cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bert Jansch
Musikk
Jansch tilpassa ofte akkompagnementet sitt til den naturlege rytmen til teksten i songane, enn å spele ein konsistent rytme gjennom heile songen. Dette kunne stundom føre til uvanlege taktar. Eit døme på dette er versjonen hans av Ewan MacColl-songen «The First Time Ever I Saw Your Face».
Periferieininga Kárpathos
Periferieininga er sett saman av øyane og kommunane (nummer på kartet) Hovudstaden er Kárpathos.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1991
Kampen
Manchester United tok leiinga i det 67. minutt etter eit frispark frå Bryan Robson som Steve Bruce heada mot mållinja og midtspiss Mark Hughes tuppa inn i nettet. Same Hughes la på til 2-0 frå skrått hald sju minuttar seinare, før Ronald Koeman reduserte for Barcelona i det 79. minutt. Ei sein nettkjening frå Barcelona vart underkjent for offside. Høgrebacken Nando Munoz på Barcelona vart utvist i det 84. minutt.
Bert Jansch
Instrument
Gjennom utviklinga av Pentangle, spelte Jansch fleire instrument: banjo, Appalachian dulcimer, blokkfløyte og concertina og ein sjeldan gong har han spelt elektrisk gitar. Det er med akustisk gitar han er mest kjend. Den første gitaren til Jansch var heimelaga frå eit byggesett men då han forlét skulen og byrja å jobbe, kjøpte han ein Hoffner cello-stil gitar. Han bytta snart denne mot ein Zenith, som vart marknadsført som «Lonnie Donegan-gitaren» og som Jansch spelte på i viseklubbane tidleg i 1960-åra. Det første albumet hans vart visstnok innspelt på ein Martin 0028 lånt av Martin Carthy. Bilete frå Jansch på midten av 1960-åra syner at han nytta forskjellige modellar, melllom anna Martin- og Epiphone-gitarar. Han fekk ein gitar bygd for hand av John Bailey, som vart nytta på dei fleste innspelingane av Pentangle, men denne vart til slutt stolen. Han fekk så kontrakt med Yamaha, som gav han ein FG1500 som han framleis spelar på, i lag med ein Yamaha LL11 1970s jumbogitar. Jansch har oppretthalde forholdet til Yamaha og for sekstiårsdagen hans gav dei han ein akustisk gitar med dekorert med gull og abaloneinnlegg, verdsett til kring £3000. Jansch har sagt at gitaren er for god til å nyttast på scenen. Jansch er òg kjend for å ha spelt Fylde Guitars.
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1991
Kampen
Bo Karlsson frå Sverige dømde kampen.
Bert Jansch
Innverknad
Musikken til Jansch, og særleg måten han spelar akustisk gitar, har påverka mange kjende musikarar. Det første albumet hans vart godt likt, og Jimmy Page sa «På eit tidspunkt var eg heilt oppslukt av Bert Jansch. Då eg høyrte den første plata hans kunne eg ikkje tru det. Det var så langt føre alt det alle andre gjorde. Ingen i Amerika var i nærleiken av det.» Page spelte inn ein versjon av Jansch sin «Blackwaterside», utan å tilskrive Jansch for arrangementet.
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1991
Laga
Manchester United sitt vinnarlag bestod av: Les Sealey, Denis Irwin, Steve Bruce, Gary Pallister, Clayton Blackmore, Mike Phelan, Bryan Robson (kaptein), Paul Ince, Lee Sharpe, Brian McClair og Mark Hughes.
Bert Jansch
Innverknad
Det same debutalbumet inneheldt ein versjon av Davy Graham-instrumentalen «Angie». Dette var ein favoritt hos Mike Oldfield, som øvde på akustisk gitar aleine som barn, og vart så kraftig påverka av stilen til Jansch. Tittelen på songen inspirerte Oldfield til å kalle det første bandet sitt (med systera Sall) for «The Sallyangie». Versjonen til Jansch av «Angie» inspirerte òg Paul Simon til å spele inn songen på hans «Sounds of Silence» album. Frå same tida sa Neil Young «Sjølv om Jimi [Hendrix] var ein stor gitarist, gjorde Bert Jansch det same for den akustisk gitaren...og er min favoritt» Nick Drake og Donovan var begge beundrarar av Jansch: og begge spelte songar av han, og Donovan gjekk så langt som å tileigne to songar til Jansch; «Bert's Blues» på Sunshine Superman og «House of Jansch» på Mellow Yellow. Andre som har hylla Jansch på liknande måte er Gordon Giltrap med albumet Janschology (2000), som inneheld to songar av Jansch.
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1991
Laga
FC Barcelona mønstra: Carles Busquets, Nando Muñoz, José Ramón Alexanko (kaptein), Ronald Koeman, Albert Ferrer, Ion Andoni Goikoetxea, Eusebio Sacristán, José Mari Bakero, Txiki Begiristain, Julio Salinas og Michael Laudrup. Antonio Pinilla kom inn i staden for kapteinen Alexanko i det 72. minutt.
Bert Jansch
I Noreg
Både Finn Kalvik og Lillebjørn Nilsen var nære vener med Jansch. Kalvik budde tidvis i heimen til Jansch i UK. Fingerspelet deira er farga av Jansch og David Graham.
Fylkesveg 123 i Aust-Agder
Fylkesveg 123 i Aust-Agder går mellom Våje og Kvernvollen i Arendal kommune. Vegen er 6,7 km lang.
Harald Norpoth
Harald Norpoth er ein tysk tidlegare mellom- og langdistanseløpar frå Münster som representerte Vest-Tyskland. Han var ein spurtsterk utøvar som vann sølvmedaljen på 5 000 meter både under Sommar-OL 1964 og Friidretts-EM 1966, og bronsemedaljen på 1500 meter i nemnde europameisterskap, så vel som på 5 000 m ved Friidretts-EM 1971.
Mount Elder
Mount Elder er eit fjell mellom Endurancebreen og Mount Pendragon på Elefantøya i Sør-Shetlandsøyane. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter kaptein John P. Elder, som var landmålar på Elefantøya, 1970-71.
Harald Norpoth
Aktiv
I juli 1965 flytta Nordpoth den vesttyske 5 000-meterrekorden til 13.42,8. Nøyaktig 11 månader seinare sette han europarekord på distansen då han fekk notert 13.24,8 i Köln. Under europameisterskapen 1966 i Budapest fekk han bronsemedaljen på 1500 m, slått i spurten av landsmannen Bodo Tümmler og Jazy. Tre dagar seinare sprang Norpoth inn til sølv på 5 000 m, også då vart Michel Jazy for sterk på oppløpssida. Ei veke etter EM presterte Norpoth verdsbestenotering på 2 000 meter då han i Hagen vart klokka i mål på 4.57,8. Sju dagar seinare presterte han 3.39,7 og livsbeste på 1500 m.
Under Sommar-OL 1968 enda Norpoth på fjerdeplass på 1500 m, langt bakom medaljevinnarane. Han deltok ikkje i Athen-EM 1969. I Friidretts-EM-1971 tok han derimot bronsen på 5 000 m, 1,3 sekund bak vinnaren Juha Väätäinen, og to tidels sekund attom franskmannen Jean Wadoux. Ved dei olympiske sommarleikane i München enda Norpoth på sjetteplass, over 6 sekund etter Lasse Virén, den olympiske meisteren. Den 12. juli 1973, under ein landskamp mot Sveits og USA i München, forbetra Norpoth den tyske 5 000-meterrekorden til 13.20,5. Han la opp same året.
Sha'ar HaNegev regionale kommune
Sha'ar HaNegev regionale kommune (hebraisk skrift מועצה אזורית שער הנגב, Mo'atza Azorit Sha'ar HaNegev, tyder Negevporten regionale kommune) er ein regional kommune nordvest i Negev i Det sørlege distriktet i Israel. Området ligg mellom Beersheba og Ashkelon, og grensar i vest til Gazastripa. I aust ligg Bnei Shimon. Byen Sderot dannar ein enklave inne i Sha'ar HaNegev.
Busetnader
Det er 11 landsbyar, inkludert 10 kibbutzar og ein moshav.
Kibbutzar
Moshav
Utdanningsinstitusjonar
Historiske stader
Bukken Bruse-ulukka
«Bukken Brusa»-ulukka var ei flyulukke som fann stad den 2. oktober 1948 ved Hommelvik sjøflyhamn i Trondheimsfjorden og som kosta 19 menneske livet. Flyet var eit norskregistrert firemotors sjøfly av typen Short Sandringham V (reg. LN-IAW) med namnet «Bukken Brusa». Det tilhøyrde Det Norske Luftfartselskap (DNL) og vart brukt i «den flygande hurtigruta».
Flyet var på veg frå Fornebu til Hommelvik ved Trondheim med 38 passasjerar og ei besetning på sju, leidd av DNL sin sjefsflygar John Strandrud. Då flyet skulle landa i Hommelvika ved Trondheimsfjorden var vêret vorte dårleg. Styrbord (høgre) pongtong trefte sjøen så kraftig at han brotna. Flyet helte over til styrbord side og vengen trefte vatnet. Deretter tippa flyet over og nasen vart øydelagt i den kraftige samanstøyten med vatnet og ei flyvertinne mista livet momentant. Den framre delen av flyet vart raskt fylt med vatn.
Av dei totalt 45 ombord døydde 16 av passasjerane og tre av mannskapet. Blant dei omkomne var ordføraren i Tromsøysund kommune, Alfred Hansen. Dei av passasjerane som ikkje drukna var dei som sat lengst akter i røykeavdelinga på flyet, mellom dei den kjende filosofen og samfunnskritikaren Bertrand Russell, som skulle til Trondheim og halda foredrag i Studentersamfundet.
NM i friidrett 2023
Noregsmeisterskapen i friidrett 2023, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Jessheim Friidrettsstadion i tida frå torsdag 6. til laurdag 8. juli med Ullensaker/Kisa Idrettslag som arrangør. Langhekk-løparen Karsten Warholm frå Dimna Idrettslag sette meisterskapsrekord og vart tildelt kongepokalen for sjuande gong, medan Henriette Jæger frå Aremark Idrettsforening fekk tildelt kongepokal for sin meisterskapsrekord på 400 meter.
100 meter
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
1000 meter stafett
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
Dermantsi
Dermantsi (bulgarsk Дерманци) er ein landsby i kommunen Lukovit i provinsen Lovetsj i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 2 106 innbyggjarar.
NM i friidrett 2023
10 000 m
<br style="clear:both;" />
100 meter hekk
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
William David Coolidge
William David Coolidge var ein amerikansk fysikar og kjemikar.
Han var knytt til General Electric Co. frå 1905. Han var visepresident i selskapet og forskingsdirektør frå 1940 til 1944. Han fekk i 1914 Rumford-medaljen for metoden sin til å framstelle strekkbart wolfram og nytte dette til trådar i elektriske glødelamper. Han fann opp Coolidges røntgenrøyr eller glødekatoderøyr som erstatta tidlegare brukte gassfylte ionerøyr.
Angel's Egg
Angels Egg er det fjerde studioalbumet til den progressive rockegruppa Gong, gjeve ut på Virgin Records i desember 1973.
Det vart spelt inn ved hjelp av Manor mobile studio i fellesheimen til Gong, Pavillon du Hay i Voisines i Frankrike og miksa i The Manor i Oxfordshire i England. Albumet vart produsert av «Gong under rettleiing av Giorgio Gomelsky».
Angels Egg er det andre albumet i trilogien Radio Gnome Invisible, etter Flying Teapot og før You. Trilogien dannar ein sentral del i Gong-mytologien. Den originale albumtittelen hadde ikkje ein apostrof i tittelen.
Den originale vinylutgåva kom med eit hefte som i større grad forklarte mytologien, inkludert tekstar, ei ordliste og omtalte av karakterane i soga og bandmedlemmane. Denne utgåva hadde òg eit dobbeltfalsa omslag (som dei seinare utgåvene ikkje hadde).
CD-utgåva på Virgin Records, og den seinare nyutgjevinga på Charly Records inneheld eit ekstra spor: «Ooby-Scooby Doomsday or The D-day DJ's Got the D.D.T. Blues», som endar med eit mannskorglissando (truleg ein parodi på Pink Floyd sin «Echoes»), og byrjar med «Ahhhh» og endar med «Chooo», som eit nys.
Innhald
Den instrumentale delen på slutten av «Sold to the Highest Buddha» vert omtalt som «6/8 sax» i plateomslaget, og vart eit eige stykke kalla «6/8» på Gong Live Etc. «Selene» er ein heilt annan song enn den med same tittelen på eit tidlegare Gong-album, Camembert Electrique.
Seinare CD-utgåver ha fleire bonusspor, inkludert demoversjonar.
Medverkande
Merk: Pseudonyma er valde ut av Daevid Allen og står oppført i plateomslaga. Dei verkelege namna er synt i parentes.
Mark Hughes
Leslie Mark Hughes er ein walisisk fotballspelar og -trenar frå Wrexham i Storbritannia. Han vann cupvinnarcupen 1991, tre FA-cuppokalar, to ligameisterskap og ein ligacuptriumf med Manchester United, FA-cupen 1997 og ligacupen 1998 med Chelsea FC og ligacupen 2002 med Blackburn Rovers. Midtspissen Hughes spelte 72 landskampar for Wales i tida 1984-99 og skåra 16 landslagsmål.
Periferieininga Kos
Periferieininga er sett saman av øyane og kommunane (nummer på kartet) Hovudstaden er Kos.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Jabal Sha'ra
Jabal Sha'ra er eit fjell i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.
Stockholmsruta
Stockholmsruta var det populære namnet på eit norsk flysamband mellom Skottland og Sverige under andre verdskrig. I løpet av krigen frakta Stockholmsruta 3 309 passasjerar mellom Bromma flyplass i Stockholm og Leuchars i Skottland. I tillegg kom Bernt Balchens Balder-operasjon som frakta meir enn 1500 passasjerar. Mellom 1941 og 1945 mista avdelinga 11 mannskap og 18 passasjerar.
Bakgrunn
Allereie før angrepet på Noreg flaug BOAC ei rute mellom Perth og Stockholm via Stavanger med tyske Junker Ju 52 3 motors fly. Desse vart nytta til slutten av oktober 1939 då dei vart erstatta med Lockheed L-14 Super Electra. Den 9. april 1940 mista BOAC eit fly på Fornebu då det vart teke av tyske styrkar. Etter den tyske invasjonen vart ei direkterute opretta mellom Perth og Stockholm, trafikkert med Lockheed-fly fram til midten av oktober 1940 då ruta vart nedlagd. Men då behovet for ei rute mellom Sverige og Storbritannia enno fanst, vart ruta gjenopna i mars 1941 med Lockheed Hudson-fly frå RAF. Desse flya gjennomførte 80 flygingar i løpet av 1941. I 1942 nytta BOAC eldre bombefly av typen Armstrong Whitworth Whitley, men sidan dei var mindre tenelege vart dei berre nytta på 25 flygingar, samanlikna med 249 flygingar i same periode med Hudsonflya. Samstundes vart basen i Skottland flytta frå Perth til Leuchars.
Skipinga
Hausten 1940 så norske styresmakter eit behov for å få visse flyktningar frå Sverige over til Storbritannia. BOAC og svenske ABA, som òg trafikkerte Bromma-Leuchars, tok med nokon, men ikkje mange nok. Då vart den norske militærattacheen i Washington pålagt å skaffa fly til å trafikkera ruta. I april 1941 var to Lockheed Lodestar skaffa i USA. Desse kom til Skottland i juli.
«Hertha»
«Hertha» var eit norsk seglskip og polarskute. Det vart sjøsett i 1884 og levert til Chr. Christensen i Røedsverven i Sandefjord same året.
Stockholmsruta
Skipinga
Frå mars 1942 nytta nordmennene tre lånte Lockheed Hudson-fly i tillegg til dei to eigne Lodestar. Desse tre flya vart utlånd frå BOAC i omtrent eit år. 11 månader etter at dei to første Lodestar vart levert, vart det kjøpt ytterlegare to Lodestar. Seinare under krigen vart det skaffa ytterlegare åtte fly av same type under låneavtale med USA.
Drift
Ei ny ordning kom i stand, der nordmennene på eige ansvar og for eiga rekning heldt fram passasjerflygingane med Lodestar, medan britane berre flaug kurérrute med Mosquito. BOAC skulle enno stå for flyplass-, til sikrings- og værtjeneste. Flygingane vart i gang igjen i desember 1943.
«Hertha»
Etter å ha blitt seld til A. J. Freberg i Sandefjord i 1886 vart det seld attende til AS Oseana ved Chr. Christensen i Sandefjord.
Æthelflæd
Æthelflæd (gammalengelsk Æðelflæd, i tidlegare historie òg nemnd som Ethelfled eller Ethelfleda; f. 869/870, ) var den eldste dottera til kong Alfred av Wessex og Ealhswith, og ho var gift med Æthelred, ealdorman av Mercia. Etter at han døydde tok ho sjølv leiinga av Mercia (911–918), og blei titulert som «frua av mercianarane».
Stockholmsruta
Drift
19. mai 1945 skifta avdelinga namn til Transportavdelinga til luftforsvaret. Etter cirka ein månad på Leuchars vart avdelinga overflytt til Fornebu.
Aroser Weisshorn
Aroser Weisshorn er eit fjell i Plessurfjella (Alpane) i Sveits.
Stockholmsruta
Vêr
Flygingane kunne berre skje i mørke, og i dårleg vêr. Tyske jagarfly var stasjonert nord i Danmark og sør i Noreg, og inntil ruta fekk løyve til å følgja ruter gjennom Sverige måtte det flygast over Skagerrak.
Johnny Rep
John Nicolaas Rep er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar (høgrekant) og -trenar.
Aroser Weisshorn
Ein to-vogns svevebane går til toppen av fjellet frå byen og vintersportstaden Arosa.
Stockholmsruta
Vêr
Finn Lambrechts oppsøkte tidleg Hjalmar Riiser-Larsen og klaga over værvarslingstenesta. Sjefen for det norske flyvåpenet valde då professor Sverre Petterssen, som då var ved eit universitet i USA, til å organisera vêrtentesta frå Leuchars. Petterssen vart mobilisert og fekk graden til oberstløytnant. Men det tok ikkje lang tid før han vart flytt. I oktober 1941 sende britiske Air Ministry følgjande telegram til den norske leiinga: Petterssen too valuable - should be used to greater advantage. Han vart dermed overført til Air Ministry og arbeidde seinare i krigen blant anna med vêrvarslet før D-dagen.
Trafikktal
Medan Stockhomsruta fremst er kjend for transport av motstandsfolk og anna personell frå Sverige til Storbritannia, vart den òg brukt til frakt. Diplomatpost vart frakta begge vegar, og flya førte viktige kulelager for den britiske krigsindustrien. Så viktig var detta for britane at ruta der vart omtalt som Ball-bearing Run.
Balchen og Operasjon Balder
For ytterlegare å få fortgang i passasjertrafikken av vernepliktige flyktningar frå Sverige til Storbritannia, fekk Bernt Balchen i 1944 i oppdrag å oppretta ei avdeling med Liberator bombefly. Desse flya frakta i løpet av 1944 1576 personar. Operasjonen vart kalla Balder på norsk side, og Operation Sonnie blant dei allierte.
Ulukker
Det var fleire ulukker med tap av både fly og personell. 22. juni 1942 måtte Erik Engnæs og andreflygar Lars Larsen Bergo nødlanda eit Hudson-fly i Sverige etter motorhavari. Engnæs klarte å ta ned flyet i ein fjord nær Göteborg. Flyet sokk, men då var allereie passasjerane i flåtane og mannskapet sumde i land.
4. april 1943 omkom Engnæs med andreflyar Oddvar Wenger og telegrafist Harald Pillgram Wilhelmsen då flyet deira vart skote ned over Skagerrak. Flyet var på veg frå Bromma med fem passasjerar då det forsvann ein stad mellom Larvik og Skagen. 25. oktober 1943 omkom Martin Hamre og telegrafist Sverre Haug i ein styrt nær Leuchars. Dei hadde med seg ein amerikansk passasjer i bomberommet på Mosquitoen. 17. desember 1943 forsvann ein Lodestar med Gunnar Wilhelmsen, navigatør Sjur Stakland og telegrafist Gunnar Øien, truleg som følgje av nedising. Detta var éin av få turar der eit fly på Stockholmsruta hadde nytta seg av telegrafist.
Johnny Rep
Rep spelte for ei rekkje europeiske klubbar gjennom sin 16 år lange karriere, mellom anna Ajax og Feyenoord i heimlandet, Valencia i Spania og franske AS Saint-Étienne. Hjå Ajax var han med om å vinne ei lang rekke titlar, mellom anna to nederlandske seriemeisterskap og to utgåver av Europacupen. Han vart òg fransk seriemeister med AS Saint-Étienne.
Stockholmsruta
Ulukker
31. januar 1944 havarerte ein Lodestar på ein treningstur mellom Leuchars og Prestwick. Mannskapet overlevde, men flyet laut avskrivast.
Johnny Rep
Rep spelte dessutan 42 kampar og skåra 12 mål for det nederlandske landslaget. Han var med om å vinne sølv med det nederlandske landslaget i VM 1974 i Vest-Tyskland og VM 1978 i Argentina. Han skåra 4 mål i 1974 og tre mål i 1978. Dei sju skåringane gjer han til den mestskårande nederlandske spelaren i VM nokon sinne.
«Hertha»
I 1893 og 1894 deltok skuta i den andre ekspedisjonen til Carl Anton Larsen til Antarktis med Carl Julius Evensen som kaptein. Målet var å leite etter område å drive kvalfangst i. Larsen var kaptein på «Jason» og Morten Pedersen var kaptein på «Castor», i tillegg til forsyningsskipet «Ørnen» med Carl Englund som skippar. Til saman deltok kring 100 mann på ekspedisjonen. Dei oppdaga fleire nye øyar og land, mellom anna Foyn Land, Chr. Christensens Island og King Oscar II Land. C.A. Larsen og Søren Andersen utførte den første skituren i Antarktis under ekspedisjonen. Dei fann mellom anna fleire fossil, men ikkje rettkval som dei leita etter.
Æthelflæd
Familie og ektefelle
Æthelflæd er nemnd av kong Alfred sin biograf Asser, som kallar henne den førstefødde av barna til Alfred og Ealhswith, og ei syster av Edvard, Æthelgifu, Ælfthryth og Æthelweard. På tida då han skreiv dette, rundt år 890, var ho allereie gift med Æthelred, som då var ealdorman av Mercia.
Då ho reiste til Mercia for å bli gift blei følgjet hennar angripe av danane. Dette kan tolkast som eit medvite forsøk på å drepa henne og øydeleggja for alliansen mellom Wessex og Merica, men kan like gjerne ha vore eit tilfeldig dansk herjingstokt. Sjølv om halvparten av følgjet blei drepe i det første angrepet, skal Æthelflæd og folka hennar ha forskansa seg i ei grøft og klarte å slå danane tilbake.
Carl Kaas
Carl Waaler Kaas er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Oslo. Han vart verdsmeister på mellomdistansen i 2010 og vann VM-gull i stafett i 2015.
«Hertha»
Hertha Nunatak i Antarktis er kalla opp etter skipet.
Fylkesveg 124 i Aust-Agder
Fylkesveg 124 i Aust-Agder går mellom Dalen og Saltrød i Arendal kommune. Vegen er 6,2 km lang.
Carl Kaas
Aktiv
Saman med Lars Skjeset og Øystein Østerbø fekk Kaas bronsemedalje i stafetten ved EM i orientering 2006 i Otepää. I sin VM-debut i 2008 i Olomouc, kom Kaas på 11.-plass på normal-distansen.
Høgdepunktet som aktiv kom då Kaas vann mellomdistansen VM i orientering 2010 i Granåsen Trondheim, 7 sekund framom andremann. Dagar seinare sprang han den fyrste etappen for det norske sølvlaget i stafett, Audun Weltzien og Olav Lundanes tok seg av dei siste etappane. Også dei to neste åra vart det stafettsølv i VM, i 2011 i Frankrike og 2012 i Sveits. Under EM i 2012 i Falun kom Kaas i mål til bronsemedalje på mellomdistansen.
Under VM 2015 i Skottland tok Kaas seg av den andre etappen då han for fjerde gong tok eit VM-sølv i stafett, då saman med Øystein Østerbø og ankermann Magne Dæhli. I 2016 opna Kaas for det norske laget som vann stafetten ved VM i Strömstad-Tanum i Sverige. Han opparbeidde ei stor leiing, før Olav Lundanes og Magne Dæhli fullførte triumfen med solide løp på sine etappar. Seinare i sesongen tok Kaas kongepokalen då han sigra på mellomdistansen under NM i Bodø. Han la opp ved sesongslutt.
Stockholmsruta
Ulukker
Stockholmsruta miste sin mest erfarne flygar 28. august 1944. Alf Hiorth var på sin 82. tur då han, andreflygar Lars L. Bergo og navigatør Sven Brun Moe styrta i ei høgd ved Kinnekulle med ein Lodestar. Mannskapet og åtte passasjerar omkom, medan tre passasjerar overlevde. Av Hiorths 81 tidlegare flygingar var 22 med Hudson, 13 Mosquito og 46 med Lodestar.
If You Were with Me Now
«If You Were with Me Now» er ein song av australske songaren Kylie Minogue og amerkianske R&B-songaren Keith Washington. Songen vart skriven av Stock Aitken Waterman-låtskrivarar Mike Stock og Pete Waterman, Kylie Minogue og Keith Washington. Songen vart utgjeven som singel den 21. oktober 1991 frå det fjerde studioalbumet av Minogue, Let's Get to It (1991). Singlen nådde fjerdeplassen i Storbritannia og kom blant topp 10 i Irland og Sør-Afrika.
Stockholmsruta
Ulukker
I alt omkom 11 av Stockholmsrutas personell og dessutan 18 passasjerar.
Materiell
Dei to første flya av typen Lockheed Lodestar hadde modellnemninga 18-10, hadde serienummer 2086 og 2087 og fekk britiske kjenneteikn G-AGDE og G-AGDD. I tråd med britske namn fekk dei loch-namn, men eter norske innsjøar, det første vart døypt Loch Lesja, det andre Loch Losna.
Æthelflæd
Familie og ektefelle
Med Æthelred fekk ho ei dotter, Ælfwynn.
Stockholmsruta
Materiell
I 1942 vart det levert ytterlegare to fly, desse vart døypt Loch Loen, og Loch Lange. Disse vart levert med svakare motorar, Wright Cyclone 1000 hk, enn dei to første som var levert med Pratt & Whitney 1200 hk-motorar.
Æthelflæd
Mercia og vikingane
I løpet av dei gjentekne angrepa mellom 865 og 878 klarte dei danske vikinghærane å velta dei fleste av dei engelske kongedømma, som Northumbria, austlege Mercia og East Anglia, og truga òg Wessex. Alfred og etterkommarane hans gjenerobra desse landområda frå danane innan år 937.
I staden for å gjera dominansen over Mercia til ei erobring lét Alfred dottera si Æthelflæd gifta seg med Æthelred av Mercia og gav svigersonen sin tittelen ealdorman eller jarl av Mercia, noko som tillét Merica å halda på ei form for sjølvstyre. Sidan vestlege Merica aldri kom under dansk kontroll og blei verande sterkt var dette eit klokt val. Det blei vist ytterlegare omtanke då dei to kongedømma blei slått saman. Mercia blei ikkje oppslukt inn i Wessex, men dei to rika utgjorde kva si eining i kongedømmet England. Dette omgrepet reflekterte det diplomatiske føremål til Alfred i å integrera anglarane og saksarane til eitt folk, angelsaksarane.
Stockholmsruta
Materiell
I tillegg disponerte ruta tre britiske Lockheed Hudson, Loch Lomond Loch Leven og Loch Lyon.
Æthelflæd
Frue av mercianarane (911–918)
Medan Æthelred framleis var i live signerte Æthelflæd avtaler, noko som har fått ein del historikarar til å trekkja slutninga om at det var ho som var den reelle herskaren. Då ektemannen døydde i 911 etter slaget ved Tettenhall blei ho framheva og gjeven status som «frue av mercianarane». Dette var ikkje berre ein tittel berre i namnet; ho var ein viktig militær leiar med taktisk klokskap.
Stockholmsruta
Materiell
Då britane stansa Hudson- og Lodestarflygningene i 1943, vart Mosquitoar sett inn i trafikken. Flyet som havarerte med to nordmenn 25. oktober 1943, var ein Mosquito FB Mk VI, registrert G-AGGG.
Like før flygingane opphøyrde i 1945, vart det bestilt nokon Douglas DC-3 Dakota. Desse kom for seint til å setjast inn i Stockholm-Leuchars-flygingane, og vart sett rett inn på flygingane til Noreg då krigen var over.
Æthelflæd
Frue av mercianarane (911–918)
Æthelflæd herska i bortimot åtte år, ifølgje Den angelsaksiske krønika, frå den nyleg forskansa hovudstaden ved Stafford. Det er sannsynleg at det engelske grevskapet Staffordshire blei danna under hennar styre. Ho forskansa dei eksisterande grensene til riket og gjenerobra Derby.
Ho døydde i Tamworth i 918, og blei gravlagt ved St Peter's Church (i dag nonneklosteret St Oswald's priory) i Gloucester, ein by ho bygde opp frå dei romerske ruinane frå ei tidlegare bydanning. Ho fastsette den grunnleggjande gatestrukturen i byen, som framleis er ved lag. Ho lét etterkvart dottera si Ælfwynn vera medherskar av Mercia.
Ælfwynn
Likevel blei Ælfwynn nøydd til å underkasta seg morbroren sin, kong Edvard den eldre av Wessex. Etterfølginga av Edvard stadfesta unionen mellom dei to tidlegare skilde kongedømma, og blei danninga av kongedømmet England. I samband med dette blei den svakare parten, Ælfwynn, teken i forvaring av onkelen sin, som fortsette faren Alfred si krigføring mot danane. Ælfwynn forsvinn ut av historia og truleg levde ho resten av livet sitt i eit nonnekloster.
Tyding i Runcorn
Lokalhistoria for byen Runcorn i Cheshire hevdar at Æthelflæd kom langs elva Mersey på vestbreidda og nådde kurven der elva smalnar. Her bygde ho ei borg av tre på sørbreidda for å hindra vikingar i å segla opp elva. Garnisonen trong forsyningar og det voks opp ein liten landsby ved sida av borga. Landsbyen utvikla seg seinare til byen Runcorn.
Under bygginga av ei jernebanebru her av jarnbaneselskapet London and North Western Railway (LNWR) blei det grave fundament for den sørlege brupilaren, og då oppdaga ein restane av borga. Denne brupilaren har fått namnet «Ethelfleda's Pier». Ei utsmykking ved staden for den gamle brua Transporter Bridge har namnet hennar på ein plakett og viser henne ridande på ein kvit hest over ei vindebru medan ho forlet ei borg i stein kalla «Runcorn Castle». Dette er ikkje heilt historisk korrekt ettersom den normanniske borga som ligg på åsen i byen er kalla Halton Castle og blei reist langt seinare, rundt 1070, for den første baronen av Runcorn, eit hundreår etter Æthelflæd.
Piz Arpschella
Piz Arpschella er eit fjell i Albulafjella i Graubünden i Sveits.
414. sjølvstendige marineinfanteribataljon
414. sjølvstendige marineinfanteribataljon er ei eining som er direkte underlagd den Den kaspiske flotiljen og er forlagt til Kaspijsk i Dagestan.
Jabal Shariyah
Jabal Shariyah er eit fjell i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.
Assasinar
Assasinarane er den etablerte nemninga på tilhengarane av Hassan-i Sabbah, grunnleggjaren av ei Nazari-grein av ismailiretninga av sjiaislam. Namnet er ei europeisering av det arabiske hashshashin, som sekta vart kalla av motstandarar, og som er trudd å vere opphavet til det latinske ordet assassin, snikmordar.
Opphavet til namnet
Sekta refererte til seg sjølv som al-Då'wa al-Jadīdå (arabisk الدعوة الجديدة), som tyder nytt kall (til konvertering) i motsetnad til Fatimide-kalifatet sitt gamle kall til konvertering. Det finst difor ei rekkje teoriar om opphavet til hashshashin-namnet. Den utbreidde orientalistiske segna om opphavet til kallenamnet er at det stammar frå hash-ishiyun, hasj-røykar, fordi medlemmane skal ha kome i ekstase med hjelp av dette rusmiddelet. Det er likevel ingen kjelder som tyder på at gruppa brukte psykoaktive stoff, og ein meir plausibel tolking kan difor vere at det var eit nedsettande uttrykk brukt i forståinga av at dei oppførte seg galne, som om dei var påverka av hasj. Ei allmenn motstridande teori om opphavet til kallenamnet er at det heilt enkelt tyder tilhengjarar av Hassan, etter namnet på leiaren til gruppa.
Sdot Negev regionale kommune
Sdot Negev regionale kommune (hebraisk skrift מועצה אזורית שדות נגב, Mo'atza Azorit Sdot Negev, tyder Negevmarkene regionale kommune), tidlegare kalla Azata regionale kommune (hebraisk skrift מועצה אזורית עזתה, Mo'atza Azorit Azata) er ein regional kommune nordvest i Negevørkenen i Det sørlege distriktet i Israel.
Assasinar
Historie og verksemd
Leiaren av sekta, misjonæren Hassan-i Sabbah (ca.1050-1124), budde på fjellfestninga Alamut (Ørnereiret) i Persia. Sekta, som ikkje hadde høve til å reise ein konvensjonell hær, fremja dei religiøse-politiske måla sine med snikmord (derfor assassin), truslar og intrigar. Dei vart med tida kjent som ein av dei dugelegaste spionane i historia og leigemordarar, og dei opererte i mange land. Dei hadde tyding under det tredje krosstoget i 1194, og Rikard Løvehjarte skal etter sigande ha hyra dei for å ta livet av Konrad av Montferrat. Krossfararane kalla leiaren i Syria for Den gamle på fjellet. Det vert trudd at det er frå desse eller Marco Polo at orda assassin har kome inn i det latinske språket.
Sdot Negev regionale kommune
Sdot Negev regionale kommune vart grunnlagd i 1951 av den religiøse sionistrørsla HaPoel HaMizrahi. Kommunen består av 16 landsbyar: to kibbutzar, 12 moshavar og to fellesbusetnadar.
Trass i tryggleiksproblem med daglege åtak med Qassam-raketta frå Gazastripa, har folketalet i Sdot Negev-regionen auka med 55 % sidan 2006.
Assasinar
Historie og verksemd
Mongolane og mamelukkane knuste sekta i løpet av 1200-talet, men dei har dei religiøse etterfølgjarane sine i ismaili-muslimar i ei rekkje land, seinast leia av Aga Khan IV, den 49. imamen deira.
Skøyteløp under Vinter-OL 1960
Skøyteløpa under Vinter-OL 1960 ved vinterleikane i Squaw Valley omfatta åtte distansar, fire for menn og like mange for kvinner. Tevlingane fann stad på ei kunstfrosen bane i dagane frå laurdag 20. til laurdag 27. februar 1960. 103 utøvarar, 73 menn og 30 kvinner, frå 17 land deltok i skøytetevlingane.
Det var fyrste gongen kvinnelege lengdeløparar fekk delta i olympiske vinterleikar. Ingen norske kvinner var med.
1500 m
Dato: 26. februar <br style="clear:both;" />
5 000 m
Dato: 25. februar <br style="clear:both;" />
10 000 m
Dato: 27. februar <br style="clear:both;" />
500 m
Dato: 20. februar <br style="clear:both;" />
1000 m
Dato: 22. februar <br style="clear:both;" />
Eskil Kinneberg
Eskil Kinneberg er ein norsk orienteringsløpar frå Gjerdrum som vart verdsmeister på mellomdistansen i 2018, og fekk gullmedalje med Noregs stafettlag i VM 2017 og VM 2018.
Skøyteløp under Vinter-OL 1960
1500 m
Dato: 21. februar <br style="clear:both;" />
Eskil Kinneberg
I 2016 vann Kinneberg sølv i stafetten under europameisterskapen i Jeseník i Tsjekkia. Året etter sprang han den fyrste etappen i VM-stafetten i 2017, saman med Magne Dæhli og Olav Lundanes syrgde han for norsk triumf. Dei same tre karane sigra også i stafetten ved EM 2017 i Ticino. Under verdsmeisterskapen 2018 i Latvia lukkast Kinneberg vinne mellomdistansen, 6 sekund føre den sveitsiske medaljegrossisten Daniel Hubmann. For andre året i rad vann Kinneberg også gull i VM-stafetten. Han tok seg då av den andre etappen, medan Gaute Steiwer opna og Magne Dæhli avslutta for det norske mannskapet. Tre år seinare var Kinneberg med på å vinne sølv for Noreg i VM-stafetten.
Skøyteløp under Vinter-OL 1960
3 000 m
Dato: 23. februar <br style="clear:both;" />
Áris i Messinía
Áris (gresk Άρις) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Messinía i periferien Peloponnes i Hellas. Áris inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kalamáta.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Áris 2 071 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 966 innbyggjarar.
Cape Fairweather
Cape Fairweather er eit nes 705 moh, som er isdekt utanom klipper som stikk ut langs søraust- og austsida, og som ligg halvvegs mellom Drygalskibreen og Evansbreen på austkysten av Graham Land. Det vart kartlagd i 1947 av Falkland Islands Dependencies Survey, som namngav det etter Alexander Fairweather, kaptein på Dundee-kvalbåten «Balaena» som dreiv fangst langs nordaustkysten av Den antarktiske halvøya i 1892–93.
False Cape Renard
False Cape Renard er eit klippenes 1,5 nautiske mil sørvest for Cape Renard på nordvestkysten av Kiev Peninsula i Graham Land. Det vart kartlagd av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897–99. Dette neset og Cape Renard vart i lag kalla «The Needles» av Henryk Arctowski, ein geolog, oseanograf og meteorolog med den belgiske ekspedisjonen. Sidan dei to nesa lett kan forvekslast og tren gå skiljast frå kvarandre, trong dei kvar sine namn. Namnet «False Cape Renard» vart gjeve av Den franske antarktisekspedisjonen, 1908–10, under Jean-Baptiste Charcot.
DualShock
DualShock er ei rekkje spelekontrollar av Sony for PlayStation, PlayStation 2 og PlayStation 3 spelkonsollane. Han blei introdusert i Japan i slutten av 1997, og lansert i det nord-amerikanske marked i mai 1998. Han vart fyrst introdusert som ein sekundær perifer for den originale PlayStation-konsollen.
Bergen bystyre
Bergen bystyre er kommunestyret i Bergen kommune. Bystyret er såleis den folkevalde leiinga av Bergen kommune og det høgste kommunale organet i samsvar med Lov om kommuner og fylkeskommuner (kommuneloven). Frå og med kommunevalet i 1999 er talet på folkevalde i Bergen bystyre 67, etter at det då vart redusert frå 85.
December’s Children (And Everybody’s)
December's Children (and Everybody's) er det femte amerikanske studioalbumet til The Rolling Stones, gjeve ut i desember 1965. Sjølv om det hovudsakleg består av songar som vart gjevne ut tidlegare det året i Storbritannia, har det òg tre sognar som ikkje var gjevne ut før. Det vara det siste av dei tidlege albuma til gruppa som hovudsakleg består av songar skrivne av andre enn Mick Jagger og Keith Richards, som skreiv halvparten av songane. Det meste av albumet vart spelt inn i september 1965 i Los Angeles, under innspelinga av den britiske utgåva av Out of Our Heads og den nye singelen «Get Off of My Cloud». December’s Children (And Everybody’s) inneheld òg innspelingar frå så tidleg som 1963.
December's Children (And Everybody's) nådde fjerdeplassen i USA, der det selde til gullplate.. Bassisten Bill Wyman siterte Jagger som i 1968 skal ha sagt at plata «ikkje er eit album, berre ei samling av songar». Albumet får derfor berre kort omtale i boka til Wyman, Rolling with the Stones, som elles er omfattande om kvart album.
I august 2002 kom albumet ut på nymastra CD og SACD av ABKCO Records. «Look What You've Done» er den einaste innspelinga på albumet som vart gjeven ut i sann stereo.
Medverkande
The Rolling Stones
Andre medverkande
Kumina
Kumina er ein afro-jamaicansk religion. Kuminautøving inkluderer sekulære seremoniar, dans og musikk som utvikla seg frå trua og tradisjonane førte til Jamaica av slavar og kontraktsarbeidarar frå Kongoregionen i Vest-Sentral-Afrika. Rørsla er særleg knytt til St. Thomas parish aust på øya. Ho har også spreidd seg til Portland, St. Mary og St. Catherine, og til hovudstaden Kingston.
Kumina har også gjeve namn til ein trommestil som utvikla seg frå musikken knytt til dei åndelege seremoniane som utvikla seg i urbane Kingston. Kumina-trommestilen har hatt stor innverkna på rastafarimusikk, særleg nyabinghitromming, og jamaicansk populærmusikk. Count Ossie var ein pioner innan trommestilen i høve til populærmusikk, og stilen har fortsett å ha betydeleg innverknad på moderne sjangre som reggae og dancehall.
Rob Mathes
Rob Mathes er ein USA-amerikansk plateprodusent, musikkarrangør, komponist, låtskrivar og artist. Han har skrive bluesaktige spiritual-pop.
Som produsent har Mathes arbeidd med Sting, Panic! at the Disco, The Young Veins, Beth Hart, Bettye LaVette, Carly Simon, Rod Stewart, Vanessa L. Williams, Michael Cavanaugh og Melissa Errico.
Kumina
Historie
Kumina utvikla seg gjennom trusutøvinga til kontraktsarbeidarar som blei henta til Jamaica frå Kongo-regionen i Sentral-Afrika etter at slaveriet blei avskaffa. På andre halvdelen av 1800-talet blei ho synkretisert med myalisme. Kumina skilte seg frå Zion Revivalism ved at ein avviste trua på at Bibelen skulle vera den sentrale autoriteten bak religiøs praksis.
Rob Mathes
Arrangement og komposisjonar
Album som Mathes står som arrangør er mellom andre:
Kumina
Tru og trusutøving
Kumina-utøving er særleg knytt til læking. Lækingsseremoniar bruker song, dans, tromming, dyreofring og påkalling av ånder som kan lækja det sjuke individet. Desse elementa finn ein også i myalisme og Zion Revivalism.
Rob Mathes
Arrangement og komposisjonar
Andre artistar Mathes har arrangert eller komponert musikk for er mellom andre Train, Gin Wigmore, Lou Reed, Bono, Sting, Sade, Lenny Kravitz og Jay-Z, Yo Yo Ma, Eric Clapton, Elton John, Luciano Pavarotti, Boston Pops Orchestra, Tony Bennett, Natalie Cole, Hot Hot Heat, Avril Lavigne, Butch Walker, Renée Fleming, Vanessa Carlton, Bowling for Soup, Evangeline Vournazos, Tim McGraw, Yolanda Adams, George Michael, Celine Dion, Ghostface Killah, Peter Cincotti, Renee Olstead, Lyle Lovett, Ronan Tynan, David Sanborn, Michael McDonald, Eliane Elias, The Cab og The Young Veins.
Kumina
Organisering
Organisering av kuminasamfunn følger den generelle lokale karakteren til afrikanske religionar på Jamaica. Kuminasamfunn er små, familiebaserte samfunn eller «nasjonar». Nokre nasjonar er Mondongo, Moyenge, Machunde, Kongo, Igbo og Yoruba. Folk frå Kumina-familiar får tittelen Bongo. Å gifta seg med inn i ein Bongo-familie er ein måte å bli del av ein Kumina-nasjon; ein annan måte er ei spesiell initiering. Kumina-nasjonar blir leia av ein «konge» og ei «dronning». Imogene «Queenie» Kennedy eller Queenie III (ca. 1920-1998) var ei kjend kuminadronning på 1900-talet. Ho var fødd i St Thomas på slutten av 1920-talet, flytta seinare til Kingston og så til Waterloo i St Catherine.
Handball-EM 1996 for kvinner
Europameisterskapen i handball 1996 for kvinner, den andre i sitt slag, vart avvikla i tida 6. til 15. desember 1996 i Danmark. Arrangørlandet sikra seg meisterpokalen etter finalesiger 25 – 23 mot Noreg. Austerrike tok bronsemedalje. 12 land var kvalifisert og deltok i turneringa.
Rob Mathes
Arrangement og komposisjonar
Mathes har òg gjeve ut album på eiga hand.
Handball-EM 1996 for kvinner
Turneringa
Meisterskapen vart arrangert med gruppespel à seks lag i to grupper. Deretter var det semifinalar med dei to beste laga i avdelingane, og til sist bronsefinale og finale. Turneringskampane fann stad i Brøndby, Fredericia, Herning og Vejle.
Finalen
Finalen fann stad i Herning framom 4 500 tilskodarar. Noreg tok føringa og var oppe i firemålsleiing på 10 – 6, før Danmark kom tilbake og utlikna til pauseresultatet 10 – 10. Etter pause heldt det danske laget fram å skåre til det stod 13 – 10. Sidan jamna stillinga seg ut og laga fylgde kvarandre utover i omgangen. Fem minuttar før full tid gjekk Noreg opp i 22 – 21, men tre danske nettkjenningar snudde stillinga til 24 – 22 og til sist siger 25 – 23.
Danmark sine toppskårarar, Gitte Madsen og Anne Dorthe Tanderup, fann begge vegen til nettmauskane i fem angrep. Anja Andersen og Anette Hoffmann skåra kvar sine fire mål, Camilla Andersen og Janne Kolling kvar sine tre, og Tonje Kjærgaard fekk ei skåring. Susanne Munk Lauritsen og Lene Rantala var danske målvakter.
Noregs finalelag omfatta målvaktene Heidi Tjugum og Annette Skotvoll, målskårarane Trine Haltvik (10), Kjersti Grini (4), Kari Solem (3), Susann Goksør (2), Kristine Duvholt (2), Sahra Hausmann (1), Mette Davidsen (1), Tonje Larsen, Janne Tuven og Kristine Moldestad. Jeanette Nilsen, Monica Vik Hansen, Ellen Thomsen og Silje Bolset deltok også i meisterskapen.
Ingen spelar vart utvist av dommarane, islendingane Stefan Arnaldsson og Rögnvald Erlingsson.
Pic d'Artsinol
Pic d'Artsinol (òg skrive Pic d'Arzinol) er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Det ligg vest for Evolène i kantonen Valais
Scheel
Scheel er eit namn av dansk og tysk opphav. Det kan stamma frå den danske adelsslekta Skeel eller den dansk-tyske adelsslekta (von) Scheel(e) frå Holstein.
Arfará
Arfará (gresk Αρφαρά) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Messinía i periferien Peloponnes i Hellas. Arfará inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kalamáta.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Arfará 2 648 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 177 innbyggjarar.
Fylkesveg 125 i Aust-Agder
Fylkesveg 125 i Aust-Agder går mellom Tveite og Smalsund i Arendal kommune. Vegen er 3,2 km lang.
Jabal Thawban
Jabal Thawban er eit fjell i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.
Jubb Ramlah
Jubb Ramlah (arabisk جب رملة, òg skrive Jub Ramleh) er ein landsby nordvest i Syria i Hama guvernement, vest for Hama. Av stader i nærleiken finn ein Deir Shamil i vest, Tell Salhab i nord, Safsafiyah i nordaust og Asilah i aust. I følgje Statistisk sentralbyrå i Syria (CBS), hadde Jubb Ramlah eit folketal på 3 329 i 2004. Innbyggjarane er hovudsakleg gresk-ortodokse.
Kjelder
''
Utrydding av fugleartar
Lagnaden til vandredue i Nord-Amerika er eit slåande døme på utrydding av fugleartar som har skjedd i nyare tid. Frå ein bestand estimert til totalt ca. fem milliardar individ midt på 1850-talet, vart arten snøgt jakta ned fram til den siste ville vandredua blei skoten i 1902.
Alkefuglen geirfugl er eit sentralt og ikonisk døme i forteljinga om utrydding av fuglar i historisk tid. Han er den einaste kjente arten med leveområde i Europa som blei utrydda i historisk tid, den einaste med nærvære i Noreg og ein mogleg tidlegare hekkefugl i landet. Ei hending ved Vardø i 1848 er skildra som ei mogleg siste avliving av ein geirfugl, men hendinga er ikkje rekna som vitskapleg truverdig observasjon av arten.
Av dei omtrent 10 700 til 11 100 fugleartane som har vore skildra, er 159 artar utrydda, og 225 artar er kritisk truga, av dei som er kategoriserte kritisk truga er 22 sannsynlegvis allereie utrydda. Det er ei generell semje blant forskarar som studerer desse trendane om at viss menneskeleg innverknad på miljøet held fram som siste tiåra, så vil ein tredel av alle fugleartar og ein endå større del av fuglebestandane vere borte ved slutten av dette hundreåret.
Nokre artar som ikkje er utdøydde og verkar rikelege i bestand, har trass i dette fått reduserte populasjonar frå tidlegare år. Til dømes har populasjon av trastar i Nord-Amerika gått ned 50 % dei siste 50 åra. I følgje American Bird Conservatory minkar 12 % av fugleartane på den vestlege halvkula med ei slik fart at dei vil bli utrydda i løpet av det neste hundreåret.
Historisk oversyn
Notidas fuglar, moderne fuglar, har ein evolusjonær periode frå om lag midt i krittida, ca. 100 til 120 millionar år tilbake i tid. Dei i underkant 11 000 fugleartane vi ser i dag er trudd å utgjere ca. ein prosent av alle artar av moderne fuglar som har eksistert. Dei 99 % andre artane er utdøydde. Framvekst av nye artar og etterfølgjande utryddingar vart drivne av langsame, naturlege prosessar på jorda som kontinentaldrift med splitt og samanslåingar, vulkanisme og klimaendringar.
Utrydding i mennesket sine tidsaldrar
Sameksistens menneske-fugl på jorda har berre skjedd i ein ekstremt kort periode av fuglar sitt tilvære etter at menneske blei spreidde på kontinenta, til dømes i Australia for 50 000 år sidan. Det er funne eit gjennomgåande mønster som syner at menneskeleg ekspansjon til eit nytt kontinent blir følgt av ei utryddingsbølgje på kontinentet, bortsett frå i Afrika. Menneskeleg nærvære har endra livstilhøva i habitata for fuglar og har redusert og utrydda bestandar i ei heilt anna tempo enn i tidlegare geologiske epokar. Det er estimert at ca. 8000 fugleartar som har levd på land er blitt utrydda av menneske i denne korte perioden av sameksistens. Nyare utdøydde artar er dokumenterte av funn av beinrestar. Det er semje blant biologar om at artsutrydding som går føre seg i dag, i antropocen, skjer i eit tempo som kan samanliknast med krit-tertiær-utryddinga. Teratornis var ein gigantisk rovfugl som levde i Nord-Amerika til han døyde ut for ca. 10 000 år sidan, om lag 10 000 år etter at menneske kom til kontinentet. Dette var òg omtrent samstundes med at anna amerikansk megafauna døydde ut eller blei utrydda av menneske.
Funn av beinrestar frå tidlegare fugleartar ved arkeologiske stader har avdekt eit stort artsmangfald i Karibia, 3-4000 år tilbake i tid. Berre eit lite utval av desse fugleartane er i dag ein del av faunaen på øygruppa. Øyane vart koloniserte for ca. 6000 år sidan.
Ei namngjeven fuglegruppe elefantfuglar på Madagaskar døyde ut for ca. 1000 år sidan, berre ca. 200 år etter den fulle kolonisering av øya.
New Zealand har seinare døme, landet vart busett av menneske frå omtrent år 1200. Dei ni artane av strutseliknande moafuglar utan flygeevner vart utrydda innan ca. år 1440, og den kjempestore moaørna kanskje litt før det igjen.
Ein veit òg at andre «øyartar» døydde ut før år 1500, til dømes ibisar på Hawaii og tallause artar av rikser utan flygeevner. Ut frå funn av bein eller fossiliserte beinrestar, er det estimert at meir enn 500 rikseartar utan flygeevne levde på tropiske stillehavsøyar på den tida då øyane fekk menneskeleg kontakt.