cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stig Bagge
Stig Bagge (død 1542), også kalla Stig Skausten, var ein norsk adelsmann.
Stig Bagge var son av Gasse Torkelsen i Kvinesdal. Han tente, i det minste frå 1525, Henrik Krummedike som fut på Lista og i fleire andre len. Seinare, då lena etter Krummedikes død i 1530 vart lagde under Bergenhus, tente han Krummedike sin svigerson, Eske Bille. I 1530 vart han utplyndra av Christian II sine kaperar og igjen i 1532, under Christian II sitt opphald i Noreg, vart han fanga av hans folk, men rimelegvis sett fri av ein ekspedisjon utsendt frå Bergenhus av Eske Bille. Billle bad difor seinare Stig Bagge skaffa seg hovudmannen for Christian II sitt parti der i området, Mikkel Jude på Landvik, i si makt død eller levande. Ordren vart utført, sjølv om Mikkel Jude hadde kongeleg vernebrev; han vart overfallen og plyndra, men slapp unna. Ettersom Eske Bille hadde tatt på seg ansvaret, slapp Stig Bagge frå denne og liknande valdsverk utan vidare fylgjer. I 1534, då Eske Bille drog til Danmark, fekk Stig Bagge del i befalinga over Bergenhus og viste under Eske Bille sitt fangenskap stor fastheit og åndsnærvær, særleg under Christopher Trondsen sitt angrep i 1536. Då Eske Bille forlet Noreg, vart Stig Bagge sjølv forlena med Lista len. Han synte seg som ein påliteleg, men hard lensmann, og vart difor utsett for valdelege overfall av folket. Han vart òg nytta av Christian III til sjøekspedisjonar, men vart teken til fange under ein slik i 1542 i Nederlanda. Han vart der halshoggen og lagt på stegle som spion, til stor sorg for kongen.
Antsla
Antsla er ein by og kommune i Võru maakond i Estland med om lag 1500 innbyggjarar.
Han fekk bystatus 1. mai 1938 av Konstantin Päts. Busetnaden har vore kjend sidan 1405. Byen har ein jernbanestasjon og ein møbelfabrikk.
Osterley undergrunnsstasjon
Osterley undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Hounslow.
Osmussaar
Osmussaar (svensk: Odensholm) er ei øy i Estland. Øya ligg 7,5 km utanfor fastlandet, og høyrer til Noarootsi kommune og Lääne fylke. Osmussaar har eit areal på 4,69 km².
Osmussaar er kalla opp etter den norrøne guden Odin, som etter segna skal liggje gravlagd på øya. Før den andre verdskrigen budde 130 menneske på øya, dei fleste av dei etniske svenskar. Då Sovjetunionen overtok øya og bygde marinebase der i 1940, vart alle innbyggjarane tvangsflytta til Vormsi. Øya var det siste området i Estland som vart overgjeve til tyskarane då dei okkuperte landet under den andre verdskrigen. Under den tyske okkupasjonen flytta svenskene tilbake, men dei måtte igjen dra frå øya då den tyske okkupasjonen tok slutt.
I dag er Osmussaar naturvernområde.
Hounslow East undergrunnsstasjon
Hounslow East undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Hounslow.
Kalfaret
Kalfaret er eit område i Bergen. Området vart hovudsakleg bygd ut på starten av 1900-talet.Ein del av området låg til 1915 på utsida av sjølve byen, og området fekk eit overklassepreg. Store delar av dei gamle bygga er tekne vare på. Hansa bryggeri heldt lenge til på Kalfaret, men flytta vekk dei siste restane av produksjon på slutten av 1990-talet.
Boston Manor undergrunnsstasjon
Boston Manor undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg delvis i London Borough of Hounslow og delvis i London Borough of Ealing.
Abja-Paluoja
Abja-Paluoja er ein by i Viljandi maakond i Estland med om lag 3000 innbyggjarar. Han vart først nemnd i 1504.
Elva Halliste og Kairstesjøen ligg nær byen. Sjølve kommunen Abja grensar til Latvia i sør.
77
Hendingar
Asia
Døde
70er
Barents
Barents, eller på nederlandsk språk Barentsz, kan visa til:
1915
1915 (romartal MCMXV) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen.
Alex Lifeson
Aleksandar Živojinović, betre kjend som Alex Lifeson, er ein kanadisk musikar, mest kjend som gitarist i det kanadiske rockebandet Rush. Sommaren 1968 starta Lifeson bandet som skulle verte Rush i lag med ven og trommeslagar John Rutsey, og bassist/solovokalist Jeff Jones, som kort tid etter vart erstatta av noverande frontmann Geddy Lee. Han har vore eit viktig medlem av bandet sidan den gong.
For Rush spelar Lifeson elektrisk og akustisk gitar, og andre strengeinstrument som mandola, mandolin og bouzouki. Han syng òg korvokal på konsertane deira og spelar stundom tangentinstrument. Det meste av karrieren sin har Lifeson spelt for Rush, men han har òg drive med andre aktivitetar. Lifeson er deleigar i baren og restauranten The Orbit Room i Toronto og har flysertifikat.
I lag med bandkollegaene Geddy Lee og Neil Peart, vart Lifeson offiser i Order of Canada den 9. mai 1996.
Lifeson vart av musikkmagasinet Rolling Stone kåra til den 98. beste gitaristen gjennom tidene.
Kobuleti
Kobuleti (georgisk skrift ქობულეთი) er ein by i Adsjaria i sørvestlege Georgia, ved kysten av Svartehavet. Han har 16 546 innbyggjarar (2014).
Kobuleti er ein populær feriestad, særleg blant georgiarar og russarar, og kvart år vitjar kring 100 000 menneske staden.
Edith McGuire
Edith Marie McGuire er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Atlanta i delstaten Georgia. Ho vart olympisk meister på 200 meter under Sommar-OL 1964.
McGuire slutta friidrettssatsinga etter 1966-sesongen.
Bardu kyrkje
Bardu kyrkje ei åttekanta tømmerkyrkje frå 1829 på Setermoen i Bardu kommune i Troms og Finnmark, og er soknet si hovudkyrkje og garnisonskyrkje. Kyrkja har om lag 220 sitjeplassar, inkludert galleriet.
Kyrkja er bygd som ein kopi av Tynset kyrkje men noko mindre. Omkring 1800 utvandra ein god del frå Nord-Østerdalen til Nord-Norge og særleg til nybyggjarområda i Bardu. Størstedelen av folkesetnaden i Bardu på den tida hadde bakgrunn frå Tynset og Alvdal, og dei heldt kontakt sørover. Dei fleste nybyggjarane som kom til Bardu på 1800-tallet var frå Tynset. Den nyinnflytta byggmester Ole O. Lundberg frå Tynset reiste til si tidlegare heimbygd og teikna av Tynset kyrkje. Bardu kyrkje har preikestolsalter som er eit trekk frå barokk, også dette etter modell av Tynset kyrkje. Interiøret er måla i lyse fargar og har rokokkopreg. Skipet har galleri rundt veggen.
Kyrkja er i dagleg bruk, og i månadane juni-september er ho open på dagtid.
Bugøyfjorden
Bugøyfjorden (samisk Reaisavuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 9 km sørvestover til bygda Bugøyfjord i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Storbukt i vest og Baskkesbogenjárga i aust. Grenda Valen er ein annan busetnad på vestsida av fjorden, medan Vagge ligg på sørsida.
E6 går langs botn av fjorden.
78
78 (romartal LXXVIII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Døde
70er
Polygami
Polygami eller manggifte viser til ei ekteskapsform der éin person har fleire ektefellar, eller fleire personar er gift med einannan. På verdsbasis er det vanlegast at ein mann har fleire koner, noko ein kallar polygyni eller fleirkoneri, men det finst også døme på samfunn der ei kvinne kan ha fleire menn, som ein kallar polyandri, fleirmanneri.
Polygami har vore tradisjon i store delar av verda, men er i dag som regel forbode i vestlege og fleire ikkje-vestlege land. Islam er kjend for å godkjenna ekteskap med opptil fire koner, og denne samlivsforma er dermed lovleg i mange muslimske land. Fleire afrikanske land har også tradisjon for fleirkoneri.
Polyandri finst eller har funnest i fleire delar av Asia, til dømes blant stammefolk i Mongolia, Tibet, Nepal, Bhutan og område i nordre og nordaustre India.
Rikard I av England
Rikard I av England eller Rikard Løvehjarta, var konge av England frå 1189 og hertug av Aquitaine frå 1168. Han var son av Henrik II av England og Eleonor av Aquitaine, bror av Johan utan land. Rikard høyrde til den normanniske ætta Plantagenet.
Rikard vart sett på som ein helt i samtida, og har ofte vorte skildra som ein helteskapnad i litteraturen. Mellom anna er han skildra i forteljingane om Robin Hood. I røynda var han veldig lite tid i England, og brydde seg mest om krosstog og sine len i Frankrike.
Älvkarleby kommun
Älvkarleby (Älvkarleby kommun) er ein kommune i Uppsala län i Sverige. Folketalet er 9 060. Administrasjonssenteret i kommunen er Skutskär.
Aptium
Aptium er den femte alderen i epoken tidleg krit. Han varte frå 125,0 ± 1,0 til 112,0 ± 1,0 millionar år sidan. Aptium kjem etter barremium og før albium.
Fylkesveg 7630
Fylkesveg 7630, tidlegare fylkesveg 868 i Nordland, går mellom Trivatnet ved Raftsundbrua i Hadsel kommune og Holand i Vågan kommune. Vegen fylgjer austsida av Raftsundet og er 29,6 km lang.
Historie
Vegen mellom Digermulen og Kongselv vart opna i 1976. Frå Kongselv var det ferjesamband til Hanøy og Kaljord. Då fyrste del av Lofotens fastlandssamband, E10, vart opna frå Fiskebøl til og med Raftsundbrua i 1998, vart fylkesvegen langs Raftsundet bygd vidare frå Kongselv til Raftsundbrua, og bygdene på austsida av Raftsundet fekk dermed ferjefritt vegsamband til Svolvær.
Ferjesambandet frå Digermulen til Finnvika på Store Molla vart opna i 2001, etter at det var blitt bygd veg på vestsida av Store Molla. Før det hadde det vore ferjesamband frå Digermulen til Svolvær via Ulvåg og Brettesnes på Store Molla.
Vegen frå Holand til Storfjell stod ferdig i 1998.
Kongeriket Kypros
Kongeriket Kypros (gresk Βασίλειον τῆς Κύπρου) var eit krossfarar-kongerike på øya Kypros i seinmellomalderen.
Øya vart erobra frå Isak Komnenos, ein lokal guvernør og herskar. Han hadde utropa seg sjølv som keisar av det bysantinske riket. I 1191 vart han sigra over av kong Rikard I av England, i løpet av det tredje krosstoget. Rikard selde så øya til Tempelriddarordenen, som i sin tur selde vidare til Guy de Lusignan i 1192. Rikard sitt krosstog hadde slege feil, og Guy vart avsett frå Kongedømet Jerusalem. Broren og etterfylgjaren Amalrik I av Kypros, fekk tildelt kongekrona og kongetittelen av keisar Henrik VI av Det tysk-romerske riket. Ein liten minoritet av romersk-katolske budde mest i byar ved kysten. Døme på ein slik by var Famagusta, men òg i innlandsbyen og den tradisjonelle hovudstaden Nikosia (Levkosía). Romersk-katolikkane hadde styringsmakta, medan greske innbyggjarar budde mest på landsbygda. Slik var maktstrukturen mykje lik Kongedømet Jerusalem.
Naissaar
Naissaar (svensk: Nargö) er ei øy i Estland. Øya ligg i Finskebukta, ca 10 km nord for Tallinn. Øya har eit areal på 18,6 km². Det høgaste punktet er Kunilamägi på 27 moh.
Namnet på øya tyder «Kvinneøya». Naissaar vart først busett på 1400-talet eller tidlegare. Midt på 1700-talet hadde øya vorte nykolonisert av svenske utvandrarar, og i 1858 budde 188 menneske på øya.
Dei største festningsanlegga på Naissaar stammar frå det russiske herredømet over øya før den første verdskrigen. Då vart det òg bygd ei smalspora jernbaneline mellom nord- og sørspissen av øya. Under den første verdskrigen tok russiske matrosar som gjorde mytteri, kontrollen over Naissaar, og oppretta ein kortvarig sovjetrepublikk på øya i desember 1917. Den lilte staten eksisterte til 26. februar 1918, då matrosane flydde frå øya.
Fram til den første verdskrigen var folkesetnaden på Naissaar hovudsakleg svenskspråkleg, men sidan øya ligg nær den estiske hovudstaden minka den svenskspråklege delen i takt med innflytting av estarar. Likevel utgjorde svenskane ein tredel av folkesetnaden på Naissaar i mellomkrigstida, då Estland var sjølvstendig. I 1934 budde 450 menneske på øya. Våren 1940 vart innbyggjarane på øya evakuerte då Sovjetunionen okkuperte øya og resten av Estland.
Etter den andre verdskrigen bygde Sovjetunionen opp den største minefabrikken i Austersjøområdet på Naissaar, og fram til Estland igjen vart uavhengig i 1991 var øya (i likskap med dei fleste andre øyane i Estland) strengt kontrollerte område.
I 1995 vart Naissaar gjort om til naturreservat. Øya er i dag ikkje busett, men tilgjengeleg for turistar. Den lange militære aktiviteten på øya har likevel ført til at store område av øya er ureina av oljeutslepp og tungmetall. Nokre av dei gamle, svenske trehusa på øya har vorte restaurert, og ein del av den gamle jernbanelina har òg vorte sett i stand.
Det første fyret på Naissaar vart bygd i 1788. Dagens fyr på øya er frå 1960 og har ei høgd på 47 meter.
10. august 2005 styrta eit finsk helikopter aust for Naissaar. Helikopteret var på veg frå Tallinn til Helsingfors. Alle dei 14 om bord omkom i ulukka.
Suure-Jaani
Suure-Jaani er ein by og kommune i Viljandi maakond sør i Estland, 25 km nord for byen Viljandi. Byen har om lag 1200 innbyggjarar.
Historie
Dei eldste arkeologiske funna daterer seg frå 5000-talet f.Kr. Mot slutten av 1100-talet vart åsfortet Lehola til dei gamle estlendingane reist her, om lag 2 km nordaust for dagens by. I dag er to tredjedelar av fortet grave fram.
Bentsjord kapell
Bentsjord kapell er ei langkyrkje på Bentsjorda i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Det er bygd i 1978 og eigd av ei Bentsjord kapellforening.
Byggverket er i tre og har 110 plassar.
Drikkeglas
Drikkeglas er eit ilåt brukt til å servera drikkevarer i, og til å drikka av. Glas er anten utan hank eller av glas, men finst også i materiale som plast og metall.
Glas finst i mange utformingar ut frå bruksområde; både kva slags drikke ein vil ha i dei og kor praktiske eller forfina ein vil ha dei. Dei kan vera sylinderforma, men har oftare ei mindre grunnflate som dei vidar seg ut frå mot åpninga. Mange glas står også opphøgd på ein stett.
Bakgrunnsstoff
List of glassware
Plancktid
Plancktid eller elementærtid er tida det tar å tilbakelegge ei plancklengde med lysfart. Dette er den minste udelelege eininga av tid. Det er difor den kortaste tida som kan tyde noko, ein kan ikkje skilje mellom to tidspunkt mindre enn ei plancktid frå kvarandre.
Ein reknar med at universet er 4,3 · 1017 sekund gammalt, som tilsvarar ca 8 · 1060 plancktider.
Definisjon
Plancktida, tP, kan enklast definerast som fylgjande: tida det tar å tilbakelegge ei plancklengde med lysfart.
Lysfarten c = 299 792 458 m/s
Ei plancklengde = 1,616 · 10-35 m
Tanera Beag
Tanera Be(a)g eller Tanara Beag er ei busetnadslaus øy i Summer Isles nordvest i Skottland.
Ho heiter Tanara Beag («vesle Tanara») for å skilje ho frå Tanera Mòr, «store Tanara».
Vagnfjorden
Vagnfjorden (samisk Bárdevuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 2 km sørover til botn av fjorden.
Ivar Mortensson-Egnund
Ivar Julius Mortensson-Egnund, døypt Ivar Julius Mortensen , var ein norsk folkeminnesamlar, målmann, politikar, forfattar, journalist, teolog, omsetjar og filosof, og ein av dei mest allsidige kulturpersonlegdomane Noreg har hatt.
Fylkesveg 888 i Nordland
Fylkesveg 888 i Nordland går mellom Jordneset i Vågan kommune og Fiskebøl i Hadsel kommune. Vegen er 46,9 km lang.
Statens vegvesen planlegg ny veg over Morfjorden i Hadsel kommune, med fylling og kort bru. Dette vil gjere vegen kortare med ca. 7 km. Det er likevel delte meiningar i distriktet om vegen bør byggjast.
Vagnfjorden
Fjorden har innløp mellom Bárdevuonjárga i vest og Vagnfjordholmen i aust. Det er ingen busetnader ved fjorden.
Ivar Mortensson-Egnund
Oppvekst
Foreldra til Ivar Mortensen var Anne Petronelle Tangen frå Neby og Morten Mortensen frå garden Ogarden, begge på Tynset. Ho var djupt religiøs, men i ei lys og mild form, og vart omtala som eit varmhjerta og godt menneske. Faren hadde arbeidd seg opp frå enkle bondekår og var ordførar i Lille Elvedal. Ivar Mortensen var den yngste i ein syskenflokk på fire, og hadde ein lukkeleg oppvekst i eit miljø som var prega av kulturell og økonomisk rikdom. Då han var 11 år, vart faren stortingsmann for partiet Venstre, og miljøskiftet frå Alvdal til Kristiania vart brått, både miljø- og utdanningsmessig. Det faglege grunnlaget frå den enkle grendeskulen var ikkje det beste, men Ivar Mortensson hadde boklege evner, og på Aars og Voss skole i Kristiania tok han raskt igjen det tapte.
Folkedikting
Som fjortenåring stifta han ein livslang venskap med den to år yngre Moltke Moe, son av biskop Jørgen Moe. Gjennom desse fekk Ivar Mortensson innblikk i nordisk folkedikting. Til dømes vart Kalevala førebilete for Solmøyi (1904) og Gullharpa vår (1931). Allereie i skulealder vart han interessert i den nasjonalromantiske litteraturen med tema frå norsk natur- og folkeliv, men endå meir for sjølve folkediktinga, som vart ei livslang interesse.
Ivar Mortensson tok latinartium i 1875, og byrja å studere teologi. Innimellom studia levde han nokre år som «frikar» og var på lange vandringar rundt i Sør-Noreg. Iblant gjekk han åleine, iblant saman med broren Per eller kameraten Moltke Moe. Vandringane var dels forskings- og innsamlingturar, og Telemark var favorittområdet:
Folkeminnegranskaren Rikard Berge frå Rauland skildra vandraren og folkeminnesamlaren Ivar Mortensson slik:
Moltke Moe og Ivar Mortensson gav i 1878 ut samlinga Norske Fornkvæde og Folkevisur, og dei var då høvesvis 19 og 21 år gamle. Boka var enkelt utstyrt, trykt på dårleg papir og billeg i pris, slik at vanlege folk skulle ha råd til henne.
Målstrev
Allereie i skuleåra hadde Mortensson vorte overtydd om at målreising var avgjerande for den norske frigjeringa. Seinare, då han var i byrjinga av 20-åra, vart han inspirert og styrkt i denne trua gjennom Christopher Bruun sine idear om at morsmålet er det einaste som kan gje eit sant uttrykk for nasjonen sin eigenart og dermed vekkje djupe og ekte kjensler, og Mortensson førte heile livet ein kompromisslaus kamp for landsmålet.
På denne tida kom Ivar Mortensson i kontakt med Arne Garborg via Moltke Moe, og Garborg vart oppglødd over denne austlendingen som ivra for landsmålet, og som også snakka reint landsmål. Då Garborg starta målsakavisa Fedraheimen i 1877, vart Mortensson ein god medarbeidar. Fordi Ivar Aasen hadde grunnlagt landsmålet hovudsakleg på vestnorsk, måtte Ivar Mortensson leite seg litt fram etter ein eigen normal med austnorske språkformer og ei meir lydrett rettskriving. Han var så oppglødd over telemålet at ein kan finne fleire trekk frå telemålet enn frå østerdalsmålet i diktinga hans. Etter kvart valde han å følgje den såkalla Midlandsnormalen.
Mortensson hadde ei hytte ved innsjøen Savalen i Tynset kommune som fekk tilnamnet «Nordpolen» fordi hytta var så kald. Her likte Garborg seg godt, så Mortensson hjelpte han til å skaffe seg ei tomt ved vatnet nokre kilometer sør for «Nordpolen». Då Arne og Hulda Garborg flytta til Kolbotn som nygifte i 1887, slo Mortensson følgje oppover. Venene hadde lite pengar på denne tida, og Garborg gav han tilnamnet Ivar Matlaus. Han gjekk også under namnet «Savalguten», og seint i livet «Egnundgubben».
Anarkist
Mortensson overtok redaktøransvaret for Fedraheimen i 1883, og under leiing av han endra bladet seg frå å ha ein brei landsmålsprofil («Eit vikeblad aat det norske Folket») til å verte ei avis som skulle målbere striden mot «pengevelde, prestevelde og statsvelde». Mortensson kalla bladet «kommunistisk-anarkistisk organ for Noreg» og tok med mykje stoff frå den internasjonale anarkistrørsla.
Knivsta kommun
Knivsta (Knivsta kommun) er ein kommune i Uppsala län i Sverige. Folketalet er 14 634. Administrasjonssenteret i kommunen er Knivsta.
Ivar Mortensson-Egnund
Anarkist
I byrjinga var Garborg og Mortensson ivrige Venstre-tilhengjarar, og i 1888 støtta Mortensson ein motvillig Garborg sitt kandidatur som stortingsmann for Hedmarken Amt. Han vart ikkje vald inn, og for ein kort periode var forholdet spent mellom dei, ettersom at Garborg meinte Mortensson med sitt utspel hadde øydelagt for ein kandidat med betre sjansar.
Året etter heldt Mortensson ei 17. mai-tale i Tynset der han argumenterte mot feige eidsvollsmenn og rosa den franske revolusjonen. Han avslutta med å syngje Marseillaisen for sjokkerte bønder. Saman med Garborg melde han seg så ut av partiet Venstre og stifta arbeidarlaget på Tynset og Røros.
80
Bakgrunnsstoff
80er
Northfields undergrunnsstasjon
Northfields undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Ealing.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1935
Fredrikstad vart noregsmeister etter at dei vann over Sarpsborg  med 4-0 den 20. oktober. Målskårarar for Fredrikstad var Arne Ileby i det 15. minutt, Arne Børresen  i det 55. minutt, og Knut Brynildsen i det 85. og 86 minutt. Dette var andre gong Fredrikstad vann ein Noregsmeisterskap. 15 200 tilskodarar såg kampen på Sarpsborg stadion. Dommar var Thoralf Christiansen.
Oterfjorden
Oterfjorden (samisk Čoahkenvuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,5 km sørover til botn av fjorden.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1935
Fredrikstads vinnarlag: Georg Schuster, Rolf Johannesen, Kjell Pettersen, Gunnar Andreassen, Håkon Johansen, Morten Pettersen, Finn Johannesen, Sten Moe, Knut Brynildsen, Arne Børresen og Arne Ileby.
Oterfjorden
Fjorden har innløp mellom Sorjevuonnjárga i vest og Oterfjordskjera i aust. Det ligg eit par busetjingar i botn av fjorden.
Ivar Mortensson-Egnund
Anarkist
Mortensson gav ut anarkistbladet Fridom i 1896–1899, og brevveksla med den kjende russiske anarkisten Pjotr Kropotkin, som hadde idear om frivillig samarbeid som påverka Mortensson sterkt. Kropotkin kalla han «den nordlegaste anarkisten i verda». I det sosiologisk-historiske skriftet Bondeskipnad i Norig i eldre tid (1904) forsøkte Mortensson å vise at jorda opphavleg høyrde samfunnet til, og at folk levde i «samnøyte», som han kalla det.
Det siste verket han formulerte anarkistiske samfunnsmodellar i, var forteljinga «Ein fri-kar» (1905).
Mystikar
Sjølv om han aldri slo frå seg den anarkistiske ideen og aldri såg noko brot i si eiga utvikling, vart han overtydd om at fridommen fyrst og fremst er noko som vedkjem individet, og som berre kan løysast gjennom ei indre handling av mystisk art der heile personlegdommen tek del i prosessen som leier fram til erkjenninga.
I Dagbladet 25. juli 1927 drøfta Ola Raknes når Mortensson-Egnund vart mystikar. Raknes konkluderte med at han seinast var det då han skreiv Paa ymse gjerdom (1889), men at han allereie lenge «hadde freista leva etter sin eigen djupaste hug, utan å lata seg binda av vedtekter eller logikk, utan å la seg driva eller villa burt av grunne hugskot anten innanfrå eller utanfrå.» Raknes såg ingen motsetnad mellom anarkisten og mystikaren, og meinte at for Mortensson-Egnund var politikk og samfunnsøkonomi berre midlar for å sikre at personlegdommen fekk utvikle seg fritt, og at dette allereie tidleg vart hovudinteressa hans.
Interessa for spiritisme var stor rundt hundreårsskiftet, og også på Kolbotn prøvde dei å få kontakt med åndene utan dei heilt store resultata. Arne Garborg, som kalla dei «vrøvleaander», skreiv dette referatet etter ein seanse:
Folketalar
Frå 1890 reiste Mortensson på føredragsturnear under namnet «Ivar Matlaus». Han hadde førebudd tre føredrag om anarkismen, «Kristendomen», «Fridomen» og «Matløysa», samt eit om Garborg. På 2–3 år heldt han om lag 200 føredrag for til saman 15 000 tilhøyrarar. Han fekk stort sett god kritikk som føredragshaldar, sjølv om han kunne vere noko lågmælt og langdryg. Anarkistføredraga skapte mykje rabalder, særleg «Kristendomen»: Han postulerte mellom anna at Jesus var ein revolusjonær som hadde ynskt å skape eit gudsrike på jorda. Ein emissær på Hamar bad for føredragshaldaren, men Mortensson hadde studert Bibelen på originalspråket og meinte tolkinga heldt vatn.
Han reiste på ein ny føredragsturné i 1899. Føremålet var då å kjempe mot riksmålsmannen Bjørnstjerne Bjørnson. Der Bjørnson hadde vore og agitert for riksmålssaka, kom Mortensson etter og gjorde det same for landsmålet. Føredraga vart til boka ''Ivar Aasen. Ein norsk kulturmann'' (1902).
«Bonde»
Då Rasmus Steinsvik vart medredaktør i Fedraheimen i 1889, busette Mortensson seg på farsgarden Einabu, som familien hadde kjøpt i 1873. Einabu ligg inntil riksveg 29 i grenda Egnund om lag ei mil frå Kolbotn i Tynset kommune.
I På ymse gjerdom (1889) fortalde Mortensson at han ikkje likte byjenter, men i 1894 gifta han seg likevel med bergenskvinna Karen Nilsen. Ho vart ei god støtte for den verdsfjerne og drøymande mannen, for trass i bakgrunnen, hadde ho langt større praktiske evner enn han, både som bonde og i økonomiske saker. Dei fekk tre born saman.
Ekteparet var gjestfrie og likte å treffe menneske, og mange kulturpersonlegdommar frå tida rundt hundreårsskiftet kom heile den lange vegen til den avsidesliggjande garden: Arne og Hulda Garborg, Rasmus og Marta Steinsvik, Hans E. Kinck, Moltke Moe, den danske målaren Joakim Skovgaard, Otto og Tilla Valstad, Harriet Backer, Kitty Kielland, David Monrad Johansen, Hans Seland og Thorvald Erichsen.
Mortensson-Egnund fekk laga til diktarstover på eggja overfor garden, fyrst på Gubberud, så i 1923 på Egg. Der arbeidde han seint og tidleg, og ofte overnatta han der også. På Egg er det i dag montert ein lydguide der Maren Ingeborg Hvamstad akkompagnert av Tone Hulbækmo og Hans Fredrik Jacobsen fortel om det mangfaldige livet til diktaren. Guiden er tilrettelagd av Nordøsterdalsmuseet.
Nokon driftig bonde var Mortensson ikkje. Han ynskte å setje dei verdsfjerne anarkistiske tankane sine ut i livet, men kona skreiv «… eg trur no han sit mykje og drøymer um frilandskolonien og alle dei fagre heimane her skal verta.» Det var nok seg sjølv han hadde i tankane då han i Skogtroll skreiv: «Di meir boksprengd ein er, di meir tufs blir det med garden.» Då han i 1907 fekk statsstipend på 2 000 kroner året, overlét han gardsdrifta til kona, og i 1908 leigde dei vekk garden og flytta til Lillehammer.
Prest
Mortensson-Egnund var ein utradisjonell prest; han er truleg den einaste som har forkynt antroposofiske tankar frå preikestolen i ei norsk kyrkje. I Løten heldt han ei minneverdig avskilspreike der han hevda at det han hadde meint var å tale Guds visdom, det vil seie teosofi. Materialismen såg han på som eit sveip som hadde for stor makt i Hedmark, og noko av skulda la han på alkoholen. Eit par mannsaldrar med avhald frå alkohol meinte han var ein nøkkel til eit rikare åndsliv på Løten. Preika vart seinare utgjeven under tittelen Siste ordet åt Hedmarkingen.
Forfattar
Mortensson var også lyrikar, og i 1889 gav han ut den vesle diktsamlinga ''Paa ymse Gjerdom. Songane aat Savalguten''. Litteraturkritikaren Carl Nærup skreiv i si litteraturhistorie (1905) at boka er «et sjelden frimodigt og aapenhjertigt Udtryk for sin Forfatters Personlighed», at dikteren «først og fremst [er] en stilistisk Experimentator», men også at han fann «lidet af bevidst Kunst.»
Or duldo (1895) var eit «draumkvad» som Carl Nærup såg på som typisk 1890-talspoesi. Han fann «original, fantasifull, ofte raffinert dekadent anløben sprogkunst» i «en ny rytme» saman med heilt meiningslause stemningar som berre er komiske etterlikningar av «Nietzsches dunkle, lidenskabelige Mystik.»
Seinare vart Mortensson mest kjend for dei norske gjendiktingane sine av Draumkvædet (1905) og Den eldre Edda (1908), der det sistnemnde er rekna som det viktigaste verket hans.
Ivar Mortensson-Egnund vert gjerne nemnd som ein forløpar til Olav Aukrust, og Helge Groth skreiv at: «Av alle de norske dikterne og forfatterne er det ingen som mer direkte peker fram mot Olav Aukrust enn Ivar Mortensson-Egnund.» Då Aukrust arbeidde som folkeskulelærar i Lilleelvdalen vinteren 1907–1908, budde han hjå Mortensson-Egnund på Einabu, og det utvikla seg ein nær og livslang venskap mellom dei. Størst påverknad på Aukrust hadde nok Mortensson-Egnund gjennom interessa for nordisk mytologi og norsk kristen mellomalder, fyrst og fremst for Draumkvedet og Voluspå; Mortensson-Egnund var då også i gang med omsetjinga/gjendiktinga si av Edda-kvad medan Aukrust budde hjå familien.
Siste år
I 1919, som 62-åring, slutta han som prest og fekk statsstipend for å omsetje delar av Det gamle testamentet til landsmål. «Egnundgubben» budde på Einabu dei siste åra, og sjølv om han ikkje var like aktiv i samfunnsdebatten som før, var Egnund ein mykje brukt føredragshaldar av norskdom- og målmannslaga, særleg i bygdene rundt han. Han vart kjend med den indiske teosofen Swami Sri Ananda Acharya, som slo seg ned på Tronsvangen under Tronfjellet, og var ei tid mykje saman med han. Mortensson reiste også ein del i Europa og var ei tid religionslærar ved Eidsvoll landsgymnas medan yngstesonen studerte der.
Han arbeidde heilt til det siste, og i tillegg til bibelomsetjingane skreiv han mellom anna avhandlingar om Odyssevs, Gilgamesj og Voluspå.
Ivar Mortensson-Egnund døydde av hjerneslag på Einabu i det 77. året sitt. Etter han var død, fann ein ein lapp han hadde hengt på den låste døra til diktarstova på Egg, der det stod at han straks var tilbake. Han er gravlagd ved Egnund kyrkje i nærleiken av Egg og Einabu.
Mannen og tida
Ivar Mortensson-Egnund levde i den siste tida til det gamle sjølvbergingshushaldet; frå 1870-åra og utover skaut pengehushaldet fart, og det gamle bygdesamfunnet gjekk under. Dei som ville halde fram med dette samfunnet samla seg under leiing av Søren Jaabæk til strid mot statsmakta. Men den sigrande linja var Johan Sverdrup sitt demokrati med ein sterk stat, inspirert av dei nye europeiske ideane som følgde det moderne pengehushaldet.
Då det viste seg at parlamentarismen til Sverdrup ikkje førte til større fridom for enkeltmennesket, breidde det seg eit vonbrot og ei mistru til det parlamentariske demokratiet som trekte mange 1880- og 1890-talsforfattarar mot den radikale individualismen til anarkismen. Nokre, som Knut Hamsun, gjekk over til antidemokratisme og «herretenking», medan Garborg og Mortensson vart talsmenn for ei folkeleg maktovertaking: «Fyrst Ålmenn røysterett, so magti ut or ‘denne sal’ og attende til folkje.» Dei av dei intellektuelle i Noreg som hadde dårlege erfaringar med 1880-talspolitikken, tok opp Kropotkin sine tankar. Mortensson var påverka av ideane til Kropotkin om frivillig samarbeid, og hevda at sosialdemokratiet truga fridommen fordi at «[s]jølv om Folke vel Styresmennene, so blir det ei dyr og mannsterk Regjering, som ofte vil administrera burt og øydeleggja dei beste Saker.»
Dei nye vitskaplege framstega skapte ikkje den forventa lukka for alle, og positivismen kunne ikkje tilby eit heilskapleg syn på tilværet, så 1890-talsforfattarane fekk gjerne eit drag av mystisisme. Mortensson-Egnund sine Paa ymse gjerdom og Or duldo er tidlege døme på dei mystiske straumdraga på 1890-talet.
I motsetnad til romantikken tidleg på 1800-talet, førte ikkje nyromantikken på 1890-talet til varige linjer. Men Mortensson-Egnund heldt fast på dei sentrale ideane frå 1890-talet, kanskje fordi han hadde hatt ideane så lenge, som ein arv frå nasjonalromantikken. Medan nyromantikken si «Weltschmerz» hadde samanheng med ein håplaus individualisme som stagnerte i pessimisme og kynisme, vart Mortensson-Egnund sin mystikk og anarkisme boren fram av ei positiv framtidstru. Han høyrer ikkje mellom dei mest ruvande diktarane i Noreg, men er likevel ein føregangsmann frå 1890-årene som peikar ut vegen inn i den nye tida.
Påverknad og ettermæle
Det finst to måleri av Ivar Mortensson-Egnund, eit frå 1928 som er i privat eige, og eit frå 1934 som heng i Nordøsterdalsmuseet på Tynset. Begge er måla av Gunnar Wefring.
På 100-årsdagen for Ivar Mortensson-Egnund i 1957 vart det avduka ei byste av han som står ved Einabu. Skulpturen er laga av Trygve Dammen.
Haugtussa Garborg er inspirert av Or duldo. Ifølgje Sven Moren var Sigbjørn Obstfelder så oppteken av Or duldo at han alltid hadde den vesle boka med seg: «Jeg leser disse underlige diktene hver kveld når jeg har lagt meg, slik som jeg leser Davids salmer.» Edvard Beyer fortalde at Kristofer Uppdal dyrka dette sterke og draumeaktige diktverket som ein bibel.
Komponisten David Monrad Johansen sitt stykkje Voluspå op. 15 for solostemmer, kor og orkester, med tekst frå Mortensson si gjendiktning av «Voluspå», vekte stor merksemd då det vart uroppført i 1927. Johan Halvorsen omarbeidde ein melodi Mortensson skal ha skrive til «Østerdalsmarsjen», og Agathe Backer-Grøndahl komponerte musikk til den same teksten. Christian Sinding sette tone til 20 songar av Mortensson som er samla i to bind, i tillegg til nokre enkeltdikt. Sigurd Islandsmoen har komponert musikk til diktet «Vantru, tvil og tunge tankar».
Bibliografi
Det finst samlingar av etterlatne papir i Tynset rådhus, på museumssenteret på Ramsmoen på Tynset og ei mindre samling i NBO.
Djapdji Sáhib
«Djapdji Sáhib» (panjabi ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ['ʥɐpʥi: 'sɑ:hib]) er ei morgonbøn i sikhtrua som vart samla av guru Nának Dev dji. «Djapdji Sáhib» inneheld dei 38 hymnane av «Mul mantra» og ein avsluttande salók. «Djapdji Sáhib» står skrive aller først i Guru Granth Sáhib.
Tekst
ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ॥ ਜਪੁ ॥ ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ ॥ ਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ॥1॥
ਸੋਚੈ ਸੋਚਿ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸੋਚੀ ਲਖ ਵਾਰ ॥ ਚੁਪੈ ਚੁਪ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਲਾਇ ਰਹਾ ਲਿਵ ਤਾਰ ॥ ਭੁਖਿਆ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੀ ਜੇ ਬੰਨਾ ਪੁਰੀਆ ਭਾਰ ॥ ਸਹਸ ਸਿਆਣਪਾ ਲਖ ਹੋਹਿ ਤ ਇਕ ਨ ਚਲੈ ਨਾਲਿ ॥ ਕਿਵ ਸਚਿਆਰਾ ਹੋਈਐ ਕਿਵ ਕੂੜੈ ਤੁਟੈ ਪਾਲਿ ॥ ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ ਨਾਨਕ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲਿ ॥1॥
ਹੁਕਮੀ ਹੋਵਨਿ ਆਕਾਰ ਹੁਕਮੁ ਨ ਕਹਿਆ ਜਾਈ ॥ ਹੁਕਮੀ ਹੋਵਨਿ ਜੀਅ ਹੁਕਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ॥ ਹੁਕਮੀ ਉਤਮੁ ਨੀਚੁ ਹੁਕਮਿ ਲਿਖਿ ਦੁਖ ਸੁਖ ਪਾਈਅਹਿ ॥ ਇਕਨਾ ਹੁਕਮੀ ਬਖਸੀਸ ਇਕਿ ਹੁਕਮੀ ਸਦਾ ਭਵਾਈਅਹਿ ॥ ਹੁਕਮੈ ਅੰਦਰਿ ਸਭੁ ਕੋ ਬਾਹਰਿ ਹੁਕਮ ਨ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੈ ਜੇ ਬੁਝੈ ਤ ਹਉਮੈ ਕਹੈ ਨ ਕੋਇ ॥2॥
ਗਾਵੈ ਕੋ ਤਾਣੁ ਹੋਵੈ ਕਿਸੈ ਤਾਣੁ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਦਾਤਿ ਜਾਣੈ ਨੀਸਾਣੁ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਗੁਣ ਵਡਿਆਈਆ ਚਾਰ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਵਿਦਿਆ ਵਿਖਮੁ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਸਾਜਿ ਕਰੇ ਤਨੁ ਖੇਹ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਜੀਅ ਲੈ ਫਿਰਿ ਦੇਹ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਜਾਪੈ ਦਿਸੈ ਦੂਰਿ ॥ ਗਾਵੈ ਕੋ ਵੇਖੈ ਹਾਦਰਾ ਹਦੂਰਿ ॥ ਕਥਨਾ ਕਥੀ ਨ ਆਵੈ ਤੋਟਿ ॥ ਕਥਿ ਕਥਿ ਕਥੀ ਕੋਟੀ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ॥ ਦੇਦਾ ਦੇ ਲੈਦੇ ਥਕਿ ਪਾਹਿ ॥ ਜੁਗਾ ਜੁਗੰਤਰਿ ਖਾਹੀ ਖਾਹਿ ॥ ਹੁਕਮੀ ਹੁਕਮੁ ਚਲਾਏ ਰਾਹੁ ॥ ਨਾਨਕ ਵਿਗਸੈ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ॥3॥
ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚੁ ਨਾਇ ਭਾਖਿਆ ਭਾਉ ਅਪਾਰੁ ॥ ਆਖਹਿ ਮੰਗਹਿ ਦੇਹਿ ਦੇਹਿ ਦਾਤਿ ਕਰੇ ਦਾਤਾਰੁ ॥ ਫੇਰਿ ਕਿ ਅਗੈ ਰਖੀਐ ਜਿਤੁ ਦਿਸੈ ਦਰਬਾਰੁ ॥ ਮੁਹੌ ਕਿ ਬੋਲਣੁ ਬੋਲੀਐ ਜਿਤੁ ਸੁਣਿ ਧਰੇ ਪਿਆਰੁ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਸਚੁ ਨਾਉ ਵਡਿਆਈ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਕਰਮੀ ਆਵੈ ਕਪੜਾ ਨਦਰੀ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਏਵੈ ਜਾਣੀਐ ਸਭੁ ਆਪੇ ਸਚਿਆਰੁ ॥4॥
ਥਾਪਿਆ ਨ ਜਾਇ ਕੀਤਾ ਨ ਹੋਇ ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸੋਇ ॥ ਜਿਨਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨਿ ਪਾਇਆ ਮਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਗਾਵੀਐ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨੁ ॥ ਗਾਵੀਐ ਸੁਣੀਐ ਮਨਿ ਰਖੀਐ ਭਾਉ ॥ ਦੁਖੁ ਪਰਹਰਿ ਸੁਖੁ ਘਰਿ ਲੈ ਜਾਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਦੰ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੇਦੰ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥ ਗੁਰੁ ਈਸਰੁ ਗੁਰੁ ਗੋਰਖੁ ਬਰਮਾ ਗੁਰੁ ਪਾਰਬਤੀ ਮਾਈ ॥ ਜੇ ਹਉ ਜਾਣਾ ਆਖਾ ਨਾਹੀ ਕਹਣਾ ਕਥਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥ ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥5॥
ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਾ ਜੇ ਤਿਸੁ ਭਾਵਾ ਵਿਣੁ ਭਾਣੇ ਕਿ ਨਾਇ ਕਰੀ ॥ ਜੇਤੀ ਸਿਰਠਿ ਉਪਾਈ ਵੇਖਾ ਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਕਿ ਮਿਲੈ ਲਈ ॥ ਮਤਿ ਵਿਚਿ ਰਤਨ ਜਵਾਹਰ ਮਾਣਿਕ ਜੇ ਇਕ ਗੁਰ ਕੀ ਸਿਖ ਸੁਣੀ ॥ ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥6॥
ਜੇ ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਆਰਜਾ ਹੋਰ ਦਸੂਣੀ ਹੋਇ ॥ ਨਵਾ ਖੰਡਾ ਵਿਚਿ ਜਾਣੀਐ ਨਾਲਿ ਚਲੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਚੰਗਾ ਨਾਉ ਰਖਾਇ ਕੈ ਜਸੁ ਕੀਰਤਿ ਜਗਿ ਲੇਇ ॥ ਜੇ ਤਿਸੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵਈ ਤ ਵਾਤ ਨ ਪੁਛੈ ਕੇ ॥ ਕੀਟਾ ਅੰਦਰਿ ਕੀਟੁ ਕਰਿ ਦੋਸੀ ਦੋਸੁ ਧਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਿਰਗੁਣਿ ਗੁਣੁ ਕਰੇ ਗੁਣਵੰਤਿਆ ਗੁਣੁ ਦੇ ॥ ਤੇਹਾ ਕੋਇ ਨ ਸੁਝਈ ਜਿ ਤਿਸੁ ਗੁਣੁ ਕੋਇ ਕਰੇ ॥7॥
ਸੁਣਿਐ ਸਿਧ ਪੀਰ ਸੁਰਿ ਨਾਥ ॥ ਸੁਣਿਐ ਧਰਤਿ ਧਵਲ ਆਕਾਸ ॥ ਸੁਣਿਐ ਦੀਪ ਲੋਅ ਪਾਤਾਲ ॥ ਸੁਣਿਐ ਪੋਹਿ ਨ ਸਕੈ ਕਾਲੁ ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥8॥
ਸੁਣਿਐ ਈਸਰੁ ਬਰਮਾ ਇੰਦੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਮੁਖਿ ਸਾਲਾਹਣ ਮੰਦੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਨਿ ਭੇਦ ॥ ਸੁਣਿਐ ਸਾਸਤ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਵੇਦ ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥9॥
ਸੁਣਿਐ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਗਿਆਨੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਅਠਸਠਿ ਕਾ ਇਸਨਾਨੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਲਾਗੈ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥10॥
ਸੁਣਿਐ ਸਰਾ ਗੁਣਾ ਕੇ ਗਾਹ ॥ ਸੁਣਿਐ ਸੇਖ ਪੀਰ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥ ਸੁਣਿਐ ਅੰਧੇ ਪਾਵਹਿ ਰਾਹੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਹਾਥ ਹੋਵੈ ਅਸਗਾਹੁ ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥11॥
ਮੰਨੇ ਕੀ ਗਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਪਿਛੈ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਕਾਗਦਿ ਕਲਮ ਨ ਲਿਖਣਹਾਰੁ ॥ ਮੰਨੇ ਕਾ ਬਹਿ ਕਰਨਿ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥12॥
ਮੰਨੈ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥ ਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥ ਮੰਨੈ ਮੁਹਿ ਚੋਟਾ ਨਾ ਖਾਇ ॥ ਮੰਨੈ ਜਮ ਕੈ ਸਾਥਿ ਨ ਜਾਇ ॥ ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥13॥
Faust IV
Faust IV er det fjerde studioalbumet til den tyske krautrockgruppa Faust, utgjeve i 1973. Albumet er inkludert i boka 1001 Albums You Must Hear Before You Die, der det er omtalt som ein «krautrock-klassikar». Dette var det siste albumet av den første inkarnasjonen av bandet, før dei kom attende i 1994 med Rien og ei anna besetning.
Djapdji Sáhib
Tekst
ਮੰਨੈ ਮਾਰਗਿ ਠਾਕ ਨ ਪਾਇ ॥ ਮੰਨੈ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟੁ ਜਾਇ ॥ ਮੰਨੈ ਮਗੁ ਨ ਚਲੈ ਪੰਥੁ ॥ ਮੰਨੈ ਧਰਮ ਸੇਤੀ ਸਨਬੰਧੁ ॥ ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥14॥
Faust IV
Innspeling
Albumet vart spelt inn i The Manor Studio i England. Sidan innspelingane tok for lang tid, gjekk produsenten Uwe Nettelbeck for å utfylle albumet med materiale dei alt hadde spelt inn tidlegare i Wümme i Bremen i Tyskland. Desse tillegga er mellom andre «Krautrock» (tidlegare sendt på radioprogrammet til John Peel) og «It's a Bit of a Pain» (tidlegare gjeven ut på singel i Tyskland).
Djapdji Sáhib
Tekst
ਮੰਨੈ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ ॥ ਮੰਨੈ ਪਰਵਾਰੈ ਸਾਧਾਰੁ ॥ ਮੰਨੈ ਤਰੈ ਤਾਰੇ ਗੁਰੁ ਸਿਖ ॥ ਮੰਨੈ ਨਾਨਕ ਭਵਹਿ ਨ ਭਿਖ ॥ ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥15॥
Faust IV
Musikk
Opningssporet, «Krautrock», er ein bordun-basert instrumental med trommer som kjem inn etter sju minutt, medan seinare spor, som «The Sad Skinhead» og «Jennifer» er meir konvensjonelle songar. Avslutningssporet, «It's a Bit of a Pain», kombinerer begge stilane, og nyttar støy på refrenget. På eit stadium seint i songen, etter refrenget, kan ein høyre ei kvinnestemme som snakkar svensk. Sporet «Just A Second» fekk undertittelen «starts like that!» på CD-utgåvene. Spornummereringa på den originale CD-utgåva var ikkje rett.
Djapdji Sáhib
Tekst
ਪੰਚ ਪਰਵਾਣ ਪੰਚ ਪਰਧਾਨੁ ॥ ਪੰਚੇ ਪਾਵਹਿ ਦਰਗਹਿ ਮਾਨੁ ॥ ਪੰਚੇ ਸੋਹਹਿ ਦਰਿ ਰਾਜਾਨੁ ॥ ਪੰਚਾ ਕਾ ਗੁਰੁ ਏਕੁ ਧਿਆਨੁ ॥ ਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਕਰੈ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਕਰਤੇ ਕੈ ਕਰਣੈ ਨਾਹੀ ਸੁਮਾਰੁ ॥ ਧੌਲੁ ਧਰਮੁ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤੁ ॥ ਸੰਤੋਖੁ ਥਾਪਿ ਰਖਿਆ ਜਿਨਿ ਸੂਤਿ ॥ ਜੇ ਕੋ ਬੁਝੈ ਹੋਵੈ ਸਚਿਆਰੁ ॥ ਧਵਲੈ ਉਪਰਿ ਕੇਤਾ ਭਾਰੁ ॥ ਧਰਤੀ ਹੋਰੁ ਪਰੈ ਹੋਰੁ ਹੋਰੁ ॥ ਤਿਸ ਤੇ ਭਾਰੁ ਤਲੈ ਕਵਣੁ ਜੋਰੁ ॥ ਜੀਅ ਜਾਤਿ ਰੰਗਾ ਕੇ ਨਾਵ ॥ ਸਭਨਾ ਲਿਖਿਆ ਵੁੜੀ ਕਲਾਮ ॥ ਏਹੁ ਲੇਖਾ ਲਿਖਿ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥ ਲੇਖਾ ਲਿਖਿਆ ਕੇਤਾ ਹੋਇ ॥ ਕੇਤਾ ਤਾਣੁ ਸੁਆਲਿਹੁ ਰੂਪੁ ॥ ਕੇਤੀ ਦਾਤਿ ਜਾਣੈ ਕੌਣੁ ਕੂਤੁ ॥ ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ ॥ ਤਿਸ ਤੇ ਹੋਏ ਲਖ ਦਰੀਆਉ ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥ ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥16॥
ਅਸੰਖ ਜਪ ਅਸੰਖ ਭਾਉ ॥ ਅਸੰਖ ਪੂਜਾ ਅਸੰਖ ਤਪ ਤਾਉ ॥ ਅਸੰਖ ਗਰੰਥ ਮੁਖਿ ਵੇਦ ਪਾਠ ॥ ਅਸੰਖ ਜੋਗ ਮਨਿ ਰਹਹਿ ਉਦਾਸ ॥ ਅਸੰਖ ਭਗਤ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ਵੀਚਾਰ ॥ ਅਸੰਖ ਸਤੀ ਅਸੰਖ ਦਾਤਾਰ ॥ ਅਸੰਖ ਸੂਰ ਮੁਹ ਭਖ ਸਾਰ ॥ ਅਸੰਖ ਮੋਨਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ਤਾਰ ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥ ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥17॥
ਅਸੰਖ ਮੂਰਖ ਅੰਧ ਘੋਰ ॥ ਅਸੰਖ ਚੋਰ ਹਰਾਮਖੋਰ ॥ ਅਸੰਖ ਅਮਰ ਕਰਿ ਜਾਹਿ ਜੋਰ ॥ ਅਸੰਖ ਗਲਵਢ ਹਤਿਆ ਕਮਾਹਿ ॥ ਅਸੰਖ ਪਾਪੀ ਪਾਪੁ ਕਰਿ ਜਾਹਿ ॥ ਅਸੰਖ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੇ ਫਿਰਾਹਿ ॥ ਅਸੰਖ ਮਲੇਛ ਮਲੁ ਭਖਿ ਖਾਹਿ ॥ ਅਸੰਖ ਨਿੰਦਕ ਸਿਰਿ ਕਰਹਿ ਭਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕੁ ਨੀਚੁ ਕਹੈ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥ ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥18॥
ਅਸੰਖ ਨਾਵ ਅਸੰਖ ਥਾਵ ॥ ਅਗੰਮ ਅਗੰਮ ਅਸੰਖ ਲੋਅ ॥ ਅਸੰਖ ਕਹਹਿ ਸਿਰਿ ਭਾਰੁ ਹੋਇ ॥ ਅਖਰੀ ਨਾਮੁ ਅਖਰੀ ਸਾਲਾਹ ॥ ਅਖਰੀ ਗਿਆਨੁ ਗੀਤ ਗੁਣ ਗਾਹ ॥ ਅਖਰੀ ਲਿਖਣੁ ਬੋਲਣੁ ਬਾਣਿ ॥ ਅਖਰਾ ਸਿਰਿ ਸੰਜੋਗੁ ਵਖਾਣਿ ॥ ਜਿਨਿ ਏਹਿ ਲਿਖੇ ਤਿਸੁ ਸਿਰਿ ਨਾਹਿ ॥ ਜਿਵ ਫੁਰਮਾਏ ਤਿਵ ਤਿਵ ਪਾਹਿ ॥ ਜੇਤਾ ਕੀਤਾ ਤੇਤਾ ਨਾਉ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਨਾਹੀ ਕੋ ਥਾਉ ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥ ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥19॥
ਭਰੀਐ ਹਥੁ ਪੈਰੁ ਤਨੁ ਦੇਹ ॥ ਪਾਣੀ ਧੋਤੈ ਉਤਰਸੁ ਖੇਹ ॥ ਮੂਤ ਪਲੀਤੀ ਕਪੜੁ ਹੋਇ ॥ ਦੇ ਸਾਬੂਣੁ ਲਈਐ ਓਹੁ ਧੋਇ ॥ ਭਰੀਐ ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ॥ ਓਹੁ ਧੋਪੈ ਨਾਵੈ ਕੈ ਰੰਗਿ ॥ ਪੁੰਨੀ ਪਾਪੀ ਆਖਣੁ ਨਾਹਿ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਕਰਣਾ ਲਿਖਿ ਲੈ ਜਾਹੁ ॥ ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥ ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੀ ਆਵਹੁ ਜਾਹੁ ॥20॥
ਤੀਰਥੁ ਤਪੁ ਦਇਆ ਦਤੁ ਦਾਨੁ ॥ ਜੇ ਕੋ ਪਾਵੈ ਤਿਲ ਕਾ ਮਾਨੁ ॥ ਸੁਣਿਆ ਮੰਨਿਆ ਮਨਿ ਕੀਤਾ ਭਾਉ ॥ ਅੰਤਰਗਤਿ ਤੀਰਥਿ ਮਲਿ ਨਾਉ ॥ ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਸੁਅਸਤਿ ਆਥਿ ਬਾਣੀ ਬਰਮਾਉ ॥ ਸਤਿ ਸੁਹਾਣੁ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚਾਉ ॥ ਕਵਣੁ ਸੁ ਵੇਲਾ ਵਖਤੁ ਕਵਣੁ ਕਵਣ ਥਿਤਿ ਕਵਣੁ ਵਾਰੁ ॥ ਕਵਣਿ ਸਿ ਰੁਤੀ ਮਾਹੁ ਕਵਣੁ ਜਿਤੁ ਹੋਆ ਆਕਾਰੁ ॥ ਵੇਲ ਨ ਪਾਈਆ ਪੰਡਤੀ ਜਿ ਹੋਵੈ ਲੇਖੁ ਪੁਰਾਣੁ ॥ ਵਖਤੁ ਨ ਪਾਇਓ ਕਾਦੀਆ ਜਿ ਲਿਖਨਿ ਲੇਖੁ ਕੁਰਾਣੁ ॥ ਥਿਤਿ ਵਾਰੁ ਨਾ ਜੋਗੀ ਜਾਣੈ ਰੁਤਿ ਮਾਹੁ ਨਾ ਕੋਈ ॥ ਜਾ ਕਰਤਾ ਸਿਰਠੀ ਕਉ ਸਾਜੇ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਸੋਈ ॥ ਕਿਵ ਕਰਿ ਆਖਾ ਕਿਵ ਸਾਲਾਹੀ ਕਿਉ ਵਰਨੀ ਕਿਵ ਜਾਣਾ ॥ ਨਾਨਕ ਆਖਣਿ ਸਭੁ ਕੋ ਆਖੈ ਇਕ ਦੂ ਇਕੁ ਸਿਆਣਾ ॥ ਵਡਾ ਸਾਹਿਬੁ ਵਡੀ ਨਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਕਾ ਹੋਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਜੇ ਕੋ ਆਪੌ ਜਾਣੈ ਅਗੈ ਗਇਆ ਨ ਸੋਹੈ ॥21॥
ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ ॥ ਓੜਕ ਓੜਕ ਭਾਲਿ ਥਕੇ ਵੇਦ ਕਹਨਿ ਇਕ ਵਾਤ ॥ ਸਹਸ ਅਠਾਰਹ ਕਹਨਿ ਕਤੇਬਾ ਅਸੁਲੂ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ॥ ਲੇਖਾ ਹੋਇ ਤ ਲਿਖੀਐ ਲੇਖੈ ਹੋਇ ਵਿਣਾਸੁ ॥ ਨਾਨਕ ਵਡਾ ਆਖੀਐ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੁ ॥22॥
ਸਾਲਾਹੀ ਸਾਲਾਹਿ ਏਤੀ ਸੁਰਤਿ ਨ ਪਾਈਆ ॥ਨਦੀਆ ਅਤੈ ਵਾਹ ਪਵਹਿ ਸਮੁੰਦਿ ਨ ਜਾਣੀਅਹਿ ॥ ਸਮੁੰਦ ਸਾਹ ਸੁਲਤਾਨ ਗਿਰਹਾ ਸੇਤੀ ਮਾਲੁ ਧਨੁ ॥ ਕੀੜੀ ਤੁਲਿ ਨ ਹੋਵਨੀ ਜੇ ਤਿਸੁ ਮਨਹੁ ਨ ਵੀਸਰਹਿ ॥23॥
ਅੰਤੁ ਨ ਸਿਫਤੀ ਕਹਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਕਰਣੈ ਦੇਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਵੇਖਣਿ ਸੁਣਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕਿਆ ਮਨਿ ਮੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕੀਤਾ ਆਕਾਰੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥ ਅੰਤ ਕਾਰਣਿ ਕੇਤੇ ਬਿਲਲਾਹਿ ॥ ਤਾ ਕੇ ਅੰਤ ਨ ਪਾਏ ਜਾਹਿ ॥ ਏਹੁ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥ ਬਹੁਤਾ ਕਹੀਐ ਬਹੁਤਾ ਹੋਇ ॥ ਵਡਾ ਸਾਹਿਬੁ ਊਚਾ ਥਾਉ ॥ ਊਚੇ ਉਪਰਿ ਊਚਾ ਨਾਉ ॥ ਏਵਡੁ ਊਚਾ ਹੋਵੈ ਕੋਇ ॥ ਤਿਸੁ ਊਚੇ ਕਉ ਜਾਣੈ ਸੋਇ ॥ ਜੇਵਡੁ ਆਪਿ ਜਾਣੈ ਆਪਿ ਆਪਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਕਰਮੀ ਦਾਤਿ ॥24॥
ਬਹੁਤਾ ਕਰਮੁ ਲਿਖਿਆ ਨਾ ਜਾਇ ॥ ਵਡਾ ਦਾਤਾ ਤਿਲੁ ਨ ਤਮਾਇ ॥ ਕੇਤੇ ਮੰਗਹਿ ਜੋਧ ਅਪਾਰ ॥ ਕੇਤਿਆ ਗਣਤ ਨਹੀ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਕੇਤੇ ਖਪਿ ਤੁਟਹਿ ਵੇਕਾਰ ॥ ਕੇਤੇ ਲੈ ਲੈ ਮੁਕਰੁ ਪਾਹਿ ॥ ਕੇਤੇ ਮੂਰਖ ਖਾਹੀ ਖਾਹਿ ॥ ਕੇਤਿਆ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਦ ਮਾਰ ॥ ਏਹਿ ਭਿ ਦਾਤਿ ਤੇਰੀ ਦਾਤਾਰ ॥ ਬੰਦਿ ਖਲਾਸੀ ਭਾਣੈ ਹੋਇ ॥ ਹੋਰੁ ਆਖਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਖਾਇਕੁ ਆਖਣਿ ਪਾਇ ॥ ਓਹੁ ਜਾਣੈ ਜੇਤੀਆ ਮੁਹਿ ਖਾਇ ॥ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੇ ਦੇਇ ॥ ਆਖਹਿ ਸਿ ਭਿ ਕੇਈ ਕੇਇ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਬਖਸੇ ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹ ॥ ਨਾਨਕ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ॥25॥
Tambov oblast
Tambov oblast (russisk Тамбовская область) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Tambov, arealet er 34 462 km² og innbyggjartalet er 1 092 100 (2010).
Djapdji Sáhib
Tekst
ਅਮੁਲ ਗੁਣ ਅਮੁਲ ਵਾਪਾਰ ॥ ਅਮੁਲ ਵਾਪਾਰੀਏ ਅਮੁਲ ਭੰਡਾਰ ॥ ਅਮੁਲ ਆਵਹਿ ਅਮੁਲ ਲੈ ਜਾਹਿ ॥ ਅਮੁਲ ਭਾਇ ਅਮੁਲਾ ਸਮਾਹਿ ॥ ਅਮੁਲੁ ਧਰਮੁ ਅਮੁਲੁ ਦੀਬਾਣੁ ॥ ਅਮੁਲੁ ਤੁਲੁ ਅਮੁਲੁ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਅਮੁਲੁ ਬਖਸੀਸ ਅਮੁਲੁ ਨੀਸਾਣੁ ॥ ਅਮੁਲੁ ਕਰਮੁ ਅਮੁਲੁ ਫੁਰਮਾਣੁ ॥ ਅਮੁਲੋ ਅਮੁਲੁ ਆਖਿਆ ਨ ਜਾਇ ॥ ਆਖਿ ਆਖਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਆਖਹਿ ਵੇਦ ਪਾਠ ਪੁਰਾਣ ॥ ਆਖਹਿ ਪੜੇ ਕਰਹਿ ਵਖਿਆਣ ॥ ਆਖਹਿ ਬਰਮੇ ਆਖਹਿ ਇੰਦ ॥ ਆਖਹਿ ਗੋਪੀ ਤੈ ਗੋਵਿੰਦ ॥ ਆਖਹਿ ਈਸਰ ਆਖਹਿ ਸਿਧ ॥ ਆਖਹਿ ਕੇਤੇ ਕੀਤੇ ਬੁਧ ॥ ਆਖਹਿ ਦਾਨਵ ਆਖਹਿ ਦੇਵ ॥ ਆਖਹਿ ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਸੇਵ ॥ ਕੇਤੇ ਆਖਹਿ ਆਖਣਿ ਪਾਹਿ ॥ ਕੇਤੇ ਕਹਿ ਕਹਿ ਉਠਿ ਉਠਿ ਜਾਹਿ ॥ ਏਤੇ ਕੀਤੇ ਹੋਰਿ ਕਰੇਹਿ ॥ ਤਾ ਆਖਿ ਨ ਸਕਹਿ ਕੇਈ ਕੇਇ ॥ ਜੇਵਡੁ ਭਾਵੈ ਤੇਵਡੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਾਣੈ ਸਾਚਾ ਸੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਆਖੈ ਬੋਲੁਵਿਗਾੜੁ ॥ ਤਾ ਲਿਖੀਐ ਸਿਰਿ ਗਾਵਾਰਾ ਗਾਵਾਰੁ ॥26॥
Fylkesveg 893 i Nordland
Fylkesveg 893 i Nordland går mellom Åsvatnet og Hanøy i Hadsel kommune. Vegen er 1,1 km lang.
Djapdji Sáhib
Tekst
ਮੁੰਦਾ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰਮੁ ਪਤੁ ਝੋਲੀ ਧਿਆਨ ਕੀ ਕਰਹਿ ਬਿਭੂਤਿ ॥ ਖਿੰਥਾ ਕਾਲੁ ਕੁਆਰੀ ਕਾਇਆ ਜੁਗਤਿ ਡੰਡਾ ਪਰਤੀਤਿ ॥ ਆਈ ਪੰਥੀ ਸਗਲ ਜਮਾਤੀ ਮਨਿ ਜੀਤੈ ਜਗੁ ਜੀਤੁ ॥ ਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥ ਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥28॥
Tambov oblast
Demografi
Det store fleirtalet av folket i provinsen er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske fordelinga:
Som i Russland som heilskap går folketalet i Tambov oblast òg nedover, og har minka med 17,0 % frå 1989 til 2010: 58,7 % av folket bur i byar. Den einaste større byen er Tambov, med 280 200 ibuarar. (2010)
Djapdji Sáhib
Tekst
ਭੁਗਤਿ ਗਿਆਨੁ ਦਇਆ ਭੰਡਾਰਣਿ ਘਟਿ ਘਟਿ ਵਾਜਹਿ ਨਾਦ ॥ ਆਪਿ ਨਾਥੁ ਨਾਥੀ ਸਭ ਜਾ ਕੀ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਅਵਰਾ ਸਾਦ ॥ ਸੰਜੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਦੁਇ ਕਾਰ ਚਲਾਵਹਿ ਲੇਖੇ ਆਵਹਿ ਭਾਗ ॥ ਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥ ਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥29॥
ਏਕਾ ਮਾਈ ਜੁਗਤਿ ਵਿਆਈ ਤਿਨਿ ਚੇਲੇ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਇਕੁ ਸੰਸਾਰੀ ਇਕੁ ਭੰਡਾਰੀ ਇਕੁ ਲਾਏ ਦੀਬਾਣੁ ॥ ਜਿਵ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਵੈ ਜਿਵ ਹੋਵੈ ਫੁਰਮਾਣੁ ॥ ਓਹੁ ਵੇਖੈ ਓਨਾ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵੈ ਬਹੁਤਾ ਏਹੁ ਵਿਡਾਣੁ ॥ ਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥ ਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥30॥
Barremium
Barremium er den fjerde alderen i epoken tidleg krit. Han varte frå 130 ± 1,5 til 125 ± 1,0 millionar år sidan. Barremium kjem etter hauterivium og før aptium.
Djapdji Sáhib
Tekst
ਇਕ ਦੂ ਜੀਭੌ ਲਖ ਹੋਹਿ ਲਖ ਹੋਵਹਿ ਲਖ ਵੀਸ ॥ ਲਖੁ ਲਖੁ ਗੇੜਾ ਆਖੀਅਹਿ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਜਗਦੀਸ ॥ ਏਤੁ ਰਾਹਿ ਪਤਿ ਪਵੜੀਆ ਚੜੀਐ ਹੋਇ ਇਕੀਸ ॥ ਸੁਣਿ ਗਲਾ ਆਕਾਸ ਕੀ ਕੀਟਾ ਆਈ ਰੀਸ ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਪਾਈਐ ਕੂੜੀ ਕੂੜੈ ਠੀਸ ॥32॥
ਆਖਣਿ ਜੋਰੁ ਚੁਪੈ ਨਹ ਜੋਰੁ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਮੰਗਣਿ ਦੇਣਿ ਨ ਜੋਰੁ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਜੀਵਣਿ ਮਰਣਿ ਨਹ ਜੋਰੁ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਰਾਜਿ ਮਾਲਿ ਮਨਿ ਸੋਰੁ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਸੁਰਤੀ ਗਿਆਨਿ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਜੁਗਤੀ ਛੁਟੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਜਿਸੁ ਹਥਿ ਜੋਰੁ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਉਤਮੁ ਨੀਚੁ ਨ ਕੋਇ ॥33॥
ਰਾਤੀ ਰੁਤੀ ਥਿਤੀ ਵਾਰ ॥ ਪਵਣ ਪਾਣੀ ਅਗਨੀ ਪਾਤਾਲ ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਧਰਤੀ ਥਾਪਿ ਰਖੀ ਧਰਮ ਸਾਲ ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਜੀਅ ਜੁਗਤਿ ਕੇ ਰੰਗ ॥ ਤਿਨ ਕੇ ਨਾਮ ਅਨੇਕ ਅਨੰਤ ॥ ਕਰਮੀ ਕਰਮੀ ਹੋਇ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਸਚਾ ਆਪਿ ਸਚਾ ਦਰਬਾਰੁ ॥ ਤਿਥੈ ਸੋਹਨਿ ਪੰਚ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਨਦਰੀ ਕਰਮਿ ਪਵੈ ਨੀਸਾਣੁ ॥ ਕਚ ਪਕਾਈ ਓਥੈ ਪਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗਇਆ ਜਾਪੈ ਜਾਇ ॥34॥
ਧਰਮ ਖੰਡ ਕਾ ਏਹੋ ਧਰਮੁ ॥ ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਕਾ ਆਖਹੁ ਕਰਮੁ ॥ ਕੇਤੇ ਪਵਣ ਪਾਣੀ ਵੈਸੰਤਰ ਕੇਤੇ ਕਾਨ ਮਹੇਸ ॥ ਕੇਤੇ ਬਰਮੇ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਅਹਿ ਰੂਪ ਰੰਗ ਕੇ ਵੇਸ ॥ ਕੇਤੀਆ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਮੇਰ ਕੇਤੇ ਕੇਤੇ ਧੂ ਉਪਦੇਸ ॥ ਕੇਤੇ ਇੰਦ ਚੰਦ ਸੂਰ ਕੇਤੇ ਕੇਤੇ ਮੰਡਲ ਦੇਸ ॥ ਕੇਤੇ ਸਿਧ ਬੁਧ ਨਾਥ ਕੇਤੇ ਕੇਤੇ ਦੇਵੀ ਵੇਸ ॥ ਕੇਤੇ ਦੇਵ ਦਾਨਵ ਮੁਨਿ ਕੇਤੇ ਕੇਤੇ ਰਤਨ ਸਮੁੰਦ ॥ ਕੇਤੀਆ ਖਾਣੀ ਕੇਤੀਆ ਬਾਣੀ ਕੇਤੇ ਪਾਤ ਨਰਿੰਦ ॥ ਕੇਤੀਆ ਸੁਰਤੀ ਸੇਵਕ ਕੇਤੇ ਨਾਨਕ ਅੰਤੁ ਨ ਅੰਤੁ ॥35॥
ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਮਹਿ ਗਿਆਨੁ ਪਰਚੰਡੁ ॥ ਤਿਥੈ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਅਨੰਦੁ ॥ ਸਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਰੂਪੁ ॥ ਤਿਥੈ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਐ ਬਹੁਤੁ ਅਨੂਪੁ ॥ ਤਾ ਕੀਆ ਗਲਾ ਕਥੀਆ ਨਾ ਜਾਹਿ ॥ ਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਪਿਛੈ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥ ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥36॥
ਕਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਜੋਰੁ ॥ ਤਿਥੈ ਹੋਰੁ ਨ ਕੋਈ ਹੋਰੁ ॥ ਤਿਥੈ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰ ॥ ਤਿਨ ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰ ॥ ਤਿਥੈ ਸੀਤੋ ਸੀਤਾ ਮਹਿਮਾ ਮਾਹਿ ॥ ਤਾ ਕੇ ਰੂਪ ਨ ਕਥਨੇ ਜਾਹਿ ॥ ਨਾ ਓਹਿ ਮਰਹਿ ਨ ਠਾਗੇ ਜਾਹਿ ॥ ਜਿਨ ਕੈ ਰਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥ ਤਿਥੈ ਭਗਤ ਵਸਹਿ ਕੇ ਲੋਅ ॥ ਕਰਹਿ ਅਨੰਦੁ ਸਚਾ ਮਨਿ ਸੋਇ ॥ ਸਚ ਖੰਡਿ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥ ਤਿਥੈ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡ ॥ ਜੇ ਕੋ ਕਥੈ ਤ ਅੰਤ ਨ ਅੰਤ ॥ ਤਿਥੈ ਲੋਅ ਲੋਅ ਆਕਾਰ ॥ ਜਿਵ ਜਿਵ ਹੁਕਮੁ ਤਿਵੈ ਤਿਵ ਕਾਰ ॥ ਵੇਖੈ ਵਿਗਸੈ ਕਰਿ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਕਥਨਾ ਕਰੜਾ ਸਾਰੁ ॥37॥
ਜਤੁ ਪਾਹਾਰਾ ਧੀਰਜੁ ਸੁਨਿਆਰੁ ॥ ਅਹਰਣਿ ਮਤਿ ਵੇਦੁ ਹਥੀਆਰੁ ॥ ਭਉ ਖਲਾ ਅਗਨਿ ਤਪ ਤਾਉ ॥ ਭਾਂਡਾ ਭਾਉ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਤਿਤੁ ਢਾਲਿ ॥ ਘੜੀਐ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਮੁ ਤਿਨ ਕਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥38॥
ਸਲੋਕੁ ॥ ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ ॥ ਦਿਵਸੁ ਰਾਤਿ ਦੁਇ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਖੇਲੈ ਸਗਲ ਜਗਤੁ ॥ ਚੰਗਿਆਈਆ ਬੁਰਿਆਈਆ ਵਾਚੈ ਧਰਮੁ ਹਦੂਰਿ ॥ ਕਰਮੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਕੇ ਨੇੜੈ ਕੇ ਦੂਰਿ ॥ ਜਿਨੀ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਗਏ ਮਸਕਤਿ ਘਾਲਿ ॥ ਨਾਨਕ ਤੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਕੇਤੀ ਛੁਟੀ ਨਾਲਿ ॥1॥
Barremium
Typelokaliteten for barremium er i nærleiken av landsbyen Barrême i Alpes-de-Haute-Provence i Frankrike. Henry Coquand definerte alderen og namngav han i 1873. Starten for barremium er definert ut frå første gong ammonittane Spitidiscus hugii og Spitidiscus vandeckii dukkar opp. Slutten av alderen er sett til ei geomagnetisk reversering ved starten av kronosonen M0r.
Tambov oblast
Historie
Dei første folkeslaga som er kjent i området som no er Tambov oblast var tyrkiske folkeslag og mordvinar. På 1200-talet vart området underlagt det mongolske riket, og vart etter kvart del av riket til Den gylne horden. På 1500-talet byrja russarar å slå seg ned i området. På 1600-talet vart det bygd festningar her, Kozlov i 1635 og Tambov i 1636, for å verna storfyrstedømet Moskva mot åtak frå krimtatarane og nogaiane i sør. Dette gjorde at folkesetjinga av området med russiske nybyggjarar auka på. Frå 1779 var byen Tambov senter for ein eigen provins.
Under den russiske revolusjonen kom området under Sovjetmakta i januar 1918. I 1920-21 vart alvorlege bondeopprør i provinsen slått ned av Den raude arméen.
Tambov oblast vart oppretta som eigen provins den 27. september 1937.
Priest Island
Priest Island (skotsk-gælisk Eilean a' Chlèirich) er ei lita, folektom øy i Summer Isles utanfor vestkysten av Skottland.
Historie
Ein trur at øya vart nytta av culdear for religiøse føremål og har fleire steinsirklar.