cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Binaiafjellet
Binaiafjellet (indonesisk Gunung Binaia) er ein 3027 meter høg fjelltopp på øya Seram i Indonesia. Fjellet er det høgste på øya, og ein av dei hundre fjelltoppane i verda med størst topografisk prominens. Området kring fjellet utgjer den 1890 km2 store nasjonalparken Manusela.
Lisbeth Holand
Lisbeth Holand er ein norsk SV-politikar fødd i Vikna i Nord-Trøndelag. Ho vart vald inn på Stortinget frå Nordland i 1989. I periodane 1985–1989 og 1997–2001 var ho vararepresentant. Holand var leiar i Nei til EU mellom 1997 og 1999.
Vartry
Vartry (irsk Abhainn Fheartraí) er ei elv i Republikken Irland. Ho har utspring i Calary Bog nedanfor fjellet Great Sugar Loaf nord i County Wicklow. Nær Roundwood vart ho demma opp i 1840-åra to stader for å danne Vartryreservoaret.
Frå reservoaret renn ho austover gjennom Ashford og inn i The Murragh, eit myrområde som oppstod på innsida av ein kystjernbane bygd i 1860-åra.
The Murragh munnar ut i Irskesjøen nær byen Wicklow.
Høgskulen for grøn utvikling
Høgskulen for grøn utvikling (HGUt), tidlegare Høgskulen for landbruk og bygdenæringar (HLB), er ein offentleg godkjend privat høgskule driven som ei sjølveigande stifiting. Han held til på Bryne i Rogaland.
Skulen har fokus på landbruk, nærings- og bygdeutvikling, og tilbyr mellom anna bachelorutdanning i nyskaping og regenerativ samfunnsutvikling.
Høgskulen opna i 2005. Han bytta namn frå HLB til HGUt 31.12.2019. Rektor ved HLB er dr. philos Dag Jørund Lønning.
Frå 2010 har høgskulen hatt tilbod om den einaste Bachelorutdanning i bygdeutvikling i Noreg. I tillegg har ein tilbod om årsstudiar innan Handlingskompetanse, Landbruksøkonomi og leiing, Husdyrproduksjon, Nyskaping og Hest i næring. Skolen driv og forskingsarbeid og internasjonal utveksling/samarbeid.
Nordkinnhalvøya
Nordkinnhalvøya, tidlegare kalla Nordkynhalvøya, (samisk: Čorgašnjárga) er ei halvøy i Troms og Finnmark. Halvøya er delt mellom Gamvik kommune og Lebesby kommune, og er berre knytt til resten av fastlandet med det smale Hopseidet. Halvøya ligg mellom Tanafjorden i aust og Laksefjorden i vest.
De viktigaste tettstadane på Nordkinnhalvøya er Mehamn, Gamvik og Kjøllefjord. Høgaste punkt på Nordkinnhalvøya er Storvarden på Sandfjellet, på 486 moh. Lengst nord på halvøya er Kinnarodden, som er det nordlegaste punktet på fastlandet i Noreg og Europa. Nord for Gamvik ligg Slettnes fyr, som er verdas nordlegaste fastlandsfyr.
Kommunikasjonsmessig er Nordkinnhalvøya knytt til resten av vegnettet med riksveg 888, som opna i 1989. Mehamn og Kjøllefjord har anløp av hurtigruta, og Mehamn har flyplass.
Vida Vencienė
Vida Vencienė, fødd Mogenytė, er ein litauisk tidlegare langrennar frå Ukmergė som vart olympisk meister på 10 km i 1988, då ho representerte Sovjetunionen.
Vencienė debuterte i verdscupen i langrenn med ein femteplass på 10 km i kanadiske Bibawik i desember 1985. Ho deltok på 10 km då Ski-VM 1987 fann stad i Oberstdorf, der ho enda på 13. plass. OL-sesongen 1988 vart ho nummer to på ein 10 km i sovjetiske Kavgolovo, hennar nest beste plassering i eit verdscuprenn. Seks veker seinare kom høgdepunktet då ho vann gullmedaljen på 10 km og deretter tok bronsemedaljen på 5 km under Vinter-OL 1988 i Calgary. Året etter var sjuandeplassen på tremila hennar beste prestasjon i Ski-VM 1989.
August Ferdinand Möbius
August Ferdinand Möbius var ein tysk matematikar og astronom.
Möbius arbeidde med geometri, topologi og teoretisk astronomi. Han er best kjent for den einsidige overflata, kjent som möbiusbandet. Möbius studerte under Carl Friedrich Gauss og var professor ved Universitetet i Leipzig.
Sonen hans er språk- og litteraturforskaren August Theodor Möbius.
Ørsta/Volda lufthamn, Hovden
Flyselskapet Widerøes Flyveselskap ASA driv ruteflyging til/frå lufthamna. Det går direktefly til Bergen lufthamn, Flesland og Oslo lufthamn, Gardermoen, Sogndal lufthamn, Haukåsen og Sandane lufthamn, Anda.
Flyplassen har hatt stor auke i passasjertalet dei siste åra. Mykje av årsaka til det, er betre kommunikasjonar i regionen (Eiksundsambandet og Kvivsvegen), som har gjort flyplassen lettare tilgjengeleg for fleire. I takt med dette har også rutetilbodet auka. Avstanden frå Ørsta sentrum til flyplassen er 4 km, frå Volda 7 km, Ulsteinvik 30 km, Fosnavåg 45 km og Stryn 64 km.
Volda Ørsta flyklubb har Hovden som base.
Varm lisone
Den varme lisona er eit område i ei li, ei fjell- eller åsside, som på rolege netter har høgare temperatur enn områda høgare oppe i lia og nede i dalbotn. Dette kjem av ein kombinasjon av dei to faktorane at kald luft er tyngre enn varm luft, og at temperaturen minkar med høgda.
Sidan lufta er kompressibel vil lufttettleiken vere høgare ved overflata enn oppover i atmosfæren. Lufta vert då tynnare og utvidar seg. Denne utvidinga krev energi og den einaste energien som til vanleg er tilgjengeleg er den indre energien til lufta, som vert teke frå luftmolekyla. Lufttemperatur er eit mål på farten til molekyla i lufta, så når ein tar energi frå desse molekyla vil farten deira verte mindre og dermed også lufttemperaturen. Dette er årsaka til at lufttemperaturen minkar med høgda så lenge ikkje andre faktorar spelar inn.
Temperaturen i den varme lisona er altså høgare enn lenger nede i lia på grunn av at den kalde lufta søkk mot foten av fjellet eller åsen. Over den varme lisona har derimot den lågare lufttettleiken og lufttrykket byrja å gjere seg gjeldande slik at ein får eit vertikalt temperaturmaksimum i lia kalla den varme lisona.
Antonio Soler
Antonio Francisco Javier José Soler Ramos, vanlegvis kjend som Padre Antonio Soler var ein spansk-katalansk komponist frå seint i barokken til tidleg i klassisismen. Han er mest kjend for sonatane sine for klaver, med viktige bidrag til repertoara for cembalo, fortepiano og orgel.
Soler vart fødd i Olot (Catalonia i Spania) i det historiske grevskapet Besalú. I 1736, då han var seks, gjekk han inn i Escolania i Montserrat kloster der han studerte musikk med Benito Esteve og organisten Benito Valls. I 1744 vart han organist i katedralen La Seu d'Urgell og utpeikt til underdiakon. Seinare i livet hadde han stillingar som kapellmeiseter i Lleida og det kongelege hoffet i El Escorial.
Igbo
Dialektar
Igbo har mange dialektar med store underdialektar, mellom anna idemili-igbo, owerri, ngwa, umuahia, nnewi, onitsha, awka, abriba, arochukwu, nsukka, mbaise, ohafia, wawa og okigwe.
Den store dialektvariasjonen har gjort det vanskeleg å kome fram til ein standardisert ortografi og dialekt for igbo. Gjeldande ortografi, den såkalla onwu-ortografien, er eit kompromiss mellom den tidlegare Lepsius-ortografien og ein nyare ortografi som vart fremja av International Institute of African Languages and Cultures (IIALC). Gjeldande ortografi vart vedteke i 1962.
Den dialektforma som gjeld som lingua franca, sentral-igbo, er basert på dialekten frå Owerri-provinsen, byane Owerri og Umuahia. Basert på denne laga dr. Ida C. Ward i 1939 eit framlegg til ortografi, som etter kvart vart teke i bruk av misjonærar, forfattarar og forleggjarar. I 1972 danna Selskapet for fremje av igbo-kulturen, Society for Promoting Igbo Language and Culture (SPILC) ein komité for å inkludere fleire dialektar i sentral-igbo. Dei såg sentral-igbo som eit imperialistisk prosjekt og ville reformere det for å inkludere fleire dialektar i standarden.
Fonologi
Igbo er eit tonespråk, med to ulike tonar, høg og låg. I tillegg opptrer også ein tredje tone, fallande. Igbo har vokalharmoni, kvar vokal har to versjonar, skild frå kvarandre med storleiken på farynks. Denne vokalharmonitypen er vanleg blant vestafrikanske språk, han blir referert til som ATR-harmoni (ATR = Advanced Tongue Root, heva tungerot)
I nokre dialektar, slik som enu-onitsha, blir dei dobbeltartikulerte lydane og  realisert som stemt/ustemte bilabiale implosivar. Approksimanten blir realisert som ein alveolar tap  mellom vokalar, som t.d. i árá.
Skriftsystem
Gjeldande igbo-rettskriving er onwu-rettskrivinga (oŋwu). Bokstavane er viste i tabellen nedanfor, med IPA-parallellar i høgre kolonne.
Grafema <gb> og <kp> er implosivar, koartikulerte to stader i munnhola samtidig (g og b samtidig)+/b/ og /k/+/p/, og vist både som velarar og bilabialar i tabellen.
<m> og <n> er to ulike fonem, ein konsonant og ein vokalisk nasal.
Tone er som regel ikkje merkt i skriftleg igbo, bortsett frå for i pedagogiske tekstar, tekstar skrive for språkstudentar, og ordbøker. Der tone er merkt, er lågtone merkt med grav aksent over vokalen, t.d. <a> → <à>, og høg tone med akutt aksent over vokalen, for eksempel <a> → <á>.
Lokalisering
Alle bokstavane i igbo-alfabetet (som er eit delsett av det vestafrikanske alfabetet) er representert i Unicode, sjølv om det kan vere vanskeleg å representere akutt/grav aksent og punktum under bokstaven samtidig.
Det har i praksis vist seg vanskeleg å bli samde om eit igbo-tastatur. Det føreligg fleire framlegg. Det er fire bokstavar som ikkje er i det engelske alfabetet ị, ụ, ọ, ṅ. På eit framlegg ligg desse bokstavane på same tastar som bokstavane i, u, o, n, og blir skrive inn med ein modifikasjonstast (Opsjon eller AltGr), på eit anna framlegg får desse bokstavane eigne tastar, på same måten som på t.d. norsk.
Synagogen i Trondheim
Den noverande synagogen i Trondheim vart innvigd i 1925.
Bygningen vart bygd som jarnbanestasjon i 1864, men vart seinare kjøpt av Frelsesarméen. Det Mosaiske Trossamfund kjøpte så bygningen i 1924, og etter omfattande ombyggingsarbeid vart den nye synagogen innvigd tysdag kveld den 13. oktober 1925. Samtidig vart den gamle synagogen i St. Jørgensveita nedlagt.
Under krigen vart synagogen konfiskert av nazistane (1941), og dei gjorde mykje skade på interiøret. Etter omfattande reparasjon vart synagogen attinnvigd hausten 1947.
Hessen
Hessen grensar mot Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen, Baden-Württemberg, Thüringen, Bayern og Rheinland Pfalz. Elvane Rhein og Main flyt gjennom staten.
Synagogen i Trondheim
I 1997 vart det jødiske museet opna i eit rom i synagogebygningen. Restitusjonsfondet gjorde det mogleg å utbetre bygningen, og frå sommaren 2000 vart det gjort omfattande restaurering og ominnreiing av 1. etasje. Synagogen vart attopna i 2001 med bibliotek, multimediasenter og eit kraftig opprusta jødisk museum.
Hessen
Andre viktige byar utanom hovudstaden inkluderer Frankfurt, Kassel, Darmstadt, Offenbach am Main, Marburg, Fulda og Wetzlar.
Peter Elieson
Peter Elieson var ein norsk gardbrukar, embetsmann og stortingsmann.
Elieson var frå Hafslund i Skjeberg i Østfold. Frå han var sju år gammal vart han oppfostra hos ein morbror, Johan Collett, i København. Han vart student i 1787 og byrja studere jus. Han gav opp studiane etter eit par års tid, og kjøpte i 1792 storgarden Evje i Rygge.
Elieson var 3. representant frå Smaalenenes amt i 1821 og på det overordentlege stortinget året etter. Både i 1821 og 1822 var han sekretær i Lagtinget. I 1821 var han medlem av 14 komitear, mellom anna av konstitusjonskomiteen og av komiteen om brennevinsbrenninga på landsbygda. Han var elles medlem av riksretten 1821-22.
I 1831 vart Elieson postmeister i Moss og busette seg der i byen. Der døydde han to år seinare. Han var far til John Elieson.
Masanori Suzuki
Masanori Suzuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Maltesarordenen
Maltesarordenen (Den suverene militære hospitallerordenen av Sankt Johannes av Jerusalem av Rhodos og av Malta, Sovrano Militare Ordine Ospedaliero di San Giovanni di Gerusalemme di Rodi e di Malta) er ein geistleg riddarorden som i dag fungerer som ein veldedig organisasjon. Ordenen hevdar suverenitet og har permanent observatørstatus i SN.
Masanori Suzuki
Han spela for klubbane Toshiba og Júbilo Iwata.
Maltesarordenen
Historie
Ordenen oppstod i Jerusalem under namnet Johannittarordenen som ein av dei tre store riddarordenane under krosstoga; dei to andre var Tempelriddarordenen og Den tyske riddarorden. Etter at riddarordenane vart pressa ut av Palestina slo ordenen seg ned på Rhodos i 1309 og virka der til dei vart drive ut av den osmanske sultanen Suleiman sin hær i 1522. Etter Rhodos flakka ordenen rundt om i Europa før han fekk etablere seg på Malta i 1530 etter ordre frå paven og spanskekongen. Som leige for øya skulle ordenen gje kongen ein maltesarfalk kvart år på allehelgensdag. Ordenen regjerte på Malta fram til han vart kasta ut av Napoleon Bonaparte i 1798.
Styre
Ordenen sitt overhovud er Stormeisteren, som vert vald på livstid. Stormeisteren vert assistert av Det suverene rådet, som vert vald av Generalkapittelet, ordenen si lovgjevande forsamling. Generalkapittelet har møte kvart femte år; på kvart møte vert alle medlemmene av Det suverene rådet vald. Rådet består av seks medlemmer og fire embetsmenn: Storkommandøren, Storkansellisten, Storhospitalleren og Forvaltaren av hovudkassen. Storkommandøren er ordenen sin øvste religiøse embetsmann og fungerer som interimsfullmektig når Stormeisteren sitt embete er ledig. Storkansellisten har ansvar for administrasjonen av ordenen. Storhospitalleren koordinerer ordenen si humanitære og veldedige verksemd. Forvaltaren av hovudkassen er ordenen sin finanssjef.
Ordenen sine finansar vert granska av Revisornemnda, som består av ein president og fire rådsmedlemmer, alle vald av Generalkapittelet. Ordenen si dømmande fullmakt vert utøvd av domstolar med dommarar utnemnd av Stormeisteren og Det suverene rådet.
Internasjonal organisasjon
Malteaerordenen er til stades i 54 land. Ordenen er organisert i seks storprioriar, fire underprioriar og 45 nasjonalforbund.
Ole Juul
Ole Juul var ein norsk kunstmålar frå Vågan i Lofoten. Juul slo aldri gjennom som kunstmålar i levetida. Han livnærte seg som fotograf om vinteren og måla om sommaren. Seinare er Ole Juul blitt rekna som ein viktig nordnorsk målar.
Bakgrunn
Juul var fødd og voks opp i Dypfjorden ved Henningsvær i Vågan. Han lærte å måla av Anders Askevold i Bergen i 1873–74, samtidig som han utdanna seg som fotograf. Etter oppmoding frå fetteren Eilert Adelsteen Normann valde Juul å satsa på ein karriere som kunstnar. I 1876 drog han til Düsseldorf og studerte målarkunst hjå Eugène Dücker, som også hadde vore lærar for Normann. Han blei verande her til 1882, då han var ferdig med utdanninga si. Dei økonomiske forholda var slik at det var få kunstnarar som kunne livnera seg av kunsten sin i Noreg. Juul måtte livberga seg som fotograf, og budde i mange år på Elverum. Trondhjems Kunstforening var truleg den viktigaste salskanalen hans. Frå 1877 til 1898 lodda foreininga ut måleri av Juul. I dag eig Trøndelag Kunstgalleri 12 av verka hans.
Juul måla einsam i mange år. I 1915 skreiv Alf Harbitz om ham: «Endnu maler han saa flittig som nogensinde, den gamle hædersmand. Han bor ensomt, han er vænlig mot folk, men søker dem ikke.»
Ingen visste då noko særleg om målaren Juul, og ein trudde han kanskje var død. Han blei så oppspora på Ørland. Årsaken til at han slo seg ned der, var at horisonten eller kimingen var favorittmotivet hans som målar. Frå Beian i Ørland, hadde han utsyn til dei stadig skiftande lysverknadane der sjø og himmel møter kvarandre i Trondheimsfjorden og Grandevika.
Ole Juul er gravlagd i Kabelvåg.
Kunst
Juul er kjend for funkleade gråtonebilde med motiv frå strandkanten. Den sentrale motivkrinsen hans var stranda med naust, båtar, fiskehjellar, lune viker, lange linjer og horisont. Truleg er gråtonemåleria til Juul påverka av den nederlandske Haag-skulen som var på høgda då Juul studerte.
Kunsthistorikaren Carl W. Schnitler gav denne vurderinga av Juul i ein biografisk artikkel i 1926: «Hans utførte bilder virker nøkterne, men hans studier og skisser er overordentlig friske og bredt malt og inspirert av en levende naturfølelse. Selv om bildene viser tegn til påvirkning fra Düsseldorferskolen, så er de likevel samtidig helt personlig utviklet og av svært betydelig kvalitet.»
Måleria Strandparti, Landsbygate og Nordlandsbåt er ved Nasjonalmuseet/Nasjonalgalleriet.
Ballata
Ballata (fleirtal ballate) er nemninga på ei italiensk dansevise, og ei poetisk form som var vanleg på 1300-talet (trecento-tida) og utover 1400-talet. Ordet skriv seg frå verbet ballare, som tyder 'dans'.
Lengre ballataer tok oppatt mønsteret fleire gonger. Motsett Virelaien var det same tonesettinga til båe b-linene. Seinare ballataer vart meir like virelaien og tok opp i seg franske stildrag.
På 1300-talet var ballataen den mest kjende sekulære songforma i Italia. Han er mykje nytta av Giovanni Boccaccio, som avsluttar kvar dag av Dekameronen med ein dansa ballata. Ein av desse songane finst framleis att, med musikk av Lorenzo da Firenze. Tidlege ballate hadde berre ei stemme, slik som i Rossi-kodeksen. Seinare ballate var skrivne for to eller tre stemmer.
Den mest kjende komponisten innanfor sjangeren er Francesco Landini. Andre framtredande komponistar er Andrea da Firenze, Bartolino da Padova, Johannes Ciconia og Zacara da Teramo. Utover på 1400-talet vart ballataen mindre nytta, men Guillaume Dufay skreiv nokre ballate, og han var den siste som gjorde dette. Ballataen gjekk med tida opp i frottolaen. Poetisk vart ballataen avløyst av barzellettaen.
Dagmerke
Eit dagmerke er ein godt synleg struktur plassert på land for å hjelpe sjønavigasjon, eit seglingsmerke langs kysten i dagslys. Dagmerket kan vere ein varde, tårn eller annan bygning, det har ikkje lys og er vanlegvis ikkje lyst opp. Det kan vere måla med lett kjenneleg mønster. Eit døme på eit kjent dagmerke er Nix’s Mate i hamna i Boston i Massachusetts.
Termen dagmerke kan òg referere til det eintydige mønstret måla på mange fyrtårn som gjer dei lett kjennelege. Slike mønster gjer at mange tårn på nedlagde fyrstasjonar held fram som nyttige dagmerke. Men i dag har tekniske navigasjonshjelpemiddel tatt over som viktigaste vegvisarar for den maritime nyttetrafikken.
Norskekysten
I Noreg har omgrepet «dagmerke» vore nytta også om faste sjømerke som faste båkar og om landmerke. Formasjonar på landskap og fjell var dei første hjelpemiddel til sjønavigasjon og kunnskap om dette vart dokumentert og formidla. Døme på eit kunstig dagmerke er dagmerket på Revtangen, Jæren medan Risørflekken i Risør er eit naturleg, kvitkalka dagmerke.
Fylkesveg 6886
Fylkesveg 6886 går mellom Rinnleiret og Høgskott i Levanger kommune. Vegen er 3,1 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 133 i Nord-Trøndelag.
Jan Adolph Budde
Jan Adolph Budde var ein norsk agronom som i perioden 1846-1876 dreiv landbruksskule på Austrått i Høyland ved Sandnes i Rogaland. Han var ei drivande kraft for det landbruksteknologiske miljøet som var på Jæren på denne tida. Landbruksskulen var berre ein av fleire aktivitetar Budde dreiv for å fremja landbruksutvikling i Rogaland. Han hadde også tillitsverv i Landshushaldningsselskapet. A. Buddes vei på Våland i Stavanger ber namnet hans.
Nye reiskap og utvikling av desse stod sentralt i undervisinga på skulen og i føredrag han reisete rundt med og i artiklar i ymse tidsskrift.
Kjende elevar
Kjende grunnleggjarar av reiskapsfabrikkar som alle har gått på J.A. Buddes landbruksskule:
1980
1980 (romartal MCMLXXX) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen. Det var også det første året i 1980-åra.
Dyrøya i Troms
Dyrøya er knytt til fastlandet med Dyrøybrua. Brua vart opna i 1994.
På Holm på Dyrøya ligg Dyrøy kyrkje frå 1880.
Det største vatnet på Dyrøya er Kalvøyvatnet (ofte kalla Kalvøya), som ligg i 187 meters høgd, midt mellom Bergsheia og Mossheia. Den enklaste oppgangen til vatnet er frå Forså om lag 1 km sørvest for Dyrøy kyrkje.
Busetnader
Dyrøya hadde 182 innbyggjarar i 2008, fordelt på tre grunnkretsar: Dyrøyhamn omfattar den sørlege delen av øya; Merkesnes og Espejord den nordlege. Den største bygda, Langhamn, ligg i Merkesnes grunnkrets. Folketalet på øya går gradvis nedover.
Walter Henrique de Oliveira
Walter Henrique de Oliveira er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Honda, Consadole Sapporo og Montedio Yamagata.
European Association for Signal Processing
European Association for Signal Processing (EURASIP) er ein ideell organisasjon som har som føremål å fremja utveksling av fagleg informasjon mellom dei som arbeider innan signalhandsaming og relaterte fagfelt.
Höfði
Höfði er eit hus på Félagstúni i Reykjavik, hovudstaden på Island. Huset vart bygd i 1909 for den franske konsulen på Island, Jean-Paul Brillouin og er eit verk av den norske arkitekten Olav Olson. Huset er mest kjent for toppmøtet mellom Ronald Reagan og Mikhail Gorbatsjov i 1986. Dette møte vart eit steg mot slutten på den kalde krigen. Inne i huset er flagga til USA og Sovjetunionen hengt opp i kryss til minne om møte.
Reykjavik by kjøpte huset i 1958 og restaurerte det til tidlegare pryd. Frå da er huset brukt til formelle mottak og festlege hendingar.
Den 25. september 2009 på 100 årsdagen til Höfði vart huset skadd i ein brann. Alle verdfulle kulturminne vart redda.
Historisk radiosamband
Huset vart og nytta til det første radiosambandet som vart oppnådd mellom Island og omverda 26. juni 1905. Sambandet vart oppnådd med Poldhu i Cornwall i Storbritannia.
Scilab
Sidan juli 2012 er Scilab utvikla av Scilab Enterprises.
Takeshi Yonezawa
Takeshi Yonezawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata og Gamba Osaka.
Førde lufthamn, Bringeland
Førde lufthamn, Bringeland er ei lufthamn som vert eigd og driven av Avinor AS. Flyplassen ligg på Bringeland i Sunnfjord kommune, og ligg kring 16 kilometer frå Førde sentrum. Flyplassen vart opna 30. august 1986 av statssekretær Åshild Bendiksen. Flyselskapet Widerøes Flyveselskap driv ruteflyging til lufthamna.
Då flyplassen vart opna avløyste han ein flyplass på Øyrane i Førde kommune. Flyplassen på Øyrane vart opna i 1971, men fekk berre mellombels driftsløyve på grunn av plasseringa midt i eit industriområde.
NORSIG
Norsk Forening for Signalhandsaming (NORSIG) var ein norsk profesjonell organisasjon som har som føremål å fremja utveksling av fagleg informasjon mellom dei som arbeider innan signalhandsaming og relaterte fagfelt.
Nymféo
Nymféo (gresk Νυμφαίο) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Flórina i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Nymféo inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Amýndeo.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Nymféo 132 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
Våg i Tysvær
Våg er ei grend i Tysvær kommune i Rogaland fylke. Staden ligg på nordsida av Grindefjorden.
Europaveg 39 og Europaveg 134 kryssest ved Våg og har sams trasé i seks kilometer sørover til kommunesenteret Aksdal.
Hajo
Hajo er ein gammal valfartsstad for tre religionar; hinduismen, buddhismen og islam som ligg ved elva Brahmaputra i den indiske delstaten Assam, 24 km frå delstatshovudstaden Guwahati. Her finst ei rekke tempel og andre heilage punkt. Den best kjende staden er hindutempelet Hayagriva Madhava Mandir på Monikut-høgda. For muslimar er moskéen Poa Mecca, som er knytt til Mekka, eit viktig mål.
Fylkesveg 6888
Fylkesveg 6888 går mellom Røstadlia og Salthammer i Levanger kommune. Vegen er 5,6 km lang.
Seram
Seram (tidlegare Ceram) er ei øy i Molukkane som høyrer til Maluku Tengah-provinsen i Indonesia. Øya er danna av vulkansk aktivitet og dekker ei flatevidd på 17 148 km2, ho har ei lengd på ca 330 km (aust-vest) og er ca 65 km brei (nord-sør). Ho ligg mellom 3° og 4° sørleg breidd og mellom 128° og 131° austleg lengd. Næraste større øy er Papua-Ny-Guinea 150 km mot aust, 220 km mot nord over Seramhavet ligg Halmahera. Til Sulawesi i vest er det 550 km, i sør er Seram skilt frå Timor av det over 500 km vide Bandahavet.
Seram er tynt folkesett (knapt 220 000) og innbyggarane er i hovudsak spreidde i byar langs kysten. Største byen, Masohi, ligg på sørkysten. Seram ligg straks nord for øya Ambon, der provinshovudstaden er.
Styre
Under provinsnivå i Maluku Tengah er Seram delt i to fylke (indonesisk; kabupaten). Vest-Seram (Seram Bagian Barat) med hovudstaden Dataran Hunipopu hadde 140 657 innbyggarar i 2003; Aust-Seram (Seram Bagian Timur), der Dataran Hunimoa er hovudstad, hadde på same tid eit folketal på 78 336.
Økonomi
Produksjon av kopra, kvae og sago er dei viktigaste næringsgreinene, ved sidan av fiskeri. Olje vert utvunne i nordaust, nær Bula.
Historie
Seram var truleg folkesett av melanesiarar allereie for 3500 år sidan. Dei fleste molukkarar reknar Seram for å vere deira slektsvogge, og vert framleis omtala som Nusa Ina ('moderøya') mann og mann i mellom.
I det femtande og sekstande hundreåret vart Seram regjert av sultanatet Ternate, men ofte var det vasallstaten Buru som stod for maktbruken. Portugisiske misjonærar var aktive på Seram i det 16. hundreåret. Nederlandske handelsstasjonar vart oppretta tidleg på 1600-talet, og øya kom i namnet under nederlandsk kontroll ca 1650. I 1780-åra utgjorde Seram ein nøkkelbase i Tidore-hovdingen Nuku sitt langvarige opprør mot nederlandsk styre.
Ei tid under 2. verdskrigen hadde Japan kontroll over øya. Misnøye med styret i den nye (1949) staten Indonesia, leia til at republikken Sør-Molukkane vart proklamert 25. april 1950. Indonesiske troppar slo ned opprøret på nokre veker.
Religion
Seram har tradisjonelt vore knytt til animismen som den innfødde folkegruppa alifuru (eller nua-ulu), eit vestmelanesisk folk praktiserte. Etter seiande heldt dei ved like skikken med hovudjakt («headhunting») heilt opp til 1940-åra. I dag er størsteparten av folket på Seram anten muslimar eller kristne, både gjennom konvertering og immigrasjon.
Seram vart råka av den valdelege konflikten som oppstod i Maluku-provinsane seint i 1998. Titusenar av menneske på Seram vart flyktningar under striden, før Malino II-avtalen dempa dei stridslystne. Seram har sidan hatt ro, men byen Masohi er reelt sett skilt i ein kristen del og ein muslimsk del.
Norsk Akustisk Selskap
Norsk Akustisk Selskap (NAS) er ein norsk profesjonell organisasjon som har som føremål å fremja utveksling av fagleg informasjon mellom dei som arbeider innan akustikk.
Vind Idrettslag
Vind Idrettslag er eit idrettslag med base i bydelen Sørbyen i Gjøvik. Laget vart stifta i 1932 og har om lag 1250 medlemer. Vind IL sine medlemer er aktive i idrettane bordtennis, fotball, langrenn, sykling og amerikansk fotball. Laga til Vind spelar i mørkeblå drakter med oransje trøyeermar.
Vind Idrettslag var i 2009 med å arrangere delar av noregsmeisterskapen på ski. Under Ski-NM 2020 vart Vind-medlem Ansgar Evensen norsk meister i langrennssprint.
A-laget i fotball har for det meste delteke på nivå 5 eller 6 i seriesystemet.
Kotdalen
Kot er ein fjelldal i Dei juliske Alpane i regionen Gorenjska i Slovenia.
Kot er ein av tre fjelldalar nær Mojstrana. Dei andre er Vrata og Krma. Dalen er utgangspunkt for fleire ruter gjennom Triglav nasjonalpark og ein av dei lettaste og raskaste rutene opp til fjellet Triglav. Dalen fører inn i Radovnadalen.
Hans Nansen
Hans Leierdahl Nansen var ein norsk embetsmann og stortingsmann.
Nansen var fødd i Vik i Sogn, der far hans var sorenskrivar. Han voks opp i Danmark, vart student i Roskilde i 1784. Deretter vart han i to omgangar, 1789 og 1794, cand. jur.. Perioden 1789-97 var han volontør i rentekammeret. Frå 1797 til 1803 var han birkedommar i Fredriksverk og Halsnæs på Sjælland.
Nansen kom til Noreg i 1809, då han vart sorenskrivar i Gauldal. Fire år seinare fekk han tilsvarande embete for Jæren og Dalane, busette seg då i Eigersund.
I 1814 vart Nansen vald til 1. representant for Stavanger amt til det overordentlege storting. Han var då medlem av Lagtinget, og av komiteen om redigeringa av grunnlova og om Mossekonvensjonen. Nansen var stortingsrepresentant også i 1815-16 og på ny i 1821. På stortinget 1815-16 var han president i Lagtinget og medlem av 17 komitear. Som medlem av Lagtinget var han medlem av riksretten mot Haxthausen. I 1821 var han medlem av 14 komitear.
Han døydde i Kristiania under stortingsopphaldet i 1821. Nansen var farfar til Fridtjof Nansen.
The Audio Engineering Society
The Audio Engineering Society (AES) er ein profesjonell organisasjon som har som føremål å fremja utveksling av fagleg informasjon mellom dei som arbeider innan audioteknologi og relaterte fagfelt.
Yushi Ozaki
Yushi Ozaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Avispa Fukuoka og Sanfrecce Hiroshima.
Fylkesveg 6890
Fylkesveg 6890 går mellom Hokstad og Øverlandet på Ytterøy i Levanger kommune. Vegen er 15,7 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 135 i Nord-Trøndelag.
Varikó
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Varikó 638 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
Sinekyre
Sinekyre (av latin sine, utan, og cura, 'omsut', via fransk sinécure) er ei godt løna stilling som krev lite eller inkje arbeid. Døme er Lord Privy Seal og Chancellor of the Duchy of Lancaster i den britiske regjeringa som er ministerpostar utan portefølje.
Sinekyrar har historisk sett utgjort eit kraftfullt middel for regjeringar eller monarkar til å distribuera patronat, medan mottakarane har kunna samla opp titlar og lettvint løn.
Magny
Magny er eit kvinnenamn danna av norrønt Magn-, 'makt' eller 'styrke', og -ny, som tyder 'ny'. Namnet kan òg skrivast Magni, som òg er den norrøne og islandske forma av det nærskylde mannsnamnet Magne.
I Noreg er det 492 kvinner som har Magny og 348 som har Magni som det første førenamnet (SSB, 2008).
VfB Stuttgart
VfB Stuttgart er ein tysk fotballklubb frå Stuttgart, hovudstaden i den sørtyske delstaten Baden-Württemberg. Laget spelar heimekampane sine på Mercedes-Benz Arena, eit stadion som vart opna i 1933 og som har plass til 60 449 tilskodarar. Klubben spelar i kvite drakter, med ein brei, raud tversgåande stolpe over brystet.
VfB Stuttgart hadde vel 45 000 medlemmer i 2011.
Spelarstall
(2020/21-sesongen)
Takuma Koga
Takuma Koga er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Shimizu S-Pulse og Cerezo Osaka.
Elva Barrow
Barrow (irsk Abhainn na Bearú eller An Bhearú) er ei elv i Republikken Irland. Ho er ei av Dei tre søstrene i lag med Suir og Nore. Barrow er den lengste og viktigaste av dei tre og med ei lengd på 190 km er ho den nest lengste elva på Irland etter Shannonelva.
Pityusarane
Pityusarane (katalansk Illes Pitiüses; spansk Islas Pitiusas, frå gresk πιτύα, pitýa, furu) er namnet på to av øyane i Balearane i Spania, Ibiza og Formentera, i Middelhavet.
Øyane ligg om lag 100 km sørvest for Mallorca og om lag 80 km aust for Cap de la Nau på det spanske fastlandet.
I antikken vart øyane kalla Pityussa av Klaudios Ptolemaios. Øyane vart nytta som base for sjørøvarar. Den romerske generalen Annius dreiv dei bort med ein stor flåte og med dei den romerske opprøraren Quintus Sertorius, som søkte tilflukt her.
Furuøyane vert rekna som ein del av Balearane, men stundom rekna som ei eiga øygruppe. Politisk er dei uansett ein del av den autonome regionen Balearane.
One of My Turns
One of My Turns er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeve ut på albumet deira The Wall i 1979 og som b-side på singelen «Another Brick in the Wall (Part 2)».
Komposisjon
Songen er delt inn i tre ulike delar. Ein oppdelt dialog, eit roleg parti med vokal, og eit meir bråkete parti med vokal.
Tekst
Som med dei andre songane på The Wall fortel «One of My Turns» ein del av historia om hovudpersonen Pink. Pink inviterer ein kvinneleg tilhengjar til rommet sitt etter han har fått vite om kona sitt andre forhold. Først prøver kvinna å få kontakt med han, men han er for opptatt med å tenkje på kona til å høyre kva kvinna seier. Då kvinna held fram med å prøve og få kontakt med han, eksploderer Pink, vert valdeleg og raserer rommet.
Google Chrome
Google Chrome er ein open kjeldekode-nettlesar utvikla av Google. Han byggjer på komponentar frå andre open kjeldekode-nettlesarar som WebKit og Mozilla, og er meint til å forbetre stabilitet, fart, og sikring saman med eit enkelt og effektivt brukargrensesnitt.
One of My Turns
Filmversjon
Pink slepp inn ein kvinneleg tilhengjar på hotellrommet sitt. Etter at ho prøver å forføre Pink, vert han svært sint og raserer hotellrommet, og kuttar seg i handa då han kastar eit TV-apparat ut vindauget.
Medverkande
med:
Google Chrome
Namnet
Nettlesaren er namngjeven etter ramma til brukargrensesnittet til nettlesaren, også kalla «chrome» på engelsk.
One of My Turns
Medverkande
Personell per Fitch og Mahon.
York Minster
York Minster er domkyrkja i York i England. Kyrkja blei bygd i mellomalderen, og er den største domkyrkja i gotisk stil i Nord-Europa. Kyrkja er sete for erkebiskopen av York, den andre høgaste geistlege i Den engelske kyrkja.
York Minster er ei krosskyrkje. Kyrkja har fleire glasmåleri, som Great East Window frå 1408, det største mellomalderske glasmålerie i verda.
Fylkesveg 6902
Fylkesveg 6902 går mellom Stiklestad og Krog i Verdal kommune. Vegen er 4,5 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 163 i Nord-Trøndelag.
Kjetting
Kjetting er ei fleksibel kjede av ovale metallringar som går gjennom kvarandre. Det finst mange ulike former av kjetting, frå tynne kjettinglenkjer som fester toppa i ein vask til tjukke ankerkjettingar på skip.
Soge
Kjettinga stammar frå bronsealderen, då tynne kjettingar vart nytta til smykkekjede. Grekarane var òg opptekne av kjetting, og i skissene til Leonardo da Vinci førekjem kjettingar ofte. Ringbrynjene frå mellomalderen kan sjåast på ein ein slags todimensjonal kjetting. I 1634 fekk engelskmannen P. White innvilga eit patent på ein ankerkjetting av jarn. I tida før ståltau vart produsert industrielt vart kjetting nytta i kraner, gravemaskinar, og liknande. Nokre typar kjetting vert kalla kjede, som til dømes urkjede og halskjede.
Young Lust
Young Lust er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters og David Gilmour. Songen vart gjeven ut på albumet deira The Wall i 1979.
Komposisjon
Opphavleg var songen meint som ein instrumental, men under innspelingsprosessen av albumet skreiv Roger Waters tekst til songen. Songen er sunge av David Gilmour, men Roger Waters syng harmonivokal på refrenget, og han har ein tungt hardrockstil som er uvanleg for Pink Floyd.
Hiroyuki Yoshida
Hiroyuki Yoshida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Young Lust
Komposisjon
Songen følgjer etter «Empty Spaces» på albumet, og overgangen mellom desse er brå. På grunn av dette vert ofte desse to songane spela i lag på radio.
Hiroyuki Yoshida
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Fukuoka Blux, Consadole Sapporo, Blaze Kumamoto og Honda.
Young Lust
Plott
Som med dei andre songane på The Wall fortel «Young Lust» historia om hovudpersonen Pink. Pink har no blitt ei rockestjerne, og er alltid heimefrå på grunn av livsstilen sin. Som følgje av dette byrjar han å invitere kvinnelege tilhengjarar til rommet sitt mellom konsertane.
Slutten av songen er ein dialog mellom Pink og ei telefondame, og det er då han forstår at kona hans har eit anna forhold, og nervesamanbrotet hans skyt fart. Dialogen med telefondama var noko Waters arrangerte med ein ven i England i samband med innspelinga av albumet i Los Angeles. Han visste at telefondama faktisk måtte tru at han hadde avslørt at kona hadde eit forhold på si, og fortalte ho derfor ikkje at ho vart tatt opp på band. Han starta ein noteringsoverført samtale som «Mr. Floyd» med «Mrs. Floyd» til venen hans i England. Venen sa «Hallo?» og la på. Den første telefondama skjøna ikkje kva som tilsynelatande skjedde, medan den andre telefondama kom med på albumet.
Filmversjon
Kvinnelege tilhengjarar forfører vaktene for å kome seg inn i Pink sin bustad. Ein tilhengjar ber om autografen til Pink, men han går berre inn i bustaden sin medan ho følgjer etter han.
Medverkande
med:
Personell per Vernon Fitch og Richard Mahon.
Tomoaki Ogami
Tomoaki Ogami er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata og Avispa Fukuoka.
Ås Idrettslag
Ås Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Ås kommune i Viken fylke. Idrettslaget vart stifta 10. juli 1922 og er aktive i basketball, fotball, friidrett, handball, orientering, skiidrett og symjing. Tidlegare har også skøyteløp stått på programmet til laget.
Helmer Gjedeboe
Helmer Andersson Gjedeboe var ein norsk soldat, trearbeidar, høker, politimann og eidsvollsmann frå Orkdal i Sør-Trøndelag.
Gjedeboe var son av ein gardbrukar i Orkdal. Han tok teneste som soldat i 1804 i Trondheim, åra 1804-18 var han underoffiser i trondhjemske infanteribrigade. I 1814 var Gjedeboe 2. utsending frå regimentet ved riksforsamlinga på Eidsvoll. Frå 1818 til 1824 var Gjedeboe trearbeidar, arbeidde mest som dreiar. I 1824 fekk han løyve til å drive brennevinshandel, frå 1831 var han høker. Perioden 1838-50 var han politibetjent. Alle desse åra budde han i Trondheim.
Magne
Andre førenamn som byrjar på Magn- er mellom anna Magna, Magnar, Magnhild og Magny. Namnet Magnus har ikkje norrønt, men latinsk opphav.
Helmer Gjedeboe
Då han tok avskjed med politietaten, flytta Gjedeboe til Liland i Ofoten. Der, hos sonen som var lensmann, døydde han fire år seinare.
Magne
Bruk
Namnet har vore i utstrekt bruk i Noreg heile 1900-talet, men var særleg mykje gjeve frå 1920- til 1950-åra, då frå 0,6 % til opp mot 0,9 % av nyfødde blei kalla det. I 2008 var det 9876 menn som heitte Magne i Noreg (SSB).
Krma
Krma er ein fjelldal i Dei juliske Alpane i Gorenjska i Slovenia.
Krma er den lengste og austlegaste av bredalane nær Mojstrana. Fleire ruter gjennom Triglav nasjonalpark starta her. Dalen endar opp i Radovnadalen.
Omtrent to tredjedelar opp i dalen ligg fjellhytta Kovina (892 moh), som er ein populær stoppestad for fjellklatrarar. Hytta var opphavleg ei gjetarhytte, men vart opna for ålmenta i 1948. I 1959 vart det bygd ei ny og større hytte. Ho vart renovert i 1983 og er open frå byrjinga av juni til slutten av september.
Av fjell rundt Krma finn ein mot søraust Debela peč (2014 m), Lipanski vrh (1965 m), Debeli vrh (1962 m), Mali Draški vrh (2132 m), Veliki Draški vrh (2243 m) og Tosc (2275 m); mot vest Macesnovec (1926 m), Luknja peč (2245 m) og Rjavina (2532 m).
Gjerdrum Idrettslag
Gjerdrum Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Gjerdrum kommune i Akershus fylke. Idrettslaget, som vart stifta 25. januar 1920, er aktive i i fotball, handball, innebandy, langrenn, alpin skiidrett, skiskyting, symjing og taekwondo. Tidlegare har idrettslaget også vore aktivt med i friidrett, orientering og skihopping.
Gert-Dietmar Klause
Gert-Dietmar Klause er ein tysk tidlegare langrennar frå Reumtengrün i delstaten Sachsen som tevla for Aust-Tyskland. Han vann stafett-gull under Ski-VM 1974 og tok OL-sølv på femmila i 1976.
Klause vart nummer 19 på 30 km i sin meisterskapsdebut under dei olympiske vinterleikane i Grenoble i 1968. Ved Ski-VM 1970 i Strbske Pleso gjorde han fleire gode tevlingar. Det tok til med femteplass på tremila og heldt fram med fjerdeplass på 15 km, før han avslutta med å gå Aust-Tyskland inn til sølv i 4 x 10 km, etter at Gerd Hessler, Axel Lesser og Gerhard Grimmer hadde gått dei føregåande etappane.
Gjerdrum Idrettslag
Gjerdrum-medlemen, langrennaren Maiken Caspersen Falla vart i 2014 olympisk meister i sprintøvinga. Ho har elles vunne fem gullmedaljar i verdsmeisterskap og like mange gullmedaljar i noregsmeisterskap på ski.
Gert-Dietmar Klause
Fire år seinare, under Ski-VM 1974 i Falun, avgjorde han stafetten på ankeretappen ved å slå Sovjetunionen sin ankermann med 10 sekundar. Dei hine verdsmeistrane var Gerd Hessler, Dieter Meinel og Gerhard Grimmer. Året etter vann Klause Vasaloppet, som den fyrste utanfrå Norden. Under vinterleikane 1976 i Innsbruck gjekk Klause inn til sjetteplass på 30 km, før han så vann sølvmedaljen på 50 km, 43 sekundar bak vinnaren Ivar Formo.
Klause slutta som aktiv toppidrettsutøvar etter 1978-sesongen.
TSV Schwieberdingen
TSV Schwieberdingen er ein tysk fotballklubb frå Schwieberdingen, i den sørtyske delstaten Baden-Württemberg. Laget spelar heimekampane sine på Felsenberg-Arena. Fotball er den største idretten innan klubben, men klubben har i tillegg aktivitet innan handball, judo, friidrett, svømming, bordtennis og turn.
Skota i Sarajevo
«Skota i Sarajevo» er nemninga på attentatet mot den austerrikske tronarvingen Franz Ferdinand og kona hans medan dei vitja Sarajevo i 1914. Attentatet blei den utløysande årsaka til første verdskrigen.
Skildring
I juni 1914 var ein austerriksk hær på manøver i Bosnia. Keisaren i Austerrike-Ungarn, Frans Josef, sende tronfølgjar-paret på besøk samstundes, Frans Ferdinand og Sophie. 28. juni gjesta dei Sarajevo, og på vegen til rådhuset vart tronfølgjar-paret skotne. Gjerningsmannen var ein 19 år gamal serbisk student, Gavrilo Princip. Han var medlem av terroristorganisasjonen Den svarte handa, som kjempa for at Bosnia-Herzegovina skulle bli ein del av Serbia. Austerrike-Ungarn gav Serbia skulda for mordet, og truga med krig.
Men Serbia hadde ein mektig alliert i aust, nemleg Russland, og Russland var saman med både Frankrike og Storbritannia i trippelententen. På den andre sida er Tyskland og Austerrike-Ungarn saman i trippelalliansen.
28. juli 1914 lyste keisar Frans Josef krig mot Serbia etter å ha stilt landet eit skarpt ultimatum. Storbritannia sa frå at vart Frankrike dregne inn i krigen, var dei og med. Keisar Vilhelm II av Tyskland vart nærmast sjokkert, han hadde ikkje venta at Storbritannia ville gå med i krigen. Tyskarane fekk no kalde føter, og prøvde å få Austerrike-Ungarn til å tenkja seg om, men det var for seint. Første verdskrigen var i gang.
Hidenori Tabata
Hidenori Tabata er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Donatello
Liv
Dontaello var fødd Donato di Niccolò di Betto Bardi i Firenze. Faren var medlem av ullkardarlauget i Firenze, men sonen fekk hjelp til å bli kunstnar av den rike Martelli-familien. Han var gullsmedlærling, arbeidde ei tid med tidlegrenessansekunstnaren Lorenzo Ghiberti, og utførte studie med Filippo Brunelleschi i Roma. Tilbake i Firenze utsmykka han fleire kyrkjer, som San Giovanni-baptisteriet, domkyrkja i Firenze og Orsanmichele.
Hidenori Tabata
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Donatello
Verk
Rundt 1430 fekk Donatello i oppdrag av Cosimo de' Medici å laga ein bronsestatue av David til å stå i Palazzo Medici. Statuen var den første frittståande aktstatuen laga sidan antikken. «David» blei ein av dei viktigaste statuane frå ungrenessansen, og er det best kjende verket til Donatello.
I 1443 fekk han i oppdrag å laga ein ryttarstatue av Erasmo da Narni i Padova. Igjen var dette den første bronsestatuen av ein ryttar sidan antikken.
Donatello utførte også fleire religiøse statuar for kyrkjer, mellom anna eit krusifiks og Madonna med barn vakta av to sfinksar for Sant'Antonio-basilikaen i Padova, Judit og Holofernes for domkyrkja i Siena og den naturalistiske trestatuen av Maria Magdalena.
Fylkesveg 6904
Fylkesveg 6904 går mellom Lundskin og Stiklestad kyrkje i Verdal kommune. Vegen er 9,2 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 164 i Nord-Trøndelag.
Rudolf Diesel
Rudolf Christian Karl Diesel var ein tysk ingeniør og oppfinnar. Diesel er kjend for oppfinninga av dieselmotoren. Drivstoffet diesel er oppkalla etter han.
Bakgrunn
Diesel vart fødd i Paris i Frankrike. Foreldra var tyske innvandrarar som stamma frå Bayern. Omstenda kring korleis han døydde er uklåre. Diesel forsvann frå postbåten «Dresden» under ei overfart frå Antwerpen til Harwich.
Diesel hadde si utdanning frå Königlich Bayerische Technische Hochschule München, den polytekniske høgskulen i München. Etter utdanninga byrja han å arbeida med kjøleskap, men fekk mest interesse for forbrenningsmotorar.
Oppfinninga
Diesel er kjend for dieselmotoren som han fekk to patent på i 1893, med forbrenningskammer i ein sylinder. Fram til vart motoren vidareutvikla og sett i produksjon. Før han fekk motoren produksjonsklar vart Diesel nesten drepen, då ein motor eksploderte.
Dieselmotoren skilde seg frå andre forbrenningsmotorar ved at kompresjonen, og difor temperaturen i brennkammret, var så høg at drivstoffet sjølvtente når det vart sprøyta inn. Det var difor ikkje bruk for tennplugg eller glødehovud. Namnet han sjølv brukte på denne motoren var oljemotor, og modellen han synte fram på verdsutstillinga i Paris i 1900 brukte peanøttolje som drivstoff.
Heilage tre kongar
Heilage tre kongar er skapte i legendene, ut frå forteljinga i evangeliet etter Matteus, 2. kapitlet, om nokre vismenn frå Austerland som kom for å hylle Jesus.
På 500-talet kjenner vi namna Kaspar — konge av Persia, Melkior — konge av Nubia og Baltasar — konge av Saba. Melkior vart gjerne avbilda med raudbrun hud, Baltasar som svart. Slik vart dei tre kongane sett som eit bilete på at også heidningefolka skulle hylle Frelsaren.
6. januar, eller trettande dag jul, er heilage tre kongars dag. Dagen var heilagdag fram til festdagsreduksjonen i 1771 og vart halde som slenghelg, ein dag då tenarane fekk fri, men kunne gjere lett arbeid for seg sjølve, fram mot moderne tid.
I Den norske kyrkja er feiringa av dagen flytta til Kristi openberrings sundag.
Kongar — eller tre vismenn?
I evangeliet etter Matteus er dei som nemnt omtalt som «nokre vismenn». Sidan dei fann fram til Jesus ved hjelp av stjernetyding, er det naturleg å tenkje seg at dei var astrologar.
For å markere at dei kom austfrå, har kyrkjekunstnarar ofte framstilt dei med frygiske luer. Dette var hovudplagg til menn, i oldtida brukt av frygarane i Litleasia, sidan overtatt av grekarane og introdusert i Europa. Dei liknar jakobinarlua som vart brukt under den franske revolusjonen.
Motorsag
Motorsag er ei sag som fyrst og fremst vert nytta i skogbruket. Ei motorsag vert nytta både til felling, kvisting og kapping. Motorsager som vert nytta i skogen har ein einsylindra bensinmotor, vanlegvis ein totaktsmotor. Det finst òg motorsager med elektrisk motor, som vert nytta til dømes innandørs, på byggplassar og liknande.
Motor
Dei fleste motorsager er utstyrte med ein einsylindra luftavkjølt totakts bensinmotor. Som dei fleste andre små totaktsmotorar vert luft-bensinblandinga trekt inn gjennom veivhuset. Smøreolja må difor blandast i bensina før bruk. Forgassaren er av membrantypen, som fungerer like godt uansett arbeidsposisjon. Startproblem kjem ofte av rusk i bensina eller feil på tenningssystemet. Motoren vert dregen i gang med startsnor. For å redusere vibrasjon har veivakselen motvekter. På moderne motorsager er motoren i tillegg opphengt i vibrasjonsdempande feste av gummi eller spiralfjører.
Elektriske motorsager er som regel utstyrte med asynkronmotor, som har aukande dreiemoment ved aukande last.