cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kvartær
Pleistocen og holocen inngår no som to av fire geologiske epokar i neogen. Grunnen til å slutta med kvartær som periode, er at starttidspunktet ikkje kunne definerast klart. Den klimatiske desisjonen lét seg ikkje sameina med grensene for dei stratigrafisk definerte epokane. Tida var fyrst og fremst prega av stadig nye, store nedisingar på den nordlege halvkula, og framvoksteren av den moderne mennesket.
Grensa mellom tertiær og kvartær har vore noko ulikt plassert, men er ofte blitt sett til 2,5 millionar år før notida. På den tida fann dei første istidene stad, med store kontinentale isskjold på mildare breiddegrader (45°–70°N). Temperaturen i verdshava sokk, og det skjedde store endringar i både marine og kontinentale økosystem.
Kvartærgeologi er namnet på faget som studerer prosessane som forma jordoverflata under kvartærtida.
Kvíslavatn
Kvíslavatn er ein innsjø på Island. Innsjøen ligg på Det islandske høglandet vest for hovudvegen Sprengisandur og søraust for isbreen Hofsjökull. Han har eit areal på om lag 20 km².
Riddarholmen
I den så kalla Erikskrøniken frå 1320-åra vart Riddarholmen omnemnt som Kidaskär (Kidhaskär). Namnet er truleg sett saman av ledda skjer og kidh, norrønt for kje/killing. I 1270 løyvde kong Magnus Ladulås midlar til bygging av eit kloster under Fransiskanarorden på holmen. Etter det vart øya kalla Gråbrödraholm, Gråmunkeholm eller Munckholmen. Namnet Riddarholmen vart fyrst nytta i 1638.
På Riddarholmen finn ein mange historiske, interessante bygningar. Riddarholmskyrkan ligg attmed plassen Birger Jarls torg og er - slik namnet ymtar om - adelsslektene si spesielle kyrkje. Langs kyrkjeveggene er slektene representert ved våpenskjolda sine. Òg skjold etter fleire norske adelsslekter finst å sjå. Fleire svenske kongelege personar er gravlagde i denne kyrkja, til dømes Karl XII.
Riddarholmen er òg sete for Svea hovrätt. Fleire historiske palass står til retten sitt rådvelde: Wrangelska palatset, Hessensteinska palatset og Schering Rosenhanes palats. I den tidlegare palamentsbygningen Gamla riksdagshuset ligg Birger Jarls tårn, det eldste rommet i heile Stockholm. Gamla riksdagshuset kjem best til syne frå sørsida av Riddarfjärden.
Kjende personar med tilknyting Riddarholmen
Stockholm
Ludwigsburg
Ludwigsburg er ein by i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 88 000 innbyggjarar. Byen er sete for ein landkreis med same namn og ligg om lag 12 km nord for sentrum av Stuttgart.
Historie
Sentrale delar av Neckarland, der Ludwigsburg ligg, var busett i steinalderen og bronsealderen, og ein har funne mange arkeologiske funn rundt i byen frå tida då keltarar budde her.
Ludwigsburg har sitt opphav frå byrjinga av 1700-talet (1718-1723) då det største barokke slottet i Tyskland vart bygd, Residenzschloss Ludwigsburg, under hertug Eberhard Ludwig. Opphavleg planla hertugen berre eit ferieslott, som han byrja på i 1704. Men etter å ha sett andre fyrstar gjere det same, ville han opprette ein by som han kunne styre på sin autokratiske måte.
I åra mellom 1730 og 1800 skifta slottet eigarar fleire gonger mellom Stuttgart og Ludwigsburg. I 1800 vart Württemberg okkupert av Frankrike under Napoleon Bonaparte og vart tvinga med i ein allianse. I 1806 vart kurfyrsten Friedrich konge av Württemberg. I 1812 vart hæren i Württemberg danna for å delta i Napoelon sitt feltog i Russland. Dei fleste av soldatane overlevde ikkje.
I 1921 vart Ludwigsburg den største garnisonen sørvest i Tyskland.
Under den andre verdskrigen vart byen berre moderat råka, samanlikna med mange andre tyske byar. 1 500 innbyggjarar mista livet. Ein krigsfangeleir kalla Stalag V-A låg i byen frå oktober 1939 til april 1945.
Den iranske revolusjonen
Den iranske revolusjonen i 1979 er hendingane som førte til at monarkiet under sjah Muhammed Reza Pahlavi vart styrta og erstatta av ein islamsk republikk under ayatollah Ruhollah Khomeini.
Dei første store demonstrasjonane mot sjahen byrja i januar 1978. Mellom august og desember dette året var det mange store streikar og demonstrasjonar.
Sjahen fór frå landet midt i januar 1979, og to veker seinare kom Khomeini tilbake frå eksilet sitt. Sjah-regimet braut saman 11. februar, da opprørsstyrkar slo regimetru styrkar i gateslag.
Ei folkeavstemming gjorde landet til islamsk republikk 1. april. Iran vart eit teokrati med Khomeini som øvste leiar i desember 1979. Følgjene av revolusjonen er sterkt omstridde, ikkje minst blant iranarane sjølve.
Kjelde
Den engelskspråklege wikipediaen, art. Iranian Revolution, som lesen 27. juni 2009.
Korozjetsjna
Korozjetsjna (russisk Короже́чна) er ei elv i Tver og Jaroslavl oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 128 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 6 m³/s.
Cand.med.
Candidatus medicinæ (for menn) eller candidata medicinæ (for kvinner) (forkorta cand.med.) er den latinske tittelen for ein person som har teke medisinsk embetseksamen.
Tittelen cand. med. blir brukt i denne forma i Danmark og Noreg, og i forsvenska form i Sverige. Tittelen er direkte tilsvarande tittelen oppnådd etter medisinsk studium i dei fleste andre vestlege landa, f.eks. tysk medisinsk statseksamen eller amerikansk MD.
Den første som tok denne eksamenen i Noreg, var Carl Schultz i 1817.
Dylan Sprouse
Sprouse er kjend for rolla si som Zack Martin i tv-serien The Suite Life of Zack & Cody på Disney Channel og den avleidde The Suite Life on Deck.
Vágar
Vágar er den tredje største av dei 18 øyane som utgjer øygruppa Færøyane. Ho har ei flatevidd på 177,6 km² og 2 782 innbyggjarar (31. desember 2002). Her finn ein den internasjonale (og einaste) flyplassen på Færøyane.
Geografi
Vest for Vágar ligg Tindhólmur og fugleparadiset Mykines. Dei to største vatna på Færøyane ligg på Vágar; Sørvágsvatn og Fjallavatn.
Høgste fjellet på øya er Árnafjall på 722 moh.
Embetseksamen
Embetseksamen var tidlegare den avsluttande høgare eksamen innan alle fagområde ved universiteta i Noreg, og blei brukt både på lågare grad, cand.mag., og på høgare grad, det vil seie cand.jur. (juridisk embetseksamen), cand.med., cand.theol., cand.philol., cand.polit., cand.scient. og så vidare.
Omgrepet har sin bakgrunn i at høgare eksamen ved universiteta, særleg innan jus og teologi, danna grunnlag for tilsetting i offentlege embete.
I samband med Kvalitetsreforma vart det vedtatt å erstatte desse tidlegare gradene med gradene bachelor og master.
Wikimedia
Wikimedia Foundation Inc. er paraplyorganisasjonen til fleire wikiprosjekt der det best kjende er Wikipedia. Stiftinga blei grunnlagd i 2003 og har avdelingar i fleire land.
Wikimedia er ein frivillig organisasjon som er danna etter Floridas lovar. Målet til stiftinga er å utvikla og vedlikehalda wikibaserte prosjekt med ope innhald og å gjera desse gratis for brukarar. I tillegg til wikipediaprosjekt på fleire ulike språk styrer organisasjonen òg med ei fleirspråkleg ordbok, Wiktionary, ei sitatordbok, Wikiquote, ei samling kjeldetekstar på fleire språk, Wikisource, ei samling av frie bilete, lyd og anna mediafiler, Wikimedia Commons, nyhende, Wikinews, og frie elektroniske bøker særs egna for studentar, Wikibooks.
Wikimediaprosjekta er hovudsakleg avhengige av gåver frå brukarar. Stiftinga har også til tider funne andre finansieringsmåtar, som sponsormiddel, utan at dette skal gå ut over det nøytrale sjølvstendet til prosjekta.
1876
1876 (romartal MDCCCLXXVI) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.
Rhett Lawrence
Rhett Lawrence er ein USA-amerikansk plateprodusent og låtskrivar. Gjennom karrieren har Lawrence delteke på innspelingar som har gjeve eit sal på over 225 millionar plater og medført til over 725 gull-, platina- og diamantplater verda over. Han har produsert, vore mentor og lansert karrieren til fem artsitar som har seld meir enn 350 000 000 plater verda over.
Han vart først kjend for å ha produsert singelen «Vision of Love» for Mariah Carey. Han produserte og skreiv den første singelen til Kelly Clarkson etter ho vann American Idol, «Miss Independent», og han har skrive og produsert songar som «Request + Line» for The Black Eyed Peas med Macy Gray, «Never Be The Same Again» med Melanie C. frå The Spice Girls og Lisa «Left Eye» Lopes frå TLC, «Angel of Mine» av Monica og Eternal, «I Wanna Be the Only One» for Eternal, trommeloopen i Bee Gees sin «You Win Again», i tillegg til songar for Whitney Houston, June Pointer frå The Pointer Sisters, Crystal Lewis, Enrique Iglesias, Victoria Beckham, Paula Abdul med Ofra Haza, Selena, Earth, Wind and Fire, Little Richard, Philip Bailey, Gladys Knight, Hilary Duff, Jessica Simpson, 98 Degrees, Crystal Bernard, Jon Anderson (Yes), Anderson Bruford Wakeman Howe,  Carola Häggkvist, BeBe & CeCe Winans og Kirk Franklin.
Før han vart produsent var Lawrence ein mykje nytta syntheziser-programmerar, arrangør og studiomusikar i Los Angeles og New York og somme av artistane han arbeidde med då var Michael Jackson, Van Halen, Crosby, Stills, Nash and Young, Stevie Wonder, Barbra Streisand, Billy Preston, Gladys Knight, Anderson Bruford Wakeman Howe (Yes), The Bee Gees, Roger Hodgson (Supertramp), Julio Iglesias, Belinda Carlisle, Richard Marx, Earth, Wind and Fire, Phil Keaggy, The Gap Band, The Dazz Band, Chicago, Larry Carlton, George Benson og Earl Klugh, Boz Scaggs, Neil Diamond, David Foster, Andrae Crouch og Quincy Jones.
Living Doll
«Living Doll» er ein popsong av Cliff Richard og the Shadows (då heitande The Drifters).
27 år seinare, i 1986 spelte The Young Ones inn ein komisk versjon av «Living Doll» i lag med Cliff Richard for veldedigheitsorganisasjonen Comic Relief. Denne utgåva toppa den britiske singel lista i tre veker frå mars 1986. Shadows-gitarist Hank Marvin kom i saman med Richard på denne innspelinga for første gong sidan 1975.
Tübingen
Tübingen er ein tradisjonell universitetsby i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 84 000 innbyggjarar. Byen ligg 30 km sørvest for Stuttgart mellom elvane Neckar og Ammer. Universitetet i Tübingen er i dag ein av dei leiande universiteta i Tyskland, derav å vera ein av seks tyske eliteuniversitet.
Historie
Tübingen har sitt opphav ein gong på500- eller 600-talet, og dukka for første gong opp i skriftlege kjelder i 1191. Endinga ingen i namnet tyder på at han ein gong var busett av alemannarar. I 1231 fekk byen byrettar og eit rettssystem. I 1342 vart Tübingen kjøpt opp av grev Ulrich III og innlemma i grevskapet Württemberg.
Sjølv om ein stort sett ikkje kan merke noko til det i dag, var Tübingen fram til 1950-åra ein svært sosioøkonomisk delt by med fattige lokale bønder og kjøpsmenn langs Stadtgraben (bykanalen) og studentar og akademikarar rundt Alte Aula og Burse, dei gamle universitetsbygningane.
På den andre halvdelen av 1900-talet vart det administrative området til Tübingen utvida med fleire landsbyar og småbyar. Mest kjend av desse er Bebenhausen, som er ein landsby bygd opp rundt eit slott og eit cistercianarkloster om lag 3 km nord for Tübingen.
San Fernando del Valle de Catamarca
San Fernando del Valle de Catamarca er hovudstad i provinsen Catamarca nordvest i Argentina. Byen vert i daglegtale berre kalla for Catamarca. Byen dekkjer eit område på 684 km2 og har ein busetnad på om lag 141 000 (2001). Med forstadane er der om lag 200 000 innbyggjarar, om lag 70 % av busetnaden i provinsen.
Geografi
Byen ligg i dalen Valle de Catamarca, ved foten av det 3220 meter høge fjellet Ambato, 533 meter over havet. Regionen høyrer til Sierras Pampeanas og er mest tørt steppelandskap, men jordkvaliteten er god, noko som gjer at jordbruket er bra.
Historie
Spanske busetjarar etablerte den første busetnaden i 1558, den gongen under namnet Londres. Byen låg då der dagens forstad San Isidro del Valle Viejo no ligg. 5. juli 1683 vart byen offisielt grunnlagt av Fernando de Mendoza y Mate de Luna, og skilde samstundes provinsen Catamarca frå provinsen Tucumán.
I 1754 vart den første skulen oppretta i denne provinsen, Colegio de San Francisco. Etter ein sjølvstendedeklarasjon 9. juli 1816, vart den noverande provinsen omfamna av borgarkrig fram til dei fekk sjølvstyre 25. august 1821. Dette varde fram til 1853, når Argentina fekk si eiga grunnlov.
I 1882 hadde byen fått 8000 innbyggjarar, i 1888 vart det første jarnbanenettet oppretta, og litt etter vart ein provinsbank oppretta slik at ein sikra ein viss stabilitet i økonomien.
I starten voks byen sakte, men ei statue av vår frue Maria, helgenen til dalen, gav status blant pilegrimar og byen vart til eit religiøst senter utover regionen. Likevel var regionen lenge fattig og teknisk tilbakeståande samanlikna med resten av landet, noko som den dominerande Saadi-klanen først og fremst har fått skulda for. Motorkøyrety vart ikkje teke nemneverdig i bruk før på 1990-talet.
Vartislav VII av Pommern
Vartislav VII var hertug av Pommern, gift med Maria av Mecklenburg.
San Fernando del Valle de Catamarca
Historie
Sjølv dei siste åra har regionen vore plaga av eit ustabilt politisk klima, og før guvernørvalet i 2003 brann Partido Justicialista-kandidaten Luis Barionuevo valurner for å tvinge fram eit skifte.
Næringsveg
Jordbruk er den viktigaste aktiviteten for økonomien i San Fernando del Valle de Catamarca, men lite regn gjer at vatning er naudsynt. Bomull og fedrift er viktigast, medan frukt og druer vert dyrka rundt oasane nær byen. Anna lokal produksjon inkluderer først og fremst teppe og ponchoar, men denne får mindre og mindre å seie. I 1970-åra etablerte fleire industriar seg i byen, men klarte aldri å få same dynamikk i næringa som nabobyane La Rioja og San Juan.
Turisme har vorte viktig, både grunna ei idyllisk plassering, samt den koloniale stilen i og rundt byen.
Cand.scient.
Cand.scient. er forkortinga for det latinske namnet på matematisk-naturvitskapleg embetseksamen av høgare grad som fram til vårsemesteret 2007 blei tildelt ved norske universitet, og som no som følgje av Kvalitetsreforma er erstatta med mastergraden.
Cand.scient. er forkorting for candidata scientiarum for kvinner og candidatus scientiarum for menn.
Grada blei oppnådd på grunnlag av eksamenar som omfatta minst ti semester normert studietid. Den bygde på cand.mag.-grada eller tilsvarende utdanning med tillegg av hovudfag i eit matematisk-naturvitskapleg fag.
Grada danna grunnlag for mellom anna tilsetting i stilling som lektor i skulevesenet.
Olga Kutsjerenko
Aktiv
Kutsjerenko hoppa seg inn i verdseliten i øvinga i 2009-sesongen då ho som best landa på 6,91 m. 27. mai 2010 presterte ho sitt livs lengste hopp, under særs gunstige tilhøve i Sotsji vart ho målt til 7,13 meter. Vel to månader seinare vann ho bronsen ved europameisterskapen i Barcelona.
Doping
I 2011 kneip Kutsjerenko sølvmedaljen med eit hopp på 6,77 m då friidretts-VM ved fann stad i Daegu. Fem år seinare viste ein retest av dopingprøva hennar spor etter ulovlege midlar. I 2017 vart ho frådømd medalja.
775 Lumière
775 Lumière er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. januar 1914 av Joanny-Philippe Lagrula ifrå Observatoire de Nice.
160 Una
160 Una er ein relativt stor og mørk hovudbelteasteroide med ein primitiv karbonhaldig samansetnad
Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 20. februar 1876 og namnsett etter ein figur i det episke diktet The Faerie Queene av Edmund Spenser (1590).
Kujalnikestuaret
Kujalnikestuaret (ukrainsk Куяльницький лиман, krimtatarisk Kuyanlık) er eit estuar i Velykyj Kujalnik-elva nordvest i Svartehavet, nær byen Odessa. Området dekkjer 56-60 km² og estuaret er 28 km lang, 3 km breitt og i snitt 3 meter djupt. Estuaret er skild frå Svartehavet av ei 3 km brei sandbanke. Saltinnhaldet i estuaret varierer frå 50 til 160‰.
Gjørma frå botnen av estuaret vert nytt ved kurstader langs breidda. Breidda har òg sandstrender og temperature i vatnet når 28-30 °С om sommaren.
Chicago 19
Chicago 19 er det sekstande studioalbumet til det amerikanske bandet Chicago, gjeve ut i 1988. Etter innspelinga av Chicago 18 med David Foster, valde bandet å hovudsakleg arbeide med produsentane Ron Nevison og Chas Sandford for dette albumet. Selskapet deira Full Moon Records flytta til Reprise Records.
Bakgrunn
Albumet fekk ei liknande mottaking som føregangaren og Chicago 19 vart ein suksess på albumlista i USA og selde til platinaplate med fleire hitsinglar. Albumet inneheld «Look Away» (1. plassen), «I Don't Wanna Live Without Your Love» (3. plassen) og «You're Not Alone» (10. plassen). Ein lett remiksa versjon av Jason Scheff sinn «What Kind Of Man Would I Be?» (5. plassen) vart òg ein suksess seint i 1989 som ein del av Greatest Hits 1982-1989 som kom då. Klaverspelaren og songaren Bill Champlin syng solovokal på dei tre hitsinglane på albumet. Bandet nytta seg av fleire låtskrivarar som ikkje var med i bandet, ein trend som starta på det førre albumet. Dei to første singlane vart skrivne av Diane Warren, og den tredje av briten Jimmy Scott.
Etter innspelinga av Chicago 19, slutta trommeslagaren Danny Seraphine i bandet, som hadde vore med i bandet sidan starten, 20 år tidlegare. Studiotrommisen Tris Imboden vart med i bandet på det neste albumet, Twenty 1.
Innhald
Chicago 19 (Full Moon/Reprise 25714) nådde 37. plassen på den amerikanske albumlista, og låg på lista i 42 veker. Albumet gjekk ikkje inn på lista i Storbritannia.
Lister
Album - Billboard (USA)
Singlar - Billboard (USA)
Hanna Kvanmo
Hanna Kristine Kvanmo var Sosialistisk Venstreparti sin fremste parlamentarikar i avgjerande år i historia til partiet. Med si ekte nordnorske folkelegheit blei ho personleg mykje meir populær enn partiet SV var i denne perioden.
Bakgrunn
Hanna Kristine Kvanmo blei fødd den 14. juni 1926 i Sandtorg ved Harstad. Ho kom frå småe kår. Ho avslutta skulegangen i 1941 etter eit år på middelskole. Frå sommaren 1942 jobba ho på eit lønningskontor hos den tyske okkupasjonsmakta i Noreg. I 1944 hadde ho framleis jobb hos okkupasjonsmakta, Dette året søkte ho opptak i Den tyske raudekrossen (DRK) (1944). Som attenåring vart ho kursa av DRK i Heringsdorf i Pommern (november 1944-23. januar 1945). Ho vart «antatt som helferin» [hjelpepleiar] og jobba i Bötzow til slutten av april 1945. Dette blei bruka mot henne og partiet SV av politiske motstandarar både frå borgarleg hald og frå Arbeidarpartiet. Men populariteten hennar blant vanlege folk blei ikkje varig svekt.
Politikk
I perioden 1962–73 arbeidde Kvanmo som lærar ved Rana gymnas, og ho blei vald inn i formannskapet i Rana i 1967 og blei sitjande til 1975.
Frå 1991 til 2002 var Hanna Kvanmo medlem av Nobelkomiteen, der ho var viseformann 1993–98. Ho har òg vore delegat til SNs generalforsamling to gonger, i 1975 og 1981.
Medveditsa ved Volga
Medveditsa  (russisk Медве́дица) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 259 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 41,6 m³/s.
Elva munnar ut i Volga via Uglitsj-reservoaret. Medveditsa er ein populær stad for turisme og rekreasjon.
Distriktet Muri
Muri er eit av dei elleve distrikta (Bezirk) i den tysk-talande kantonen Aargau i Sveits. Distriktet ligg søraust i kantonen, det grensar i vest og i sør mot kantonen Luzern, og i aust mot kantonane Zug og Zürich. Muri hadde 32 370 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 139 km². Distriktet har namn etter den mest folkerike kommunen.
Noregs allmennvitskaplege forskingsråd
Noregs allmennvitskaplege forskingsråd (forkortet NAVF) var tidlegare eit av fem norske forskningsråd, med ansvar for å løyve pengar til forsking. Det blei oppretta i 1949. I 1993 blei det fusjonert med dei andre forskingsråda til Noregs forskingsråd.
Travellin' Light
«Travellin' Light» er ein song av Cliff Richard og The Shadows. Songen vart gjeven ut som singel i oktober 1959, og som føregangaren «Living Doll» gjekk han heilt til topps på singellistene i Europa. I Noreg låg songen tre veker på førsteplassen, og totalt 15 veker inne på Topp 10.
Songen er skriven av Sid Tepper og Roy C. Bennet, og vart spelt inn i London 25. juli 1959.
The Prospect Before Us
Albumet vart produsert av Ashley Hutchings og Simon Nicol med Vic Gamm som lydteknikar. Det vart spelt inn i Sound Techniques Studio og Olympic i London. Albumet har fleire instrumentale spor.
Innhald
Alle songane er tradisjonelle utanom der anna er nemnd.
Hoggormfamilien
Hoggormfamilien (vitskapleg namn Viperidae) er ein familie av giftslangar med over 200 artar.
Hoggormane lever i mange ulike klima, og toler kulde betre enn dei fleste andre slangar. Nokre av artane finst i ørkenområde med kalde vintrar, andre lever høgt til fjells, og nokre kan til og med leva nord for polarsirkelen.
Alle hoggormane er giftige, men kva gifta består av varierer mellom artane. Vanlegvis inneheld ho protein som bryt ned blodcellene og fører til indre blødningar i offeret. Gifta verker ganske seint samanlikna med gifta til andre slangar.
Den einaste arten i hoggormfamilien som lever vilt i Noreg er vanleg hoggorm (Vipera berus). Blant slangane i familien finn me også klapperslangane, dei afrikanske gaboon-viperane og puffadderane, og Russels hoggorm.
BBC Canada
BBC Canada er ein canadisk fjernsynskanal tilgjengeleg på digital kabel i Canada. Saman med BBC Kids er han eit fellesprosjekt av BBC Worldwide og den canadiske kringkastaren Alliance Atlantis. Kanalen starta opp sendingane den 7. september 2001.
Guru Teg Bahadur
Guru Teg Bahadur dji eller Tegh Bahadur var den niande av dei ti sikh-guruane og vart guru den 20. mars 1665 som etterfølgjar etter grandnevøen sin Guru Har Krisjan. Føre guru Teg Bahadur døydde, utpeikte han sonen sin Gobind Rai — som seinare fekk namnet Guru Gobind Singh dji — som den tiande (og, som det skulle vise seg, siste) av sikh-guruane i menneskeleg form. Det følgjande er ei oppsummering av hovudhøgdepunkta i livet åt guru Teg Bahadur dji:
Mezja i Tver oblast
Mezja (russisk Межа́) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Daugava frå venstre. Elva er 259 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 61 m³/s.
Elva har utspring på Valdajhøgdene, og renn vestover til samløpet med Vestre Dvina. Byen Nelidovo ligg ved Mezja.
Parasittoidisme
Parasittoidisme er ein særskild form for parasittisme kor parasitten som regel drep verten sin til slutt. Det kan kort forklarast som at ein parasittoid organisme lever på ein vertsorganisme, og tek til seg næring og ressursar frå næringsopptaket til denne heilt til han døyr.
Døme på parasittoide organismar er m.a. snyltekvefsar, snyltebiller og taglmarklarver.
1878
1878 (romartal MDCCCLXXVIII)
Ili
Ili (russisk Или; kinesisk 伊犁河, Yili He) er ei elv nordvest i Kina og søraust i Kasakhstan.
Ho er 1 439 km lang der 815 km av ho ligg i Kasakhstan. Elva har kjelda si aust i Tian Shan-fjella der elvane Tekes og Kunges renn saman. Ili drenerer nedslagsfeltet mellom Tian Shan og Borohorofjella i nord.
Ho munnar ut i Balkhasjsjøen og dannar her eit omfattande elvedelta med store våtmarksområde med innsjøar, myrer og jungelliknande vegetasjon.
Ili i Kina
Byen Yining (Kulja) ligg på nordsida av elva, om lag 100 km før ho kryssar grensa. På sørsida, enno nærare grensa, ligg det autonome området Qapqal Xibe, der mange av xibe-folket i Kina held til.
Ili i Kasakhstan
Området som i Kasakhstan som vert drenert av Ili og sideelvane hennar vert på kasakhisk kalla Zjetysu («Sju elvar») eller på russisk Semiretsjije (med same tydinga).
Vasskraftverket Kaptsjagaj vart bygd frå 1965 til 1980 midt i Ili og Kaptsjagajreservoaret vart danna. Tamgaly ligg 20 km nedanfor med helleristingar. Namnet «Tamgaly» tyder «måla» eller «merka stad» på kasakhisk.
Département d'outre-mer
Département d'outre-mer (oversjøisk departement) er ei nemning på nokre av Frankrike sine landområde i andre verdsdelar enn Europa.
Ili
Historie
Ili gav namn til Ilitraktaten i 638, som formaliserte ei inndeling av Det tyrkiske kagnatet (552-638) i Det vestlege og Det austlege tyrkiske kagnatet, og grensa mellom dei to gjekk langs Ili.
Département d'outre-mer
I samband med grunnlova av 1946 for den fjerde franske republikken, vart dei franske koloniane Guadeloupe, Martinique og Fransk Guyana i Karibia og Réunion i Indiahavet départements d'outre-mer (på norsk: oversjøiske département) eller DOM.
Saint-Pierre og Miquelon vart eit DOM i 1976, men statusen vart endra til collectivité territoriale i 1985.
Som ein integrert del av den den franske republikken er alle oversjøiske département representert i den franske nasjonalforsamlinga og senatet. I tillegg vel dei eigne medlemmer til Europaparlamentet og nyttar valutaen euro.
1877
1877 (romartal MDCCCLXXVII) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
776 Berbericia
776 Berbericia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 24. januar 1914 av Adam Massinger ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
1877
Utlandet
Utan dato:
Døde
Johan Ludwig Runeberg 1837.jpg døydde 6. mai
Kvalitetsreforma
Kvalitetsreforma i høgare utdanning er ei reform i høgskule- og universitetssektoren som blei vedtatt i Stortinget i 2001 og sett i verk ved studiestart i 2003 ved alle høgare utdanningsinstitusjonar i Noreg.
Endringane i kvalitetsreforma i stor grad ei følgje av tilrådingar gitt av Utvalet for høgre utdanning, det såkalla «Mjøs-utvalet» etter leiaren for utvalet, Ole Danbolt Mjøs. Tilrådingane er vidare ei følgje av eller i tråd med Bologna-prosessen. Viktige delar av reforma var innføring av ny gradsstruktur med bachelor-, mastergrader og phd-grad, og Diploma Supplement, samt overgang til studiepoeng etter European Credit Transfer System (ECTS).
Reforma har blitt kritisert etter innføringa.
Lagarfljót
Lagarfljót eller Lögurinn er ein innsjø aust på Island nær Egilsstaðir. Han har eit areal på 53 km², er 25 km lang og 2,5 km brei med eit djup på opp til 112 meter. Elva med same namn renn gjennom innsjøen.
Den største skogen på Island, Hallormsstaðarskógur, ligg nær innsjøen. Her finn ein òg ein flott foss kalla Hengifoss. Hengifoss er med ei høgd på 118 m ein av dei høgaste fossane i landet. Like nedanfror ligg den mindre fossen Litlanesfoss.
Som i den skotske innsjøen Loch Ness, meiner enkelte at eit sjømonster (kalla Lagarfljotsormurinn av lokale) held til i djupet på innsjøen.
Ještěd
Ještěd (tysk Jeschken) er den høgaste fjelltoppen i fjellkjeda Ještěd-Kozákov nær Liberec i Tsjekkia. Dolní Hanychov-området av Liberec ligg like nedanfor fjellet, som har ei høgd på 1 012 meter. På toppen står der eit TV-tårn, som ein kan nå med ei kabelvogn. Tårnet er òg ein restaurant og hotell. Fjellet har òg eit skisenter.
Svenska folkpartiet
Svenska folkpartiet, forkorta Sfp, på finsk Ruotsalainen kansanpuolue (RKP), er eit politisk parti i Finland. Det vart grunnlast av Axel Lille i mai 1906. Partileiar sidan 2006 er Stefan Wallin.
Partiet kallar seg «eit frisinna liberalt parti» som eksisterer «for alle som vil arbeida for eit Finland med to levande nasjonalspråk, svensk og finsk.» Det er medlem i den internasjonale paraplyorganisasjonen Den liberale internasjonale, saman med mellom anna Venstre frå Noreg.
Partiet er representert med 9 representantar i den finske nasjonalforsamlinga (av 200). Ved sist val, 17. april 2011, fekk partiet 4,3 % av røystene. I Europaparlamentet har Svenska folkpartiet eitt medlem, Henrik Lax, som inngår i Alliansen av liberale og demokratar for Europa.
Dale vidaregåande skule
Dale vidaregåande skule er ein skule i Dale i Sunnfjord i Fjaler kommune i Vestland fylke. Skulen har i dag om lag 240 elevar. Undervisinga føregår på skulesenteret, der det òg ligg eit idrettsanlegg. Frå hausten 2006 til hausten 2007 vart skulearealet utvida. Då denne utbygginga var ferdig fekk elevane mellom anna større uteareal. Rektor på skulen er Gro Fivelsdal.
Svenska folkpartiet
Partiet har vore med i ymse koalisjonsregjeringar samanhengande sidan 1979, med ein eller to ministerpostar, i samarbeid med alle finske parti som har danna regjering sidan då. Partiet har ofte hatt posten som Nordisk samarbeidsminister.
777 Gutemberga
777 Gutemberga er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 24. januar 1914 av Franz Kaiser ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Vagstad
Vagstad er ein gard i Rivedal i Askvoll kommune. Garden ligg på austsida av Rivedalselva.
Sivilagronom
Sivilagronom er i Noreg ein tittel for personar som har teke høgare utdanning innan landbruk av 5-års varigheit ved UMB, eller tilsvarande eksamen frå godkjent utanlandsk universitet, innanfor fagfelta husdyrbruk, jord-, vatn- og plantefag eller ressursforvalting.
Bakgrunnsstoff
Store Norske leksikon om sivilagronom
Meletsja
Meletsja (russisk Меле́ча) er ei elv i Tver oblast i Russland. Elva er 95 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 7,7 m³/s.
Solbota
Solbota er ei bratt kleiv i Foldfjorden, rett utom Kvennabettjen. Solbota er ikkje lenger i bruk, men var tidlegare ofte til hinder for ferdsla og automobilar køyrde seg ofte fast der. Det vert sagt at namnet Solbota kjem av at ein vegfarande ein gong for lenge sidan laut bøta eine skosolen sin der.
Meletsja
Meletsja har utspring nær landsbyen Staroje Sandovo. Elva renn saman med Mogotsja og dannar Osen, som kort tid etter munnar ut i Mologa. Ho er islagd frå slutten av november til byrjinga av april.
Hella
Hella er ei grend som ligg i Eitorngrendi i Sogndal kommune, på nordsida av Sognefjorden i Vestland.
Hella er ein viktig ferjestad på Rv55 og har to ferjesamband:
Ferjesambanda har vore i drift sidan 1956, då var vegen mellom Leikanger og Hella ferdig og ein kunne korte ned ferjestrekka mykje. Tidlegare hadde det gått ferje mellom Grinde i Leikanger og Vetlefjorden i Balestrand.
Aleutane
Aleutane (kanskje frå tsjuktsjisk aliat, «øy») er ei øygruppe på meir enn 300 små vulkanske øyar som dannar ein øyboge nord i Stillehavet. Ho dekkjer eit areal på og strekkjer seg 1900 km vestover frå Alaskahalvøya i USA mot Kamtsjatkahalvøya i Russland. Ho kryssar 180°-meridianen og utgjer den vestlegaste delen av USA (og teknisk sett òg den austlegaste). Nesten heile øygruppa høyrer til Alaska og vert rekna som «den alaskiske bushen», men heilt vest ligg dei vesle Kommandørøyane som høyrer til Russland. Øyane er med sine 57 vulkanar den nordlege delen av Eldringen i Stillehavet.
Geografi
Øyane vart før 1867 kalla Katerinaøyane og består av fem grupper (frå aust til vest): Fox Island, Islands of Four Mountains, Andreanof Islands, Rat Islands og Near Islands (med Buldir Island halvvegs mellom Rat og Near Islands, men ikkje ein del av nokre av gruppene). Dei ligg alle mellom 52° og 55° N og mellom 172° E og 163° W.
Øyane strekkjer seg hovudsakleg sørvestover frå Alaska, men nær 179 ºW, snur dei nordvestover. Denne retningsendringa kjem av ein boge i vulkanlinja som har danna dei mange øyane. Slike bogar finn ein gjennom heile Stillehavet, som Kurilane, Japan og Filippinane. Alle desse øybogane ligg langs kanten på Stillehavsplata og får mykje seismisk aktivitet, men ein kan likevel bu på dei. Aleutane ligg mellom Stillehavsplata og den nordamerikanske jordskorpeplata. Generelt er dei austlege øyane høgare enn dei vestlege. Øyrekkja er i vest ei fortsetjing av Aleutarfjella på fastlandet.
Dei fleste øyane har spor etter eit vulkansk opphav og det er mange vulkankjegler på nordsida av kjeda. Nokre av dei er aktive, men ikkje alle øyane er fullstendig vulkanske og inneheld krystallinske eller sedimentære bergartar, i tillegg til rav og leier av lignitt. Kysten er prega av klipper og glattslipt av brenningane, og å nå øyane frå sjøs kan vere vanskeleg. Frå kysten og innover dei indre områda stig som regel bratte fjell.
Makushinvulkanen (1735 moh.) på Unalaska Island er ikkje fullstendig synleg frå byen Unalaska, men ein kan sjå stigande damp frå kjegla på ein (sjeldan) klår dag. Innbyggjarane i Unalaska treng derimot berre gå opp på ein av dei mange åsane i området for å sjå heile vulkanen. Dei vulkanske Bogoslof og Fire Islands vart danna i respektive 1796 og 1883 og ligg om lag 50 km vest for Unalaskabukta.
Planteliv
I staden for tre er øyane dekte av rike, tettveksande planter som gras, halvgras og mange blomar.
Økonomi
På øyane som ikkje er så dominert av fjell var avl av sau og reinsdyr tidlegare ei næring. Det finst bison på øyar nær Sand Point. Sauehaldet forsvann då syntetiske fiber var billigare enn ull. I løpet av 1980-åra vart det halde lama på Unalaska. I dag er økonomien hovudsakleg basert på fiske og til ein viss grad det amerikanske militæret som held til her. Dei einaste avlingane er poteter. Kylling vert avla i spesielt oppvarma hønsebygg.
Demografi
Dei innfødde folka kallar seg sjølv unangan, og vert av dei fleste andre kalla «aleutar».
Aleutisk er ei av to hovudgreiner av eskimoisk-aleutiske språk. Denne familien er ikkje kjend for å vere i slekt med andre språk.
I 2000 var det 8162 innbyggjarar der 4283 budde i Unalaska, den største busetnaden.
Førhistorie
Sidan øyane ligg som ei øydelagd bru mellom Asia og Amerika er det mange antropologar som meiner at dei første menneska kom seg til Amerika denne vegen. Det tidlegaste kjende sporet etter menneske i Amerika er derimot langt lenger sør, men dei første spora etter menneske i Alaska ligg truleg under vatn etter at havnivået steig etter siste istid.
Folk som levde på Aleutane var dyktige jegerar, fiskarar og korgflettarar. Korgene er kjend for å vere fletta forsiktig med remser av strandrug.
Den russiske perioden
Oppdagarar, handelsmenn, kolonistar og misjonærar kom hit frå Russland frå 1741.
I 1741 sende dei russiske styresmaktene Vitus Bering, ein danske i russisk teneste, og Aleksej Tsjirikov, ein russar, med skipa «St. Peter» og «St. Paulus» på ei oppdagingsferd i dei nordlege områda av Stillehavet. Etter at skipa kom frå kvarandre under ein storm oppdaga Tsjirkov fleire av dei austlege øyane i Aleutane, medan Bering oppdaga mange av dei vestlege øyane, før skipet hans forliste ved Kommandørøyane, der han omkom på øya som i dag er kalla opp etter han, Beringøya. Dei overlevande av mannskapet til Bering klarte å nå Kamtsjatkahalvøya ein båt dei bygde av vrakrestane av det forliste skipet, og kunne melde at øya var rik på pelskledde dyr.
Sibirske pelsjegerar flokka seg til Kommandørøyane og flytta seg gradvis austover langs Aleutane til fastlandet. På denne måten klarte Russland å få fotfeste på nordvestkysten av Nord-Amerika og Aleutane vart ein del av Russland, før USA kjøpte øyane og dei russiske områda i Nord-Amerika i 1867.
Russarane var omsynslause og nytta teknologien sin og vondskap til å ta aleutfolket som slavar, særleg for å jakte på havoter. Russarane tok oterpelsen frå Aleutane gjennom Alaskabukta, langs Alaska Panhandle, og sørover, stundom heilt til California. Enkelte aleutar vart flytta til Pribilof Islands slik at ein kunne fange pelssel der òg.
I 1760 gjorde den russiske kjøpmannen Andrian Tolstykh ei detaljert folketeljing i nærleiken av Adak og gav aleutane russisk borgarskap.
Trass i forsøk på å gje opp slaveriet og redusere mishandlinga i 1790-åra var Sjelikhovselskapet avhengig av arbeidskrafta til dei aleutiske jegerane for å fange nok pels.
Misjonsarbeid
Av dei første kristne misjonærane som kom til Aleutane var ti russisk-ortodokse munkar og prestar i 1793. Etter to år var munken Herman den einaste overlevande av dei ti. Han slo seg ned på Spruce Island, nær Kodiak Island og forsvarte ofte rettane til aleutfolket mot russiske handelsselskap. Han er i dag kjend som Hl. Herman av Alaska.
Ein annan tidleg kristen misjonær frå den russisk-ortodokse kyrkja var fader Venjaminov som kom til Unalaska i 1824. Han vart kalla biskop Innokentij i 1840 og flytta til Sitka. I dag er han i den ortodokse kyrkja kjend som den heilage Innocent av Alaska.
Den største busetnaden i øygruppa var då som no Unalaska. Den eldste busetnaden var Iliuliuk (òg kalla Unalaska) som vart grunnlagd i 1760-1775 med tollbodar og ei ortodoks kyrkje.
Amerikansk eigedom
Etter at USA kjøpte Alaska frå Russland i 1867 vart øyane vidare utvikla. Det vart bygd ein misjonsstasjon og ein barneheim av metodistar og hovudkvarteret for ein stor flåte av amerikanske tollkryssarar, som patruljerte selfangstområda rundt Pribilof Islands. Den første offentlege skulen i Unalaska opna i 1883.
Den amerikanske kongressen gav alle innbyggjarane på øyane amerikansk statsborgarskap i 1924.
I 1933 vart det bygd eit sjukehus i Unalaska.
Irtysj
Irtysj (russisk Иртыш; kasakhisk: Ertis/Эртiс ; tatarisk: İrteş/Иртеш; kinesisk: Erqisi/额尔齐斯河) er ei elv i Sibir. Ho er den største sideelva til Ob, som ho faktisk er lengre enn med ei lengd på 4 248 km. Namnet tyder «Den kvite elva». Den største sideelva til Irtysj er Tobol. Nedslagsfeltet til Ob og Irtysj er eit av dei største i Asia og utgjer det meste av det vestlege Sibir og Altajfjella.
Aleutane
Den andre verdskrigen
Under den andre verdskrigen vart små delar av Aleutane, øyane Attu og Kiska, okkupert av Japan for å leie amerikanske styrkar bort frå det store japanske åtaket på Midway Atoll. Den amerikanske marinen hadde brote koden som den japanske marinen nytta og visste at dette berre var ei avleiing. Derfor gjorde dei ikkje mykje for å forsvare øyane. Eit par amerikanarar vart teke som krigsfangar. Dei fleste innbyggjarane på Aleutane vart internerte i amerikanske leirar i Alaska Panhandle. Under slaget om Aleutane invaderte amerikanarane dei japanskokkuperte Attu og slo japanarane der. Etter kvar tok dei kontroll over øygruppa igjen.
Irtysj
Frå kjelda som Kara-Irtysj («Svarte Irtysj») i Altajfjella i Mongolia og Xinjiang i Kina, renn Irtysj nordover gjennom Zajsansjøen i Kasakhstan fram til ho munnar ut i Ob nær Khanty-Mansijsk vest i Sibir i Russland. Passasjer-, frakte- og tankskip seglar opp og ned det meste av elva mellom april og oktober då ho ikkje er fryst til. Omsk er hovudkvartert til det statseigde Irtysj elverederi, og den største elvehamna i Vest-Sibir. Store vasskraftverk ved Ust-Kamenogorsk og Bakhtarminsk (1959) nyttar Irtysj nær grensa mellom Kasakhstan og Kina. Vatningskanalen Irtysj-Karaganda gjev vatn til den tørre kasakhstanske steppa.
1879
1879 (romartal MDCCCLXXIX)
Irtysj
Elvebreidda var busett av Han-kinesarar, kalmykar og mongolar fram til russarane kom hit seint på 1500-talet. Russarane erobra først heile Irtysj-området tidleg på 1800-talet.
Dei største byane ved Irtysj er, frå kjelda til munningen:
Olset
Olset er eit område sør for Askvoll sentrum i Askvoll kommune i Sunnfjord i Vestland. Området har mange gardsbruk. På Olset ligg eit privat terapisenter kalla Sunnivasenteret.
Jomfru
Jomfru eller møy er ord som opphavleg tyder 'ung kvinne', og kunne brukast til tiltale eller omtale av ulike kvinner. Orda har også lenge hatt tydinga 'nokon som ikkje har hatt samleie'.
Ordsoge
Orda møy og jomfru blei brukt i nordiske språk før 1300. Møy kjem frå norrønt mær (akk. mey), og finst i engelsk som maid og tysk som magd. Ordet har mannleg motsvar i svein, som tyder ung eller urørt mann, og er etymologisk i slekt med måg. Ordet jomfru kom inn som jungfrú og jumfrú frå mellomlågtysk junkvruwe. Junker og jungmann er mannlege motsvar.
I nyare tid har jomfru gått over til å visa til ulike «urørte», først og fremst kvinner og menn som ikkje har seksuell erfaring, men også om ting som i omgrepa «jomfrutur» (første reisa til eit fartøy) eller urørte naturområde, som «jomfrueleg mark».
Det greske ordet for jomfru er parthenos og det latinske er virgo. Sjå og annan bruk av ordet jomfru.
Jomfru som tittel
I norrøn tid nytta ein møy om ugifte ungjenter. Ordet finst i omgrep som festarmøy, ei trulova kvinne. Jomfru kunne nyttast om ei urørt kvinne som jomfru Maria, og om ugifte adelskvinner. Seinare, frå Kristian V si tid, blei «jomfru» brukt som tiltaleord for unge borgarlege jenter. Desse blei seinare kalla «frøken», og frå 1800-talet brukte ein «jomfru» om hushjelpar, butikkdamer og serveringsdamer. Det gjekk inn i samansettingar som «husjomfru» og «koldjomfru». I dag bruker ein sjeldan jomfru som tiltaleord i daglegtalen. Nemninga blir likevel brukt om jomfruelege helgenar, saligkåra og nonner innan den katolske og den ortodokse kyrkja.
Jomfru som uerfaren
Jomfrudom har vore viktig i fleire kulturar. Overgangen frå å vera jomfru til å ha seksuell erfaring blir gjerne rekna som ei viktig livsrite. Innan visse samfunn og samfunnslag kan ein ha som ideal at denne overgangen skal finna stad i samband med giftarmål. Det kan reknast som skammeleg å ha hatt sex før ekteskapet. Av andre kan det derimot reknast som skammeleg å nå ein viss alder utan å ha fått seksuell erfaring og bli såkalla «gammal jomfru».
Religionar legg ofte vekt på seksuelt måtehald, som å vera fråhalden utanfor ekteskapet, og krev eller føretrekk dermed at ein eller begge partar skal vera jomfru ved vigselen. Reglar om jomfrudom kan ha kulturell heller enn religiøs bakgrunn.
Innan kristen tradisjon har ein ofte omtalt unge kvinner, både helgenar og vanlegare folk, som jomfruer om ein rekna dei som gudfryktige og ærbare. Det finst også døme på at ein har kalla seksuelt fråhaldne menn dette. I moderne tid har meir eller mindre offentlege lovnader om å vera jomfru til ein gifter seg blitt viktige i nokre kristne kretsar, til dømes gjennom «reinleiksring»-ordningar.
Ei anna tilnærming kan vera å ha svært ung giftealder for eitt eller begge kjønn. Om giftarmålet finn stad nær puberteten, vil det vera liten sjanse for at ein allereie vil ha hatt samleie. Ein kan også definera jomfrudom på ulike måtar. Til dømes kan ein rekna det som «teknisk jomfrudom» når ein har hatt andre typar seksuell erfaring enn samleie.
Jomfruer i kultur og religion
Jomfruer kan spela viktige roller innan religion, samfunn og folketru. Det finst døme på ordenar eller presteskap der ein deltakar skal eller skulle vera jomfrueleg, til dømes dei romerske vestalinnene, japanske mikoar, eller kristne munke- og nonneordenar. I historiske, kvinneundertrykte samfunn har kvinner no og då brukt jomfrudommen sin som ein måte å oppnå makt på. Jeanne d'Arc framstilte seg som ei signa jomfru for å få leia den franske hæren. Elisabet I av England gjorde også mykje ut av rolla si som jomfrudronning for å kunna regjera utan å gifta seg med nokon. Den amerikanske delstaten Virginia blei kalla opp etter The Virgin Queen, 'Jomfrudronninga'.
Fleire guddommar blir framstilte som jomfruer, som den semittiske krigsgudinna Anat, dei greske gudinnene Atene, Artemis, Hekate og Sofia, romerske Bona Dea, Hestia, Minerva og Vesta. Innan hinduismen finst det både jomfruelege gudinner, som Kanyakumari devi, og gudar, som Ajjappan. Stjernebildet Jomfrua er knytt til ulike guddommar, ikkje nødvendigvis jomfruer, men gjerne knytt til grøde.
Ein mirakuløs jomfrufødsel kan vera teiknet på eit guddommeleg liv, som i samband med Jesus fødd av Jomfru Maria i kristendommen og islam. I hindumytologi fekk Kunti tilbake jomfrudommen etter å ha unnfanga sonen Karna med solguden.
Andre former for overnaturlege evner knytt til jomfruer kan vera tru på at dei har ei særskild legande kraft, som at det å bli rørt av ei jomfru eller å ha sex med ei kan verka legande. Det er også knytt ulike former for overtru til jomfrugraver, som at dei gjev god gjødsel eller at ein stein derfrå kan lega hoggormbitt.
Annan bruk av ordet jomfru
Ordet jomfru på ulike språk blir brukt i namn i fleire samanhengar.
I naturen
Diverse
Hnyla Lypa
Hnyla Lypa (ukrainsk Гнила Липа, polsk Gniła Lipa) er ei elv i Ukraina.
Hnyla Lypa tyder eit rote lindetre både på bolsk og ukrainsk. Det er ei sideelv til Dnestr og renn parallelt med elva Zolota Lypa. Nokre av byane langs elva er Peremysjliany, Rohatyn og Bursjtyn.
Mongolia
Mongolia (khalkhamongolsk Монгол Улс) er eit land i Sentral-Asia med grense til Russland i nord og Kina i sør. Landet var senter for det mongolske riket på tolvhundretalet, men blei styrt av det kinesiske Qingdynastiet frå slutten av sekstenhundretalet fram til det vann sjølvstende, med sovjetisk hjelp, i 1921.
Størstedelen av Mongolia er steppeland, med fjellområde i nord og vest og Gobiørkenen i sør. Dei fleste innbyggjarane er nomadiske tibetan-buddhistar frå den mongolske folkegruppa.
Landet vart tidlegare kalla Ytre Mongolia for å skilje det frå Indre Mongolia, ein provins i Kina.
Bologna-prosessen
Bologna-prosessen er namnet på eit samarbeid mellom europeiske utdanningsministrar frå 45 land. Prosessen søker å skape større mobilitet for studentar og lærarar mellom dei ulike landa sine universitet og høgskular. Målet er å skape eitt felles europeisk område for høgare utdanning (EHEA) innan 2010. Prosessen byggjer på friviljug deltaking frå landa, og har til no vore prega av stor dynamikk.
Sko
Sko (av norrønt skór) er ein type fottøy som hovudsakleg har sole og blir brukt ytst. Han kan dekkja heile eller delar av foten og rekkja opp til okla. Sko kan brukast til å verna føtene, gje fotfeste eller til pynt. Ordet «sko» kan også brukast om innretningar som minnar om sko, som hestesko, bremsesko og kabelsko.
BBC Kids
BBC Kids er ein canadisk engelskspråkleg fjernsynskanal for born. Han sender via digital kabel og er eigd av CW Media og BBC Worldwide. Kanalen har eit anna namn enn CBBC, den britiske kanalen for born, for å unngå forvirring med Canadian Broadcasting Corporation (CBC).
Sko
Sko kan vera laga av materiale som lêr, gummi, tekstilar og ulike kunststoff. Dei har som regel ein tjukk sole og er gjerne også forsterka i tå- og hælområda. Dei kan festast til foten med reimer, lisser, borrelås eller gjennom si eiga utforming, som tresko. Det finst sko for mange ulike føremål, som arbeidssko, finsko og treningssko.
Bologna-prosessen
Ein av dei aller viktigaste delane av Bologna-prosessen er semja om å dele opp høgare utdanning i tre såkalla syklusar. Syklusane blir gjerne kalla bachelorgrad, mastergrad og doktorgrad.
Ministerane har også bl.a. blitt einige om å bruke studiepoengsystemet ECTS som ein del av Bologna-prosessen.
Klinkbygging
Klinkbygging er ein byggemåte for trebåtar der båtborda overlappar kvarandre. Kvart bord vert lagt på utsida av bordet under. Før det vert festa vert det forma så båten skal få ynskt form når han er ferdig. Borda vert festa til kvarandre med båtsaum av metall. Etter at båten er oppborda, vertt han forsteka med innved, band og betar, som styrker båten på tvers, og esing som styrker på langs. Ein klinkbygd båt er lettare og mjukare enn ein som er kravellbygd. Ein mjuk båt vrir seg i sjøen i staden for berre å presse seg fram. Det har vorte sett på som ein fordel.
UNESCOs verdsarvliste
14. desember 2021 vart den nordiske klinkbyggingtradisjonen innskreven på UNESCO si representative liste over menneska sin immaterielle kulturarv.