cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lennox Robinson
Verk
Som skodespelforfattar var Robinson påverka av Ibsen og realismen, men skulle seinare fjerna seg frå denne.
Robionson var ein irsk nasjonalist, noko som er tydeleg i spel som Patriots (1912) og Dreamers (1915). På den andre sida høyrde til han ein del av det irske samfunnet som ikkje blei sett på som fullstendig irsk. Denne delinga av «ekte», katolske irar på den eine sida og angloirar på den andre syner han mellom anna i The Big House (1926), der eit protestantisk herskapshus blir brunne ned av ekstreme republikanarar.
Den internasjonale domstolen
Den internasjonale domstolen, på engelsk International Court of Justice, ICJ, er SN sin domstol. Domstolen vart skipa i 1945 og starta verksemda si i 1946. Den har sete i Haag i Nederland. Domstolen vart skipa som ein direkte etterfølgjar til Den faste domstolen for mellomfolkeleg rettspleie som var i verksemd frå 1921 til 1940.
Den internasjonale domstolen er det øvste juridiske organet i FN og har som oppdrag å bidra til at internasjonale lover blir følgde. Det er berre statar som kan vere partar i saker som blir teke til handsaming i domstolen. Dersom ein stat ikkje ynskjer å vere part, kan den ikkje tvingast til det. Men godtar ein stat å møte for domstolen, har staten i utgangspunktet plikt til å respektere domstolen si avgjerd.
Medlemmer
Domstolen har 15 dommarar, som blir valde av FN si generalforsamling og SN sitt tryggingsråd for periodar på ni år, med tiltreding 5. februar. Dette er dei 15 noverande dommarane:
Tromstun skole
Tromstun skole er ein ungdomsskole i Tromsdalen i Tromsø. Han har rundt 420 elevar frå 8. til 10. trinn.
Den noverande skolebygningen stod ferdig i 2011. Den tidlegare skolebygningen var frå 1964, og blei riven då den nye skolen skulle byggjast.
Tromstun skole held skolerevyen Tromteatret kvart år i november/desember.
372 Palma
372 Palma er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. august 1893 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Dannebrogordenen
Dannebrogordenen er ein dansk riddarorden som vart innstifta av Christian 5. i 1671. Ordenen har seinare vorte forandra og utvida. Ordenen vert hovudsakleg tildelt «fortjente danske statsborgere». Den endelege avgjerda om tildeling vert teken av den danske regenten.
Soge
Dannegbrogordenen bygger på soga om korleis det danske flagget, Dannebrog, som ifølge soga dala ned frå himmelen under eit slag kjempa under Valdemar 2. Siger i Estland i 1219.
Dannebrogordenen blei lovfesta gjennom ein statutt i 1693, saman med Elefantordenen. Den opphavlege ordenen hadde berre éin grad, og berarar blei kalla kvite riddarar etter fargen på det ordensbandet.
I 1808 blei ordenen delt inn i ulike grader etter mønster av den franske æreslegionen. Han har i dag seks grader: Storkommandør (berre til fyrstar), storkross, kommandør av 1. grad, kommandør, riddar av 1. grad og riddar.
Først frå 10. oktober 1951 kunne ordenen tildelast kvinner.
Ordenskapitlet, ein del av det kongelege danske hoffet, styrer tildelinga av ordenar, medan dronninga tek avgjerda om ordenen skal gjevast til nokon.
Skildring
Ordensteiknet består av ein kvit-emaljert gull- eller sølvkross med ein raud kant, ei kongekrone med den regjerande monark sit monogram. Den sida som vender ut har innskrifta «Gud og Kongen». I midten finn ein monogrammet til Christian 5.
Dannebrogordenen har kvitt ordensband med raude kantar.
Bruk
Medlemmer av riddarordenen ber ordenskjeden på visse dagar: Fødselsdagane til Frederik 6. den 28. januar, Christian 5. den 15. april, og til den sitjande monarken, for tida dronning Margrethe som er fødd den 16. april. I tillegg kjem det ein meiner er fødselsdagen til Valdemar Siger den 28. juni.
Når innehavarar døyr skal ordensteikna gjevast tilbake til Ordenskapitlet.
Jidda
Jidda (stundom Jeddah, Jiddah eller Jedda ; arabisk جدة, Jiddah eller Jaddah, uttalt ) er ein by i regionen Hijaz Tihamah ved kysten av Raudehavet og er eit stort bysentrum vest i Saudi-Arabia. Han er den største byen i Mekka-regionen, den største hamnebyen ved Raudehavet, og den nest største byen i Saudi-Arabia etter hovudstaden, Riyadh. Med eit folketal på kring 3,4 millionar innbyggjarar, er Jidda eit viktig handelssenter i Saudi-Arabia.
Jidda er den viktigaste inngangsporten til Mekka, den mest heilage byen i islam, som muslimar som kan må vitje minst ein gong i levetida si. Det er òg ein inngangsport til den nest mest heilage staden i islam, Medina.
Økonomisk fokuserer Jidda på å vidare utvikle store investeringar i leiarskap innan forsking og ingeniørvitskap i Saudi-Arabia og Midtausten. Jidda vart rangert på fjerdeplass i Afrika–Midtausten-regionen innan nyskaping i 2009.
Jidda er ein av dei viktigaste feriebyane i Saudi-Arabia og har status som verdsby hos Globalization and World Cities Study Group and Network (GaWC). Sidan byen ligg nær Raudehavet, dominerer fisk og sjømat matkulturen, i motsetnad til andre delar av landet. Byen vert skildra som «annleis» av dei fleste saudiarabarane i eit forsøk på å fremje turisme i byen, og han har tidlegare vorte rekna som den «mest opne» byen i Saudi-Arabia.
Historisk har Jidda vore kjend for vekslarane sine, og den største av desse (sjeik Salem Bin Mahfouz) grunnla den første banken i Saudi-Arabia, National Commercial Bank (NCB).
Etymologi
Det finst minst to forklaringar til namneopphavet til Jidda, i følgje Jidda Ibn Al-Qudaa'iy, høvdingen i Quda'a-klanen. Den vanlegaste forklaringa er at namnet kjem frå جدة Jaddah, som er arabisk for «bestemor». I følgje austleg folketru ligg grava til Eva, frå Adam og Eva i Jidda. Grava vart forsegla med betong av religiøse styresmakter i 1975, fordi somme muslimar bad ved staden.
Ibn Battuta (1304–1368), ein berbisk reisande, vitja Jidda under den store reisa si. Han skreiv at namnet på byen var «Jiddah».
På offisielle saudiarabiske kart og dokument vert namnet på byen transkribert «Jidda», som i dag er den mest vanlege forma.
Før islam
Utgravingar i gamlebyen indikerer at Jidda vart grunnlagd som ei fiskegrend i 522 fvt. av den jemenittiske Quda'a-stamma (بني قضاعة), som drog frå det sentrale Jemen for å busetje seg i Mekka etter øydelegginga av Maribdammen i Jemen.
Andre arkeologiske undersøkingar har synt at området tidlegare var busett av folk i steinalderen, då ein fann nokre thamudskifter i Wadi Briman (وادي بريمان), vest for byen, og Wadi Boweb (وادي بويب), nordvest for byen. Byen Jidda var ei viktig hamn for den nabateiske røykjelseshandelen. Den eldste mashrabiya som er funnen i Jidda er datert attende til før-islamsk tid.
Rashidun-kalifatt
Jidda vart først viktig kring år 647 evt., då den tredje muslimske kalifen, Uthman Ibn Affan (عثمان بن عفان), omgjorde byen til hamnebyen for Mekka i staden for Al Shoaiba sørvest for Mekka. Sidan då har Jidda vore hovudbyen i den historiske provinsen Hijaz og ei historisk hamn for pilegrimar som kom sjøvegen under pilegrimsreisa hajj til Mekka.
Fatimidekalifatet
I 969 evt. tok fatimidane frå Algerie kontroll over Egypt frå Ikhshididedynastiet og utvida riket sitt til områda rundt, inkludert Hijaz og Jidda. Fatimidane utvikla eit omfattande handelsnettverk i både Middelhavet og Indiahavet gjennom Raudehavet. Handelen og dei diplomatiske banda deira strekte seg heilt til Kina og Songdynastiet, som etter kvart sette den økonomiske kursen for Tihamah under høgmellomalderen.
Ajjubideriket
Etter Saladin erobra Jerusalem utnemnde han seg sjølv i 1171 til sultan over Egypt, etter han oppløyste Fatimidekalifatet då al-Adid døydde. Slik oppretta han Ajjubidedynastiet. Ajjubidane erobra Hejaz, inkludert Jidda, som kom med i Ajjubideriket i 1177 under Sharif Ibn Abul-Hashim Al-Thalab (1094–1201). I løpet av den relativt korte levetida, førte ajjubidestyret til økonomisk velstand i områda dei kontrollerte, og anlegga og vernet som ajjubidane gav, førte til at auka intellektuell aktivitet i den islamske verda. I denne perioden vart òg sunnimuslimane langt meir dominerande i regionen og det vart oppretta mange madrasas (islamskular) i dei store byane deira. Jidda tiltrekte seg muslimske sjøfolk og handelsfolk frå Sindh, Søraust-Asia og Aust-Afrika, og andre fjerntliggande område.
Mamelukksultanantet
Etter hendingane i Kairo i 1254 og oppløysinga av Ajjubideriket, vart Hijaz ein del av Mamelukksultanatet. Den portugisiske utforskaren Vasco da Gama, som segla rundt Kapp Det gode håp og over Indiahavet til kysten av Malabar og Calicut, gjekk til åtak på flåtar som førte varer og muslimske pilegrimar frå India til Raudehavet, og jaga skrekk inn i dei kringliggande makthavarane. Prinsane i Gujarat og Jemen bad Egypt om hjelp. Sultanen Al-Ashraf Qansuh al-Ghawri utrusta så ein flåte på 50 fartøy under admiralen sin, Hussein kurdaren. Det vart etter kort tid bygd ein steinmur i Jidda med hjelp av tvangsarbeid, som ei hamn for folk som flykta frå portugisarane, slik at Arabia og Raudehavet vart verna. Delar av bymuren står framleis i dag i gamlebyen. Sjølv om portugisarane vart drivne bort frå byen, tok dei flåtane som segla i Indiahavet. Dette synte seg mellom anna i slaget ved Diu mellom portugisarane og dei arabiske mamelukkane. Gravplassen til den portugisiske soldatane ligg framleis i gamlebyen i dag og vert omtalt som Dei kristne gravene.
Det osmanske riket
I 1517 erobra dei osmanske tyrkarane Mamelukksultanatet i Egypt og Syria, under regjeringstida til Selim I. Sidan områda til Mamelukksultanatet omfatta Hijaz, hamna Jidda og den heilage byen Mekka under osmansk styre. Osmanarane ombygde dei svake murane i Jidda i 1525 etter sigeren deira over armadaen til Lopo Soares de Albergaria i Raudehavet. Den nye tyrkiske muren bestod av seks vakttårn og seks byportar. Dei vart bygde for å forsvare mot eit portugisisk åtak. Av dei seks portane var Mekkaporten den austlege og Al-Magharibahporten den vestlege. Sharifporten vendte mot sør. Dei andre portane var Al-Buntporten, Al-Shamporten (òg kalla Al-Sharafporten) og Medinaporten mot nord. Tyrkarane bygde òg Jidda qishla, ei lita borg for soldatane i byen. På 1800-talet vart dei sju portane minimerte til fire enorme portar med fire tårn. Desse enorme portane var Shamporten i nord, Mekkaporten i aust, Sharifporten i sør og Al-Magharibahporten på sjøsida.
Ahmed Al-Jazzar, den osmanske militære som hovudsakleg er kjend for rolla si i omleiringa av Akko, var i starten av karrieren sin i Jidda. I Jidda i 1750, tok han livet av kring 70 opprørske nomadar som hemn for at dei hadde teke livet av kommandanten hans, Abdullah Beg, og han fekk kallenamnet «Jezzar» (slaktaren).
Den 15. juni 1858 var det opprør i byen, som ein trur vart starta av den tidlegare politisjefen som ein reaksjon til den britiske politikken i Raudehavet. Dette førte til ein massakre av 25 kristne, inkludert den britiske og den franske konsulen, familiemedlemmane deira og rike, greske handelsmenn. Den britiske fregatten HMS «Cyclops», ankra opp i hamna og bombarderte byen i to dagar for å få attende lov og orden.
Den første saudiarabiske staten og den osmansk-saudiarabiske krigen
I 1802 erobra Nejdi-styrkar både Mekka og Jidda frå osmanarane. Då sharif Ghalib Efendi informerte sultan Mahmud II om dette, gav sultanen den egyptiske statthaldaren Muhammad Ali Pasha om å ta attende byen. Muhammed Ali klarte å ta byen i slaget ved Jidda i 1813.
Fyrste verdskrigen og det hashemittiske kongedømet
Under fyrste verdskrigen, erklærte sharif Hussein bin Ali eit opprør mot Det osmanske riket, og søkte sjølvstyre frå dei osmanske tyrkarane for å skape ein enkel, samla arabisk stat som strekte seg frå Aleppo i Syria til Aden i Jemen.
Kong Hussein erklærte Kongedømet Hejaz. Seinare var Hussein involvert i ein krig med Ibn Saud, som var sultan i Nejd. Hussein abdiserte etter at Mekka falt i desember 1924, og sonen Ali bin Hussein vart den nye kongen.
Kongedømet Saudi-Arabia
Eit par månader seinare erobra Ibn Saud, som opphavleg kom frå den sentrale provinsen Nejd, Medina og Jidda via ein avtale med innbyggjarane i Jedda etter det andre slaget ved Jidda. Han avsette Ali bin Hussein, som flykta til Bagdad, og slo seg til slutt ned i Amman i Jordan, der etterkomarane hans vart ein del av den hashemittiske kongefamilien.
Jidda kom slik under styret til Al-Saud-dynastiet i desember 1925. I 1926 la Ibn Saud til tittelen konge av Hejaz til stillinga si som sultan av Nejd. I dag har Jidda mista den historiske rolla si i politikken på halvøya, då Jidda vart lagt til den nye provinsen Mekka, der provinshovudstaden er byen Mekka.
Frå 1928 til 1932 vart det nye Khuzam-palasset bygd som den nye residensen til kong Abdul Aziz i Jidda. Palasset ligg sør for gamlebyen og vart bygd av ingeniøren Muhammed bin Laden. Etter 1963 vart palasset nytta som kongeleg gjestehus. Sidan 1995 har det husa Det regionale museet for arkeologisk og etnografi.
Dei attverande murane og portane frå gamlebyen vart øydelagde i 1947. Ein brann i 1982 øydela somme eldgamle bygningar i sentrum av gamlebyen, kalla Al-Balad, men mykje er framleis bevart, trass i kommersielle interesser om å rive ned dei gamle husa og byggje moderne høghus. I 1979 vart gamlebyen undersøkt hus for hus og synte at det stod kring tusen tradisjonelle bygningar på staden. I 1990 vart Departementet for bevaring av det historiske området i Jidda grunnlagd.
Den moderne byen har vokse kraftig utafor dei opphavlege grensene. Det utbygde område utvida seg hovudsakleg nordover langs kysten av Raudehavet, og nådde den nye flyplassen i 1990-åra, og sidan mot Ob'hurelva, kring 27 km frå sentrum av gamlebyen.
Geografi
Jidda ligg på den saudiarabiske kystsletta ved Raudehavet, kalla Tihamah, og i regionen Hijazi Tihama (arabisk تهامة الحجاز), som er den lågare delen av Hijazfjella. Historisk, politisk, og kulturelt var Jidda ein storby i Hejaz vilayet, Kongedømet Hejaz og andre regionale, politiske einingar. Han er den 100. største byen i verda etter areal.
Klima
Jidda har ørkenklima (BWh) i Köppen si klimaklassifisering. I motsetnad til andre saudiarabiske byar, har Jidda framleis høge temperaturar om vinteren, og kan varierer frå 15 ºC om natta til 28 ºC om ettermiddagen. Sommartemperaturane er særs høge, og når ofte opp i 45 ºC på ettermiddagen og fell til 30 ºC om natta. Det kjem særs lite nedbør i Jidda, og det vesle som kjem, kjem som regel i november og desember. Ein kan stundom få kraftige torevêr om vinteren. Torevêret i desember 2008 var det største i manns minne, og det kom då kring 75 mm på kort tid. Den lågaste temperaturen som er målt i Jidda var 11,0 ºC i mars 1983. Varmerekorden i Jidda er 49,0 ºC frå 9. juni 1961.
Økonomi
Jidda har lenge vore ein hamneby. Sjølv før han vart ein hamneby for Mekka, var Jidda eit handelssenter i regionen. På 1800-talet vart varer som perlemor, skjelpaddeskal, røykjelse og krydder ofte eksporterte frå byen. Utanom dette vart det importert mange varer til byen som skulle vidare til Suez, Afrika eller Europa. Mange varer som passerte gjennom Jidda var ikkje ein gong mogeleg å skaffe i byen eller i Arabia.
Skolopender
Skolopendrar eller enkeltføtingar (Chilopoda) er ei gruppe (klasse) mangefotingar. Dei er aktive jegerar som fangar byttet sitt med kraftige giftkjertlar, og lever på landjorda over heile verda. Gruppa vert delt i fem ordenar som til saman omfattar rundt 3 300 beskrivne artar. I Norden har ein funne 38 av dei, i fire ordenar.
Kjenneteikn
Skolopendrane er avflata ovanifrå og vert kjenneteikna ved ein lang, segmentert kropp med eit hovud, eit kjevefotsegment, ein del kroppssegment og eit endesegment. Kvart kroppssegment ber eit einskild par bein, noko som avhengig av art og alder gjev dyra mellom 15 og 181 par bein. I Norden har ein ikkje funne eksemplar med meir enn 83 par.
Jidda
Økonomi
Alle hovudstadane i Midtausten og Nord-Afrika ligg innafor ein to timar flytur frå Jidda, og han er det nest største kommersielle senteret i Midtausten etter Dubai.
Industriområdat i Jidda er den fjerde største industribyen i Saudi-Arabia etter Riyadh, Jubail og Yanbu.
Kong Abdullah-gata
Kong Abdullah-gata er ei av dei viktigaste gatene i Jidda og strekkjer seg frå Kong Fahd-vegen ved havet i vest til austenden av byen. Her ligg kontor for mange store selskap og mange butikkar.
Tahliyah-gata
Tahaliyah-gata er ei viktig mote- og handlegate sentralt i Jidda. Her ligg mange dyre butikkar. Han har i nyare tid fått namnet Prins Mohammad bin Abdul Aziz-vegen.
Religion
Dei fleste innbyggjarane er sunnimuslimar. Styret, rettsvesen og lovene følgjer sjariahlovene. Ein særs liten del av saudiarabiske borgarar er sjiamuslimar, og det finst òg mange utanlandske arbeidarar som ikkje har lov til å følgje sine ikkje-islamske religionar, sjølv privat, men dette vert ikkje mykje handheva.
Byen har over 1 300 moskéar. Lova tillet ikkje noko anna enn religiøse bøker, ikon og uttrykk for religion. Men ein tolererer stundom privat religiøs praksis som ikkje involverer muslimar eller støyter ålmenta og offentleg moral.
Sidan 600-talet har Jidda vore vertskap for millionar av muslimske pilegrimar frå heile verda som er på veg til hajj. Dette har hatt stor innverknad på samfunnet, religionen og økonomien i Jidda. Det fører òg med seg ein årleg risiko for sjukdom, som dei lokale kallar 'hajjisjukdomen', som er eit samleomgrep for forskjellige virussjukdomar.
Mat
Den multi-etniske folkesetnaden i Jidda har påverka dei tradisjonelle matvanane i Jidda.
Som i andre saudiarabiske byar er Nejd-retten kabsa populær i Jidda, ofte laga av kylling i staden for lam. Den jemenittiske retten mandi er òg populær som lunsjmåltid. Mat frå Jidda er òg populært som mabshoor, mitabbak, foul, areika, hareisa, kabab meiroo, shorabah hareira (hareirasuppe), migalgal, madhbi (kylling grilla på stein), madfun (tyder «gravlagd»), magloobah, kibdah, manzalah (vanlegvis eten under Eid ul-Fitr), ma'asoob, magliya (ein lokal versjon av falafel), saleeig (ein lokal rett laga av mjølkeris), hummus, biryani, ruz kabli, ruz bukhari og saiyadyia. Dette får ein servert i mange tradisjonelle restaurantar i byen, som Althamrat, Abo-Zaid, Al-Quarmooshi, Ayaz og Hejaziyat.
Den mest populære, lokale hurtigmatkjeden, som starta i 1974, er Al Baik, med restaurantar i Jidda og nabobyane Mekka, Medina og Yanbu. Hovudretten deira er grilla kylling, som i Jidda vanlegvis blir kalla «Brost», og mykje forskjellig sjømat. .
Indisk, pakistansk og anna asiatisk mat er òg populært. Ein kan òg finne somme italienske, franske og amerikanske restaurantar.
Friluftskunst
Under oljeboomen i 1970- og 1980-åra vart det auka fokus på å sette ut kunst i dei offentlege områda i Jidda. Jidda har derfor mange moderne friluftsskulpturar og kunstverk, ofte i rundkøyringane. Her finst kunstverk av Jean/Hans Arp, César Baldaccini, Alexander Calder, Henry Moore, Joan Miró og Victor Vasarely. Dei syner ofte tradisjonelle saudiarabiske ting som kaffikanner, røykjelsesbrennarar, palmetre osv. Sidan islamsk tradisjon forbyr avbilding av levande vesen, særleg menneske, har det oppstått mykje kreativ, og stundom bisarr, kunst. Dette omfattar eit gigantisk geometrisett, ein enorm sykkel, og ei stor blokk med betong med bilar som kjem ut i forskjellige vinklar. Ein monumental skulptur av Aref Rayess er tileigna Allah (Gud).
Museum og samlingar
Det finst kring eit dusin museum eller samlingar i Jidda med forskjellige utdanningsmål. Desse omfattar Jidda regionale museum for arkeologisk og etnografi, driven av Visedepartementet for antikvitetar og museum, Jidda kommunale museum, Nasseef-huset, Menneskearvmuseet, det private Abdul Rauf Hasan Khalil-museet og det private Kunstarvmuseet.
Media
I Jidda ligg kontra til fire store arabiskspråklege aviser, Asharq Al-Awsat, Al Madina, Okaz og Al Bilad, i tillegg til to store engelskspråklege aviser, Saudi Gazette og Arab News. Okaz og Al-Madina er dei største avisene i Jidda og somme andre saudiarabiske byar, med over ein million lesarar. Fokuset deira er hovudsakleg lokalt.
Jidda representerer det største radio- og fjernsynsmarknaden i Saudi-Arabia. TV-stasjonar som tener byen og området er mellom andre Saudi TV1, Saudi TV2, Saudi TV Sports, Al Ekhbariya, ART channels network og hundrevis av kabel, satellitt og andre spesial-TV-kanalar.
Jidda TV-tårn er eit 250 meter høgt TV-tårn med ein observasjonsplattform.
Hotell
Byen har fleire popuære ferieanlegg, som Durrat Al-Arus, Al-Nawras Mövenpick ved Raudehavet, Crystal Resort, Radisson Blu, Signature Al Murjan Beach Resort, Al Nakheel Village, Sands, og Sheraton Abhur. Mange er kjende for bevaringa deira av sjølivet og korallreva i Raudehavet.
Konsultatet
Eit av to amerikanske konsultat i Saudi-Arabia ligg i Jidda, i tillegg til konsultat for 67 andre land, som Afghanistan, Storbritannia, Indonesia, Frankrike, Tyskland, Hellas, Tyrkia, Filippinane, India, Pakistan, Bangladesh, Italia, Russland og Folkerepublikken Kina, i tillegg til land i Organisasjonen for islamsk samarbeid og Den arabiske ligaen.
Utdanning
I 2005 hadde Jidda 849 offentlege og private skular for mannlege elevar og 1 179 offentlege og private skular for kvinnelege elevar.
Av universitet og høgskular i Jidda finn ein:
Flyplass
Jidda vert tent av King Abdulaziz internasjonale flyplass. Flyplassen har fire passasjerterminalar. Ein av dei er Hajj-terminalen, ein spesiell utandørsterminal dekt av store, kvite telt, som vart bygd for å ta i mot dei meir enn to millionar pilegrimane som passerer gjennom flyplassen under hajj. Sør-Terminalen er brukt av Saudia og Flynas, medan Nord-terminalen tener utanlandske flyselskap. Det er planar om å utvide flyplassen. Den kongelege terminalen vert nytta for viktige gjester, utanlandske statsoverhovud og den saudiarabiske kongefamilien. Ein del av flyplassen, King Abdullah flybase, vart nytta av koalisjonen sine B-52 bombefly under Operasjon Desert Storm i 1991.
Hamn
Jidda hamn er den 32. travlaste hamna i verda (2008). Han tar hand om det meste av handelen ut frå Saudi-Arabia.
Venskapsbyar
Jidda har 35 venskapsbyar.
Bestla
Bestla er ei gyger (jotunkvinne) i norrøn mytologi som er kone til Bor og mor til Odin, Vilje og Ve. Ho blir omtalt som dotter av jotnen Bolthorn og syster til Mime. Jotunavstamminga til Odin si mor er mytisk viktig, og prega han på mange vis.
Karl-Friedrich Haas
Karl-Friedrich Haas var ein tysk friidrettsutøvar fødd i Berlin, oppvaksen i Nürnberg. Han vann sølv på 400 meter i OL 1956 og bronse i EM 1958. Elles var han med å vinne tre OL/EM-medaljar i stafett i tida 1952-58.
Jidda
Kjelder
''
Karl-Friedrich Haas
Aktiv
Haas vart i 1952 fjerdemann på 400 meter under dei olympiske sommarleikane i Helsinki. To dagar seinare sprang han Tyskland inn til OL-bronse i 4 x 400 meter stafett, dei ande på laget var Günther Steines, Hans Geister og Heinz Ulzheimer. Også i europameisterskapen 1954 vart Haas nummer 4 på 400 m. På den lange stafetten var han nær ved å ta att Frankrike sin ankermann, men måtte nøye seg med EM-sølv i lag med Geister, Uhlmann og Helmut Drehen.
Under Sommar-OL 1956 i Melbourne deltok Haas både på 200 m, 400 m og i 4 x 400 m stafett. På den kortaste distansen rauk han ut i semifinalane, deretter vann han sølvmedaljen på 400-meteren, før han avslutta leikane med fjerdeplass i stafetten. I EM 1958 kneip Haas bronsemedaljen på 400 meter framfor landsmannen Carl Kaufmann, sidan var dei i lag om å vinne sølv for Vest-Tyskland i 4 x 400 m stafett.
Haas var vesttysk meister 1952-56 på 400 meter og 1952 på 200 meter. Hans personleg rekordar på dei to distansane er 21,0 og 46,29 sekund, begge oppnådd i 1956. 400-meterrekorden sette han i OL-semifinalen i Melbourne.
Sarabande
Sarabande (italiensk sarabanda) er ein dans i tredelt takt. Han er først nemnd truleg i Sentral-Amerika, og var på 1600- og 1700-talet ein selskapsdans i Spania.
Eldste skriftlege omtalen av dansen me kjenner er frå 1539, då ein dans kalla zarabanda er nemnt i eit dikt skrive i Panama av Fernando Guzmán Mexía. Det ser ut til at dansen vart populær i dei spanske koloniane før han flytta tilbake over Atlanterhavet og til Spania. Medan han vart forboden i Spania i 1583 for å vere uanstendig vart han ofte nemnt i litteraturen for denne perioden, mellom anna av Cervantes og Lope de Vega.
Sarabanden vart stort sett dansa i eit sakte tempo i 3/2 eller 3/4 takt. Det andre taktslaget vert særleg vektlagt. I barokkmusikken vart dansen ein tradisjonell sats i ein suite, som regel mellom couranten og gigen.
Musikkforma blei gjenoppliva sist på 1800-talet og byrjinga av 1900-talet av komponistar som Debussy og Satie og, i ulik stil, av Vaughan Williams i Job og Benjamin Britten i Simple Symphony.
The Swings
Trønderbandet The Swings utgav i 1989 singelen Heng med i svingan til inntekt for trafikkskada. Dei fekk med seg artistar som blant anna Petter Wavold (ex-Charm), Tore Johansen og Torstein Flakne
Asteroidar namnsette etter menneske
Dette er ei liste over asteroidar namngjevne etter kjende menneske.
Kolgujev
Kolgujev (russisk о́стров Колгу́ев) er ei øy i Nenetsia i Russland, søraust i Barentshavet (aust for Petsjorahavet) nordaust for Kaninhalvøya. Øya er nesten sirkelforma og har ein diameter på 80 km og er stor. Det hgøaste punktet på øya er 50 meter over havet. Dei store våtmarkene består av mange myrer og moreneåsar dekte av vegetasjon ein typisk finn i tundra.
Det er berre ein busetnad på øya, Bugrino, som ligg på søraustkysten. Nenetsarar utgjer den største folkegruppa og livnærer seg på fiske og reinsdyrhald. Det er òg funne olje og naturgass på øya.
Rapport frå Trevor-Battye
Øya vart utforska i 1894 av den britiske naturforskaren Aubyn Trevor-Battye. Han gjekk i land i juni med ein assistent og hadde planar om å vere ein månad der for å studere dyrelivet, særleg fuglar. På grunn av mekaniske problem med fartøyet og ein misforståing vart dei etterlatne på øya i 12 veker. Han gav ut ein rapport om naturhistoria og topografien til Kolgujev i Ice-bound on Kolguev (Trevor-Battye 1895). Boka inneheldt observasjonar av nenetsarane (som han kalla samoyed), som førte reinsdyra sine til øya om sommaren for å la dei beite og for å fange gås som dei kunne handle med i Russland. Trevor-Battye reiste til slutt frå øya med desse reinsdyrgjetarane i september 1894 og måtte reiste heilt frå Petsjora til Arkhangelsk. Han skildra denne lange reisa i «A Northern Highway of The Tsar» (Trevor-Battye 1898).
Nygård
Nygård er eit stadnamn som er nytta fleire stadar i Noreg.
Nygård er og ein bydel i Finnsnes, eit strøk i Bergen.
Nygård eller Nygaard kan og vera eit namn.
Gardssbruk
Mange gardsbruk i Noreg heiter Nygård:
Schrems
Schrems er ein by og ein kommune i distriktet Gmünd i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 60,8 km² og i kring 5 400 ibuarar. Halvdelen av kommunen er skogdekt. Småbyen Schrems ligg 532 meter over havet, ei 110 km nordvest om Wien.
Simon Wiesenthal
Simon Wiesenthal, fødd i Buczacz i Austerrike-Ungarn, i det seinare Lviv Oblast i Ukraina. Wiesentahl var kjend for si verksemd med å finna nazistiske krigsforbrytarar. Wiesenthal var jøde, og sat i ulike konsentrasjonsleirar under andre verdskrig. Han overlevde Holocaust, og arbeidde etter krigen med oppspora flykta nazistar. Ein av dei mest kjende som vart funne av Wiesenthal, var den tidlegare Gestapo-offiseren Karl Silberbauer. Silberbauer var ansvarleg for arrestasjonen av Anne Frank.
373 Melusina
373 Melusina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. september 1893 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Pave Kletus I
Kletus (død ca. 88) var pave frå ca. 76 til han døyde. Han var den tredje paven.
Bigadiç
Bigadiç er ein by og eit distrikt i provinsen Balıkesir i Marmararegionen i Tyrkia. Bigadiç har det største borreservane i Tyrkia og heile verda.
Pave Kletus I
Kletus I heitte eigentleg Anakletus, men på norsk er han tradisjonelt kjend under kortforma. Namnet, på gresk Anenkletos, betyr «ulasteleg», og var eit namn som stort sett vart brukt av slavar. Det er derfor rekna som mogleg at han var ein frigjeven slave, eller at far hans hadde vore slave.
Opplysningane som finst om han er sparsame og usikre. Han skal ha ordinert ein del prestar, delt inn Roma i 25 kyrkjesokn, sett opp reglar for vigsling av biskopar og for klesdrakta til presteskapet, og bygd eit oratorium ved grava til apostelen Peter grav på Vatikanhøgda.
Hans Synnestvedt
Hans Jørgen Reutz Synnestvedt var ein offiser, vegmeister og stortingsmann.
Pave Kletus I
Nokre eldre pavelister reknar han ikkje som pave, men som stadfortredar for Klemens I under hans lange fråvær frå Roma. I andre lister dukkar han opp to gonger, både som Kletus og Anakletus. I ein lang periode hadde han to minnedagar i den liturgiske kalenderen: 26. april som Kletus og 13. juli som Anakletus. Sistnemnte minnedag er nå avskaffa.
Hans Synnestvedt
Synnestvedt var fødd i Norddal, der faren som var offiser dreiv gard. Han var ei tid pasje ved hoffet i København. Sidan steig han i gradene til kaptein og vart utnemnd til vegmeister for både Romsdals amt og Søndre Trondhjems amt. Han kjøpte garden Årø i Bolsøy i 1809, og budde der sidan. År 1827 vart Synnestvedt land- og sjøkrigskommissær for Trondheim.
Synnestvedt var 1. representant frå Romsdals amt på Stortinget 1815-16. Han var medlem av ti komitear, mellom anna av komiteen for geografisk oppmåling og komiteen som forhandla om matrikkellova.
Han døydde på Hopsøya i Hitra medan han var på embetsreise.
Daglegtale
Daglegtale eller kvardagsspråk er det språket folk snakkar til vanleg. Det skil seg frå fagspråk og såkalla høgspråk ved at det er meir uformelt og ofte mindre presist, men blir forstått av fleire og har dermed høgare kommunikasjonspotensiale.
Oppbygginga og ordbruken av daglegtalen skil seg frå skriftspråk. Daglegtalen kan til dømes innehalda heilt andre ord eller ha ei anna tyding for orda. Han har òg gjerne enklare setningskonstruksjonar enn det ein kan finna nedskrive.
I nokre samfunn der forskjellane mellom skriftspråk, standardspråk, eventuelt høgspråk og daglegtale store. Der kan bruk av daglegtale kan signalisera ein avslappa situasjon. Samstundes blir denne talemåten ofte sett på som galen eller slurvete. I lingvistikken finst det ikkje noko «dårleg» språk, i staden held ein føre at reglane for talespråket som er ulike.
Ei stor endring i det europeiske kulturlivet skjedde då europearar frå ulike land i løpet av mellomalderen og seinare tok til å skriva på kvardagsspråk, som fransk eller tysk, i staden for å bruka latin.
Force India
Force India er eit indisk Formel 1-lag oppretta i 2007 av den indiske forretningsmannen Vijay Mallya saman med nederlendaren Michiel Mol. Saman kjøpte dei Spyker F1-stallen for 88 millionar euro.
Bakgrunn
Sjølv om laget vart oppretta i 2007, kan røtene sporast tilbake til 1991, då forretningsmannen Eddie Jordan oppretta Jordan Grand Prix. Det britiske laget vart kjøpt av Midlandgruppa i 2005 og gjekk sesongen 2006 som Midland F1 før laget vart kjøpt opp av nederlandske Spyker Cars N.V. ved slutten av sesongen. Det like kortliva Spyker F1 fekk konkurrere ein sesong, før laget igjen vart seld. 24. oktober 2007 kunngjorde FIA namnebytet til Force India.
2008-sesongen
Bilane som Force India nytta i denne sesongen var modifiserte Spyker F8 chassis som går under det nye namnet Force India VJM01. Stallen nytta motorar frå Ferrari i ei avtale som gjekk fram til 2010. . Force India hadde kontrakt med Adrian Sutil frå den gamle Spyker F1-stallen og Giancarlo Fisichella som kom frå Renault F1.
Live at Leeds av John Martyn
Live at Leeds er eit konsertalbum av John Martyn. Han gav det ut på eiga hand med eit førsteopplag på 10 000 eksemplar som ofte var nummererte og signerte, etter at Island Records ikkje ønskte å gje ut eit konsertalbum på den tida. Arbeidstittelen var «Ringside Seat» og det vart tekne bilete av Martyn og bassisten Danny Thompson i ein boksering for eit mogeleg plateomslag, men dette vart ikkje nytta. Det vart spelt inn 13. februar 1975 (på omslaget står det feilaktig oktober) på Leeds University, same staden som The Who spelte inn sitt Live at Leeds i 1970.
I 1998 kom ei ny utgåve av plata på Voiceprint/One World med fem bonusspor («My Baby Girl», «You Can Discover», «So Much in Love With You», «Clutches» og «Mailman») frå konserten, inkludert tre songar som Paul Kossoff frå Free var gjesteartist på.
Ei dobbel luksusutgåve vart sett saman av John Hillarby i 2010 for Universal Music. Han inneheld heile konserten frå 1975 med pausar, prat mellom songane og det heile. Plate to inneheld òg 35 minutta med øvingar frå den same ettermiddagen. Versjonane av «Outside In» og «Solid Air» på originalplata (som ikkje vart spelte inn på Leeds-konserten) er erstatta.
Martyn selde plata via postordre og på døra i heimen sin i Hastings.
Heidenreichstein
Heidenreichstein er ein by og ein kommune i distriktet Gmünd i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 58,4 km² og i kring 4 000 ibuarar. Landsbyen Heidenreichstein ligg i det nordaustre hjørnet av Austerrike, 561 meter over havet. Til distriktshovudstaden Gmünd er det om lag 20 km, til Wien er det 133 km.
26. desember
26. desember er den 360. dagen i den gregorianske kalenderen (361. under skotår). Det er 5 dagar att av året.
Søndre Borgesyssel prosti
Søndre Borgesyssel prosti (tidl. Sarpsborg prosti) er eit tenestedistrikt i Borg bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Halden og Sarpsborg. Prosten har sete i Sarpsborg.
Historie
Prostiet vart skipa som Sarpsborg prosti i 1973. Det vart danna av prestegjelda Sarpsborg, Tune og Varteig overført frå Vestre Borgesyssel prosti og Idd, Halden, Berg og Skjeberg overført frå Nedre Borgesyssel prosti. I 2019 vart prostinamnet endra til Søndre Borgesyssel.
Sokn i Sarpsborg prosti
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.
Prestegjeld
Tidlegare var prestetenesta organisert gjennom prestegjeld. Ordninga vart fasa ut frå 2004. Før utfasinga hadde Sarpsborg prosti desse prestegjelda:
Sudan-regionen
Sudan er ei nemning brukt om eit savanneområde som kryssar Afrika på tvers frå den sørlege grensa av Sahara til områda med tropisk regnskog ved ekvator. Nemninga har gjeve namn til landet Sudan, som har territorium i store delar av området. Ho kjem frå arabisk bilâd as-sûdân (البلاد السودان), 'landet til dei svarte', og har minst vore i bruk sidan 1100-talet.
Xánthi
Xánthi (gresk Ξάνθη, tyrkisk İskeçe, bulgarsk Ксанти (Ksanti) og stundom Скеча (Sketsja)) er ein by og kommune i periferieininga med same namn, der han òg er hovudstad, i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas.
Sudan-regionen
Sudanregionen ligg mellom breiddegradene 8° og 16° nord. Han strekkjer seg over 5 500 km frå Kapp Verde og Mali i vest til Dei etiopiske høglanda i aust. I nord markerer Sahel-området, med sin tørrare savanne, ein overgang til Saharaørkenen. I sør møter regionen dei vestafrikanske skogane og Kongoelva.
Hovedserien 1958/59
Hovedserien 1958-59 var namnet på det øvste nivået i det norske seriesystemet i fotball som gjekk frå juli 1958 til juni 1959. Hovedserien var delt opp i to avdelingar, med åtte lag kvar. vann gruppe A, og gruppe B. Finalen gjekk til omkamp, etter at laga spelte uavgjort 2–2 etter ekstraomgangar den 21. juni 1959. vann omkampen 4–1 då han vart spelt 5. august.
Xánthi
Historie
Ein har kjende kjelder om Xánthi eller Xanthia tilbake til år 879 fvt.. Han byrja som ein liten landsby og har opplevd alle tumultane gjennom Thrakia sin historie, som plyndringstokt, katastrofar, rasekonfliktar og borgarkrigar. Innbyggjarane i området har nesten vore utrydda og nesten alt vart lagd i grus, Dette var situasjonen då osmanarane kom til området. Som følgje av dette førte osmanarane kolonistar frå Vesleasia til området, som er korleis Jeniséa (Γενισέα) vart oppretta, medan Oréo (Ωραίο) og Xánthi vart verande hovudsakleg greske og kristne senter.
Hovedserien 1958/59
Omkamp
5. august 1959
Sudan-regionen
Regionen har ein nedbørsmengd på mellom 250 mm i nord og 1500 mm i sør. Han har ei tydeleg, ofte langvarig tørketid. Klimaet er som regel varmt heile året, dei varmaste månadane er juni til september.
Xánthi
Jeniséa-perioden
Ved 1715 var Xánthi og Jeniséa kjend for den gode tobakken som vart dyrka her. Handelen med tobakk i Europa førte til at Xánthi vart ein velståande by. I mars og april 1829 vart byen råka av to jordskjelv som bokstavleg talt jamna byen med jorda, men dei spelte ei viktig rolle i den vidare utviklinga til byen. Alle byane vart raskt bygd opp att. I 1870 brann byen Genisea med og alle kontor og tenester vart flytta til Xánthi, som på den tida hadde om lag 10 000 innbyggjarar. I 1891 vart det bygd ei jernbanelinje nær byen, som førte til vidare økonomisk vekst og oppretting av skular og foreiningar.
Sudan-regionen
Vegetasjonen i Sudanregionen er i stor grad savanne, store grassletter, i tillegg til savanneskog, område med høgt gras og låge tre og halvørken.
Hovedserien 1958/59
Omkamp
- 1-4
Xánthi
Balkankrigane
Bulgaria tok Xánthi i 1912 under den første balkankrigen, men etter ein periode på åtte månadar vart han erobra av den greske hæren under den andre balkankrigen. Kort tid etter vart derimot Xánthi og Vest-Thakia avstått til Bulgaria, som hadde kontroll over området til slutten av den første verdskrigen. Etter bulgarsk tap i denne krigen vart Vest-Thakia, og dermed Xánthi, ein permanent del av Hellas i 1919-1920.
Administrativ inndeling
Frå 2011 omfattar kommunen òg den tidlegare kommunen Stavroúpoli. Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 65 133 innbyggjarar, medan kommunaleininga Xánthi hadde 63 083 og tettstaden med same namn 56 122 innbyggjarar.
Olav Vesaas
Olav Vesaas er ein norsk forfattar og journalist fødd i Vinje i Telemark. Han er cand. philol., og skreiv hovudoppgåve om dei fire romanane faren Tarjei skreiv om Klas Dyregodt. Han er mellom anna kjend som programleiar for det tidlegare NRK-radioprogrammet Språkrøret og for mange program om litteratur. Han var forlagssjef i Det Norske Samlaget 1978-80. I fleire år var Olav Vesaas medlem av ulike litteraturutval i Norsk kulturråd og sat i styret for Nordens hus på Island og for Norsk-finsk kulturfond. Vidare var han medlem av Bokklubbens lyrikkutval og har redigert fleire diktantologiar.
Xánthi
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Olav Vesaas
Vesaas er son av forfattarane Halldis Moren Vesaas og Tarjei Vesaas og eldre bror av barnebok-redaktøren Guri Vesaas.
Verkliste
Olav Vesaas har òg redigert fleire bøker med tekstar av foreldra.
Stefan Banach
Stefan Banach var ein dugeleg matematiker frå Polen. Han var ein av dei viktigaste personane i den såkalla Lvov-skulen i matematikk i Polen før krigen. Som matematikar var han i stor grad sjølvlærd, og geniet hans vart tilfeldigvis oppdaga av Juliusz Mien og seinare av Hugo Steinhaus.
Då 2. verdskrigen starta var Banach president i det polske matematiske selskapet og professor ved Universitetet i Lviv. Sidan han var korresponderande medlem av Vitskapsakademiet i Ukraina og på god fot med sovjetiske matematikarar, fekk han halde stillinga si trass i at Sovjetunionen invaderte byen i 1939. Banach overlevde den påfølgjande brutale tyske okkupasjonen frå juli 1941 til februar 1944. Helsa hans vart dårlegare under okkupasjonen, og han utvikla lungekreft. Etter krigen vart Lviv innlema i Sovjetunionen, og Banach døydde der. Han er gravlagt ved Lychakivskyj-gravplassen.
374 Burgundia
374 Burgundia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 18. september 1893 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Kırkağaç
Kırkağaç er ein by og eit distrikt i provinsen Manisa i Egearregionen i Tyrkia. Byen har kring 16 000 innbyggjarar og ligg 188 meter over havet.
Kırkağaç er eit jordbruksdistrikt og kjend for ein spesiell melom kalla Kırkağaç-melon.
Susilo Bambang Yudhoyono
Susilo Bambang Yudhoyono er ein indonesisk general og politikar som var president i Indonesia frå 20. oktober 2004 til 20. oktober 2014.
Han vann presidentvalet i september 2004 med 60,9 % av røystene i andre runde, over den sitjande presidenten Megawati Sukarnoputri. Han leiar partiet Partai Demokrat (Det demokratiske partiet).
Javanesarar har ikkje etternamn i vestleg forstand, og namnet Yudhoyono er ikkje arva etter foreldra hans. I indonesiske media blir han ofte omtale berre som Susilo.
Han vart fødd i Pacitan i provinsen Aust-Java i ein mellomklassefamilie. Faren var offiser i hæren. Yudhoyono gjekk inn i hæren, på befalsskule, i 1970. Frå 1975 til 1976 var han i USA og fekk militær trening på Fort Benning. Etter at han kom attende til Indonesia vart han stasjonert på Aust-Timor som del av den indonesisk okkupasjonsstyrken. Yudhoyono har vorte skulda for krigsbrotsverk frå denne tida, men har aldri blitt tiltalt.
Frå 1981 til 1982 jobba han ved hærens hovudkvarter, og vart igjen send til USA for vidareutdanning. Han fekk òg militær trening i jungelkrig i Panama. Han har òg gjennomgått militære kurs i Belgia, Tyskland og Malaysia. Gjennom denne tida steig han jamt i gradene i militæret. I 1986 var han bataljonskommandant. Frå slutten av 1980-talet hadde han posisjonar i administrasjonen i hæren. I 1993 var han stabssjef for den personlege staben til hærsjefen, general Edi Sudrajat. Frå 1995 til 1996 var han militær observatør hjå SN-styrken i Bosnia-Hercegovina (UNPROFOR).
Under hendingane som førte til diktatoren, general Suharto, sitt fall i 1998 tok Yudhoyono del i tingingar med opposisjonen. Under overgangen til demokrati var han med på å gjennomføra reformer i hæren. I 1999 vart han minister for gruver og energi i regjeringa til president Abdurrahman Wahid, og avslutta militærkarrieren sin, med grad av generalløytnant. I 2000 vart han minister for politikk og tryggleik. I denne rolla hadde han ansvaret for å gjennomføra skiljet mellom militæret og politikken. Etter at Megawati Sukarnoputri vart president i 2001 heldt Yudhoyono fram som minister for politikk og tryggleik. I denne rolla leia han jakta på dei ansvarlege for Bali-bombinga i 2002.
Elva Fulda
Fulda er ei elv i Hessen i Tyskland og ei av kjeldeelvane til Weser (den andre er Werra). Fulda har ei lengd på 218 km og har sitt utspring i fjella Rhön. Frå her renn ho nordover gjennom Weserbergland og møter Werra nær Hann. Münden.
Byar langs Fulda er :
Bensinmotor
Bensinmotor er ein stempelmotorar med innvendig forbrenning som nyttar bensin som drivstoff. Bensinmotorar har elektrisk tenning og kan vera forgassarmotorar eller innsprøytingsmotorar med indirekte eller direkte innsprøyting. Både firetakts og totaktsmotorar er vanlege. Storleiken varierer frå små einsylindra motorar med effekt på under ein kW til store mangesylindra motorar på opp mot 1000 kW.
Luft og bensintilførsel
For å oppnå god forbrenning i ein bensinmotor må masseforholdet mellom luft og bensin vera om lag 15. Dette kan ein oppnå ved bruk av forgassar, eller ved indirekte eller direkte bensininnsprøyting. .
Forgassarmotorar
Bensinmotorar med forgassarar var lenge den dominerande typen bensinmotor og er det framleis når det gjeld små motorar. Oppgåva til forgassaren er å blanda luft og bensin i rett tilhøve til kvarandre. Om blandinga er for rik (for mykje bensin i høve til luft), eller for mager, brenn ikkje blandinga i brennkammeret. Det står difor eit spjeld i forgassaren (gasspjeldet) som syter for å avgrensa og tilpassa luftmengda etter lasta til motoren.
Mange bensinmotorar har berre ein forgassar, men nokre bilmotorar, spesielt i sportsbilar og raserbilar, har to eller fleire forgassarar. Ved å utstyra motoren med ein forgassar per sylinder oppnår ein betre kontroll av luft-bensinblandinga og større effekt.
Indirekte innsprøyting
I bensinmotorar med indirekte innsprøyting vert bensin sprøyta inn i manifolden, men i motsetning til forgassarmotorar kan tidspunktet for innsprøytinga styrast. Dette gjer det lettare å avpassa drivstoffmengda meir nøyaktig etter turtal og belastning. Det er ofte separat innsprøyting for kvar sylinder.
Denne motortypen har, som forgassarmotorar, eit spjeld som struper lufta, slik at ein får rett drivstoff/luft-forhold. Etter som innsprøytingsdysene er plasserte i manifolden skjer innsprøytinga under tilnærma atmosfæretrykk og denne typen innsprøyting kan sjåast på som ein avansert forgassar.
Direkte innsprøyting
Bensinmotorar med direkte bensininnsprøyting syg inn rein luft og bensin vert sprøyta direkte inn i brennkammeret, under høgt trykk. Bensina vert sprøyta inn gjennom innsprøytingsdyser mot slutten av kompresjonstakta og på grunn av det høge tykket og utforminga av dysene vert bensinen forstøva til ein gassky rundt tennpluggen, der det dannar seg ei rik og lett tennbar luft-gassblanding.
I ein bensinmotor med direkte innsprøyting er det ikkje naudsynt å strupa innsuget med eit spjeld. Dette fører til mindre tap, etter som det ikkje vert undertrykk i sylinderen under innsugingstakta. Når motoren har lett last føregår forbrenninga berre i eit avgrensa område av brennkammeret, der luft-bensinblandinga er rik nok til å brenne. Dette reduserer varmetapet og fører til høgare verkningsgrad.
Termodynamisk syklus
Både firetakts og totakts bensinmotorar arbeider etter Beau de Rochas-syklusen. På grunn av at sylinderen er fylt med ei ferdig luft-drivstoffblanding breier flammefronten seg svært snøgt i sylinderen og forbrenninga skjer skjer under tilnærma konstant volum medan stemplet er nær øvre daudpunkt i sylinderen. Trykket som oppstår under forbrenninga driv så stemplet i sylinderen. På grunn av den snøgge forbrenninga vert motorane av og til kalla eksplosjonsmotorar. På grunn av att forbrenninga skjer så snøgt kan bensinmotorar ha mykje høgare turtal enn til dømes dieselmotorar, der forbrenninga tek lengre tid.
Kompresjonsforhold
Bensinmotorar kan ikkje ha for høgt kompresjonsforhold, etter som gassblandinga i sylinderen då vill ta til å sjølvtenna og gje motorbank. Ulike bensintypar har ulike oktantal og kompresjonsforholdet må tilpassast oktantalet til bensinen som skal nyttast. Verkningsgraden aukar når kompresjonsforholdet aukar, så bensinmotorar har lågare verkegrad enn dieselmotorar, som kan ha opp til dobbelt så stort kompresjonsforhold som bensinmotorar.
Eldre bensinmotorar som nytta lågoktan bensin kunne ha kompresjonsforhold frå 6,5:1 til 7:1. For å auka oktantalet har det heilt sidan 1920-talet vorte tilsett bly til bensin. Denne bensintypen har vorte marknadsført under ulike namn, som til dømes «høgoktanbensin» og «98-oktan bensin», men har òg vorte kalla «blybensin». På grunn av at bly er giftig vart det på 1980-talet innført forbod mot å tilsetta bly til bensin. Dette førte til at bilprodusentane tok til å levera motorar som kunne nytta bensin med lågare oktantal og i dag er det vanleg å nytta bensin med oktantal 95. Moderne bensinmotorar har ofte kompresjonsforhold på 8:1 til 10:1 og nokre rasermotorar som nyttar spesialdrivstoff kan ha kompresjonsforhold heilt opp til 12:1.
Utbreiing
Bensinmotorar vert nytta til mange ulike føremål, både i motorkøyretøy, som båtmotorar, flymotorar og som stasjonærmotorar.