cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wienerkongressen
Kongressen skulle avgjere forma på heile Europa etter napoleonskrigane, bortsett frå fredsvilkåra mellom Frankrike og dei krigførande maktene som vart avgjort med freden i Paris eit par månader tidlegare den 30. mai 1814 der Bourbonmonarkiet vart gjeninnsett og grensene vart tilbakeført til slik dei var i 1792. Det utfallet var svært upopulært i Frankrike og førte indirekte til at Napoleon fekk kome tilbake til makta i løpet av Dei hundre dagane.
Deltakarar
Nesten alle statane i Europa og fyrstehusa deltok på kongressen. Dei fem stormaktene sine delegasjonsleiarar var Klemens von Metternich for Austerrike, Castlereagh for Storbritannia, keisar Aleksander I og Nesselrode for Russland, Hardenberg og Humboldt for Kongedømet Preussen, og Talleyrand for Frankrike.
Forløp
Det polsk-saksiske spørsmålet førte til randen av krig. Oppteke av den europeiske likevekta motsette Castlereagh og Metternich seg at Russland skulle få annektere Polen. Talleyrand, fransk utanriksminister både under Barras, Napoleon og kong Ludvig XVIII nytta seg av krisa til å oppnå ei politisk styrking av Frankrike ved at han tiltredde den hemmelege britisk-austerrikske pakta mot Russland og Preussen (januar 1815).
Napoleon Bonaparte sin heimkomst frå Elba førte til ein rask kompromissvilje og avslutting av Wienerkongressen sitt arbeid. I juni var avtaleverket ferdig.
Resultat
Wienerkongressen gjenoppretta balansen mellom dei fem stormaktene («pentarkiet»).
Frankrike fekk i vesentleg grad halde grensene sine frå 1792, i tillegg kontrollert av ein krans av mellomstore statar: Sverige i personalunion med Noreg, det nye kongedømet Det sameinte nederlandske kongeriket, Kongedømet Sardinia fekk dei fransktalande områda i Savoie.
Storbritannia i personalunion med det nye Kongedømet Hannover og med dei nye områda Malta, Ceylon, Kappkolonien og Helgoland kom ut av kongressen som dei eigentlege sigerherrane.
Russland vann Kongress-Polen (med eiga forfatning) og vart ei leiande kolonimakt.
Austerrike gav avkall på dei habsburgske Nederlanda (Belgia) og For-Austerrike (i dagens Tyskland, Frankrike m.v.) i bytte mot territoriegevinstar i Galicia, Øvre Italia og Dalmatia. Landet utøvde eit politisk tilsyn med det restaurerte Italia. Kongedømet Preussen slo seg til ro med ei deling av Sachsen og fekk i bytte Rhinland og Westfalen.
Vogorno
Vogorno er ein kommune i distriktet Locarno i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 461 meter over havet. Landsbyen ligg ovanom Lago di Vogorno, eit vassreservoar danna av Verzasca-demninga.
Wienerkongressen
Resultat
Sveits fekk sin «evigvarande nøytralitet» garantert.
Kultur i 1874
Kultur i 1874 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1874.
Aoraki/Mount Cook
Aoraki/Mount Cook er det høgaste fjellet på New Zealand. Det er ein tind i fjellrekkja Søralpane som går langs vestkysten av Sørøya. Fjellet er eit populært turistmål, og det er også mykje brukt av fjellklatrarar. Tasman Glacier (Tasmanbreen) og Hooker Glacier (Hookerbreen) fell ned frå sidene til fjellet i aust og sørvest.
Etter avtale mellom maoristammen Ngāi Tahu (Kāi Tahu) og styresmaktene i 1998, vart namnet til fjellet offisielt endra frå Mount Cook til Aoraki/Mount Cook for å ta med det opphavlege namnet, Aoraki. I samsvar med denne avtalen fekk ei rekkje stadnamn på Sørøya tillagt maorinamnet sitt etter det engelske. For å synleggjera kor spesielt dette fjellet er, har det som einaste stadnamn på New Zealand, maorinamnet framfor det engelske.
Debet og kredit
Debet og kredit er rekneskapstekniske nemningar som har motsette tydingar og som kjem frå latin. Debet kjem frå debere, som tyder å skylde. Latin debitum tyder gjeld. Kredit kjem frå latin credere, som tyder å tru.
Aoraki/Mount Cook
Plassering
Fjellet ligg inne i nasjonalparken Aoraki/Mount Cook National Park. Parken vart offisielt oppretta i 1953, og er, saman med Westland National Park eit av dei nasjonale verdsarvsområda på New Zealand. Inne i parken ligg meir enn 140 fjelltoppar som er over 2 000 meter høge, og 72 namngjevne isbrear dekkjer 40 % av arealet til parken, som er på 700 km².
Debet og kredit
Debet vert nytta når ein konto på eigendelssida (aktiva) aukar. For eksempel når ein konto vert tilskrive pengar. Ein debetpost vil alltid ha sin motpost i ein post som går til kredit. I resultatrekneskapen er ein debetpost ein kostnad sidan kostnader reduserer resultatet, som igjen reduserer eigenkapitalen som er ein kreditpost.
Aoraki/Mount Cook
Plassering
Busetnaden Mount Cook Village (også kalla «The Hermitage») tener som eit turistsenter og utgangsstad for turar til fjellet. Han ligg 7 km frå brekanten til Tasman Glacier (Tasmanbreen), 15 km sør for toppen til Aoraki/Mount Cook.
Debet og kredit
Kredit vert nytta når passiva i balansen aukar, dvs. auke av eigenkapital eller gjeld. Tilsvarande nyttast nemninga når ein post på eigendelssida (aktiva) vert redusert t.d. når pengar vert bokført ut av ein eigendelskonto. Kreditposten vil alltid ha sin motpost til debet. I resultatrekneskapen er kreditpostar inntekter sidan inntektene er med på å auke eigenkapitalen som ligg til kredit i balansen.
Debet og kredit er ikkje direkte intuitivt. For eksempel er inntekt koda som kredit. Ein butikk vil samle saman ein dags fakturaer og kreditere eit beløp som inntekt i resultatrekneskapen. Kundens bankkonto vil samstundes halde ein debetbalanse som representerer den ubetalte fakturaen. Prinsippet om dobbel bokføring har ein kjerne av debet og kredit.
Olav Skinnes
Olav Skinnes var ordførar i Krødsherad kommune i 12 år, frå 2003 til 2015. Han representerte Tverrpolitisk Bygdeliste.
Skinnes er skogbrukar og busett på Nedre Skinnes gard.
Aoraki/Mount Cook
Namn
Aoraki tyder 'skyskrapar' på Kāi Tahud-ialekten av maori. Det engelske namnet er til ære for kaptein James Cook, som var den første som utforska og sigla kring dei newzealandske øyene i 1770.
Debet og kredit
Her er eit eksempel for betaling av ei rekning:
Telefonselskapet som leverer tenesta og som krev pengane skriv den same transaksjonen (frå deira side) slik:
Aoraki/Mount Cook
Klatring til toppen
Det første dokumenterte europeiske forsøket på å nå toppen vart utført av den irske presten W. H. Green og to sveitsiske fjellførarar den 2. mars 1882, men det vart seinare fastslått at desse var 50 meter unna den eigentlege toppen. Den 25. desember 1894 nådde newzealandarane Tom Fyfe, James (Jack) Clarke og George Graham, alle frå byen Waimate på Sørøya, toppen ved å gå opp Hooker Valley. Den sveitsiske fjellføraren Matthias Zurbriggen klatra åleine til toppen kort tid etterpå frå Tasmanbreen, langs den fjellryggen som no ber namnet hans.
Debet og kredit
Det kan også vere forvirrande at debet uformelt vert referert til som ei betaling som i Debetkort eller Betalingskort og at kreditt er ei lånegrense eller eit beløp som er innvilga av eit finansselskap som ei kredittgrense. I desse tilfelle er bruken av Kredit og debet ei anna enn den strengt rekneskapstekniske.
Aoraki/Mount Cook
Klatring til toppen
Det er stadig ei utfordrande klatring for å nå toppen, ofte i sterk vind og over svært bratte is- og snøskråningar. I røynda er det ein tredelt topp, der nordtoppen er høgast, medan den midtre og den sørlege er litt lågare. Å nå dei tre toppane på same turen vart første gongen gjort i 1913 av Freda du Faur og fjellførarane Peter og Alex Graham. Tre år tidlegare var du Faur den første kvinna som nådde toppen til Aoraki/Mount Cook.
Achille Emaná
Achille Emana er ein kamerunsk fotballspelar som har spela på midtbanen for Al-Hilal i den saudiarabiske fotballigaen, og for det kamerunske landslaget.
Debet og kredit
På ei kontoutskrift frå banken framstår ofte debet som ei reduksjon av balansen og kredit aukar han. Dette kjem av at det er banken som gjev ut kontoutskrifta og det er frå banken sitt synspunkt at dette vert skrive.
Marcelo Mattos
Marcelo Mattos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Aoraki/Mount Cook
Klatring til toppen
Aoraki/Mount Cook var 10 m høgare inntil eit større stykke fjell og is fall ned frå nordtoppen den 14. desember 1991.
Marcelo Mattos
Han spela for klubbane FC Tokyo og Oita Trinita.
Aoraki/Mount Cook
The Southern Alps (Søralpane)
The Southern Alps på Sørøya er danna ved at dei tektoniske platene mellom Stillehavet og Australia/India støyter saman langs vestkysten til øya og løfter opp landet. Denne landhevinga finn stad enno, og løftar opp Aoraki/Mount Cook i gjennomsnitt 7 millimeter årleg. Erosjonen virkar også sterkt i utforminga av fjella. Det harde verlaget kjem av at fjella møter passatvindane, kjende som «the roaring forties» («dei stormfulle førti»), som er kraftige vindsystem som meir eller mindre følgjer den 45. sørlege breiddegraden, og går sør om både Afrika og Australia, slik at Søralpane er den første hindringa desse fuktige vindane møter der dei blæs austover havet.
Skogar og isbrear
Den gjennomsnittlege nedbøren i låglandet kring fjella er kring 7,6 meter. Den store nedbørsmengda fører til at det er tempererte regnskogar i låglandet langs kysten, og tilstrekkelege snøfall i fjella til å halda isbreane ved like. Av desse ligg Tasman Glacier (Tasmanbreen] og Murchison Glacier (Murchinsonbreen) mot aust, og dei mindre Hooker Glacier (Hookerbreen) og Mueller Glacier (Muellerbreen) mot sør.
1252 Celestia
1252 Celestia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. februar 1933 av Fred Lawrence Whipple ifrå Oak Ridge Observatory i Harvard i Massachusetts.
Elva Cher
Cher er ei elv i sentral i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har sitt utspring i departementet Creuse nordaust for Crocq. Ho munnar ut i Loire i Villandry, vest for Tours.
Elva vart råka av ein katastrofal flaum i 1940, som øydela Chateau de Chenonceau og andre bygningar langs breidda.
Namnet har sitt opphav i den urindoeuropeiske rota kʰar, som tyder «stein».
ITunes
iTunes lèt brukaren organisere all sin digitale musikk på ein stad, med moglegheit for å opprette spelelister for ulike anledningar. Det er òg mogleg å brenne CD-ar direkte frå iTunes, enten frå spelelister eller ved å markere enkeltsongar.
iTunes støttar lydkomprimeringsmetodane AAC, AIFF, Apple Lossless, MP3 og WAV.
I enkelte land (Noreg, Sverige, Danmark, USA, Storbritannia, Frankrike, Austerrike, Belgia, Finland, Hellas, Italia, Luxembourg, Nederland, Portugal, Spania, Sveits og Tyskland) kan iTunes-brukarar kjøpe musikk over internett frå Apple igjenom iTunes Music Store.
Barnardstjerna
Barnardstjerna er ein raud dverg som ligg kring 6 ljosår unna jorda i stjernebiletet Slangeberaren. Han vart oppdaga i 1916 av Edward Emerson Barnard og utgjer det nest næraste stjernesystemet etter Alfa Centauri.
Barnardstjerna har den største kjende eigenrørsla av alle stjerner, og sett frå jorda flytter ho seg éin månediameter på under to hundreår.
Nuristanske språk
Nuristanske språk er ei undergruppe av dei indoiranske språka og blir snakka i Afghanistan og Pakistan, i isolerte fjellområde i Hindukush.
Klassifikasjon
Det er nå vanleg å klassifisera dei nuristanske språka som ei eiga grein av den indoiranske språkgruppa, men dei er også blitt klassifiserte som ei undergruppe av dardiske språk, som indoariske språk og som opphavleg iranske språk med sterk påverking frå dardiske språk.
Språk
Det er fem nuristanske språk, alle med forskjellige dialektar:
Eigenrørsle
Eigenrørsla (symbol µ) er den tilsynelatande rørsla til ei stjerne på himmelen over eit år grunna rørsla til stjerna sjølv i verdsrommet. Eigenrørsla vert målt i bogesekund per år. Barnardstjerna har den største kjende eigenrørsla med 10,27 bogesekund per år. Dei fleste stjernene har eigenrørsler på under 0,1 bogesekund per år.
Kong Karls Land
Kong Karls Land er ei øygruppe som utgjer ein del av Svalbard. Øygruppa ligg i Barentshavet søraust for Nordaustlandet. Øygruppa består av dei fem øyane Svenskøya, Kongsøya, Abeløya, Helgolandøya og Tirpitzøya, samt ei rekke mindre øyar, holmar og skjer. Det samla arealet er 341,2 km². Den største av øyane er Kongsøya på 191 km² (Svenskøya 137 km², Abeløya 13,2 km²).
Kong Karls Land vart oppdaga under ein ekspedisjon av Moskovskaja Kompanja i 1617, truleg frå eit høgt punkt på Barentsøya. Dei kalla gruppa Wicheøyane. Erik Eriksen gjenoppdaga øygruppa i 1853 frå eit fjell på Edgeøya. Eriksen gjekk i land på øygruppa som første mann den 27. juli 1859. Kong Karls Land er eit viktig hiområde for isbjørn. Øyane er ein del av Nordaust-Svalbard naturreservat. Det er forbode å gå på og nær øyane heile året.
Mellom Svenskeøya og Kongsøya går Rivalensundet.
Sauldre
Sauldre er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Cher frå høgre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Montigny, sørvest for Sancerre. Sauldre renn hovudsakleg nordvestover gjennom følgjande departement og byar:
Sauldre munnar ut i Cher nær Selles-sur-Cher.
Masayuki Yanagisawa
Masayuki Yanagisawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Tokyo Verdy, Cerezo Osaka, Sagan Tosu og Yokohama FC.
Atari ST
Atari ST er ein serie heimedatamaskinar/personlege datamaskinar som vart lansert av Atari Corp. i 1985. Serien var kommersielt populær frå 1985 til tidleg på 1990-talet. «ST» står offisielt for «Sixteen/Thirty-two», (Seksten/Trettito) som refererte til bussen på Motorola 68000 prosessoren som var 16-bitar eksternt og 32-bitar internt.
Nordic Green Left Alliance
Nordic Green Left Alliance er ein partiallianse av dei nordiske sosialistiske venstrepartia. Alliansen blei skipa 31. januar 2004 på eit møte i Reykjavik på Island. Med i NGLA er Venstrepartiet dei grøne (VG) frå Island, Venstreforbundet (Vas) frå Finland, Vänsterpartiet (v) frå Sverige, Socialistisk Folkeparti (SF) frå Danmark og Sosialistisk Venstreparti (SV) frå Noreg. Formålet med alliansen er å styrkje samarbeidet og kontaktane mellom dei nordiske venstrepartia, og det internasjonale samarbeidet deira generelt, både på europeisk og globalt plan.
I plattforma for alliansen står det mellom anna at partia baserer det politiske arbeidet sitt på internasjonal solidaritet, sosial rettferd og jamnare fordeling av goda i samfunnet, likestilling mellom kjønna, og solidaritet med dei kommande generasjonane gjennom ei berekraftig utvikling.
Samarbeidet mellom dei nordiske venstrepartia har pågått uformelt i mange år, og har auka på dei seinare åra. Derfor bestemte partia seg for å systematisere og formalisere dette, og utvikle ei felles politisk plattform og statuttar. I statuttane blir det blant anna understreka at alle dei deltakande partia er heilt sjølvstendige, og at samarbeidet byggjer på det konføderale prinsippet om semje.
Potensiell energi
Potensiell energi (stillingsenergi) er den lagra energien til ein lekam i eit fysisk system. Denne typen energi har potensialet til å endre tilstanden til andre lekamar rundt seg, til dømes utforminga eller rørsla.
Ein har forskjellige former for energi som kan kallast potensiell energi. Alle desse formene er assosiert med ei spesiell kraft som påverkar ein fysisk eigenskap av stoffet (slik som masse, lading, elastisitet, temperatur osv.). Til dømes er den potensielle energien som skuldast gravitasjon assosiert med tyngdekrafta som verkar på lekamen sin masse. Elastisk potensiell energi kjem av elastiske krefter (til sjuande og sist elektromagnetiske krefter). Elektrisk potensiell energi er assosiert med Coulomb-krafta. Nukleære krefter verkar på den elektriske ladinga. Kjemisk potensiell energi er assosiert med det kjemiske potensialet til ei spesifikk atom- og molekylsamansetjing, som verkar på strukturen til det kjemiske stoffet som lekamen er bygd opp av. Termisk potensiell energi er assosiert med elektromagnetiske krefter i samsvar med temperaturen til lekamen.
Potensiell energi som skuldast tyngdekraft
Potensiell energi som skuldast tyngdekraft er potensiell energi som ein lekam har i kraft av massen sin og tyngdekrafta som verkar på han.
I det daglege oppstår denne typen potensiell energi når ein lekam vert heva i jorda sitt tyngdefelt. Auken i den potensielle energien til lekamen er lik energien som må til for å heve han, eller lik energien som vert frigjeven om han fekk falle tilbake til det opphavlege nivået.
Til dømes kan ein tenkje seg ei bok som er plassert på eit bord. For å heve boka frå golvet til bordet må ein gjere eit arbeid, som krev energi (om boka vart løfta av ein person så vil denne energien kome frå den kjemiske energien som personen får frå mat). Viss ein tenkjer seg at effektiviteten er perfekt (ikkje energitap), er energien som vert brukt på å løfte boka nøyaktig den same som auken i boka sin potensielle energi. Boka sin potensielle energi kan verte frigjeven om ho fell ned frå bordet. Når boka fell vert den potensielle energien omgjort til kinetisk energi, og når boka treffer golvet vert den kinetiske energien igjen omgjort til varme og lyd.
Faktorane som påverkar den potensielle energien som skuldast tyngdekrafta er høgda som lekamen vert heva til, massen og styrken til tyngdefeltet. Derfor har ei bok som ligg på eit bord mindre potensiell energi som følgje av tyngdekrafta enn ei bok som ligg på eit høgare bord, eller i tyngre bok som ligg på same bordet. Når ein lekam har mindre potensiell energi som følgje av tyngdekrafta på Månen i forhold til energien han ville hatt på jorda, så kjem det av at tyngdefeltet på månen er svakare. (Tyngdekrafta mellom to lekamar er direkte proporsjonal med produktet av massane deira og omvendt proporsjonal med avstanden mellom dei i følgje Newton si gravitasjonslov.
Utrekning av potensiell energi som skuldast tyngdekrafta
Ein tenkjer seg at tyngdekreftene mellom lekamane er konstant, og at arbeidet som vert gjort for å heve ein lekam er lik krafta multiplisert med avstanden som lekamen vert heva. Tyngdekrafta som må overvinnast er lik massen til lekamen multiplisert med tyngdeakselerasjonen, slik at lekamen sin potensielle energi som følgje av tyngdekrafta Ug er gjeven ved
der
Resultatet vert uttrykt i joule (kg m2/s2).
Likninga viser at den potensielle energien er proporsjonal til både massen og høgda. Til dømes må ein ha same energimengda for å heve to like tunge lekamar, som å heve ein lekam dobbelt så høgt.
«mgh»-formelen fungerer så lenge tyngdeakselerasjonen, g, er tilnærma konstant over avstanden h. Nær jordoverflata er denne tilnærminga god, men er det snakk om store avstandar, til dømes romfartøy og astronomiske lekamar, så held den ikkje mål.
For å rekne ut den potensielle energien som følgje av tyngdekrafta når g varierer, kan ein dele opp avstanden i «uendeleg» mange delar, og leggje saman den potensielle energien med varierande g for kvar del. Denne summen vert då eit integral.
For å gjere evalueringa av integralet lettare, kan ein tenkje seg at tyngdekreftene verkar som om massen til lekamen er konsentrert i massesenteret til lekamen. Denne føresettinga er matematisk korrekt for kulerunde lekamar (tilnærma ein planet til dømes). Ho gjeld vanlegvis ikkje i andre tilfelle, bortsett frå om avstanden mellom lekamane er så store at lekamane kan reknast som to punkt.
Med denne enklare føresettinga fører integreringa over avstanden mellom lekamane til ein potensiell energi for dei to massane lik:
h_1 og h_2 er altså målt mellom massesenteret til dei to lekamane.
I eit tilfelle der ein har ein liten lekam over jordoverflata, der overflata er referansenivået, er m_1 og m_2 massen til Jorda og til lekamen, h_1 er avstanden frå senteret av jorda til jordoverflata, og h_2 er avstanden frå jordoverflata til lekamen.
Viss ein prøver å rekne ut ein «absolutt» potensiell energi ved å setje referansenivået lik null, så «eksploderer» formelen fordi vi deler på null. Med andre ord kan ein berre bruke denne formelen for å måle skilnaden i potensiell energi mellom to lekamar.
I praksis er det ofte nyttig å setje referansenivået til uendeleg (t.d. ), og då vert likninga:
der r no er avstanden mellom massesenteret til dei to lekamane. For ein liten lekam over jordoverflata, vert r no avstanden frå lekamen til jordsenteret.
Ved å bruke denne metoden vert den potensielle energien lik null når r er stor nok, og negativ for endelege verdiar av r. Skilnaden i den potensielle energien – som er storleiken vi eigentleg er interessert i – er derimot positiv.
Ug måler den potensielle energien til heile systemet, når den vert utrekna som over. Viss ein tenkjer seg at to lekamar i rommet vert halde på plass og så slept laus slik at tyngdekreftene mellom dei dreg dei mot kvarandre, så vil summen av den kinetiske energien til dei to lekamane vere nøyaktig lik minkinga av den potensielle energien i systemet. Summen av den kinetiske energien som dei to lekamane får er lik den resiproke verdien av forholdet mellom massane deira. Så i tilfelle der ein lett lekam fell mot ein stor og massiv lekam (slik som jorda), så vert så godt som all den potensielle energien i systemet overført til den lette lekamen, og nesten ingenting til den store lekamen.
Dei internasjonale brigadane
Dei internasjonale brigadane var frivillige militære einingar rekrutterte og utstyrte av Komintern. Dei stridde under den spanske borgarkrigen for den spanske republikken og den folkevalde regjeringa mot opprørseiningane som var leidde av Francisco Franco, og støtta av Mussolini og Hitler.
Potensiell energi
Utrekning av potensiell energi som skuldast tyngdekrafta
Sjå òg tolekamproblem og gravitasjonsbindingsenergi.
Dei internasjonale brigadane
Brigadane vart skipa 9. oktober 1936. På denne dagen nådde dei første 650 frivillige hamna Alicante med damparen «Ciudad de Barcelona». Fullt oppsett skulle brigadane ha om lag 18 000 mann. På grunn av tapa i kampane nådde dei aldri dette talet, men om lag 40 000 menneske var innom brigadane. Av desse døydde meir enn helvta; i kamphandlingar, men òg somme i dei stalinistiske utreinskingane. Ein firedel av brigadistane var franske, det var 5 000 tyske og austerrikske, 4 000 italienske, og til saman 4 000 frå Canada og USA. Frå Noreg fór om lag 300 frivillige nedover, dei fleste stridde i den tysk-skandinaviske Thälmann-bataljonen. Over 100 norske fall i kampen mot fascismen i Spania.
Potensiell energi
Tyngdepotensial
Tyngdepotensial er den potensielle energien per masseeining til ein lekam som følgje av plasseringa i eit tyngdefelt. Tyngdepotensialet på grunn av ei punktmasse er:
Dei internasjonale brigadane
Brigadane var ikkje godt utrusta, og dei var til dels hemma av språkproblem, men var svært motiverte. Allereie 5. november 1936 greip 1. bataljon med framgang inn i kampen om Madrid. Den 3. mars 1937 påførte brigadane det italienske ekspedisjonkorpset eit stort nederlag ved Guadalajara.
Potensiell energi
Tyngdepotensial
der:
Dei internasjonale brigadane
I 1938 tvinga Storbritannia og Frankrike den spanske regjeringa til å oppløyse desse frivillige einingane. Mange av dei stridande i brigadane fekk då proforma spansk statsborgarskap og vart tatt opp i den regulære spanske folkehæren.
Potensiell energi
Tyngdepotensial
I romfartsdynamikk må tyngdepotensialfunksjonen ha med dei ikkje-sfæriske og ikkje-homogene eigenskapane til vanlege kjelder til tyngdepotensialet. I dette tilfellet kan tyngdepotensialet vere avhengig av polar \phi\!\,- og asimut \lambda\!\,-retning av vektor r\!\,.
1253 Frisia
1253 Frisia er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Themis. Han blei oppdaga den 9. oktober 1931 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Potensiell energi
Tyngdepotensial
Den mest brukte forma av tyngdepotensialfunksjonen er avhengig av \phi\!\, (breiddegrad) og potensialkoeffisienten, Jn, kalla sonal koeffisient:
Dei internasjonale brigadane
Eit mørkt kapittel er dei stalinistiske utreinskingane, der folk frå brigadane var blant både gjerningsmenn og offer. I mai 1937 begynte striden mellom stalinistane på den eine sida og anarkistar og det venstresosialistiske POUM på den andre, særleg i og omkring Barcelona. POUM vart forbode, og leiaren Andres Nin, forsvann etter å ha vorte ført bort av stalinistiske agentar. Folk som Willy Brandt og George Orwell opplevde denne heksejakta på «trotskistar» på nært hald, og det gjorde dei monaleg meir kritisk til stalinistisk kommunisme. Bakgrunnen for oppgjeret var at Sovjetunionen ønskte ein breiast mogleg «folkefront», også med borgarlege krefter, og ein anti-tysk allianse med dei konservative i Storbritannia, mens venstresosialistar og anarkistar meinte berre ei vidareføring av den sosiale revolusjonen i Spania kunne mobilisere massane for republikken.
Potensiell energi
Elastisk potensiell energi
Elastisk potensiell energi er den potensielle energien til ein elastisk lekam (t.d. ein boge eller ein katapult), som vert deformert under stramming eller kompresjon (ofte kalla fysisk stress). Energien oppstår som følgje av ei kraft som prøver å gjenopprette den opphavlege forma til lekamen. Denne krafta er som oftast den elektromagnestiske krafta mellom atom og molekyl i lekamen.
Hiroyuki Takahashi
Hiroyuki Takahashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Potensiell energi
Utrekning av elastisk potensiell energi
Me tenkjer oss ei fjør med naturleg lengde l og elastisitetsmodul λ, som vert strekt ut lengda x. Den elastiske potensielle energien kan då reknast ut med denne likninga:
Dei internasjonale brigadane
Kjende deltakarar
Døme på kjende brigadistar:
Games Workshop
Games Workshop er eit britisk selskap som har spesialisert seg på å skape, produsere og selje miniatyrspel i forskjellige fantasiverder. Selskapet vart grunnlagt i 1975 Ian Livingstone og Steve Jackson.
Arnon
Arnon er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Cher frå venstre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Préveranges vest for Montluçon. Arnon renn hovudsakleg nordover gjennom følgjande departement og byar:
Arnon munnar ut i elva Cher nær Vierzon.
Hiroyuki Takahashi
Han spela for klubben Tokyo Verdy.
Valdemembra
Valdemembra alias "me pican los huevos" er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Júcar. Ho har ei lengd på 85 km. Ho renn gjennom distriktet Manchuela i Castilla-La Mancha.
Ho spring ut i Solera de Gabaldón i Cuenca og munnar ut i Júcar ved Valdaganga.
Potensiell energi
Utrekning av elastisk potensiell energi
Denne likninga får ein ved å integrere Hooke si lov:
Daniele De Rossi
Daniele De Rossi er ein italiensk fotballspelar. De Rossi spelar på midtbanen for Roma og det italienske landslaget. Han vart cupmeister i Italia med Roma i 2007 og 2008. I 2004 var han med på å vinna U21-EM med Italia, og i 2006 var han med på vinna fotball-VM. Han vart kåra til årets unge spelar i Serie A i 2006 og til årets italienske spelar i 2009.
Potensiell energi
Utrekning av elastisk potensiell energi
Likninga vert ofte brukt for å rekne ut posisjonen til mekanisk likevekt.
Generelt vert den elastiske energien gjeven ved Helmholtz-potensialet per volum f som ein funksjon av strekktensorkomponentane εij:
Der λ og μ er Lamé elastiske koeffisientar. Samanhengen mellom stresstensorkomponentane og strekktensorkomponentane er:
Bercher
Bercher er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 637 meter over havet.
Potensiell energi
Utrekning av elastisk potensiell energi
For eit stoff med youngsmodul Y (same som elastisitetsmodul λ), tverrsnittareal A0, normal lengd l0, som vert strekt lengda \Delta l har ein:
Den elastiske potensielle energien per volum er gjeven ved:
Kjemisk energi
Kjemisk energi er ein type potensiell energi relatert til den strukturelle samansettinga av atom eller molekyl. Denne samansettinga kan kome av kjemiske bindingar i eit molekyl og elles. Kjemisk energi i eit kjemisk stoff kan omformast til andre former for energi gjennom ein kjemisk reaksjon. T.d. når noko brenn vert den kjemiske energien omgjort til varme, og det same er tilfellet med fordøying av mat i biologiske organismar. Grøne planter omformar solenergi til kjemisk energi gjennom ein prosess kalla fotosyntese, og elektrisk energi kan omformast til kjemiske energi gjennom elektrokjemiske reaksjonar.
Det liknande uttrykket kjemisk potensial vert brukt av kjemikarar for å indikere potensialet eit stoff har for å gjennomgå ein kjemisk reaksjon.
Elektrisk potensiell energi
Ein lekam kan òg ha potensiell energi i kraft av den elektriske ladinga til lekamen og fleire krefter som oppstår som følgje av ladinga. Det finst tre forskjellige typar av denne forma for potensiell energi: Elektrostatisk potensiell energi, elektrodynamisk potensiell energi (av og til kalla magnetisk potensiell energi) og nukleær potensiell energi.
Elektrostatisk potensiell energi
Når den elektriske ladinga til ein lekam er i ro, har lekamen ein potensiell energi i forhold til andre ladde lekamar. Elektrostatisk potensiell energi er energien til ein elektrisk ladd partikkel i eit elektrisk felt. Han er definert som fysisk arbeid som kravst for å flytte partikkelen frå ein uendeleg avstand og til den noverande posisjonen, utan at andre elektriske krefter verkar på lekamen. Denne energien er ulik null om det er ein anna elektrisk ladd lekam i nærleiken.
Det enklaste dømet er når ein har to punktliknande lekamar A1 og A2 med elektrisk ladingar q1 og q2. Arbeidet W som må til for å flytte A1 frå eit punkt uendeleg langt borte til eit punkt med avstand d til A2 er gjeve med: der k er Coulomb-konstanten, som er lik.
Games Workshop
Det er laga fleire dataspel basert på desse universa.
Bettens
Bettens er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 583 meter over havet.
Kommunen ligg aust for elva Venoge.
Julenissen
Julenissen eller jolenissen, eller avstytt til nissen, og stundom òg kalla joletuften, er eit vette som opptrer i samband med jul som gåvegjevar, særleg til snille ungar. Han blir ofte framstilt som ein eldre, vennleg mann med kraftig, kvitt skjegg, kledd i raude klede med store støvlar og topplue. Han ber ofte gåver i ein sekk på ryggen eller i ei slede trekt av reinsdyr. Julenissen har utspring i den gamle helgenskikkelsen Nikolas av Myra, og har blanda seg med eldre tradisjonar knytte til germanske gudar og den gamle norske gardvorden. Han opptrer i dag i populærkulturen som ei personifisering av jula, og er blitt det mest utbreidde verdslege julesymbolet både i tida før og under sjølve julehøgtida.
Potensiell energi
Elektrostatisk potensiell energi
Likninga får ein ved å integrere Coulombkrafta mellom grensene uendeleg og d.
Julenissen
Kristne tradisjonar
Julenissen bygger på legendene om den kristne helgenen Nikolas, som var biskop i hamnebyen Myra, no ein by i Tyrkia, på 300-talet. Han skal ha vore svært gåvmild, og hjelpt mange familiar i naud. Mellom anna fortel ei soge at han i løynd gav tre posar med gull til ein mann som hadde tre døtrer, men ikkje hadde råd til å gje dei medgift.
Potensiell energi
Elektrostatisk potensiell energi
Eit relatert mål kalla elektrisk potensial er lik elektrisk potensiell energi dividert på elektrisk lading.
Elektrodynamisk potensiell energi
Når ein ladd lekam eller dei tilhøyrande ladde partiklane ikkje er i ro, vert det generert eit magnetfelt som medfører ei anna form for potensiell energi, ofte kalla magnetisk potensiell energi. Denne forma for potensiell energi kjem av fenomenet kalla magnetisme, der ein lekam er magnetisk og har potensialet til å flytte liknande lekamar. Magnetiske felt og studiet av desse kjem inn under elektrodynamikk.
Nukleær potensiell energi
Nukleær potensiell energi er den potensielle energien til kjernepartiklar i ei atomkjerne, der enkelte av dei har elektrisk lading. Denne forma for potensiell energi er forskjellig frå dei to andre elektriske potensielle energiane, fordi i dette tilfellet er dei ladde partiklane ekstremt nær kvarandre. Kjernepartiklane er knytt saman av sterke nukleære krefter. Svake nukleære krefter gjev den potensielle energien for visse typar av radioaktiv nedbryting, slik som betanedbryting.
Kjernepartiklar som proton og nøytron vert ikkje øydelagd i fisjon- og fusjonsprosessar, men samlingar av dei har mindre masse enn dei individuelle partiklane, og denne masseskilnaden vert frigjeven som varme og stråling i kjernereaksjonar. Energien frå Sola, kalla solenergi, er eit døme på denne forma for energiomforming. I Sola fusjonerer hydrogen og rundt 4 millionar tonn solmasse vert omforma til lys kvart sekund, som vert strålt ut i verdsrommet.
Julenissen
Kristne tradisjonar
Innan protestantismen blei den katolsk-ætta Nikolas-figuren sett på som ein konkurrent til det eigentlege julebodskapen, og erstatta av Jesusbarnet (Christkind) eller ein protestantisk eller sekulær Julemann fleire stader.
Heidenske røter
Germansk gudetru (som omfatta den norrøne) meinte at Oskoreia leia av Odin fór rundt ved juletider. Ungar som sette støvlane sine, fylte med sukker, gulrøter eller høy til hesten han flaug på, nær pipa, ville lønast med godteri eller gåver. Mange stader i Europa og i den engelskspråklege verda set dei fram skor eller strømper som nissen kan legga gåver i den dag i dag.
Den nordiske julenissen, som bygger på gardvoren eller tomten, kan opphavleg ha kome frå trua på at den første gardseigaren som var hauglagt der seinare gjekk igjen for å hjelpa eller straffa, og måtte ofrast til, særleg ved juletider. Frå denne karen stammar mykje av utsjånaden til den moderne norske nissen, og skikken med å setja ut graut til nissen. ,
Potensiell energi
Kvilemasseenergi
der E0 er kvilemasseenergien, m er kvilemassen til lekamen, og c er lysfarten i vakuum.
Julenissen
Julenissen i Norden
Julenissen kom til Norden på slutten av 1800-talet og fekk etter kvart omtrent same rolle som gåveutdelar på julaftan i alle dei nordiske landa. I Sverige blir han kalla «Jultomten» og i Danmark «Julemanden». På Færøyene er den danske nissen innført som «Jólama∂ur» først dei siste tretti åra.
Potensiell energi
Forholdet mellom potensiell energi og kraft
Potensiell energi er nært knytt til fysisk kraft. Viss arbeidet som er gjort når ein lekam har flytta seg langs ein bane som byrjar og sluttar på same stad, så er krafta konservativ, og ein kan definere ein numerisk verdi for potensialet knytt til kvart punkt i rommet. Eit kraftfelt kan ein få ved å ta vektorgradienten av potensialfeltet.
Julenissen
Julenissen i Noreg
I Noreg kjem julenissen typisk på besøk med presangar under familiefesten på julaftan eller på juletrefestar. Dette er som regel ein utkledd vaksen frå selskapet, eller ein kjenning. Nissen har ofte både norske og amerikanske trekk, med lyst skjegg og raud lue og klede som nikkers og strømper, strikka kufte eller ullvest og lang kappe. Nissen helsar typisk med orda «Er det nokre snille barn her?».
Potensiell energi
Forholdet mellom potensiell energi og kraft
I praksis betyr dette at ein kan sette U lik null kor hen ein vil, til dømes ved jordoverflata.
Julenissen
Julenissen i Noreg
Den norske julenissen bygger på den norske nissen eller fjosnissen, ein austlandsk variant av den eldgamle gardvorden eller vetta. Denne har ingen samanheng til den heilage Nikolas, men dei er blitt knytte saman av nisse-namnet, som går tilbake til den nordiske forma av Nikolas, Nils, en nordisk form av Nikolas eller Nikolaus. Frå slutten av 1800-talet blei den vesle gardsnissen svært ofte framstilt som ein «julenisse», særleg på julekort, og i dag er den vesle skjeggete figuren med raud topplue tett knytt til jula.
Den moderne nissen kom til Noreg via Tyskland og Danmark mot slutten av 1800-talet. Den norske julenissen er også påverka av den europeiske Julemannen, ofte kledd i vandringskappe eller bispedrakt.
Beuvron
Beuvron er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Coullons, sørvest for Gien. Beuvron renn hovudsakleg vestover gjennom følgjande departement og byar:
Julenissen
Julenissen i den engelskspråklege verda
Ifølge moderne, amerikansk tradisjon er nissen ein rundvoren mann med kritkvitt skjegg, kledd i raudt med kvite pelskantar og svarte støvlar. Nissen seier typisk eit hjarteleg «Ho ho ho!». Han bur på Nordpolen der han lagar gåver saman med små hjelparar eller gnomar. Natt til første juledag flyg han gjennom lufta i ei slede trekt av reinsdyr og kjem gjennom skorsteinspipa med julegåver. Det er vanleg å setja fram litt mat til den flittige nissen julekvelden. Nissar kan opptre før julaftan på kjøpesenter, der dei gjerne spør ungar kva dei ønskjer seg til jul, eller for å samla inn pengar til velgjerd.
Beuvron
Beuvron munnar ut i Loire nær Chaumont-sur-Loire.
Julenissen
Julenissen i den engelskspråklege verda
Den engelske og USA-amerikanske julenissen bygger på førestillingar om ein lystig, julefeirande Father Christmas frå Dei britiske øyane og den nederlandske Sinterklaas-feiringa. Forteljingar, dikt og biletframstillagar av julenissen, særleg A Visit From St. Nicholas (eller «The Night Before Christmas») frå 1823, skapte eit sameina bilde av han i den amerikanske folketrua. Reklameteikningar for Coca Cola i 1931, teikna av svenskamerikanske Haddon Sundblom, gav gjennomslag for utsjånaden med raud og kvit drakt.
Julenissen blir ofte kalla Father Christmas i Storbritannia, medan han i USA er kjend som Santa Claus ei anglifisering av det nederlandske Sinterklaas, altså Sankt Nikolas. Denne nissen er blitt framstilt i talrike bøker og filmar i tillegg til juleutstillingar og julepynt, og er kjend over heile verda.
Julenissen i Russland
I den gamle russisk-ortodokse kyrkja var St. Nikolas den heilagaste av alle helgenar, og kom også der med gåver. I russisk folketradisjon er det likevel Ded Moroz (Дед Мороз), det vil si «Bestefar Frost». som har julenisserollen. Han ber ein magisk stav og deler ut gåver til barn under nyttårsfeiringa, ofte saman med barnebarnet sitt Snegurotsjka (Снегурочка) eller «Snøjomfrua». Bestefar Frost finst også i tysk tradisjon under namnet «Väterchen Frost». Under kommunistida i Aust-Europa blei Ded Moroz først bannlyst, men seinare blant anna brukt i den kulturpolitiske propagandaen som eit motstykke til den dekadente, vestlege julenissen, og opptrådde då nesten alltid i blå kappe.
Julenissen i verda
Kvar julenissen bur varierer med ulike tradisjonar, der nokre ikkje trur at han bur nokon særskilt stad, medan andre har han plassert ein kald, snøfylt stad eller i den opphavlege heimbyen til helgenen han bygger på. Heimstaden hans kan vera Nordpolen, Alaska, nord i Canada, på Grønland, i Korvatunturi i finsk Lapland eller i Dalecarlia i Sverige.
Nokre lokalsamfunn har satsa på julenissen som berande forretningside. Særleg har den finske byen Rovaniemi satsa mykje på å marknadsføra seg internasjonalt som heimstaden til julenissen. I mindre skala har tettstaden Drøbak sør for Oslo gjort det same, med heilårs julebutikk og «Julenissens postkontor» med eige poststempel. I Savalen i Hedmark ligg «Julenissens gård» som små og store kan besøka og senda post og ønskelister til. I mange år tok også Oslo kommune imot post frå heile verda adressert til «Julenissen på Nordpolen».
Hjelparar
Nissen kan koma som ein einsleg person, men det finst også personar og dyr knytte til han. I nokre tradisjonar har han følgje av ein mørk hjelpar som skal ta eller skremma ungar som har vore stygge. Den vonde hjelparen kan vera eit troll eller ein djevel, eller ha namn som Krampus eller Zwarte Piet. I Haiti er hjelparen ein busemann som heiter Tonton Macoute, «Den gamle med sekken». Under Duvalier-regimet på Haiti var også den skremmande militsen til diktatoren kjend som «Tonton Macoute».
I Island er tradisjonen at det blir delt ut ei førjulsgåve kvar dag frå 12. desember fram til julaftan av tretten skremselsvette eller julesveinar, kalla jólasveinar på Island. Desse stammar frå norrøne førestillingar om ungane til den fælslege trollkjerringa Grýla, men er nå blitt til ein slags smånissar.
Rock and Roll Music
«Rock and Roll Music» er ein song skriven og opphavleg spelt inn av Chuck Berry. Songen vart ein hit i 1957 og seinare spelt av mange artistar, mellom anna The Beatles og The Beach Boys. Hausten 1957 nådde innspelinga hans sjetteplassen på Billboard si R&B Singles-liste og åttandeplassen på Hot 100-lista.
Teksten omhandlar gledene med rock and roll samanlikna med andre musikkstilar og uttrykker at songaren berre vil danse til denne musikkstilen og ingen annan.
I 2004 rangerte Rolling Stone Berry sin versjon på 128. plassen på lista si over dei 500 beste songane gjennom tidene. Songen er òg med på lista til Rock and Roll Hall of Fame over dei 500 songane som forma rock and roll.
Chuck Berry-versjonen
Innspelinga til «Rock and Roll Music» fann stad 6. eller 21. mai 1957 i Chicago i Illinois. Innspelinga vart produsert av Leonard Chess og Phil Chess. Berry vart akkompagnert av Lafayette Leake (piano), Willie Dixon (bass) og Fred Below (trommer).
Ei stund etter singelen kom ut i september 1957, nådde «Rock and Roll Music» sjetteplassen på Billboard si R&B Singles-liste og åttandeplassen på Billboard Top 100-lista før året var omme.
The Beatles version
Songen var òg tittelspor på samlealbumet Rock 'n' Roll Music.
The Beatles sin versjon av «Rock and Roll Music» vart gjeven ut på singel i somme land, og toppa salslistene i Finland, Noreg (tre veker ), Nederland (dobbel a-side med «No Reply») og Australia.
The Beach Boys-versjonen
På The Beach Boys-versjonen vart det brukt korvokal som repeterte linja «Rock, roll, rockin' and roll.» Det er ein skilnad mellom versjonen dei gav ut på singel og versjonen dei gav ut på album. På albumversjonen var det meir synthesizer. Versjonen deira nådde femteplassen på den amerikanske singellista og 11. plassen i Canada sommaren 1976.
Andre versjonar
Songen er blitt spelt inn av mange kjende artistar, som Bill Haley & His Comets, Dickie Rock and the Miami Showband, REO Speedwagon, Mental As Anything, Humble Pie, Manic Street Preachers og Bryan Adams. Berry spelte songen 16. desember 1957 på det kortvarige varietéshowet The Guy Mitchell Show.
Øystein Greni
Øystein Greni er ein norsk musikar, kjend som vokalist, låtskrivar og gitarist i musikkgruppa Bigbang. Greni har halde bandet saman i om lag 15 år, mens dei andre bandmedlemane ofte har vore skifta ut. Gruppa held no til i Los Angeles. Per 2017 budde Greni i Oslo og i Los Angeles.
Filmen Dei svarte hestane
Dei svarte hestane er ein norsk dramafilm frå 1951 som vart regissert av Sigval Maartmann-Moe og Hans Jacob Nilsen. Filmen er basert på Tarjei Vesaas si bok med same namn frå 1928.
Filmen handlar om Ambros Førnes, ein gardeigar som bryr seg særs mykje om dei fire svarte hestane sine, og kona hans Lisle, som ikkje kan gløyma gamlekjærasten sin Bjørneskinn. Familien tek eit oppgjer då Bjørneskinn kjem tilbake etter fleire år.
Nils Nilsson Skaar (1852–1948)
Han var son av Nils Nilsson Skaar (1826–1909).
Liv og gjerning
Skaar gjekk lærarskule på Voss i 1866–68 og Stord seminar i 1869–70. I 1872 var han elev ved Christopher Bruun sin folkehøgskule i Gausdal. Vinteren 1872–73 var han lærar på ein folkehøgskule på Jæren som var styrt av Wilhelm Konow. Dei to neste vintrane var han atter elev, fyrst på Bruun sin folkehøgskule og så på Askov folkehøjskole i Danmark. Åra 1877–85 var han lærar på Hardanger Folkehøgskule i Ullensvang.
På Stortinget møtte han 1886–88 som representant Venstre for Søndre Bergenhus (Hordaland) og 1889–94 for Det moderate Venstre. Stortingsperioden 1898-1900 var han fyrste varamann, og møtte nokre månader i 1898 og fast frå oktober 1899. 1910–24 møtte han igjen for Venstre, som representant for valkrinsen Hardanger. I dei ulike stortingssesjonane sat han i ei rekkje komitear.
Skaar var utsending frå amtet til kongekroninga i Trondheim i 1906 og amtsrevisor 1898–1910. Gjennom åra var han medlem av mange offentlege utval og styre, mellom anna som formann i Kvams venstreforening og Hordaland Mållag. 1925–1936 var han redaktør for Hardanger historielag sitt tidsskrift.
2. serierunde i Tippeligaen 2006
2. serierunde i Tippeligaen 2006 starta andre påskedag 17. april med fem kampar kl. 1800. Kl. 2000 spelte mot  og vann 2—1. Den siste kampen i runden vart spelt tirsdag 18. april, mot, som enda 1—1.
Den største sigeren i runden hadde mot  i Trondheim, der trøndarane vann 3—0 og gjekk til topps på tabellen.
Einar Østby
Einar Østby i Vinger var ein norsk langrennsløpar som gjorde sin beste prestasjon då han vann bronsemedaljen på 15 km under verdsmeisterskapen 1962 i Zakopane. Østby var med på det norske stafettlaget som fekk sølvmedalje på 4 x 10 km stafett under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley, bak Finland. Dei andre på laget var Harald Grønningen, Hallgeir Brenden og Håkon Brusveen. Østby gjekk også på det norske stafettlaget under meisterskapa i både 1962 og 1964.
Magro
Elva spring ut nord for Utiel, om lag 1100 meter over havet.
Einar Østby
Østby vart aldri noregsmeister, men fekk med seg fem sølvmedaljar frå noregsmeisterskap. Tre av NM-medaljane kom på 15 km, alle etter Østby hadde lege i sekundstrid med vinnaren. Nærast var han i 1963, då han kom i mål 3,3 sekundar etter Reidar Hjermstad. Men også i 1960 og 1964 var han færre enn ti sekundar bak noregsmeisteren på distansen. Østby var medlem av Jaren Idrettslag.
Mauro Camoranesi
Mauro Germán Camoranesi Serra er ein argentinsk fotballspelar med italiensk bakgrunn og statsborgarskap. Han spelar for det italienske landslaget. Han spelte for Stuttgart fram til kontrakten hans der vart annullert 26. januar 2011, og stod etter det utan klubb.
Arvaker og Allsvinn
Arvaker og Allsvinn er i norrøn mytologi to hestar som dreg solvogna over himmelen.
Elva Loiret
Loiret er ei 12 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho får vatn frå infiltrasjon frå Loire.
Elva ligg i departementet Loiret, som har fått namnet sitt frå elva.
Loiret, sør for Orléans, er ein populær stad for gå- og båtturar med biletskjønne vasskverner langs breidda. Ho har sitt utspring i Orléans-la-Source, og munnar ut i Loire ved Saint-Hilaire-Saint-Mesmin, sørvest for Orléans.
1254 Erfordia
1254 Erfordia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. mai 1932 av Juan Hartmann ifrå La Plata Astronomical Observatory i La Plata.
Jun Tamano
Jun Tamano er ein tidlegare japansk fotballspelar.