cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kantele
Kantele kan ha alt frå 5 til 46 strenger. Ein brukar fingertuppane og klimprar på strengane for å spela. På dei minste kantelane brukar ein berre ei hand, høgrehanda. Denne handa spelar da melodistemme. Dei minste kantelane har ein i fanget når ein spelar på dei. Om ein har ei større kantele må ein legge henne på eit bord, og brukar da begge hendene til å spele på henne. Høgrehanda spelar melodi, medan venstrehanda har ein akkompagnerande funksjon. Ein veit ikkje mykje om musikken frå gamal tid, men reknar med at kantelen vart brukt mykje for å akkompagnera song.
Hovudplagg
Hovudplagg viser til ulike typar klede ein kan ha på hovudet, til dømes hattar, luer, parykk, tøystykke, fjørpryd og anna. Ein kan bruka hovudplagg av ulike grunnar; som nytteplagg, som pynt eller for å markera yrkesmessig, sosial, militær eller religiøs posisjon.
Ask (fleirtyding)
Ask kan visa til:
Quebec-lova
Quebec-lova av 1774 var ei lov vedteken av det britiske parlamentet som omfatta styret av provinsen Quebec. Hovudelementa i lova var:
Lova hadde omfattande effekt både i Quebec og for Dei tretten koloniane. I Quebec vart dei engelsktalande innflyttarane frå Storbritannia og dei sørlege koloniane påførte forskjellige forskrifter, som dei såg på som fjerning av visse politiske fridomar. Reaksjonen til dei fransktalande kanadiarane var meir variert. Lensherrane og prestestanden var generelt nøgd med den nye lova.
I Dei tretten koloniane vart lova, som hadde vorte vedteke samstundes med fleire andre lover som straff for Boston Tea Party og andre protestar, ein del av dei utålelege lovene, som førte fram til den amerikanske sjølvstendekrigen. Quebec-lova vart sett på som ein ny modell for det britiske kolonistyret, som ville fjerne makta frå koloniforsamlingane og fremme katolsk tru hos protestantane i koloniane. Lova avgrensa òg mogelegheitene til å utvide koloniane vestover ved å gje det meste av Ohio Country til provinsen Quebec.
Kjelder
''
Jalta
Jalta (ukrainsk og russisk: Ялта; krimtatarisk: Yalta) er ein ferieby i det sørlege Ukraina, på Krimhalvøya ved Svartehavet. Byen har kring 80 000 innbyggjarar (2011). Byen og omlandet utgjer administrativt Jalta kommune.
Byen ligg på same stad som ein antikk gresk koloni og vert sagt å vere grunnlagd av greske sjømenn som såg etter ei trygg hamn (γιαλός – yalos på gresk). Han ligg i ei djup bukt som vender ut mot Svartehavet i sør, omgjeve av skogkledde fjell. Han har eit varmt fuktig subtropisk klima med mange vingardar og frukthagar i nærleiken. .
Den lengste trolleybusslinja i verda, over 80 kilometer lang, går frå Jalta til hovudstaden i Krim, Simferopol.
Historie
Jalta vart sjølve badebyen i Det russiske imperiet på 1800-talet, då tsar Aleksandr II let sommarresidensen Livadia verte bygt i byen. Aristokratar som Leo Tolstoj og Anton Tsjekhov oppheldt seg mykje i Jalta. I sovjettida vart staden utvikla til ein kurstad.
Vinteren 1945 vart den viktige Jaltakonferansen heldt i palasset Livadia. Statsleiarane Winston Churchill, Josef Stalin og Franklin D. Roosevelt underteikna då avtalar gjeldande frå når andre verdskrigen tok slutt. Konferansen vart, etter krigen var over, fylgd opp av ein ny konferanse i Potsdam.
August 1991 vart president i Sovjetunionen, Mikhail Gorbatsjov, under ferieopphald heldt fanga nokre dagar i sin eigen datsja utanfor Jalta, medan det vart gjort forsøk på statskupp. Kuppet mislukkast og det heile enda med at Boris Jeltsin utropte seg til president over Russland, og Sovjetunionen vart oppløyst fire månader seinare.
Ukraina vart då ein sjølvstendig stat. Talet på turistbesøk til Jalta minka – mange russarar reiste i staden til den russiske kurstaden Sotsji. Seinare har Jalta vunne attende mykje av populariteten som turistmål.
Klima
Jalta ligg sør for Krimfjella innimellom fjella og klimaet er særs mildt. Jalta har eit fuktig subtropisk klima (Köppen si klimaklassifisering: Cfa) på grensa til middelhavsklima. I februar er middeltemperaturen 4 °С. Snø er sjeldan og smeltar raskt når han først kjem. I juli er middeltemperaturen 24 °С. Årsmiddelnedbøren er 612 mm, og mest nerbør kjem det om vinteren. Byen har kring 2250 soltimar i året. Sidan byen ligg ved kysten av Svartehavet er vêret sjeødanm verken særs varmt på grunn av den kjølige havbrisen. Åsmiddeltemperaturen er +13 ºC.
Rulle-r
Rulle-r eller alveolar trill er ein konsonantlyd bruka i somme talemål, mellom dei russisk, spansk, italiensk, og finsk. Symbolet i det internasjonale fonetiske alfabetet IPA som representerer denne lyden er r. Han blir meir uformelt kalla rulle-r.
I Noreg finst denne typen r mest på Vestlandet nord for Bergen, til og med Sunnmøre. Frå og med Romsdal blir han avløyst av eittslags-r (r-flap). På Sørvest- og Sørlandet brukar dei skarre-r.
Shinji Tominari
Shinji Tominari er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane FC Gifu, Fujieda MYFC og Kagoshima United FC (2019).
Momoen
Momoen er ein tettstad i Aurskog-Høland kommune i Viken. Staden har og ligg 17 kilometers køyring sørvest for kommunesenteret Bjørkelangen.
Her ligg småskulen Hofmoen skole. Staden har daglegvarebutikk.
30 Urania
30 Urania vart oppdaga av John Russell Hind den 22. juli 1854 og vart den siste asteroideoppdaginga hans. Asteroiden er namngjeven etter Urania, den greske musen for astronomi.
Oksevatnet
Oksevatnet (samisk: Vuoksajávri) er eit vatn som ligg i Vardø kommune i Finnmark.
Densbüren
Densbüren er ein kommune i distriktet Aarau i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 481 meter over havet.
Kommunen ligg nord for Staffeleggpasset, ein viktig fjellovergang i Jurafjella. Han består av gatelandsbyen Densbüren og grenda Asp.
Venusfigurar
Venusfigurar er den arkeologiske fellesnemninga på ei gruppe karakteristiske småfigurar av kvinner som er funne i Europa og Asia, og som vert tidfesta til eldre steinalder. Figurane er meir eller mindre stiliserte, og vanlegvis ikkje meir enn 10 cm høge, i somme høve inntil 15 cm, og laga av stein, knoklar, elfenbein eller, som til dømes Venus frå Dolní Věstonice, av brent beinmjøltilsett leire; denne figuren representerer visstnok det eldste kjende dømet på keramikk.
Nemninga «Venusfigurar» har desse særs gamle kvinnefigurane fått etter gudinna Venus i den romerske mytologien, dels av di fagfolka på byrjinga av 1900-talet rekna med at figurane uttrykte det som hadde vore venleiksidealet for kvinner i dei forhistoriske samfunna som laga slike figurar, dels av di figurane framstilte nakne kvinner. Synet på figurane som uttrykk for eit venleiksideal har seinare vorte kritisert, og det har vore gjort framlegg om heller å nytte nemninga «kvinnefigurar» for å unngå assosiasjonar til dei eigenskapane og funksjonane som den romerske gudinna stod for, eller som ho seinare har vorte tillagt.
Mesteparten av Venusfigurane fylgjer etter eit relativt konformt skjematisk mønster for framstilling av dei kvinnelege karakteristikkane ved kvinnekroppen, med overdriven framheving av brysta, magen, hoftene, baken og kjønnsorganet, medan til dømes armar, bein og hovud ofte berre er skissert eller utelate, eller utan detaljar som til dømes auge og munn. Men korkje ved kroppshaldning, ved gestar, eller på anna vis, inviterer desse figurane til seksuell aktivitet, så truleg har dei kvinnelege kraftene, ikkje kvinna som part i sjølve samleiet, vore temaet for framstillingane dersom dei har vore tillagt seremonielle eller kultiske funksjonar, og ikkje berre er å rekne som leiketøy. Då det òg er kome for dagen så skjematiske figurar at det ikkje kan fastslåast kva slags kjønn dei representerer, kan det vere krafter på eit meir abstrakt plan slik figurar står for. Mange venusfigurar har hol og spor etter slitasje som kan tyde på at dei ha vore nytta som amulettar til å bera på seg.
Venus frå Willendorf og Venus frå Laussel har spor etter oker, som er ei type farga jord som ofte vart nytta i eldre steinalder som fargestoff i måling, og som rituell farging av lika og anna i graver. Men venusfigurane er som oftast funne på buplassar, ikkje i gravleggingar; i Gagarino i Russland vart sju venusfigurar funne innanfor grensene etter ei oval hytte med over fem meter i tverrmål. I Mal’ta ved Bajkalsjøen låg venusfigurane på venstre side i restane etter hytta.
Dei tretten koloniane
Dei tretten koloniane (engelsk The Thirteen Colonies) var ein del av det som vart kjend som Britisk Amerika, eit namn som vart nytta av Storbritannia fram til Paristraktaten anerkjende sjølvstendet til dei opphavlege tretten koloniane som USA i 1783. Desse britiske koloniane i Nord-Amerika gjorde opprør mot det britiske styret i 1775, i det som vert kalla den amerikanske revolusjonen i USA og den amerikanske sjølvstendekrigen i andre land. Ei mellombels regjering vart oppretta og denne erklærte sjølvstendet til landet den 4. juli 1776 (independence day, frigjeringsdagen). Dei tretten koloniane vart dei første tretten statane i USA. Koloniane vart grunnlagde mellom 1607 ((Virginia) og 1733 (Georgia), sjølv om Storbritannia hadde fleire andre koloniar i Nord-Amerika og Karibia som ikkje vart med i opprøret i 1775.
Dei tretten koloniane var opphavet til 18 av dagens statar. Dei opphavlege tretten statane var Delaware, Pennsylvania, New Jersey, Georgia, Connecticut, Massachusetts, Maryland, Sør-Carolina, New Hampshire, Virginia, New York, Nord-Carolina, Rhode Island), Vermont (som New Hampshire og New York hadde kjempa om og som var ein sjølvstendig republikk frå 1777 til 1791), Kentucky (som hadde vore ein del av Virginia fram til 1792), Tennessee (som hadde vore ein del av Nord-Carolina fram til 1790 og så det føderalt styrte Sørvest-territoriet fram til 1796), Maine (tidlegare ein del av Massachusetts fram til 1820) og Vest-Virginia (del av Virginia fram til 1863).
Mykje av dei nordamerikanske territoria utanfor Dei tretten koloniane var område som britane fekk til seg under sjuårskrigen. Den kongelege kunngjeringa i 1763 hindra derimot nybygging bortanfor kunngjeringslinja.
Koloniane
Dei tretten koloniane vert vanlegvis lista opp i geografisk orden frå nord til sør:
Kjelder
''
Kazuki Someya
Kazuki Someya er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Gifu, Fagiano Okayama og Oita Trinita.
Nidaros
Nidaros er det norrøne og historiske namnet på byen Trondheim. Namnet kjem av at byen ligg ved elveosen til Nidelva.
Stortinget vedtok i lov av 14. juni 1929 at byen "Trondhjem" frå 1. januar 1930 skulle ha "Nidaros" som offisielt namn. Lova vart laga etter mynster av lovene om namneskifte frå Kristiania til Oslo 1. januar 1925 og frå Fredrikshald til Halden 1. januar 1927. På nyåret 1930 var saka opp ei gong til, men konklusjonen vart at Nidaros skulle framleis vera bynamnet. I 1931 var saka oppe for tredje gong. Eit fleirtal samla seg om forslaget "Trondheim", som vart det offisielle namnet på byen frå 6. mars 1931 klokka 12.
Galdhøpiggen
Sjølv om Galdhøpiggen er det høgste fjellet i landet, er det langt frå det mest ruvande fjellet. Dette medverka til at andre toppar som til dømes Snøhetta (2286 moh.) og Knutsholstinden (2341 moh.) vart rekna for å vere høgre før den moderne vitskapen kom med nøyaktige høgdemålingar.
I dag står det ei solid steinhytte på toppen av Galdhøpiggen, den tredje i rekkja. Her er det om sommaren ein liten kiosk. Dei to fyrste hyttene vart båe tekne av uvêr.
I 1850 var det fyrste gongen nokon nådde toppen av Galdhøpiggen i nyare tid.
Dei vanlegaste rutene til toppen er frå Spiterstulen (1104 moh.) (mykje stiging) og frå Juvasshytta (1841 moh.) (kryssar Styggebreen). Ruta frå Juvasshytta tek om lag tre timar opp (med om lag 45 minutt med førebuing for kryssing av Styggebreen), ein time på toppen og omtrent to timar ned. Å køyre til Juvasshytta tek om lag 40 minutt frå Lom sentrum (15 minutt langs riksveg 55 og så 20–25 minutt opp grusvegen (bomveg) til Juvasshytta. Dette er den høgstliggande bilvegen i Noreg).
Fjellet har ei høgd på 2469 meter over havet og ein primærfaktor på 2420 meter. Sekundærfaktoren til Galdhøpiggen er 1540 km, det vil sei at ein må reise 1540 km i luftlinje for å kome til eit fjell som er høgre. Dette fjellet er Tatrafjella i Polen.
Khat
Khat (Catha edulis) er ein plante tradisjonelt brukt som rusmiddel i Aust-Afrika og Sørvest-Arabia. Ved å tygga ferske blad frigjer ein dei euforiserande stoffa katinon og katin, som er svakt sentral­stimulerande. Verdshelseorganisasjonen WHO erklærte at khat var eit narkotika i 1980, og stoffet er totalforbode i Noreg.
Bruk
Khat er brukt som eit sosialt rusmiddel på linje med tobakk eller alkohol av både menn og kvinner. Brukarar tygg ferske blad og stilkdelar. Ved å svelga safta som blir skild ut får dei i seg dei narkotiske stoffa. Tygging er den mest vanlege måten å innta stoffet på, men ein kan også bruka khat i te, matretter eller røyka det. I tillegg til at ein tygg det i sosiale samanhengar kan ein òg bruka planten som eit stimulerande middel, som kaffi, for å halda seg vaken eller auka konsentrasjonen. Nokre muslimar bruker òg stoffet som hjelpemiddel til å fasta under ramadan, ettersom det senkar appetitten.
Tradisjonelt har ein berre brukt khat i vekseområda til planten, ettersom den stimulerande verknaden forsvinn når blada er rundt 4 dagar gamle. Med betre transportmiddel og meir reising og migrasjon har bruken spreidd seg til andre delar av verda, men brukarane har fortsatt gjerne tilknyting til Arabia eller Aust-Afrika.
Verknad
Kva verknad bruken av planten har avheng av kor fersk han er, kor mykje og kor fort ein tygg, og eins eigen kropp. Dei sentralstimulerande stoffa katinon og katin er norefedrin som verker liknande amfetamin, men òg kan samanliknast med efedrin og koffein. Vanlegvis vil hjartet slå fortare, blodtrykket auke og kroppen bli varm. Ein blir pratsam, livleg eller uroleg, og får mindre appetitt. I nokre tilfelle kan brukarane få hallusinasjonar. Bruk av stoffet over lengre tid kan forsterka psykiske lidingar og føra til psykosar, og til sårdanning i munnen som ved høgt forbruk kan utvikla seg vidare til betennelsar i munnhola, matrøyret eller magesekken. Forsking tyder òg på at mykje bruk kan auka sjansen for å få hjarteproblem og munnholekreft. Tygging av planten kan òg hindra bakterievekst i munnen, og er dermed godt for tannhelsa, utan at det veg opp for dei negative sidene ved bruken.
Ein får ikkje merkbare abstinenssymptom av khat, men stoffet kan skapa psykologisk avhenge. Bruken kan òg føra til at ein trekker seg vekk frå familien og får økonomiske problem fordi ein bruker store delar av formuen sin på stoffet.
Château-Thierry
Château-Thierry er ein by og kommune nordaust i Frankrike, om lag 100 km nordaust for Paris ved elva Marne. Han er og sous-préfecture i departementet Aisne i regionen Hauts-de-France. Byen har om lag 15 000 innbyggjarar.
Historie
Château-Thierry var åstad for to viktige slag. Det førte var slaget ved Château-Thierry i 1814 under Napoleonskrigane mellom Frankrike og Preussen, og det andre var slaget ved Château-Thierry i 1918 under den første verdskrigen mellom USA og Tyskland.
I 1918 vart sokkelen til den frykta Pariskanonen funne nær slottet i byen. Sjølve kanonen vart aldri funne.
Toshiya Shigenari
Han spela for klubben FC Gifu.
Hatt
Hatt er eit hovudplagg med ein viss stivleik eller eiga form. Hattar kan lagast av ulike materiale, som tekstil, skinn og strå, og kan ha ulike utformingar, som regel med ein pull som sit på hovudet, gjerne også ein brem som stikk ut frå nedre delen. Dei kan berast av både kvinner og menn, og har hatt ei viktig rolle innan mote- og drakthistoria gjennom tidene. Hattar har vore praktiske plagg til vern mot sol, regn og kulde, men er også blitt brukte som pynt eller for å markera yrkesmessig, sosial, militær eller religiøs posisjon.
Ordet hatt
«Hatt» kjem av norrønt hǫttr, hattr og er i slekt med ordet «hette». Huer skil seg frå hattar ved at dei typisk er mindre, mjukar eller manglar brem. Grensa mellom «hatt» og «lue» er glidande, til dømes kan hovudplagg som beret og sikspens reknast som begge delar. Ordet «hatt» kan også brukast om noko hatteliknande, som «pipehatt», deksel på skorsteinar, eller den øvste, flate delen av fruktlekamen på visse soppar.
Hattemaking
Hattar kan lagast av privatpersonar eller fagfolk, kjende som hattemakarar eller modistar. Ein kan nytta mange slag lette materiale til å laga hattar. Strå er lett tilgjengeleg og lett å forma. Filt er svært vanleg, men lerretsstoff blir også brukt. Finare flosshattar kan lagast av silke som er trekt stramt rundt ein pappkjerne.
Rhône-Alpes
Rhône-Alpes er ein tidlegare fransk region søraust i Frankrike. Regionen hadde namn etter elva Rhône og Alpane. Frå 1. januar 2016 blei han del av den nye regionen Auvergne-Rhône-Alpes.
Rhône-Alpes var den nest folkerikaste regionen etter Île-de-France, og er takka vere mange ulike næringsgreiner ein rik region. Alt frå landbruk i Ain til turisme i Alpane og høgteknologisk kompetanse i Lyon og Grenoble medverka til å styrka økonomien i regionen.
Geografi
Rhône-Alpes ligg aust i Frankrike. I nord ligg dei franske regionane Bourgogne og Franche-Comté, i vest ligg regionen Auvergne, i sør ligg Languedoc-Roussillon og Provence-Alpes-Côte d'Azur. Dei austlege delane av regionen inneheld dei vestlege delane av Alpane og grensar til Sveits og Italia. Den høgaste toppen er Mont Blanc. I dei sentrale delane av regionen ligg dalane til Rhône og Saône. Desse to elvane renn i hop i Lyon. I dei vestlege delane av regionen er byrjinga av fjellrekkja Massif Central. Regionen grenser òg til Genfersjøen og Annecysjøen. I Ardèche finn ein det djupaste gjelet i Europa.
Som med resten av Frankrike er fransk det einaste offisielle språket i regionen. Mange av innbyggjarane i sør snakkar derimot forskjellige dialektar av oksitansk, men stadig færre nyttar dette språket.
Løken
Løken er ein tettstad i Aurskog-Høland kommune i Viken. Staden har og ligg tretten kilometers køyring sørvest for kommunesenteret Bjørkelangen.
Her ligg Løken skole og Løken kyrkje.
Bulandet bedehuskapell
Bulandet bedehuskapell står på Kjempeneset i Bulandet i Askvoll kommune i Vestland, og er eit ombygd bedehus frå 1905.
Bedehuset vart vigsla som kapell 27. juli 1909, etter å ha vorte påbygd kor og klokketårn. På 1960-talet vart bygget restaurert og det vart bygd på sakresti. Fram til 1938 vart folk på Bulandet og Værlandet gravlagde ved Vilnes kyrkje på Atløy, men då vart det opna kyrkjegard på Værlandet. Bulandet fekk eigen gravplass i 1976. Han ligg på Kjempeneset, ikkje så langt unna bedehuskapellet.
Også tidlegare har det vore kapell i Bulandet, men dei er det berre nokre stadnamn att etter. Det første kapellet skal ha stått på Kyrkjeøyna ved Sandøya. Sidan skal det ha stått eit kapell på ein stad dei framleis kallar Kyrkjebakken på øya Gjelsa. Dette vart rive i 1813.
Regionen Stuttgart
{| class="wikitable" align=right <th colspan="2" align=center bgcolor="#ffc0c0">Oversiktskart <td colspan="2" align=center> <th colspan="2" align=center bgcolor="#ffc0c0">Statistikk <TR><TD>Delstat: Baden-Württemberg <TR><TD>Hovudstad: Stuttgart <TR><TD>Areal: 10,557.62 km² <TR><TD>Innbyggjarar: 3,964,162 (2001) <TR><TD>Befolkningstettheit: 375 pr. km² <th colspan="2" align=center bgcolor="#ffc0c0">Kort <td colspan="2" align=center>
Stuttgart er eit av dei fire administrative distrikta (tysk: regierungsbezirk) i Baden-Württemberg, Tyskland, som ligg i den nord-austlege delen av delstaten Baden-Württemberg, og i den sør-vestlege delen av Tyskland.
Suguru Hashimoto
Han spela for klubben FC Gifu.
Vervins
Vervins er ein kommune nordaust i Frankrike, og sous-préfecture i departementet Aisne. Kommunen har om lag 2 500 innbyggjarar.
CD-ROM
CD-ROM eller cd-rom (uttalt «sederom»), ei forkorting for Compact Disc - Read Only Memory, er ei CD-plate ein kan lagra store mengder data på.
Den vanlegaste lagringskapasiteten er 700 MB, men det finst CD-ROM med lagringskapasitet på opptil 1 GB. Dette tilsvarar ca. 700 diskettar eller 300 000 sider med tekst.
Storhornet (fleirtyding)
Storhornet kan visa til:
NS «Savannah»
NS «Savannah», oppkalla etter dampskipet SS Savannah, var det første atomdrivne skipet som kryssa Atlanterhavet. Det er òg det første atomdrivne passasjerskipet og ein av dei totalt fire atomdrivne lasteskipa som har vorte bygde. NS «Savannah» vart bygd og sjøsatt i USA på slutten av 1950-talet.
RS «Christiania»
Medan ho var i drift for Redningsselskapet var skøyta stort sett stasjonert i Finnmark. Ho redda 257 menneske frå ein sikker daude. 2901 fartøy vart berga eller fekk assistanse. Mannskapet på RS «Christiania» vart heidra med Emile Robins belønning for kryssingssesongen 1903–1904.
I 1932 vart «Christiania» seld til los Wollan i Kristiansund. Under krigen vart ho rekvirert av tyske styresmakter. Ho vart ombygd til fraktefartøy og fekk nytt namn. Frå 1977 har ho vore eigd av familien Petersen i Asker.
9. september 1997 sokk «Christiania» utanfor Mandal. Dei som var ombord vart redda. Skøyta vart attfunnen ved hjelp av fjernstyrt miniubåt (ROV). Ho låg då på 497 meters djupn i Norskerenna. I mai 1998 vart ho heva og transportert til Brevik for reparasjon. Årsaka til havariet var at botnstokken under masta hadde vorte skøytt under bygging, og ikkje laga av heilvaksen stokk slik Colin Archer sine byggespesifikasjonar gjekk ut på. «Christiania» vart sjøsett etter reparasjonen i mai 2000.
Skrustikke
Skrustikke ei eit klemmeverktøy som vert nytta for å halda fast gjenstandar eller emne som ein arbeider med. Emne eller gjenstandar av metall vert ofte festa i ei skrustikke når det skal filast, borast, sveisast eller liknande. I mekaniske verkstader, bilverkstadar, smiar og andre tilsvarande profesjonelle arbeidsplassar har ein som regel til rådvelde fleire skrustikker i ulike storleikar. Benkeskrustikka, som er fast montert på ein arbeidsbenk ved hjelp av boltar, eller festa til benken med ei skruklemme, er den mest vanlege typen skrustikker, kjend frå både profesjonelle verkstader og hobbyrom i tallause variantar og storleikar. Bakkane, som er dei to delene av skruvstikka som held gjenstanden eller emnet fast, kan vere av stål, som er det vanlege, men i somme høve òg av plast eller hard gummi for å hindre skadar på emnet. I bakkane kan det vere spor som gjer det mogleg å setje fast runde emne i stikka.
Ein annan type er maskinskrustikka. Ho er laga for å setjast fast i ei maskin, slik at emnet som vert festa i stikka kan verte forma eller bore hol i maskinelt. Slike skrustikker kan ha ein mekanisk eller hydraulisk innretning som gjev høgare spennkraft enn ein kan få med handemakt.
Erlinsbach i Aargau
Erlinsbach er ein kommune i distriktet Aarau i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 430 meter over havet.
Kommunen ligg mellom elva Aare og Jurafjella på grensa til kantonen Solothurn. Kommunen ligg nær Salhöhepasset, ein viktig fjellovergang i regionen over Jurafjella. Han består av landsbyen Erlinsbach og grenda Hard.
Nedrevatn
Nedrevatn (samisk Vuolitjávri) er ein innsjø som ligg i Porsanger kommune i Troms og Finnmark.
Innsjøen ligg like ved E6, mellom Lakselv og Karasjok. Ved austbreidda ligg Porsangmoen.
Frankfurt børs
Frankfurt børs i Frankfurt am Main er den fremste tyske børsen. Her blir det kjøpt og selt aksjar og andre verdipapir.
Krokvannet i Lebesby
Krokvannet (nordsamisk: Mohkkejávri) er ein innsjø som ligg i Lebesby kommune i Troms og Finnmark.
Laon
Historie
Det åslendte området rundt Laon har alltid vore strategisk viktig. Rundt tida til Julius Cæsar låg det ein gallisk landsby her. Romarane erobra staden, bygde festningsverk, og klarte å motstå invasjonar frå frankarar, burgundarar, vandalar, alanarar og hunarar. På denne tida vart han kalla Alaudanum eller Lugdunum Clavatum.
Byen vart eit bispedøme på 400-talet, oppretta av den innfødde St. Remigius, erkebiskopen som døypte Klodvig I.
Under felttoget i 1814 prøvde Napoleon forgjeves å drive bort von Blücher frå byen under slaget ved Laon.
I 1870 sprengde ein ingeniør opp eit kruttlager ved festninga idet tyske troppar gjekk inn i byen. Mange liv gjekk tapt, og katedralen og det gamle bispepalasset vart øydelagd. Under den franske revolusjonen mista Laon statusen som bispedøme.
Elektrisk stol
Den fyrste avrettinga i den elektriske stolen vart gjort 6. august 1890. Han var vanleg i USA på 1900-talet, men var i 2004 berre tillaten i fem delstatar Alabama, Florida, Nebraska, South Carolina, Tennessee og Virginia. Den elektriske stolen har òg vore brukt på Filippinane.
Hiv/aids i Sør-Afrika
Hiv/aids i Sør-Afrika er eit stort problem når det gjeld personleg helse og familieband. Det er også knytt til samfunnsmessige og politiske vanskar.
Sør-Afrika er eitt av dei landa i verda som er hardast ramma av Hiv/aids. UNAIDS har estimert at 5,3 millionar menneske, dvs. meir enn 21,5 % av befolkninga var smitta av hiv på slutten av 2003. Berre i 2003 har rundt 370 000 innbyggjarar døydd av sjukdomen, og 1,1 millionar barn levde utan ein eller begge foreldre som dei hadde mista til sjukdomen (UNAIDS 2004b).
Sjølv om Sør-Afrika er eit av dei betre stilte landa i Afrika sør for Sahara (ASS) har den største oppmerksamheita som landet har fått i samband med bekjemping av sjukdomen vore negativ. Den sørafrikanske presidenten Thabo Mbeki støtta ei lita gruppe forskarar som nektar at det er nokon samanheng mellom hiv og aids. Dette førte til at medisinar mot aids ikkje vart prioritert, og styresmaktene prøvde å framheva tradisjonelle lækjemiddel som kvitlauk, sitron og raudbete mot sjukdommen i staden.
Etter press gjekk Mbeki og regjeringa hans tilbake på dette, og i 2003 vart det vedteke ordningar for antiretroviral terapi av hiv-smitta. Likevel byrja ikkje ordninga før i 2004 og presidenten rekna med at 53 000 hiv smitta (av over 5 millionar (UNAIDS 2002)) vil få behandling innan mars 2005 (Freeman 2004). Samtidig trua «The Global Fund to Fight Aids, TB and Malaria» med å trekkje tilbake sin støtte til den sør-afrikanske regjeringa fordi støtten ikkje var blitt teken i bruk (SABCNews.com 2004). Regjeringa gjekk også med på eit initiativ for å utvikle hiv-vaksine.
Sjølv om innsatsen frå sentralregjeringa har vore dårleg har mange provinsregjeringar satsa effektivt (Aase 2004:10). Det ser også ut til at andelen smitta tenåringar er på veg ned og andelen hiv smitta gravide kvinner under 20 år har gått ned frå 20 % til 15 %.
Likevel er det estimert at den forventa levetida kjem til å falle frå 61,8 år i 1995 til 41,5 år i 2005-2010, og at 15,9 millionar fleire døyr i perioden 1995-2025 enn om ein hadde vore utan aids. (UN 2003).
DS «Sirius»
Den 18. mai 1940 vart «Sirius» senka av tyske fly utanfor Dyrøy. Sju av mannskapet som var om bord omkom, medan folk på land greidde å redde elleve personar som hadde klamra seg til diverse vrakgods.
Historie
DS «Sirius» vart overlevert i april 1885 til ein kostnad på 350 000 kroner, og starta karrieren som turistskip i Bergenske si Hamburg-rute. Den 3. juli 1894 vart DS «Sirius» sett inn i hurtigrutetrafikk og vart dermed det andre skipet i hurtigruta si historie. I 1896 fekk skipet innlagt elektrisk lys, og i 1899 vart innreiinga i akterskipet forandra. I 1901, 1909 og 1920 vart nye donkeykjelar lagt inn.
I 1908 vart DS «Sirius» bygd om ved Laxevaag Maskin & Jernskibbyggeri i Bergen. Skroget vart forlenga med 5 meter, og ein ny tresylindra trippel ekspansjonsdampmaskin vart installert. I 1912 hadde skipet lugarplass til 60 på 1. plass og 22 på 2. plass.
Mellom 1921 og 1925 gjekk skipet i rutetrafikk til Island. I 1927 vart DS «Sirius» ombygd til lasteskip for 108 000 kroner. Etterpå vart skipet sett inn i godsrute mellom Oslo og Finnmark. I 1930 vart det sett inn straumlinjeforma ror.
Under det tyske åtaket på Noreg den 9. april 1940, var DS «Sirius» i Nord-Norge og vart sett inn i forsyningsteneste for dei norske forsvararane. Den 18. mai 1940 var DS «Sirius» på veg frå Tromsø til Risøyhamn, då skipet vart angripe av tyske bombefly. DS «Sirius» vart treft fleire gonger forut og midtskips, og brekte i to og sokk ved Finnlandsnes. Dei overlevande vart skoten etter med maskingevær. 11 personar redda seg i land, men kapteinen, styrmannen og fem av besetninga omkom da skipet gjekk ned.
21st Century Breakdown
21st Century Breakdown er det åttande studioalbumet til den USA-amerikanske pønkrock-gruppa Green Day. Det blei lansert den 15. mai 2009.
Sjølve albumet er delt inn i tre «akter»: «Heroes and Cons», «Charlatans and Saints» og «Horseshoes and Handgrenades», og er bygd opp som ein rockeopera der ein følgjer eit ungt par, Christian og Gloria.
Fosser
Fosser er ein tettbygd stad i Aurskog-Høland kommune i Viken. Staden er eit bustadområde midt i kommunen. Det er ein daglegvarebutikk der. Fosser ligg ti kilometers køyring sørom Bjørkelangen, ved Fossesjøen.
Fosser var tidlegare definert som eiga tettstad, men frå 1. januar 2013 slo Statistisk sentralbyrå det saman med tettstaden Løken.
Golden retriever
Golden retriever er ein hunderase av retrievertype. Han er ein stor hund med tjukk, gyllen pels og hengande øyre. Golden retriever oppstod som ein fuglehund i Storbritannia på 1800-talet. Han er mykje brukt både som brukshund og kjæledyr.
Skildring
Pelsen er lettkjenneleg gjennom sin gylne farge, i sjatteringar frå djup gyllen til fløytefarga, og kan vera glatt eller lett bølgja. Han har brei skalle, kraftig snute og hengande øyre. Hannhundar har ei mankehøgd på ca. 56–61 cm medan tisper ligg på ca. 51–56 cm. Vekta ligg på ca. 30–43 kg hjå hannane og 25–35 kg hjå tispene, men vekt er ikkje nemnd i rasestandarden.
Golden retriever er kjend som ein stødig, sjølvsikker og vennleg hund. Hundane har høgt aktivitetsnivå og treng mykje mosjon. Dei er rekna som særs intelligente og trenbare, og kan lett lærast opp til jaktapport, agility, dressur, som blindehund og lavinehund. Golden retriever har også gode symjeevne. Dei er også særs barnevennlege, og er populære familiehundar.
Historie
Golden retriever blei avla fram av lord Tweedmouth på landeigedommen hans i Skottland. Det som skulle bli ein god apporthund, tilpassa storskala fuglejakt med moderne skytevåpen, blei til gjennom kryssingar av wavy-coated retriever (no flatcoated retriever) og ein spanieltype som ikkje finst lenger, tweed water spaniel. I avlsarbeidet blei det også nytta irsk setter, blodhund og St. John's water dog frå Newfoundland.
Helse
Golden retrieveren blir omtalt av Norsk Retrieveklubb som ein sunn hunderase. Nokre dyr får hoftedysplasi og albuedysplasi, men det er ikkje noko stort problem. Gjennomsnittsalderen er over 12 år.
Caml
Caml, Categorical Abstract Machine Language, er eit programmeringsspråk i ML-familien. Det er eit sterkt typet funksjonelt programmeringsspråk med fokus på typeinferens. Ein populær implementasjon av Caml er Objective Caml.
Caml vart utvikla av G. Huet, G. Cousineau, Ascander Suarez, Pierre Weis, Michel Mauny og andre frå både INRIA og ENS.
.
Takumi Sogabe
Takumi Sogabe er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Loavddajávri
Loavddajávri er eit vatn som ligg i Lebesby kommune i Troms og Finnmark.
Andakt
Andakt er ei enkel form for gudsteneste som kristne, enkeltvis eller i gruppe, er oppfordra til å halde dagleg.
Ordsoge
Ordet andakt kan brukast i norsk i hankjønn eller hokjønn (ein eller ei). Det har komme frå tysk andenken (tenkje på) via dansk til norsk. Ordet andakt kan brukast i to tydinger: Om ei enkel gudsteneste eller bønestund som omtalt her, eller om ei stemning av alvor og høgtid.
Innhald
Ein typisk andakt inneheld bønn, bibellesing og meditasjon. Andakt er ei kjelde til ro og ein moglegheit til å ta ein pause.
Andakt i media
«Andakten» er eit radioprogram i NRK som har ein særs stabil lytterskare. I 2001 hadde programmet dagleg 430.000 lyttarar. Norea radio sender andaktsserien Over en åpen Bibel til ei rekke lokalradioar, som sender daglege andaktar fem dagar i veka.
Litteratur
For enkle andaktar finst ein særskilt litterær genre av sokalla andaktsbøker.
Noreg
Nokre kjende norske forfattarar av andaktsbøker er Fredrik Wisløff, Hans Edvard Wisløff, Ludvig Hope, Ole Hallesby og O. Dahl Goli
Sverige
Nokre kjende svenske forfattarar av andaktsbøker er Torgny Wirén, Carl Olof Rosenius, Magnus Malm, Wilfrid Stinissen og Aurore Tisell.
Thiago Martinelli
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Marxist
Ein marxist er ein tilhengar av ideane til den tyske tenkjaren Karl Marx.
Marx meinte mellom anna at det er dei materielle kreftene i samfunnet som er basisen, og at tenkinga og andre ting i "overbygningen" spring ut av denne. Men samtidig verkar tilhøve i overbygningen tilbake på den materielle basisen i ein dialektisk prosess. Alle historiske samfunn har vore klassesamfunn, og klassekampen har derfor stått sentralt. Klassekampen i det moderne kapitalistiske samfunnet vil føre til at den stadig meir utarma arbeidarklassen når tida er inne tar over makta i samfunnet gjennom ein revolusjon og sosialiserer produksjonsmidla. Høgt utvikla produktivkrefter og sosialiserte produksjonsmiddel vil vere føresetnader for eit klasselaust samfunn, som da heller ikkje vil ha behov for noka eigentleg statsmakt.
Blant dei som kalla seg marxistar, oppstod det etter Marx sin død ulike syn. Tyskaren Eduard Bernstein meinte ein måtte revidere Marx på enkelte område, særleg dette med utarminga av arbeidarklassen som han meinte ikkje stemte med røynda, og dette med revolusjon, som han meinte heldt på å bli unødvendig i og med utviklinga av demokratiet. Andre kalla Bernstein for revisjonist, og skulda han for å ha forlate marxismen, men Bernstein sjølv meinte han framleis var marxist.
Blant dei som skulda Bernstein for revisjonisme, var russaren Vladimir Lenin. Han meinte seg å stå for ortodoks marxisme, men i røynda reviderte han Marx sjølv, på eit svært vesentleg punkt. Marx hadde meint at kapitalismen måtte løpe lina ut før han kunne avskaffast, altså utvikle produktivkreftene maksimalt og syte for framvoksteren av ein stor og sterk arbeidarklasse. Men Lenin leidde sine bolsjevikar til makta i det tilbakeliggjande Russland i oktoberrevolusjonen i 1917, noko mensjevikane meinte var heilt i strid med marxismen.
Dei fleste som har eit forhold til Marx i dag, meiner at han kan gi gode utgangspunkt for eiga tenking, men ikkje skal sjåast som ufeilbarleg, og at ideane hans slett ikkje kan vere ei altomfattande lære som gir svar på alle spørsmål. For mange sosialistar er det likevel viktig å halde fast på nokre av Marx sine idear, som at klasseperspektivet og spørsmålet om eigedommen må vere sentrale i sosialistisk tenking. Nokre sosialistar med eit forhold til Marx kallar seg marxistar, andre ikkje.
Marxist
Caps lock
Kjelder
.
Bjørkelangen
Bjørkelangen er kommunesenteret i Aurskog-Høland kommune i Viken. Tettstaden har og ligg nordom innsjøen Bjørkelangen, knappe seks mils køyring austom Oslo.
Tunhovd
Tunhovd (helst uttala Tunn`høvd) er ei grend øvst i Nore og Uvdal kommune i Viken fylke. Grenda har frå gamalt av vore bygd med fjellgardar, og ligg på vegen mellom Rukkedalen i Nes og Skurdalen i Hol kommune. Tunhovdfjorden høyrer til Numedalsvassdraget og tek opp i seg vatn frå Skurdalen lenger opp.
Leusin
Leusin eller leucin (avstytt Leu og L) er ei hydrofob aminosyre. Ho er essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv ikkje kan produsera henne. Ho har kodona UUA, UUG, CUU, CUC, CUA og CUG.
Romfartøyet Sojuz
Sojuz (russisk Союзer) er eit russisk romfartøy for manna romferder. Fartøyet vart utvikla av dåverande Sovjetunionen i byrjinga av 1960-talet for å få ein kosmonaut først på månen, men teknologiske problem med bereraketten N1 gjorde at amerikanarane nådde månen først. I staden utvikla Sojuz seg til et fartøy som er svært godt eigna til transport av mannskap til låge jordbanar, spesielt romstasjonar. Dei moderne romfartøya vert brukt til transport av mannskap til og frå den internasjonale romstasjonen.
Passasjerskip
Eit passasjerskip er eit skip som er konstruert heilt eller delvis for å transportere passasjerar. Den Internasjonale Sjøsikkerhetskonvensjonen (SOLAS) dannar grunnlaget for Sjøfartsdirektoratet sine reglar for norsk skipsfart. I denne konvensjonen er eit passasjerskip definert som et skip som fraktar meir enn 12 personar som ikkje er engasjert i drifta av skipet.
Frederick i Maryland
Frederick er ein by vest i det sentrale Maryland i USA. Han er hovudbyen i Frederick County, det største fylket i staten ut frå areal. Fredrecik ligg i utkanten av Washington-Arlington-Alexandria storbyområde, som er ein del av det større Baltimore-Washington storbyområdet. Byen har om lag 60 000 innbyggjarar og er den tredje største byen i Maryland etter Baltimore og Rockville.
I Frederick ligg Frederick Municipal Airport (FDK) og Fort Detrick, som høyrer til det amerikanske forsvaret og er den største arbeidsplassen i fylket. Frederick er heimbyen til BP Solar som er eit av dei største solcellepanelmakarane i landet. Lokalavisa i Frederick er The Frederick News-Post.
Byen vart grunnlagd i 1745 og er kalla opp etter Fredrik den store av Preussen.
Jupitertrojan
Jupitertrojanane eller berre trojanane er ei stor gruppe av asteroidar som deler banen til Jupiter. Sedd i eit koordinatsystem som er sentrert på Jupiter vil dei gå i bane ei eit av dei to Lagrangepunkta, L4 og L5, som ligg 60° føre og bak Jupiter. Dei har store halvakse rundt 5,05 og 5,40 AE. Dei vert kalla trojanar av di dei er namngjevne etter figurar frå Trojanarkrigen.
Historie
E.E. Barnard gjorde den første observasjonen av ein trojan i 1904, men betydinga av oppdaginga vart ikkje lagt merke til på den tida. Barnard trudde nemleg at han hadde fått auga på den nyleg oppdaga saturnmånen Phoebe, som var berre to bogeminutt unna. Først i 1999 då lyspunktet som Barnard hadde observert vart oppdaga på nytt, kunne ein slå fast at objektet var trojanen (12126) 1999 RM11.
Så langt (august 2007) veit ein om 640 jupitertrojanar ved L4 og 536 ved L5; samt respektivt 539 og 509 asteroidar utan nummer. Sannsynlegvis eksisterer det mange fleire jupitertrojanar, men dei er for små til at teleskopa kan få auge på dei.
Den største kjende jupitertrojanen er 624 Hektor med ein storleik på 370x195 km.
Samansetnad
Eit lag frå Keck-observatoriet på Hawaii annonserte i 2006 at dei hadde målt tettleiken til den binære trojanen 617 Patroclus, og at den var lågare enn vatn. Dette tydar på at paret og kanskje alle jupitertrojanane liknar meir på kometar eller kuiperbelte-objekt i storleik og samansetning enn hovudbelteasteroidane.
Eittslags-r
Eittslags-r, flikk, r-flap eller alveolar flap er ein konsonantlyd bruka i somme talemål. Symbolet i det internasjonale fonetiske alfabetet IPA er ein «krok-r».
Lyden blir laga med ei enkelt muskelsamantrekning slik at ein artikulator slår mot den andre, det vil seie tunga slår attover mot alveola (i motsetning til «tjukk l», der slaget er attanfrå og fram). Lyden er stemt.
Denne lyden finst mellom anna i somme samanhengar i spansk, portugisisk og albansk.
I Noreg er dette den typiske r-lyden i Romsdal og på Nordmøre, i Trøndelag, i Nord-Noreg og på Austlandet. Frå Sunnmøre til Bergen om lag har dei derimot rulle-r (som i skotsk engelsk), og frå og med Bergen og sørover har dei skarre-r (som i Danmark, Tyskland, Frankrike, osv).
Luís Fernando Martinez
Luís Fernando Martinez er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Tsjekkia
Den tsjekkiske republikken eller berre Tsjekkia (tsjekkisk Česká republika eller Česko) er eit land på grensa mellom Aust- og Mellom-Europa, og er omgjeve av land på alle kantar. Det grensar mot Tyskland i vest, Austerrike i sør, Slovakia i aust og Polen i nord. Landet vart oppretta 1. januar 1993 og omfattar dei historiske områda Böhmen (tsjekkisk Čechy) og Mähren (Morava), i tillegg til ein liten del av Schlesien (Moravské Slezsko). Landet utgjorde fram til 1993 saman med det noverande Slovakia staten Tsjekkoslovakia. Tsjekkia blei med i NATO i 1999 og i EU i 2004.
Topografi
Tsjekkia har eit variert landskap, og er hovudsakleg delt inn i dei to områda Böhmen og Mähren. Böhmen i vest er eit område som vert drenert av elvene Labe (Elbe på tysk) og Vltava (Moldau på tysk), og er omringa av stort sett låge fjell som Sudetane. Krkonoše er ein del av Sudetane, og her finn ein det høgaste punktet i landet, Sněžka på 1 602 meter. Mähren, den austlege delen, er òg forholdsvis åslendt og vert hovudsakleg drenert av elva Morava, men elva Odra (Oder på tysk) har òg sitt utspring her. Vatnet frå Tsjekkia renn ut i tre forskjellige hav: Nordsjøen (Elbe), Austersjøen (Oder) og Svartehavet (Morava via Donau).
Tsjekkia har òg ein 30 000 m² eksklave midt i hamna til Hamburg i Tyskland. Denne vart gjeven til Tsjekkoslovakia av Artikkel 364 i Versaillestraktaten for å gje landet, som er omgjeve av land, ein stad å transportere varer ned elvene og vidare ut på havgåande skip. Dette området vert gjeve tilbake til Tyskland i 2018.
Klima
Tsjekkia har eit temperert kontinentalklima med relativt varme somrar og kalde og skya vintrar, vanlegvis med snø. Det meste av regnet kjem om sommaren. Sidan landet ligg langt frå hav er temperaturskilnadane mellom sommar og vinter forholdsvis stor.
Joao Costa Neto
Joao Costa Neto er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
King of Prussia
King of Prussia er ein by i Montgomery County i Pennsylvania i USA med opp under 20 000 innbyggjarar. Byen har fått namn etter ei lokal kro som låg her på 1700-talet, kalla «The King of Prussia Inn», som igjen er kalla opp etter Fredrik II av Preussen, som var konge av Preussen. Som resten av Montgomery County har King of Prussia opplevd ei rask utvikling. Det største kjøpesenteret i USA som driv utleige av varer, King of Prussia Mall, ligg her.
Vinton G. Cerf
Vinton Gray Cerf er ein amerikansk vitnskapsmann ofte kalla ein av «Internettets grunnleggarar». Han har jobba med Internett og spesielt TCP/IP-protokollen. 9. november 2005 blei han gjeven Presidentens fridomsmedalje av George W. Bush.
Dei norske Internett-pionerane Pål Spilling og Yngvar Lundh ved Forsvarets Forskningsinstitutt samarbeida tett med Cerf under utviklinga av TCP/IP teknologien.
Værlandet bedehuskapell
Værlandet bedehuskapell står på Leiteneset i Værlandet i Askvoll kommune i Vestland, og er eit kapell frå 1960.
Kapellet er teikna av arkitekt Torgeir Alvsaker og vart til stor del sett opp ved dugnadsinnsats frå bygdefolket. Det er bygd i gul teglstein.
Altartavla frå 1959 viser Peter i stormen på Genesaretsjøen og er måla av Wilhelm Bjørknes. Værlandet fekk eigen gravplass i 1938. Gravplassen ligg sør på Værøyna, eit stykke unna kapellet.
Kapellet høyrde fram til 2006 til Vilnes sokn, men då vart sokna i Askvoll ihopslegne til eitt, og no høyrer Værlandet til Askvoll sokn. Fram til utfasinga av prestegjeld frå 2004 låg ho i Askvoll prestegjeld.
I 2014 vedtok soknet å klegge ned kapellet.
C. G. Conn
C.G. Conn Ltd., òg kalla Conn Instruments eller berre Conn, var ein USA-amerikansk produsent av musikkinstrument, særleg messingblåseinstrument. Selskapet blei skipa av Charles Gerard Conn.
Selskapet vart kjøpt opp av Steinway Musical Instruments i 2000 og vart i 2003 skilt ut i selskapet Conn-Selmer.
Steve Wozniak
Stephen «Woz» Wozniak er ein amerikansk ingeniør og i dei siste åra òg filantrop med polske foreldre. Oppfinningane hans er rekna for å vera ein føresetnad for utviklinga av den personlege datamaskina på 1970-talet. Wozniak skipa Apple Computer saman med Steve Jobs i 1976, og utvikla datamaskinene Apple I og Apple II midt på 1970-talet.
Bruno Formigoni
Bruno Formigoni er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Aursmoen
Aursmoen er ein tettstad i Aurskog-Høland kommune i Viken. Staden har og ligg ni kilometers køyring frå kommunesenteret Bjørkelangen.
Leaktojávri
Leaktojávri er eit vatn som ligg i Porsanger kommune i Troms og Finnmark.
Leavnnjašjávri
Vatnet vert på folkemunne kalla Livnnas og er eit populært mål for både ski- og snøscooter-folk, gjerne med utgangspunkt i Skoganvarre.
Følgjer ein løypenettet sørvestover gjennom øvre del av Stabbursdalen nasjonalpark, kan en ta seg til Joatkajávri fjellstove i Alta eller til Mollesjohka fjellstove, noko lenger sør, i Karasjok kommune. Nordover kjem ein til Klemetstad utanfor Lakselv.
Justus von Liebig
Justus von Liebig var ein tysk kjemikar kjend som ein av grunnleggjarane av både landbrukskjemien og den organiske kjemien. Han utvikla mellom anna den laboratoriebaserte kjemiundervisinga og produkta kjøtekstrakt og bakepulver.
Biografi
Justus von Liebig vart fødd i Darmstadt som son av ein kjemikar. Han vart tidleg interessert i kjemi, men slutta på gymnaset før han fekk artium. Etter å ha arbeidd litt på eit apotek, gjekk han over til assistent for far sin, og las kjemi. I 1820 byrja han studera på universitetet i Bonn, og sidan i Erlangen kor han tok doktorgraden i 1822. I 1824 vart han henta til universitetet i Giessen som kjemiprofessor. Her vart han verande til 1852 - då vart han professor i München.
Organisk kjemi
Liebig utvikla ein metode som var god på å finna mengda karbon, oksygen og hydrogen i organiske sambindingar. Dette hjalp Liebig og studentane hans fastsetja formlane til mange stoff og stoffgrupper, mellom anna kloroform, aldehyd, alkohol og eterar.
Landbrukskjemi
I 1840 kom Liebig med boka Die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Agricultur und Physiologie, kor han argumenterte for at kjemien var ein nyttig reiskap for å forbetra landbrukspraksisen. Han oppdaga at det fanst plantenæringsstoff naudsynte for vekst, og fann at nitrogen, fosfor, kalium, hydrogen, oksygen og karbon var slike. I boka vart minimumslova òg framheva og popularisert.
Status quo
Status quo er eit latinsk uttrykk for uforandra tilstand. Å halde fram status quo er at tilstanden held fram slik han er. Uttrykket kjem frå det diplomatiske omgrepet status quo ante bellum, som tyder «tilstanden som var før krigen», altså tilbaketrekking av fiendtlege styrkar og at den tidlegare herskaren vert sett inn att.
Terje Emberland
Terje Emberland er ein norsk religionshistorikar, forfattar og skribent. Han er seniorforskar ved Senter for studier av Holocaust og livssynsminoriteter (HL-senteret). Emberland har skrive ei rekkje artiklar og bøker om moderne religiøsitet, okkultisme, historia til nazismen og antisemittismen og konspirasjonsteoriar. Han har også skrive kriminalromanar og høyrespel saman med Bernt Rougthvedt.
Arnhild Lauveng
Arnhild Lauveng er ein norsk psykolog som er utdanna ved Universitetet i Oslo og tidlegare schizofren. Ho er busett i Odalen i Hedmark og jobbar på Kongsvinger Distriktspsykiatriske senter (DPS). Ho er ein aktiv foredragsholdar, og mottok i 2004 «Prisen til fremme av ytringsfriheten innan psykisk helsevern».
I 2008 vart ho også tildelt Fritt Ords honnør for å ha brote barrierar innan psykisk helsevern med bøkene sine.
Ho har skrive to sjølvbiografiar om vegen inn og ut av psykose, med fagleg resonnement omkring ulike tilstandar og moglege årsaker til personlegdomsutviklinga.
Bokrettane til I morgen var jeg alltid en løve er seld til Nederland, Akademisk Forlag i Danmark, tyske Random House, Polen og til Spania.
Yusuke Maruhashi
Yusuke Maruhashi er ein japansk fotballspelar.
Han spelar for klubben Cerezo Osaka (2019).