cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
M113
M113 er eit amerikansk beltegåande pansra personellkøyretøy, utvikla i 1950-åra. Ho er den mest produserte panservogna i verda, laga i ulike bestykningar og tilleggsutstyr. Sjølv om ho var utvikla for den amerikanske hæren, vart vogna teken i bruk i mange andre nasjonar, og gjenstand for ei rekkje lokale tilpassingar.
M113 kom med aluminiumspansring, noko som gjorde køyretøyet lettare og stivare enn tidlegare køyretøy. Detta verna mannskap og passasjerar mot det meste av handvåpen tilgjengeleg då den vart introdusert, og dessutan granatsplintar. Kjøreeigenskapane i terrenget var svært gode, og M113 kunne halda tritt med mykje tyngre stridsvogner, sjølv om M113 framleis var luftmobil (mogleg å flytta med transportfly). Ei stor mengd variantar er i bruk i dag, sjølv i amerikansk teneste, der M113 står for halvparten av alle pansra køyretøy til den amerikanske hæren. Over 80 000 M113 er produserte og er eller har vore i bruk i over 50 nasjonar verda rundt, noko som gjer det til ein av dei mest brukte pansra kampkøyretøya noko gong.
Opphav
M113 vart utvikla av Food Machinery Corp. (FMC), som hadde produsert dei tidlegare pansra personellkøyretøya M59 og M75. M113 likna i store trekk begge desse tidlegare køyretøya. M75 var for tung og kostbar – blant anna var ho for tung til å vera amfibisk. Ho kunne heller ikkje løftast i sjølv moderne transportfly. Den lettare M59 tok omsyn til begge desse ankepunkta, men enda opp med for lett pansring, og var i tillegg upåliteleg etter at kostnadsreduserande tiltak hadde vorte sette i verk.
Den amerikanske hæren leitte etter eit køyretøy som skulle ha dei beste eigenskapane frå begge modellane. Programmet heitte Airborne Armored Multi-Purpose Vehicle Family (AAM-PVF). og skulle omfatta ein heil familie av kampkøyretøy. FMC hadde samarbeidet med Kaiser Aluminium and Chemical Co. seint på 1950-talet for å utvikla passande aluminiumspansring, og brukte denne kunnskapen til å ta fram eit køyretøy som hadde vekta og smidigheten til M59 og vernnivået til M75.
FMC sende inn to løysingsforslag til programkomiteen: Den lette aluminumspansra T113 i to ulike pansringsgrader, og den tyngre stålpansra T117. Den tjukkaste pansra T-EN113-varianten, i botn og grunne prototypen til dagens M113, vart vald då den vog mindre enn stål-konkurrenten og likevel hadde same verngrad. Ein forbetra T113, kalla T113E1, vart approbert av den amerikanske hæren i 1960 som M113. Ein prototyp med dieselmotor kalla T113E2 vart sett i produksjon i 1964 som M113A1, og denne tok raskt over for M113 med bensinmotor.
Innføring i USAs forsvar
M113 vart opphavleg teke fram for å gje eit luftmobilt, robust og påliteleg lett beltegående køyretøy, som skulle vera i stand til å verta transportert luftvegen, luftlandsetjast og sleppast i fallskjerm frå C-130 Hercules og C-141 transportfly. Det opphavlege operasjonskonseptet innebar at køyretøyet utelukkande skulle brukast til transportføremål, det vil seia bringe eigne styrkar fram til frontlinja under vern, der dei skulle sitja av og gå i strid, hvorpå M113 skulle trekkja seg tilbake. I 1960 kom køyretøyet i teneste med den amerikanske hæren, og den første versjonen hadde berre to mannskap; vognfører og vognkommandør, og plass til 11 soldatar baki. Hovedbestykningen var ein 12,7 mm M2 Browning maskingevær  betent av vognkommandøren.
30. mars 1962 kom den første sendinga beståande av 32 M113 til Vietnam, og dei vart sende til to ARVN mekaniserte geværkompani, som kvar hadde 15 av dei nye køyretøya. 11. juni 1962 vart dei to mekaniserte avdelingane sende ut i felt for første gong. Under slaga om Ap Bac vart minst 14 dei sårbare 12,7-skytterne drepen i kamp, noko som tvinga fram endringar for å sikra mannskapa. Snart var improviserte skjold, laget av skroget på sokne skip, montert på PPKene, noko som forbetra vernet. Det viste snart seg at denne stålkvaliteten var mogleg å skyta gjennom med handvåpen, så vidare skjold vart laga av stål frå havarerte pansra køyretøy.
ARVN modifiserte raskt sina M113 til å meir fylla ei rolle som kampkøyretøy i fremre linje, ei utvikling den amerikanske hæren først fordømde. Etter eit bel kom dei endå med sin eigen versjon, kalla ACAV (Armored Cavalry Assault Vehicle, «pansra kavaleri-storm-køyretøy»), med tårn for 12,7 mm ved vognkommandørens luka, to M60 maskingevær med skjold på høgre og venstre side bak, og bukpansring under fremre halve til to tredjedelar av lengda til køyretøyet. Dei to bakre våpena kunne avfyrast medan skytteren stod inne i bagasjeluka bak. Denne oppgraderinga var på trass av at den generelle pansringa var for svak til å fungera som frontlinjekøyretøy.
Nytte i Noreg
Køyretøyet kom til Noreg i 1964 og er enno i bruk. Ei uspesifisert mengd er ombygd til stormpanservogn NM135 og rakettpanserjager NM142, førstnemnde er ikkje lenger i teneste. Hæren har òg M577 kommandoplassvogn, NM548 ammocarrier, NM196 hjelpeplassvogn, NM197 replagsvogn og NM125 bombekastarvogn, som er bygd på M113-serien. Forsvaret oppgjev prisen per vogn til å vera 2,5 millionar 1996-kroner.
Nemninga "NM" står for "Norsk modell". Dei oppgraderte versjonane vil produserast i tre utgåver: Alle dei oppgraderte vognane vil få nye gummibelte, utvendig plassert drivstofftank (for å frigje rom innvendig), ny intercom, ny innredning og kommando- og kontrollsystem.
Variantar
Hovudvariantane av M113 er som følgjer:
Tirat Zvi
Tirat Zvi (hebraisk skrift טִירַת צְבִי, tyder 'Zviborga') er ein religiøs kibbutz i Beit She'an-dalen. Han ligg 10 km sør for byen Beit She'an i Israel, like vest for Jordanelva og grensa til Jordan, og er ein del av Emeq ha-Ma'ajanot regionale kommune. I 2006 hadde kibbutzen eit folketal på 654.
Geografi
Tirat Zvi ligg 220 meter under havnivå. Den 21. juni 1942 vart den høgaste temperaturen som nokon gong er målt i Asia (54 °C), målt her, sjølv om det er sett spørsmålsteikn ved truverda til rekorden.
Historie
Kibbutzen vart angripen den 28. februar 1938 av væpna arabarar under arabararopprøret. Åtaket vart drive attende med store tap på begge sider.
Den 20. februar 1948, før dei kringliggande arabarstatane offisielt gjekk inn i den arabisk-israelske krigen i 1948, gjekk ein bataljon frå Den arabiske frigjeringshæren leia av Muhammed Safa til åtak på Tirat Zvi. Arabarane vart drivne attende, etter at 60 av arabarane vart drepne. Ein mann frå kibbutzen mista livet i kampane.
John Sykes
John James Sykes er ein engelsk gitarist, mest kjend som medlem av Whitesnake, Thin Lizzy og Tygers of Pan Tang. Han har òg fronta hardrockgruppa Blue Murder og gitt ut fleire soloalbum.
Etter ein periode i heavy metal-bandet Tygers of Pan Tang på byrjinga av 1980-talet, vart Sykes med i den irske hardrockgruppa Thin Lizzy på deira album Thunder and Lightning frå 1983. Han vart deretter med i Whitesnake, som han spelte inn det multi-platina-seljande albumet med same namn i 1987. Sykes vart likevel sparka frå bandet før plateutgivinga under bitre omstende, noko som førte til at han danna si eiga gruppe, Blue Murder. Etter to album og ei liveplate starta han ein solokarriere. Resten av 1990-talet og byrjinga av 2000-talet delte Sykes tida si mellom solokarrieren og eit reformert Thin Lizzy, som han fronta fram til 2009, då han forlét bandet for å fokusera på solokarrieren.
Påverka av folk som Jimmy Page, Ritchie Blackmore og Gary Moore, er Sykes kjent for den særeigne spelestilen sin, karakterisert av hans raske alternative plektering, bruk av overtonar og sans for melodi. I 2004 vart han inkludert på Guitar World si liste over dei 100 beste heavy metal-gitaristane gjennom tidene. I 2006 lanserte Gibson ein avgrensa serie med John Sykes Signature Les Paul-gitar, som var modellert etter hans Gibson Les Paul Custom frå 1978.
Fylkesveg 241 i Finnmark
Fylkesveg 241 i Finnmark går mellom Oksevågdalen og Dyfjord i Lebesby kommune. Vegen er 12,0 km lang.
Gasskompressor
Gasskompressor er ei mekanisk innretning for å komprimera ein gass. I nokre samanhengar vert ein gass komprimert for å auka trykket, i andre samanhengar er målet å redusera volumet.
Reedybreen
Reedybreen er ein stor isbre i Antarktis, over 160 km lang og frå 10 til 19 km brei. Han stig ned frå polarplatået til Rossbarrieren mellom Michigan Plateau og Wisconsin Range og markerer grensa mellom Dronning Maudfjella i vest og Horlick Mountains i aust.
Han vart kartlagt av USGS frå landmålingar og US Navy (USN) sine flyfoto, 1960-64. Han vart namngjeven av US-ACAN etter kontreadmiral James R. Reedy i US Navy kommandør i U.S. Naval Support Force i Antarktis frå november 1962 til april 1965.
Ryd
Ryd er ein svensk tettstad i Tingsryds kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 1 415 innbyggjarar.
Blot
Blot eller blót (av norrønt blót) var ei rituell offerhandling i norrøn tid for å ære og påverka gudane. Skildringar av blot fortel om ofring av dyr, som hestar, storfe, grisar, hundar og høns, og ved nokre høve også menneske.
Ein finn omtale av blot i den norrøne sogelitteraturen og av andre, som Thietmar av Merseburg og Adam av Bremen. Kjeldeverdien av desse opplysningane er delvis omstridd. Mellom anna er alle skrivne ned av kristne utanforståande eller i seinare tider enn blota gjekk føre seg.
Ein kunne gjera blot under open himmel eller innomhus. Litteraturen omtaler særskilde blothus eller blotstader (hòv og horg) og viktige tidspunkt for blotegilde: Vinternetter, der ein blota for god åring (årsavling), midtvinter for komade grøde og sommarmål for krigslykke.
Blot kunne utførast av menn (goder) eller kvinner (gydjer). Blodet av offerdyra blei samla opp i eit særskild kar (hlautbolli), og stenka utover med ein stav (stökkull). Under blotet tok ein varsel ved hjelp av «blotspon».
Sónarblót
Sónarblót var bloting av ein gris til jul til eit visst rituale. Hervorsoga fortel om eit slikt blot der folket først svor eidar på grisen:
Rya
Rya er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 295 innbyggjarar.
Blot
Sónarblót
I eit prosastykke i Helgakviða Hjörvarðssonar blir det sagt at eidane blei sverga medan ein drakk brageskål:
I Ynglingesoga blir dette blotet brukt til spådom (til frettar).
Det er litt uklart kva «sónar» tyder. Det er blitt tolka som soning eller offer, men kan også forståast som 'leiar[gris]' (i ein flokk).
Bloting av menneske
Adam av Bremen fortalde om det store niårsblotet i Gamla Uppsala kring 1076, som også inneheld menneskeofring. Adam av Bremen var aldri sjølv i Svitjod, så nedskrivingane hans er etter Svein Estridsson og andre menn han møtte ved det danske hoffet.
Blotet av kong Vikar i Gautreksoga føregjekk ved henging. Ved blot har ein truleg også hengd krigsfangar, som ved blotet av hengde folk og dyr i Uppsala som er omtalt av Adam av Bremen. Dette gjev ein bakgrunn for motivet med fleire hengde menneskekroppar på eit biletteppe i Osebergfunnet. Odin ble også kalla hangagoð, 'guden til dei hengde', av skaldane.
Ballaban
Ballaban er ein tidlegare landkommune i regionen Gjirokastër i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Këlcyrë.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Ballaban 1 047 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Ballaban ein del av distriktet Përmet. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Fotball-EM 2005
Europameisterskapen i fotball for kvinner 2005 vart avvikla i grevskapa Lancashire og Cheshire i England i tidsrommet 5.–19. juni 2005. Finalen vart spelt på Ewood Park i Blackburn. Tyskland vart europameister for fjerde gong på rad.
Sluttspelet
Semfinalane gjekk av stabelen 15. og 16. juni i høvesvis Preston og Warrington. Tyskland slo Finland 4-1 i den fyrste semifinalen. Den andre gjekk til ekstraomgangar og vart avgjort då Solveig Gulbrandsen gjorde sitt andre mål for dagen i det 109. minutt, dermed sigra Noreg med 3-2.
Finalen
Finaledagen var 21 105 tilskodarar til stades på finalearenaen i Blackburn. Dei fekk sjå Tyskland ta leiinga 2-1 til pause, etter to raske tyske mål midtvegs i omgangen, før Dagny Mellgren reduserte for Noreg i det 41. minutt. I andre omgangen la den tyske lagkapteinen Birgit Prinz på til sluttresultatet 3-1.
Noregs sølvkvinner var; Bente Nordby, lagkaptein Ane Stangeland, Gunhild Følstad, Ingvild Stensland, Marit Fiane Christensen, Marianne Paulsen, Trine Rønning, Solveig Gulbrandsen, Lise Klaveness, Dagny Mellgren og Stine Frantzen. Isabell Herlovsen, Marie Knutsen og Kristin Bjerke kom alle innpå i 2. omgang.
MS «Karmsund»
MS «Karmsund» er ein pallebåt som i februar 1979 vart levert for Dampskibsselskabet Veritas i Haugesund.
I 1982 vart båten innkjøpt av HSD Shipping A/S, men vart i 1985 selt til K/S A/S Veritas-Ruten (HSD, Bergen). I august 1987 vart båten forlenga og ommålt.
I juli 1990 vart båten seld til K/S Tananger A/S (Rederiet Harald Sætre AS) i Bergen og i juni 2005 vart registreringshamna endra til Bridgetown i Barbados.
1. august 2010 vart båten seld til Skipafelagid Nor Lines Sp/f i Torshavn (Nor Lines Rederi AS, Bergen) på Færøyane. I 2011 er båten framleis i fart.
Perugino
Perugino er kallenamnet på ein italiensk målar, aktiv under renessansen. Han var fødd mellom 1445 og 1448 i Città della Pieve, ved byen Perugia (derav kalla «il Perugino»), og døydde i februar eller mars 1523 i Fontignano ved Perugia. Hans eigentlege namn var Pietro di Cristoforo Vannucci, og han vert rekna som ein av dei leiande innanfor den såkalla umbriske målarskulen.
Liv og gjerning
I 1490-åra laga han viktige freskar i eit kloster i Firenze, og tida mellom 1499-1507 arbeidde han med freskar i Palazzo Communale i Perugia. Freskane hans er prega av fantastisk klårleik og plastisitet. Menneska han portretterte utstrålar ein spesiell sjølvrespekt og nåde. Perugino laga også altarbilete. Verka hans vart ofte kopiert av andre målarar.
I samtida var folk særleg imponert av djupneperspektivet i bileta hans. Av den grunn var Perugino den best kjende målaren i Italia. Ryet førte tilsynelatande til at han la opp til masseproduksjon i to verkstader, ein i Perugia og den andre i Firenze. Særleg vart det laga mange madonnabilete.
Målaren Rafael var eleven hans.
Klintsy
Klintsy (russisk Клинцы) er ein by i Brjansk oblast i Russland med om lag 75 000 innbyggjarar (2008). Han ligg ved elva Turosna i nedslagsfeltet til Dnepr, rundt 160 km sørvest for Brjansk.
Asbjørn Osnes
Asbjørn Osnes var ein norsk skihoppar i Hønefoss. Under Ski-VM 1958 i Lahti vart han nummer fem i hopprennet og beste nordmann. Tidlegare deltok han i Vinter-OL i 1956, der han vart nummer 18. Han slo gjennom i 1955-sesongen, vann same året si einaste NM-medalje. Etter god hopping i NM-rennet på Voss fekk han 224,9 poeng, eit lite poeng mindre enn noregsmeisteren Sverre Stallvik. I 1958 sette Osnes bakkerekord i Vikersundbakken med 108,5 meter. Han tevla for Jevnaker Idrettsforening og døydde på Jevnaker.
Klintsy
Staden vart grunnlagd i 1707 og han fekk bystatus i 1925.
Under den andre verdskrigen var byen okkupert av tyskarane frå 20. august 1941 til 25. september 1943. Av skular i byen finn ein mellom anna eit humanitært akademi og Institutt for interregionale relasjonar.
Teodor Andrzej Potocki
Teodor Andrzej Potocki var ein polsk adelsmann (szlachcic), polsk primas og interrex i 1733.
Teodor var sokneprest i Przemyśl og kanon i Kraków frå 1687, biskop i Chełmno frå 1699 og biskop i Warmia frå 1711. I 1722 vart Teodor erkebiskop i Gniezno og primas i Polen.
Han vart interrex etter August II av Polen døydde og leia valet av ein ny konge i Wola. I 1733 erklærte han og krona Stanisław I Leszczyński som etterfølgjar av August II til den polske trona. Han støtta Leszczyński i den påfølgjande polske arvefølgjekrigen.
Teodor verna jesuittordenen og velgjerar for kyrkjer, kloster og slott.
Kot Diji
Kot Diji (کوٹ ڈیجی) er ein stad i Sind i Pakistan som omfattar ein førhistorisk arkeologisk funnstad som delvis er ein forløpar for Induskulturen, og ein festning frå Talpur-dynastiet på 1700-talet.
Kot Diji ligg rundt 24 kilometer sør for Khairpur og aust for Induselva, på motsett side frå induskulturbyen Mohenjo-daro. Den første busetjinga på staden stammar frå rundt 3300 f.Kr., og blei bygd på flatlandet rundt Rohri-høgdene.
Festningen blei bygd rundt 1790 på toppen av Rohri-høgdene under Mir Sohrab, som herska frå 1783 til 1830. Festningen er i god stand. Han var ein av mange festningar bygd for å verna grensene til Mir Sohrab. Festningen er aldri blitt angripen.
Gerd Müller
Gerhard «Gerd» Müller var ein tysk fotballspelar.
Han har dei tyske scoringsrekordane for både landslaget og Bundesliga. På landslaget scora han 68 mål på 62 landskampar, og i Bundesliga 365 mål på 427 kampar. Han vert rekna som ein av dei mest effektive spissar gjennom alle tider, og fekk kallenamnet «der Bomber (der Nation)» og «Kleines dickes Müller».
Bayern München
Müller starta fotballkarrieren i klubben TSV 1861 Nördlingen. Han gjekk til Bayern München i 1964, der han spela på lag med dei komande storspelarane Franz Beckenbauer og Sepp Maier. Den gongen var klubben, som seinare vart Tyskland sin mest suksessrike klubb gjennom alle tider, framleis i Regionalliga Süd, som den gongen var eit nivå under Bundesliga. Etter ein sesong rykte Bayern München opp i Bundesliga. Gjennom dei neste åra var Müller med på å vinne fleire tyske og europeiske trofé for klubben, og vart i tillegg både tysk og europeisk toppscorar fleire gongar.
Landslaget
Gerd Müller debuterte på Tyskland sitt landslag i 1966, og spela der til og med finalen i VM i fotball 1974 på Müller si heimebane i München. Han scora sigersmålet i finalekampen mot Nederland. Med fire mål i denne verdsmeisterskapen og 10 mål i VM i fotball 1970 har han scora nest flest mål gjennom tidene i VM i fotball, etter Ronaldo.
Müller deltok også i EM i fotball 1972, der han vart toppscorar med fire mål, og vann meisterskapen med det tyske laget.
Fort Lauderdale Strikers
Etter karrieren i Bundesliga reiste han i 1979 til USA for å spele for Fort Lauderdale Strikers i den nordamerikanske ligaen. Han spela der i tre sesongar og scora 38 mål.
Etter fotballkarrieren
Etter at Müller la opp i 1982, fekk han alkoholproblem. Dei tidlegare kollegaene i Bayern München fekk han til å gjennomgå eit rehabiliteringsprogram, og gav han jobb som amatørtrenar i sin gamle klubb, der han framleis arbeider. Han arbeidde vidare som assisterande manager for Bayern München sitt 2. lag.
Garnering
Garnering er den indre kledningen som vert lagd på spanta i eit fartøy. I tillegg til å gi jamn overflate, er ganeringa med på å gjere fartøyet sterkare. I trefarkostar er garneringa ofte av furu. Etter forskrifter frå Veritas skal margsida av plankane vende ut frå spanta. For å minske fuktoppsamling på hud, spant og garnering, må garneringa ventilerast. Det vert gjort antan ved langsgåande luftekanalar eller ved lufteluker, slik som på redningsskøyter med dreven garnering.
Janne S. Drangsholt
Janne Stigen Drangsholt er ein norsk forfattar frå Sandnes. Ho debuterte i 2011 med romanen Humlefangeren.
Drangsholt bur i Stavanger og arbeider som fyrsteamanuensis i britisk litteratur ved Universitetet i Stavanger.
Rydaholm
Rydaholm er ein svensk tettstad i Värnamo kommun i Jönköpings län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 1 554 innbyggjarar.
Laila Gustavsen
Laila Gustavsen er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho voks opp i Kongsberg i Buskerud fylke. Ved stortingsvalet 2009 vart ho vald inn på Stortinget frå Buskerud. Opphavleg var ho fotterapeut fram til 1999, og har seinare jobba innan kommunal og statleg sektor i Kongsberg.
Ho har politisk erfaring heilt frå 1987 innan Arbeidaranes Ungdomsfylking, og frå 1996 i Arbeidarpartiet. Ho var frå 2001 til 2009 varamedlem til Stortinget, og frå 2005 til 2009 statssekretær i Arbeids- og inkluderingsdepartementet.
Beit Yosef i Israel
Beit Yosef (hebraisk בֵּית יוֹסֵף) er ein moshav nord i Israel i Beit She'an-dalen. Han høyrer til Emeq ha-Ma'ajanot regionale kommune, og ligg kring 8 km nord for Beit She'an, like ved Yardena.
Historie
Beit Yosef vart grunnlagd i 1937 som ei tårn og palisade-busetjing reist under arabaropprøra 1936-1939. I 1947 hadde han eit folketal på over 200. Han vart fråflytta under den israelske sjølvstendekrigen og vart hard angripen av den jordanske arabiske legionen og den irakiske hæren.
Ge'alya
Ge'alya, stundom skriven Galia (hebraisk skrift גְּאַלְיָה), er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg på kystsletta og dekkjer 2 000 dekar og høyrer til Gan Raveh regionale kommune. I 2007 var folketalet 1 200.
Moshaven vart grunnlagd i 1948 av nye immigrantar frå Bulgaria. Han ligg nær dei gamle ruinane av Tel Shalaf, der ein har funne lekamar frå jernalderen, og som er assosiert med den bibelske byen Eltekeh innafor området til Dan-stamma (Josva 19:44).
Reynoldsbreen
Reynoldsbreen er ein isbre 9 km lang, som flyt austover frå Haines Mountains langs sørsida av Keyser Nunatak og ut i Hammondbreen i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Donald K. Reynolds, ein forskar på ionosfæren ved Byrd-stasjonen i sommaren 1967-68.
Deutsches Album
Deutsches Album er det andre tyskspråklege albumet til den britiske musikar Peter Gabriel. Det er ei tysk utgåve av det fjerde albumet til Gabriel, Peter Gabriel (1982) (Security i Nord-Amerika). Deutsches Album vart gjeve ut samstundes med den internasjonale utgåva i Tyskland. I tillegg til teksten er lydmiksen merkbar forskjellig frå den internasjonale utgåva.
Songane er sett opp i anna rekkefølgje på albumet og somme er miksa vesentleg forskjellig frå dei engelske versjonane. Sjølv korvokalen vart gjort på nytt på tysk. På det førre tyskspråklege albumet til Gabriel, Ein deutsches album (1980), hadde han meir eller mindre berre sunge den tyske teksten over den engelske versjonen av Peter Gabriel (1980).
Rekkefølgje på songane på Deutsches Album er noko annleis den engelske versjonen, der «San Jacinto» har byta plass med «The Family and the Fishing Net» (her «Das Fischernetz»). Nokre songar er lengre eller kortare enn dei engelske versjonane.
Olemic Thommessen
Olaf Michael «Olemic» Thommessen er ein norsk advokat og politikar frå Høgre. Han har sete på Stortinget for Oppland fylke sidan 2001, og er medlem av Stortingets familie- og kulturkomité. Thommessen er Høgres talsperson for saker innan kultur, medium, barn, familie, og likestilling. Han var leiar i Lillehammer Høgre frå 1986 til 1991, medlem i Lillehammer kommunestyre frå 1987 til 1995, og leiar i Oppland Høgre frå 1991 til 2001. Frå oktober 2013 til august 2018 var Thommessen stortingspresident.
Bakgrunn og yrkeskarriere
Thommessen vart fødd på Lillehammer i 1956, som son av kapteinen Rolf Thommessen (fødd 1930) og skodespelaren og forlagsredaktøren Mona Margareth Lie (fødd 1931). Sjølv om Thommessen er døypt Olaf Michael, er han vorten kjent under kallenamnet Olemic. Han gjekk på Søre Ål skole frå 1963 til 1970, og Slemmestad ungdomsskole frå 1970 til 1972. Han gjekk deretter ved Stabekk gymnas inntil 1975, og avla examen philosophicum ved Universitetet i Oslo i 1976. Han avla seinare juridisk embetseksamen, med opphavsrett som spesialfag, på same stad i 1983. Thommessen var advokatfullmektig frå 1983 til 1985, då han vart partner i advokatfirmaet Eggen & Thommessen.
I 1990 vart han avdelingsleiar for seremoniane under Lillehammer-OL, var direktør i Kulturarrangement Lillehammer frå 1994 til 2001 og operasjef for Ringsakeroperaen frå 2000 til 2001. Han har vore engasjert innan amatørteater, og har skrive eit teaterstykke sjølv. Thommessen var styreleiar i Lillehammer Amatørteater frå 1984 til 1990, og styreleiar i Norsk Amatørteaterråd frå 1989 til 1992. Han har også hatt ei rekkje andre styreverv i organisasjonar og næringsliv.
Aksel Hagen
Aksel Hagen er ein norsk politikar frå Sosialistisk Venstreparti. Han har vore vald inn på Stortinget frå Oppland fylke sidan 2009.
Han gjekk gymnas på Hamar 1969–1972, deretter ved Jønsberg landbruksskole 1972–1973. Studerte naturforvalting og arealplanlegging ved Norges landbrukshøgskole 1974–1979, og har doktorgrad i samfunnsplanlegging. Generalplanleggjar i Øystre-Slidre 1980–1985, førsteamanuensis ved Høgskolen i Oppland 1985–2003, i tillegg til naturvern- og friluftskonsulent for fylkesmannen i Oppland 1985–1986.
Dar-es-Salaam
Dar-es-Salaam (frå arabisk دار السلام‎ Dār as-Salām) er den største byen i Tanzania og hovudstad i landet fram til 1996, då hovudstaden offisielt blei flytta til Dodoma. Byen hadde 2,3 millionar innbyggjarar i 2002.
Aksel Hagen
Hagen var fylkessekretær i Hedmark Sp 1979–1980, men gjekk seinare over til Sosialistisk Venstreparti der han var styremedlem i Lillehammer SV i 1980- og 1990-åra. Nestleiar i Oppland SV 1998–2000, og leiar der 2000–2004. Medlem av Lillehammer kommunestyre 1991–2003. Medlem av Oppland fylkesting 2003–2009, fylkesvaraordførar 2003–2007.
Hagen er sambuar med Raudt-leiar Turid Thomassen.
Dar-es-Salaam
Dar-es-Salaam ligg ved kysten av Indiahavet, i regionen Pwani. Han er den viktigaste hamna i Tanzania, og er også viktig for nabolanda Zambia og Kongo. Ein tredel av industriverksemda i Tanzania blir driven her. Dar-es-Salaam har mellom anna tekstilindustri, skoindustri, sementindustri, tobakkindustri, bryggjeri og oljeraffineri.
Historie
Byen blei grunnlagd på 1860-talet av sultanen av Zanzibar ved ei naturleg hamn like ved fiskarlandsbyen Mzizima ('sunn by'). I 1865 eller 1866 byrja sultan Majid bin Said av Zanzibar bygginga av ein ny by han kalla Dar-es-Salaam. Namnet blir vanlegvis omsett med 'heimen til freden' eller 'hamna til freden', basert anten på det persiske/arabiske ordet bandar ('hamn') eller arabiske dar ('hus') og arabisk es salaam ('av fred'). Byen forfall etter at Majid døydde i 1870, men blei gjenoppliva i 1887, då det tyske austafrikakompaniet skipa ein stasjon der. Byen voks mykje som administrativt og økonomisk senter i Tysk Austafrika, og industrien voks på grunn av jernbanelinja som blei bygd tidleg på 1900-talet.
Tysk Austafrika blei inntatt av Storbritannia under første verdskrigen, og fekk namnet Tanganyika. Dar-es-Salaam blei verande hovudstad i det nye territoriet. Under britisk indirekte styre blei det grunnlagt separate område for europearar (til dømes Oyster Bay) og afrikanarar (til dømes Kariakoo og Ilala) i utkanten av byen. Blant innbyggjarane i byen fanst også mange av sørasiatisk opphav. Etter andre verdskrigen hadde Dar-es-Salaam ein periode med rask vekst.
Politisk utvikling, inkludert danninga og veksten av Tanganyika African National Union, førte til at Tanganyika blei uavhengig i desember 1961. Dar-es-Salaam fortsette som hovudstad, også etter at Tanganyika og Zanzibar slo seg saman og danna Tanzania i 1964. I 1973 blei det likevel gjort vedtak om å flytta hovudstaden til Dodoma, som ligg meir sentralt i landet. Dar-es-Salaam er likevel framleis den viktigaste byen i Tanzania.
Transport
Julius Nyerere internasjonale lufthamn er flyplassen i Dar-es-Salaam, og er den største i Tanzania. Ho er kalla opp etter den første presidenten i landet.
Sentralbanen er ei jernbanelinje som går frå Dar-es-Salaam via Dodoma til Kigoma ved breidda av Tanganyikasjøen. TAZARA-jernbanen bind Dar-es-Salaam saman med Kapiri Mposhi i Zambia.
Gonnarditt
Gonnarditt er eit mineral i zeolitt-gruppa, Na2CaAl4Si6O20·7H2O. Finst dels i holrom i basalt (til dømes i Frankrike og Italia), dels i syenittpegmatittar (kjent frå fleire førekomstar mellom Larvik og Langesundsfjorden).
Gonnarditt vart namngjeven i 1896 etter Ferdinand Pierre Joseph Gonnard (1833–1923), som var professorar i gruveteknikk ved Universitetet i Lyon i Frankrike.
Robisonbreen
Robisonbreen er ein brei sidebre som flyt nordvest langs nordsida av La Gorce Mountains og ut i Scottbreen i Dronning Maudfjella. Han vart oppdaga i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Layton E. Robison, ein pilot i U.S. Navy-skvadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze 1964, 1965 og 1966.
Gus-Khrustalnyj
Gus-Khrustalnyj (russisk Гусь-Хруста́льный) er ein by i Vladimir oblast i Russland med om lag 65 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Gus, ei sideelv til Oka, rundt 63 km sør for Vladimir.
Bynamnet tyder noko liknande «krystallgås», sidan byen er kjent som eit av dei eldste sentra for glasindustri i Russland og han ligg ved elva Gus (tyder 'gås'). Det er likevel gode grunnar for å tru at namnet ikkje er avleidd direkte frå gås, men snarare frå det felles slaviske uttrykket «gås» (på dei respektive språka) for ein stor (opp til ti liter eller meir) flaske.
Gus-Khrustalnij vart grunnlagt i 1756 i samband med bygginga av ein krystallfabrikk. Han fekk bystatus i 1931.
Byen er ein del av Den gylne sirkelen i Russland.
Scream av Sergej Lazarev
«Scream» (norsk 'skrik') er ein engelskspråkleg popsong med den russiske popartisten Sergej Lazarev. Songen er skriven av Sharon Vaughn og den greske låtskrivaren Dimitris Kontopoulos. Sistnemnde produserte songen saman med den russisk-bulgarske musikkmogulen Filipp Kirkorov. «Scream» vart utgjeven for sal og strøyming 9. mars 2019, og den var det russiske bidraget i Eurovision Song Contest 2019.
Eurovision Song Contest
Songen og artisten vart internt valde av den russiske kringkastaren VGTRK sin hovudkanal Rossija 1 til å representere landet. Songen er ein symfonisk kraftballade, og Moskvas symfoniorkester har bidrege på innspelinga.
Lazarev deltok òg i Eurovision Song Contest 2016 i Stockholm, der han vart nummer tre med poplåten «You Are the Only One».
I januar 2019 vart Russland trekt til å delta i den andre semifinalen av Eurovision Song Contest. Semifinalen vart arrangert i Expo Tel Aviv i Israel torsdag 16. mai, og «Scream» hadde startnummer 13. I avrøystinga vart «Scream» blant dei ti beste bidraga i semifinalen, og kvalifiserte seg til finalen laurdag 18. mai. I finalen enda songen på tredjeplass bak Italia og vinnaren Nederland.
Profesjon
Profesjon viser til eit yrke, ofte noko ein er faglært i og som krev ein viss spesialisert kunnskap og dugleik. Nokre omgrep knytt til profesjon er «profesjonalitet», «profesjonell» og «proff», som kan gå ut på å ha ei fagmessig og lite kjensleprega haldning til oppgåva. Ordet «profesjon» er avleidd frå latinsk professio, 'offisiell yrkesutnemning'.
Historie
Frå gammalt av fanst det tre akademiske profesjonar: presteteneste, medisin og juss. Desse var i stor grad knytte til embetsmannstanden og til mellomklassen. Dei tre profesjonane har kvar sin særskilde profesjonsetikk, og medlemmane vert nesten universelt kravd å sverje ei form for eid om å stå ved og forsvare denne etikken. Gjennom denne eiden, og opplæring innan faget, er medlemmane i ein profesjon venta å føle eit ansvar for å følgje dei etiske reglane og oppføre seg i tråd med dei.
Anders B. Werp
Anders Bjørnsen Werp er ein norsk politikar frå Høgre. Han har sete på Stortinget for Buskerud fylke sidan 2009. Han var kommmunestyremedlem i Øvre Eiker 1995–2009, og ordførar 1999–2009. Medlem av Buskerud fylkesting 1999–2007. Han var dessutan vararepresentant til Stortinget 1997–2005. Werp har tidlegare jobba som økonomikonsulent og næringspolitisk rådgjevar i Norges Skogeierforbund 1989–1999. Han har også bakgrunn frå gards- og skogsarbeid. Werp var leiar i Buskerud Høgre 1998–2008, og sat dermed også i sentralstyret til Høgre.
Profesjon
Historie
Ei viss profesjonalisering, også av andre yrke, kan seiast å ha byrja i mellomalderen med innstiftinga av laug som styrte kven som kunne utøve eit yrke og krava til dei. Denne profesjonaliseringa skaut likevel først fart på 1800- og 1900-talet, med aukande utbreiing av yrkesretta høgare utdanning, yrkesorganisasjonar og yrkesstandardar.
Verna yrkestittel
Omgrepet «profesjon» i snever tyding viser ofte til verna yrkestitlar. Dette er yrkesgrupper der utøvarar må ha ein viss bakgrunn, typisk ei spesialisert utdanning med praksis og ein eller fleire eksamenar som gjev autorisasjon. Krava til kven som kan bruka verna yrkestitlar blir gjerne sette i samråd mellom styresmakter og yrkesorganisasjonar. Nokre døme på verna yrkestitlar er lege, psykolog, provisorfarmasøyt, reseptarfarmasøyt, sjukepleiar, advokat, statsautorisert revisor og registrert revisor.
Andre profesjonar
Også fleire andre yrkesgrupper går gjennom det ein kallar profesjonsutdanning. Profesjonsstudium er studium på høgskule- eller universitetsnivå som fører fram mot eit visst yrke. Profesjonsstudia får stadig fleire fellestrekk med den tradisjonelle akademiske opplæringa i vitskaplege disiplinar, men skil seg frå reine akademiske studium ved at ein i tillegg til teoretisk utdanning også krev praktisk erfaring.
Den største profesjonen i den moderne velferdsstaten er lærarane, der ein kan ta utdanning som grunnskulelærar (allmennlærar), førskolelærar og faglærar. Andre profesjonsutdanningar i Noreg er sjukepleie, fysioterapi, ergoterapi, radiografi, sosionomi, barnevernspedagogikk, vernepleie, ingeniør, medisin, farmasi, journalistikk, revisjon, økonomisk/administrative fag og bibliotek og informasjonsfag, psykolog, arkitekt, landskapsarkitekt, veterinær, tannlege og jurist.
Også fagutdanningar med fagbrev kan kallast profesjon, til dømes røyrleggjar eller tømrar. Ein bruker også omgrepet om nokon som ikkje nødvendigvis er faglærte, men har gjort leveveg av noko andre kanskje berre er amatørar i, som songarar og fotballspelarar.
Studiar av profesjonar
Studiar av profesjoner, profesjonsutøving og profesjonskvalifisering blir omtala som profesjonsstudiar.
Ved Høgskolen i Oslo og Akershus er det eit senter som forskar på profesjonar: Senter for profesjonsstudier (SPS).
Ved Nord universitet er det eit senter som forskar på profesjonspraksis, Senter for praktisk kunnskap.
Piero della Francesca
Piero della Francesca eigentleg Pietro di Benedetto dei Franceschi (eller Pietro Borghese) var ein italiensk målar, kunstteoretikar og matematikar under ungrenessansen.
Liv og arbeid
Piero var fødd i Borgo Sansepolcro i Toscana kring om 1420. Han var den første målaren som prøvde å løyse perspektiviske problem med hjelp av matematikk, og å perfeksjonere bruken av perspektiv med geometriske og matematiske verktøy. Og så skreiv han på sine eldre dagar om kunstteori, to viktige bøker som først og fremst handla om perspektiv, geometri og trigonometri: De prospectiva pingendi og Libellus de quinque corporibus regularibus.
Særleg kunsthistorisk verd har freskane hans i kyrkja San Francesco i Arezzo. Draumen til Konstantin, Dronninga av Saba ber ved trekrossen høyrer båe til syklusen Legenda om den sanne krossen. Desse vart laga mellom 1452 og 1466. Ein annan freske er den verdskjende Madonna del Parto i landsbyen Monterchi, 10 km sør for Sansepolcro. Andre kjende verk er; Kristi dåp, Kristi oppstode, Madonna omgjeven av barn og helgenar, samt Federico da Montefeltro og kona Battista Sforza.
Sannsynlegvis gjekk både Luca Signorelli og Perugino i lære hos han, såvel som matematikaren Luca Pacioli.
Sommaren 1487 skreiv han testamentet sitt. Fem år seinare døydde Piero della Francesca på fødestaden, blind og einsam.
Ole Anton Qvam
Ole Anton Qvam var ein norsk jurist og politikar. Han var ein av Venstres leiande politikarar i perioden frå kring 1870 til unionsoppløysinga i 1905, og sat på Stortinget 1874-88 og 1895-1900, størstedelen av tida vald frå Nordre Trondhjems amt. Qvam var partiformann to gongar, justisminister tre gongar, samt Noregs statsminister i Stockholm, og indreminister, revisjonsminister og landbruksminister. Han høyrde til den radikale fløya i Venstre, og gjorde kanskje sin største innsats i forarbeidet til ei ny straffeprosesslov og innføringa av juryordninga av 1887.
Qvam vart aldri den leiande i partiet Venstre. Både Johan Sverdrup, så Johannes Steen og til sist Otto Albert Blehr hadde større oppslutning mellom stortingsmennene. Grunnen til dette låg nok i hans radikalisme og kompromisslause framferd. Han hadde likevel sterkt gjennomslag på den politikken som Venstre-regjeringane førte.
Yngre år
Ole Anton Qvam vart fødd i Bolsøy, i dag Molde, i Romsdal. Han var son til gardbrukar Ole Larsson Mek. Han voks opp på garden Mek i Bolsøy, bruket vart kalla Kvam. Han gjekk på borgarskule i Molde, i lag med mellom andre Bjørnstjerne Bjørnson, og tok examen artium i 1853. Qvam arbeidde deretter som lærar i Christiania, Arendal og Setesdal nokre år, huslærar 1857-59 hos David Gram i Stod i Nord-Trøndelag. Deretter studerte han rettsvitskap ved universitetet i Christiania og vart cand.jur. i 1862.
Qvam gifta seg med dottera til Gram, Fredrikke Marie Gram, som hadde vore eleven hans. Dei kjøpte storgarden Gjævran på Egge i Nord-Trøndelag. 1863-64 var han fullmektig hos sorenskrivaren i Stjørdal og Verdal. Qvam opna så sakførarforretning i Steinkjer. Han fekk løyve som overrettssakførar og høgsterettsadvokat i høvesvis 1863 og 1867.
Ordførar og stortingsmann
Qvam var medlem av Stod heradsstyre frå 1867, ordførar 1868-69. Derpå ordførar 1869-85 i Egge 1869–85. Han gjorde opptaket til grunnlegginga av Sparbu og Egge sparebank i 1872, der han var styreformann 1873-86. Også formann i Stenkjær Dampskibsselskab.
Qvam vart vald inn på Stortinget for Nordre Trondhjems amt 1874-85, og for Søndre Trondhjems amt 1885-88. Han var formann i protokollkomitéen 1877–79, og justiskomitéen 1880-88. President i Lagtinget 1882-85, og president i Odelstinget 1886-88. Han samla nordtrønderbenken som vart ei kjerne i den radikale fløya av opposisjonen, og Nordre Trondhjems amt fekk tilnamnet «det røde amt». Qvam gjekk tidleg inn for målsaka, og foreslo i 1874 at norrønt og landsmål skulle innførast ved lærarseminara. Påverka av kona vart Qvam ein tidleg talsmann for allmenn røysterett, også for kvinner, samt at kvinnene skulle vere fullmyndige som gifte og særeige skulle vere utgangspunkt mellom ektefellar. Tilhøvet mellom Qvam og Johan Sverdrup vart med tida spent, særleg då Qvam fram mot 1884 var kompromisslaus i kampen for parlamentarisme. Qvam sette seg dessutan mot kongens «bevilgningsveto» under forfatningsstriden.
Partipolitikar
Qvam gjekk inn for ein sterk partiorganisasjon med eit fast program og medlemsdisiplin då Norges Venstreforening, eller berre Venstre, i 1884 vart danna som Noregs fyrste politiske parti. Året i førevegen hadde han vore med å stifte Nord-Trøndelag Venstre. Johan Sverdrup ville det annleis, og det enda med at Sverdrup vart formann i partiet, Qvam fyrste viseformann. Qvam vart likevel leiar i partiet då Sverdrup vart statsminister seinare same året. Formannsvervet hadde han fram til 1889, kom seinare tilbake som formann 1894-96. Då partiet vart kløyvt i 1880-åra gjekk Qvam saman med Jacob Lindboe inn for å radikalisere Venstre sin unionspolitikk gjennom det som vart kalla Hamarresolusjonen.
Den radikale innstillinga hans skal ha vore grunnen til at Qvam i to stortingsperiodar vart verande utanfor politikken. På nytt på Stortinget for Søndre Trondhjems amt 1894-97, og Nordre Trondhjems amt 1897-1900. Høgrefolk skal ha meint han kunne vere «brutal» i debattar.
Statsråd
Qvam var justisminister i Johannes Steens fyrste regjering frå 6. mars 1891 til 1. mai 1893, og seinare også justisminister i Johannes Steens andre regjering frå 17. februar 1898 til 31. mars 1899. Han var deretter indreminister frå 1. april 1899 til 28. februar 1900, og tok over som revisjonsminister frå 1. februar. Frå 31. mars var han landbruksminister. Gjekk av som revisjonsminister 31. oktober 1900, og som landbruksminister 5. november. Justisminister for tredje gong frå 6. november 1900 til 20. april 1902. Qvam nådde toppen av si politiske karriere den 21. april 1902, då han vart statsminister i Stockholm i Otto Albert Blehrs første regjering. Grunna sjukdom gjekk Qvam ut av regjeringa den 21. oktober 1903. Han døydde heime på Egge den 8. juli 1904.
I tida mellom dei to Steen-regjeringane, 1894-98, var Qvam amtmann i Nord-Trøndelag.
Utmerkingar
Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden frå 1891, kommandør av 1. klasse frå 1899, og storkors frå 1901. Over grava hans på Egge vart det i 1919 reist ein bautastein. Qvam er modell for ein figur på døra til Tinghuset i Trondheim.
Erling Kroken
Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Kroken vann Skuirennet i 1951 og 1955.
Roosbreen
Roosbreen er ein bratt isbre som drenerer nordvestsida av Mount Murphy på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter S. Edward Roos, oseanograf på Byrd-ekspedisjonane i 1928-30 og 1933-35.
Haskell Strait
Haskell Strait er eit sund sør i McMurdo Sound, mellom Cape Armitage på Ross Island og Cape Spencer-Smith på White Island i Antarktis. Oseanografisk skil det McMurdo Sound frå havbassenget under Rossisen. Sjølve sundet er kring 25 km breitt og somme stader over 900 meter djupt. Det er målt straumar på nesten ein halv knop i sundet, sjølv om straumen vanlegvis er svakare. Det er stort sett dekt av is av McMurdoisen og fastisen sør i McMurdo Sound. Ved sjeldne høve har havisen brote sund slik at det har vore mogeleg å segle i nordvesthjørnet av sundet fram til Scott-basen.
Namn
Det er kalla opp etter den newzealandske polarforskaren dr. Timothy G. Haskell i 2009. Det er uklårt kvifor det ikkje tidlegare vart namngjeve som sund. Truleg kjem dette av at det som regel er isdekt og dominert av barrieren (McMurdoisen).
Historie
Apsley Cherry-Garrard skildrar korleis mennene og ponniane til Robert F. Scott her prøvde å kome seg bort frå isen som var i ferd med å falle frå kvarandre, medan spekkhoggarar patruljerte sjøen like ved. Scott-basen, som er den newzealandske forskingsstasjon, vart oppretta under Det internasjonale geofysiske året 1957 og ligg like ved Haskell Strait.
Oseanografi
Sidan sundet er eit av dei sørlegaste i verda, er det kraftig påverka av jordrotasjonen. Det er òg den vestlege innfallsporten til Rossgropa, ei enorm, hovudsakleg ukjend grop i Rosshavet. Gropa er ei stor kjelde til underkjølt vatn, vatn som er kaldare enn frysepunktet, men framleis flytande. Slikt vatn påverkar veksten til sjøisen som igjen påverkar klima.
Hillier Moss
Hillier Moss er ei vått, lågtliggande område, som har fleire små vatn og eit omfattande mosedekke, 350 meter nord for Lenton Point søraust på Signy Island i Antarktis. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Edward R. Hillier, ein militærlege i British Antarctic Survey og leiar ved Signy forskingsstasjon i 1967.
Guro Hoftun Gjestad
Guro Hoftun Gjestad er ein norsk journalist og forfattar frå Gol. Ho forfattardebuterte i 2011 med romanen Anfall. . Hennar tredje bok, sakprosaboka Storbarnsliv : om å vokse opp med barn, vart nominert til Brageprisen
Sukë
Sukë er ein tidlegare landkommune i regionen Gjirokastër i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Këlcyrë.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Sukë 1 256 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Sukë ein del av distriktet Përmet. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Lesegl
Lesegl er eit ekstrasegl som vart nytta for auke seglflata ved svak vind. Det vart rigga ut frå rærne ved hjelp av leseglsprier. Det gjekk ut av bruk i løpet av 1870- og 1880-åra. .
Goethitt
Goethitt er eit særs utbreitt, brunleg jernmineral. Det er kjemisk eit jernhydroksid, a-FeOOH, med rombisk symmetri. Lepidokrokitt, ?-FeOOH, er eit anna mineral med same kjemiske samansetjing men med ein annan krystallstruktur (polymorfi). Goethitt blir danna for ein stor del ved forvitring og oksidasjon av andre jernhaldige mineral. Det er ein viktig bestanddel i brunjernstein (minettemalm; jernoolitt) og i myrmalm, og finst dessutan i den «jernhatten» som ofte blir danna i oksidasjonssonen over ein jernmalm.
Jordaktige material, som oker, rust, limonitt og lateritt, inneheld goethitt i vekslande mengder, ofte tilblanda noko lepidokrokitt. Goethitt kan òg opptre i meir velkrystallisert form som primært hydrotermalmineral, til dømes i kontaktførekomstane i Oslofeltet.
Det er kalla opp etter den tyske Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832). Goethitt var kjend i førhistorisk tid som eit pigment. Det er funne spor av det i malingsprøvar frå grottene i Lascaux i Frankrike. Det vart først skildra i 1806 frå Hollertszuggruva i Dermbach i Herdorf i Siegerland i Rheinland-Pfalz i Tyskland.
Gallery
<Gallery widths="250px" heights="200px"> Fil:Goethite3.jpg|Goethitt frå Minas Gerais i Brasil. Fil:PyOx.JPG|Goethittlag dekkjer rusta pyrittkubar Fil:Goethite-190288.jpg|Goethitt--Leadville gruvedistrikt i Colorado
MS «Folla» (1982)
MS «Hardangerfjord», i dag «Folla», er ein godsrutebåt levert frå Th. Hellesøy Skipsbyggeri i Løfallstrand i november 1982 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD).
I april 1994 vart båten seld til A/S Namsos Trafikkselskap i Namsos og omdøypt «Folla». I august 1996 vart skipet ommålt. I februar 2002 vart skipet seld til Folla Sjøtransport AS i Rørvik/Namsos.
I 2014 er båten framleis i fart.
Torgeir Eikstad Micaelsen
Torgeir Eikstad Micaelsen er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Buskerud fylke i 2005 og vald på nytt ved stortingsvalet 2009. Han er utdanna bachelor frå Universitetet i Oslo 1999 og var medlem av Nedre Eiker kommunestyre 1999-2003, leiar av Buskerud AUF 1999-2001, og nestleiar i Buskerud Ap frå 2004 til 2006.
Før Micaelsen vart politikar på heiltid, arbeidde han som lærarvikar 1999-2002 og deretter i underhaldningsbransjen gjennom selskapet Monkeybusiness saman med makker Kristoffer Reinsfeldt Arnesen, også kjent frå NRK P3. I 2004–2005 jobba han som seljar i Norsk Møteforum AS.
Han vart lagt merke til då han i valkampen i 2003 vart slått av FrP-politikaren Martin Schanche for ope kamera ved ein partidebatt ved ein vidaregåande skule i Buskerud. Dette hende etter at Micaelsen og fleire andre i panelet hadde ropt til Schanche om at han var feig som trekte seg frå debatten før denne var ferdig.
Île aux Cochons
Île aux Cochons (Griseøya) er ei aude øy i dei subantarktiske Crozetøyane. Med eit areal på 67 km² er ho den tredje største øya i gruppa. Adminsitrativt vert ho styrt av Dei franske sørterritoria.
Skildring
Île aux Cochons er den vestlegaste øya i øygruppa og ligg om lag 30 km nordvest for Île des Pingouins og 15 km sørvest for Îlots des Apôtres. Ho er ei erodert vulkankjegle spreidd med inaktive krater og ei kystlinje som hovudsakleg består av låge klipper. Innførte artar er mellom anna kattar, kaninar og mus. Grisar vart òg innførte på øya, men er i dag utrydda. Det finst ingen menneskeleg infrastruktur på øya og ho vert sjeldan vitja av forskarar.