cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfred Hagn
Spion for tyskarane under første verdskrigen
Sidan Hagn var ein utanlandsk spion, blei saka hans ført for ein militær domstol, der ho kom opp i august 1917. Den norske ambassadøren i London, Benjamin Vogt, hjelpte Hagn på mange måtar. Den norske legasjonen betalte for forsvarsadvokat med pengar frå utanrikstenesta. Etter ein summarisk rettssak blei Alfred Hagn dømd til døden 28. august 1917. Det var ikkje prov for at han hadde klart å senda nokon hemmelege meldingar til sine oppdragsgjevarar, men han vart funnen med hemmeleg blekk og ei kjend tysk dekkadresse på seg, det var nok. Det var krig, og i krigstid avretta ein fiendtlege spioner. Hagn blei ført til Tower of London, og sett inn på ei dødscelle. Der venta han på at dødsdommen skulle fullbyrdast. Kort tid før dette skulle skje, fekk han melding om at straffa var blitt omgjort til livsvarig straffearbeid, og Hagn blei overført frå Tower til Maidstone-fengselet sør for London, der han skulle sona.
Hagn var langt frå den første tyske spionen som hadde kome til Storbritannia frå det nøytrale Noreg, eller som britane hadde påvist hadde sendt spionmeldingar. Den britiske regjeringa brukte saka til å pressa den norske regjeringa til å innta ein meir britisk-vennleg ståstad - Norges handel med Tyskland blei sterkt mislikt i London. Noreg hadde som eit nøytralt land store utfordringar under krigen. For dei norske styresmaktene galdt det å unngå å bli drege inn i krigen. Dette var heile tida ein vanskeleg balansegang, då også tyskarane pressa på Noreg. Britane var også misnøgde med det dei såg på som norsk ettergjevnad overfor Tyskland. Det britiske utanriksdepartementet (Foreign Office) såg eit høve til å bruke Hagn-saka til å leggja ytterlegare press på Noreg. At utanriksminister Ihlen nærmast tvang Kong Haakon til å senda ein benådningssøknad til sin svoger, den britiske kongen, spelte difor ei mindre rolle for utfallet av saka. Det var norsk ettergjevnad overfor britane i pågåande handelsavtalar som og omgjorde dødsdommen til Hagn og redda livet hans. Dette fall i tid saman med dei begynnande tyske Zeppelinar-åtaka på Sør-England og London.
Alfred Hagn blei benåda, og utvist av Storbritannia i 1919, etter å ha sveltestreika. Også no la minister Benjamin Vogt ned eit stort arbeid bak kulissane. Han lukkast med å overtyda britane om at Hagns helsetilstand var så dårleg at han var i fare for å mista livet, og at det ville vera ein kjedeleg sak for Storbritannia om det skjedde.
Kyrkjerestauratør
Etter at han kom heim til Noreg, blei Alfred Hagn frossa ut av kunstnarmiljøet i Kristiania. Han slutta difor etter kvart å måla og gav opp å vera moderne kunstnmålar. I 1921 blei han gift med Ragnhild Høegh-Omdahl (f. Lundh) som han hadde treft rett etter heimkoma til Noreg, medan han rekonvaleserte på Bamble prestegard i Telemark. Hagn sa at ekteskapet var langt meir gjennomgripande for han enn «Englands-affæren» hadde vore. Han kalla ekteskapet sin siste «viderværdighet». I England hadde han nær møtt sin skjebne, difor hadde han ved heimkoma til Norge gått til motsett ytterpunkt.
Etter at han kom tilbake til Noreg i 1924, trekte han seg unna offentlegheita, gifte seg og slo seg ned på Grav i Bærum. Der bygde han hus og levde eit stille og roleg liv. Han fekk seg arbeid som kyrkjerestauratør hjå Riksantikvaren og arbeidde med kyrkjeinteriør, måleri og skulpturar. Han arbeidde den første tida som assistent på oppdragsbasis for Domenico Erdmann, sidan på eiga hand. Men han blei ikkje fast tilsett. I tjue- og trettiåra arbeidde og restaurerte han ei lang rekkje kyrkjer over heile Noreg. Hagn var særleg ekspert på stavkyrkjer og blei sett på som ein dyktig fagmann på sitt felt. Han tok også opp att målinga. I åra rett før andre verdskrigen konsentrerte Hagn seg særleg om Nord-Noreg. I desse åra utvikla han ein nær venskap med psykologen Ingjald Nissen.
Andre verdskrigen og Ahnenerbe
Under andre verdskrigen kom Hagn tilbake i søkelyset. Då det opna seg ei fast stilling som restaureringskonsulent hos Riksantikvaren i 1941 - Hagn hadde berre arbeidt på oppdragsbasis før dette - fekk Hagn tilstrekkeleg gode kontaktar til å få NS’ kultur- og folkeopplysningsminister Gulbrand Lunde til å tilsetja han i stillinga. Hagn måtte då melda seg inn i NS. Han var gjennom resten av krigen Riksantikvarens representant i NS' Kulturting, då riksantikvar Harry Fett lét vera å møta fordi han ikke var partimedlem.
Frå 1943 samarbeidde Hagn nært med Hans Schwalm, den tyske representanten for Heinrich Himmlers Forschungs- und Lehrgemeinschaft das Ahnenerbe i Norge. Ahnenerbe var ein del av SS, og dreiv med antropologisk og kulturhistorisk «forsking» på den ariske rasen. Organisasjonen var svært oppteken av den gamle norske bondekulturen, og Hagn som var ekspert på kyrkjemålarar og stavkyrkjer, var difor ein naturleg samarbeidspartnar. I 1943 var han reiseleiar for ein kommisjon av Ahnenerbe-forskarar på studietur rundt om i Sør-Noreg. Hagn var i denne perioden permittert frå stillinga i Riksantikvariatet.
Som følgje av dei tyske venene og NS-medlemskapen, blei Hagn og familien hans utfrosne i lokalmiljøet på heimstaden Grav.
Etterkrigstida
Hagn blei arrestert kort tid etter frigjeringa i 1945. Det viste seg likevel vanskeleg å få han straffa for landssvik på grunn av hans dårlege helse og det enda med at han blei dømd til eitt års fengsel som foreleggsstraff. Men han var for svak til å kunna sona og i 1947 blei han difor benåda. Dei siste åra av livet sitt budde han på Tøyen i Oslo. Alfred Hagn døydde i Oslo i 1958.
Ettermæle
Etter at han døydde – og langt på veg før – var Alfred Hagn ein gløymd mann. Både spionhistoria under første verdskrigen, hans kunsthistoriske rolle og hans verksemd under andre verdskrigen var lite kjend. Som NS-mann blei hans bidrag til kunsten oversett, og det var lenge lita interesse for første verdskrigen blant norske historikarar.
I 2010 blei det utgjeve ein biografi om Alfred Hagn, med tittelen Den mislykkede spionen. Fortellingen om kunstneren, journalisten og landssvikeren Alfred Hagn. Forfattarane var historikarane Nik Brandal, Eirik Brazier og Ola Teige.
Valdres alpinsenter
Skiområdet ved skisenteret strekker seg frå 700 til 1060 moh. Barneområdet har to barneheisar, eitt tallerkentrekk og eitt betletrekk. Ved innkøyrselen og parkeringsplassen er det skikro og utleige av ski. Valdres alpinsenter opna for fyrste gong i 1985.
Mickie Most
Mickie Most var ein engelsk plateprodusent med ei rekkje hitsinglar for artistar som The Animals, Herman's Hermits, The Nashville Teens, Donovan, Lulu, Suzi Quatro, Hot Chocolate, Arrows, Racey, og The Jeff Beck Group, ofte gjeven ut på hans eige RAK Records.
Biografi
Most flytta med familien sin til Nord-London og som tenåring vart han ein del av det blømande rock and roll-miljøet i Storbritannia. Han vart vener med Terry Dene og Wee Willie Harris og skipa eit band, The Most Brothers, i lag med Alex Murray (som seinare produserte The Moody Blues). Men bandet gjekk dårleg og i 1959 gifta han seg med ei kvinne frå Sør-Afrika og flytta dit. Medan han var i Sør-Afrika fekk Most suksess med ei rockegruppe som spelte amerikanske hitsongar. Sjølv om dette aldri ville gjort Most til ei internasjonal stjerne, gav det han erfaring med innspelingsprosessane, og han fekk 11 førsteplassar i Sør-Afrika på rad.
Most kom attende i midten av R&B-revolusjonen i Storbritannia i 1962, og såg seg om etter ei gruppe han kunne produsere. Han oppdaga The Animals på ein klubb i Newcastle. Han fekk dei til å spele inn «Baby, Let Me Take You Home» og «House of the Rising Sun», som seinare vart ein stor hit verda over og gjorde gruppa til superstjerner. Han produserte «I'm Into Something Good» for Herman's Hermits og «Tobacco Road» for The Nashville Teens og i 1966 produserte Most Donovan sitt kritikarroste album Sunshine Superman. Etter å ha produsert Jeff Beck seint i 1960-åra, skipa Most sitt eige selskap, RAK, i 1969. Sjølv om han aldri hadde kritikarroste artistar i stallen, fekk RAK ei rekkje hittar. Låtskrivarar for RAK, Nicky Chinn og Mike Chapman, gav artistar som Suzi Quatro og Mud suksess for ein kort periode. I 1970-åra arbeidde Most hovudsakleg med den engelske funkgruppa Hot Chocolate, men dei fekk berre to hittar inn på Topp 10. I 1980-åra heldt Most ein mykje lågare profil og han selde RAK og konsentrerte seg om å styre songkataologen han hadde samla gjennom dei mange produksjonane han hadde gjort gjennom åra. Den 30. juni 2003 døydde Most av kreft i heimen sin, 64 år gammal.
Mathias Brække
Mathias Nicolai Brække var ein norsk arkitekt som heldt til i Ålesund. Etter mellomskuleeksamen i Ålesund i 1895 hadde han ymse arbeid. Frå 1899 var han to år hospitant ved Trondhjems tekniske læreanstalt. I 1903 starta han eigen praksis som arkitekt i Ålesund. Ålesund brann 23. januar 1904. Under gjenreisinga var det trong for arkitektar. Det kom fleire utanfrå som arbeidde i byen ei tid. Brække heldt fram med praksisen sin etter at byen var oppattbygd og dei fleste andre arkitektane drog sin veg. I 1908 var han einaste arkitekten med fast praksis i byen. Mathias Brække har teikn minst 27 hus i byen. Fleire av dei er særmerkte jugendhus.
Då han var sjuk av tuberkulose, flytte han attende til Ørsta i 1916.
Mathias Brække laga og arbeidsteikningane til Bjørke kapell. Det var ikkje ferdig før året etter han døydde.
Otto K. Rømcke
Otto Knoph Rømcke var ein norsk trelasthandlar, skogeigar og politikar frå Drammen, fødd i Nes i Hallingdal. Han var stortingsmann 1919-24 for partiet Høgre.
Rømcke utdanna seg ved handelsgymnas i hovudstaden, arbeidde deretter fleire år i England, Tyskland og Frankrike. I mange år dreiv han Landfall Brug og til 1916 Ramfos Træsliberi. I «tidsrummet fra før den første verdenskrig og til tidsrummet 1925 var Otto K. Rømcke ubestridt den fremste leder innenfor Drammens og distriktets næringsliv og var den krumtappen det meste dreiet seg om».
Frå 1914 til 1919 var Rømcke ordførar i Drammen. Hausten 1918 vart han vald inn på Stortinget]9 frå einmannskrinsen Bragernes, tre år seinare lukkast han verte attvald frå valkrinsen [[Hønefoss, Drammen, Kongsberg. Begge tingbolkane representerte han partiet Høgre. Heile stortingstida sat han i Skog- og vassdragskomiteen, nestformann frå 1922.
Phil Chess
Philip «Phil» Chess var ein USA-amerikansk plateprodusent og direktør som i lag med broren skipa Chess Records.
Karriere
Chess vart fødd i landsbyen Motal som i ligg i dagens Kviterussland. Han flytta med familien til faren i Chicago i 1928. Familien byta namn til Chess, og Lejzor vart Leonard medan Fiszel vart Philip.
Phil og Leonard dreiv ein populær klubb i Chicago, Macomba Lounge. to år seinare vart Leonard partner i Aristocrat Records, eit lokalt selskap som spelte inn all slags musikk, og Phil kom med i 1950. Selskapet endra namn til Chess Records og dei byrja å fokusere på R&B-musikk, og signerte og spelte inn musikk med artistar som Muddy Waters, Bo Diddley, Sonny Boy Williamson (Rice Miller), Robert Lockwood jr., Etta James, Willie Dixon, Howlin Wolf og Chuck Berry. Phil Chess var aktivt involvert og produserte mange av blues og rock and roll-innspelingane deira. Selskapet deira hadde stor suksess i 1950-åra og tidleg i 1960-åra og vart i 1968 seld til GRT.
Phil Chess trekte seg attende til Arizona i 1972. Phil og Leonard Chess vart begge innlemma i Blues Hall of Fame som ikkje-utøvarar i 1995.
Chess døydde i heimen sin i Tucson i Arizona, 95 år gammal.
Kongsseteren
Kongsseteren er ein stor tømmervilla på Voksenkollen i Oslo. Han er kongefamilien sin private eigedom og vart gjeven i gåve frå det norske folket til Kong Haakon og dronning Maud då kongeparet vart krona i 1906.
Gåva vart finansiert ved ei innsamlingsaksjon og stod ferdig i 1911. Bygningen er teikna av arkitekt Kristian Biong, som vann ein utlyst arkitektkonkurranse med sitt prosjekt «Slot over Slot».
Eigedomen vert i hovudsak nytta om vinteren, og kongefamilien feirar gjerne jul her.
Art Munson
Art Munson er ein amerikansk musikar, låtskrivar og plateprodusent. Munson byrja musikkarrieren sin i lag med Dick Dale and the Del-Tones og turnerte seinare med Righteous Brothers og Paul Williams.
Munson har spelt med artistar som John Lennon, Barbra Streisand, Cher, Billy Joel, The Righteous Brothers, Paul Williams, Kris Kristofferson, Vonda Shepard, Brenda Russell, David Sanborn og Bill Medley. Han var òg skodespelar og hadde mindre roller i filmane Phantom of the Paradise frå 1974 og A Star Is Born frå 1976.
Munson produserer i dadg musikk for TV, som Oprah, America's Got Talent, Entertainment Tonight og ABC World News.
New York Dolls av New York Dolls
New York Dolls er debutalbumet til det amerikanske hardrockband New York Dolls. Det kom ut 27. juli 1973 på Mercury Records. I åra fram til albumet hadde The Dolls utvikla ein lokal fanbase ved å spela regelmessig på nedre Manhattan etter at dei vart danna i 1971. Likevel var dei fleste musikkprodusentane og plateselskapa motvillige til å samarbeida med dei på grunn av vulgariteten og scenemoten deira, i tillegg til homofobi i New York. Gruppa dukka seinare opp i overdriven drag på albumomslaget for å sjokkere.
New York Dolls vart kritikerrost, men selde dårleg og polariserte lyttarane. Bandet viste seg å vera vanskeleg å marknadsføra utanfor heimstaden i New York og utvikla eit rykte for utskeiande rockestjerner medan dei turnerte i USA for å marknadsføre albumet. Trass i at det selde dårleg, var New York Dolls ein innflytelsesrik forløpar for punkrockrørsla på 1970-talet då det rå musikarskapet i gruppa og den ungdommelege haldning på albumet utfordra den rådande trenden med sofistikert element i populærmusikken, særskild progressiv rock. Det har blitt rekna som eit dei mest anerkjente albuma i historia, og har sidan vorte kåra i forskjellige publikasjonar som ei av dei beste debutplatene innan rockemusikk og eit av tidenes største album.
Bakgrunn
I 1971 danna vokalist David Johansen New York Dolls med gitaristane Johnny Thunders og Rick Rivets, bassisten Arthur Kane og trommeslagaren Billy Murcia. Rivets vart erstatta av Sylvain Sylvain i 1972. Bandet var meint å vera eit mellombels prosjekt for medlemmene, som var klubbgåande ungdommar som hadde dratt til New York City med forskjellige karriereoppgåver. Som Sylvain sa «Me sa berre 'Hei, kanskje dette vil gi oss nokre damer.' Det verka som ein god nok grunn.» Han og Murcia planla opphavleg å jobba i klesbransjen og opna ein butikk på Lexington Avenue som låg rett over gata frå ein leiketøysverkstad kalla The New York Doll Hospital, som gav dei ideen til namnet deira. Gruppa byrja snart å spela regelmessig på nedre Manhattan og fekk eit kultfølgje i løpet av nokre månader med den omsynslause rockemusikkstilen sin. Ikkje desto mindre var plateselskapa nølande med å signera dei fordi dei var openlyst vulgære og gjekk i dameklede på scena.
I oktober 1972 fanga gruppa interessa til kritikarane då dei opna for det engelske rockebandet Faces på The Empire Pool i Wembley. Men på den første turneen til New York Dolls i England det året, døydde Murcia etter å ha inntatt ein dødeleg kombinasjon av alkohol og metakvalon. Dei henta inn Jerry Nolan som hans erstattar, medan managerane Marty Thau, Steve Leber og David Krebs framleis sleit med å finna ein platekontrakt for bandet.
Etter at dei kom tilbake til New York, spelte The Dolls på arenaer som Max's Kansas City og Mercer Arts Center i det Sylvain kalla ein målmedviten innsats ved å «late som til me klarte det»: «Me måtte få oss til å føla oss berømte før vi faktisk kunne bli berømte. Me oppførte oss som om vi allereie var rockestjerner. Arthur kalla til og med bassen sin 'Excalibur' etter kong Arthur. Det var sprøtt.» Framferda deira på Mercer Arts Center vart sett av journalisten og publisitetsdirektøren i Mercury Records, Bud Scoppa, og Paul Nelson, ein A&R-sjef for selskapet. Scoppa såg først på dei som ein morosam, men underlegen versjon av The Rolling Stones: «Eg drog etter det første settet. Men Paul vart verande til slutten, og etter showet ringde han meg og sa: 'Du burde ha blitt. Eg trur dei er verkeleg spesielle.' Så, etter det, vart eg forelska i dei uansett.» I mars 1973 signerte gruppa ein avtale på to album med eit forskot på USD 25 000 frå Mercury. Ifølgje Sylvain måtte nokon av foreldra til medlemmene signera for dei fordi dei ikkje var gamle nok til å signera sjølv.
Tilsetjinga av Todd Rundgren
For debutalbumet til New York Dolls ønskte Mercury å finna ein plateprodusent som kunne få mest mogleg ut av lyden i gruppa og hypen dei hadde fått frå kritikarar og fan i New York. På det første styremøtet i bandet i Chicago sovna Johansen i konferanserommet til Mercury, medan platesjefar diskuterte potensielle produsentar. Han vakna då dei nemnde Todd Rundgren, ein musikar og produsent som i 1972 hadde oppnådd uventa rockestjernestatus med dobbeltalbumet Something/Anything? og hitsinglane «I Saw the Light» og «Hello It's Me». Rundgren hadde sosialisert på arenaer som Max's Kansas City og så først The Dolls då kjærasten hans på den tida, modellen Bebe Buell, tok han med dit for å sjå dei spela.
Rundgren var kjent for å ha raffinert popsmak og teknologisk kunnskapsrike produksjonar, og hadde vorte stadig meir interessert i progressive rockelyder då han vart verva til å produsera debutalbumet til New York Dolls. Følgjeleg var dei første inntrykka hans av gruppa det av ei humoristisk konsertband som berre var teknisk kompetent etter standardane til andre usofistikerte New York-band. «The Dolls var ikkje ute etter å utvida nokon musikalsk horisont», sa Rundgren, sjølv om han likte Thunders sin «attitude» og dei karismatiske krumspringa til Johansen på scena.
Johansen hadde tenkt på Rundgren som «ein ekspert på annanrangs rock 'n' roll», men sa òg at bandet var «ein slags persona non grata, på den tida, hos dei fleste produsentar. Dei var redde for oss, men eg veit ikkje kvifor, men det var ikkje Todd. Me likte han alle frå Max... Todd var kul og han var ein produsent. Sylvain meinte at valet fann på han fordi han var tilgjengeleg og dei hadde råd til han: «Det var ikkje ei lang liste. Todd var i New York og virka som han kunne takla tempoet.» Då han vart tilsett, erklærte Rundgren at «den einaste personen som kan produsera ei New York-plate er nokon som bur i New York».
Innspeling og produksjon
Mercury skaffa The Dolls tid på The Record Plant i New York City for innspeling i april 1973. Rundgren var opphavleg bekymra for at dei hadde tatt «det verste studioet i byen på den tida» fordi det var det einaste tilgjengelege for dei med den korte tida dei hadde fått til å spela inn og gje ut albumet. Seinare sa han at forventningane til bandet og den festlege atmosfæren under innspelingsøktene viste seg å vera meir eit problem: «The Dolls var kritikarane sine kjære, og pressa hadde på ein måte adoptert dei. I tillegg var det massevis av ekstra folk rundt, sosialt samvær, noko som gjorde det vanskeleg å konsentrera seg.» New York Dolls vart spelt inn der på åtte dagar med eit budsjett på 17 000 amerikanske dollar (tilsvarar 99 000 dollar i 2020). Med kort studiotid og ingen konsept i tankane for albumet, valde bandet kva songar dei skulle spela inn basert på kor godt dei hadde vorte mottatt på konsertane deira. Med Johansen sine eigne ord, «me gjekk inn i eit rom og berre tok opp. Det var ikkje som desse menneska som konseptualiserer ting. Det var berre eit dokument om kva som føregjekk på den tida.»
I studioet kledde New York Dolls seg i dei vanlege prangande kleda sine. Rundgren, som ikkje likte den veldige lyden deira, ropte på eit tidspunkt til dei under øktene at dei måtte «få glitteret ut av ræva og spele». Sylvain hugsa at Rundgren inviterte Buell og deira chihuahua til studio og sette sistnemnde på toppen av ein dyr miksekonsoll, medan Johansen erkjente at minnene hans om innspelinga sidan har vorte forvrengt av det han har lese om dei: «Det var som på 1920-talet, med palmetre-dekor og sånt. Vel, det er slik eg hugsar det i alle fall.» Han sa òg at Rundgren leidde bandet frå kontrollrommet med lydteknikaren Jack Douglas og snakka nesten ikkje med dei medan dei spelte inn albumet. Ifølgje Scoppa var den sorglause livsstilen til gruppa truleg i konflikt med den profesjonelle arbeidsmoralen og timeplanen til Rundgren: «Han toler ikkje tull. Eg meiner, bandet starta sjeldan konsertane sine før midnatt, så kven veit? Todd var veldig mykje ansvarleg i studioet, og eg fekk inntrykk av at alle såg til han.»
Sjølv om Sylvain sa at Rundgren ikkje var ein forstyrrande produsent, involverte han seg sjølv av og til for å forbetra eit opptak. Sylvain hugsa augneblinkane då Rundgren gjekk inn i isolasjonsbåsen med Nolan då han sleit med å halda takta og tromma ut takter på ei kubjølle som han kunne bruka som klikkspor. Under ei anna økt stoppa han eit opptak og gjekk ut av kontrollrommet for å kopla til basskabinettet til Kane. Scoppa, som vitja studioet ein ettermiddag, overhøyrde Rundgren sei: «Ja, det var alt du trengde. Ok, la oss prøve det igjen!», og fann til slutt utvekslinga morosam og indikativ for kva Rundgren meinte om bandet: «Todd var slik ein 'musikar' medan dei berre klarte seg med haldning og energi. Men så forakteleg som han såg ut til å vera nokre gangar, fekk han likevel jobben gjort veldig bra.» Rundgren følte den ville synginga til Johansen ofte høyrdest skrikande eller full ut, men også veltalande i den forstanden at Johansen demonstrerte ein «tilhug til å innlemma visse kulturelle referansar i musikken», spesielt på «Personality Crisis». Medan han spelte inn songen, gjekk Johansen tilbake inn i kontrollrommet og spurde Rundgren om vokalen hans høyrdest «latterleg nok ut».
Fordi The Dolls hadde lite pengar, spelte Sylvain og Thunders dei strengt designa og rimelege Gibson Les Paul Junior-gitarane på plata. Dei omtalte dei spøkefullt som «automatiske gitarar» på grunn av deira avgrensa lydformingsfunksjoner. For å forsterka gitarane sine køyrde dei ein Marshall Plexi frittståande forsterkar gjennom høgtalarkabinetta til ein Fender Dual Showman, og brukte av og til ein Fender Twin Reverb.
Nokre songar vart pynta med ekstra instrument, inkludert Buddy Bowser sin saksofon på «Lonely Planet Boy». Johansen song inn i forvrengde gitarpickupar for ekstra vokal og overdubba dei inn i songen. Han spelte òg ein asiatisk gong for «Vietnamese Baby» og munnspel på «Pills». For «Personality Crisis» spelte Sylvain opphavleg på Yamaha-flygelet som stod i The Record Plant før Rundgren la til sine eigne pianonotar til både denne songen og «Private World». Rundgren bidrog òg til korvokalen på «Trash» og spelte synthesizerar på «Vietnamese Baby» og «Frankenstein (Orig.)», som Sylvain hugsa: «Eg hugsa han fekk desse rare lydane frå denne vakre, gamle Moog synthesizeren han tok med seg inn. Han sa det var ein modell berre han og The Beatles hadde.»
New York Dolls vart miksa på mindre enn ein halv dag. Rundgren følte at bandet verka distrahert og uinteressert på det tidspunktet, så han freista utan hell å utestenga dei frå mikseøkta. For den endelege miksen minimerte han lyden av trommene til Nolan. I ettertid sa Rundgren at kvaliteten på miksen var dårleg fordi bandet hadde skunda seg og set spørsmål med miksinga hans: «Det er for lett at det vert slik at kvar musikar berre høyrer sin eigen del og ikkje det heile. Dei hadde alle andre stader å vera, så i staden for å stikke, skunda dei seg med saka, og viss det ikkje var nok tok dei det til det elendige masteringslaboratoriet som Mercury hadde plassert dei i.» Thunders klaga til ein journalist om at Rundgren hadde «føkka opp miksen» på New York Dolls, og la til historier om at dei to hadde kollidert under innspelinga til albumet. Både Johansen og Scoppa sa seinare at dei ikkje såg nokon konflikt mellom dei to og at Thunders typisk tåpelege åtferd vart feiltolka. Johansen roste seinare Rundgren for korleis han forbetra og utlikna kvart instrument, og gav lyttarane inntrykk av at «[dei er] i eit rom og det er eit band som speler», medan Sylvain sa at miksen hans fanga nøyaktig korleis bandet høyrdest ut på scena.
Musikk og tekst
New York Dolls har ti originale songar og ein coverversjon – Bo Diddley-songen «Pills» frå 1963. Johansen skildra albumet som «ein liten juvel av urban folkekunst». Rundgren, på den andre sida, seier at kjensla til bandet var annleis enn «den urbane New York-greia» fordi dei var oppvaksen utanfor Manhattan og baserte seg på sorglaus rock and roll og Brill Building-inspirert musikk som The Shangri-Las: «Songane deira, så punkete som dei var, hadde vanlegvis mykje å gjera med den same gamle gut-jente-greia, men på ein mykje meir rusa måte.» Johansen siterer teksten «when I say I'm in love, you'd best believe I'm in love L-U-V» frå Shangri-Las sin «Give Him a Great Big Kiss» (1964) når dei opnar «Looking for a Kiss», som fortel ei historie om ungdomsromantisk attrå hemma av jamaldrande som bruker narkotika. På «Subway Train» brukar han tekstar frå den amerikanske visesongen «Someone's in the Kitchen with Dinah». Etter kritikaren Stephen Thomas Erlewine si oppfatning, hentar den røffe hardrocksongane på albumet fram att riff frå Chuck Berry og The Rolling Stones, noko som resulterer i musikk som høyrest kvass og truande ut trass i den vittig og overdrivne kitsch-haldninga deira. «Personality Crisis» har frekke doble gitarar, boogie-woogie piano og ein histrionisk pause, medan «Trash» er ein punkete poprocklåt med hes synging.
Fleire songar på New York Dolls fungerer som det Robert Hilburn ser på som «fargerike, om enn overdrivne, uttrykk for tenåringsframandgjering». I følgje Robert Christgau, fordi mange av dei kvite ungdommane på Manhattan på den tida var velståande og litt kunstnariske, var det berre unge menneske med dårleg oppførsel frå dei ytre bydelane som bandet klarte å «fanga den undertrykkande spenninga Manhattan har for eit halvdanna menneske». «Private World», ei eskapistisk bøn om stabilitet, vart skriven saman med Kane, som sjeldan bidrog som låtskrivar og følte seg overvelda som ung voksen i musikkbransjen. Sylvain sa spøkefullt at «Frankenstein (Orig.)» fekk tittelen med parentes fordi rockemusikaren Edgar Winter hadde gjeve ut songen sin med same namn før bandet kunne spela inn sin eigen: «Songen vår 'Frankenstein' var ein stor hit på konsertane våre... No, greia hans høyrdest ikkje ut som vår, men eg er sikker på at han stal tittelen vår.» Johansen, hovudtekstforfattaren til bandet, sa «Frankenstein (Orig.)» handlar om «korleis barn kjem til Manhattan frå heile verda, dei er litt som piska hundar, dei er veldig undertrykte. Kroppane og hjernane deira er desorienterte frå kvarandre ... det er ein kjærleikssong.» I tolkinga av monsteret frå tittelen på songen skreiv Frank Kogan at det fungerer som ei personifisering av New York og byen sitt etos, medan Johansen spør lyttarane om dei «could make it with Frankenstein» og inneber meir enn seksuell slang: «Frankenstein var ikkje berre ein skapning å ha sex med, han representerte heile det funky «New Yorkinessen» i New York, det prangande og terroren, draumane og frykta ... David spurde om du – viss eg – kunne klara det med livsmonsteret, om eg kunne omfamna livet i all si smerte og draumar og katastrofe.» Sjølv om The Dolls viser ironiske kvaliteter, observerte Gary Graff ein gatevis realisme i songane. I følgje Christgau er dei daglegdagse og moralsk overlegne tekstane til Johansen gjennomsyra av humor og sans for menneskelege grenser i songar der det grunnleggande temaet er autentisitet. Dette temaet blir utforska i historier om tapte ungdommar, som på «Subway Train», eller i ein studie av eit spesifikt emne, til dømes «schizofrene image-egginga» på «Personality Crisis». Han argumenterer for at under den dekadente og overdrivne overflata deira er tekstar om «den moderne verda ... éi atombombe kunne blåsa det heile bort. Piller og personlegdomskriser var ikkje vondskap – lett, naudsynt eller kva som helst. Dei var strategiar og tropismar og positive gleder». I følgje journalisten Steve Taylor, handlar «Vietnamese Baby» om verknaden av Vietnamkrigen på den tida på kvardagslege aktivitetar, der moroa folk har blir undergrave av tankar om kollektiv skuld.
På songar som «Subway Train» og «Trash» brukar Johansen tvetydige tekstar. I følgje Kogan song Johansen på ein tidvis uforståeleg måte og skreiv i ein forvirrande, fiktiv stil som er lat, men likevel genial, sidan det gjev tekstane hans ein overflod av «emosjonell meining» og tolking: «David gir aldri ei objektiv ramme, han  hoppar alltid frå stemme til stemme, slik at du høyrer ein karakter henvenda seg til ein annan karakter, eller forteljaren henvenda seg til karakteren, eller karakteren eller forteljaren henvenda seg til oss, alt sett saman slik at du høyrer bit av samtale og bit av subjektiv skildring i inga form for kronologisk rekkefølgje. Men som nokon seier i 'Vietnamese Baby': 'Everything connects.'»
Marknadsføring og sal
New York Dolls vart utgjeve 27. juli 1973 i USA og 19. oktober i Storbritannia. Det kontroversielle coveret syner bandet kledd i overdriven drag, inkludert høge parykkar, rotete sminke, høge hælar og strømpeband. Biletet vart brukt for å sjokkere, og på baksida av albumet er bandet fotografert i dei vanlege scenekleda sine. For å kunngjera utgjevinga av albumet publiserte Mercury eit annonseslagord som lydde «Introduserer The New York Dolls: Eit band du kjem til å like, anten du likar det eller ikkje», medan andre annonsar kalla dei «Bandet du elskar å hate». Det vart gjeve ut to doble A-sida singlar frå albumet - «Trash» / «Personality Crisis» i juli og «Jet Boy» / «Vietnamese Baby» i november 1973 - ingen av dei gjekk inn på singellistene.
New York Dolls selde dårleg og nådde berre 116. plassen på dei amerikanske Top LPs-lista medan han i Storbritannia ikkje klarte å nå albumlista i det heile. Plata selde over 100 000 eksemplar den gongen og var langt under forventningane i pressa. I følgje Rolling Stone i 2003, enda det opp med å selja færre enn 500 000 eksemplar. Musikkjournalisten Phil Strongman sa at den kommersielle fiaskoen skuldast den splittande effekten New York Dolls hadde på lyttarar, inkludert forfattarar frå det same magasinet. I ein artikkel om bandet i Melody Maker før albumet kom ut, hadde Mark Plummer avfeia spelinga deira som det dårlegaste han nokon gong hadde sett, medan reporteren Michael Watts såg på dei som eit oppmuntrande om enn umiddelbart nærvær i det han følte var ein livlaus rock and roll-scene på den tida.I ei lesarundersøking i Creem skaffa albumet bandet prisane for «Årets beste nye gruppe» og «Årets verste nye gruppe».
Etter utgjevinga av albumet turnerte The Dolls USA som oppvarmingsband for det engelske rockebandet Mott the Hoople. Meldingar komplimenterte låtskrivinga deira, gitarsamspelet til Thunder og Sylvain, og noterte den overdrivne moten deira og likskapen mellom Johansen og Thunder på eine sida og Mick Jagger og Keith Richards på den andre. Nokre kritikarar vurderte dei likevel som ei useriøs gruppe amatørar som ikkje kunne spela eller synga. Under framferda deira på The Old Grey Whistle Test i England, avfeia programleiaren Bob Harris musikken deira som «mock rock» i kommentarane sine på lufta. Dei utvikla òg eit rykte som utskeiande rockestjerner, inkludert narkotika, groupies, knusing av hotellrom og offentlege forstyrringar, og vart ifølgje Ben Edmonds frå Creem «det bandet flest folk stakk frå før konsertane var over i showbusiness-historia». Strongman skreiv at bandet og albumet var vanskeleg å marknadsføra på grunn av den kitschy stilen deira og korleis dødsfallet til Murcia hadde forverra sambandet deira til harde stoff, som «ikkje var heilt sant i dei første dagane». Dei vart verande det mest populære bandet i New York City, der Halloween-konserten deira på Waldorf Astoria i 1973 trekte hundrevis av unge fans og lokal TV-dekning.
Mottaking
New York Dolls fekk brei heider frå samtidige kritikarar. I ei strålande melding for NME, publisert i august 1973, sa Nick Kent at den frekke rock and roll-stilen deira hadde vorte levande spelt inn av Rundgren på eit album som, forutan Iggy and the Stooges sitt Raw Power (1973), fungerer som den einaste ein «så langt kan definere nøyaktig kvar 1970-tals rock bør kome frå». Trouser Press-grunnleggaren og redaktøren Ira Robbins såg på New York Dolls som ei nyskapande plate, strålande kaotisk og godt produsert av Rundgren. Ellen Willis, som skreiv for The New Yorker, sa at det var det desidert mest overtydande hardrock-albumet i 1973, og at minst halvparten av songane er umiddelbare klassikarar, spesielt «Personality Crisis» og «Trash», som ho kalla «transcendente». I Newsday hylla Christgau New York Dolls som «det beste hardrockbandet i landet og kanskje i verda akkurat no», og skreiv at dei «spesielle genia deira» kombinerer den smarte låtskrivingskunnskapen frå tidleg 1960-talspop med den anarkiske lyden av heavy metal på slutten av 1960-talet. Han hevda at den frenetiske tilnærminga på plata, dei ulike kjenslene og den ville støyen formidlar den harde, avvikande spenninga på Manhattan betre enn The Velvet Underground.
I ei generell positiv melding fann Rolling Stone-kritikaren Tony Glover at den imponerande konsertstilen deira stort sett var bevart på albumet. Han var likevel litt kritisk til produksjonsgrepa og overdubbingar, og følte at dei får nokre av tekstane til å høyrast uforståelege ut og nokre refreng for klangfulle. Sjølv om han vart overraska over kor godt produksjonen til Rundgren fungerer med den rå stilen deira på dei fleste songane, spurde Glover til slutt om «plata åleine vil imponera like mykje som å sjå dei på konsert (dei er ei gruppe som må sjåast).»
Ettermæle
New York Dolls har sidan ofte vorte siterte som ei av dei beste debutalbuma innan rocken, ei av dei mest populære kultplatene i sjangeren, og eit grunnleggande verk for punkrockrørsla på slutten av 1970-talet. Det var ein sentral innverknad på mange av rock and roll-, punk- og glamrockgruppene som følgde, inkludert Ramones, Kiss, Sex Pistols, The Damned og Guns N' Roses. I følgje The Mojo Collection (2007) tende plata punkrocken og kunne framleis inspirera til fleire rørsler på grunn av den rike haldninga og lidenskapen i musikken, medan Encyclopedia of Popular Music-skribenten Colin Larkin såg på plata som «eit viktig landemerke i rockehistoria, som oser av haldning, vitalitet og kontrovers i kvar tone». Chuck Eddy kalla den ei av platene som var avgjerande for utviklinga av rocken. I 101 Albums That Changed Popular Music (2009) skreiv Chris Smith at New York Dolls var banebrytande for den amatøraktige musikkestetikken på albumet som prega punken, noko som undergrov den musikalske sofistikasjonen som hadde utvikla seg det siste tiåret innan populærmusikken og hadde vorte perfeksjonert månader tidlegare på Pink Floyd sitt The Dark Side of the Moon (1973). I The Guardian si liste over «1000 album å høyra før du døyr», krediterte avisa plata for å ha fungert som «ei effektiv motgift mot utskeiingane i progrocken».
I ein seinare melding for AllMusic, hevda Erlewine – seniorredaktøren på nettstaden – at New York Dolls var eit meir typisk proto-punk-album enn nokre av The Stooges sine utgjevinga på grunn av måten det «plyndrar historia medan dei feirar ho, og skaper ein sleip urban mytologi undervegs». David Fricke hevda at det var eit meir definitivt glamrock-album enn David Bowie sitt Ziggy Stardust (1972) eller noko av Marc Bolan på grunn av korleis bandet «fanga både glansen og sorga i glam, den høge forbanninga og bortkasta ungdom, med elektrisk fotorealisme ». I The Rolling Stone Album Guide (2004) kalla Joe Gross ho for ei «heilt essensiell» plate og «episk lågmoral, lyden av fem unge menn som formar storbyen i sitt eige skumle bilete». Sylvain tilskreiv innverknaden sin på punkrocken til korleis Rundgren spelte inn gitaren hans gjennom venstre høgtalar og Thunders sin gitar på høgre side, ei orientering som han sa yngre band som Ramones og Sex Pistols tok i bruk. Rundgren synest det var morosamt korleis plata vart vurdert som ein forløpar til punkrørsla: «Ironien er at eg enda opp med å produsera det banebrytande punkalbumet, men eg vart eigentleg aldri tenkt på som ein punkprodusent, og eg vart aldri oppringd av punkaktørar. Dei trudde nok at eg var for dyr for det dei gjekk til. Men The Dolls vurderte seg eigentleg ikkje som punk.»
New York Dolls dukkar ofte opp på profesjonelle lister over dei beste albuma gjennom tidene. I 1978 vart plata plassert på 199. plassen i Paul Gambaccini-boka Rock Critics' Choice: The Top 200 Albums, som spurte ei rekkje leiande musikkjournalistar og platesamlarar. Christgau, ein av kritikarane som vart spurde, rangerte det som det 15. beste albumet på 1970-talet i The Village Voice året etter – 11 plassar bak det andre albumet til The Dolls, Too Much Too Soon (1974), sjølv om år seinare sa at det første albumet burde rangerast først og var hans favorittrockealbum. New York Dolls vart inkludert i Neil Strauss si liste frå 1996 over dei 100 mest innverknadsrike alternative platene, og Spin Alternative Record Guide (1995) kåra det til det 70. beste alternative albumet. I 2002 vart det inkludert på ei liste utgjeven av Q over dei 100 beste punkplatene, medan Mojo kåra det både til det 13. beste punkalbumet og det 49. beste albumet gjennom tidene. Rolling Stone plasserte plata på nummer 213 på lista over dei 500 beste album gjennom tidene i 2003 og «Personality Crisis» på nummer 271 på lista over dei 500 beste songane året etter. Rolling Stone rangerte seinare albumet på 215. plassen på ei revidert liste i 2012 og så på 301. plassen på lista frå 2020.
Den engelske songaren Morrissey har kalla New York Dolls favorittalbumet sitt. I følgje Paul Myers slo plata «slik an hos Morrissey at han ikkje berre skipa si eiga innverknadsrike gruppe, The Smiths ... men overtyda til slutt dei overlevande Dolls-medlemmane om å gjenforeinast [i 2004]». I 2007 spurde Mojo eit panel av framtredande plateartistar og låtskrivarar for magasinet sin artikkel om «100 plater som endra verda», der New York Dolls vart kåra til den 39. mest innverknadsrike og inspirerande plata nokosinne. I 2013 plasserte albumet seg som nummer 355 på NME si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene. Basert på slike oppføringar, rangerer den samla nettstaden Acclaimed Music New York Dolls som det 167. mest anerkjente albumet i historia.
Medverkande
Henta frå plateomslaget.
New York Dolls
Andre medverkande
Ghabaghib
I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS), hadde Ghabaghib eit folketal på 11 802 i 2004. Byen er òg det administrative senteret i Ghabaghib nahiyah som består av tretten landsbyar med eit samla folketal på 45 793.
Historie
I 1596 dukka Gabagib opp i osmanske skattelister som ein del av nahiya Bani Kilab i Qadaen Hauran. Folkesetnaden var muslimsk og bestod av seks hushaldningar og fem ungkarar. Skatt vart betalt av kveite, bygg, sommaravlingar, geiter og/eller bikuber.
I 1906 skreiv turisten William Ewing at Ved Ghabaghib ... fortel dei store cisternene og spreidde ruinane om at staden var viktig i tidlegare tider».
Discovery HD
Discovery HD er ein fjernsynskanal som er eigd av Discovery Networks Europe. Heile døgeret sender kanalen programproduksjonar i High Definition frå Discovery Channel og systerkanalane. Discovery HD vart først lansert i Asia i 2005 og i Sverige den 1. november 2006. Danmark, Finland og Noreg følgde etter i 2007.
I (Who Have Nothing)
«I (Who Have Nothing)» (stundom kalla «I Who Have Nothing») er ein song opphavleg gjeve ut på engelsk av Ben E. King i 1963.
«I (Who Have Nothing)» er basert på den italienske songen «Uno Dei Tanti» («Ein av mange»), med musikk av Carlo Donida og tekst av Giulio «Mogol» Rapetti. «Uno Dei Tanti» vart gjeven ut av Joe Sentieri i 1961. Den engelske teksten for «I (Who Have Nothing)» vart skriven av Jerry Leiber og Mike Stoller, som òg produserte Ben E. King-innspelinga ved hjelp av akkompagnementet frå innspelinga til Joe Sentieri med orkesteret diriger av Luis Enriquez Bacalov.
Songen vart nytta i revyen Smokey Joe's Cafe.
Versjonar
Ben E. King-versjonen vart gjeven ut i 1963 og nådde 29. plass på den amerikanske singellista. Andre versjonar som gjekk inn på Billboard-lista vart laga av Terry Knight and the Pack i 1966 (46. plass), av Liquid Smoke i 1970 (82. plass), av Warhorse i 1972 og av Sylvester i 1979 (40. plass). Den mest populære versjonen i USA vart gjort av Tom Jones, som klatra til 14. plass i 1970.
Shirley Bassey gav ut songen (produsert av George Martin) i september 1963, og denn nådde sjetteplassen i Storbritannia. Ho har spelt songen på nesten alle konsertane sine sidan, og finst på mange av samlealbuma hennar, mellom anna I Am What I Am med London Symphony Orchestra, og albumet La Mujer i 1989 der ho syng han på spansk («Hoy No Tengo Nada»). Ho har òg vore særs viktig i å gjere musikken til Donida kjend for resten av verda gjennom tolkingane sine frå dei italienske versjonane.
Andre versjonar av «I (Who Have Nothing)» er spelt inn av Petula Clark, Al Kooper, The Spectres, som seinare vart Status Quo, Roberta Flack & Donny Hathaway, Jedi Mind Tricks, Hodges, James & Smith, Luther Vandross & Martha Wash, Liza Minnelli, Brook Benton, Neil Diamond, Joe Cocker, Normie Rowe, Katherine Jenkins, Ijahman Levi, Linda Jones, Little Milton, Bob Guillaume, Midnight Blue, Manfred Mann's Earth Band, Dee Dee Warwick, Sam Sorono, Ukulele Orchestra of Great Britain, og Vassilikos frå Raining Pleasure. I januar 2012 gav Gladys Knight ut ein dance-remix-EP med versjonen hennar av songen.
Ein gresk versjon vart innspelt av Marinella, kalla «Agapi (Love)» på albumet hennar I Marinella Tragouda Megales Kyries i 1992.
Nyare tolking har blitt gjort av American Idol-vinnaren Jordin Sparks, Nikki Kerkhof, vinnaren av Idols 4, den nederlandske versjonen av Idol. Ei studioinnspeling av versjonen til Jordine Sparks nådde 74. plass på Billboard Hot 100 etter ho vann konkurransen.
Kerry Ellis framførte songen med Brian May i 2012 på Samremo Music Festival. Paret har sidan spelt songen inn. Den franske rockeartisten Johnny Hallyday song òg songen i ein duett med Amy Keys i 2012 på turneen hans.
Norsk versjon
C.C. Bøyesen har skrive ein norsk tekst og på norsk heiter songen «Jeg». Denne vart spelt inn av Karin Krog og gjeve ut på singel (Triola TN-465) i 1967.
LINER
LINER (engelsk forkorting for low-ionization nuclear emission-line region) er ein vanleg type galaksekjerne. Særtrekket deira er høva mellom emisjonslinene som gjerne er veike.
Det finst for ein del LINER-objekt ein tydeleg samanheng med aktive galaksekjernar. Grunna veike og breie emisjonsliner reknar ein med at desse LINER-objekta er veike aktive galaksekjernar, sidan emisjonslinene liknar på dei ein finn hjå Seyfert type 1-galaksar. I tillegg er den ultrafiolette strålinga, radiostrålinga eller røntgenstrålinga lik.
Andre LINER-objekt inneheld gass som er vorten eksitert av kollisjonar i stjernevinden som blæs frå område med eksplosiv stjernedanning eller gjennom fotoionisering som skriv seg frå uvanleg varme stjerner etter kvart som den eksplosive stjernedanninga utviklar seg. Båe trekka kjenner ein att frå galaksar med eksplosiv stjernedanning, og ein reknar difor med at desse LINER-objekta ligg i slike galaksar.
Klosterklokkeslekta
Klosterklokkeslekta (Leucojum) er ei planteslekt i påskeliljefamilien.
Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
Tedrowbreen
Tedrowbreen er ein sidebre som flyt nord og ut i Ferrarbreen langs vestsida av Table Mountain i Victoria Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter John C.F. Tedrow i US Antarctic Research Program (USARP) som var prosjektleiar for jordsmonnsstudiar og som arbeidde ved McMurdo-basen i 1961-62.
Distriktet Landeck
Distriktet Landeck er eit forvaltningsdistrikt i forbundslandet Tirol i Austerrike, det vestlegaste i forbundslandet. Distriktet, som har namn etter administrasjonsbyen Landeck, har ei flatevidd på 1595 km² og i kring 44 000 ibuarar (2013). Distriktet Landeck grensar i vest og sør til kantonen Graubünden i Sveits, i sør dessutan til Sør-Tirol i Italia.
Kommunar
Distriktet Landeck består av 30 kommunar:
Lasse Trædal
Lasse Torkelsson Trædal var ein norsk gardbrukar, skulemann og politikar frå Lavik i Sogn. Han var stortingsrepresentant for Venstre perioden 1900-03 og frå 1910 til 1918. Trædal var ein av dei leiande innanfor norskdomsrørsla, kjend som ein ihuga målmann og framifrå folketalar.
Liv og gjerning
Trædal var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han Stord seminar, der han tok eksamen i 1878. Dei neste åra levde han eit omskifteleg liv. Han heldt folkehøgskulekurs i Brekke i Sogn og i Drangedal i Telemark, medan han vinteren 1879/80 gjekk Askov folkehøyskole i Danmark. Frå 1881 vikarierte han som lærar og kyrkjesongar i Eid i Nordfjord. Medan han budde på Eid, var han med å stifte amtet sitt folkevæpningssamlag, og var formann for dette frå 1882 til han flytta ut av amtet. Han var deretter i kort tid lærar ved ein privatdriven landbruks- og folkehøgskule i Akershus amt. I vel fire år, 1884-88, var han styrar ved Alvheim folkehøgskule i Smaalenene. Deretter dreiv han folkehøgskule på Oppdal i eitt år og i Ulvik i to år.
I 1891 tok Trædal over farsgarden i Lavik, og dreiv denne til han døydde. Han var medlem av heradsstyret i Lavik frå 1894, ordførar frå 1905 til 1913. Trædal var styreformann i Nordre Bergenhus Amts Dampskibe 1895-97, og sidan revisor for reiarlaget.
Trædal vart vald inn på Stortinget i 1900, som andre-representant for Nordre Bergenhus og partiet Venstre. På Tinget var han medlem av protokollkomiteen. Etter å ha vore ute av Stortinget i to periodar, var han valkrinsen Ytre Sogn sin representant i tre samanhengande treårsbolkar, 1910-18. I 1910 måtte han elles gjennom nytt val før han kunne møte 28. februar, ettersom det fyrste valet vart forkasta. Han var medlem av kontrollkomiteen frå 15. april 1910. Tingperiodane 1913-15 og 1916-18 var han nestformann i kyrkjekomiteen.
På Stortinget kjempa Trædal for folkedanning og demokratisering av skulestellet. Særleg stod han i fremste rekke, saman med Aasulv Bryggesaa og Olav Andreas Eftestøl, då offentlege landsgymnas vart etablert i åra frå 1916. I debatten om landsgymnas hevda Trædal at ein ville få «eit embetstand, som kjenner landsens tankegang, som fraa fyrst av hev liva landsens liv, og difor kan hjelpa til, at det kann verta større og rikare», embetsmenn «runnet av sama rot, som det folk dei skal arbeida med er runne av». Slik kunne vi bli «eit folk», «kjenna oss som eitt, embetsmann, byborgar og bonde».