cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reidar Carlsen
Han var konsultativ statsråd for fiskerisaker 5. november 1945 - 1. juli 1946, og deretter den første som var statsråd og sjef for det nyoppretta Fiskeridepartementet (fiskeriminister) frå 1. juli 1946 - 19. november 1951, i Einar Gerhardsen si andre regjering.
Reidar Carlsen var jord- og skogsarbeidar, fiskeriarbeidar, forretningsførar, journalist og kontorist i åra 1923-1937. I 1928-1929 studerte han ved Statens Skogskole Steinkjer.
Han flytta til Bodø og engasjerte seg i 1930-åra i politikk, og fekk styreverv i Nordland AUF, i Bodø Arbeidarparti, var formann i Søre Salten krinsparti av DNA, og vart vald inn i Bodin kommunestyre i 1937).
Han blei heradskogmeister for Bodin, Kjerringøy, Sørfold og Leiranger 1937-1939. 1939-1953 var han sekretær i Nordland fylkes fiskarlag. Han var direktør i Utbyggingsfondet for Nord-Norge frå 1952, og direktør og sjef i Distriktenes Utbyggingsfond 1961-1978.
Reidar Carlsen var sterkt oppteken av Nord-Noreg og Nordkalotten, og var sentral i Stortingsmelding nr. 82, Utbyggingsplan for Nord-Norge (1951). I 1972 var Carlsen formann for organisasjonen Ja til EF.
Bryne kyrkje
Bryne kyrkje er ei mursteinskyrkje frå 1979 med 450 sitteplassar. Kyrkja ligg på Bryne i Time kommune og høyrer til Jæren prosti.
Kyrkja er teikna av arkitekten Per Stokholm. Ho er rektangulær med eit ope klokketårn. Ho har eit orgel med 35 stemmer som kjem frå den danske orgelbyggjaren Brun.
I Bryne kyrkje held mellom anna ein barnehage og fleire KFUM/KFUK-speidarlag til.
Grigorij Zinovjev
Grigorij Jevsejevitsj Zinovjev var ein sovjetisk revolusjonsleiar og leiar av Komintern frå stiftinga i 1919 til 1926.
Liv og virke
Zinovjev slutta seg til det russiske arbeidarpartiet i 1901, og etter splittinga mellom bolsjevikane og mensjevikane følgde han bolsjevikane. I 1905 vart han redaktør for avisa Proletary, og i 1908 vart han arrestert for sine politiske synspunkt, men sleppt fri på grunn av dårleg helse. Han slutta seg så til Lenin i Sveits, og vart ein av hans næraste medarbeidarar. I motsetnad til Lenin gjekk derimot Zinovjev inn for nærare samarbeid med mensjevikane, noko som førte til at etter han reiste tilbake til Russland saman med Lenin, gjekk mot apriltesane hans.
Saman med Lev Kamenev gjekk han mot oktoberrevolusjonen, og han trekte seg frå sentralkomiteen då denne ikkje ville gå inn for forhandlingar med mensjevikane og dei sosialrevolusjonære. Han gjekk likevel seinare tilbake på dette og vart vald til observatør i politbyrået i 1919, same år som han vart vald til formann for det nystifta Komintern. Under borgarkrigen hadde han òg ansvaret for forsvaret av Petrograd. I 1921 vart han vald til fast medlem av politbyrået, og på partikongressane i 1923 og 1924 heldt han opningstalen. Som formann for Komintern vart han òg tillagt ein del av ansvaret for nederlaget til dei tyske revolusjonære i 1923. Zinovjev vart og nytta som skræmebilete gjennom det forfalska Zinovjev-brevet (1924) til det Britiske kommunistpartiet.
Under sjukdomsperioden til Lenin og etter Lenin døydde, allierte Zinovjev seg med Kamenev og Stalin, seinare òg Nikolaj Bukharin, i kampen mot venstrefløya, leia av Trotskij. Han foreslo til og med å ekskludere Trotskij, utan å få støtte for dette frå Stalin. Særleg var spørsmålet om industriell reisning og forholdet til bøndene viktig. Då Trotskij var utmanøvrert hamna han saman med Kamenev i opposisjon til Stalin. Han inntok òg delar av politikken til venstrefløya og danna i 1926 Den Forente Opposisjonen. Same år vart han også avsett som formann for Komintern. Året etter vart han ekskludert frå partiet, men etter omfattande sjølvkritikk vart han teke til nåde att i 1928, eit tidspunkt då standpunkta til den gamle venstreopposisjonen var i ferd med å bli overteke av Stalin og fleirtalet.
Han fekk aldri seinare noko viktig posisjon i stat eller parti, og i 1932 vart han ekskludert for andre gong. Etter å ha blitt tatt til nåde året etter vart han i 1934 ekskludert for tredje gong og i tillegg arrestert for medverknad til mordet på Sergej Kirov. Saman med mellom andre Kamenev vart han dømd og avretta for landsforræderi og konspirasjon i den første Moskvaprosessen. Han vart rehabilitert i 1988.
I likskap med sin nære venn og medarbeidar Kamenev var Zinovjev først og fremst ein praktikar. Sjølv om Marxist Internet Archives har lagt ut fleire artiklar av han, er desse først og fremst knytt opp til aktuelle hendingar. Det er få, om nokre, av hans arbeid som vert rekna for å ha meir enn historisk verdi.
Predikant
Predikant (frå fransk, opphavleg frå latin og knytt til preike) er ei nemning som viser til nokon som forkynnar Guds ord. Nemninga kan brukast om prestar, men viser særleg til forkynnarar som ikkje har ei tradisjonell teologisk utdanning, men er lekfolk. Ein finn ofte predikantar i motrørsler, til dømes innan den kristne pietismen eller den moderne islamismen. Predikantar kan i nokre høve skilja seg frå fast tilsette prestar ved at dei dreg rundt som omreisande predikantar for å preika.
Trussamfunn som adventistar, læstadianarar og pinsevennar tilset predikantar. Ein kan også verka som predikant utan å vera tilknytt eit særskild trussamfunn.
Ordet «predikant» heng saman med det gammalnorske predika, det vil seia preike eller predike, som kjem via det tyske ordet prediken frå det latinske praedicare, 'å forkynne'.
I moderne norsk blir omgrepet også brukt om glødande forkynnarar av noko dei trur på, særleg når det gjeld saker som kan knytast til pietisme, som i omgrepa «svovelpredikant» (ein som truger med apokalypse eller helvete), «moralpredikant» (som peikar på moralsk forfall) eller «avhaldspredikant».
Alfa
Alfa (Α, α) er den første bokstaven i det greske alfabetet. I nygresk språk står alfa for vokalen [a] og vert uttalt tilnærma likt vokalen og den latinske bokstaven A i norsk språk.
Bokstaven og namnet alfa vert brukt i mange samanhengar utanom gresk språk, ofte i tydinga «den første»:
Bustadsamvirket
Det som i dag blir omtala som bustadsamvirket eller bustadkooperasjonen, er bustadbyggjelaga og burettslaga. Desse samanslutningane vart lovregulerte i 1960 gjennom lov om bustadbyggelag og lov om borettslag (lov nr. 1 og 2 frå 4. februar 1960), men nemningane var tekne i bruk tidlegare.
Særpreget for bustadbyggjelaget er at det skal skaffe medlemmene bustader. Laget eig normalt ikkje bustadene, derimot er det ei sentral oppgåve for laget å forvalte bustadene på vegner av eigarane. Burettslaget er ei eigeform for bustader: Laget eig dei bustadene som medlemmene disponerer. Medlemmene blir omtala som andelseigarar både i bustadbyggjelag og burettslag.
Bustadbyggjelaga har for det meste, men ikkje berre, organisert nye bustader som burettslag. Desse laga, burettslag som er tilknytte bustadbyggjelaget, er eigne samanslutningar, men andelseigarane må samtidig vere andelseigarar i bustadbyggjelaget. Det har vore vanleg at andelseigarar i bustadbyggjelaget har forkjøpsrett ved omsetning av bustader i tilknytte burettslag, og at bustadbyggjelaget er forretningsførar for burettslaget, og også på andre vis er det ei formalisert tilknyting mellom bustadbyggjelaget og dei tilknytte burettslaga.
Andelseigarane i bustadbyggjelaget er dels dei som samtidig er andelseigarar i tilknytte burettslag, dels andre. Begge gruppene kan få tilgang på bustad gjennom bustadbyggjelaget anten i nybygg eller ved bruk av forkjøpsrett ved omsetning av «brukte» bustader i tilknytte lag. For dei andelseigarane som har bustad i tilknytte lag, er bustadbyggjelaget som nemnt viktig også som forretningsførar for burettslaget. Dessutan er det vanleg at bustadbyggjelaget yter andre tenester til andelseigarane, som omsetning av bustader, framskaffing av rabattavtalar m.m.
Burettslagsforma kan nyttast også utanom dei tilfella der det blir bygt nye bustader for andelseigarane i eit bustadbyggjelag. Lag utan tilknyting til eit bustadbyggjelag blir kalla frittståande lag.
Historikk
Det eldste bustadbyggjelaget her i landet som organiserte verksemda etter det mønsteret som er nemnt ovanfor, er Oslo og omegn Bolig- og Sparelag (OOBS), som vart stifta i 1929 og omorganisert med namnet Oslo Bolig- og Sparelag, OBOS, i 1934. Modellen var henta frå den svenske Hyresgästernas Sparkasse- och Byggnadsförening (HSB). Før den tid hadde ein både i Oslo og andre stader i landet hatt samanslutningar som hadde til føremål å få bygt bustader for medlemmene. Mest vanleg var det at samanslutninga vart ståande som eigar av bustadene, slik at medlemmene vart leigarar, men det var òg døme på at bustader i småhus vart overførte til medlemmene etter kvart. Samanslutningar som hadde til føremål å eige bustader for medlemmene, ikkje å få bygt bustader, kjenner ein i form av bustadaksjeselskap iallfall frå tida rundt første verdskrigen. Dels kom dei nok i stand ved at leigarar tok over aksjar i eit utleigarselskap som ei følgje av leigereguleringa.
OBOS-modellen vart lagd til grunn da ei lang rekkje bustadbyggjelag vart stifta frå 1945 og framover; det vart stifta meir enn tretti berre på eitt år i 1945-46. Bustadbygginga auka sterkt etter krigen. Noko var det fordi mange bustader var øydelagde under bombinga i 1940, og at det hadde vore bygt minimalt dei fem åra krigen varte. Men ei årsak var òg at ein fekk etablert ei omfattande finansieringsordning gjennom Den norske stats husbank, og det også på anna vis vart lagt politisk til rette for bustadbygging. Bustadbyggjelaga stod etter kvart for ein viktig del av bygginga. Ei landssamanslutning for bustadbyggjelaga, no Norske Boligbyggelags Landsforbund, vart stifta i 1946. Dei fleste bustadbyggjelaga er med her.
I 1950 vart det sett ned ein komité til å førebu lovgjeving om tilhøvet «mellom leier og eier av bustad der leieren deltar i finansieringen av bygget ved innskudd, lån, tegning av aksjer eller andeler eller på annen måte«; komiteen skulle særleg sjå på spørsmålet «om særskilte rettsregler for stiftelse, organisering og administrasjon av bustadselskaper, og om de rettigheter og plikter medlemmer av slike selskaper bør ha». Komiteen, som tok namnet Borettslovkomiteen, la i 1955 fram utkast til lover om bustadbyggjelag og burettslag og om bortleige av bustad mot obligasjonsinnskot. Dei første to utkasta låg til grunn for burettslovene frå 1960. Det sistnemnde utkastet førte til at det vart teke inn nokre særreglar i husleigelova i 1969. Utkasta frå komiteen og seinare lovene frå 1960 bygde i høg grad på den modellen som bustadsamvirket alt hadde funne fram til.
Dette at andelseigaren i burettslaget så å seie måtte levere bustaden attende til laget til ein regulert pris når han skulle flytte, var nok med på å gjere skiljet mellom eige og leige meir uklårt, og den norske modellen for bustadsamvirke skilde seg den gongen mindre ut frå den kooperative leigemodellen som er vanleg i mange land, enn han gjer i dag. Det var likevel fleire unntak frå prisreguleringa, mellom anna slik at andelseigaren kunne ta ut marknadsverdien av bustaden ved å overføre han som ledd i byte med annan bustad. Prisreguleringa vart i praksis avvikla på 1980-talet; den formelle avviklinga skjedde på 1990-talet.
Prisreguleringa må ein sjå i samanheng med mellom anna bustadfinansieringa. Mesteparten av utbygginga gjennom bustadsamvirket var finansiert gjennom Husbanken, og lenge var renta subsidiert. For prisnivået på bustader hadde det òg mykje å seie at kommunane skaffa rimelege tomter, og at meirverdiavgifta lenge vart refundert i form av eit «arealtilskot«.
Bustadsamvirket i dag
Ved årsskiftet 1999/2000 var det registrert 129 bustadbyggjelag i Føretaksregisteret. Av desse var 99 med i Norske Boligbyggelags Landsforbund. For laga i NBBL har ein nærare opplysningar om storleiken. Talet på andelseigarar i laga varierte frå 47 til 153 388, og talet på bustader som laget forvalta, varierte frå 16 til 58 476. Til saman hadde laga i NBBL 596 709 andelseigarar og forvalta 248 675 bustader. Dei forvalta bustadene er både burettslagsbustader og andre bustader.
På same tidspunktet var det registrert 5871 burettslag i Føretaksregisteret. Talet på burettslag som var forvalta av bustadbyggjelag organiserte i NBBL var 4380. Dei fleste av desse laga er tilknytte lag, men nokre av dei er frittståande lag med forvaltningskontrakt. Det er ikkje kjent kor mange burettslag som er knytte til andre bustadbyggjelag, men det er på det reine at talet på frittståande burettslag ikkje er reint lite.
Ein har ikkje sikre opplysningar om kor mange bustader det er i landet totalt, men talet ligg nok kring 1 900 000. Ein veit heller ikkje kor mange av bustadene som er organiserte i burettslag. I tala frå Boforholdsundersøkelsen 1995 er det lagt til grunn at 14 prosent av hushalda eig bustaden gjennom andel eller aksje, medan det tilsvarande talet frå Levekårsundersøkelsen 1997 er 11 prosent. Ut frå NBBLs tal for burettslagsbustader er det grunn til å tru at prosenten er noko høgare enn dette. Til samanlikning meiner ein at 19 prosent av hushalda bur i leigebustader.
Abu `Alandah
Abu `Alandah er ein by i Amman guvernement nord i Jordan.
Askeladden
Askeladden er namnet på databasen Riksantikvaren har med freda kulturminne og kulturmiljø i Noreg. Databasen dekkjer også objekt som er inne i ein fredningsprosess etter Kulturminneloven, kulturminne som er freda etter Svalbardmiljøloven og listeførte kyrkjer.
Databasen er basert på innhaldet frå det tidlegare Fornminneregisteret, Frednings­registeret og Kyrkjeregisteret og vart offisielt opna i 2004. Basen er eit sentralt verktøy for forvalting og vern av kulturminne. Brukarane av Askeladden kan søkje etter kulturminne ut frå sjølvvalde kriterium, produsere kart og lage statistikk. Databasen er berre tilgjengeleg for instansar som forvaltar kulturminne, som kommunar, konsulentfirma, politi og liknande, eller for forsking. I samband med Kulturminneåret 2009 skal databasen bli tilgjengeleg for alle.
Rjukanfossen i Åmli
Rjukanfossen i Åmli er ein del av Tovdalselva i Åmli kommune i Agder. Fossen har høg verneverdi og vassdraget er freda opp til denne fossen.
Nobby Nunatak
Nobby Nunatak er ein nunatak, 270 moh, som ligg 1 nautisk mil (1,9 km) sør for Lake Boeckella og 1 nautisk mil (1,9 km) aust for Mount Flora, nordaust på Den antarktiske halvøya.
Området vart først utforska av eit lag under J. Gunnar Andersson av Den svenske antarktisekspedisjonen i 1901-04. Nobby Nunatak vart først kartlagd og namngjeven av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1945. Namnet er skildrande.
Enchytraeidae
Enchytraeidae er ein familie av fåbørstemakkar. Han er i slekt med meitemakk og har artar med ei lengd på 0,2–30 millimeter. Dei viktige dyr i jordbotnen, særskilt i arktiske strok som saknar meitemakk.
Finansminister
Finansminister blir brukt som tittel på ein minister som har ansvaret for økonomien i staten. I Danmark og Finland er dette tittelen på ministeren. I Noreg og Sverige er dette eit uformelt namn som blir brukt om den som i Noreg offisielt har tittelen statsråd og sjef for Finansdepartementet og i Sverige har tittelen statsråd och chef för finansdepartementet. USA sin finansminister har tittelen secretary of the treasury.
Sjå også
Ministerstwo Finansów
Mørejarlane
Mørejarlane er ei nemning nytta om jarlane som i vikingtida styrte over Nordmøre, Romsdal og Sunnmøre. Ein av desse var Ragnvald Mørejarl, som Harald Hårfagre sette til høvding over Nordmøre og Romsdal, og seinare Sunnmøre.
Mørejarlane hadde stor makt både på Nordvestlandet og på Orknøyene. Dei spela ein viktig rolle for trygga skipsfarten på vestlandskysten og var med på å sikra makta til kongen.
Gianluca Zambrotta
Gianluca Zambrotta er ein italiensk fotballspelar. Han spelar i forsvar for Milan og det italienske landslaget. Han var med på å vinna verdsmeisterskapen i fotball med Italia i 2006. Han har òg vunne Serie A med Juventus i 2002 og 2003.
Fylkesveg 103 i Troms
Fylkesveg 103 i Troms går mellom Gullesfjordbotn og Gullholm i Kvæfjord kommune. Vegen er 9,9 km lang. Han går på austsida av Gullesfjorden og har fast dekke.
Trojansk objekt
Eit trojansk objekt er ein asteroide eller ein naturleg satellitt som delar bane med ein større planet eller måne, men som ikkje vil kollidera med det større objektet av di det går i bane i eit av dei stabile lagrangepunkta. Desse er L4 og L5 som respektivt ligg 60° føre og bak det større objektet.
Trojan-konseptet vart først tatt i bruk for asteroidane i bane i Jupiters lagrangepunkt. Sidan har objekt også vorte funne i lagrangepunkta til andre planetar, samt i lagrangepunkta til nokre av Saturns større månar.
Dei følgjande objekta har selskap av trojanar:
Beta
Beta (Β, β) er den andre bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til B i det latinske alfabetet. På nygresk heiter bokstaven vita og står for språklyden [v] (stemt labio-dental frikativ).
Skandar Keynes
Skandar Amin Casper Keynes er ein engelsk skodespelar. Han er mest kjend for rolla si som Edmund Pevensie i Narnia-filmane.
Oppvekst og utdanning
Keynes vart fødd i London som son av Zelfa Cecil Hourani og forfattaren Randal Keynes. På farsida er han i slekt med Charles Darwin, John Maynard Keynes, nobelprisvinnaren Edward Adrian, 1ste Baron Adrian og David Hume; på morsida med forfattaren Cecil Fadlo Hourani og den røynde midtaustenforskaren Albert Hourani.
Frå 2000 til 2005 gjekk Keynes på Anna Scher Theatre School. Han kom deretter inn på guteskulen City of London School. Keynes bur i Highbury i London.
Panhard Nunatak
Panhard Nunatak er ein nunatak ved kysten på nordsida av Russell East-breen, som ragar over Smokinya Cove på Trinityhalvøya i Antarktis. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Rene Panhard (1841–1908), ein fransk ingeniør som i 1891 i lag med E. Levassor designa ein bil basert på prinsipp som dei fleste seinare bilane var designa etter.
Gulzar
Sampooran Singh Kalra, kjend under artistnamnet sitt Gulzar, er ein indisk diktar, låtskrivar og filmregissør.
Gulzar var fødd i Jhelum distrikt i Britisk India (noverande Pakistan). Familien hans, som var sikhar, flytta til India etter delinga av Britisk India. Han byrja karrieren sin som låtskrivar for S.D. Burman til filme Bandini frå 1963, og har verka med fleire komponistar av filmmusikk som R.D. Burman, Salil Chowdhury, Vishal Bhardwaj og A.R. Rahman. Han regisserte sjølv filmar som Aandhi og Mausam på 1970-talet og fjernsynsserien Mirza Ghalib på 1980-talet.
I 2004 blei han tildelt Padma Bhushan, den tredje høgaste sivile utmerkinga i India. I 2013 vann han Dadasaheb Phalke-prisen, den høgaste prisen innan indisk film. Han har også vunne Sahitya Akademi-prisen for urdu for novellesamlinga Dhuan i 2002 og fleire gonger den indiske National Film-prisen, 23 Filmfare-prisar, ein oscarpris og ein grammypris.
Miljacka
Miljacka er ei elv i Bosnia-Hercegovina. Ho er mest kjend for å vere elva som renn gjennom Sarajevo, og er nært knytt til byen.
Miljacka er ei av sideelvene til Bosna, og har sitt utspring nær landsbyen Pale fleire kilometer aust for Sarajevo. Miljacka renn hovudsakleg frå aust mot vest.
Miljacka er kjend for å ha rar lukt og brunt vatn, men innbyggjarane i Sarajevo er likevel glad i ho. Fleire vidkjende bruer går over elva, inkludert ei bru teikna av Gustave Eiffel, som bygde Eiffeltårnet, og Latinbrua som ligg nær der Franz Ferdinand vart skoten. Totalt er det 22 bruer over Miljacka. .
Erwählte Pleißenstadt
Erwählte Pleißenstadt, BWV 216a, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig, truleg i 1728 som ei hyllest til byrådet i Leipzig. Musikken til verket i dag tapt.
Teksten vart truleg skriven av Christian Friedrich Henrici (Picander).
Gamma
Gamma (Γ, γ) er den tredje bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven har gjeve opphav til både C og G i det latinske alfabetet. I nygresk språk står gamma som oftast for ein stemt velar frikativ, [γ], lik uttalen av bokstaven g før vokal i islandsk språk. Før fremre vokalar (e, i) vert han uttala [j].
Elektrodynamikk
Elektrodynamikk, eller meir presist klassisk elektrodynamikk eller klassisk elektromagnetisme, er ei grein innan teoretisk fysikk der ein studerer følgjene av elektromagnetiske krefter mellom elektriske ladningar og straumar. Elektrodynamikken gjer ei god skildring av elektromagnetiske fenomen når dei relevante lengdeskalaene og feltstyrkane er store nok til at ein kan sjå bort frå kvantemekaniske effektar (sjå kvanteelektrodynamikk).
Teorien kring elektromagnetisme vart utvikla i løpet av 1800-talet med James Clerk Maxwell som den fremste innan feltet.
Jurjuzanelva
Jurjuzan (russisk Юрюзань; basjkirsk Йүрүҙән) er ei elv i Basjkortostan og Tsjeljabinsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Ufa frå venstre i nedslagsfeltet til Volga.
Elektrodynamikk
Elektrodynamikk er læra om elektrisitet i rørsle, medan det motsette vert kalla elektrostatikk, der ein ser på konstante elektriske felt, medan magnetostatikk omhandlar konstante magnetfelt.
Jurjuzanelva
Elva er 404 km lang, med eit nedslagsfelt på 7 240 km². Jurjuzan munnar ut i Pavlovskoje-reservoaret i Ufa. Middelvassføringa til elva er 55 m³/s ved munningen.
Elektrodynamikk
Kjelder
תורת החשמל והמגנטיות הקלאסית
Jurjuzanelva
Elva frys til ein gong mellom andre halvdel av oktober og tidleg desember og er islagd til april. Elva er framkommeleg får båtar dei nedste 16 kilometrane. Langs elva ligg byane Jurjuzan og Ust-Katav.
Av sideelvar finn ein Bereziak, Katav, Kutkurka og Bulanka.
Al `Amiriyah
Al `Amiriyah  er ein by i Amman guvernement nord i Jordan.
Erik Rundlöf
Erik Rundlöf var ein svensk oppfinnar. I 1902 konstruerte han ein totakts glødehovudmotor, som han selde til Bolinders Mekaniska Verkstads. Bolinder hadde teke til å eksperimentera med forbrenningsmotorar så tidleg som 1893, då dei konstruerte den fyrste motoren med inter forbrenning i Sverige, men det var «Rundlöf-motoren» som la grunnlaget for den seinare så kjente «Bolinder-motoren».
Tschingelspitz
Tschingelspitz er eit fjell i Bern-Alpane.
Fylkesveg 104 i Troms
Fylkesveg 104 i Troms går mellom Refsnes og Skjellvikneset i Kvæfjord kommune. Vegen er 3,8 km lang.
Fylkesvegen går på austsida av Austerfjorden, ein fjordarm av Gullesfjorden. Den kommunale vegen går vidare inn til botnen av Austerfjorden, og vidare ut att på vestsida til Kjengsnes.
Marinarkeologi
Marinarkeologi eller maritim arkeologi er eit spesialisert forskingsområde i arkeologi som studerer maritime leivningar frå forhistorisk og historisk tid. Det tek for seg ulike kulturminne langs kysten, som graver, sjømerke, hamner og båtbygningar, men særleg vrak og restar etter fartøy.
Randal Keynes
Randal Hume Keynes er ein engelsk miljøvernar og forfattar. Han er barnebarn av biologen Charles Darwin. Han har skrive boka Annie's Box, som har undertittelen Darwin, His Daughter and Human Evolution. Boka er ei skildring av tilhøvet mellom Darwin og dottera, eit tilhøve som endra Darwin sitt syn på religion.
Keynes er aktiv i arbeidet for å få Down House, heimen hans Darwin, inn på UNESCO si verdsarvliste.
Randal er son av Ann Pinsent Adrian og psykologen Richard Keynes. Son hans, Skandar er skodespelar, mest kjend frå filmserien Legenden om Narnia. Han har òg ei dotter, Soumaya, Han er i slekt med John Maynard Keynes, og er bror til Simon Keynes.
Josefine
Josefin, Josefina og Josefine er kvinnenamn danma av Josef som kjem frå hebraisk jōsēf (יוֹסֵף), 'Herren skal auka' og det feminiserande sisteleddet -ine. Josephine er ein annan vanleg skrivemåte for namnet. Josephin kan vera eit fransk mannsnamn. Josefa og Josefia er nærskylde kvinnenamn, medan Josetta, Josette, Josiane og Josina har liknande opphav. Jo, Jose, Josie og Jossa er moglege kortnamn.
Bruk
Josefine var utbreidd som namn på norske jentebarn i siste halvdelen av 1800-talet. I 2009 var det 1 144 norske kvinner som heitte Josefine. 265 heitte Josephine, 52 Josefin og 29 Josefina.
I USA var namnet Josephine særleg populært på 1910-talet, då det blei gjeve til rundt 0,7 % av jentebarn.
Hn/Grunnvatn
Grunnvatn er vatnet som finst i grunnen under landyta. Der tek det upp hòlrom millom jordmòlane, eller i større sprungor i jord og berg. Er ikkje detta hòlromet metta med vatn, men inneheld luft mèd, talar ein gjerne um markvatn. Det djupet nedi bakken der hòlromet vert metta med vatn, kallar ein grunnvass-spegelen (eller grunnvassmålet). Grunnvatnet rører seg i større eller mindre mun, og vatnet vert verande i grunnen alt frå nokre dagar til mange tusund år; eit jordlag som fører vatn tolleg godt vert kalla vass-sig, vassår, vekja (vekju) o.dl. Ofte vert desse nemningane sette i bås med den gamle tanken at vatnet gjekk i jordi liksom blodet i kroppen. I vitskapen nyttar ein helst umgrìpet akvifer (nylatin aquifer, «vassbær, som ber vatn»).
Grunnvatnet fær tilførsla si frå landyta, ved at regn eller smeltevatn sig ned i bakken, eller ved innsig frå innsjøar, elvar og andre ytevatn. Like eins sig grunnvatnet med tid og stunder ut i kjeldor og utsig, som gjerne står i nært samband med ulike ytevatn. Soleis er grunnvatnet ein del av krinslaupet åt vatnet. Myrar og oasar er som regel fullnørde av grunnvatnet. Menneskja hemtar upp grunnvatnet gjenom brunnar eller rennor til bruk i jordbruk, industri og hushald. Dei vitskapsgreinene som tek fyre seg grunnvatnet er i fyrste rekkja hydrologi (vasskunna) og geologi (jordkunna), som møtest i undergreinene geohydrologi og hydrogeologi.
Høvet til å nytta grunnvatnet i Noreg vert regulert gjenom vassressurslogi, med Noregs vassdrags- og energidirektorat som vardveitande styresmakt.
Gedenke, Herr, wie es uns gehet
Gedenke, Herr, wie es uns gehet! er ein kantate komponert av ein ukjend komponist. Tidlegare trudde ein han var komponert av Johann Sebastian Bach og han fekk katalognummeret BWV 217.
Instrumentering
Stykket er instrumentert for tverrfløyte, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Sunde/Valen
Sunde/Valen er ein tettstad i Kvinnherad kommune i Vestland. Busetjinga i Sunde og Valen har vokse saman slik at Statistisk sentralbyrå reknar det tettbygde området som ein samanhengande tettstad. Tettstaden har samla.
DS «Inland»
DS «Inland» var eit dampskip som gjekk på Telemarkskanalen frå 1882 til 1956.
Munkholmen
Munkholmen er ei øy utanfor Trondheim. I dag er Munkholmen ein utfartplass på sommaren, men tidlegare var det kloster her, og deretter festning og fangehus.
Delta
Delta (Δ, δ) er den fjerde bokstaven i det greske alfabetet. I klassisk gresk svarar bokstaven til D i det latinske alfabetet. I nygresk står delta for ein stemt dental frikativ, [ð], som den islandske og gamalnorske bokstaven ð, og th-lyden i engelsk the.
Bokstaven har gjeve opphav til nokre omgrep:
δ er symbol for måleininga dioptri.
Sichuanuniversitetet
Sichuanuniversitetet (SCU - kinesisk skrift 四川大学, pinyin Sìchuān Dàxué) vart skipa i 1896, og er med det eit av dei eldste universiteta i Folkerepublikken Kina. Universitetet ligg i Chengdu, provinshovudstaden i Sichuan.
Terrasseblokk
Terrasseblokk er ei bustadblokk som er utforma slik at kvar etasje er dregen eit stykkje inn på den eine langsida i høve til etasjen under. Soleis vert det plass til romslege terrassar framfor kvart husvære. Det vert ofte lagt vekt på å leggje til rette for å plante blomar og jamvel ikkje for store tre på terrassane.
Sichuanuniversitetet
I dag har universitetet omtrent 70 000 studentar og 11 300 tilsette.
Terrasseblokk
Opphavleg vart det berre bygd terrasseblokker oppetter bratte skråningar, slik at elles ubrukbare tomter kunne gje plass til bustader. Kvar av etasjane i blokkene vart då om lag like store, og i mange høve kunne tilkomsten til kvar etasje skje rett frå terrenget. Men seinare vart det òg reist frittståande terrasseblokker i meir eller mindre flatt terreng, utforma på det viset at kvar etasje vart mindre i djupna, og grunnflata soleis mindre, dess høgare i blokka etasjane låg. På dette viset vart ulike storleikar på husværa kombinert med om lag like store terrassar framfor alle saman.
Høgnorsk
Høgnorsk er ei nemning på ei uoffisiell form for nynorsk der målet er halde ved like i ubroten tradisjon etter det første nynorske skriftmålet (landsmål), som ein finn det hjå Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Arne Garborg og andre. Offisiell nynorsk veik av frå denne tradisjonen først og fremst ved rettskrivingsendringa i 1938, med ei tilmåting til rettskrivinga og ordvalet i bokmål og til målføra i Nord-Noreg, i Trøndelag og på Austlandet. Det er altså på desse områda høgnorsken skil seg frå offisiell nynorsk.
Epsilon
Epsilon (Ε, ε) er den femte bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til E i det latinske alfabetet.
Høgnorsk
Høgnorskrørsla er i dag organisert i samskipnaden Ivar Aasen-sambandet. Dei to største lokallaga er Høgnorskringen i Oslo og Vestmannalaget i Bergen. Vestmannen og Målmannen er tidsskrift som kjem ut på høgnorsk.
Norsk Ordliste frå 1921 av Lars Eskeland er gjerne nytta som ordliste for høgnorsk.
Epsilon
Bokstaven har mellom anna gjeve opphav til desse omgrepa:
Høgnorsk
Bøying av namnorda
Høgnorske namnord og lagord vert bøygde i tal og bundenskap. Namnorda har tre kjønn; hankjønn, hokjønn og inkjekjønn. Desse har anten sterk eller linn bøying, som viser seg i endinga.
Døme på regelbundne sterke og linne namnord i alle kjønn:
Petkov Nunatak
Petkov Nunatak er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 800 moh vest i Zavera snømark, nordaust i forberga til Detroit Plateau sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.
Nunataken er kalla opp etter Nikola Petkov, geolog ved St. Kliment Ohridski-basen i 1995/96.
Fylkesveg 121 i Troms
Fylkesveg 121 i Troms går mellom Austnes og Leirvåg i Harstad kommune. Vegen er 9,1 km lang.
Tonari no Totoro
Tonari no Totoro (となりのトトロ), kalla Min nabo Totoro på norsk, er ein japansk anime-film frå 1988. Filmen er regissert av den japanske anime-regissøren og manga-teiknaren Hayao Miyazaki, og laga ved Studio Ghibli.
Gardarike
Gardarike (norrønt Garðaríki) er eit namn som vart nytta på området til aust-slavarane av vikingane frå Norden. Namnet tyder «riket med borgane», og oppstod som Garðar. På reisene gjennom Aust-Europa, til mellom anna Miklagard eller Jorsalaland, støtte vikingane på talrike slaviske byar med namn som enda med gorod - 'gard, borg' eller 'by'. «Gardariket» er kjend frå norrøn sogelitteratur, medan forma «Garðar» går att i skaldedikt og runeinnskrifter frå 900- og 1000-talet.
Ettersom vikingane særleg handla med dei nordre russiske områda, skildrar sogene Holmsgard (Hólmgarður, dagens Novgorod) som hovudstaden i Gardarike. Andre byar som blir nemnde er Aldeigjuborg (gamle Ladoga), Kǿnugarðr (Kiev), Pallteskja (Polotsk), Smaleskia (Smolensk), Surdalar (Suzdal), Moramar (Murom) og Rostofa (Rostov).
Gardariket blei truleg grunnlagd som eit rike på midten av 800-talet. Då la vikingar frå noverande Sverige området sør for Ladoga under seg. På 880-talet utvida dei herredømet til å også omfatta Kiev-området.
Vidare utvikling
Etter kvart blei Gardariket til den fyrste russiske statsdanninga. Handelsfolka og busetjarane frå noverande Sverige vart kalla rusar. Dei gjekk etterkvart inn i den slaviske kulturen, men banda mellom Gardarike og Norden heldt seg ved lag i lang tid. Mellom anna fanst fleire familiesamband mellom Gardarike og dei norske og svenske kongeslektene, til dømes hjå Harald Hardråde, Olov Skötkonung og dei russiske storfyrstane i Kiev, som Jaroslav I.
Den fyrste russiske staten vart kalla Kiev Rus. Etter kvart utvikla det seg til Novgorodriket. På 1300-talet byrja Novgorod eller Gardarike å ekspandera nordover, fyrst kring innsjøane Ladoga og Onega, så langs Kvitehavskysten og på 1500-talet langs kysten av Kola.
Tschuggen
Tschuggen er eit fjell i Plessurfjella (Alpane) i Sveits.
Ringane til Saturn
Ringane til Saturn er ei rekkje planetringar, sett saman av hovudsakleg is og støv, som omkransar planeten Saturn.
Tschuggen
Ein gondolbane og ein stolheis går mellom toppen av fjellet og byen og vintersportstaden Arosa.
Ringane til Saturn
Den første kjende observasjonen av ringane blei gjort av Galileo Galilei i 1610, men det svake teleskopet han brukte gjorde at han såvidt kunne sjå dei, og trudde dei var to månar på kvar side av planeten. Christiaan Huygens var i 1655 den første som meinte at det kunne gå ein ring rundt Saturn.
Liste
Dette er ei liste over dei namnsette ringane til Saturn, og mellomromma mellom dei.
Heathcote Valley
Heathcote Valley er ein forstad i Christchurch på New Zealand.
Geografi
Bydelen er dominert av nærleiken til vegtunnelen Lyttelton road tunnel, ei stor trafikkåre som går gjennom Port Hills. Vegen er ein del av riksveg State Highway 74. Jarnvegslinja Main South Railway line går gjennom forstaden før ho når Lyttelton rail tunnel som fører til hamna i Lyttelton.
Forstaden ligg ved foten av dei bratte vulkanske knausane som dannar den nordlege kanten av åsane, om lag åtte kilometer søraust for bysentrum. Frå Heathcote Valley startar også gondolbanen Christchurch Gondola, som går opp til Mount Cavendish på Port Hills. Gondolbanen opna offisielt den 24. november 1992.
Historie
Heathcote Valley har ei lang historie med produksjon av malt, den siste verksemda var Canterbury Malting Company. Dei utrangerte fabrikkbygningane, som vart stengde i 1999, dominerer horisonten.
Namn
Trass i namnet ligg Heathcote Valley om lag to kilometer sør for Heathcote River, som ikkje renn gjennom forstaden, men over ei vid slette austover. Forstaden har fått namn etter sir William Heathcote, sekretær i Canterbury Association.
Rayko Nunatak
Rayko Nunatak er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 750 moh nordaust i forberga til Detroit Plateau sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis, som ragar over Diplockbreen i nord og Zavera snømark mot søraust.
Tschuggen i Wengen
Tschuggen er eit fjell ved Wengen i Bern-Alpane i Sveits.
Rayko Nunatak
Fjellet er kalla opp etter den bulgarske diktaren Rayko Zjinzifov (1839–1877).
Rayko Nunatak ligg 6,67 km sør-søraust for Povien Peak, 2,3 km sør for Bezenšek Spur, 6,04 km sørvest for Mount Roberts og 6,9 km nordaust for Petkov Nunatak.
Thomas Augustine Arne
Thomas Augustine Arne var ein engelsk komponist som er mest kjend for den populære patriotiske songen «Rule, Britannia!» som framleis blir mykje framført — mellom anna under Last Night of the Proms. Arne er òg kjend for å ha sett musikk til mange songar frå skodespela åt William Shakespeare.
Thomas Augustine Arne vart fødd i mars 1710 i Covent Garden i London i ein familie som hadde slege seg opp i møbeltrekkingsbransjen. Han fekk utdanninga si ved Eton College og var interessert i musikk frå tidleg i ungdomsåra. Eit tilfeldig møte med Michael Festing gav han rikeleg høve til å pleie musikkinteressa si, men far hans ville likevel at sonen skulle bli jurist.
Søstera hans Thomas, Susannah Maria Arne, var ein vidkjend altsongar og var med på framføringane av nokre av verka hans, inkludert oppføringa av den første operaen hans, Rosamund, i 1733. Ho hadde lært å syngje av bror sin og hadde opptredd første gong med han i 1732 saman med bror deira Richard. I 1736 gifte Thomas Arne seg med ei anna songarinne, Cecilia Young (søster av Isabella Young, som gifte seg med komponisten John Frederick Lampe). Operaene og maskeradane frå Arne vart svært populære og han fekk patronasje av kronprins Frederick. I heimen åt kronprinsen, Cliveden, vart Masque of Alfred, som inneheldt songen «Rule, Britannia!» uroppført.
I 1750, etter ein krangel med David Garrick, forlét Susannah Drury Lane og byrja ved Covent Garden Theatre i staden, og bror hennar følgde etter. I 1755 separerte han seg frå kona si, som han hevda var mentalt sjuk. I mellomtida hadde han teke opp eit forhold med ein av elevane sine, ei Miss Brent, som var med på oppføringane av nokre av verka hans. Ho gifte seg seinare med ein fiolinist. I 1777, kort tid føre han døydde, forsona han og kona seg. Dei hadde ein son, Michael Arne.
Néa Mákri
Néa Mákri (gresk Νέα Μάκρη) er ein av dei nordaustlege forstadane til Aten i Hellas. Néa Mákri var tidlegare ein eigen kommune, men inngår frå 2011 i kommunen Marathónas i periferieininga Aust-Attikí i periferien Attikí.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Néa Mákri 16 670 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 51 554 innbyggjarar.
Området var tidlegare kalla Plésti, men etter den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922 kom mange greske flyktningar her frå byen Mákri i Vesleasia (i dag Fethiye i Tyrkia). Plésti fekk då namnet «Nye Mákri» eller Néa Mákri.
Ajdar
Elva er 264 km lang med eit nedslagsfelt på 7420 km ². Middelvassføringa til elva er 15,4 m³/s og elva har eit gjennomsnittleg fall på 0,34 meter per kilometer.
Elva spring ut frå sørsida av Det sentralrussiske høglandet i nærleiken av landsbyen Novoaleksandrovka i Rovenskogo rajon. Den største byen ved elva er Starobelsk, som er det administrative senteret i Starobelskogo rajon i Lukhansk i Ukraina.
The Saddlestone
The Saddlestone er ein liten nunatak, 380 moh, som ligg mellom Mount Carroll og The Pyramid, nord på Tabarin Peninsula i Den antarktiske halvøya. Han stig 45 m oppom isdekket ved toppen av Kenneybreen. Han vart kartlagd i 1955 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), som nytta det skildrande namnet; saddlestone eller salstein er ein stein som vert nytta på toppen av ein gavl.
Fylkesveg 122 i Troms
Fylkesveg 122 i Troms går mellom Moan og Vestnes i Harstad kommune. Vegen er 3,1 km lang.
Lisa Vittozzi
Lisa Vittozzi er ein italiensk skiskyttar frå Pieve di Cadore i Belluno-provinsen. Ho vann VM-sølv på 15 km under VM i skiskyting 2019, og ho vart nummer to i verdscupen i skiskyting 2019. Vittozzi har elles vore med om å vinne to VM-bronsar og ein OL-bronse i ulike stafettøvingar.
Gott der Hoffnung erfülle euch
Ein trudde tidlegare at stykket vart komponert av Johann Sebastian Bach, og det fekk derfor katalognummeret BWV 218.
Teksten er skriven av Erdmann Neumeister.
Instrumentering
Stykket er instrumentert for to valthorn, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Skålvikfjorden
Skålvikfjorden er ein fjordarm av Vinjefjorden i Halsa i Heim kommune på Nordmøre. Skålvikfjorden strekkjer 9,5 km sørover til Betna. Den same geologiske renna fortset nordom Vinjefjorden i Solåsundet i Aure kommune.
Fjorden har innløp ved Korsneset i vest og Steinstien i aust. Den ytre delen av fjorden er berre om lag 400-500 meter brei, før han vidar seg ut ved grenda Vågland, som ligg på austsida. Innanfor Vågland ligg bygda Liabøen
Betna ligg inst i Betnvågen på vestsida av fjordbotnen. Reitvågen ligg på andre sida, like aust for bygda Halsa.
Drachenfels
Drachenfels («Drakefjellet») er eit fjell i Siebengebirge nær Bonn i Tyskland. Slottsruinane som ligg på toppen har same namn. Det finst òg eit anna slott, som vart restaurert i 2003, litt lenger ned Rhinen med namn Schloss Drachenburg.
Ei tysk segn fortel at Siegfried, helten frå Nibelungenlied, drap ein drake (tysk: Drachen), som budde i ei grotte i fjellet. Etter å ha bada i blodet til draken vart han usårleg.
Ein fjelljernbane går frå Königswinter til toppen av Drachenfels.
Akritarkar
Akritarkar er organiske mikrofossil, som er påvist heilt attende til 1,4 til 3,2 milliardar år gamle lag frå prekambrium og før den kambriske eksplosjonen. Namnet er eit samleomgrep som vert nytta om fleire forskjellige organismar som ikkje har noko biologisk samanheng. Dei er typisk 0,02 til 0,15 mm, som er forholdsvis stort for mikrofossil. Desse fossila vert ikkje løyst opp i syre og kan derfor løysast ut frå sedimentære bergartar. Dei er ofte funne i sandstein og skifer, men stundom òg i kalkstein. Arkitarkane vert nytta som leiefossil i lag frå eldre paleozoikum.
Senokos Nunatak
Senokos Nunatak er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 663 moh i Dreatinbreen på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.
Nunataken er kalla opp etter busetnadane Senokos i Bulgaria.
Senokos Nunatak ligg 3,27 km vest for Mount Bradley, 4,6 km nord for Tufft Nunatak, 11,43 km søraust for Golesh Bluff og 7,29 km sør-sørvest for Gurgulyat Peak i Kondofrey Heights.
Ane Hansdatter Kismul
Ane Hansdatter Kismul i Mosjøen) er ein norsk politikar i Senterpartiet. Ho var leiar av miljøvernorganisasjonen Natur og Ungdom frå 2003 til 2005. Kismul var med i NU frå ho som femtenåring då ho var med på å setja i gang eit lokallag i Mosjøen, til ho nådde den øvre aldersgrensa for medlemskap på tjuefem.
Saman med andre miljøvernarar blei Kismul arrestert i november 2004 då dei demonstrerte mot boreriggen «Eirik Raude».
Peanía
Peanía (gresk Παιανία), stundom skrive Paeania, er ein forstad til Aten aust for fjellet Ymittós i Hellas. Peanía er ein kommune i periferieininga Aust-Attikí i periferien Attikí og har om lag 13 000 innbyggjarar. Fram til seint på 1900-talet vart han kalla Liópesi.
Ane Hansdatter Kismul
Frå 28. september 2012 til regjeringsskiftet etter stortingsvalet 2013 var Kismul statssekretær i Olje- og energidepartementet i Regjeringa Stoltenberg II. Ho kom frå ei stilling som politisk rådgjevar i Landbruksdepartementet.
Peanía
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Charles-Valentin Alkan
Charles-Valentin Alkan var ein fransk-jødisk komponist og ein av dei største pianovirtuosane i si levetid. Komposisjonane hans for piano solo er mellom dei vanskelegaste som nokon gong er skrivne og blir relativt sjeldan oppført.
Peanía
Administrativ inndeling
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 26 668 innbyggjarar, medan kommunaleininga Peanía hadde 15 619 og tettstaden med same namn 14 595 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Charles-Valentin Alkan
Livet
Alkan vart fødd som Charles-Valentin Morhange som eitt av dei seks borna (fem brør og ei søster) i ein jødisk familie i bydelen Le Marais i Paris. Han og brørne hans tok i bruk førenamnet åt far sin, musikklæraren Alkan Morhange, som familienamn. Mora heitte Julie Abraham. Charles-Valentin Alkan tilbrakte livet sitt i og kring Paris og døydde der 74 år gammal.
Familien
Namnet åt mora var Julie Abraham. Faren til Charles-Valentin, Alkan Morhange (1780–1855), var styrar for ein internatskule for musikk i rue des Blancs-Manteaux i Paris. Forfedrane åt Morhange-familien kom frå landsbyen Morhange i Mosel, dit forfedrane deira att hadde vandra i mellomalderen. Julie og Alkan fekk i alt seks born — eldste barnet var dottera Céleste (f. 1812); Charles-Valentin var nummer to; og namna åt dei tre yngre brørne var Ernest (f. 1816), Maxime (1818), Napoléon (1826–1910) og Gustave (f. 1827).
Utdanning
Alkan var eit vedunderbarn. Han byrja studia ved Konservatoriet i Paris da han var seks år gammal og studerte både piano og orgel. Mellom lærarane var Joseph Zimmermann, som òg var læraren åt Georges Bizet, César Franck, Charles Gounod og Ambroise Thomas. Da han var sju år gammal vann han ein førstepris i solfège, og da han var ni år gammal skildra Luigi Cherubini teknikken og ferdigheitene hans som heilt utanom det vanlege. Sitt opus 1 fekk han utgjeve i 1828, da han var 14 år gammal.
Karrieren
Frå tjueårsalderen spela Alkan på konsertar i elegante sosiale krinsar og underviste i piano. Av vennene hans kan nemnast Franz Liszt, Frédéric Chopin, George Sand, og Victor Hugo. Da han var 24 år gammal hadde han allereie arbeidd seg opp eit ry som ein av dei store pianovirtuosane i si tid i konkurranse med andre turnerande pianistar på denne tida, slik som Sigismond Thalberg, Friedrich Kalkbrenner — og endatil Liszt. (Liszt uttala ein gong at Alkan hadde den mest perfekte teknikken han nokon gong hadde sett.) Av ymse grunnar trekte Alkan seg meir eller mindre attende frå livet som aktiv utøvar frå 25-årsalderen av. Ein del av grunnen var omsorga for og etterkvart undervisninga av sonen Elie-Miriam Delaborde (1839–1913). Andre grunnar inkluderer sosial blygskap og trong til å gå eigne vegar. Kring midten av 1840-åra gav han i alt fire konsertar; i 1853 gav han to konsertar att. I dei neste tjue åra gav han ikkje ein einaste konsert. Lite er kjent om denne perioden av livet hans, anna enn at han dreiv omfattande studium av Tanákh og Talmúd.
Ein biografi, Alkan: the man, the music (opphavleg i to band) er skriven av pianisten og Alkan-kjennaren Ronald Smith.
Død
Eit mykje sitert rykte seier at Alkan døydde da ei bokhylle braut saman over han i heimen hans — historia seier at dette skjedde da han prøvde å nå i eit band av Talmúd. Han skal ha plassert dette mangebandsverket på øvste hylla — nærmast mogleg himmelen. Charles-Valentin Alkan vart gravlagd på Cimetière de Montmartre i Paris.
Musikken
Som Chopin, skreiv Alkan òg mesta utelukkande for piano. Musikken hans krev ein slåande og mesta umenneskeleg virtuositet frå utøvaren. Eit av dei mest spela stykka hans i dag er den bisarre «Marche funebre sulla morte d’un papagallo» («Sørgjemarsj over ved ei papegøyes død») for to sopranar, alt, tenor, bass, tre oboar og fagott — eit av dei få bevarte verka hans for andre instrument enn piano. Andre vesentlege komposisjonar inkluderer hans Grande Sonate Les quatre âges (op. 33) og dei to setta av etydar i alle dur- og molltoneartar (op. 35 i dur og op. 39 i moll).
Desse sistnemnde er samanliknande i vanskegrad og kompleksitet med Etudes d'exécution transcendantes av Liszt. Nummer 8–10 av op. 39 utgjer Konsert for piano solo — eit verk som tek mesta ein time å spela og som er svært utfordrande for utøvaren. Nummer 4–7 i same verket utgjer tilsvarande Symfoni for piano solo. Han skreiv òg eit variasjonsverk, Æsops fest, og eit programmatisk verk, Le chemin de fer (1844), som truleg er det eldste stykket programmusikk som skildrar ein jarnbane.
I mange år etter at han døydde var verket åt Alkan mesta heilt gløymt. I løpet av 1900-talet har det litt etter litt vorte meir interesse for musikken hans att. Blant utøvarar som har spela inn verk av han kan nemnast Egon Petri, John Ogdon, Raymond Lewenthal og Ronald Smith; og, meir nyleg, Jack Gibbons, Marc-André Hamelin og Stephanie McCallum
Topdalselva
Topdalselva (Tovdalselva) er ei 143 km lang elv og den lengste elva på Sørlandet som framleis renn fritt heile vegen. Elva møter havet i Topdalsfjorden mellom Hamresanden og Kristiansand lufthamn, Kjevik. Ho er verna i forhold til Verneplan IV for vassdrag mot kraftutbygging frå Rjukanfossen (ikkje same foss som på Rjukan) i Åmli kommune og nordover. Gjennomsnittleg vassføring ved utløpet er 65 m³/s.
Generalkonsul
Ein generalkonsul er ein offisiell representant for ein stat i eit anna land, og leiar av eit generalkonsulat. Dei typiske oppgåvene for konsulata er å assistere og beskytte borgarane frå staten dei representerer i mottakarstaten, medan dei i liten grad representerer sendarstaten sine styresmakter i forhold til mottakarstaten. Desse oppgåvene blir varetatt av ambassader. Utferding av visum og nødpass har vore blant oppgåvene til konsulat og generalkonsulat.
Bern-Alpane
Bern-Alpane omfattar fleire fjellkjeder i dei vestlege delane av Alpane, i Sveits. Sjølv om ein større del av fjella ligg i Berner Oberland-regionen av kantonen Bern, ligg delar av Bern-Alpane i dei tilstøytande kantonane Valais, Luzern, Obwalden, Fribourg og Vaud. Dei siste går ofte under nemningane Fribourg-Alpane og Vaud-Alpane, høvesvis.
Generalkonsul
Tittelen generalkonsul rangerar over konsul og visekonsul.