cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosenvarslar
Skildring
Om sommaren lever rosenvarslarar i opne landskap, utkantane av dyrka område, område med spreidde buskar og tre, hagar, vinmarker og vegkantar. I Europa lever dei i lågland, i Kasakhstan opptil 2200 moh. I vinterkvarteret finst dei vanlegvis i krattland og blant tornetre. Rosenvarslarar føretrekk føde av store insekt, spesielt biller, sommarfuglar, møll og grashoppar. Små pattedyr og fuglar er berre sparsame byttedyr for rosenvarslar. Som andre varslarar i slekta Lanius jakter dei frå framstikkande greiner, eller leidningar og i sjeldne tilfelle spiddar dei byttedyr på tornar eller piggtråd som eit «spiskammer».
Storleiken på populasjonen er estimert til 1,2 til 3,3 millionar individ og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som globalt livskraftig, LC.
Tove Mohr
Tove Kathrine Mohr var ein norsk lækjar og sosial-reformator. Til liks med mor si, kvinnesaksforkjemparen Katti Anker Møller, arbeidde Mohr for mødrehygiene og abortsak. I abortspørsmålet tok ho til ords for at kvinna sjølv måtte bestemme. Også i fråhaldssaka engasjert ho seg sterkt, ho såg samanheng mellom dei to saksområda.
Tove Møller voks opp i eit frisinna miljø på herregarden Thorsø i Østfold. Ho tok artium i 1909 og reiste året etter til London, der ho deltok i suffragettene sine demonstrasjon for kvinnestemmeretten. Frå 1910 studerte ho medisin, embetseksamen tok ho i 1917, tre år etter ho gifta seg med Otto Lous Mohr. I 1918 reiste ekteparet til USA, der ho arbeidde på Women's Hospital ved Columbia University. Etter opphaldet i USA arbeidde Tove Mohr både på den kirurgiske avdelinga ved Ullevål sykehus, ved Kvinneklinikken og ved barneavdelinga til Rikshospitalet, alle saman i Oslo. I 1922 opna ho privat legepraksis, og frå 1926 var ho lege ved nyoppretta Bethanien fødehjem. Åra 1928–31 underviste ho i fysiologi og helselære ved Statens lærerinneskole på Stabekk.
Fylkesveg 718 i Hedmark
Fylkesveg 718 i Hedmark går mellom Utgardsgården og Næverrøst i Tynset kommune. Vegen er 3,2 km lang.
Gåsegribb
Gåsegribb (Gyps fulvus) er ein stor gribb i haukefamilien Accipitridae. Han har utbreiing i nordvestre Afrika og på Den iberiske halvøya, dessutan spreidde førekomstar austover middelhavsregionen inkludert dei store øyane som Kreta og Kypros til Balkan. Det største utbreiingsområdet er frå Tyrkia og Den arabiske halvøya austover til Nord-India.
Skildring
Gåsegribbar er 93-110 centimeter lange med eit vengespenn på opptil 2,7 meter. Kroppsvekta kan variere mellom 6 og 10 kilogram. Han har ein typisk gribbutsjånad, med breie venger og korte halefjør. Han har ein kvit hals, eit kvitt hovud og gult nebb. Gulbrun kropp og vengdekkarar står i kontrast til dei mørke vengfjørene.
Åtferd
Som andre gribbar er han ein åtseletar, og beitar hovudsakleg på dyrekadaver som han finn ved å sveve over opne område, ofte i flokkar. Dei etablerer lause hekkekoloniar i fjellveggar som er uforstyrra av menneske, ofte med vide habitat av opne område der dei søkjer føde.
Kvart kull er på eitt egg. Den lengste levetida som er notert for ein gåsegribb er 41,4 år, det var eit individ i fangenskap.
Dette er i stor grad ein standfugl, men òg delvis trekkfugl, til dømes kan ungfuglar og ikkje-kjønnsmodne individ treffast i Afrika sør for Sahara, i land som Senegal, Mali, Niger, Sudan og Etiopia.
Status og vern
Den viktigaste årsaka til den raske nedgangen i storleiken på bestanden var ulovleg bruk av gift i åte meint for rovdyr. Andre giftkjelder i føda er framleis identifisert som trugsmål, eit døme er tilfellet frå Spania i 2012 der eit individ var daudt etter forgifting av ikkje-steroide antiinflammatoriske midlar brukt av veterinærar. Den totale globale populasjonen er estimert til å ligge mellom 0,5 og 1 millionar kjønnsmodne individ.
Fysiologi
Gåsegribbar har blitt brukte som modellorganismar for studiar av sveveflyging og termoregulering.
Energikostnadene for store fuglar ved flyging i konstant høgd har tendens til å vere høg om dei flyg på konvensjoenlt vis med å slå vengeslag. Men nokre fuglar, og gribbar spesielt, utnyttar meir effektive metodar som sveveflyging. I ein studie har ein funne at samanlikna med andre fuglar, som hevar stoffskiftet til i overkant av 16 gonger det basale nivået når dei flyg, vil gåsegribbar i sveveflyging komme opp i berre 1,43 gonger basalt nivå i flukt. Gåsegribbar er òg effektive flygarar målt i evna til å vende tilbake til ein kvilepuls etter flytur innan ti minutt.
Ein har ikkje observert at gåsegribbar søkjer ly for å termoregulere. Ein studierapport legg framlegg om at gribbar brukar område med naken hud som eit middel for å termoregulere i både ekstrem kulde og varme temperaturar. Ved å endre på kroppshaldinga kan dei variere dei nakne hudområda for eksponering til luft frå 7 % til 32 % av kroppsoverflata. Denne endringa gjer det mogleg for meir enn ei dobling av konvektivt varmetap i stilleståande luft. Gåsegribbar vil òg tole økt kroppstemperatur som ein respons på høge lufttemperaturar. Ved å variere kroppstemperaturen uavhengig av stoffskiftet, kan gåsegribbar minimalisere tapet av væske og energi ved hjelp av temperaturreguleringa.
Jarl Magnus Riiber
Jarl Magnus Riiber er ein norsk kombinertrennar frå Oslo, medlem i Idrettslaget Heming. Han vann to VM-gull under Ski-VM 2019 i Seefeld, eitt i individuell tevling, det andre som ankermann på det norske firemannslaget i 4 x 5 km lagtevling. Dessutan sikra han seg og Jan Schmid ein sølvmedalje i tomannsstafetten. Under Vinter-OL 2018 var Riiber med det norske laget som tok sølv i lagetvlinga.
Bearnés
Bearnés, bearnes, bearnéssaus eller bearnessaus (fransk sauce béarnaise) er ein saus laga av bland anna smør, eggeplommer, sjalottlauk, kjørvel, estragon, persille og eddik. Sausen blir laga ved at ein visper saman eggeplommer og smør i varm, kryda eddik. Dette gjer bearnéesausen til ein av dei feitaste og energirikaste sausane. Han passar særleg godt til kjøt. Det finst mange ulike oppskrifter der krydderbruken varierer, men felles for dei er at ein bruker estragon. Også rosmarin og spisskummen er vanlege krydder.
Historie
Sausen blei laga i 1836 for opningsmenyen til restauranten Le Pavillon Henri IV i Saint-Germain-en-Laye utanfor Paris av sjefskokken ved restauranten. Restauranten hadde fått namn etter den franske renessanskongen Henrik IV som kom frå den sørfranske provinsen Béarn. For å knyta sausen til kongen kalla kokken han bearnesisk (fransk sauce béarnaise).
Variantar
Frå bearnés er det utvikla fleire andre sausar som har fått eigne namn:
Kin Vassy
Charles Kindred «Kin» Vassy var ein songar-låtskrivar, som i tillegg til soloplatene sine spelte med mange andre artistar, mellom andre Kenny Rogers, Frank Zappa og Elvis Presley.
I 1960-åra var Vassy medlem av The Back Porch Majority. Han slutta i gruppa i 1969 og vart med i countryrockbandet Kenny Rogers and The First Edition. Som medlem av gruppa spelte han på hitalbumet Something's Burning og ein av songane hans, «Heed The Call», nådde Topp 40 i 1970.
Vassy slutta i gruppa i 1972 etter albumet The Ballad of Calico og vart erstatta av Jimmy Hassell. Han arbeidde så som soloartist og studiomusikar. I 1980 gav Vassy ut to singlar for plateselskapet ia: «Do I Ever Cross Your Mind» og «Makes Me Wonder If I Ever Said Goodbye». Han flytta til Liberty Records og gav ut sju singlar her, mellom anna «When You Were Blue and I Was Green», so nådde 21. plassen på Hot Country Songs. Vassy heldt fram å arbeide med Rogers på forskjellige prosjekt, som What About Me? frå 1984. Vassy skreiv òg songen «Kentucky Homemade Christmas» for Rogers, som kom på Christmas (Liberty Records, 1981). I 1984 spelte han ein song med country-gospel-songaren Stella Parton, for Rhinestone, som systera til Stella, Dolly hadde spelt i.
Vassy døydde av kreft i 1994.
Trehörningen i Hanveden
Trehörningen er ein liten innsjø i Paradisets naturreservat i den sørlege delen av Huddinge kommun i Stockholms län, og i landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen er den høgastliggande i Tyresån-vassdraget, samt den sørlegste.
Trehörningen er særs populær blant friluftsinteresserte. Fleire turløyper går forbi her, som Sörmlandsleden, og enkelte av turløypene som byrjar ved torpet Paradiset, som ligg ca. ein kilometer frå Trehörningen. Området rundt innsjøen består for ein stor del av hällmarker med skog dominert av bartre.
Fylkesveg 719 i Hedmark
Fylkesveg 719 i Hedmark kryssar Glåma ved Auma i Tynset kommune. Vegen er 657 meter lang.
Duane Roland
Duane Roland var ein amerikansk gitarist for southern rock-bandet Molly Hatchet. Han var medlem av bandet frå det starta i midten av 1970-åra og til han gav seg i 1990. I den perioden spelte han inn sju album med bandet. Han var òg medlåtskrivar på somme av dei mest kjende songane deira, som «Bloody Reunion» og «Boogie No More». Etter han slutta i bandet spelte han med Southern Rock Allstars og Gator Country, som mellom anna bestod av tidlegare medlemmar i Molly Hatchet.
Roland døydde berre 53 år gammal i heimen sin i St. Augustine i Florida av naturlege årsaker..
Hjartdal kyrkje
Hjartdal kyrkje er ei krosskyrkje i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark.
Kyrkja vart oppført av byggmeister Halvor Høgkasin etter same skjema som tre kyrkjer teikna av Jarand Rønjom (Åmotsdal kyrkje, Vinje kyrkje og Rauland kyrkje). Som i dei andre kyrkjene er det kor med preikestolaltar i austre krossarm, slik at sjølve kyrkjerommet er T-forma. Kyrkja vart teken i bruk i 1809, men vart ikkje formelt innvigd før 12. juli 1812. Kyrkjerommet fekk eit nygotisk preg i 1888, men vart restaurert i 1940–41. Då vart mykje av det umåla inventaret rekonstruert. Kyrkja fekk altarbilete måla av Terje Grøstad samt nytt Snertingdal-harmonium til 150-årsjubileet i 1962. Det siste vart bytta ut med eit Spigseth-orgel i 2000.
Aust for kyrkja står eit kombinert bårehus og servicebygg.
Tisnaren
Tisnaren er ein innsjø som ligg på grensa mellom landskapa Östergötland og Södermanland i Sverige. Innsjøen ligg 44 meter over havet, og har eit overflateareal på 39 km². Innsjøen er fordelt mellom kommunane Finspång, Katrineholm og Vingåker. Tisnaren vert drenert via Forsaån til Viren, og inngår i vassdraget. Kring innsjøen er det kupert og lite tilgjengeleg terreng. Ingen større tettstader ligg i nærleiken av innsjøen. Tisenö er største øy i innsjøen, og har fastbuande folkesetnad.
I 1910-1915 vart Tisnare kanal bygd for å forenkle frakt av gods til jernbanestasjonen Ändebol, som ligg på Södermanlandssida av landskapsgrensa.
Föreningen Rädda Tisnaren har som hovudføremål å verne om Tisnaren og tilstøytande elvar.
Montana av Frank Zappa
Songstrukturen
«Montana» har ein struktur som er intro-vers-refreng-solo-mellomspel-vers-avslutning. Teksten, sungen av Zappa, er humoristisk og snakkar om ein person som vel å flytte til Montana for å dyrke «ei avling med tanntråd» og ri på ein ponny som heiter «Mighty Little.» Han drøymer om å verte ein «dental floss tycoon» (tanntrådmagnat) ved å kommersialisere drifta.
Ved 1:55, rett etter refrenget, spelar Zappa ein lang gitarsolo, etterfølgd av eit komplekst mellomspel med vokal (sungen av Tina Turner & The Ikettes) akkompagnert av perkusjon. Zappa følgjer synginga på dei siste versa før avslutninga, der linja frå refrenget («Moving to Montana soon...», sungen av Tina Turner and the Ikettes) vert repetert fleire gonger og vert svara med «Yippy-Aye-O-Ty-Ay» (sungen av Kin Vassy). Dette held fram til songen tonar ut etter kring seks og eit halvt minutt.
Om harmonivokalen til the Ikettes, sa Zappa seinare:
Konsert
«Montana» vart raskt ein favoritt hos fansen og vart ofte spelt på konsertane til Zappa, særleg 1973-1975, 1982, 1984 og 1988. På scenen endra Zappa ofte teksten på songen og stundom òg strukturen. Versjonen som finst på You Can't Do That on Stage Anymore, Vol. 2, («Whipping Floss») er eit døme på dette. Før songen startar, spør ein fan om dei kan spele The Allman Brothers Band-songen «Whipping Post». Zappa spøker med publikum at dei ikkje kan songen, og vel å spele «Montana» i staden, men endrar likevel teksten, som seinare tvinger George Duke og Napoleon Murphy Brock til å passe på korsynginga (og dei roter med ein del). I starten av versjonen startar bandet ein rask versjon av songen, noko som får Ruth Underwood og Chester Thompson til å snuble i trommepartiet, noko som fører til fleire spøkar frå resten av bandet. Slutten av songen er ein lang gitarsolo, som kring 9:55 vert til ein funk-jam og til slutt endar i ein kort versjon av «Big Swifty».
Anna
Songen (utan soloen) vart gjeven ut som B-sida til «I'm the Slime» (1973) og amnge år seinare, gjeven ut på samlealbumet Strictly Commercial.
Fylkesveg 720 i Hedmark
Fylkesveg 720 i Hedmark går mellom Åseng og Telneset i Tynset kommune. Vegen er 1,1 km lang.
Bruce Crump
Han har òg spelt med det kanadiske bandet Streetheart tidleg i 1980-åra, og spelte på albumet Live After Dark. I midten av 2000-åra spelte han med fleire tidlegare Molly Hatchet-medlemmar i Gator Country.
Crumå døydde 16. mars 2015 etter å ha slite med strupekreft sidan 2002.
Falu kommun
Falu kommun er ein kommune i Dalarnas län i Sverige. Kommunen grensar til mange andre kommunar, både i Dalarnas län og Gävleborgs län. Centralorten i kommunen er Falun.
Aust og nord i kommunen er det store skogkledde moreneområde og vide myrmarker. I vest er det ein rikare flora, der ein mellom anna kan finne edellauvskog (lind, lønn, alm, hassel) rundt Våckelbergets naturreservat. Industrisektoren var tidlegare dominerande i området, men han er i dag erstatta av tenestenæringar som den største næringa. Falu kommun har fleire turistattraksjonar, mellom dei mest kjende er Falu gruve og Carl Larsson-gården i Sundborn.
Administrativ historie
I det store samanslåingsåret 1952 skjedde det ikkje noko i området utanom at Aspeboda kommun vart slått saman med Stora Kopparberg. Det vart ikkje gjort forandringar med dei fem andre landskommunane og Falun stad. I 1967 vart Stora Kopparberg og Vika innlemma i Falun stad. Ved kommunereforma i 1971 vart Falu kommun oppretta gjennom at byen vart slått saman med landskommunane Bjursås, Enviken, Sundborn og Svärdsjö.
Kommunevåpenet
Det eldste seglet for byen Falun er frå 1642 og inneheld mellom anna eit koparteikn. Våpenet som er i bruk i dag vart laga på 1900-talet og vart fastsett av kongen i 1932. Etter kommuneopprettinga i 1971 vart det forenkla noko og registrert hjå Patent- och registreringsverket i 1988. Alle dei andre kommunane som var med på å utgjere den nye Falu kommun hadde også eigne våpen, og desse vart ugyldige.
Tettstader
Det er elleve tettstader i Falu kommun.
Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.
Andreas Wellinger
Andreas Wellinger er ein tysk skihoppar frå Ruhpolding som vart olympisk meister i normalbakken under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang. Tidlegare vann han OL-gull i laghopping i 2014 og VM-gull i mix-laghopping i 2017. I tillegg har sikra Wellinger sikra seg tre sølvmedaljar i individuelle hopptevlingar, to under verdsmeisterskapen 2017 i Lahti og ei under vinterleikane i 2018, i dei sistnemnde leikane også var han med om å vinne sølv i laghoppinga.
Fylkesveg 730 i Hedmark
Fylkesveg 730 i Hedmark går mellom Storkvennan og Vingelen i Tolga kommune. Vegen er 5,1 km lang.
NM i turn 1972 for kvinner
Noregsmeisterskapen i turn 1972 for kvinner vart arrangert på Stord helga 27.–28. mai. Deltakarane tevla i åttekamp, med både obligatoriske og sjølvvalde program i dei fire øvingane: bom, frittståande, hopp og skranke.
Åttekamp
<br style="clear:both;" />
Unni Holmen vann alle fire øvingane.
Dave Hlubek
David Lawrence «Dave» Hlubek var ein USA-amerikansk sologitarist og opphavleg medlem i southern rock-bandet Molly Hatchet.
I 1987 vart Hlubek erstatta av sologitaristen Bobby Ingram. Hlubek har sjølv innrømd at han var «utoleleg» på grunn av stjernenykker og dopmisbruk. Hlubek spelte mellom anna i The Southern Rock Legends, i lag med tidlegare medlemmar frå Lynyrd Skynyrd og Blackfoot. I 2005 var han attende i Molly Hatchet.
Fylkesveg 735 i Hedmark
Fylkesveg 735 i Hedmark går mellom Tolga skole og Røset i Tolga kommune. Vegen er 15,6 km lang
NM i turn 1970 for kvinner
Noregsmeisterskapen i turn 1970 for kvinner vart arrangert i Haraldshallen i Haugesund helga 4.–5. juli. Deltakarane tevla i åttekamp, med både obligatoriske og sjølvvalde program i dei fire øvingane: bom, frittståande, hopp og skranke.
Åttekamp
Unni Holmen vann både frittståande og skranke, medan Helga Braathen var best i hopp og bom, i den siste øvinga i lag med Kristin Gurholt.
Bernhard Gruber
Bernhard Gruber er ein kombinertrennar frå Schwarzach im Pongau i Austerrike. Han vart individuell verdsmeister under Ski-VM 2015 i Falun, og vann OL-gull i lagtevlinga under Vinter-OL 2010 i Vancouver, og to lag-gull under Ski-VM 2011 i Oslo. Perioden 2009-19 sikra han seg elles to VM-sølv i individuelle tevlingar og eitt i ei lagtevling. Han sanka også seks bronsemedaljar, likt fordelt på vinterleikar og verdsmeisterskap, fem av desse i like lagtevlingar.
Igor Denisov
Igor Vladimirovitsj Denisov er ein russisk tidlegare fotballspelar. I 2012 spela han på midtbanen for Zenit St. Petersburg i den russiske fotballigaen, og for det russiske landslaget.
Stina Nilsson
Täpp Karin Stina Nilsson er ein svensk langrennar frå Malung. Ho vart olympisk meister i sprinttevlinga under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang og vann to gullmedaljar under Ski-VM 2019 i Seefeld, begge i stafettøvingar. Elles i åra 2015-19 vann ho to individuelle VM-sølv og ein individuell OL-bronse, samt tre VM-sølv, to OL-sølv og ein OL-bronse i ulike stafettøvingar.
Lofotens budstikke
Lofotens budstikke var ei norsk lokalavis som kom ut i Vestvågøy i perioden 1895-1897. Ho var den fyrste avisa som vart utgjeven i Vestvågøy. Redaktør var Chr. Christoffersen, som òg var lærar og formann i likningsnemnda. Avisa var skriven for hand av redaktøren. Etter planen skulle ho koma ut to gongar for månaden, men utgjevinga var uregelmessig, både av di redaktøren var oppteken med arbeidet i likningsnemnda og skulen, og nokre gongar av mangel på papir. Lofotens budstikke var ei venstreavis, i samsvar med den politiske ståstaden til redaktøren. Mykje av stoffet handla om kommunale saker, men òg om tilhøvet mellom Noreg og Sverige, som på denne tida ikkje var det beste.
Tuddal kyrkje
Tuddal kyrkje er ei krosskyrkje frå 1796 i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark.
Det har vore kyrkje i Tuddal sidan mellomalderen, og dagens kyrkje er den tredje i rekka. Kyrkja har vorte relativt lite endra opp gjennom åra.
Molekylarrørsle
Molekylarrørsle er eigenrørsla til molekyl. I gassar og væsker føregår molekylarrørsla uordna og tilfeldig. I faste stoff består molekylarrørsla hovudsakleg av svingingar som ikkje fører til at molekyla byter plass innbyrdes.
Kjelder
Molekylarbevegelse. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 15. november 2013 frå http://snl.no/molekylarbevegelse.
Molar storleik
Molar storleik er ein storleik dividert med den tilsvarande stoffmengda målt i mol. Molart volum, volum dividert med stoffmengd, er tilnærma det same for alle gassar. For ein ideell gass er det 22,41 liter/mol ved 0° C og 1 atm trykk.
Fylkesveg 732 i Hedmark
Fylkesveg 732 i Hedmark går mellom Eggestua og Nordvangen i Tolga kommune. Vegen er 9,1 km lang
Molar storleik
Den molare gasskonstanten R er definert ved R = NAk = 8,314 510 joule/(mol kelvin), der NA er Avogadro-konstanten og k er Boltzmann-konstanten.
Trehörningen i Tyresta
Trehörningen er ein innsjø i Tyresta nationalpark i Tyresö kommun i Södermanland i Sverige. Innsjøen inngår i Åvaån-vassdraget.
Tilløp til innsjøen kjem frå omkringliggande område, og utløp går til Långsjön, der dreneringa held fram via Mörtsjön, Stensjön, LananNedre dammen, og Åvaån til Åvaviken i Austersjøen.
Statsråd Ole Erichsen
Ole Wilhelm Erichsen var ein dansk-norsk marineoffiser og norsk statsråd, fødd i København.
Liv og gjerning
Erichsen var son til ein lerretshandlar og postførar. Han deltok i napoleonskrigane ved Vlissingen som kadett på eit fransk linjeskip, og vart tildelt St.Helena-medaljen for innsatsen. Frå 1811 var han sekondløytnant i den dansk-norske marinen, frå 1814 divisjonssjef i den norske marinen og stasjonert på Hvaler.
Sauland kyrkje
Sauland kyrkje er ei krosskyrkje i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark.
Statsråd Ole Erichsen
Liv og gjerning
Erichsen var 1833-35 med i ein kommisjon om «plan for marinen» og i ein kommisjon av 1841 om ny vernepliktslov og militær straffelov i Noreg. 1841-44 var han medlem i den fyrste unionskomiteen.
Sauland kyrkje
Sjølv om Sauland kyrkje strengt tatt er ei krosskyrkje, er tverrarmane nokså korte, og kyrkja vert ofte omtala som langkyrkje Tverrarmane er møblert med vanlege stolar, medan hovudskipet har tradisjonelle kyrkjebenkar. I 1974 vart kyrkja dekorert av Finn Emanuel Olsen. Kyrkja vart fargeretaurert innvendig til jubileet i 2009.
Statsråd Ole Erichsen
Liv og gjerning
Gjennom åra steig han i gradane, kaptein frå 1836 og sjef for Horten Verft frå 1845 og dermed grunnleggjar av den mekaniske verkstaden til den norske marinen.
Den 16. oktober 1848 vart Erichsen utnemnd til marineminister i Løvenskiold/Vogt-ministeriet, frå 1853 også øvste befalsmann i marinen. Han tok avskjed 31. mars 1856. Sidan budde han på storgarden Sem i Vestfold, der han døydde.
Familie
Erichsen var gift to gonger, fyrste gong i Kristiansand i 1815 med Ida Thomine Fougner (1796–1821), andre gong med Abel Marie Isaachsen (1803–1883), dotter av konsul Isaach Isaachsen. I siste ekteskap fekk han mellom anna dottera Hedevig Lund.
Utmerkingar
Erichsen var kommandør av 1. klasse av St. Olavs Orden, riddar av 1. klasse av Sverdordenen, riddar av Dannebrogordenen og innehavar av St. Helena-medaljen.
Nafta
Nafta blir brukt som halvfabrikat for å produsera ein høgoktan bensinkomponent ved bruk av den katalytiske reformingsprosessen. Nafta blir òg brukt i petrokjemisk industri for å produsera olefin i krakkerar og i kjemisk industri for løysemiddel, til reingjeringsføremål.
Nafta blir også brukt som nemning på eit anna stoff, dietyleter.
Enduro
I enduro vert det nytta modifiserte, men elles i og for seg vanlege motorsyklar, med motorar med slagvolum på 125 - 650 cm³. Ein 125 cm³ motorsykkel veg om lag 100 kg, medan dei større syklane, opp til 650 cm³, veg 120-130 kg. Ein sykkel med 125 cm³ totaktsmotor er på 35 - 40 hk, medan dei større kan vere på meir enn 50. Det er fire ulike klasser, E0, E1, E2 eller E3, inndelt etter slagvolumet (cm³) på motorane på syklane, og om dei har to- eller firetakts motor. Motorane skal vere bensindrivne.
Ein namngjeten edurokøyrar frå Noreg er Pål Anders Ullevålseter frå Ullevålseter i Oslo.
Den newzealandske sjølvstendeerklæringa
Den newzealandske sjølvstendeerklæringa (engelsk Declaration of the Independence of New Zealand, maori He Wakaputanga o te Rangatiratanga) vart underteikna av ein del nordlege maorihøvdingar i 1835, og var den første sjølvstendefråsegna på New Zealand før underteikninga av Waitangitraktaten i 1840.
Bakgrunn og underteikning
I 1834 utarbeida den offisielle britiske representanten på New Zealand, James Busby, eit dokument som har vorte kjent som Declaration of the Independence of New Zealand som han og 34 maorihøvdingar frå Nordøya, mellom desse Tamati Waka Nene og brørne Te Wharerahi, Rewa, og Moka 'Kainga-mataa' frå Bay of Islands underteikna i Waitangi i Northland den 28. oktober 1835. Til 1839 hadde 52 høvdingar underteikna.
Høvdingane underteikna denne sjølvstendefråsegna, og utpeika med det seg sjølve som representantar for ein komande sjølvstendig stat med namnet «United Tribes of New Zealand» (Dei sameinte stammane på New Zealand). Misjonærane Henry Williams og George Clarke omsette fråsegna til maori og underteikna som vitne. Handelsmennene James Clendon og Gilbert Mair underteikna også som vitne. Declaration of Independence kom til som svar på uroa over lovløysa til dei britiske borgarane på New Zealand, og også på grunn av otte for at Frankrike ville erklæra suverenitet over øyene. På denne tida freista ein franskmann, Charles de Thierry, som kalla seg sjølv «Charles, Baron de Tierry, Herskar over New Zealand og Konge på Nuku Hiva» (i Marquesaøyene) å etablera ein koloni på eit 40 000 acre (16 187 hektar) stort område han påstod å ha kjøpt ved Hokianga Harbour. Dokumentet var òg eit resultat av rørsler i maorisamfunna, som frå 1816 og utover hadde hatt fleire høvdingar frå Nordøya på vitjing i koloniane New South Wales og Norfolk Island så vel som til England, der dei hadde drøftingar om å sameina stammane og danna eit maoristyre.
Maoriane hadde kome i gang med internasjonal handel, dei åtte handelsskip, og i 1834, året før underteikninga av sjølvstendefråsegna, hadde høvdingane valt eit flagg til bruk på skutene som kom frå New Zealand. At det var naudsynt med eit newzealandsk flagg, vart først klårt etter at handelsskipet «Sir George Murray», bygd i Hokianga, vart bringa opp av tollvesenet i hamna i Sydney. Skipet hadde segla utan flagg, eit brot på britiske sjøfartsreglar. New Zealand var ikkje ein koloni på dette tidspunktet, og hadde ikkje noko flagg. Oppbringinga av skipet vart motteken med stor irritasjon av maorifolket. Dersom det ikkje vart valt eit flagg, ville desse skipa halda fram med å verta bringa opp. Flagget – som var litt endra då det vart offisielt vedteke – vart det første newzealandske flagget. Så seint som i året 1900 var det enno i bruk som eit kjenneteikn for New Zealand, og det vart bruka på den sørafrikanske krigsmedaljen, som hadde innskrifta Success to New Zealand Contingent 1899–1900 og som vart delt ut til newzealandske soldatar i den andre boarkrigen. Den uendra utgåva, med åttekanta stjerner og svarte innråmingar (fimbriasjonar), vert enno mykje brukt av maorigrupper.
Fråsegna seinare
Arvehøvdingane og leiarar i stammane i den nordlege delen av New Zealand utropte med denne fråsegna opprettinga av ein uavhengig stat. Dei vart samde om årlege møte i Waitangi for å utarbeida lover, og dei baud inn dei sørlege stammane på New Zealand til å «leggja til side dei private usemjene sine» og slutta seg saman med dei.
Underteiknarane sende ein kopi av dokumentet til kong Vilhelm IV av Storbritannia (regjerte 1830–1837), der dei bad om at han ville vera vernar av den nye staten. Kongen hadde tidlegare godkjent flagget til United Tribes of New Zealand, og godkjende no Declaration of Independence, i eit brev utferda av Lord Glenelg (den britiske krigs- og koloniministeren) datert 25. mai 1836. .
Fråsegna vart ikkje godt motteken i Kolonisekretariatet, og det vart bestemt at det var naudsynt med ein ny politikk over for New Zealand som eit korrektiv.
Det er å merkja seg at Waitangitraktaten vart inngått mellom den britiske krona og «høvdingane i United Tribes of New Zealand» i anerkjenning av deira uavhengige suverenitet som heldt fram etter 1840 i den grad at flagget til United Tribes of New Zealand vart heist under Pukawa hui (maorimøtet) då maorikongen vart utpeika i 1857.
Forklaringar av maoriteksten
Maoriteksten i Fråsegna vart skriven av tino rangatira (arvehøvdingane) frå den nordlege delen av New Zealand, og brukar nemninga «Rangatiratanga» på sjølvstyre, og erklærer at landet er ein whenua Rangatira (sjølvstendig stat) som skal kjennast under namnet The United Tribes of New Zealand (Te Wakaminenga o nga Hapu o Nu Tireni).
Ricky Lancelotti
Ricky Lancelotti, òg kjend som Rick Lancelot, var ein songar som er mest kjend for arbeidet sitt med Frank Zappa i 1973.
Den newzealandske sjølvstendeerklæringa
Forklaringar av maoriteksten
Omsetjinga av den andre paragrafen er «at all overordna makt og autoritet i landet » ('Ko te Kingitanga ko te mana i te w[h]enua ') «heilt og ekslusivt ligg hjå forsamlinga av arvehøvdingane og leiarane i stammane», uttrykt som United Tribes of New Zealand.
Nemningane Kingitanga og mana vart brukte for å krevja suvereniteten i staten lagt til forsamlinga av arvehøvdingar, og det vart også erklært at inga regjering (kawanatanga) ville finnast om ho ikkje var utpeika av forsamlinga av høvdingane.
Ricky Lancelotti
Lancelotti hadde òg ein kontrakt med Hanna Barbara og spelte inn vokal for showet The Banana Splits. Han var ein av fleire ukrediterte songarar på dette barne-tv-programmet, som gjekk frå 1968 til 1970. Vokalen hans er med på albumet We're the Banana Splits som vart gjeve ut av Decca Records i 1968.
Den newzealandske sjølvstendeerklæringa
Forklaringar av maoriteksten
Waitangitraktaten vart inngått mellom den britiske krona og høvdingane i United Tribes of New Zealand.
Ricky Lancelotti
Lancelotti song også med gruppa Sky Oats. Musikken deira var med i surfedokumentaren Pacific Vibrations frå 1970.
Den newzealandske sjølvstendeerklæringa
Legal effekt
Der er debatt om Fråsegna enno er gyldig på New Zealand. Dei fleste legale kommentatorar held fast på at kravet om sjølvstende berre vara fram til underteikninga av Waitangitraktaten i 1840. Seinare har iwien Ngā Puhi i Northland kravt at Waitangitribunalet vurderer om stammen faktisk sa frå seg suvereniteten i 1840 då dei underteikna Waitangitraktaten. Historikaren Paul Moon meiner at det er usannsynleg at stammen vil koma så mykje lenger med dette kravet fordi «stammen har misforstått korleis avtalar (traktaten) verkar».
Artikkel 2 i Waitangitraktaten garanterer retten til framtidig høvdingskap til høvdingane, og eigedommen deira til land og verdiar (taonga). Artikkelen seier òg at maoriar berre kunne selja land til krona. Dei fleste newzealendarar ser på Waitangitraktaten som grunnlagsdokumentet for nasjonen New Zealand, der den formelle suvereniteten ligg hjå den britiske krona. Men sidan der eksisterer ulike versjonar av traktaten, både på maori og engelsk, og det at han er så kort, gjer at det er grunnlag for debatt om den føretrekte omsetjinga.
Faktisk sett vart føderasjonen av uavhengige stammar samanfatta i eit nytt politisk organ etter 1840, uavhengig av lovheimel eller legitimitet til denne prosessen. Dermed oppheva Waitangitraktaten Fråsegna for alle praktiske føremål; Traktaten gjev snarare enn Fråsegna det rettslege grunnlaget for krav om oppreising av historisk urett. Av denne årsaka ser statsrettsjuristar på Fråsegna som eit historisk dokument som ikkje lenger har rettsleg styrke.
Ricky Lancelotti
Han døydde den 7. april 1980.
Den newzealandske sjølvstendeerklæringa
Legal effekt
Sidan oktober 2010 er Ngā Puhi sin påstand om at dei ikkje oppgav sjølvstyret ved å underteikna Waitangitraktaten under gransking av Waitangitribunalet. Waitangitribunalet gjer i saka Te Paparahi o te Raki (Wai 1040) granskingar om korleis maoriane og krona har forstått He Whakaputanga o te Rangatiratanga / The Declaration of Independence of New Zealand i 1835 og Te Tiriti o Waitangi/Waitangitraktaten i 1840.
Mange av argumenta som vert brukte er skisserte i historikaren Paul Moon si bok frå 2003, Te Ara Ki Te Tiriti: The Path to the Treaty of Waitangi (Vegen til Waitangitraktaten), der ein av påstandane er at medan underteiknarane på maorisida ikkje meinte å overføra sjølvstyret, ønska heller ikkje korkje den britiske regjeringa eller James Busby å tileigna seg dette, og at utviklinga og grunngjevingane som har ført fram til den noverande stoda, har kome til seinare. Ei vanleg tolking av Fråsegna som Ngā Puhi hevdar, er at den britiske regjeringa berre godtok eit faktisk maorisk sjølvstende, og enkelt nok vidareførte eit sjølvstende som hadde vore der frå «uminnelege tider». Det er rekna med at høyringane vil vara mellom fire og seks år, og kan koma til å tena som ein alvorleg presedens for alle maoristammar dersom Tribunalet anerkjenner sjølvstendet til Ngā Puhi.
Jocelyn Bell Burnell
Jocelyn Bell Burnell er ein nordirsk astrofysikar.
Molekylarteori
Molekylarteori er ein teori som byggjer på at den minste byggesteinen i alt stoff er molekyl. Lovar ein kjenner frå teoretisk kjemi, lèt seg ikkje skildre ved klassisk molekylarteori.
Jocelyn Bell Burnell
Ho vart utdanna ved University of Glasgow, og tok doktorgrad i radioastronomi ved Cambridge University i 1968. Under doktorgradsarbeidet sitt deltok ho i oppbygginga av eit enormt radioteleskop og studerte spesielt kvasarar. I den samanhengen oppdaga ho nokre fram til då ukjende objekt, og har dermed ein stor del av æra for oppdaginga av dei første pulsarane (1967). Burnell har vore knytt til University College London, Royal Observatory, Edinburgh og James Clark Maxwell Telescope på Hawaii. Ho har vore president i Royal Astronomical Society. Burnell er særskild oppteken av formidling, og arbeidde i 10 år for Open University, noko som dobla talet på kvinnelege professorar i fysikk i Storbritannia. I 1999 turnerte ho i Australia med eigne Women in Physics-forelesningar. Frå 2001 var ho dekan ved naturvitskapeleg fakultet ved University of Bath.
Fylkesveg 751 i Hedmark
Fylkesveg 751 i Hedmark går mellom Osmoen og Gruben i Os kommune. Vegen er 10,2 km lang
Jodrell Bank Observatory
Jodrell Bank Observatory (opphavleg Jodrell Bank Experimental Station, så Nuffield Radio Astronomi Laboratories frå 1966 til 1999) er eit britisk observatorium med fleire radioteleskop. Det er ein del av Jodrell Bank Centre for Astrophysics ved University of Manchester. Observatoriet vart grunnlagd i 1945 av sir Bernard Lovell, ein radioastronom ved University of Manchester som ønskte å undersøke kosmisk stråling etter at han hadde arbeidd med radar under andre verdskrigen. Det har sidan spelt ei viktig rolle i forskinga på meteorar, kvasarar, pulsarar, maserar og gravitasjonslinser, og var sterkt involvert i å spore romsonder i starten av romalderen.
NM i turn 1969 for kvinner
Noregsmeisterskapen i turn 1969 for kvinner vart arrangert på Eidsvoll i Akershus helga 29.–30. november. Deltakarane tevla i åttekamp, med både obligatoriske og sjølvvalde program i dei fire øvingane: bom, frittståande, hopp og skranke.
Åttekamp
<br style="clear:both;" />
Unni Holmen vann både frittståande og skranke, medan Helga Braathen var best i bom. I hopp-øvinga delte Holmen og Braathen sigeren.
Tom Werman
Tom Werman var ein USA-amerikansk A&R-mann og plateprodusent for Epic Records frå 1970 til 1982. Han har produsert 23 gull- og platinaplater for artistar som Mother's Finest, Ted Nugent, Cheap Trick, Molly Hatchet, Blue Öyster Cult, Mötley Crüe, Twisted Sister, Stryper, Hawks, Kix, L.A. Guns, og Poison. Som A&R-mann i Epic Records fekk han signert REO Speedwagon, Cheap Trick, Ted Nugent, Molly Hatchet og Boston. Werman vart sjølvstendig produsent i 1982 og arbeidde fram til 2001, då han produserte musikken for filmen Rock Star.
Tom Fowler
Thomas W. Fowler, ofte berre kalla Tom Fowler, er ein amerikansk bassist. Han har spelt med It's a Beautiful Day, Frank Zappa, The Mothers of Invention, Jean-Luc Ponty, Ray Charles, Steve Hackett, og mange andre. Broren hans, Bruce Fowler, spelte trombone i The Mothers. Den andre broren, Walt Fowler, spelte òg horn for Zappa.
Han har òg spelt inn album med Air Pocket, eit band med mellom anna brørne sine.
Denis Glusjakov
Denis Borisovitsj Glusjakov er ein russisk fotballspelar. I 2012 spela han på midtbanen for Lokomotiv Moskva i den russiske fotballigaen. Han har òg landskampar for Russland.
Az-Zawiya
Az-Zawiya (arabisk الزاويه ) er ein palestinsk by i Salfit guvernement nord på Vestbreidda, 15 kilometer vest for Salfit og 24 kilometer sør for Qalqilya. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde az-Zawiya eit folketal på 4 754 i 2007.
Historie
Zawiya var oppført i 1596 på osmanske skattelister som ein del av Jabal Qubal nahiya i Nablus liwa. Han har eit folketal på fire hushaldningar, alle muslimar, og betalte skatt for kveite, bygg, frukttre, tilfeldige inntekter, geiter og bikubar. Den franske oppdagaren Victor Guérin vitja landsbyen i 1870, og skildra han som ein stad med kring 200 innbyggjarar og ein liten moské. I 1882 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine landsbyen som mellomstor, «truleg ein eldgammal stad, med graver hogde ut i berget i sør.»
I ei folketeljing i 1922 utført av Dei britiske mandatstyresmaktene, hadde Zawiya (kalla Zawiyeh) eit folketal på 396, to kristne og resten muslimar, medan han i folketeljinga i 1931 hadde 122 busette hus og eit folketal på 513, alle muslimar.
I 1945 var folketalet 720 medan det samla landarealet var 11 516 mål, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 964 for plantasjar og irrigert land, 2 055 for korn, medan 41 mål var klassifisert som utbygde område.
Yasuf
Yasuf (arabisk ياسوف) er ein palestinsk by som ligg i Salfit guvernement nord på Vestbreidda, 7 km nordaust for Salfit, 37 km sørvest for Nablus og like ved den israelske busetjinga Kfar Tapuach. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde han eit folketal på 1 621 i 2007. Kring 87 % av folkesetnaden livnærer seg av jordbruk, medan resten arbeider i offentleg sektor.
Arkeologi
Nordaust og sørvest for landsbyen ligg ein stor gravplass, med graver hogde inn i berget. Ein har òg funne bysantinsk keramikk her.
Historie
I romersk tid i Palestina (ca. 63 fvt.-330 evt), vart landsbyen kalla Yaashuv og var nemnt i Samaria Ostraca, og var ein av tre viktige marknader for frukt, korn og grønsaker nord i Judeafjella, sør i Samaria, og regionen Lod.
I krossfarartida skreiv Diya' al-Din (1173–1245) at det låg ein landleg moské i Yasuf, og indikerte at det var ein stor muslimsk folkesetnad i landsbyen på den tida.
Staden stod oppført i osmanske skattelister i 1596 som Yasuf ar-Rumman i Jabal Qubal nahiya i Nablus liwa. Han hadde eit folketal på 41 hushaldningar og 8 ungkarar, alle muslimar. Landsbybuarane betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, oliven, geiter og bikubar.
I ei folketeljing i 1922 utført av Dei britiske mandatstyresmaktene hadde Yasuf eit folketal på 172, alle muslimar, medan han i folketeljinga i 1931 hadde 61 busette hus og eit folketal på 257, framleis alle muslimar. I 1945 var folketalet 360, alle arabarar, medan det samla landarealet var 6 068 mål, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 928 for plantasjar og irrigert land, 1 991 for korn, medan 35 mål var klassifisert som utbygde område.
Israel-Palestina-konflikten
Den 11. desember 2009 vart Yasuf's Al-Kabir-moskeen vandalisert og sett i brann. Israelsk politi mistenkte israelske busetjarar. Bønetepper og heilage bøker vart øydelagde i brannen, og brannstiftarane hadde skrive på veggane «Me skal brenne dykk alle» og «Førebu dykk på å betale prisen». Eit par månader seinare hadde radikale busetjarar erklært at palestinarar på Vestbreidda skulle få betale «prisen» kvar gong israelske styrkar reiv ned ulovlege israelske busetjingar. Etter hendinga opna israelske styrkar eld mot 100 palestinske innbyggjarar i landsbyen, som demonstrerte mot eldpåsetjinga.
I januar 2010 vart den ekstremistiske busetjaren rabbi Yitzhak Shapira arrestert av israelsk politi for å ha vore involvert i brannstiftinga, men han nekta all involvering og vart seinare sleppt fri på grunn av mangel på bevis.
Kai Donner
Han var son til Otto Donner og far til Joakim og Jörn Donner.
Kai Donner vart doktor i filosofie i 1923 og var frå 1924 dosent i uralsk språkvitskap ved Helsingfors universitet. Han fór på forskingsreiser til samojedane mellom 1911 og 1913 og i 1914 og bearbeidde det innsamla materialet både språkvitskapleg og etnografisk.
Han var ein leiande person i jägarrörelsen, og vart i 1915 medlem av Aktiva kommittén. I 1916 vart han nøydd til å flykta til Sverige og Tyskland, og frå 1916 til 1918 tilhøyrde han den finske utanriksdelegasjonen i Stockholm. Etter den finske borgarkrigen vart han verande ei tid i militæret. Frå 1920 til 1922 var han redaktør av det aktivistiske tidsskriftet Suunta. Ved planlegginga av ulike intervensjonistiske prosjekt i Russland var han ein sentral aktør, og vart seinare òg ein forgrunnsfigur i Lapporørsla. Der hadde han sterk innverknad på Vihtori Kosola.
Ada County
Ada County er eit fylke sørvest i den USA-amerikanske delstaten Idaho. Fylket vart grunnlagt i 1864 og dekker eit 2 746 km² stort landområde. Byen Boise er fylkesete.
Folkemengda i Ada County er i sterk vekst, siste tiåret har folketalet auka med 100 000 til nær ein halv million ibuarar. Om lag ein av fire Idaho-buarar held hus i Ada County.
Fylkesveg 752 i Hedmark
Fylkesveg 752 i Hedmark går mellom Os skole og Smedås i Os kommune. Vegen er 6,7 km lang
Bruce Fowler
Bruce Lambourne Fowler er ein amerikansk trombonespelar og komponist. Han spelte trombone på mange Frank Zappa-album, i tillegg til med Captain Beefheart og i Fowler Brothers Band. I dag komponerer og arrangerer han musikk for filmar og har vore komponist, orkestrator og dirigent for mange populære filmar.
Han er son av jazzartisten William L. Fowler, og broren til multiinstrumentalisten Walt Fowler og bassisten Tom Fowler. Han er far til Rhea Fowler, bassgitarist for The Naturals. Bruce Fowler har spelt i både The Band From Utopia, Mar Vista Philharmonic og Jon Larsen sitt Strange News From Mars, begge med andre Zappa-artistar som Tommy Mars og Arthur Barrow. Han har òg spelt inn album med Air Pocket.
Diavatá
Diavatá (gresk Διαβατά) er ein by i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Diavatá høyrer til kommunaleininga Ekhédoros i kommunen Délta.
Fylkesveg 753 i Hedmark
Fylkesveg 753 i Hedmark går mellom Os bru og Smedås i Os kommune. Vegen er 6,7 km lang utanom felles trasé.
National Institute of Standards and Technology
National Institute of Standards and Technology eller NIST er ein offentleg institusjon i USA for kontroll av målemetodar og måleinstrument. Institusjonen fungerer som rådgjevar, gjev sertifikat og gjev ut publikasjonar innan desse fagområda. Instituttet driv òg ein omfattande forskingsverksemd innan standardisering av måleiningar, materialvitskap og meir. Det var inntil 1988 kalla National Bureau of Standards.
Moldøyna
Moldøyna (uttale målløynæ eller mådløynæ) er ei øy og ein gard nordvest i Fedje kommune. Øya vart knytt til resten av Fedje ved ei vegfylling i 1960-1961. Øya ligg rett sør for Skotholmen og ligg mellom Kyrkjevågen i vest og Fedjefjorden i aust. I sør ligg Nord-Tangen.
Namnet kjem av mold eller jord.
Moldøyna vart første gong nemnd i skriftlege kjelder i 1603, då det vart skriven Moldøen. Dette var lenge den vanlege skrivemåten og vert i dag framleis nytta som slektsnamn. Moldøyna vart delt i to bruk i 1608 og i 1628 i tre bruk. Frå rundt 1700 har det vore fire bruk på øya. I nyare tid har det vorte skild ut fleire tomtar. I 1976 bygde P/R M/S «Feiebas» eit bygg med kai her som landbase for reiarlaget og fiskebåten med same namn.
Kalokhóri
Kalokhóri (gresk Καλοχώρι) er ein distriktsby i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kalokhóri høyrer til kommunaleininga Ekhédoros i kommunen Délta.
Mitiarjuk Nappaaluk
Mitiarjuk Attasie Nappaaluk CM var ein kanadisk inuittisk forfattar. Ho er best kjend for Sanaaq, ein av dei fyrste romanane skrivne på inuktitut. Boka blei skriven før, men gjeven ut etter Markoosie Patsauq si Harpoon of the Hunter.
Liv
Nappaaluk blei fødd i 1931 i nærleiken av Kangiqsujuaq nord i Quebec. Ho byrja fyrst formell utdanning då ho var tjue. Tidleg på 1950-talet byrja ho å skriva på Sanaaq då ein misjonær frå Oblatfedrane som var i området ba henne skriva nokre setningar på inuktitut så han kunne læra språket. Romanen blei skriven med inuktitut-stavingsskrift. Han blei fyrst gjeven ut i 1984, men fekk raskt ei viktig kulturell stilling blant inuittar i heile det kanadiske Arktis. Det blei gjeve ut ei fransk omsetjing av romanen i 2002 og ei engelsk omsetjing i 2014.
Nappaaluk omsette også den katolske bøneboka til inuktitut, og skreiv fleire bøker om tradisjonelt språk og kultur for bruk i inuittskular. Ho var med på Inuktitut Language Commission i Nunavik og var ein konsulent ved Kativik School Board. Ho var gift med Naalak Nappaaluk, som også var ein kjend forkjempar for inuittiske kulturtradisjonar.
Prisar og utmerkingar
Ho blei utnemnd til Member of the Order of Canada i 2004. Ho vann også ein National Aboriginal Achievement-pris, og mottok ein æresgrad frå McGill University.
Verdscupen i alpine greiner 1970/Menn
Verdscupen i alpine greiner for menn i 1970-sesongen tok til 11. desember 1969 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 15. mars 1970 på Voss i Noreg. Turneringa omfatta 29 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 11 slalåmrenn, 11 storslalåmrenn og 6 utforrenn, dessutan den alpine kombinasjonen under verdsmeisterskapen i Gherdeina i Italia.
Karl Schranz frå Austerrike kneip FIS-pokalen som beste alpinist, få poeng framom Patrick Russel frå Frankrike og på tredjeplass Gustav Thöni frå Italia.
NM i orientering 1994/langdistanse
Noregsmeisterskapen i orientering 1994 i langdistanse vart avvikla 2. juli i Ås i Akershus. Mennene sprang ei 25,5 km lang løype, kvinneløypa var på 16 km.
Menn
<br style="clear:both;" />
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Fernando Luiz Roza
Fernando Luiz Roza, eller Fernandinho er ein brasiliansk fotballspelar som i 2014 spela for Manchester City i engelsk Premier League, og for landslaget til Brasil. Han er seks gonger seriemeister og fire gonger cupmeister i Ukraina med Sjakhtar Donetsk og vart kåra til årets spelar i Ukraina i 2007/08-sesongen. Han vann UEFA-cupen med Sjakhtar i 2008/09-sesongen. I 2013/14-sesongen vart han seriemeister i England med Manchester City.
Trehörningen i Sjödalen
Trehörningen er ein innsjø i Sjödalen i Huddinge kommun i landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen har truleg namnet sitt etter dei tre buktene. Innsjøen har vore i bruk av menneske ei god stund; i 2001 vart det funne ein stokkebåt ved Gullarängens gard i samband med ei drenering i nærleiken av innsjøen. Båten har opphavleg vore fire meter lang, og 60 cm brei, og er frå 1200-talet.
Mot sør grenser Trehörningen mot Orlångens naturreservat. Innsjøen har klipper som er eigna som utgangspunkt ved bading. All motorbåttrafikk, òg frå elmotorar, er forbode på Trehörningen.
Fram til 1971 rann vatn frå eit reinseanlegg ut i innsjøen. Dette tok slutt i 1971, då avløpsnettet vart kopla til Henriksdals reningsverk i Nacka. Innsjøen vart mudra, og nesten ein meter av sjøbotnen vart grave opp. Reinseanlegget ved Trehörningen vart bygd om for berre å handsame overflatevatn. Etter oppmudringa forsvann fuglar som tidlegare hadde samla seg om det næringsrike vatnet i innsjøen. Reinseanlegget vart stengt i 1990, og rive i 1996. For tida vert tilløpet til Trehörningen reinsa av berre eit gammalt og slite dunkersystem som er basert på sedimentdammar. Kvart år er det risiko for algevekst. Framleis er vatnet i innsjøen næringsrikt, trass i saneringa av avløpssystemet, og Huddinge kommun rekna det som ikkje mogeleg å anlegge badeanlegg ved innsjøen, sidan han ikkje innfrir vassavgjersler frå Naturvårdsverket. Ytterlegare mudring skal ikkje vere aktuelt.
Andre mindre elvar som munnar ut i Trehörningen kjem frå Sjövägen, Sofieberg og Kynäs.