cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nordaustpassasjen
Etter den russiske revolusjonen
I 1932 vart ein sovjetisk ekspedisjon leia av professor Otto Juljevitsj Schmidt den første som segla heile vegen frå Arkhangelsk til Beringsundet i løpet av ein sommar utan å overvintere langs ruta. Etter eit par forsøk til i 1933 og 1934 vart Nordaustpassasjen offisielt opna og den kommersielle drifta tok til i 1935. Året etter segla austersjøflåten via denne sjøvegen til Stillehavet der ein væpna konflikt med Japan var i kjømda.
I 1932 vart det oppretta eit spesielt styringsorgan kalla Glavsevmorput for å administrere Nordaustpassasjen og Otto Schmidt var den første leiaren. Dei hadde oppsyn med skipsfarten og bygde hamner langs ruta.
Etter at Sovjetunionen braut saman minka handelen langs ruta i 1990-åra. I dag er det meir eller mindre berre fast skipstrafikk frå Murmansk til Dudinka i vest og mellom Vladivostok og Pevek i aust. Hamner mellom Dudinka og Pevek har nesten ikkje noko skipstrafikk i det heile.
Isfrie hamner
Fleire av hamnene langs ruta er isfrie året rundt. Desse er frå vest til aust Murmansk på Kolahalvøya, Petropavlovsk i Kamtsjatka kraj, og Magadan, Vanino, Nakhodka og Vladivostok i den austlege delen. Andre hamner som stort sett kan nyttast frå juli til oktober, som Dudinka, vert stort sett berre vitja av atomdrivne isbrytarar. Global oppvarming vil truleg opne opp for nye skipsruter i Nordishavet
Piz Rots
Piz Rots er eit fjell i Samnaunfjella, på grensa mellom Austerrike og Sveits.
Astrid Krog Halse
Astrid Krog Halse var fødd inn i ein lærarfamilie. Som vaksen arbeidde ho òg som lærar, først på Ørlandet og i Hommelvika, før ho slo seg til ro ved Strindheim skole i Trondheim.
Verk
Krog Halse skreiv dei fleste dikta i tida si i Trondheim, men dei var sterkt påverka av oppveksten i Meldal. Debuten kom i 1961 med diktsamlinga Marimesse. I alt gav ho ut elleve diktsamlingar for born og vaksne, nokre av dei var gitt ut privat. Ho las sjølv fleire av dikta sine i Ønskediktet medan dette programmet gjekk i NRK radio. Ho fekk Meldal kommune sin kulturpris i 1998. Målet hennar mor, dikt i samling, kom på eit lokalt forlag i 2000. Ho har også skrive barneskodespel og lokalhistorie frå Meldal.
Mange av dikta har gode kjelder i dialekt og historie i Meldal. Meldalsdialekten høyrer til gruppa indre sørtrøndermål.
Dikta varierer mellom naturskildringar, dystre eller muntre historier, regler eller personlege tema. Dikta har bunde, taktfast form og har inspirert mange musikarar til tonesetting.
Musikkgruppa Gåte sette musikk til fleire av tekstane hennar. Mange andre komponistar og musikarar har også sett toner til dikta til Astrid Krog Halse. Eit utval av desse er medteke under.
Privat
Halse var svigerdotter til forfattaren Leif Halse.
Dei siste åra av livet levde Krog Halse på Ranheim sjukeheim i Trondheim.
Skorpesund
Skorpesund er ein matrikkelgard på sørsida av Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre.
Skorpesund ligg ved Skorpesundet utan vegsamband, og garden er ikkje lenger busett. Garden høyrer inn under Kvalsvik grunnkrins.
Peter den store-bukta
Peter den store-bukta (russisk Залив Петра Великого, Zaliv Petra Velikogo) er den største bukta i Japanhavet i Primorskij kraj i Russland. Muravjov-Amurskij-halvøya og ei rekkje av øyar deler den 6000 km² store bukta i Amurbukta og Ussuribukta.
Periferieininga Iráklio
Periferieininga Iráklio (gresk Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου, Periferiakí enótita Iraklíou) er ei periferieining på øya Kreta i Hellas. Iráklio er ei av fire periferieiningar i periferien Kreta. Hovudstaden i periferieininga er Iráklio.
Peter den store-bukta
Kystlinja er om lag 1500 km lang og er delt inn i mange mindre buktar. Dei største av desse er Zolotoy Rog, Diomedesbukta, Ulyssesbukta, Nakhodkabukta, Possietbukta og Sjamora med sine fine sandstrender. Av øyar finn ein Rimskij-Korsakov-øyane, Askold, Putjatin og Russkijøya (som er skild frå fastlandet av Aust-Bosporos).
Om lag 630 km² av bukta er verna med Fjernausten marine naturreservat. Ein regatta vart helde her årleg. Om vinteren er den nordlege delen av bukta vanlegvis islagd.
Periferieininga Iráklio
Geografi
Iráklio grensar til periferieiningane Réthymno i vest og Lasíthi i aust. Jordbruksområde dominerer i den sentrale dalen og i kystområda og dalane i nord. Fjell dominerer resten av prefekturet. Dei største fjella er Psilorítis i vest og Asteroúsia i sør. Prefekturet inkluderer òg øya Día i nord.
Administrativ inndeling
Tidlegare var Iráklio eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i åtte kommunar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Cathrine Fabricius Hansen
Cathrine Fabricius Hansen er ein danskfødd norsk germanist. Ho var professor i germanistikk ved Universitetet i Oslo, opphavleg ved dåverande Germanistisk institutt, seinare ved det sammenslåtte Institutt for litteratur, områdestudiar og europeiske språk.
Fabricius-Hansen vart mag. art. i allmenn språkvitskap i København i 1969 og arbeidet som amanuensis og stipendiat ved Institut for Germansk Filologi ved Københavns universitet 1969-1975. I 1975 vart ho tilsett ved Germanistisk institutt ved Universitetet i Oslo, frå 1986 som professor. Ho vart dr. phil. i 1987.
Ho har blant anna vore instituttstyrer ved Germanistisk institutt, prodekan ved Det historisk-filosofiske fakultetet, medlem av Det akademiske kollegiet, og er dessutan medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi og Det Kongelege Norske Videnskabers Selskab. Ho har vidare ei rekkje andre nasjonale og internasjonale verv.
Fabricius-Hansen fekk Københavns  universitets gullmedalje i 1966. I 2000 fekk ho den norske Fridtjof Nansens belønning for framragande forsking, i 2002 fekk ho den tyske Jacob og Wilhelm Grimm-prisen og i 2003 fekk ho Konrad Duden-prisen.
Ho er mellom anna involvert i arbeidet med å revidera det fjerde bandet av Dudens tyske grammatikk.
Myklebustdalen
Myklebustdalen er namnet på fleire dalar:
Nazilli
Nazilli er den nest største byen i provinsen Aydın ved Egearregionen vest i Tyrkia, 47 km aust for byen Aydın, langs vegen til Denizli. Byen har kring 110 000 innbyggjarar (2010)
Nazilli ligg ved elva Menderes, den største elva i Egearregionen.
Byen var eit senter for veving og det vart derfor planta bomull i området. Under den tyrkiske sjølvstendekrigen vart Nazilli okkupert av greske styrkar og frigjort den 5. september 1922.
Smisetnebba
Smisetnebba  er eit fjell i Sunndal og Tingvoll kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1175 meter over havet.
Tor Midtbø
Tor Midtbø er ein norsk statsvitar. Han er professor ved Institutt for sammenliknende politikk ved Universitetet i Bergen.
Kalandseid
Kalandseidet eller Kalandseid er ei tettgrend i Fana bydel i Bergen. Det er eit eid mellom Kalandsvatnet og Osvassdraget. I eldre tid gjekk grensa mellom Sunnhordland og Nordhordland her. Grensa er kalla opp etter garden Kaland, som ligg like nord for sjølve eidet.
Kommunikasjon
Hovudvegen (E39, Osvegen) mellom Bergen og Os går over Kalandseidet. Vestover frå eidet går det veg til Fana kyrkje. Nordaustover går det veg innover Hauglandsdalen, med samband (tursti) til Samnanger.
Nesttun-Osbanen hadde stasjon på Kalandseidet 1894-1935. Dette var siste stasjonen på bana i Fana, 24 km frå Bergen sentrum. Stasjonsbygningen vart rive i 1908 og flytta til Fana stasjon. Samstundes med jernbanelinja vart det opna butikk (landhandel) og postopneri. Postkontoret vart lagt ned i 1996 og daglegvarebutikken i 2005, men i 2006 vart det etablert både ein eksklusiv bilbutikk og kiosk/kolonial (nedlagd sommaren 2007) i dei gamle lokala til daglegvarebutikken. I nokre få år var det ein restaurant med namn El Toro Tapasbar & Restaurant i dei same lokala. Postadressa Kalandseidet omfattar eit større område enn sjølve eidet. Postnummeret er no 5229 (tidlegare 5210).
Idrettslag
Kalandseid idrettslag samlar alle dei idrettsinteresserte i området. Idrettslaget vart stifta i 1962 og har aktivitetar innan turn, handball, fotball, orientering og ski. Fotballgruppa er i særklasse størst og kvinnefotballen har alltid vore ein sentral del av fotballgruppa. Idrettslaget har eit moderne anlegg. Ny idrettshall vart opna i 2003 og på fotballbanen vart det lagt kunstgras i 2007. A-laget held til i 5. divisjon, men seinast i 1997 var A-laget i 3. divisjon.
Kjende personar
Av kjente personar busett på Kalandseid kan nemnast Kurt Oddekalv (leiar for Noregs Miljøvernforbund). Toppkusken Atle Hamre er fødd på Hamre ved Kalandsvatnet og toppkusken Gunnar Austevoll er fødd like ved sjølve Kalandseidet.
Eikelandsfjorden i Fusa
Eikelandsfjorden er ein 6,5 km lang fjordarm av Fusafjorden og Bjørnafjorden i Bjørnafjorden kommune i Vestland. Kommunesenteret Eikelandsosen ligg inst i fjorden.
Fjorden har innløp mellom Stølsneset ved Gjerdavik, nord for bygda Fusa, i søraust og Altanesodden i nordvest. Vest for Altaneset ligg Ådlandsfjorden. På nordsida av fjorden ligg bygdene Havskår og Helland, og på sørsida ligg Bergegrend. Eikelandsfjorden har nokre få holmar: Austestadholmane ved Austestad, ein holme ved Bergegrend og Havskårholmen ved Havskår.
Amin Nouri
Amin Nouri er ein norsk fotballspelar som spelar for Vålerenga (2020).
Frå sommaren 2011 spela han for Start i Tippeligaen. Han kom til Vålerenga då han var 16 og fekk kontrakt med A-laget to år seinare. Første halve året som A-lagsspelar var han leigd ut til Nybergsund IL-Trysil.
Isskardtindane
Isskardtindane  er eit fjell i Lyngen kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1440 meter over havet.
Témbi i Lárisa
Témbi (gresk Τέμπη) er ein landsby og ein kommune i periferieininga Lárisa i periferien Thessalía i Hellas. Témbi ligg nordaust for Lárisa og grensar i nord mot periferieininga Piería i Sentral-Makedonía, i aust mot Egearhavet. Kommunen har namn etter Témbidalen.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Kommunar i Qatar
Sidan 2004 har Qatar vore delt inn i sju kommunar. Ein ny kommune, Al Daayen, vart skapt under resolusjon nr. 13, frå delar av Umm Salal og Al Khawr på same tid. Al Ghuwariyah vart slått saman med Al Khawr; Al Jumaliyah vart slått saman med Ar Rayyan; Jarayan al Batnah vart delt mellom Ar Rayyan og Al Wakrah og Mesaieed vart slått saman med Al Wakrah.
For statistiske føremål vert kommunane vidare delt inn i 87 soner, som igjen er delt inn i blokker.
Historie
I følgje kommunaldepartementet i Qatar vart den første kommunen i landet oppretta i 1963 som Qatar kommune. Denne endra seinare namn til Doha kommune same året. I 1972 vart Ar Rayyan, Al Wakrah, Al Khawr og Dhekra, Ash Shamal og Umm Salal oppretta. I 1997 vart Umm Sa'id kommune danna frå delar av Al Wakrah og Jariyan al Batnah).
Kristine Moody
Kristine Moody er ein norsk redaktør og journalist oppvaksen i Oslo, som er best kjend som kortvarig redaktør av bladet Memo i 2006.
Piz S-chalambert
Piz S-chalembert er eit fjell i Sesvennafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
Kristine Moody
Av utdanning har ho ein mastergrad i historie frå Edinburgh University, med spesialfelt krigshistorie 1300–1500-talet. Før ho vart tilsett i Memo, var ho trainee i Financial Times i London, aksjekommentator for fjernsynskanalen CNBC, og journalist og assisterande redaksjonssjef i Kapital.
Ho er dotter av den kjende investoren Svein Haga, og styremedlem i investeringsselskapet hans Turramurra.
Kritikk og kontroversar
Moody vart i mars 2006 tilsett som redaktør i det nystifta bladet Memo, men trekte seg allereie som redaktør i september same år grunna at dei tilsette var misnøgde med leiarstilen hennar og korleis ho framstod i det offentlege. Memo vart nedlagt av eigaren Dagbladet rett etterpå.
Moody vart av eigarane, dei tilsette og mange lesarar oppfatta som kontroversiell etter å ha uttrykt støtte til USA sin invasjon av Irak. I eit intervju i samband med Irak-krigen sa ho mellom anna at ho meinte det var verre at folk vart forfølgde grunna samvit eller politisk meining, enn at dei vert ramma av ei bombe fordi dei var på feil stad til feil tid. Det vekte også oppsikt og debatt då ho støtta trykkinga av dei mykje omtala Muhammed-karikaturane, samt då ho i den aller fyrste leiarartikkelen i Memo skreiv at «noen ganger er vestlige verdier best».
Moody vart også felt av PFU etter at ho på framsida av det fyrste nummeret kalla ein tilfeldig deltakar frå ein demonstrasjon mot publisering av Muhammed-karikaturane for ei «sosial bombe». Den fornærma truga med søksmål overfor bladet og Moody.
Ho vart på nytt truga med søksmål då ho forsvarte ein artikkel i bladet som hevda at Ellen Kathrine Lie, vinnaren av Skaperen på TV 2, ikkje var oppfinnaren av produktet ho vann det populære røyndomsdramaet med, men berre er importør av eit koreansk produkt. Advokat John Christian Elden og PR-byrået JKL Oslo, som arbeidde for vinnaren av Skaperen på TV 2, meinte Memo si sak om juks var ein planta «skitpakke», noko redaktøren nekta for.
I det siste nummeret av Memo, som aldri kom ut, var planen å ha ein artikkel som var sterkt kritisk til både det norske rettsvesenet og den norske pressa, i samband med avsløringane av norske justismord, med fokus på Moen-saka.
Berner sennenhund
Berner sennenhund er ein stor hunderase som stammar frå Bern-området i Sveits, der han tradisjonelt vart brukt som gardshund og voktarhund for kveg.
Berner sennenhund er ein stor hunderase med fyldig pels. Hundane er rolege og sosiale og vert i dag brukt som brukshund og familiehund.
Sakhalinbukta
Sakhalinbukta (russisk Сахалинский залив - Sakhalinskij zaliv) er ei bukt i Okhotskhavet mellom det russiske fastlandet (nord for munningen av Amur) og nordenden av øya Sakhalin. Bukta er 160 km brei på det breiaste. Ho er islagd frå november til juni. Hamnebyen Moskalvo (Москальво) ligg på austkysten av Sakhalinbukta.
Drangen
Drangen  er det høgaste fjellet på øya Rolla i Ibestad kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1022 meter over havet.
Onarheim
Onarheim er ei bygd som ligg på austsida av Tysnesøy i Tysnes kommune i Sunnhordland i Vestland fylke.
Kloakk
Kloakk kan vise til:
Negotiorum gestio
Negotiorum gestio eller ubedd forretningsføring er eit rettsleg omgrep som inneber at ein person varetar interessene til ein annan på vegne av denne, utan først å ha fått godkjenning eller ha blitt beden om å gjere det. Eit eksempel er at ein oppdagar ein vasslekkasje hos naboen som er på ferie, og straks bestiller røyrleggar. Naboen vil då ha plikt til å betale for røyrleggaren. Vilkåret er at det er snakk om eit tiltak som ein må gå ut frå at den andre ville ha ønskt å gjere viss han hadde vore i stand til å treffe ei avgjerd sjølv. Reglane om negotiorum gestio kan gje krav på erstatning og dei kan frita for straff, f.eks. vil ein kunne gå fri for straff for innbrot dersom ein knuser vindauget til naboen for å stoppe vasslekkasjen. Som straffridomsgrunn blir prinsippet ofte sett på som ein del av naudretten.
Kilowattime
Kilowattime (kWh) vert ofte nytta som eining for energi. SI-eininga for energi er Joule, som svarer til eit wattsekund. Ein kWh svarer til (1000 W)(3600 s) = 3,6 MJ. Andre tilsvarande einingar: 1 MWh (ein megawattime) er eitt tusen kilowattimar; 1 GWh (ein gigawattime) er ein million kilowattimar; og 1 TWh (ein terawattime) er ein milliard kilowattimar.
Legionella pneumophila
Legionella pneumophila er ein bakterie av slekta Legionella, som kan forårsaka den dødelege sjukdommen med det same namnet, også kalla legionærsjuke, hjå menneske.
Kilowattime
Elektrisk energi levert til industrien og til privathus vert målt av fast installerte energimeter. Desse vert ofte feilaktig kalla straummålarar (elektrisk straum vert målt med eit amperemeter).
Halsnøy kloster
Halsnøy kloster vart bygd på 1100-talet og ligg på Halsnøy i Kvinnherad i Vestland. Kloster var vigsla den heilage ande.
Halsnøy kloster var eit av fem augustinaranlegg i Noreg i mellomalderen. Ifølge ei seinare skriftleg kjelde, som ein meiner er truverdig, skal klosteret ha vorte grunnlagd i 1163-64 av jarlen Erling Skakke, i samanheng med at sonen Magnus Erlingsson vart krona til norsk konge. Halsnøy kloster fekk i løpet av mellomalderen store jordegods og vart eit av dei rikaste klostera i norsk mellomalder.
Halsnøy ligg midt i den gamle seglingsleia mellom Stavanger og Bergen og i tillegg til dei andelege oppgåvene hadde Halsnøy kloster i tillegg i oppgåve å ta imot, husa og ta seg av ferdafolk, og å stelle sjuke og vanhelsa folk. Det var derfor på sett og vis halvt gjestgjeveri og halvt hospital. I tillegg fekk Halsnøy inn store rikdomar på jordegods i Sunnhordland.
Klosteret vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1287 og det hadde eit nært forhold til biskopen i Bergen, og mange av sakene deira måtte godkjennast av han. I tillegg hadde dei eit nært forhold til Jonsklosteret i Bergen, som var det andre augstinarklosteret i bispedømet. Ved reformasjonen i 1536 vart klosteret nedlagd og gjekk då over til å vere krongods, som med mange andre klostereigedomar i Noreg. Frå 1539 til 1654 vart Halsnøy kloster organisert som eit len med eigen lensherre. Seinare gjekk det inn under Bergenhus og vart drive som futedøme saman med Hardanger og Voss. Futen, Kammerråd Andreas Juel fekk i 1758 kjøpe futegarden Kloster. Mestedelen av klostergodset vart seld i siste halvdelen av 1700-talet. Frå 1758 og fram til 1956 har garden Kloster vorte drive som Storgård/Herregård av Juel-familien. Rundt 1840 vart restane av det indre klosteranlegget og kyrkje-ruinen rive av Løytnant Andreas Juel og nytt våningshus vart bygd av steinen.
I 1956 kjøpte Sunnhordland Folkemuseum klostertunet, som omfattar kloster-ruinane, våningshuset frå 1841, hageanlegg, naust og brygge. Hovudhuset har seinare år vorte restaurert, både soveromma oppe i loftsetasjen, kjøken, stover og toalett er i dag i god stand. Slik bygningsrestane ligg i dag avspeglar dei det utbygde klosteranlegget slik det låg frå rundt 1300 av. I norsk samanheng er Halsnøy kloster særeige ved at det er det ytre anlegget som er bevart og ikkje den sentrale klosterfirkanten. Bortsett fra Halsnøy kloster finn ein berre to andre klosteranlegg i Noreg dette gjeld for; Selja i Nordfjord og Hovedøya i Oslo.
Klosteret er avbilda gjennom måleriet Halsnøy kloster måla av barokkmålaren Elias Fiigenschoug. Dette måleriet heng, moglegvis tatt som krigsbytte, på Skoklosters slott i Sverige.
Watt
Watt (med symbol W) er ein SI-avleia eining for effekt. Watt er relatert til andre SI-einingar:
Skåla i Romsdal
Skåla  er eit fjell i Molde kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1128 meter over havet.
Watt
Eininga watt er oppkalla etter James Watt for bidraga til utviklinga av dampmaskina, og vart teken i bruk av den andre kongressen til British Association for the Advancement of Science i 1889 og av den 11. Conférence Générale des Poids et Mesures i 1960.
Årdal
Årdal, òg skrive Aardal, er eit stadnamn som er nytta fleire stadar i Noreg. Fleire gardar og bygder heiter Årdal, namnet vert òg nytta som kommunenamn. I tillegg vert namnet nytta som eit slektsnamn eller eit etternamn. Namnet har opphav i norrønt språk Árdalr, elvedalen. Same tyding har Ådalen og Odalen.
Edwin van der Sar
Edwin van der Sar i Voorhout i Nederland er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar. Han spelte for Manchester United i England til han la opp i 2011. Van der Sar har tidlegare spelt for Ajax Amsterdam, Juventus og Fulham F.C.. Han har spelt 130 landskampar for Nederland. Det er rekord. Van der Sar vart seriemeister i Nederland fire gonger med Ajax, og i England fire gonger med Manchester United. Han vann òg den europeiske Meisterligaen éin gong med Ajax og éin gong med Manchester United.
Austevoll i Fana
Austevoll er ein gard på Kalandseidet i Fana i Bergen kommune som ligg nordaust for Kalandsvatnet.
Namn
Namnet kjem av plasseringa aust for Kalandsvatnet og garden Kaland.
Geografi
Garden strekkjer seg austover frå Kalandsvatnet og mellom åsane Kampen (230 moh) og Blåurskampen til Hauglandsdalen og Hauglandsvatnet. Det meste av dette er utmark og sjølve garden ligg nær hovudvegen.
Garden grensar til Kaland både i vest og i sør, til Engevik i søraust, Haugland i aust og Almeland i nord.
Kirsti Koch Christensen
Kirsti Koch Christensen er ein norsk lingvist som var rektor ved Universitetet i Bergen frå 1999 til 2005.
Koch Christensen har hatt ei rekkje leiar- og styreverv, både i akademia og i samfunns- og næringsliv. I perioden 2002-2005 var Koch Christensen leier i Universitets- og høgskolerådet (UHR). Vidare har ho vore styreleiar i Center for Advanced Study in Theoretical Linguistics (CASTL) ved UiT frå 2003, styreleiar og styremedlem i Nordisk institutt for Asiastudier, og dessutan vore medlem av hovudstyret i Noregs forskingsråd. Koch Christensen har vidare vore medlem av Styringsgruppa til nordisk ministerråd for høgare utdanning (Høgut) og av Rådet og fagnemnda Norsk språkråd. Koch Christensen har òg hatt styreverv i Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES), Festspela i Bergen, forlaget Gyldendal og Statoil.
3. april 2003 vart Koch Christensen utnemnd til riddar 1. klasse av Den Kongelege Norske St. Olavs Orden. I 2006 vart Koch Christensen tildelt den japanske ordenen Den oppadstigande solas orden, gylne strålar med band om halsen, for arbeidet sitt for japansk kultur, utviklinga av japansk språkundervising i Noreg og for  bidraget sitt til å fremje venskapelege samband mellom Noreg og Japan.
Richard Nixon
Richard Milhous Nixon var ein politikar i Sambandsstatane. Som politikar representerte han det republikanske partiet. Han var visepresident i USA frå 1953 til 1961 og president frå 1969 til 1974. Han var nummer 37 i rekkja over presidentar. Han er den einaste som har vorte vald to gonger både som visepresident og president. Han vil alltid bli hugsa som fyrste og til no einaste amerikanske president som har gjeve frå seg embetet. Han måtte gå av i samband med Watergate-skandalen.
Nixon si tid som president vart dominert av Vietnamkrigen.
Buavåg
Buavåg er ei bygd i Sveio kommune. Staden har omtrent 300 innbyggjarar. Buavåg er mest kjend som ferjekai i sambandet Buavåg–Langevåg (Bømlo). Kystsogedagane blir arrangerte kvart år i byrjinga av september.
Pjasinobukta
Pjasinabukta (russisk Пясинский залив - Pjasinskij Zaliv) er ei bukt ved munningen av elva Pjasina i Karahavet. Ho grenser i vest til Kamjennijeøyane og i nordaust til Mininaskjera.
Pjasinabukta er omgjeve av tundrakyst. Det ligg mange øyar og øygrupper i bukta som Zverobojøyane (Zapadnij, Malij, Severnij), dei vesle Trioøyane og Ptitsjiøyane og Labryintovijeøyane.
Området har eit særs hardt klima med lange og bitre vintrar. Bukta er derfor islagd ni månader av året og sjølv på sommaren er det mange isflak i bukta.
Pjasinabukta vart utforska av baron Eduard von Toll på den siste ferda hans under den russiske arktiske ekspedisjonen i 1900-1903.
Kalandsneset
Kalandsneset er eit nes i Kalandsvatnet på Kalandseidet i Fana bydel i Bergen kommune. Det er òg namnet på vegen som går utover neset. Vegen går vestover frå Osvegen og er om lag 600 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1985.
Al Daayen
Al Daayen (arabisk الضعاين) er ein kommune i Qatar. Han var den sjuande kommunen som vart oppretta av Kommunaldepartementet etter kommunane Doha, Al Rayyan, Al Wakrah, Umm Salal, Al Khor og Al Shamal.
Kommunen hadde i folketeljinga i 2010 24 772 innbyggjarar. Kommunesenteret ligg søraust for Simaismabrua.
Administrative soner
Dei følgjande sonene vart oppretta for folketeljinga i 2010:
Talet 52
Talet 52 (femtito) er eit partal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 51 og før talet 53.
Ordenstalet som svarar til talet femtito er femtiandre (52.).
Ajá i Lárisa
Ajá (gresk Αγιά) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Lárisa i periferien Thessalía i Hellas. Ajá ligg aust for Lárisa og grensar i sør mot periferieininga Magnisía, i aust mot Egearhavet.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 11 470 innbyggjarar, medan kommunaleininga Ajá hadde 5 855 og tettstaden med same namn 3 169 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Meling skule
Meling skule er ein rein barneskule, med elevar frå 1. - 7. trinn. Skulen ligg på Hessvollen ca. 2 km frå Svortland sentrum.
Dei tilsette består av 16 lærarar, ein kontorfullmektig og rektor.
Skulen har elevar fordelte på 8 klassar, men berre 7 klasserom, så kjøkkenet blir brukt som undervisningslokale.
Skulen har eit godt utvikla skulebibliotek.
Meling skule er ein Zero - skule som legg vekt på å forebyggja mot mobbing. Alle spørjeundersøkingar tilseier at det er lite plaging på skulen, og få gir melding om at dei blir mobba.
«Abeille Bourbon»
«Abeille Bourbon» er eit nytt kystvaktskip i den franske marinen, som vart sett i drift våren 2005. Skipet erstatta skipet «Abeille Flandre», som vart sett i drift i 1979.
Skroget vart bygd i Polen og var innom Florø for vidare arbeid. Utstyring og ferdigstilling skjedde på Myklebust verft i Gursken i Sande kommune. Skipet er designa av Rolls-Royce Marine/Ulstein Technology og er nært slekta til KV «Harstad» sitt design. Kystvaktskipet er særskilt utstyrt for sleping, oljevern og generelle kystvaktoppgåver.
Les Abeilles International, eit slepebåtselskap i Bourbon-gruppa, har kontrahert «Abeille Bourbon» og systerskipet «Abeille Liberté». Les Abeilles Inernational har kontrakt med den franske marinen om standby-tenester langs den franske kysten. Skipet vart døypt i Brest 13. april 2005 med presidentfrua Bernadotte Chirac som gudmor. Hovudbasen vil òg vera i Brest.
Bladlus
Bladlus er ei gruppe insekt (nebbmunnar) som lever av plantekost. Det er kjend rundt 4 000 artar fordelt på 10 familiar, om lag 250 av desse vert rekna som skadedyr innanfor landbruk, skogbruk og hagedyrking. Dei finst over heile verda, men er mest vanlege i tempererte strok.
Bladlus varierer i storleik frå 1 til 10 millimeter. Dei er hovudføde for marihøner, lever stundom i mutualisme med maur og kan formeira og spreie seg særs fort.
Livpulsåre
Livpulsåra (latin aorta) er ei pulsåre, ho blir òg kalla hovudpulsåra. Livpulsåra går hos menneska ut frå hjartets venstre hjartekammer. Ho er utførselen for oksygenrikt blod frå hjartet og starten på den delen av kretsløpssystemet som blir kalla det store kretsløpet. Starten på livpulsåra er aortaklaffen. Rundt klaffen er det ei utposing på åra, sinus Valsalva, der ein finn avgangen av kranspulsårene. Området frå aortaklaffen til slutten av sinus Valsalva blir kalla aortarota.
Livpulsåra kjem opp midt oppå hjartet. Rett på utsida av hjartet går kranspulsårene av, dei forsyner hjartemuskelen med blod. Så går åra oppover og bakover, normalt svakt mot venstre før ho bøyer i ein boge nedover og mot høgre. Vidare nedover ligg ho til venstre for og framom ryggsøyla. I bekkenet delar livpulsåra seg i høgre og venstre arteria illiaca communis som gjer blodforsyning til nedre del av underlivet og beina.
På vegen nedover går det av store og små blodkar heile vegen. Av dei store kan nemnast dei tre bogekara (til hovud, hals og armar) truncus brachiocephalicus, a. carotis communis og a. subclavia. Under hjartet kjem truncus coeliacus (til magesekk og lever), øvre og nedre a. mesenterica (til tarmane) med a. renalis (til nyrene) innimellom.
Slimål
Slimål (Myxine glutinosa), også kalla pirål og sleipmark, er ein fisk som lever i saltvatn. Han er ein rundmunn i klassen slimålar, og ikkje i nær slekt med europeisk ål.
Utsjånad
Slimålen er som vaksen 35 til 60 cm lang, rosafarga og utan skjel. Han har ikkje eigentlege finnar, mein ein hudfold langsetter bakkroppen. Langs buken har han slimkjertlar og rundt munnen har han fire tentaklar. Augene er tilbakedanna, og med nedsett funksjon. Slimålen er hermafroditt fram til kjønnsmodning. Befruktinga skjer truleg utvendig, og yngelen klekkast utan larvestadie.
Habitat
Han finst langs heile norskekysten, og elles i det nordlege Atlanterhavet, på eit djup frå 20-40 meter og ned til 600, i ekstreme tilfelle 2000 meter. Slimålen lever på blaut botn, der han ofte grev seg ned. Han vil ha temperatur under 10 grader og vatn med 32 promille salt.
Han lever hovudsakleg av åtsel, mellom anna av daud og halvdaud fisk, og er difor ein plage i botngarn og liner kor han går på fanga fisk. Han et også børstemark, havsniglar og anna.
Kjøttet er velsmakande, men ikkje bruka i Noreg.
Departementet Rhône
Rhône (frankoprovensalsk: Rôno) er eit departementet aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Rhône-Alpes, og er kalla opp etter elva med same namn.
Historie
Rhône vart oppretta 12. august 1793 då det tidlegare departementet Rhône-et-Loire vart delt i dei to departementa Rhône og Loire.
Opphavleg låg Lyon så langt aust i Rhône at kommunane like aust for Lyon høyrte til nabodepartementet. Etter kvart som Lyon voks og storbyomådet gjekk over i nabodepartementet vart dette sett på som svært upraktisk. Derfor har Rhône fleire gongar vorte utvida for å få med seg forstadane til Lyon.
Med desse utvidingane har arealet til Rhône auka frå 2 791 km² til 3 249 km² i dag (16,4% større).
Geografi
Av elvar i departementet finn ein Rhône og Saône (som munnar ut i Rhône i Lyon).
Andre byar er Villeurbanne, som går i eitt med dei austlege forstadane til Lyon og Chaponost.
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla Rhodaniens.
Paripolitikk
Paripolitikk er ein økonomisk politikk som går ut på å halde verdien av valutaen til eit eller fleire land stabil i høve til ein viss historisk pengeverdi, eller i høve til prisen på gull. Denne typen valutapolitikk, støtta av finanspolitiske verkemiddel, har vore vanlegast i når det har vore større valutasvingingar i samband med med krig eller krise.
Den norske paripolitikken i 1920-åra er eit kroneksempel på kor gale ein slik politikk kan føre av stad.
I starten av den første verdskrigen vart Noregs Bank si plikt til å løyse inn setlar mot gull mellombels oppheva 5.8.1914, og kursen på krona flaut. Det vart også innført forbod mot å føre gull og sølv ut av landet. Setelmengda vart firedobla i løpet av krigsåra 1914-1918, likevel steig kroneverdien på grunn av den sterke veksten i fraktinntektene til handelsflåten. Gullinnløysing vart gjeninnført i mars 1916, men fordi setlane var meir verde enn den offisielle kursen mot gull, blei banken friteken for plikta til å kjøpe gull mot å levere ut setlar i april same året.
Så blei gullinnløysinga oppheva igjen, den 19. mars 1920. Inflasjon og stor vareimport etter krigen førte til at krona mista tillit og fall kraftig i verdi.
For den norske sentralbanksjefen Nicolai Rygg var det svært viktig å få «krona tilbake til pari», det vil seie til verdien før verdskrigen. Omsynet til småspararane og viljen til sparing låg tungt bak denne politikken - inflasjonen hadde medført at verdien av oppsparte pengar var blitt lågare. Han førte såleis ein stram penge-, rente- og kredittpolitikk for å oppnå dette. Denne politikken forsterka den økonomiske krisa i 1920-åra. Pari kurs mot pund blei oppnådd i 1926.
Den auka kroneverdien gav mellom anna følgjande problem i den norske økonomien, som naturlegvis varte ved også etter at pari kurs var oppnådd: Lån som vart tekne opp då krona hadde ein låg verdi rundt 1920 måtte etter kvart betalast tilbake med kroner som var mykje meir verdt. Til dømes ein bonde måtte såleis produsere meir varer for å betale det same kronebeløpet i rente og avdrag. Resultatet vart dermed mellom anna at mange bønder fekk store gjeldsproblem, med tilhøyrande tvangsauksjonar over gardar for dei som ikkje klarte å betale dei reelt dyrare låna.
Eit anna problem var, at denne politikken gjekk ut over investeringane: Med ein aukande kroneverdi vart det dyrare og meir risikabelt å låne for å investere i nye tiltak. Manglande investeringar førte deretter til fallande etterspørsel og forbruk, og auka arbeidsløyse.
Kırşehir
Kırşehir, tidlegare Mokissos (Μοκισσος på gresk) og Justinianopolis, er ein by i Tyrkia. Han er det administrative senteret i provinsen Kırşehir. Byen har kring 105 000 innbyggjarar (2009)
Historia til Kırşehir gåt attende til hettittane. Kırşehir var tidlegare kjend som Parnassos eller Mokissos. Romarane kalla byen Macissus, og etter byen vart gjenoppbygd av den austromerske keisaren Justinian (527-565), fekk han namnet Justinianopolis. Dette namnet hadde han til tyrkarane tok byen i 1071 og gav han det noverande namnet.
Klima
Kırşehir har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering Dsa) og halvtørt klima (Köppen si klimaklassifisering BSk), med kalde og snørike vintrar og varme og tørre somrar. Det er mest vanleg med regn om våren og hausten.
Almelandsvegen
Almelandsvegen er ein veg i Fana bydel i Bergen kommune. Vegen går austover frå Bontveitvegen mot Almeland og er om lag 850 meter lang. Vegen har grusdekke.
Vegen er kalla opp etter garden han fører fram til namnet vart vedteke i 1984.
Villefranche-sur-Saône
Villefranche-sur-Saône (Velafranche på frankoprovensalsk) er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Rhône i regionen Auvergne-Rhône-Alpes, og har om lag 30 000 innbyggjarar. Byen ligg 1,5 km vest for elva Saône. Innbyggjarane i byen vert på fransk kalla Caladoise(s) (kvinner) og Caladois (menn).
Dei populære franske songarane Coralie Clément og Benjamin Biolay var fødd i Villefranche-sur-Saône.
Historie
Villefranche-sur-Saône vart grunnlagd i 1212 av Guichard IV, greve av Beaujeu og vart på 1300-talet hovudstad i provinsen Beaujolais. Han vart omleira tre gonger på 1400- og 1500-talet. Bymurane vart rive ned tidleg på 1800-talet.
Økonomi
Av industri i byen finn ein vinproduksjon, metallurgi, tekstilar og kjemikaliar.
Nervesystemet
Nervesystemet til eit dyr samordnar muskelaktivitet, overvakar organa, tek imot og sender vidare meldingar frå sansesystema, og startar handlingar.
Nervesystemet hos virveldyr
Nervesystemet hos virveldyr blir ofte delt inn i sentralnervesystemet (CNS) og det perifere nervesystemet (PNS). Sentralnervesystemet består av hjernen og ryggmergen, medan det perifere nervesystemet består av alle dei andre nevronane som ikkje er med i sentralnervesystemet — størstedelen av det ein til vanleg kallar nervar.
Det perifere nervesystemet delar ein inn i det somatiske nervesystemet og det autonome nervesystemet. Det somatiske nervesystemet er ansvarleg for å samkjøra rørslene til kroppen og å ta imot inntrykk utanfrå. Det autonome nervesystemet er den ufrivillige delen av nervesystemet, der alle prosessar i indre organ blir styrt.
Det autonome nervesystemet er delt inn i det sympatiske nervesystemet og det parasympatiske nervesystemet. Det sympatiske nervesystemet svarer på stress og truande farar ved å auka blodtrykk og puls, skapa ei kjensle av opphissing, og gjera andre fysiske endringar. Det parasympatiske nervesystemet er aktivt når eit individ kviler og kjenner seg avslappa, og er ansvarleg for oppgåver som samantrekking av pupillar, senking av puls, utviding av blodkar og stimulering av fordøyelse og forplantingsorgan.
Stranda kommune
Stranda er ein kommune i Møre og Romsdal. Han ligg ved Storfjorden på Indre Sunnmøre. Kommunesenteret er Stranda. I kommunesenteret og bygdene rundt bur det knapt 3 400 innbyggjarar, men bygdene Geiranger (250 innbyggjarar), Hellesylt (680 innbyggjarar), Liabygda (260 innbyggjarar) ligg òg i kommunen. Sentrum med kyrkja er oppført på garden Sløgstad (òg kalla Slyngstad). Den første postadressa (namnet på postopneriet) var «Slyngstad» eller «Slyngstad i Stranden», frå 1876 berre kalla «Stranden», endra til «Stranda» i 1921.
Geografi
Fjellområdet Åkerneset i Sunnylvsfjorden er rekna som ustabilt, og eit ras der kan skapa ei flodbølgje som vil ramma fleire av tettstadene. Fjellet er derfor nøye overvaka.
Næringsliv og utdanning
Stranda har to vidaregåande skular: Den private kristne internatskulen Vestborg vidaregåande skule og den fylkeskommunale Stranda vidaregåande skule.
Industriverksemd er hovudnæringa i kommunen, og i tillegg til kjøt- og møbelindustri ligg mellom anna den største fabrikken for frosen pizza i Noreg her. Der lagar dei den kjende Grandiosa-pizzaen.
Reiselivsnæringa har lange og sterke tradisjonar i kommunen. Geiranger vart tidleg eit reisemål, og alt i 1869 kom det første skipet med utanlandske turistar til Geiranger. I dag er Geiranger nest største cruisehamna i Noreg med om lag 200 cruiseskip-anløp kvart år. I tillegg kjem dagleg anløp av hurtigruta. I alt gjestar om lag 700 000 turistar kvar sommar Geiranger.
Fossar, fjord, fjell og fråflytte fjellgardar som klorer seg fast i bratthenga, har gitt Geirangerfjorden oppnamnet «Verdens vakraste fjord». Han står på UNESCO si verdsarvliste og mesteparten av Geirangerfjorden delområde av Vestnorsk fjordlandskap ligg innanfor Stranda kommune.
Den ideelle organisasjonen Storfjordens Venner har i ei årrekkje restaurert fleire av dei fråflytte fjellgardane, mellom anna ved hjelp av midlar frå Riksantikvaren og friviljugt arbeide.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for noverande Stranda kommune frå 1900:
Ulrik
Det er om lag 1050 nordmenn som har Ulrik som første førenamnet, og nær 80 som heiter Ulrich. Namnet er meir vanleg i Danmark.
Variantar
Namnet har variantar som tysk Ullrich og Olerik, nedertysk Odelrik, italiensk Ulderico, Udalrigo og Olderigi. Det har kortformer som Ulli, Uli (opphavleg alemannisk), Ueli (særleg i Sveits), Dorligo og Dorico (italiensk) og Ulika (ungarsk).
Namnet er i slekt med Otto.
Namnedag
Ulrik har namnedag den 4. juli, noko som i tillegg til i Noreg går igjen i fleire land i Europa. Dette heng saman med festdagen for den heilage Ulrik av Augsburg. I Sverige er namnedagen den 5. august.
Kennet
Kennet og Kenneth er mannsnamn med britisk opphav. Det blir feira i Noreg med namnedag den 11. oktober. På engelsk vert namnet ofte korta til Ken eller Kenny.
Opphav
Namnet blei kjend utanfor Skottland gjennom romanen The Talisman (1825) av Sir Walter Scott.
Sine qua non
Sine qua non (latin, «utan kva ikkje») er eit uttrykk som blir brukt om noko som ein ikkje kan klare seg utan. «Bilen er blitt eit sine qua non».
Uttrykket kjem frå jussen, og heiter eigenleg conditio sine qua non – «vilkår utan kva ikkje» – ufråvikeleg vilkår, absolutt føresetnad. Dette betyr då at eit tilhøve eller ei handling har vore eit nødvendig vilkår for eit bestemt resultat: A set frå seg bilen med nøkkelen i medan barna leikar i nærleiken. A sin son startar bilen og køyrer på systera. A si aktlause handling er eit conditio sine qua non for skada som dottera blir påført.
Fonologi i fulfulde
Fonologi i fulfulde
Vokalar
I mange dialektar varierer uttalen av dei midtre vokalane e, ee, o og oo allofonisk mellom dei trong-midtre, , og  på den eine sida og dei open-midtre , ,  og  på den andre. Det er ein tendens til at dei stutte vokalane har ein litt meir sentral artikulasjon enn dei lange vokalane. Fula har ingen diftongar.
Konsonantar
Frå Maasina og vestover blir ƴ uttala som ein palatal implosiv og austanfor Maasina blir han uttala som ein knirkestemd halvvokal.
Alle implosivane kan alternativt uttalast som knirkestemde plosivar.
Skiljet mellom v og w finst berre i nokre dialektar i Aadamaawa. Alle andre dialektar har berre w. Jamfør artikkelen Fulfulde: framlydsveksling.
Fonotaks
Maasina-dialekten skil seg frå Aadamaawa-dialekten ved at frikativane f s heller ikkje kan stå i koda. Til Aadamaawa-former som nofru 'øyra', deftere 'bok', lesdi 'land, jord' og hesre 'ny' (i NDE-klassen) svarar Maasina-formene nowru 'øyra', dewtere 'bok', leydi 'land, jord' og heyre 'ny' (i NDE-klassen).
Iona
Iona er ei øy i Indre Hebridane utanfor Skottland. Det gæliske namnet på øya er I Chaluim Cille, Sankt Columbas øy. Øya er lita, 8,77 kvadratkilometer, og har rundt 125 innbyggjarar. Kongane av Dalriada og seinare dei første skotske kongane er gravlagde her.
Iona er mest kjend for mellomalderklosteret sitt, som blei grunnlagd av Sankt Columba i 563. Dette og det seinare Lindisfarneklosteret skulle bli særs viktige for landet, for det var herfrå kristendommen spreidde seg til resten av Skottland.
Det var truleg her ein tok til å laga den vakre og vidkjende «Book of Kells». Etter stadige åtak frå vikingar flytta dei fleste munkane frå øya, og tok boka med seg til Kells, der dei grunnla eit nytt kloster.
Eit mindretal vart likevel igjen på Iona, og klosteret var i drift fram til reformasjonen.
Etymologi
Det gæliske korte namnet Ì skapte rimeleg nok litt forvirring når det skulle transkriberast og bøyast på latin og engelsk. Bede kalla øya Hy og Hii i Historia ecclesiastica gentis Anglorum og namnet Hii vert òg nytta i litteraturen i dag.
Namnet «Iona» kjem av ei forvansking av Adomnán si Ioua Insulae, der «Ioua» anten har vore eit forsøk på å gje ein latinsk genitivsform av Ì eller ein variant av Ivova (= barlindstaden). På norrønt heitte øya Eyin Helga, men kan også ha vore kalla Hiey.
Geografi
Øya Iona er rundt 1,6 km bred og 5,6 km lang med ein fast folkesetnad på rundt 125 menneske. Grunnfjellet på øya er dekt av eit lag av basaltisk lava, og som andre forblåste kyststader er det særs få tre.
Det høgaste punktet på Iona er Dùn Ì på 101 meter over havet, som består av eit festningsanlegg frå jernalderen som er datert til rundt 100 f.Kr. til 200 e.Kr. På øya finn ein òg Camas Cuil an t-Saimh (Bay at the Back of the Ocean = «Bukta bakom havet») og Càrn Cùl ri Éirinn («Åsen med baken mot Irland»), som vert sagt å vere stranda der sankt Columba av Iona første gong gjekk i land på Iona.
Historie
12.mai 563 grunnla St. Columba det som vart Iona-klosteret på øya, etter å ha reist frå heimlandet Irland. Han drev aktiv misjonsverksemd frå Iona, og spreidde kristendommen hos piktarar i delar av Skottland, men kanskje framfor alt til angelsaksarane i det nordlege England. Iona låg ikkje den gong isolert til. Tvert om låg ho midt i skipsleia for handel og trafikk med Frankrike og andre land rundt Middelhavet. Iona låg langt nord i Kongedømet Dalriada som vart styrt av syskenbarnet til Columba, Conall mac Comgail, men Beda hevdar at det var piktarkongen Brude som overlet Iona til Columba og ikkje syskenbarnet hans.
Klosteret dreiv òg utstrekt kopiering av bøker, og enkelte forskarar meiner at den særs vakre Book of Kells vart laget på Iona, og så gjeve til klosteret i Kells som òg vart stifta av St. Columba. Leivningane av Columba vart flytta til Kells på byrjinga av 800-talet for å vere betre verna mot herjingane til vikingane. Klosteret vart nedlagt ved reformasjonen.
Breidtinden på Senja
Breidtinden på Senja er det høgaste fjellet på øya Senja i Troms og Finnmark. Toppen ligg i Senja kommune. Fjellet ligg inst i Mefjorden.
Iona
Noverande aktivitet
I 1938 grunnla George MacLeod Iona-samfunnet, som er eit økumenisk kristent fellesskap for menn og kvinner. Formålet er å samle menn og kvinner frå forskjellige kristne tradisjonar for å finne nye måtar å leve som kristne i dagens verden. Samfunnet er ei drivkraft i rørsla som søker å fremme åndelegdom frå den keltiske kristendom.
Breidtinden på Senja
Breidtinden har ei høgd på 984 meter over havet i følgje Statens kartverk, Norgesglasset. Nettstaden Toppomania oppgir 1017 m, men utan å belegge det med noko kjelde.
Armensk geografi
Armenia er eit land Litleasia mellom Svartehavet og Kaspihavet, som grensar mot Georgia og Aserbajdsjan i nord og aust, og Iran og Tyrkia i sør og vest.
Før 1915 høyrte den austlege halvdelen av dagens Tyrkia til Armenia, noko det gjorde i tusenvis av år. Sjølv under erobringane til grekarane og romarane, hadde armenarane kontroll over området sitt, og klarte å kome fram til fredlege løysingar med begge rika. Det vart først då tyrkarane utførte det armenske folkemordet i 1915 at det moderne Armenia vart oppretta.
Terrenget består stort sett av fjellområde, med stride elvar og enkelte skogområde. Klimaet er kontinentalt med varme somrar og kalde vintrar. Det høgaste punktet er Aragats med 4 095 m og ingen delar av landet er lågare enn 400 meter. Fjellet Ararat er eit av nasjonalsymbola til Armenia, og er det høgaste fjellet i regionen. Tidlegare var fjellet ein del av Armenia, men det vart gjeve til Tyrkia av Sovjetunionen under Karstraktaten i 1921.
Forureining frå giftige kjemikal som DDT fører til at det allereie dårlege jordsmonnet er enno dårlegare i fleire område av landet. Armenia prøver å få bukt med miljøproblema sine og har etablert eit miljøvernsdepartement, som har innført skattar på luft- og vassforureining og disponering av fast avfall. Desse skattane vert brukt i miljøvernprogram. Armenia samarbeider på området med Samveldet av uavhengige statar (ei gruppe av 12 tidlegare Sovjet-republikkar) og med medlemmar av internasjonale miljøvernsgrupper. Den armenske regjeringa har mellom anna avgjort å stenge dei armenske atomkraftverka så snart ein har alternative energikjelde tilgjengeleg.
Geografi
Armenia ligg i sørlege område av Sør-Kaukasus, området sørvest for Russland mellom Svartehavet og Kaspihavet. Det moderne Armenia inneheld ein del av det historiske Armenia, der senteret var dalen som elva Aras renn gjennom og området rundt Vansjøen i Tyrkia. Armenia grensar til Georgia i nord, til Aserbajdsjan i aust, til Nakhitsjevan (ein enklave av Aserbajdsjan) i sørvest, til Iran i sør og til Tyrkia i vest.
Topografi og drenasje
For 25 millionar år sidan vart det armenske platået danna, og den komplekse topografien i dagens Armenia oppstod. Litle Kaukaus går gjennom nordlege område av Armenia og søraustover mellom Sevansjøen og Aserbajdsjan, og så om lag langs grensa mellom Armenia og Aserbajdsjan til Iran. Derfor er reiser frå nord til sør vanskeleg. Området er framleis geologiske aktivt og stundom oppstår det katastrofale jordskjelv. I desember 1988 vart den nest største byen i landet, Leninakan (i dag Gjumri), råka av eit kraftig jordskjelv som tok livet av meir enn 25 000 menneske.