cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stormuslingkreps
Storleiken til stormuslingkreps gjer han utsett for å verta jakta av fisk.
I Noreg har stormuslingkreps truleg ei avgrensa utbreiing. I ei nyleg (2016 eller tidlegare) landsdekkjande kartlegging vart arten berre funnen nokre få stader i låglandet kring Oslo (mellom anna i Frognerdammen). Georg Ossian Sars rapporterte derimot om stormuslingkreps òg i dammar kring Trondheim.
Pretor
Pretor (or latin praetor, «den som går i spissen») var eit embete i Romarriket. Opphavleg var pretor namnet på dei to romerske hærførarane, men frå 367 f.Kr. var det tittelen på embetsmenn som leidde rettsstellet og stod nærast konsulen i rang. Frå 250 skifta bypretoren (praetor urbanus) rett mellom romerske borgarar, medan den såkalla framandpretoren (praetor peregrinus) var ansvarleg for tingingane når ein av partane ikkje var romersk borgar.
Med tida auka talet på pretorar og verkeområdet deira vart utvida. Då dei første provinsane vart hærtekne og organiserte, vart spesielle pretorar utnemnd for å styre dei. Seinare vart det slik at pretorar etter endt embetsperiode i Roma vart sendt til provinsane som propretorar.
Gårdby
Gårdby er ein svensk tettstad i Mörbylånga kommun i Kalmar län på Öland. I 2020 hadde tettstaden 261 innbyggjarar.
Harris Valley
Harris Valley er ein dal like aust for Coxcomb Peak i Allan Hills i Victoria Land i Antarktis. Han vart undersøkt av New Zealand Antarctic Research Program Allan Hills Expedition (1964), som gav han namn etter professor T.M. Harris som har medverka mykje til forskinga på paleobotanikk i mesozoikum.
Urtete
Urtete er ein drikk laga av friske eller tørka urter eller krydder. Ein kan bruka blad, blomar, frukter eller røter til å laga urtete, anten heile, i stykke eller i pulverform. Teen kan lagast som uttrekk, det vil seia ved å leggja plantematerialet i varmt vatn over tid, eller ved å koka det i vatn.
Ein kan laga urtete heime, eller kjøpa ferdige pulver eller teposar. Teen kan drikkast varm eller kald. Populære typar blir ofte selde på flaske som leskedrikk.
Til skilnad frå te laga av materiale frå teplanten, inneheld urtetear som regel ikkje koffein. Dei kan i staden innehalda andre stoff, og kan til dømes brukast til urtemedisin. Høge dosar av visse typar urtete kan ha skadelege verknadar.
Helserisiko
Dei fleste urtetear er trygge å drikka til vanleg, men ein del urter kan innehalda giftstoff eller forårsaka allergiske reaksjonar. Nokre plantar ein bør passa seg for er:
Urter frå visse stader kan innehalda ugrasmiddel eller tungmetall som kan vera skadelege.
Vanlege typar
Ein kan laga urtete av dei fleste etande plantedelar, og kombinera ulike slag delar. Nokre vanlege typar urtete er:
Malahma
Malahma (also: al-Malahma) er ein landsby i Irak, som ligg i Al Anbar guvernement nordvest for byen Fallujah, nord for Habbaniyah og elva Eufrat, og vest for Albu Shejel. Vest for Malahma ligg Khalidiyaøya.
Han må ikkje forvekslast med Malahameh, som ligg nord for Malahma.
I september 2015 vart IS-soldatar drepne under ei koalisjonsbombing av Malahma-området.
Edgar B. Schieldrop
Edgar Bonsak Schieldrop var ein norsk ingeniør og matematikar, kjent frå fleire utgjevingar.
Schieldrop var son av ein ingeniør og voks opp i Kristiansand og Bergen. Han var utdanna som bygningsingeniør ved NTH i Trondheim (1910-1916), der han vart første formannen i Studentersamfundet i Trondhjem.
Seinare virka han som dosent innan faga mekanikk og matematikk same stad (1919-29) før han tiltredde som professor i praktisk matematikk ved Universitetet i Oslo (1929-61). Vidare hadde han studieopphald i Paris 1920-21 med blant anna Élie Cartan, og i Berlin 1921-22 med Albert Einstein og Max Planck. Han vart Dr. és sciences frå Paris på avhandlinga Sur une classification des accélérations avec applications aux théorèmea généraux.
Han skreiv arbeid om mekanikk, hydrodynamikk og relativitetsteori, var kanskje mest oppteken av dei formelle sidene ved mekanikken, og av dei aksiomatiske grunnlag til denne. Han var omgjengeleg og engasjert i teknologiske og andre samfunnsmessige problem. Han skreiv gode og utbreidde populærvitskaplege bøker, og var kjent som ein virtuos forelesar og foredragshaldar. Han sat som formann i Den Polytekniske Forening (1936-41) og var styreformann i NRK i 1940.
John Dee
John Dee var ein engelsk alkymist, astrolog og matematikar.
Edgar B. Schieldrop
Schieldrop vart ein viktig person innan den norske radikalismen. I 1958 trykte tidsskriftet Orientering foredraget «På skilleveien i dette angstens og håpets århundre» som han heldt i Den Norske Ingeniørforening. Foredraget danna grunnlaget for ein «viktig artikkelserie der fremtredende norske vitenskapsmenn skulle skissere en håpets vei for et samfunn som knelte under vekten av pessimisme og atomopprustning».
John Dee
Han oppheldt seg med studiar og forelesningar på kontinentet frå 1547 til 1550, og reiste attende til England i 1550. Han vart då astrologen til dronning Maria I Tudor. Han vart arrestert for å vere magikar, men vart lauslaten i 1555 og fortsette som astrolog då Elizabeth I tok over trona etter Maria i 1558. Dee medverka til auka interesse for matematikk i England, og ein trur at han omsette delar av verket til Euklid, som kom på engelsk i 1570.
Edgar B. Schieldrop
Han var far til ingeniør og jazzmusikar Bonsak Schieldrop (1927-2001).
Norsk skieventyr
Norsk Skieventyr er eit museum og opplevingssenter som ligg i Morgedal, i Kviteseid kommune i Telemark. Museet høyrer til stiftinga Vest-Telemark Museum. Morgedal vert ofte kalla skisportens vogge, og samlingane tek for seg den norske skihistoria, med vekt på lokale namn som Sondre Norheim, brørne Mikkjel og Torjus Hemmestveit, og Olav Bjaaland.
Odd Harrong
Odd Harrong var ein norsk kunstnar og teikneserieteiknar.
Harrong starta i 1937 studiar ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo, etter å ha mottatt stipend frå AS Sydvaranger. Han studerte under mellom andre Finn Fåborg og Carl von Hanno, og fann snart sin teknikk i tresnittet. I 1939 debuterte Harrong med ei tresnittutstilling i Oslo Kunstforening, og vart same år medlem av Unge Kunstneres Samfunn.
Odd Harrong heldt ei rekke separatutstillingar med grafikk. Ein stor del av den grafiske produksjonen hans er knytt tematisk til samisk liv og kultur. Bilda syner gjerne kvardagssituasjonar, der folkedrakter, gammer, reindrift, hundehald og natur presenterer den tradisjonelle samiske kulturen.
I 1952 begynte Harrong å utgi fire forskjellige humoristiske teikneseriehefte, mellom dei Harrongs Cowboy Komikk. Seriane vart òg trykte i ulike aviser og magasin, og vart gjerne omtala som «Harrongkomikk».
Harrong var òg kabaretartist og visesongar. Trass i at kapasitetar som Lalla Carlsen og Bokken Lasson ønskte han til Chat Noir, valde Harrong karrieren som kunstnar.
Isometri
Isometri tyder likskap i mål. I matematikken vert ordet nytta om avbildlingar som bevarer avstanden mellom punkt.
Definisjonar
Notasjonen isometri kjem i to former: global isometri og den svakare notasjonen bane-isometri eller stykkevis isometri. Begge vert ofte berre kalla isometri, og ein bør avgjere kva samanheng ein skal bruke omgrepet.
La X og Y vere metriske rom med metrikkar dX og dY. Ei avbilding ƒ : X → Y vert kalla ein isometri eller avstandsbevarande viss ein for kvar a,b ∈ X har
Ein isometri er automatisk injektiv.
Ein global isometri, isometrisk isomorfisme eller kongruent avbildling er ein bijektiv isometri.
To metriske rom X og Y vert kalla isometrisk, viss det er ein bijektiv isometri frå X til Y. Mengda bijektive isometriar frå eit metrisk rom til seg sjølv, dannar ei gruppe med omsyn til funksjonssamansetnaden, kalla isometrisk gruppe.
Ein bane-isometri eller stykkevis isometri er ei avbilding som bevarer lengda på kurver (ikkje nødvendigvis bijektive).
Vest-Telemark Museum
Vest-Telemark Museum er regionsmuseum for kommunane Seljord, Kviteseid, Nissedal, Fyresdal, Tokke og Vinje. Museet har ansvar for tolv ulike museumsanlegg i Vest-Telemark.
I friluftsmuseet står den eldste profane trebygningen i landet, Vindlausloftet, frå kring år 1167.
Sibirsnipe
Sibirsnipe (Calidris tenuirostris) er ein vadefugl i snipefamilien med hekketerritorium i nordaustre Sibir. Han er ein sterk trekkfugl, store mengder trekker til nordre og nordvestre kystområde av Australia, men andre trekker kortare, til Filippinane, sørlege Asia og Australasia. Nokre få trekkfuglar kan dukke opp så langt sør som på Stewart Island/Rakiura sør for Sørøya på New Zealand, og år om anna dukkar det opp streiffuglar i Vest-Europa.
Vest-Telemark Museum
Vest-Telemark Museum har ansvar for ei rekkje visingsstader. Norsk skieventyr i Morgedal, Kviteseid bygdetun i Kviteseid, Åmdals Verk gruver, Grimdalstunet, Fyresdal Bygdemuseum, Vinje biletgalleri, Dyre Vaa-samlingane, Skinnarlandsamlinga, Øyfjell Bygdemuseum, Myllarheimen, Vinjestoga og Myklestoga.
Ferrier Peninsula
Ferrier Peninsula er ei smal halvøy, 1,5 nautiske mil lang, på austenden av Laurie Island i Sør-Orknøyane. Ho vart grovt kartlagd i 1823 av ein britisk selfangstekspedisjon under James Weddell. Ho vart kartlagd i 1903 av Den skotske antarktisekspedisjonen under William Speirs Bruce, som namngav ho etter sekretæren sin J.G. Ferrier, som òg var leiar for ekspedisjonen i Skottland.
Karl August av Waldeck og Pyrmont
Karl August Friedrich av Waldeck og Pyrmont var fyrste av Waldeck og Pyrmont og kommandant for dei nederlandske styrkane under den austerrikske arvefølgjekrigen.
Han var andre son av Friedrich Anton Ulrich av Waldeck-Pyrmont og Louise av Zweibrücken-Birkenfeld.. I 1728 døydde faren og den eldre broren Kristian Filip, så han vart den nye fyrsten.
I den austerrikske arvefølgjekrigen vart han utpeikt som kommandant av den nederlandske armeen av statsgeneralen av Nederlanda, som ei motvekt til Vilhelm IV av Orange, som var heilt avhengig av svigerbroren hertugen av Cumberland. Den nederlandske armeen under Waldeck vart slått i slaget ved Fontenoy, slaget ved Rocoux og slaget ved Lauffeld.
I 1746 vart han feltmarskalk i Det tysk-romerske riket.
Gärds Köpinge
Gärds Köpinge er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige.
Fylkesveg 805 i Telemark
Fylkesveg 805 i Telemark går mellom Gøytil og Liosvingen i Tokke kommune. Vegen er 13,2 km lang.
Gärds Köpinge
I 2010 hadde tettstaden 936 innbyggjarar.
Edward Jenner
Edward Jenner var ein britisk lege med praksis på heimstaden Berkeley i Gloucestershire i England. Han er kjent som oppfinnaren av vaksinasjonen. Om arbeidet hans har det vorte sagt at det har berga fleire menneskeliv enn nokon annan manns verk.
Liv og gjerning
Jenner studerte anatomi og kirurgi ved St. George's Hospital i London. Han reiste så heim til Berkeley der han opna eigen legepraksis.
Vaksinasjon med levande koppar hadde vore praktisert i Tyrkia. Mary Wortley Montagu gjorde praksisen kjent i Vest-Europa, til dømes hadde Jan Ingenhousz praktisert metoden. Men det var eit risikabelt førebyggande tiltak. Frå 1770 vart fleire personar i England og Tyskland, mellom dei Benjamin Jesty i 1774 og Peter Plett i 1791, vaksinerte med kukopplymfar. Jenner var kjent med at budeier som vart smitta med kukoppar, vanlegvis ikkje fekk sjølve koppesykja. I mai 1796 gjorde han eit forsøk med guten James Phipps, som hadde fått blemmer av kukoppar. Guten vart vaksinert, og det viste seg at han var immun mot vanlege koppar. Jenner skreiv ein artikkel om testen, men Royal Society avviste den. Han gjorde då fleire forsøk, mellom anna med den 11 månader gamle sonen sin. I 1798 publiserte han resultata, og opplevde å verte gjort til lått. Det hindra ikkje at metoden hans snøgt kom i allmenn bruk. Jenner omtala metoden som "vaccination", på norsk vaksinasjon, frå latin vacca = kua.
Jenner var ein grundig observatør av naturen. Han var den som oppdaga at det var gaukungen som gradvis tvinga stesyskjena ut av reiret, tidlegare hadde ein trudd det var den vaksne gauken som fjerna dei andre ungane frå reiret. For denne observasjonen vart han i 1789 vald til medlem av Royal Society.
Sjur Sexe
Sjur Aamundsen Sexe var ein norsk matematikar, geografiprofessor, bergverksmann og tidleg målmann frå Hardanger.
Oppvekst og studie
Sjur Sexe vart fødd på garden Sekse i Sørfjorden i Hardanger. Foreldra var haugianarar og faren arbeidde som omgangsskulelærar. Prosten i Ullensvang, Niels Hertzberg la merke til guten, lærte han landmåleteknikk og lånte han bøker. Sjur Sexe fekk seg slik gode kunnskapar, men han vart buande på Sekse gjennom heile ungdomstida.
Tjueto år gamal vart Sjur Sexe send til Bergen for å selja frukt. Her banka han på hos skulebokforfattaren og diktaren Lyder Sagen og gav han ei ekstra skjeppe med eple som takk for leseboka Sagen hadde skrive. Etter dette tok Lyder Sagen kontakt med rektoren på Bergen katedralskule, Hans Holmboe og syrgde for at Sjur Sexe fekk ta gratis privatundervisning i klassiske språk. Sjur Sexe studerte i tillegg ei rekkje fag som privatist og tok examen artium i 1834. I 1841 vart han gift i Bergen med Anna Severine Sivertsen.
Sjur Sexe reiste no til Christiania der han studerte bergvitskap. Etter kvart som han studerte, fekk han gode stillingar innanfor gruvedriftsbransjen. I åra 1843 - 1844 fekk Sexe statsstipend for å vitja bergverk i Sverige og Tyskland i tillegg til eit kort studieopphald ved Universitetet i Berlin.
Arbeid
I 1846 vart Sexe tilsett som bergmeister ved Kongsberg Sølvverk. Allereie i dei fyrste åra han var tilsett vart han innblanda i ein stor konflikt i bergverket. Konflikten handla om ein skulle leia vatn over eit "stollkne" for å driva vasshjul inne i gruvegangane, og korleis ein i så fall skulle frakta frisk luft inn i gruvene. Sjur Sexe gjekk her til åtak på sine overordna, m.a. direktør Bøbert, gjennom innlegg i dagspressa. Dette førte til at Sexe vart fråteken stillinga si i 1850, sjølv om ettertida har synt at det var Sexe som hadde rett i konflikten. Ved hjelp av Stortinget fekk han likevel behalda løna si. Frå januar til mars 1851 var han ordførar i Kongsberg.
I 1852 gjekk Sexe i staden inn i læraryrket i Kristiania. Han underviste ved Nissen skole og hadde førelesningar i fysikk ved universitetet. Frå 1860 vart han universitetslektor i bergbyggingslære og fysisk geografi. Frå 1866 til 1877 vart han forfremja til professor i desse faga. I tillegg var han tilsett som statsrevisor i åra 1862-1871.
Sjur Sexe gav ut ei rekkje vitskaplege verk. Nokre av desse handla om matematikk, men dei mest banebrytande arbeida hans handla om glasiologi, om istida, landreisinga og ymse landformer i Noreg som er forma av isen. Når det galdt språkspørsmål var Sexe venstremann og ein tidleg målmann. Han vart ein nær ven av Ivar Aasen, og gav ut fleire tekstar på eit målførefarga språk, m.a. fleire dikt og ei salmebok. I Morgenbladet kom det ut eit anonymt innlegg som inneheldt eit utdrag av Iliaden av Homer på hardingdialekt; det var truleg Sexe som skreiv dette innlegget. Ei Prøva taa eit Bygdamaal var tittelen på ein annan artikkel i Morgenbladet som visseleg er skriven av Sexe på hardingmål.
Sjur Sexe døydde i Kristiania i 1888. Han har i dag fått gater oppkalla etter seg både i Kongsberg og i Oslo. Dei etterlatne dikta hans vart utgjevne av Olaf Hanssen i 1932.
Max Euwe
Machgielis «Max» Euwe var ein nederlandsk stormeister i sjakk, matematikar og forfattar. Han var den femte verdsmeisteren i sjakk, i åra 1935-1937. Euwe var også president i Verdssjakkforbundet FIDE, frå 1970 til 1978.
Utdanning og yrke
Dr Max Euwe var fødd i Watergraafsmeer, nær Amsterdam. Han studerte matematikk ved Universitetet i Amsterdam, der han tok doktorgrada i 1926. Han var deretter lærar i matematikk i Rotterdam, og seinare ved ein skule for jenter i Amsterdam.
Tidleg sjakkariere
Euwe vann alle meisterskap i sjakk for Nederland som han deltok i mellom 1921 og 1952, og dessutan i 1955. 12 meisterskap er framleis rekord.
Han vann FIDE sin verdmeisterskap for amatørar i Haag i 1928, med 12 poeng av 15 moglege.
Euwe hadde familie, og kunne i utgangspunktet berre spele konkurransesjakk i skuleferiar. Han hadde dermed vanskar med å kunne delta i internasjonale sjakkturneringar. Men han gjorde det godt i dei få turneringane og tvikampane som han kunne finne tid til frå tidleg på 1920-talet til midt på 1930-talet. Reuben Fine sa at "Euwe sine hovudsaklege internasjonale framgangar kom i form av knepne tap" - men desse tapa var i tvikampar mot verda sine beste spelarar: Alekhine (1926), Capablanca (1931) og Spielmann (1935); og Euwe spelte uavgjort i ein kamp med Flohr i 1932. Spelestyrken auka jamnt, og frå 1932 var han og Flohr rekna som verdsmeisteren Alekhine sine mest truverdige utfordrarar.
I Zürich i 1934 vart Euwe nummer 2, berre etter verdsmeisteren Alexander Alekhine, og han vann mot Alekhine i partiet dei i mellom. På denne tida, i dei åtte åra mellom 1927 og 1935 tapte Alekhine berre seks parti i sjakkturneringar.
Verdsmeister
Tittelen gav eit stort oppsving for sjakk i Nederland. Dette var også den første verdsmeisterkampen der spelarane hadde sekundantar til å hjelpe seg å analyser partia som var blitt avbrotne som hengeparti.
Euwe sin siger var svært overraskande, og av og til blir Alekhine sine alkoholproblem nemnt som grunnen. Men Salo Flohr, som var Euwe sin sekundant i tvikampen, meinte at overdriven sjølvtillit var eit større problem for Alekhine i tvikampen enn alkohol, og Alekhine hadde også sagt at han ville kome til å vinne lett.
Verdsmeistrane Vassilij Smyslov, Boris Spasskij, Anatolij Karpov og Garri Kasparov har alle analysert partia i tvikampen for eige formål, og har gitt uttrykk for at Euwe fortente å vinne, og at spelet i tvikampen var på verdsmeisternivå. Tidlegare verdsmeister Vladimir Kramnik har uttalt at Euwe vann fortent, og at resultatet ikkje hadde noko med Alekhine sitt alkoholforbruk før eller under kampen.
Euwe gjorde det også godt i turneringane i Nottingham i 1936 og AVRO-turneringa i 1938. Han var nok ikkje så dominerande som tidlegare verdsmeistrar til dels hadde vore, men det var ingen som var klart betre dei par åra Euwe var verdsmeister.
Euwe tapte tittelen i ein omkamp mot Alekhine i 1937. Omkampen vart også spela i Nederland. Alekhine vann så klart som 15,5-9,5. Alekhine hadde slutta med alkohol som ein del av førebuingane til omkampen - men han starta å drikke igjen etterpå. Alkehine møtte også godt førebudd, og kampen var lenge tett. Men Euwe kollapsa mot slutten, og tapte fire av dei fem siste partia.
Desse to VM-kampane mot Alekhine er kjernen i Euwe si sjakk-karriere.
Giuseppe Gibilisco
Giuseppe Gibilisco er ein italiensk tidlegare friidrettsutøvar frå Siracusa som vart verdsmeister i stavhopp i 2003 og OL-bronsen i øvinga i 2004.
Max Euwe
Seinare sjakkarriere
Euwe fekk ein delt fjerdeplass med Alekhine og Reshevsky i AVRO-turneringa i Nederland i 1938. Turneringa hadde 8 av dei beste spelarane i verda, og var meint å skulle avgjere kven som skulle få utfordre verdsmeisteren Alekhine til neste VM-kamp.
Euwe spelte ein tvikamp mot Paul Keres i Nederland i 1939-40. Denne tapte han knipe 6,5-7,5. Etter andre verdskrigen vart Euwe nr 2 i turneringa i Groningen, etter Mikhail Botvinnik.
Alekhine døydde i 1946, og Verdssjakkforbundet FIDE arrangerte i 1948 ei turnering mellom fem spelarar for å kåre ny verdsmeister. Euwe var med i denne turneringa, men vart klart sist.
Giuseppe Gibilisco
Aktiv
Tiårsperioden 2000-10 kvalifiserte Gibilisco seg oftast til finalen i dei store internasjonale meisterskapane. Etter tiandeplass både i OL 2000 i Sydney og EM 2002 i München melde han seg på i medaljestriden under verdsmeisterskapen i Paris i 2003. I finalen reiv Gibilisco to gongar på 5,75 m. Etter som fire mann hadde klart høgda, prøvde han seg på 5,80 m og lukkast. Sidan gjekk han og tre andre utøvarar over 5,85 m, men som den einaste i fyrste forsøk. Også på 5,90 m svinga han seg over i fyrste forsøk, ny personleg rekord. Då Okkert Brits og Dmitri Markov mislukkast i sine hopp på 5,95 m kunne Gibilisco stige til topps på sigerspallen.
Max Euwe
Seinare sjakkarriere
Den siste store turneringa Euwe var med i var kandidatturneringa i Zürich i 1953, der han blei nest sist av 15 deltakarar. Euwe spelte for Nederland i sju sjakkolympiadar, frå 1927 til 1962, alltid på første bord. Han klarte 10.5/15 i London 1927, 9.5/13 i Stockholm 1937 - dette gav ei bronsemedalje for prestasjonen på bordet, 8/12 i Dubrovnik 1950, 7.5/13 i Amsterdam 1954, 8.5/11 i München 1958 - gav sølvmedalje for prestasjonen på bordet i ein alder av 57, 6.5/16 i Leipzig 1960, og til sist 4/7 i Varna 1962. Samanlagt ver dette 54.5/87, eller 62.6 %.
Giuseppe Gibilisco
Aktiv
Under dei olympiske leikane i Aten i 2004 tok Gibilisco leiinga i stavhopptevlinga då han tok seg over 5,85 m i fyrste forsøk. Tevlinga snudde då USA-amerikanarane Timothy Mack og Toby Stevenson begge klarte 5,90 i sine fyrste forsøk. Gibilisco prøvde seg så på 5,95 m, utan å lukkast, noko Mack lukkast med i sitt siste forsøk.
Sidan enda Gibilisco på femteplass i VM 2005 og vart sjuandemann både under EM 2006 og VM 2009. Då EM 2010 fann stad Barcelona tok han seg i sitt andre forsøk over 5,75 m, same høgda som Przemysław Czerwiński frå Polen stoppa på. Ettersom Czerwiński tok høgda i fyrste forsøk måtte Gibilisco ta til takke med fjerdeplassen.
Joe Lovano
Joseph Salvatore «Joe» Lovano er ein jazzsaksofonist frå Cleveland i Ohio i USA.
I 1993, 2007 og 2010 (med McCoy Tyner) var Lovano på Kongsberg Jazzfestival.
Oppvekst
Lovano sin far var tenorsaksofonisten Tony «Big T» Lovano, og han lærde opp sonen. Etter highschool gjekk han på Berklee College of Music i Boston og hadde der Herb Pomeroy, Joe Viola, Andy McGee, John LaPorta Gary Burton som lærarar. Han samarbeidde med musikarar som John Scofield, Bill Frisell og Kenny Werner på denne tida. Han fekk ein Distinguished Alumni Award da han avslutta studiet i 1994 og i 1998 fekk han ein æresdoktortittel og i 2001 The Gary Burton Chair for Jazz Performance.
Harmonisk analyse
Harmonisk analyse er ei grein av matematikken som omhandlar periodiske svingingar. Fenomen med periodisk karakter finst innan mange område, særleg innan praktisk matematikk, som til ymse bølgjer, temperatur- eller priskurver eller kor ofte ein har solflekkar. Med harmonisk analyse prøver ein å syne samansette svingingar ved hjelp av enkle harmoniske svingingar. Det vil sei enkle sinus- og cosinuskurver på forma:
Joe Lovano
Oppvekst
Samarbeidet med Woody Herman varte i tre år, blant anna var dei på ein europaturné. Etterpå slo Lovano seg ned i New York der han byrja på eit samarbeid med songaren og dansaren Judi Silvano som han seinare gifta seg med. Saman med Mel Lewis Orchestra spelte han inn seks album fram til 1992. Etter det samarbeidde han blant andre med Elvin Jones, Carla Bley, Lee Konitz, Charlie Haden og Bob Brookmeyer. Frå 1981 har han og stått på scena med Paul Motian og Bill Frisell. Frå 1989 til 1993 var han medlem av John Scofields Quartett og spelte ellers med Gunther Schuller, Herbie Hancock, Elvin Jones, Charlie Haden, Carla Bley, Bobby Hutcherson, Dave Brubeck, Billy Higgins, Dave Holland, Ed Blackwell, Michel Petrucciani, Lee Konitz, Abbey Lincoln, Tom Harrell, McCoy Tyner, Jim Hall og Bob Brookmeyer.
Harmonisk analyse
Der t er den variable, som regel tida. For å handsame dette matematisk utviklar ein funksjonen eller kurva i ei fourier-rekkje.
Joe Lovano
Oppvekst
I 1985 kom det første albumet der Lovano var bandleiar, Tones, Shapes and Colors og i 1991 det første albumet på Blue Note From The Soul. Så følgde Universal Language, Down Beat og i 1994 Tenor Legacy med Joshua Redman som blei nominert for Grammy. I Rush Hour (1995) spelte han ved sida av eigne komposisjonar stykke av Charles Mingus, Ornette Coleman, Thelonious Monk, Duke Ellington og Gunther Schuller, til dels med stor besetning.
Fylkesveg 805
Fylkesveg 805 finst i fleire fylke i Noreg:
Joe Lovano
Oppvekst
Quartets at the Village Vanguard blei i 1996 Jazz Album of the Year i jazzmagasinet Down Beat og fekk i 1997 to Grammy-nominsringar. Òg Joe Lovano Celebrating Sinatra (1997) blei nominert for ein Grammy i året 1998. Med Gonzalo Rubalcaba spelte han inn Flying Colors i 1998. Så følgde Trio Fascination (1998 med Elvin Jones og Dave Holland, Friendly Fire (1999) med Greg Osby, 52nd Street Themes (2000), Flights of Fancy (2001), Viva Caruso (2002), On This Day...At The Vanguard (2003), I'm All For You (2004) og Joyous Encounter (2005).
Max Euwe
FIDE-president
Frå 1970, då han var 69 åt gamal, og til 1978 var Euwe president i Verdssjakkforbundet FIDE. Han hadde ein vanskeleg jobb. Sovjetunionen var den dominerande sjakkstormakta, og dette var midt under den kalde krigen. I ettertid har han fått stort sett positive vurderingar for innsatsen. At det lét seg gjere å gjennomføre VM-kampen i Reykjavik i 1972 mellom Bobby Fischer og Boris Spasskij var også hans forteneste.
Euwe døydde i 1981, i ein alder av 80, av eit hjarteattakk.
Euwe sine sjakkbøker
Euwe skreiv meir enn 70 sjakkbøker, langt fleire enn nokon annan verdsmeister i sjakk. Mange av desse er rekna som svært gode.
Samekniv
Ein typisk stor samekniv har eit knivblad som er mellom 20 og 45 cm langt. Han har eit langt, breitt og kraftig blad og er ein allsidig reiskap.
Joe Lovano
Oppvekst
Lovano er leiar av kvintetten Us Five med medlemmane Esperanza Spalding, James Weidman, Francisco Mella og Otis Brown. I 2009 spelte dei inn albumet Folk Art.
Samekniv
Den store samekniven egner seg til hogging, kvisting og kapping av småtre, rydding av kratt, kløyving av ved og skjering av padleårar, flåing, slakt og knusing av bein og til forsvar og kamp.
Kvinner brukte tradisjonelt knivar til hushaldsarbeid, skinn- og tågarbeid.
Skjeftet er ofte laga av bjørk, og tilpassa bruk med vottar og fingrar som er numne av kulde. Tangen går gjennom skjeftet. Samekniven har tradisjonelt ikkje fingervern, men nokre moderne sameknivar kan ha en liten tupp som stopper peikefingeren frå å gli ut på bladet.
Skjeden er gjerne laga av reinskinn. Skaft og skjede kan også lagast av horn eller bein.
Symbolsk tyding
Etter gammal samisk tru og folkemedisin har kniven hatt ei vernande og lækjande kraft. Han skulle kunne stoppa bløding, lindre gikt og fjerna byllar. Massingen i holken og beslaget skulle verna mot vonde makter og ulukke.
Gribskov kommune
Gribskov kommune er ein dansk kommune som ligg i Region Hovedstaden på Sjælland.
Kommunen er ny etter kommunereforma i 2007 og er ei samling av Græsted-Gilleleje kommune og Helsinge kommune.
Ituna Valley
Ituna Valley er ein smal, isfri dal mellom Isca Valley og Lemanis Valley i Britannia Range i Antarktis. Dalen opnar nordover til Hathertonbreen, 13 km vest-nordvest for Derrick Peak. Han vart namngjeven i samband med «Britannia» av ei geologgruppe frå University of Waikato, 1978–79, leia av M.J. Selby. «Ituna» er eit historisk namn nytta i Romersk Britannia om River Eden i Cumbria.
Yafa an-Naseriyye
Yafa an-Naseriyye (arabisk يافة الناصره, «Jaffa av Nasaret», òg skrive Yafa, Yafia eller Yafi arabisk يافا, يفيع, hebraisk יָפָא, יָפִיעַ) er ein arabisk lokal kommune i Nedre Galilea i Israel. Ha utgjer ein del av storbyområdet til Nasaret, og er ein arabisk stad. Han fekk status som lokal kommune i 1960 og hadde i 2005 eit folketal på 16 200. Av dette var kring 70 % muslimar og 30 % kristne.
Historie
Yafa er identifisert som den antikke byen Japhia, som er nemnt i Josvas bok som ein grenseby i Sebulon (Josva 19:12). Lokale mellomaldersegner hevda at Zebedee og dei to sønene hans, Jakob og Johannes, budde i Yafa.
I 1881 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine (SWP) landsbyen som ein «mellomstor landsby i ei sterk stilling på utstikkaren som går frå Nasaret og ned til Jebata. Han har ein brunn på nordsida og ein annan brunn i dalen i nordaust.»
I folketeljinga i 1931 hadde Yafa, (inkludert Arab el Ghazzalin), 312 busette hus og eit folketal på 833, av desse 456 muslimar og 377 kristne.
I 1948 vart Yafa erobra av det israelske forsvaret under Operasjon Dekel, som starta i juli det året. Dei attverande innbyggjarane vart sett i unntakstilstand fram til 1966.
Ein stor del av innbyggjarane i Yafa er i dag etterkomarar etter internt forflytta flyktningar frå nabolandsbyen Ma'alul, som vart avfolka under den israelsk-arabiske krigen i 1948.
Pyrop
Pyrop er eit magnesiumsrikt mineral som er del av granatgruppa. Pyrop er det einaste av minerala i denne gruppa som alltid er naturleg raudfarga, ofte djup blodraud. Namnet kjem frå gresk, og er sett saman av pyro ('eld') og peo ('auge'), altså 'eldauge'. Sjølv om pyrop er meir sjeldsynt enn dei fleste typane granat, er det ein ofte nyta smykkestein med mange ulike kallenamn, som bøhmisk granat, arizonarubin og californiarubin.
Sailing av Sutherland Brothers
«Sailing» er ein song skriven av Gavin Sutherland frå Sutherland Brothers i 1972, men mest kjend som ein internasjonal hit for Rod Stewart i 1975.
Gardsjönäs
Gardsjönäs er ein tettstad i Storumans kommun i Västerbottens län i Sverige som ligg imellom Storuman og Tärnaby. Han ligg på eit nes attmed Gardsjön.
Sailing av Sutherland Brothers
Originalinnspelinga
Gavin Sutherland sa: «Folk flest trur songen handlar om ein ung mann som fortel jenta si at han kryssar Atlanteren for å vere med ho. Faktisk har songen ingenting med kjærleik eller skip å gjere. Det er ei soge om mennesket si andelege reise gjennom livet på veg mot fridom og oppfylling med Gud.»
John Edensor Littlewood
John Edensor Littlewood var ein britisk matematikar.
You're My Thrill
«You're My Thrill» er ein popsong frå 1933 komponert av Jay Gorney med tekst av Sidney Clare. Han vart introdusert i filmen Jimmy and Sally (1933).
Sailing av Sutherland Brothers
Originalinnspelinga
Songen vart skriven på stranda ved Blythe Bridge, og vart spelt inn av Sutherland Brothers – ein duo som bestod av Gavin og Iain Sutherland – i juni 1972. Gavin spelte basstromme og Iain pumpeorgel og dei song begge vokal. Songen kom ut på singel og nådde 54. plassen i Storbritannia i juli 1972. Songen kom så ut på den amerikanske utgåva av albumet Lifeboat i november 1972, men ikkje på den britiske.
Rod Stewart-versjonen
«Sailing» vart spelt inn av Rod Stewart for det første albumet han spelte inn i Nord-Amerika, Atlantic Crossing. Albumet vart spelt inn i april - juni 1975 i Muscle Shoals Sound Studio med produsenten Tom Dowd. Songen var den første singelen frå albumet og vart ein stor hit. I Storbritannia låg han fire veker på toppen av singgellista i september 1975. Singelen gjekk òg inn på lista att i 1976 og i 1987 og er den største suksessen Stewart hadde i heimlandet. «Sailing» selde derimot ikkje like mykje i USA. «Sailing» gjekk òg til topps i Irland, Nederland og Noreg, nådde andreplassen i Australia, Flandern i Belgia, Sør-Afrika og Sveits, tredjeplassen i New Zealand, fjerdeplassen i Tyskland, sjuandeplassen i Austerrike og 13. plassen i Sverige. I Noreg låg songen heile 18 veker samanhengande på førsteplassen og 29 veker totalt på Topp 10.
Den første musikkvideoen til «Sailing» vart filma i Port of Dublin med Stewart og kjærasten Britt Ekland. Videoen vart send på Top of the Pops 28. august 1975. Ein annan musikkvideo vart filma i New York Harbor i 1978 og vart ein av dei førte musikkvideoane som vart sende på MTV den 1. august 1981.
I 1987 gav Rod Stewart ut «Sailing» som ein veldedig singel etter Herald of Free Enterprise-ulukka utafor den flamske hamnebyen Zeebrugge, og vart ein liten hit i Flandern (24. plassen), Storbritannia (41. plassen) og Irland (30. plassen).
«Sailing» vert som regel alltid spelt som siste song på konsertane til Stewart.
Andre versjonar
«Sailing» er òg blitt spelt av Joan Baez (album Blowin' Away/ 1977), Brotherhood of Man (album 20 Number One Hits/ 1980), the Nolan Sisters (album 20 Giant Hits/ 1978), Smokie, (album Uncovered Too/ 2002), Dame Vera Lynn, Robin Trower (album Long Misty Days/ 1976). og Roger Whittaker (album Roger Whittaker Sings the Hits/ 1978). Instrumentale versjonar av «Sailing» er blitt spelt inn av London Symphony Orchestra (album Classic Rock/ 1977) og Richard Clayderman (album A Little Night Music – 12 Classic Love Songs/ 1988).
Ole Martin Kolskogen
Ole Martin «Olis» Lekven Kolskogen er ein norsk fotballspelar frå Os. Han har tidlegare spelt for Os Turnforening, Åsane Fotball og melde overgang til Sportsklubben Brann jula 2019. Han har ei rekkje U-landslagskampar og er rekna for å vere eit av dei fremste norske midtstoppar-talenta. Kolskogen har gjort seg merka sidan overgangen til Brann. Mellom anna ved å  oppnå fast plass i midtforsvaret sidan sesongstarten i 2020. På kort tid har Kolskogen styrkt posisjonen sin som Branns fremste midtstoppar, noko som har overraska mange, og samtidig vore eit prov på kvalitetane hans og store talent. Dette har gjort Kolskogen notert òg utan for Brann, og spelaren blir følgd tett av utanlandske klubbar
Langtåsnipe
Langtåsnipe (Calidris subminuta) er ein vadefugl i snipefamilien med hekkeutbreiing spreidd og tvers over nordlege Asia. Ho er ein sterk trekkfugl og overvintrar i Sør-Asia, Søraust-Asia og i Australasia. I Vest-Europa er ho ein svært sjeldan streiffugl.
Pygmésnipe
Pygmésnipe (Calidris minutilla) er ein vadefugl i snipefamilien som hekkar på tundra og våtmarker i Nord-Amerika og trekker til området frå sørlege USA til nordlege Sør-Amerika utanom hekkesesongen.
Isny im Allgäu
Isny fekk byrettar i 1281.
Elis Strömgren
Svante Elis Strömgren var ein svensk-dansk astronom.
Kazma
Kazma (arabisk كاظمة) er ein by i Kuwait. Han ligg i Al Jahra guvernement, 40 km nord for Kuwait by, hovudstaden i Kuwait. Han er ein by med lang historie, og er kjend for persarane og arabarane sidan sassanidane, Jahiliyyah og tidleg islamsk tid. Han var heimstaden til stammene Iad og Banu Wa'el. Slaget ved Chains vart utkjempa her og var eit historisk slag mellom muslimar (leia av Khalid ibn al-Walid) og Persia i april 633.
Lemanis Valley
Lemanis Valley er ein delvis isfri dal med ein flik av is frå Hathertonbreen i innløpet og som ligg mellom Ituna Valley og Lindum Valley og 13 km vest-nordvest for Derrick Peak i Britannia Range. Han vart namngjeven i samband med Britannia av ei geologgruppe frå University of Waikato på New Zealand, 1978–79, leia av M.J. Selby. Lemanis er eit gammalt romersk stadnamn for Lympne i Kent.
Gårdskär
Gårdskär er ein svensk tettstad i Älvkarleby kommun i Uppsala län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 348 innbyggjarar.
John Erik Fornæss
John Erik Fornæss er ein norsk matematikar.
Han vart professor i Princeton i USA frå 1978 og frå 1994 ved University of Michigan. Han er særleg kjend for arbeida sine innanfor teorien for funksjonar av fleire komplekse variable.
Han er bror til Dag Fornæss.
Gourlay Peninsula
Gourlay Peninsula er ei isfri halvøy, som er 200 meter brei ved botnen og 700 meter lenger ute, søraust på Signy Island i Sør-Orknøyane. Sjøsida av halvøya stikk ut i tre armar: Pantomime Point, Pageant Point og Gourlay Point. Ho vart kartlagd i 1933 av eit lag frå Discovery Investigations, og kartlagd på ny i 1947 av Falkland Islands Dependencies Survey. Ho vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Gourlay Point.
Mukaradeeb
Mukaradeeb (arabisk مقر الديب) er ein liten landsby i Irak nær grensa til Syria.
Fylkesveg 810 i Telemark
Fylkesveg 810 i Telemark går mellom Skafså kyrkje og Grimdalen i Tokke kommune. Vegen er 4,9 km lang.
Syklus i tid
Syklus er eit tidsrom der visse fenomen gjentek seg i same rekkjefølgje etter at syklusen er over. Det vært særskild nytta om kronologiske fenomen, som til dømes ein solsyklus.
Ravensburg
Ravensburg er ein by og ein kommune søraust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen dekker 92,1 km² og hadde 50 928 ibuarar i 2021. Byen ligg 450 meter over havet i eit dalføre, 17 km nord om Bodensjøen.
Byen er krinssete for Landkreis Ravensburg.
Byen Ravensburg er særleg kjent for brett- og puslespel-firmaet Ravensburger AG.
Strømmen
Strømmen er både ein stasjon på Hovedbanen, opna då Hovedbanen mellom Christiania (Oslo) og Eidsvoll stod ferdig i 1854, og eit tettbygd område i Lillestrøm kommune i Viken fylke mellom Nitelva ved Lillestrøm og grensa til Lørenskog kommune. Strømmen stasjon ligg i dette tettbygde området, som i si tid var ein industristad, men no har vorte ein forretningsstad med butikkar og bustader.
Stasjonen på Strømmen var den fyrste av alle utanfor hovudstaden som fekk stasjonsbygningar; heller ikkje endestasjonen på Eidsvoll var så tidleg ute. Den gamle stasjonbygningen og eit særskild bygg med toalett for ferdafolket står framleis, og er vorte freda.
Namnet Strømmen er opphavleg eit gardsnamn etter ein straum i Nitelva, kjend i skriftlege kjelder frå 1640. Fleire sagbruk langs Sagelva gjennom Sagdalen på Strømmen, ei elv frå Østmarka som renn ut i Nitelva, var opphavet til det som seinare skulle verte industristaden Strømmen, og som gjorde at Strømmen stasjon vart ein av dei viktigaste stasjonane på Hovedbanen.
Moselyng
Moselyng er ei plante i lyngfamilien. Arten, som i annan systematikk vert lagt til slekta Harrimanella, har ei amfi-atlantisk utbreiing. Moselyng er ei lita puteplante, 5 cm høg, med mjuke spisse blad. Ho har dunhåra blomsterskaft og mjøltrådar og raudbrunt beger. Moselyng blømer kring juli i snøleger og ved bekker over tregrensa i alle fjelltrakter i Noreg.
Fylkesveg 810
Fylkesveg 810 finst i fleire fylke i Noreg:
Kuwaitisk geografi
Kuwait ligg i Sørvest-Asia, ved Persiabukta, mellom Irak og Saudi-Arabia. Kuwait var eit blømande handelssenter i mange hundreår og vart internasjonalt kjend i etterkrigstida på grunn av den strategiske plasseringa inst i Persiabukta og dei store oljeinntektene.
Lee Ritenour
Lee Mack Ritenour er ein USA-amerikansk jazzgitarist som har vore aktiv sidan seint i 1960-åra.
Kuwaitisk geografi
Kuwait ligg heilt i det nordvestlege hjørnet av Persiabukta. Det er ein liten nasjon på 17 820 kvadratkilometer. Landet strekkjer seg kring 200 km frå nord til sør og 170 km frå aust til vest.
Lee Ritenour
17 år gammal arbeidde han med Lena Horne og Tony Bennett.
Kuwaitisk geografi
Grenser
Kuwait har ei 195 km lang kystlinje langs Persiabukta. Landet har ni øyar, og to av desse, Bubiyan (den største) og Warbah, er stort sett folketomme, men likevel strategisk viktige. På grunn av Irak-Kuwait-krigen forlét mange folk heimane sine på øyane, som Faylakah, og har sidan ikkje kome attende.
Lee Ritenour
Ritenour gav ut det første soloalbumet sitt, First Course (1976), som var dominert av jazzfunk, etterfølgd av Captain Fingers, The Captain's Journey (1978) og Feel the Night (1979).
Kuwaitisk geografi
Grenser
I sør og vest deler Kuwait ei 250 km lang grense med Saudi-Arabia. Grensa mellom desse to landa vart avgjort i Al Uqayr-traktaten i 1922, der det òg vart oppretta ei saudiarabisk-kuwaitisk nøytral sone på 5 700 kvadratkilometer mellom dei to nasjonane. I 1966 gjekk Kuwait og Saudi-Arabia med på å dele den nøytrale sona. Ressursane i området, no kjend som Den delte sona, er ikkje råka av avtalen. Olje frå både felt på land og til havs vert framleis delt likt mellom dei to landa.
Gårdstånga
Gårdstånga er ein tettstad i Eslövs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 367 innbyggjarar.
Kuwaitisk geografi
Grenser
Den tredje sida av det trekantforma landet er den 240 km lange grensa mellom Kuwait og Irak. Sjølv om den irakiske regjeringa, som først gjorde krav på heile Kuwait i 1938, anerkjende grensene med Kuwait i 1963 (basert på semjer gjort tidlegare på 1900-talet), heldt dei fram å legge presse på Kuwait for å få kontroll over Bubiyan- og Warbah-øyane i 1960- og 1970-åra. I august 1990 invaderte Irak Kuwait, og kort tid etter innlemma dei formelt heile landet i Irak. Etter resolusjonen til Tryggingsrådet i SN, og etter at Kuwait igjen vart sjølvstendig i 1991, gjorde SN ei formell oppteikning av grensa basert på grensene ein vart samde om i 1963. Grensa vart nedteikna i 1992, men Irak har nekta å akseptere dette.
Klima
Kuwait har eit tørt klima. Temperaturane varierer stort frå vinter til sommar. Landet rundt får kring 75 til 150 mm nedbør i året i snitt, men somme år har det kome så mykje som 600 mm. Sommartemperaturen varierer i snitt frå 42 til 48 °C, og varmerekorden i landet er 53,8 °C, målt i Sulaibya den 31. juli 2912. Dette er òg varmerekord for heile Asia, og den tredje høgaste målinga i verda. Kulderekorden i landet er på -6,1 °C, sett i Kuwait by i januar 1964.
Somrane er lange og starten på sommaren vert markert med dramatiske sandstormar i mars og april, då dei nordvestlege vindane dekkjer byane i sand. Seint på sommaren er det høgare råme. Mot slutten av oktober minkar heiten, og dei kalde vintrane byrjar. Temperaturane kan verte så låge som -6 °C om natta. På dagtid er vintertemperaturane gjerne mellom 10 og 17 °C. På denne tida kan ein får korte, men kraftige torevêr. Frost får ein når temperaturen fell under 5 °C. Nedbør er meir vanleg om vinteren (hovudsakleg i november). Vintrane i Kuwait er kaldare enn andre land kring Persiabukta, som Bahrain, Qatar eller Dei sameinte arabiske emirata. Kuwait ligg lenger nord og vert i større grad påverka av dei kalde vindane frå nordlege Irak og Iran.
Bad Wurzach
Bad Wurzach er ein by og ein kommune søraust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen er 182,2 km² vid og hadde 14 827 ibuarar i 2021. Byen ligg 654 meter over havet.
Ein produsent av vindauge er største sysselsetjar i Bad Wurzach.
Halsnæs kommune
Halsnæs kommune er ein dansk kommune som ligg i Region Hovedstaden på Sjælland. Frå 1. januar 2007 er det namnet til den tidlegare kommunen Frederiksværk-Hundested kommune. Kommunen vart oppretta ved kommunereforma 1. januar 2007. Halsnæs kommune er ei samanslåing av Frederiksværk kommune og Hundested kommune.
Kommunen har 31,049 (2016) innbyggjarar og administrasjonsenteret ligg i Frederiksværk.
DVD-en Intimate and Live
Intimate and Live er DVD-utgjevinga frå turneen Intimate and Live Tour til Kylie Minogue. Han vart filma i Sydney den 1. juli 1998 og utgjeven 23. juli 2002.
Synodisk omlaupstid
Synodisk omlaupstid er omlaupstida til ein planet eller måne rekna i forhold til sola, observert frå jorda. Den synodiske omlaupstida til månen er ein synodisk månad, eller perioden til fasevekslinga.
Joseph Caillaux
Joseph-Marie-Auguste Caillaux var ein framståande sosialradikal politikar i den tredje franske republikken. Han var Président du Conseil (statsminister) i 1911-1912 og finansminister i fleire periodar. Han blei seinare dømd for landsforræderi for å ha ivra for å forhandla fram fred med Tyskland under første verdskrigen. Caillaux er også kjend frå Caillaux-saka, der kona hans, Henriette Caillaux, drap ein avisredaktør i 1914.
Caillaux var fødd i Le Mans og utdanna seg som jurist. Han var finansminister i tre regjeringar før han frå 1911–12 var statsminister, mellom anna under Agadir-krisa. Deretter var han på ny finansminister.
Joseph Caillaux var krigsmotstandar, og blei i 1917 anklaga for å gå Tysklands ærend. Han blei arrestert i 1918 og dømt av det franske senatet til tre års fengsel og 10 års tap av statsborgarrettar. Han fekk amnesti i 1924. Caillaux blei vald til senator i 1924 og var tre gonger finansminister i kortare tidsrom. I åra før andre verdskrigen var Caillaux ein av dei mest aktive motstandarane mot folkefronten og bidrog til å styrta regjeringa til Léon Blum i 1937.
Raudhatain
Raudhatain er eit oljefelt nord i Kuwait. Det inneheld 6 milliardar fat olje.
Shirley Bottolfsen
Shirley Isabelle Theresa Bernadette Bottolfsen er ein norsk-irsk eldsjel og velgjerar, fødd i Irland og busett i Bodø. Ho har i fleire tiår samla inn pengar og andre nødvendigheiter, i fyrste rekkje til trengande i byen. Bottolfsen er svært kjend i lokalmiljøet, og veldig synleg i bybiletet i Bodø, mykje på grunn av den fargerike joggedressen sin, som er dekka av sponsormerke frå bedriftene i byen. I tida før jul har Bottolfsen tradisjonelt forvalta innsamling av gåver og mat til einsame og trengande i byen, i von om at desse òg kan gleda seg i høgtida.
Familieliv
Bottolfsen vart fødd i County Tipperary i Irland, og kjem frå ein katolsk familie. Ho er ein av fem sysken og vaks opp i Irland og England. Bottolfsen flytta til Noreg i 1956, som 21-åring, etter at ho gifta seg med styrmannen Ivar John Larsen, som opphavleg var frå Godøy utanfor Bodø. Larsen omkom i samband med ei fallulykke på eit bulkskip i Rotterdam i desember 1969, og Shirley vart åleine med to barn. I 1983 gifta ho seg på nytt, denne gongen med tannlækjaren Per Bottolfsen. Bottolfsen har budd i det same huset i Bodø sidan 1977. Per Bottolfsen døydde i 2012, og året etter valde ei gruppe friviljuge i byen å pusse opp huset hennar, som takk for den langvarige innsatsen hennar for dei trengande i byen.
Zaghareed
Zaghareed (òg skrive Zigareid, Zagharid, al-Zagharid) er ein landsby i Irak, som ligg i Al Anbar guvernement nord for byen Fallujah, mellom Saqlawiyah og landsbyane Shiha og Albu Sudayra.
I 2016 var det intense kampar i området under kringsetjinga av Fallujah mellom den irakiske hæren og militante frå IS.
Bonapartesnipe
Bonapartesnipe (Calidris fuscicollis) er ein vadefugl i snipefamilien med hekketerritorium på tundra på arktiske øyar i Alaska og Canada. Bonapartesnipa er ein langdistansetrekkfugl som trekker til atlanterhavskysten av sørlege Sør-Amerika frå sørlegste Brasil til Eldlandet, dessutan på Falklandsøyane. Ho er ein sjaldan gjest i Europa.
Lindum Valley
Lindum Valley er ein isfyllt dal som opnar nordover til Hathertonbreen, og som ligg 9 km vest-nordvest for Derrick Peak i Britannia Range. Han vart namngjeven i samband med Britannia av ei geologgruppe frå University of Waikato på New Zealand, 1978–79, leia av M.J. Selby. Lindum er eit gammalt romersk stadnamn for dagens Lincoln.
Lesjaverk
Lesjaverk har eigen lokalbutikk. Landbruk er ein særs viktig næringsveg, men det finst òg arbeid innan mellom anna hyttelafting og turisme.
Historie
Namnet kjem frå Lesja jernverk, som vart drive frå 1659 åt slutten av 1700-talet. Grunnlaget var malmførekomstar i lia ovanfor Lesjaverk, no kalla Gruvlia. Malmtilgangen var særs ujamn og produksjonen hadde opphald i fleire periodar. Frå 1695 åt 1697 vart Lesjaverk kyrkje bygd til bruk hovudsakleg av dei som jobba på verket og familiane deira. Etter at drifta på jernverket vart avvikla ynskte ein å flytte kyrkja vestover åt Lesjaskog, der hovudtyngda av befolkninga i området låg. Kyrkja vart flytt i 1855 og omdøypt Lesjaskog kyrkje. I 1964 vart det bygd ei ny Lesjaverk kyrkje på staden der den gamle verkskyrkja hadde stått.
Samferdsel
Toga på Raumabanen stoppar på Lesjaverk stasjon om det trengst. Europaveg 136 går gjennom Lesjaverk.
Khawr Abd Allah
Khawr Abd Allah (arabisk خور عبد الله) er i dag eit estuar, men var ein gong staden der Eufrat og Tigris (Shatt al-Arab) munna ut i Persiabukta. Det ligg sør i Irak og grensa mellom Irak og Kuwait går gjennom den nedre delen av estuaret, men nær hamnebyen Umm Qasr går estuaret inn i Irak. Shatt al-Arab er i dag staden der elvane munnar ut, aust for Khawr Abd Allah. Nordover i Irak skiftar estuaret namn til Khawr az-Zubayr ved Umm Qasr. Frå dette punktet går det ein kanal nordvest og ut sjølve Tigris og Eufrat. Estuaret dannar den nordaustlege kystlinja frå Jazirat Bubiyan og den nordlege kystlinja av Jazirat Warbah. Begge desse øyane er offisielt ein del av Kuwait, men Irak har gjort krav på dei.
Mamdi
Mamdi er ein landsby i Arbil guvernement i Irak.