske sørpolen fysisk i røynda nordpolen til magneten.
Den magnetiske sørpolen endrar seg konstant i forhold til endringar i magnetfeltet til jorda. I 2005 vart han kalkulert til å ligge ved -64.53°N, 137.86°W like utanfor kysten av Antarktis mellom Adelie Land og Wilkes Land. Punktet ligg utanfor den antarktiske polarsirkelen. På grunn av polardrift flyttar polen seg nordvest med kring 10 til 15 kilometer i året.
Ekspedisjonar
Av tidlege mislukka forsøk på å nå den magnetiske sørpolen finn ein forsøka til den franske oppdagaren Dumont d'Urville (1837–40), amerikanaren Charles Wilkes (ekspedisjonen i 1838–42) og briten James Clark Ross (ekspedisjonen i 1839–43).
Den første utrekninga av den magnetiske sørpolen vart gjort 23. januar 1838 av hydrografen Vincendon-Dumoulin, som var med på Dumont d'Urville-ekspedisjonen i Antarktis på korvetten «L'Astrolabe» og «Zélée» i 1837-1840.
Den 16. januar 1909 hevda tre mann (Douglas Mawson, Edgeworth David og Alistair Mackay) frå Nimrod-ekspedisjonen leia av Ernest Shackleton, å ha funne den magnetiske sørpolen, som på den tida låg på land. Det er noko tvil om staden dei fann var korrekt.
Den tilnærma posisjonen til polen den 16. januar 1909 var.
Tilpassing til globale datasett
Den magnetiske sørpolen har òg blitt estimert ved hjelp av tilpassing til globale datasett, som World Magnetic Model (WMM) og International Geomagnetic Reference Model (IGRF). For tidlegare år attende til 1600 vert GUFM1 nytta, basert på innsamling av data frå skipsloggar.
Den geomagnetiske sørpolen
Det geomagnetiske feltet til jorda kan tilnærmast som ein hellande dipol (som ein stavmagnet) plassert midt i jorda. Den geomagnetiske sørpolen er enden av der aksen kryssar jordoverflata på den sørlege halvkula. I 2005 vart han utrekna til å ligge ved, nær Vostok-stasjonen. Fordi feltet ikkje er ein eksakt dipol, ligg ikkje den sørlege geomagnetiske polen på same stad som den sørlege magnetiske polen.
Curtis Mayfield
Curtis Lee Mayfield var ein USA-amerikansk songar, låtskrivar, gitarist og plateprodusent, og ein av dei viktigaste musikarane bak soul og politisk afroamerikansk musikk. Han fekk først suksess med The Impressions under borgarrettsrørsla seint i 1950- og 1960-åra, og arbeidde seinare som soloartist.
Mayfield var fødd i Chicago i Illinois og byrja musikkarrieren i eit gospelkor. Han flytta til North Side, der han møtte Jerry Butler i 1956, 14 år gammal, og vart med i vokalgruppa The Impressions. Som låtskrivar vart Mayfield kjend som ein av dei første musikarane som skreiv om samfunnssaker i soulmusikken. I 1965 skreiv han «People Get Ready» for The Impressions, som var eit døme på den meir politiske låtskrivinga hans. Songen er rangert på 24. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene, og songen fekk mange andre prisar.
Etter Mayfield slutta i The Impressions i 1970 for å foksuere på solokarrieren, gav han ut fleire album, som filmmusikken til blaxploitation-filmen Super Fly i 1972. Filmmusikken var kjend for dei samfunnsmedvitne tekstane som hovudsakleg hadla om byminoritetar og kriminalitet, fattigdom og dopmisbruk. Albumet vart rangert på 72. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste albuma gjennom tidene.
Mayfield vart lam frå nakken og ned etter at han fekk noko lysustyr ovr seg under ein konsert i Wingate Field i Flatbush i Brooklyn i New York den 13. august 1990. Trass i dette fortsette han karrieren som plateartist og gav ut eit siste album, New World Order i 1996. Mayfield vann ein Grammy Legend Award i 1994 og ein Grammy Lifetime Achievement Award i 1995, og vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame to gonger, som medlem av The Impressions i 1991, og igjen i 1999 som soloartist. På same vis er han innlemma to gonger i Grammy Hall of Fame. Han døydde av komplikasjonar frå diabetes i 1999, 57 år gammal.
Hensonhest
Hensonhest eller henson er ein fransk hesterase som er avla fram ved å krysse fjording med ulike varmblodshestar.
Raseskildring
Hensonhesten er blakk og mankehøgda ligg mellom 150 cm og 160 cm. Hesten ber tydeleg preg av å stamme frå fjordingen.
Historie
Arbeidet med hensonhesten tok til på 1970-talet, då fjordhest vart kryssa med andre rasar for å få fram ein allsidig og nøysom fritidsridehest med evne til å leve utandørs heile året. Mellom anna vart den franske rasen angloarabar brukt i avlsarbeidet. Hensonhesten er den nyaste av dei franske hesterasane, og vart godkjent av franske styresmakter som eiga rase i 2003.
Førekomst
Kjerneområdet til hensonhesten er ved Somme-bukta i Frankrike. Flokkar med hestar går ute året rundt.
Bruk
Hensonhesten er mykje brukt til turriding og andre former for fritidsriding.
Candy corn
Candy corn er små, trekanta godteri frå USA. Dei er typisk delte inn i tre delar med ulike fargar, og har ein voksaktig tekstur og smak basert på honning, sukker, smør og vanilje. Candy corn er utbreidd om hausten og til halloween i USA.
Dei tradisjonelle fargane gult, kvitt og oransje står for haustfargar eller maiskolbar, der den vide gule enden minnar om maiskorn.
Historie
Godteriet blei først laga seint på 1880-talet under namnet «Chicken Feed». Det blei funne opp av ein tilsett ved Wunderle Candy Company, George Renninger. Wunderle Candy Company byrja produsera godteriet i 1888. I 1898 byrja også Goelitz Confectionery Company (no kjend som Jelly Belly) å laga produktet. Godteriet blei opphavleg laga for hand.
På slutten av 1800-talet prøvde amerikanske godteriprodusentar å selja produkta sine til eit hovudsakleg bygdebasert jordbrukssamfunn. Godteri laga av butter cream og forma i mange naturinspirerte former, som kastanjar, turnips og trekløverblad. Candy corn skilde seg ut med dei tre sterke fargane sine.
Sjølv om candy corn var mest populært om hausten, var det ikkje alltid knytt til denne årstida eller halloween. I første halvdel av 1900-talet var det ei vanleg form for penny candy eller godteri selt i lausvekt, og blei marknadsført som ein rimeleg, populær søtsak ein kunne eta året rundt. Candy corn blei til eit haust- og halloweengodteri rundt 1950-talet, då folk byrja å gje godteriposar til under som gjekk på trick-or-treat. Haustfargane og auka marknadsføring av godteriet i oktober hjelpte også candy corn til å bli eit særs utbreidd haustgodteri.
Medan Jelly Belly framleis lagar candy corn er den største produsenten i nyare tid Brach's Confections, som tilhøyrer Ferrara Candy Company. Brach’s lagar rundt 7 milliardar candy corn kvart år, og står for rundt 85 % av det totale salet i halloweensesongen.
Variantar
Ein populær versjon kalla harvest corn har ein sjokoladefarga brei ende, oransje midtdel og kvit spis, og er ofte tilgjengeleg rundt thanksgiving. Ein halloweenvariant er blackberry cobbler candy corn med svart, lilla og kvit farge. Det finst også andre fargevariantar for andre høgtider. Julevarianten, som tidvis blir kalla reindeer corn, har typisk ein raud ende og grøn midtdel, medan valentinsdagvarianten (tidvis kalla cupid corn) typisk har ein raud ende og rosa midtdel. I samband med sjølvstendedagen i USA kan ein ha candy corn med ein blå ende, kvit midtdel og raud spiss, med nemninga freedom corn. Påskevarianten (tidvis kalla bunny corn) har vanlegvis berre to fargar, og har typisk ein pastellfarga ende (rosa, lysegrøn, gul eller lilla) og ein kvit ende, seld saman i ein pose
Fohnsdorf
Fohnsdorf er ein kommune i distriktet Murtal i forbundslandet Steiermark i Austerrike. Kommunen består av tre større landsbyar og fem grender, og har ei flatevidd på 54,7 km² med i kring 7 700 ibuarar. Landsbyen Fohndsorf ligg 736 meter over havet.
Fohnsdorf var i lang tid kjend for sine brunkolgruver, den djupaste nådde meir enn 1000 ned og var i si tid den eldste. På 1960-70-talet minka utvinninga av kol, og gruva vart lagt ned i 1978. I dag pendlar ein stor del av ibuarane til arbeid utanfor kommunen.
For seint?
«For seint?» er ein song av Ellen M. Johansen frå 1977. Songen er skriven av Bernt Erik Tylden.
«For seint?» deltok i Melodi Grand Prix 1977, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1977 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Ellen M. Johansen i semifinalen «Vestlandet», som omfatta Sogn og Fjordane og Hordaland. Bidraget enda på fjerde- og sisteplass med 78 poeng, og gjekk ikkje vidare til finalen.
Erik Johnsen
Erik Stein Johnsen i Oslo er ein norsk, tidlegare skihoppar frå Oslo, som i 1988 vann olympisk sølvmedalje individuelt og bronsemedalje for lag. Han tevla for Romsås Idrettslag.
Gudinna Diana
Diana er namnet på jaktgudinna i romersk mytologi. Ho vert knytt til månen, utmarka, ville dyr og jomfruer.
Diana motsvarar Artemis i gresk mytologi. Ho har ein tvillingbror, Apollon.
Hornugle
Hornugle (Asio otus) er ei ugle i gruppa Asio.
Kjenneteikn
Hornugla har ei lengd på 31–37 cm og eit vengespenn på 86-98 cm. Ho veg om lag 280 gram. Fuglen har lange øyretufsar som kan reisast rett opp. Hoa er større enn hannen og har mørkare fjørdrakt. Dei brunaktige fjørene er loddrett streka. Fuglen er spraglete og vatra i svartbrunt, rustgult og kvitt på oversida. Bryst og buk er rustgule og kvite med svartbrune langsflekkar. Tarsen og tærne er heilt fjørkledde. På den sittande fuglen når vengen nedom stjerten. Den andre handsvingfjøra er innskåren i den ytre fana, den første i den indre. Iris er oransjefarga. Hornugla er vanskeleg å sjå om dagen då fuglen kamuflerer seg ved å sitte på ei grein tett inn til trestamma. Ho dreg saman fjørdrakta og kroppen og får ein ekstra avlang utsjånad.
Læte
Territoriesongen til hannen er dempa, men kan bere ein kilometer eller meir. Dei gjennomtrengande tiggeropa ungane ytrar når dei er ute av reiret ber minst like langt.
Utbreiing og taksonomi
Hornugla lever over store delar av Palearktis, frå det nordlege Afrika og Europa i vest gjennom det nordlege Asia austover til Kina og Japan og sørover til det nordvestre India. Vidare finst fuglen over store delar av Nord-Amerika sør til det nordlege Mexico. Fuglane som hekkar i nord er trekkfuglar eller lever nomadisk, dei i sør er standfuglar.
Hornugla vert delt i fire underartar:
Biotop og leveområde i Noreg
Hornugla er rekna som ein livskraftig art i Noreg. Ho hekkar i alle fylke, men spreidd i dei nordlege delane av landet. Vanlegast er fuglen i lågareliggande delar av Sørlandet, Austlandet og Trøndelag. Fuglane likar best i jordbrukslandskap med blanding av dyrka mark og barskog, og finst så høgt til fjells som barskogen strekker seg. Skogen treng fuglane spesielt for å gøyme seg om dagen.
Føde
Hornuglene er nattfuglar som jaktar på smågnagarar, og også litt insekt.
Hekking
Fuglane finn seg gjerne kvistreir etter kråke, skjor eller ekorn. Hoa legg 3–5 egg. Egglegginga skjer frå seint i mars til midt i mai. Hoa rugar i 25–30 døgn. Begge foreldra matar ungane.
Trekkvanar
Etter som hornuglene er nomadiske er det vanskeleg å snakke om ein norsk hekkebestand, men stort sett er det slik at fuglane i Noreg er trekkfuglar som kjem hit i mars-juni og reiser sørover og sørvestover stundom heilt til Spania. Nokre individ kan overvintre i Noreg når og der det er mykje smågnagarar og lite snø.
Anton Bye
Anton Bye var ein norsk gullsmed, bankmann og stortingsmann frå Trondheim.
Bye var son til ein smedmeister. Sjølv var han gullsmedsvenn i heimbyen frå 1854 til -83. Sidan var han fram til 1909 kasserar i bank. Han var medlem av bystyret i om lag 20 år, sat i formannskapet 1877-80.
Han var 3. representant på Stortinget frå Trondheim og Levanger perioden 1880-82 og på omframstortinget 1882. 1880-82 var han medlem av næringskomite nr 2, medan han på omframstortinget var med i traktatkomiteen. Bye døydde i Trondheim i 1917.
Baby Universal
«Baby Universal» er ein song av Tin Machine, gjeve ut som den andre singelen frå albumet Tin Machine II i oktober 1991.
Zeltweg
Zeltweg er ein kommune i distriktet Murtal i forbundslandet Steiermark i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 8,7 km² og i kring 7 200 ibuarar. Byen Zeltweg har 4 500 ibuarar og ligg 659 meter over havet.
Fliegerhorst Hinterstoisser, den største militære flyplassen i Austerrike, ligg i Zeltweg. Næringslivet er elles prega av ymse slag industriverksemder.
Generalen Franz Böhme, øvstkommanderande i Wehrmacht Norge i 1945, var frå Zeltweg.
Baby Universal
Bakgrunn og innspeling
Singelen kom ut i lag med songar spelte inn for radioprogrammet til Mark Goodier på BBC den 13. august 1991, og eit opptak frå Top of the Pops på BBC.
Vi trenger kjærlighet på jord
«Vi trenger kjærlighet på jord» er ein singel av Brødrene Thues, gjeven ut i 1977. Songen er skriven av Johannes Kleppevik.
Baby Universal
Bakgrunn og innspeling
Bowie spelte inn «Baby Universal» på ny i 1996 for å ta han med på albumet Earthling, men han kom ikkje med på det endelege albumet, og kom til slutt ut i 2020 som ein del av EP-en Is it Any Wonder?.
Vi trenger kjærlighet på jord
Melodi Grand Prix 1977
«Vi trenger kjærlighet på jord» deltok i Melodi Grand Prix 1977, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1977 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Brødrene Thues i semifinalen «Vestlandet», som omfatta Sogn og Fjordane og Hordaland. Bidraget enda på tredjeplass med 228 poeng, og gjekk ikkje vidare til finalen.
Baby Universal
Konsertopptak
«Baby Universal» vart framført av Tin Machine på «It's My Life-turneen» i 1991-1992 og av Bowie på «Outside sommarfestivalturné». Eit opptak frå It's My Life-turneen kom ut på albumet Tin Machine Live: Oy Vey, Baby (1992).
Tidsseriestudie
Ein tidsseriestudie er ein kvantitativ metode som vert nytta for å studera effekten av eit fenomen på observasjonseiningane ved å registrera fortløpande variasjonar både før og etter at ei endring av dette fenomenet har hendt. Til dømes kan ein studera den tenkte effekten av ei politisk reform for å finna ut av kva for nokre konsekvensar han har fått. Ein kan dinest samanlikna høva før og etter endringa har hendt.
Ulemper
Ulempa ved slike studiar er at ein har for få observasjonstidspunkt. Til dømes kan endringane taka lang tid før dei hende. Studiar som ikkje måler lenge nok i etterkant kan dimed konkludera med at det ikkje var nokon effekt – når effekten i røyndomen berre hende på eit seinare tidspunkt. Eventuelt kan endringane vera kortvarige for dinest gradvis stabilisera seg på eit normalt nivå. Dess fleire observasjonstidspunkt ein har og dess lengre tidsspenn ein måler over, dess sikrare kan ein vera på at måledataa gjev eit meir korrekt bilete.
Tjensvoll kyrkje
Tjensvoll kyrkje er ei arbeidskyrkje i Stavanger i Rogaland fylke. Kyrkja har teglstein i fasaden.
Kyrkjesalen er vifteforma og har 304 sitjeplassar. Korområdet er som eit podium tre trinn høgare enn resten av kyrkjesalen.
Ina Lange
Ina Blenda Augusta Lange, fødd Forstén  var ein finlandssvensk pianist og forfattar. Ho nytta pseudonymet Daniel Sten.
Liv
Lange var fødd i Helsingfors. Foreldra hennar var assessoren Johan August Forstén (1815-1881) og Augusta Vilhelmina Danielsson (1820-1878). Ho hadde to sysken. I 1876 gifta ho seg med operasongaren Algot Lange (1850-1904). Saman fekk dei sonen Åke Mortimer Lange, seinare kjend som oppdagingsreisaren Algot Lange, i 1884. Dei skilde seg 1898.
Lange fekk privatundervising heime og studerte deretter ved Julie Reyers höhere Töchterschule i Berlin frå 1870 til 1871. Ho fekk opplæring av pianisten Carl Tausig og fortsette studia ved musikkonservatoriet i Moskva, blant anna under Anton Rubinstein og Pjotr Tsjajkovskij.
I 1875 var ho på turné i Stockholm, der ho blei kjend med August Strindberg. Strindberg fridde til Lange sjølv om ho var trulova med vennen hans Algot Lange, og det oppstod eit trekantdrama. Lange presenterte seinare Siri von Essen for Strindberg, som han blei gift med. Algot Lange opptrer i Strindberg sin roman Röda rummet, medan Ina Lange opptrer i Han och hon og En dåres försvarstal.
Lange debuterte som forfattarar i 1884 med Bland ödebygder och skär, og følgde han opp året etter med romanen Sämre folk. Denne var dedikert tll Anne Charlotte Leffler. Fyrst skreiv ho under pseudonymet Daniel Sten, men seinare skreiv ho under sitt eige namn.
Frå 1885 var Lange kammerpianist ved danske hoffet. Mellom 1912 og 1919 gav ho ut fleire populære musikhistoriske verk. Frå 1913 var ho busett i Malmö. Ho heldt òg forelesingar i musikkhistorie i København og Sør-Sverige.
Karmei Yosef
Karmei Yosef (hebraisk skrift כַּרְמֵי יוֹסֵף, tyder 'Yosef-vingardane', òg skrive Carmey Yosef) er ein fellesbusetnad sentralt i Israel. Han ligg i Shephelah mellom Ramle og Rehovot og høyrer til Gezer regionale kommune. I 2007 var folketalet 1 800 omkring 400 hushaldningar.
Torstein Torsteinson
Torsteinson byrja kunstmålarutdanninga si som tjueåring på den målarskulen, J.F. Eckersbergs malerskole i Oslo, som Knut Bergslien dreiv etter at Eckersberg døydde. Der studerte han frå 1896 til 1897, før han drog til København, slik mange andre norske kunstnarar gjorde i desse tidene, og studerte ved målarskulen til Kristian Zahrtmann vinteren 1898–1899. Men allereie våren 1899 reiste han til Paris og vart elev ved målarskulen til James Whistler ei stutt tid, og Wistlers måleri kom til å verte ei inspirasjonskjelde for han. I Torsteinsons portrett frå 1899 av målaren Anders C. Svarstad (no i Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design (Nasjonalgalleriet) i Oslo) gjer denne inspirasjonen seg gjeldande.
Torsteinson har hatt ein rad separatutstillingar og teke del i mange kollektivutstillingar i både Skandinavia og Tyskland, og er representert i dei største musea i Noreg. Han har mellom anna vore medlem i Bildende Kunstneres Styre (1928-30) og Den faste Jury (1928), og dreiv samane med Søren Onsager eigen målarskule i Oslo frå 1926-29. Frå 1939 fekk han kunstnarløn frå staten.
Karmei Yosef
Karmei Yosef ligg like ved den antikke byen Gezer. Gezer vart ein viktig kanaanittisk by i bronsealderen og israelittisk by i jernalderen. Byen er nemnt på Merneptah-stelen som er datert til slutten av 1200-talet fvt., og i følgje Bibelen, slo Josva kongen av Gezer i slaget om Kanaan (Josva 10:33).
Torstein Torsteinson
Torsteinson budde i Paris frå 1908 til 1925, men var heime i Noreg med jamne mellomrom i samband med utstillingar. Fransk kunst fekk stor innverknad på hans kunstnarlege utvikling, og drag av impresjonismen og kubismen er å sjå i arbeida hans. Med verk av Paul Cézanne, Henri Matisse, André Derain og André Lhote som inspirasjonskjelder måla han landskapsbilete i stramme, enkle former, som Alléen frå 1919, og dessutan interiør og stilleben. Av arbeida frå denne perioden er han representert i Nasjonalgalleriet i Oslo med tre stilleben, to landskapsmåleri og det fargerike måleriet Interiør frå 1918. I ungdomen hadde han òg vorte fascinert av Edvard Munchs måte å måle på, slik det framgår av til dømes målarstykket Dobbeltakt frå 1906, som òg er i Nasjonalgalleriet. Han har vore oppteke av dei formale problema som komposisjonen, forma og fargen.
I 1925 reiste Torsteinson frå Paris til Noreg og slo seg ned i Asker kommune, der han hadde budd ei stutt tid tidlegare, og vart buande her resten av livet. I Asker måla han landskapsmåleri og portrett i ein stil som var lausare og mindre streng i forma. Etter fyrst å ha budd eit bel på garden Øvre Bleiker, deretter i Villa Sollys (som på folkemunne vart kalla «Amerikakufferten») ved Bondi og dessutan på Borgen, båe stadane i nærleiken av Asker sentrum, bygde familien seg i 1933 eit hus med atelier i Stasjonsveien på Billingstad, rett nedanfor Billingstad jarnbanestasjon. Der vart familien buande, og dit kom på vitjing gode vener som til dømes Aksel Sandemose, Gunnar Reiss-Andersen, Ståle Kyllingstad og Herman Wildenvey.
Meleuz
Meleuz (russisk Мелеу́з) er ein by i Republikken Basjkortostan i Russland med om lag 60 000 innbyggjarar. Han ligg der elva Meleus munnar ut i elva Belaja, ei sideelv til Kama, rundt 200 km sør for Ufa.
Lance Ellington
Lance Ellington er ein engelsk songar, låtskrivar og skodespelar. Ellington var den einaste sonen til bandleiaren Ray Ellington, og har spesialisert seg i swing og storbandballadar. Han har arbeidd med mange artistar som Sting, George Michael, Michael Jackson og Robbie Williams.
Norsk harpe
Norsk harpe (bondeharpe, bygdeharpe, folkeharpe, trekantharpe) er ein liten norsk variant av ei klassisk harpe. Dei norske variantane blir gjerne kalla bondeharper eller bygdeharper, til skilnad frå klassisk harpe, som gjekk under namnet byharpe. Den norske harpa forsvann ut av bruk i Noreg i 1823, og har seinare blitt gjenoppdaga. Det er funne heile 9 forskjellige harper i Noreg.
Konstruksjon
Det finst norske harper med både éin og to resonanskasser, og historiske kjelder tyder på at dei kan vera meinte for å legga ned på eit bord (eller ei anna resonanskasse) for å få sterkare lyd. Den hyppigast kopierte norske harpa er ein modell frå Selbu med éi resonanskasse.
Historisk er det belegg for at harpar blei sett opp med strenger av dyretarmer, medan harpar som er sett opp på musea er monterte med metallstrenger. Dette gir ein klangforskjell som kan minna om ein gitar med nylonstrenger samanlikna med ein med stålstrenger. Det er òg problem med å få tradisjonelle norske harper til å halda stemminga ved bruk av stålstrenger, då desse vil skjera seg inn i stemmenøklane, som er av tre på tradisjonelle harpar. Frå andre land er det kjent tilsvarande instrument med stemmenøklar av metall.
Historie
På grunn av at omtale i kjent historisk litteratur er avgrensa til rolla musikkinstrumentet spelte, og i lita grad omtaler kva slags instrument det er snakk om, er det spekulert ein del i om kvar grensene går mellom langeleik, zither og bygdeharpe. I ei omtale frå 1852 skildrar N.R. Østgaard ei krogharpe i samband med feiring av eit bryllaup på Tynset: «Krogharpen, et Instrument som fordum var temmeleg almindelig i de Østerdalske Fjellbygder, men dessverre er gaaet aldeles av brug, ligner i Formen en sædvanlig Harpe paa det nær, at den har Metalstrenger og at Sangbunnen ligger horisontal. Den har sterkere Klang end Langelegen, med hvilken den elles har noget tilfelles i Tonen.»
Tilsvarande folkemusikkinstrument er kjente frå andre land, til dømes små fangharper frå jødisk folkemusikk og mellomstore harper med føter frå irsk og keltisk folkemusikk.
Ved Ole Bull-akademiet blir det formidla kunnskap om slike folkeinstrument. Spelemanslaget i Gjøvik har òg grupper for trekkspel, langeleik og ei eiga gruppe der ein kan bygga instrument som harpe.
Ny musikk
Nyare bruk av norsk harpe i musikk er ein avbroten tradisjon, og bruken blir derfor improvisert. Noko er kjent om kva som blei spelt før, mellom anna skriv Østgaard om at det blei spelt salmar, men allereie i 1851 var instrumentet på veg ut og det er usikkert om observasjonane hans er gyldige generelt.
Musikarar som er kjende for å eksperimentera med norsk harpe er mellom anna Sverre Jensen, Tone Hulbækmo, Åshild Watne og Stein Villa. Hulbækmo var den fyrste som brukte ei norsk folkeharpe på ei musikkutgiving, dette skjedde i 1983.
Engelbrekt Bruun
Engelbrekt Christen Bruun var ein reipslagar og stortingsmann frå Hurdal.
Bruun var son til ein sokneprest. Sjølv vart han utlært til reipslagar, tok sveineprøve i 1859 og meisterprøve to år etter. Frå 1861 til 1897 dreiv han som reipslagar i Bergen, overlet forretninga til ein son. I 1874 starta han saman med ein anna reipslagar Bergens traad- og drevfabrikk.
Bruun var medlem av bystyret i Bergen i tida 1875-83, av formannskapet 1875-78. Etter han let sonen overta reipslagingsverksemda i Bergen, flytta han til ein gard han eigde i Hurdal og budde der livet ut. I Hurdal var han medlem av formannskapet frå 1907.
Bruun var 4. representant frå Bergen på Stortinget 1880-82, medlem av tollkomiteen.
Boris Kurakin
Boris Ivanovisj Kurakin var den første permanente russiske ambassadøren i utlandet og ein av dei næraste medarbeidarane til Peter den store. Han var òg svogeren til tsaren, då han var gift med Eudoxia Lopukhina.
Han stamma frå ein av dei eldste kongelege familiane frå Storfyrstedømmet Moskva. Han hadde tidlegare delteke i dei militære styrkane og dei første diplomatiske oppdraga hans var å reise til Roma i 1707 for å unngå at paven anerkjende kandidaten til Karl XII til den polske trona, Stanisław I Leszczyński. Seinare deltok han i slaget ved Poltava.
Frå 1708 til 1712 representerte han Russland i London, Hannover og Haag. Ved Freden i Utrecht sat han med alle russiske fullmakter. Frå 1716 til 1722 var han ambassadør i Paris.
I 1723 prøvde han utan hell å få arrangert eit ekteskap mellom Elisabeth av Russland og Ludvig XV av Frankrike. Året etter var han tilbake i Paris som ambassadør og vart verande på denne posten til han døydde.
Bror
Bror (fleirtal brør) eller broder (fl. brødrar) er eit mannleg sysken. Det kan også vera neming eller tittel for nokon som høyrer til ein viss fellesskap, knytt til tru, levesett eller eit vidare slektskap.
Ordsoge
Ordet «bror» stammar frå norrønt bróðir. «Broder» er ei eldre form som i dag helst blir brukt arkaisk, til dømes i diktarspråk.
Det latinske ordet for bror er frater og kan brukast på norsk om eit medlem av ein munkeorden. Det har gjeve opphav til omgrep som «fraternisering», ha nær omgang med, og «fraternity» ved amerikanske universitet. Det tilsvarande greske ordet er phrater.
Symbolsk brorskap
Bror og broder kan brukast til å uttrykka ulike former for slektskap, strekt vidast slektskap mellom menneskja. Det kan visa til ei ætte- eller folkegruppe, som i tanken om «dei skandinaviske broderfolka», eit tanke- («andsbror») eller levesett («svirebror»). Vidare finst tanken om blodsbrør, der to menn eller gutar som ikkje er nært i slekt går inn i eit symbolsk brorskapstilhøve.
Omgrepet kan brukast om medlemmer av ein religion, som «brør i trua» eller ganske enkelt «bror» om ein mannleg muslim. Ein finn også «bror», «broder», «frater» og liknande om medlemmer av religiøse ordener eller organisasjonar, og i nokre namn på slike organisasjonar, som Den muslimske brorskapen eller Ordo Fratrum Minorum, «Småbrørordenen», til vanleg kjend som fransiskanarordenen.