cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bladet Time
Den amerikanske hovudutgåva av bladet kjem ut i New York. Ei europeisk utgåve (Time Europe, tidlegare Time Atlantic) som også dekkjer Afrika, Midtausten og sidan 2003 Latin-Amerika kjem ut i London. Ei asiatisk utgåve (Time Asia) har hovudkvarter i Hong Kong, medan ei utgåve for det sørlege stillehavsområdet som dekker Australia, New Zealand og stillehavsøyane er basert i Sydney. Fram til desember 2008 hadde Time også ei eiga kanadisk reklameutgåve.
Time har den største utbreiinga av noko vekentleg nyheitsblad i verda. Den trykte utgåva har 26 millionar lesarar, 20 millionar av dei i USA. I midten av 2012 hadde bladet eit opplag på over tre millionar, redusert til to millionar seint i 2017.
Arne Sandnes
Arne Sandnes er ein norsk bonde og senterpartipolitikar frå Valldal på Sunnmøre. Han vart vald til ordførar i Norddal kommune i 2015. Han var også ordførar frå 1999 til 2007 (direkte val) og i perioden 1988–1993.
Dibeen skogsreservat
Dibeen skogsreservat er eit naturreservat nordvest i Jordan. Det ligg like sør for den romerske staden Jerash og dekkjer eit område på 8,5 km² med rullande åsar dekte av furu og eik. Området vart verna som eit naturreservat i 2004 etter initiativ av Royal Society for the Conservation of Nature.
Geologi og klima
Bergartane i reservatet er ei blanding av kalkstein og kritthaldig kalkstein, som har blitt forma til bratte skrentar. Årsmiddelnedbøren her er 710 mm i året.
Planteliv
Skogsreservatet har eit av dei gjenverande døma på furu-eikskog i Midtausten. Treartane i reservatet varierer med høgda aleppofuru finst i lågare høgder, ei blanding av furu og eik (aleppofuru og palestinaeik) veks i midten, og ein art av ei lita eik – Quercus infectoria – veks i høgda. Andre planter i reservatet er mellom anna orkidéar, gresk jordbærtre, pistasje og oliventre.
Dyreliv
Det finst minst 17 utryddingstruga artar i reservatet. Desse er mellom andre persisk ekorn, fire typar flaggermus, gråulv og stripete hyenar. Det lever òg skogsfugl i skogen.
1452
1452 (romartal MCDLII) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
Sumel-distriktet
Simele-distriktet (arabisk قضاء سميل qaḍāʾ Sumail; sorani قەزای سێمێل, qezayê Sêmêl) er eit distrikt vest i Dohuk guvernement nord i Irak. Det administrative senteret er byen Simele.
Underdistrikt
Distriktet har tre underdistrikt:
Storhellernuten
Storhellernuten  er eit fjell i Bykle kommune i Agder og Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1402 meter over havet og er det 21. høgaste fjellet i Aust-Agder av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1822
1822 (romartal MDCCCXXII) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen.
Flakstadvåg kyrkje
Flakstadvåg kyrkje er ei langkyrkje frå 1925 i Flakstadvåg i Senja kommune i Troms og Finnmark.
Byggverket er i tømmer og har 150 plassar. Bygget stod opphavleg på Halvardsøya utanfor Flakstadvåg, men vart flytta til den noverande staden som var meir sentral. Kapellet vart vigsla 17. juni 1926.
Falkefamilien
Falkar og karakaraer er rundt 64 artar av dagaktive rovfuglar som utgjer falkefamilien Falconidae og er utbreidd over det meste av verda. Familien er einaste medlemen i ordenen Falconiformes. Fuglar i falkefamilien liknar haukar. Dei har skarpe klør, krumt nebb og godt syn.
Skildring
Falkar og karakaraer er små til mellomstore rovfuglar, som varierer i storleik frå svartflankefalkonett, på 35 gram, til jaktfalk, som kan vege så mykje som 1 735 gram. Dei har sterkt krumt nebb, kraftig bøygde klør og framifrå syn. Fjørdrakta er vanlegvis i fargene brunt, kvitt, kastanje, svart og grått, ofte med spraglete mønster. Det er liten skilnad i fjørdrakta mellom kjønna, sjølv om nokre artar har noko kjønnsdimorfisme i klårleik i fjørdrakta.
Dei skil seg frå haukefuglar ved å avlive byttet med nebben i staden for med føtene sine. Dei har ei «tann» på sida av nebben som medverkar til eigenskapen.
Utbreiing og habitat
Familien har ein nær kosmopolitisk distribusjon, fråverande berre frå den tettaste skogen i Sentral-Afrika, nokre avsidesliggande oseanisk øyar, Arktis og Antarktis. Nokre artar har ei særs vid utbreiing, spesielt den kosmopolitiske vandrefalk, som strekkjer seg frå Grønland til Fiji, og har den vidaste naturlege hekkedistribusjon av alle fuglar. Andre artar har meir avgrensa distribusjonar, særleg øyendemiske artar som mauritiusfalk. Dei fleste naturtypar blir utnytta, frå tundra til regnskog og ørkenar, sjølv om det generelt finst fleire fuglar i ope lende og til og med skogartar har ein tendens til å velje seg øydelagd skog og utkant av skog. Nokre artar, hovudsakleg i slekta Falco, er fullt ut trekkfuglar, der nokre artar i Eurasia overvintrar så langt borte som i Afrika, andre artar kan vere delvis trekkfuglar. Amurfalk har ei av dei lengste migrasjonsrutene og flyg frå Aust-Asia til det sørlege Afrika.
Føde
Falkar og karakaraer er predatorar, nyttar fuglar, små pattedyr, krypdyr, insekt og åtsel som matkjelder. Ei vanleg førestilling er at fuglar i falkefamilien er raske rovfuglar. Dette er tilfelle for slekta Falco og nokre falkonettar og andre artar, men spesielt karakaraer er meir langsame i søk etter føde. Neotropiske skogsfalkar er mangslungne skogsjegerar. Fleire artar, særleg av slekta Falco, vil hamstre føde. Dei er einsame jegerar eller vaktar territorium i par, sjølv om dei kan danne store flokkar under trekket. Somme artar er spesialistar, til dømes er latterfalk spesialist på slangar, men andre artar er meir mangslungne.
Relasjonar til menneske
Falkar og karakaraer har eit komplisert tilhøve til menneske. I oldtidas Egypt vart dei guddommeleggjorte i form av Horus, himmelgud og solgud, og var stamfar til faraoane. Karakaraer var òg ein del av aztekarane sine legender, nordkarakara er i dag meksikansk nasjonalfugl. Falkar vart viktige i den tidlegare ofte kongelege sporten falkoneri. Dei har òg vorte forfylgde for predasjonen sin på vilt og husdyr, og forfylging har ført til utrydding av minst éin art, guadalupekarakara. Fleire isolerte artar har gått kraftig tilbake, ingen meir enn mauritiusfalk, som ein gong talte berre fire individ. IUCN reknar at rundt fem falkeartar er trua av utrydding, inkludert tartarfalk.
Artslista
Falkar og karakaraer i rekkjefylgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Slekt Micrastur
Fem slekter karakaraer: Daptrius, Ibycter, Phalcoboenus, Caracara og Milvago
Slekt Herpetotheres
Slekt Spiziapteryx
Slekt Polihierax
Slekt Microhierax
Slekt Falco 38 typiske falkar, inkludert dei fem artane som hekkar i Noreg: tårnfalk, dvergfalk, lerkefalk, jaktfalk og vandrefalk. Kveldsfalk er ein gjest.
Geni
Eit geni, eller flogvit, er ein person med spesielt gode mentale evner.
Dalen i Tokke
Dalen er kommunesenteret i Tokke kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Tettstaden har og ligg ved vestenden til innsjøen Bandak, og utgjer slik òg endepunktet for Bandakkanalen.
Her ligg barne- og ungdomsskulen Tokke skule, og Tokke kulturhus med mellom anna Tokke bibliotek, symjehall, kino og konsert- og teatersal. Her ligg òg Dalen Hotel frå 1894 og Tokke kraftverk.
Eidsborg stavkyrkje ligg to km nordom tettstaden.
Inuittar
Inuittar (inuktitut ᐃᓄᐃᑦ) er ei samlenemning for arktiske urfolk frå Alaska, Grønland, dei kanadiske områda Nordvestterritoria, Nunavut, Quebec og den nordlege Labradorhalvøya og Den store Diomedeøya i Russland. Inuittar har tradisjonelt hatt ein svært lik kultur over heile dette området, både når det gjeld levevis, klede og språk. Inuittar blir ofte også omtala som «eskimoar», eit omgrep laga av utanforståande som blir mislikt av inuittane sjølv.
Språk
Inuittar talar tradisjonelt inuittiske språk, der dei største er inuktitut i Canada og grønlandsk (kalaallisut) på Grønland. Desse to språka ligg nært kvarandre geografiske, og er nærare i slekt med kvarandre enn dei fleste andre inuittspråka. Inuit tyder 'folk' på begge språka. Andre inuittspråk har kognatar (liknande ord med same tyding), som inughuit på nordgrønlansk (inuktun) og iivit på austgrønlandsk (tunumiit oraasiat).
I dag snakkar dei fleste inuittar også majoritetsspråket i det landet dei bur i: Dansk på Grønland, engelsk og eventuelt fransk i Canada og russisk og eventuelt litt engelsk i Russland.
Levevis
Tradisjonelt har inuittar overlevd ved å utnytta dei naturressursane dei har hatt: Dyr, fisk, stein, noko trevirke, snø/is. Bein og skinn har vore brukt til å laga klede, våpen, båtar, sleder, telt, verktøy, kunst og handverk. Snø blei brukt til å laga igloar, vinterbustader for ein del nordlege inuittar, og elles til å isolera bustader. Stein som kleberstein blei brukt til å laga verktøy og skulpturar.
Inuittar fann opp kajakken (inuktitut qajaq), eit lite, lettflytande og svært manøvrerbart fartøy som ein sitjande enkeltperson kan venda rett veg sjølv om han velter. Kajakkar blei typisk brukte til jakt. Ein større type båt, umiaq ('kvinnebåt') på 6-12 meter, blei brukt til å transportera folk, hundar og varer. Til transport på land brukte ein hundeslede trekt av eit hundekobbel av huskyar. Mange av desse skikkane er framleis i bruk, sjølv om ein også bruker motoriserte fartøy.
Harrana
Harrana, kalla opp etter Qasr Kharana, er eit arkeologisk omajadepalass i ørkenen aust i Jordan, kring 60 kilometer søraust for Amman.
Området er stort sett folketomt, utanom beduingjetarar med sau og kamel som til frå desember til april gjetar dyra sine her. Sjølv om området er tørt, har det eit rikt dyreliv med fugl, ugler, gnagarar, revar, slangar, øgler og stundom ulv og hyenar.
Det er bevart mange fossil i Harrana i dei store kalksteinsformasjonane, som er datert attende til 66-67 millionar år sidan, ein periode nær slutten av krittida. Ein har mellom anna funne mosasaur-artar med godt bevarte skjel-avtrykk her. Det best bevarte og komplette funnet av den utdøydde fiskearten Saurocephalus og den mest komplette mosasauren Carinodens er òg funnen her.
Tyskebukta
Tyskebukta (tysk: Deutsche Bucht, dansk: Tyske Bugt, nederlandsk: Duitse Bocht, frisisk: Dútske bocht, engelsk: German Bight) er ei bukt søraust i Nordsjøen mellom Nederland og Tyskland i sør, og Danmark og Tyskland i aust (Jylland). I nord og vest ligg Doggerbank. Bukta består av Dei frisiske øyane og dei danske Vadehavsøyane. Dei frisiske øyane og dei nærliggande kystområda vert kalla Friesland. Den sørlege delen av bukta vert òg kalla Helgolandbukta.
Bukta er grunn og skrånar svakt nordover. Det største djupet er 56 meter, sørvest for Helgoland. Ei rekkje store elvar munnar ut i Tyskebukta; frå nord mot sør: Eider, Elben, Weser og Ems.
Ei av dei mest trafikkerte seglingsleiene i verda går gjennom den sørlege delen av Tyskebukta. Samstundes er mykje av kysten og dei kystnære områda verna gjennom ulike vernetiltak, til dømes fuglereservatet Östliche Deutsche Bucht og Vadehavet, som for ein stor del er nasjonalpark.
Fylkesveg 63
Fylkesveg 63 (Fv63) er ein veg som går mellom Åndalsnes i Rauma kommune og Langevatn i Skjåk kommune. Vegen er 103,6 km lang utanom ferjestrekninga, av dette 101 km i Møre og Romsdal og 2,6 km i Oppland. Vegstrekninga omfattar dei tre kjende fjellovergangane Trollstigen (opna 1936), Ørnevegen (opna 1956) og Geirangervegen (opna 1889).
Vegen forlèt E 136 ved Sogge bru sør for Åndalsnes, følgjer Isterdalen som Trollstigvegen, vidare gjennom Meierdalen og Valldal til tettstaden Sylte ved fjorden og vidare til ferjestaden Linge. Gjennom Valldal kryssar vegen storelva (Valldøla) ved Alstad (Gudbrandsjuvet), Hol, Uri og Muri. frå Linge går det ferje over Norddalsfjorden til Eidsdal, traséen held fram over Korsmyra og ned Ørnevegen til Geiranger. Frå her startar Geirangervegen som går opp forbi Dalsnibba til Langevatn der han møter Rv15. Han er vinterstengd mellom Geiranger og Langevatn og over Trollstigen. Vegen er asfaltert og har varierande breidde (eitt køyrefelt på det smalaste). Særleg dei tre fjellovergangane på strekninga har skarpe kurvar og fleire hårnålssvingar.
Ferjestrekninga Eidsdal-Linge er del av vegen, i tillegg knyter turistferga Geiranger-Hellesylt vegen til Fylkesveg 60 ved Hellesylt.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, men har no status som fylkesveg etter at forvaltingsreforma trod i kraft.
Nasjonal turistveg
Heile vegen har status som Nasjonal turistveg Geiranger - Trollstigen.
Vegen var tidlegare ein del av reiselivsproduktet The Golden Route, og er no utpeikt som nasjonal turistveg av vegstyresmaktene. Geiranger-Trollstigen vart offisielt innvia (av samferdselsminister Kleppa) som nasjonal turistveg med ein seremoni på Stigrøra (Trollstigplatået) 16.juni 2012. Dette var samtidig ei offisiell markering av dei 17 andre nasjonale turistvegane. Nettsidene for nasjonale turistvegar karakteriserer vegen slik «norsk vestlandsnatur på sitt sterkaste og byr på utsikt over stupbratte fjell, djupe fjordar og frodige dalføre.» «Dette er eit monument som blir ståande som historisk inn i framtida», sa Kleppa om det nye besøkssenteret på Stigrøra.
Historie
Før Trollstigen vart opna i 1936 var Geirangervegen den einaste samanhengande køyrevegen på det som no er fylkesveg 63. Trollstigen knytte Valldal til Åndalsnes med Raumabanen og veg over Lesja til Austlandet. Før Trollstigen var Valldal utan køyreveg til omverda. Ørnevegen opna i 1956 og før den tid hadde Geiranger og Valldal ferjesamband (ferjestaden var Sylte). Frå 1956 vart det direkte veg mellom Åndalsnes og Geiranger berre avbrote av den korte ferjeturen over Norddalsfjorden. Ferjesambandet Linge-Eidsdal opna i 1967.
Organisasjonsteori
Organisasjonsteori er læra om korleis organisasjonar er bygde opp og korleis dei fungerer. Organisasjonsteori har utvikla seg til eit sjølvstendig fagområde etter 1945, men har røter attende til Frederick W. Taylor, Max Weber og Henri Fayol i perioden omkring første verdskrigen.
Ein organisasjon er eit sosialt system som er bevisst konstruert for å nå bestemte mål. Fellestrekk ved alle organisasjonar er at dei skal realisere bestemte mål, men korleis dei skal nå desse måla er avhengig av kva oppgåve dei har. Faget omfattar særleg studiar av dei indre tilhøva i offentlege og private organisasjonar, samt relasjonane til omverda. Analyser av struktur, kultur og prosessar inngår i dette.
Struktur omhandlar korleis organisasjonen er oppbygd, både når det gjeld organisering av produksjonen i vid forstand, og oppbygging av leiingssystem, til dømes styring, koordinering og maktforhold.
Kulturanalyser legg vekt på dei uformelle normene, verdiane og tradisjonane som dannar seg i organisasjonen, og som kan utgjere grunnlaget for ei «korpsand» («esprit de corps»).
Prosessundersøkingar legg vekt på å analysere rørsler eller endringar i organisasjonen, til dømes i samband med motivasjon, kommunikasjon, avgjerder og konfliktar.
Fylkesveg 650
Fylkesveg 650 (Fv650) går mellom Sjøholt i Ålesund kommune og ferjestaden Linge i Fjord kommune. Vegen går langs nordsida av Storfjorden og har ei lengd på 40,2 km. Strekninga mellom Sjøholt og Linge er utan ferje, men tilknyting til over Storfjorden med ferje frå Liabygda ferjekai på Gravaneset.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Historie
Store delar av strekninga var tidlegare ferjestrekke. Før vegen til Dyrkorn var ferdig i 1939 var det korrespondanse mellom fjordabåten og rutebil ved Vaksvik, innanfor Vaksvik gjekk all trafikk med fjordabåt. Fram til vegen mellom Dyrkorn og Stordal var ferdig gjekk ferjene frå Dyrkorn og innover heile Storfjorden. Tunnelar mellom Linge og Overå (Liabygda) vart opna i 1975, og «Gravanesvegen» med ny ferjekai vart opna 1. juli 1979. Etter dette var det ikkje trong om ferje på langs av Storfjorden. Ved opninga av Tafjordvegen i 1982 vart det samanhengande køyreveg på nordsida av Storfjorden frå Ålesund til Tafjord. I 1962 gjekk det ferjer på tvers og på langs av fjorden slik: Stordal-Stranda-Overåneset-Eidsdal-Valldal (Sylte)-Norddal (Dalsbygda)-Fjørå-Tafjord. I 1982 var det berre to korte fjordkryssingar igjen: Stranda-Liabygda og Linge-Eidsdal.
1453
1453 (romartal MCDLIII)
Strondefjell
Strondefjell  er eit fjell i Bykle kommune i Agder. Det har ei høgd på 1394 meter over havet og er det 23. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Provinsen Terni
Provinsen Terni (italiensk Provincia di Terni) er ein provins i regionen Umbria i Italia. Hovudstaden er byen Terni. Fram til 1927 utgjorde Umbria ein heil provins, då han vart delt i to. Provinsen Terni er den minste av desse, medan provinsen Perugia er den andre. Han har eit areal på 2 122 km² og totalt 184 325 innbyggjarar (2006). Det er 33 kommunar i provinsen.
1454
1454 (romartal MCDLIV)
Rognbakels
Rognbakels er ein type vaflar der røra inneheld torskerogn. Rognbakels er ein tradisjonell norsk matrett frå Nordmøre.
Jean-Bertrand Aristide
Jean-Bertrand Aristide er ein  haitisk politikar og tidlegare katolsk prest som var president i Haiti i fire periodar mellom 1991 og 2004.
Tidleg liv og presteteneste
Aristide blei fødd i Port-Salut og voks opp i Port-au-Prince, hovudstaden i Haiti. Han gjekk inn i salesianarordenen og var novise i La Vega i Den dominikanske republikken. Han utdanna seg til prest i Haiti, Italia, Canada og Israel, og blei prestevigd i 1982. Aristide fekk først ei lita forsamling i hovudstaden, og blei noko seinare sokneprest i ei stor forsamling i slummen. Han var ein sterk eksponent for frigjeringsteologi.
Jean-Bertrand Aristide var ein leiande motstandar av styret til diktatoren Jean-Claude Duvalier, og bidrog til at Duvalier måtte gå av i 1985–1986. 11. september 1988 slapp Aristide unna eit drapsforsøk då tilhengarar av den fordrivne diktatoren, den militante gruppa Tonton Macoute, gjekk til åtak på kyrkja hans. Tretten kyrkjegjengarar blei drepne.
I desember 1988 blei Aristide utestengd frå salesianarordenen på grunn av den politiske aktiviteten sin, men han blei verande katolsk prest. Det var han fram til 1995, då han gjekk ut av presteembetet og året etter gifta seg med Mildred Trouillot, ein amerikansk borgar.
Politikar
I 1990 blei Aristide den første demokratisk valde presidenten på Haiti (med 67,5 % av stemmene) sidan landet vann sjølvstende i 1804. Han tiltredde 7. februar 1991. Allereie 30. september same år blei han styrta av eit kupp leidd av Raoul Cédras. Aristide drog i eksil, først til Venezuela, deretter til USA. Fleire tusen freista å flykta frå styret til Cédras, og prøvde seg som båtflyktningar til USA. Men USA nekta dei status som flyktningar. Med hjelp av internasjonalt press, forhandla Aristide og Cédras fram og signerte Governors Island-avtalen i juli 1993, som skulle gje ein politisk overgang, slik at Aristide igjen fekk makta i oktober det året.
I mai 1994 gjorde Tryggingsrådet i FN alle nødvendige hjelpemiddel tilgjengelege for å få sett inn igjen president Jean-Bertrand Aristide på normale vilkår. Det som i staden skjedde, var at militærleiarane, no ved Émile Jonassaint, igjen tok makta, gjennom det dei kalla ein «unntakstilstand». Men i oktober 1994 greidde amerikanarane å få militærregimet til å tre tilbake, og då kunne Aristide med amerikansk hjelp på nytt bli innsett i embetet sitt for å avtene det som var igjen av embetstida hans. Landet var då i ulage sosialt og økonomisk; følgjene av nesten 10 000 politiske drap og den økonomiske embargoen som landet blei påført medan Aristide var i eksil, hadde svekt det allereie fattige landet endå meir. Aristide oppløyste hæren og oppretta ein sivil politistyrke.
Etter demokratiske val blei Aristide etterfølgd av sin eigen statsminister frå 1991, René Préval, i 1995; Préval vann med 88 prosent av stemmene.
I 2000 vann Aristide på presidentvalet med det nye partiet sitt Fanmi Lavalas, og vart president på ny. Denne gongen var prosessen prega av skuldingar om valfusk og rapportar om vald og truslar mot opposisjonen. I februar 2004 vart Aristide under uklare tilhøve tvinga til å forlate landet, og hamna i eksil i Sør-Afrika, og prøvde derfrå å hevde den lovlege retten sin til presidentembetet.
Treungen
Treungen er ein tettstad og ein tidlegare kyrkjesokn i Nissedal kommune i Vestfold og Telemark fylke.
Treungen tettstad
Tettstaden Treungen, òg kalla Tveitsund, med er administrasjonssenter i kommunen. Han ligg ved sørenden til innsjøen Nisser, 40 km vestom Prestestranda, 40 km sørom Kviteseid og 33 km nordom Åmli.
I perioden 1913-1967 var Treungen endestasjon for den no nedlagde Treungenbanen som hadde si andre ende i Arendal. Jernbanekommunikasjonen var avgjerande for utviklinga av tettstaden. I Treungen ligg Tveit skule med Nissedal ungdomsskule.
Tveitsund
Opphavleg var Tveitsund ein gard som blei skilt ut i frå Tveit på 1700-talet. Midt på 1800-talet blei fleire hus oppførte på staden. I 1848 bygde Hans Halvorsen hus ved sundet og tok til som ferjemann. Nisser blei etter kvart trafikkert av passasjerbåtar og fraktebåtar. Fartyet Dølen vart teke i bruk i 1867 med plass til 120 passasjerar. I 1883 kom båten Nissen med plass til 80 passasjerar og i 1909, Fram, eigd av Strand hotell, opphavleg ein tømmerslepebåt. Dølen var drift mellom Tveitstod Brygge, nordaust i Tveitsund, og Vråliosen fram til 1937.
I 1914 blei det på vestsida i Tveitsund sett opp eit sagbruk med dampmaskin og mange arbeidsplassar. Bruket tok unna ein god del av tømmeret som kom sørover på Nisser. I 1913 opna ei jernbanelinje mellom Arendal og Tveitsund, etterkvart kalla Treungenbanen. Ved stasjonsbygninga, på Tveitsund si vestside, blei lokstall og andre bygningar oppførte. På kommunestyremøte i 1911 kom det fram klage på at jernbanen kom på feil side av sundet.
I 1918 stod Tveitsund bru ferdig. Brua har eit steinkvelv med ei 51 meter lang spenn. Brua vart freda kulturminne i 1999. Trafikken auka kraftig, ikkje berre til Nissedal kommune, men òg vidare til Vrådal, Kviteseid og vidare vestover. Tveitsund vaks. Fire mindre hotell blei sett opp. Etterkvart kom bustadhus, butikkar, bensinstasjonar og andre servicebedrifter og produksjonsbedrifter. Tømmeret frå Nissedal og Vrådal blei i mange år flota på Nisser gjennom Tveitsund på Nidelva til Arendal.
Mont Rouge
Mont Rouge er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Evelyn
Evelyn er eit namn som i dag ofte blir rekna som eit kvinnenamn, men har også vore brukt som slektsnamn og mannsnamn. Evelyn har norsk namnedag den 3. oktober.
Treungen
Tveitsund
Det blei så bygd ei jernbanebrygge med heisekran som leste tømmeret frå Nisser opp på jernbanevogner. Viktigare for jernbanen var transporten av jernmalm, som dagleg vart frakta frå Søftestad Gruber i Nissedal til jernbanestasjonen i Tveitsund, ein avstand på 20 kilometer. Malmen blei trasportert vidare med jernbane til Arendal, deretter med båt til Tyskland. Malmtransporten stoppa i 1965. Siste tog på jernbanen gjekk 30. september 1967. I 1968 blei det bygd kommunehus i Tveitsund, noko som understreka Tveitsund si rolle som eit sentrum for Treungen og Nissedal kommune.
Evelyn
Avleiing
Evelyn blei opphavleg danna som eit engelsk slektsnamn avleidd av det normanniske kvinnenamnet Aveline. Dette namnet kan vera avleidd frå gammalsaksisk ava, 'styrke, makt', eller Avila, med ukjend tyding. Namnet blei først teke i bruk som førenamn for menn, før det nesten heilt gjekk over til å bli eit kvinnenamn. På engelsk blir namnet uttalt [i:vlin].
Evelyn kan også vera ei anglifisering av det irske Aibhilín/Éibhleann, truleg 'utstråling, venleik', som også kan stavast som Evlin.
Treungen
Treungen sokn
Treungen kyrkje frå 1863 ligg 2,5 søraust for tettstaden, medan den førre kyrkja låg 1,5 km nordaust for tettstaden.
Evelyn
Avleiing
Andre skrivemåtar for kvinnenamnet er Evelyne, Evelynne, Eveline og Eveleen. Evelina, ei diminutivsform av Eva, kan også reknast som ei avleiing av namnet.
Bruk i kulturen
Evelyn Innes er namnet på ein roman av George Moore frå 1898.
1823
1823 (romartal MDCCCXXIII) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.
Zakho-distriktet
Zakho-distriktet (arabisk قضاء زاخو, qaḍāʾ Zāḫū; sorani قەزای زاخۆ qezayê Zaxo) er eit distrikt nordvest i Dohuk guvernement i det kuridiske området nord i Irak. Det administrative senteret er byen Zakho.
Underdistrikt
Distriktet har fleire underdistrikt:
Jean-Jacques Dessalines
Jean-Jacques Dessalines var leiaren for den haitiske revolusjonen og utnemnde seinare seg sjølv til keisar av Haiti under namnet Jacques I.
Dessalines freista å oppretthalde drifta på sukkerplantasjane som var viktige for den haitiske økonomien utan bruk av slaveri. Dette vart svært upopulært hjå arbeidarane. Han kravde at alle svarte anten skulle jobbe på plantasjane eller tenestegjere som soldatar i hæren hans. Han gjorde det ulovleg for dei kvite (mesteparten av den kvite folkesetnaden hadde allereie flykta frå Haiti) å eige eigedom og inndrog eigedom med makt. Målet hans var å sentralisere mesteparten av sukkerproduksjonen slik at anten han sjølv, medhjelparane hans, eller staten fekk kontroll over den. Då han kom til makta kravde han at alle kvite franskmenn på Haiti skulle massakrerast.
Under styret hans vart Haiti delt inn i to leirar, den svarte folkesetnaden som budde på landsbygda og mulattane, som var ljosare i huda, levde i byane og dominerte i politikk og næringsliv.
Han vart offer for ein konspirasjon der både Henri Christophe og Alexandre Pétion, som skulle kome til å etterfølgje han, medverka.
Nasjonalsongen til Haiti, «La Dessalinienne», er oppkalla etter han.
1455
1455 (romartal MCDLV) var eit normalår som byrja på ein onsdag.
Urevassnutane
Urevassnutane er eit fjell i Bykle kommune i Agder. Det har ei høgd på 1389 meter over havet og er det 24. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Fylkesveg 653
Fylkesveg 653 (Fv653) går mellom Garnes i Ulstein og Furene i Volda. Veglengda er 21,4 km. Eiksundsambandet erstatta 23. februar 2008 ferjesambandet mellom Eiksund i Ulstein og Rjåneset i Ørsta, og gav dei fire kommunane Hareid, Ulstein, Herøy og Sande fastlandssamband.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Tidlegare trasé
Vegtraséen før Eiksundsambandet vart opna:
Helgolandbukta
Helgolandbukta (tysk Helgoländer Bucht) er ei bukt i den sørlege delen av Tyskebukta, som igjen er ei bukt i Nordsjøen. Ho ligg der elva Elbe munnar ut i Nordsjøen og er kalla opp etter øya Helgoland. Fleire slag har vorte utkjempa i denne bukta.
Auf Christi Himmelfahrt allein
Auf Christi Himmelfahrt allein, BWV 128, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1725 for kristihimmelfartsdag.
Teksten er henta frå Ernst Sonnemann etter Josua Wegelin (første sats), Matthäus Avenarius (femte sats) og resten av Christiane Mariene von Ziegler.
Koraltemaa er basert på salmane «O Gott, du frommer Gott» og «Allein Gott in der Höh sei Ehr». Førstnemnte var ein melodi Bach nytta mykje til koraltekstane til Johann Heermann, men òg til andre sine tekstar. Melodien vart komponert av Ahasverus Fritsch kring 1679. Den andre melodien er delvis basert på ein gregoriansk song, «Gloria in excelsis» frå seinmellomalderen og på ein «Sanctus in festis duplicibus» frå Graduale Romanum. Den første delen (Stollen) av «Allein Gott in der Höh sei Ehr» liknar ein påskesong frå 900-talet, som spreidde seg til fleire land. Det var Nikolaus Decius (ca. 1485-etter 1546) som sette saman dei forskjellige melodiane og nytta denne med litt anna tekst i Braunschweig i 1522.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for trompet, to valthorn, to oboar, to fiolinar, obo da caccia, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av fem satsar:
Landskappleiken
Landskappleiken er eit noregsmeisterskap i folkemusikk og folkedans, der det vert konkurrert i pardans, hallingdans, vokal, hardingfele, fele, durspel og eldre folkemusikkinstrument, i både junior-, senior- og eliteklasse. I tillegg til konkurransar, vert det også arrangert ulike konsertar, utstillingar og sosial dans på kveldstid og Landskappleiken er såleis eit svært publikumsvennleg arrangement for folk i alle aldrar.
Arrangementet er ambulerande og flyttar kvart år til ein ny arrangementstad. Det er FolkOrg – organisasjonen for folkemusikk og folkedans som eig arrangement, men samarbeider kvart år med ein lokal arrangør, som er eit eller fleire av dei lokale laga i organisasjonen. Arrangementet samlar årleg omlag 1000 aktive folkemusikarar, songarar og dansarar i 5 dagar i slutten av juni. Omlag 3000-5000 tilreisande kjem til Landskappleiken.
Historie
Landskappleiken er eit arrangement med røter tilbake til 1896, da den fyrste Landskappleiken vart arrangert i Bergen av Vestmannalaget. Frå 1923 har FolkOrg (tidlegare Landslaget for spelemenn) stått ansvarlege for arrangementet.
Frå 1888 og frametter vart det halde ei rekkje mindre kappleikar, som sette standard for utviklinga av kappleikstradisjonen med omsyn til døming og reglement. «Landskappleikar» vart haldne med ujamne mellomrom frå 1896 av, mange av dei arrangerte av Vestmannalaget i Bergen som arrangerte til saman 11 Landskappleikar i perioden 1896-1914. Kappleiken skifte år om anna mellom Bergen og Kristiania. Frå 1918 var stemnet halde årleg.
Nokre gonger i mellomkrigstida vart det halde parallelle landskappleikar på to stader, som i 1923 (Oslo og Bergen), 1931 (Kristiansand og Oslo), 1935 (Bø i Telemark og Kongsberg) og 1946 (Notodden og Oslo). Den fyrste Landskappleiken som vart arrangert i regi av Landslaget for spelemenn (no FolkOrg) var i 1923. Stemnestaden var i Bergen, og vinnaren av kappleiken var Dreng Ose frå Setesdal. Den parallelle kappleiken i Oslo var vunnen av Alfred Maurstad. Første vinnar av klassa for vanleg fele i 1924 var Olav Moløkken.
I 1927, 1938 og 1940 var det ikkje halde landskappleik etter dei opplysningane som finst. Under andre verdskrigen la Landslaget for spelemenn (no FolkOrg) ned drifta, og den neste Landskappleiken vart arrangert i 1946.
Landskappleiken var i utgangspunktet kappspel på hardingfele. Ei eiga klasse for vanleg fele kom i 1924 på Landskappleiken i Molde. Her vart det også konkurrert i ei klasse for andre instrument som langeleik, lur og prillarhorn. Denne klassa vart ikkje vidareført før utpå 1950-talet. Hardingfela var sterkt dominerande på landskappleikane fram til utpå 1950-talet og fyrste gongen Landskappleiken vart arrangert i eit reint feledistrikt sidan Molde i 1924 var i Lom i 1954. Tevling i dans kom med for fyrste gong i 1933.
Det vart gjort mange endringar i konkurranseklassane på 1950-talet. Her kan nemnast eldre folkemusikkinstrument og lagspel fele som vart to nye klassar i 1957 og vokal folkemusikk som kom med i 1958. I 1982 vart klassa for gruppespel på fele etablert og lagdans kom med frå 1988. Sidan 2002 har Open klasse eksistert, og tevling i durspel kom fyrst med i 2005.
Landskappleiken har vakse og utvikla seg mykje sidan 1923 og blir i dag rekna som ein av dei viktigaste møteplassane for folkemusikarar og folkedansarar i Noreg.
Dømming og resultat
Kvar tevlingsgrein blir dømt av tre dommarar. Det er FolkOrg som set saman dommarkollegia. FolkOrg har også utarbeida dommarskjema som skal nyttast i dei ulike klassene. Dommarane kan ikkje dømme soloutøvarar og pardansarar dei er i nær slekt med, og blir da rekna for inhabile. Dommarane har ikkje høve til sjølve å seie seg inhabile av andre grunnar, t.d. venskap, lagstilknyting og liknande. Ingen dommarar er inhabile til å dømme lag eller grupper. Ein dommar kan ikkje sjølv delta i den tevlingsgreina der han/ho er medlem av dommarkollegiet.
Kongepokal
FolkOrg søkjer Slottet om Kongepokal for Landskappleiken kvart år. Klassa det blir søkt om Kongepokal i rullerer i ei fast rekkjefølgje. Det er finalistane i A-klassa/seniorklassa i den klassa som Slottet har gjeve Kongepokal til, som konkurrerer om Kongepokalen.
Klassar
På Landskappleiken vert det konkurrert i følgjande klassar:
Soloklasser spel og vokal
Vokal folkemusikk klasse A, B, C og D
Spel fele klasse A, B, C og D
Spel hardingfele klasse A, B, C og D
Langeleik junior og senior
Munnharpe junior og senior
Fløyter junior og senior
Andre eldre folkemusikkinstrument junior og senior
Soloklasser dans
Halling klasse A, B, C og D
Dans fele klasse A, B, C og D
Dans hardingfele klasse A, B, C og D
Lagkonkurransar i spel og dans
Open klasse
Lagspel junior og senior (minimum fem deltakarar)
Lagdans junior og senior (minimum fem dansepar)
Forklaring på klasseinndeling
Klasse C og junior - for deltakarar 12-18 år
Klasse B og senior - for deltakarar over 18 år
Klasse A - for deltakarar som gjennom to landskappleikar i klasse B har dokumentert at dei er kvalifiserte for denne klassa (poengsum 75 eller høgare)
Klasse D - for deltakarar over 65 år
Det finnast ikkje ei klasse for rekruttar på Landskappleiken.
1456
1456 (romartal MCDLVI)
Ludvig VII av Frankrike
Louis VII den yngre var konge av Frankrike frå 1137 til 1180.
Provinsen Belluno
Provinsen Belluno (italiensk Provincia di Belluno) er ein provins i regionen Veneto i Italia. Hovudstaden er byen Belluno. Han har eit areal på 3 678 km² og totalt 209 550 innbyggjarar (2004). Det er 69 kommunar i provinsen.
Ludvig VII av Frankrike
Barn
Med Eleonore av Aquitaine:
Provinsen Belluno
Geografi
Provinsen Belluno er heller vid og er nesten heilt dekt av fjellområde. I dei austlege områda ligg Dolomittane, inkludert dei kjende toppan Tofane, Marmolada og Tre Cime di Lavaredo. Provinsen er vassrik og av elvar finn ein Piave og sideelvane hennar Boite og Cordevole.
I sør ligg Valbelluna, den breiaste og mest folkesette dalen i provinsen.
Ludvig VII av Frankrike
Barn
Med Constance av Castilla:
Med Adele av Champagne:
Ingøy kyrkje
Ingøy kyrkje står i fiskeværet Ingøy nord på Ingøya i Måsøy kommune i Troms og Finnmark og er ei langkyrkje frå 1957 bygd i betong og tre. Arkitekt for bygget var Eyvind Moestue.
Soknerådet i Måsøy ynskjer pr. 2014 å kvitte seg med kyrkja, dei som vil halde henne ved like kan få henne gratis. Viss det ikkje fører fram kan dei kome til å avvigsle henne og selje bygget. Grunnen er at det trengst storvøle på særleg grunnmuren, noko dei ikkje har råd til å betale for.
Tidlegare kyrkjer
Den fyrste kyrkja ein kjenner til på Ingøy var truleg frå 1300–1400-talet. På 1700-talet var denne kyrkja komen i svært dårleg stand, og i 1747 vart kyrkja flytt til Måsøya. I 1860-åra vart det igjen bygd kyrje på Ingøya. Denne kyrkja vart mykje skada i ein orkan og måtte gjenoppbyggast i 1880-åra. Kyrkja stod til ho vart brend ned av dei tyske styrkane då dei trekte seg ut av Finnmark i 1944. Dagens kyrkje vart bygd i åra 1956–1957.
Sveigen
Sveigen  er eit fjell i Bykle kommune i Agder. Det har ei høgd på 1389 meter over havet og er det 24. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1457
1457 (romartal MCDLVII)
Fylkesveg 654
Fylkesveg 654 (Fv654) går mellom Dragsund og Fosnavåg i Herøy. Veglengda er 19,1 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
A Mess of Blues
«A Mess Of Blues» er ein song skriven av Doc Pomus og Mort Shuman og opphavleg spelt inn av Elvis Presley for RCA Records i 1960. Songen nådde 32. plassen på den amerikanske singellista og andreplassen på den britiske.
Status Quo-versjonen
«A Mess Of Blues» vart gjeven ut på singel av den britiske rockegruppa Status Quo i 1983. Han vart inkludert på albumet Back to Back.
Versjonar
• 1960: Bobby Stevens
• 1964 : Peter & Gordon
• 1965: Lee Curtis & The All-Stars
• 1973: Coloured Balls
• 1974: Per «Elvis» Granberg & New Jordal Swingers
Lefse
Lefse er eit tynt utkjevla og oftast mjukt, ugjæra og takkesteikt bakverk som oftast blir ete med smør og anten sukker eller pålegg som ost, myssmør eller gomme. Det finst to hovudtypar av lefser i tradisjonell norsk matlaging: «Tynnlefse» og «tjukklefse». Den norske matretten lefse svarar i hovudtrekk til den mjuke varianten av den svenske matretten tunnbröd.
Ordet «lefse» har mange dialektvariasjonar. På intrøndersk heiter det «læms» og på nordmørsk «læfs». Uavhengig av uttalen er bakverket sirkelforma, med diameter i intervallet 20–50 cm, alt avhengig av lokal tradisjon og storleiken på takka eller omnsplata. I gamle dagar var det ofte ei bakstekjerring som for rundt i bygda og baka læms og liknande.
Skybrot
Eit skybrot er ei ekstremt kraftig regnbyge, ofte blanda med hagl og torevêr, som vanlegvis ikkje varer lenger enn eit par minutt, men som kan føre til mindre flaumar. Skybrot oppstår frå skyer som har stor vertikal utstrekking (cumulonimbus). Monsunregnet i juli og august fører til mykje vatn i jordsmonnet i Himalaya, og oppstår det då eit skybrot kan resultat vere katastrofalt.
A Mess of Blues
Versjonar
• 1975: Rupert
Skybrot
Rask utvikling av nedbør i cumulonimbusskyer er mogeleg på grunn av ein nedbørsprosess kalla Langmuir, der store dropar veks raskt ved koalesens med mindre dropar som fell seinare.
A Mess of Blues
Versjonar
• 1976: Eero & Hille
Skybrot
I India får ein ofte skybrot når monsunskyene driv nordover frå Bengalbukta eller Arabiahavet mot Himalaya. Dette kan føre til så mykje regn som 75 millimeter i timen. Eit døme på eit slikt skybrot skjedde i Mumbai i juli 2005. Då kom det om lag 950 mm regn på åtte til ti timar. Dette lamma den største byen og det finansielle senteter i India.
A Mess of Blues
Versjonar
• 1976: Jan Lauritzen
• 1979: Delbert McClinton
• 1979: Alexis Korner & Friends
• 1981: Klaus (instrumental)
• 1983 : Status Quo
• 1983: Terry Dene
• 1985: The Beatniks
• 1988: Wojciech Gąssowski‎
• 1990: The Vanguards
• 1991: Jean Vincent & Her Band
• 1994: Lee Towers
• 1995: Hubbas
• 1996: The Paralyzers
• 1997: Led Zeppelin
• 2000: Sébi Lee (instrumental)
• 2001: Henry McCullough Blues Band
• 2004 : Tom Jones & Jools Holland
• 2005: The Quiet Five
• 2007 : Robert Gordon og Chris Spedding med The Jordanaires
• 2007: Tor Brynildsen
• 2007: Priscilla
• 2008 : Jeff Healey
• 2008: Kingcats
• 2012 : Steven Pitman
• 2014: Louise Hoffsten
Songen vart omsett til fransk av Pierre Saka og Mort Shuman som «C'est tout comme». Denne vart framført av Les Chaussettes Noires i november 1961. Ein dansk versjon vart omsett og framført av Bamse i 1976 som «Masser af busser». Kari Peitsamo omsette og framførte ein finskspråkleg versjon av songen kalla «Jäljelle jää vain blues».
1824
1824 (romartal MDCCCXXIV) var eit skotår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.
Revolusjon
Politiske revolusjonar kan vera valdelege og blodige, eller fredelege, jamvel pasifistiske. For at fredelege revolusjonar skal lukkast, må dei skje i eit nokolunde stabilt samfunn og ha massiv oppslutnad i folket, for at ikkje staten sitt valdsapparat (militæret og politiet) skal slå dei ned.
I nokre sosialistiske ideologiar er revolusjon ein sentral del, målet er at arbeidarklassen skal gjera opprør.
Ein kan òg tala om borgarlege revolusjonar.
Grensa mellom revolusjon og statskupp er ikkje alltid klår. Om ei maktovertaking skal kunna kallast revolusjon må maktovertakinga i prinsippet ha stønad i folket. Graden av stønad i folket er ved mange høve ikkje lett å avgjera. Såleis er det ofte dei nye makthavarane som avgjer om ei maktovertaking vert kalla ein revolusjon.
Sosialistisk revolusjon
Ein sosialistisk revolusjon er ein brå overgang til eit sosialistisk samfunn, der arbeidarklassen tek makta frå dei gamle herskarane, fjernar den private eigedomsretten og innfører eit sosialistisk/ kommunistisk styresett.
Oktoberrevolusjonen er ein av dei mest vidgjetne maktovertakingane revolusjonære sosialistar har gjennomført. Sjølve oktoberrevolusjonen gjekk fredeleg føre seg, fordi svært få ville forsvara den provisoriske regjeringa som hadde styrt sidan den russiske februarrevolusjonen, men den bolsjevikiske maktovertakinga i oktober 1917 vart etterfølgd av ein mangeårig borgarkrig.
I seinare tid har vi sett eit døme som den bolivarske revolusjonen i Venezuela under Hugo Chavez, der ein fastslår Karl Marx sitt fridomssamfunn som det endelege målet, men endringane her har førebels teke form av sosialdemokratiske reformer innanfor eit kapitalistisk samfunn.
Borgarleg revolusjon
Det klassiske dømet på ein borgarleg revolusjon er den store franske revolusjonen 1789-1799.
I seinare tid har til dømes maoistpartiet i Nepal ført ein geriljakrig for å oppnå ein liknande revolusjon, trass i at det langsiktige målet deira er kommunisme, ikkje kapitalisme.
1458
1458 (romartal MCDLVIII)
Håland herad
Håland herad er eit tidlegare herad i Rogaland. Heradet eller kommunen vart oppretta i 1837 med losoldermann Gabriel Monsen som fyrste ordførar. Kommunen vart i 1930 delt i to, Sola kommune og Madla kommune, Madla på austsida og Sola på vestsida av Hafrsfjorden. Håland herad hadde 4463 innbyggarar ved delinga. I 1965 vart Madla slått saman med Stavanger kommune. Sola har hatt uendra grenser heilt sidan 1930.
Første leddet er av norrønt hár, 'høg', finst i ei rekke namneavleiingar i området, til dømes i Håland gard, øya Håstein utanfor kysten av Sola og Håsteinsfjorden nord for denne.
Ballycastle
Ballycastle (irsk Baile an Chaistil, 'byen åt slottet' er ein liten by i grevskapet Antrim i Nord-Irland. Han er administrasjonssenter for Moyle distrikt.
Ved hamna i byrn står eit minnesmerke for Guglielmo Marconi, som i 1898 gjorde det andre forsøket sitt på å sende trådlause signal over vatn, fra Ballycastle til øya Rathlin.
Kjelder
55.205°N, -6.258°W
Annus mirabilis
Annus mirabilis er eit latinsk uttrykk som tyder "vidunderår" eller "året åt miraklane". Opphavleg vart det brukt for å referera til år 1666, men vert i dag også brukt for å referera til ulike år med viktige hendingar, t.d. 1905, då Albert Einstein gav ut dei fire banebrytande fysikkartiklane sine.
Flisegga
Flisegga  er eit fjell i Vinje kommune i Vestfold og Telemark. Det har ei høgd på 1630 meter over havet og er det femte høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Rumpetrollgalaksen
Rumpetrollgalaksen (katalogisert som UGC 10214, Arp 188 og PGC 57129) er ein spiralgalakse som ligg rundt 420 millionar lysår unna jorda i det nordlege stjernebiletet Draken. Rumpetrollgalaksen er kjend for den omtrent 280.000 lysår lange halen av stjerner som han dreg etter seg og som er eit resultat av gravitasjonspåverknad under ein nærpassasje av ein annan galakse.
Jadebusen
Jadebusen, tidlegare kalla Jade eller Jahde, er ei bukt i Nordsjøen ved kysten av Tyskland.
Ho har eit areal på om lag 180 km² og vart stort sett danna av stormflo på 1200- og 1500-talet.
Hamnebyen Wilhelmshaven ligg ved den vestre breidda av bukta.
Solabladet
Solabladet er ei lokalavis som vert utgjeven i Sola kommune i Rogaland.
Solabladet er eigd av Nordsjø Media og er politisk uavhengig.
Avisa vart etablert den 24. januar 1991. Utgjevingsdag er hver torsdag. Redaktør er (2013) Bernt Erik Rød.
Tingrett
Tingretten er det lågaste nivået i domstolsystemet i Noreg, når ein ser vekk frå at somme sivile saker (det vil seie saker som ikkje gjeld straff for lovbrot) kan verte avgjorde i forliksrådet. Tingretten dømmer både i straffesaker (saker som gjeld straff for lovbrot) og i sivile saker (saker som gjeld tvistar og usemje mellom partar).
Nemninga tingrett vart innført i 2002. Tidlegare vart nemninga byrett nytta dersom domstolen høyrde heime i «byen» og heradsrett dersom domstolen høyrde heime på «landsbygda». Fram til 1. januar 2003 vart tingretten kalla forhøyrsrett, skifterett, namsrett, skjønsrett eller vergemålsrett etter kva slags saker som var til førehaving. Men frå og med 2003 er nemninga i alle høve tingretten, utan omsyn til om det til dømes gjeld eit rettsleg skjøn i samband med oreigning, eller skifte av eit dødsbu.
Leiarane for tingrettane har nemninga sorenskrivar og vert utnemnde av Kongen i statsråd, det vil seie av regjeringa i møte under leiing av Kongen i samsvar med føresegner i Grunnlova. I tillegg har tingrettane fast utnemnde domarar med tittelen tingrettsdomarar, og elles ein eller fleire domarfullmektigar, vanlegvis yngre juristar som er tilsette for to eller tre år, og som etter ei tid vert gjevne fullmakt til å dømme i dei fleste saker.
I straffesaker, som er saker der den offentlege påtalemakta krev at ein person vert straffa for lovbrot, vert tingretten til vanleg sett med ein juridisk utdanna dommar (som vert kalla fagdommar) og to lekdommarar, som er vanlege folk plukka ut etter ei særleg liste ved lutdraging. Dei skal avgjere skuldspørsmålet og fastsetje straffa dersom dei kjem til at personen har gjort seg skuldig i det påtalemakta krev vedkommande straffa for. Om den tiltalte utan atterhald vedgår å ha gjort lovbrotet på den måten som er skildra av påtalemakta, og denne tilståinga er støtta av prova som påtalemakta har lagt fram, har den juridiske dommaren høve til å avgjere saka åleine og fastsetje straffa for lovbrotet (saka går då som ei tilståingssak).
Tingretten avgjer òg krav frå påtalemakta om varetektsfengsling og somme andre inngrep som lova gjev politi og påtalemakta høve til å setje i verk under fastsette vilkår i særlege høve, til dømes krav om få gjere løynd telefonavlytting og anna overvaking. Tingretten avgjer òg krav om at ein person skal nektast å oppsøkje eller opphalde seg i nærleiken av ein eller fleire personar som han er til fare eller ulempe for.
I sivile saker vert tingretten til vanleg sett med berre ein juridisk dommar. I somme saker blir det i tillegg oppnemnd to lekdommarar, som òg kan ha særleg kunnskap om dei spørsmåla som usemja gjeld.