cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kimmeridge
På klippa i vest står ei oljepumpe eigd av BP. Ho har pumpa kontinuerleg sidan seint i 1950-åra og er dermed den eldste oljepumpa i Storbritannia som framleis er i drift. Det vert produsert kring 65 tønner olje kvar dag frå eit lag som ligg 350 meter under klippa.
Like aust for Kimmeridge Bay (oppfor Hen Cliff) står ein folly kalla Clavell Tower som inspirerte P.D. James til å skrive romanen The Black Tower. Då tårnet stod i fare for å rase utfor klippa som gradvis vert erodert bort, vart tårnet flytta 35 meter lenger bort frå klippekanten.
Tatsuya Yamashita
Tatsuya Yamashita er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Cerezo Osaka og Consadole Sapporo (2019).
Seiland nasjonalpark
Seiland nasjonalpark ligg på ei øy i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, og omfattar areal i Alta og Hammerfest kommunar.
Vern og bruk
Formålet med nasjonalparken er mellom anna å ta vare på
Folk skal ha høve til å oppleve naturen gjennom tradisjonelt og enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging. Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.
Noboru Nakayama
Noboru Nakayama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Järnvägstorget metrostasjon
Järnvägstorget (finsk: Rautatientori) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. juli 1982. Det er den einaste metrostasjonen i Helsingfors som vert annonsert på engelsk.
Yasuhito Morishima
Yasuhito Morishima er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Cerezo Osaka, Oita Trinita, Kawasaki Frontale, Júbilo Iwata, Tegevajaro Miyazaki, Tochigi Uva FC og Fujieda MYFC (2019).
Lulworth Cove
Lulworth Cove er ei vik nær landsbyen West Lulworth ved verdsarvstaden Jurassic Coast i Dorset sør i England. Vika er eit flott døme på landforma som på engelsk vert kalla cove og er ein turistattraksjon med meir enn éin million vitjande årleg. Han ligg nær steinbogen Durdle Door og andre stader ved Jurassic Coast.
Vika har fått den noverande forma si på grunn av fleire forskjellige lag med bergartar som går parallelt til kysten (ei konkordant kystlinje). På sjøsida har leire og sand vorte erodert bort, eit smalt band (mindre enn 30 meter) av kalkstein dannar kystlinja. Bakom denne ligg eit nytt lag med svakare kalkstein, og bak om her igjen meir leire og sand. Inst i vika ligg eit band med krit. Munningen til vika er smal og vart danna av bølgjeerosjon og smeltevatn frå isbrear.
Bergensavisen
BA (Bergensavisen) er ei avis som kjem ut i Bergen i Hordaland. Avisa kom ut første gong i 1927 som Bergens Arbeiderblad. I 1981 endra avisa profil frå ei Vestlandsavis til ei Bergensavis, endra format frå fullformat til tabloidformat, kom ut om morgonen og ikkje om ettermiddagen, og kalla seg «BA» i avishovudet. I 1991 fekk avisa òg nytt namn, «Bergensavisen» framleis forkorta BA. Endringane har gjett avisa suksess i lokalmarknaden og opplaget fordobla seg frå midten av 1980-talet til midten av 1990-talet.
Nesttuntræet
Nesttuntræet er ein blindveg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordover frå Nesttunbrekka og er om lag 200 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1980.
Crati
Crati (i antikken kalla Crathis eller Crater) er ei av dei viktigaste elvane i Bruttium (det moderne Calabria) og i nordlege område danna ho grensa til Lucania. Ho har utspring i den sentrale fjellkjeda, Silafjella, i Bruttium, eit par kilometer sør for Consentia (i dag Cosenza) og renn ved bymurane til byen. Ho renn nordover, om lag midt på halvøya Calabriafram til grensa til Lucania, der ho brått snur austover og munnar ut i Tarantobukta, like sør for den antikke byen Thurii.
Ei av sideelvane til Crati er Coscile (i antikken kalla Sybaris). Sletta som Crati renn over var i antikken kjend som ein frodig stad, men i dag er ho myrlendt.
Mont Brulé
Monte Brulé er eit 3 538 meter høgt fjell i Wallis-Alpane. Grensa mellom Italia og Sveits går over toppen. Det må ikkje forvekslast med Mont Brûlé, som ligg i same fjellkjede.
Dalen på italiensk side heiter Valpelline, medan dalen på sveitsisk side vert kalla for Val d'Herens.
Makkabearbøkene
Makkabearbøkene er to apokryfe bøker i Bibelen, Fyrste makkabearbok og Andre makkabearbok, og andre gammaltestamentlege pseudepigrafar. Tredje makkabearbok er ei historienovelle om jødane i Egypt og har ikkje direkte samband med makkabearane; fjerde makkabearbok drøftar «fornuftens herredømme over lidenskapane», og hentar stoff frå kapittel 6 og 7 i Andre makkabearbok.
Kjelde:
Kirkeleksikon
Kampen metrostasjon
Kampen (finsk Kamppi) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. mars 1983. Stasjonen er den djupaste på metronettverket i Helsingfors, 30 meter under bakken. Ein ny inngang som forbind stasjonen direkte med Kampens centrum opna i 2005.
Nesttunkollen
Nesttunkollen er ein blindveg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går søraustover frå Stasjonsvegen og er om lag 250 meter lang.
Vegen heitte tidlegare Bjørkevegen. Det noverande namnet vart vedteke i 1978.
Olden (fleirtyding)
Olden kan stå for fleire ting:
Olden som slektsnamn
Per august 2005 er det 299 personar i Noreg med Olden som slektsnamn.
Oberrüti
Kommunen ligg heilt sør i kantonen. Han ligg langs elva Reuss og består av landsbyen Oberrüti og spreidde busetnader.
Stjertand
Utbreiing
Stjertanda er utbreidd i dei fleste landa i Europa og Nord-Amerika. Ho er eit sjeldan syn i Noreg og finst spreidd over heile landet. Det er ikkje lov å jakta på arten, og i 2015 blei arten oppgradert frå nær truga til sårbar (VU) på den norske raudlista for artar.
Crostolo
Crostolo er ei elv i provinsen Reggio Emilia i Emilia-Romagna i Italia. Elva har utspring i Appenninane og renn nordover gjennom provinshovudstaden Reggio nell'Emilia før ho munnar ut i Po nær Guastalla.
Naoki Arimura
Naoki Arimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Breiddegrad
Breiddegrad gjev posisjonen til ein stad på jorda nord eller sør for ekvator, og vert vanlegvis uttrykt med symbolet phi, \phi\,\!. Breiddegrad er eit vinkelmål i grader (°) som går frå 0° ved ekvator (låg breidde) til 90° ved polane (90° N for Nordpolen eller 90° S for Sørpolen, høg breidde).
Breiddegradssirklar
Bortsett frå ekvator, har ein gjeve namn til fire andre breiddegradssirklar (eller breiddegradslinjer) på grunn av rolla dei spelar i det geometriske forholdet mellom jorda og sola:
Sola kan berre stå i senit i områda mellom vendekretsane, og ein kan berre ha midnattssol og mørketid nord for den nordlege polarsirkelen, eller sør for den sørlege.
Årsaka til at desse linjene har dei verdiane dei har, kjem av hellinga av rotasjonsaksen til Jorda med omsyn på sola, som er 23° 26′ 21,41″.
Merk at summen av ein polarsirkel og ein vendekrets er 90º, og at dei derfor er komplementvinklar.
Inndeling
Områda mellom kvar breiddegrad kan delast inn i 60 bogeminutt. Eitt bogeminutt er like lang som ei nautisk mil, som er definert som 1852 meter (lengda på eit bogeminutt vil derimot variere litt med breidda (i havnivå), og dette kjem av at jorda er litt flattrykt ved polane. Eitt minutt vert så delt inn i 60 sekund. Ei breiddegrad kan dermed uttrykkast som t.d. 13°19′43″ N. Skal ein ha posisjon meir nøyaktig enn dette, kan minutta uttrykkast som ein desimalbrøk, som t.d. 13°19,717′ N. Ein kan òg uttrykke både minutta og sekunda som eit desimaltal: 13,32861° N. Av og til vert endinga N og S erstatta av eit minusteikn for sør (−90° for Sørpolen).
Breiddegraden sin effekt
Breiddegraden i eit område har stor effekt på klimaet og vêret (sjå Solvinkelen sin effekt på klima). Breiddegraden kan til ein viss grad avgjere kor ein har polarlys, framherskande vindsystem og andre fysiske eigenskapar på ein geografisk stad.
Forskjellige breiddegrader
Fordi jorda vert litt flattrykt som følgje av rotasjonen, har kartografar forskjellige former for breiddegrader dei kan bruke for å få sfæriske projeksjonar så nøyaktig som mogeleg ut i frå føremålet deira.
Vanleg breiddegrad
Til vanleg bruk referer breiddegrad til geodetisk eller geografisk breiddegrad, \phi\,\! og er vinkelen mellom ekvatorialplanet og linja som er normal til referansesfæroiden, som er ei tilnærma utgåve av den flattrykkte jorda.
Hvortil
Samanlikning av dei forskjellige typane
Tabellen og figuren viser dei skilnadane mellom dei forskjellige breiddegrafstypane. Merk at verdiane i tabellen er i minutt, og ikkje i grader. Merk òg at den konforme grafen er gøymd bak den geosentriske grafen, fordi verdiane av desse er svært like. .
!Autalsk
!Rektifisert
!Konform
!Geosentrisk
Astronomisk breiddegrad
Eit meir uvanleg mål på breiddegraden er astronomisk breiddegrad, som er vinkelen mellom ekvatorialplanet og normalen til geolden (den matematiske jordoverflata, t.d. loddlinja). Dette er vinkelen mellom horisonten og Polarstjerna.
Astronomisk breiddegrad er ikkje det same som deklinasjon, koordinatane som astronomar bruker for å skildre posisjonane til stjerner nord eller sør for himmelen sin ekvator, eller ekliptisk breiddegrad, koordinatane som astronomar bruker for å skildre posisjonane til stjerner nord eller sør for jorda sin bane rundt sola (ekliptikken).
Armin Kogler
Etter hoppkarrieren utdanna Kogler seg til flygar, og han har i ei årrekke jobba som pilot i Tirolean Airways. Han har dessutan jobba som ekspertkommentator under ORF sine hoppsendingar.
Kogler er gift og har to døtrer.
Jan Kjærstad
Jan Kjærstad i Oslo) er ein norsk forfattar.
Kjærstad har teologisk embetseksamen frå Universitetet i Oslo. Han var redaktør i litteraturtidskriftet Vinduet på slutten av 1980-talet.
Forfattardebuten kom med novellesamlinga Kloden dreier stille rundt i 1980. I 2001 fekk han Nordisk Råds litteraturpris for Oppdageren som er siste boka i romantrilogien Forføreren, Erobreren og Oppdageren. Hovudpersonen i triologien er Jonas Wergeland.
Narkotika
Narkotika (eintal narkotikum) er eit juridisk fellesnamn for illegale rusmiddel, også kjent som ulovlege rusmiddel. Det vert definert som «ulovlege rusgivande substansar», og kva rusmiddel som vert kategoriserte som narkotika kan derfor variera for ulike land.
Ettersom «narkotika» er ei fellesnemning for alle illegale rusmiddel, omfattar omgrepet middel med svært ulik farmakologisk verknad. Rusmiddel kan delast inn i underkategoriane euforiserande, døyvande, sentralstimulerande og psykedeliske middel.
Aukande og skadeleg bruk av rusmiddel frå siste halvdel av 1800-talet førte til at det på byrjinga av 1900-talet vart innført ei narkotikalovgiving – forbod og straff mot rekreasjonell rusmiddelbruk, altså berre medisinsk bruk skulle vera tillate. Dei første rusmidla som vart kriminaliserte var opiat og kokain, forbodet vart seinare utvida til dei fleste rusmiddel med unntak av koffein, nikotin og alkohol.
Ei liberalisering av rusmiddelpolitikken byrja mot slutten av 1900-talet og er pågåande på 2000-talet. Dei mest omtalte døma er Nederland som avkriminaliserte cannabis i 1976, og Portugal som i 2001 vart det første europeiske landet til å avkriminalisera bruk og innehaving av alle rusmiddel, og dessutan gi tilbod om helsebehandling til personar med rusmiddelavhengnad utan å gi dei straffereaksjonar.
Etymologi og omgrepsutvikling
Omgrepet stammar frå det greske ordet narkotikos, som betyr «døsande» eller «bedøvande». Ordet vart opphavleg brukt om middel som kan gi narkosis, «djup søvn». I medisinsk betydning vart narkotika først brukt om opium; tørka plantesaft frå opiumsvalmuen (Papaver somniferum).
Aukande og skadeleg bruk av opiat frå siste halvdel av 1800-talet førte til motreaksjonar i fleire land; berre medisinsk bruk skulle vera tillate. Frå byrjinga av 1900-talet vart det innført ei narkotikalovgiving i ei rekkje land. Kokain vart inkludert i narkotikalovgivinga då det til liks med opiat hadde vorte eit aukande problem. Kokain er eit sentralstimulerande middel framstilt frå kokaplanten (Erythroxylon coca); det minskar trøyttleik, og gjev ei kortvarig kjensle av energi og glede. Seinare vart også bruk av andre rusmiddel, mellom anna cannabis, omfatta av lovgivinga.
Omgrepet narkotika utvikla seg frå å vera ei nemning om middel med ein bestemd verknad til å definera alle forbodne rusmiddel. Den utvida betydninga gjer at omgrepet no omfattar middel med svært ulik verknad og er rekna som upresist frå eit farmakologisk synspunkt.
Lovgiving i Noreg
Kva for nokre rusmiddel som er illegale i Noreg vert regulerte gjennom Narkotikalista til Legemiddelverket. Denne lista omfattar tradisjonelle rusmiddel, men inneheld også ei rekkje rusgivande legemiddel. Desse legemidla er lovlege dersom dei vert tekne i medisinsk intensjon, som anbefalt av lege, og vert ikkje då rekna som narkotika – legemidla vert derimot ulovlege og vert rekna som narkotika dersom dei ikkje vert tekne i medisinsk intensjon slik anbefalt av lege.
Noreg fekk sitt første forbod mot rusmiddel i 1913 då Stortinget vedtok opiumslova; lova mot inn- og utførsel av opium. Den hadde liten praktisk betydning ettersom både opiat og kokain allereie var underlagt reseptplikt i Noreg. Lova vart rekna som eit uttrykk for internasjonal solidaritet med Haagkonvensjonen frå 1912, og innehalde inga straffeføresegn.
Rusreforma 2021
Rusreforma er ei reform som vart lagd fram av Solberg si regjering den 19. februar 2021. Reformforslaget innebar at bruk og innehaving av mindre mengder narkotika til eige bruk ikkje lenger skulle vera straffbart. Sal av narkotika skulle derimot framleis vera straffbart, altså berre ei avkriminalisering av mindre mengder narkotika til eige bruk. Eit mindretal på Stortinget (43,8 %) stemde for rusreforma, og eit fleirtal (56,2 %) stemde imot. Forslaget gjekk dermed ikkje gjennom.
Sjølv om fleirtalet ikkje gjekk inn for ei generell avkriminalisering av omgang med mindre mengder narkotika til eige bruk, var det derimot tverrpolitisk semje om at det er lite formålstenleg å straffa tungt rusmiddelavhengige for slike regelbrot. Riksadvokaten i Noreg, Jørn Sigurd Maurud, skreiv i samband med dette våren 2022 nye retningslinjer for behandling av saker som gjeld rusmiddelavhengige hopehavet sitt med narkotika til eige bruk. Det har vorte beskrive som ein «de facto avkriminalisering» av Høgre-politikar Sveinung Stensland.
Håøya
Håøya er namnet på fleire øyer i Noreg:
Filmen Predator
Predator er ein amerikansk film frå 1987.
AS Monaco
Association Sportive de Monaco Football Club, i Noreg kjend som Monaco er ein fransk-registrert fotballklubb i Monaco. Klubben vart skipa i 1924 og vann i 2012/13-sesongen Ligue 2 i Frankrike og rykte opp. Trass i at klubben høyrer heime i fyrstedømmet Monaco, vert laget rekna for å vere eit fransk lag, ettersom klubben spelar i det franske seriesystemet, og fordi fyrstedømmet Monaco ikkje er medlem av det europeiske fotballforbundet UEFA.
Monaco er ein av dei klubbane i Frankrike som har hatt størst suksess. Klubben har vunne sju seriemeisterskap, sist i 2000, og fem gongar sikra seg pokalen som vinnar av den franske cupmeisterskapen. Monaco spela seg i 1992 fram til finalen i Cupvinnarcupen og i 2004 til finalen i Meisterligaen. Ved begge høva vart det tap; i 1992 mot Werder Bremen med 0-2 i Lisboa, og i 2004 mot FC Porto med 0-3 i Gelsenkirchen.
Laget spelar heimekampane på Stade Louis II, eit stadion med plass til 18 523 tilskodarar. Monacos tradisjonelle draktfargar er raudt og kvitt.
Jägerhorn
Jägerhorn er eit 3 970 meter høgt fjell som høyrer til Monte Rosa-massivet i Wallis-Alpane. Grensa mellom Italia og Sveits går over toppen og til Cima di Jazzi og Nordend.
Cremera
Cremera er ei elv i Lazio i Italia, som renn gjennom Sacrofano, Formello og Campagnano di Roma før ho munnar ut i Tiber etter 36 km, om lag 10 km nord for Roma. Elva har vorte identifisert som Fosso della Valchetta i Livius ii. 49 og at dette var namnet på den romerske stasjonen Prima Porta. Cremera er kjend for tapet til tre hundre vejibuarar, som hadde oppretta ei festning ved breidda.
Jägerhorn
Folk som kliv til topps på Jägerhorn tek oftast utgangspunkt i 'Monte Rosa Hütte' på sveitsisk side av grensa.
Rzjysjtsjiv
Rzjysjtsjiv (ukrainsk Ржищів) er ein by i Kiev oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2011).
Kvarnbäcken metrostasjon
Kvarnbäcken (finsk: Myllypuro) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 21. mars 1986.
Store Urevatn
Store Urevatn er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke.
Vatnet vart regulert etter konsesjon gjeve i 1949. Vatnet har ein bestand av bekkerøye og aure, dette er fisk som er sett ut etter pålegg, men ein trur at bekkerøya reproduserer seg naturleg i vatnet.
Det går veg inn til vatnet, dette er ein open veg og vert mykje nytta av turgåarar og fiskarar. Vegen er vinterstengd.
Varangerhalvøya nasjonalpark
Varangerhalvøya nasjonalpark, på nordsamisk Várnjárgga álbmotmeahcci, er ein nasjonalpark oppretta i 2006 og som omfattar areal i kommunane Båtsfjord, Unjárga/Nesseby, Vadsø og Vardø i Troms og Finnmark. Fornminne viser at menneske har hatt tilhald i området i fleire tusen år. Dei eldste kulturminna på halvøya er daterte til eldre steinalder, meir enn 6500 år attende. Her finst buplassar og restar av reiskap, fangstanlegg og leiegjerde for villrein, og mange samiske heilagdomar og offerplassar. Varangerhalvøya er eit gammalt samisk haustingsområde.
Vern og bruk
Området er svært viktig for sædgås og dverggås.
Folk skal ha høve til å oppleve naturen gjennom enkelt og tradisjonelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging. Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.
Rottenschwil
Rottenschwil er ein kommune i distriktet Muri i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 387 meter over havet.
André Luís Neitzke
André Luís Neitzke er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Tokushima Vortis.
Jari Puikkonen
Jari Puikkonen er ein tidlegare finsk skihoppar.
Puikkonen debuterte internasjonalt under hoppvekerennet i Oberstdorf 30. desember 1977. Allereie få dagar seinare oppnådde han ein sjuandeplass i hoppvekerennet i Innsbruck.
I Innsbruck vann han sin første verdscupsiger i 1981. Dette året kom han på tredjeplass samanlagt i hoppveka, og vann ytterlegare tre enkeltsigrar i verdscupen (samanlagt kom han på femteplass). I åra som følgde oppnådde Puikkonen sine største triumfar under verdsmeisterskap og olympiske leker.
OL- og VM-medaljar
Puikkonen la opp etter sesongen 1990/91.
Cuccio
Cuccio er ei 22 km lang elv i provinsen Como nord i Italia.
Elva har utspring ved Pizzo di Gino i kommunen San Nazzaro Val Cavargna og renn sørover gjennom Val Cavargna til ho munnar ut i Luganosjøen ved Porlezza.
Mellungsbacka metrostasjon
Mellungsbacka (finsk Mellunmäki) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. september 1989. Mellungsbacka er den nordlegaste t-banestasjonen i verda.
Lundhaugvegen
Lundhaugvegen er ein blindveg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går sørover frå Stasjonsvegen og er om lag 600 meter lang.
Tidlegare gjekk vegen frå Skjoldskiftet. Delar av vegen er ein del av nasjonal sykkelrute 1 og var òg ein del av traseen til Nesttun-Osbanen.
Namnet vart vedteke i 1947.
Jonas Augusto Bouvie
Jonas Augusto Bouvie er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Kamtannhai
Kamtannhai (Hexanchus griseus) er den største haien i ordenen Hexanchiformes. Han kan vekse til over 4,8 m i lengd.
Kamtannhaien er ovovivipar, han er arten som får største ungekull i denne ordenen, frå 22 til 108 ungar i kullet, på ca. 70 centimeter. Han lever på djupt vatn, under 90 m, og er funnen ned til 1 875 meter under havyta. Som andre artar som lever djupt er kamtannhaien kjent for å gjere vertikale vandringar gjennom natta for så å returnere til si naturlege djupn før daggry.
Arten lever i alle tropiske og tempererte marine område og kan vandre så langt nord som til dømes norskekysten.
Nordsjö metrostasjon
Nordsjö (finsk: Vuosaari) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 31. august 1998. Det er den sørlege endestasjonen for Helsingforsmetroen.
Sins
Sins er ein kommune i distriktet Muri i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 410 meter over havet.
Takuya Miyamoto
Takuya Miyamoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Montedio Yamagata og Avispa Fukuoka.
Rastböle metrostasjon
Rastböle (finsk: Rastila) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 31. august 1998.
Furulund i Bergen
Furulund er ein blindveg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går sørvestover frå Sundts veg og er om lag 150 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1949.
Curone
Curone (piemontesisk og lombardisk Cròu) er ei 50 km lang elv i regionane Lombardia og Piemonte i Italia og ei av sideelvane til Po frå høgre.
Ho har sitt utspring 1 500 meter over havet ved Monte Garave og nær grensa mellom dei to regionane.
Stortusen
Stortusen (eller tolvrøtt tusen) er ei gammal mengdeeining som vart bruka over heile Skandinavia i tidlegare tider. Eit stortusen var lik ti storhundre (også kalla tolvrøtt hundre) eller 1 200 stykk. Ein stabel inneheld eit stortusen bord.
Herbjørg Wassmo
Wassom er fødd på Myre i Øksnes kommune i Vesterålen og er utdanna lærar.
Ho debuterte som forfattar med diktsamlinga Vingeslag i 1976. Det litterære gjennombrotet fekk ho med romanen Huset med den blinde glassveranda i 1981, boka var første del i triologien om Tora, dei andre bøkene i serien heiter Det stumme rommet og Hudløs himmel. For Hudløs himmel fekk Wassmo Nordisk Råds litteraturpris. Serien om den incestutsette tyskarungen Tora vart ein stor publikumssuksess. Det vart også serien om Dina, Dinas bok, Lykkens sønn og Karnas arv. Dinas bok vart i 2002 filmatisert som I am Dina med Maria Bonnevie og Gérard Depardieu i leiande rollar.
Bøkene hennar er vorte omsette til ei rekkje språk.
Sörnäs metrostasjon
Sörnäs (finsk: Sörnäinen) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. september 1984. Stasjonen (sett frå vest til aust) er den siste på metronettverket som er under bakken.
Kvinnerørsla
Kvinnerørsla er ei brei rørsle som har kjempa dels for kvinnene sine rettar i samfunnet og dels for ei endring av fastlåste kjønnsroller. Rørsla kom til som eit resultat av lang tids undertrykking og undervurdering av kvinner i det vestlege samfunnet, i samanheng med tankane frå opplysningstida om at alle menneske har lik verd og like rettar. Rørsla har særleg vore viktig for kvinnesaka i Vesten, både ved at dei har vore hovuddeltakarane i henne, og ved at det er dei som har oppnådd mest av det ho har kjempa for. Resten av verda er òg blitt påverka av kvinnerørsla, men ofte på noko ulikt vis.
Kvinnerørsla har brukt mange middel for å prøva å nå måla sine, mellom anna demonstrasjonar, aksjonar og lobbyverksemd. Ho har både eksistert som ei laust organisert grasrotrørsle, og i ulike lag. Kvinnefronten og kvinnegruppa Ottar er dei best kjende av slike organisasjonar i Noreg.
Kvinnerørsla har utvikla seg i nært samband til tankeretninga feminisme, og det dei som er med i rørsla, ønskjer å oppnå, blir omtala som kvinnefrigjering. Ho har hatt nære band til arbeidarrørsla, i og med at dei to rørslene har hatt mange samanfallande idear og mål, og til rørsler for homoseksuelle rettar, sidan desse òg set spørsmålsteikn ved vanlege kjønnsroller.
=Historie=
Kvinneundertrykking har ei lang historie i Europa, og var med utgangspunkt i mellom anna lover frå Romarriket og vidare, og filosofiske tankar frå Platon og vidare, blitt ein fastbunden tradisjon då opplysningstida tok til. Kvinner hadde avgrensa eigedomsrett, arverett, rett til å bestemma over eige liv og kropp, og liten tilgang til politikk, utdanning og arbeidsliv.
Tankane som spreidde seg i opplysningstida, om at alle menn skulle ha same verd, kunne logisk trekkast vidare til å gjelda alle menneske, også kvinner. Det var ikkje mange som tenkte slik, men det var nokon. Under den franske revolusjonen blei det danna kvinneklubbar som ønskte å ta del i det nye samfunnet på lik linje med menn. Olympe de Gouges la fram ei rettsfråsegna, inspirert av menneskerettsfråsegna, der ho la fram mange av dei krava kvinnerørsla seinare skulle kjempa for.
Denne første kvinnerørsla var lita, og blei raskt slått tilbake. Det same skjedde under revolusjonane i 1830 og 1848. Men ideen var der, og endringa av kvinnene si stilling var i gang. Snart byrja kvinner å organisera seg for å få fleire rettar.
Først ute var kampen for røysterett, høgare utdanning og like rettar for loven. Kvinnerørsla i USA, som hadde opphav i rørsla mot slavehald, var først ute. Dei organiserte den første konferansen om kvinnesaka i Seneca Falls i 1848.
På 1960- og 70-talet blomstra ei ny kvinnerørsle opp, med nye og gamle krav. Viktigast av desse var kanskje kravet om reell likestilling for kvinner, som at dei skulle ha like moglegheiter som menn til å gjera karriere, og ein rett til å ta avgjerder rundt sin eigen kropp, som å kunna velja om dei ville ha sex og ungar eller ikkje.
=Hovudsaker=
Stemmerett for kvinner
Då stemmeretten blei allmenn, det vil seia at alle menn, uansett formue, kunne stemma, trekte ein slutninga om at dette òg burde gjelda kvinner. Den første verkelege kvinnerørsla blei til på grunn av denne saka. Kvinner organiserte seg, dei heldt konferansar og demonstrasjonar. Dei blei ledd av og håna, både av menn og andre kvinner. Mange stader blei dei møtt med hard motstand, dei blei kasta i fengsel og nedverdiga.
Kampen førte likevel fram, og land etter land måtte gje dei retten. New Zealand var først ute, og gav kvinner allmenn stemmerett i 1893, sjølv om dei ikkje kunne stilla til val. Noreg fekk dette i 1913. Kuwait er det siste landet så langt som har gjeve kvinner denne retten, det skjedde i mai 2005. Det finst framleis nokre få land der kvinner ikkje kan stemma, som Bhutan og Saudi-Arabia.
Sjå òg:
Lik løn for likt arbeid
Frå og med den industrielle revolusjonen var ein stor del av folket, både kvinner, menn og barn, gått ut i betalt arbeid. Det var sjølvsagt at kvinner skulle ha mindre betalt enn menn. Ein rekna gjerne med at dei gjorde mindre arbeid, og sjølv om dei jobba like mykje, var det mannen som var hovudforsørgjaren.
Påverka av kvinnerøyster, mellom anna Clara Zetkin, gjekk den Andre Internasjonalen inn for at menn og kvinner skulle få lik løn for likt arbeid. Sidan fekk arbeidarrørsla ei eiga kvinnerørsle, noko dei fleste sosialistparti har hatt sidan.
Rett til utdanning
Utdanning hadde lenge vore skeivt fordelt, slik at gutar fekk meir og betre utdanning enn jenter. Mange skolar tok ikkje inn jenter, og det var mange fag, til dømes naturvitskapane, ein meinte dei ikkje trong eller kunne læra. Dei fleste jentene var utestengde frå universiteta.
I USA blei den første kvinnelege legen utdanna i 1850, og den første kvinna tok doktorgrad i 1877. Noreg fekk sin første kvinnelege universitetsstudent, Cecilie Thoresen, i 1882.
Rett til arbeid
Kamp for barnehageplassar til alle som ønskte det, rett til betalt fødselspermisjon utan å mista stillinga si, og forbod mot kjønnsdiskriminering ved tilsettingar er lover som er komne til etter påtrykk frå kvinnerørsla.
Like rettar i lovverket
I mange lovverk var kvinner rekna som underordna menn, og dei måtte formyndast. Som unge var dei underordna far sin, og som gifte var dei eigedommen til ektemannen. Som usjølvstendige vesen hadde dei sjølvsagt avgrensa eigedomsrett.
Eigedomsrett og arverett
I store delar av europeisk historie har kvinner arva mindre enn menn, eller ikkje hatt arverett i det heile. Under den romerske loven lex boconia kunne ingen av dei rike romerske borgarane gjera ei kvinne til arving, sjølv om dei berre hadde døtrer. Variasjonar over slike reglar fortsette gjennom den europeiske mellomalderen og renessansen. Ein kunne testamentera eigedelar til kvinner, men som hovudregel hadde menn større arverett, og ofte overtok ektemenn eigedomsretten til alt kona hans arva og erverva seg.
Lovverket blei gradvis endra i løpet av 1800-talet, og kvinner fekk i hovudsak same rett som menn til å eiga og arva. Likevel skulle det gå lang tid før til dømes Noreg gjekk vekk frå den agnatiske arveretten og tillet kvinner å arva trona på lik linje med menn. Det skjedde i 1990. Mange stader går adelstitlar og herregardar framleis i arv berre til mannlege arvingar.
Skilsmisse
I det før-industrielle samfunnet var det gjerne slik at ein mann lett kunne få skilsmisse frå kona si, medan ho vanskeleg eller ikkje kunne få det. Dersom ei kvinne trass hindringane klarte å gå ifrå mannen sin, sat han gjerne igjen med ungane og eigedommen deira, medan alt ho hadde var skam.
Valdtekt
Valdtekt, særleg innan ekteskapet, var lenge sett på som eit nokså uviktig brotsverk. Ei kone hadde plikt til å tilfredsstilla mannen sin. Ei kvinne som blei valdteken kunne oppleva å bli sett på som ei freistarinne, eller ei som hadde tapt dyden sin for all tid. Dette synet på valdtekt finst framleis i nokre kulturar.
Truleg på grunn av kvinnerørsla sitt arbeid med saka, er etterforsking av valdtekt blitt ei viktig politioppgåve, og straffa for brotsverket er streng. Det er likevel enno mange valdtekter som ikkje blir melde til politiet, og mange forbrytarar som slepp unna. Dette er derfor framleis ei kampsak for kvinnerørsla.
Utanomekteskapeleg sex
Medan det gjerne var som venta av menn at dei skulle følgja driftene sine og ha sex med mange kvinner, slo samfunnet hardt ned på kvinner som hadde sex utan å vera gifte. Gifte kvinner som opplevde at ektemennene deira hadde andre kvinner, var venta å finna seg i det, medan dei sjølve ofte blei hardt straffa for sine forhold. Ugifte mødre blei straffa med gapestokk, og kunne bli avretta som mordarar dersom dei fødde eit barn i løynd som så døydde. Levde ungane deira derimot opp, måtte både mor og barn leva med skammen, medan faren stort sett gjekk fri.
I 1763 fekk menn i Danmark-Noreg økonomisk ansvar for barn dei var far til fram til ungane var ti år.
Sex og barnefødslar utanfor ekteskapet er nå blitt lovleg, vanleg og for det meste akseptert i landa der kvinnerørsla har vore aktiv. Det er dermed slutt på dobbeltmoralen, og kvinner blir ikkje lenger straffa for noko menn går fri for. På den andre sida skuldar mange moralistar kvinnerørsla for å ha gjort samfunnet meir umoralsk.
Kvinnekroppen
Ei viktig sak for kvinnerørsla var å vinna respekt for kvinna sin eigen kropp. Ho og ingen andre hadde rett til å styra over han, meinte dei. Dette gjaldt særleg saker som hadde med seksualitet og barnefødsel å gjera. Medan det mannsdominerte samfunnet lenge hadde kravd at kvinner skulle vera tilgjengelege sex- og fødemaskinar, kom det no fleire motkrav.
Medisin
Ei viktig forbetring som måtte til var forbetring av sjølve legevitskapen. Tidleg medisinsk forsking hadde konsentrert seg om menn, både fordi ein ikkje visste betre, men meinte at sjukdommar og medisinar ville verke likt på begge kjønn, og av praktiske grunnar, som at forskarane var menn som anten ikkje brydde seg om eller forstod kvinnesjukdommar.
Auka kvinneverd og fleire kvinnelege legar førte til meir forsking på kvinnehelse og utbetring av gynekologifaget.
Prevensjon
Eit svangerskap og ein fødsel kan vera farleg for ei kvinne, og hyppige svangerskap kan føra til utmatting og tidleg død. Å kunne verja seg mot dette var ein viktig rett for kvinnerørsla, som arbeidde for seksualopplysing og tilgang til prevensjon for kvinner. Legevitskapen hjelpte til og utvikla prevensjonsmiddel som var sikrare og tryggare, og i dag ser kvinner i Vesten det som sjølvsagt at dei kan kontrollera fruktbarheita si.
Abort
At kvinner skulle ha rett til å avslutta svangerskap dei ikkje ønskte, har òg vore ein viktig sak for kvinnerørsla. Abortsaka er framleis eit brennbart tema, og er ein viktig grunn til at mange verdikonservative menneske ser skeivt til rørsla.
Pornografi
I hovudsak ser kvinnerørsla på pornografi som nedverdigande av kvinner, og som fremjande av eit dårleg kvinnesyn. Mange innan kvinnerørsla ønskjer å heilt forby pornografi, eller i det minste få det vekk frå offentlege område.
I Noreg har kvinnegrupper aksjonert mellom anna mot kioskar som selde pornografi ved å brenna bål utanfor dei, noko som førte til stor merksemd i media. I dag skjuler norske kioskar pornoblad på øvste hylle, bak ei mørk sperre, slik at dei som ikkje vil sjå blada skal sleppa det.
Prostitusjon
Det finst ulike syn på prostitusjon i kvinnerørsla. Mange ser på det som nok ei utnytting av kvinner. Andre hevdar at kvinner har rett til å bruka seksualiteten sin som dei vil, og vil ha lovar som vernar dei prostituerte.
Dario Dabac
Dario Dabac er ein tidlegare Kroatisk fotballspelar.
Ytre Storevatnet
Ytre Storevatnet er ein innsjø i Bykle kommune i Agder. Det er ein del av Svartevatn-magasinet til Sira-Kvina Kraftselskap.
Jerpe
Jerpe (Bonasa bonasia) er blant dei minste fuglane av skogshøns. Han er ein standfugl som held til i skogar i Europa.
Kjenneteikn
Kjønna er temmeleg jamstore. Vaksne fuglar veg 400 gram og har ei lengd på 35 cm. Fjørdrakta er grå- og brunspralga med eit karakteristisk svart band ytst på halefjøra. Vengene er ganske stutte, og det er derfor vanleg at dei lagar mykje støy når dei fer opp.
Læte
Jerpa har ein plystrande, rytmisk og høgfrekvent sang.
Forplanting
Jerpa er utprega monogam. Pardanninga skjer allereie om hausten. Hannen og hoa lokkar kvarandre med kvislande og kvitrande læter. I mai månad legg hoa 7-12 egg i ei djup grop innmed ein stubbe eller tre. Egga er brungule med brune flekkar og strekar. Rugetida er på 24–25 døgn. Hannen held seg innan same revir heile sommaren, men vender først attende til hoa når ungane har vakse litt. Ut på hausten vert så familien splitta framfor ein ny sesong.
Forvekslingsart
Jerpa kan vanskeleg forvekslast med anna fugl. Ei orrhøna kan i hastig oppflukt minne om jerpe og omvendt, men forskjell i storleik og åtferd gjer at slik forveksling sjeldan skjer.
Åtferd
Jerpekulla vert oppsplitta allereie tidleg på hausten. Etter det opptrer dei helst parvis og held seg gjerne innanfor same området heile vinteren. Når jerpa lettar, flyr ho sjeldan langt, set seg helst inn i eit tre i nærleiken før ho flyttar seg vidare.
Utbreiing og habitat
Som leveområde føretrekk jerpa fuktige stader med blandingsskog med mykje kjerr og gjerne også gran, dette finn ho i små bekkedrag og senkingar i terrenget. Jerpa er eit ynda jaktobjekt, både på grunn av det fine kjøttet og fordi ho er lett å ta.
Jerpa er vidt utbreidd med i alt 12 underartar frå nordvestlege Europa, tversover nordlege Eurasia til Okhotskhavet i aust, inkluderer òg øyane Sakhalin og Hokkaido. Ho har fråvære frå Danmark og Island. I Noreg er ho knytt til utbreiinga av granskog, og finst på Austlandet nordover gjennom Trøndelag til Nordland sør for Saltfjellet.
Finlandsjerpe
Arten har òg vore registrert i Øvre Pasvik, populasjonen der er av underarten Bonasa bonasia griseonota som er utbreidd i Nord-Sverige, Finland og inn i nordlege Russland. Denne underarten er lysare enn nominatforma og er kalla finlandsjerpe.
Albumet Nimrod
Nimrod er det femte albumet frå den USA-amerikanske pønkrock-gruppa Green Day.
Skiparviklia
Vegen er kalla opp etter Skiparvika i Nordåsvatnet, der vegen endar opp, og namnet vart vedteke i 1960.
Elverum Fotball
Elverum Fotball er eit norsk fotballag frå Elverum. Det vart stifta på Leirets Cafè 30. juni 1907 under namnet Elverum Footballklub. Laget er ein del av Elverum Idrettslag. A-laget spelar i 3. divisjon avdeling 1 (2020).
Den første kampen vart spelt mot Lærerskolen den 6. oktober 1907, ein kamp Lærerskolen vann 1-0. Elverum vart i 1909 meldt inn i NFF, og klubben byrja å spele i kretsserie, og veksla mellom ulike fotballkrinsar. Elverum var lenge eit av dei beste laga i Hedmark, og i 1992 kom dei på femteplass i 1. divisjon. Laget har rykte opp til og ned frå 2. divisjon ofte. Nedrykk i 2000, 2002 og 2004, og opprykk i 2001 og 2003. I 2005 vann dei 3. divisjon, avdeling 5, og møtte Korsvoll i kvalifiseringa. Etter å ha vunne borte vart Elverum slått på heimebane og spelte òg 2006-sesongen i 3. divisjon. I 2006 vann dei avdelinga igjen, men tapte i kvalifiseringa mot Mjøndalen. I dei påfølgjande tre åra har ein kjempa om seriemeisterskapen, men ikkje nådd opp til kvalifiseringsspel om opprykk. I 2010 sesongen rykte Elverum opp til 2 divisjon, og i 2011 sesongen enda dei på fjerdeplass etter ein sterk sesong. I 2012 rykte laget opp til Adeccoligaen. Sist gong Elverum var i nest øvste nivå var i 1996.
Elverum Fotball arrangerer i juni kvart år Elverumsturneringen, ei av dei største fotballturneringane i Noreg, som vart arrangert for første gong i 1977. I 2007, 30 år etter, var det 264 påmeldte lag.
Norges Handels- og Sjøfartstidende
Norges Handels og Sjøfartstidende er eit norsk konsern.
Selskapa i konsernet er:
Brunnakke
Brunnakke (Mareca penelope‎, tidlegare Anas penelope) er blant grasendene våre og vert ofte kalla pipand.
Kjenneteikn
Ein vaksen brunnakke vert 0,4–1,1 kg og om lag 46 cm. Hovudet er brunt og nebbet kort. Ho har bratt panne, som gjer at hovudet vert rundt. Båe kjønn har grønt vengespegl. På framdelen av vingen har hannen eit kvitt felt, dette er meir flekkete hjå hoa. Under flukt støter anda ut ein fløytande lyd som har gjeve henne namnet pipand.
Utbreiing
Brunnakka er mest vanleg langs kysten. Ho er på linje med stokkanda lite knytt til ein særskild biotop, so ho er ogso i innlandet.
Klaus Ostwald
Den beste VM-plasseringa hans er ei bronsemedalje i lagkonkurransen i Seefeld 1985.
Hallingskarvet nasjonalpark
Nasjonalparken omfattar sjølve Hallingskarvplatået og høgfjellsområda vestover til og med Vargebreen og Såtedalen, vidare Lengjedalen, Ynglesdalen og delar av Raggsteindalen. Dette er areal i Hol kommune, Ulvik herad og Aurland kommune i Viken og Vestland.
Hallingskarvet er eit svært karakteristisk landskapselement, der fleire istider har gjeve skarvet sin karakteristiske form. Området viser den geologiske historia, og samanhengen mellom den geologiske og den biologiske variasjonen er tydeleg. Det er registrert område med særskilte verdiar og fleire spesielle artar, mellom anna trua eller sårbare planteartar som tinderublom og handmarinøkkel.
Vern og bruk
Formålet med Hallingskarvet nasjonalpark er å bevare eit stort, særmerkt og tilnærma urørt fjellområde slik at landskapet og det biologiske mangfaldet med økosystem, arter og bestandar, mellom anna villrein, blir bevart. Vernet skal sikre eit karakteristisk landskapselement som er viktig for forståinga av den geologiske historia.
Vernet skal sikre verdifulle kulturminne.
Ålmenta skal ha høve til friluftsliv og naturoppleving gjennom utøving av tradisjonelt og enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging.
Syndle
Syndle er ein innsjø som ligg i Grimstad kommune i Agder fylke.
Waltenschwil
Waltenschwil er ein kommune i distriktet Muri i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 427 meter over havet.
Kosiv
Kosiv (ukrainsk Косiв, polsk Kosów, rumensk Cosău) er ein by i Ivano-Frankivsk oblast, vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Kosivsky rajon (distrikt).
Stabel
Stabel er ei gammal måleining for skorne sagbord. Ein stabel er eit stort tusen, det vil seie 1200 bord eller hundre tylfter.
Elverum stadion
Elverum stadion (kalla Sentralidrettsplassen fram til 2013) er ein fotballstadion og ein idrettsplass i sentrum av Elverum. Banen har vore heimebanen til Elverum sidan opninga i 1950.
Stabel
Ordet «stabel» vert også bruka om andre lagvis ordna haugar, anten det er bokstablar eller plankestablar.
Elverum stadion
Etter årevis med slitasje og avgrensa bruk vart det starta innsamling til kunstgrasdekke, og arbeidet starta hausten 2006. Etter at kunstgrasdekket vart fullført 3. juni 2007, har banen blitt tilgjengelig òg for lag frå ungdomsavdelinga. På vestsida av banen er det òg ein 5-ar-bane, òg med kunstdekke rekna for oppvarming.
Stabel
Ved stabling av trelast for tørking i friluft, er det viktig at stabelen får høveleg god luftgjennomstrøyming, tilpassa tilhøva på staden. Den nedste materialfloa vert lagd på stødige stableføter, gjerne ein halv meter over bakken. Til ein stabel på 6x6 m treng ein 16 stableføter, plasserte med 1,5 m avstand. Mellom kvar flo legg ein bind, nøyaktig over stableføtene. Tradisjonelt har det vore bruka bind av same slags material som ein stablar i flørne, men for å unngå bindblått, ein fargeskade i anleggsflatene, har ein sidan gått over til å bruke bind av tørka lekter. I stabelen skal trelasta tørke høveleg raskt slik at ein unngår oppsprekking og råteskadar, samtidig som ein skal unngå at material vert bøygd eller vridd.
Elverum stadion
Publikumsrekorden er 4 633, og vart sett 1. september 1991 i lokalderbyet mot Hamarkameratene. Elverum tapte 3–0.
Yuya Hashiuchi
Han har spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Gainare Tottori, Tokushima Vortis og Matsumoto Yamaga FC (2019).
Øygarden Fotballklubb
Øygarden Fotballklubb er ein norsk fotballklubb frå Øygarden i Vestland fylke. Han blei stifta i 1968 som Idrettslaget Nest-Sotra. Etter 2019-sesongen tok han over OBOS-lisensen og toppseriesatsinga til Idrettslaget Nest-Sotra. Nest-Sotra fortsette som eigen breiddeklubb og har lag i både barne- og ungdomsklassen.
Spelarstall
''Oppdatert 1. juli 2020.''
GR
Bokstavane G og R kan stå for:
Östra centrum metrostasjon
Östra centrum (finsk: Itäkeskus) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen opna 1. juni 1982. Etter Östra centrum deler linja seg, ei linje går nordover mot Mellungsbacka medan den andre linja går sørover mot Nordsjö.
Straumsfjorden i Aust-Agder
Straumsfjorden er ein innsjø som ligg i kommunane Bygland og Valle i Agder fylke. Straumsfjorden er ein del av Tovdalsvassdraget.
Ved Straumsfjorden er det funne fleire forminne frå jernalderen.
Terrier
Terrierar er ei gruppe hundar med ei rekkje morfologiske fellestrekk. Dei fleste rasane er populære familiehundar, men dei var opphavleg avla fram som jakt- og kamphundar, og var særleg brukte i kampen mot skadedyr, som rotter. Ettersom fleire av dyra dei jakta på bur under jorda, er terrierar er flinke til å grava, og namnet deira kjem frå det latinske ordet terra som tyder jord.
Albumet Warning
Warning er det sjette studioalbumet til den USA-amerikanske pønkrock-gruppa Green Day.
Krok- og torskekrigen
Krok- og torskekrigane (nederlandsk Hoekse en Kabeljauwse twisten) var ei rekkje krigar og slag i grevskapet Holland mellom 1350 og 1490. Dei fleste av desse krigane handla om kven som skulle ha tittelen greve av Holland, men bak dette var det ein maktkamp mellom borgarane i byane mot den regjerande adelen.
Opphavet til namnet er ukjent, men det kom kanskje frå hæren til Bayern som hadde rustningar forma som fiskeskjel.
Høydalsmo kyrkje
Høydalsmo kyrkje er ei kyrkje i Høydalsmo og Lårdal sokn i Øvre Telemark prosti. Kyrkja høyrer til Tokke kyrkjeleg fellesråd. Ho vart vigsla i 1747.
Dirillo
Dirillo eller Acate er ei 54 km lang elv på Sicilia i Italia. Elva har utspring i Ibleifjella og renn gjennom Vizzini, Licodia Eubea, Mazzarrone, Chiaramonte Gulfi, Acate, Vittoria og Gela. Ho munnar ut i Siciliasundet søraust for byen Gela. Som den største elva i området vert ho stundom kalla Fiume Grande.
Høydalsmo kyrkje
Kyrkja vart restaurert av Auver Auversson Flatland i 1873. Preikestolen og altartavla er frå det året. Altertavla har Jeseu oppstode til motiv og er ein kopi etter Adolph Tidemand si altertavle til Bragernes kyrkje i Drammen. Del av den gamle altertavla står også i koret. Kyrkja vart restaurert att i 1984.
Dirillo
Elva vart i antikken kalla Achates.
Høydalsmo kyrkje
I 1986 datt kyrkjeklokka ned. Klokka kom frå det utan å verte øydelagt, men då dei skulle hengje henne opp att fann dei att tårnet var ròte, og det laut difor byggjast nytt.
Dirillo
I 1950-åra vart elva demma opp nær Licodia Eubea for å danne eit reservoar til bruk for ein petrokjemisk fabrikk. Med godt fiske og gode campingfasilitetar er området ein turistattraksjon.
Høydalsmo kyrkje
Ei stavkyrkje i bygda frå 1200-talet vart riven i 1785.
Rouen
Rouen er den historiske hovudstaden i Normandie nordvest i Frankrike ved elva Seinen. I dag er byen hovudstad i regionen Normandie og préfecture (administrasjonsstad) i departementet Seine-Maritime. I mellomalderen var Rouen ein av dei største og rikaste byane i Europa. Han var ein av hovudstadane i dei anglonormanniske dynastia, som styrte både England, store delar av det som i dag er Frankrike frå 1000-talet til 1400-talet. Det var i Rouen at engelskmennene brende Jeanne d'Arc i 1431. Folk frå Rouen vert kalla Rouennais.
Rouen har eit folketal på 111 000 innbyggjarar, medan storbyområdet etter ei folketeljing i 2011 hadde 650 000.
Historie
Rouen vart grunnlagd av gallarar, som kalla han Ratumacos, og vart seinare gjeve namnet Rotomagus av romarane. Rouen var den største byen i Secunda Provincia Lugdunensis under Konstantin den store. På 400-talet vart byen eit bispesete og seinare hovudstad i Neustria. På 800-talet erobra normannarane byen, og frå 912 var han hovudstad i Normandie og heimstad for hertugane der.
På 1100-talet hadde byen ein yeshiva. På denne tida budde det 6 000 jødar i byen, om lag 20&nsbp;% av busetnaden, i tillegg til mange jødar spreidd rundt i busetnadane i Normandie. Dei godt bevarte restane av yeshivaen vart oppdaga i 1970-åra.
24. juni 1204 kom Filip II August til Rouen og annekterte Normandie i det franske kongedømet.
Byen vart kraftig øydelagd på D-dagen under den andre verdskrigen, og den vidkjende domkyrkja vart nesten heilt øydelagd av dei allierte bombene. Under nazi-okkupasjonen hadde den tyske marinen hovudkvarteret sitt i eit slott i Rouen.
Utdanning
Ein av dei vidaregåande skulane i byen, Lycée Pierre Corneille, har sidan 1918 tatt imot norske elevar for treårig utdanning som endar med fransk baccalaureat. Det vert for tida tatt opp åtte elevar kvart år, gjennom fylkesmannen i Vest-Agder. Den tradisjonsrike skulen, som vart grunnlagd av jesuittane for over 500 år siden, har òg utdanna kjende franske forfattarar som Gustave Flaubert, Guy de Maupassant og tragedielegenda som har gjeve skulen sitt noverande namn, Pierre Corneille.
Evje
Evje er ein tettstad i Setesdal og kommunesenter i Evje og Hornnes kommune i Agder fylke. Staden ligg ved elva Otra og Riksveg 42 og Riksveg 9 møtes på Evje. Tettstaden har.
Evje var tidlegare namnet på ein kommune som no er del av Evje og Hornnes kommune.