cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Curling
Curling er ein lagsport der dei fire medlemmene på kvart lag etter tur sender av garde ein stein mot eit sirkelforma mål på isen, det såkalla «buet». To av medspelarane kostar isen framom steinen for at steinen skal gli nøyaktig der ein ønskjer å plassere han. Den fjerde medlemmen på laget, som er lagkaptein eller «skip», står ved buet og rettleier dei andre. Kvar lagmedlem skal slå to steinar, og det blir spelt totalt 16 steinar i kvar omgang. Ein kamp omfattar 8–10 omgangar.
Wisłalagunen
Wisłalagunen (polsk Zalew Wiślany eller Zatoka Fryska i 1910; russisk Калининградский залив eller Kaliningradskij Zaliv; tysk Frisches Haff; litauisk Aistmarės) er ein ferskvasslagune i Austersjøen som er skild frå Gdańskbukta av Wisłaneset. Ho vert òg kalla Wisłabukta.
Lagunen utgjer munningen til fleire greiner av elva Wisła, mellom anna Nogat og Pregolja. Ho er knytt til Gdańskbukta via Baltiysksundet.
Av stader langs lagunen finn ein Kaliningrad, Baltiysk og Primorsk i Kaliningrad oblast i Russland og Elbląg, Tolkmicko, Frombork, Krynica Morska i Polen. Den polske hamnebyen Elbląg var tidlegare ein stor handelsby i lagunen, men dette endra seg på grunn av den noverande grensesituasjonen. Kaliningrad og Baltiysk er i dag store byar i lagunen.
Det er snakk om å byggje ein kanal frå lagunen til Austersjøen som ein del av eit stort prosjekt med EU-støtte. Kanalen, som vil ha ei lengd på 1 km, vil gjere hamna Elblag viktig igjen. Dette vil òg gjere at byen ikkje lenger er avhengig av Russland, som stundom trekkjer tilbake rettane for polske skip til å passere gjennom Baltiysksundet som ei form for press på polske styresmakter. Det er estimert at prosjektet vil koste 80 millionar PLN. Det er derimot store økologiske tilhøve som ein må ta omsyn til. Til dømes vil vandringa til pattedyra langs lagunen verte forstyrra. I tillegg kan tilførsel av brakkvatn frå Austersjøen fører til kraftig ubalanse i økosystemet i lagunen, som har ferskvatn.
Historie
Frå 1871 til 1919 var lagunen ein del av Det tyske keisardømet. Mellom 1919 og 1945 var han delt mellom Tyskland og Fristaden Danzig. Frå januar til mars 1945 under evakueringa av Aust-Preussen, kryssa flyktningar frå Aust-Preussen den islagde lagunen på veg vestover etter at Den raude arméen hadde nådd kysten av lagunen nær Elblag. Eit jagarfly gjekk til åtak og tusenvis av flyktningane mista livet eller fall gjennom isen. I dag er Wisłalagunen politisk delt mellom Polen og Kaliningrad oblast i Russland.
Hlöðufell
Hlöðufell er ein vulkan sørvest for Langjökull på Island. Hlöðufell vart danna då lava vart kasta gjennom Langjökull under pleistocenperioden, som var større under den siste istida.
Byar i Kasakhstan
Dette er ei liste over byar i Kaskahstan.
Bu
Bu kan visa til fleire slag byggtypar med ulik bruk, til dømes som utsalsstad, lager eller opphaldsrom.
Bu som bygg, rom og eigedom
Bu med opphav i norrønt búð (bokmål bod) kan vera ei enkel hytte eller eit rom med eit visst føremål. Det kan vera eit mindre vareutsal drive på fast eller kortvarig basis, til dømes krambu, pølsebu eller bu som sel annan snøggmat. Andre buer kan nyttast som kiosk.
Bu med opphavet bú, det å bu ein stad, kan visa til ein bustad eller ein eigedom. Dette har òg ei juridisk tyding i samband med dødsbu, konkursbu, sambu og så bortetter.
Utvikling
Det blei reist buer på det islandske Alltinget, med veggar av stein og torv og telttak av vadmål. Ein ser for seg liknande lettbygde buer ved norske tingstader og faste marknadsstader i Noreg.
Moderne buer kan vera midlertidige bygg av til dømes tre eller presenning, flyttbare bygg eller køyretøy, eller dei kan vera mindre, faste bygg, gjerne i ein eigen stil som minner om tidlegare buer.
Khanty-Mansijsk
Khanty-Mansijsk (russisk Ханты-Мансийск) er ein by i Vest-Sibir i Russland, og hovudstad i det autonome distriktet Khanty-Mansia. Folketalet er om lag 65 000 innbyggjarar (2008). Byen vart grunnlagd i 1930 som tettstaden Ostjako-Vogulsk. I 1940 skifta han namn til Khanty-Mansijsk, og i 1950 fekk han bystatus. Han ligg ved elva Irtysj. Dei siste åra har byen sin økonomi nytt godt av store oljeinntekter. I 2003 arrangerte byen verdsmeisterskapen i skiskyting, og her vert jamleg arrangert verdscuprenn i skiskyting.
Shy People av Tangerine Dream
Shy People er det 33. albumet og det 11. filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. Det inneheld musikken til filmen med same namn frå 1987, regissert av Andrei Konchalovsky. Albumet kom ut i 1988. Albumet kom ut i Storbritannia, USA og Tyskland med forskjellige plateomslag i alle dei tre landa.
Medverkande
I filmen er det nytta andre versjonar av «Shy People» og «The Harbor» med ein annan tekst, sungen av Michael Bishop.
1727
1727 (romartal MDCCXXVII)
Khanty-Mansijsk
Distriktet har status som autonomt distrikt fordi det er sentrum i området for khantyane og mansiane, talarane av dei ob-ugriske språka khantisk og mansisk.
Tinnosbanen
Tinnosbanen er frå 2008 Jernbaneverket si nemning på jernbanestrekninga mellom Tinnoset og Hjuksebø. Før 2008 var Tinnosbanen berre den 30,0 km lange strekninga mellom Notodden og Tinnoset, medan heile strekninga frå Tinnoset til Hjuksebø var ein del av Bratsbergbanen. Strekninga mellom Notodden og Hjuksebø blir betent av NSBs linje 52.
Sanna Solberg
Sanna Charlotte Solberg er ein norsk handballspelar som sidan 2014 spelar på Larvik HK. Ho har i tida 2014-16 vunne EM-gull, VM-gull og OL-bronse med det norske landslaget. Ved utangane av 2018 har ho delteke i 127 landskampar og skåra 225 mål. Kantspelaren er tvillingsyster til målvakta Silje Solberg.
Tinnosbanen
Strekninga mellom Nesodden og Tinnoset er freda av Riksantikvaren. I 2015 vart Tinnosbanen innskrive på UNESCO si verdsarvliste som ein del av Rjukan-Notodden industriarv.
Historikk
Tinnosbanen, som opphavleg gjekk frå Notodden brygge ved Heddalsvatnet, vart bygd som privatbane av Norsk Transportaktieselskap. Han vart bygd som delstrekning for å transportere kunstgjødsel frå Norsk Hydro sin fabrikk på Rjukan til hamna i Skien. Første tog kjørte frå Notodden til Tinnoset 18. februar 1909, banen vart offisielt opna 9. august same år.
Bu
Politiske definisjonar av buer
Politiske eller statlege definisjonar av kva som er ei bu har ført til kallenamn som «brustadbu» i Noreg, som i 1997 avgrensa storleiken på storkioskar som kunne ha ope utanom vanlege opningstider for daglegvarebutikkar. Vanlege butikkar kunne ikkje vera større enn 100 km² og bensinstasjonar ikkje større enn 150 km². Bua fekk namn etter statsråd Sylvia Brustad.
Sanna Solberg
Sanna Solberg spelte på Helset IF til 2010, då ho melde overgang til Stabæk IF i den norske toppserien. Sommaren 2014 flytta ho vidare til den suverene noregseinaren Larvik HK. Med Larvik-klubben vann ho NM-gull i 2014 og 2015, og vart seriemeister både i 2015 og 2016.
Tinnosbanen
Historikk
Banen vart ferdig elektrifisert 11. juli 1911 og er Norges første elektrifiserte normalspora jernbane. Den opphavlege transportkjeda var:
Bu
Politiske definisjonar av buer
Sverige har omgrepet «friggebod» etter statsråden Birgit Friggebo, som frå 1979 avskaffa krav om byggeløyve til opptil to frittståande bygg på til saman mindre enn 10 km² på ein eigedom.
Namn
Bu er brukt som namn og namneledd i norske stadnamn og etternamn, som Bu i Hardanger, Andebu, Fornebu, Selbu og Sparbu.
Tinnosbanen
Historikk
I 1917 vart Bratsbergbanen opna mellom Notodden og Borgestad, og erstatta lektertrafikken mellom Skien og Notodden. Notodden nye stasjon, som vart bygd i 1917, vart ikkje teken i bruk før den nye jernbanestrekninga vart opna.
Frå 1. juli 1920 til 1. juli 1955 tilhøyrte denne strekninga (saman med strekninga Notodden-Porsgrunn) statsbaneselskapet Tinnoset-Porsgrunnbanen (banemerke T.P.B.). Frå 1. juli 1955 vart heile strekninga ein rein statsbane. Den 1. januar 1991 vart persontrafikken lagt ned på strekninga, og 5. juli same år godstrafikken etter at kunstgjødselproduksjonen på Rjukan hadde blitt nedlagt.
Jenbaneverket har teke til å oppgradere Tinnosbanen mellom Tinnoset og Notodden slik at linja skal bli køyrbar. Dette skjer på bakgrunn av at Riksantikvaren 17. juni 2008 tilrådde at anlegga Rjukan – Notodden blir tekne opp i den tentative lista for UNESCOs verdsarvliste.
Wyspa Portowa
Wyspa Portowa er ei øy mellom Gdańskbukta, Śmiała Wisła og Leniwka i Polen. Øya er ein del av byen Gdańsk og er delt inn i to delar: Totalt folketal 22 167 og totalt areal 25,7 km²
Industri
Øya er eit viktig industriområde. Gdańsk raffineri ligg her i tillegg til mange fasilitetar som høyrer til Gdańsk hamn.
Attraksjonar
Wisłoujście er ei festning frå 1600-talet som brukte å halde vakt over munningen til hamna i Gdansk. Staden der den andre verdskrigen vert rekna for å starte, Westerplatte, ligg òg her.
Sanna Solberg
I juli 2010 var Solberg med på vinne junior-VM i handball. Same hausten, 21. september 2010, fekk ho sin landslagdebut mot Romania. Under handball-EM 2014 i Ungarn skåra ho mange mål frå venstrekanten, i ein meisterskap der Noreg kleiv til topps etter finalesiger 28-25 over Spania. Året etter var ho også med på det norske laget som vart verdsmeister under VM 2015. Under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro fekk ho auka medaljesamlinga med bronse, etter at Noreg tapte ein jamn semifinale mot Russland og deretter vann klart over Nederland i bronsefinalen.
Tarasåsen
Tarasåsen eller Tsjernetsja Hora (ukrainsk Чернеча гора; tyder Munkeåsen) er ein ås ved breidda av Dnepr nær Kaniv i Ukraina, der den kjende ukrainske diktaren og kunstnaren Taras Sjevtsjenko vart gravlagd i 1861. Han vart opphavleg gravlagd i Smolenskij gravplass i St. Petersburg. Åsen høyrer i dag til Kaniv kloster. Klosteret var gravstaden til fleire hetmanar av Ukraina.
Det var på Tarasåsen Oleksa Hirnyk brende seg sjølv til døde som ein protest mot den sovjetiske undertrykkinga av det ukrainske språket, kulturen og historia i 1978. Det skjedde på 60-årsjubileet for den første sjølvstendeerklæringa til Ukraina i 1918.
I dag er toppen ein del av Sjevtsjenko nasjonalreservat til minne om diktaren og eit populært turistmål. Ei kyrkje til minne om Sjevtsjenko (Tarasova Cerkva) er planlagt bygd på toppen.
Gustava Kielland
Gustava Kielland (fødd Susanne Sophie Catharina Gustava Blom var saman med mannen presten Gabriel Kielland ein av føregangspersonane for misjon i Noreg. Ho er elles særleg kjent for å ha skrive julesongen «O, jul med din glede».
Gustava Kielland stifta Noregs aller første kvinneforeining i Lyngdal. Den første møteprotokollen til foreininga er datert 1844.
På sine gamle dagar dikterte Gustava sine Erindringer fra mitt liv, gjeve ut som manuskript for slekta i 1882. Ei ny utgåve, bearbeidd for offentlegheita, kom i 1899. Boka inneheld ei samling dikt. Det mest kjende av desse er «Liden Ekorn».
Lyngdal, staden der Gabriel og Gustava budde store delar av livet, har i dag eit eige misjonsmuseum som heidrar minnet til paret. Gustava Kielland døydde i Skien i 1889.
Gunvor
Gunnvor og Gunvor er skandinaviske kvinnenamn avleidd frå norrøne Gunnvǫr, som er sett saman av namnedelane gunnr, 'strid' og kanskje várr, 'var, forsiktig'. Gunvor har namnedag i Sverige den 3. mars og i Noreg den 3. april.
Bruk
Namnet finst som Gunvar på runesteinar, og blei igjen teke i bruk i Skandinavia på 1800-talet.
Gunvor var eit mykje brukt namn for norske jentebarn på 1910- og 1920-talet, då det blei brukt for rundt 1,2 % av jentebarn. I 2009 var det 5 596 kvinner som heitte Gunvor og 702 som heitte Gunnvor i Noreg.
Jamtland
Jamtland eller Jamteland (svensk Jämtland, norrønt Jamtaland, bokmål og dansk Jemtland) er eit landskap i Norrland i midt-Sverige. Jamtland grensar i vest til Noreg og Trøndelag fylke, i nordaust til Lappland, i aust til Ångermanland og i sør til Härjedalen og Medelpad. Landskapet har om lag 20 000 kjende fornminne.
Etymologi
Jamtland har fått namnet sitt frå Kjetil Jemte, som flydde frå Trøndelag på 700 eller 800-talet.
Historie
Jamtland var ein sjølvstyrt bonderepublikk i mellomalderen med blant anna eiga lov og eigen valuta. Jamtland hadde ingen statsforvaltning og kunne nærast reknast som eit anarki i denne perioden. Fleire av nybyggjarane som flytta til Jamtland var norske og i 1178 vart Jamtland norsk, og lagt under den norske kongen og statsmakta. Området var norsk i over 450 år, fram til 1645 då svenskane okkuperte området og så annekterte det i freden i Brömsebro i 1645. Det har dermed vore svensk i over 350 år.
Warnie Kępy
Warnie Kępy er ei øy i Stettiner Haff i Polen, nær Wolin. Warnie Kępy er ikkje busett og er verna på grunn av dei mange dyreartane som held til her, og særleg fuglane som hekkar her.
Olav Sannes
Sannes tok landbruksutdanning i ungdomen og var sidan gardbrukar I Drangedal. Han var ordførar i heimbygda i ei lang rekke år, og hadde fleire andre kommunale og fylkeskommunale verv. Perioden 1919-21 representerte han Venstre på Stortinget, på ny stortingspresentant 1925-33.
Sannes gav ut bygdeboka Drangedal med Tørdal, ei bygdesoge i 1924 (faksimile 1974, ISBN 82-990370-1-8). Sidan skreiv han to romanar med handling frå Drangedal; Hardår som kom i 1927 og Gullsplinten som kom i 1931. Dei to romanane vart gitt ut på ny i eit samla band i 1988.
Livemiles
Livemiles (seinare gjeve ut som Live Miles) er det 34. albumet og det sjette konsertalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. Det var det siste albumet deira med Chris Franke. Den første halvdelen av albumet er ei innspeling frå ein konsert i Albuquerque i New Mexico i USA 8. juni 1986. Den andre halvdelen er ein remiksa versjon av ein del av ein konsert i Vest-Berlin i Tyskland 1. august 1987.
Det er blitt stilt spørsmålsteikn ved opphavet til plata. Nøye analysar av eit opptak gjort av publikum frå konserten i Albuquerque (inkludert lydsjekken)) syner at ikkje noko av «Albuquerque Concert» på Livemiles kjem frå denne konserten. Andre opptak frå den amerikanske turneen i 1986 indikerer at musikken vart spelt inn etter turneen i 1986, truleg i studio. Somme av denne musikken vart framført i 1988 etter Chris Franke hadde slutta.
Chocooropendola
Skildring
Hannfuglen er ca. 46,5 cm i kroppslengd, hoa er litt mindre, ca. 40 cm. Denne fuglen liknar mykje svartoropendola (Psarocolius guatimozinus) i utsjånad, begge er i stor grad svarte med kastanjebrune oversider, men flekkene av berr hud på kinna er rosa hos chocooropendola, skuldrene og vengene er meir raudbrune og kroppssidene er heller meir kastanjefarga. Begge har sitrongul hale med smalare svarte sentralfjører.
Denne arten er endemisk for eit område ved foten av fjellkjeda Serranía del Baudó i Chocó-departementet og litt inn i nordvestre Antioquia-departementet i Colombia. Arealet av utbreiingsområdet er berekna til 4 570 km2.
Jacqueline Smith
Smith blei fødd i Wyoming i USA med vietnamesisk-amerikansk mor og norsk far. Familien flytta til Stavanger då ho var ni, og nokre år seinare til Asker. Etter å ha tatt ex.phil og 1. avdeling jus gjekk ho til sjøs.
Etter åtte år til sjøs som croupier på passasjerskip i Color Line, dei fleste som tillitsvald for casinopersonalet om bord, vart Jacqueline Smith i 1998 vald som varamedlem til landsstyret i Norsk Sjømannsforbund. Kort tid etter vart ho tilboden stilling som assistent for kontorleiaren ved spesialkontoret for cruisebransjen som forbundet har i Miami. Ved neste landsmøte, i 2002, vart Jacqueline Smith vald til forbundssekretær, éin av fem i den valde leiinga ved hovudkontor til Norsk Sjømannsforbund, før ho i 2006 vart vald til forbundsleiar.
Smith tok ikkje attval i 2014, men heldt fram sitt fagforeiningsarbeid internasjonalt gjennom at ho overtok stillinga som maritim koordinator i Den Internasjonale Transportarbeidarføderasjonen.
Fylkesveg 855
Fylkesveg 855 (Fv855) går mellom Buktamoen i Målselv kommune og Finnfjordbotn i Lenvik kommune. Vegen er 30 km lang.
Vegen tar av frå E6 ved Buktamoen og går i retning nordvest til Finnfjorden.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Arkeolog
Arkeolog er nemninga på fagfolk som arbeider innanfor fagfeltet arkeologi. I Noreg vert det utdanna arkeologar ved universiteta i Oslo, Bergen, Trondheim og Tromsø, men tittelen arkeolog er ikkje verna ved lov.
Under studietida er det vanleg for mange å arbeide ein eller fleire sommarsesongar som feltarkeolog, det vil seie å stå for eller take del i utgravingar og andre granskingar av funnstader, eller leite etter eventuelle funn i område der det er aktuelt å byggje eller gjere anna arbeid som kan skade eller øydeleggje fornminne som er verna i kraft av lovgjevinga.
Mange arkeologar spesialiserer seg på visse tidsepokar og/eller geografiske område.
Mike Ireland
Michael James Grant Ireland, kjend som Mike Ireland, er ein kanadisk tidlegare skeiseløpar frå Winnipeg i delstaten Manitoba. Han vart i 2001 verdsmeister i sprint og vann elles ein sølvmedalje og to bronsemedaljar i sprint-VM i tida 200-04.
Ireland deltok internasjonalt frå 1994, men fekk sitt gjennombrot fyrst i 2000-sesongen. Han vart då andremann i sprint-VM, slått av landmannen Jeremy Wotherspoon, og tok elles sølv og bronse på høvesvis 500 meter og 1000 meter under VM i enkeltløp. I januar 2001 vann Ireland sprint-VM i Inzell i Tyskland. Under verdscupfinalane 3. mars 2001 i Calgary forbetra han verdsrekorden på 1000 meter til 1.08,34, ein rekord landsmannen Wotherspoon sletta allerie åtte dagar seinare. Både i 2002 og 2004 enda Ireland på tredjeplassen i sprint-VM. I 2004 kneip han også ein bronse på 500 m under VM i enkeltløp i sørkoreanske Seoul. Han deltok i fire olympiske vinterleikar, men kom aldri høgre enn ein sjetteplass på 500 m under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City.
Han la opp i 2010.
Gervinho
Gervais Yao Kouassi, kjend som Gervinho, er ein ivoriansk fotballspelar som har spela for AS Roma i italiensk Serie A, og for landslaget til Elfenbeinskysten.
Jacqui Smith
Smith var parlamentsmedlem for valkrinsen Redditch frå 1997 til 2010. Ho var den tredje kvinna som styrte eit av dei sentrale departementa i Storbritannia. Tidlegare hadde Margaret Thatcher vore statsminister og Margaret Beckett utanriksminister. Smith tapte kampen om attval i 2010, då den konservative kandidaten Karen Lumley vann Redditch-mandatet.
Lyngdalsfjorden
Lyngdalsfjorden er ein fjord som ligg i kommunane Farsund og Lyngdal kommunar i Agder fylke. Han har innløp mellom Spindsodden i Farsund og Sandvika i nord og strekkjer seg 15 km austover til sentrum av Lyngdal.
Frå innløpet går fjorden først nordaustover, og etter om lag 5,5 km svingar han rett austover. Her går sidefjorden Åptafjorden nordvestover og endar opp i Drangsfjorden. Frå innløpet av Lyngdalsfjorden til botn av Drangsfjorden er det om lag 16 km.
Eit stykke etter at Lyngdalsfjorden har svinga rett austover stikk Kollevollsbukta seg sørover til Kollevoll. Frå botn av vika er det berre 600 meter over til botn av Spindfjorden lenger sør. Ytst i Kollevikbukta ligg Homsholmane, dei største øyane i fjorden. Frå her og innover til Lyngdal stig Kløftefjell (275 moh) bratt opp på nordsida. Inst i fjorden ligg Lyngdal sentrum og her munnar elva Lygna ut i fjorden.
Wyspa Sobieszewska
Wyspa Sobieszewska er ei øy i Austersjøen mellom Gdańskbukta og deltaet til elva Wisła i Polen. Øya er ein del av byen Gdańsk.
Nord for øya ligg Gdańskbukta, medan ei grein av Wisła kalla Leniwka renn i sør. Den vestlege grensa vart danna i 1840 under ein flaum som skapte eit nytt elvefar for Wisła kalla Śmiała Wisła. Den austlege grensa vart grave ut i 1895 som eit nytt og kunstig elvefar for Wisła kalla Przekop Wisły.
I Górki Wschodnie ligg eit fuglereservat og eit senter for forsking på fuglar.
Wyspa Sobieszewo er ein av 30 bydelar i Gdańsk.
Wielka Żuława
Wielka Żuława eller Wielki Ostrów er den største øya (82,4 ha) i innsjøen Jeziorak. Ho høyrer til Iława og har mange feriestader.
Børselv
Børselv har ein daglevarebutikk som har bensinutsal, tipping og apotekutsal. Børselv oppvekstsenter består av barnehage og barne- og ungdomsskule. Skulen hadde 19 elevar i 2010.
I Børselv ligg Kainun institutti - kvensk institutt. Senteret har vore i full drift sidan januar 2007. Det arbeider for å verne og utvikle kvensk språk og kultur, og driv dessutan både språkleg og kulturelt opplysningsarbeid.
Når det gjeld reiselivsnæring finst det i Børselv ein overnattingsstad, Bungalåven‚ eit lite familiedrive overnattings- og aktivitetssenter.
Gjennom bygda renn Børselva, ei elv der laksen går ca 80 km innover i landet.
Marija Isakova
Marija Grigorjevna Isakova var ein russisk skeiseløpar frå Vjatka som vart verdsmeister på skeiser i 1948, 1949 og 1950. Ho representerte Sovjetunionen.
Isakova deltok i 1936 i den sovjetiske meisterskapen, der ho vart nummer fem. I 1944 kom ho på andreplassen i landsmeisterskapen, før ho i 1945 byrja på ei nasjonal sigersrekke som varte til 1951, med unnatak for ein andreplass i 1950.
Trine Hattestad
Elsa Katrine Solberg Hattestad er ein norsk tidlegare friiidrettsutøvar kjend som Trine Hattestad. Ho vann to VM-gull i spydkast og vart olympiameister i 2000. Ho var medlem av klubben Ski IL fram til 1985, frå 1986 medlem av Minerva. Ho spela handball på 2. nivå for Oppegård IL. Ho bur i Oppegård i Akershus.
Marija Isakova
Isakova deltok i tre verdsmeisterskap på skeiser, og vann alle tre meisterskapane. I finske Turku i 1948 vann ho med ein margin på over seks tidspoeng til landskvinna Lidija Selikhova. Året etter gjekk VM på Kongsberg, der ho sikra meistertittelen etter å ha vunne dei tre kortaste distansane. Vinteren 1950 vann ho skeise-VM på heimebane i Moskva framom sju landskvinner, norske Randi Thorvaldsen vart beste utlending på niandeplass. Den 12. februar 1951 sette Isakova verdsrekord på 1500 m på Medeobana ved Alma Ata med tida 2.29,5.
Trine Hattestad
Sesongane 1981-90
15 år gammal tok Hattestad sølv i spydkast i noregsmeisterskapen, bak den dåverande noregseinaren Hilde Bratvold. Same resultat vart det året etter, men i 1983 var rollene bytt om. Trine Solberg vann då sitt første av tretten norske meisterskap med eit kast på 61,18 m. Under dei olympiske sommarleikane i 1984 kom ho på ein fin 5. plass. Dei påfylgjande sesongane kom og gjekk utan særleg framgang. Ho framstod som ein hellar tevlingssvak utøvar, presterte ikkje toppresultat i store og tette tevlingar.
I august 1989 testa ho positivt på ei A-prøve i ein dopingstest. Etter ei negativ B-prøve vart prøva avvist i januar 1990.
Sesongane 1991-2000
Den store framgangen kom i 1991-sesongen, då Trine Hattestad for aller fyrste gong slengde spydet forbi 70-metersbandet. Men i dei store meisterskapa lykkast ho ikkje, korkje i 1991 eller 1992. Fyrst ved verdsmeisterskapen i 1993 vart det fullklaff. Ho kasta då 69,18 m og vann gullet. Året etter vart ho europameister. Ho forsvarte VM-tittelen ved meisterskapen i Athen 1997. I hennar siste sesong, 2000, var ho klar favoritt ved dei olympiske leikane i Sydney. Ho opna i finalen med eit kjempekast på 68,78 m. Ingen andre kastarar klarte å overgå denne prestasjonen. Fem døgn etter ho hadde sikra seg OL-gullet, deltok ho i si siste tevling. I Grand-Prix-finalen i Doha vart Hattestad nummer to i spydtevlinga med eit kast på 65,86 m. Hattestad vann medaljar ved alle store internasjonale meisterskap, unnateike eitt, i perioden 1993-2000.
I etterkant av sommar-OL i 2000 vart Trine Hattestad tildelt både Fearnleys olympiske ærespris og Aftenpostens Gullmedalje.
Medaljar i norske meisterskap
Hennar beste kast i noko noregsmeisterskap kom i 1991. Ho kasta då 71,44 m og vann med over 20 meters margin.
28. juni 2000 sette Hattestad ny verdsrekord i Bergen med eit kast på 69,48 m.
Deformasjon i meteorologi
Deformasjon i meteorologi er endringsraten til forma på ein væskelekam. Storleiken er særs viktig i danninga av frontar, i utforminga av skyer og i diffusjon av stoff og eigenskapar.
Likningar
Deformasjon av horisontal vind er definert som, der og , representerer dei deriverte av vindkomponentane. Sidan desse deriverte varierer stort med rotasjonen til koordinatsystemet, så vil \ A og \ B gjere det same.
Strekkingsretning
Deformasjonselementa \ A og \ B (over) kan nyttast til å finne retninga til utvidingsaksen, altså linja som elementa strekkjer seg langs (òg kalla strekkingsretninga). Fleire straummønster er kjenneteikna ved stor deformasjon: konfluens, diffluens og skjerstraum. Konfluens, òg kjend som strekking, er ei forlenging av eit væskeelement langs straumeretninga (straumlinjene konvergerer), medan diffluens, òg kjend som skjerdanning, er ei forlenging av væskeelementet normalt på straumretninga (straumlinje divergens).
Einfrid Perstølen
Bakgrunn
Einfrid Perstølen vaks opp i ein heim prega av vidsyn, innsatsvilje og eit breitt kultur- og samfunnsengasjement, der omsynet til samfunnet gjekk framom personleg føremon. Stikkord er norskdom, fråhaldssak, kvinnesak, frilyndt kristendom, og partiet Venstre. Mora, Dortea (født Høyholm, frå Vevelstad på Helgeland) var utdanna lærar og ei drivkraft i norskdoms- og anna organisasjonsarbeid. Faren, Ola Perstølen var skreddar, politikar og organisasjonsmann, og den første bokhandlaren i Noreg som dreiv forretning utanfor ein by. Inntrykka og verdiane heimanfrå har vore definerande for Einfrid Perstølen heile livet, både i det ho slutta seg til og det ho gjekk vekk frå.
Ho tok examen artium som privatist ved Voss landsgymnas 1937. Ho vart preseterist og vann dessutan prisen frå Fridhiov Oos' legat for beste hovudstil i norsk til examen artium det året. Einfrid Perstølen var med i styret til Norges Studerende Ungdoms Avholdsforbund (no Forbundet Mot Rusgift) i 1939 og i Studentmållaget sitt styre i 1940. Ved krigsutbrotet slutta ho seg til dei norske styrkane i 1940 i saniteten ved Tonsåsen. Derifrå reiste ho til Skottland og var sanitetssoldat, sjukepleiar og student i Skottland og England 1940–1945. Ho har fått Deltakarmedaljen med rosett for krigsinnsatsen.
Perstølen var utdanna lege (hausten 1946) med spesialisering innanfor psykiatri og barnepsykiatri (begge frå 1959). Ho var gift (1946-1999) med kullkamerat og seinare spesialist i nevrologi Odd Grønvik (1918-1999), og dei fekk fire born. Ho tok etternamnet Grønvik då ho gifta seg, men trega namnebytet og skifta namn attende til Perstølen i 1978.
Virke
Som lækjar hadde ho turnusteneste i Lofoten og etter det nokre år med variert sjukehuspraksis i Bergen og Oslo. Hennar interesse for psykiatri førte til tilsetjing ved Nic. Waals Institutt, som vart grunnleggjande i utviklinga av norsk barnepsykiatri og barnepsykologi. Ho deltok aktivt i utviklinga av faget også etter at ho i 1959 vart ein av dei første godkjende spesialistane i landet. Ho var assisterande overlege ved avdelinga for barne- og ungdomspsykiatri i Oslo helseråd frå 1961 til 1972. Frå 1972 praktiserte ho privat frå heimekontor. Frå 1964 til 1975 var ho timelærar i barne- og ungdomspsykiatriske emne ved Pedagogisk institutt ved UiO. Ho var òg nytta som timelærar av Det medisinske fakultetet.
Frå midt på 1960-talet engasjerte ho seg sterkt i målsaka, og bidrog til nynorsk i media gjennom ei rekkje radiokåseri. Ho sat i styret i Noregs Mållag frå 1965 til 1967 og frå 1970 til 1971. I alle desse åra var ho også medlem i arbeidsutvalet, og i eitt av dei var ho også nestleiar. I arbeidet der var ho mellom anna ein viktig pådrivar for bruk av landsnamnet Noreg på offisielle dokument som pass, frimerke og på norske pengesetlar. Hennar argumentasjon for språk, dialekt og identitet vart ein viktig mobiliseringsfaktor både for bruk av nynorsk og for auka bruk av dialekter på 1970-tallet. Sentralt her er artikkelen «Mål, sjølvkjensle og personlegdom» som er basert på landsmøtetalen ho heldt på Noregs Mållag sitt årsmøte i Målselv i 1967. Ho var med i ei eiga mållovsnemnd som bidrog til å forme Noregs Mållag sine innspel om den nye lova om målbruk i offentleg teneste som vart vedteken av Stortinget i 1980. Som varamedlem deltok ho aktivt i styrearbeidet i Dag og Tid i 1967–1968 og i 1977. I 1972 var ho med på å skipe Asker mållag og Medisinsk mållag.
Ho vart utnemnd til heidersmedlem i Noregs Mållag i 1992. Ho var medlem av Norsk språkråd frå 1976 til 1984. Ho melde seg ut av kyrkja midt på 1950-talet og var medlem i Human-Etisk Forbund.
Barne-, ungdoms- og familiepsykiateren Einfrid Perstølen.
Hans Olav Tungesvik, som sjølv var psykiater og leiar for Noregs Mållag frå 1965 til 1970, skriv dette om hennar virke som psykiater:
Utgjevingar
Bøker Artiklar
Fylkesveg 856
Fylkesveg 856 (Fv856) går mellom Finnfjordeidet og Straumsnes i Lenvik kommune. Vegen er 14,5 km lang.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
TTA
TTA er ei forkorting for True Audio eller naturtru lyd, er ein omkodar (codec) som lager lydfiler utan tap av informasjon. <!-- (abbreviated TTA) is a free, simple real-time lossless audio encoder/decoder, based on adaptive prognostic filters which has shown the same or the better results comparing to majority of modern analogs.
TTA Compressor
TTA performs lossless compression on multichannel 8, 16 and 24 bit data of the Wav audio files. Being "lossless" means that no data/quality is lost in the compression - when uncompressed, the data will be identical to the original. The compression ratios of TTA depend on the type of music file being compressed, but the compression size will generally range between 30% - 70% of the original. TTA format supports both of ID3v1 and ID3v2 information tags.
Using True Audio codec, you can store up to 20 audio CD from your music collection on one single DVD-R for playback, while keeping all of CD information in a popular ID3 information tags.
The Project
The TTA project provides:
Grønsfjorden
Grønsfjorden eller Grønsundsfjorden er ein fjord som ligg på grensa mellom kommunane Lindesnes og Lyngdal i Agder fylke. Fjorden er 12 km lang, og går frå Vaholmen sør for Austre Seli og langs heile vestsida og nordsida av sjølve Lindesneshalvøya. Ved Jåsund ligg innløpet til Lenefjorden som held fram vidare nordover. Samla sett er lengda frå innløpet til Grønsfjorden til botn av Lenesfjorden 20 km.
TTA
External links
-->
Grønsfjorden
På det djupaste, utanfor Hundingsland, er fjorden 172 meter djup, medan han er grunnast inne ved Jåsund der han berre er 3,5 meter djup.
Bortsett frå øya Austre Seli ligg Revøy på vestsida av fjorden. Revøy har brusamband over til fastlandet over Revøysundet. Bortsett frå nordsida inst i fjorden, er begge sidene av Grønsfjorden vidare innover fjorden forholdsvis glatte med få store bukter og viker. Midt i fjorden ligg to små øygrupper, Førøyan og Midtfjordøyane. Nordaust for Førøyan ligg Epledalsbukta, medan Hovdebukta ligg nord for Midtfjordøyane. Like før Jåsund ligg Osevågen eller Åsevågen nord for sundet. Innløpet til vågen er smalt, berre om lag 60 meter breitt.
Jólnir
Jólnir var ei tidlegare vulkanøy sør for Island. Ho voks opp av havet på grunn av tektonisk aktivitet i juli 1966. Havet slo laus på øya og ho forsvann fleire gongar under overflata for å kome opp att igjen på seinare tidspunkt.
Ho vart kalla opp etter Jólnir, ein norrøn gud (vanlegvis identifisert som eit anna namn på Odin).
Danninga av Jolnir er nært forbunden til naboøya Surtsey, som kom opp av havet i 1963. Vulkanutbrot oppstod i det omliggande havområdet, men dei nye landområda som vart danna vart raskt erodert bort av bølgjene. I 1966 braut Jólnir overflata og endring i samansettinga til materialet som kom opp forma hardare stein som stod imot erosjonen. Vulkankjegla nådde ei høgd på 70 meter over havet, men òg denne landmassen måtte til slutt gje tapt for havbølgjene.
Etter at aktiviteten tok slutt 8. august 1966 forsvann øya raskt og forsvann i havet igjen i oktober 1966.
University of Florida
University of Florida (forkorta UF) er eit delstatseigd, forskingsbasert sea-grant- og land-grant-universitet i Florida i USA, med campus i Gainesville. Det vart grunnlagt i 1853 som East Florida Seminary, medan Florida Agricultural College (FAC) frå 1884 var ein annan forløpar - som samstundes var det første land-grant-universitet i delstaten. Gainesville vart vald til campus i 1905.
Anton Martin Schweigaard
Anton Martin Schweigaard var ein norsk jurist og politikar.
University of Florida
I åra 1945-47 var det enorm søking frå heimvendte krigsveteranar, og den store tilstrøyminga vart avlasta ved å bygge eit tilleggscampus i Tallahassee. Etter to års drift vart derimot denne campusen sjølvstendig og utvikla seg til dagens Florida State University.
Anton Martin Schweigaard
Schweigaard var professor i rettslære og økonomi. Han tala varmt for økonomisk liberalisme og påverka norsk økonomi i kapitalistisk retning. Han blei veld inn på Stortinget i 1842 og sat fram til 1869.
University of Florida
I 1958, etter 106 år, fekk svarte studentar tilkomst til University of Florida.
Anton Martin Schweigaard
Schweigaard var fødd i Kragerø og døydde i Christiania, nå Oslo. Han er heidra med statue på Universitetsplassen framfor bygningane til Universitetet i Oslo i sentrum av Oslo, og har gitt namn til Schweigaardsgate i Oslo og Schweigaardsparken i løkka i Kragerø.
University of Florida
UF er den nest største campusen for høgare utdanning i USA. Budsjettet er om lag 23 mrd kroner årleg. På grunn av høg kvalitet på fleire av fagtilboda (særleg ved det såkalla Honours program) vert universitetet tidvis rekna til gruppa Public Ivy - dei 10-30 beste offentlege universiteta i USA. Både studentane og forskarane kan vise gode resultat. Eit resultat av forskinga ved UF er sportsdrikken Gatorade.
Skular og studenttilhøve
Dei 17 collega arrangerer i alt 123 mastergradsprogram og 76 doktorgradsprogram, ved i alt 87 skular og fakultet. Desse er:
University of Florida har 50 882 studentar og 2 311 vitskapeleg tilsette i 2006, og i haustsemesteret same år var skulepengane på årsbasis US$ 3 206 for studentar folkeregistrert i delstaten Florida. Studentane representerer meir enn 100 land.
1799
1799 (romartal MDCCXCIX) var eit normalår som byrja på ein tirsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
Gabriel Kielland
Gabriel Kirsebom Kielland (fødd 26. januar 1796 i Stavanger, død 20. april 1854 i Lyngdal) var ein norsk prest. Saman med kona Gustava Kielland var han ein av føregangspersonane for misjon i Noreg.
Kielland gjekk på skole i Danmark og tok examen artium ved Københavns universitet i 1816. Deretter tok han teologisk embetseksamen i Kristiania i 1823. Etter å ha vorte gift i 1824, var han først sokneprest på Finnøy (1826-1837), deretter i Lyngdal (1837-1854).
Etter å begynt på det teologiske studiet, kom han over nokre skrifter gjeve ut av Brødremenigheten. Dette la grunnlaget for at han resten av sitt liv skulle framstå som en pionér for misjonssaka. Brødremenigheten hadde utspring i Herrnhuterrørsla, som framleis er aktive både i Tyskland og Danmark. Kielland fekk eit nært forhold til forstandaren Niels Johannes Holm, og vart i april 1823 teke opp i meinigheita.
Misjonstanken er grunnleggjande for meinigheita, og allereie i desember 1826 bidrog presten Kielland til skipinga av «Forening i Stavanger til Guds Riges Udbredelse blant Hedningerne», den aller første misjonsforening i Noreg. Deretter tok det drygt ti år før initiativet førte til ein nasjonal samanslutnad av dei norske misjonsforeiningane. 12. oktober 1841 skreiv Gabriel eit sirkulære med oppfordring til samling, og utforma innbydinga til «Norges samtlige Missionsvenner» 21. mai 1842 om å samlast i Stavanger. Det Norske Misjonsselskap vart stifta i Stavanger 9. august 1842.
Lyngdal har i dag eit eige misjonsmuseum som heidrar minnet til Gabriel og Gustava.
Eit utval av Kielland sine etterlatne brev med meir vart gjeve ut av sonen Hjalmar under tittelen En gammel prests efterlatte papirer (1922). Han førte ei omfattande brevveksling med venner i Noreg og utlandet, og omsette ei verdshistorie for skole og familiar frå tysk.
1789
1789 (romartal MDCCLXXXIX)
Georg Reiss
Georg Michael Dødelein Reiss var ein norsk jurist, komponist og musikkgranskar. Han var far til Thorleif og Elisabeth Reiss, sjølv fødd i Christiania.
Svenske folkeeventyr
Svenske folkeeventyr (svensk svenska folksagor) er folkeeventyr overførte innan den svenske kulturen. Dei er fantastiske forteljingar der somme kan vere verdifulle og formidle sider ved kulturarven, slik kulturpsykologen Jerome Bruner skisserer i boka The Culture of Education (1996). Forteljingar strukturerer viktige erfaringar og hendingar, forklarer han.
Georg Reiss
Med stønad frå Nansenfondet og som statsstipendiat frå 1908 studerte Reiss neumeskrift, paleografi og mellomaldersk musikkteori, offentliggjorde handskrifter frå Riksarkivet og maksla til to delar for St. Olav. Han disputerte til dr. philos. i 1913 på avhandlinga Musikken ved den middelalderlige Olavsdyrkelse i Norden. Det var første doktorgraden i norsk musikkhistorie.
Svenske folkeeventyr
Svenske folkeeventyr blei skrivne ned i Sverige på 1800-talet ganske samtidig med Asbjørnsen og Moe sitt arbeid i Noreg. At svenske folkeeventyr blei skrivne ned i Sverige ei tid rundt 1840, kom av initiativet til Gunnar Olof Hyltén-Cavallius, som då var amanuens ved det Kungliga Biblioteket. Det første heftet han gav ut, i lag med George Stephens, var Svenska folksagor och äfventyr (1844). Det heiter om det at
Hyltén-Cavallius etterlét seg ei stor samling folkeeventyr og segner frå midten av 1800-talet: Svenska Folk-Sagor, Legender och Äfventyr. Hovudtilfanget kjem frå tida mellom 1837 og 1850, enda om Hyltén-Cavallius stakk inn i boka ymse materiale seinare også, og dette tittelbladet: Primär-uppteckningar av Svenska folkets Natur-Myther og Sägner, samlade under åren 1837–1882 af Gunnar Olof Hyltén-Cavallius. I samlinga finn ein oppteikningar gjort av menn og kvinner, prestar, adelsfolk, bønder og tenestefolk, osv.
På 1900-talet gav Kungliga Gustav Adolfs Akademien ut ei mengd svenske eventyr og segner av ulik kvalitet. Mange av tekstane er fragment. Bøkene blei gitt ut år om anna på ulike forlag - 12 band i alt. Det sjuande bandet kom med i 2011. Språket i nokre av dei originale, svenske eventyrsamlingane var som nemnt alderdomleg og stundom kunstig då dei blei nedskrivne. Somme er gitt ut i nyare, meir høveleg språk. Dei fire banda i Gidlund-samlinga er til dømes rimeleg moderniserte.
Dei største bidragsytarane til svenske eventyr, og samlarane
Sven Liljeblad skriv om ei «egendomslös lantbefolkning. . . berättarkonstens bästa utövare». Ein av dei var Michael Jonasson Wallander (1778-?). I litteraturen er han mest kjend som Mickel i Långhult. Prosten Carl Fredrik Cavallius (1781-1857), far til Hyltén-Cavallius (ovanfor), fekk mykje materiale frå Mickel. Sven Liljeblad skriv at «hans namn har intill helt nyligen varit okänt. Han är den svenska folksagans store mästare.»
Liljeblad skriv også at
Skreddaren Johan Magnus Pettersson bidrog med sytten eventyr under det råkande psevdonymet «Johan Saks» eller «Johan Sachs».
På øya Gotland blei det samla inn mange fine eventyr. Per Arvid Säve (1811-97) vende attende til fedreøya etter akademiske studium i Uppsala, og gav ut ei mengd skrifter, og «Hans arbeten inom svensk folklivsforsking äro av ingen överträffade».
Nokre av eventyra kjem frå andre samlingar enn Kungliga Gustav Adolfs. Til dømes stammar eventyret «Gulleple med sølvblad» frå ei mindre samling frå nordre Skåne, der ein lege, D.W. Billengren, skreiv ned eventyr for Hyltén-Cavallius i 1845
Små, enkle hefte som blei kalla skillingstrykk fordi dei kosta lite, inneheldt mange eventyr. Ved sida av bibel, salmebok og postill var dei «det svenska folkets käraste läsning». Somme av eventyra ifrå skillingstrykka er ikkje opphavleg svenske, men dei var omtykte i grannelandet like fullt. Så godt som alle står i P. O. Bäckströms verk Svenska Folkböcker frå 1845-48. No finst nesten ingen opphavleg norske eventyr heller, som Moltke Moe har synt: Eventyr har vore felles forlystingsmiddel mellom fleire land innan eit kulturområde.
Christoffer Gedde Oftedahl
Christoffer Gedde Oftedahl var ein norsk geolog. Han var statsgeolog ved Noregs geologiske undersøkingar frå 1952 og 1957, og frå 1957 var han professor ved NTH.
Han arbeida mykje med permiske vulkanske bergartar i Oslofeltet og mineralogien til feltspaten. Som sakprosaforfattar skreiv han oversiktsverket Norges geologi og fleire populærvitskaplege bøker.
Statsstipendiat
Statsstipendiat er ei norsk stilling som etter søknad og innstilling frå Kulturdepartementet blir tildelt av Stortinget i samband med ordskifet om årets statsbudsjett. Stipendet blir utbetalt til stipendiaten oppnår pensjonsalder, for tida 67 år (2005).
Statsstipend blir gjeve som støtte til personar innanfor tverrfaglege eller uvanlege arbeidsfelt som er samfunnsmessig viktig, spesielt personar som på grunn av arbeidsområdet eller manglande formell kompetanse ikkje så lett kan få stillingar ved vitskapelege institusjonar eller kulturinstitusjonar. Tildeling av statsstipend skal normalt skje på fagleg grunnlag etter tilråding frå ein eller fleire kompetente personar som kjenner bakgrunnen og verksemda til kandidaten. (Statsråd Valgerd S. Haugland i brev til Stortinget 10.12.2001)
På 1800-talet vart fleire personar tildelt statsstipend av Stortinget for ulike forskingsarbeid. Ivar Aasen er eit døme på dette. Slike statsstipend finst ikkje lenger, tilsvarande stipend blir delt ut av Norsk forskningsråd og andre institusjonar. Statsstipendordninga vart endra etter Stortinget si nye rolle frå 1884 av. Blant dei første statsstipendiatane i nyare tyding har vi t.d. etnografen Andreas M. Hansen 1908 og Frederik Macody Lund frå året etter. Frå nyare tid er eit kjent døme røyrleggjar Erling Johansen frå Østfold, han oppdaga som amatørarkeolog ei mengd nye helleristningar. Han vart utnemnd av Stortinget til statsstipendiat i 1950. Dagens statsstipend kan vi sjå på som ei støtte til uavhengig, fri verksemd for kultur, samfunn og vitskap.
Lønnsvilkår
Statsstipendiatordninga vart i løpet av 1999 grundig drøfta i Kulturdepartementet i samarbeid med Kirke-, utdannings- og forskningsdepartementet. Resultatet vart lagt fram i St.prp. nr. 1 (1999-2000) og Stortinget hadde ikkje merknader til opplegget. Det er utarbeidd retningsliner for ordninga. Stipendiatenes økonomiske kår vart betra ved at alle stipendiatane som var under pensjonsalder og som hadde hatt såkalla beløpstipend, vart overført til stipend tilsvarande l.tr. 33 på statens regulativ og innmeldt i Statens pensjonskasse. Vidare vart det bestemt at alle stipendiatane utom pensjonistane skal ha stipendbeløp som følgjer kode 1017 Stipendiat, eller i spesielle tilfelle kode 1378 Stipendiat, i statens lønnsplanar for å få del i den generelle lønnsutviklinga på regulativet. (Frå Kulturdepartementets budsjettproposisjon for 2001)
Liste over statsstipendiatar (2006)
År for utnemninga i parentes.
Antisyklonsk storm
Ein antisyklonsk storm er eit uvêr der vinden bles i motsett retning enn det corioliseffekten rundt eit lågtrykk skulle tilsei. På den nordlege halvkula bles ein antisyklonsk storm med klokka og på den sørlege halvkula mot klokka.
Robert Andrews Millikan
Robert Andrews Millikan var ein amerikansk fysikar.
Antisyklonsk storm
Ein antisyklonsk storm oppstår som regel rundt høgtrykk. Desse strir ikkje «imot» corioliseffekten, men følgjer naturlovene for antisyklonsk vind rundt høgtrykksområde. Antisyklonske uvêr, som høgtrykkssystem, kjem ofte i samband med kaldt vêr og fører ofte til mykje snø.
Robert Andrews Millikan
Millikan vart utdanna i Maquoketa i Iowa i Oberlin College i Ohio, og ved Columbia University, der han tok doktorgrad i 1895. Frå 1896 til 1921 var han knytt til universitetet i Chicago, og dei siste elleve åra var han professor i fysikk, frå 1921 var han direktør for Norman Bridge Laboratory og president for California Institute of Technology i Pasadena. Millikan viste ved nøyaktige målingar at den fotoelektriske lova til Albert Einstein stemmer med eksperimenta. Han fekk Nobelprisen i fysikk i 1923 for desse målingane og for målingane av ladninga til elektronet.
Mest kjend er han for oljedropeforsøket sitt til måling av ladningena til elektronet der han avgjorde den mikroskopiske rørsla av ein ladd oljedrope i eit elektrisk felt. Av farten og feltstyrken kan ladninga reknast ut. Han viser seg alltid å vere ei heil mengd elektriske elementærladningar.
Antisyklonsk storm
Antisyklonske tornadoar oppstår ofte. Sjølv om tornadoar er kvervlar rundt lågtrykksområde, så skjer dette fordi tornadoen har så liten skala at corioliseffekten ikkje er merkbar.
822 Lalage
822 Lalage er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 31. mars 1916 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Vansbro kommun
Vansbro kommun er ein kommune i Dalarnas län i Sverige. Kommunen grensar til fem andre kommunar i Dalarnas län, Mora kommun i nord, Leksands kommun i nordaust, Gagnefs kommun i aust, Ludvika kommun i sør og Malung-Sälens kommun i vest. I tillegg grensar han til Filipstads kommun i Värmlands län i sørvest. Administrasjonssenteret i kommunen er Vansbro.
Vansbro kommun har eit kupert og skogkledd landskap med mykje myrmark. Västerdalälven renn gjennom kommunen, som er ein jord- og skogbrukskommune.
Apotek
Apotek er utsal for legemiddel og anna medisinsk og tilstøytande utstyr. Det er også vanleg å verka til medisinar og gje enkle helseråd ved apotek.
Berezanøya
Berezan var ein av dei tidlegaste greske koloniane i det nordlege Svartehavet. Øya vart først busett kring midten av 600-talet fvt. I mellomalderen var øya særs strategisk viktig sidan ein kan kontrollere munningen av Dnepr. I perioden under Kievriket var det ein viktig handelsstasjon her og det var her væringane først kom i kontakt med grekarane. Øya er kjend for runesteinen kalla Berezansteinen. Kievriket og Austromarriket kjempa om kontrollen over estuaret.
Apotek
I Noreg har apoteka monopol på sal av reseptpliktige legemiddel.
Vansbro kommun
Administrativ historikk
Dei tre kommunane Järna, Nås og Äppelbo vart ikkje påverka av den fyrste landsomfattande kommunereforma i 1952, men heldt i staden fram som eigne kommunar til den andre kommunereforma i 1971. Då vart dei slått saman til Vansbro kommun, med namn etter administrasjonssenteret Vansbro (som var municipalsamhälle frå 1911 til 1960).
Kommunevåpenet
Blasonering: På blå bakgrunn, ei øks og eit sverd i kross, med eit jernmerke i den øvre krossvinkelen, alt i gull..
Alle dei tre tidlegare einingane som i 1971 oppretta kommunen hadde, som mange andre i Dalarna, eigne heraldiske våpen. Ein valde i byrjinga å bruke alle tre med eit blått band som bakgrunn. I 1986 vart det noverande våpenet registrert i Patent- och registreringsverket. Det inneheld element frå alle dei tre tidlegare våpena.
Tettstader
Det er fire tettstader i Vansbro kommun.
Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.