cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hái!
Historie
I april 2002 turnerte Budgie i USA med The Banshees, og medan han var i Chicago møtte han den japanske produsenten Hoppy Kamiyama, som var kjend for arbeidet sitt med Leonard Eto, som tidlegare var i Kodo Drummers. Budgie og Siouxsie hadde lenge ønskt å samarbeide med Eto, men aldri kontakta han. Etter å ha veksla nokre epostar med Eto, hyrte The Creatures eit studio i Tokyo og inviterte han med seg den 19. august 2002. Dei møtte opp i studio på same måten som dei hadde gjort på Feast: «Møt opp og sjå kva som skjer!». «The Creatures er primale: det er magekjensla, dei djupaste instinkta våre som kjem ut» sa Budgie. Under innspelinga tok Siouxsie notat og samla idear for songane. I dagane etter innspelinga vitja duoen Roppongi-området, Shinto-heilagdomane og Ashisjøen, og filma. Nokre av desse klippa kom seinare med på ein DVD på ei avgrensa utgåve av Hái!.
Resultata av innspelinga i Tokyo med Budgie og Eto på trommer og perkusjon, vart grunnlaget for Hái!. I Frankrike redigerte dei så ned 11 spor frå dei opphavlege 90 minutta med opptak. Siouxsie og Budgie utvikla så songane over ein periode på fleire månader. På denne tida hadde Budgie lært seg lydteknikk og spelte inn albumet. Siouxsie såg på Hái! som ei vinylplate, med ei A- og ei B-side. På den måtten fekk plata ei «ekstrovert side og ei introvert og rolegare side». I august 2003 annonserte dei utgjevinga av Hái! i oktober same året, og singelen «Godzilla!» kom ut før albumet.
Utgjeving og alternative versjonar
Singelen «Godzilla!» kom ut ei veke før Hái!, med ei B-side som ikkje er på albumet, «Attack of the Supervixens», inspirert av Russ Meyer-filmen Supervixens.
Standardutgåva av Hái! kom òg ut på ny i 2004 med to bonusspor: «The Temple of Dawn» og «Attack of the Supervixens».
Mottaking
Hái! fekk god kritikk. Mojo gav albumet fire av fem stjerner: «Hái! har fleire augneblink med sjasmin-duftande intimitet, der Sioux sine uforlikelege Banshee-bjeff dansar forsiktig til dei intrikate marimba-manipulasjonane til Budgie. Ein robust retur». Time Out rekna albumet som ein «kriblande bragd». Peter Watts skildra det som «hypnotisk» og sa: «røysta til Siouxsie er det dominerande instrumentet her, og krøller seg rundt dei spretne trommene, elegisk og umenneskeleg medan ho syng, purrar, og kviskrar seg rundt på albumet». Watts roste òg songen «Tourniquet» som spent, sensuell og trollbindande. The Independent skreiv at Hái! var «eit album med tett atmosfære, frenetiske rytmar og, sjølvsagt, dei dyriske ropa til Siouxsie.» Fiona Sturges rekna albumet som «nyskapande, rått og energisk». NME likte albumet på grunn av «dei merkelege, dyktige greiene», og Uncut hylla det for den «skremmande tromminga». Simon Price skreiv: «Det er like tett som føregangarane, bygd frå lag på lag av xylofonar, bjøller og stålrøyr frå Budgie og taiko-trommisen Leonard Eto.».
Laud
Laud, frå latin laudabilis, «rosverdig», er ein tidlegare karakter ved norske universitet. I det vanlegaste talbaserte karaktersystemet blei laud ved dei fleste fakulteta gitt for resultat frå 1,6 til 2,5. Den som fekk eit resultat frå 1,0 (ein blank) til 1,5 fekk karakteren laudabilis prae ceteris, «rosverdig framfor dei andre», og blei kalla preseterist. Ståkarakterar dårlegare enn laud blei kalla haud, haud illaudabilis, «ikkje urosverdig», 2,6-3,2 og non, non contemnendus, «ikkje å forakte, 3,3-4,0. Immaturus, «umodent», dårlegare enn 4,0, var stryk.
Nokre studium hadde andre karakterskalaer, til dømes jus og sosialøkonomi. Der var laud frå 2,00 til 2,75 og haud 2,80 til 3,15, og stryk 3,20 til 3,30.
Ikaría
Ikaría (gresk skrift Ικαρία), òg kalla Icaria og lokalt kalla Nikaria eller Nicaria, er ei øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Ho ligg om lag 19 km sørvest for Sámos. Ho har fått namnet sitt frå Ikaros, son til Daidalos, som etter soga fall i sjøen like i nærleiken. Tidlegare hadde øya tre kommunar, men frå 2011 vart Ikaría ein kommune. Øya høyrer administrativt til under periferieininga Ikaría i periferien Dei nordlege egeiske øyane.
Geografi
Øya har eit areal på 660 km² og 160 km kystlinje. Det bur litt over 7 000 innbyggjarar på øya. Topografien varierer frå frodige skråningar til berre og bratte klipper. Øya er stort sett dekt av fjell, og fjellkjeda Athéras går over heile øya og det høgaste punktet er 1 033 moh. Dei fleste landsbyane ligg på slettene nær kysten, men eit par av dei ligg òg i fjella. Ikaría har lang tradisjon i å produsere sterk raudvin. Store delar av øya er dekke av store buskar som gjer landskapet frodig og grønt. Ikaría har eit typisk middelhavsklima.
Historie
Ikaría har vore busett sidan minst 7000 fvt. då eit steinalderfolk grekarane kalla pelasgianarar kom til øya. Rundt år 750 fvt. koloniserte grekarar frå Milet Ikaría og oppretta ein busetnad der Kámbos i dag ligg som dei kalla Oenoe. Ikaría vart ein del av Sámos og Polykrates sitt rike. På denne tida vart tempelet til Artemis bygd ved Nas, som ligg nordaust på øya. Nas var ein heilag stad for dei førgreske innbyggjarane og ei viktig hamn på øya i antikken. Ho var ein passande stad for sjømenn å gjere ofringar til Artemis, som mellom anna var ein slags vernehelgen for sjøfararar. Tempelet stod framleis på midten av 1800-talet, då det vart plyndra for marmor av innbyggjarane i Khristós som nytta steinen til kyrkja si. I 1939 vart det greve ut av den greske arkeologen Leon Politis. Under den tyske og italienske okkupasjonen av Ikaría under den andre verdskrigen forsvann mange av gjenstandane som Politis fann. Lokale segner seier at det framleis står marmorstatuer under sanden ved kysten.
Den osmanske perioden
Maltesarordenen, som hadde base på Ródos, hadde noko kontroll over Ikaría fram til 1521 då Det osmanske riket tok over øya. Øybuarane hengde først den tyrkiske skatteinnkrevjaren, men klarte å kome seg unna utan straff.
Tyrkarane sende ingen leiarar til øya i fleire hundreår, så ho fekk stort sett vere for seg sjølv. Ein veit lite om øya i desse åra, bortsett frå at innbyggjarane skal ha vore av dei fattigaste i heile Egearhavet. I 1827 braut Ikaría ut av Det osmanske riket, men etter at den greske sjølvstendekrigen vart ho gjeve tilbake til Tyrkia. Ho vart verande ein del av Det osmanske riket fram til 17. juli 1912 då øybuarane kasta ut ein tyrkisk garnison og oppnådde sjølvstyre. George Spanos (1872-1912) frå Évdilos vart drepen i eit tyrkisk bakhald den 17. juli, og vert æra som ein helt under den ikariske revolusjonen.
Fristaten Ikaría
18. juli 1912 vart Fristaten Ikaría oppretta. Naboøyane Foúrni vart òg frigjevne og ein del av fristaten. Ioannis Malakhias var den første og einaste presidenten av den kortvarige nasjonen. I fem månader var øya ein sjølvstendig stat med sin eigen væpna styrke, flagg, frimerke og nasjonalsong. Dei fem månadane var derimot vanskelege med matmangel, dårlege transportforhold og ingen posttenester, og dei var nær ved å verte ein del av Italia sitt egeiske rike. I november 1912, etter forseinkingar på grunn av balkankrigane, vart Ikaría derimot ein del av Hellas. Øya vart hardt råka av den italienske og seinare tyske invasjonen under den andre verdskrigen og mista mange bygningar og menneskeliv, dei fleste som følgje av svolt. Verdskrigen vart etterfølgt av den greske borgarkrigen (1945-1947) mellom nasjonalistar og kommunistar. Den greske regjeringa nytta øya som eksil for om lag 13 000 kommunistar. Sjølv den dag i dag støttar mange (men langt frå alle) kommunismen, og Ikaría vert derfor stundom kalla Kókkino Nisí (gresk Κόκκινο νησί, 'Raud øy') eller Kókkinos Vrákhos (gresk Κόκκινος Βράχος, 'Raud stein'). Livskvaliteten til innbyggjarane betra seg etter 1960 då den greske regjeringa betra infrastrukturen på øya og hjelpte til med å få i gang turistindustrien her.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Ájos Kírykos, Évdilos og Rákhes. Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Andre busetnader på øya er:
Nord-Trøndelag reinbeiteområde
Nord-Trøndelag reinbeiteområde er ein del av reindriftsforvaltningen i Noreg. Reinbeiteområdet omfattar delar av Sør-Fosen og Nord-Trøndelag fylke. Reinbeiteområde er leia av eit områdestyre med medlemmer oppnemnde av Fylkestinget og Sametinget.
I alt har Nord-Trøndelag reinbeiteområde eit beiteareal på 22 300 km², fordelt på 6 reinbeitdistrikt. Eitt av distrikta i Nord-Trøndelag har tilgang på sommarbeite i Sverige. To av distrikta har kystreindrift (Fovsen-Njaarke og Åarjel-Njaarke) og fire har fjellreindrift (Gaasken-Laante, Skæhkere, Låarte og Østre Namdal). Kystreindrifta har vinterbeita mot kysten, mens fjellreindrifta har alle sine årstidsbeite i innlandet.
Nord-Trøndelag reinbeiteområde grensar til Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde og Nordland reinbeiteområde.
Bakgrunnsstoff
Reindriftsforvaltningen i Noreg - om reinbeiteområda
Marit Bjørgen
Marit Bjørgen er ein norsk langrennsløpar, som med åtte gull-, fire sølv- og tre bronsemedaljar er tidenes mestvinnande vinterolympiar. Ho er fødd i Trondheim og voks opp på Rognes i Midtre Gauldal kommune.
Ho er den som har vunne flest VM-medaljar i langrenn med 26 medaljar, 18 av dei gullmedaljar: Ein frå 2003, tre frå 2005, fire frå 2011, fire frå 2013, to frå 2015 og fire frå 2017.
Linga ved Yell
Linga er ei lita, folketom øy i Bluemull Sound i Shetlandsøyane i Skottland. Ho er ei av mange øyar ved Shetland med dette namnet. Øya er 0,45 km² stor og det høgaste punktet ligg 26 meter over havet.
Marit Bjørgen
Bjørgen blei kalla «VM-dronninga» av Oberstdorf i 2005 med tre gull, ein sølv og ein bronse. Etter svake resultat i meisterskapa i 2006, 2007 og 2009 blei ho «OL-dronning» i OL 2010 i Vancouver med tre gull, ein sølv og ein bronse. Bjørgen blei dermed den tredje norske utøvaren gjennom tidene og den første sidan 1924 med fem medaljar i eitt og same OL. Både i VM 2011 og 2013 tok Bjørgen fire gull og ein sølv. Også i OL 2014 i Sotsji tok Bjørgen tre gull.
Linga ved Yell
Geografi
Linga består av grov glimmer-skifer og gneis. Øya ligg aust for Yell, nær landsbyen Gutcher. Mellom Linga og Yell ligg Linga Sound. Øya Unst ligg i nordaust. Sound Gruney, Urie Lingey ligg i søraust og Hascosay i sør. Det er lite ferskvatn på øya.
Marit Bjørgen
Bjørgen har vunne verdscupen samanlagd fire gonger, sprintverdscupen fire gonger og distansecupen to gonger. Ho er med sine 112 sigrar den langrennsløparen i verda som har vunne flest verdscuprenn individuelt. Ho har også 29 verdscupsigrar i stafett og vunne 24 norske meisterskap i langrenn. Ho vann Tour de Ski 2014/15.
Bjørgen er sambuar med den tidlegare kombinertløparen Fred Børre Lundberg. Dei har to barn.
Linga ved Yell
Historie
Det står eit tomt kapell på øya.
Marit Bjørgen
Idrettskarriere
Som barn dreiv Marit Bjørgen allsidig idrett – langrenn, fotball og handball. I langrenn var Idar Terje Belsvik trenar og smørjar for henne frå ho var ni til ho byrja på juniorlandslaget. Bjørgen likte å trene hardt, og hevda seg godt i aldersbestemte klasser. Første gongen ho ikkje vann eit skirenn var ved ei tevling i Funäsdalen då ho var i 14–15-årsalderen. Ho kom med på juniorlandslaget i 1998, og som attenåring vann Bjørgen kvinneklassen i det 56 km lange Rensfjellrennet i 1999. Ho debuterte i verdscupen som nittenåring 27. desember 1999 i Engelberg med ein 39. plass i et sprintrenn. I 2000 gjekk ho på det norske laget som tok VM-gull i lagtempo på rulleski.
Inn i verdseliten (2002–2005)
Bjørgen fekk gjennombrotet sitt i seniorklassen då ho kom på tredjeplass på 5 km klassisk under NM på Steinkjer i 2001. Dette førte til at ho blei teken ut på det norske laget under VM 2001 i Lahtis. Ho blei teken opp på Norges Skiforbund sitt elitelag i 2001.
Linga ved Yell
Dyre- og planteliv
Til å vere ei øy som på norrønt heitte «lyngøya», veks det særs lite her. Ein finn noko oter, lomvi og sel på øya.
Marit Bjørgen
Inn i verdseliten (2002–2005)
Allereie 6. mars 2005, med 4 renn att av sesongen, blei Marit Bjørgen kåra til vinnar av verdscupen i langrenn. Dette vart klart etter verdscupstemnet i Lahti der ho ikkje deltok grunna sjukdom. Kristina Šmigun på andre plass var så langt bak at ho ikkje hadde moglegheit til å inn att det tapte før sesongslutt. Den store leiinga i verdscupen gjorde at Marit Bjørgen var storfavoritt på fleire distansar før ski-VM i Oberstdorf i 2005 og innfridde favorittstempelet ved å blant anna ta gull på 30 km klassisk, ein distanse som ikkje har vore rekna blant hennar sterkaste. Same året blei ho tildelt Aftenpostens Gullmedalje.
Sjukdom og nedturar (2006–2009)
Vinteren 2006 var ho i storform, men influensa øydela oppkjøringa mot OL i Torino. OL vart eit stor vonbrot for Bjørgen, og ho måtte dra heim med berre éin medalje (sølv på 10 km klassisk). Til NRK uttalte ho at ho gledde seg til å dra heim frå «hølet» Pragelato. Enkelte meinte at ho ville få problem med å koma seg att, mellom anna på grunn av ein kraftig knekk i sjølvtilliten. Likevel vann ho allereie det første verdscuprennet etter OL, Vasaloppet for kvinner på 45 km klassisk, og dét over eit og eit halvt minutt før den næraste konkurrenten, Hilde Gjermundshaug Pedersen. Ho gjorde det bra i og vann verdscupen også denne sesongen.
Nyttårsaftan 2006 vann Bjørgen det aller første rennet, sprint fristil, i nyskapinga Tour de Ski. Trass i at ho blei nummer to i verdscupen, blei også 2007 eit skuffande år for Bjørgen. Ho vann to verdscuprenn, men var ikkje i form under VM i Sapporo og kom heim utan individuelle medaljar. Etter eitt år med Egil Kristiansen som landslagstrenar blei Svein Tore Samdal i 2007 hyra inn som personleg trenar for Bjørgen.
Før sesongen 2007/2008 virka Bjørgen å vera tilbake i form. Ved verdscupopninga på Beitostølen vann ho sin første verdscupsiger i eit distanseløp i fristil. Den 2. desember vann ho 10 km klassisk i Kuusamo, hennar 30. verdscupsiger totalt. I Tour de Ski gjorde ho det bra i byrjinga og leia, men ho blei sjuk, og måtte avslutte touren. Ho gjekk dermed glipp av alle verdscupspoenga ho såg ut til å vinne i dei første løpa. Dette øydela sjansen hennar til å vinne verdscupen, men ho gjennomførte ei brukbar sesongavslutting med andreplass på dobbel jaktstart i Falun, og tredjeplass på 10 km klassisk fellesstart i verdscupfinalen i Bormio. Ho kom på 11. plass i verdscupen til slutt. Dei dårlige resultata førte til debatt om Bjørgen sine treningsmetodar.
Sjølv om målet for sesongen 2008/09 var å vera i toppform under VM i Liberec, blei sesongen lik den føre. Bjørgen var i toppform i starten av sesongen og så gjekk det nedover etter jul. Ho tok fire pallplasseringar i verdscupen før jul, to i Tour de Ski, men ingen etter nyttår. Dei beste verdscupplasseringene var to andreplassar, bak Charlotte Kalla på 10 km fristil under opninga i Gällivare og bak Virpi Kuitunen på 10 km klassisk i Oberhof i Tour de Ski. Like før VM blei ho sjuk, og for første gong sidan VM i Lahtis i 2001 ende ho utan medaljar. Fjerdeplass på stafetten blei beste resultat. Under VM i Liberec innsåg Bjørgen at ho måtte kutta ut den harde bolktreninga fordi det blei for tungt å ta seg inn igjen etter dei harde periodane. Ho blei nummer ti i verdscupen samanlagd denne sesongen.
Forsesongen
Ved byrjinga av OL-sesongen 2009/10 var Marit Bjørgen igjen i godt slag, med OL som det store målet. Før sesongen endra ho treningsopplegget sitt, arbeidde med å koma over vonbrotet i fortida og prioriterte balanse-, koordinasjons- og teknikktrening. Ho gjekk inn til suveren seier på begge distansar under den nasjonale opninga på Beitostølen, og i verdscupopninga same sted vann ho 10 km fristil, den første verdscupsigeren hennar på nesten to år. Til gjengjeld vann ho med heile halvminuttet til svenske Charlotte Kalla, medan Anna Haag blei nummer tre.
Bjørgen mista verdscupleiinga sidan ho ikkje deltok i Tour de Ski, men ho var tilbake med ein andreplass bak Kowalczyk i det første rennet etter touren. Distansen var 10 km klassisk og gjekk i estiske Otepää.
OL i Vancouver
Under OL i Vancouver gjekk Bjørgen inn til bronse på den innleiande øvinga 10 km fristil, bak Charlotte Kalla og Kristina Šmigun-Vähi. 17. februar 2010 blei ho olympisk meister på sprint klassisk. Ho gjekk raskast i prologen og vann både sitt kvartfinale- og semifinaleheat. I finalen gjekk ho inn til ein klar siger framføre Justyna Kowalczyk og Petra Majdič. Bjørgen blei dermed den andre norske kvinna som tok olympisk gull i individuelt langrenn, den første var Bente Skari i OL 2002 i Salt Lake City. Noreg hadde dessutan to stafettgull frå før, i 1968 og 1984. 19. februar gjekk Bjørgen inn til OL-gull nummer to då ho vann 15 km dobbel jaktstart (fellesstart med skibytte) med 8,9 sekunds margin til Anna Haag, med Justyna Kowalczyk på bronseplass.
Bjørgen tok sitt tredje OL-gull 25. februar då ho gikk ankeretappen for det norske laget på 4 × 5 km stafett. Vibeke Skofterud, Therese Johaug og Kristin Størmer Steira var dei andre på vinnarlaget. 27. februar tok Bjørgen sølv på 30 km klassisk, berre ein meter bak Justyna Kowalczyk. Dermed tok Marit Bjørgen i alt tre gull, ein sølv og ein bronsemedalje under OL i Vancouver. For tredje gong klarte ein norsk utøvar å ta fem medaljar i eitt og same OL: Den første var skyttaren Otto Olsen som tok tre gull og to sølv under Sommar-OL 1920 i Antwerpen og den andre var skøyteløparen Roald Larsen som i Vinter-OL 1924 tok to sølv og tre bronse. For sine framståande prestasjonar under OL blei Bjørgen tildelt Fearnleys olympiske ærespris. Prisen blei overrekt på regjeringsfesten for dei OL-akkrediterte 17. april 2010.
I sesongen 2009/2010 hadde Bjørgen løyve til å bruka eit legemiddel mot astma med eit verkestoff som stod på WADA si liste over forbodne substansar, også etter siste revisjon frå 1. januar 2010. Eit slikt løyve kan ein få etter søknad om medisinsk fritak frå dopinglista. Bjørgen blei kritisert av Justyna Kowalczyk for dette. Kowalczyk meinte det burde opprettast ei felles legeordning for alle langrennsløparar i verda med astma. Bjørgen fortalde at ho hadde fått astmamedisinen godkjend av ein spesialist. Det er i dag mykje vanlegare med astma hjå toppidrettsutøvarar enn i befolkninga elles.
Sesongavsluttinga
I Holmenkollen 13. mars vann Bjørgen 30 km fellesstart framfor Kristin Størmer Steira og Therese Johaug. For første gong på 25 år blei det tredobbelt norsk resultat i verdscupen i kvinnelangrenn. Gongen før var òg i Holmenkollen, 16. mars 1985, då det blei firedobbelt med Anette Bøe, Grete Nykkelmo, Brit Pettersen og Anne Jahren. Under Holmenkollarrangementet tildelte Skiforeningen Bjørgen Holmenkollmedaljen. I grunngjevinga frå juryen heiter det at «Marit Bjørgen tildeles medaljen for sine topprestasjoner over tid og sin evne til å kjempe seg tilbake til toppen etter formsvikt». 14. mars gjekk Bjørgen inn til sin fjerde strake verdscupsiger då ho vann sprint fristil i Holmenkollen.
På Idrettsgallaen 2011 blei Marit Bjørgen tildelt prisen for «årets kvinnelege utøvar» i 2010.
Gullsesongen 2010/2011
Sesongen 2010/11 fortsette Bjørgen der ho slapp føre sesong med siger i den nasjonale sesongopninga på Beitostølen og i dei to første verdscuprenna. I det første i Gällivare vann ho med 41 sekund på Charlotte Kalla på 10 km fri. I det andre, «mini-Touren» i Kuusamo, vann ho både den klassiske sprinten og 5 km klassisk og gjekk inn til ein suveren samanlagd siger etter den avsluttande jaktstarten. Bjørgen hadde dermed vunne sju verdscuprenn på rad. Etter å ha stått over sprinten i Düsseldorf, vann Bjørgen også dei påfølgjande tre renna i Davos og La Clusaz. Bjørgen hadde dermed vunne ti verdscuprenn på rad av dei ho stilte til start i. Som i føre sesong valde ho å gje avkall på Tour de Ski for i staden å konsentrera seg om målet for sesongen, VM i Holmenkollen. Ho vann sin 43. verdscupsiger i Otepää 22. januar 2011 og gjekk dermed forbi Bente Skari i mengda verdscupsigrar. Under NM 2011 på Steinkjer kom ho til topps på alle tre individuelle distansar.
Bjørgen var storfavoritt før VM i Holmenkollen. Ho innfridde allereie på den innleiande sprinten i fristil, der ho vann framfor Arianna Follis og Petra Majdič. 26. februar tok ho sin andre gullmedalje, då på 15 km dobbel jaktstart. Etter å ha gått saman med Justyna Kowalczyk og Therese Johaug store delar av løpet, rykka Bjørgen frå dei like før mål, og vann med margin på 7,5 sekund på førstnemnde. Bjørgen vann også 10 km klassisk med intervallstart, 4,1 sekund foran Justyna Kowalczyk. Bjørgen gjekk ankeretappen på det norske stafettlaget som vann 4×5 km stafett. Der gjekk ho saman med Vibeke Skofterud, Therese Johaug og Kristin Størmer Steira. På den avsluttande 30 km fristil blei Bjørgen nummer to etter at Therese Johaug rykka frå og vann ein suveren siger. Bjørgen ende dermed med fire gull og ein sølv i VM, og kunne med rette for andre gong kallast «VM-dronning».
I Lahtis kom Bjørgen på fjerdeplass i duatlon og blei dermed for første gong på over eit år overvunnen i eit verdscuprenn i distanselangrenn. Ho vann sprinten i Lahtis og tangerte Jelena Välbe sine 45 sigrar i verdscupen. Ho vann verdscupfinalen i Stockholm og Falun og tangerte dermed Bjørn Dæhlie sine 46 verdscupsigrar. Totalt blei ho nummer to i verdscupen samanlagd etter Justyna Kowalczyk. Ho vann også den avsluttande NM-øvinga i 30 km fristil i Storelva i Tromsø.
Sportsjournalistar frå 79 land kåra Marit Bjørgen til verdas beste kvinnelege utøvar for 2011. På Idrettsgallaen 2012 blei ho tildelt dei to prisane «årets kvinnelege utøvar» og «årets førebilde» for innsatsen i 2011.
Sesongen 2011/2012
Sesongen 2011/12 byrja som den føre: Bjørgen vann det første verdscuprennet i 10 km fri framfor Charlotte Kalla, denne gongen på Sjusjøen. Dette var hennar 47. siger, ho passerte Bjørn Dæhlie og er dermed den langrennsløparen som har hatt flest sigrar i enkeltrenn. Ei veke seinare vann ho både klassisk sprint, 5 km fri og samanlagd i «mini-touren» i Kuusamo. Bjørgen vann også det tredje distanserennet i sesongen, 15 km fri i Davos. Bjørgen blei sjuk og reiste heim i staden for å delta i Rogla siste helg før jul.
Sesongen 2012/2013
Etter å ha blitt slått av Therese Johaug i den norske sesongopninga på Beitostølen sesongen 2012/13, slo Marit Bjørgen tilbake og vann verdscupopninga i Gällivare. Ho vann også det andre verdscuprennet i sesongen, «mini-touren» i Kuusamo. Ho valde å stå over renna i Canada for å førebua seg til eitt av dei store måla i sesongen, Tour de Ski 2012/13. Under trening heime i Trøndelag like før jul opplevde ho hjarterytmeforstyrring, og på grunn av dette stod ho over Tour de Ski denne sesongen. I «come-backet» etter hjarterytmeforstyrringa, i franske La Clusaz, gjekk ho til topps på 10 km klassisk, fellesstart. Under NM 2013 på Gåsbu i Hamar gikk ho inn til en suveren siger på 10 km fri med individuell start, 37 sekund framfor Therese Johaug. I sprint blei det tredjeplass, medan ho på 15 km duatlon vann sitt 16. NM-gull. Ho tangerte dermed rekorden over norske meisterskap i langrenn som Oddvar Brå hadde frå 1987 og som Bente Skari tangerte i 2003.
I VM 2013 i Val di Fiemme blei det fire gull og ein sølv på dei fem distansane Bjørgen gikk. På den første VM-distansen, sprint klassisk vann ho framfor Ida Ingemarsdotter og Maiken Caspersen Falla. På 15 km duatlon blei det firedobbel norsk siger: Bjørgen vann framfor Therese Johaug, Heidi Weng og Kristin Størmer Steira. Det var det tiande VM-gull til Bjørgen, og ho passerte dermed Bjørn Dæhlie sine ni VM-gull. På 10 km fri teknikk med individuell start leia også Bjørgen undervegs, men måtte til slutt ta til takke med sølv, slått av Therese Johaug med russiske Julija Tsjekaljova på tredjeplass.
Det norske stafettlaget på 4×5 km var storfavorittar etter at dei fire løparane på laget var dei fire beste på 15 km duatlon. Det blei gull framfor Sverige og Russland med Bjørgen på siste etappe etter at Heidi Weng, Therese Johaug og Kristin Størmer Steira hadde gått dei tre første. Ho oppnådde hovudmålet for sesongen, å vinna 30 km klassisk, etter å ha distansert Kowalczyk og Johaug like før mål. Det var Bjørgen sitt tolvte VM-gull, og ho hadde berre Jelena Välbe (14) foran seg på lista over mestvinnande VM-medaljørar i langrenn.
Sesongen 2013/2014
Marit Bjørgen blei også sesongen 2013/14 slått av Therese Johaug i den norske sesongopninga på Beitostølen, men slo tilbake med siger i verdscupopninga, som denne gang var «mini-Touren» i Kuusamo. Bjørgen plussa på sigersrekka med to verdscupsigrar i Davos. I Tour de Ski 2013/14 vann Bjørgen prologen i Oberhof, men etter dei to neste etappane blei ho sjuk og reiste heim. I midten av januar blei ho nummer tre på 10 km klassisk i noregsmeisterskapen på ski 2014, som på grunn av snømangel var flytta frå Molde til Lillehammer. Therese Johaug og Heidi Weng tok dei to første plassane. I dei siste to verdscuprenna før Vinter-OL 2014 i Sotsji viste Bjørgen gryande storform og vann både 10 km klassisk og sprint fristil.
15 km duatlon var første distanse i OL. Berre Bjørgen klarte å følgja rykket til Charlotte Kalla i den siste bakken to kilometer før mål. Inn mot mål gjekk Bjørgen forbi Kalla og gjekk i mål til sitt fjerde OL-gull totalt. Heidi Weng fekk bronse. På sprint fristil tre dagar seinare blei Bjørgen utslått i semifinalen etter å ha falle på oppløpet. På 10 km klassisk ende ho på ein 5. plass. Justyna Kowalzcyk vann suverent framfor Charlotte Kalla og Therese Johaug. På 4 × 5 km stafett var Noreg storfavorittar etter å ha vunne alle stafettar i meisterskap og i verdscupen dei siste tre åra. Men i det varme vêret rundt Laura ski- og skiskytingkompleks blei det smørebom på det norske laget; Noreg ende på femteplass med Bjørgen på siste etappe etter at Heidi Weng, Therese Johaug og Astrid Uhrenholdt Jacobsen hadde gått dei tre første.
På 30 km fristil sikra Bjørgen seg sitt tredje gull i Sotsji-OL. Det var denne sigeren Bjørgen hadde sikta seg inn mot som eit hovudmål i dette OL-et. Therese Johaug og Kristin Størmer Steira sikra tredobbelt norsk. Det var tolvte gang i OL-historia det blei tredobbelt norsk, og første gong i ei kvinneøving. Dette var det sjette OL-gullet til Bjørgen. Ho rykka dermed opp på tredjeplass på lista over mestvinnande vinterolympiarar, bak Bjørn Dæhlie på andre og Ole Einar Bjørndalen på første.
Bjørgen vann både i Lahti og Holmenkollen og låg 39 poeng bak Therese Johaug i verdscupsamandraget før verdscupfinalen i Falun. Bjørgen vann sprinten og låg berre tre poeng bak Johaug før dei siste to øvingane. På 15 km duatlon gjekk Johaug ifrå Bjørgen og fekk 15 sekunds leiing før den avsluttande jaktstarten over 10 km fri. Dette klarte Bjørgen aldri å ta igjen, og ho ende opp med andreplass både i verdscupen samanlagd og i distansecupen. Bjørgen hadde vunne flest bonuspoeng i løpet av sesongen og kunne innkassera BMW xDrive-trofeet, ein BMW X1.
Då Bjørgen vann 30 km fristil under NM del to på Gålå tok Bjørgen sitt syttande NM-gull. Ho er dermed mestvinnande langrennsløpar i tal NM-gull.
I juli 2014 tok Bjørgen imot den internasjonale prisen «Fair Play Mecenate». På Idrettsgallaen 2015 blei ho kåra til årets kvinnelege utøvar for 2014.
Sesongen 2014/2015
Sesongen 2014/2015 starta med hard kniving mellom Bjørgen og Therese Johaug. Bjørgen og Johaug vann kvart sitt renn i den nasjonale sesongopninga på Beitostølen. Av sju konkurransar i verdscupen før jul vann Bjørgen fire, Johaug to, mens Ingvild Flugstad Østberg vann eitt sprintrenn. I Tour de Ski 2015 vann Bjørgen dei fem første renna. Ingen hadde gjort det før henne. Bjørgen vann samanlagd ett minutt og 39 sekunder foran Therese Johaug, med Heidi Weng på tredjeplass og Ragnhild Haga på fjerde.
Etter siger i sprint og andreplass på 10 km i Östersund i dei siste renna før VM i Falun, hadde Bjørgen allereie vunne verdscupen samanlagd. I VM gjekk Bjørgen til topps på den første distansen, sprint klassisk, framfor Stina Nilsson og Maiken Caspersen Falla. Det blei sjetteplass på 15 km duatlon, og Bjørgen valde å stå over lagsprinten. På 10 km fri med intervallstart blei det smørebom for heile det norske laget, og Bjørgen hamna på 31. plass. Bjørgen gikk fjerde etappe på det norske laget som tok gull på 4 x 5 km stafett. Heidi Weng, Therese Johaug og Astrid Uhrenholdt Jacobsen gjekk dei første tre etappene. Dette var Bjørgen sin 14. gullmedalje i VM. Ho gjekk dermed forbi Jelena Välbe som mestvinnande VM-medaljør i langrenn, men låg framleis likt i talet på gullmedaljar. På den avsluttande 30 km klassisk tok Bjørgen sølv, bak suverene Therese Johaug.
Bjørgen vann begge renna i Lahti og den avsluttande tremila i Holmenkollen. Dette var Bjørgen sin 75. siger i eit verdscuprenn og hennar femte på tremila i Holmenkollen. Bjørgen sikra seg denne sesongen siger både i sprintcupen og i distansecupen i tillegg til i verdscupen samanlagd.
Det var lenge usikkert om Bjørgen ville leggja opp eller ikkje etter sesongslutten, men 13. april 2015 gjorde ho det klart at planen var å satsa i minst ein sesong til. Den 23. juni 2015 kom ho derimot med kunngjeringa om at ho venta barn med sambuaren Fred Børre Lundberg, og dermed ville stå over sesongen 2015/2016. Ho fekk sin første son 26. desember 2015.
I 2015 endra Det internasjonale skiforbundet teljinga av verdscupsigrar slik at også etappeseigrar i «tour»-konkurranser tel som verdscupsigrar. Bjørgen hadde dermed ikkje 75, men 102 verdscupsigrar.
Sesongen 2016/17
Ved sesongopninga på Beitostølen 19. november vann Bjørgen 10 km fristil, elleve sekund framfor Heidi Weng. Ho vann også 10 km klassisk ved verdscuprenn-opningshelga i Kuusamo 27. november, hennar 103. verdscupsiger gjennom karrieren. Bjørgen valde å stå over Tour de Ski 2016/17 for å konsentrera seg om VM i Lahtis. Ho vann verdscuprenna i Ulricehamn (10 km fri teknikk), i Falun (15 km klassisk) og i Otepää (10 km klassisk) som var det siste rennet før VM. Innimellom dette vann ho også 10 km klassisk og 15 km duatlon under NM på Lygna.
Under VM blei ho utslått i kvartfinalen på sprinten, der ho deltok som tittelforsvarar. Ho tok gull på 15 km duatlon. Dette var hennar femtande VM-gull, og ho står dermed åleine som mestvinnande i talet på gullmedaljar i ski-VM. Ho vann også 10 km klassisk med ein sigersmargin på 41 sekund til sølvmedaljevinnaren Charlotte Kalla. Dette var hennar største sigersmargin på alle dei til då seksten VM-gulla hennar. På 4 × 5 km stafett gjekk Bjørgen ankeretappen på det norske laget som tok gull framfor Sverige og Finland. Maiken Caspersen Falla, Heidi Weng og Astrid Uhrenholdt gjekk dei tre første etappane. På avsluttingsdistansen 30 km fristil blei det firedobbelt norsk: Marit Bjørgen vann foran Heidi Weng, Astrid Uhrenholdt Jacobsen og Ragnhild Haga. Det var Bjørgen sitt 18. VM-gull.
Den 12. mars 2017 vann Bjørgen ein suveren siger på 30 km klassisk i Holmenkollen. Det var hennar sjette siger på tremila i Holmenkollen, på dagen tolv år etter hennar første. Ho avslutta verdscupsesongen med to etappesigrar og siger samanlagd i verdscupfinalen i Quebec. I NM del to på Gålå vann ho 5 km og 30 km og kom opp i 21 NM-gull, alle i individuelt.
Sesongen 2017/18
Bjørgen vann både 10 km klassisk og 10 km fristil under sesongopninga på Beitostølen 17. og 19. november. Ho kom ikkje vidare frå prologen under verdscupopninga i Ruka; Berre to norske kvinner gjekk vidare, og smøresjef Knut Nystad innrømma smørebom. På del to av «mini-touren», 10 km klassisk, gjekk Bjørgen til topps og sikra seg sin 111. verdscupsiger. Deretter følgde ein del renn der Bjørgen ikkje hamna på pallen før ho slo til med siger i det siste verdscuprennet før jul, 10 km jaktstart i Toblach. Ho gjekk ut 22 sekund bak Charlotte Kalla, men tok henne igjen og spurtslo dei norske lagvenane Ingvild Flugstad Østberg og Heidi Weng. Det var den 112. verdscupsigeren til Bjørgens. Ho valde som i dei føregåande sesongane å stå over Tour de Ski. I noregsmeisterskapen på ski 2018 på Gåsbu vann Bjørgen alle dei tre individuelle konkurransane: sprint klassisk, 10 km fri og 15 km duatlon. Bjørgen var dermed oppe i 24 norske meisterskap.
Under Vinter-OL 2018 fekk ho sølv på opningsdistansen, 15 km skiathlon, bak Charlotte Kalla. På 10 km fristil med intervallstart tok Bjørgen bronse, bak Ragnhild Haga og Charlotte Kalla. På 4 × 5 km stafett gjekk Bjørgen ankeretappen på det norske laget som tok gull. Ingvild Flugstad Østberg, Astrid Uhrenholdt Jacobsen og Ragnhild Haga gjekk dei tre første etappane. Bjørgen gjekk ut på siste etappe 3,4 sekund bak Russland og Sverige. Bjørgen gjekk opp i teten og drog og rykka på den siste bakketoppen slik at spurtsterke Stina Nilsson ikkje klarte å ta henne igjen. På lagsprinten, som gjekk i fristil, vann det norske laget der Bjørgen gjekk saman med Maiken Caspersen Falla bronse. Bjørgen hadde eit OL-mål om å ta ein individuell gullmedalje, og lukkast i den avsluttande øvinga i OL, 30 km langrenn i klassisk stil. Bjørgen gjekk tidleg opp i teten, og feltet skrumpa inn. På den andre av fire 7,5 km-rundar var det ingen konkurrentar som klarte å hengja med. Bjørgen vann til slutt med heile 1 minutt og 49,5 sekund framfor finske Krista Pärmäkoski og med svenske Stina Nilsson på tredjeplass. Det var det åttande OL-gullet til Bjørgen, same mengd som Ole Einar Bjørndalen og Bjørn Dæhlie hadde vunne. Alle tre har fire sølvmedaljar, men Bjørgen har fleire bronsemedaljar enn dei andre to og er dermed den mestvinnande vinterolympiane gjennom tidene. Ho kom også på sjetteplass av alle olympiarar, etter Michael Phelps med 23 gull og Larisa Latynina, Paavo Nurmi, Mark Spitz og Carl Lewis som alle har ni gull. For andre gong vann Bjørgen fem medaljar i eitt OL. Bjørgen sitt OL-gull sikra også at Noreg blei beste nasjon i Vinter-OL 2018, framfor Tyskland. Bjørgen fekk utdelt gullmedaljen på OL-avsluttingsseremoniem.
Bjørgen vann tremila i Holmenkollen for sjuande gong etter at ho 1,5 km før mål hadde innhenta eit forsprang på 36 sekund. Bjørgen avslutta verdenscupkarrieren sin med siger i verdscupavslutningen i Falun. Det var den 114. verdscupsigeren hennar.
Verdsmeisterskap
.* Duatlon refererer i 2001 til 5 km klassisk med intervallstart etterfølgd av 5 km fristil med jaktstart. Frå 2005 er duatlon fellesstart 7,5 km klassisk etterfølgd av 7,5 km fristil. F = Fristil, K = klassisk stil; Tallet på 4 x 5 km stafett markerer kva etappe Bjørgen gjekk; 1 og 2 i klassisk stil, 4 i fristil.
Verdscupsigra, individuelt
{| Verdscupsigrar som ikkje er etappesigrar i «tou]»-ar: * Verdscupfinalen i 2010 og 2011 bestod av klassisk sprint, 2,5 km klassisk prolog, 10 km duatlon og ein avsluttande 10 km fri med jaktstart. I 2012 og 2013 var prologen i fristil og duatlon bytta ut med 10 km klassisk.
** «Mini-Touren» i Kuusamo i 2010 og 2013 bestod av klassisk sprint, 5 km klassisk og ein avsluttande 10 km fri med jaktstart, i 2011 og 2012 var 5 km fri og 10 km klassisk.
*** «Mini-Touren» på Lillehammer i 2014 bestod av fri sprint, 5 km fri og ein avsluttande 10 km klassisk med jaktstart.
Verdscupsesongar
{|
Elva Santiago
Santiago er ei av dei store sideelvene til Marañón. Ho startar med ein bit i Morona-Santiago-provinsen i Ecuador og renn heilt aust i Amazonas-regionen i Peru parallelt med grensa til Loreto-regionen. Santiago oppstår der Zamora og Namangoza flyt saman i Morona-Santiago og endar i Marañón mellom Teniente Pinglo og Pongo de Manserriche. Saman med Morona, drenerer Santiago store delar av Morona-Santiago-provinsen. Zamora drenerer dessutan delar av austlege Zamora-Chinchipe-provinsen. Landskapet ved Santiago ligg mellom 200 og 500 moh.
Santiago er grovt rekna 220–230 kilometer lang, av det ca. 50 km i Ecuador. Men går ein til dei fjernaste kjeldene i Azuayprovinsen er ho vesentleg lengre.
Kjelder
Hoy i Shetlandsøyane
Hoy (eller Háey, norrønt for 'høg øy') er ei lita øy i Weisdale Voe i Shetlandsøyane i Skottland. I nærleiken ligg dei mindre øyane Hoggs of Hoy og Junk. Sound of Hoy ligg mellom Hoy og Strom Ness-halvøya på Shetland Mainland. Det høgaste punktet på øya ligg 35 meter over havet.
Hagle
Skildring
Det finst mange typar hagler. Den eldste (bortsett frå munnladarar) og framleis vanlegaste typen er ei som kan «brekkast», det vil seie at ein opnar ho for lading ved å vippe løpet opp i bak-kant. Desse har tradisjonelt eitt løp eller to løp attmed kvarandre (side ved side). Ein nyare type har dei to løpa over og under kvarandre. Tradisjonelle hagler kan ha rett («engelsk») skjefte eller eit moderat pistolgrep. Andre typar hagler er pumpehagler og halvautomatiske hagler. Desse er magasinvåpen, og blir ikkje ladde ved opp-brekking. Dei var nok meir tenkte som politivåpen enn til jakt, men blir òg noko bruka til jakt. For bruk til jakt skal magasinet plomberast, slik at det berre rømmer to skot.
Trongboringa nemnd ovanfor er ei innsnevring i fremre enden av løpet, såkalla heil, trekvart, halv, kvart eller inga trongboring. Di meir trongboring di meir samling i haglskura, som da kan brukast på noko lenger hald og likevel ha drepeevne på småvilt, da viltet i det tilfellet vil bli treft av fleire hagl om det blir treft, enn i ei breiare og meir spreidd skur frå ei hagle med opnare trongboring.
Vanleg diameter på løpet er 18,4 millimeter, eller sylinderboring eller 1/1 boring. Løpa på haglene er ofte merkte med IM 0.xx (imporved sylinder eller stjerner), dette talet er det som skal trekkast frå 18,4 for å finne diameteren på løpet. Dermed vil ein IM 0.75 ha 17,65 mm diameter og vere ein 3/4 (trong-)borring.
Jakt i Noreg
Jakt med hagle har lange tradisjonar i Noreg som i andre land. Av vilt som det blir jakta på med hagle i Noreg, kan nemnast rype, orrfugl, storfugl(tiur/røy), hare og rådyr. For nokre år sidan trong ein ikkje løyve frå politiet for å kjøpe hagle, men det må ein ha no.
Storleiken på hagla varierer etter kva type småvilt ein driv jakt på. Di mindre vilt, di mindre haglstorleik. Kaliberet på hagler varierer òg, vanlegvis mellom det som blir kalla kaliber 10 og 20. Kaliber 12 er vanlegast i Noreg. Kalibernemninga stammar frå tida då ein laga runde kuler til handvåpen. Talet like kuler ein kan lage av eit pund bly, gjev kaliberet til våpenet. Dermed vil kaliber 20 vere mindre enn kaliber 12. Storleiken på hagla vel ein etter kva dyr ein jaktar på; små dyr, små hagl. Di større kaliber og mindre hagl, di fleir hagl er det plass til i patrona. Hagla er tradisjonelt små blykuler, men desse er frå 2005 forbodne, og ein må no gå over til mellom anna stål og vismut. Særleg stålhagl er omdiskutert, på grunn av påstått dårleg drepe-evne, rikosjettfaren og at dei ikkje kan brukast i våpen med meir enn halv trongboring. Vismut skal vere betre, men er førebels (2005) svært dyrt.
Wataru Yamazaki
Wataru Yamazaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Hagle
Jakt i Noreg
Treningsammunisjon/leirdueammunisjon med stål (med 24 gram haglvekt) går i dei fleste hagler, også eldre modellar, men slit meir på våpenet. Jaktammunisjon av stål og hevi-shot (30+ gram) bør ein ikkje bruke i hagler med trongbora løp (i dei fleste tilfelle over 1/2 trongboring, det finst likevel chokar, innsetjingstrongboringar, som er designa for desse ladningane), eller i gamle våpen. Ein kan fint bruke jaktammunisjon av wolfram, vismut eller sink i desse haglene så lenge dei ikkje er såkalla high-performance-patronar.
Manukau
Manukau er ein bydel i Auckland som fram til 2010 var rekna som ein eigen by. Med om lag 330 000 innbyggjarar var det den tredje største byen på New Zealand, etter Auckland City og Christchurch. Manukau ligg på Nordøya av New Zealand, ved eidet mellom North Auckland Peninsula og hovuddelen av øya. Sjølv om Manukau offisielt er ein sjølvstendig by er han relativt ukjend, i og med at Manukau, Waitakere og North Shore i lag med Auckland City dannar eit stor-Auckland (engelsk Greater Auckland eller Auckland Metropolitan Area). Manukau blir også ofte referert til som Sør-Auckland.
Geografi
Byen Manukau ligg rett sør for Otahuhu-eidet som markerer grensa til Auckland City. Otahuhu-eidet er på det smalaste berre 1200-1500 meter breitt. Landområdet er trass i dette svært viktig for samferdsla i heile regionen. På austsida av eidet ligg Tamakielva, som i realiteten er ein tidvatnsarm av Haurakibukta. På vestsida ligg Mangere Inlet, ein utløpar av Manukau Harbour.
Krysset mellom State Highways 1 og 20 vert rekna som bykjerna i Manukau. Dei langstrakte områda aust for byen og nord for Hunua Ranges er temmeleg landlege i høve til det som er vanleg i Auckland. Desse områda grensar delvis til Firth of Thames. Dei to viktigaste busetjingane utanfor Manukau er Clevedon og Maraetai.
Innbyggjarar og bydelar
Om lag halvparten av dei 330 000 innbyggjarane er av europeisk ætt, på landsbasis er talet på over 80 %. Derimot ligg prosentdelen av maoriar, asiatar og, framfor alt, menneske av stillehavsætt langt over landssnittet. Meir enn 26 % av innbyggjarane reknar seg til å vere av slik ætt, og det er fyrst og fremst polynesarar det er snakk om. Manukau er altså ein av dei mest multikulturelle byane på New Zealand. Talet på innbyggjarar av asiatisk ætt er særskilt høgt i den austlege delen av Manukau (spesielt i bydelen Howick). Dette området vert ofte kalla East Auckland.
Sjølv om gjennomsnittsinntekta ligg litt over landssnittet, finst det i Manukau òg fleire hushaldningar i sosial naud enn elles på New Zealand. Særleg i nærleiken av Aucklands industrielle sentrum finst det mange hus som er eigde av staten, såkalla State Housing.
Følgjande forstadar finn ein rundt Manukau Central (frå nord og med klokka): Følgjande ytre bydelar finn ein rundt Manukau Central (frå nord og med klokka):
Kultur og ting å sjå
Manukau er med over 50 ulike folkegrupper ein svært multikulturell by. Verdt å sjå er marknadene, festivalane og dei mange kyrkjene knytte til dei ulike tjodene.
Byen har eit variert shoppingtilbod, frå det tradisjonelle «Manukau Shopping Centre» til «Otara Market» i polynesisk stil. Verdt ei vitjing er òg fritidsparken «Rainbow's End».
Som i så mange andre fattige bydelar rundt om på kloten, utvikla det seg òg i South Auckland-bydelen i Manukau ein hiphop-kultur, ein av dei viktigaste i sitt slag på New Zealand. Ein av dei mest kjende representantane for hiphopen i området er rapparen Savage og bandet hans Deceptikonz.
Næringsliv og infrastruktur
Rundt byen breier den fruktbare raude vulkanjorda frå Mangere seg utover, inntil Bombay Hills. På grunn av dette vert Manukau òg kalla Aucklands gartneri.
State Highways 1 og 20 går gjennom byen. Nummer 20 kjem vestanfrå over Mangere-brua, og han er den mest trafikkerte vegen på New Zealand. I nærleiken av denne er det òg planlagt ei ny bru over Mangere Inlet. På denne langstrakte halvøya vest for sentrum ligg også Aucklands internasjonale lufthamn.
Steg-Hohtenn
Steg-Hohtenn er ein kommune i distriktet Vest-Raron i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 660 meter over havet.
Landsbyen Steg ligg i sørenden av Lötschental. Vestenden av landsbyen ligg ved elva Lonza, som òg er distriktsgrensa og grensa til nabolandsbyen Gampel.
Steg-Hohtenn vart skipa 1. januar 2009 då dei tidlegare kommunane Steg og Hohtenn vart slått saman.
Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde
Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde er ein del av reindriftsforvaltningen i Noreg. Reinbeiteområdet har fem reinbeitedistrikt og er det sørlegaste reinbeiteområdet i landet. Reinbeiteområde er leia av eit områdestyre med medlemmer oppnemnde av Fylkestinget og Sametinget.
I Sør-Trøndelag/Hedmark er det fem reinbeitedistrikt. Dei sørlegaste har stort sett innlandsbeite heile året. I dei nordlegaste foregår flyttinga mellom barmarksbeite i kyststrøka i nord og vinterbeite omkring Femunden. Trollheimen reinbeitedistrikt ligg for seg sjølv på grensa mellom innlands- og kystklima. Her forgår flyttinga mellom sommarbeite i Trollheimen i vest til vinterbeite i Iglefjell i aust.
Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde grensar til Nord-Trøndelag reinbeiteområde.
Haud
Haud, latin haud illaudabilis, «ikkje urosverdig», er ein tidlegare karakter ved norske universitet. Ved dei fleste fakulteta blei karakteren gitt for resultat mellom 2,6 og 3,2 i det dåverande talbaserte karaktersystemet. Resultat betre enn haud blei kalla laud og resultat dårlegare enn haud blei kalla non.
Morona
Morona er ei sideelv til Marañón. Saman med elva Santiago drenerer Morona store delar av Morona-Santiago-provinsen i Ecuador. Største delen av Morona renn heilt vest i Loreto-regionen i Peru og endar i Marañón ved Puerto América.
Kjelder
Yoji Sakai
Yoji Sakai er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Sam’s Strip
Sam’s Strip er ein teikneserie som er laga i samarbeid mellom Mort Walker og Jerry Dumas. Serien vart laga frå 1961 til 1963. Eit anna samarbeid mellom Walker og Dumas med nokre av dei same figurane er Sam & Silo. Den serien vart påbyrja i 1977.
Summa cum laude
Summa cum laude er eit latinsk uttrykk for den høgaste utmerkinga i samband med avslutting av høgare utdanningar, og blir ofte brukt på engelske og amerikanske universitet.
Somme latinske uttrykk blir brukt til å gje til kjenne kvalitet og nivå på eit gjennomført studium. På universiteta blir typisk følgjande tre uttrykk brukte, her nemnde i stigande orden:
Omgrepa har same rot som dei som blei brukt som karakterar i Danmark-Noreg i perioden 1788-1805.
Karl Vennberg
Karl Gunnar Vennberg, kjend som Karl Vennberg, var ein svensk forfattar og kritikar.
Vennberg var fødd i Blädinge i Småland og debuterte som diktar i 1937. Han sat som kulturredaktør i Aftontidningen 1946-1947 og i Aftonbladet 1957-1975.
Bolsjoj Kotsjmes
Bolsjoj Kotsjmes er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Usa i nedslagsfeltet til Petsjora.
Bolsjoj Kotsjmes startar på vestsida av Uralfjella og munnar ut i Usa nær landsbyen Kotsjmes. Området som elva renn gjennom er myrlend med mange innsjøar.
Øyleikane
Øyleikane (engelsk Island Games) er ei internasjonal idrettshending som vert arrangert av International Island Games Association (IGA).
Takeshi Terada
Takeshi Terada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Thespa Kusatsu.
Thorkild Hansen
Thorkild Hansen var ein dansk forfattar.
Hovudverka hans er romanen Det lykkelige Arabien (1962) og romantriologien om den danske slavehandelen: Slavernes kyst (1967), Slavernes skibe (1968) og Slavernes øer (1970) - som han fekk Nordisk Råds Litteraturpris for i 1971.
Lady's Holm
Lady's Holm ere i øy utanfor South Mainland i Shetlandsøyane. Ho må ikkje forvekslast med Maiden Stack, som òg vert kalla «Frau Stack»
Thorkild Hansen
Han har også skrive: Jens Munk 1969.
I 1978 utgav han Processen mod Hamsun I-III (biografi), som det vart ein god del debatt omkring, særleg i Noreg (sitat frå Thorkild Hansen: «Vil du se idioter, så tag til Norge»). Boka vart seinare filmatisert med den svenske skodespelaren Max von Sydow som Knut Hamsun.
Lady's Holm
Sumburgh Airport ligg om lag 1,5 km mot nordaust.
Øya er 21 meter over havet på det høgaste og på toppen står ein varde.