cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al-Masudi
Abul Hasan Ali Ibn Husain Ibn Ali Al-Masu’di betre kjend som berre Al-Masudi (ca. 895-956/957/958) er ein kjend arabisk geograf, forfattar og historikar som er kjend for sine reiseforteljingar, historieverk og kartverk.
Han vart fødd og voks opp i Bagdad, og reiste storparten av livet sitt gjennom Asia og midtausten. Al-Masudi skreiv fleire titals bøker, mellom anna Moroj Al-Thahab som skulle vera eit historieverk over mennesket fram til hans eiga tid. Han døydde ein gong på slutten av 950-talet i Egypt.
Klein Fiescherhorn
Klein Fiescherhorn (eller Ochs) er eit 3 895 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits, vest for Gross Fiescherhorn. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen.
Pader
Pader er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Lippe. Ho renn gjennom byen Paderborn, som er kalla opp etter elva, og er berre 4 km lang men med ei vassføring på 3 til 9 m³/s. På grunn av den kort lengda har ho stundom vorte kalla «den kortaste elva i Tyskland».
Kongedømet Alodia
Alwa eller Alodia var eit kristent kongedømme i savanneområdet i Nildalen sør for Egypt og var det sørlegaste kongedømmet i kristne Nubia. Det vart stifta av kristne bysantiske misjonærar på 400- og 500-talet og dukka under omkring byrjinga på 1300-talet.
Ordulf av Sachsen
Ordulf av Sachsen òg kalla Otto, var hertug av Sachsen.
Ordulf høyrde til huset Billung. Han var son til hertug Bernhard II av Sachsen og Eilica av Schweinfurt. Ordulf etterfølgde faren som hertug i 1059 og regenttida hans vart prega av striden mot sorbarane.
I 1042 vart Ordulf gift med Ulvhild, dotter til Olav II Haraldson (Heilag-Olav) og dei fekk sonen Magnus av Sachsen (1045–1106).
Magnus fekk mange etterkommarar i tyske og andre europeiske adelshus, blant dei sidan fyrstehuset Oldenburg, og gjennom Magnus av Sachsen og mor hans, Ulvhild Olavsdotter, kan det noverande norske kongehuset rekne ættefedrar attende til kongane frå sagatida.
Ordulf vart seinare (1071) gift med Gertrud av Haldesleben (d. 1116), dotter av grev Konrad, enkje etter grev Fredrik av Formbach i 1071. Dei fekk sonen Bernhard av Sachsen (fødd ca. 1072).
Overvollshornet
Overvollshornet er ein fjelltopp som ligg på austsida av Strandadalen i Stranda kommune på Sunnmøre. Han er 1502 meter høg og er ein del av Sunnmørsalpane.
Dataklynge
Ei dataklynge er ei fysisk samanstilling av datamaskiner som står i same (vanlegvis eit særs raskt) nett, og som samarbeider so tett at dei utanfrå kan sjåast på som ei maskin.
Tverrfjellet i Stranda
Tverrfjellet er ein fjelltopp som ligg øvst i Sunnylvsmoldskreddalen i Stranda kommune på Sunnmøre. Toppen er 1502 meter høg og er ein del av Sunnmørsalpane.
Catalão
Catalão er ein kommune i Goiás sør i Brasil.
Vestmannen
Vestmannen var eit kultur- og målpolitisk blad, redigert på høgnorsk. Bladet er gjeve ut frå 1985, og kom fram til år 2002 ut med 10 nummer i året. Frå 2002 av kjem bladet ut med seks nummer for året, og seinare endå meir sporadisk fram til den siste utgåva som kom hausten 2009. Utgjevaren var Vestmannalaget i Bergen og den siste bladstyraren Kjell Kjerland.
Historie
Vestmannen vart grunnlagd av Jostein Krokvik i 1985. Krokvik var bladstyrar fram til 2000 då han fekk avløysing av Lars Bjarne Marøy. Ved tusenårsskiftet braut det ut ein hardsett strid i Vestmannalaget som byrja med at Lars Bjarne Marøy vart avsett som formann i Vestmannalaget og deretter som bladstyrar for Vestmannen. Grunngjevinga styret kom med for å avsetja Marøy var mellom anna at den tidlegare formannen Ludvig Jerdal hadde kritisert bladet for å vera for lite fokusert på det indre livet i Vestmannalaget.
Etter at Marøy var avsett, vart utgjevingsruta kutta ned frå 10 nummer i året til seks nummer årleg og Krokvik sett inn att som bladstyrar. Avsetjinga av Marøy førte til ei varig kløyving i høgnorskrørsla der tidlegare skribentar og medarbeidarar i Vestmannen braut ut og gjorde opptak til det målpolitiske tidsskriftet Målmannen.
Bokken
Bokken (japansk 木剣, bok(u) 'tre' og ken 'sverd') er eit japansk tresverd som er tenkt brukt i trening av kampaktivitetar som til dømes parvis kata. Dette er relativt trygt i høve til å nytte kvasse metallsverd. Bokutō (木刀) er eit anna namn på bokken, som er mykje nytta i Japan.
Historisk
Bokken er like gammalt som japanske sverd og vart brukt til å trene krigarar. Kenjutsumeisteren Miyamoto Musashi (d. 1645) var kjent for å slåst imot fullt utrusta motstandarar med berre ein eller to bokken. I ei berømt legende slo han Sasaki Kojiro med ein bokken forma av ei åre. På veg til ein avtalt duell på ei øy skal Musashi ha forma åra om bord i båten han reiste med.
An Elder Scrolls Legend: Battlespire
An Elder Scrolls Legend: Battlespire er eit open verd overlevings skrekk og action-rollespel utvikla og utgjeve av Bethesda Softworks, som tek stad i The Elder Scrolls-verda.
Battlespire handlar om ein trollmannslærling som må reise gjennom fleire riker i Oblivion og overvinna Mehrunes Dagon. Spelet fekk blanda tilbakemeldingar.
Oppsett
I motsetning til andre The Elder Scrolls-spel, manglar Battlespire ein kvile-funksjon. Gjennom heile spelet er det ingen seljarar å kjøpa gjenstandar frå, og difor er det ikkje nokon gullmyntar å finne i spelet. Fiendar kjem ikkje tilbake når ein spelar forlèt eit områd, og dei er heller ikkje tilfeldige slik som dei var i Arena og The Elder Scrolls II: Daggerfall. Battlespire har ein multiplayer funksjon som fungerar gjennom nettverket GameSpy. Sjølv om GameSpy ikkje lenger vert støtta, kan ein spela multiplayer gjennom Kali-programvara.
Handling
Battlespire er oppkalla etter treningsanlegget for trollmannskrigarar («battlemages»). Spelaren er ein lærling som på sin eksamensdag oppdagar at ein hær av Daedra leia av Mehrunes Dagon har invadert og drepe nesten alle. Partnaren hans vert halden fanga av Mehrunes Dagon sjølv. Spelaren reiser gjennom sju nivå, som alle er forskjellege riker i Oblivion, for å kome fram til Mehrunes Dagon, overvinna han og reise tilbake til Tamriel.
Utvikling
Etter utgjevinga av Daggerfall byrja Bethesda med tre separate prosjekt på ein gong: Battlespire, Redguard og Morrowind, for det var blitt klårt at fansen ynskte fleire spel, oftare. Battlespire skulle opphavleg vera ein tilleggspakke til Daggerfall og ha tittelen Dungeon of Daggerfall: Battlespire. Spelet kom ut den 30. november 1997 og var det fyrste av dei tre prosjekta som blei utgjeve.
Mottaking
Battlespire fekk kritikk for sine tekniske problem. Spelet blei skildra som eit middelmådig RPG-spel, med mange bugs og glitches. På ei anna side gav PC Zone UK spelet ein score på 75%.
Elva Åsta
Åsta er ei elv som renn frå Øyerfjellet i Øyer kommune, og munnar ut i Glomma rundt 20 kilometer nord for Elverum. Elva renn gjennom kommunane Øyer, Ringsaker, Hamar, og Åmot. Fjellområdet har vore rikt på seterliv, og i dag er aktiviteten dominert av sommerbeiting, hytter og fiske. Store delar av Hedemarksvidda omkransar elva, og mange kjenner dette best ut frå Birkebeinarane. Løypetrasseen til mellom anna Birkebeinerrennet passerer Åsta ved Kvarstadseterdammen.
Another Monday
Another Monday er det tredje studioalbumet til John Renbourn. Det vart gjeve ut på Transatlantic Records i 1966. Albumet er ei blanding av akustisk folk-blues med virtuos gitarspeling med påverknad frå jazz og verdsmusikk.
Albumet markerte debuten til Jacqui McShee som vokalist på plate. Ho song på tre songar og skipa seinare bandet Pentangle i lag med mellom andre Renbourn.
Vidkun Quislings forsvarstale i lagmannsretten 1945
Vidkun Quislings forsvarstale i lagmannsretten 1945 er tittelen på ei bok som gjev att Vidkun Quisling sin forsvarstale i høve landssvikoppgjeret etter den andre verdskrigen.
Lecco
Elva Adda renn ut frå Comosjøen ved Lecco og det er bygd tre bruer over elva her: Azzone Visconti-brua (1336-1338), Kennedybrua (1956) og Alessandro Manzoni-brua (1985).
Hovudnæringa i byen var tidlegare basert på industri (jernframstilling).
Historie
Ein har arkeologiske spor etter keltiske busetjingar i området før romarane kom til området. Romarane bygde ei castrum her og gjorde han til eit viktig trafikknutepunkt. Etter Vestromarriket sitt fall erobra langobardar byen på 500-talet og dei vart ettefulgt av frankarar, som gjorde Lecco til sete i eit grevskap og seinare i eit grenseland.
Keisar Otto I var lenge i Lecco og slo ned på opprøret leia av grev Attone i Lecco mot Det tysk-romerske riket i 964. Seinare kom byen inn under klosteret St. Ambrose i Milano. Konrad II heldt seg òg ein del av i Lecco i forøk på å frigjere han frå kyrkja, men som følgje av krigen vart byen underlagt Milano. Frå her følgjer byen histora til Hertugdømet Milano og Lombardia. Tidleg på 1500-talet var han ei kort stund styrt av condottiere Gian Giacomo Medici.
Spania Grand Prix
Spania Grand Prix (Gran Premio de España) er eit formel 1-løp som blir arrangert på bana Circuit de Catalunya i Barcelona.
Vinnarar av Spania Grand Prix
Ein rosa bakgrunn betyr at løpet ikkje var ein del av formel-1 verdsmeisterskapet.
* Sportsbil-løp
Lassi Parkkinen
Lauri Rikhard Parkkinen, kjend som Lassi Parkkinen, var ein finsk skeiseløpar frå Varkaus. Han vart verdsmeister i 1947 og vart nummer to på 10 000 meter under Vinter-OL 1948, og i skeise-VM 1952.
Paul Dessau
Paul Dessau var ein tysk komponist og dirigent. Han hadde eit psevdonym: Peter Daniel.
Lassi Parkkinen
Parkkinen deltok i verdsmeisterskapen på skeiser både i 1938 og -39, utan å utmerke seg. Ved VM 1947 i Oslo viste han seg derimot som den jamnaste deltakaren, og vann laurbærkransen framom norske Sverre Farstad. Under dei olympiske vinterleikane 1948 i St. Moritz vart han fjerdemann på 1500 meter, før han sikra seg sølvmedaljen på 10 000 meter.
Gölbaşı i Adıyaman
Gölbaşı er ein by og eit landleg distrikt i provinsen Adıyaman i Tyrkia, ved Azaplısjøen og Yeşilovasjøen. Han ligg mellom byane Malatya og Gaziantep. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
Lassi Parkkinen
Under Vinter-OL 1952 i Oslo gjorde Parkkinen sitt beste løp på 1500 m, der han enda på sjetteplassen. Ei veke etter Oslo-leikane var over, tok han andreplassen etter Hjalmar Andersen då verdsmeisterskapen gjekk av stabelen fyrste helga i mars.
Parkkinen vart finsk meister fem gongar; 1941, 1943, 1944, 1946 og 1952. Han deltok internasjonalt til 1953.
Al-Yaqubi
Al-Yaqubi (d. 897) var ein kjend arabisk geograf og historikar på 800-talet.
Paul Dessau
Dessau voks opp i enkle kår i Hamburg, som einaste son av Sally Dessau, som var tobakkshandler, og den andre kona hans. Med økonomisk støtte frå slektningar kunne Paul tidleg få fiolinundervising. Seinare studerte han ved Klindworth-Scharwenkakonservatoriet i Berlin. Deretter arbeidde han som korrepetitør ved operahusa i Hamburg (1913–1914) og Köln (1919–1923). Han arbeidde seinare som kapellmeister for operette og film, først i 1912 på Hamburg Stadttheater, etter første verdskrigen ved Stadttheater i Köln, og i perioden 1925–1933 ved Städtische Oper i Berlin. Samstundes byrja han å komponera, og dette opplevde han snart som sitt eigenlege kall.
Han komponerte sin første symfoni over ein frase i det tradisjonelle Kol-Nidre-melodien, og skrev eit stykke for mannskor og orkester, til bruk i synagogen.
I 1933 flykta han frå Tyskland til Paris. Han var jøde, og frykta forfølging frå nasjonalsosialistene. Det hovudverket han komponerte medan han var i eksil i Frankrike, var Pessach-Haggada for blanda kor, barnekor, solo og orkester over ei tekst av Max Brod.
Frå Frankrike reiste han vidare til USA i 1939. Ei tid budde han i Hollywood og samarbeidde der, frå 1942, med Bertolt Brecht. I 1948 vende han attende til Berlin, og i 1952 vart han innvalgt i kunstakademiet i DDR.
Dessau sin musikk er prega av Brecht si politisk-estetiske haldning. I 1950-åra dominerte vokal- og teatermusikk, men i 1960-åra utvida og differensierte han det musikalske uttrykket sitt. Han nytta nye teknikkar og framgangsmåtar, som dodekafoni, partiell punktmusikk, aleatorikk, klangfargemusikk og collage- og montasjeteknikk.
Dei fire operaene hans klargjer tematisk den internasjonale klassekampen, og ein stor del av orkesterverka har programmatisk karakter. Han forbind folkemusikk og arbeidarmusikk med kunstmusikalsk praksis. Vesentlege kjenneteikn for musikken hans er mangfoldighet, plastisitet, funksjonell og innholdsmessig klåre.
Verk
(utval)
Dessau skreiv musikk innan mange sjangrar, frå kammermusikk til politiske songar.
Prisar og utmerkingar
(utval)
Alme
Alme er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Lippe frå venstre med ei lengd på 50 km. Ho har sitt utspring i Sauerland og renn gjennom byan Büren og Borchen, før ho munnar ut i Lippe ved Paderborn.
Tunge
Tunga er ei stor muskelsamling i munnen som handsamar mat og blir brukt til å smaka med. Ho blir òg brukt til kommunikasjon, og er eitt av taleorgana hjå menneske. I tillegg har ho ei rekkje andre bruksfelt.
Oppbygging
Mykje av tungeyta er tekt med smakslaukar.
Kommunikasjon
Menneske brukar tunga til å framstilla ei rekkje språklydar ved at ho sperrar for noko av luftstraumen som går ut gjennom munnen.
Tunga er òg ein viktig del av kroppsspråk, der å slikka seg rundt munnen tyder at ein har lyst på mat, eller ei utstrekt tunge kan brukast til å erta eller skremma med. Det siste finst til dømes i formelle helsingar blant maoriar.
Avkjøling
Nokre dyr bruker tunga til å kjøla seg ned med. Ved å rekka ut tunga slik at vatn fordampar frå henne, senker dei kroppstemperaturen på same måte som når menneske sveittar.
Storhornet i Stranda
Storhornet er ein fjelltopp ved Stranda i Stranda kommune på Sunnmøre. Toppen er 1309 meter høg og høyrer til Sunnmørsalpane.
Fylkesveg 46
Fylkesveg 46 (Fv46) går mellom Knapphus i Vindafjord og Berge i Suldal.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Reven
Reven (frå latin Vulpecula) er eit lyssvakt stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det vart identifisert på 1600-talet og ligg midt i Sommartrekanten (ein asterisme som består av dei lyssterke stjernene Deneb, Vega og Altair).
Stjerner
Det er ingen stjerner som er meir lyssterk enn 4. storleiksgrad i dette stjernebiletet. Den mest lyssterke stjerna er α Vulpeculae med magnitude 4,44m. Ho er ei raud kjempe som ligg 297 lysår. Stjerna er ei dobbeltstjerne som kan skiljast frå kvarandre i ein kikkert. Stjerna har det tradisjonelle namnet Anser.
I 1967 vart den første pulsaren, PSR B1919+21, oppdaga i Reven av Antony Hewish og Jocelyn Bell i Cambridge. Medan dei leitte etter scintillasjon for radiosignal i kvasarar, observerte dei pulsar som gjentok seg med ein periode på 1,3373 sekund. Dei utelukka at signalet kunne kome frå jorda, sidan tida det tok for lekamen til å dukke opp att var sidereal dag og ikkje ein soldag. Anomalien vart til slutt identifisert som ei raskt roterande nøytronstjerne. Femten år seinare vart den første millisekund-pulsar, PSR B1937+21, oppdaga i Reven, berre nokre få grader på himmelen frå PSR B1919+21.
I Reven ligg HD 189733 b, ein av dei nærmaste eksoplanetane. I 2014 vart det rapportert at det vart funne kjemisk signal etter vassdamp i atmosfæren til denne planeten. Sjølv om atmosfæretemperaturen på HD 189733b er over 1 000 °C og det derfor ikkje er mogeleg å bu der, aukar dette sjansen for å finne vatn på andre meir jordliknande planetar i framtida.
Djupromsobjekt
To kjende djupromsobjekt ligg i Reven. Manualtåka (M27), er ei stor, lys planetarisk tåke som vart oppdaga av den franske astronomen Charles Messier i 1764 som ein av dei første av sitt slag. Han er synleg i ein kikkert på stader med mørk himmel, som ei svakt skinande skive kring 6 bogeminutt i diameter. Brocchihopen (Collinder 399) er ein asterisme ein tridlegare trudde var ein open hop. Denne vert òg kalla «Kleshengjaren» på grunn av mønsteret til stjernene gjennom ein kikkert eller lite teleskop.
NGC 7052 er ein spiralgalakse i Reven som ligg 214 million lysår frå jorda. Det er eit supermassivt svart hòl med ein masse på 300 millionar solmassar i kjernen. Kring galaksen ligg ei skive med støv, som ein trur er restane av ein mindre galakse som vart slått saman med NGC 7052. Ein kan sjå jettar som stråler ut frå galaksen og han har ei særs kraftig radiostråling. Dette tyder at han vert klassifisert som ein radiogalakse.
28. februar
28. februar er den 59. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 306 dagar att av året (307 under skotår).
Albert II av Monaco
Fyrst Albert II av Monaco, fullt namn Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi, er regjerande fyrste av Monaco. Han er fyrst Rainier III og Grace Kelly sitt andre barn, og deira einaste son.
Fyrst Rainier døydde den 6. april 2005, men allereie frå 31. mars tok Albert over som statssjef i Monaco. Faren var då alvorleg sjuk.
Den eldre systera til Albert, prinsesse Caroline av Monaco, er tronarving. Prins Albert har til no ikkje gifta seg, men har erkjent å ha to barn utanfor ekteskap. Barna har ikkje arverett til trona.
Halvdan Svarte
Halvdan Svarte Gudrødsson vart truleg fødd kring år 810. Han døydde kring år 860. Frå om lag 850 var han konge over store delar av austlandet i Noreg. Han var far til kong Harald I Hårfagre, som er kjend som den som samla Noreg til eitt rike.
Tilnamnet «Svarte» fekk Halvdan på grunn av det svarte håret sitt.
Tradisjonen knytt til Halvdan Svarte er uviss. Han er nemnd i fleire historiske verk; Ågrip (Trondheim, om lag. 1190), Heimskringla (Snorre Sturlason, om lag 1220) og Fagrskinna (Island, om lag 1225).
Liv
Ragnhild Sigurdsdotter sin far, Sigurd Hjort, var den gong eigar av Stein gard i seinare Hole kommune. Berserken Håke drap fyrst Sigurd Hjort og røva Ragnhild med seg. Halvdan Svarte redda Ragnhild og gifta seg med henne. Han skal ha busett seg på Stein gard. Han utgjer ein av dei fire kongane i kommunevåpenet til Hole kommune.
Død og hauglegging
Soga fortel at vikingkongen Halvdan Svarte er gravlagt i Halvdanshaugen på Stein i Hole kommune i Buskerud. Snorre skriv at ei gong Halvdan Svarte hadde vore på vitjing på Hadeland, reiste han over Randsfjorden på veg heim. Då gjekk han gjennom isen med hest og slede, og drukna. Stormenn frå Romerike, Vestfold og Hedmark kom til Ringerike og ville ha liket med seg for hauglegging. I fylgje Snorre vart dei samde om å dela liket opp, så alle fire regionar fekk sin Halvdanshaug. Hovudet skal liggja i Halvdanshaugen på Stein. Seinare vart Halvdan Svarte dyrka som ein grødegud av bøndene der.
Andre historiske kjelder (Ågrip og Fagrskinna) nemner ikkje noko om at liket vart delt, men dei skal ha soge ut blodet og derreter kansje ha delt det.
Ein har trudd at grava i Halvdanshaugen er over 300 år for gamal til å vera Halvdan si grav. Eit jordlag i gravhaugen er datert til år 870, berre ti år unna Halvdan Svarte sin død kring år 860.
Svensk krona
Svensk krona er valutaen i Sverige. 1 svensk krona = 100 öre. Valutakoden er SEK.
Pengesetlane finst i fylgjande valørar med motiv av:
Myntane finst i fylgjande valørar:
Historie:
I oktober 2015 utgis det nye mynter og sedler i Sverige.
Følgende endringer blir gjennomført:
- Det kommer nytt design på 20-kroner-seddelen, - og 50-kroner-seddelen og 1000-kroner-seddelen.
- 200-kroners seddelen innføres
- Eldre Sedler for 20-kroner, - og 50 - kroner og 1000 - kroner blir ugyldige i omløp etter 30. juni 2016.
Også designet på 100-kroner-seddelen, - og 500-kroner-seddelen endres fra oktober 2015.
Gyldigheten til utgående utgaver av disse sedlene er satt til 30.juni 2017
I tillegg blir desigent på samtlige mynter untatt 10-krone-mynten endret.
I tillegg kommer 2-kronen tilbake.
For myntene er gyldigheten for utgående mynter satt til 30.juni 2017
Tríkeri i Magnisía
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Tríkeri 1 353 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 022 innbyggjarar.
Holmen i Søgne
I tillegg til jordbruk har skogen, som er blandigsskog av bartre og lauvtre, vore viktig for Holmen. Mykje tyder på at her var skipsverft på 1500-talet. Då var det og sagbruk. Holmensbekken har og gitt vatn til kvernar, og det var ein av dei viktigaste stadene i distriktet for maling av korn. Folk har kome heil frå Flekkerøya og frå Lyngdal for å male.
Industri
Fossen har og gitt grunnlag for industri på Holmen. I 1894 vart Holmensfossen kjøpt av A/S Trysfjord fabrikker. Ein støre fabrikkbygning vart reist. Trysfjord fabrikker laga kjerrehjul der felgen vart samansett av to tilbøygde halvsirklar. Desse hjula skilde seg då frå andre som oftast var samansette av seks delar. Fabrikkbygningen brann ned 12. juli 1902. Brannen spreidde seg slik at dei fleste husa på Holmen brann ned. I alt brann 15 – 16 hus. Fabrikken vart ikkje bygd opp att. Sagbrukverksemda og trelasthandelen heldt fram. Det vart skore tynnestavar til om lag 1960.
Ein landhandel vart driven til 1956.
Holmen har gardsnummer 51 i Søgne.
Komunikasjon
I 1770 vart postvegen, som tidlegare gjekk til Try, ført ned til Holmen. Det kom trekkferje over det smale sundet til Ospedalen på vestsida av Trysfjorden. Folk frå Ospedalen hadde ansvaret for ferja fram til 1820-talet. Då tok folk frå Holmen over. Eit tau var fest i land på båe sider av sundet. Etter det vart ferja trekt. Ferjesambandet vart lagt ned i 1923 då det kom veg langs Holmensheia inn til Try. I 1985 vart ferjeanlegget på Holmen og i Ospedalen sett i stand av Agder Motorhistoriske Klubb. Ferja, som om sommaren ligg på Holmen, vart bygd ved Lunden Snekkarverkstad ved Sveindal i 1941. Ho gjekk i trafikk over Mandalselva til i 1952.
Tosya
Tosya (osmantyrkisk طوسيه) er ein by og eit distrikt i provinsen Kastamonu i Svartehavsregionen i Tyrkia. Byen har kring 25 000 innbyggjarar (2009), medan distriktet har litt over 40 000 innbyggjarar. Byen ligg 1231 meter over havet. Ein tredje del av risen som vert produsert i Tyrkia, vert produsert i dette distriktet. Tømmer er ein annan viktig industri i Tosya.
Alstenfjorden
Fjorden startar ved Svinøya nordaust for Alterfjorden og Alstahaugfjorden. I vest grenser fjorden til Nord-Herøy og på nordsida ligg øyane Hjartøya, Tranøya, Ormsøya, Kosøya, Æsøya og Lauvøya.
Aiguille du Tour
Aiguille du Tour er eit fjell på 3540 moh. i Mont Blanc-massivet på grensa mellom Sveits og Frankrike. Voie normale-fjellet har status F (facile) og kan klatrast frå anten Albert Premier-hytta på den franske sida eller Cabane d'Orny på den sveitsiske.
Alstenfjorden
Fv143 går langs delar av sørsida av fjorden.
Aiguille du Tour
Aiguille du Pissoir (3 440 moh.) og (3 475 moh.) er to lågare grannetoppar, høvesvis nord og sør for Aiguille du Tour.
Nils Eriksen
Nils Kristian Eriksen var ein norsk fotballspelar frå Gjerpen som spelte høgreback på det såkalla Bronselaget under Sommar-OL 1936.
Eriksen var ein framifrå forsvarsspelar for Odd og det norske landslaget neste heile 1930-talet. Som Odd-spelar vart han cupmeister i 1931 og tapte han cupfinalen 1937, ved begge høva stod Mjøndalen IF på motsett banehalvdel. I 1939 busette han seg i Moss og spelte i 1939 på Moss FK.
Frå debuten hausten 1931 til han spelte sin 47. og siste landskamp mot Danmark i København 22. oktober 1939, den siste landskampen før Noreg kom med i verdskrigen, aksla Eriksen den norske landslagstrøya 47 gongar. I 1936 var han med på Bronselaget og i 1938 på det norske laget som tapte 1-2 mot Italia i fotball-VM 1938 i Marseille. Vanlegvis var han høgreback, men kunne også vere venstreback. Frå 1937 tok han over som senterhalf i midtforsvaret og kaptein for det norske landslaget. Han «ble ofte berømmet for sitt hodespill, sine taklinger og sine utspill. Som lagkaptein inntok han en særstilling, og han hadde en makeløs evne til å lede gutta, inspirere dem og gi dem seierstro».
Åra 1955–58 var Eriksen med i uttakskomitéen for det norske landslaget, det såkalla UK.
Sonesonen Nils Espen Eriksen var målvakt for Moss FK då klubben vart norsk meister i 1983.
Jaktflaske
Jaktflaske eller lommeflaske er ei lita, flat smal flaske av glas til brennevin til jakt- og turbruk. Nemninga «lommeflaske» er òg nytta for lommelerker. Jaktflasker er like store som lommelerker, men lommelerker i glas er gjerne tilnærma sirkelforma, vertikalt tverrsnitt.
Løveflaske
I 1860-åra kom ein ny type jaktflaske, løveflaske. Desse flaskene vart blåste i form og vart svært populære. Dei har gjerne riksvåpenet med Den norske løva som dekor på sida og ofte òg ein drueklase. Løveflaskene vart blåste både i klart og i farga glas, spesielt koboltblått. Dei vart produserte til omkring 1900 både på norske og svenske glasverk. Løveflasker er laga både med form som jaktflasker og som lommelerker.
Borgundgavlen
Borgundgavlen er eit museums- og friområde i Ålesund. Området ligg på ytste landtunga av Oksnøya mellom Borgundfjorden og Nørvasundet. Ein reknar at Borgungavlen strekkjer seg aust til Skuggen. Landtunga vert om lag avskoren av Katavågen som i sør går ut i Borgundfjorden gjennom Klokkarsundet. Neset mot vest vert avslutta med eit brattare berg, Gavlen, som har gitt område namn.
Dette området har vore sentralt gjennom lang tid. Her var det ein i mellomalderen fann Borgundkaupangen, ein kjøpstad som mykje oppstod på grunn av borgundfjordfiske i fjorden utanfor. At ein har funne spor etter fire kyrkjebygg syner og at det var ein viktig stad for kyrkja. Borgund kyrkje er bygd over murane av ei av desse kyrkjene.
I 1931 var Sunnmøre Museum lagt til Borgundgavlen. I tillegg til hovudbygninga og båthallane finn ein over 50 eldre hus oppattsette i området.
Zjdanovismen
Zjdanovismen eller Zjdanov-doktrinen i Sovjetunionen var ei streng, kulturell styringslinje som vart utvikla av sekretæren i sentralkommitéen, Andrej Zjdanov, i 1946.
Hovudinnhaldet
Doktrinen slo fast at verda var delt inn i to leirar: den imperialistiske leiren med Sambandsstatane i førarstillinga og den demokratiske leiren med Sovjetunionen som leiar. Hovudprinsippet i doktrinen vart ofte oppsummert med den fylgjande utsegna: «Den einaste konflikten som er mogleg i sovjetisk kultur, er konflikten mellom det gode og det beste.» Zjdanovismen utvikla seg raskt til å bli ei kulturell styringslinje i unionen. Dette førte til at sovjetiske kunstnarar, forfattarar og høgt utdanna personar måtte retta seg etter partilinja i sine kreative verk. Kunstnarar som ikkje overheldt ynska til regjeringa, risikerte forfylging. Doktrinen var strengast dei fyrste åra, fram til 1952.
Konsekvensar
Resolusjonen til Sentralkommitéen frå 1946 var retta mot to litterære magasin, Leningrad og Zvezda. Blada skulle ha trykt "a-politiske og spissborgarlege" individualistiske verk av satirikaren Mikhail Zosjtsjenko og lyrikaren Anna Akhmatova. Tidlegare hadde nokre litteraturkritikarar og -historikarar blitt strengt åtvara for å ha skrive at russiske klassikarar hadde vorte influert av Jean-Jacques Rousseau, Molière, Lord Byron eller Charles Dickens.
Eit nytt vedtak vart gjort den 10. februar 1948 og markerte byrjinga på den såkalla anti-formalismekampanjen. Kampanjen var formelt retta mot operaen «Den store venskapen» av Vano Muradeli, men signaliserte utstrekt kritikk og forfylging av mange av dei fremste komponistane i Sovjetunionen. Dei best kjende døma på dette er Dmitrij Sjostakovitsj, Sergej Prokofjev og Aram Khatsjaturjan, som vart stempla for å bruka "formalisme" i musikken sin. Ein fylgde opp vedtaket i april ved ein spesialkongress i Komponistunionen der mange av dei som var blitt skulda, vart pressa til å be om offentleg orsaking. Kampanjen vart seinare satirisert over av Sjostakovitsj i stykket Antiformalist Rajok. Komponistane vart brakt til heider og vyrde igjen frå det offentlege den 28. mai 1958, etter eit nytt vedtak.
I Folkerepublikken Kina vart Zjdanovismen driven endå lenger enn i Sovjet, under Kulturrevolusjonen på 1960- og 1970-talet.
Aabach ved Afte
Aabach (tidlegare kalla Große Aa) er ei 14 km lang elv i Tyskland, og ei av sideelvane til Afte. Ho har sitt utspring aust i Nordrhein-Westfalen nær grensa til Hessen mellom Bad Wünnenberg og Marsberg. Frå her renn ho nordover gjennom eit skoglandskap, som delvis ligg i naturparken Diemelsee. Etter eit par kilometer renn ho ut i den kunstige innsjøen Aabachstausee. Ho renn vidare nordover og munnar ut i Afte 3,5 km nord for Bad Wünnenberg. Kjelda til ligg ved vasskiljet mellom Rhinen og Weser. Aabach renn ut i Rhinen via Afte, Alme og Lippe, medan dei små elvane like sør for kjelda til Aabach renn til Weser via Hoppecke og Diemel.
Nicola Vizzoni
Nicola Vizzoni er ein italiensk tidlegare sleggjekastar frå Pietrasanta som vann sølvmedaljen i øvinga under Sommar-OL 2000 og ved europameisterskapen 2010.
Aktiv
Vizzoni sette personleg rekord i OL-finalen 2000 med eit kast på 79,64 meter og sikra seg ein noko overraskande sølvmedalje, 38 centimeter bakk gullvinnar Szymon Ziółkowski frå Polen. Den 14. juli 2001 gjorde Vizzoni sitt livs lengste sleggjekast på 80,50 meter då han sigra ved eit stemne i Formia. Same året vann han øvinga ved universiaden i Beijing så vel som i mellomhavsleikane i Tunis. Under verdsmeisterskapen 2001 i Edmonton vart han fjerdemann med eit bestekast på 80,13 m, 14 cm bak bronsemedaljøren.
Ved EM 2010 i Barcelona kneip Vizzoni sølvmedaljen med sine 79,12 meter, 6 cm framom Krisztián Pars frå Ungarn, begge ein liten meter bakom europameisteren Libor Charfreitag.
Vizzoni vart italiensk meister i sleggjekasting elleve gongar: 1998, 2000–2007 og 2009–2010.
Aiguilles Rouges d'Arolla
Aiguilles Rouges d'Arolla er eit fjell i Wallis-Alpane, vest for landsbyen Arolla.
Svartelva
Svartelva er ei elv på Hedmarken i Innlandet. Ho går frå Gjetholmsjøen som ligg ved grensa mellom Stange og Løten. Ho renn på ferda si gjennom Ådalsbruk og Ilseng, gjennom store skogsområde og dyrka mark. Frå Lageråa sitt utløp dannar elva stykkevis grensa mellom Stange og Hamar kommune, inntil utløpet i Åkersvika i Mjøsa. Elva er 18–26 meter brei og berre på enkelte stader djup.
Gaupne
Her ligg Gaupne gamle kyrkje og Gaupne kyrkje og skulane Luster ungdomsskule og barneskulen Gaupne skule.
Gaupne er òg namnet på eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Det er to kyrkjer i soknet, Gaupne kyrkje frå 1907 og Gaupne gamle kyrkje frå kring 1650. Gamlekyrkja er sidan 1909 i eiga til Fortidsminneforeninga medan Gaupne kyrkje er soknekyrkje. Fram til 1967 høyrde Gaupne sokn til Luster prestegjeld, då vart det overført til Jostedal prestegjeld.
Namnet Gaupne kjem frå gamalnorsk gaupn som tyder 'hol hand, neve'. I fylgje Oluf Rygh si tolking var namnet opphavleg brukt om fjorden. Ei anna tolking er at namnet kom av at bygda ligg i ei senking mellom tre høgder.
Husværfjorden
Husværfjorden er ein fjord i Vega kommune og Herøy kommune i Nordland. Fjorden ligg nord for Husvær og strekkjer seg 17 km nordaustover til Sør-Herøy.
Fjorden startar mellom Sandvær i sør og Ytre Flesan i nord. I tillegg til Sør-Herøy ligg òg øya Tenna i aust. På nordsida ligg Ytre og Indre Flesan og Kjeggruve.
Geordie
Geordie er eit omgrep som vert nytta for personar som kjem frå Tyneside (medrekna byen Newcastle) og frå det tidlegare koldistriktet County Durham i Northumberland, og for dialekten som vert snakka der. Der finst fleire ulike teoriar på korleis ordet oppstod, men alle er samde om at det kjem av eit kallenamn for namnet «George».
Dialekten geordie
Dialekten som går under namnet «Geordie» har mellom anna desse kjennemerka:
Vezirköprü
Vezirköprü er eit distrikt og ein by i provinsen Samsun i Tyrkia. Han har kring 25 000 innbyggjarar (2009).
Vezirköprü er datert attende til hettittane (2000 til 700 fvt.) som først grunnla byen kring 2,5 km frå der dagens by ligg.
Antiadrenerge lækjemiddel
Antiadrenerge lækjemiddel, antiadrenergika eller sympatolytika er ein klasse lækjemiddel som hemmar verknaden av nerveimpulsar frå det sympatiske nervesystemet ved å blokkera dei adrenerge reseptorane.
På grunn av det vide verknadsområdet til det sympatiske nervesystemet, har ulike lækjemiddel i denne klassen ulik effekt, og vert blant anna brukt mot høgt blodtrykk, forstørra prostata og hjartearytmi.
Germanistikk
Germanistikk er den fagdisiplinen som granskar germanske språk og litteraturen deira. Germanistikk vert ofte brukt i ei meir avgrensa tyding, nemleg om studiar av tysk språk og litteratur.
Germanistikken i Noreg hadde lenge tyngdepunktet sitt i historisk orientert språkvitskap, ofte med eit jamførande perspektiv. I løpet av dei seinare tiåra har det her skjedd eit skifte med fokus på moderne tysk språk, til dømes knytt til studiar av omsetjingar.
Juhani Järvinen
Jouko Juhani Järvinen var ein finsk skeiseløpar frå Tuulos. Han vart verdsmeister i 1959, og nummer to i EM same sesongen.
Järvinen tevla internasjonalt frå 1954 til -64. Under Vinter-OL 1956 deltok han på alle fire distansane, der fjerdeplassen på 1500 m vart hans beste plassering.
I 1959-sesongen var Järvinen i sitt livs beste form. Ved EM i Göteborg vart han andremann etter norske Knut Johannesen, slått med vel 0,322 poeng. To veker seinare steig han heilt til topps då VM 1959 i Oslo var over, landsmannen Toivo Salonen syrgde for finsk dobbeltsiger. Den 1. mars same seongen forbetra han verdsrekorden på 1500 m med over to sekundar under prøveleikane i Squaw Valley. Rekordtida 2.06,3 vart ståande i sju år til ho vart slått av nederlendaren Ard Schenk.
Järvinen avslutta tida på skøytebana i 1964, då han mellom anna vart nummer ni i skeise-VM på finsk heimebane. Han døydde i Helsinki, 49 år gammal.
Pokémon Ruby og Sapphire
Pokémon Ruby og Pokémon Sapphire er dei tredje rollespela i Pokémon-serien, utvikla av Game Freak og utgjevne av Nintendo på Game Boy Advance. Spela vart lansert i Japan i 2002, og resten av verda i 2003. Pokémon Emerald, ei utvida utgåve av spela, kom ut to år seinare.
Spelmekanikkane er for det meste uendra frå dei tidlegare spela i Pokémon-serien. Spelaren kontrollerer hovudpersonen i spelet sett ovanifrå, og kontrollane er i hovudsak dei same som dei var i dei førre spela. Som med tidlegare Pokémon-spel er målet i spelet å fange alle pokémonane i spela og nedkjempe Elite Four, ei gruppe av Pokémon-trenarar. I tillegg har spelet ei underhistorie der hovudpersonen kjempar mot ein kriminell organisasjon som prøver å ta over regionen. Nye funksjonar har vorte lagt til i spelet, som doble kampar og nye eigenskapar hjå pokémonane. Det er også mogleg å linke opp til fire konsollar samstundes med Game Boy Advance. Spela stør også ekstrautstyret e-Reader og linking med andre spel innan same generasjonen Pokémon-spel.
Ruby og Sapphire fekk for det meste positive omtalar sjølv om enkelte var delte i vurderinga av spela, særleg om spelmekanikkane og grafikken. Dei fleste klagane fokuserer på at spelmekanikkane har endra seg lite frå dei tidlegare spela i serien. Sidan populariteten til Pokémon var på veg nedover i 2002, og fenomen som Yu-Gi-Oh! byrja å verte populære, selde spelet mindre enn dei tidlegare generasjonane i Pokémon-serien. Likevel vart spela komersielle suksessar, og med om lag 13 millionar selde kopiar er spela dei som har selt mest på Game Boy Advance-plattforma.
Japanske stavvåpen
Japanske stavvåpen er eit oversyn over stavvåpen brukt i kampaktivitetar i japansk tradisjon.
Bo
Bō eller bostav (棒: ぼう, bō) er ein lang stav som vanlegvis er av bambus eller kviteik. Staven er gjerne rundt 180 centimeter lang,
Bostav blir brukt både i kampaktivitetar frå dei japanske hovudøyane og i former frå Okinawa. Den kortare jo-staven liknar på boen.
Hanbo
Hanbo betyr 'halvstav' og er halvparten så lang som ein bo, rundt 90 centimeter. Elles er stavane nokså like.
Jo
Jō (杖:じょう, jō) er ein om lag 128 cm lang trestav, i nokre kampartar tilpassa kroppshøgda til brukaren.
Joen gjev ei lengre rekkevidd enn andre handhaldne våpen. Ein kan nytta begge endane som stikk- eller slagvåpen, eller bruka joen til å slå unna våpenet til motstandaren.
Kampforma der ein spesialiserer seg i å nytta jo mot sverd blir kalla jodo. Innan mange former av aikido trenar ein med jo; ofte er dette ei opplæring kalla aiki-jo som skal utvikla aikidoutøvaren vidare, heller enn at han skal læra seg å slost med jo.
Kjelder
Japanska stavvapen
Fridtjof
Fridtjof, Fridtjov, Frithjof, Fritjof og Fritiof er mannsnamn av norrønt opphav. Fridtjof har namnedag i Noreg den 10. oktober medan Fritiof har svensk namnedag den 18. februar.
Soúrpi
Soúrpi (gresk Σούρπη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Soúrpi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Almyrós.
Fridtjof
Namnet er sett saman av friðr, 'kjærleik, fred', og þjófr, 'tjuv'. Dei norrøne formene av namnet var Friðþjófr og Friþiófr, og den islandske namneforma er Friðþjófur.
Soúrpi
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Soúrpi 2 867 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 457 innbyggjarar.
Fridtjof
Namnet er kjend frå Soga om Fridtjov den frøkne. Det blei teke i bruk som førenamn i Noreg frå 1830-åra. I 2012 var det 442 norske menn som heitte Fridtjof, 127 som heitte Fritjof og 5 som heitte Fritiof.
I Sverige var det totalt 1 957 personer som heitte Fritiof eller Fritjof. Berre 230 hadde det som tiltalenamn.
Annan bruk
Fritjof Fomlesen er ein komisk rollefigur skapt av Lars Vik.
Emscher
Emscher er ei elv i Ruhrområdet i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre med ei lengd på 84 km og ei vassføring på 16 m³/s. Ho har sitt utspring i Holzwickede, aust for byen Dortmund, og renn så vestover gjennom Ruhrområdet. Byar langs Emscher er Dortmund, Castrop-Rauxel, Herne, Gelsenkirchen, Essen, Bottrop, Oberhausen og Dinslaken, der ho munnar ut i Rhinen.
Elva er det geografiske senteret i dette store industriområdet med 5 millionar innbyggjarar, og er av den grunn biologisk død, og ho var alt ein open avløpskanal på slutten av 1800-talet. På grunn av gruvedrift har landskapet endra seg og den naturlege elveleia, og dermed har munningen ut i Rhinen flytta seg nordover to gonger. Eit stort moderne kloakkhandsamingssystem ved munningen gjer at vatnet frå Emscher som renn ut i Rhinen likevel har akseptabel kvalitet.
Sidan byrjinga av 1990-åra har ein halde på med eit stort prosjekt for å gjenopprette den naturlege tilstanden til elva. For kloakken vert det bygd store underjordiske røyrleidningar langs heile Emscher. Den første delen som skal tilbake til den naturlege tilstanden er i byen Dortmund. Det totale prosjektet kostar fleire milliardar euro og skal vere ferdig innan år 2014.
Nebbmunnar
Nebbmunnar (Hemiptera) er ein orden insekt som vert kjenneteikna av eit ledda nebb (rostrum). Dei finst i så godt som alle tenkjelege habitat over heile verda, og det er kjent om lag 85 000 artar. Norsk Entomologisk Forening reknar med at 1 320 av dei førekjem i Noreg.
Kjenneteikn
Det fremste kjenneteiknet til nebbmunnane er nebbet som har gjeve gruppa det norske namnet sitt. Dette er stikkande og sugande munndelar som saman dannar ein ledda «sugesnabel». Det latinske namnet Hemiptera («halv-vengjer») spelar på at dei fleste artane i gruppa har vengjer som er harde og sklerotiserte ved basis og membranøse på nedste halvdel. Protonum, ryggskjoldet på første segment, er stort.
Bo
Bo kan vera er eit nordisk eller eit kinesisk personnamn.
I Norden er Bo ei mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne Búi har tydinga 'den som bur', og var opphavleg eit tilnamn. Ei anna form av namnet er Bue. Bo har namnedag den 5. juni i Sverige og den 5. oktober i Noreg.
På kinesisk kan Bo vera både eit slektsnamn (薄, bó) og eit personnamn. Bo (波), som betyr 'bølgje', kan brukast både som manns- og kvinnenamn.
Becs de Bosson
Becs de Bosson er eit fjell i Wallis-Alpane.
Maktfordelingsprinsippet
Historikk
Prinsippet blei tenkt ut av den franske filosofen Charles Montesquieu, som levde på 1700-talet. For Montesqieu var det det viktig å avgrensa korrupsjon blant kongen og adelen i det franske samfunnet. I 1748 formulerte han maktfordelingsprinsippet, som skulle sikra at statsmakta blei delt på tre uavhengige organ. Desse organa skulle vera uavhengige av kvarandre, og ingen av dei skulle styra over nokre av dei andre. Derfor var det viktig at dei balanserte kvarandre, gjennom skilte myndigheitsområde og ei klar oppgåvefordeling seg i mellom.
Markane
Markane er ei bygd som dels ligg i Stryn kommune i Vestland og dels i Volda, i Møre og Romsdal. Bygda er nok for tida mest kjend for skianlegget Ullsheim. I 1996 vart det arrangert NM i nordiske greiner der, og det har også vore arrangert skiskyttar-NM, junior VM i nordiske greiner, og fleire norgescupar.
I Markane bur det om lag 300 menneske. Størstedelen av busetnaden ligg i ei høgd på om lag 250 moh.
Maktfordelingsprinsippet
Historikk
Eit slikt system med maktfordeling og vekt og motvekt mellom styresmaktene kjenneteiknar presidentialismen. Der skal kongressen, presidenten og høgsterett vera klårt åtskilde, men alle styresmaktene har nokre kontrollfunksjonar seg imellom. Parlamentarisme og semipresidentialisme er derimot eit brot på maktfordelingsprinsippet.
Markane
Geografi
Markane er ei kupert skogsbygd med spreidde gardsbruk. Den er omkransa av åsar og fjell, og grensar ikkje til fjorden. Det har vore sagt at bygda har meir likskap med austlandsnaturen somme stadar i dalføra der, enn med Vestlandet. Men samtidig ligg bygda i ei vestlandsk ramme med høge fjell.
Grovt sett kan ein seie at Markane grensar til Hornindalsvatnet i vest, og Tverrfjellet/Hogden i aust. Bygda er ca. 25-30 km² i størrelse.
Heilt nøyaktige grenser for Markane er det ikkje, men truleg bør ein også ta med Kjøsapollen. Markane vert då frå Kjøs bru og austover, til og med Langesethøgda.
Historie
Den fyrste busetnaden var på Maurset der det er registrert funn frå jarnalderen.
Namnet Markane kjem ifrå skog. Tidlegare skrivemåte var Markerne, seinare Markene (uttalast Markjene). Namnet har seinare vorte endra til Markane, men det har vore diskusjonar om det er rett.
Markane var tidlegare delt mellom Stryn kommune, Hornindal kommune og Innvik kommune. Ved kommunesamanlåinga i 1965 høyrde heile bygda til Stryn. Etter kommundedelinga i 1975 vart dei gamle grensene for Hornindal atter gjeldande, og dette delar bygda mellom to kommunar.
Lodi i Italia
Lodi er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Lodi i regionen Lombardia og har om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg på høgre sida av elva Adda.
Historie
Byen var ein keltisk landsby før romarane kom til området. Romarane kalla staden Laus Pompeia (truleg til ære for konsul Gnaeus Pompeius Strabo). Han var ein viktig stad sidan to romarvegar møtte kvarandre her.
Han vart eit bispesete og den første biskopen den heilage Bassianus (San Bassiano), (319-409), er vernehelgenen til byen. Byen vart ein fri kommune rundt år 1000 og stod lenge imot Milano som øydela byen 24. april 1158. Fredrik Barbarossa bygde byen opp att der byen ligg i dag.
Frå 1220 byrja innbyggjarane å lage kanalar til å gje vatn til landsbygda kring og dette gjorde tørre område om til eit av dei viktigaste jordbruksområda i regionen, noko det er sjølv i dag. Lodi vart etter kvart styrt av Visconti-familien, som bygde ei borg i byen.
I 1423 gav motpave Johan XXIII ut sin bolla frå Lodi der han kalla saman til rådet i Konstanz (slutten av Det store skismaet). I 1454 møttest representantar frå alle regionar i Italia i Lodi for å signere avtalen kalla freden i Lodi, der planen var å arbeide mot eit samla Italia, men freden varte berre i 40 år. Byen vart så styrt av Sforza-familien, Frankrike, Spania og Austerrike. I 1786 vart han hovudstad i ein provins med same namn som inkluderte Crema.
Trysilelva
Trysilelva inngår som del av det som sett i samanheng er den lengste elva i Skandinavia, medrekna innsjøane undervegs, og som skiftar namn fleire gonger.
Kjelda for denne elva er innsjøen Rogen i Härjedalen. Der heiter ho Klarälven, og renn inn i Noreg, der ho heiter Klara eller, av og til på folkemunne, Femundselva og Trysilelva. Ho flyt så gjennom Femunden. Frå der flyt ho under namnet Femundselva gjennom Engerdal kommune. Når elva når Trysil kommune heiter ho Trysilelva fram til svenskegrensa og frå der Klarälven heilt ned til Vänern. Vänern sitt utløp er gjennom Göta älv, som renn ut i Kattegat ved Göteborg.
Elva hadde storflaum i 1927, 1934 og 1967. Den 1. juni 1995 vart alle desse flaumrekordane passert under det som er kjent som Vesleofsen. Elva hadde da ei vassføring på 760 m³/s ved Nybergsund. Framleis er det Storofsen som står som flaumrekord.
Giuseppe Verdi
Liv
Verdi var fødd i Roncole i hertugdømet Parma, som då var okkupert av Frankrike under Napoleon, og flytta i 1824 til Busseto der han byrja musikalske studie med Ferdinando Provesi.
Han komponerte ein ouverture til Il Barbiere di Siviglia av Gioacchino Rossini, og flytta til Milano, men fekk ikkje plass ved konservatoriet der. Han hadde derfor private studie med Vincenzo Lavigna.
Etter nokre vanskelege år fekk han gjennombrotet sitt med librettoen til operaen Nabucco i 1842. I løpet av dei neste fem åra blei Verdi stadig meir berømt, først i Italia og Europa, og seinare også i USA.
I tida 1844–1850 skreiv Verdi fleire operaer, mellom anna Ernani, Macbeth og Luisa Miller. Operaene blei gradvis meir fyldige og orkesteret fekk ei større og kraftigare rolle. Inspirasjonen til Verdi kom først og fremst frå store operakomponistar som Rossini, Mercadante og Donizetti.
For Verdi var det viktig at det også var ei historie bak ein opera, og han gjekk grundig gjennom librettoane sine. På slutten av denne perioden blei dei største og mest populære Verdi-operaene skapt; først og fremst Rigoletto, som blei oppført i Venezia. Seinare, og med like stor popularitet, blei Il trovatore sett opp i Roma i 1853. La Traviata blei sett opp berre seks veker seinare, først utan å bli vel motteken, men blei ein suksess ved ei nyoppsetjing året etter.
I 1870 tok Verdi til å arbeida med Aïda, som fekk si uroppføring i Kairo i slutten av 1871. Etter dette trekte komponisten seg tilbake frå operaskrivinga, og verka hans frå 1873 omfattar mellom anna ein strykekvartett og eit rekviem over diktaren Allessandro Manzoni.
I 1879 blei Verdi oppfordra til å skrive nok ein opera, Otello. Verdi brukte då mykje tid på å revidera dei tidlegare operaene sine, og Otello blei først ferdig i 1886. Operaen blei uroppført i Milano i 1887. Den siste operaen til Verdi tok også utgangspunkt i eit skodespel av William Shakespeare; Falstaff, frå 1893.
Dei siste åra tilbrakte Verdi som ein rik og respektert mann i Milano. Då han døydde i 1901 blei han hylla i gatene av Milano av meir enn 28 000 menneske.
Boyabat
Boyabat er ein by og eit distrikt i provinsen Sinop i Svartehavsregionen i Tyrkia. Byen har kring 25 000 innbyggjarar.
Singapore Grand Prix
Singapore Grand Prix er eit Formel 1-løp som vert arrangert på bana Marina Bay Street Circuit i Singapore. I 2008 vart Singapore Grand Prix det fyrste Formel 1-løpet som vart arrangert om natta.
Boyabat
Byen ligg i Gökırmakdalen, 100 km sør for Sinop over fjella som går langs kysten av Svartehavet.
Byen er eit handelssenter for over hundre landsbyar i området.