cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kerikeri
Strender
Sjølv om vatnet i Stone Store-bassenget er ein del av Bay of Islands der båtar utanfrå ankrar opp regelmessig, har ikkje sjølve byområdet badestrender. Men ikkje langt unna ligg fine strender, som Matauri Bay (som har fin utsikt over til øygruppa Cavalli Islands), Te Ngaere og Tapuaetahi.
Fiske
Bay Of Islands har vore namngjete for sportsfisket sitt sidan den amerikanske forfattaren Zane Grey sette området på kartet i 1930-åra. Der er charterturar for fritidsfiske tilgjengeleg heile året.
Flyging
Flyplassen Kerikeri Airport (-35.26667°N, 173.91667°W)i den vestlege utkanten av byen er ei travel sambandslenkje til Auckland, og her er ein aktiv flyklubb og flygeskule. Her er også høve til tandem fallskjermhopping.
Kororipo Pā
Kororipo Pā ligg på tuppen av innløpet til hamna, Kerikeri Inlet, som vart kjent som Te Waha o te Riri (Krigen sitt innløp) ikkje lenge etter at misjonærane kom til staden.
Rainbow Falls
Maorinamnet på desse fossefalla i elva Kerikeri River er Waianiwaniwa som tyder vatna til regnbogen. Regnbogefossane er mellom dei mest vitja turistmåla i distriktet.
Segling
Kerikeri byr på framifrå tilhøve for seglsport, og farvatna like utanfor byen har vore rekna mellom dei fremste i verda for segling. Den lokale seglklubben har lagt stor vekt på å få fram unge seglarar, og dette har ført til gode resultat. Seglarlaget frå Kerikeri High School har vunne skulemeisterskapen på New Zealand fleire gonger, og har som representantar for New Zealand hevda seg godt i tevlingar mot Australia. Fleire Kerikeri-seglarar har vore deltakarar ved olympiske leikar, verdsmeisterskap og internasjonale tevlingar, og var også på laget då New Zealand vann America's Cup i 1996.
Apasjar
Apasjar (frå spansk apache, via engelsk) er eit sams namn på fleire indianarstammer som talar apachespråk. Navajoar, som snakkar navajo, blir ofte òg rekna som apasjar.
Mot Dag
Mot Dag var ei politisk gruppe, hovudsakleg med intellektuelle medlemmer, stifta av Erling Falk i 1921. Frå starten var gruppa tilslutta Det norske Arbeidarpartiet, men vart i 1925 ekskludert (utestengd). Frå 1926 til 1928 var gruppa så tilslutta Norges Kommunistiske Parti, men var partipolitisk uavhengig frå 1929 til oppløysinga i 1936.
Shinya Yoshihara
Shinya Yoshihara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Mot Dag
Ei rekkje innverknadsrike personar var med i gruppa, m. a. seinare helsedirektør Karl Evang, og stortingsrepresentant Trygve Bull. Begge var framtredande medlemmer av Arbeidarpartiet, men gjekk sidan over til SV.
Shinya Yoshihara
Han spela for klubbane Yokohama F. Marinos, Albirex Niigata, Kawasaki Frontale, Tokyo Verdy, Júbilo Iwata og Kashiwa Reysol.
Lütschine
Ho renn frå Zweilütschinen, der to kjeldeelvar renn i hop. Ho har ei lengd på 8,6 km og renn gjennom Bödeli og ut i Brienzersee ved Bönigen.
Apasjar
Eigentleg kalla stammene seg for diné (folket), men dei vart gjevne namnet apache, som betyr 'fiende', av zunifolket. Dette namnet vart teke i bruk av spanske og seinare engelsktalande nybyggjarar frå Europa.
Stammar
Dei eigentlege apasjane omfattar ei rekkje folk med to hovudgrupperingar: San Carlos- eller vest-apasjane, som omfattar tonto, coyotero, pinal, arivaipa, pinaleño, chiricahua, mogollon, gileño og mimbreño, og aust-apasjane, som omfattar jicarilla, faraon, mescalero, llanero (dvs. «slettelandsfolk»), lipan og kiowaapasjane, som hadde knytt seg til Kiowa på det sørvestlege slettelandet.
Ved inngangen til 2000-talet var talet på apasjar i alt litt over 50 000, fordelt på statane Arizona, California, New Mexico, Texas, Oklahoma og Colorado i USA; dessutan bur nokre på den meksikanske sida av grensa. Særleg dei vestlege gruppene legg vekt på å halda tradisjonell religiøs utøving i hevd. Samstundes har fleire av reservata deira utvikla moderne næringsvegar, som turisme og kasinodrift.
Opphav
Apasjane var først og fremst jegerar og sankarar, men dei vestlegaste gruppene dreiv også ein del jordbruk (mais). Dessutan vart regulært røveri ein viktig del av apasjane si tilpassing, særleg etter spanjolane kom. Dette gjaldt spesielt dei gruppene som streifa om mellom dei fastbuande pueblo-indianarane. Dei austlegaste gruppene var stort sett bisonjegerar. I dag driv mange apasjar kvegdrift.
Apasjane i populærkulturen
Gjennom populærlitteratur og westernfilmar har apasjane vorte kjende anten som fæle «villmenn» eller som tapre krigarar (jf. Geronimo), og dei var mellom dei siste indianske folkegruppene som måtte gi tapt overfor dei kvite si overmakt. Den mest kjende stammen er Chiricahua.
Lütschine
Dei to kjeldeelvane er den 12,3 km lange Schwarze Lütschine frå Grindelwald og den 13,1 km lange Weisse Lütschine frå Lauterbrunnendalen.
OSK
OSK (russisk объединенных стратегических командований, obedinennykh strategitsjeskikh komandovanij) er ein operasjonell strategisk kommando (forkorta til OSK på norsk òg) som vert sett i eit militærdistrikt i krig, forhøgd beredskap og i krise. Til engelsk vert omsett OSK til Joint Strategic Command (JSK).
Palmer
Palmer er eit engelsk mannsnamn og etternamn. Det var opphavleg eit ærefullt tilnamn som viste til ein pilegrim til Jerusalem fordi han ofte bar med seg eit palmeblad på ferda. Etterkvart blei det og teke i bruk som førenamn og stadnamn.
Kazunari Okayama
Kazunari Okayama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama F. Marinos, Omiya Ardija, Cerezo Osaka, Kawasaki Frontale, Avispa Fukuoka, Kashiwa Reysol, Vegalta Sendai, Pohang Steelers, Consadole Sapporo og Nara Club.
Lundefangst
Lundefangst er systematisk fanging av lundefugl for å gjere seg nytte av kjøt, fjør og dun.
I bustader frå steinalderen har arkeologar funne restar av sjøfugl på avfallsplassane. Det har truleg vore ein viktig del av næringsgrunnlaget.
Naturgrunnlag
Av dei om lag 50 sjøfuglartane som er vanlege langs norskekysten, er det særleg ærfugl, alke og lundefugl som har vore økonomisk viktig. Hjå ærfuglen vert duna teken vare på. Alka vert helst fanga på sjøen eller skoten, medan lundefuglen vert fanga i fuglefjell.
Om vinteren held lundefuglen seg mykje på ope hav; Nordsjøen, Norskehavet, Nord-Atlanteren og Barentshavet. Ein del er å finne nær land, mellom anna langs norskekysten.
Om våren kjem lunden inn til kysten, og slår seg etter kvart til i fuglefjella. Lunden stiller ein del krav til naturtilhøva for at han skal slå seg til. Han må ha tilgang på føde, endå om han må langt til havs for å finne ho. Lundefuglen er flokkfugl, og fjellet må gi plass til store flokkar. Sidan han treng sterkt hallande terreng for å lette, finn vi han i dei bratte fuglefjella. Han rugar i steinurer eller grev seg inn i grasbakken.
På norskekysten rugar han frå Rott utanfor Stavanger og nordover. Med dei særlege krava til rugestad desse fuglane har, finn vi dei på få stader, men gjerne i stort tal. I Noreg veit ein at lundefangst har vore viktig på Lovund, Fugløy i Gildeskål, Røst, Værøy og Karlsøy i Troms.
Fangstsesong
Det har vore to viktige fangstperiodar for lundefugl. Første perioden var når dei vaksne fuglane slo seg til i fjellet om våren. Då er dei feite og ettertrakta som mat. Ut i rugeperioden vart det slutt på denne fangsten. Neste fangstperiode har vore når ungane har vorte store og skal til å forlate reiret. Det er etter at dei har felt ryggduna. Då har dei vore ettertrakta i eit par vekers tid. Foreldra sluttar å mate dei, og ungane vert etter kvart magre om dei ikkje kjem seg på sjøen. Då har fangsten vore mindre.
Hand og kjepp
Sjølv om lundefuglen ikkje er ein sky fugl, er det vanskeleg å fange han utan særlege hjelpemiddel. Under visse vêrforhold kan han takast med berre hendene. Det kan skje om det er heilt stilt, eller vinden slår ned i fjellet slik at lunden ikkje får luft under vengane. På Island vart det brukt kjepp til å slå lunden når han ikkje kunne lette. Denne vêravhengige fangsten hadde ikkje så stor betydning, då han ikkje kunne planleggast.
Det har og vore drive fangst av lunde i reirgangane, utan eller med minimalt med reiskap. Dei fleste reira ligg så djupt at ein ikkje når inn til dei med berre armane. Når dette har vorte gjort, har det vorte brukt kraftige vottar, sidan fuglane, særleg dei vaksne, har eit kraftig bit. Fangst på denne måten vart lenge praktisert på Færøyane.
I tillegg til at kjepp har vore brukt til å slå fugl utanfor reiret, har ein liten kjepp og vorte brukt til å få fuglane ut or bakken. Antan fekk ein drive fuglen ut, eller han beit seg fast så han kunne dragast ut. Dette har vore ein utbreidd fangsmåte. På Færøyane vert han kalla dráttur. Det er grunn til å tru at det var slike fangstmåtar, utan eller med enkel reiskap, ein nytta i steinalderen.
Krokfangst
Krokfangst av lundefugl er og ei svært gamal fangstform. Det vert brukt ein noko lengre kjepp med eit jarn festa til enden. Jarnspissen er ofte forma som ein krok. Han kan likne på ein stor fiskekrok utan agnhald. Denne reiskapen vert brukt til å drage lundefugl ut or reirgangane. Det gav betre resultat enn bruk av berre handa eller ein kort kjepp. Han eigna seg og betre til å fange ungfugl, sidan ein ikkje var avhengig av at fuglen beit seg fast. På Færøyane høyrer ein at det vart grave ned i grasbakken for å nå i fuglen. Det vart fanga med krok på Runde på Sunnmøre.
På Færøyane er denne fangstmåten gamal. I Noreg fanga ein på denne måten til ut på 1800-talet. På Island fanga ein med krok til det vart forbode. Ein veit og at det har vore krokfangst i lundekoloniane utanfor Hebridane; Sula Sgeir og Ronay.
Fangst med hund
Fangst med små hundar har tidleg vore ein måte å få tak i lunden.Vi kjenner til bruk av hund attende til 1591. Den norske lundehunden stammar frå hundar som var i bruk på Måstad i Lofoten i mellomkrigstida. I tillegg til Nord-Noreg veit ein at det har vore fangst med hund på Hebridane, Færøyane og Island. Det er ukjent om hundar dei brukte der, er av same type som norsk lundehund.
Hund har vorte brukt i kombinasjon med enkle hjelpemiddel som kjepp og krok. Han vart mest brukt til fangst av lundetola, dei store ungane som var klare til å kaste seg på sjøen. Hund vart helst brukt i urd, men han kunne og brukast i gangar i bakken.
Familiar som dreiv fangst med hund hadde oftast mange hundar. Fangsten føregjekk mykje om natta. Då kjem lundeungane ut for å prøve vengane, og kanskje take spranget utfor berget. Lundefangst med hund var oftast arbeid for kvinner og born. Fangaren stilte seg på ein oversiktleg stad i fangstområdet. Når hunden som søkte i urda høyrde lunden, prøvde han å nå tak i fuglen ute. Lundehunden er svært mjuk. Han kan mellom anna legge hovudet flatt bakover ryggen og late att ytterøyra. Dette gjer at han kunne fylgje etter inn i reirgangen. Ein god hund vil take fuglen uskadd til eigaren, som avlivar byttet og gjer klar til transport. Hunden kunne gjerne få den første fuglen, elles var det skryt, kjæling og klapp som var motiveringa. Ein vanleg fangst for ein hund var 120 – 130 lundar på ei natt.
Garnfangst
Garnfangst av lunde er ein nyare fangstmåte. Ein høyrer først om den i 1740. Då vart lunde og annan fugl fanga med nett på Nord-Fugløya ved Karlsøy i Troms. Frå midten av 1800-talet vart det ein vanleg fangstmåte.
Garnfangst av lundefugl har vorte utført på to ulike måtar. Garn har vorte sett ut over lundereira for å fange fugl som kom og drog. Eller garnet har vorte kasta over fugl som lettar.
Settegarna vart utlagde ein dag og ettersett den neste. Det var oftast gamle fiskegarn som vart brukt. Garna vart utsett ved at ein mann på kvar side rulla dei ned gjennom urda. Når garna vart røkta vart fuglen drepen før han vart løyst or garnet. Fangarane starta øvst i urda og arbeidde seg nedover. Då slapp dei å bere fangsten oppover. Garna vart flytte under røktinga. Stader med mykje fugleskit vart rekna som gode, sidan der truleg var mest fugl. Med 5 garnsetningar, som gjerne gav 40 fuglar kvar, kunne det lett verte eit fangstresultat på 200 lundar på ei natt. På fuglerike stader kunne utbyttet vert ein god del større. Denne fangsten gjekk føre seg om våren og eit bel ut i rugesesongen. Det var vaksen fugl som vart fanga. Settegarn har vore brukt både i steinurder og over grasbakkar der lunden har reirgangar. Settegarnfangst har vore brukt fleire stader i det nordatlantiske lundeområdet. I Noreg er dette kjent frå Nordland, Troms og Finnmark. Lenger vest er det dokumentert på Island, på Orknøyane Og på Ramsey Island og Lundy utanfor Wales og Cornwall.
Andre fangstformer
Fleiing er ei fangstform som høyrer heime på Færøyane. Fleiestonga er som ein lang håv. Stonga kan vere om lag 4 meter. Eit nett er festa i enden. Fangaren tek lunden i flukt. Ein erfaren fangstmann kan ta 3–400 lundar på ein dag. I Noreg har det vorte fanga lundefugl med håv. Det vart forbode i 1899.
Fangsten
Lundefuglen vart avliva så snart fangstmannen fekk tak i han. Fangaren tok fuglen i beina med ein handa. Tok så nakken av fuglen mellom peikefinger og langfinger på andre handa. Samtidig som nakken vart strekt fekk han ei rask vriding, og fuglen var død. For å få med seg fangsten etter kvart som han jakta, hadde fangaren eit snøre kring hofta. Under det stakk han lundehovudet slik at fuglen hang fast. Ein lunde veg 400 til 450 gram. Ein fangst på 100 fugl gir då ei bør på over 40 kg, så det var eit tungt arbeid å få fangsten heim. Før ein starta transporten vart fire og fire fuglar bundne saman i ei snor som vart hengd over nakken. Då fekk ein ei laus bør som ein kunne kvitte seg med om det vart kritisk i det bratte terrenget. Det er døme på at folk har vorte dregne utfor stup av lundebører som har vore fastbundne til kroppen.
Totalfangsten
Forsøk på å berekne det totale fangstutbyttet viser at det på Lovund vart fanga 15–20 000 fugl for året. Under 2. verdskrigen kring 30 000. På Værøy og Røst er det snakk om liknande tal. Sjølv om det har vore lundefangst i mykje av det nordatlantiske lundeområdet, ser ein ingen indikasjon på at det har gått utover bestanden. Dette mykje fordi lokalbefolkninga berre har teke ut det dei har hatt bruk for.
Lundefuglen er no på nasjonal raudliste (2006) for trua artar i Noreg med status «sårbar (VU)». Dette skyldast matmangel grunna overfiske, og drukning i fiskereiskap.
Bruk av fangsten
Lundefuglen gav mat, fjør og dun. For å få så god kvalitet som råd på lundeduna vart fuglen ribba og plukka så snart som råd. Reiskapen som vart brukt var anten ei trestikke eller ein kniv. Mange hadde ein spesialkniv som vart kalla krossekniv. Berre velet og vengane vart ikkje nytta. Det var arbeidskrevjande å stelle ein fangst på kanskje 200 fugl. Ein øvd plukkar brukte 3-4 minutt på ein lunde. Det gir 10-12 timar arbeid berre på duna. Lundedun er gjerne fellesnemning for dun og fjør.
Kjøtet
I periodar med store fangstar var det vanskeleg å gjere seg nytte av all maten. Kjøtet av vaksen fugl på førsommaren vart gjerne brukt ferskt. Dei feite ungfuglane kunne saltast til vintersmat.
Døme på korleis lunden vart tillaga:
BM-21
BM-21 «Grad» er ein lastebilmontert 122mm rakettkastar med 40 røyr i ein pakke på lasteplanet. Kvart røyr vert lada med ein M-21OF rakett og alle rakettane kan skytast ut i løpet av 20 sekund. Systemet vart utvikla tidleg på 60-talet som ein oppfølging av det kjende "stalinorgelet" brukt under andre verdskrig. BM står for boyevaya mashina (stridskøyretøy), og har tilnamnet «Grad», som tyder halglskur. Systemet har ei standard skotvidde på opptil 20 km, og er difor eigna spesielt til kontrabeskytning.
Kalvåg
Kalvåg er ein tettstad i Bremanger kommune i Vestland fylke. Bygda ligg ytst i havgapet på søraustsida av øya Frøya ved munningen av Frøysjøen. Fram til 1964 var Kalvåg kommunesenter i Bremanger kommune. Det bur om lag 350 innbyggjarar i Kalvåg og 570 på heile Frøya. I dag har Kalvåg eit eineståande og gammalt sjøhusmiljø som går for å vere det største og best bevarte sjøhusmiljøet i fylket. Mange av dei gamle sjøhusa er restaurerte for overnatting. Hamna er god, med store offentlege kaianlegg og gjestehamn med flytebrygger utanfor Knutholmen.
Historie
På 1860-talet var Kalvåg kanskje det største fiskeværet på kysten, med eit folketal på oppimot 11 000 menneske under fiskesesongen. I 1871 var det 52 salteri i Kalvåg og bygda hadde losjihus, forretningar, handelsverksemd, sjukehus, lege, bedehus, kyrkje, lensmannsgard og skulehus. Fiskeri har vore hovudnæringa i Kalvåg, og på 1980-talet etablerte Domstein AS seg på Kalvøyna og er no den nest største private arbeidsgjevaren i kommunen. I 1921 vart det utarbeidd eit reguleringskart for Kalvåg og dette vart utgangspunktet for ein estetisk plan som ein del av Kalvågprosjektet. L/L Kalvåg Vassverk vart etablert av Kalvåg byggekommune i 1944.
Nyare hendinger i Kalvåg
I 2005 heldt Forbundet Kysten sitt landstemne i Kalvåg. 600 båtar og 10 000 besøkande vitja bygda. Kalvåg har og vore gjestehamn for nokre av seilskutene i Tall Ship Race førre gong dei vitja kysten av Sogn og Fjordane. Kvart år vert det arrangert Kystkulturfestival i Kalvåg og Sommerakademiet er og ein kulturtradisjon i Kalvåg.
Geologi
Berggrunnen ved Kalvåg består av Kalvåg-mélangen, ein masse av samanrota steinblokker. Dette er eit slags enormt konglomerat eller ein breksje med opptil kilometer store blokker i ein finkorna, deformert grunnmasse. Ein finn liknande berggrunn i Trøndelag, England, Irland og Newfoundland. Alle desse områda ligg nær grensa mellom dei to jordplatene som støtte saman og danna den kaledonske fjellkjeda for omkring 425 millionar år sidan.
Byre
Byre er ei lita øy i Stavanger kommune i Rogaland. Det er ei av dei minste øyane i kommunen med busetnad, med fire gardsbruk og om lag 11 fastbuande.
På øya vert det drive mykje med dyrking av frukt. Det finst elles mange hytter på øya.
Pietro Querini
Pietro Querini var ein adelsmann og handelsmann frå Venezia. Han er kjend for si eiga skildring av då eit handelsskip kom ut av kurs. Til slutt dreiv han og dei andre folka om bord i land ved Røst i Lofoten.
Fet kyrkje i Sogn
Fet kyrkje står på Indre Hafslo i Luster kommune i Vestland og er ei langkyrkje frå 1894. Byggmeister for kyrkja var John Alver medan arkitekten er ukjend.
Pietro Querini
Eit fullasta skip med 68 mann om bord, sigla frå Kreta den 25. april 1431. I staden for å nå Flandern, førte ein kraftig storm dei ut av kurs, og mannskapet måtte gå over i dei to livbåtane den 17. desember. Den eine med 47 mann om bord dreiv så i land den 5. januar 1432 på øya Sandøy utanfor Røst. Av 29 overlevande, levde 11 til slutt vidare. Fiskarar fann dei etter eit par veker, og den lokale presten fungerte som tolk. Etter tre-fire månader med pleie frå folk på øya, reiste dei sørover. Dei fekk vera med som gjestar på ein båt i jektefarten, med stopp i Trondheim, Vadstena i Sverige og London. Med seg attende hadde dei tørrfisk. Querini kan ha vore ein av dei første som hadde med seg tørrfisk til Italia.
Fet kyrkje i Sogn
Dette er den tredje kjende kyrkja i bygda. Den fyrste var ei stavkyrkje som truleg var sett opp som huskapell på 1200-talet. Ho stod til kring 1650 då ho vart erstatta av ei tømra kyrkje som i sin tur vart riven då dagens kyrkje vart bygd.
Pietro Querini
Querini skildra i etterkant ferda. Skildringa vart utgjeve i 1559. Skildringa av dei fastbuande var veldig positiv. Seinare vart verket omsett til tysk (1615) og andre språk. Elles hadde mange ei oppfatting av folk i Norden som lite gjestfrie og eit noko hardt folkeferd: «Fra tredje februar til den 14. Mai 1432 var vi i paradisets første krets, til skam og skjensel for Italias riker.» Opphaldet vart òg skildra, av to andre overlevande, Cristoforo Fioravante og Nicolaus Michele. Skildringa deira skal ha vore i samsvar med Querini si framstilling, men båe manuskripta er gått tapt. «Querini-støtta» vart i 1932 reist på Sandøy til minne om hendinga.
Central Park
Central Park er ein 3,4 km2 stor rektangulær park på Manhattan i byen New York i USA.
I 1853 vart det vedtatt å opprette Central Park som landskapspark mellom 59. og 109. gate. Ein konkurranse om utforminga vart vunnen av Frederick Law Olmsted og Calvert Vaux. Då parken vart oppretta låg den nordre utkant av byen. Det tok fleire tiår før Central Park vart omkransa av busetjinga.
Det tok 13 år å lage ferdig Central Park, mellom anna fordi det måtte plantast 500 000 tre og buskar.
Disjunkt
Disjunkte mengder er to mengder som ikkje har noko felles element. Dersom mengdene A og B er disjunkte, er.
I sannsynsrekning snakkar ein også om disjunkte hendingar. Då har hendingane ingen felles utfall.
Tatsuya Enomoto
Tatsuya Enomoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama F. Marinos, Vissel Kobe, Tokushima Vortis, Tochigi SC og FC Tokyo.
Manabu Tomita
Manabu Tomita er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Marinos.
M-21OF
M-21OF er ein prefabrikkert rakett som er eigna til bruk i BM-21 rakettkaster med høgeksplosiv fragmenteringsgranat (HE-FRAG). Ladningen er eigna til å øydeleggja bombekasterstillingar, artilleristillingar, spreiingsområde for infanteri og støttepunkt. Raketten er rekna som standard for BM-21, og har ei rekkjevidde på opptil 20 km. Det finst rakettar med større drivladning og med ei rekkjevidde på opptil 35 km, men med mindre verknad i målet.
Čabranka
Čabranka er ei elv som renn langs grensa mellom Slovenia og Kroatia. Elva er 15 km lang og munnar ut i Kupa ved Osilnica.
Vekter og motvekter
Vekter og motvekter, eller på engelsk checks and balances, er etter maktfordelingsprinsippet dei åtgjerdene dei åtskilde styremaktene har tilgjengeleg til å kontrollera kvarandre og hindra maktmisbruk. Det klåraste systemet med slike vekter og motvekter finn me i presidentialismen og i ser i Sambandsstatane. Vekter og motvekter går ut på at kongressen kan røysta ned framlegg frå presidenten, presidenten kan leggja ned veto mot kongressvedtak, og alt desse styremaktene tek seg føre kan prøvast etter prøvingsretten for den dømande makta, domstolane og Høgsterett.
Aurland kraftverk
Aurland kraftverk er eit vasskraftverk i Aurland kommune i Vestland. Kraftverket, som er det tredje største i Noreg, starta produksjonen i 1973 og var ferdig utbygd i 1989. Kraftverket vert også kalla Aurland I.
Tre peltonturbinar, kvar på 280 MW, utnyttar eit fall på 870 meter frå magasinet i Viddalsvatnet. Tilsiget er på 79 millionar m3 og nedslagsfeltet er på 56 km2. Midlare årsproduksjon er på 2002 GWh. Lengda på driftstunnelen er 3 km, og magasinkapasiteten er 196 millionar m3.
Etter å ha vorte brukt til kraftproduksjon i Aurland kraftverk, renn vatnet ut i Vassbygdevatn og vert utnytta i Vangen kraftverk
Anlegget er eigd og vert drive av E-Co Energi.
Utnyttinga av vasskrafta i Aurlandsdalen og fjellområda rundt var omstridd og utbyggaren, Oslo Lysverker, måtte justere dei opphavlege planane slik at det vart teke meir omsyn til naturvern. Utbygginga var den første der sivil ulydnad mot eit stortingsvedtak vart brukt som kampmiddel mot vasskraftutbygging.
Fallrettane til vassdraga i området skaffa Oslo Lysverker seg allereie rett etter andre verdskrigen, men planar om utbygging vart fyrst sett i gang i 1969.
I samband med utbygginga vart det bygd veg frå Aurland over fjellet til Hol kommune. Vegen er i dag Riksveg 50. Aurland kraftverk omfattar eit stort tal kraftstasjonar, magasin, tunnelar og bekkeinntak. Vatnet nyttast fleire gonger av kraftverk som ligg i ulik høgd i området.
Militærkuppet i Thailand 2006
Militærkuppet i Thailand i 2006 fann stad 19. september då medlemmer av den thailandske hæren gjennomførte eit statskupp mot regjeringa som var leia av statsminister Thaksin Shinawatra. Statskuppet var det fyrste i Thailand på 15 år, men føyde seg inn i ei lang rekkje kupp i thailandsk historie. Det etterfylgde ei langvarig politisk krise der Thaksin og dei politiske motstandarane hans var sentrale, og fann stad mindre enn éin månad før parlamentsval skulle finne stad 15. oktober 2006.
Utflod
Utflod (lat. fluor vaginalis) frå vagina er væske og celler frå skjeden og livmorhalsen, og slim frå kjertlar i livmora. Det kjem mest utflod rundt eggløysinga. Utflod er normalt hos vaksne kvinner.
Slaviske folk
Slaviske folk er ei sams nemning for ei rekkje folkeslag i det austlege Europa, som har felles avstamming og likskapar i språk og kultur. Saman med dei germanske, romanske og keltiske språka utgjer dei slaviske språka ei av hovudgruppene av indoeuropeiske språk.
Opphavet til dei slaviske folka er ikkje heilt klart. Dei utvikla først eit eige skriftspråk på 800-talet. Plinius den Eldre, Tacitus og Ptolemeus nemner i det første hundreåret e. Kr. eit folk som er busett aust for elva Wisła, og som er ulikt dei germanske vandalane som au budde i området. Namnet «slavarane» (Sklavenoi) opptrer første gong i bysantinske kjelder på 500-talet. Under keisar Justinian 1. (527-565) dukkar slavarar opp hos bysantinske skribentar. Dei fortel om talrike slavarar frå Karpatane, nedre Donau og Svartehavs-området som har slått seg ned i Austromarriket. Dei slaviske språka er ei grein av dei indoeuropeiske språka.
På 1800- og 1900-talet har det vore freista finne eit opphavsområde for dei slaviske folka, som da skulle vere eitt folk i opphavet. Dette ut frå ein pan-slavisk tankegang. Men dette er framleis ikkje klart.
På grunn av slavarane sine vandringar og kor dei i nyare tid bur, deler ein dei normalt inn i tre undergrupper:
(Namnet på den tidlegare staten Jugoslavia betyr for øvrig Sørslavarane sitt land).
Kjelde
Den danske wikipediaen, art. Slaverne, som lesen 22. november 2008.
Fylkesveg 354
Fylkesveg 354 (Fv354) går mellom Skien kommune og Polland i Bamble kommune.
Hesselbergs gate Skotfossvegen Ulefossvegen Klostergata Nedre Skotlands veg Sandviksvegen Bølevegen Gunnar Knudsens veg
Breviksvegen
Europaveien
Moesa
Moesa er ei 47 km lang sideelv til Ticino, og renn gjennom dei sveitsiske kantonane Graubünden og Ticino.
Ho spring ut i Val Vignun nær San Bernardino-passet og renn ned langs motorvegen A13 gjennom Val Mesolcina mot Roveredo, der ho mottar elvane Calancasca og Traversagna. Nær Arbedo-Castione munnar Moesa ut i Ticino.
Issledovatelskomfjella
Issledovatelskomfjella (russisk Исследовательском хребте, Issedovatelskom khrbete, tyder «Forskingsfjella») er ei fjellkjede heilt nord i Uralfjella. Ho strekkjer seg nord for polarsirkelen og dannar grensa mellom republikken Komi og Khanty-Mansia autonome okrug. Issledovatelskomfjella er 175 km lang og det høgaste punktet er Gora Narodnaja (Гора Народная) eller «Folkets fjell» på 1894 meter over havet.
Issledovatelskomfjella startar om lag ved Gora Narodnaja og går nordaustover forbi Vorkuta og nesten til Karahavet og Nordishavet. Den viktigaste bergarten er metamorf, hovudsakleg kvartsitt og skifer. Det er mange isbrear nær toppane og dei øvre fjellsidene, medan resten stort sett er arktisk ørken og tundra. Ved foten av fjella og bratte elvedalar er det noko taiga.
Asbjørn
Asbjørn og Åsbjørn er mannsnamn som kjem frå norrønt Ásbjǫrn. Namnet er ei samansetting av dei to orda áss og bjǫrn. Áss er ein gud i norrøn mytologi, medan bjǫrn er den norrøne skrivemåten for dyret bjørn. Med eit slikt namn skulle beraren få eigenskapane og styrken til gudane og bjørnen.
Tormod Torfæus
Tormod Torfæus, òg kjend som Þormóður Torfason, var ein islandsk-norsk historikar. Han levde heile sitt vaksne liv i Kopervik på Karmøy i Noreg.
Torfæus vart utnemnd til kongeleg historikar av kongedømet Danmark-Noreg. Torfæus gjorde mykje for å berga gamle manuskript frå mellomalderen og var ein av dei første historikarane i nyare tid. Han omsette fleire islandske tekstar til dansk og forfatta Historia Vinlandiœ Antiquœ (1705); Grœnlandia Antiqua ([706); og Historia Rerum Norvegicarum (1711). Hans noregssoge på latin vart utgjeven i fire band og var den første omfattande presentasjonen av norsk historie sidan Snorre Sturlasson si Heimskringla på 1200-talet. Verket vart omsett til norsk og utgjeve på nytt i 2005.
Liv
Tormod Torfæus vart fødd på Engey på Island i 1636 og vart utdanna på Københavns Universitet. I 1660 fekk han arbeid som kongeleg omsetjar av «islandske antiquiteter», det vil seia mellomaldermanuskript frå Island. I 1664 utnemnde kong Fredrik III av Danmark-Noreg han til ‘stiftamtskriver’ i dåverande Stavanger stift og i 1682 til kongeleg histograf for Noreg. I 1665 gifta han seg med den rike enkja Anna Stangeland frå Kopervik. Ho kom frå Stavanger og hadde eigedomar der. Dei fekk ikkje barn saman, men det er påstått at Torfæus hadde fleire etterkomarar utanom ekteskap.
Torfæus hadde eit hissig sinnelag. Etter eit forlis utanfor Skagen i Danmark i 1671 reiste han vidare til Samsø. Der kom han i krangel med ein annan gjest i eit vertshus og tok livet av han med ein kårde. For dette drapet fekk Torfæus ein dødsdom, men sidan det var gjort i sjølvforsvar, søkte han om nåde. Han fekk nåde av dansk Høgsterett. Torfæus engasjerte seg for andre menneske, og i 1680 berga han ei uskuldig norsk kvinne som var dømd til å verta brend som heks.
Möhlinbach
Möhlinbach er ei 15 kilometer lang elv i kantonen Aargau i Sveits. Ho er ei sideelv til Rhinen frå venstre. Den største busetnaden langs elva er Möhlin.
Svartsnær
Svartsnær er ei lokal nemning på eit særskild vind-og straumfenomen som oppstår i Mjøsa. Nemninga «svartsnær» heng saman med ordet snære som tyder vindgust eller vindflage. Verbet snære tyder 'blåse kaldt'. Skylaget blir mørkt, og vatnet svart. Svartsnær oppstår altså ved ein særleg kombinasjon av vind og straumtilhøve som kan føre til uventa og bråe kvervlar eller malstraumar midt ute på vatnet, og desse har vore rekna som livsfarlege. Før fiskebåtar, ferjer og andre fartøy fekk moderne utstyr, var det mange som bleiv i Mjøsa når dei kom ut for svartsnær. Nemninga er kjend blant eldre folk, t.d. i Ringsaker, den dag i dag (2009).
Ingeborg Refling Hagen nytta nemninga som tittel på ei novelle frå 1921, og på novellesamlinga av same namn.
Yoshitaka Kishikawa
Yoshitaka Kishikawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama Flügels, Omiya Ardija og Nagoya Grampus Eight.
Pink Floyd-konsertar
Pink Floyd er pionerar i framføring av musikk, og er kjende for sine spektakulære konsertar med banebrytande visuelle effektar i lag med musikken, der utøvarane sjølv nesten vert underordna. Dei har aldri brukt dei store skjermane til å vise bandmedlemmane i aksjon, og har i staden brukt musikkvideoar som følgjer musikken. I tillegg til det visuelle har bandet også vore pionerar på den lydtekniske sida, blant anna ved å bruka kvadrafoniske lydsystem på konsertane.
Settlister
Denne seksjonen viser dei typiske settlistene opp gjennom historia til Pink Floyd. Dei spelte sjeldan nøyaktig det same, derfor tek lista utgangspunkt i dei settlistene som blei brukt mest.
1977
Encore:
1980/1981
Sjå ''Is There Anybody Out There? The Wall Live 1980-81, eit kondert-album frå turneen
1987-1989
Sjå Delicate Sound of Thunder, eit konsert-album frå turneen.
Bakgrunnsstoff
Svært omfangsrike detaljar om alle konsertane til Pink Floyd kan ein finna hjå The Pink Floyd Archives.
Ingmar Relling
Ingmar Relling var ein norsk formgjevar av møblar, fødd i Sykkylven. Mellom dei mest kjende møblane hans er stolen Siesta.
Veitastrond kapell
Veitastrond kapell står i bygda Veitastrond ved nordenden av Veitastrondsvatnet i Luster kommune i Vestland, og er ei langkyrkje som vart sett opp som bedehus i 1928 og vigsla som kapell i 1935.
Aurland II kraftverk
Aurland II kraftverk er eit vasskraftverk i Stonndalen i Aurland kommune i Vestland.
Kraftverket vart opna i 1983 og utnyttar to ulike fallhøgder og vatn som har vore brukt i Aurland III kraftverk.
Aurland II L - To francisturbinar kvar på 31,5 MW utnyttar eit fall på 110 meter frå Versterdalsvatn og Vetlebotnvatn. Tilsig til desse turbinane er på 560 millionar m3 og nedslagsfeltet er på 333 km2. Midlare årsproduksjon er på 189 GWh. Lengda på driftstunnelen er på 9,8 km. Magasinkapasiteten er på 10 millionar m3.
Aurland II H - Ein francisturbin på 72 MW får vatn frå magasine i Berdalsvatn, Store Vargevatn, Svartevatn, Langavatn, Katlavatn, alle i fjellet. Fallhøgda er 480 meter, nedslagsfelt 92 km2, tilsig 111 millionar m3 og den midlare årsproduksjonen er på 218 GWh. Magasinkapasiteten er på 189 millionar m3.
Etter å ha vorte brukt til kraftproduksjon i Aurland II vert vatne leida gjennom en tunnell til Viddalsvatnet og vidare til Aurland kraftverk.
Anlegget er eigd og vert drive av E-Co Energi.
Apache
Apache httpd er ein open kjeldekode vevtenar for operativsystem av typen Unix (Linux, OpenBSD og liknande), Microsoft Windows, Novell NetWare og andre. Apache spela ein viktig rolle for framveksten av verdsveven og er framleis den mest populære vevtenaren. Apache tener som ein standard referanse, som andre vevtenarar vert samanligna med.
Apache har konfigurerbar feilmellings-loggar, DBMS-basert autoriseringsdatabaser og innhaldsforhandlingsfunksjonalitet. Det finst òg fleire grafiske brukargrensesnitt, som gjer konfigurasjonen enklare.
Apache vert utvikla og vedlikehalden av open kjeldekode-utviklarar, under leiing av The Apache Software Foundation.
Historie
Den fyrste versjonen av Apache vart laga av Rob McCool, som var med på å utvikla vevtenaren «NCSA HTTPd» for «The National Center for Supercomputing Applications» (NCSA), i dei Amerikanske Sambandsstatane. Då han forlét NCSA, i midten av 1994, starta han utviklinga av Apache httpd. Han laga òg mange bøter (patches), som han sirkulerte via e-brev.
Rob McCool arbeidde ikkje åleine, mange andre utviklarar var med i den opphavlege «Apache Group»: Brian Behlendorf, Roy T. Fielding, Rob Hartill, David Robinson, Cliff Skolnick, Randy Terbush, Robert S. Thau, Andrew Wilson, Eric Hagberg, Frank Peters og Nicolas Pioch.
På nettstaden til prosjektet står det at namnet «Apache» vart vald for å heidra ei av dei opphavlege folkegruppene i Amerika, apasjane, som var kjente for deira overlegne krigsstrategi og utrøyttelege uthandenheit. Andre meiner at namnet vart til på grunn av at då Apache httpd var under utvikling tidleg i 1995 var den meir ei samling av bøter for kjeldekoden til NCSA HTTPd 1.3 og difor ein «patchy» vevtenar. Dette var òg den opphavlege forklåringa på nettstaden til prosjektet.
Då Apache vart introdusert var tenesta det einaste opne kjeldekode-alternativet til Netscape sin vevtenar. Apache har utvikla seg til å overgå andre vevtenarar, både i funksjonalitet, yteevne og stabilitet og har sidan april 1996 vore den mest nytta vevtenaren. I mai 1999 låg 57 % av alle nettstader på Apache. Populariteten har sidan auka jamt og trutt og i februar 2006 nytta 68 % av alle nettstadar Apache. Hovudkonkurrentane til Apache er Microsoft Internet Information Services (IIS), fylgd av Sun Microsystems sin Sun Java System Web Server, men det finst òg ei mengd andre vevtenarar.
Lisens
Apache httpd vert distribuert både som open og lukka kjeldekode. The Free Software Foundation (FSF) aksepterer ikkje Apache sin lisens som kompatibel med versjon 2.0 av GNU General Public License (GPL), så Apache kan ikkje integrerast med mjukvare som vert distribuert under GPL. FSF har fyljande å seia om lisensen til Apache:
Den noverande førebels versjon 3 av GLP har ein klausul (seksjon 7e) som tillét at den samsvarar med lisensar som har paten termineringsklausular, som den i Apache sin lisens.
Bruk
Apache vert fyrst og fremst nytta for å handsama statiske og dynamiske nettsider, men det finst òg mange tilleggsmodular for spesialiserte tenester.
Apache vert ofte nytta saman med operativsystemet Linux, databasen MySQL og skriptspråka PHP, Perl, Python, i ein såkalla LAMP-lonfigurasjon.
Apache vert òg redistribuert saman med kommersiell mjukvare, som til dømes databasen Oracle og IBM WebSphere application server. Mac OS X kjem med Apache, som tener som støtte for WebObjects application server. Borland nyttar Apache i programmeringsverktøya Kylix og Delphi. Apache er òg installert saman med Novell NetWare 6.5, som standard vevtenar.
Apache vert nytta for mange oppgåver der ein har bruk for å handsama innhald på ein sikker og effektiv måte. Om ein til dømes ynskjer å dela filer med andre over internett kan ein nytta Appache til dette.
Programmerarar som utviklar mjukvare for verdsveven installerer ofte Apache på maskina si, slik at dei kan kontrollera innhaldet før det vert publisert på ein vevtenar kopla til internett.
Tilleggsmodular
Det finst mange tilleggsmodular for Apache. Nokre av desse er kompilerte inn i Apache-kjernen, medan andre (dynamiske modular) kan lastast etter kompilering når ein treng dei. Som døme på slike modular kan ein nemna autoriseringsmodular som mod_access, mod_auth. Andre modular støttar SSL og TLS (mod_ssl). Apache har òg omfattande støtte for ymse skriptspråk, som Perl, Python, Tcl og PHP.
Ein anna module er proksytenar-modulen proxy. Modulen rewrite engine er ein populær modul. Det finst òg modular som genererer komfigurerbare logfiler (mod_log_config) og modular som utfører ymse typar filtrering (mod_include og mod_ext_filter). For å analysera og syna logfiler i ein nettlesar finst det gratis skript, som til dømes AWStats og Visitors.
Apache 2
I Apache versjon 2 er mykje av koden omskriven. Det er lagt vekt på modularisering og det er innført eit mjukvarelag (APR) som skal gjera det lettare å flytta koden til andre maskiner. Kjernen i Apache 2.x har mange forbetringar i høve til Apache 1.x. Det er til dømes innført trådhandsamimg, betre støtte for andre operativsystem enn Unix (som til dømes Windows), eit nytt API og støtte for IPv6. I mars 2000 vart den fyrste utgåva av Apache for Alpha-prosessoren lansert. Versjon 2.2 innførte òg eit nytt, meir fleksibelt, aouth API. Det vart òg innført betre snøggbuffer- og proksy-modular.
Fylkesveg 355
Fylkesveg 355 (Fv355) går mellom Tjønnefoss i Nissedal kommune og Krossli i Tokke kommune og er hovudfartsåra gjennom heile Fyresdal kommune. Veglengda er 67,8 km. Vegen er primært innanfor desse tre kommunane men kjem òg såvidt innom Skreosen i Kviteseid kommune.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, men har no status som fylkesveg etter at forvaltingsreforma trod i kraft.
Kristians amt
Kristians amt var eit amt i Noreg. Amtet vart oppretta ved delinga av Opplandenes amt i 1781, og kalla opp etter kong Kristian VII. Frå 1. januar 1919 er det eit fylke med namnet Oppland fylke.
Tyssøyna
Tyssøyna er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya har eit areal på om lag 0,9 kvadratkilometer. Det er rundt 70 fastbuande. Tyssøya har brusamband over til Bjorøyna. Frå Bjorøyna er det samband til fastlandet i Bergen kommune gjennom den undersjøiske tunnelen Bjorøytunnelen.
Namnet Tyssøyna kjem frå den norrøne guden Ty. I gamal tid vart det truleg halde religiøse handlingar til ære for guden Ty på øya. På øya ligg ein stein som vert kalla Offersteinen. Nord på øya er det ei fjellflate med ei mengde små groper. Før i tida la folk små kuler av smør eller talg i desse gropene.
«Tyssøykruna» er hogd inn i ein fjellvegg på Tyssøyna og er eit freda kulturminne. Tidfestinga av kruna er usikker, men har truleg samanheng med uttak av kleberstein på 1300-talet. I mellomalderen vart det bygdt eit kongeleg kapell på øya. Øya vart ein periode også kalla St. Olavs øy. Sankt Ludvigs kapell er borte, men skal ha stått ved staden kalla «Kyrkjesteinane». Mykje tyder på at Tyssøy var kultstad både før og etter truskiftet.
Folketalsutvikling:
Generalstaben i Russland
Generalstaben i Russland (russisk Генеральный штаб Вооружённых сил Российской Федерации; Generalnyj sjtab Vooruzjonnykh sil Rossijskoj Federatsii) er Forsvarsdepartementet i Russland sitt sentrale og viktigaste organ for leiing av dei russiske væpna styrkane, og fører kommando over alle forsvarsgreiner.
Generalstaben forvaltar leiing av dei væpna styrkane, organiserer planlegging av forsvar av Russland, førebur mobilisering og koordinerer verksemda i alle forsvarsgreiner. Generalstaben er inndelt i ei rekkje hovuddirektorat (glavnoje upravlenije), direktorat (upravlenije) og kommandoar.
Struktur
Direktorat:
Kommando:
Det finst eigne kommandoar for hær- sjø- og luft/luftforsvar og dessutan for Russlands strategiske rakettstyrkar og Russlands luftlandestyrker.
Plaster
Sårplaster (ofte berre kalla plaster) er ein liten bandasje som vert brukt på små sår eller skadar som ikkje treng større bandasjar. Sårplasteret vart oppfunnen av Earle Dickson i 1920.
Eit sårplaster har til vanleg ein absorberande kompress, gjerne laga av gas eller liknande materiale, og som ofte er tilsett eit antiseptisk stoff. Kompressen er festa til ein strimmel av tettvevd stoff, plast eller latexgummi som er dekt av eit klebande stoff. Før bruk er limflata dekt av plast som er lett å fjerna. Plasteret vert festa slik at kompressdelen dekkjer sårflata, men utan å kleba seg fast. Limflatene festar seg til huda omkring og hindrar at det kjem forureining til såret.
Iberiaskogsnigel
Iberiaskogsnigel (Arion lusitanicus) er ein brunfarga landsnigel som stammar frå Portugal, der han held til i skogsområde.
Arten blei lenge forveksla med brunskogsnigel (Arion vulgaris), som er utbreidd i store delar av Europa.
Jin Sato
Jin Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama Flügels, Kyoto Purple Sanga og Consadole Sapporo.
S-blokk
S-blokka i periodesystemet består av dei to første gruppene i periodesystemet:
For desse grunnstoffa er elektronet med høgst energi i ein s-orbital.
Kazuki Sato
Kazuki Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama Flügels, Yokohama F. Marinos, Kyoto Purple Sanga, Oita Trinita, Sanfrecce Hiroshima og Yokohama FC.
Sør-Odal kommune
Sør-Odal er ein kommune i Innlandet fylke. Kommunen grensar i nord mot Nord-Odal og Grue, i aust mot Kongsvinger, i sør mot Eidskog, og i vest mot Nes.
Administrasjonssenteret er Skarnes, som ligg ved der Oppstadåa renn ut i Glomma.
IRA
Den irske republikanske hæren, kjend som IRA frå det engelske Irish Republican Army, Óglaigh na hÉireann på irsk, er ei paramilitær rørsle i Nord-Irland som kjemper for ein samla irsk republikk med sjølvstende frå Storbritannia.
Gruppa har utført fleire terroraksjonar i Storbritannia og Irland. Sidan fredsprosessen i Nord-Irland tok til er gruppa blitt stadig meir fredeleg, men har samstundes opplevd at meir yttarleggåande grupperingar har brote ut.
Den 28. juli 2005 kunngjorde IRA at dei ville legga ned våpna og gå over til å bruka politiske middel for å nå måla sine. Denne avgjerda kom etter press frå mellom andre det politiske partiet Sinn Fein, som har same mål som IRA om eit sameint Irland.
IRA var opphavleg den illegale væpna organisasjonen til den første irske nasjonalforsamlinga First Dáil, og vart oppretta i 1919 da den irske sjølvstendekrigen tok til. Denne organisajonen blir kalla Old IRA.
Sør-Odal kommune
Næringsliv
Landbruk er ei hovudnæring i kommunen. Jordbruket omfattar i hovudsak korn-, potet- og grovforproduksjon, elles vert det òg dyrka grønnsaker, frukt og bær. I kring 12 prosent av arealet er dyrka mark, mens 70 prosent er produktiv skog.
Største industriarbeidsplassane er hos trelastfirmaet Bergene Holm AS, godteriprodusentn Maarud og TINE Meiriet Odal.
Zelenci
Zelénci er ei kjelde til Sava Dolinka, ei sideelv til Sava. Ho ligg nær byen Kranjska Gora heilt nordvest i Slovenia.
Ved Zelenci kjem vatn frå undergrunnskjelda Nadiža opp gjennom den porøse botn av innsjøen. Kjelda og det omliggande området er kalla opp etter det grøne vatnet i kjelda, zelen som tyder «grøn» på slovensk.
Geologi
Den Øvre Savadalen er skapt av isbrear i Planica. Området har mykje innsjøsediment, så Zelenci er truleg restane etter den mykje større Korensjøen som vart skapt då isbreane trekte seg tilbake.
Zelenci vert rekna som den lengste av dei to kjeldeelvane til Sava, den lengste elva i Slovenia på 219 km.
Den porøse kalken i Zelenci gjer at vatn piplar opp frå under bakken via små stråler, eit fenomen som er unikt i Slovenia. På grunn av dette er vasstemperaturen 5-6 °C året rundt.
Naturreservat
Zelenci vart erklært eit naturreservat i 1992, både av geologisk interesse og for dei mange utryddingstruga dyre- og planteartane som finst her. Naturreservat er 47 hektar stort.
J-Tull Dot Com
J-Tull Dot Com er det 20. studioalbumet til det britiske rockebandet Jethro Tull, utgjeve i 1999. J-Tull Dot Com kom ut fire år etter det førre albumet, Roots to Branches, og held fram i same spor med å blande hardrock og kunstrock med austleg musikk. Det er òg det siste albumet med Andrew Giddings på tangentinstrument og det einaste albumet med Jonathan Noyce på bass, sjølv om begge var med i bandet fram til 2007.
Songane på albumet var påverka av at bandet gjennom tiår hadde spelt over heile verda. I songar som «Hot Mango Flush» måler Anderson levande bilete av gatebilete frå den tredje verda. Somme songar omhandlar òg at Anderson innser at han er i ferd med å verte gammal, som «Wicked Windows» som er ei fundering om lesebriller.
Namnet på albumet er adressa til den offisielle nettstaden til bandet.
Per september 2012 er dette det siste studioalbumet deira med berre originale songar.
Medverkande
Gjestemusikar:
Marcelo Alessandro Gomes da Silva
Marcelo Alessandro Gomes da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Flügels.
Arild
Arild er eit mannsnamn delvis utvikla frå namnet Harald, delvis gjennom dansk frå det tyske namnet Arnold.
Bruken av namnet i Noreg
I folketeljinga frå 1801 vart fire personar manntalsførte med namnet Arild som første eller andre fornamn, tre av desse budde i Troms.
I teljinga frå 1900 var det 126 personar som het Arild.
I 2008 er det vel 10 800 som har Arild til første fornamn, og i tillegg er det vel 200 som skriv seg for Aril.
Ščavnica
Ščavnica er ei 56 km lang elv nordaust i Slovenia. Ho spring ut nær Šentilj og renn langs Slovenske gorice mot søraust. Den nedre delen av elva renn gjennom Gajševavatnet og byen Ljutomer før ho til slutt munanr ut i Mura i Razkrižje.
Ščavnica er ei av dei mest forureina elvane i Slovenia.
Nenagh
Nenagh (irsk An tAonach) er ein by i Republikken Irland. Han er det administrative senteret og største by i North Tipperary i County Tipperary og ligg sentralt på Irland. Byen har litt over 7 000 innbyggjarar og ligg ved elva Nenagh, som munnar ut i Lough Derg ved Dromineer, 9 km mot nordvest.
Av dei største attraksjonane i byen finn ein Neagh Castle, som vart bygd av Fitzwalter-familien på 1200-talet, og er eit av dei flottaste av sitt slag i Irland. Andre attraksjonar er fransiskanarklosteret, som vart bygd i 1212 under regjeringstida til Henrik III og som var eit av dei rikaste religiøse husa på Irland. Det var i bruk i seks hundre år.
Takahiro Okubo
Takahiro Okubo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Fernando Rech
Han spela for klubben Yokohama Flügels.
Helge Thiis
Helge Thiis (1897–1972) var arkitekt og leiar for Nidaros Domkirkes Restaureringsarbeider i perioden 1930–1972. Han var også kunstanmeldar i Nationen i perioden 1924–1929.