cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hn/Målmannen
Redaksjonell profil
27. januar 2006 vart to av redaksjonsmedlemene intervjua i radioprogrammet Sånn er livet. Her slær dei fast at dei ser det som viktugt å fremja nynorsk på nye felt, og at målreisingi er like mykje ei praktisk oppgåva som eit spursmål um ideologi og politikk. Dette speglar seg att i bladet sin profil, som dei sidste åri hev teke fyre seg både historiske, politiske, litterære, religiøse og naturvitskaplege emne, jamvel um norsk målreising framleis er den raude tråden i bladet.
Historie
Jostein Krokvik gjekk av som bladstyrar for Vestmannen i 2000 og yverlét til Lars Bjarne Marøy å driva bladet vidare. Marøy hadde som intensjon å gjera Vestmannen til eit leidande målpolitisk tidskrift. Med Marøy som bladstyrar gjekk Vestmannen gjenom ein fornyingsprosess der nye skribentar og medarbeidarar kom med i bladet. Marøy og medarbeidarane hans vilde vektleggja artiklar med fagleg tyngd og tona ned profilen som meldingsblad for Vestmannalaget.
I 2001 vart det valt eit nytt styre i Vestmannalaget. Det nye styret vedtok å segja upp Marøy som bladstyrar og kutta ned utgjevingsruta åt bladet frå 10 til 6 nummer i året. På årsmøtet i Vestmannalaget i 2002 vart det vedteke ei fråsegn med krass kritikk av Marøy der det millom anna vart hevda at Marøy hadde «vanstyrt» bladet.
Etter at det vart klårt at Marøy si lina hadde lide nederlag i Vestmannalaget, vart det gjort upptak til å skipa eit nytt blad som kunde føra vidare det arbeidet som Marøy og medarbeidarane hans hadde lagt ned i Vestmannen. Dei unge som kom med i arbeidet med Vestmannen hadde tydeleg nok andre trongar og ynskjemål til eit blad enn fleirtalet i Vestmannalaget. Eit nytt blad, Målmannen, vart difor skipa med studnad frå Halldor O. Opedals fond for målreising og måldyrking. Det fyrste nummeret av Målmannen kom ut i september 2002.
Redaktør for Målmannen hev vore Olav Torheim, med undantak for 7 nummer i perioden 2003 til 2005 som vart redigerte av Klaus Johan Myrvoll. Frå og med nummer 2/2005 var Torheim attende som bladstyrar. Anders Moe hevda i eit lesarbrev i i Dag og Tid 11. juni 2005 at bladet hadde vorte kuppa og at Målmannen 2/2005 var for ei piratutgåve å rekna. Desse påstandane har aldri vorte stadfeste frå nokon andre med tilknyting til bladet.
I desember 2006 gjorde redaksjonen det kjent at dei vilde utvida utgjevingsruta åt bladet frå fire til fem utgåvor i året.
Vitskap i 1842
Vitskapsåret 1842 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1842.
Eugène Delacroix
Ferdinand Victor Eugène Delacroix var ein fransk kunstmålar. Han vert sett på som ein av dei største kunstnarane frå den romantiske perioden. Delacroix er særleg kjend for revolusjonsbiletet La Liberté guidant le peuple ('Fridomen leier folket') frå 1830.
The Very Best of the Eagles
The Very Best of the Eagles er det femte samlealbumet til Eagles. Det kom opphavleg ut i Europa, Australia og New Zealand den 11. juli 1994 på Elektra Records. Albumet vart mastra på ny og gjeve ut att i mai 2001 med dei same songane, men i ei anna rekkefølgje.
Samlealbumet vart ikkje gjeve ut i USA, men vart ein suksess i andre delar av landet og hamna på topp 10 i ni land, selde til gullplate i sju land og platina i tre.
Bulandet
Bulandet, tidlegare kalla Bue, er ei øygruppe vest i havet i Askvoll kommune. Det er rundt 300 øyer, holmar og skjer i gruppa, ofte blir det sagt talet på dei er 365. Dei rundt 260 personane som bur i Bulandet held til på rundt 15 av øyane. Namnet «Bulandet» kjem av «bu», som i «rorbu» eller «sjøbu». Området er også blitt omtalt som Noreg eller Vestlandet sitt svar på Venezia.
Etter at aktiviteten på Utvær i Solund kommune tok slutt er Bulandet det vestlegaste levande fiskeværet i Noreg. Hovudnæringa er framleis fiske og fiskeforedling, men turisme gjev òg arbeid og innkome og er ein næringsveg i vekst. Det er barnehage og kombinert barne- og ungdomsskule på Bulandet, der òg ungane frå Værlandet går.
Soge
Øyane er bygd opp av sandstein frå devontida.
Bulandet var hamn for seglingar mellom Noreg og Storbritannia under andre verdskrigen, og blei utsett for ein tysk straffeekspedisjon.
Pertek
Pertek er ein liten by og eit distrikt i provinsen Tunceli i Tyrkia. Byen har kring 9 000 innbyggjarar (2010).
Akkusativ
Akkusativ eller underfall er eit grammatisk kasus, det sentrale bruksområdet til akkusativ er å merke ut objektet frå subjektet i ei setning. I språk med små kasussystem (t.d. berre nominativ og akkusativ) blir nominativ brukt til å markere subjektet og subjektspredikativet, og akkusativ blir brukt til dei fleste andre syntaktiske funksjonar.
Akkusativ i norsk
Akkusativ blir brukt som kasus for
I andre posisjonar bruker norsk nominativ.
Sørsamisk
Sørsamisk skil mellom nominativ (utan suffiks), akkusativ (-m) og genitiv (-n). Akkusativ er kasus for det direkte objektet, og for objektspredikativet.
Nordsamisk
I nordsamisk har genitiv og akkusativ falle saman til eitt kasus, som ikkje har noko eige suffiks, men som har svakt stadium, samanlikna med nominativ. Dette kasuset blir brukt i posisjonane genitiv og akkusativ hadde. Det er eitt unntak til dette: Når objektet i setninga er eit talord, står det i ei form som ikkje er identisk med genitiv, men som derimot er identisk med nominativ. Det opnar seg dermed to tolkingar: Enten er det mogleg å seie at nordsamisk har eit kasussystem utan akkusativ, og der det direkte objektet står i nominativ viss det er talord, elles i genitiv, eller så er det mogleg å seie at nordsamisk har eit kasussystem med akkusativ, og at akkusativ berre tilfeldigvis er identisk med genitiv, bortsett frå med talord, då det tilfeldigvis er identisk med nominativ. Det er det siste synet som dominerer i samisk språkforsking.
Akkusativ i austersjøfinske språk
Statusen til akkusativ i finsk er eit komplisert spørsmål. I standard finsk og i dei fleste finske dialektane har dei personlege pronomena og spørjepronomenet kuka ei eiga, ukontroversiell akkusativform, på -t (minut, sinut, hänet, for 1., 2. og 3. person sg.). I vestfinske dialektar er dei tilsvarande formene identisk med genitiv (minun, sinun, hänen). Når det gjeld substantiv, har ikkje finsk noka eiga akkusativform. I staden har objektet anten nullform (ikkje suffiks i det heile), eller det har -n-suffiks, etter følgjande kriterium: Viss setninga har eit finitt verb som kongruerer med subjektet sitt, får objektet -n-form. Dette kan ein til dømes sjå med hjelp av desse setningane nedan: I den første kongruerer verbet med subjektet, i den andre setninga er det oblikt subjekt, verbet står i 3. person, og objektet manglar n-subjekt.
Ei tolking av dette er at finsk er som norsk: Berre pronomensystemet har akkusativ. Substantiva har eit anna system: Objektet står i genitiv eller nominativ, alt etter om verbet har eit subjekt å kongruere med. Ei anna tolking er at akkusativ i finsk har tre ulike former: -t (for personlege pronomen), og -n og -0 (for substantiv). I den finske grammatiske litteraturen er den andre tolkinga den vanlege. I den estiske grammatiske litteraturen, derimot, er den første tolkinga vanleg. Grunnen til det er at pronomena i estisk oppfører seg på same måten som substantiva, og at det dermed ikkje er bruk for akkusativ i språkskildringa i det heile.
Kjelder
İsmin hâlleri
Karataş
Karataş (gammalgresk: Μεγαρσος, Mègarsos) er ein liten by og eit distrikt i provinsen Adana, ved kysten av Middelhavet i Tyrkia, 47 km frå byen Adana, mellom elvane Seyhan og Ceyhan. Byen har kring 9 000 innbyggjarar (2010).
Området har vore busett sidan minst hettitisk tid og truleg tidlegare.
I dag er fiskeindustrien ei viktig næring i byen.
Rabab
Rabab (òg kalla rebap, rabab, rebeb, rababah og al-rababa) er eit strengeinstrument som opphavleg kjem frå Afghanistan, men som òg er utbreidd i Pakistan, India, Persia, Levanten, Magreb, Søraust-Asia og delar av Europa.
Norwegian Air Shuttle-destinasjonar
Her er ei liste over destinasjonar Norwegian Air Shuttle flyg til (februar 2008):
Rabab
Instrumentet er som oftast laga av chandarntre, men morbærtre har òg vorte nytta. Rabab har 21 strengjar og vert rekna til luttfamilien (oud på arabisk). Instrumentet er dekt med stramt geiteskinn, som ofte er lima fast. Stemmekassen har ofte forseggjorde utskjeringar.
Rabab er eit svært gamalt instrument og det finst mange versjonar av det. Ein nært slektning av rabab er gusla, som framleis er i bruk på Balkan. Medan somme versjonar vert spela om lag på same vis som lutt, vert andre versjonar spela med boge. Dei fleste av dei indiske strengeinstrumenta er i slekt med rabab. Den europeiske fiolinen er òg i slekt med rabab.
Beerenberg
Beerenberg (nederlandsk for Bjørnefjellet) på Jan Mayen er verdas nordlegaste aktive vulkan og den einaste aktive vulkanen i Noreg. Fjellet er 2277 meter høgt, og sentralkrateret er ein kilometer vidt. Toppen av fjellet vert kalla Haakon VII Topp. Andre høge toppar på Beerenberg Wordietoppen (2210 moh), Hakluyttoppen (2203 moh), Mercantontoppen (2188 moh), Søre Hakluyttoppen (2173 moh) og Gjuvtinden (2113 moh).
Beerenberg er ein stratovulkan på den midt-atlantiske ryggen. Han er 2 277 meter høg og har ein diameter på 20 km. Jan Mayen er ei vulkanøy, og ein trudde fram til 1970 at den Beerenberg var utdøydd. Vulkanen hadde sitt siste utbrot i 1985. Ein trur at det tidlegare var utbrot her i 1732 og 1818.
Friby
Friby kan vise til
Rocky
Rocky er ein teikneserie skapt av Martin Kellerman. Serien kom ut fyrste gong i 1998 gjennom gratisavisa Metro i Stockholm. Serien handlar om den antropomorfe hunden Rocky. Bortsett frå at han er hund har Rocky mange likskapar med Kellerman. Han er ein teikneserieskapar som bur i Stockholm, elskar hip-hop og har ulike problem når det gjeld jobb, damer og livet generelt.
I utgangspunktet blir serien teikna for avispublisering, men den blir også samla opp i månadsblad i Noreg og Sverige, samt i større samlebøker. Før den fekk sitt eige blad i Noreg, gjekk den som gjesteserie i Pondus-bladet. Serien har gått i aviser og blad i Sverige, Noreg, Finland, Danmark, Island, Slovenia, Sveits, Spania og Italia.
Vestmuren
Vestmuren i Jerusalem er ein rest av støttemuren etter det jødiske Tempelet i Jerusalem. Ei anna nemning på muren er Klagemuren, men denne nemninga vert lite nytta av jødar. På hebraisk er nemninga a הכותל המערבי; HaKotel HaMa'aravi, på arabisk al-Buraq-muren. Muren var ein del av eit større byggverk bygd av Herodes og øydelagd av romarane i år 70. Muren er 48 meter lang og 18 meter høg.
Muren og området framfor er sett av som ein ortodoks jødisk synagoge. Det går føre seg ulike gudstenester der i tillegg til at enkeltmenneske ber bøner. Ei utbreidd misforståing er at bønene er prega av sorg på grunn av øydelegginga av tempelet. Nemninga «Klagemuren» kjem av denne tradisjonen. Bønene kan til dømes omfatta ynskje om ei messiansk tid der det vert fred og tempelet vert bygd opp att.
Songen Guadalajara
«Guadalajara» er ein kjend mariachisong skriven av Pepe Guízar i 1937. Guízar skreiv songen til ære for heimbyen, byen med same namn som songen og statshovudstad i den mexicanske staten Jalisco.
Vestmuren
Tempelplassen ovanom muren er den staden der tempelet stod frå Salomo si tid.
Vestmuren ligg i Aust-Jerusalem, som vart annektert av Israel etter seksdagarskrigen i 1967.
Songen Guadalajara
Versjonar
Songen vart først popularisert av Lucha Reyes, ein mexicansk songar frå Guadalajara og vert ofte rekna som «mora til ranchera-musikken».
Tiddleg i 1950-åra spelte den mexicanske songaren Flor Silvestre inn songen for Columbia Records. Versjonen hennar vart ein suksess og vart gjeven ut på to samlealbum, Canciones mexicanas, vol. 1 og Flor Silvestre canta sus éxitos (1964).
Demetrio González, ein spansk fødd songar som song mexicansk musikk, framførte songen i filmen Los cinco halcones (1962).
Ei av dei mest populære tolkingane utanfor Mexico vart gjort av Elvis Presley i den siste scenen i filmen Fun in Acapulco (1963). Andre versjonar utafor Mexico vart mellom anna gjort av Nat King Cole på albumet hans More Cole Español (1962), Percy Faith på Viva the Music of Mexico (1958), og Desi Arnaz på The Best of Desi Arnaz Mambo King. Andre kjende mexicanske versjonar er av Rafael Jorge Negrete og Vicente Fernández.
Cooltide
Cooltide er det 16. studioalbumet til den skotske musikaren John Martyn. Det vart spelt inn i CaVa Sound Workshops i Glasgow i Skottland. Opphavleg vart det gjeve ut på Permanent Records i 1991, berre eitt år etter han gav ut The Apprentice. Albumet var eit av hans mest jazza til då med ei ekstra ru og hes røyst. «Jack the Lad» vart gjeve ut på singel.
Vitskap i 1843
Vitskapsåret 1843 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1843.
Eurosport
Eurosport er eit nettverk av sportskanalar, der hovudkanalen kringkastar over satellitt og kabelfjernsyn til over 54 land på 20 forskjellige språk. Det er TF1 Group som eig nettverket.
Eurosport sender variert sport som Champions League, UEFA-cupen, motorsport, Dei olympiske leikane, sykling (inkludert hendingar som Le Tour de France og Giro de Italia, tennisturneringar, World Snooker Championship, Australian Football League, vintersport og diverse ungdomsidrettar. Tidlegare har den vist tilstelningar som Cupvinnarcupen, før den vart avslutta i 1998/99 sesongen til fordel for endringar i Meisterligaen.
Betaltv-operatørar har som regel Eurosport som ein del av den grunnleggjande pakketilbodet. Kanalen er tilgjengeleg i dei fleste landa i Europa, ofte med kommentatorar som snakkar språket. Mange land har dessutan nasjonale sportskanalar som viser andre idrettar enn kva Eurosport syner.
Historie
Eurosport vart lansert i 1989 som eit samarbeid mellom Den europeiske kringkastingsunionen og britiske Sky Television plc. Når Sky så fusjonerte med Bsb ville dei istaden fokusere på den nye kanalen Sky Sports.
Eurosport stoppa sendingane sine i mai 1991, etter at den konkurrerande kanalen Screensport hadde sendt inn ein klage til EU-kommisjonen over strukturen til selskapet. Kanalen vart likevel redda då franske TF1 Group kjøpte selskapet. Dermed var Eurosport var i stand til å starte sendingane i same månaden. Screensport fusjonerte forøvrig med konkurrenten i mars 1993.
Eurosport kom til slutt under eigarskap av eit fransk konsortium, som bestod av TF1 Group, Canal +-gruppa og Havas Images. Sidan januar 2001 har kanalen vore eigd av TF1 åleine.
Den 10. januar 2005 opna kanalen Eurosport 2. Denne kanalen er tilgjengeleg i 35 land. I Noreg sender den berre med britisk kommentering.
Arbeidsplattform
Arbeidsplattform er ei ein reiskap som vert nytta for å løfta arbeidsfolk når dei arbeider med oppgåver nokre meter over bakkenivå.
Lastebilmonterte arbeidsplattformer
Mange arbeidsplattformer er monterte på ein lastebil, slik at dei er lett å flytta frå stad til stad. Hydraulikkpumpa vert då driven av motoren i lastebilen.
Sjølvstendige arbeidsplattformer
Sjølvstendige arbeidsplattformer vert nytta når dei ikkje treng å flyttast så ofte. Desse har etter måten liten masse og er ofte utstyrte med hydraulisk manøvrerte støttelabbar for at dei stå stå stødig. Dei har ofte elektrisk drift av hydraulikkpumpa. Dei kan brettast saman for transportmaskinar som er utstyrte med hjul kan slepast etter ein lastebil eller traktor under flytting. Nokre har drift på hjula og er sjølvgåande over korte avstandar. Andre er beltegåande, slik at dei kan ta seg fram på sleipt underlag.
56 Melete
56 Melete er ein stor og mørk hovudbelteasteroide. Han er ein heller uvanleg P-type-asteroide; asteroidesamansetninga er sannynlegvis organisk rike silikat, karbon og anhydrerte silikat, kanskje med vassis i det indre. Asteroiden vart oppdaga av H. Goldschmidt den 9. september 1857 og vart namnsett etter Melete, Musen for meditasjon i gresk mythologi. Så langt har to stjerneokkultasjonar blitt observerte, først i 1997 og så igjen i 2002).
20. august
20. august er den 232. dagen i den gregorianske kalenderen (233. under skotår). Det er 133 dagar att av året.
507 Laodica
507 Laodica er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. februar 1903 av Raymond Smith Dugan ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl ved Heidelberg i Tyskland.
Asteroiden er kalla opp etter Laodike frå gresk myttologi. Ho var dotter av Hekabe kong Priamos av Troja.
Frimerke
Eit frimerke er ein liten papirbit utgjeve av postvesenet og blir brukt som ei kvittering på at det er betalt for sendinga. Det er med andre ord eit verdipapir med svært liten verdi. Frimerket har eit heftemiddel på baksida og blir klistra på konvolutten, postkortet eller pakka før postlegging.
Historie
Før det første frimerket vart utgjeve fanst det mange frimerkeliknande løysingar. Marquis de Longueville skapte alt i 1653 ei avgiftsremse («Billet de poste payé») for Paris sin bypost. Dette «frimerket» måtte festast ved hjelp av ein stift eller sytråd på brevet, for det var ikkje noko heftemiddel på baksida. I Storbritannia fanst det på den seinare delen av 1600-talet liknande remser. For desse «Penny-Post-Trekantmerke» var Renouard de Valayer skaparen og dei vart brukt i byposten i London. På byrjinga av 1800-talet fanst det i nokre byar såkalla «stadskuvert» (bykonvolutt) med påtrykte frimerkeliknande segl.
Tanken med det første frimerket var å endre det gjeldande regelverket. Fram til 1840 betalte mottakaren for frakta av brevet. Nå skulle avsendaren betale. Dessutan skulle brevportoen reduserast slik at også dei med mindre pengar kunne sende brev.
For motivet fekk Rowland Hill meir enn tusen teikningar, men han var misfornøgd med alle. Istaden tok han skissa frå ein mynt frå 1837 som han likte godt. Gravøren for frimerket var Henry Corbald og trykkinga skjedde i trykkeriet Perkins, Bacon Petch.
Frimerket spreier seg over heile verda
Snart følgde andre land etter med eigne frimerke. I 1841 og 1842 kom nokre frimerke for lokale område ut i USA. I 1843 var dei første frimerka utgjevne i Brasil. Det viste seg snart at frimerke var bra reklame for heimlandet og derfor var det ofte lokale motiv på frimerka, til dømes kjende personar eller dyr.
Samtidig med at bruken av frimerke auka spreidde også frimerkesamling seg som hobby utover heile verda. Snart oppstod ulike samlarforeningar som jobba med å lage fagtiddskrift og frimerkekatalogar.
Fram til slutten på 1900-talet var det berre dei statlege poststyresmaktene som hadde rett til å utgje frimerke, men nå finst det òg frimerke frå private operatørar.
Frimerket sin nedgang
Etter at frankeringsmaskina vart funnen opp og teken i vidstrekt bruk — særleg i firma og organisasjonar, men også hos posten, så har frimerket sin betydning vorte redusert. Og i dag sender privatpersonar, firma og offentlege styresmakter meir e-post enn tradisjonell papirpost. I nokre land blir frimerke i dag berre produsert for samlarar, men dei blir sett på av seriøse filatelistar som klistreetikettar og ikkje frimerke, sidan dei ikkje blir brukt i postsamanheng. I mindre statar er inntekta av desse frimerka ein viktig del av statsbudsjettet.
For å auke interessa for frimerke att har nokre statar redusert avgrensinga av motivval. I Noreg, Finland, Estland, Nederland og Austerrike finst det til dømes frimerke som kunden sjølv kan skapa. Ein sender eit foto, ei teikning eller ein logo til poststyresmaktene og det trykkast i ei prefabrikert innramming.
Kår
Kår eller føderåd var ei ordning for å ta vare på eldre og uføre før statlege pensjonsordningar. Det var vanleg at dei tidlegare eigarane fekk kår som ein del av oppgjeret når ein gard vart overført til neste generasjon (sjå odel) eller vart seld. Vilkåra var helst fritt husvære i kårstova, fri kost og andre ytingar, og dei var ofte spesifiserte i ein detaljert kontrakt. I ein kårkontrakt frå 1790 heiter det at kårfolket skulle ha:
Andre tydingar av ordet «kår»
Omgrepet «kår» vert òg nytta om dei sosiale tilhøva i eit samfunn. Ein kan til dømes tala om at industrien eller kulturen har gode eller tronge kår.
Reservoar
Eit reservoar kan vise til fleire oppbevaringsstader.
Amyl
Amyl (russisk Амы́л) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av kjeldeelvane til Tuba. Elva er om lag 400 km lang.
Elvar frys til frå seint i oktober til tidleg i desember og vert isfri att i april eller tidleg i mai.
Hird
Hird (norrønt hirð) vart i mellomalderen brukt som nemning på livvakta til norske og danske kongar eller stormenn. Sjølv om ordet «hird» vert nytta i soger om hendingar i vikingtida, har det truleg ikkje vore nytta før etter denne tida. Kong Knut den mektige sitt fylgje vart kalla «ting-hlíd», eit ord som truleg har liknande tyding. Ordet kjem av det norrøne hirð som igjen kjem frå det gamalengelske hir[e]d/heard/hird/hurd eller mellomaldertysk heirat, som båe tyder «flokk».
Hirda var hærfylgjet til stormenn og kongar (drottinn). Ein mann måtte friviljug underleggja seg hirdherren, sjølv om sogene ved mange høve fortel at alternativet kunne vera dauden. Opptak i hirda vart markert ved handgang, sverdtaking og truskapseider. Hirdmennene vart difor skildra som handgangne menn, eller sverdtakarar eller eidssvorne, og måtte sverja evig truskap til herren sin og lova å fylgja han i både krig og fred, og ofra livet for han om naudsynt.
Rangordning
I høgmellomalderen var hirda strengt inndelt i klassar etter oppgåver, med forskjellig rett og rang.
Fremst blant hirdmennene var hertug og jarl. Så følgde lendmennene, som utgjorde det eigentlege toppsjiktet i hirda. Det var kongen som oppnemnde lendmenn, men i praksis vart lendmennene valde innan ein liten krets familiar, kjernen i ein norsk adel. Kong Magnus Lagabøte gav lendmennene retten til å kalle seg baronar. Nest lendmennene følgde skutilsveinane.
Under dette leiarsjiktet følgde meinige hirdmenn, og under dei i rang følgde vaktkorpset gjestene og kjertelsveinane som gjorde pasjeteneste.
Dei fremste i hirda var fødde inn i posisjonen dei fekk, vanlege hirdmenn valde kongen blant storbønder eller «gode ætter». Gjestene kunne bli rekrutterte blant vanlege folk.
Küçükdalyan
Küçükdalyan er ein by i distriktet Antakya i provinsen Hatay i Tyrkia. Han ligg aust for Asi-elva og har nesten vokse saman med Antakya. Byen har kring 9 000 innbyggjarar (2011). . Den verdskjende St. Peterskyrkja i Antioka ligg i Küçükdalyan.
Hird
Rangordning
Det høyrde til privilegia til hirda at dei kunne halde seg med eigne knektar eller sveinar. Velståande hirdmenn kunne ha fleire titals væpna sveinar i hushaldet sitt.
Vekst og fall
Hirda voks fram i alt i vikingtida, då hovdingane kunne lønne følgjesveinane sine med krigsbytte. Først nytta kongen hirda til krigsteneste og politiarbeid. Hirda utvikla seg frå ei kongeleg vaktstyrke til ein statleg institusjon som overlevde kongeskifta. Då kongemakta voks fram i mellomalderen, fekk kongens hirdmenn forvalte kongsgardane som len. Hirda gjekk i oppløysing i seinmellomalderen. Sidan kongen oppheldt seg meir utanlands, var det mindre trong for ein hirdorganisasjon, og sidan kongemakta fekk mindre inntekter, kunne ikkje kongsmakta underhalde så mange stormenn som i høgmellomalderen.
508 Princetonia
508 Princetonia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. april 1903 av Raymond Smith Dugan ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Fellesforbundet Sunnhordland
Fellesforbundet Sunnhordland (tidl. Avdeling 118) er den største fagforeininga i LO i Sunnhordland, med om lag 2300 medlemar. Foreininga vart skipa av arbeidarar ved AS Stord i 1945, under namnet Stord Jern- og Metallarbeiderforening. Atle Tranøy er leiar og organisasjonen har kontor i Folkets hus på Leirvik.
I periodar har avdeling 118 hatt felles leiing med Verkstadklubben ved Aker Kværner Stord, men også medlemar i andre klubbar er tilknytte avdelinga. Avdelinga organiserer arbeidarar innan m.a. mekanisk industri, offshoreindustri, bygg og anlegg, skog- og landbruk og havbruk. Mesteparten av medlemane er tilknytte offshoreindustrien, særleg verksemdene Aker Kværner Stord og Leirvik Module Technology. Organisasjonen har medlemar i 37 verksemder som dei har tariffavtalar med.
Stord Jern- og Metallarbeiderforening slo seg saman med Stord Bygningsarbeiderlag i 1993, og organisasjonen fekk namnet Stord Metall- og Bygningsarbeideres Fagforening. Seinare endra dei namnet til Fellesforbundet Sunnhordland. Etne Planteskole og Tysnes Jern & Metall har seinare òg gått inn i avdelinga.
Ester Fjellheim
Ester Marie Fjellheim var representant for Samefolkets Fellesliste i Sametinget for perioden 1989-1993.
Fjellheim tok artium i Tromsø i 1974, og medisinsk embetseksamen ved Universitetet i Tromsø i 1981. Ho har arbeidd som lege og spesialist i allmennmedisin.
På 1960- og 1970-talet hadde ho tillitsverv i Tromsø Sameforening. I 1980 deltok ho i utvekslingsprogrammet for indianske og samiske studentar, og vitja Montana i USA. I åra 1981 til 1984 var ho medlem av styret for Samisk vidaregåande skule, dei siste para åra som leiar. Ho sat i fagrådet for MBD-barn i Troms fylke frå 1989.
I Sametinget var ho leiar for fullmaktskomiteen, nestleiar i tinget sitt møteleiarskap og nestleiar i hovudkomiteen for sosial- og helsespørsmål. Ho sat òg i hovudkomiteen for kultursaker.
Abakanelva
Abakan (russisk Абака́н, frå det khakasiske ordet for «bjørneblod») er ei elv i republikken Khakasia og Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå venstre. Elva er 514 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 400 m³/s.
Abakan oppstår der elvane Bolsjoj Abakan og Malyj Abakan renn saman vest i Sajanfjella og renn nordaustover gjennom Minusinsksenkinga til byen Abakan, der ho munnar ut i Krasnojarsk-reservoaret i Jenisej.
Elva vart nytta til tømmerfløyting og irrigasjon. Sideelva Ona er kjent den beste elva i Khakasia for rafting.
Utanom republikkhovudstaden Abakan ligg òg byen Abaza ved Abakanelva.
Kandy
Kandy (singalesisk මහ නුවර mahā nuvara, tamil கண்டி kaṇṭi) er hovudstaden for Central Province på Sri Lanka. Byen ligg om lag 500 moh. på Mahaweli-elva, på breidda av eit kunstig vatn bygd av Wickrama Rajasinha, den siste kongen for Kandy-riket. Byen har ein rik religiøs, kulturell og historisk arv, og har sidan 1988 vore på UNESCO si liste over verdsarv.
Historie
Kandy vart grunnlagd i 1480 som «Senkadagalapura», eit namn med usikker tyding. Byen vart hovudstaden for det opplandske singalesiske kongedømet, ofte kalla «Kandy-riket». Kandy-riket vart verande sjølvstendig lenge etter dei andre delane av Sri Lanka kom under ulike europeiske kolonimakter, og vart dimed eit stort senter for singalesisk og buddhistisk kultur og lære. Byen kom under den britiske kolonimakta i 1815 etter at den singalesiske adelen reiste seg mot den siste kongen, som var ein tamil av sør-indisk opphav, og gav landet over til det britiske imperiet.
Byen i dag
På grunn av si fortid som ei stormakt har Kandy ein rik kulturarv. Det finst fleire gamle tempel og bygningar i Kandy, og byen held på mange gamle tradisjonar. Den best kjende bygningen er Dalada Maligava, «tanntempelet», som var bygd mellom 1687–1707 og 1747–82, og inneheld ei av Buddha sine tenner. Knytt til tanntempelet er Esala Perahera, ei stor feiring som varer i ti dagar, og truleg er den største buddhistiske feiringa i verda. Den viktigaste delen av feiringa er eit svært opptog, med elefantar, prestar, musikarar, dansarar og trommeslagar, som ber ilåtet tanna til Buddha ligg i rundt byen.
Byen er eit senter for utdanning av di at Peradeniya University, som er rekna som det beste universitetet på Sri Lanka, ligg nær byen. Størsteparten av teen som vert dyrka på Sri Lanka kjem frå området rundt Kandy. Fjella rundt byen er ei viktig kjelde for kalkstein. Det kjem òg fleire pilegrimar og meir sekulære turistar til Kandy kvart år.
Namna
Namnet «Kandy» kjem frå eit singalesisk ord som tyder «fjell», og har sitt opphav i ei portugisisk forkorting av Kanda Uda Rata «riket oppå fjella» eller Kanda Uda Pas Rata «dei fem landa på fjella», som var dei gamle singalesiske namna for heile området. På singalesisk er det vanlegast å kalla byen for maha nuvara, som tyder «storby» eller «hovudstad».
Klima i Europa
Klimaet i Europa er roleg samanlikna med andre landmassar på same breiddegrader. Området vert sjeldan råka av alvorlege uvêr eller ekstreme vêrsituasjonar. I Nord-Amerika har ein tornadoar, orkanar og snøstormar, medan land som Kina kan få både ekstrem varme og brutal kulde. I Europa kan eit temperaturfall på 10 grader frå ein dag til den neste vere ein signifikant vêrendring, medan dette ikkje er uvanleg i USA.
Bumbo
Bumbo, også kalla bombo eller bumboo, er ein cocktail som blandar rom, vatn, sukker og muskat. I dag bruker ein ofte kanel i staden for muskat.
Klima i Europa
Temperatur
Madrid ligg på same breiddegrad som New York City (om lag 40,5ºN), medan København er nærare Nordpolen enn det Patagonia lengst sør i Sør-Amerika er Sørpolen. Likevel har Europa eit temperert klima, og dette kjem av den milde og fuktige lufta som strøymer inn over Europa frå Atlanterhavet i vest. Europa har ikkje store fjellkjeder som Rocky Mountains i Nord-Amerika eller Andesfjella i Sør-Amerika som hindrar den vestlege vinden å blese denne milde havlufta langt inn på kontinentet. Europa har heller ikkje store landmassar nord for seg som kan sende iskalde kuldebølgjer sørover, slik ein ser i Canada, USA og Mexico kvar vinter. Kald luft kan derimot innimellom strøyme vestover frå Russland og Sibir og gje svært kalde forhold i store delar av Europa. Ein har sjeldan trykkande varme i nordlege og sentrale område av Europa, men sør for Alpane er det derimot annleis. Når Middelhavet vert varma opp om sommaren kan Spania og Hellas få steikande varme. Av og til kan tørr og varm vind frå Sahara strøyme nordover på kontinentet og gje høge temperaturar òg nord for Alpane.
Bumbo
I 1700-åra vart bumbo populær i britisk Nord-Amerika. Han vart so ofte brukt i valkampanjar for å lokka veljarar at skikken med å gje gåver åt dei røystføre fekk namn «swilling the planters with bumbo» (å mata bøndene med bumbo). I valkampanjen for delstatsparlamentet i Virginia i juli 1758, til dømes, brukte George Washington om lag 605 liter rom for å laga bumbo for 391 veljarar.
Klima i Europa
Nedbør
I andre delar av verda vil dette ha vore altfor lite nedbør til å halde liv i jordbruket og plantelivet ein finn over heile Europa. Sidan Europa ligg på så pass høge breiddegrader hindrar dette sola i å svi plantene og tørke opp jorda. I tillegg vil den relativt høge fukta og det omfattande skydekket hindre regnet i å raskt fordampe frå jordoverflata. Nedbøren kjem som regel heller ikkje styrtande ned i store mengder som renn raskt vekk frå overflata, men i små mengder i form av yr og lett regn som gjev jordoverflata god tid til å absorbere vatnet. Det finst derimot unntak, og langs vestkysten av Dei britiske øyane og Skandinavia kan det regne i store mengder over lang tid. Vestlandet og austkysten av Adriahavet er dei våtaste områda i heile Europa (og eit av dei våtaste på den nordlege halvkula utanfor tropane og land med monsunklima), og byane Førde og Bergen er dei våtaste byane. Enkelte område på Vestlandet har ein nedbørsnormal på over 3000 mm i året.
Alpane fører til fleire forskjellige vêrsituasjonar rundt seg, medan Spania med sine fjellområde, høge platå og store havområde på begge sider har mange forskjellige typar lokalklima. Sjølv land med meir einsarta topografi, som Belgia og Nederland, kan ha forholdsvis store endringar i vêret frå dag til dag på grunn av lågtrykk (ekstratropisk syklon) som kjem inn frå vest.
Yazıkonak
Yazıkonak (tidlegare Vertetil) er ein by i distriktet Elazığ i provinsen Elazığ i Tyrkia. Han ligg vest for Kebandemninga, 10 km frå Elazığ. Byen har kring 9 000 innbyggjarar (2010). . Byen er relativt ny og har vokse raskt
Vitskap i 1844
Vitskapsåret 1844 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1844.
Den norske eliteserien i fotball
Eliteserien er den øvste divisjonen i norsk herrefotball.
Det offisielle namnet var frå 1991 til 2017 Tippeligaen, etter at Norsk Tipping gjekk inn som hovedsponsor, men namnet Eliteserien vart nytta av dei fleste avisredaksjonar og medium som ikkje har senderettar for Tippeligaen. Serien har tidlegare vore kjent under namna Norgesserien (1937–1948), Hovedserien (1948–1962) og 1. divisjon (1963–1990). Namnet Toppserien har òg blitt brukt, men er offisielt blitt overtatt av Toppserien for kvinner. Sesongen 1961/62 vart kjent som «maratonserien» fordi han bestod av 16 lag og strekte seg over eitt og eit halvt år. Det offisielle namnet var likevel framleis Hovedserien.
Eliteserien bestod av 14 lag frå 1995 til 2008. Frå og med Tippeligaen 2009 vart serien utvida til 16 lag. Laga spelar to kampar mot kvar motstandar (heime og borte) i løpet av sesongen, som strekkjer seg frå vår til haust. Dermed spelar kvart lag 30 kampar i Eliteserien.
Laga vert rangert etter:
Dei to laga som er på 15. og 16. plass ved sesongslutt rykker ned, medan laget som kjem tredje sist må spela kvalifiseringskampar mot lag frå Adeccoligaen (divisjonen under Tippeligaen) om den siste plassen i Eliteserien neste år.
Sidan namneendringa til Tippeligaen var serien frem til 2005-sesongen dominert av Rosenborg, som vann tittelen tretten år på rad (1992–2004). Seriemeisteren har rett til å spele kvalifisering til Meisterligaen neste sesong, medan serietoar og -trear, saman med cupvinnaren, får plass i kvalifiseringa til Europaligaen (fram til 2009 kalla UEFA-cupen).
Ulike seriesystem – gradvis utviding av mengd lag og endringar av kvalifiseringsreglar
Gjennom tida har seriesystemet blitt endra fleire gonger. I hovudsak har endringane bestått i å endre reglane slik at alle klubbar, uansett kvar i landet dei hadde heimebane, har fått høve til å rykke opp i Eliteserien, i tillegg til å gradvis utvide talet på lag i Eliteserien.
Norgesserien og Hovedserien
Den første ligaen arrangert av Noregs Fotballforbund var den såkalla prøveligaen som gjekk i åra 1914–1916 med klubbane Odd, Frigg, Kvik Fredrikshald, Drafn, Mercantile og Larvik Turn. Serien vart ikkje ferdigspelt, men i og med at Odd spelte og vann alle kampane sine ville det uansett ikkje vore mogeleg å ta igjen laget.
Den første nokolunde landsomfattande serien (Norgesserien) vart starta i 1937, sjølv om «landsomfattande» er eit sterkt ord for eit system som ikkje dekte dei tre nordlegaste fylka i landet, og heller ikkje Sogn og Fjordane. Lag frå Sogn og Fjordane fekk heller ikkje delta i Hovedserien, og kom først med i det landsomfattande systemet med innføringa av 1. divisjon i 1963. Landet var delt inn i åtte distrikt. Kvart distrikt hadde ein eller to avdelingar, og kåra kvar sin vinnar. Avdelingsvinnarane møttest så i cupspel om seriemeisterskapen. I dei distrikta der ein hadde fleire avdelingar møttest først dei to avdelingsvinnarane for å kåre ein distriktsvinnar. Deretter var det kvartfinale, semifinale og finale for å kåre ein seriemeister. Såvel i seriesystemet i avdelingane som i distriktsfinalane og kvartfinalane møtte ein motstandarane sine både heime og borte. Semifinalen og finalen vart derimot avgjort i ein einskild kamp, med omkamp(ar) ved evt. uavgjort. Då kvar avdeling hadde 6-8 lag, var det under dette systemet ca. 75 lag i den øvste divisjonen i Noreg.
Etter berre tre komplette sesongar (1937/38, 1938/39 og 1947/48) skifta serien namn til Hovedserien og vart krympa til berre to avdelingar, kvar på åtte lag. Dei to avdelingsvinnarane møttest i ein finale for å avgjere seriemeisterskapen. I denne perioden starta serien om hausten, og etter ein lang vinterpause fortsette han om våren.
1. divisjon – utviding av tal på lag
I 1961 gjekk NFF inn for å gå over til éin toppdivisjon med ti lag, der sesongen vart spelt gjennom kalenderåret. Sesongen 1961/62 («Maratonserien») vart dermed ein overgangsssong, der dei 16 laga spelte i éin divisjon gjennom eitt og eit halvt år for å kome med i ti-klubbsserien. I 1963 vart seriesystemet lagt om til éi avdeling med ti lag i toppdivisjonen
Ein allnorsk serie
Lag frå Nord-Noreg hadde ikkje høve til å kvalifisere seg til den øvste divisjonen før i 1972. Store reiseavstandar vart brukt som argument mot å inkludere nordnorske lag. Men òg ei førestelling om eit dårlegare nivå i nord bidrog til eit delt fotballrike. Det delte seriesystemet skapte stor harme i dei store nordnorske fotballbyane på den tida, Narvik og Bodø. Bodø hadde allereie i 1952 teke i bruk ein sivil flyplass med daglege SAS-avgangar til Oslo, slik vart argumentet til NFF om reise stadig mindre relevant. Dei tre nordlegaste fotballkrinsane arrangerte frå 1929 eit eige Nord-Noregsmeisterskap i fotball. Det nordnorske meisterskapet hadde derimot ingen offisiell status hos NFF og vinnaren fekk aldri spele nokre offisielle kampar mot dei beste laga i sør.
I Fotballforbundet si offisielle jubileumsbok «''Fotball! Noregs Fotballforbund 100 år» blir seriesystemetet omtalt slik: «Landsdelen hadde fått eit særs så godt fotballag der hardtarbeidande lokale spelarar var blanda med heimvendte søner med heltestatus som måtte overkome ikkje berre motstandarar på banen, men òg eit djupt urimeleg seriesystem. Urettferda i dette beviste Glimt gjennom cup-prestasjonane sine»''.
Øvste divisjonen hadde ti lag til og med 1971-sesongen. I 1972-1994 hadde øvste divisjonen tolv lag. Ved omlegginga til tolv lag i den øvste divisjonen fekk Mjølner frå Narvik delta som første nordnorske lag. Forskjellsbehandlinga fortsette derimot mellom nord og sør òg på 70-talet. Frå 1972 bestod nest øvste nivå av tre avdelingar: to sør for Nordland og ein for Nord-Noreg. Vinnarane i dei to sør-avdelingane fekk direkte opprykk, medan vinnaren i nord måtte ut i kvalifiseringspel mot toarane i sør-avdelingane. Først i 1980 vart systemet slik at dei gode laga rykte direkte opp uansett kvar i landet dei kom frå.
Tippeligaen og utviding til 14 og 16 lag
Føre 1991-sesongen gjekk Norsk Tipping inn som hovudsponsor for Eliteserien og namnet på den øvste divisjonen vart endra frå Førstedivisjon til Tippeligaen.
Mellom 1995 og 2008 hadde divisjonen 14 lag. Frå og med sesongen 2009 har det vore 16 lag i den øvste divisjonen, dermed vart sesongen 2008 ein «overgangssesong». I denne sesongen rykte det dårlegaste laget i Eliteserien ned. Dei tre beste laga frå Adeccoligaen rykte opp, medan nest dårlegaste laga i Eliteserien spelte kvalifisering mot det fjerde beste laget i Adeccoligaen. Den nye 16-lags serien frå 2009 fekk ordninga med at dei to nedste laga rykte direkte ned, medan det tredje dårlegaste spelte kvalifisering mot laga som kom på tredje-, fjerde- og femteplassen i Adeccoligaen. Frå 2011 vart kvalifiseringa heilt fjerna med grunngjevinga at det er for seint å spele kvalifisering etter serieslutt i Tippeligaen, som er flytta tre veker, frå første til siste helg i november. Ordninga vart likevel gjeninnført etter eitt års fråvær.
I juni 2011 vart det kjent at Noregs Fotballforbund hadde inngått ein sendeavtale med Canal Plus, som blant anna sendar reklame for utanlandske speleselskap retta mot eit norsk publikum. Dette førte til reaksjonar frå Norsk Tipping, som melde at dei hadde «vedteke å gjere ei vurdering av heile avtala».
Medaljeoversyn
Norgesserien
Hovedserien
1. divisjon
Tippeligaen
Publikum
Det vart spelt 132 kampar i året fram til 1994. Året etter vart ligaen utvida med to lag, og talet på kampar vart 182 i året. Frå 2009 spelar 16 lag i den øvste serien noko som tyder 240 kampar i løpet av sesongen.
Bazaikha
Dei største sideelvane hennar er Natsjurt, Kaltat, Dolgin, Zjistyk og Korbik.
Elva er rik på fisk med fiskeartar som aure, lenok, harr, gjedde, åbor, hork, gullbust og lake.
Elva renn mellom anna gjennom byen Krasnojarsk.
Lofsöngur
Lofsöngur (islandsk for lovsong/hymne) er ei salme av Matthías Jochumsson tonesett av Sveinbjörn Sveinbjörnsson til feiringa av tusenårsjubileet for innvandringa til Island i 1874. Melodien blei framført av eit blandakor ved ei høgtidsmesse i domkyrkja i Reykjavík klokka 10.30 søndagen 2. august 1874 som Lofsöngur í minningu Íslands þúsund ára (lovsong til minne om Islands tusen år). Kong Kristian IX av Danmark (og dermed Island) var til stades.
Songen oppnådde i kjølvatnet av dette å bli populær blant vanlege folk som nasjonalsong, og var brukt som dette da Island fekk sjølvstyre frå Danmark i 1918. Statusen som nasjonalsong på Island blei stadfesta i Alltinget 8. mars 1983, i lög um þjóðsöng Íslendinga (lov om nasjonalsongen til islendingane) som tok til å gjelde 25. mars same år. Tidlegare var visa Eldgamla Ísafold av Bjarni Thorarensen til melodien God Save the Queen ofte sungi som ein slags nasjonalsong, men det høva seg ikkje å nytte same melodi som nasjonalsongane til andre land.
Songen blir til kvardags kalla Ó, Guð vors lands, som er første songline, og er au nytta som namnet i lova om nasjonalsong, men er da skrive utan komma.
Tiszasjøen
Tiszasjøen (ungarsk Tisza-tó, òg kalla Kisköre-reservoaret (ungarsk Kiskörei-víztározó) er den største kunstige innsjøen i Ungarn. Han ligg heilt søraust i fylket Heves, nær grensa til fylka Borsod-Abaúj-Zemplén, Hajdú-Bihar og Jász-Nagykun-Szolnok.
Lofsöngur
1. vers
{| border=0 cellpadding=10
Tiszasjøen
Etter reservoaret stod ferdig byrja ungarar å nytte innsjøen som feriestad og vart eit bra alternativ den overfylte og dyre Balatonsjøen, den tradisjonelle feriestaden i Ungarn. Som følgje av dette har turistinfrastrukturen vorte utvikla ved reservoaret og den ungarske regjeringa har erklært området som eit offisielt turistmål.
Innsjøen (eller reservoaret) har ein ny lokal økologi med eit mangfald av fuglar, planter og dyr.
Furupraktbille
Furupraktbilla er eit insekt i praktbillefamilien. Ho er den største nordeuropeiske arten i gruppa, og kan med sine rundt 3 centimeter ikkje forvekslast frå andre lokale artar. Ein finn ho i Europa og Sibir.
Kjenneteikn
Furupraktbilla er stor, frå 25 til 33 millimeter, og har ingen forvekslingsartar nord for Middelhavsområdet. Ho er bronsefarga på oversida av kroppen og har fleire svarte, opphøgde strukturar uregelmessig fordelt rundt på seg. Arten har vidare brei kropp med kraftige bein, korte trådforma antenner og store augo.
Levesett
Det er ikkje kjend når furupraktbilla legg egga sine. Larvane vert utvikla i grov furuved på varme stadar, særleg i gamle stammar og stubbar. Særleg er det vanleg å finna dei i brannskadde stubbar og bakkenært virke. Dei nyttar som regel 3-6 år på larveutviklinga, som skjer langt inne i veden. Ofte nyttar arten same stubben over fleire generasjonar. For å finna dei må ein difor gå til stubbar av tre som har vekse seint og har høgt innhald av tjære - dette fører til at veden får den rette fukta og konsistensen over lang tid.
Forpuppinga skjer djupt inne i veden. Dei vaksne billene kjem ut på seinsommaren, særleg mot slutten av juli eller i august. Ein reknar med at arten overvintrar som vaksen. Ein kan sjå dei sverma når sola skin på varme dagar.
Status
Furupraktbilla er kritisk truga over heile Skandinavia fordi den grove furuveden arten treng har vorte særs sjeldan. I møblar, stolpar og såkalla villmarkspanel er grovt furutømmer særs populært, noko som har ført til mykje hogst. Det er berre i dei varmaste områda på Austlandet furupraktbilla lever under klimatisk gode tilhøve.
Arten er mest sannsynleg utrydda frå dei fleste gamle lokalitetane han har funnest i. Drangedalsbestanden finst i eit relativt lite område, men det finst kanskje framleis uoppdaga førekomstar i nærleiken av han.
Rolvsfjorden
Rolvsfjorden er ein fjord på Vestvågøy i Lofoten. Han strekkjer seg 2,5 km nordover til grenda Kongsjord.
Kartfjorden
Kartfjorden er ein fjordarm av Rolvsfjorden på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg om lag 1,5 km inn til garden med same namn.
Atle Tranøy
Atle Kåre Tranøy er ein norsk fagforeiningsleiar frå Stord. Han representerer i dag dei tilsette i styret til Aker ASA.
Kartfjorden
Fjorden har innløp ved Straumsbrua som Riksveg 815 går over. Innløpet til fjorden under brua er særs smalt, berre rundt 3-5 meter. Her ligg òg garden Straumen, som er den einaste busetnaden ved fjorden i tillegg til Kartfjord i botn.
Rolvsfjorden
Fjorden har innløp mellom Kartneset i vest og Kjerksundet i aust. Eit lite stykke sør for Kartnest går Skifjorden vestover. Rolvsfjorden har ein fjordarm, Kartfjorden som går vestover til garden med same namn. I tillegg Kongsjord ligg Strandslett inst i fjorden og her ligg det ein campingplass.
Riksveg 815 går langs heile fjorden.
Atle Tranøy
Tranøy starta som røyrleggjar på Stord Verft, og vart leiar i Verkstadklubben i 1987. Han vart konserntillitsvald i Aker Maritime i 1997, og vart seinare konserntillitsvald i Aker Kværner og eigarselskapet Aker ASA. Han er òg leiar i avdeling 118 i Fellesforbundet.
22. august
22. august er den 234. dagen i den gregorianske kalenderen (235. under skotår). Det er 131 dagar att av året.
Atle Tranøy
Atle Tranøy var tidlegare leiar av Stord Raud Valallianse, men er ikkje politisk aktiv i dag. Sonen Eldar Tranøy har òg vore kandidat til kommunestyret for same partiet.
Margrethe Munthe
Margrethe Aabel Munthe var ein norsk visediktar, forfattar og lærar. Ho er særleg kjend for barnesongar som går godt til stødig peikefingerristing, som «Men hva er dette for sure miner? Nei, jammen tror jeg du går og griner! Du vet da, når du er sint og lei, så kan ingen bli glad i deg!», men ho står òg bak gladare bodskapar som dei i «På låven sitter nissen», «Å jeg vet en sæter» og «Hurra for deg som fyller ditt år!». I tillegg til visene skreiv ho to barnekomediar og ein eventyrkomedie.
Liv
Margrethe Munthe vart fødd 27. mai 1860 i Elverum. Far hennar, Christopher Pavels Munthe, var distriktslækjar i Søndre Østerdalen. Han og kona, Christine Margrethe Pavels Aabel Munthe, fekk etter kvart ein ungeskokk på 14. Ein av dei eldre i syskjenflokken var biletkunstnaren Gerhard Munthe.
Margrethe Munthe voks opp på Elverum og flytte til Oslo (Kristiania) då ho skulle få seg utdanning og der gjekk ho på Nissens pikeskole. Etter det gjekk ho lærarskule. Frå 1888 til 1920 arbeidde ho som lærar på barneskular i Oslo, på skulane Vaterland, Bolteløkka og Lilleborg. Etter at ho gjekk av med pensjon i 1920 budde ho fleire år i Italia. Ho døydde 20. januar 1931.