cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bading
Meso-Amerika
Det mesoamerikanske badet, kjent som temazcal på spansk, frå nahuatl-ordet temazcalli, sett saman av temaz ('damp') og calli ('hus'), består av eit rom, ofte med form som ein liten kuppel, med ein eldstad på utsida kjend som texictle (teʃict͜ɬe) som varmar ein liten del av veggen til rommet laga av vulkansk stein. Etter at denne veggen er blitt varma opp heller ein vatn på han for å laga damp, ei handling kalla tlasas. Etterkvart som dampen samlar seg i den øvre delen av rommet bruker ein person som har ansvar for det ei grein til å vifta dampen mot badarane, som ligg på bakken, og bruker henne seinare til å massera dei. Deretter skrubbar badarane seg sjølve med ein liten flat elvestein, og til slutt hentar ansvarspersonen bøtter med såpevatn og gras til å skylla seg med. Dette badet har også rituell tyding, og var knytt til gudinna Toci. Ein kan også gjera det terapeutisk ved å bruka lækjeurter i vatnet ein lagar damp av. Badeforma er framleis i bruk i Mexico.
Europa i mellomalder og tidleg moderne tid
Kristendommen har alltid lagt vekt på hygiene. Sjølv om det tidlege kristne presteskapet fordømde bading av ulike kjønn saman i romerske bad, eller at kvinner bada nakne for auga på menn, oppfordra likevel kyrkja medlemmane sine til å gå til offentlege bad for å bada. Ifølgje kyrkjefedrane Klemens av Alexandria og Tertullian bidrog dette til hygiene og god helse. Kyrkja bygde også offentlege badeanlegg som var separate for begge kjønn nær kloster og pilgrimsstader, medan pavane bygde bad i basilikaene og klostera til kyrkja sidan tidleg mellomalder. Pave Gregor den store oppfordra tilhengjarane til å sjå verdien av bading som eit kroppsleg behov.
Det blei bygd store badehus i austromerske senter som Konstantinopel og Antiokia, og pavane tilbaud bading til romarane gjennom diaconia, eller private lateranske bad, og gjennom ulike klosterbad gjennom 700- og 800-talet. Pavane heldteigne bad i bustadane sine som blei skildra av den lærde Paolo Squatriti som «luksusbad», og velgjerdsbad for geistlege og trengande i kristne kyrkjer og kloster. Offentleg bading var vanleg i kristne større byar i mellomalderen, som Paris, Regensburg og Napoli. Katolske religiøse ordenar som følgde reglane til augustinarordenen og benediktinarordenen omfatta rituell reingjering, og inspirert av Benedikt av Nursia si oppmuntring av å bruka bading terapeutisk spelte benediktinske munkar ei rolle i utviklinga og fremja av spa, eller kurbad.
I mellomalderen var det vanleg å bada i offentlege bad. Slike bad blei også nytta til prostitusjon, slik at det også var ein del motstand mot dei. Rikfolk bada heime, som regel i soveromma sine, ettersom det ikkje var vanleg med eigne baderom. Ein kunne bada i store trekar med eit linklede oppi som hindra badaren frå å få splintar.
I Norden blei særleg laurdagar, av norrønt laugardagr som betyr 'badedag', brukt til å ta seg eit bad og vaska seg grundig. Dette hadde samanheng med dei mellomalderske kyrkjelege renseskikkane.
Terapeutisk bading
Frå midten av 1700-talet byrja ein i vesten å tala for at hyppig bading kunne føra til betre helse, og ein forma idear om terapeutisk bading. Sir John Floyer, ein lege i Lichfield i England, som merka seg den lokale bruken av visse kjelder for lækjing, studerte historia kring kaldbad og gav ut ei bok om emnet i 1702. Boka kom ut i seks utgåver i løpet av få år. Den tyske omsetjinga av boka blei nytta i stor grad av dr. J.S. Hahn frå Silesia, som gav ut ei bok om dei lækjande eigenskapane til kaldt vatn brukt både innvortes og utvortes i 1738.
I 1797 gav dr. James Currie frå Liverpool ut ei bok om bruken av varmt og kaldt vatn til å behandla feber og ulike sjukdommar. Også denne boka kom ut i fleire utgåver, og blei omsett til tysk av Michaelis (1801) og Hegewisch (1807). Ho var svært populær, og den fyrste til å gje emnet eit vitskapleg grunnlag. Samstundes hadde skriftene til Hahn skapt mykje entusiasme blant landsmennenen hans, og ein skipa lag som skulle fremja vatn til medisinsk bruk.
Frå rundt 1829 blei hydroterapi gjort meir populær av Vincenz Priessnitz, ein bonde i Gräfenberg i det dåverande Austerrikske riket. Denne gjenopplivinga blei halden fram av den bayerske presten Sebastian Kneipp (1821–1897), som følgde og vidareutvikla kaldtvatnkuren til Priessnitz. I Wörishofen sør i Tyskland utvikla Kneipp eit systematisk og kontrollert program for hydroterapi som støtte for medisinsk behandling som berre blei gjeven av legar i samtida. Kneipp si eiga bok, 'Min vasskur', blei gjeven ut i 1886 med fleire følgjande opplag og omsetjingaar til andre språk.
Kaptein R.T. Claridge innførte og talte for hydropati i Storbritannia, fyrst i London i 1842, deretter med førelesingsreiser i Irland og Skottland i 1843. Den ti veker lange turneen hans på Irland omfatta Limerick, Cork, Wexford, Dublin og Belfast, i juni, juli og august 1843, med to påfølgjande førelesingar i Glasgow.
Offentlege bad
På 1800-talet byrja ein bygga store offentlege bad påverka av dei frå oldtida og Det osmanske riket i vesten. Dei fyrste moderne slike bada blei opna i Liverpool i 1829. Det fyrste kjende ferskvassbadehuset med varmt vatn opna i mai 1842.
Etter ei tid med kampanjar frå mange komitear blei loven Public Baths and Wash-houses Act innført 26. august 1846. Loven gjorde at lokale styresmakter hadde løyve til å ta på seg utgiftene med å byggja offentlege symjebad.
Varme offentlege bad
Britiske Turkish baths bygde på tradisjonelle muslimske badehus som igjen bygde på romarbad. Dei blei innførte til Storbritannia av David Urquhart, ein diplomat og tidvis parlamentsmedlem for Stafford, som ønskte å gjera tyrkisk kultur meir populær av personlege og politiske grunnar. Han gav ut boka The Pillars of Hercules i 1850, som tok for seg reisene hans i 1848 gjennom Spania og Marokko. Han skildra systemet med tørre varmluftsbad ein brukte der og i Det osmanske riket som hadde endra seg lite sidan romersk tid. I 1856 las legen Richard Barter boka, og byrja eit samarbeid med Urquhart om å byggja eit slikt bad. Dei opna det fyrste moderne varmtvassbadet ved St Ann's Hydropathic Establishment nær Blarney i County Cork i Irland.
Føremål
Eit føremål med å bada kan vera personleg hygiene, der ein vaskar vekk skit og daude hudceller frå huda og håret. Dette kan vera ein måte å hindra eller redusera spreiing av infeksjonssjukdommar på.
Bading kan òg skapa ei kjensle av velvære og ei oppfatting av reinleik.
Ein kan også bruka bading som del av religiøse ritual, som terapi eller som fritidssyssel. Eit bad kan kjøla ned eller varma opp kroppen til den som bader.
Bruk av bad i religiøse ritual og seremoniar omfattar neddykking under dåp i kristendommen og for å oppnå rituell reinleik i ein mikvé i jødedommen. Fleire religionar krev vasking for å oppnå ein slik reinleik, og i hinduismen og sikhismen kan ein mellom anna dykka ned i elver eller basseng for å oppnå reinleik.
I kunst
På 1800-talet fekk badescenen eit høgdepunkt innan klassisisme, realisme og impresjonisme. Orientalske tema som harem og hammam blei utbreidde. Desse scenane bygde på fantasi, ettersom utanforståande menn vanlegvis ikkje hadde tilgang til muslimske kvinner. På andre halvdelen av hundreåret gjekk kunstnarar bort frå mytologi og eksotisisme, og måla samtidige, vestlege kvinner som bada. Edgar Degas laga til dømes over 100 måleri med badescenar. Badarar blei verande eit populært motiv blant avantgarde-kunstnarar på byrjinga av 1900-talet.
Behind the Mask av Fleetwood Mac
Behind the Mask er det 15. studioalbumet til det britisk-amerikanske rockebandet Fleetwood Mac, gjeve ut i 1990. Det var det første albumet etter at gitaristen Lindsey Buckingham slutta. Han vart erstatta av Billy Burnette og Rick Vito, begge gitaristar, songarar og låtskrivarar. Fleetwood Mac vart då eit seksmannsband med fire songarar og låtskrivarar. Albumet vart ikkje ein like stor suksess som føregangaren, Tango in the Night, og hadde heller ingen hitsinglar, sjølv om «Save Me» nådde topp 40 i USA, medan «Love Is Dangerous» og «Skies the Limit» vart noko spelt på radio. Sjølv om albumet så vidt nådde topp 20 i USA, gjekk det heilt til topps på albumlista i Storbritannia og selde til platinaplate der. Etter albumet kom ut slutta Stevie Nicks og Rick Vito, men Nicks kom attende i bandet i 1997.
Plateomslaget til albumet vart laga av fotografen Dave Gorton. Han har fortalt at bandet ikkje ønskte å vere på framsida av albumet og at Mick Fleetwood føreslo å skape eit bilete som «spirituelt symboliserte» bandet. Omslaget vart nominert til ein Grammy-pris i 1991 for beste plateomslag.
Mottaking
Albumet fekk særs blanda kritikk. Allmusic gav albumet 1,5 av 5 stjerner, det lågaste dei gav noko Fleetwood Mac-album, og skreiv at songane var dei minst inspirerte bandet nokon gong spelte inn.» Andre kritikarar var meir positive. Los Angeles Times gav albumet 3,5 av 5 stjerner, medan Rolling Stone gav det 4 av 5 stjerner, og hevda at «Rick Vito og Billy Burnette var det beste som kunne ha skjedd Fleetwood Mac» og at «ikkje sidan Rumours har Fleetwood Mac spelte inn smerte så utrøytteleg og høyrt så til saman ut.»
Medverkande
Fleetwood Mac
Andre medverkande
Peter Cornelius
Peter Cornelius, Peter var ein dansk tenor.
Rock House av Roy Orbison
«Rock House» er ein rockabilly-song skriven av Roy Orbison og Harold Jenkins, som seinare kalla seg Conway Twitty. Songen vart spelt inn for Sun Records i juni 1956 og gjeven ut som den andre singelen for Sun, den 20. oktober 1956. B-sida var «You Are My Baby» som B-side, skriven av Johnny Cash. Songen gjekk ikkje inn på singellista.
Peter Cornelius
Han debuterte som baryton i København i 1892, og sju år seinare debuterte han som tenor i «Den flygende hollender». I 1906 song han i Bayreuth og fekk stor merksemd for si tyske tolking. Frå 1907 til 1914 hadde han fleire framsyningar i Covent Garden. Han var fast tilsett på Det kongelige teater frå 1892 til 1924.
Rock House av Roy Orbison
Singelen vart gjeven ut på albumet Roy Orbison at the Rock House i 1961. Songen vart ein standard for Rockabilly Revival-band i 1980-åra.
Peter Cornelius
Ein av elevane hans var den norske operasongaren Erling Krogh.
Neutronica
Neutronica er det femtande studioalbumet til den skotske visesongaren Donovan. Det kom ut i Vest-Tyskland i august 1980 og i Frankrike i 1980.
Historie
Etter at Donovan ikkje gjekk inn på salslistene i verken Storbritannia eller USA, gjekk Donovan nok ein gong frå den langvarige produsenten sin Mickie Most. Han reiste mykje i Europa og skaffa merksemd om hungersnaud i verda og protesterte mot spreiing av atomvåpen og våpenutvikling. RCA gav han kontrakt for ein europeisk distribusjonsavtale, som starta med Neutronica i 1980. Albumet vart ikkje gjeven ut i USA eller Storbritannia.
Atifete Jahjaga
Atifete Jahjaga er den fjerde presidenten i republikken Kosovo sidan 2008. Ho vart vald til president den 7. april 2011 og vart med det den fyrste kvinnelege presidenten og den yngste av presidentane landet har hatt.
Atifete Jahjaga har studert ulike greiner innanfor jus og politiarbeid ved universitetet i Pristina, University of Leicester (UK) og University of Virginia (USA). tidlegare jobba innanfor jus og som politikvinne i Kosovo. Frå februar 2009 og fram til ho vart vald til president hadde ho stillinga som visepolitimeister i landet.
Stratford-upon-Avon
Stratford-upon-Avon er ein by i Warwickshire i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Stratford-on-Avon. Byen er mest kjend som fødestaden til William Shakespeare.
Stratford vart grunnlagd i angelsaksisk tid, og vart ein marknadsby i løpet av mellomalderen. Byen ligg ved elva Avon, ikkje langt frå Birmingham.
På grunn av sambandet med Shakespeare kjem mange turistar til Stratford, omkring 2 millionar kvart år. Dette tyder at turisme er viktigaste næringsvegen. I tillegg er det ein del aluminiumsindustri, og båtbyggeri. Turismen fører med seg nokre problem, og innbyggjarane har i seinare år klaga på at det er vanskeleg å kome fram i byen på grunn av alle turbussane.
Historie
Stratford har opphav tilbake til bronsealderen, men særs lite er kjent frå denne tida. I romersk tid oppstod staden då romarane bygde veg og strekte ei bru over elva Avon. Arkeologiske spor viser at romarane har hatt ei lita busetjing her. I januar 2011 vart det annonsert at det er funne leivningar av ein afrikansk mann, truleg mellom 40 og 50 år, i det som i dag er er Tiddington Road. Rundt år 300 e.Kr vart mannen gravlagt. Han var moglegvis ein slave eller ein tidlegare romersk soldat. Knoklane til mannen fortel at han var kraftig bygd og at han ofte bar på særs tunge ting. Han leid av gikt i skuldra, hofta og i korsryggen.
Det var først på 600-talet då angelsaksarane invaderte det som i dag er Warwickshire at Stratford oppstod som ein landsby. Namnet Stratford er ei samansetning av angelsaksiske strǣt, moderne engelsk street, «veg», «gate» og ford, det vil seie vadestad på den staden som i dag er byen.
Tugtupitt
Tugtupitt er eit sjeldant mineral som er nærskyldt med sodalitt. Rosenraud tugtupitt frå Grønland er nytta som smykkestein. Det krystalliserer tetragonalt og har den kjemiske formelen Na4BeAlSi4O12Cl.
Stratford-upon-Avon
Historie
Området var først ein del av det angelsaksiske kongedømet Hwicce, som seinare vart ein del av det langt sterkare kongedømet Mercia. Området vart gjeve som herregods av kong Offa av Mercia til bispedømme Worcester, og biskopen og Worcesterkatedralen løyvde rettar så seint som på slutten av 1100-talet. Ved år 691 var det eit lite kloster på eller rett ved dagens soknekyrkje vigd til Den heilage treeininga. Den første dokumenterte referansen til gudsdyrking i området er eit charter frå 845 som gav privilegium til ei lita kyrkje som enno står, men klosteret synst å ha bli nedlagt før 1066.
Tugtupitt
Det vart først funne i 1962 ved Tugtup agtakôrfia Ilimaussaq intusjonskompleks sørvest på Grønland.
Stratford-upon-Avon
Historie
I løpet av høgmellomalderen voks landsbyen fram som ein marknadsby i. Dei opphavlege chartera til byen vart tildelt i 1196, gjeve av Rikard I av England, noko som gjer Stratford til offisielt over 800 år gammal. Grunnen var at jordbruket auka med høgare avkastning som følgje av skogen Arden var vorte rydda. Mor til William Shakespeare heitte Mary Arden, som viser til området Forest of Arden. Med marknadsbyen kom det handverkarar som smedar, snikkarar, skomakarar, bryggarar og bakarar. Den nye marknadsbyen voks opp eit stykke unna den gamle landsbyen, og det var ei tid fiendtlege motsetnader mellom den gamle og den nye, blant anna måtte dei nye byfolka nytte den gamle soknekyrkja. At dagens gater i Stratford er rette og organisert kjem av at den nye byen i 1196 vart grunnlagt i mellomalderen sitt gridsystem.
Stratford vart kjend for industrien sin for malting, prosessering av bygg for brygging. Folkesetnaden bestod truleg av mellom 1000 og 1500 menneske. Lauga for Det heilage krossen vart oppretta i 1269 og hadde eit kapell som enno står. Plasseringa av det vekentlege marknaden var truleg i Rother Street, men det vart seinare flytta til det som i dag er kryssa mellom High Street, Bridge Street og Henley Street. I moderne tid vart det tilbakeført til Rother Street. Sjølve namnet Rother Street peikar på sal av langhorna kveg.
Stratford ligg i nærleiken av Cotswolds med den vesle marknadsbyen rundt 16 km i sør. Som eit viktig område for sauedrift (hanskemakaren John Shakespeare, far til William Shakespeare, kjøpte og selde saueull ulovleg) var Stratford fram til siste halvdelen av 1800-talet den fremste staden for å slakte, marknadsføre og distribuere sau og ull som kom frå Cotswolds. Som ein konsekvens vart Stratford òg eit sentrum for garving i løpet av 1400- og 1600-talet. Både elva og den gamle romarvegen tente som handelsruter for byen. Ved 1300-talet var Stratford ikkje lenger eit lite herregods eigd av biskopen av Worcester, men eit sentrum for handel i regionen.
I 1769 sette skodespelaren David Garrick opp eit større Shakespeare-jubileum som førte til konstruksjonen av ein stor rotunde, ein rund bygning, og til stor tilførsel av vitjande for den tre dagar lange festivalen. Dette førte til det veksande fenomenet av å dyrke poeten som sidan har gjort Stratford til turistmagnet. Huset der Shakespeare vart fødd, vart kjøpt i 1847 og gjort om til eit monument.
Bestefaren på morssida til John Harvard (1607-1638) levde i eit hus i Stratford, som i dag er kjent som Harvard House. I 1636 var John Harvard med på grunnleggje det amerikanske Harvard University i Massachusetts. I løpet av 1600- og 1700-talet vart Stratford verande ein roleg marknadsby.
Shakespeare-attraksjonar
Ved breidda av Avon står Royal Shakespeare Theatre, som er heimen til Royal Shakespeare Company. RSC driv òg to mindre teater i byen, The Swan, som er innreidd som eit teater frå Elisabeth I si tid, og The Other Place. Bygningen Shakespeare vart fødd i er verna. To andre bygningar frå same tid, Hall's Croft og New Place. I førstnemnde budde dotter til Shakespeare, Susannah ein periode, og det sistnemnde står på same stad som eit hus han sjølv åtte. Shakespeare er gravlagt i Holy Trinity Church, der han òg vart døypt som born.
Rett utanfor byen ligg Anne Hathaways hytte, der kona til Shakespeare budde før dei gifta seg, og Mary Ardens hus, der mora hans voks opp.
Kommunikasjon
Stratford ligg i nærleiken av Birmingham, og blir nådd via kryss 15 på M40. Stratford-upon-Avon stasjon har samband til Snow Hill og Moor Street i Birmingham, og til Marylebone stasjon i London.
Det er mange sykkelstiar i byen, og han er knytt til kanalnettverket. I 2006 vart det innført eit Park and Ride-system som har avgrensa biltrafikken i sentrum. Sykkelvegen Stratford Greenway går til Welford og Long Marston, og er ein del av National Cycle Network.
Mack bryggeri
L. Macks Ølbryggeri med plasseringa si på Tromsøya det nordlegaste bryggeriet i verda. Mack tok i mai 2011 til å bygge ny fabrikk i Nordkjosbotn, og vil flytte produksjonen dit. Bryggeriet vart grunnlagt i 1877 av Ludwig Markus Mack. Korrekt namn er AS L. Macks ølbryggeri og mineralvannsfabrikk. Då det stod ferdig i 1877 hadde det kosta 72 000 kroner.
Macks Ølbryggeri har i Tromsø ein eigen pub i bryggeriet som bli kalla for Ølhallen. Det er den eldste puben i Tromsø. Mack var det første bryggeri i Noreg som lanserte eit sesongøl utanom juleøl. Den 10. desember 2000 starta Nordkapp Mikrobryggeri i Honningsvåg produksjon av eige øl, dette var fram til 1. oktober 2009 det nordlegaste bryggeriet, men vart då nedlagt.
Selskapet
Selskapet blir leida av administrerande direktør Harald Bredrup. Eigarselskapet i konsernet er Ludwig Mack as som er morselskap i Mack Ølbryggeri as og Mack Eiendom as. Ein stor del av aksjane er eigd av Ludwig Macks etterkommarar. Selskapet omsette for 524 millionar kroner inkludert avgifter i 2006. Selskapet har ca. 130 tilsette. Etter eit større underskott i 2002, måtte Mack-konsernet selje ut fiskerirelatert verksemd frå dotterselskapet Mackzymal og vart igjen eit reint bryggeri, med ein stor eigedomsmasse. I mars 2008 offentleggjorde selskapet planar om å flytte produksjonen til Nordkjosbotn i Balsfjord kommune, etter over 130 års drift i Tromsø sentrum.
Emballasjedesign
Emballasjeløysninga for Mack SMRPRTY vart tildelt Merket for God Design  fra Norsk designråd i 2004. Oppfølgjaren, XMASPRTY, vart lansert i 2006.
Radio-Activity
Radio-Activity (tysk tittel: Radio-Aktivität) er det femte studioalbumet til det tyske electronicabandet Kraftwerk, som kom ut i oktober 1975. Den engelske og tyske utgåva er identiske utanom titlane, og begge har tekstar på begge språk. Albumet er eit konseptalbum.
Bakgrunn
Tittelen på albumet er eit ordspel som syner til radioaktivitet og aktivitet på radio. Fleire ordspel finst i songtitlane, som «Ohm Sweet Ohm» og «Radio Stars», som kan syne til popstjerner, medan teksten omhandlar kvasarar og pulsarar.
Dette var det første Kraftwerk-albumet som vart produsert av Hütter & Schneider aleine i Kling Klang studio, og det første som vart spelt inn med den «klassiske» besetninga med Hütter/Schneider/Bartos/Flür. All musikken vart skriven av Hütter/Schneider, medan Emil Schult samarbeidde på tekstane. Schult designa òg plateomslaget, ei modifisert utgåve av illustrasjonen for 'Deutscher Kleinempfänger' frå slutten av 1930-åra.
Det var det første Kraftwerkalbumet som nytta bruk av Vako Orchestron (kor, strykarar og orgellydar), som gruppa hadde kjøpt under den nylege amerikanske Autobahn-turneen og Moog Micromoog som vart mykje nytta på dette albumet. Mellom anna skapar det dei skurrande lydane på «Antenna». Det sjølvbygde elektroniske perkusjonsinstrumentet vert òg mykje nytta på albumet, og det same vart ein vocoder. Dei nytta òg dei vanlege synthesizerane (som Minimoog og ARP Odyssey), og Hütter sitt Farfisa elektroniske piano vart nytta på «Transistor». For første gongen på eit album nytta ikkje gruppa fløyte, fiolin eller gitarar.
I 1975 hadde den tidlegare distribusjonsavtalen til Hütter og Schneider med Capriccio Music og Star Musik Studio i Hamburg gått ut. Komposisjonane på Radio-Activity vart publiserte på deira eige selskap, Kling Klang Verlag, som gav dei større økonomisk kontroll over songane dei skreiv. Albumet var òg det første gjeve ut med distribusjonsavtale hos EMI. Albumet nådde 59. plass i Canada i februar 1976.
Tittelsporet «Radioactivity» vart gjeve ut som singel, og vart ein hitt i Frankrike eter at han vart nytta som kjenningsmelodi til eit populært musikkshow. Songen vart sidan spelt inn på ny av Kraftwerk for albumet deira The Mix i 1991. Han vart ytterlegare miksa for ei singleutgjeving av William Orbit og François Kevorkian.
Kjelder
}}
Europacupen i fotball 1974
Europacupen i fotball 1974 var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvararen Ajax frå Amsterdam. Turneringa var den 19. i rekka. Etter ein finalekamp 15. mai 1974 på Heysel-stadion i Brussel, som enda uavgjort 1-1, møttest finalistane Bayern München og Atlético Madrid på ny på same bana to dagar seinare, ein kamp vesttyske Bayern München vann med 4-0 over seriemeistrane frå Spania. Sigeren var den fyrste av tre rake triumfar i Europacupen i fotball til det vesttyske meisterlaget.
Europacupen 1974 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 18. september 1973. Etter to rundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i tida februar-april 1974.
Vinnarlaget Bayern München trong ekstraomgangar for å slå ut svenske Åtvidabergs FF i fyrste runde, og sende deretter Dynamo Dresden, CSKA Sofia og ungarske Újpesti Dózsa ut av turneringa, medan Atlético Madrid sikra seg finaleplass ved å slå ut tyrkiske Galatasaray, Dinamo Bucuresti, Raude Stjerne frå Beograd og Celtic FC frå Glasgow.
Finalane
48 722 tilskodarar såg finalekampen 15. mai 1974 som enda 1-1, medan 23 283 var til stades den 17. mai, då finalen vart avgjort med siger 4-0 til Bayern München. Begge kampane fann stad på Heysel-stadion i Brussel.
I den fyrste finalekampen tok det 114 minuttar før Atlético-kapteinen Luis Aragonés skåra det fyrste målet. Seks minuttar seinare, i det siste minuttet av andre ekstraomgang, utlikna Georg Schwarzenbeck for Bayern. Dermed vart det ny kamp same stad, den 17. mai. Midtbanespelaren Uli Hoeneß gav då Bayern leiinga i 28. minutt, før Gerd Müller i andre omgang sende det vesttyske laget i leiing 2-0 og 3-0 etter 57 og 70 minuttar. Også Hoeneß vart tomålsskårar med ei nettkjenning i 83. minutt.
Vinnarlaget Bayern München stilte med dei same elleve i begge kampane. Sepp Maier stod i mål, vidare var det Johnny Hansen, Georg Schwarzenbeck, Franz Beckenbauer, Paul Breitner, Franz Roth, Rainer Zobel, Uli Hoeneß, Conny Torstensson, Gerd Müller, Jupp Kapellmann. I den fyrste kampen tok Bernd Dürnberger plassen til Torstensson i 76. minutt.
I det fyrste oppgjeret mønstra Atletico: Miguel Reina, Francisco Melo, Adelardo Rodríguez, Ramón Heredia, Luis Aragonés, José Luis Capón, Eusebio Bejarano, Javier Irureta, Armando Ufarte, José Gárate, Ignacio Salcedo. Heraldo Becerra fekk plassen til Ufarte i det 69. minutt og Alberto Fernández spelte ekstraomgangane, i staden for Salecedo. I finalekamp nummer to var Irureta og Ufarte vraka frå startoppstillinga, i staden spelte Becerra og Fernández frå start. På stillinga 0-2 kom fyrst Domingo Benegas inn for Adelardo, og så Ufarte for Fernández.
Vital Loraux og Alfred Delcourt, begge frå Belgia, dømde høvesvis den fyrste og den siste kampen.
Pave Pius II
Pave Pius II var pave frå 19. august 1458 til han døydde seks år seinare, i 1464.
Pave Pius II var fødd i Corsignano nær Siena som Enea Silvio Piccolomini. Han var son av patrisiaren Silvio Piccolomini og kona Vittoria Forteguerri. Systera hans Laudomia blei mor til pave Pius III. Som ung hjelpte han faren å driva sleksteigedommen i Corsignano; staden har seinare fått status som by og blitt biskopsete med namnet Pienza (Pius). Atten år gammal byrja han studera ved universitetet i Siena. Etter å ha høyrt Bernardins av Siena preika ville han gå i kloster, men blei frarådd munkelivet av venene sine. Han møtte biskop Capranica av Fermo som var på veg till Baselkonsilet, og fekk teneste hjå han som sekreterær. Han deltok derfor vEd konslet i opposisjonen mot pave Eugenius IV. Han døydde i Roma eller Ancona.
Die Dame
Die Dame var eit tysk illustrert dameblad som kom ut i Berlin frå 1911 til 1943.
Historie
Bladet bygde på Illustrierte Frauen-Zeitung, som var blitt gjeve ut av Lipperheide-Verlag frå 1874. Ullstein Verlag kjøpte dette bladet fordi dei fem sønene til forlagsgrunnleggjaren Leopold Ullstein innsåg at det ikkje hadde noko tilbod for kvinner, sjølv om denne gruppa var kundar med middel. Bladet blei lansert under det nye namnet Die Dame i desember 1911.
Die Dame etablerte seg som eit glamorøst vekeblad som tok for seg kultur, samfunn og mote. Moteredaktørar som Elsa Herzog, Johanna Thal, Stephanie Kaul og Lily von Nagy vektla ein stil som ikkje bygde på opphav eller rikdom, men på individuell eleganse og smak og som representerte den nye kvinna (Neue Frau) under Weimarrepublikken. Ein eller to gonger i månaden inneheldt det litteraturmagasinet Die losen Blätter. Kunstnarar og forfattarar som George Grosz, Bertolt Brecht, Hannah Höch og Max Pechstein bidrog til bladet, som også hadde tekstar av Kurt Tucholsky, Carl Zuckmayer, Ringelnatz og Klabund. Arthur Schnitzler gav ut si Traumnovelle her for første gong, og forfattaren Vicki Baum var med i redekasjonen fram til ho emigrerte.
Under nazistane blei bladet ekspropriert og arianisert. I 1943 stoppa utgjevinga av bladet på grunn av krigen.
John Ray
John Ray var ein engelsk prest og naturvitskapsmann som vart verdsett som ein av dei tidlegaste naturforskarane blant dei engelske prestane. Fram til 1670 skreiv han namnet sitt som John Wray. Han publiserte viktige arbeid om botanikk, zoologi og naturleg teologi. Han er kjent for klassifisering av plantar i verket Historia Plantarum, eit viktig skritt mot moderne taksonomi. Ray avviste systemet med dikotomisk inndeling der artar vart klassifiserte i samsvar med eit førehandsoppfatta, enten/eller typesystem. I staden klassifiserte han plantar i samsvar med formlikskapar og forskjellar som kom fram ved observasjon. Han var blant dei første som freista ein biologisk definisjon for omgrepet 'art', som «ei gruppe morfologisk liknande organismar som stammar frå ein felles forfar». Eit anna vesentleg bidrag til taksonomi var inndelinga hans av plantar i dei med tofrøbladingar (dicotyledoneae) eller berre eitt, einfrøbladingar, ei inndeling som blir brukt i taksonomi i dag.
Bergen gamle stasjon
Bergen gamle stasjon var endestasjonen for jarnbanen Vossabanen i Bergen og den fyrste jarnbanestasjonen i byen. Stasjonen var bygd i 1882 etter teikningar av arkitekt Balthazar Lange, og vart teke ut or bruk i 1913, då Bergen stasjon vart opna. Bygningane vart rive i samband med at galleribygningen til den tidlegare Stenersens samling vart reist på den same tomta, den noverande bygningen KODE 2 (Stenersen) til kunstmuseet KODE.
Stasjonen låg såleis på nordvestsida av Lille Lungegårdsvann, i Christies gate. Ein liten rest av den gamle stasjonen er teke vare på, og er å sjå som eit slags tilbygg til KODE 2 attmed krysset mellom Christies gate og Lars Hilles gate. Frå stasjonen gjekk Vossabanen over Florida og Solheimsviken, mellom anna gjennom ein tunnel som framleis er å sjå i Nygårdsparken, i nærleiken av Geofysisk Institutt.
Zarajsk
Zarajsk (russisk Зара́йск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. Han ligg på høgre breidda av elva Osiotr, ei sideelv til Oka, rundt 100 km sør for Moskva.
Zarajsk oppstod på 1100-talet som landsbyen Krasnoje og er ein av dei eldste byane i Moskva oblast. Landsbyen høyrte på denne tida til fyrstane i Rjazan. I 1237 vart landsbyen øydelagd av troppane til Batu Khan. Han vart gjenoppbygd på 1300-talet under namnet Novogorodok. Frå 1528 og framover vart han kalla Nikola Zarazskijs by og det var ikkje før først på 1600-talet at han fekk det noverande namnet Zarajsk. Før 1900-talet var byen ein del av Rjazan gubernija og arkitekturen og dialekten i byen verkar å ligge nærare Rjazan enn til Moskva. Under Storfyrstedømet Moskva var Zarajsk ei av festningane som danna Zasetsjnaja tsjerta, ei festningslinje av felte tre, barrikadar, festningar og grøfter, som vart bygt av russarane som vern mot hordane av Krim- og Kazan-tatarar. I 1531 vart det bygt ein kreml i stein i staden for den tidlegare trefestninga. Tatarane klarte ikkje å ta festninga under sine raid i 1533, 1541 og 1570.
Zarajsk sitt kalksteinskreml står framleis og er ganske godt vedlikehalde. Borga er lita og har ein rektangulær fasong, med berre seks tårn, to av dei ved portane. Av dei fem kyrkjene i Zarajsk er den eldste St. Nikolaskatedralen, innvigd i 1681.
Canterbury-forteljingar
Canterbury-forteljingar, engelsk The Canterbury Tales eller Tales of Caunterbury, er ei samling forteljingar skrivne av den engelske forfattaren Geoffrey Chaucer på slutten av 1300-talet. Dei blir fortalde i ei rammefortelling der ei gruppe pilegrimar dreg frå Southwark til Canterbury for å vitja grava til Thomas Becket i domkyrkja der. Pilegrimane representerer ulike grupper i det samtidige engelske samfunnet.
Forteljingane omfattar 24 stykke og over 17 000 linjer skrivne på mellomengelsk mellom 1387 og 1400. Dei fleste forteljingane er skrivne på vers, medan to av dei er på prosa.
Zarajsk
I dag er Zarajsk eit industrisenter i distriktet, med verksemder innan polygrafi, byggematerial, matvarer og fottøy.
Rumpeldunk
Rumpeldunk (engelsk Quidditch) er ein fiktiv sport spelt på sopelimar i serien om Harry Potter. Det blir spelt med tre ballar (klabb, gullsnopp og sluff), sju spelarar og seks målstenger (tre på kvar side av banen). Kvart lag består av to knakkarar, ein speidar, ein målvakt og tre jagarar.
Canterbury-forteljingar
Bakgrunn
Strukturen i verket minnar om den i Dekameronen av Giovanni Boccaccio, som Chaucer kan ha lese då han vitja Italia som diplomat i 1372. Som Dekameronen rekner ein med at Canterburyfortellingene bidrog til å gjera folk sitt talemål meir utbreidd som litteraturspråk, i staden for fransk eller latin.
Ein rekner med at verket var ufullendt då Chaucer døydde. I den generelle prologen introduserer han 30 pilegrimar som kvar skal dela fire forteljingar, to på vegen til Canterbury og to på tilbakevegen. Det ville då ha omfatta 120 forteljingar. Også den tiltenkte rekkjefølgja på forteljingane er ukjend, ettersom verket blei laga før boktrykkarkunsten blei utvikla i Europa, og Canterburyfortellingene blei spreidde gjennom handskrivne manuskript.
Innhald
Verket inneheld desse delane:
Omsetjingar
Egil Tveterås utførte den første omsetjinga av verket til norsk, som Canterburyfortellingene i 1953. Det kom ut ei ny omsetjing av Arthur O. Sandved i 2002. Den norske mellomalderhistorikeren Kåre Lunden gjendikta eit utval av Canterbury-forteljingane og andre verk av Chaucer til nynorsk i 1993.
Rumpeldunk
Gullsnoppen
Gullsnoppen (engelsk: Snitch) er den minste ballen i spelet. Han er valnøttstor, gyllen, har venger og er vanskeleg å fange. Snoppen har to funksjonar i Rumpeldunk. For det første regulerer han kamplengda: Spelet er over idet ein av speidarane klarer å fange han. For det andre får laget som fangar han 150 poeng. Dette er ein poengsum som svarar til femten skåringar.
Gullsnoppens opphav er ifølgje boka Rumpeldunk gjennom tidene ein kamp i 1269 da ein liten fugl av arten Gullsnupp blei sleppt laus på banen. Fuglejakta blei snart ein del av spelet, men da fuglen blei freda, blei han bytta ut med ein ball. På 1100-talet levde fuglen i Nord-Europa. Det har ikkje vore noko problem å skjule denne arten for gompar, sidan han flyr så fort at han rett og slett ikkje er synleg for andre enn nokre få trollmenn. Han er også veldig god til å gøyme seg. Snuppjakt var populært som sport på 1100-talet.
Sluff
Den moderne sluffen er ein rund, skarlagensraud ball som er 30 cm i diameter og saumlaus. Opphavleg var sluffen av lêr, ofte med ei hempe. I utgangspunktet var sluffen ikkje forheksa, i motsetning til ei andre ballane i spelet. Moderne sluffar er forheksa ved hjelp av ein formel oppfunnen av heksa Daisy Pennifold. Den såkalla «Pennifold-sluffen» fell ikkje i vanleg fart, men søkk gjennom lufta som i vatn, slik at jagarane får tid til å fange han før han når bakken.
Fire spelarar på kvart lag har oppgåver som heng saman med sluffen. Dei tre jagarane og målmannen prøver å få ballen gjennom motstandarlagets målringar, samtidig som dei vaktar sine eigne.
På andre språk;
Jan van Goyen
Liv og gjerning
Jan van Goyen gjekk i målarlære frå han var 10 år gammal. Seinare var han i Hoorn, der han vidareutdanna seg hos landskapsmålaren Willem Gerritsz. 19 år gammal reiste Goyen i Frankrike for å studere landskapsmåleriet. Han utvikla deretter evnene sine hos ein kjend målar i Haarlem, Esaias van de Velde. Der gjorde han store framsteg og vart på kort tid ein etterspurd målar. Eigen verkstad opna han i 1618.
Det nederlandske landskapsmåleriet hadde til dess i hovudsak vore idealiserande og halde seg til sydlandske former. Med 1600-talet byrja ei ny retning å vise seg, og som heldt seg til heimlandet sin enkle og formfattige natur. Bileta er prega av duse fargar og poetisk ro. Dei er fridd frå briljante effektar og utan idealistiske tilvisingar. Jan van Goyen var ein av dei første meistrane i denne retninga, og såleis ein av grunnleggjarane av det moderne landskapsmåleriet. Saman med Salomon van Ruysdael og Pieter de Molyn var Goyen dei viktigaste representantane for landskapsmåleriet i Nederland i første halvdelen av 1600-talet.
Rumpeldunk
Klabb
Klabben er ein jernball som flyg gjennom lufta og prøver å slå spelarane av sopelimane. Klabben går etter nærmaste spelar. Kvart lag har to knakkarar som bruker balltre for å slå klabbana unna spelarane på sitt eige lag, mot motstandarlagets spelarar. Klabbane oppstod som flygande steinar. Ettersom desse lett blei slått i stykke, begynte ein tidleg på 1500-talet å eksperimentere med metallklabbar.
Shoreham-by-Sea
Den eldste delen av byen, og hamna New Shoreham, vart grunnlagt av normannarane mot slutten av 1000-talet. Den noverande soknekyrkja i New Shoreham, St. Maria de Haura («i hamna») vart bygd innanfor eit tiår etter nedteikninga av Domesday Book (1086). Kyrkja i dag er berre halvparten så stor som den opphavlege, då delar har falle ned. Byen vart planlagt med eit regelmessig gatenett, som i stor grad har overlevt.
Jan van Goyen
Liv og gjerning
Goyen flytta til Haag i 1632. Her laga han svært mange måleri, noko som truleg var eit svar på at han ikkje fekk dei høgste prisane for verka sine. Han var heile tida på jakt etter å auke rikdomen sin. Difor engasjerte han seg i ulike forretningstiltak, som til dømes kunstsal og -auksjon, og rein spekulasjon i tulipanar og i jordeige. Desse aktivitetane førte til at han på drog seg ei kolossal gjeld han aldri makta ordne opp i.
Rumpeldunk
Rumpeldunk på Galtvort
Kvart hus på Galtvort har kvart sitt rumpeldunklag som spelar kampar mot kvarandre. Poenga laga får i desse kampane gjeld med på husmeisterskapen. Harry Potter var speidar på Griffing-laget frå sitt fyrste til sjette år, altså all tida han gjekk på Galtvort.
Shoreham-by-Sea
Shoreham Beach, sør for byen, var ein grusbanke som er bygd opp over fleire hundreår av kreftane i havet. Rundt 1900 byrja fleire å ta i bruk ombygde jernbanevogner som sommerhus i nærleiken av Shoreham Beach. Området der desse stod fekk tilnamnet Byngalow Town, og vart i ei kort tid heim for den britiske filmindustrien i den tidlege fasen. Under andre verdskrigen vart grusbanken fjerna av militære årsaker, og det er no anlagt moderne bustadområde der. Ein av dei få bygningane som overlevde utplaninga under krigen var Den gode hyrdes kyrkje, frå 1913.
Rumpeldunk
Laget for år 1-3
Dette Griffings lag dei tre fyrste åra Harry Potter gjekk der.
Rumpeldunk i røynda
Etter den store suksessen til Harry Potter-bøkene og -filmane har det grodd fram ei internasjonal rørsle som speler såkalla «Muggle Quidditch» (eller «Gompeldunk»). Rørsla starta ved høgskular og universitet i USA. Ho er organisert i det Internasjonale Rumpeldunkforbundet (International Quidditch Association, IQA). Rumpeldunklag finst no i svært mange land i verda, og det blir arrangert diverse cupar, mellom anna verdscup.
Jan van Goyen
Liv og gjerning
Måleria hans er oftast enkle i komposisjonen og dannar ei klar motsetning både mot dei eldre nederlendarane sine landskap og mot dei samtidige målarane som arbeidde i Italia. Her er aude sandmarker under ein gråleg himmel, noko som gjer at Goyen sine måleri ber bod om melankoli. Dette inntrykket vert forsterka av at alt er måla som i ein einaste gråaktig tone.
Jan van Goyen døydde i Haag i 1656.
Rumpeldunk
Rumpeldunk i røynda
I Noreg finst per 29. september 2012 to offisielle lag. Det fyrste offisielle laget til Noreg blei starta ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU) i Trondheim i 2012 og er ein del av NTNUI, idrettslaget til NTNU.
Dei openberre utfordringane ved å spele eit magisk spel utan magi blir takla ved at spelarane spring på bakken med sopelimar mellom beina og kastar kanonballar i staden for å bruke trollmannsrumpeldunkens jernklabbar og balltre. Gullsnopp-ballen er festa til ein person som kan bevege seg fritt innanfor eit på førehand fastsett område.
Garforth
Området er forholdsvis velståande, og kriminaliteten og arbeidsløysa er lågare enn gjennomsnittet i City of Leeds. Av dei nesten 24 000 som budde der ved folketeljinga i 2001 åtte litt over 80 % sine eigne heimar, noko som er 20 % høgare enn i distriktet som heilskap. Omkring 15 000 budde i Garforth sentrum, og resten på bustadområde rundt.
Byen oppstod som ei følgje av ekspansjon på 1600- og 1700-talet, då den lokale familien Gascoine dreiv fleire kolgruver i området. Fleire landsbyar – Micklefield, Kippax, Swillington, Methley og Allerton Bywater – voks opp rundt byen i same periode. I dag er produksjonsindustri og bilverkstader viktigaste næringsvegane, og meir enn ein ein tredjedel av arbeidsstokken er tilsett der.
I seinare tid har byen vakse som følgje av ein generell oppgangstid i Leeds, kombinert med gode transporthøve. A1 og M1 går rett ved, og er forbunde med ein ringveg. Det er to jernbanestasjonar, Garforth og East Garforth, som betener linja mellom Leeds og York. Det er dermed mogleg å pendle til fleire stader i området, og det er enkelt å reise til og frå byen for å finne andre tilbod.
Rugby er den viktigast idretten i området, og dei to største klubbane i området er Leeds Rhinos og Castleford Tigers. Rhinos vann Syp League i 2004 og World Club Challenge i 2005. Fotball har tradisjonelt stått i skuggen for rugby i Garforth, men har i seinare år vorte meir populært. Garforth Town AFC spelar i Northern Counties East Football League. Mot slutten av 2004 byrja brasilianaren Sócrates å spele for klubben. Naturleg nok er mange av innbyggjarane òg tilhengarar av Leeds United FC.
Save Me av Fleetwood Mac
Trass i at han vart ein hit i USA, er ikkje «Save Me» med på albumet The Very Best of Fleetwood Mac.
Irsk litteratur
Irsk litteratur omfattar tekstar skrivne på irsk, latin, standard engelsk og ulsterskotsk av folk tilknytte øya Irland. Dei eldste kjende irske tekstane stammar frå 600-talet, og blei skrivne av munkar på latin og gammalirsk. I tillegg til religiøse tekstar skreiv munkane ned både dikt og mytologiske soger. Ei rekkje gamle irske mytologiske tekstar har overlevd til moderne tid, som Táin og Buile Shuibhne.
Engelsk blei innført til Irland på 1200-talet etter den normanniske invasjonen av Irland. Irsk blei verande det viktigaste litterære språket på øya fram til 1800-talet, sjølv om det gjekk inn i ein sakte tilbakegang frå 1600-talet med aukande engelsk makt på øya. I siste halvdelen av 1800-talet gjekk stillinga til irsk raskt tiblake til fordel for engelsk i størstedelen av landet, i stor grad på grunn av den store hungersnauda (1845-1849) og den påfølgjande nedgangen i folketalet som følgje av svolt og utvandring. Slutten av hundreåret såg likevel ein ny kulturell energi i landet, med ei keltisk fornying som oppmuntra til ein moderne irskspråkleg litteratur og til bruken av eldre irske motiv i den engelskspråklege litteraturen. Dette siste blei viktig i den irske litterære fornyinga (Irish Literary Revival).
Den anglo-irske litterære tradisjonen hadde sine første store namn i Richard Head og Jonathan Swift, følgd av Laurence Sterne, Oliver Goldsmith og Richard Brinsley Sheridan. Eit irskspråkleg dikt frå 1700-talet, Eibhlín Dubh Ní Chonaill sitt Caoineadh Airt Uí Laoghaire, er også eit kjent verk frå denne tida.
På slutten av 1800- og gjennom heile 1900-talet omfatta irsk litteratur ei rekkje verk som blei spreidde verda over, som verk av Oscar Wilde, Bram Stoker, James Joyce, W.B. Yeats, Samuel Beckett, Elizabeth Bowen, C.S. Lewis, Kate O'Brien og George Bernard Shaw. Dei fleste av desse hadde reist frå Irland for å søka lukka i andre delar av Europa som England, Frankrike, Spania og Sveits. Samstundes utvikla etterkomarane av skotske busetjarar i Ulster sin eigen litterære tradisjon på ulsterskotsk med ei særleg vekt på rimande dikt.
Sjølv om engelsk var det dominerande språket innan irsk litteratur på 1900-talet, blei det også skrive verk av høg kvalitet på irsk. Ein nyvinnande modernisisk forfattar på irisk var Pádraic Ó Conaire, og tradisjonelle levemåtar blei skildra i ei rekkje sjølvbiografiar av irsktalande frå vestkysten, som Tomás Ó Criomhthain og Peig Sayers. Máiréad Ní Ghráda skreiv fleire skodespel påverka av Bertolt Brecht, og den fyrste omsetjinga av Peter Pan, Tír na Deo, og Manannán, den fyrste irskspråklege science fiction-boka. Engelskspråklege irske forfattarar var leiande i den nye modernistiske rørsla, mellom dei James Joyce, med Ulysses rekna som eit av dei mest innverknadsrike verka frå 1900-talet. Dramatikaren Samuel Beckett skreiv ei rekkje viktige skodespel, som Waiting for Godot. Fleire irske forfattarar har utmerka seg innan novelleskriving, særleg Edna O'Brien, Frank O'Connor og William Trevor. Andre kjende irske forfattarar frå 1900-talrt er diktarane Eavan Boland og Patrick Kavanagh, dramatikarane Tom Murphy og Brian Friel og romanforfattarane Edna O'Brien og John McGahern. Mot slutten av hundreåret blei irske diktarar, særleg mange frå Nord-Irland, kjende med Derek Mahon, Medbh McGuckian, John Montague, Seamus Heaney og Paul Muldoon som viktige namn.
Kjende engelskspråklege irske forfattarar på 2000-talet er mellom anna Edna O'Brien, Colum McCann, Anne Enright, Roddy Doyle, Moya Cannon, John Boyne, Sebastian Barry, Colm Toibín og John Banville, som alle har vunne større prisar. Yngre forfattarar er mellom anna Sinéad Gleeson, Paul Murray, Anna Burns, Billy O'Callaghan, Kevin Barry, Emma Donoghue, Donal Ryan og dramatikarane Marina Carr og Martin McDonagh.
Nocturne av Secret Garden
«Nocturne» er ein norsk song som vann Melodi Grand Prix 1995 og deretter Eurovision Song Contest same år. Songen er nesten heilt instrumental og har ei kort tekst på berre 24 ord. Melodien vart komponert av Rolf Løvland, medan Petter Skavlan skreiv teksta. Songen vart framført av duoen Secret Garden og fekk ein viss kommersiell suksess etter sigeren. I Noreg kom songen aldri inn på VG-lista, men gjorde suksess som ein del av albumet Songs from a Secret Garden som toppa VG-lista same året.
Melodi Grand Prix
NRK spesialinviterte Rolf Løvland til å levere inn ein song til Melodi Grand Prix 1995. Til slutt valde Løvland å sende inn «Nocturne», ein låt som var skriven til det fyrste albumet til Secret Garden. Det var dimed aldri meininga at songen skulle vere med i Melodi Grand Prix. «Det var helt tilfeldig at produsenten for Melodi Grand Prix fikk høre låten. Han mente 'Nocturne' var noe annerledes og nytt, og trodde den hadde et stort potensial i konkurransen. Til slutt lot jeg meg overtale» sa Løvland til NRK i 2015.
Nocturne var nesten heilt instrumental, med to korte vers på til saman 24 ord. Trass den utradisjonelle stilen vann «Nocturne» Melodi Grand Prix på NRK Marienlyst laurdag 1. april 1995.
Eurovision Song Contest
Skepsisen var til stades også i forkant av den internasjonale finalen i Dublin 13. mai 1995. Blant anna meinte svenskane at «Nocturne» ikkje var nokon song. Han fekk heller inkje poeng frå den svenske juryen, men vann likevel Eurovision Song Contest med 148 poeng. Dette var den andre sigeren til Noreg i Eurovision Song Contest.
Om songen
Teksta til songen består av berre 24 ord, og mykje av songen vert utgjord av instrumentalparti for fiolin av Fionnuala Sherry. Teksta går som følgjer:
Utgjevingar
«Nocturne» vart utgjeven på singel og var òg på albumet Songs from a Secret Garden, utgjeve i 1995. Countryhumor-gruppa Dusty Cowshit gav ut ein humoristisk versjon av songen i 1996.
Shrek-versjon (2001)
Melodien til «Nocturne» har truleg òg vore inspirasjonskjelde til songen «Fairytale». Denne songen var ein del av lydsporet til den fyrste Shrek-filmen i 2001, der Harry Gregson-Williams og John Powell var oppførte som låtskrivarar. Songen var òg med på albumet Shrek: Original Motion Picture Score, utgjeve 4. desember 2001.
Seinare
Ved framsyningar etter rundt 2015 er den opphavlege vokalisten Gunnhild Tvinnereim vorte bytte med.
Listeplasseringar
«Nocturne» kom aldri inn på VG-lista, men tok seg inn på singellistene i fleire europeiske land – blant anna Sverige som ikkje gav «Nocturne» eit einaste poeng i Eurovision Song Contest.
Holmfirth
Holmfirth er ein liten by i Kirklees-distriktet i West Yorkshire med om lag 2000 innbyggjarar.
Gran Hotel Bali
Gran Hotel Bali er eit firestjerners hotell som ligg i Benidorm i Spania. Det er 186 meter høgt (210 meter med masta), noko som gjer det til det høgaste hotellet og ein av dei høygaste skyskraparane i Europa.