cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rasar i The Elder Scrolls
Daedra
Daedra er skapningar frå riket Oblivion. Dei er vanlegvis delt inn daedric prinsar og svakare Daedra, sjølv om sistnemnde er delt inn i ytterlegare kategorisering. Det sanne opphavet til Daedra er ukjend, med éi myte som tyder på at dei er barn av den fryktelege herren Padomay, medan andre hevdar dei berre er ein underavdeling av et'Ada som ville ikkje noko å gjera med skapinga av Nirn. Dei blir sett på som vonde av Aedra-tilhengerar grunna den manglande evna deira til å forstå forskjellen på godt og vondt, men det blir klårt for spelaren at ikkje alle manglar det.
Det finst 17 Daedric prinsar. Dei har alle sin eigen del av Oblivion, med unntak av Jyggalag, som delar sitt rike med Sheogorath. Dei blir alle omtalt som Daedric prinsar, uavhengig av kva kjønn dei er eller opptrer mest som. Nokre typar svake Daedra inkluderer «Dark Seducers» («Mørke forførarar»), Dremora, «Golden Saints» («Gylne helgenar») og Xivilai. Det er vanleg at karakteren spelaren lagar kan fullføra oppdrag for daedric prinsane for å bli ein tenar av dei, og motta ein kraftig og unik relikvie.
Dei 17 daedric prinsane:
Sigrid Henjum
Sigrid Henjum frå Leikanger, no busett i Sogndal, er utdanna sjukepleiar, har studert friluftsliv og er utdanna kajakkinstruktør. Ho har jobba som sjukepleiar, breførar, turistguide, matskribent og kokk.
Sigrid Henjum jobbar fast som guide på padleturar på austkysten av Grønland. Ho er også blitt ein ettertrakta foredragshaldar. Vinteren 2012/2013 starta ho, saman med Sander Buene, opp Sogndal Lodge, ein samlingsstad for fjellfolk med overnatting og guida opplevingar.
Ekspedisjonar
Hausten 2010 la Sigrid, som einaste jente, ut på ein tur med ei gruppe som hadde som mål å padle rundt Sør-Georgia i Antarktis. Gruppa lukkast og var dei fyrste i verda som gjorde dette sjølvforsynte. I 2011 leia ho ein ekspedisjon over Grønlandsisen. Våren 2013 jobba Sigrid Henjum som scooterguide på Svalbard.
Fjellsportpris
I 2011 fekk Sigrid Henjum Den Store Fjellsportprisen, som er ein årleg pris oppretta og administrert av Bratt moro AS. Denne prisen skal gå til ein person, eit lag eller ein organisasjon som har fremja fjellsporten. I juryen sat Rolf Sanne Gundersen, distriktsredaktør NRK Sogn og Fjordane, Kristina Klokkehaug, lærar og tryggleikssjef Fjellsportfestivalen og Andreas Haslestad, fjellførar/tindevegleiar.
Fjellfolk
Vinteren 2012 var ho eit av portretta i NRK-dokumentaren «Fjellfolk». Serien handlar om korleis ulike folk lever i, av og med naturen og ser på dette som noko av det viktigaste i livet. Serien set også fokus på kva personane må ofre for å leve slik. Serien er laga av Arve Uglum og Torje Bjellaas og over 700.000 såg første episode 12. februar 2012. Dei andre som vart portrettert i serien var Kjell Nyøygard, Solbjørg Kvålshaugen, Familien Krüger/Getsch og Andreas Haslestad.
Tosen
Tosen er ein fjord i Bindal og Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden er ei fortsetjing av Bindalsfjorden og strekkjer seg 32 km nordaustover til Tosbotn.
Fjorden har innløp mellom Storvardneset i nord og Hikkilsberget i sør like aust for øya Øksninga. Den første delen av fjorden er utan vegsamband på begge sider og er forholdsvis urørt med bratte fjellsider med høgder på 400-500 meter over havet. Lande ligg om lag 20 km inn i fjorden på nordsida. Frå her følgjer Riksveg 76 nordsida av fjorden inn til Tosbotn. Fjellsidene er derimot høgare her inne, rundt 600-700 meter, men på austsida stig Kallklavtinden opp til 932 meter over havet. Nesten inst i fjorden ligg Tosbotnøya.
Ludašsjøen
Ludaš eller Ludošsjøen (serbisk Ludaško/Ludoško jezero, ungarsk Ludas) er ein grunn innsjø i provinsen Vojvodina nord i Serbia, nær Subotica. Han er ein del av eit naturreservat og sidan 1977 vore ein Ramsarstad. Namnet kjem frå det ungarske ludas, som tyder 'gås'.
Geografi
Innsjøen ligg 12 km søraust for Subotica, 10 km frå motorvegen E75, nær landsbyane Šupljak og Hajdukovo. Han er om lag 4,5 km lang, og strekkjer seg frå nord til sør. Han ligg i eit sandete terreng mellom elvane Donau og Tisza ved grensa til løssplatået Bačka. Den nordlege delen er breiare og myrlendt, medan den sørlege delen er omgjeve av 3-4 meter høge breidder av løss. Botnen av innsjøen består av kvit leire dekt av gjørme. Vatnet er grunt og middeldjupna er berre 1 meter og den største djupna 2,25 meter. Han frys til tre månader av året og om sommaren kan vasstemperaturen nå så høgt som 30 °C.
Innsjøen har eolisk opphav og botn vart danna for om lag ein million år sidan, då vind skapte sanddyner langs leirplatået. Før området vart vassregulert, var innsjøen ei myr som fekk vatn frå fleire små, naturlege kjelder. Vatnet renn ut frå innsjøen i elva Kereš, som er ei sideelv til Tisza. I dag får innsjøen òg vatn frå kanalane Palić-Ludaš og Bega.
Biologisk mangfald
Innsjøen og omgjevnadane inneheld mangfaldige habitat (akvatisk, myrlendt, enger og stepper) med mange plante- og dyreartar. Det finst mykje av ein spesiell orkidé (Anacamptis laxiflora) på engene rundt innsjøen. Fleire andre sjeldne planter finst her òg som astragel (Astragalus exscapus), kubjøller (Pulsatilla pratensis), salvie (Salvia austriaca) og gravmyrt (Vinca herbacea).
Det er registrert 214 forskjellige fugleartar her, 140 av dei er verna. Dei fleste artane er trekkfuglar. Det rike fuglelivet er ei av hovudårsakene til at området er verna. Skjeggmeis er den sjeldnaste av fuglane her, medan kvithovudand, kvitaugeand og tamarisksongar er nokre av fuglane som står på raudelista.
Av dyreliv på land finn ein om lag 20 artar, mellom anna oter som er nær utrydda i området.
John Renbourn av John Renbourn
John Renbourn er debutalbumet til den engelske visesongaren og gitaristen John Renbourn, gjeve ut i 1965. Albumet består av fleire originale songar og tradisjonelle songar arrangerte av Renbourn, i tillegg til nokre coverversjonar av bluessongar.
Han hadde alt møtt visesongaren Bert Jansch, som han seinare skipa bandet Pentangle med, og i lag skreiv dei «Noah and Rabbit».
Kystverket
Kystverket er ein norsk statleg etat under Fiskeri- og kystdepartementet. Kystverket har eit operativt ansvar for kystforvalting, sjøtryggleik og samferdsle på sjøen langs kysten av Noreg. Kystverket er organisert med eit hovudkontor i Ålesund (Kystdirektoratet), fem kystdistrikt med distriktskontor i Arendal, Haugesund, Ålesund, Kabelvåg og Honningsvåg og ei beredskapsavdeling i Horten.
Kystverket har 12 større fartøy som vert nytta til nybygging, vedlikehald og drift av fyrstasjonar, lykter, lanterner og merke langs kysten. Kystverket har ansvaret for lostenesta og Trafikksentralar.
Kystdirektoratet vart til i 1974 då Fyr- og merkevesenet, Losvesenet, og Hamnedirektoratet blei slått saman. I 1981 blei verksemda omforma til Kystverket, med Kystdirektoratet som hovudkontor. Frå 2007 har heile verksemda hatt namnet Kystverket.
I 2008 vart Kystverkmusea, etatsmuseet til Kystverket, formelt danna.
Junior Eurovision Song Contest 2020
Junior Eurovision Song Contest 2020 (JESC 2020) var den 18. gongen Junior Eurovision Song Contest vert arrangert. Tevlinga vart halden i studio 5 i hovudkvarteret til Telewizja Polska (TVP) i Warszawa i Polen, etter at Viki Gabor vann tevlinga i 2019 med songen «Superhero». Det var fyrste gongen at eit land har vunne tevlinga to år på rad. Dette var òg den fyrste gongen at same land arrangerte Junior Eurovision Song Contest to år på rad. Finalen vart arrangert 29. november 2020.
Ida Nowakowska-Herndon, Rafał Brzozowski og Małgorzata Tomaszewska var programleiarar for Junior Eurovision Song Contest 2020.
Tolv land deltok i årets tevling. Tyskland deltok for fyrste gong i Junior Eurovision Song Contest, medan Albania, Australia, Irland, Italia, Nord-Makedonia, Portugal og Wales valde å ikkje deltake i 2020-utgåva av tevlinga. Mykje av grunnen til at landa valde å ikkje deltake i 2020, var den pågåande koronapandemien. Armenia skulle ha vore det trettande landet som deltek i tevlinga i år, men Armenia måtte trekkje seg frå tevlinga på grunn av den pågåande konflikten i Nagorno-Karabakh.
Visuelt design
Temaet og slagordet for Junior Eurovision Song Contest 2020, #MoveTheWorld!, vart avduka under eit intervju med vinnaren av Junior Eurovision Song Contest 2019 Viki Gabor under sendinga av Eurovision: Europe Shine a Light 16. mai 2020.
«Det kreative konseptet bak slagordet er at vi som barn feilaktig meiner at alle viktige ting vert gjort av anerkjende menneske: forskarar, astronautar, idrettsutøvarar og skodespelarar. Vi vil bli som dei fordi, i våre auge, så er det dei som beveger verda. Men dette er ikkje tilfellet: kvar dag er det millionar av menneske verda over som utfører sine daglege oppgåver med evne og omsorg. Saman er det dei som virkeleg beveger verda. Med slagordet i år heidrar vi den kollektive krafta som vi held saman.»
Ny sjef for tevlinga
I januar 2020 kunngjorde Den europeiske kringkastingsunionen (EBU) at svensken Martin Österdahl vil bli den nye «executive supervisor» for Eurovision Song Contest etter 2020-utgaven, og etterfylgjaren til Jon Ola Sand. Før utnemninga hadde Österdahl vore «executive producer» for Eurovision Song Contest i 2013 og 2016, og vore medlem av referansegruppa til Eurovision Song Contest i perioden 2012 til 2018.
Framsyningar
Dette var fyrste gongen sidan den interne førehandskvalifiseringa som vart arrangert for Eurovision Song Contest i 1996 at tevlinga vart halden eksternt, der artistane førehandsinnspelte sine framsyningar i eit fjernsynsstudio i sine heimland. For å gje tevlinga kontinuitet og rettferd, forplikta dei 12 deltakande kringkastarane seg til å gje like vilkår til kvar av deltakarane, ved å bruke same scenedesign og dei same tekniske ressursane. Opningsnummeret, pausenummeret og røystegjevinga vil bli sendt direkte frå Warszawa.
Malta, Polen, Serbia og Ukraina spela inn sine framsyningar i Warszawa. Dei andre deltakarlanda spela inn sine framsyningar i sine respektive heimland.
Programleiarane
7. oktober 2020, annonserte den polske kringkastaren Telewizja Polska (TVP) at Ida Nowakowska-Herndon, Rafał Brzozowski og Małgorzata Tomaszewska skulle vere programleiarar for Junior Eurovision Song Contest 2020. Nowakowska-Herndon er ei polsk-amerikansk dansar, skodespelar og TV-personlegdom, og var ei av tre programleiarar Junior Eurovision Song Contest i 2019. Ho vart dimed den tredje personen som har vore programleiar for Junior Eurovision Song Contest to gongar, og den fyrste til å vere programleiar for tevlinga to år på rad. Brzozowski er ein polsk songar og programleiar. I 2017 deltok han i Krajowe Eliminacje med songen «Sky Over Europe» og enda på andreplass. Same år var han programleiar for den polske utveljinga for Junior Eurovision Song Contest 2017. Tomaszewska er utdanna psykolog, men starta si karriere innan TV som sportsanker. Ho jobbar no som programleiar for .
Røystegjeving
Det same røystesystemet som vart introdusert i 2017-utgåva, vart også brukt i 2020, der resultatet vart bestemt av 50% juryrøyster og 50% sjåarrøyster på internett. Internettrøysting gjekk føre seg i to rundar. Fyrste runde med røysting på internett varte frå kl. 20:00 (CET) den 27. november 2020 til kl. 16:59 den 29. november 2020. Andre runde med røysting på internett fann stad under sendinga, og starta etter den siste framsyninga. Røystinga varte då i 15 minuttar. Sjåarar over heile verda kunne røyste på tre av sine favorittbidrag. Sjåarane kunne óg røyste på sitt eige heimland. Dei andre 50% av poenga vart bestemt av juryane frå dei deltakande landa. For fyrste gong sidan 2013, vil poengopplesarane lese opp jurypoenga i frå sine respektive heimland, og ikkje frå arenaen finalen vert halden.
Deltakande land
Følgjande land deltok i Junior Eurovision Song Contest i 2020.
Britisk Amerika
Britisk Amerika viser til dei engelske, og seinare britiske, territoria i Nord-Amerika og Karibia. Desse besittalsane blei formelt kalla for Britisk Amerika og Britisk Vestindia.
Britisk Nord-Amerika i 1775
Dei tretten koloniane som danna Dei sameinte amerikanske statane:
Andre britiske regjeringstru eigedommar som seinare danna USA
Områada tilhøyrte Storbtiannia frå 1763 til 1783, då dei blei overlatne til Spania.
639 Latona
639 Latona er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. juli 1907 av K. Lohnert ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Holmgang
Holmgang var ei form for tvikamp brukt i norrøn tid som gjekk føre seg på ein holme, eit skjer eller ein annan avgrensa stad. Dei to som stod mot kvarandre slost til første blodsdråpe eller til døden. Ein kunne òg overgjeva seg, men dette blei rekna som eit tap av ære.
Tvikampforma er nemnd fleire gonger i sogelitteraturen. Holmgang blei avskaffa som dom i Noreg etter at kristendommen blei innført i mellomalderen.
Vitim
Vitim (russisk Витим) er ei av dei største elvane i Aust-Sibir i Russland og ei av sideelvane til Lena frå høgre. Ho oppstår der Vitimkan og Tsjiny renn saman.
Vitim renn først ned Iktaskogofjellet aust for Bajkalsjøen og går i ein stor boge rundt Vitmimskoje-platået og gjennom Transbajkalfjella. Ho har ei lengd på 1837 km, og inkludert Vitimkan er ho 1978 km lang. Elva renn først gjennom Burjatia og så langs grensa mellom Burjatia og Tsjita oblast, før ho renn inn i Irkutsk oblast. Vitim kan nyttast til skipsfart frå Bodajbo og ned til Lena.
Av byar langs Vitim finn ein Bodajbo. I nedslagsfeltet til elva er det gjort funn av jadem gull og glimmer.
Av sideelvar finn ein Konda, Karenga, Kalakan, Kalar, Bodajbo frå høgre, og Tsipa, Muja, Mamakan og Mama frå venstre.
Baissa, ein kjend stad for fossile insekt, ligg på venstresida av Vitim.
Vitim-hendinga
25. september 2002 oppstod ei mystisk hending i nedslagsfeltet til Vitim, nær byen Bodajbo. Hendinga vart truleg årsaka av ein bolid eller ein komet og var særs llik Tunguska-hendinga.
Melsteinfjorden
Melsteinfjorden er ein fjord i Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 13 km nordaustover frå holmen Melsteinen vest for innløpet til Bindalsfjorden og til Lyngværet på austsida av fjorden i nord.
I aust grenser fjorden til Helgelandsflesa, Gimlinga og Kvaløya. I vest grenser han til Gamflesa og Horuvan. Vest for desse ligg Gimsafjorden.
Habaka
Habaka (arabisk حبكا) er ein liten småby i åsane nord i Jordan, 75 km nord for hovudstaden Amman, og kring 5 km sør for Irbid. Regionen har særs frodig jord og godt klima, som gjev gode vekstvilkår for jordbruk. Hovudprodukta som vart dyrka her er oliven og druer. Åsane her er dekte av furuskogar som strekkjer seg frå Ajloun.
Habaka har kring 1800 innbyggjarar.
Historie
Det er gjort funn på Tell Johfiyeh i nærleiken, som går attende til jernalderen. Ein av dei kjende islamske vitskapsmennene, ‘Ali bin Ziadah bin abd Alrhman Alhabaki Alshafie’ var frå Habaka og døydde i 1364.
Gråor
Gråor eller gråolder (Alnus incana) er eit tre av oreslekta i bjørkefamilien.
Skildring
Gråora kan på god jord bli oppunder tjue meter høg med stamme og kjegleforma krone. På skrinnare jord eller myrjord veks ho ofte buskaktig.
Gråora har glatt grå bark med eit grønt skjer. Eldre bark kan få eit fåtal djupe furer nedst på stammen. Vinterknoppane er purpurraude, skota er raudbrune på oversida og olivengrøne på undersida. Blada er skarpt tanna matt grøne på oversida og grålege på undersida. Unge blad er hårete over det heile; eldre blad er hårete berre langs nervebanane.
Gråora er av dei tre som blomstrar tidlegast, i Noreg blomstrar ho gjerne i april. Horaklene sit i grupper på 3 til 8 på lysbrune, finhåra stilker. Frøet sit i ein nøttefrukt som flyt godt, slik at ora lett spreier seg langs vassdrag.
Utbreiing
Gråor finst i fleire område på den nordlege halvkula. I Noreg veks treet vilt over nesten heile landet.
Gråora veks gjerne på flaummark og i fuktige lier, helst på leirgrunn. Ho er hardfør og toler godt frost.
Würm
Würm er ei elv i Bayern i Tyskland, og ei av sideelvane til Amper frå høgre. Ho har sitt utspring frå Starnberger See og renn gjennom fleire landsbyar, i tillegg til delar av München før ho munnar ut i Amper nær Dachau, som like etter igjen munnar ut i Isar. Sjølv om Würm ikkje er ei særleg stor elv har ho gjeve namn til Würm-istida (den siste istida).
Gråor
Utbreiing
Gråora er rask til å etablere seg på nye flater, som på rasmark. Treet veks raskt, men det vert ikkje særleg gammalt, ofte berre 40 år, men kan og bli opptil 200 år.
Würm
Det finne ei anna, mindre elv med same namn i Gäu, eit område i Baden-Württemberg.
Gråor
Utbreiing
Ora veks i symbiose med soppen Schinzia alni, som lever i knollar på orerøtene. Desse tar opp nitrogen frå lufta. Den rike tilgangen på nitrogen gjer at ora kan tillate seg å felle grøne blad. Slik aukar næringsinnhaldet i skog med oretre.
Underartar
Vanleg gråor, ssp. incana, er i Noreg vanlegast i låglandet, men manglar ytst på kysten.
Kolagråor, ssp. kolaensis, har meir nordaustleg utbreiing, og er vanleg i fjellskogen.
Mellomformer av underartane er vanlege.
Bruk
Zunifolk har tradisjonelt brukt gråorbark til å gje hjorteskinn ein raudbrun let.
Veden er laus og lett. Sidan han er lett, er brennverdien tilsvarande låg, omtrent som for gran, med tørr gråorved har den fordelen at han gir lite røyk og lite gneistar.
Under andre verdskrigen vart gråora sterkt etterspurt som brensel i gassgeneratorar, som også vart bruka til framdrift av bilar.
1. desember
1. desember er den 335. dagen i den gregorianske kalenderen (336. under skotår). Det er 30 dagar att av året.
Große Laber
Große Laber (òg kalla Große Laaber) er ei elv i Bayern i Tyskland, og ei sideelv til Donau.
Studentsamskipnad
Ein studentsamskipnad er ein privat stiftelseliknande organisasjon som i norsk samanheng er regulert av Lov om studentsamskipnader med tilhøyrende forskrifter. Føremålet til organisasjonen er å arbeide for lik rett til utdanning for studentar ved universitet, statlege høgskular, vitskaplege høgskular og andre utdanningsinstitusjonar innan høgare utdanning som er tilslutta ein studentsamskipnad. Organisasjonen tek seg av velferdsbehova til studentar og står for organiseringa av velferdstilbod som studentbustadar, studentkafear, studentbarnehagar, studenthelsetenester, studentidrett og opplysingsverksemd.
Große Laber
Elva har utspring i landkreis Kelheim i eit åslendt landskap ved Volkenschwand. Frå kjelda om lag 500 meter over havet renn Große Laber hovudsakleg nordaustover forbi byane Pfeffenhausen, Rottenburg, Langquaid og Sünching. Dei siste tre kilometrane renn elva parallelt med Donau før dei renn i hop nær Straubing.
Studentsamskipnad
Oppgåver
Studentsamskipnadane sitt velferdstilbod vert finansiert gjennom ei semesteravgift, direkte statsstønad, stønad og fristasjon frå utdanningsinstitusjonane. Eit overskott i ein studentsamskipnad vert ført attende til drifta, slik at pengane kan nyttast til opprettinga av nye, eller subsidiering eller utbygging av allereie eksisterande velferdstilbod.
Styret
Kvar studentsamskipnad vert leia av eit styre som mellom anna fastset nivået på semesteravgifta og avgjer kva velfredstenester studentane skal få tilbod om. Det øvste studentdemokratiske organet i samskipnaden, ofte eit velferdsting, vel studentar til styret. Studentorganet kan velje at det skal vere studentfleirtal i styret, og det er vanleg å velje ein student til styreleiar. I tillegg består styret av representantar frå utdanningsinstitusjonane og dei tilsette i studentsamskipnaden.
Frå 1939 til 2012 hadde studentane flerital og full råderett over styret, men frå og med januar 2013 vert det krev to tredjedels fleirtal i eit utval styresaker, noko som i praksis vil seie at studentsamskipnadane ikkje lenger er fullt ut studentstyrte.
Studentsamskipnadane står under tilsyn av Kunnskapsdepartementet og Riksrevisjonen.
Studentbustader
Det er ei vanleg misforståing at studentsamskipnadane har monopol på studentbustadbygging, og at desse vert bygde av samskipnadane sjølve. Det finst ikkje noko studentbustadmonopol, men på grunn av studentsamskipnadane sitt ideelle formål er det berre desse som kan søke Husbanken om statleg tilskott til studentbustadbygging. For å motta statstilskottet må studentbustadane byggast innanfor ei kostnadsramme på kr 700 000 i byar definert som pressområde, og kr 600 000 i andre delar av landet. Det vert give eit tilskott på hensholdsvis kr 250 000 og kr 200 000 dersom byggeprosjektet vert fullført innanfor kostnadsramma.
Studentsamskipnader i dag
I dag finst det 24 studentsamskipnadar i Noreg. Studentsamskipnaden i Narvik fusjonerte med Studentsamskipnaden i Bodø i 2013, og Studentsamskipnaden i Oslo fusjonerte med Oslo- og Akershusstudentenes studentsamskipnad i 2011. Den fyrste studentsamskipnaden, oppretta ved lov i 1939, var Studentsamskipnaden i Oslo.
Hylte kommun
Hylte kommun er ein kommune i Hallands län i Sverige. Kommunen grensar innanfor Hallands län til Falkenbergs kommun og Halmstads kommun. Vidare grensar han til Gislaveds kommun i Jönköpings län i nord og Ljungby kommun i Kronobergs län i aust og sør. Administrasjonssenteret i kommunen er Hyltebruk.
Kommunen har eit sterkt kupert landskap med mange mellomliggjande innsjøar og myrområde. Han er ein industrikommune med mange småføretak, og har mykje verkstad- og treforedlingsindustri. Vidare er det stor produksjon av avispapir i Hylte kommun.
Administrativ historikk
Den fyrste kommunen med namnet Hylte var ein storkommune som vart oppretta ved kommunereforma i 1952 gjennom samanslåing av dei tidlegare kommunane Femsjö, Färgaryd og Långaryd i Jönköpings län. Samtidig vart på same måten Unnaryd oppretta i Jönköpings län gjennom samanslåing av Bolmsö, Jälluntofta og Södra Unnaryd. I Hallands län vart også Torups landskommun oppretta gjennom samanslåing av dei tidlegare kommunane Drängsered, Kinnared og Torup.
I 1974 vart deretter den noverande kommunen til, gjennom samanslåing av Hylte, Torup og Unnaryd (utanom Bolmsö församling), samt ein del av Lidhults församling frå Ljungby kommun i Kronobergs län. Den nyoppretta kommunen vart lagd i Hallands län.
Kommunevåpenet
Blasonering: Skjold med bølgjer delt i gull, med eit oppstikkande raudt vasshjul, og blått, med to bjelkar av gull.
Kommunen oppstod i den noverande forma si i 1974, men det drygde fram til 1987 før eit kommunevåpen kunne verte registrert i Patent- och registreringsverket. Ingen av dei tidlegare einingane i området hadde hatt våpen. Bølgjene er frå elva Nissan, bjelkane er trestokkar (frå skogbruket) og vasshjulet symboliserer industrien.
Tettstader
Det er seks tettstader i Hylte kommun.
Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.
Dzjida
Dzjida (kyrillisk skrift Джида) er ei elv i sør i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Selenga frå venstre.
Elva er 567 km lang og har eit nedslagsfelt på. Ho spring ut frå sørsida av fjellet Khamar-Daban og startar som ei fjellelv. Ved munningen har ho ei middelvassføring på 60 m³/s.
Holonomt system
Eit holonomt system er eit mekanisk system av lekamar eller materielle punkt der rørslefridomen er avgrensa av føringar.
Holonomiske føringar er forhold mellom koordinatane (og kanskje tida) som kan uttrykkast på følgjande form: , der, er n koordinatar som skildrar systemet. Til dømes ei føring vere at rørsla til ein partikkel avgrensast til å ligge på flata av ei kule, men om partikkelen kan falle av kula under påverknad av gravitasjon, så vil føringa verte ikkje-holonomisk.
Snøggleiksavhengige føringar som
er vanlegvis ikkje holonomiske.
Kim Jong-il
Kim Jong-il var eineveldig statsleiar i Nord-Korea frå 1994 til 2011. Han var son til Kim Il-sung, som han etterfylgde som leiar i landet. Han hadde postane som ordførande i den nasjonale forsvarskomitéen og generalsekretær i arbeidarpartiet i Korea. Tidlegare vart han nemnd offisielt som Den Kjære Leiaren, men seinare berre som Ordføraren. Fødselsdagen han er allmenn helgedag i Nord-Korea.
Vietnamkrigen
Vietnamkrigen er ei nemning på krigshandlingar i Vietnam frå 1956 eller 1959; Nokre av handlingane i den krigen, skjedde i Laos og Kambodsja. Sør-Vietnam vart erobra av Nord-Vietnam i 1975, og krigen vart slutt.
Nasjonar som tok soldater til Vietnam for å støtta Sør-Vietnam, var Sambandsstatane (USA), Sør-Korea, Thailand, Filippinane, New Zealand, Australia, Taiwan og Noreg (som uoffisielt bidrog med tenestemenn fra sine væpna styrkar.
Kina, Sovjetunionen og Nord-Korea gav militær støtte til Nord-Vietnam.
Talet på drepne i Vietnamkrigen er omstridd. Dei sivile tapa er ofte anslått for å vere mellom 1 og 2 millionar i Vietnam og mellom 320 000 og 950 000 i Kambodsja og Laos. Borgarkrigen i Laos var i gang før Vietnamkrigen; under delar av borgarkrigstida der - fans òg ein stedfortreder-krig i Laos (blant anna mellom Vietnam og USA), som er rekna som ein del av Vietnamkrigen. Nokre kjelder skriv at Vietnamkrigen spreidde seg til Kambodsja.
Namna
I Vietnam er krigen kjend som den amerikanske krigen, motstandskrigen mot amerikanarane (vietnamesisk: Kháng chiến chống Mỹ), den amerikanske krigen, eller Vietnam-krigen (Chiến tranh Việt Nam), eller Chiến Tranh Chống Mỹ Cứu Nước.
Delar av Borgarkrigen i Laos er rekna som ein del av Vietnamkrigen.
Bakgrunn
Vietnamkrigen hadde bakgrunn i den såkalla Indokinakrigen frå 1946 til 1954. Ho Chi Minh erklærte landet sjølvstendig frå Frankrike den 2. september 1945, men frigjeringskampane pågjekk fram til 1954. Vietnam fekk sjølvstende, men vart delt langs den 17. breiddegraden.
Fredsforhandlingane gjekk føre seg i Geneve. I fylgje Geneve-avtala skulle det haldast fritt val innan to år. I samband med valet var det tenkt at landet skulle sameinast. Det vart rekna med at Ho Chi Minh og rørsla Viet Minh ville vinna eit slikt val. USA støtta opprusting av ein sør-vietnamesisk hær som skulle kunna ta herredømet i landet med makt. I 1959 oppretta den sør-vietnamesiske presidenten Ngo Dinh Diem ein komité som etter deira syn skulle syrgja for å frigjera Nord-Vietnam. For USA var det viktig under den kalde krigen å hindra at eit strategisk land i Asia vart kommunistisk og allierte seg med Sovjetunionen.
Nord-Vietnam vart kommunistisk styrt under leiing av Ho Chi Minh. Sør-Vietnam orienterte seg mot USA. Ngo Dinh Diem vart i sør president for Republikken Vietnam i oktober 1955. Regimet i sør var ført upopulært på grunn av mellom anna korrupsjon. Diem svara på protestane med terror. Tusental menneske vart drepne eller fengsla. Som ein reaksjon på utviklinga i sør vart privat eigedom konfiskert i nord. Ein byråkratisk styrt kommandoøkonomi vart oppretta. Nord-Vietnam stødde etter kvart opp om å oppretta ein nasjonal frigjeringsfront i sør. Frigjeringsfronten vart kalla FNL etter forkortinga av namnet på fransk språk(Front National de Liberation). USA sende militære rådgjevarar som skulle hjelpa Sør-Vietnam. Rådgjevarane vart etter kvart mange, og dei vart med i kampar mot geriljastyrkar. Mot slutten av 1961 fanst det 1 500 amerikanske soldatar i Vietnam, eitt år seinare nær 10 000. I 1963 vart Diem avsett, men regimet i sør vart stendig svakare.
Historie
Kva tid krigen starta, er omstridd. Hendingar nemnde som starten, er
I 1964 vart krigshandlingane trappa kraftig opp. Den 4. august 1964 skal nokre torpedobåtar frå Nord-Vietnam ha gått til åtak på amerikanske krigsfartøy i internasjonalt farvatn. I fylgje USA fann åtaket stad i Tonkinbukta. Den amerikanske kongressen godkjende 7. august den såkalla Tonkinresolusjonen. Som følgje av vedtaket, fekk presidenten fullmakt til å gjera dei tiltaka han fann naudsynte. President Johnson lét Nord-Vietnam verta bomba, og andre krigshandlingar vart trappa opp. USA vart etter kvart med i ein utmattings- og geriljakrig mot den nord-vietnamesiske hæren. I tillegg kom den sør-vietnamesiske geriljarørsla til FNL, av motstandarane kalla Viet Cong (Viet Nam Cong San, «vietnamesiske kommunistar»).
I byrjinga av 1968 var det nær ein halv million amerikanske soldatar i Vietnam. I tillegg kom meir enn 600 000 mann i hæren til Sør-Vietnam og fleire tusen soldatar frå Sør-Korea, Thailand, Australia og Filippinane. Massive bombetokt vart nytta for å utsletta fienden. I tillegg nytta ein stoff som napalm og andre kjemiske stoff, som Agent Orange, for å fjerna lauv i skogsområde.
Skogane og landsbygda var område som for ein stor del var kontrollert av geriljaen. Trass i stort teknologisk overtak klarte ikkje USA å setja geriljaen ut av spel. Nord-Vietnam og geriljaen klarte ved fleire høve å slå attende og organiserte mot-offensivar. Det synte seg at styresmaktene i sør i røynda hadde liten stønad i folket.
Etter våpenkvile-avtala (i 1973)
I byrjinga av 1973, etter fleire år med forhandling, gjekk USA til slutt med på ei avtale om våpenkvile. Nokre månader etterpå reiste dei fleste amerikanske soldatane. Våpenkvila braut snart saman og krigen i Sør-Vietnam tok til att. Kampmoralen til Sør-Vietnam sine styrkar og styresmakter synte seg å vera låg.
Tidleg i 1975 invaderte styrkar frå nord. Dei vann snøgt kontroll over heile Sør-Vietnam. Hovudstaden Saigon vart teken den 30. april 1975. Nord-Vietnam sameina både nord og sør den 2. juli 1976 i den sosialistiske republikken Vietnam. Saigon fekk endra namn til Ho Chi Minh-byen til ære for den tidlegare presidenten i Nord-Vietnam.
Lyngværfjorden i Sømna
Fjorden ligg på austsida av Kvaløya, Vågøya og Lyngværet, som han er kalla opp etter. Vest for desse øyane ligg Melsteinfjorden. Den nordlegaste delen av fjorden, utanfor Vik, vert kalla Vikvågen.
Fylkesveg 17 går på austsida av fjorden.
Choman-distriktet
Choman er eit distrikt i Erbil guvernement i Irak. Det administrative senteret heiter òg Choman. Choman-distriktet ligg ved grensa til Iran. Distriktet består av fire underdistrikt, Galala, Haji Omeran, Samilan og Qasre og kring 166 landsbyar.
Aroser Rothorn
Aroser Rothorn er det høgaste fjellet i Plessurfjella (Alpane) i Sveits.
Astrid Uhrenholdt Jacobsen
Astrid Uhrenholdt Jacobsen er ein norsk tidlegare langrennsløpar frå Oslo. Ho vart verdsmeister i sprint i 2007 og olympisk meister i 4 x 10 km stafett i 2018.
Aktiv
Jacobsen slo gjennom i verdstoppen i sprint sesongen 2006/2007, først ved å ta ein overraskande 4. plass i Kuusamo i november 2006. I januar 2007 oppnådde ho den første pallplasseringa si i verdscupen med andreplass på sprinten i estiske Otepää.
Ho vart òg noregsmeister på sprintdistansen i 2007 i Meråker, der ho vann klart føre Marit Bjørgen i finalen. I ski-VM 2007 tok ho gull i sprint, klassisk stil samt bronsemedalje på sprintstaffeten i lag med nemnde Marit Bjørgen.
Hodograf
Ein hodograf er ei kurve som gjev ein vektorrepresentasjon av rørsla til ein lekam eller ei væske. Visst eit materielt punkt rører seg og me frå éit punkt avset linjestykke som svarar til storleiken til farten og retninga i kvart augneblunk, skildrar endepunkta ein hodograf.
Posisjonen til plotta data i ei slik kurve er proporsjonal til snøggleiken til ein flyttande partikkel.
Hodografar vert nytta i fysikk, astronomi og væskedynamikk til å plotte deformasjon av stoff, planetrørsler, vindstyrke eller andre data som omfattar rørsler
Meteorologi
Innan meteorologi vert hodografar nytta til å olotte vind frå sondeoppstigingar i jordatmosfæren. Vindretninga vert då indikert av vinkelen frå senteraksen og vindstyrken er avstanden frå senteret. Frå hodografar og termodynamiske skjema kan ein rekne ut vindskjer, turbulens og temperaturadveksjon.
Kversteinfjorden
Kversteinfjorden er ein fjord i Brønnøy kommune i Nordland. Han ligg på sørsida av øygruppa Kversteinen og nord for ei gruppe holmar ved Galtbolet. Sør for Galtbolet ligg Brakdjupet. Nordaustover frå Kversteinen går Vegafjorden.
Kversteinfjorden ligg heilt ytst i havgapet og grensar til Norskehavet i vest.
Den vesle brystmuskelen
Den vesle brystmuskelen (musculus pectoralis minor) er ein slank, triangulær muskel i den øvre delen av brystet, like bakom den store brystmuskelen. Den støyter ytterpunktet av skuldra nedover og dreg skulderbladet ned og framover mot brystet.
Struktur
Muskelen har utspring i øvre rand og ytre flate av tredje, fjerde og femte ribbein, nær ribbeinsbrusken, frå aponevrosane som dekker dei ytre mellomribbemusklane. Muskelfibrane passerer superiort og lateralt, og konvergerer i ei flat sene med feste i den mediale randen og øvre flata av ramnenebbet i skulderbladet.
Relasjon
Muskelen er dekt på framsida, superfisielt, av ei tynn bindevevshinne, eller fascie, kalla det korakoklavikulære bandet. N. pectoralis medialis trengjer gjennom både muskelen og bindevevet.
Lymfeknutar i armhòla, aksillære lymfeknutar, er delt inn i høve til sine relative stoder til muskelen. Nivå I ligg lateralt, nivå II djupt og nivå III medialt til muskelen. Muskelen kløyver armhòlearterien i tre delar, men med motsett inndeling: første del ligg medialt, andre del djupt eller posteriort og tredje del lateralt til muskelen.
Variasjon
Senefestet kan strekke over ravnenebbet til tuberculum majus i overarmsbeinet. Den kan vere kløyvd i fleire delar. Fråvær av muskelen er sjeldsynt, men kan førekoma ved somme uvanlege sjukdommar, til dømes ved Polands syndrom.
Funksjon
Muskelen er ein depressor. Den trykker ned ytterpunktet av skuldra og dreg skulderbladet nedover og framover mot brystet, og skuv den nedre vinkelen av skulderbladet (angulus inferior scapulae) bakover.
Nettet
Nettet (frå latin Reticulum) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Stjernebiletet er mest synleg mellom oktober og desember, men er ikkje synleg på midlare og høgare breiddegrader på den nordlege halvkula.
Kjende objekt
Berre to stjerner i dette stjernebiletet er meir lyssterke enn tilsynelatande storleiksklasse 5: Alfa (α) og Beta (β) Reticuli. Den raudaktige stjerna R Reticuli er ein Mira-variabel. Denne variable vart oppdaga av C. Ragoonatha Chary ved Madras-observatoriet i India.
Zeta Reticuli er ei vid dobbeltstjerne, der begge medlemmane liknar på sola. Dei ligg kring 39 lysår unna.
I 2005 vart det oppdaga ein type 1a supernova i spiralgalaksen NGC 1559, som ligg i Nettet.
Jorge Sampaio
Jorge Fernando Branco de Sampaio i Lisboa) er ein portugisisk sosialistisk politikar. Han var presidenten i Portugal frå 1996 til 2006. Han vart gjenvald i valet i 2001, men var hindra frå å delta i valet i 2006, sidan han har vunne to val på rad. Han er utdanna jurist, og var involvert i studentprotestar mot fascist-styret i landet. I 1978 vart han medlem av sosialistpartiet, og vart innvald i parlamentet året etter. Frå 1989 var han borgarmeister i Lisboa.
Sampaio er vorten tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.
Vitim-hendinga
Vitim-hendinga eller Bodajbo-hendinga er eit mogeleg nedslag av ein meteor eller komet ved elva Vitim i Sibir. Det skjedde nær byen Bodajbo i Irkutsk oblast i Russland den 25. september 2002 om lag kl. 10 lokal tid. Hendinga vart fanga opp av ein amerikanske satellitt bygd for å spore missil.
Sidan staden ligg så pass fjernt i den sibirske taigaen vart det først sendt ein ekspedisjon til området i mai 2003. Russiske forskarar fann her spor som var særs like dei etter Tunguska-hendinga i 1908. Prøvar av snø og vatn vart analyserte og ein fann unormalt store mengder tritium, samt radioaktive isotopar av kobolt og cesium.
Talmúd bablí
Innhald
I motsetnad til Talmúd jerusjalmí, så inneheld ikkje Talmúd bablí kommentarar til Séder Zera‘ím (landbrukslovene) anna enn til den eine massékheten (traktaten) Berakhót, som handlar om bøner og velsigningar. Dette kjem av at det eksiljødiske samfunnet i Irak var mykje meir urbant orientert enn det på den tida framleis eksisterande agrarsamfunnet i Israel.
To sedarím som derimot blir inngåande handsama i Talmúd bablí er Séder Tahorót og Séder Kodashím. Båe desse skildrar tilhøve som først og fremst har med Tempelet i Jerusalem å gjera — eit emne som etter at Tempelet fall i år 70 ikkje var så aktuelt lenger i det krigsherja jordbrukssamfunnet i Israel, men som urbane jødar i det på den tida mykje fredelegare og meir velståande Irak kunne taka seg tid til å handsame.
Språk
Talmúd bablí er i hovudsak skrive på aust-arameisk med innslag av hebraisk.
720 Bohlinia
720 Bohlinia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 18. oktober 1911 av Franz Kaiser ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Adele Bloch-Bauer I
Adele Bloch-Bauer I, òg kjend som «Goldene Adele» ('Gylne Adele'), er eit måleri laga av Gustav Klimt (1862-1918) mellom 1903 og 1907. Biletet er eit portrett av Adele Bloch-Bauer, bestilt av ektemannen hennar Ferdinand Bloch-Bauer, som var ein jødisk bankier og sukkerprodusent. Biletet vert rekna for å vere eit av dei viktigaste verka til Klimt og eit hovudverk innan den austerrikske jugendstilen (Wiener Secession) og vert ofte sett som eit ikon for den austerrikske kulturelle identiteten.
I 1941 blei måleriet stole av nazistane og seinare utstilt ved Österreichische Galerie Belvedere. I 2006, etter åtte års arbeid på vegner av Bloch-Bauer-arvingane, blei det stolne måleriet gjeve tilbake til familien. I juni 2006 vart biletet seld for 135 millionar amerikanske dollar, den høgaste prisen nokon hadde betalt for eit måleri til då (rekorden vart slått i november same året). Måleriet vart kjøpt av den amerikanske forretningsmannen og museumsdirektøren Ronald Lauder til Neue Galerie på Manhattan i New York.
Motiv
Måleriet viser Adele Bloch-Bauer (1881–1925) i 26-årsalderen. Ho var dottera til generaldirektør Moritz Bauer i Wiener Bankverein. I 1899 gifta Adele Bauer seg med Ferdinand Bloch (1864–1945). Systra hennar, Marie Therese Bauer, var allereie gift med bror hans, Gustav Bloch. Begge familiane tok namnet Bloch-Bauer.
Nyromantikken
Nyromantikken i Noreg
«Nyromantikk» vert ofte nytta som karakteristikk av perioden 1890-1905 i norsk litteratur og kunst. Det skal vera litteraturkritikaren Carl Nærup som gav perioden namnet «nyromantikk». Men ulike straumdrag levde side om side om side, og omgrepet nyromantikk har vorte mykje drøfta av litteraturhistorikarar.
Overgangen frå romantikken til realismen i 1870-åra var knytt til Georg Brandes sitt krav om at litteraturen skulle setja problem under debatt. På 1890-talet grydde eit nytt paradigme med nye tankar om kva litteratur skulle vera. Mellom anna skreiv Knut Hamsun ein programartikkel i første årgangen av Samtiden, som tok til å koma ut i 1890: «Fra det ubevidste Sjæleliv». Litteraturen skulle ikkje lenger setja problem under debatt, meinte han. Han etterlyste ein litteratur som setje merkelege psykologiske fenomen «under Luppen», og interesserte seg for det umedvitne indre livet. Han heldt også ei rekkje føredrag der han gjekk til åtak på dei eldre diktarane, mellom dei Ibsen.
Somme kjenneteikn på perioden 1890-1905 i Noreg:
Bakgrunnsstoff
Vidare lesnad
Studentsamskipnaden for Sunnmøre
SfSs øvste organ er styret. Det består av fem studentrepresentantar, ein av desse er styreleiar, to høgskulerepresentantar og to representantar for dei tilsette.
Nils-Tore Andersen
Nils-Tore Andersen er ein norsk organisasjonsleiar. Han har mellom anna vore innom Indremisjonen, Misjonsselskapet, Misjonsalliansen, Kulturrådet, styret i NRK og Forleggerforeningen. I november 2006 vart han leiar for Kyrkjerådet.
Han er utdanna innan teologi ved ein bibelskule i Oslo og Misjonshøgskolen i Stavanger. I tillegg har han teke kurs i misjonsvitskap og administrasjon. Andersen har vore landsungdomssekretær, redaktør, forlagssjef i Luther forlag og informasjonssjef før han vart generalsekretær i Misjonsalliansen i 1989. Den jobben hadde han fram til 2006. Han har også halde radioandakter i NRK i meir enn 30 år.
Nils-Tore Andersen har i arbeidet sitt vore spesielt oppteken av diakoni og diakonal tenking, mellom anna når det gjeld kampen for rettferd og fridom.
Leiar av Kyrkjerådet
15. november 2006 vart Andersen vald til leiar i Kyrkjerådet, der han møtte i eigenskap av medlem i Borg bispedømmeråd. Ved valet var det to kandidatar i tillegg til Andersen. Desse var Oddbjørg Aasen Bjørdal og Arne Grønningsæter. Det måtte to valomgangar til for at Andersen skulle få meir enn 50 prosent av stemmene. Den siste voteringa vart ei kampvotering mellom Grønningsæter og Andersen, der Andersen fekk 48 stemmer og Grønningsæter 38.
Bodrum
Bodrum er ein hamneby i provinsen Muğla sørvest i Egearregionen i Tyrkia. Han ligg på sørkysten av Bodrumhalvøya ved Gökovabukta. Byen vart kalla Halikarnassos i Karia i antikken og var kjend for Mausoleion, eit av dei sju underverka. Bodrumborga ligg ved hamna vart bygd av krossfararane på 1400-talet. Byen har kring 30 000 innbyggjarar, medan heile distriktet har 120 000 innbyggjarar (2009).
Hovudnæringa i Bodrum er turisme.
Klima
Bodrum har eit middelhavsklima. Temperaturen om vinteren er 15 °C på dagtid og om sommaren 34 °C med lange periodar med sol. Somrane er varme og med høg fukt og vintrar er mild og stort sett solrike.
Dei første innbyggjarane ein kjenner til i Bodrum-ormådet var folk frå Karia, før hamna vart kolonistar av dorianske grekarar på 600-talet fvt. Byen kom seinare under persarane.
Mausolus styrte Karia frå her og då han døydde i 353 fvt. vart han gravlagd i Mausoleion. Ordet mausoleum kjem frå dette byggverket. Det stod i 1700 år før det vart øydelagt av jordskjelv. I dag er berre fundamentet og nokre få skulpturar.
Bodrum var ein roleg fiskelandsby fram til midten av 1900-talet, då turismen starta å auke.
Bakgrunnsstoff
Αλικαρνασσός Halicarnassus
Husn-leiren
Husn-leiren eller Al-Husn-leiren, lokalt kalla Martyr Azmi el-Mufti-leiren, er ein palestinsk flyktningleir i Jordan. Han ligg nær Al Husn, kring 80 km nord for Amman. Han vart grunnlagd i 1968 for å huse 12 500 flyktningar som vart drivne bort frå Vestbreidda og Gazastripa under seksdagarskrigen i 1967. I 2005 husa han 50 573 flyktningar. Leiren har eit kvinnesenter, fire skular, eit helsesenter, eit senter for utlevering av mat og eit rehabiliteringssenter.
Piz Avat
Piz Avat er eit fjell i Glarus-Alpane, i nærleiken av Disentis i kantonen Graubünden i Sveits.
Torgfjorden
Torgfjorden er ein fjord i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden ligg på austsida av Brønnøysund og øya Torget der Torghatten ligg. Fjorden strekkjer seg 19 km nordaustover til Skille i botn av fjorden.
Happy Human
Happy Human (på norsk humanistsymbolet) er eit sekulært ikon og det offisielle symbolet til International Humanist and Ethical Union (IHEU), verdsorganisasjonen for livssynshumanismen. Det er òg teke i bruk av mange humanistiske organisasjonar og individ verda over, inkludert Human-Etisk Forbund i Noreg.
Torgfjorden
Fjorden har innløp mellom Torgværet i vest og Sømnesøya i aust. Torghatten ligg på vestsida like innfor innløpet. Det ligg mange øyar og skjer innover i fjorden. Svennøya og Kjølsøya er to av dei og på søraustsida av desse ligg Skillbotnfjorden. Brønnøysund ligg på vestsida av fjorden, nord for Svennøya.
Happy Human
Symbolet vart valt på 1960-talet, etter ein konkurranse organisert av den britiske humanistorganisasjonen. Vinnardesignet er laga av Denis Barrington. Opphavsretten til symbolet har British Humanist Association, men dei gjev fridom til bruk av symbolet til humanistiske organisasjonar verda rundt. Mange humanistorganisasjonar brukar dette symbolet, eventuelt i noko endra form.
Berninapasset
Berninapasset (italiensk Passo del Bernina) er ein fjellovergang i kantonen Graubünden i Sveits. Passhøgda er 2 328 meter over havet og går gjennom i Berninafjella av Alpane. Oppe på passhøgda ligg eit hospits, 'Ospizio Bernina'. Vegen knyter saman Sanmedan og Pontresina i Engadindalen med kommunen Poschiavo i dalen Val Poschiavo.
Polyakrylamid
Polyakrylamid er ein vassløyseleg polymer frå amidet til akrylsyre (akrylamid). Han vert nytta mellom anna som fortjukkingsmiddel, som flokkuleringsmiddel ved vassreinsing og i form av vasshaldige gelar (fornetta kopolymerar av akrylamid) til fråskiljing av biologiske stoff som til dømes protein med gelelektroforese. Vatn fortjukna med delvis hydrolysert polyakrylamid kan i einskilde tilfelle nyttast til innsprøyting i oljereservoar for å auka oljeutvinningsgraden. Polyakrylamid vert òg nytta som tetningsstoff ved vassinntrenging i tunnelar og liknande.
Berninapasset
Ei jarnbane går over eit litt lågare pass, 2 253 moh, få kilometer aust for vegovergangen.
Både fjellvegen og jarnvegen er heilårs ferdselsårer.
Soge
Vegen over Berninapasset vart bygt i tidsrommet 1842-65. Ein jarnveg over Berninapasset har vore i drift sidan 1910, frå 1913 også om vinteren.
Torgfjorden
Fylkesveg 17 går langs austsida av fjorden, medan Fv54 går langs delar av vestsida.
Skyttaren
Skyttaren (frå latin Sagittarius) er eit stjernebilete på den sørlege himmelhalvkula. Det er eit av dei 48 stjernebileta astronomen Klaudios Ptolemaios oppførte på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg mellom Skorpionen og Slangeberaren i vest og Steinbukken i aust.
Stjerner
α Sgr (Rukbat) er ikkje den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet, trass i Alfa-nemninga, og har ein storleiksklasse på berre 3,96. I staden for er den mest lyssterke stjerna Epsilon Sagittarii (ε Sgr) (Kaus Australis), med storleiksklasse 1,85.
Sigma Sagittarii (σ Sgr) (Nunki) er den nest mest lyssterke stjerna i stjernebiletet med storleiksklasse 2,08. Nunki er ei B2V-stjerne som ligg kring 260 lysår unna.
Pomorijskosjøen
Pomorijskosjøen eller Pomoriesjøen (Поморийско езеро) er den nordlegaste av Burgassjøane i Bulgaria. Han ligg tett opp til Svartehavet, like ved landsbyen Pomorie og litt nordvest for Burgas. Han har eit areal på 8,5 km², ei lengd på 6,7 km og ei breidd på 1,8-2 km. Han er skild frå Svartehavet av ei smal sandstripe og ei kunstig dike, og er ein svært salt naturleg lagune.
Pomorijskosjøen har vore eit verna område sidan januar 2001. I den nordlege delen av innsjøen hentar ein opp havsalt og helbredande gjørme. Innsjøen ligg langs ruta til mange trekkfuglar, og opp til 215 forskjellige fugleartar er å finne i innsjøen, fire av desse er globalt utryddingstrua.
Matronekult
Matronekult er ei moderne fagleg nemning på ein førkristen germansk og keltisk kultisk praksis knytt til kvinnelege makter. Nemninga er avleia av det latinske ordet matrona («familiemor»; «standsmessig kvinne»; «respektert kvinne») som er nytta i inskripsjonar på votivsteinar og altre med bilete i lågt relieff av gudinner eller andre kvinnelege makter, funne innanfor det som var Romarriket i si tid. Orda matres eller matrae er òg nytta i slike inskripsjonar. Steinar med bilete og innskrift som har med matronekult å gjere, er kjende frå områda på vestsida av nedre Rhinen i Tyskland, frå Frankrike (Gallia), Nord-Italia og England.