cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olav H. Hauge
Forfattarskap
Han er kjend for ein kortfatta diktstil der han skildrar kvardagslege ting og samtidig får fram ein djup livsvisdom. Dikta hans har vorte samanlikna både med den norrøne sagastilen og japanske haikudikt. Mange av dei beste dikta til Hauge er likevel sonettar, dikt der han sameiner ei streng form med eit grenseoverskridande innhald.
I lyrikken til Hauge er landskapet og naturen tydeleg til stades, både reint konkret og i symbolikken. Hauge var svært godt orientert i eldre og nyare europeisk og amerikansk lyrikk, gjennom omfattande lesing og sjølvstudium. Alfred Tennyson, William Butler Yeats, Robert Browning, Stephane Mallarmé, Arthur Rimbaud, Stephen Crane, Friedrich Hölderlin, Georg Trakl, Paul Celan, Bertolt Brecht og Robert Bly er alle vortne attdikta på norsk av Hauge.
Hauge debuterte i 1946 med samlinga Glør i oska, som inneheld dikt i tradisjonell form. Frå og med samlinga På Ørnetuva skjer det ei påtakeleg formell nyorientering mot eit modernistisk formspråk. Samlinga Dropar i austavind frå 1966 er vorten ståande som eit høgdepunkt i forfattarskapen. Her finn vi bl.a. ei lang rekkje «tingdikt», som det kjende Katten:
Naturbileta kan hjå Hauge anten fungere som symbol eller metaforar for menneskelege grunnerfaringar, men i den seinare delen av forfattarskapen kan biletet stå heilt ukommentert, slik at lesaren må skape meining sjølv.
Fylkesveg 213
Fylkesveg 213 (Fv213) går mellom Nes i Ringsaker og Lillehammer. Veglengda er 56,9 km, av dette 47,8 km i Hedmark og 9,1 km i Oppland.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Wienerklassisismen
Wienerklassisismen er nemninga på ein retning innan europeisk klassisk musikk som blei skapt i tidsrommet frå rundt 1730 til 1820, med overlapp frå den føregåande barokken og romantikken som kom etter. Musikken hadde sentrum i den austerrikske hovudstaden Wien. Nokre av komponistane som skreiv wienerklassisistisk musikk var Muzio Clementi, Johann Ladislaus Dussek og Carl Philipp Emanuel Bach, men dei best kjende komponistane frå denne perioden er utvilsamt Joseph Haydn, Ludwig van Beethoven og Wolfgang Amadeus Mozart.
Vestre Skjoldlia
Vestre Skjoldlia er ein blindveg på Skjold i Fana i Bergen. Vegen går nordover frå Skjoldlia og er om lag 150 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1960.
Hellersvatnet
Hellersvatnet er ein innsjø som ligg på grensa mellom kommunane Drangedal og Nissedal i Vestfold og Telemark. Vatnet, som er det tredje største i Drangedal, er 2 km langt og om lag 2 km breitt på det breiaste. Hellersvannet vert drenert via Holmvatnet og Søvasselva til Gautefallelva, og er dermed ein del av Kragerøvassdraget.
Sørsamisk syntaks
Sørsamisk syntaks, eller setningslære, er læra om korleis sørsamisk set ordformer saman til større strukturar. Det er denne delen av sørsamisk grammatikk som skil seg mest frå det ein finn i dei andre samiske språka.
Nominalfraser
Som i dei fleste uralske språk, er sørsamiske nominalfraser av typen (Determinativ) - (Kvantor) - (Adjektiv) - Substantiv. På same måten som i alle samiske språk har adjektivet ei eiga attributtform når det står i same frase som eit substantiv (jf. artikkelen om sørsamisk morfologi).
Determinativa kongruerer med substantivet i kasus. På same måten som i t.d. nordsamisk er kongruensen redusert samanlikna med bruken av dei same pronomena aleine. Sørsamisk skil seg likevel frå nordsamisk med at kongruensen er redusert berre for ei form, nemleg illativ, der determinativen er identisk med genitiv i eintal, og med akkusativ i fleirtal. Jf. "det huset" i alle kasus:
Pre- og postposisjonsfraser
Sørsamisk har, som alle uralske språk, postposisjonar, nokre av desse postposisjonane kan også vere preposisjonar. Postposisjonane tar komplementa sine i genitiv, og dei kan sjølv bøyast i kasus. Jf. desse setningane, der roehtsen er genitiv av roehtse «rot», og nualan, nuelesne, nueleste er illativ‚ inessiv og elativ-formene av postposisjonen «under».
Nokre postposisjonar, som sisnie «i», kan berre bøyast i dei adverbiale kasusa, andre kan bøyast i fleire.
Every Day I Have to Cry
«Every Day I Have to Cry», òg kalla «Every Day I Have to Cry Some», er ein song skriven av Arthur Alexander og først spelt inn av Steve Alaimo i 1962. Songen er blitt spelt inn av mange artistar gjennom åra, men Alexander spelte ikkje inn sin eigen versjon før 1975. Hans versjon nådde 45. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista. Ingen av dei andre versjonane nådde topp 40 i USA.
Bee Gees-versjonen
Bee Gees spelte inn «Every Day I Have to Cry» som tenåringar i Australia. Denne versjonen vart spelt inn i Festival Studios i februar 1965 og markerte to viktige hendingar for gruppa. Det var første gong Robin Gibb song solo og Maurice Gibb spelte orgel. Innspelinga vart gjeven ut med B-sida «You Wouldn't Know», skriven av Barry Gibb og seinare gjeven ut på The Bee Gees Sing and Play 14 Barry Gibb Songs.
Sørsamisk syntaks
Pre- og postposisjonsfraser
Når dei kombinerte pre- og postposisjonane opptrer som preposisjonar, i preposisjonsfraser, tar dei komplementa sine i akkusativ eller (i fleirtal også) nominativ, fordelinga av nomininativ og akkusativ følgjer dei same reglane som for objektet til verb. Preposisjonar er t.d. rastah «tvers over», allkesth «langs etter», lihke attmed. Nokre preposisjonar, som bijre, har ulik tyding alt etter om dei er pre- eller postposisjonar: Som preposisjon tyder bijre «rundt», som postposisjon tyder det «om» (saemiej bijre «om samane»).
Numeralfraser
Til skilnad frå andre uralske språk står substantiv i numeralfraser i fleirtal i dei tilfella der talordet sjølv står i nominativ. Dei andre språka har her substantivet i genitiv eller partitiv. Talorder er dermed kjerne i frasen. Når numeralfrasen står i eit anna kasus, blir substantivet kjerne, og talordet står i attributiv form. Begge orda står i eintal.
Verb og objekt
I sørsamisk står objektet i akkusativ viss det er eintalsobjekt. Viss det er eit fleirtalsobjekt, står det i akkusativ når det referer til noko kjent og/eller avgrensa, og i nominativ når det referer til noko ukjent og/eller uavgrensa. Ordstillinga i sørsamisk er SOV, dvs. objektet står framfor verbet. Viss det er fleire verb (finitt hjelpeverb pluss infinitt hovudverb, er ordstillinga SHOV (subjekt - hjelpeverb - objekt - verb). Her er døme frå Bergsland 1993 s. 59:
Komplekse verbal
Det sørsamiske verbalsystemet har, som dei andre samiske og austersjøfinske språka, eit tempussystem tilsvarande systemet i dei nordgermanske språka.
Subjektslause setningar
Sørsamisk har ikkje formelle subjekt av den typen ein har i norsk, verken det regnar eller Det kom ein mann i går. Tilsvarande setningar er utan subjekt på sørsamisk. Viss verbet står i første eller andre person, kan subjektet bli utelate.
Året utan sommar
Året utan sommar var 1816, då ein uvanleg kald sommar førte til at avlingane vart øydelagde i Nord-Europa, det nordaustlege USA og det austlege Canada. Historikaren John D. Post har kalla dette «den siste store sjølvbergingskrisa i den vestlege verda».
Dei fleste forskarane meiner det klimatiske avviket kom av historisk låg solaktivitet i kombinasjon med ein vulkanvinter. Vulkanvinteren kom av fleire store vulkanutbrot frå Tambora i 1815, det største kjende utbrotet på over 1600 år.
Skildring
Dei uvanlege klimaavvika i 1816 hadde størst effekt i Nord-Europa, det nordaustlege USA og det austlege Canada. I desse områda er seinvåren og sommaren relativt stabile. Temperaturane stig og kjem sjeldan under 5 °C. Snø om sommaren er ekstremt sjeldan, sjølv om ein stundom kan ha noko snøfall i mai.
I mai 1816, tok frosten livet av dei fleste avlingane som hadde vorte sette i jorda. I juni råka to omfattande snøstormar Aust-Canada og New England og mange miste som følgje av dette livet. Det vart målt nesten 30 cm snø i Quebec by tidleg i juni, og avlingane vart øydelagde. Resultatet var omfattande feilernæring, svolt, epidemiar, og aukande dødelegheit, kort sagt hungersnaud.
I juli og august var det is på elvar og innsjøar så langt sør som Pennsylvania. Kraftige og raske temperatursvingingar var vanlege, og stundom svinga temperaturane 35 °C til nær null i løpet av timar. Sjølv om bøndene sør for New England klarte å dyrke noko mais og korn, steig prisane dramatisk. Prisen på havre vart til dømes nesten 8 gonger høgare, og havre er nødvendig for ein økonomi der hestar er det viktigaste transportmiddelet.
I Kina tok det kalde vêret livet av tre, risavlingar og sjølv vassbøflar, særleg i Nord-Kina. Flaumar øydela mange av dei gjenverande avlingane. Tambora-utbrotet forstyrra monsunen i Kina, og førte til kraftige flaumar i Yangtzedalen i 1816. I India kom monsunen seinare enn vanleg og førte til kraftig regn som spreidde kolera frå eit område nær Ganges i Bengal og så langt som til Moskva.
Effektane var omfattande og varte ut året og gjennom den påfølgjande vinteren. I det austlege Sveits var somrane i 1816 og 1817 så kjølige at det danna seg ei isdemning nedanfor Giétrobreen høgt i Val de Bagnes. Trass i forsøk på å drenere den veksande innsjøen bak demninga, kollapsa isdemninga med katastrofale følgjer i juni 1818.
Årsaker
Generelt meiner ein at årsaka til avvika kom av vulkanutbrotet til Tambora 5. til 15. april 1815. Tambora ligg på øya Sumbawa i Indonesia (då ein del av Nederlandsk Austindia). Utbrotet hadde ein vulkaneksplosivitetsindeks på 7, som er eit kolossalt stort utbrot med store mengder vulkansk støv kasta opp i den øvre atmosfæren. Det var det største utbrotet sidan Hatepe-utbrotet om lag 1600 år tidlegare i 180 e.Kr. At utbrotet skjedde medan sola hadde uvanleg låg aktivitet, Dalton-minimumet, var truleg òg ei medverkande årsak.
Andre store vulkanutbrot (med vulkaneksplosivitetsindeks på minst 4) i same tidsrom er:
Desse andre utbrota hadde alt bygd opp store mengder atmosfærisk støv. Dei store mengdene atmosfærisk støv svekka solinnstrålinga i atmosfæren, og dermed fall temperaturen globalt.
Effektar
På grunn av fleire påfølgjande vulkanutbrot hadde avlingane i dei nemnte områda vore dårlege i fleire år. Europa prøvde framleis å kome til hektene att etter napoleonskrigane og vart råka av matmangel. Mangelen på mat førte til opprør i Storbritannia og Frankrike, og kornlagra vart plyndra. Kraftige uvêr, uvanleg store nedbørsmengder med påfølgjande flaum i dei store elvane i Europa (inkludert Rhinen), har truleg òg opphav i vulkanvinteren. Det same var frosten som kom i august 1816. Ein stor tyfusepidemi råka Irland i perioden 1816-1819, framskunda av matmangelen under året utan sommar. Det er estimert at rundt 100 000 irar mista livet i denne perioden. Ein BBC-dokumentar om hendinga meinte at dødelegheita desse åra var det dobbelte av det som var vanleg på denne tida.
I USA meiner historikarar at året utan sommar førte til at mange flytta vestover og slo seg ned i det vestlege og sentrale New York og den amerikanske Midtvesten.
Kulturell innverknad
Det høge oskenivået i atmosfæren førte til uvanleg spektakulære solnedgangar i denne perioden, noko som mange kunstnarar målte. Liknande fenomen skjedde etter Krakatoa-utbrotet i 1883 og i 1991 etter Pinatubo.
Mangelen på havre til å mate hestane med, kan ha inspirert den tyske oppfinnaren Karl Drais til å forske på nye hestelause transportmetodar og finne opp dresin og velosiped. Dette var føregjengaren til den moderne sykkelen og eit steg mot meir mekaniserte fargreier.
Dei feila avlingane i året utan sommar, tvinga familien Joseph Smith til å flytte frå Sharon i Vermont til Palmyra i New York , noko som førte til ei rekkje hendingar som enda med at Mormonarboka vart gjeven ut og Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage vart oppretta.
I juli 1816 førte kraftig nedbør til at Mary Shelley, John William Polidori og venene deira måtte halda seg innandørs det meste av ferien deira i Sveits. Dei valde då å halde ein konkurranse om kven som kunne skrive den skumlaste historia. Shelley byrja då på romanen Frankenstein og Polidori skreiv The Vampyre, eit av utgangspunkta for dei moderne vampyrane. Året utan sommar inspirerte òg Lord Byron til å skrive Darkness i 1816.
Shunsuke Tsutsumi
Shunsuke Tsutsumi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Urawa Reds, Roasso Kumamoto, Tochigi SC, Avispa Fukuoka og Kagoshima United FC (2019).
Foreign Affairs av Tom Waits
Foreign Affairs er det femte albumet til Tom Waits frå 1977 for Elektra Entertainment.
Kritikarane byrja no å hevde at Waits repeterte seg sjølv med enno eit album sett til ein nattleg atmosfære med songar om taparar og drukkenboltar.
På plateomslaget kan ein sjå bilete av Rickie Lee Jones, som på den tida var kjærasten til Tom Waits.
Gud er attåt
"Gud er attåt" er eit munnhell som skriv seg frå Grunnlovstida i 1814. Orda vart hogne inn på Sverdrupstøtta til minne om Stormannsmøtet på Eidsvoll den 16. februar 1814. Sjølve frasen kom frå ein skysskar som førte Georg Sverdrup til Eidsvoll verk den dagen. Ordlegginga "kom hau at Gud er attåt" skriv seg frå romeriksmålet som skysskaren nytta. Kjeldene har ikkje gjeve att talemålet hans utom i denne eine setninga.
Henrik Wergeland gav att samtala i sitt verk om den norske grunnlova:
Halvdan Koht gjev att samtala slik:
"Eg tenkjer nok dei skal rådslå med prinsen korleis dei skal gje Noreg over til Sverige; om du skal vera med i det laget, så lyt du for Guds skuld aldri gje røysta di til at Noreg vert overgjeven Sverige; Eg vil gje livet mitt, og liva til mine næraste, og alt for ikkje å sjå den dagen då Noreg vert lagt under Sverige. Men kva du så seier eller gjer, lyt du hugse at Gud er attåt".
Georg Sverdrup heldt sidan denne samtala i minne. I følgje Wergeland var det denne setninga som stod i øyra på han då han gjekk i rette med Christian Frederik og minte han på at prinsen ikkje hadde meir rett enn han sjølv til å ta kongemakt i Noreg ("Til det har De ikkje meir rett enn eg!") og overtydde han om at folkesuverenitetsprinsippet laut styre den vidare utviklinga.
Seinare referansar
Bjørnstjerne Bjørnson viser truleg til denne hendinga i nestsiste strofa av Nasjonalsongen Ja, vi elsker:
Impresjonisme
Impresjonisme er ei nemning som blir nytta om ein stil i fransk målarkunst frå slutten av 1800-talet. Nemninga kan òg vise til musikk frå rundt den same tida.
Impresjonistisk målarkunst
Impresjonismen skal ha ha fått namnet sitt frå eit måleri av Claude Monet med tittelen «Impression: Soleil levant» (1872). Det var ei nemning som opphavleg vart nytta som noko negativt av ein kritikar. Andre impresjonistiske målarar var Edgar Degas, Édouard Manet, Berthe Morisot, Camille Pissarro, Auguste Renoir, Alfred Sisley og Paul Cezanne.
Impresjonistisk musikk
Impresjonisme som omgrep vart også nytta til å omtale ein ny musikkstil som voks fram frå omkring 1890. Denne stilen kjenneteiknast av eit fokus på klang, atmosfære, utanommusikalske referansar til sanseinntrykk og stemningar, og ofte ein fasinasjon over det eksotiske og eventyrlege. Musikalske stiltrekk som uvande skalatypar, tette harmoniar og parallellførte akkordar vart hyppig nytta.
Claude Debussy blir rekna som den viktigaste impresjonistiske komponisten. Maurice Ravel blir oftast òg rekna som impresjonist. Det finst ikkje mange andre, og det kan nemnast at desse komponistane ikkje rekna seg sjølv som impresjonistar.
Den norske komponisten Alf Hurum var sterkt inspirert av Debussy, og reknast som ein som førte vidare ein impresjonistisk stil i Noreg.
Khowar
Forskingssoge
Den norske språkforskaren Georg Morgenstierne (1892–1978) byrja utforskinga av khowar under eit opphald i Chitral i 1924, og publiserte seinare tre viktige artiklar: Tidlegare var språket kjent frå skildringar laga av britiske oppdaginsreisande og kolonioffiserar; jf. mellom anna O’Brien (1895). I lag med Wazir Ali Shah publiserte Morgenstierne i 1959 nokre songar (Wazir Ali Shah and Morgenstierne 1959).
Den innfødde talaren Muḥammad Ḥusām al-Mulk Citrāli har publisert desse bøkene om khowar: Den tyske språkforskaren Georg Buddruss (1929–) gav i 1977 ut ein artikkel, "Khowār–a new literary language of Chitral (Pakistan)", om utviklinga av khowar som skriftspråk. Buddruss (1982) er ein del khowartekstar i arabisk skrift.
To norske språkforskarar, Knut Kristiansen (1928–1999) og Rolf Theil (1946–), publiserte i 1981 ein artikkel (Endresen and Kristiansen 1981) der dei presenterer (a) ein gjennomgang av soga til utforskinga av khowar, (b) ein analyse av eit eventyr og (c) ein analyse av fonologien; del (b) og (c) byggjer på upubliserte notatar etter Morgenstierne, som er nemnde i artikkelen. Dei samarbeidde med Morgenstierne før han døydde i 1978.
Mellom nyare publikasjonar om khowar kan nemnast L'Homme (1999), ei innføring i språket og kulturen i Chitral.
Typologi
Khowar er eit SOV-språk, som vist i denne setninga, frå Endresen og Kristiansen (1981):
Heddalsvatnet
Heddalsvatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Notodden og Midt-Telemark i Vestfold og Telemark. Hovudtilløpet til innsjøen er Tinnelva og Heddøla. Utløpet er elva Saua, som renn ned til Norsjø. Systemet er ein del av Skiensvassdraget.
Forelsking
Forelsking er ei brå og medrivande kjensle av kjærleik. Med forelsking meiner ein gjerne romantisk tiltrekking mot ein annan person, men det kan også visa til meir platonisk vørdnad eller ein valdsam vennskap. I overført tyding kan ein også snakka om å forelska seg i idear, saker eller ting.
Forelsking kan frigjera hormonar i kroppen som skaper ein naturleg rus. Denne kan gje ei oppleving av intens lukke, om ein får vera saman med den ein er forelska i, eller ulukke om ein ikkje får vera det. Alle aldersgrupper kan bli forelska, men kjensla kan vera særs intens i puberteten. I det vestlege samfunnet på 1900- og 2000-talet er forelsking rekna som ei nødvendig drivkraft for å danna parforhold. I andre samfunn ser eller har ein sett på forelsking som farleg og nedbrytande for samfunnsordenen.
Lasse Kolstad
Lasse Kolstad var ein norsk skodespelar og songar. Han var bror til Henki Kolstad.
Strandsnigel
Strandsnigelen (Littorina littorea) er ein fjørelevande snigel. Dei finst hovudsakleg langs stein-, sand- eller gjørmestrender ved den atlantiske kysten, men også i brakkvatn og i små tidvasspyttar. Strandsniglar kan vera opp til 3,5 cm i høgda og har eit spiralforma skal. Strandsniglar pustar med gjeller, og kjem seg rundt på ein slimvæta muskuløs fot. Dei er rasparar, med ei tunge som kan slipe som sandpapir. Dei lever av små algar, som dei skrapar av steinar eller sandkorn med tunga si.
Haruki Nishimura
Han spela for klubbane Omiya Ardija, Arte Takasaki og FC Ganju Iwate.
Le Mouret
Le Mouret er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 754 meter over havet.
Kommunen vart skapt 1. januar 2003 då dei tidlegare kommunane Bonnefontaine, Essert, Montévraz, Oberried, Praroman og Zénauva vart slått saman.
Toulon
Toulon (oksitansk Tolon eller Touloun) er ein by sør i Frankrike og ein stor marinebase ved kysten av Middelhavet for den franske marinen. Han ligg i regionen Provence-Alpes-Côte-d'Azur, og er prefecture (hovudstad) i departementet Var i den tidlegare franske provinsen Provence.
Toulon er eit viktig senter for skipsbygging, fiske, vinproduksjon og produksjon av luftfarstutstyr, våpen, kart, papir, tobakk, trykking, sko og elektronisk utstyr.
Militærhamna vart omleira av Sébastien de Vauban. Napoleon sitt gjennombrot byrja med den avgjerande rolla han hadde under omleiringa av Toulon i 1793.
Futurama
Futurama er ein amerikansk animert komedie laga av Matt Groening, som også står bak The Simpsons.
Viggja
Viggja er ei bygd og ein tettstad i Skaun kommune i Trøndelag fylke. Bygda ligg på sørsida av Orkdalsfjorden, like vestom innlaupet til Gaulosen, og har.
Klitoría i Akhaía
Klitoría (gresk Κλειτορία) er ein landsby i periferieininga Akhaía i Vest-Hellas i Hellas. Klitoría var hovudsete i den tidlegare kommunen Levkási, som no er ei kommunaleining i kommunen Kalávryta.
Islands of Fleet
Islands of Fleet er ei gruppe småøyar i Galloway i Skottland. Dei ligg i Fleet Bay, som er ein del av Wigtown Bay, som igjen er ein del av Solway Firth i Irskesjøen. Det er tre hovudøyar:
Nobuhisa Kobayashi
Nobuhisa Kobayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Zoot Suit
«Zoot Suit» var den første singelen til det engelske rockebandet The Who, medan dei enno vart kalla The High Numbers.
Songen vart skriven av Peter Meaden, manageren til bandet på denne tida, men det meste av musikken vart kopiert frå amerikanske soulplater, songen «Misery» av The Dynamics. Singelen vart meint for mod-rørsla og slo ikkje til på listene. Bandet hadde før singelen kom ut hatt namnet The Who, og etter singelen kom ut gjekk dei tilbake til dette namnet, fann nye managerar og gav ut sin sjølvskrivne «I Can’t Explain», som vart ein hit i Storbritannia.
Alison Barros Moraes
Alison Barros Moraes er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Omiya Ardija.
Henning Mørland
Henning Mørland var ein norsk klassisk filolog, fødd og oppvaksen i Oslo. Han var professor i klassisk filologi ved Universitetet i Oslo i åra 1949–73, og omsette mange antikke verk frå latin til norsk i løpet av levetida si.
Hestan Island
Hestan Island er ei lita øy ved kysten av Skottland i Solway Firth.
Hestan Island ligg ved innløpet til Auchencairn Bay i regionen Dumfries and Galloway i det tidlegare grevskapet Kirkcudbrightshire. Det vart bygt eit fyr på austsida av øya av Alan Stevenson i 1850.
Ruinane av herregarden til Edward Balliol står nord på øya.
På 1700-talet var øya involvert i smugling og varer vart lagra i grotter sørvest på øya. Samuel Rutherford Crockett skriv mellom anna om dette i romanen The Raiders.
Øya er ein populær destinasjon for havkajakkpadlarar.
Neyruz
Neyruz er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 692 meter over havet.
Kommunen ligg på venstresida av Glane.
Asteroidespektralklassar
Asteroidespektralklassane er dei ulike typane av asteroidar. Asteroidar vert klassifiserte etter spektraleigenskapar, farge, og nokre gongar etter albedo. Desse klassane er tenkt å peike tilbake på samansetninga til asteroideoverflata. For små lekamar som ikkje er differensierte (lagdelte), er den indre samansetninga mykje lik den ein finn på overflata. Store lekamar som 1 Ceres og 4 Vesta veit ein er differensierte; dei tyngste grunnstoffa søkk inn medan dei lette blir liggande oppå.
Dagens klassifisering
Dagens klassifisering vart påbegynt av Clark R. Chapman, David Morrison og Ben Zellner i 1975 med tre kategoriar: C for mørke og karbonrike objekt, S for steinete (silikatrike), og U for dei som ikkje passa inn i verken C eller S. Denne klassifiseringa har seinare blitt utvida og klarifisert.
Ei rekkje klassifiseringar er for tida i bruk, og medan dei slit med å få samkonsistens blir mange asteroidar putta i forskjellige klassar alt ettersom kva klassifikasjon som blir nytta. Dette av di det er forskjellige kriterium for kvart klassifikasjonsskjema. Dei to mest brukte klassifikasjonane er beskrivne nedanfor:
Tholen-klassifiseringa
Den mest brukte klassifiseringa på over eit tiår er den som David J. Tholen la fram i 1984. Denne klassifiseringa vart utvikla frå breibandsspektrum (spektrum mellom 0,31 μm og 1,06 μm) skaffa under ”Eigh-Color Asteroid Survey” (ECAS) på 1980-talet, i kombinasjon med albedomålingar. Den originale formulaen var basert på studie av 978 asteroidar. Skjemaet inkluderer 14 typar. Størstedelen av asteroidane passar inn i ein av dei tre breie hovudkategoriane, i tillegg til ein av dei mindre klassane:
Dei tre siste typane inneheldt opphavleg berre éin asteroide som hadde unike spektrumleigenskapar. Objekt blei nokre gongar tildelte kombinerte typar, som f.eks. CG, når dei hadde eigenskapar som passa til to klassar.
SMASS-klassifiseringa
Dette er ein meir nyleg klassifisering introdusert av Schelte J. Bus og Richard P. Binzel i 2002, basert på ”Small Main-Belt Asteroid Spectroscopic Survey” (SMASS), der 1447 asteroidar vart undersøkte. Denne undersøkinga produserte spektrum med ein mykje høgare oppløysning enn det ECAS hadde, og var i stand til å få med seg eit utval av tronge trekk i spekteret som ikkje ECAS kunne; men spennvidda av bølgjelengder som vart undersøkte var smalare enn under SMASS-undersøkinga (0,44μm til 0,92μm). Albedoar vart heller ikkje tatt med. Mens ein forsøkte å halda på Tholen-taksonomien så mykje så mogleg, vart asteroidar sorterte inn i 24 typar. Størstedelen av lekamane passa inn i ein av dei tre breie C-, S- og X-kategoriane, med nokre få uvanlege lekamar som passa inn i mindre kategoriar:
Ei merkbar mengde av små asteroidar vart funne i Q-, R- og V-typen, som berre var representerte av ein lekam i Tholen-klassifiseringa. I SMASS-klassifiseringa er det berre ein type som berre er representert av ein spesiell asteroide.
Nokre nærjordsobjekt har spektrum som skil seg sterkt i frå alle SMASS-klassane. Dette er truleg av di desse lekamane er mykje mindre enn dei som er oppdaga i hovudbeltet og derfor kan ha yngre og mindre omforma overflatar, eller bestå av ein mindre variert blanding av mineral.
Framtidig klassifisering
Det er forventa at klassifikasjonane vil bli raffinerte og/eller byta ut etter kvart som forskinga gjer framsteg. For no vil klassifikasjonane vera basert på dei lågoppløyselege undersøkingane frå 1990-talet. Forskarane har så langt ikkje vore i stand til å bli einige om eit betre taksonomisystem, mest grunna i at det er vanskeleg å få gjort detaljerte målingar for eit større utval av asteroidar.
Dei tre hovudtypane av asteroidar relaterer til dei tre grunnleggjande meteorittypane:
Fylkesveg 216
Fylkesveg 216 (Fv216) går mellom Moelv i Ringsaker og Sustad i Lillehammer. Veglengda er 38,5 km, av dette 30 km i Hedmark og 8,5 km i Oppland.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Gåsos
Gåsos ein innsjø som ligg i Tinn kommune i Vestfold og Telemark i ei høgd på 1146 meter over havet. Innsjøen Langesjå renn ut i Gåsos som så renn ut i elva Hondle. Hondle munnar ut i Møsvatnet. Systemet høyrer til Skiensvassdraget.
Andrusjivka
Andrusjivka (ukrainsk Андрушівка, russisk Андрушевка, Andrusjevka) er ein by i Zjytomyr oblast i Ukraina og det administrative senteret i Andrusjivka rajon. Byen har kring 9 000 innbyggjarar (2011). Byen ligg søraust i oblastet ved breidda av Huyva, 47 km frå Zjytomir. Andrusjivka fekk bystatus i 1975. Andrusjivka astronomiske observatorium (A50) ligg i byen.
Sitkagran
Sitkagran (Picea sitchensis) er ein plante i furufamilien, tilhøyrande granslekta. Ho høyrer naturleg heime på Stillehavskysten i Nord-Amerika, mellom den 39. og 62. breiddegraden.
Det er eit utprega kysttre. Det kan bli av verdas største tre; i Amerika når det høgder nær 100 meter og diametre over 4 meter. Sitkagrana er mykje bruka i skogreisinga i Vest-Europa.
Sitkagrana har mørkgrøne nåler med glasaktige, kvasse nålespisser.
Sitkagran i skogbruket
Sitkagran er lyskrevjande. Ho trivst best i mildt kystklima, på næringsrik, frisk og fuktig jord. Ho toler godt sterk vind.
Når sitkagran står aleine eller i glisne bestand, vert ho særs kvistrik. I tette bestand kan ho verte slank og kvistrein. Veden er kvit eller lyst gul. Han er lett og inneheld lite harpiks; difor er han mindre varig enn granved. Virket er godt egna til cellulose og tremasse.
Utanom det naturlege utbreiingsområdet har sitkagrana etter kvart fått stor utbreiing, slik at sitkagrana har vorte det økonomisk viktigaste treslaget i somme av dei nordvestlege delane av Europa, bl.a. i delar av Danmark og Nord-Tyskland samt i Skottland, Wales og Irland.
Sitkagran i Noreg
I Noreg vart det planta nokre få sitkagraner rundt 1900, noko meir først på 1920-talet. Frå 1950 vart treslaget systematisk nytta i skogreisinga på kysten av Vestlandet og i Nord-Noreg. På 1960-talet vart det årleg sett ut om lag 5 millionar sitkaplantar for året. I Noreg har vi no om lag 500 000 dekar sitkagranskog.
I skogreisinga i Nord-Noreg har lutzigran, ei kryssing eller ei mellomform mellom sitkagran og kvitgran, dei siste tretti åra teke plassen til sitkagrana i skogreisingsarbeidet.
Paraply
Paraply (fr. parapluie, 'vern [mot] regn') er ein bærbar, samanslagbar skjerm av vasstett stoff brukt til å skjerma seg frå regn og anna nedbør.
Paraplyar, på same måte som parasollar, har vore i bruk i tidlegare tider hjå assyrarane, egyptarane, i Kina og India, men då hovudsakleg som eit symbol på ein høgtståande person. I Europa tok ein først i bruk paraplyar på 1500-talet.
Julekake
Julekake er eit brødaktig bakverk med tørka frukt i deigen som ofte blir servert til jul. Julekake er søt, gjerne krydra med kardemomme og tilsett fruktbitar som sukat og rosin.
Bakgrunnsstoff
Kletznbrot Früchtebrot Fruitcake Pastel de fruta Beerawecka Keks Кекс ฟรุตเค้ก Кекс
Atsushi Ito
Atsushi Ito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane JEF United Chiba og Tochigi SC.
Neville Chamberlain
Arthur Neville Chamberlain var ein britisk politikar for Det konservative partiet og statsminister i Storbritannia frå 1937 til 1940.
Chamberlain var son av Joseph Chamberlain og bror av Austen Chamberlain, begge politikarar. Etter ei tid som forretningsmann gjekk han inn i lokalpolitikken i Birmingham, og følgde faren og broren som parlamentsmedlem i 1918, då han var 49 år gammal. Chamberlain tente som helseminister og finansminister før han etterfølgde Stanley Baldwin som statsminister i 1937. Tida hans som regjeringsleiar var prega av korleis ein skulle behandla eit aggressivt og ekspansivt Tyskland. For ettertida er han vorten kjend for ein ettergjevande politikk i høve til Adolf Hitler som han håpte kunne avverja ein ny storkrig. Storbritannia erklærte likevel krig mot Tyskland etter at landet invaderte Polen i 1939. Då dei allierte landa ikkje klarte å hindra Tyskland i å invadera Noreg i 1940 mista Chamberlain mykje støtte i parlamentet, og gjekk av til fordel for Winston Churchill. Han fortsette å sitja i regjering, men døydde av kreft seks månader etter avgangen.
Barndom og tidleg karriere
Neville Chamberlain var fødd i huset Southbourne i Edgbaston i Birmingham. Han var son av Joseph Chamberlain, som seinare vart borgarmeister i Birmingham og ein britisk minister, og den andre kona hans. Florence Kenrick, eit syskenbarn av parlamentsmedlemmen William Kenrick. Han hadde to eldre halvsysken, Austen og Beatrice, frå det fyrste ekteskapet til faren, og tre yngre systrer, Ida, Hilda og Ethel. Mora døydde i barsel då Neville var seks år gammal, og Beatrice stod for mykje av oppsedinga deira. Neville voks opp med eit kjølig tilhøve til faren, men vart desto meir knytt til søskena, særleg systrene Ida og Hilda.
Chamberlain var elev ved den prestisjefulle Rugby School, ein av dei mest kjende privatskulane i Storbritannia. Her utvikla han ei livslang interesse for botanikk og ornitologi.
Etter skulen byrja Chamberlain på to Mason College, no Universitetet i Birmingham. Dette gjer han til ein av to britiske statsministrar som ikkje har gått på University of Cambridge eller University of Oxford. Ved universitetet studerte han naturvitskaplege fag, spesielt metallurgi. I 1889 sette faren hans Neville i lære hjå eit rekneskapsføretak. Etter seks månader der vart han tilsett med løn. I eit forsøk på å vinna tilbake tapt familierikdom sende så Joseph Chamberlain sonen sin for å skipa ein sisalplantasje på øya Andros i Bahamas. Neville Chamberlain var der i seks år, men prosjektet feila, og Joseph Chamberlain tapte 50 000 pund.
Då Chamberlain var fylt førti utan å ha gifta seg hadde han venta å aldri gjera det, men i 1910 forelska han seg i Anne Cole, og blei gift med henne året etter. Ho oppmuntra han og støtta han då han ville gå inn i lokalpolitikk, og var ein konstant følgjesven, hjelpar og trudd kollega som delte interessa hans for husvere og andre politiske og sosiale saker han brann for. Paret fekk ein son og ei dotter.
Tidleg politisk karriere
Chamberlain hadde lenge ikkje vist noka interesse for politikk, sjølv om både faren og halvbroren sat i parlamentet. Under valkampen i 1900 heldt han talar for Joseph Chamberlain sitt parti, Liberal Unionist Party. Dette partiet var allierte med det konservative, og gjekk seinare saman med det til Unionist Party og seinare Conservative and Unionist Party. I 1911 gjekk Chamberlain inn i politikken, og vart vald inn i bystyret i Birmingham for Liberal Unionist Party. Han vart vald til formann for byplankomiteen, og fekk Birmingham til å vedta ein av dei fyrste byplanane i Storbritannia. Utbrotet av den fyrste verdskrigen i 1914 hindra innføringa av planane.
I 1915 vart han borgarmeister i byen, akkurat som far sin og fem onklar. Som borgarmeister i krigstid hadde Chamberlain ein stor arbeidsmengd, og han insisterte på at andre byrådar og embetsfolk måtte arbeida like hardt. Han halverte beløpet ein borgarmeister kunne krevja i utgifter, og skar ned på talet tilstellingar knytte til stillinga. I 1915 vart Chamberlain utnemnd til medlem av Central Control Board on liquor traffic. Som borgarmeister fekk han òg mellom anna grunnlagt ein kommunal bank og eit symfoniorkester i byen. Dette gjorde han populær, og han vart attvald ved det neste valet i 1916.
Chamberlain vart likevel ikkje sitjande lenge i den andre perioden sin. I desember 1916 fekk han stillinga som Director of National Service av den nye statsministeren David Lloyd George. Her fekk Chamberlain det overordna ansvaret for å koordinera utskrivinga av vernepliktige, slik at krigsnødvendig industri ikkje skulle verta tappa for kompetent arbeidskraft. Alt i august 1917 trekte Chamberlain seg frå denne posten på grunn av manglande resultat og samarbeidsproblem med Lloyd George. Dette førte til at Chamberlain og Lloyd George utvikla ein gjensidig motvilje for kvarandre, noko som skulle vara livet ut.
Ved valet i 1918 bestemte Chamberlain seg for å stilla som kandidat til underhuset i det britiske parlamentet. Samstundes fekk han eit tilbod om ein stilling i helsedepartementet, men på grunn av konflikten med Lloyd George avslo Chamberlain dette, og tok heller opp plassen han vann i parlamentet.
Etter at Lloyd George gjekk av i 1922 vart Chamberlain utnemnd til Postmaster General av den nye statsministeren, Andrew Bonar Law. I 1923 fekk Chamberlain sete i regjeringa som helseminister. Som helseminister var han mest oppteken av å betra butilhøva i slummane i dei store byane, og han introduserte fleire lovar som betra rettane til fattige leigetakarar.
Etter at Stanley Baldwin vart ny statsminister, fekk Chamberlain den viktige posten som finansminister. Denne regjeringa varte berre åtte månader, i januar 1924 måtte ho gå av, og Chamberlain gjekk derfor attende til parlamentet.
Ved valet i 1924 vart Chamberlain attvald med knapp margin; han fekk berre 77 fleire røyster enn motkandidaten, Labour-kandidaten og den seinare fascistleiaren Oswald Mosley. Chamberlain avslo eit tilbod om å vera finansminister etterom han føretrekte den tidlegare rola si som helseminister. I løpet av denne perioden markerte han seg med heile 25 lovforslag, mange av dei var av den radikale sorten. Fram til han forlet stillinga i 1929 var 21 av forslaga vorte vedtekne lovar. Chamberlain var mellom anna sentral i oppbygginga av den britiske velferdsstaten. Han avskaffa dei valde fattigstyra (Poor Law Boards of Guardians) som administerte fattighjelp og nokre stader var ansvarlege for å krevja inn visse skattar. Med Local Government Act 1929 fekk Chamberlain desse totalt avskaffa. Ved den andre presenteringa av denne loven i underhuset talte han i to og ein halv time, og vart applaudert av alle partia. Unemployment Act 1934, som skipa eit velferdsbyrå for arbeidslause, var i stor grad Chamberlain sitt verk.
Ved generalstreiken i 1926 hadde Chamberlain hatt ei forsonande tilnærming til arbeidarane, men elles hadde han helst eit dårleg tilhøve til Labour-partiet. Dette kom til å spela ei avgjerande rolle i enden på statsministerkarrieren hans.
Etter å ha bytta valkrets før valet i 1929, vart Chamberlain lett attvald til parlamentet. Året etter vart han også leiar i det konservative partiet, men etter berre eit år med Chamberlain ved roret tok, noko overraskande, Stanley Baldwin leiarskapen attende. Baldwin og Chamberlain samarbeida godt, men likevel sleit den britiske høgresida tungt desse åra. Mellom anna vart det danna eit nytt høgreorientert parti under leiing av Lord Beaverbrook.
Etter at labourregjeringa trekte seg i 1931 og ei ny samlingsregjering vart danna av sosialisten Ramsay MacDonald, fekk Chamberlain attende posten som helseminister. Etter valet same året gjekk han over til stillinga som finansminister. I 1932 heldt samlingsregjeringa på å gå i oppløysning på grunn av Chamberlain sitt framlegg om auka tollmurar, men framlegget gjekk likevel igjennom og regjeringa vart sitjande.
I åra fram mot 1937 var Chamberlain kontroversiell, og både Labour og folk i hans eige parti gjekk til åtak på han. Medan labourpolitikarar som Arthur Greenwood kritiserte han for å bruka for mange pengar på gjenopprusting, kritiserte Winston Churchill han for å vera påhalden med forsvarsbudsjettet.
Innanrikspolitikk
Som statsminister kravde Chamberlain at alle departement skulle leggja fram langsiktige politiske toårsplanar, og han deltok også sjølv aktivt i utforminga av desse.
Irland
Då Chamberlain kom til makta hadde tilhøvet mellom Storbritannia og Den irske fristaten vore kjølig i mange år. Under leiing av president Eamon de Valera ønskte irane å bryta banda til Storbritannia, og den 29. desember 1937 vart ei ny irsk forfatning innført. Fristaten vart då til Republikken Irland
Samstundes kravde irane at også dei nordlegaste områda av øya Irland, Nord-Irland, skulle overførast til den nye republikken. Chamberlain var ikkje avvisande til dette. Sjølv om han tidlegare hadde hatt ei hardare linje, meinte han no at det vanskelege tilhøvet også påverka tilhøvet til andre delar av imperiet. I november 1937 vart det innleia tingingar. Motstand frå mange nordirar gjorde at dette ikkje kunne gjennomførast, og resultatet av tingingane vart til slutt ei handelsavtale.
Hibiki Kato
Hibiki Kato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Neville Chamberlain
Utanrikspolitikk
Chamberlain si regjeringstid gjekk føre seg medan Tyskland under Adolf Hitler kravde større territorium for Det tredje riket. Chamberlain heldt seg lenge passiv og såg på ekspansjonen, etter å ha komme fram til at det var lite Storbritannia kunne gjera for å stogga nasjonalsosialistane. Han prøvde å blidgjera Nazi-Tyskland og gjera staten til ein partner i eit stabilt Europa. Han meinte tyskarane kunne tilfredsstillast ved å få tilbake nokre av koloniane sine, og under Rhinland-krisa i mars 1936 hevda han at britane burde vurdera spørsmålet om tilbakeføring av koloniane.
Wales
Wales er ei halvøy sørvest på øya Storbritannia. Wales er ein del av det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland. Den britiske tronarvingen er kjend som Prince of Wales, prins av Wales, men han har inga politisk rolle i Wales.
Neville Chamberlain
Utanrikspolitikk
Chamberlain opna også direkte samtalar med Italia, som var blitt ein internasjonal paria etter invasjonen av Etiopia i 1935. Gjennom den italienske ambassadøren grev Dino Grandi sette Chamberlain opp ei private kommunikasjonsline til Benito Mussolini.
Wales
Namnet «Wales» kjem av det germanske ordet for «annleis» (på same måte som Vallonia og Valakia har fått sine namn).
Neville Chamberlain
Austerrike
I februar 1938 byrja Hitler å pressa Austerrike til å gå med på Anschluss, ein union mellom Tyskland og Austerrike. Chamberlain meinte det var viktig å styrka tilhøvet til Italia i håp om at ein anglo–italiensk allianse ville stoppa Hitler frå å tvinga styret sitt på Austerrike. Utanriksministeren Anthony Eden meinte at Chamberlain var for snar i å samtala med Italia og gje landet håp om ei de jure anerkjenning av det italienske herredømet over Etiopia. Chamberlain kom til at Eden måtte gå med på politikken hans eller gå av som minister. Regjeringa høyrde på begge to, men gjekk inn for løysinga til Chamberlain. Eden trekte seg frå regjeringa, og Chamberlain utnemnde Lord Halifax til ny utanriksminister. 16. april 1938 skreiv Storbritannia og Italia under på ein avtale der britane anerkjende den italienske stoda i Etiopia, medan Italia gjekk med på å trekka tilbake italienske «frivillige» som hadde støtta nasjonalistane til Franco i den spanske borgarkrigen. På denne tida hadde nasjonalistane overtaket, og dei sigra fullstendig året etter.
Wales
Wales har ikkje vore sjølvstendig sidan 1282, då landet vart erobra av kongen av England. Wales var frå 1707 til 1927 ein del av det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland. Etter den tid har Wales vore ein del av det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland, i norsk språkbruk korta til Storbritannia. Wales vart styrt direkte frå London fram til 1999. Det keltiske særmerket er teke vare på og har frå 1800-talet danna grunnlag for ei nasjonalistisk rørsle, Plaid Cymru. Rørsla fekk i 1974 inn to representantar i det britiske parlamentet. Nasjonalforsamlinga for Wales utgjer i dag styresmakta, men har berre avgrensa mynde delegert frå det britiske parlamentet.
Neville Chamberlain
Austerrike
I mars 1938 vart Austerrike del av Tyskland gjennom Anschluss. Austerrikarane bad om hjelp frå Storbritannia, utan suksess. Storbritannia sendte ein sterk protest til Berlin. Då han talte til regjeringa kort tid etter at dei tyske styrkane gjekk inn i Austerrike, fordelte Chamberlain skuld på begge landa. 14. mars, dagen etter Anschluss, talte Chamberlain i underhuset og fordømde sterkt måten Tyskland hadde gått fram på.
Wales
Det walisiske språket, kymrisk (eller walisisk) er eit keltisk språk som er nært i slekt med bretonsk i Bretagne. Det vert tala av om lag 550 000, spesielt i det nordlege Wales.
Neville Chamberlain
Tsjekkoslovakia
Neste krise kom då Tsjekkoslovakia vart sett under press av Hitler seinare same året. Tyskland kravde at Sudetenland, eit område i Tsjekkoslovakia, der ein majoritet av folkesetnaden var etniske tyskarar, skulle verta ein del av Tyskland. Frankrike og Tsjekkoslovakia hadde ein gjensidig støtteavtale. I april 1938 vitja den nye franske statsmnisteren Édouard Daladier London der han vart samd med britane om å be tsjekkoslovakarane om å koma til ei forståing med Tyskland.
Wales
Geografi og geologi
Wales er fjellrikt, spesielt i nordlege og sentrale regionar. Wales har over 1 200 km med kystline og fleire øyar, og av dei den største Ynys Môn eller Anglesey i nordvest.
Neville Chamberlain
Tsjekkoslovakia
I mai skaut tsjekkoslovakiske grensevakter to sudetentyske bønder som prøvde å passera grensa frå Tyskland utan å stoppa for kontroll. Dette førte til uro blant sudetentyskarar, og det gjekk rykte om at Tyskland flytta styrkar til grensa. Som svar flytta også Tsjekkoslovakia sine troppar til grensa. Lord Halifax sendte ei melding til Tyskland om at dersom Frankrike intervenerte i krisa til fordel for Tsjekkoslovakia, kunne Storbritannia koma til å støtta Frankrike. Spenningane verka å gå tilbake, og Chamberlain og Halifax vart lovprisa for den «meisterlege» handteringa av krisa. Regjeringa Chamberlain fekk sterk, nesten udelt støtte i den britiske pressa. I ettertid viste det seg at Tyskland aldri hadde hatt planar om å invadera Tsjekkoslovakia i mai.
Wales
Geografi og geologi
Cambrian Mountains («Desert of Wales») er ein serie av fjellkjeder som strekkjer seg frå Brecon Beacons-fjella i Sør-Wales til nordlege Carmarthenshire og Ceredigion og vidare til Snowdonia i Nord-Wales.
Neville Chamberlain
Tsjekkoslovakia
12. september heldt Hitler ein tale i Nürnberg der han hevda at tyskarar i Sudetenland levde under forferdelege tilhøve, og at Tyskland ikkje kunne la dette halda fram. Dagen etter vart Chamberlain og regjeringa informerte av Secret Service om at alle tyske ambassadar var vortne fortalde at Tyskland kom til å invadera Tsjekkoslovaki den 25. september. Chamberlain var overtydd om at Frankrike ikkje ville kjempa for Tsjekkoslovakia, og sendte ei melding til Hitler om at han var villig til å koma til Tyskland for å forhandla. Hitler gjekk med på dette, og Chamberlain flaug dit 15. september; dette var fyrste gongen Chamberlain haddde vore på ein lengre flytur.
Wales
Geografi og geologi
Den høgaste toppen i Cambrian Mountains er Pumlumon. Fjella er nedbørsområde for elvane Severn og Wye. Det er typelokalitet for kambriumperioden (542-488 mill. år sidan).
Neville Chamberlain
Tsjekkoslovakia
Møtet mellom Hitler og Chamberlain varte i rundt tre timar. Hitler kravde å annektera Sudetenland. Chamberlain fekk han til å gå med på at han ikkje hadde nokre som helst planar om å ta over resten av Tsjekkoslovakia eller andre delar av Aust-Europa der det budde tyskarar. Etter møtet vende Chamberlain tilbake til London, trygg på at han hadde skapt eit pusterom der ein kunne forhandla fram ein avtale og halda på freden. Forslaga ein hadde kome fram til var at Sudetenland skulle annekterast av Tyskland om ei folkerøysting der gjekk inn for det. Tsjekkoslovakia skulle få internasjonale garantiar om fortsett sjølvstende i staden for støtteavtalen med Frankrike. Franskmennene gjekk med på forslaget. Under sterkt press gjekk også tsjekkoslovakaren med på det, med det følgjet at den tsjekkoslovakiske regjeringa fall.
Wales
Geografi og geologi
Berggrunnen vart danna ved overgangen frå prekambrium til kambriumtida ved danninga av mikrokontinentet Avalonia. Wales ligg i sentrale delar av dette mikrokontinentet og har gjennomgått fleire foldefasar. I nord finst Snowdonia og dei høgaste fjella. I sør finst ei relativt komplett lagrekkje av bergarter med mange klassiske typelokalitetar.
Neville Chamberlain
Tsjekkoslovakia
Chamberlain flaug tilbake til Tyskland, der han møtte Hitler i Bad Godesberg den 22. september. Hitler hevda no at han ikkje var nøgd med avtalen frå det tidlegare møtet. Han ville ha kontroll over Sudetenland strtaks, og at dei polske og ungarske krava på Tsjekkoslovakia skulle takast opp. Chamberlain mælte kraftig imot dette, og sa til Hitler at han hadde arbeidd hardt for å få Frankrike og Tsjekkoslovakia til å gå med på dei tyske krava allereie. Hitler let seg ikkje rokka.
Alf Hellevik
Alf Kolbjørn Hellevik var ein norsk filolog, språkprofessor og ordbokredaktør som er særleg kjend for standardverket Nynorsk ordliste. Han vart fødd i Fjaler i Sunnfjord, og var ein aktiv målmann gjennom heile livet.