cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IL Sverre
IL Sverre er særleg kjend for sine syklistar. Aller best kjend er Knut Knudsen, vinnar av olympisk gullmedalje i 4 000 meter forfylgjingsritt på bane (velodrom) under Sommar-OL 1972 i München.
Fotballaget spelar heimekampane på Eldberg stadion.
Kjelder
heimeside
Valen i Bindal
Valen er ein fjordarm av Kjelda på sørsida av øya Austra i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 4 km mot sørvestover inn til Bogen i botn av fjorden. Ved Bogen går Valastraumen vidare sørover til Årsetfjorden i Leka kommune i Nord-Trøndelag.
Fjorden har innløp mellom Skjelveneset i nord og Hålopneset i sør.
Riksveg 771 går langs nordsida av fjorden.
Datarollespel
Datarollespel, også kalla RPG (frå engelsk role-playing game) er ein dataspel-sjanger der spelaren kontrollerer ein eller fleire karakter i ei tillaga verd. Mange rollespel-dataspel har opphav i «pen-and-paper»-rollespel, slik som Dungeons & Dragons og brukar mykje av den same terminologien, omgivnadane og spelemekanikken. Andre store likskapstrekk med desse rollespel-typane inkluderer narrative element, at spelaren sin karakter kan utvikla seg, kompleksitet, gjenspelbarhet og innleving. Det er ikkje naudsynt med ein spelleiar grunna det elektroniske mediumet, noko som aukar farta på kampane og problemløysinga i spela. Datarollespel har utvikla seg frå enkle tekstbaserte spel til visuelt rike 3D-spel.
1235
1235 (romartal MCCXXXV)
Trájilos
Trájilos (gresk Τράγιλος) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Trájilos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Visaltía.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Trájilos 3 885 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 477 innbyggjarar.
Sungurlu
Sungurlu er det største og mest velståande distriktet og byen i provinsen Çorum i Svartehavsregionen i Tyrkia, 72 km sørvest for byen Çorum. Han har kring 35 000 innbyggjarar (2009).
Sungurlu har vore busett minst sidan hettittane var her. Det står eit klokketårn i byen, bygd i 1891.
Lazzaro Spallanzani
Spallanzani starta på jusstudiar ved universitetet i Bologna, men gjekk snart til naturvitskapen. Den berømte slektningen hans, Laura Bassi, var professor i fysikk, og under ho studerte han naturfilosofi og matematikk, samstundes som han også egna seg til språkstudiar.
I ein alder av 25 år blei han utnemnd til professor i logikk, metafysikk og gresk ved universitetet i Reggio. I 1760 blei han overflytta til Modena, der han heldt fram med å undervise, samstundes som han nytta all si fritid på naturvitskaplege studiar. Han avslo fleire tilbod om professorat i Italia og i utlandet, til han fekk eit tilbod frå universitetet i Pavia om et professorat i naturhistorie. Han blei samstundes direktør for museet i byen, og utvida samlingane der med ting frå reisene sine rundt Middelhavet og til Tyrkia.
I 1788 vitja han Vesuv og vulkanane på Lipariøyane og Sicilia, og la seinare fram resultata i den store avhandlinga Viaggi alle due Sicilie ed 'in alcune parti dell' Apennine.
Ei av Spallanzanis store fortenester er at han viste at spontant liv ikkje er mogeleg, og han kasta seg med stor energi inn i debatten, som på den tida var intens. Gjennom forsøk som viste at mikrobar blei øydelagde ved koking, føregreip han arbeidet til Louis Pasteur hundre år seinare.
Spallanzani blir òg tillagt æra for å ha skildra reproduksjonen hos pattedyr, og han var den første som utførte ein kunstig inseminasjon, på ein hund.
Det største verket hans er Dissertationi de fisica animale e vegetale (1780). Her viste han mellom anna at meltinga ikkje berre er ei mekanisk oppdeling av føda, men i hovudsak ein kjemisk prosess som skjer i magesekken ved hjelp av magesyre.
Henging
Henging er ein avrettingsmetode som har vorte mykje bruka opp gjennom tida. Framleis i dag er han i bruk, mellom anna i Iran. Personen blir da hengd etter halsen (oftast i eit tau) til han døyr.
Ein kan skilje mellom henging med høgt fall og henging utan høgt fall eller utan fall i det heile. Ved henging med høgt fall og eventuelt vekter festa til beina, vil personen knekkje nakken i fallet, og såleis vera medvitslaus når han døyr. Utan høgt fall, vil personen sakte bli kvelt. Dette kallar ein au levande henging. Dødsprosessen tek etter denne metoden lang tid.
I Storbritannia vart folk som var dømde for høgforræderi i gamle dagar «hanged, drawn and quartered». Det vil seie levande hengde, og så tekne ned medan dei enno var i live. Så vart dei spretta opp og innvolane dregne ut. Når dei endeleg var døde, vart kroppane delte i fire og delane sette på stakar.
Death penalty
Bacary Sagna
Bacary Sagna er ein fransk fotballspelar med senegalesisk opphav. Han har spela for Manchester City i engelsk Premier League, og for det franske landslaget.
Sagna spelte alle Frankrike sine tre kampar under fotball-VM i 2010. Under VM i 2014 var han igjen med i troppen og spelte då éin av Frankrike sine kampar.
Supernovarest
Kjelder
超新星
Akterstamnen
Akterstamnen (frå latin Puppis) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula.
Gravitasjonsbølgje
Gravitasjonsbølgjer er forplantning av svingingar i eit gravitasjonsfelt. Gravitasjonsbølgjer er ifølge den generelle relativitetsteorien energi som forplantar seg utover frå ei kjelde i ei bølgjeform med lysfarten. Gravitasjonsbølgjer kan òg forklartast som fluktuasjonar i krumminga til den firedimensjonale romtida. Dette skuldast masse i universet, til dømes galaksar, stjerner og planetar.
Gravitasjonsbølgjer vart føresett av Albert Einstein i den generelle relativitetsteorien i 1916, og det første eksperimentelle beviset på at gravitasjonsbølgjene finst vart funne av Joseph Hooton Taylor jr. og Russell Alan Hulse i 1974 då dei oppdaga den første binære pulsaren. Pulsarar er raske roterande nøytronstjerner som sender ut korte regelmessige pulser av radiostråling. Dei uregelmessige pulsane frå pulsaren PSR 1913+16 fekk dei til å dra konklusjonen om at denne pulsaren hadde ein følgjesvein i form av ei anna nøytronstjerne som svevde rundt i ein tett bane. Det samla, sterke gravitasjonsfeltet til dei to stjernene påverkar frekvensen på radiopulsane som vart sende ut, og Taylor og Hulse kunne vise at stjernene roterte raskare nær kvarandre. Det ble føreslege at dette kom av at stjernene taper energi når dei sender ut gravitasjonsbølgjer. Dei to vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1993.
1236
1236 (romartal MCCXXXVI)
Gravitasjonsbølgje
Eit døme
Dersom ein nyttar sola som døme og brått fjernar ho, kva vil då skje med planetane i baner rundt? Ifølge Newton ville planetane brått gå ut langs ein tangent av banen. Dette strid mot at ingenting kan gå raskare enn lyset i vakuum. Einstein mente derimot at planetane ville gå ut av banene sine etter dei minutta lyset brukar på å tilbakelegge avstanden mellom sola og planetane, dvs. gravitasjonsbølgjene ville flytte seg like fort som lyset.
Bølgjene vert forklart som ei forstyrring i rommet. Akkurat som ein løftar ein ball som ligg i overflata av vatn, brer det seg bølgjer ut frå punktet der ballen låg. Det er det same som skjer dersom sola brått skulle forsvinne, ei massiv stjerne eksploderer som ein supernova eller visst svarte hòl kolliderer.
Den sørlege fisken
Den sørlege fisken (frå latin Piscis austrinus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Den einaste stjerna som er lysare enn 4. storleiksklasse er Fomalhaut, som har 1. storleiksklasse og er den 18. mest lyssterke stjerna på nattehimmelen.
Den sørlege fisken var eit av dei 48 stjernebileta oppførte av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Stjernaene i det moderne stjernebiletet Trana sanna ein gong «halen» til Den sørlege fisken.
Den sørlege fisken grensar til Steinbukken i nordvest, Mikroskopet i sørvest, Trana i sør, Bilethoggaren i aust, Vassmannen i nord.
Kjende objekt
Beta, Delta og Zeta utgjer Tien Kang («det himmelske tauet») i Kina. Beta er ei kvit stjerne med tilsynelatande storleik 4,29 og spektralklasse A0, og ligg 130 lysår unna. Delta Piscis Austrini er ei dobbeltstjerne med komponentar med storleiksklasse 4,2 og 9,2.
S Piscis Austrini er ein langperiodisk Mira-variabel, ei raud kjempe som varierer i storleiksklasse 8,0 og 14,5 over ein periode på 271,7 dagar, og V Piscis Austrini er ein halvregulær variabel som varierer i storleiksklasse 8,0 og 9,0 over 148 dagar.
Lacaille 9352 er ein lyssvak raud dverg som ligg berre 10,74 lysår unna. Med storleiksklasse 7,34, er stjerna for lyssvak til at ein kan sjå ho med det nakne auga.
NGC 7172, NGC 7174 og NGC 7314 er tre galaksar med storleiksklassar på høvesvis 11,9, 12,5 og 10,9.
Polysykliske aromatiske hydrokarbon
Polysykliske aromatiske hydrokarbon (PAH eller tjærestoff) finst naturleg i råolje og er spesielt konsentrert kreosot, tjære og asfalt.
Kjemisk karakterisering
PAH er ein kompleks blanding av fleire hundre kjemikalie karakterisert ved at dei består av to eller fleire kopla aromatiske (benzenliknande) ringar. Dei fleste er særs feittløyselege og lite løyselege i vatn. PAH i luft og vatn er difor ofte knytt til partiklar og organisk materiale.
Bruksområde
PAH-haldig olje vert bruka blant anna som mjuknare i bildekk. I samband med treimpregnering vert det nytta kreosotolje.
Helseeffektar
Mange PAH-samanbinding kan gje negative helseeffektar, sidan dei er giftige og mange av dei er kreftframkallande.
332 skvadron
332 skvadron er ein norsk kampflyskvadron under 132 Luftving på Ørland hovudflystasjon. I 2017 blei han den første norske F-35-skvadronen. 332 skvadron vart skipa i England i 1942. I tillegg til i England og på kontinentet under andre verdskrigen har skvadronen tidlegare hatt tilhald på Værnes, Bardufoss, Gardermoen, Rygge og Bodø. Fra 1980 til 2015 var skvadronen oppsatt med F-16.
Andre verdskrigen
332 (Norwegian) Squadron blei oppretta på Catterick i Yorkshire 16. januar 1942 og var knytt til RAF Fighter Command. Skvadronen var sett opp med Spitfire jagarfly. Den første sjefen var major Odd Bull, som i juni året før hadde vore med på oppretta 331 skvadron same stad. I juni flytta skvadronen til North Weald i Essex utanfor London, der 331 skvadron hadde vore sidan mai. I april 1944 blei begge skvadronen overførte til Bognor flyplass på kanalkysten og sett inn i angrep mot tyske mål på den franske kanalkysten. I august 1944 blei skvadronane overført til Frankrike, seinare Belgia og Nederland. Mot slutten av krigen var oppgåvene hovudsakleg angrep mot tyske bakkemål. I løpet av krigen blei skvadronen kreditert med 82 øydelagde, 11 sannsynlegvis øydelagde og 50 skadde fiendtlige fly.
Etterkrigstida
22. mai 1945 kom skvadronen til Værnes.
Frå februar 1953 blei 332 skvadron sett opp på Gardermoen med Republic F-84 Thunderjet. I juni 1955 blei skvadronen overført til Rygge flystasjon.
Etter den kalde krigen
14. mai 2002 blel skvadronen overført til 132 Luftving ved Bodø hovudflystasjon. Den 3. september 2015 ​var det takkeseremoni på Bodø hovudflystasjon som markerte at 332 skvadron var mellombels lagt ned før han blei flytta til Ørland for å bli sett opp som første F-35-skvadron.
Garottering
Garottering er ein avrettingsmetode som mellom anna vart bruka i Spania, så seint som på slutten av Franco sitt fascistiske diktatur. Metoden går ut på at ein slags krage med ein skru blir festa til halsen på den dødsdømde. Skruen blir skrudd til, slik at offeret gradvis blir kvelt, eller nakken til slutt blir knekt.
Væla i Ådal
Væla er ei lita elv som renn ut aust i Ådalselva (del av Begna) like nord for Hen i Ådal, i Ringerike kommune. Elva vert danna sør i Vælsvanna i Ådal og renn sørvestover.
The Mark, Tom, and Travis Show: The Enema Strikes Back
The Mark, Tom, and Travis Show: The Enema Strikes Back er eit konsertalbum laga av Blink-182, som vart utgjeve den 6. november 2000 i Storbritannia og den 7. november i USA.
Udine
Udine (friulisk Udin, slovensk Videm) er ein by nordaust i Italia. Han er hovudstad i provinsen Udine i regionen Friuli-Venezia Giulia. Byen ligg mellom Adriahavet og Alpane, mindre enn 40 km frå grensa til Slovenia. Byen har om lag 95 000 innbyggjarar og nesten 170 000 i storbyområdet.
Udine har eit universitiet, Università degli studi di Udine.
I tillegg til italiensk og friulisk vert venetiansk vanlegvis tala i Udine.
Fiskane
Fiskane (frå latin Pisces) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det ligg mellom Vassmannen i vest og Vêren i aust. Ekliptikken og himmelekvator kryssar dette stjernebiletet og Jomfrua.
Kjende Objekt
Vårjamdøgn ligg fortida i Fiskane, like sør for ω Psc, og på grunn av presesjon, driv det under dei vestlege Fiskane mot Vassmannen.
Djupromsobjekt
M74 er ein spiralgalakse i Fiskane, kring 30 millionar lysår unne. Ho har mange grupper unge stjerner og tilknytte stjernetåker, som syner omfattande område av stjernedanning. Ho vart oppdaga av Pierre Méchain, ein fransk astronom, i 1780. Ein type II-P supernova vart oppdaga i dei ytre områda av M74 av Robert Evans i juni 2003. Stjerna som vart ein supernova vart seinare identifisert som ei raud superkjempe med ein masse på 8 solmassar.
CL 0024+1654 er ein massiv galaksehop som fungerer som ei linse for galaksane bak han, og skapar bogeforma bileta av bakgrunnsgalaksen. Gruppa består hovudsakleg av gule elliptiske og spiralgalaksar, i ein avstand på 3,6 milliardar lysår frå jorda (raudforskyving 0,4), halvparten så langt borte som bakgrunnsgalaksen, som ligg 5,7 mrd. lysår unna (raudforskyving 1,67).
3C 31 er ein aktiv galakse og radiokjelde i Perseus som ligg 2,7 millionar lysår frå jorda. Jettane, som vert skapt av eit supermassivt svart hòl i sentrum, strekkjer seg fleire millionar lysår i begge retningar, og gjer dei til eit av dei største objekta i universet.
Riella
Riella er ei levermoseslekt. Riella er den einaste levermoseslekta som lever under vatn. Det er ca. 20 artar i slekta.
Kjenneteikn
Thallus hjå Riella er forma som ein vengje utifrå stilken. Stilken har bladlikande utvekstar langs båe sider. Antheridia sit langs kanten av vengjen. Thallus veks vertikalt, ikkje horisontalt, som elles er vanleg hjå levermosar. Kvart antheridium sit i ei eiga flaske. Archegonia sit tilsvarande langs stilken. Sporofyttane sit på stutte seta. Sporane sit i tetradar, men bryt laus når dei er ferdig utvekla.
Leveområde
Riella finst på alle kontinent unnateke Antarktis. Dei lever heilt under vatn, i stilleståande ferskvatn. Flestalle artar lever i midlertidige vatn. Nokre få lever i permanente vatn. Dei kan ikkje tola uttørking (til skilnad frå mange andre levermosar), og overlever turre periodar som sporar.
Klassifisering
Riella er einaste slekt i familien Riellaceae.
Riella er inndelt i to underslekter, Riella og Trabutiella. Trabutiella har vengjer på archegonieflaska, medan Riella har glatte flasker.
Pedant
Som adjektiv blir «pedant» gjerne brukt om det å pirke på små detaljar, til dømes «for å vere pedantisk, så sa han faktisk ikkje det» eller «det går ikkje nokon veg å drive pedanteri med dette».
1. juni
1. juni er den 152. dagen i den gregorianske kalenderen (153. under skotår). Det er 213 dagar att av året.
Kongsberg Maritime
Kongsberg Maritime er eit teknologiføretak i Kongsberg Gruppen. Føretaket leverer system for dynamisk posisjonering, overvaking, navigasjon og automasjonsutstyr til handelsflåten, utaskjers installasjonar, satellittnavigasjon og hydroakustikk. Dei viktigaste marknadane er i land med stor utaskjers verksemd og verksindustri.
Historie
Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av Autronica i 1957 og det fyrste alarmsystem som vart levert i 1959. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka Kongsberg Simrad (tidl. Simrad Albatross), Kongsberg Maritime Ship Systems og Simrad. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som:
Produkt
Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er dynamisk posisjoneringssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt:
Kongsberg Defence & Aerospace
Kongsberg Defence & Aerospace (KDA) er eit teknologiføretak i Kongsberg Gruppen (sic) (KOG) som produserer utstyr for militær bruk og romfart. Dei mest kjende produkta er raketten Pingvin. Føretaket stammar fra Norsk Forsvarsteknologi (NFT) og før det igjen frå Kongsberg Våpenfabrikk (KV).
KDA har 1480 tilsette i inn- og utland og samarbeider mellom anna med det europeiske luftfarts- og forsvarskonsernet EADS og Raytheon og Lockheed Martin i USA.
Mavrothálassa
Mavrothálassa (gresk Μαυροθάλασσα) er ein landsby i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Mavrothálassa var hovudsete i den tidlegare kommunen Trájilos, som no er ei kommunaleining i kommunen Visaltía.
Beypazarı
Beypazarı (gammalgresk Λαγανια, Lagania) er ein by og eit distrikt i provinsen Ankara i Sentral-Anatolia i Tyrkia, kring 100 km vest for byen Ankara. Byen har kring 35 000 innbyggjarar.
Området har vore busett minst sidan hettittane var her. Det var før ein stoppestad langs handelsvegen mellom Istanbul og Bagdad.
1237
1237 (romartal MCCXXXVII)
Frosinone
Frosinone er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Frosinone i regionen Lazio og har om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 75 km søraust for Roma, nær motorvegen mellom Roma og Napoli. Aust for Frosinone ligg eit tidleg gotisk cistercianarkloster.
Geografi
Frosinone ligg på ein ås oppfor dalen til elva Sacco, og er omgjeve av fjellkjedene Monti Ernici og Monti Lepini.
Bindalsfjorden
Bindalsfjorden er ein fjord i Bindal og Sømna kommunar i Nordland. Fjorden strekkjer seg 17 km nordaust og så søraustover til øya Øksninga. Frå Øksninga deler fjorden seg i to og Tosen går nordaustover, medan Sørfjorden går sørvestover. Frå innløpet til Bindalsfjorden til botn av Tosen er det 57 km.
Fjorden har innløp mellom Holm i sør og Vennesund i nord og mellom desse to stadane går det eit ferjesamband langs Fylkesveg 17. Ved halvøya Gavlen halvvegs inn i fjorden går sidefjorden Ursfjorden nordover. Like aust for Gavlen ligg øya Hovøya og mellom desse ligg Hardangsfjorden. Søraust for Gavlen ligg Stavøya og Imøya og aust for desse ligg fjorden Skotnesfjorden.
Ved Øskinga går Reppsundet på nordsida av øya til innløpet til Tosen. På sørvestsida av Øksninga ligg Terråkfjorden, medan Øyfjorden ligg på søraustsida mellom innløpa til Tosen og Sørfjorden.
Fv6 går langs delar av vestsida av fjorden. Her ligg òg bygda Skjelsviksjøen.
Zaragoza
Zaragoza er ein spansk by som er hovudstad i den autonome regionen og det tidlegare kongedøme Aragón. Byen ligg ved elva Ebro. Zaragoza ligg i ein dal med eit veldig variert landskap som inneheld både ørken, eng og fjell.
Byen har kring 680 000 innbyggjarar og er den femte største byen i Spania. Byen husar meir enn 50 % av den argonske folkesetnaden. Byen har eit vegskilje mellom byane Madrid, Barcelona, Valencia og Bilbao.
Tidleg historie
Det tidlegaste kjende namn på byen er det puniske namnet Salduba. Då romarane okkuperte området fekk byen namnet Caesaraugusta.
Under muslimsk herredøme
I 714 kom byen under muslimsk kontroll og fekk namnet Saraqusta. Byen blei seinare ein del av Córdoba-kalifatet og blei den største arabiske byen i Spania. I 777 prøvde Karl den store å overta byen men måtte vende attende etter å ha møtt organisert motstand frå forsvararane av byen, medan baskarar gjekk til åtak på hæren bakfrå.
Frå 1018 til 1118 var Zaragoza ein av Taifakongedøma, sjølvstendige muslimske statar som dukka opp på 1000-talet etter Córdoba-kalifatet fall. Dei tre første tiåra av denne perioden, frå 1018 til 1038 blei Zaragoza styrt av Banu Tujib-dynastiet. I 1038 blei dei erstatta med Banu Hud-dynastiet, som var med i ein komplisert allianse med El Cid av Valencia og hans kastiljanske meistrar mot almoravidane. Etter El Cid døydde vart kongedømet hans okkupert av almoravidane og innan 1100 kryssa dei Ebro. Banu Hud-dynastiet stod imot almoravidane men kunne ikkje hindre at byen vart okkupert i mai 1100. Den siste sultanen i Banu Hud-slekta, Abd-al-Malik Imad ad-Dawla rømde og allierte seg med det kristne kongedømet Aragón og frå tid til annan var det mange muslimar frå Zaragoza i den aragonske hæren.
Den aragonske æraen
I 1118 erobra aragonerane byen frå almoravidane og gjorde han til hovudstad i kongedømet Aragón.
Zaragoza var åstad for to kontroversielle martyrdødsfall i samband med den spanske inkvisisjonen, Dominguito del Val, ein korgut i basilikaen, og Pedro de Arbués, overhovudet i inkvisisjonen.
Byen blei også utsett for to kjende omleiringar under napoleonskrigane, den første frå juni til august i 1808, den andre frå desember 1808 til februar 1809.
Under den spanske borgarkrigen prøvde Durruti-kolonnen under leiing av Buenaventura Durruti å ta byen.
Klima
Zaragoza har middelhavsklima. Den årlege nedbøren ligg på 310 mm. Det regnar mest om våren, medan det er tørke om sommaren. Då kan temperaturen kome opp i 40 °C, medan han om vinteren ligg mellom 0 og 10 °C. Grunnen til dette er anten tåke eller kalde nordlege vindar.
Ådalselva
Ådalselva er kjend for det gode aurefiske og er spesielt populær hos flogefiskarar. I elva får ein derimot òg åbor og sik, og i dei seinare åra har òg gjedde teke seg opp i visse delar av elvestrekninga. Elva inneheld dessutan ørekyte (lokalt kalla kime), edelkreps og elvemusling. Sistnemnde er totalfreda.
Zaragoza
Økonomi
I tillegg til ein fordelaktig geografisk plassering etablerte General Motors ein Opel-fabrikk i ein landsby i nærleiken av Zaragoza i 1982. Med ein stadig nedgang i jordbruksinntekter har denne fabrikken blitt ein av grunnsteinane i økonomien i regionen, saman med eit par andre større fabrikkar. I 2008 nøyt Zaragoza òg godt av prosjekta knytte til Expo 2008. Zaragoza har alltid vore eit knutepunkt i Spania, noko som vart forsterka ved grunnlegginga av høgsnøggleikssjernbanenettverket i 2003.
Zaragoza er heimen til ein av basane til det spanske luftforsvaret (som inntil 1992 var delt med USA.) Byen er òg det spanske forsvaret sin hovudbase.
Kultur
Segna om byrjinga av kristendommen i Spania er tett knytt til Zaragoza. I følgje segna skal Jomfru Maria ha vist seg for Apostelen Jakob den 2. januar i år 40 e.Kr. Segna vert minna i den kjende katolske basilikaen  Nuestra Señora del Pilar.
Sport
Zaragoza samarbeida tett med Jaca då Jaca prøvde å bli arrangørby for Vinter-OL 2014. Zaragoza ville ha vore vert for opning -og avslutningsseremonien, I tillegg ville dei fleste idrettane som går føre seg på is vore i byen.
Recknitz
Recknitz er ei elv i Mecklenburg-Vorpommern nordaust i Tyskland. Recknitzdalen strekkjer seg heilt sør til høgdene ved Glasewitz nær Güstrow. Elvar har ikkje eit klart utspring, men byggjer seg opp frå fleire bekkar og småelvar. Bekkane Schaalbeke og Pludderbach renn forskjellige vegar mellom Liessow og Laage, men det meste av vatnet renn nordover som Recknitz, medan ein mindre del, kalla Augraben, renn sørover til elva Nebel.
Recknitz (frå Ribnitz-Damgarten til Bad Sülze) er den historiske grensa mellom Mecklenburg og Vorpommern.
Dei siste åra har ein gjort fleire tiltak for å føre elveløpet tilbake til sin naturlege tilstand, noko som skal gjere landskapet meir attraktivt for turistar. Langs eit strekke på 30 km er tre delar erklært for verna område.
Recknitz er 72 km lang og munnar ut i Saaler Bodden nær Ribnitz-Damgarten.
Ursfjorden
Ursfjorden er ein fjordarm av Bindalsfjorden i Bindal og Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 19 km mot nordaustover inn til dei små vikene Storremman og Lislremman i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom grenda Hjelmset i vest og Gaupsgavlen på halvøya Gavlen i aust. Litt inn i fjorden ligg grendene Olsvika og Kjøssvika på vestsida. Nord for Kjøssvika går Brekkosen nordvestover til grenda Brekkeidet. Ursfjorden held fram nordaustover og nord for Olderbakkfjellet på austsida går Gravfjorden austover.
Den indre delen av fjorden er veglaus, men har nokre få gardar på begge sider av fjorden. Ved Brekkosen går Fv38 langs fjorden, medan Fv33 går på vestsida lenger ute i fjorden.
HARDtalk
HARDtalk er eit tv-program ifrå BBC, der ein har eit halv time langt dybdeintervju med eit intervjuobjekt. Det er rekna for å vere eit flaggskip innan BBC sin programproduksjon.
Det vert sendt fire dagar i veka (Måndag til Torsdag) på BBC World News og BBC News channel. Programmet starta i 1997, og mykje av kor kjent det er kjem av den globale sendingane til BBC World.
Tim Sebastian leda intervjua fram til tidleg 2005. Ifrå 2006 var intervjuaren Stephen Sackur, som tidlegare var BBC sin korrespondent i Washington og Brussel. Han er ein erfaren intervjuar som har tidlegare grilla dei amerikanske presidentane George W. Bush og Bill Clinton. Til tider er det ein annan BBC-presentator som tek over intervjua, som Zeinab Badawi, Jon Sopel, Lyse Doucet og Noel Thompson.
HARDtalk har hatt nokre av dei mest kjente personlegdomane i verda under grilling av Sebastian eller Sackur. Gjestar har vore presidenten i Pakistan Pervez Musharraf, presidenten i Sør-Afrika Thabo Mbeki, og populærmusikaren Boy George.
1238
1238 (romartal MCCXXXVIII)
Finrod
Finrod, eller Finrod Felagund, er namnet på ein alvekonge i J.R.R. Tolkiens legendarium. Han har ein stor plass i boka Silmarillion.
Legendariet
I Midgard kom Finrod med tida til å byggje den løynde festninga Nargothrond etter tilvising frå valaen Ulmo, og samla mykje folk der. Etter dette gjekk han ofte under namnet Felagund, eit namn som vart gjeve han av dvergane. Finrod var og den første som råka på manneætta då desse kom inn i Beleriand. På grunn av frendskapen til Thingol heldt han seg langt unna Fëanorssønene, og dette var ein del av ulukka i noldofolket. I det store slaget Dagor Bragollach vart Finrod berga av Barahir, og som takk for hjelpa gav Finrod han ein kosteleg ring, som Barahir kunne syne om han eller slekta hans trong hjelp. Då Barahir seinare miste livet og hovdingdømet hans vart herja, vann Beren son hans att denne ringen, og kom seinare til Nargothrond etter hjelp. Finrod reiste då av med Beren, og båe to vart fanga av Sauron, som pinte dei på mange vis. Men Finrod kjempa ein avgjerande kamp med Sauron inntil han fall, og gav slik sett livet sitt for Berens skuld. Kongedømet Nargothrond gjekk vidare til Orodreth, ein yngre bror av Finrod.
Finrod vart rekna som den mest omgjengelege av alle sonesønene til Finwë, og var lyshåra som søstera Galadriel. Langt dei fleste i slekta var mørke i håret.
Utviklinga av legendariet
Namnet Finrod var i den tidlege fasen knytt til den kongen som seinare vart kalla Finarfin. Namneskiftet kan dokumenterast i den utgåva av Leithian-kvadet som låg føre i 1955, altså etter at Ringdrotten var utgjeven. Finrod slik han er skildra over, var lenge kalla Inglor Felagund, son av Finrod. Denne Inglor finn ein spor etter heilt attende til The Book of lost tales frå om lag 1917.
I Ringdrotten møter hovudpersonen Frodo ein flokk høgalvar i skogane, og føraren for desse presenterer seg som "Gildor Inglorion av Finrodsætta". Sidan denne delen av boka vart skriven i 1938 og vart ståande uforandra, kunne ein tenkje seg at Gildor var son av Inglor (quenya-lekken -ion tyder "son av"). I eit notat til si utgåva av "the lost tales" kommenterer Christopher Tolkien at den første utgåva av Ringdrotten (Tillegg F: om omsetjing) hadde sett namna etter den eldste versjonen: Finrod = Finarfin, Inglor = Finrod. I andreutgåva, som vart gjeldande for seinare utgjevingar, vart denne feilen retta. Men "Gildor Inglorion" står framleis att i tredje kapittel av Ringdrotten.
Lista Calaquendich
Avretting ved skyting
Arkebusering eller skyting som avrettingsmetode har vore bruka sidan skytevåpna vart oppfunne.
Den dødsdømde vert då ofte stilt opp med ansiktet mot ein eksekusjonspelotong, det vil seia ei gruppe med skytevåpen. Dei skyt han då på kommando, helst i hjarte-lunge-regionen. Leiaren for eksekusjonspelotongen går so bort til den dømde som no ligg på bakken eller heng i reipa som held han, og skyt han i nakken for å sikra at han er død.
Ein annan mykje bruka måte å avretta folk ved skyting på, er nakkeskot. Då vert den dømde skoten i nakken attanfrå, ofte medan han står på kne. Denne metoden vart mykje bruka av Stalin-regimet i Sovjetunionen, og vert bruka i Kina enno i dag.
Masseskyting av store grupper menneske vart mykje bruka mellom anna under andre verdskrigen, då særleg av dei nazistiske Einsatzgruppen eller Einsatzkommandos som følgde tett etter dei framrykkjande ordinære tyske hærstyrkane på Austfronten og systematisk skaut store grupper jødar, kommunistar og folk mistenkte for å vera partisanar. Folk vart då ofte stilte opp på kanten av ei open massegrav og meia ned med maskingevær, den eine gruppa etter den andre.
Gravfjorden
Gravfjorden er ein fjordarm av Ursfjorden i Brønnøy og Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 2,5 km nordaustover til Hongsetstøen i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Forneset i vest og Storvikodden i aust. Storvika ligg utanfor fjorden. Det er ingen vegsamband i fjorden, men det ligg to gardar på søraustsida. Nordvestsida av fjorden er bratt og Seljemarkfjellet stig bratt opp til 375 meter over havet.
Fyr
Eit fyr er eit sjømerke med lys til å rettleie navigasjon på havet. Fyra sender ut lys frå eit system av lamper og linser. Saman med andre innretningar som gjev synlege og elektroniske signal utgjer fyra eit system til å rettleie trafikken til havs og langs kysten. Det finst felles internasjonale merkesystem som dei maritime nasjonane følgjer.
I dag er totalt 107 anlegg definert som fyrstasjonar i Noreg. Ansvar for fyrlys og seglmerke i Noreg ligg hos Kystdirektoratet.
Ulike fyr har forskjellige funksjonar
Det finst ulike typar fyr og mindre fyrlykter. Tidlegare var forskjellen på eit fyr og ei fyrlykt at det var folk til stades på fyra, medan det ikkje var det på fyrlyktene. Automatisering av fyr har gjort at skiljet mellom fyr og fyrlykter er mindre tydeleg enn tidlegare. Dei ulike typar av fyr har forskjellige funksjonar:
Fyrhistorie
Rundt 600 fvt. fortel kjelda også om fyrlys ved innløpet av Dardanellane. Ved Aten sin hamneby Pireus har ein funne restar av det ein trur er to innseglingsfyr frå rundt 400 fvt. Kolossen på Rhodos, frå rundt 300 fvt., var 33 meter høgt og stod ved innfarten til hamna på Rhodos. Statuen heldt ein fakkel i handa der bål blei tente på om natta for å leie skipa inn i hamna.
Vi kjenner også til fyrtårnet på Faros utanfor Alexandria i den egyptiske oldtida, som blei bygd mellom 280 og 261 fvt. Det var mellom 135 og 170 meter høgt og hadde fyrlykter i form av bål. Fyret var i bruk i rundt 1500 år og vert skildra av den arabiske geografen Edrisi på 1200-talet. På 1300-talet blei fyrtårnet øydelagt av eit jordskjelv. Fyrtårnet på Faros og kolossen på Rhodos var to av dei sju underverka i den antikke verda.
Namnet på øya fyret stod på, Faros, går igjen på ei rekkje språk med tydinga fyr: fransk phare, italiensk faro (tyder også lykt, som på ein bil), spansk faro, portugisisk farol og gresk φάρος (pharos). Ordet farologi, studiet av fyr, er også avleidd av namnet på øya. Det norske ordet fyr kjem likevel frå norrønt språk, og viser til eld.
Også i Romarriket blei det reist fyr, så langt nord som i England. Nokre fyr bygde av romarane er Cadiz, frå år 100 fvt. ved innløpet til Middelhavet, Gesoriacom, frå rundt år 40 i Boulogne-sur-Mer ved den franske kanalkysten og Dubra (Dover) i England, frå om lag år 50. Dette tårnet står i dag. Eit anna romersk fyr som framleis står, er Coruña eller Torre dei Hercules/Herkulestårnet nær Ferrol på nordvestkysten av Spania. Det er frå rundt år 100.
Det eldste fyret vi kjenner til frå mellomalderen, er det italienske Meloria utanfor Livorno. Det blei reist i 1158. Deretter følgde Hook Point på sørsida av Irland frå rundt 1172, Cap Peloro nordaust for Messina på Sicilia frå 1190. På 1200-talet skipa hanseatane fleire fyr, mellom anna Falsterbo i Sverige i 1222. Ingen av fyra hanseatane reiste låg i Noreg.
Dei eldste fyra i Noreg
Først i 1655 blei det første fyrlyset tent i Noreg. Kong Fredrik III skreiv 18. juli 1655 ut ei formaning som gav Pouell Hansønn, borgar av Christiansand, privilegium til å etablere fyrdrift på Lindesnes.
Somme reknar Færder fyr i Oslofjorden som det eldste fyret i Noreg. Det blei skipa i 1696 på øya Store Færder like nord for dagens fyr. Dette var eit privat fyr forma som ei open, smidd fyrgryte. Gryta stod også her rett på berget og fyrvaktaren etterfylte med kol og ved heile natta. På eit år blei det brent omkring 540 tønner med kol. I 1799 overtok det offentlege ansvaret for fyrdrifta, og eit tårn med stor lykt stod ferdig i 1802.
I 1841 fekk Noreg sitt eige fyrvesen (Noreg var då i union med Sverige), og det blei skilt ut som eit eige direktorat: Fyrdirektoratet. I tiåra som følgde blei det gjennomført svære byggjeprosjekt over heile landet. Fram til 1880 blei det bygd over 100 fyrstasjonar i Noreg. Fyretableringa i Nord-Noreg kom seint i gang, men utbygginga blei etter kvart pressa fram av fiskeria, hurtigruta (kom i gang i 1893) og malmtransporten (starta i 1903). Anda fyr i Øksnes kommune i Nordland var det siste fyret som blei reist i Noreg. Det blei oppretta i 1932.
Utforming av fyrtårn
Fyrtårnet si form, høgd og plassering blir avgjort av funksjonen det skal utføre. Høgda over havet for lysutstrålinga vil, saman med lysstyrken, avgjere rekkjevidda av lyset. Leifyr er ofte lågare enn kystfyr, dei har funksjonen sin i det nære farvatnet, medan kystfyra skal lyse langt, og er derfor høge for å kompensere for jordkrumminga. Fyret skal òg fungere som dagmerke. Sletringen fyr på Frøya i Sør-Trøndelag har Noregs høgste fyrtårn. Sletringen fyr blei oppretta i 1899 og automatisert og avfolka i 1993. Tårnet er av støypejern og er 45 meter høgt. Til samanlikning er verdas høgaste fyr Yokohama Marine Tower i Japan. Fyret er ein stålkonstruksjon som ragar 106 m, det har ei kraft på 600 000 candela (1 candela = 1 stearinlys) og ei synleg rekkjevidd på 20 nautiske mil. I Norden er Bengtskär fyr, som ligg sør for Hangö i Finland høgast. Dette fyret er 52 m høgt, og blei bygd i 1906. Bengtskär fyr er også det første fyrmuseet i Finland.
På slutten av 1700-talet starta støypejernindustrien si blomstringstid, og ei skilsetjande hending i fyrhistoria skjedde i 1842, då det første store fyrtårnet i jern blei støypt og sett opp på Morant Point på Jamaica. I 1853 blei det første jerntårnet i Noreg oppført, på Eigerøy fyrstasjon. Fram til 1950, blei det oppført 40 fyrtårn i støypejern her til lands. Frå 1870-åra byrja også oppføring av fyrtårn i betong, noko som etter kvart fekk stor utbreiing. Fram til 1890 var alle fyrbygningane måla i ein okerfarge, seinare blei dei måla kvite. Det blei etter kvart vanleg å måle ei ca. 1 meter brei, raud stripe vertikalt på lang- eller gavlveggen for at fyret skulle synast betre som dagmerke. I 1950-åra blei det vanleg å kle fyrbygningar med asbestplater (eternitt). I dag blir ofte den gamle kledinga restaurert eller erstatta med ny kleding.
Brennstoff og lyskjelder
Dei eldste fyra var bålfyr, der det først blei fyrt med ved og frå 1700-talet med kol. Mellom 1802 og 1839 blei det oppført seks kolblussfyr i Noreg. Det siste som blei reist, kanskje også det siste i verda, var Villa fyr utanfor Namsos i Nord-Trøndelag, i 1839. Dette var også det første fyret nord for Trondheimsfjorden. På 1700-talet var også tranfyr i bruk, men tranen blei etter kvart erstatta med andre typar oljer som rapsolje, parafin og til slutt petroleum på 1870-talet. Petroleum var både monaleg billegare og gav vesentleg betre lys, og har vore nytta som brennstoff heilt fram til vår tid.
På starten av 1900-talet blei også acetylengass brukt som brensel på nokre fyr. I 1862 blei det første elektriske fyret etablert i Frankrike. I 1897 blei elektrisitet prøvd ut på Ryvingen fyr utanfor Mandal, men det blei for dyrt i drift og blei bygd om for acetylengassdrift. Hovudtyngda av omlegging til elektrisitet på norske fyr kom så seint som etter den andre verdskrigen. Dei elektriske glødelampene er no skifte ut med energisparande halogenpærer, og på fleire fyr blir desse drivne av solcellepanel, bølgjekraftgeneratorar eller vindgeneratorar. Elles kjem den elektriske krafta ofte frå det vanlege straumnettet, eller fyret har sine eigne dieselaggregat.
Linser og lyssignal
For å forsterke lyset blei optiske verkemiddel nytta i form av reflekterande messingplater, spegl og glaslinser. I 1823 blei Augustin Fresnels lysbrytande glaslinse for første gong teken i bruk på Corduan fyr utanfor Bordeaux. Linsa revolusjonerte utviklinga innan fyrlys over heile verda. No blei det mogleg å samle lyset som ein komprimert strålebunt eller sende det ut som eit horisontalt lysbelte. Fyrlysa blei meir synlege over lengre avstandar, men framleis var lysa frå dei forskjellige fyra temmeleg like. Fresnels linser blei laga i seks storleikar (brennvidder). Linsa sin storleik er delt inn i ein orden etter lysstyrke, som blir gjeven som normallys. «1. orden» er den største linsestorleiken med ei brennvidde på 92 cm, og «6. orden» er den minste med ei brennvidde på 15 cm. Ei linse av 1. orden har med andre ord ein diameter på 1,84 meter. I 1832 blei fyrlinser tekne i bruk i Noreg, første gongen på Oksøy fyr.
I 1870-åra byrja fyra å signalisere blink med hjelp frå stållamellar som enten roterer rundt ei midtlinje (von Otter systemet) eller rundt lyskjelda (ingeniør L. F. Lindbergs rotor). Det blei no enklare å fastsetje posisjonen for eit observert fyr. Forskjellige linsetypar, storleikar, linserotasjon (blinkrytmar i lyssignalet) gjorde det no òg enklare å skilje dei forskjellige fyra frå kvarandre. Lyskaraktersystemet kan delast inn i fleire kategoriar:
Det er viktig at fyr som ligg nær kvarandre har ulik lyskarakter, for å unngå forbyting.
I heile fyrhistoria har det vore arbeidd med å forenkle og automatisere drifta av fyra. I 1880-åra blei det utvikla brennarar som kunne brenne åtte - ti dagar utan tilsyn. I 1907 hadde Nils Gustaf Dalén konstruert solventilen, som blei teken i bruk på fyra og fekk lyset til å tenne og sløkkje automatisk. Dalén fekk seinare Nobelprisen i fysikk.
Automatisering og avbemanning
Frå tida då det første norske fyret blei reist i 1655, blei det etablert til saman over 200 fyrstasjonar der det arbeidde folk i Noreg. Det siste norske fyret med tilsette blei sett opp i 1932. Då den første automatiseringsplanen kom i 1975, var allereie meir enn 100 fyrstasjonar avbemanna. Dei siste tiåra har det skjedd ei dramatisk utvikling, alle installasjonar som gjev lys eller elektroniske signal er no fullstendig automatiserte, og fyrtenesta blir no driven stort sett utan mannskap. Drygt 100 av fyrstasjonane blir likevel framleis drivne som navigasjonsinstallasjonar, sjølv om dei berre blir eitt av fleire viktige navigasjonshjelpemiddel. Automatiserte fyr blir ofte erstatta med ei frittståande lykt.
På nettstaden til Noregsdokumentasjon kan ein lese eit intervju med ein fyrvaktar på Færder fyr. Intervjuet er gjort på fyret av Jan Eidi 5. juni 2002 med fyrvaktar Jan Erik Hansen frå Tønsberg. Då hadde Hansen vore fyrvaktar sidan 1973. Om livet som fyrvaktar seier han:
I tillegg til vedlikehald av fyrstasjonen og tilsyn/vedlikehald av lyktene omkring hadde fyrvaktarane faste, daglege arbeidsoppgåver:
Mange av fyrstasjonane i Noreg var familiestasjonar. Det vil seie at fyrvaktarane budde på fyra med familiane sine. I fyrdirektørens instruks hadde «fyrvaktaren med sin husstand» ansvar for å vakte fyret (utan at husstanden fekk noko særleg kompensasjon for arbeidet). Frå same nettstad som over kan ein lese om Færders fyrs historie: I dag er det slutt på det klassiske fyrvaktaryrket, alle fyrstasjonar i landet er avbemanna og fyrvaktarane har andre oppgåver.
Freding og vern
I EU-regi føregår det no eit prosjekt som går ut på å utvikle ein strategi for vern og bruk av gamle steinfyr. To fyrtårn på Utsira er med i prosjektet saman med fyr i Italia, Hellas, England og på Kypros. Formålet er å skape forståing og lokalt engasjement for utvikling av ein strategi for gamle europeiske steinfyr. Viktige element her er verneverdi og vern i harmoni med landskap og omgjevnader. Prosjektet skal også skape forståing for kor viktig fyrstasjonen var for kystkulturen. Det skal også setje fokus på ny bruk av fyra, med utgangspunkt i lokalkunnskap, interesse og idear. Prosjektet starta i 2004 og skal avsluttast i 2007.
I regjeringa sitt forslag til statsbudsjett for 2006 er det føreslått å etablere etatsmuseum for Kystverket, som blant anna skal profilere Kystverket si kulturhistoriske rolle. Lindesnes fyrmuseum skal ha ei koordinerande rolle i etatsmuseet, som vil vere eit nettverk av fire lokale museum. Dei tre andre musea er Tungenes fyrmuseum i Randaberg, Dalsfjord fyrmuseum i Volda og Lofotmuseet.
Sjå òg
= Kjelder =
Redaktør
Redaktør, på nynorsk også bladstyrar, er ei nemning på styraren av eit blad, skrift eller avis. Redaktøren har suveren rett til å styre over bladet, og difor også eineansvar for kva som står på trykk i bladet. «Ansvarleg redaktør» er den vanlege nemninga i Noreg på den redaktøren som har det øvste og endelege ansvaret for det publiserte innhaldet i eit redaksjonelt verk etter kapittel 48 i straffeloven.
I større aviser eller blad har redaktøren gjerne tittelen sjefredaktør, men fleire redaktører under seg med delegert ansvar. Tittelen vert også brukt om redaksjonsleiarar i radiokanalar, fjernsynskanalar og nettaviser.
Redaktørrolla har endra seg gjennom tidene. Mange redaktørar i dag arbeider etter Redaktørplakaten, som er ei felles erklæring frå Norsk Redaktørforening og Mediebedriftenes Landsforbund.
Lidl
Lidl Stiftung & Co KG er ein tysk lågpriskjede med om lag 5000 butikkar. Lidl blei grunnlagt som Lidl & Schwarz Lebensmittel-Sortimentsgroßhandlung på 30-talet. Dei første filialane opna i Ludwigshafen tidleg på 70-talet. I 2004 opna dei første Lidl-butikkane i Noreg.
Butikkane vert oftast lagt utanfor bysentrumet i bygningar som er særskilt oppførte for Lidl, alle med lik utforming. Lidl lohnt sich (Lidl løner seg) er føretaket sitt motto. Lidl har som policy å ikkje uttale seg i massemedia.
Lidl etablerte seg i Noreg med ein målsetnad om å etablera 100 nye butikkar. Etter om lag 4 år avslutta dei drifta og butikkane vart overtekne av Rema 1000.
Sphaerocarpos stipitatus
Sphaerocarpos stipitatus er ein kompleks-thalloid levermose som finst i Sør-Amerika. I likskap med andre artar i slekta er thallus dekt av kuleforma utvekstar, men S. stipitatus er einaste arten kor desse sit på små stilkar. Hjå aller andre artar sit dei rett på thallus.
Arten veks på blautt jordsmonn, gjerne i grøfter.
Take Off Your Pants and Jacket
Take Off Your Pants and Jacket er det fjerde studioalbumet frå Blink-182, utgjeve den 12. juni 2001. Singlane frå albumet er «First Date», «The Rock Show», «Stay Together for the Kids» og «Anthem part Two».
Järfälla kommun
Järfälla (Järfälla kommun) er ein kommune i Stockholms län i Sverige. Folketalet er 35 322. Administrasjonssenteret i kommunen er Gustavsberg.
Take Off Your Pants and Jacket
Albumet har selt over 12 millionar eksemplar, som gjer dette til det nest mestseljande albumet til gruppa.
1240
1240 (romartal MCCXL)
Folkehøgskule
Folkehøgskule er ein eksamensfri, allmenndannande skule for vaksen ungdom. Føremålet med skulane er å oppmode til å utvikle kunnskap, dugleik og menneskelege kvalitetar. Ein siktar mot å utvikle heile mennesket, med forstand, kjensler og vilje. I pedagogisk samanheng omfattar allmenndanningsomgrepet både teoretiske og praktiske fag og oppgåver.
Det finst folkehøgskular i Danmark, Finland, Noreg, Sverige, og på Færøyane, Island og Grønland. Nokre folkehøgskuleprega tiltak finst også i Storbritannia, Tyskland, Austerrike, Nederland, Polen, India, USA og nokre afrikanske land. Ideen om skuletypen har også vakt interesse i nokre austeuropeiske land, men noka verkeleg folkehøgskulerørsle utanom Norden kan truleg ikkje reknast med.
I Noreg er det om lag 80 folkehøgskular i drift. Dei fleste er eigd av diverse sjølvstendige organisasjonar. Den norske folkehøgskuletradisjonen har utvikla seg i to hovudretningar, den eine er ein skule basert på eit kristent livssyn, mens den andre er ein frilyndt skule som ikkje legg inn kristendom som basis for undervisninga.
Folkehøgskulane er i hovudsak knytte til internat, der ein bur i miljøet i heile utdanningsperioden. Mesteparten av elevane som går på folkehøgskule i Noreg tar heilårskurs på ni månader, men nokre av folkehøgskulane tilbyr òg lengre eller kortare kurs. Folkehøgskulane er for mange ungdommar fyrste gong dei flyttar heimanfrå.
Stephan Plätzer
Stephan Plätzer er ein tysk friidrettstrenar og tidlegare mellomdistanseløpar.
Plätzer vart fødd i Oldenburg i Tyskland. Han er gift med kappgjengaren Kjersti Tysse Plätzer og bur på Søfteland i Os kommune. Han har mellom anna trent Kjersti Tysse Plätzer fram til to sylvmedaljar i OL. Stephan jobber no på Os ungdomskule Plätzer er utdanna som sportsjournalist og som diplomsportlærar frå Idrettshøgskulen i Köln i Tyskland. Han var tidlegare aktiv som mellomdistanseløpar.
Stephan Plätzer er medlem av IL Norna Salhus og er trenar for Erik Tysse og Kjersti Tysse Plätzer. Han har tidlegare vore landslagstrenar for kappgang og landslagstrenar for mellom- og langdistanse i Friidrettsforbundet. I tillegg har han tidlegare arbeidd i Olympiatoppens uthaldsavdeling.
1239
1239 (romartal MCCXXXIX) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
1. juli
1. juli er den 182. dagen i den gregorianske kalenderen (183. under skotår). Det er 183 dagar att av året.
Konspirasjonsteori
Konspirasjonsteori er ein type teori om at ein konspirasjon eller samansverjing står bak ei hending, eller har samansverja seg for å få ei skjult makt i samfunnet. Konspirasjonsteoriar vert gjerne sett fram i opposisjon til den offisielle versjonen av ei sak, og er sjeldan stadfest av ei styresmakt. Konspirasjonsteoriar kjem gjerne med uverifiserbare svar på spørsmål om kompliserte saker, og kan ha mykje til felles med vandrehistorier.
Peene
Peene (polsk Piana) er ei elv i nordaust i Tyskland. Westpeene, Kleine Peene og Ostpeene munnar ut i Kummerower og frå her renn sjølve Peene til Anklam og ut i Stettiner Haff.
Den vestlege greina av elva Oder, som skil øya Usedom frå det tyske fastlandet, vert ofte kalla Peene, men er eigentleg ein del av Austersjøen kalla Peenestrom. Ho er ein av tre kanalar som knyter Stettiner Haff til Pommernbukta i Austersjøen (dei andre er Świna og Dziwna).
Store byar langs Peene er:
Julien Escudé
Julien Escudé er ein fransk fotballspelar. Han har spela for Sevilla i den spanske toppdivisjonen, Primera Division, og for det franske landslaget. Han debuterte for landslaget i ein 5-0-siger over Færøyane 11. oktober 2006.