cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neil Diamond
1990-åra til i dag
I 1990- og 2000-åra vart Diamond igjen meir populær. «Sweet Caroline» vart ein populær allsong ved sportshendingar, særleg i USA. Urge Overkill spelte ein versjon av Diamond sin «Girl, You'll Be a Woman Soon» for Quentin Tarantino-filmen Pulp Fiction, som kom i 1994. I 2000 spelte Johnny Cash inn albumet American III: Solitary Man, og vann ein Grammy-pris for versjonen sin av «Solitary Man». Smash Mouth spelte Diamond sin «I'm a Believer» i 2001 for albumet deira kalla opp etter dei sjølv. I komedien Saving Silverman frå 2001 spelar hovudrollene i filmen i eit Diamond-coverband, og Diamond har ei lengre rolle som seg sjølv. Diamond skreiv til og med ein ny song, «I Believe in Happy Endings», for filmen. I denne perioden hadde komikaren Will Ferrell ei rekkje parodiar av Diamond på Saturday Night Live, og Diamond sjølv dukka opp i lag med Ferrell i det siste showet til Ferrell som ein «Not Ready For Prime Time Player» i mai 2002. «America» vart nytta i marknadsføringa for vinter-OL 2002. Det finske bandet HIM spelte «Solitary Man» på albumet And Love Said No: The Greatest Hits.
Diamond har alltid hatt ein noko polariserande effekt, noko ein kanskje ser best døme på i filmen What About Bob? frå 1991 der ein av hovudpersonane seier: «Det finst to typar menneske i verda: dei som likar Neil Diamond og dei som ikkje gjer det.» Rollefiguren Bob skuldar det havarerte ekteskapet sitt på at kona var stor fan av Diamond. Eit anna døme på denn elsk-hat-motsetnaden finn ein Becker i episoden «It had to be Ew» som stort sett går ut på å latterleggjere Diamond og fansen hans.
I november 2005 kom 12-songar, produsert av Rick Rubin, som kom i to utgåve, ei med 12 songar og ei spesialutgåve med to bonusspor, inkludert eitt med korvokal av Brian Wilson. Albumet gjekk inn på fjerdeplass på Billboard-lista og fekk generelt god kritikk. Earliwine i allmusic skildrar albumet som «utan tvil det den beste samlinga av Neil Diamond-songar på lang, lang tid».
31. desember 2005 spelte Diamond på Dick Clark's New Year's Rockin' Eve 2006, og framførte «Cherry, Cherry» på konsert via satelitt.
Home Before Dark kom ut 6. mai 2008 og toppa albumlista i New Zealand, Storbritannia og USA. 25. august 2008 spelte Diamond ved Ohio State University medan han hadde strupekatarr. Diamond og fansen var begge misnøgde med framføringa og Diamond tilbaud seg å gje attende billettpengane til dei som hadde vore der. Diamond fekk prisen MusiCares Person of the Year i februar, 2009.
I august 2008 vart ein av konsertane til Diamond filma og sidan gjeve ut på DVD i 2009 som Hot August Night/NYC. I oktober 2009 gav han ut A Cherry Cherry Christmas, det tredje albumet hans med julemusikk, og i november 2010 kom albumet Dreams, ei samling på 14 songar av favorittsongane hans. I 2011 vart Diamond innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i lag med Alice Cooper, Darlene Love, Dr. John og Tom Waits. I august 2012 fekk Diamond ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.
2. juli 2013 gav Diamond ut singelen «Freedom Song (They'll Never Take Us Down)», der 100 % av inntektene gjekk til One Fund Boston og Wounded Warrior Project.
Lavik prestegard
Lavik prestegard ligg i Høyanger kommune i Vestland i nærleiken av Lavik kyrkje. Hovudbygningen og Bispestova på garden er freda av Riksantikvaren.
Cliobreen
Cliobreen er ein nordaustflytande isbre som er 1,5 km lang, på austsida av Eurus Ridge i Olympus Range i McMurdo Dry Valleys. Fleire stadnamn i området var henta frå gresk mytologi og breen vart namngjeven av New Zealand Geographic Board (1998) etter Klio, den greske musen for historie.
Per Nørgård
Per Nørgård er ein dansk komponist. Nørgård har ein stor musikalsk produksjon, og er opphavsmann til meir enn 300 forskjellige verk med samla speletid på over 90 timar. Blant verka finn ein åtte symfoniar, to fiolinkonsertar, éin pianokonsert, ei rekke korverk, samt kammermusikk. Den tredje symfonien blir rekna som eit hovudverk i dansk musikk og er derfor tatt opp i Danmarks kulturkanon. Den sjette symfonien blei uroppført i 1999 like før tusenårsskiftet, medan den sjuande blei uroppført i det då nyopna DR Koncerthuset 29. januar 2009. Nørgård har i tillegg komponert fleire operaer, blant dei er Labyrinten (1963), Gilgamesh (1972) og Siddharta (1983).
Per Nørgård har mottatt Lilie Boulanger-prisen (1957), Carl Nielsen-legatet (1969, 2001), Nordisk Råds musikkpris (1974), Henrik Steffens-prisen (1988), og Léonie Sonnings musikkpris (1996). I 2006 fekk han også ein av den klassiske musikkens største prisar, Sibeliusprisen.
Pionerskij
Pionerskij (russisk Пионе́рский, tysk Neukuhren, litauisk Naujieji Kuršiai) er ein by i Kaliningrad oblast i Russland med om lag 12 000 innbyggjarar. Han ligg ved Austersjøen, rundt 30 km nordvest for Kaliningrad.
Han vart grunnlagt av Den tyske riddarordenen i 1254 som Neukuhren. Etter den andre verdskrigen vart han annektert av Sovjetunionen. Den tyske folkesetnaden vart utvist og erstatta med russarar. I 1946 fekk han bystatus og namnet vart endra til Pionerskij, etter organisasjonen Unge pionerar av Sovjetunionen.
Den vesle hamna i byen, som tidlegare mest vart nytta av fiskeflåten, er no mykje nytta av seglbåtar og til strandturisme.
Who Else!
Who Else! er det sjuande studioalbumet til gitaristen Jeff Beck, gjeve ut den 16. mars 1999 på Epic Records. Albumet nådde 99. plassen på den amerikanske Billboard 200 og var det første studioalbumet til Beck med nye songar sidan Jeff Beck's Guitar Shop i 1989, om ein ser bort frå coveralbum og filmmusikk. Stilmessig var det første gongen Beck spelte elektronisk og techno-musikk, eit kraftig steg bort frå den meir beintfram instrumentale rocken og jazzfusionstilen frå dei tidlegare albuma hans. Gitaristen Jennifer Batten, som ofte har omtalt Beck som ei stor inspirasjonskjelde, spelte på plata og var med han på turneane hans dei neste tre åra.
Hans Nicolai Wraamann
Hans Nicolai Wraamann var ein norsk prest og ordførar i Ulstein.
Wraamann var son av handelsmann Asmus Wraamann. Han tok teologisk eksamen i 1831. Wraamann var sokneprest i Borge i Lofoten 1834-1844, i Ulstein 1844-1855, og i Volda 1855-1861. Medan han var i Ulstein teikna Wraamann den nye kyrkja der. Han var og ordførar i Ulstein. Medan han var ordførar vart det vanleg å halde kommunestyremøta på prestegarden i Dimnasundet. Rasmus Aarflot og Mauritz Aarflot sytte for at Wraamann flytta over til Volda, saman arbeidde for oppretting av «Volden høiere Almueskole» som var utgangspunktet for Volda som skulestad.
Wraamann var gift først med Mariane Jensine Paludan (1810-1845), så med Emiche Christine Trumpy (1809-1961). Han fekk til saman 10 barn.
Niårskrigen
Niårskrigen (1688–1697), også kalla Storalliansekrigen eller Den pfalziske arvefølgjekrigen, var ein storkrig seint på 1600-talet mellom kong Ludvig XIV av Frankrike og ein brei europeisk koalisjon, Storalliansen, leia av den engelsk-nederlandske statthaldar-kongen Vilhelm III, den tysk-romerske keisaren Leopold I, kong Karl II av Spania, Victor Amadeus II av Savoie, og store og mindre fyrstar og prinsar i Det tysk-romerske riket. Niårskrigen vart hovudsakleg utkjempa på det europeiske fastlandet og farvatna kring, men omfatta òg ein krigsskodeplass i Irland, der Vilhelm III og Jakob II kjempa om kontroll over Dei britiske øyane, og eit mindre felttog mellom franske og engelske nybyggjarar og deira indianske allierte i koloniane i Nord-Amerika. Krigen var den andre av tre store krigar for Ludvig XIV.
Ludvig XIV hadde tredd fram frå den fransk-nederlandske krigen i 1678 som den mektigaste monarken i Europa, men sjølv om han hadde utvida riket sitt, var ikkje «Solkongen» nøgd. Ved hjelp av aggresjon, annektering og delvis lovlege midlar, prøvde Ludvig XIV raskt etter å utvide gevinstane sine for å stabilisere og forsterke grensene til Frankrike, noko som kulminerte i den korte gjenforeiningskrigen (1683–1684). Den påfølgjande våpenkvilen i Ratisbon garanterte dei utvida grensene til Frankrike for tjue år, men dei påfølgjande handlingane til Ludvig XIV - mellom anna annulleringa av ediktet i Nantes i 1685, og forsøket hans på å ta tyske Rhinland - førte til skade på den militære og politiske dominansen hans. Ludvig XIV si avgjersle om å krysse Rhinen og kringsette Philippsburg i september 1688 var meint å kome keisar Leopold I i forkjøpet og å tvinge Det tysk-romerske riket til å akseptere dei territoriale og dynastiske krava hans. Men då keisaren og dei tyske fyrstane bestemte seg for å yte motstand, og då Generalstatane og Vilhelm III førte nederlendarane og engelskmennene inn i krig med Frankrike, stod Ludvig XIV til slutt opp mot ein mektig koalisjon som ønskte å dempe ambisjonane hans.
Dei fleste kampane fann stand kring grensene til Frankrike: i Dei spanske Nederlanda, Rhinland, hertugdømet Savoie og Catalonia. Desse felttoga var dominerte av kringsetjingar, mellom anna i Mons, Namur, Charleroi og Barcelona: opne slag som Fleurus og Marsaglia var mindre vanlege. Desse krigshandlingane var gjekk stort sett i Ludvig XIV sin favør, men i 1696 stod Frankrike i ei økonomisk krise. Dei maritime maktene (England og Dei sameinte Nederlanda) var òg finansielt botnskrapte, og då Savoie hoppa ut av alliansen, ønskte alle partar å starte forhandlingar. Med freden i Ryswick (1697) fekk Ludvig halde på heile Alsace, men vart tvungen til å gje Lorraine attende til eigarane. Han måtte òg gje opp alle krav på høgresida av Rhinen. Ludvig XIV gjekk med på å akseptere Vilhelm III som konge av England, medan nederlendarane sette opp ei rekkje festningar i Dei spanske Nederlanda for å sikre grensa si. Men då den barnlause Karl II av Spania såg ut til å vere døden nær, var det ein ny konflikt i gjere over kven som skulle ta over Det spanske imperiet (det viktigaste uløyste problemet i europeisk politikk på denne tida) og dette skulle snart føre Frankrike og Storalliansen ut i den siste krigen til Ludvig XIV - den spanske arvefølgjekrigen.
Bakgrunn 1678–1687
I åra etter den fransk-nederlandske krigen (1672–1678) prøvde kong Ludvig XIV av Frankrike – no på høgda av makta si - å påtvinge ein sams religion i Frankrike og forsterke og utvide grensene sine. Ludvig XIV hadde alt vunne personleg ære med å erobre nye landområde, men han var ikkje lenger villig til å føre ein militærpolitikk av typen han hadde gjort i 1672, der han ikkje kunne vite utfallet, og prøvde i staden å utnytte den militære overmakta Frankrike hadde til å oppnå særskilde strategiske mål langs grensene sine. Den meir modne «Solkongen» var klar over at han hadde tapt avgjerande slag mot nederlendarane og vendte seg frå erobring til tryggleik, og nytta trugslar i staden for open krig til å skremme naboane sine til å underkaste seg.
Hovudrådgjevaren til Ludvig XIV, Louvois, utanriksministeren hans Colbert de Croissy, og den tekniske eksperten Vauban, utvikla forsvarsstrategien til Frankrike. Vauban hadde gjort seg til talsmann for eit system av uinntakelege festninga langs grensa som ville halde fiendane til Ludvig XIV ute. For å byggje eit skikkeleg system, trengde derimot kongen meir land frå naboane for å sikre ei solid forsvarslinje. Denne rasjonaliseringa av grensa ville gjere ho langt enklare å forsvare og samstundes gjere han meir tydeleg politisk sett, men det skapte likevel det paradokset at medan det endelege målet til Ludvig XIV var forsvar, så prøvde han å oppnå dei med fiendtlege midlar. Kongen tok dei naudsynte områda gjennom det som vart kalla «gjenforeiningar»: det var ein strategi som kombinere lovlege midlar, arroganse og aggresjon.
Gjenforeiningar
Nijmegen-traktaten og den tidlegare freden i Westfalen gav Ludvig XIV grunnlag for gjenforeiningane. Desse avtalane hadde gjeve Frankrike nye landområde, men på grunn av den svake ordlyden (som i dei fleste avtalar på denne tida) var dei notorisk upresise og sjølvmotseiande, og aldri spesifikke om dei eksakte grenselinjene. Denne unøyaktigheita førte ofte til forskjellige tolkingar av teksten og langvarige stridar om grensesoner - ein fekk gjerne ein by eller eit område og 'områda kring', men det var ofte uklårt kva desse områda kring var. Maskineriet for å avgjere desse fleirtydige territorialskildringane var alt på plass gjennom mediet i Parlementa i Metz (teknisk sett det einaste 'Gjenforeiningskammeret'), Besançon,og overretten i Breisach, som omhandla høvesvis Lorraine, Franche-Comté og Alsace. Det var kanskje ikkje rart at dei som regel avgjorde til fordel for Ludvig XIV. I 1680 hadde det omstridde grevskapet Montbéliard (som låg mellom Franche-Comté og Alsace) vorte skild frå hertugdømet Württemberg, og i august hadde Ludvig XIV sikra seg heile Alsace utanom Strasbourg. Gjenforeiningskammeret i Metz la kort tid etter krav om landområda kring Dei tre bispedøma Metz, Toul og Verdun, og det meste av det spanske hertugdømet Luxembourg. Festninga i sjølve Luxembourg vart så blokkert med intensjonen om at det skulle verte ein del av forsvarsgrensa til Ludvig XIV.
Gjenforeiningane tok område frå grenseområda i Tyskland, medan annekteringane auka makta til Frankrike i Italia. Med å byggje ei uinntakeleg grense alarmerte Ludvig XIV dei andre europeiske statane slik at krigen han prøvde å unngå ikkje lenger var uunngåeleg: festningane hans dekte ikkje berre grensene hans, dei synte den franske makta. Det var berre to statsmenn som kunne ha håp om å stå mot Ludvig XIV: Vilhelm av Oranien, statthaldar i Dei sameinte Nederlanda og den naturlege leiaren for den protestantiske motstanden, og den tysk-romerske keisaren Leopold I, ein opplagt leiar av dei antifranske styrkane i Tyskland og det katolske Europa. Men sjølv om Vilhelm og Leopold I ønskte å gjere tiltak, var det ikkje mogeleg med effektiv motstand i 1681–1682: borgarskapet i Amsterdam ønskte ikkje ein ny konflikt med Frankrike. Dei var fullt klare over den svake stillinga si, ikkje berre for Spania, men i heile imperiet, der tyske fyrstar frå Mainz, Trier, Köln, Sachsen, Bayern og mest av alt Fredrik Vilhelm I av Brandenburg som stod i gjeld til Frankrike.
Kampar på to frontar
Sidan Leopold I hadde blanda seg inn i den fransk-nederlandske krigen, rekna den franske kongen keisaren som den farlegaste fienden sin. Likevel hadde Ludvig XIV liten grunn til å frykte han. Leopold I var svak i Tyskland og var i stor fare langs dei ungarske grensene der osmanske tyrkarar truga med å køyre over heile Sentral-Europa frå sør. Ludvig XIV hadde oppfordra og assistert den osmanske kampen mot dei habsburgske landområda til Leopold I, og hadde forsikra porten om at han ikkje kom til å støtte keisaren. Han hadde òg oppfordra kong Sobieski av Polen (utan hell) om å ikkje ta Leopold I si side, og pressa dei misnøgde fyrstane i Transilvania og Ungarn til å slå seg saman med styrkane til sultanen og frigjere områda sine frå det habsburgske styret. Då tyrkarane kringsette Wien våren 1683, gjorde ikkje Ludvig XIV noko for å hjelpe forsvararane.
Ludvig XIV utnytta den osmanske trugselen i aust og invaderte Dei spanske Nederlanda den 1. september 1683 og fornya omleiringa av Luxembourg, som han hadde gjeve opp året før. Franskmennene kravde av keisaren og Karl II av Spania at dei respekterte dei nylege gjenforeiningane, men spanjolane ønskte ikkje å sjå fleire av områda sine falle inn under Ludvig XIV. Dei militære vala til Spania var særs avgrensa, men det osmanske nederlaget føre Wien den 12. september hadde òg gjeve dei mot. I håp om at Leopold I ville gjere fred i aust og kome til deira assistanse, erklærte Karl II no krig mot Frankrike den 26. oktober. Keisaren valde derimot å halde fram den tyrkiske krigen på Balkan og enn så lenge gjere kompromiss i vest. Med Leopold I uvillig til å kjempe på to frontar, eit sterkt nøytralt parti i Dei sameinte Nederlanda som stogga Vilhelm, og ein sta kurfyrste av Brandenburg som heldt på alliansen med Ludvig XIV, var det ikkje noko anna utfall enn total fransk siger.
Gjenforeiningskrigen var kort og øydeleggande. Då Courtrai fall tidleg i november 1683, etterfølgd av Dixmude i desember og Luxembourg i juni 1684, måtte Karl II godta forslaget om fred av Ludvig XIV. Våpenkvilen i Ratisbon (Regensburg) vart signert den 15. august av Frankrike på den eine sida og keisaren og Spania på den andre, der franskmennene fekk Strasbourg, Luxembourg og gjenforeiningsområda (Courtrai og Dixmude vart gjevne attende til Spania). Denne løysinga var ikkje ein avgjerande fred, men ein våpenkvile dei neste 20 åra. Likevel hadde Ludvig XIV gode årsaker til å vere nøgd: keisaren og dei tyske fyrstane var opptekne i Ungarn—medan Vilhelm av Oranien i Dei sameinte Nederlanda var isolert og makteslaus, særleg på grunn av den pro-franske stemninga i Amsterdam.
Forfølginga av hugenottane
Ved Ratisbon i 1684 hadde Frankrike vore i ei stilling til å påtvinge viljen sin på Europa, men etter 1685 byrja den dominerande militære og diplomatiske styrken til Frankrike å forverrast. Ein av hovudfaktorane til dette var at Ludvig XIV opphevde ediktet i Nantes og så splitta dei protestantiske samfunna i Frankrike. Så mange som 200 000 hugenottar flykta til England, Dei sameinte Nederlanda, Sveits og Tyskland, og spreidde soger om den brutale kongen i Versailles. Den direkte effekten på Frankrike med tapet av desse samfunna er omdiskutert, men flukta var med på å øydeleggje dei pro-franske gruppene i Dei sameinte Nederlanda, ikkje berre fordi dei var tilknytte protestantane, men utvandringa av hugenottiske kjøpmenn og trakasseringa av nederlandske kjøpmenn i Frankrike påverka den fransk-nederlandske handelen i stor grad. Forfølginga hadde ein annan effekt på den nederlanske folkemeininga - åtferda til den katolske kongen av Frankrike fekk dei til å sjå meir uroleg på Jakob II, no den katolske kongen av England. Mange i Haag meinte av Jakob II var nærare syskenbarnet Ludvig XIV enn den dåverande svigersonen og nevøen Vilhelm, og mistanken utvikla seg etter kvart til fiendskap mellom dei to statane. Ludvig XIV sine tilsynelatande endelause territoriekrav, i lag med den protestantiske forfølginga, gjorde at Vilhelm av Oranien og partiet hans klarte å få makt nok i Republikken til at dei klarte å legge grunnlaget for den lenge ønskte alliansen mot Frankrike.
Sjølv om Jakob II hadde gjeve hugenottane løyve til å slå seg ned i England, hadde han framleis eit vennskapleg forhold til Ludvig XIV, og skjønte kor viktig vennskapen var for å halde heimlandet katolsk mot den stadig meir mistenksame protestantiske folkesetnaden, som var i overtal. Men dei mange hugenottane gjorde at misnøya mot Frankrike auka kraftig, og dei slo seg saman med massane i England som alt var sterkt mistenksame mot Jakob II. Konfliktane mellom franske og engelske handelsinteresser i Nord-Amerika hadde skapt ein alvorleg splid mellom dei to styresmaktene: franskmennene hadde byrja å arbeide mot Hudson's Bay Company og koloniane i Ny-England, medan engelskmennene såg på franske krav i Ny-Frankrike som inntrengande på sine eigne område. Denne rivaliseringa hadde spreidd seg til den andre sida av verda der dei engelske og franske India-selskapa alt hadde hamna i strid med kvarandre.
Mange i Tyskland reagerte negativt på forfølginga av hugenottane, og førte dei protestantiske fyrstane ut av villfaringa om at Ludvig XIV var deira allierte mot dei intolerante framgangsmåtane til dei katolske habsburgarane. Kurfyrsten av Brandenburg svarte på opphevinga av ediktet i Nantes med å kunngjere ediktet i Potsdam, og inviterte flyktande hugenottar til Brandenburg. Men det var andre motivasjonar enn religiøse som førte han (og dei andre tyske fyrstane) ut av truskapen til Frankrike. Ludvig XIV hadde krav i Pfalz via svigerinna Elizabeth Charlotte på å annektere Rhinland. Fredrik-Vilhelm aviste dermed den franske stønaden og enda alliansen med Frankrike og kom til semje med Vilhelm av Oranien, keisaren og kong Karl XI av Sverige (ved å setje usemja om Pommern på vent).
Følgjene av flykta til hugenottane i Sør-Frankrike førte straks til krig i alpeområda Piemonte i Italia. Frå festninga i Pinerolo klarte franskmennene å utøve eit stort press på hertugen av Savoie og tvinge han til å forfølgje sine eigne protestantiske samfunn, valdensarane. Den stadige trugselen om innblanding i innanrikspolitikken hans uroa Victor Amadeus, og frå 1687 vart haldninga til hertugen stadig meir mot franskmennene. Kritikken mot regimet til Ludvig XIV spreidde seg over heile Europa. Våpenkvilen i Ratisbon, etterfølgd av opphevinga av ediktet i Nantes, skapte tvil om dei eigentlege intensjonane til Ludvig XIV. Mange frykta òg at kongen ønskte å danne eit universelt monarki med å slå saman den spanske og den tyske krona med den franske. Som svar til dette møttest representantar for keisaren, dei sørtyske fyrstane, Spania (motivert av det franske åtaket i 1683 og den påtvungne våpenkvilen i 1684) og Sverige (som fyrstar innanfor Riket) i Augsburg for å danne ein forsvarsallianse ved Rhinen i juli 1686. Pave Innocent XI – som delvis var arg etter at Ludvig XIV ikkje vil dra på eit krosstog mot tyrkarane - gav i løyndom støtta si til alliansen.
Opptakten: 1687–1688
Augsburgligaen hadde lite militærmakt - riket og deira allierte i den heilage ligaen var framleis opptekne med kampane mot dei osmanske tyrkarane i Ungarn, og mange av dei mindre fyrstane var motvillige til å handle, i frykt mot hemn frå franskmennene. Likevel såg Ludvig XIV engsteleg på framrykkinga til Leopold I mot den islamske fienden. Habsburg sigra langs Donau ved Buda i september 1686 og Mohács eit år seinare, og franskmennene vart overtydde om at keisaren, i ein allianse med Spania og Vilhelm av Oranien, snart ville vende merksemda si mot Frankrike og ta attende områda Ludvig XIV nyleg hadde teke med militær frykt. Som svar prøvde Ludvig XIV å sikre seg områda han fekk i gjenforeininga med å tvinge dei tyske naboane til å gjere om våpenkvilen i Ratisbon til ein permanent avtale. Eit fransk ultimatum sendt ut i 1687 fekk ikkje dei ønskte forsikringane frå keisaren, som med sigrane i aust hadde gjort tyskarane mindre engstelege på å inngå kompromiss i vest.
Eit anna poeng omhandla den pro-franske fyrstebiskopen Maximilian Henrik og spørsmålet om kven som skulle ta over etter han i staten Köln. Områda til erkebispedømet låg langs venstrebreidda av Rhinen og omfatta tre festningar langs elvelinja: Bonn, Rheinberg og Kaiserswerth, i tillegg til sjølve Köln. I tillegg var erkebiskopen fyrstebiskop av Liège, den vesle staten ved den strategiske elva Maas. Då kurfyrsten døydde den 3. juni 1688 pressa Ludvig XIV på for å få den pro-franske biskopen av Strasbourg, Vilhelm Egon av Fürstenberg, til å overta etter han. Keisaren ønskte derimot Josef Clement, bror til Maximilian Emanuel, kurfyrsten av Bayern. Ingen av kandidatane klarte å sikre seg dei naudsynte to-tredjedelane av stemmene i kanniken i domkapittelet, og saka vart sendt vidare til Roma. Det var ingen utsikter til at paven, som alt var i djup konflikt med Ludvig XIV, skulle føretrekke den franske kandidaten, og den 26. august 1688 valde han Clement.
Den 6. september sikra styrkane til Leopold I under kurfyrsten av Bayern Beograd for Riket. Med osmanarane nær kollaps følte ministrane til Ludvig XIV, Louvois og Colbert de Croissy, at det var naudsynt med ei rask løysing langs den tyske grensa før keisaren kom attende frå Balkan og kunne føre eit relativt samla tysk rike i kampen mot Frankrike på Rhinen og gjere om Ratisbon-avtalen. Den 24. september publiserte Ludvig XIV manifestet sitt, Mémoire de raisons, der han førte opp klagemåla sine: han kravde at våpenkvilen i Ratisbon måtte gjerast om til ein permanent avtale, og at Fürstenburg vart utpeikt til fyrstebiskop i Köln. Han foreslo òg å okkupere landområda han meinte høyrte til svigerinna med omsyn til den pfalziske arvefølgja. Keisaren og dei tyske fyrstane, paven og Vilhelm av Oranien var ganske motvillige til å gå med på desse krava. Særleg for nederlendarane var Ludvig XIV sin kontroll over Köln og Liège strategisk uakseptabelt, for med desse områda på franske hender kunne Dei spanske Nederlanda som «buffersone» lett omgåast. Dagen etter Ludvig XIV gav ut manifestet - lenge før fiendane hans kunne ha kjend til detaljane i det - kryssa den franske hovudarmeen Rhinen som ei førebuing til å ta Philippsburg, nøkkelposten mellom Luxembourg (annektert i 1684) og Strasbourg (erobra i 1681), og andre byar i Rhinland. Dette forkjøpsslaget var meint å skremme dei tyske statane til å akseptere vilkåra hans, og samstundes oppmuntre dei osmanske tyrkarane til å halde fram kampen mot keisaren i aust.
Ludvig XIV og ministrane hans hadde håpt på ei rask løysing, liknande det dei fekk i gjenforeiningskrigen, men i 1688 var situasjonen ganske annleis. I aust hadde keisararmeen, som no hadde erfarne offiserar og soldatar, fjerna den tyrkiske trugselen og slått opprøret til Imre Thököly i Ungarn, medan Vilhelm av Oranien i vest og nord no raskt vart leiaren for ein koalisjon av protestantiske statar som ønskte å slå seg saman med keisaren og Spania for å ende hegemoniet til Frankrike. Ludvig XIV ønskte ein kort forsvarskrig, men med å krysse Rhinen denne sommaren sette han i gang ein langvarig og slitsam krig, ein krig oppbygd av interessene til staten, forsvaret av grensene og maktbalansen i Europa.
Honoré Daumier
Liv og gjerning
Daumier var fødd i Marseille. Han skaffa seg kunnskapar om litografisk teknikk og starta med å lage klisjear til musikkforleggjarar og reklameillustrasjonar. Etterkvart leverte han også bokillustrasjonar.
Niårskrigen
Rhinland og Riket
Marskalk Duras, Vauban og 30 000 mann - alle under pålydande kommando av dauphinen – kringsette festninga til kurfyrsten av Trier, Philippsburg, den 27. september 1688; etter eit kraftig motstand fall byen den 30. oktober. Armeen til Ludvig XIV heldt fram for å ta Mannheim, som kapitulerte den 11. november, kort tid etterfølgd av Frankenthal. Andre byar fall utan motstand, som Oppenheim, Worms, Bingen, Kaiserslautern, Heidelberg, Speyer og framfor alt den viktige festninga i Mainz. Då Koblenz ikkje overgav seg, sette Boufflers han under kraftig bombardement og skapte store øydeleggingar, utan at fienden fall.
As Sayl as Saghir
As Sayl as Saghir er ein landsby i Mekka-regionen vest i Saudi-Arabia.
Niårskrigen
Rhinland og Riket
Ludvig XIV styrte no Rhinen sør for Mainz til den sveitsiske grensa, men sjølv om åtak heldt tyrkarane i kamp i aust, hadde innverknaden på Leopold I og dei tyske statane den motsette effekten enn det dei hadde håpa på. Augsburgligaen var ikkje sterk nok til å møte trugselen, men den 22. oktober kom dei mektige tyske fyrstane, inkludert kurfyrsten av Brandenburg, kurfyrste Johan Georg III av Sachsen, kurfyrste Ernst August av Hannover og landgreve Karl I av Hessen-Kassel, til semje i Magdeburg som mobiliserte styrkane nord i Tyskland. Samstundes hadde keisaren kalla attende styrkane frå Bayern, Schwaben og Franken under kurfyrsten av Bayern frå den osmanske fronten for å forsvare Sør-Tyskland. Franskmennene var ikkje førebudd på at dette skulle skje. Då dei skjønte at krigen i Tyskland ikkje kom til å bli kortvarig og at «blitz-krigen» i Rhinland ikkje kom til å bli ein rask og avgjerande parade for fransk ære, nytta Ludvig XIV og Louvois ein brente jords taktikk i Pfalz, Baden og Württemberg for å hindre at fienden fekk lokale ressursar og hindre dei i å invadere Frankrike. Den 20. desember 1688 hadde Louvois valt ut alle byane, landsbyane og châteaux som skulle øydeleggjast. Den 2. mars 1698 sette greven av Tessé Heidelberg i brann, den 8. mars jamna Montclair Mannheim med jorda. Oppenheim og Worms vart øydelagde den 31. mai, etterfølgd av Speyer den 1. juni og Bingen den 4. juni. I alt sette franske soldatar over 20 viktige byar og mange landsbyar i brann.
Honoré Daumier
Liv og gjerning
Han vart lagt merke til og fekk i 1831 plass i staben til humorbladet La Caricature, leia av Charles Philipon. I dette bladet starta han med beisk satire å synleggjere eit grådig borgarskap, samt korrupte og udugelege aktørar i alle lag av samfunnet med juridisk og politisk makt.
Niårskrigen
Rhinland og Riket
Tyskarane førebudde seg på å ta attende det dei hadde tapt, og i 1689 sette dei opp tre armear langs Rhinen. Den minste av desse, først under kurfyrsten av Bayern, verna den øvre Rhinen mellom linjene nord for Strasbourg og Schwarzwald. Ved midtre Rhinen stod den største armeen under den beste generalen i Riket, og øvstkommanderande, hertug Karl V av Lorraine. Karl V fjerna den franske trugselen frå Frankfurt og grov grøfter kring Mainz den 22. og 23. juli. Etter ei to månader lang blodig omleiring, overgav markien av Huxelles til slutt byen den 8. september. Samstundes ved den nedre Rhinen stod kurfyrsten av Brandenburg som med hjelp av den dyktige nederlandske ingeniøren Menno van Coehoorn, kringsette Kaiserswerth. Kaiserswerth fall den 26. juni før kurfyrsten førte armeen sin til Bonn, som kapitulerte den 10. oktober etter kraftig bombardement. Invasjonen av Rhinland hadde samla dei tyske fyrstane i motstanden mot Ludvig XIV, som hadde mista meir enn han hadde fått det året langs Rhinen. Felttoget hadde òg skapt ei avleiing for dei franske styrkane og nok tid for Vilhelm av Oranien til å invadere England.
Honoré Daumier
Liv og gjerning
Daumier sin karikatur av kongen som Gargantua førte til at Daumier sat fengsla i seks månader i 1832. La Caricature slutta kome ut 1835, men før det var Philipon ute med eit nytt blad, Le Charivari. Der heldt Daumier fram med å latterleggjere borgarskapet og tok i bruk sekvensar, slik at ei teikning i ei utgåve bygde opp under teikninga som kom i den neste, nær opp til dagens seriestriper. I alt omfattar oversikta over desse litografia 3 958 plater.
Niårskrigen
Storbritannia og Irland
Jakob II sine usluttsame forsøk på å gjere armeen, styresmaktene og andre institusjonar katolske hadde gjort han stadig meir upopulær hos folket (hovudsakleg protestantar). Den opne katolisismen hans og forretningane med det katolske Frankrike hadde òg gjort forholdet mellom England og Dei sameinte Nederlanda dårleg, men fordi kona hans Maria var den protestantiske arvingen til den engelske trona hadde Vilhelm av Oranien vore motvillig til å handle mot Jakob II i tilfelle det øydela arverettane hennar. Men om England vart etterlaten til seg sjølv, kunne situasjonen verte desperat for Dei sameinte Nederlanda: Ludvig XIV kunne blande seg inn og gjere Jakob II til ein vasall, eller Jakob kunne kanskje bli med Ludvig i eit nytt åtak på Dei sameinte Nederlanda som i 1672. Mot slutten av 1687 såg derfor Vilhelm for seg kva han måtte gjere, og tidleg i 1688 byrja han i løyndom å førebu seg. Franskmennene var opptekne med sin cordon sanitaire i Pfalz (for travel til å rekne med innblanding i Dei spanske Nederlanda eller å gå mot dei søraustlege nederlandske provinsane langs Rhinen) og Generalstatane gav einstemmig Vilhelm full støtte med viten om at om Jakob II vart styrta, så ville det sikre interessene til staten deira.
Honoré Daumier
Liv og gjerning
Åra 1862-65 konsentrerte Daumier seg om målarkunsten. Stilen i måleria hans var han mykje annleis enn teiknekunsten. Måleria er haldne i mørke, dystre fargetonar. Bilete som Kristus og apostlane hans, Den gode samaritan, Don Quixote og Sancho Panza, Kristus vert spotta, Den innbilt sjuke, Det første bad og Vaskekona viser ulike sider ved ein målar som var oppteken av rett og gale.
Niårskrigen
Storbritannia og Irland
Ludvig XIV hadde rekna invasjonen til Vilhelm som ein invitasjon til ei krigserklæring mellom Frankrike og Dei sameinte Nederlanda (offisielt erklært den 26. november), men han gjorde lite for å stoppe invasjonen - han var for oppteken i Rhinland. I tillegg rekna dei franske diplomatane med at handlinga til Vilhelm ville føre England ut i borgarkrig som anten ville dra ut alle nederlandske ressursar eller trekkje England nærare til Frankrike. Etter at styrkane hans gjekk i land ved Torbay i november 1688 tok mange imot Vilhelm med opne armar, og revolusjonen følgde kort tid etter, ofte kalla den ærerike revolusjonen, og styret til Jakob enda. I februar 1689 vart Vilhelm av Oranien krona til kong Vilhelm III av England og regjerte i lag med kona si Maria. Dei samla lagnaden til England og Dei sameinte Nederlanda. Likevel var det få i England som hadde rekna med at Vilhelm hadde vore etter krona for seg sjølv eller at målet hans var å føre England ut i krig på nederlandsk side. Parlamentkonvensjonen såg ikkje kvifor ein felles monark skulle føre med seg ei krigserklæring, men dei påfølgjande handlingane til den avsette kongen fekk etter kvart Parlamentet over på krigspolitikken til Vilhelm.
Ponerorchis cucullata
Ponerorchis cucullata, tidlegare Neottianthe cucullata er ei plante i slekta Ponerorchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.
Niårskrigen
Storbritannia og Irland
Jakob II hadde flykta til Frankrike og vart teken vel imot av Ludvig XIV. I mars 1689 (med fransk gull, soldatar og generalar) segla han frå sitt eksil i St Germain for å få katolikkane i Irland på si side i kampen om å ta attende trona. Den franske kongen støtta Jakob av to årsaker: for det første meinte Ludvig XIV Gud hadde gjeve han rett til trona og for det andre ønskte han å trekkje styrkane til Vilhelm III bort frå Nederlanda. Det første målet til Jakob II og hans fullmektig, hertugen av Tyrconnell, var å fredleggjere dei protestantiske skansane i nord. Den dårleg utrusta armeen hans på kring 40 000 mann kunne gjere lite anna enn å kringsette Londonderry. Etter å ha stått i mot eit stramt forsvar i 105 dagar, avslutta han omsider omleiringa i slutten av juli. I mellomtida vart dei første sjøslaga i krigen utkjempa utanfor Bantry Bay i mai. - før England erklærte krig—og vart ein liten fransk suksess for Châteaurenault, som klarte å setje i land forsyningar for Jakob II. Dei vilhelminske styrkane fekk forsyningar frå nord, og i august møtte hertugen av Schomberg fram med 15 000 danskar, nederlendarar, hugenottar og engelskmenn som forsterkingar. Etter å ha teke Carrickfergus stoppa armeen hans ved Dundalk og kjempa seg gjennom vinteren med sjukdom og desertering.
Honoré Daumier
Liv og gjerning
Daumier dreiv også som skulptør på sine eldre dagar. Statuetten Ratapoil, ein karikatur av Napolen III, er den mest kjende.
Ponerorchis cucullata
Utbreiing
P. cucullata veks på eit par stader heilt sør i Latvia (latvisk namn cepurainā neotiante) og er på den latviske raudlista klassifisert som sterkt truga (kategori 1 – draud iznīkšana). I Litauen (litauisk namn miškinė plikaplaiskė) er arten klassifisert som kritisk truga (CR) med berre nokre få små populasjonar aust i landet.
Niårskrigen
Storbritannia og Irland
I juli 1690 sikra den franske marinen ein siger utanfor Beachy Head i Den engelske kanalen der admiral Tourville slo admiral Torrington sin langt større engelsk-nederlandske flåte. Men sidan Ludvig XIV valde å ikkje nytta hovudflåten sin under det irske felttoget, klarte Vilhelm III å setje i land 15 000 mann i Irland i juni. Med desse forsterkingane sikra Vilhelm III ein avgjerande siger i slaget ved Boyne i juli og igjen tvang Jakob II i flukt attende til Frankrike. Etter at jarlen av Marlborough tok dei sørlege hamnebyane Cork og Kinsale, og slik avgrensa dei franske og jakobittiske troppane til den vestlege delen av landet, følte Vilhelm III seg no trygg nok på å vende attende til kontinentet i starten av 1691 for å kommandere ein koalisjonsarme i Nederlanda, og etterlet Baron van Ginkell til å leie troppane sine i Irland. Etter at Ginkell sigra over Marquis de Saint-Ruth i slaget ved Aughrim i juli, fall dei gjenverande jakobittiske skansane i rask rekkefølgje. Utan utsikter til vidare fransk støtte kapitulere dei ved Limerick og sikra sigeren for Vilhelm III og støttespelarane hans i Irland med signeringa av freden i Limerick i oktober. Mange engelske soldatar kunne no dra til Nederlanda.
Krigsmål og storalliansen
Den suksessrike invasjonen til Vilhelm av England førte raskt til koalisjonen han lenge hadde ønskt seg. Den 12. mai 1689 signerte nederlendarane og den tysk-romerske keisaren ein offensivavtale i Wien, der målet var å tvinge Frankrike tilbake til grensene hennar slik dei var ved slutten av trettiårskrigen (1648) og den fransk-spanske krigen (1659). Ludvig XIV ville dermed miste alle landområda han hadde erobra sidan han tok over makta. For keisaren og dei tyske fyrstane tydde dette at dei måtte erobre attende Lorraine, Strasbourg, delar av Alsace og nokre festningar i Rhinland. Leopold I hadde prøvd å kome seg ut av den tyrkiske krigen for å konsentrere seg om den komande krigen, men den franske invasjonen i Rhinland hadde oppmuntra tyrkarane til å auke fredskrava sine og kom med krav som det ikkje lenger var tenkeleg for keisaren å akseptere. Avgjersla til Leopold I om å velje koalisjonen si side (noko fleire av rådgjevarane hans var imot), var derfor ei avgjersle om å blande seg inn i vest og samstundes kjempe mot osmanarane på Balkan. Sjølv om keisaren først og fremst var uroa for Rhinland, var dei viktigaste delane av avtalen hemmelege paragrafar som forplikta England og Generalstatane til å støtte han i å sikre han den spanske arveretten om Karl II skulle døy utan arving, og å bruke påverknaden deira til å sikre at sonen hans vart vald som konge av romarane.
Honoré Daumier
Liv og gjerning
Målaren Daumier vart lite påakta før han døydde. Rett nok samla galleristen M. Durand Ruel ei utstilling i 1880 som viste at Daumier var på høgde med dei fremste målarane i samtida. Daumier var då vorten blind og budde i eit lite hus i Valmondois, som Camille Corot hadde stilt til rådvelde for han. Der døydde Daumier.
Niårskrigen
Krigsmål og storalliansen
Vilhelm III rekna krigen som eit høve til å redusere makta til Frankrike og verne Dei sameinte Nederlanda, og samstundes skape tilhøve som ville betre vilkåra for handel. Sjølv om det var ein del uklårt om kvar grensene gjekk, var ikkje målet til Nederlanda med krigen å endre grensa i vesentleg grad, men Vilhlm ønskte å sikre den nye stillinga si i Storbritannia. Ved å søke tilflukt i Frankrike og så invadert Irland, hadde Jakob II gjeve Vilhelm III eit perfekt utgangspunkt for å overbevise det engelske parlamentet om at det var uunngåeleg å gå inn i den europeiske krigen. Med støtte frå Parlamentet, erklærte Vilhelm III og Maria II krig i mai 1689. Denne engelsk-nederlandske oppstillinga var grunnlaget for Storalliansen, som vart ratifisert den 20. desember av Vilhelm III for England, Anthonie Heinsius og kasserar Jacob Hop for Dei sameinte Nederlanda og grev Königsegg og Stratman for keisar Leopold I. Som nederlendarane, var ikkje engelskmennene opptekne av å vinne landområde på kontinentet, men å redusere makta til Frankrike for å hindre at jakobittane kom attende til makta (Ludvig XIV truga med å styrte den ærerike revolusjonen og usikre politiske situasjonen ved å støtte den gamle kongen føre den nye). Vilhelm III hadde sikra målet sitt med å mobilisere britiske ressursar for den anti-franske koalisjonen, men jakobitt-trugselen i Skottland og Irland gjorde at berre ein liten engelsk styrke kunne assistere den nederlandske hæren i koalisjonen i Dei spanske Nederlanda dei første tre åra av krigen.
Hertugen av Lorraine vart òg med i alliansen på same tid som England, medan kongen av Spania (som hadde vore i krig med Frankrike sidan april 1689) og hertugen av Savoie signerte i juni 1690. Dei allierte hadde gjeve Victor Amadeus fine vilkår for å bli med i Storalliansen, mellom anna ved å gje Casale til Mantova (han håpte han ville få det attende då den barnlause hertugen av Mantova døydde) og Pinerolo til han sjølv. At han slo seg saman med dei allierte gjorde at dei kunne invadere Frankrike gjennom Dauphiné og Provence, der marinebasen Toulon låg. På den andre sida hadde Ludvig XIV prøvd å skremme Savoie militært for å halde dei innanfor fransk rekkevidd, og tenkte på å okkupere delar av Piemonte (inkludert Torino) for å garantere kommunikasjon mellom Pinerolo og Casale. Dei franske krava mot Victor Amadeus, og at dei ønskte å hindre hertugen frå å oppnå dei dynastiske måla sine, var ikkje mindre enn eit åtak på sjølvstendet til Savoie, og overtydde hertugen om at han måtte yte motstand mot den franske aggresjonen.
Kurfyrsten av Bayern gjekk inn i Storalliansen i mai 1690, medan kurfyrsten av Brandenburg vart med i den anti-franske koalisjonen den 6. september. Få av dei mindre statane var særleg villige til å vie seg til det felles målet og alle verna sine eigne interesser. Karl XI av Sverige støtta alliansen med kontingentar frå dei tyske områda sine (6 000 mann og 12 krigsskip), medan Kristian V av Danmark-Noreg i august 1689 gjekk med på ein avtale om å støtte Vilhelm III med 7 000 soldatar i byte mot pengestønad. I mars 1691 sette Sverige og Danmark uvenskapen til side og laga ein avtale om nøytralitet for å verne handelsinteressene sine og hindre at krigen spreidde seg nordover. Til irritasjon for Dei maritime maktene utnytta no Sverige rolla si utanfor den store maktkampen i niårskrigen til å auke den maritime handelen sin. Uansett stod Ludvig XIV omsider mot ein mektig koalisjon som hadde som mål å tvinge Frankrike til å respektere rettane og interessene til resten av Europa.
Krigen utvidar: 1690–1691
Dei største kampane i niårskrigen fann stad kring grensene til Frankrike: Dei spanske Nederlanda, Rhinland, Catalonia og Piemonte-Savoie. Dei spanske Nederlanda var viktige på grunn av den geografiske plasseringa, skvisa innimellom Frankrike og Dei sameinte Nederlanda. I starten kommanderte marskalk Humières dei franske styrkane på denne fronten, men i 1689, medan franskmennene var ved Rhinen, produserte dei lite meir enn ein stillingskrig, og den viktigaste krigshandlinga skjedde då Vilhelm sin nestkommanderande fyrsten av Waldeck, slo Humières i ein småtrefning i slaget ved Walcourt den 25. august. I 1690 hadde Dei spanske Nederlanda vorte hovudsetet for krigen der franskmennene hadde danna to armear: styrken til Boufflers ved Moselle og ein større styrke i vest under etterfølgjaren til Humières - og den største generalen til Ludvig XIV i denne perioden - marskalk Luxembourg. Den 1. juli sikra Luxembourg ein klår taktisk siker over Waldeck i slaget ved Fleurus, men suksessen hans gav ingen store fordelar - Ludvig XIV var uroa for dauphinen ved Rhinen (der Marshal de Lorge no heldt kommandoen) og tilsidesette strategiske behov i andre krigsskodeplassar og kom i forkjøpet planar om å kringsette Namur eller Charleroi. For keisaren og dei tyske fyrstane var den viktigaste hendinga i 1690 at tyrkarane hadde sigra ved Donau, slik at dei måtte sende forsterkingar austover. Kurfyrsten av Bayern - som no var øvstkommanderande etter at Lorraine døydde i april - kunne gjere lite ved øvre eller nedre Rhinen, og felttoget hans klarte ikkje å produsere eit einaste slag eller omleiring.
Den minste fronten i krigen var i Catalonia. I 1689 hadde hertugen av Noailles ført franske styrkar dit for å yte press mot spanjolane ved å gje nytt liv til bondeopprøret mot Karl II, som først braut ut i 1687. Noailles utnytta situasjonen og erobra Camprodon den 22. mai, men ein større spansk arme under hertugen av Villahermosa tvang han til å trekkje seg attende til Roussillon i august. Det katalanske felttoget fall til ro i 1690, men ein ny front i Piemonte-Savoie vart meir handlingsmetta. Religiøst og fransk hat i Savoie skapte ein krigsskodeplass prega av massakrar og skrekkelege handlingar: konstante geriljaåtak av dei væpna innbyggjarane vart møtt med særs strenge represaliar. I 1690 tok Saint-Ruth det meste av Victor Amadeus II sitt utsette hertgudøme Savoie, og fjerna det meste av armeen i Savoie i prosessen fram til hertugen berre hadde den store festninga i Montmélian att, medan Nicolas Catinat sør i Piemonte førte 12 000 mann og slo Victor Amadeus grundig i slaget ved Staffarda den 18. august. Catinat tok så Saluzzo, etterfølgd av Savigliano, Fossano og Susa, men mangla nok soldatar og var plata av sjukdom, slik at han måtte trekkje seg attende til den andre sida av Alpane for vinteren.
Franskmennene hadde hatt suksess på alle frontar på fastlandet i 1690, men sigrane deira hadde ikkje brote ned Storalliansen. Med håp om å bryte ned koalisjonen førebudde dei franske kommandantane i 1691 eit tidleg dobbeltslag: erobringa av Mons i Dei spanske Nederlanda og Nice nord i Italia. Boufflers tok Mons den 15. mars med om lag 46 000 mann, medan Luxembourg kommanderte ein om lag like stor styrke som observasjon. Etter nokre av dei mest intense kampane i alle av krigane til Ludvig XIV kapitulerte omsider byen den 8. april. Luxembourg gjekk så vidare og tok Halle mot slutten av mai, medan Boufflers bombarderte Liège. Desse handlingane skulle vise seg å ha små politiske eller strategiske konsekvensar. Den siste handlinga som er verdt å nemne i Nederlanda kom 19. september då kavaleriet til Luxembourg overraska og slo baktroppen til dei allierte styrkane i ei mindre trefning nær Leuze. No som forsvaret av Dei spanske Nederlanda nesten var heilt avhengig av dei allierte, insisterte Vilhelm III på å erstatte den spanske guvernøren, markien av Gastañaga, med kurfyrsten av Bayern, og slik unngjekk å vente på avgjersler frå Madrid.
I 1691 var det få viktige kampar på frontane i Catalonia og Rhinland. Den norditalienske krigsskodeplassen var derimot særs aktiv. Villefranche fall til dei franske styrkane den 20. mars, etterfølgd av Nice den 1. april, og kom sjansane om ein alliert invasjon av Frankrike langs kysten i forkjøpet. Samstundes i nord, i hertugdømet Savoie, tok markien av La Hoguette den siste skansen i regionen, Montmélian, den 22. desember - eit stort tap for Storalliansen. Det franske felttoget på slettene i Piemonte var derimot ikkje like heldige. Sjølv om Carmagnola fall i juni, fekk markien av Freuquèires vite at prins Eugene av Savoie var på vet, og forlet raskt omleiringa av Cuneo med eit tap på 800 mann og alle dei tunge kanonane. Ludvig XIV konsentrerte ressursane sine i Alsace og Nederlanda, så Catinat vart tvungen på defensiven. Initiativet nord i Italia gjekk no til dei allierte, som så tidleg som august, hadde 45 000 mann (på papiret) i regionen, slik at dei klarte å ta attende Carmagnola i oktober. Ludvig XIV la fram fredsvilkår i desember, men då han rekna med militær overmakt i dei følgjande felttoga var ikkje Amadeus klar for å forhandle seriøst.
Harde kampar: 1692–1693
Etter den viktige Louvois brått døydd i juli 1691 tok Ludvig XIV ei meir aktiv rolle i retninga i militærpolitikken, og støtta seg til råd frå ekspertar som markien av Chamlay og Vauban. Dødsfallet til Louvois førte òg til endringar i statspolitikken med den mindre dristige hertugen av Beauvilliers og markien av Pomponne inn i regjeringa til Ludvig XIV. Frå 1691 og frametter prøvde Ludvig XIV og Pomponne å bryte opp Storalliansen, inkludert hemmelege samtalar med keisar Leopold I og frå august forsøk på religiøs solidaritet med det katolske Spania. Tilnærmingane mot Spania gav ikkje resultat (niårskrigen var ikkje ein religiøs krig), men Dei maritime maktene ønskte òg fred. Samtalane vart derimot hindra av at Ludvig XIV var motvillig til å avstå dei tidlegare gevinstane sine (ikkje minst dei han fekk i gjenforeiningane) og i hans forsvar prinsippet om den guddommelege retten til kongane. Han var òg motvillig til å respektere kravet til Vilhelm III på den engelske trona. For Vilhelm III sin del var han særs mistenksam overfor Ludvig XIV og tankane hans om eit universalmonarki.