cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nimrod-ekspedisjonen
Personell
Shackletons nestkommanderande – sjølv om dette ikkje vart avklart før ekspedisjonen nådde Antarktis – var Jameson Boyd Adams, ein løytnant i Royal Naval Reserve som hadde avslått ei offiserutnemning for å bli med Shackleton. Han skulle òg fungere som meteorolog på ekspedisjonen. «Nimrods» kaptein var ein annan reserveoffiser i Royal Naval Reserve, Rupert England. Den 23 år gamle John King Davis, som seinare skulle få sin eigen karriere som kaptein i Antarktis, vart utnemnd til styrmann i siste augneblunken. Aeneas Mackintosh, ein handelsflåteoffiser frå reiarlaget P&O, var opphavleg sett opp som førstestyrmann, men vart seinare flytta over til landgruppa. Andre i landgruppa var dei to kirurgane Allistair Mackay og Eric Marshall, motoreksperten Bernard Day og sir Philip Brocklehurst, den betalande medlemmen som vart teke med som assisterande geolog. Den vesle vitskaplege gruppa som reiste frå England omfatta òg den 41 år gamle biologen James Murray og den 21 år gamle geologen Raymond Priestley, seinare grunnlegg av Scott Polar Research Institute. To viktige tilføyingar til ekspedisjonen vart gjort i Australia. Den første av desse var Edgeworth David, professor i geologi ved University of Sydney, som vart den viktigaste vitskaplege offiseren til gruppa. Den andre var Davids tidlegare elev Douglas Mawson, lektor i mineralogi ved University of Adelaide. Begge hadde opphavleg planlagt å segle til Antarktis og deretter rett tilbake med «Nimrod», men vart overtalt til å bli fullverdige medlemmar av ekspedisjonen. David hadde vore ein viktig brikke når det gjaldt å sikre bidraget til den australske regjeringa på 5,000 pund. Før avreisa til Antarktis i august 1907 tok Joyce og Wild eit lynkurs i trykkemetodar; Shackleton hadde som intensjon å utgje ei bok eller eit blad medan dei var i Antarktis.
Eit løfte til Scott
Shackleton si kunngjering i februar 1907 om at han akta å leggje basen for ekspedisjonen sin ved det gamle hovudkvarteret til «Discovery» vart kommentert av Scott, som på dette tidspunktet ikkje hadde offentleggjort planane sine om ein ny ekspedisjon. I eit brev til Shackleton hevda Scott rettar til McMurdo-sundet. «Eg følar eg har ei slags rett til mitt eige arbeidsområde» skreiv han, og la til: «kvar og ein som har hatt med utforsking å gjere vil sjå på dette området hovudsakleg som mitt». Han avslutta med å minne Shackleton på om plikta hans og lojalitet overfor sin tidlegare overordna.
Shackletons første svar var imøtekomande: «Eg ynskjer å følgje synspunktet ditt så langt som mogleg utan å hamne i ein posisjon som vil vere uhaldbar for meg sjølv». Likevel tok Edward Wilson, som var spurt av Shackleton om å mekle, ei tøffare linje enn Scott. «Eg synest du burde trekkje deg frå McMurdo-sundet» skreiv han, og rådde Shackleton til ikkje å leggje nokre planar om å arbeide frå noko stad i området ved Rosshavet før Scott hadde avgjort «kva for grenser han sette på sine eigne rettar». Til dette svarte Shackleton: «Det er ingen tvil i mi sjel om at rettane hans endar med basen han bad om [...] Eg reknar å ha nådd grensa mi og eg går ikkje lengre».
Saka var framleis uløyst då Scott vende tilbake frå teneste på sjøen i mai 1907. Scott pressa på for å trekkje ei linje med avgrensing ved 170 °V – alt vest for den linja, inkludert Ross Island, McMurdo-sundet og Victoria Land, skulle vere reservert for Scott. Shackleton, som hadde andre uroer hengjande over seg, følte seg forplikta til å gå med på dette. Den 17. mai underteikna han ei fråsegn som sa at «eg overlèt McMurdobasen til deg», og at han skulle søkja land lengre aust, anten ved Hvalbukta, som vart avlagt ei kort vitjing under Discovery-ekspedisjonen, eller ved King Edward VII Land. Han skulle ikkje røre kysten av Victoria Land i det heile.
Dette var ein kapitulasjon overfor Scott og Wilson, og tydde at dei måtte gje opp målet til ekspedisjonen om å nå den magnetiske sørpolen i Victoria Land. Polarhistorikaren Beau Riffenburgh meiner dette var «ein lovnad som etisk sett aldri skulle ha vore kravd og som aldri skulle ha vorte gjeve, så stor påverknad som det kunne ha på heile tryggleiken til ekspedisjonen til Shackleton». Denne tvisten forsura tilhøvet mellom dei to mennene, og førte til fullstendig brot mellom Shackleton og den tidlegare venen Wilson. Dei heldt likevel ein høfleg tone offentleg.
I skildringa si om ekspedisjonen nemner ikkje Shackleton krangelen med Scott. Han fastslår berre at «før vi forlét England hadde eg avgjort at viss mogleg ville eg etablere basen min i King Edward VII Land i staden for [...] McMurdo-sundet».
Reisa sørover
Etter at skipa var inspisert av kong Edvard VIII og dronning Alexandra, segla «Nimrod» av stad den 11. august 1907. Shackleton vart igjen på grunn av forretningar i samband med ekspedisjonen, og han og andre medlemmar følgde etter i raskare skip. Heile følgjet vart samla i New Zealand, klåre for avgangen til skipet til Antarktis på første nyårsdagen 1908. For å spare verdifullt drivstoff hadde Shackleton ordna med den newzealandske regjeringa at «Nimrod» skulle slepast ut til den antarktiske sirkel, ein avstand på om lag 1,400 nautiske mil (2,600 km), og at kostnadene med slepinga skulle delast mellom regjeringa og Union Company. Den 14. januar vart slepet avslutta, og dei hadde då dei første isfjella innanfor synsvidde. «Nimrod» fortsette sørover for eigen maskin mot den flytande pakkisen, med kurs mot barrierefjorden der «Discovery» seks år tidlegare hadde lege medan Scott og Shackleton hadde utført eksperimentelle ballongflygingar.
Barrieren (seinare kjent som Rossbarrieren) vart observert den 23. januar, men innløpet hadde forsvunnet. Kanten av barrieren hadde endra seg mykje dei siste åra, og den delen der innløpet var hadde brote seg laus slik at det var blitt danna ei stor bukt. Shackleton gav denne namnet Hvalbukta på grunn av dei mange kvalane som vart sett der. Shackleton var ikkje førebudd på å risikere ei overvintring på ei barriereoverflate som kanskje kunne kalve ut i sjøen, så han sette kursen mot King Edward VII Land. Etter fleire forsøk på å nærme seg kysten av King Edward VII Land, og med raskt flyttande is som trua med å stenge skipet inne, var «Nimrod» tvungen til retrett. Det einaste valet Shackleton no hadde, anna enn å gje opp målet til ekspedisjonen, var å bryte løftet han hadde gjeve Scott. Den 25. januar gav han ordre til at skipet skulle sette kursen mot McMurdo-sundet.
Etablering av basen
Ved tilkome i McMurdo-sundet den 29. januar 1908 var innseglinga mot Discovery-basen ved Hut Point blokkert av havis. Shackleton avgjorde å vente eit par dagar i voner om at isen skulle bryte opp. I løpet av ventetida kom førsteoffiseren Aeneas Mackintosh ut for ei ulukke som førte til at han mista høgre auge. Etter at Marshall og Mackay utførte ein akutt operasjon, vart Mackintosh tvungen til å gje avkall på plassen i landgruppa og returnerte med «Nimrod» til New Zealand. Han vart likevel tilstrekkeleg restituert til å vende tilbake med skipet den påfølgjande sesongen.
The Crows
The Crows var ei USA-amerikansk R & B-vokalgruppe som fekk suksess i 1950-åra. Den første singelen og den einaste store hitten til gruppa var «Gee», som kom ut i juni 1953. Det er stundom blitt kalla den første rock n’ roll-hitten av ei rock and roll-gruppe. Singelen nådde høvesvis 14. og andreplassen på pop- og rhythm-and-blues-lista til Billboard i 1954.
Nimrod-ekspedisjonen
Etablering av basen
Den 3. februar vedtok Shackleton å ikkje vente på at isen skulle sprekke opp, men i staden setje opp hovudkvarteret ved det næraste moglege landgangsstaden, Kapp Royds. Seint om kvelden vart skipet fortøydd, og dei fann ein eigna stad for den prefabrikkerte hytta til ekspedisjonen. Staden låg 20 nautiske mil (37 km) frå Hut Point via sjøvegen, og utan ei mogleg rute over land. Utover uttrykte Shackleton at gruppa var «heldige som fekk vinterkvarteret såpass nær startpunktet [for ferda] mot sør», men privat var han redd for at sjøen ikkje skulle fryse tilstrekkeleg til at gruppa kunne krysse han og byrje ferda den følgjande våren.
Brasilianitt
Brasilianitt er eit fosfatmineral som finst i einskilde granittpegmatittar, mellom anna i Brasil, som har gjeve namn til mineralet. Det dannar gule monokline krystall som av og til kan fasetterast. Den kjemiske formelen er NaAl3(PO4)2(OH)4.
Nimrod-ekspedisjonen
Etablering av basen
Dei påfølgjande dagane vart forsyningar og utstyr ført i land. Dette arbeidet vart vanskeleg på grunn av dårleg vêr og fordi kaptein England var forsiktig, då han stadig tok skipet ut i bukta i påvente av at istilhøva ved landsettingsstaden – etter meininga hans – skulle betre seg. Dette gjentok seg regelmessig dei neste fjorten dagane, og førte til ei skarp usemje mellom Shackleton og kapteinen. På eit punkt bad Shackleton kapteinen om å bruke sjukdom som grunngjeving for å gå av, noko kapteinen nekta. Oppgåva med å losse skipet vart ifølgje Riffenburg si skildring «latterleg vanskeleg», men vart omsider fullført 22. februar. «Nimrod» seglte tilslutt nordover, med kaptein England uvitende om at ingeniøren Harry Dunlop hadde med seg eit brev til agenten til ekspedisjonen i New Zealand der Shackleton bad om ein ny kaptein på returreisa neste år. Dette var ein offentleg løyndom hos landgruppa. Marshall skreiv i dagboka si at han var «glad for å ha sett det siste av [England] ... heile greia ein forbanna skamplett i namnet til landet vårt!»
Klatringa av Mount Erebus
Etter «Nimrod» si reise braut havisen opp og skar av vegen til gruppa til barrieren, og dermed vart førebuande sledekjøring og utlegging av depot umogeleg å gjennomføre. Shackleton valde å gje ekspedisjonen noko å bryne seg på ved å setje i gang eit forsøk på å klatre Mount Erebus.
Dette fjellet, med ei høgd på 3794 moh., hadde aldri tidlegare vorte klatre. Ei gruppe frå Discovery-ekspedisjonen, blant andre Frank Wild og Ernest Joyce, hadde utforska foten av fjellet i 1904, men hadde ikkje vore høgare enn rundt 900 m. Korkje Wild eller Joyce deltok i gruppa som no skulle freiste å bestige Erebus. Gruppa bestod av Edgeworth David, Douglas Mawson og Alistair Mackay, medan Marshall, Adams og Brocklehurst skulle danne ei støttegruppe. Den 5. mars byrja klatringa.
Den 7. mars var dei to gruppene saman på rundt 1700 m og alle avanserte mot toppen. Dagen etter vart heile gruppa hindra av ein snøstorm, men tidleg 9. mars fortsette klatringa; seinare den dagen vart toppen av det lågarliggande hovudkrateret nådd. På dette tidspunktet var føtene til Brocklehurst så frostskadde at han ikkje kunne fortsetje. Han vart verande igjen mens dei andre fortsette mot det aktive krateret, som dei nådde etter fire timar. Fleire meteorologiske eksperiment vart utført og mange steinprøver vart samla inn, før dei gjorde ei rask nedstiging hovudsakleg ved å skli ned snøbakkene. I følgje Eric Marshall var gruppa «nærast død» då ho nådde hytta ved Kapp Royds den 11. mars.
Vinteren 1908
Ekspedisjonshytta, ei prefabrikkert hytte som målte 33×19 fot (10×5,8 m), var klår til bruk i slutten av februar. Han var oppdelt i ei rekkje dobbeltrom, og med eit kjøkkenområde, eit mørkerom, lager og eit laboratorium. Ponniane vart plassert i stallar bygd på den mest skjerma sida av hytta, medan hundehusa vart plassert nær trammen. Shackleton sin inkluderande leiarstil, i motsetnad til Scott, tydde inga avgrensing mellom leiarane og resten av gruppa – alle budde, jobba og åt saman. Ifølgje geologassistenten Philip Brocklehurst var moralen høg, og han skreiv at Shackleton «hadde ei evne til å handsame kvart enkelt medlem av ekspedisjonen som om han var verdifull for han».
I dei påfølgjande månadene med vintermørke skreiv Joyce og Wild opp mot 100 kopiar (eksakt tal er ukjent) av boka til ekspedisjonen, Aurora Australis, og av desse vart 25–30 kopiar sydde og bundne ved å bruke emballasjematerial. Det viktigaste vinterarbeidet var likevel førebuingane til den følgjande sesongen sin store reiser, som inkluderte forsøk på å nå både den geografiske og den magnetiske sørpolen. Ved å leggje basen i McMurdo-sundet kunne Shackleton igjen ha den magnetiske sørpolen som eit mål for ekspedisjonen. Shackleton sjølv skulle leie sørpolferda. Det var likevel eit alvorleg tilbakeslag at fire av dei gjenverande ponniane døydde i løpet av vinteren, hovudsakleg fordi dei hadde ete salthaldig vulkansk sand.
The Crows
Historie
Songen vart først gjeven ut som B-sida til balladen «I Love You So». Men radiostasjonane likte best B-sida og spelte «Gee» i staden, først i Philadelphia og seinare i New York og Los Angeles. Innan januar 1954 hadde singelen selt 100 000 og i april gjekk singelen inn på listene.
The Crows fekk berre denne eine hitten og vart ein «one-hit wonder». Medan «Gee» låg på listene, gav plateselskapet ut ei rekkje andre singlar med bandet, som «Heartbreaker,» «Baby» og «Miss You», ingen selde godt. Dei mislukka singlane og at dei ikkje klarte å kome saman ofte nok til å halde konsertar til støtte for singlane, gjorde at gruppa vart oppløyst få månader etter «Gee» ramla ut av listene. Gerald Hamilton døydde i 1960-åra, og Daniel Norton i 1972.
Nimrod-ekspedisjonen
Framstøytet mot Sørpolen
Ferda byrja han 29. oktober 1908, og Shackleton hadde berekna avstanden fram og tilbake til Sørpolen til omtrent 1,494 nautiske mil (2,767 km).
Den opphavlege planen hans tillét dei å bruke 91 dagar tur/retur, noko som kravde ein gjennomsnittleg distanse på omtrent 16 nautiske mil (30 km) dagleg. Etter ein treig start grunna ein kombinasjon av dårleg vêr og halte ponniar, reduserte Shackleton den daglege matrasjonen slik at den totale tilgjengelege reisetida vart 110 dagar. Dette kravde eit kortare dagleg gjennomsnitt på om lag 13,5 nautiske mil. Mellom 9. og 21. november hadde dei god fremdrift, men ponniane leid under den vanskelege overflata på barrieren og den første av dei fire måtte skytast då gruppa nådde 81°S. Den 26. november vart ein ny sørleg rekord sett då dei passerte 82° 17' som Scotts sørlege gruppe nådde i desember 1902. Shacletons gruppe tilbakela avstanden på 29 dagar samanlikna med Scotts 59 dagar ved å bruke ei rute langt austom ruta til Scott. Dei valde denne ruta for å unngå dei problema med ulendt terreng som tidlegare ekspedisjonar hadde opplevt.
Etter kvart som gruppa flytta seg inn i ukjent terreng vart barriereoverflata meir ujamn og opprive. Ytterlegare to ponniar bukka under for presset. Fjella i vest bua seg rundt dei og blokkerte ruta vidare sørover, og merksemda til gruppa vart retta mot eit «skimrande glimt av ljos» på himmelen føre dei. Grunnen til dette fenomenet vart klard den 3. desember då dei etter ei klatring opp foten av fjellkjeden fekk sjå det Shackleton seinare skildra som «ein open veg mot sør, [...] ein stor isbre som gjekk nesten frå sør til nord mellom to store fjellkjeder». Refleksjonen av overflata til breen hadde skapt det store isblinket som tidlegare vart observert på himmelen.
Shackleton døypte denne breen «Beardmore» etter hovudsponsoren til ekspedisjonen, sir William Beardmore. Ferda over breen viste seg å bli ei utfordring, spesielt for den gjenverande ponnien «Socks», som hadde store problem med å finne sikkert fotfeste. Den 7. desember forsvann Socks ned i ein djup bresprekk, og var nær ved å ta Wild med i fallet. Heldigvis for gruppa sleit selen til ponnien seg, og sleden som inneheldt forsyningane vart verande på overflata. Men for resten av ferda sørover og heile heimturen måtte dei no stole på menneskeleg trekkraft.
Sidan ferda fortsette voks dei personlege motsetnadene, og Wild uttrykte eit personleg ynskje om at Marshall skulle «falle ned ein bresprekk omtrent tusen fot djup». Marshall skreiv at å følgje Shackleton mot Sørpolen var «som å følgje ei gammal kvinne. Alltid panikk». Likevel vart første juledagen feira med crème de menthe og sigarar. Posisjonen deira var 85°51′S, framleis 249 nautiske mil (461 km) frå Sørpolen, og dei bar no på ein knapp månads matforsyning sidan dei hadde lagra resten i depot for heimturen. Dei kunne ikkje dekke den gjenverande avstanden til Sørpolen og tilbake med denne mengda av mat. Shackleton var likevel ikkje klår for å innrømme at målet om Sørpolen var tapt, og avgjorde seg for å gå vidare ved å kutte matrasjonene ytterlegare og dumpe alt bortsedd frå det viktigaste utstyret.
Andre juledag vart oppstiginga på breen endeleg fullført, og marsjen på polarplatået byrja. Tilhøvet gjorde det likevel ikkje lett, og Shackleton skildra 31. desember som den «hardaste dagen vi nokosinne har hatt». Neste dag noterte han at etter å ha nådd 87°6½′S hadde dei slege rekorden både for Nordpolen og Sørpolen Den dagen skreiv Wild at «om me berre hadde hatt Joyce og Marston her føre dei to irriterande unyttige tiggarane...» (Marshall og Adams) «...Ville vi ha klart det [Sørpolen] lett.» Den 4. januar innrømde Shackleton omsider nederlaget, og reviderte målet til å kome innanfor symbolske 100 nautiske mil frå Sørpolen. Gruppa sleit seg videre på grensa til overleving, fram til 9. januar, då ho etter eit siste stykke utan sledar avslutta ferda. «Me har tatt oss heilt ut» skreiv Shackleton, «og talet er 88°23′S». Dei var 97 nautiske mil frå Sørpolen. Det britiske flagget vart behørig planta og Shackleton namngav polarplatået etter Kong Edward VII.
Tilbaketuren
Gruppa returnerte heimover etter 73 dagars ferd sørover. Rasjonane hadde vorte redusert fleire gonger for å forlenge ferda utover det opphavlege estimatet på 110 dagar. Shackleton tok no sikte på å nå Hut Point i løpet av 50 dagar, fordi i følgje Shackletons føregåande ordrar skulle «Nimrod», etter å ha returnert for å hente ekspedisjonen heim, reise seinast 1. mars. Dei fire mennene var no meir eller mindre fysiske vrak, men på veg nordover gjennomførte dei imponerande dagsmarsjar og nådde kanten av breen 19. januar. Då dei byrja nedstigningen hadde dei mat til fem dagar med halv rasjon som skulle vare fram til depotet i nedste delen av breen; under oppstigningen hadde den same distansen teke 12 dagar. Den fysiske helsa til Shackleton vart no til stor uro, men «jo vondare han følte seg, desto hardare trekte han» ifølgje Adams.
Depotet vart nådd 28. januar. Wild, som var sjuk av dysenteri, var ikkje i stand til å dra eller ete noko anna enn kjeks, og kjeks var mangelvare. Den 31. januar pressa Shackleton sin eigen frokostkjeks på Wild, ein gest som fekk Wild til å skrive: «Gud, eg skal aldri gløyme. Tusenvis av pund kunne ikkje ha kjøpt den eine kjeksen». Nokre dagar seinare vart resten av gruppa slått ut av alvorleg enteritis etter å ha ete bederva ponnikjøt. Trass i dette måtte dei enno oppretthalde fremdrifta; under marsjen mellom depota hadde dei med så lite mat at ei forseinking kunne bli fatal. Til alt hell gjorde sterk vind det mogleg å bruke vindsegl for å halde ein god marsjfart. «Vi er så tynne at beina verkjer når vi ligg på den harde snøen», skreiv Shackleton. Frå 18. februar og framover byrja dei å plukke opp kjende landemerke, og den 23. februar nådde dei Bluffdepotet, som til deira store lettelse hadde vorte rikeleg fylt opp av Ernest Joyce. Utvalet av delikatesser utover kassane med vanlege forsyningar vart lista opp av Shackleton: «Carlsbadplommer, egg, kaker, plum pudding, ingefærbrød og kandisert frukt». Wilds lakoniske kommentar var «Gode gamle Joyce».
Matproblemene var no løyst, men dei måtte framleis kome seg tilbake til Hut Point før fristen den 1. mars. Den siste etappen av ferda vart avbrote av ein snøstorm som tvinga dei til å halde seg i leieren i 24 timar. Den 27. februar, framleis 33 nautiske mil (61 km) unna tryggleik, kollapsa Marshall. Shackleton avgjorde då at han og Wild skulle gjere eit forsøk på å nå Hut Point i voner om å finne skipet og halde det igjen fram til dei to andre var vorte redda. Dei nådde hytta seint den 28. februar. I voner om at skipa var i nærleiken freista de å få merksemda deira ved å setje fyr på ei lita trehytte som vart brukt til magnetiske observasjonar. Kort tid etter kom «Nimrod», som hadde ankra opp ved bretunga, til syne: «Ikkje noko gladare syn hadde nokosinne møtt auga til ein mann» skreiv Wild seinare. Det tok ytterlegare tre dagar før Adams og Marshall kunne bli henta ut frå barrieren, men den 4. mars var heile den sørlege gruppa ombord og Shackleton kunne beordre full fart nordover.
Den nordlege gruppa
Vegen opp til innlandsplatået gjekk via ein labyrintisk isbre (seinare namngjeven Reevesbreen etter Royals Geographical Societys kartkurator), som førte dei til ei hard overflate av snø den 27. desember. Dette gjorde dei i stand til å flytte seg raskare framover, med ein fart på om lag 10 nautiske mil (18,5 km) dagleg, medan dei gjorde magnetiske observasjonar. Den 16. januar viste desse observasjonane at dei var om lag 13 nautiske mil (24 km) frå den magnetiske sørpolen. Neste dag, 17. januar, nådde dei målet sitt og fastsette plasseringa til den magnetiske sørpolen til 72° 15'S, 155° 16'Ø i ei høgd 7,260 fot (2,210 m). I ein dempa seremoni tok David formelt området under det britiske imperiet sitt statsvelde.
Utslitne og med lite mat stod gruppa overfor ei tilbakereise på 250 nautiske mil (460 km) med berre 15 dagar att viss dei skulle rekkje det førehandsavtalte møtet med «Nimrod» ved kysten. Trass i den stadig veikte fysiske tilstanden opprettheldt dei dei daglege distansane sine, og den 31. januar var dei 16 nautiske mil (30 km) frå det avtalte møtepunktet. Dårleg vêr førte likevel til at dei vart forseinka, og nådde ikkje møtestedet før 2. februar. Den natta passerte «Nimrod» dei i eit heftig snøvær, ute av stand til å finne leiren. To dagar seinare, etter at «Nimrod» hadde snudd sørover att, vart likevel gruppa oppdaga frå skipet. Dei var no i stand til å karre seg ombord i tryggleik, sjølv om Mawson fall 18 fot (5,5 m) ned i ein bresprekk i kaoset med å kome seg ombord. Gruppa hadde reist i fire månader og gjekk i dei same kleda som dei hadde hatt ved reise frå Kapp Royds; visstnok var «dufta overveldande». Før denne opphentinga hadde «Nimrod» plukka opp ei gruppe som bestod av Priestley, Brocklehurst og Bertram Armytage som hadde utført geologiske arbeid i området ved Ferrarbreen.
Etterspel
Den 23. mars 1909 nådde Shackleton New Zealand og skreiv ein rapport på 2,500 ord til Daily Mail i London, som han hadde ein eksklusiv kontrakt med. Frå polarforskarar, mellom anna Nansen og Amundsen, mottok Shackleton anerkjenning og generøs ros, medan responsen frå Royal Geographical Society var meir avmålt. Den tidlegare presidenten, sir Clements Markham, uttrykte privat mistru til at Shackleton hadde nådd så langt sør. Då Schackleton den 14. juni kom til Charing Cross stasjon i London vart han derimot møtt av RGS-president Leonard Darwin, ein heller motvillig kaptein Scott og ei stor, begeistra folkemengd.
Grunnen til at det vart stilt tvil om den sørlegaste posisjonen, var at etter 3. januar vart alle berekningar av posisjonane utført etter bestikkrekning som baserer seg på retning, fart og medgått tid. Den siste observasjonen den 3. januar hadde gjeve breddegraden som 87°22′. Tabellen til Shackleton over distansar viser at dei over dei neste tre dagane dekte ein avstand på litt over 40 nautiske mil (74 km) for å nå eit estimert 82°7' den 6. januar, før dei vart stoppa i to dager av ein snøstorm. Den 9. januar viser tabellen at gruppen reiste frå den siste leiren sin og ytterlegare 16 nautiske mil (30 km) for å nå det sørlegaste punktet sitt, og den same distansen tilbake til leiren. Denne avstanden på éin og same dag var langt meir enn for nokon annan etappe på ferda. Shackleton forklarte at dette var ei strekning «halvt springande, halvt gåande», uhemma av sleden eller annet utstyr. Kvar av dei fire mennene stadfesta trua si på den oppnådde breiddegraden uavhengig av kvarandre, og ingen oppgav seinare noko grunn til at orda hans kunne trekkast i tvil.
Shackleton fekk raskt offisiell anerkjenning då han vart utnemnd Commander of the Royal Victorian Order av kongen, som seinare tildelte ridderskap. RGS tildelte han ein gullmedalje, riktignok med ein reservasjon: «Vi vil ikke foreslå å lage medaljen så stor som den som ble tildelt kaptein Scott», vart det uttalt frå offisielt hald. Sjølv om var ein helt i publikum sine auge, fekk ikkje Shackleton den rikdommen han hadde venta. Dei auka kostandane ved ekspedisjonen og trongen for å møte lånegaranti gjorde at han måtte reddast frå finansiell audmjuking ved eit statleg stipend på 20,000 pund.
«Farthest South»-rekorden som Nimrod-ekspedisjonen sette stod i mindre enn tre år, til Amundsen nådde Sørpolen 14. desember 1911. For si banebrytende bedrift mottok Shackleton hyllest frå Amundsen: «Det Nansen er for nord, er Shackleton for sør». Deretter vart ambisjonane til Shackleton for Antarktis løyst med ei transkontinental kryssing som han prøvde på utan hell med Endurance-ekspedisjonen i 1914–17. Statusen hans som ein leiande figur i den heroiske tidsalderen for antarktiskutforsking var derimot sikra. Andre medlemmar av Nimrod-ekspedisjonen oppnådde òg ry og posisjoner i dei komande åra. Edgeworth David, Adams, Mawson og Priestley mottok alle til slutt riddarskap, og dei to siste fortsette sine polare arbeid på seinare ekspedisjoner, sjølv om ingen av dei drog sørover med Shackleton igjen. Mawson leia den australasiatiske antarktisekspedisjonen i 1911–13, og Priestley var ein del av det vitskaplege laget til Terra Nova-ekspedisjonen. Frank Wild var nestkommanderende for «sjefen» på Endurance-ekspedisjonen og på den korte Shackleton-Rowett-ekspedisjonen, der han tok over kommandoen etter Shackleton døydde på Sør-Georgia i 1922. Ti år etter returen frå Antarktis vart «Nimrod» knust til pinneved i Nordsjøen etter å ha gått på grunn ved Barber Sands utanfor kysten av Norfolk den 31. januar 1919. Berre to av mannskapet på tolv overlevde.
Duke of York Island
Duke of York Island er ei fjellendt isfri øy og som ligg i den sørlege delen av Robertson Bay, langs nordkysten av Victoria Land. Ho vart først kartlagd i 1899 av den britiske antarktiskekspedisjonen, under Carsten Borchgrevink, som namngav ho etter den dåverande hertugen av York, seinare kong Georg V av Storbritannia.
Kjelder
Île du Duc-d'York
Nothing's Gonna Stop Us
«Nothing's Gonna Stop Us» er ein song av det britiske rockebandet, The Darkness, gjeve ut som ein singel frå det tredje studioalbumet deira, Hot Cakes, i februar 2012.
Bakgrunn
«Nothing's Gonna Stop Us» var den første nye singelen deira sidan dei vart oppløyst i 2006. Songen vart spelt inn med den originale besetninga av bandet. Sporet var tilgjengeleg via digital nedlasting på heimesida til bandet den 1. februar 2012. Det er ein av fem nye songar gruppa spelte på turneen sin i 2011 og 2012. Songen vart miksa av Chris «Frenchie» Smith for Worldsend America Inc, assistert av Jason Buntz
Gravlaks
Gravlaks eller graven laks er ein nordisk fiskerett laga ved graving av rå laks.
Namn og tillaging
I eldre tid pleide ein leggja fisk som skulle gravast ned i ei grop i jorda og dekka over for å sikra stabil temperatur. Dette er opphavet til namnet «graven» eller «gravlaks». Langvarig nedgraving med salt og sukker førte til fermentering som gjerne gjorde fisken meir lik rakfisk. På dansk og bokmål kan gravlaks også heita gravet laks, på svensk gravlax eller gravad lax, på finsk graavilohi og på islandsk graflax. I engelskspråkleg tradisjon bruker ein også gravlax som nemning for røykt laks, eller kan omtala gravlaks som lox.
Ein typisk måte å grava laks på i dag er å marinera filetar i salt, sukker og dill. Andre smakstilsetjingar kan vera pepar, peparrot, einebær, fennikel og akevitt eller andre typar alkohol. Så lèt ein fisken stå kaldt under lett press i 1-2 døgn. Omtrent kvar 12. time snur ein fisken og kan ausa over marinaden. Større filetar kan trenga opptil 4 døgn.
Servering
Ein kan servera gravlaks oppskoren i tynne skiver som små- eller forrett, anten med ulike typar brød eller med potet. Ofte bruker ein sennepssaus eller gravlakssaus til. Anna tilbehøyr kan vera eggerøre, pickle eller kapers.
Gravlaks kan ofte lagast som julemat, til dømes til eit kaldtbord.
William «Smitty» Smith
William Daniel «Smitty» Smith var ein kanadisk klaverspelar og studiomusikar.
Han byrja karrieren i Toronto i eit band kalla The Soul Searchers, og då dette vart oppløyst vart Smith med ei gruppe kalla Grant Smith & The Power. I 1969 var han med å skipe Motherlode som fekk ein hit i USA med «When I Die.» Gruppa vart oppløyst i 1970 og Smith fronta ein ny versjon av Motherlode, som raskt vart oppløyst.
Smith vart studiomusikar og spelte og song korvokal for ei rekkje artistar som Bob Dylan, David Clayton-Thomas, Billy Joel, The Pointer Sisters, Bonnie Raitt, Linda Ronstadt, Etta James, Blood, Sweat and Tears, Richie Havens, Tracy Chapman, Rod Stewart, Bruce Willis og Brenda Russell, Eric Mercury, Marc Tanner Band og Ricky Lee Jones. Han har òg gjeve ut soloalbumet Smitty.
Han døydde i 1997, 53 år gammal, av eit hjarteattak.
Fatima Whitbread
Fatima Whitbread er ein britisk tidlegare spydkastar frå London som vart europameister 1986 og verdsmeister 1987. Ho vann elles to OL-medaljar og ein VM-medalje i tida 1983-88.
Aktiv
Whitbread fekk sitt internasjonale gjennombrot i 1983-sesongen, då ho tok sølvmedaljen under verdsmeisterskapen i finske Helsinki, vel halvannan meter bak heimefavoritten Tiina Lillak. Året etter fekk Whitbread bronsen under sommarleikane i Los Angeles.
Åra 1986-87 kasta Whitbread på eit nivå ingen annan hadde gjort før henne. I kvalifiseringa under EM i friidrett 1986 gjorde ho sitt livs lengst kast på heile 77,44 meter, to meter over verdsrekorden. I finalen fylgde ho opp med 76,32 meter og ein soleklar siger. Året etter vann ho gullmedaljen under verdmeisterskapen i Roma, vinnarkastet på 76,64 m var nær fem meter lengre enn det sølvvinnaren Petra Felke oppnådde. Under den olympiske leikane i 1988 var rollene omsnudd, Felke kasta då lengre enn tidlegare medan Whitbread ikkje heldt det høge nivået frå 1986-87-sesongane. Whitbread tok likevel OL-sølvet med stor margin.
Skadar førte til at ho la opp i 1990.
Ingelsträde
Ingelsträde er ein tettstad i Höganäs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 238 innbyggjarar.
Monoplate
Monoplate er ei grammofonplate med monofonisk lyd. 78-plateer og mikrorilleplater var monoplater. Etter innføringa av stereoplateer i 1948 slutta dei fleste plateselskapa etter kvart å produsera monoplater. Men det vart likevel produsert nokre monoplater, ofte av nostalgiske grunnar. Fram til ca. 1970 var desse mikrorilleplater, men utover 1970-talet vart dei fleste monoplatene graverte med same utstyret som stereoplater. Rillene på nyare monoplater har difor same dimensjonar som på stereoplater og bør spelast med stereopickupar eller monopickupar med ein nålradius på 18 μm.
Wanderer Valley
Wanderer Valley er ein dal sentralt i Birdøya på Sør-Georgia. Dalen strekkjer seg 100 meter nordaust frå enden av Freshwaterfjorden. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter vandrealbatrossen (Diomedea exulans) som hekkar i nærleiken.
Martin Peninsula
Martin Peninsula er ei halvøy mellom Getz isbrem og Dotson isbrem på kysten av Marie Byrd Land. Ho er kring 96 km lang og 32 km brei og er isdekt utanom nokre få klipper langs kysten. Ytst på halvøya ligg Jacobsen Head.
Ho vart kartlagd frå flyfoto teken av USN Operasjon Highjump i januar 1947. Ho vart namngjeve av US-ACAN etter oberst Lawrence Martin, som var ein amerikansk geograf og ekspert på utforskinga av Antarktis. Han var medlem av US-SCAN, 1943-46.
Kamilleblom
Kamilleblom eller berre kamille er ein art i kamilleblomslekta. Dette er ein eittårig plante som blir 15-60 cm høg. Han er kjenneteikna av ei god lukt som kan minna om eple.
Ein har brukt kamille til urtemedisin mot ei rekkje plager, særleg knytt til fordøyingssystemet og livmora men også mot ulike smerter, sår, kløe, depresjon og søvnproblem.
Kamille er nasjonalblomen til Russland.
Namn
Ordet «kamille» kjem via latin chamomilla frå gresk khamaimelon, 'jordeple'. Namnet viser til lukta. Det latinske ordet matrix kan tyda 'livmor', og slektsnamnet Matricaria viser til at planten historisk blei brukt mot ulike gynekologiske plager og i samband med fødsel.
Andre norske namn på planten er tysk kamille, kannelblom, kvitblom og moderurt.
Skildring
Sjølve blomen har gule skivekroner og kvite randkroner.
Alle artane i kamilleblomslekta har blomekorgar som liknar mykje på dei i krysantemumslekta. Artane i kamilleblomslekta skil seg ut gjennom findelte blad med nesten trådsmale flikar. Blomefestet til kamilleblomeslekta er meir opphøgt og kjegleforma, og hjå kamilleblom er det også holt. Tungekronene vil etter kvart bøya seg nedover.
Utbreiing
Planten voks opphavleg vilt i Eurasia og Nordvest-Afrika. Han finst no også naturalisert i USA og Australia. Ein dyrkar kamille kommersielt i land som Ungarn, Tsjekkia, Slovakia, Tyskland, Tyrkia, Spania, Egypt og Argentina. I nokre land veks han som ugras i åkrar.
Distriktet Páfos
Distriktet Páfos (gresk Επαρχία Πάφου, Eparkhía Páfou, tyrkisk Baf kazası) er eit distrikt i Republikken Kypros. Distriktet ligg på den vestlege delen av øya Kypros og har eit areal på 1 393 kvadratkilometer.
Folketal
Utviklinga av folketalet i distriktet:
Administrasjon
Distriktsadministrasjonen i byen Páfos representerer den kypriotiske staten i distriktet. Leiar for distriktsadministrasjonen (gresk έπαρχος, éparkhos) er frå 1. september 2015 Maíri Lámbrou, den første kvinna i jobben. Ho overtok etter Jannákis Mallorídis.
Kommunar og busetnader
Distriktet har desse kommunane (innbyggjartal 2011 i parentes):
Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 flytta dei fleste tyrkisk-kypriotane til den nordlege delen av øya, som frå 1983 er administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros. Eit tjuetals busetnader er heilt eller nesten heilt fråflytta.
Gruppa Hurricane
Hurricane, òg kjend under namnet Hurricane Girls, er ei serbisk jentegruppe innan pop- og R&B-sjangeren. Hurricane vart skipa av musikkprodusenten Zoran Milinković i november 2017, og gruppa består av Sanja Vučić, Ivana Nikolić og Ksenija Knežević. Gruppa representerte Serbia i Eurovision Song Contest 2021 med songen «Loco Loco».
Om gruppa
Hurricane skulle ha representert Serbia i Eurovision Song Contest 2020 med songen «Hasta la vista», men EBU avlyste tevlinga på grunn av koronaviruspandemien i Europa 2020. I staden fekk Hurricane representere Serbia i Eurovision Song Contest 2021. Hurricane enda på ein 15. plass i finalen med låten «Loco Loco».
Chuburegionen
Ni prefektur ligg i Chubu: Aichi, Fukui, Gifu, Ishikawa, Nagano, Niigata, Shozuoka, Toyama og Yamanashi.
Chubu blir tidvis også delt inn i tre mindre regionar: Hokuriku i nordvest, Kōshin'etsu i nordaust og Tōkai i sør.
«Chūbu-chihō» tyder 'den sentrale regionen'. Den sentrale flyplassen Chubu Centrair internasjonale lufthamn ligg på ei kunstig øy 35 km sør for Nagoya.
Utgangssnøggleik
Utgangssnøggleik er den snøggleiken ein lekam har ved byrjinga av banen sin eller på det tidspunktet som vert vald som utgangspunkt for utrekninga eller skildringa av rørsla til lekamen.
Christopher Cross
Christopher Cross er ein amerikansk songar og låtskrivar frå San Antonio i Texas. Han vann fem Grammyprisar for debutalbumet sitt med same namn gitt ut i 1979. Singlane «Sailing» (1980), og «Arthur's Theme (Best That You Can Do)» (frå filmen Arthur) nådde toppen på den amerikanske Billboard Hot 100. «Sailing» fekk tre grammyar i 1981, medan «Arthur's Theme» vann Oscar for Best Original Song i 1981 (med medkomponistane Burt Bacharach, Carole Bayer Sager og Peter Allen).
Hillah
Hillah (arabisk الحلة, òg skrive Hilla eller Al Hillah) er ein by sentralt i Irak ved Hilla-greina av elva Eufrat, 100 km sør for Bagdad. Han er hovudstad i Babil guvernement og ligg like ved oldtidsbyen Babylon, og nær oldtidsbyane Borsippa og Kish. Området er hovudsakleg eit jordbruksområde som får vatn får Hilla-kanalen. Elva renn midt gjennom byen og er omgjeve av daddelpalmar og anna grøn vegetasjon.
Byen var ein gong eit stort islamsk læresenter. Grava til den jødiske profeten Esekiel skal visstnok liggje i den nærliggande landsbyen Al Kifl.
Byen vart eit stort administrativt senter under styret til Det osmanske riket og Det britiske imperiet. På 1800-talet byrja Hilla-kanalen å mudre til og mykje av jordbruksområda gjekk tapt i tørke. Dette vart stogga då Hindiya-demninga vart bygd i 1911–1913, som avleidde vatn frå den djupare Hindiya-greina av Eufrat til Hilla-kanalen. Det var harde kampar her i 1920 under eit opprør mot britane.
Dunlop Island
Dunlop Island er ei klipperik øy som ligg like utanfor Wilson forlandsbre og kysten av Victoria Land, like nordaust for Cape Dunlop. Ho vart først kartlagd av Nimrod-ekspedisjonen, 1907–09, under Ernest Shackleton, som namngav ho etter H.J.L. Dunlop, maskinsjef på skipet «Nimrod».
Braunitt
Braunitt er eit mørkt manganmineral som er temmeleg utbreidd på manganførekomstar, saman med ulike manganoksid. Den kjemiske formelen er Mn2+Mn3+6[O8|SiO4]. Det krystalliserer tetragonalt.
I Noreg er det kjent frå Botnedal i Telemark. Det vart kalla opp etter Wilhelm von Braun (1790–1872) frå Tyskland.
Arugot
Arugot (hebraisk skrift עֲרוּגוֹת, tyder 'Blomsterbed') er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg nær Kiryat Malakhi og høyrer til Be'er Tuvia regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 1 064.
Moshaven vart grunnlagd i 1949 av immigrantar frå Polen og Romania på landområdet som høyrte til den avfolka palestinske landsbyen Qastina og tok namn frå kapittel 17 vers 7 i Esekiel.
Stavanger Idrettsforening
Stavanger Idrettsforening er eit idrettslag i Stavanger, stifta i 1905 og aktivt med i fotball og handball. SIF spelar i heilkvite drakter.
Fotball
Stavanger IF var det dominerende fotballaget i Rogaland i tida fram til 1940. Laget nådde semifinalane i noregsmeisterskapen i fotball både i 1912, 1914, 1929 og 1930. Angrepsspelaren Sverre Berg-Johannesen var den fremste spelaren i åra kring 1930. I fotballcupen 1953 tok Stavanger IF seg til kvartfinalen, der det vart tap 1-3 mot trønderlaget Ranheim IL.
Handball
Stavanger IF spelte i norsk toppserie på 1990-talet. Den seinare presidenten i Norges Idrettsforbund, Tom Tvedt, var mellom dei fremste spelarane på laget i den tida.
The Best of Rod Stewart (1989)
The Best of Rod Stewart er eit samlealbum av den britiske songaren Rod Stewart, gjeve ut på Warner Bros. i 1989. Albumet inneheld mange av dei største solohittane til Stewart, frå «Maggie May» i 1971 til «Downtown Train», som kom ut på singel i 1990.
Innhald
Alle songar skrivne av Rod Stewart, utanom der andre er nemnde.
Spor 2, 5, 11 & 13 var ikkje med på vinylutgåva av albumet og vart lagt til som bonusspor på CD- og kassettutgåva.
Master Humphrey's Clock
Master Humphrey's Clock var eit vekeblad som blei skrive og redigert av Charles Dickens og gjeve ut frå 4. april 1840 til 4. desember 1841, seinare samla i bokform i ulike versjonar. Det byrja med ei rammeforteljing der Master Humphrey fortel om seg sjølv og den vesle vennekrinsen sin, som liker å fortelja soger. Bladet inneheldt fleire noveller, og deretter romanane The Old Curiosity Shop og Barnaby Rudge. Truleg hadde Dickens planlagt at The Old Curiosity Shop skulle vera ei novelle som dei andre sogene i Master Humphrey's Clock, men etter nokre kapittel valde han å utvikla forteljinga til ein roman. Master Humphrey opptrer som fyrsteperson forteljar i dei fyrste tre kapitla av The Old Curiosity Shop, men forsvinn så frå soga: «I shall for the convenience of the narrative detach myself from its further course, and leave those who have prominent and necessary parts in it to speak and act for themselves.»
Handling
Master Humphrey er ein einsam mann som bur i London. Han har gamle manuskript i eit antikt golvur i peishjørnet. Ein dag bestemmer han seg for å skipa ein liten klubb, kalla Master Humphrey's Clock, der medlemmane les tekstane sine for dei andre. Medlemmane er Master Humphrey; ein døv mann han ikkje veit namnet til; Jack Redburn; den pensjonerte kjøpmannen Owen Miles og Mr. Pickwick frå The Pickwick Papers. Det finst også ein systerklubb i kjøkkenet, Mr. Weller's Watch, der Mr. Weller har medlemmer som tenestejenta til Humphrey, barberen og Sam Weller.
Master Humphrey's Clock kom ut etter The Old Curiosity Shop og introduserte romanen Barnaby Rudge. Etter Barnaby Rudge er Master Humphrey att for seg sjølv i peishjørnet med sine eigne tankar. Her fortset den døve mannen forteljinga. Den døve mannen og vennane vender tilbake til Humphrey sitt hus der dei finn han død. Humphrey har late att pengar til barberen og tenestejenta slik at dei kan gifta seg. Redburn og den døve mannen ser etter huset, og klubben blir avslutta.
Rekkjefølgje
Sjølv om Dickens opphavleg planla å halda novellene og romanane samla, avslutta han sjølv Master Humphrey's Clock før 1848, og skreiv i eit forord til The Old Curiosity Shop at han ikkje ønskte romanen skulle vera bunden til dei ulike sogene han starta med. I mange seinare antologiar er novellene og romanane blitt gjevne ut separat. Dei blei likevel gjevne ut saman i tre band i 1840 med tittelen Master Humphrey's Clock, i same rekkjefølgje som dei opphavleg blei gjevne ut. Dette verket blei illustrert av George Cattermole og Hablot Browne, betre kjend som «Phiz».
102. forsyningsbrigade
102. forsyningsbrigade (102-бригада материального обеспечения) er ein forsyningsbrigade underlagd 36. kombinerte armé i det russiske forsvaret. Han er forlagd til Gusinoozjorsk.
Mawson Peninsula
Mawson Peninsula er ei høg (455 moh), smal, isdekt halvøy på George V Coast, på vestsida av Slava isbrem. Ho strekkjer seg 50 km mot nordvest og vart fotografert frå lufta av USN Operasjon Highjump, 1946-47. Phillip Law frå ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) flydde langs halvøya til nordenden i februar 1959 og skisserte og fotograferte halvøya. Ho vart namngjeve av ANCA etter sir Douglas Mawson.
Cape Hudson er det nordlege neset på Mawson Peninsula. Det vart oppdaga land her i området den 19. januar 1840 av løytnant William L. Hudson ombord på USS «Peacock» under United States Exploring Expedition (1838–42) leia av Charles Wilkes, som gav landet namnet Cape Hudson. Ein analyse av B.P. Lambert og P.G. Law av kart frå USEE og bilete teken under USN Operasjon Highjump (1946–47) og ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (1959), foreslå at det var det nordlege neset på Mawson Peninsula som var Wilkes sitt Cape Hudson.
Manëz
Manëz er ein tidlegare bykommune i regionen Durrës i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Durrës.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Manëz 6 652 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Manëz ein del av distriktet Durrës. Den dåverande bykommunen omfatta byen Manëz og busetnadene:
Melba Peninsula
Melba Peninsula er ei brei, isdekt halvøy i Antarktis som ligg mellom Reidbreen og Bay of Winds, føre Shackleton isbrem. Ho vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen under Douglas Mawson, 1911–14, som namngav ho etter songaren Nellie Melba frå Melbourne, som støtta ekspedisjonen økonomisk.
Belastning i fysikk
Forholdet mellom levert effekt og nominell maksimal effekt vert kalla belastningsgrad og vert nytta i samband med halv belastning, overbelastning osv.
Jøkulkyrkja
Jøkulkyrkja, òg kalla Massiv Jakova Gakkelja, er eit breitt, isdekt fjell med fleire utspring, aust for Lundebreen i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land i Aust-Antarktis. Med ei høgd på 3148 meter over havet er fjellet det høgaste punktet i Dronning Maud Land og alle området i verda som vert rekna som ein del av Noreg. Jøkulkyrkja ligg ved Prinsesse Astrid Kyst. Håhellerskarvet på 2910 moh ligg i sørvest og mellom dei to toppane ligg den 40 km lange Lundebreen, som flyt nordvestover.
Oppdaging og namngjeving
Jøkulkyrkja vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeve Jøkulkyrkja. Det første leddet jøkul tyder liten isbre.
Den første stiginga av Jøkulkyrkja vart utført i januar 1994 av eit lag på 13 fjellklatrarar leia av Ivar Tollefsen. Den første kvinna som nådde toppen av fjellet var Merete Asak i november 2010.
106. forsyningsbrigade
106. forsyningsbrigade (russisk: 106-бригада материального обеспечения)) er ein forsyningsbrigade underlagd 41. kombinerte armé i det russiske forsvaret. Han er forlagd til Jurga.
Staņislavs Olijars
Staņislavs Olijars er ein latvisk tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Tsjeljabinsk i dåverande Sovjetunionen. Han tevla i 110 meter hekk og vart europameister i øvinga i 2006, og fekk sølv i EM 2002. Dessutan fekk han bronsemedaljar i 60 m hekk i innandørs-EM 2002 og innandørs-VM 2007.
Aktiv
Olijars vart juniorverdsmeister på 110 meter hekk i 1998. Både under friidretts-EM 1998 i Budapest, VM 1999 i Sevilla og dei olympiske sommarleikane 2000 i Sydney rauk han ut or korthekk-tevlinga i semifinalane.
Våren 2002 vart Olijars nummer tre på 60 meter hekk i innandørs-EM i Wien. Seinare det året tok han sølvmedaljen på 110 m hekk under EM i München på glitrande 13,22 sekundar, einast verdsrekordhaldaren Colin Jackson sprang fortare. Den 13. juli 2003 gjorde Olijars sitt livs snøggaste løp på 110 meter hekk då han i eit stemne i Lausanne fekk notert 13,08 sekundar. I 2004 sprang han seg til finaleplass på korthekken under OL i Aten, sluttida hans på 13,21 sekundar heldt til ein femteplass.
Olijars største stund på friidrettsbana kom under EM i Göteborg 2006, der han vann gullmedaljen på tida 13,24, langt førr nestemann. I 2007 vart han bronsemedaljør i innandørs-VM i Valencia på 60 meter hekk, etter Liu Xiang og Allen Johnson.
Happy Day
Happy Day er eit norsk livsstilsprogram laga av TV 2 frå 2010 til 2017. I programmet får kjendisar og andre personar ein makeover av Jan Thomas Mørch Husby. Det blei laga 3 sesongar av programmet.
Au i Vorarlberg
Au er ein kommune i Bregenzerwald i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen, som høyrer til distriktet Bregenz, dekker eit areal på 44,6 km² og hadde 1 700 ibuarar i 2016. Au ligg 800 meter over havet, og omfattar 17 grender/gardar.
40 % av flatevidda i kommunen er skogvaksen, medan 34 % er snaufjell.
Turisme er hovudnæring i Au.
Gee av The Crows
«Gee» er ein song som stundom er omtalt som den første rock and roll-hitten av ei rock and roll-gruppe. Songen vart gjeven ut i juni 1954 av The Crows. Han er ein doo-wop-song skriven av William Davis og Viola Watkins, og spelt inn av The Crows for det sjølvstendige selskapet Rama Records i Beltone Studios i New York City i februar 1953. Singelen gjekk inn på lista i april 1954, eit år seinare. Det tok eit år før han vart anerkjend på Your Hit Parade. Songen nådde andreplassen på rhythm and blues-lista og 14. plassen på poplista i USA. Det var den første doo-wop plata i 1950-åra som selde ein million eksemplar. Det var òg den første R&B-plata på eit sjølvstendig selskap som kryssa over til popmarknaden.
Andre versjonar
The Hollywood Flames gav ut ein versjon av songen på singel i 1961 som nådde 26. plassen på den amerikanske R&B-lista.