cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trehörningen i Sjödalen
Fuglelivet i innsjøen er rikt, med mellom anna dvergspett og grashoppesongarar. Innsjøen er òg rik på ferskvassvekster og strandvegetasjon. Ved Trehörningen kan ein òg sjå verna springpadder, padder og flaggermus.
Johannes Bayer
Johannes Bayer var ein tysk jurist og astronom. Han utarbeidde det første større himmelatlaset Uranometria i 1603. Atlaset, som er på 51 blad, omfattar nærare 2 000 stjerner, der 1 000 stammar frå observasjonane til Tyge Brahe. Stjernekarta over den sørlege halvkula fekk han frå nederlandske sjøfolk. Bayer kunne føye til 12 nye stjernebilete til dei 48 som var namnsette den gongen.
I Uranometria namngav han stjernene i eit stjernebilete etter fallende lysstyrke med greske bokstavar etterfølgd av genitivsforma av namnet på stjernebilete. Stjerna Vega i stjernebiletet Lyren heiter ved slik namnsetting α Lyrae.
David Luiz
David Luiz Moreira Marinho, eller berre David Luiz er ein brasiliansk fotballspelar som spelar på Arsenal FC i Premier League (2020).
Fylkesveg 5 i Akershus
Fylkesveg 5 i Akershus går mellom Vestby og Teigen i Vestby kommune. Vegen er 5,2 km lang.
Gamlebanken Spelemannslag
Gamlebanken Spelemannslag (skipa 2012) er eit spelemannslag frå Sogn og Fjordane. Gamlebanken har medlemmar frå kommunane Førde, Naustdal, Jølster, Gaular og Luster. Synnøve S. Bjørset er musikalsk leiar. Blant Gamlebanken sine medlemmar finn ein mellom anna Erlend Apneseth, Ingrid Heieren, Ingrid Schei Stuhaug, Iselin Mulen Eikås, Oda Heidi Bolstad, Dagfrid Vallestad Brevik, Geir Marius Thorud, Åslaug Timenes Bell, Sølvi Lien og Leif Erik Stuhaug.
Formålet til spelemannslaget er å dyrke ungt engasjement for tradisjonell folkemusikk. Gamlebanken Spelemannslag hadde eksistert som laust samansett lag i kring ti år då dei vart formelt stifta på årsmøte 6. april 2012. Spelemannslaget har unge medlemmar frå Sunnfjord og Sogn, og mange av utøvarane har hatt bla. fylkesmusikar og hardingfelenestor Sigmund Eikås som læremeister. Utøvarane har bakgrunn frå mellom anna kulturskulen i Førde, Firda vidaregåande skule, Ole Bull Akademiet, Indre Sunnfjord Spelemannslag og Naustedalen spelemannslag. Gamlebanken Spelemannslag kan syne til særs gode resultat både nasjonalt og internasjonalt. Mellom anna vann dei lagspelklassa under Landsfestivalen på Oppdal sommaren 2011 og i Kinsarvik 2019. Gamlebanken skipa til Vestlandskappleik i Førde hausten 2013, og vann klassa for lagspel med komp.
Tuva Hansen
Tuva Hansen er ein norsk fotballspelar som spelar for Brann i Toppserien og for det norske landslaget.
Klepp og Arna-Bjørnar (2013–2014)
Hansen byrja seniorkarrieren etter å ha kome til Klepp frå Bryne FK. Ho debuterte i Toppserien for Klepp i 2013. Ho spela for Arna-Bjørnar i 2014, då ho kom på lag med sin storesyster Hege Hansen.
Klepp (2015–2020)
I november 2014 vart det kjent at både Tuva og systera Hege Hansen melde overgang tilbake til Klepp. I 2015 etablerte Tuva seg virkeleg som Toppserie-spelar, og ho vart nominert til Statoils Talentpris for 2015. Hun vaks fram som ein solid forsvarsspelar og vart etterkvart kaptein i klubben. I 2016 vart ho kåra til årets spelar i Klepp av Jærbladet og etter sesongen takka ho nei til eit kontraktstilbod frå LSK Kvinner. I 2018 var ho med å ta ein sterk andreplass og sølv i Toppserien med Klepp, etterfølgde av bronseplass i 2019.
Sandviken/Brann (2021– )
I november 2020 annonserte Sandviken at dei hadde signert Hansen og lagvenninna Elisabeth Terland frå Klepp. Hansen vart raskt ein leiar i laget og fekk kapteinsbindet i sin fyrste sesong i klubben. Sesongen vart ein stor opptur og 7. november 2021 sikra Sandviken seriegullet og sende samstundes den tidlegare klubben til Hansen Klepp ned i 1. divisjon i 8-0-sigeren. Ho vart av Sportskollektivet.no kåra til årets spelar i Toppserien same år.
Landslagskarriere
Hansen har landskampar for J15, J16, J17, J19, U23 og A-landslaget.
Hansen vart teken ut til det norske A-landslaget for fyrste gang i november 2016. Debuten fekk hun 19 år gammel i 0-3 tapet mot Spania under Algarve Cup i mars 2017.
Hansen vart teken ut i troppen til EM i Nederland 2017. Ho vart også teken ut i troppen til EM i England 2022.
Merittar
Med Sandviken
Med Brann
Privatliv
Hansen har saman med hunden sin Vilja fått mykje merksemd i sosiale medium. Per juni 2022 har dei over 1,1 millionar følgjarar på TikTok, og 138 000 på Instagram.
Hansen er dotter av tidlegare fotballspelar Hugo Hansen, og lillesyster til Cato Hansen og Hege Hansen som også har spela fotball på toppnivå. Tuva og Hege har også spela ein kamp saman på A-landslaget. Den fyrste kampen Tuva spela for landslaget, var også den siste Hege spela.
Flirtin' with Disaster
Flirtin' with Disaster er det andre studioalbumet til det amerikanske southern rock-bandet Molly Hatchet, gjeve ut i 1979. Det er det bestseljande albumet deira.
Allmusic skreiv om albumet: «Flirtin' with Disaster er ein 40 minuttar triumfferd leia av triple gitaråtak og den knurrande vokalen til Danny Joe Brown. Albuemt byggjer seg sakte frå «Whiskey Man» til den klassiske soul-rockaren «It's All Over Now» og toppar seg i det glimrande tittelsporet - som av mange vert rekna som den beste songen Hatchet laga. Det er eit hardt, drivande rockealbum, og enkelt framført utan krimskrams eller luftige konsept. Berre ti songar som er laga for å rocke til sola stig opp over sumpane i Florida.»
Plateomslaget er eit måleri av Frank Frazetta kalla «Dark Kingdom».
Rally Dakar
Rally Dakar, som tidlegare hadde namnet Rally Paris-Dakar, er eit årleg langdistanse konkurranseløp for køyrarar av motorsyklar, personbilar og lastebilar, og som opphavleg vart køyrd frå Paris i Frankrike til Dakar i Senegal etter varierande ruter.
Løpet har vore køyrd sida 1978, men som fylgje av dei væpna konfliktane i Afrika, vart det i 2009 flytt til Argentina og Chile i Sør-Amerika av omsyn til tryggleiken for deltakarane. Seinare har løpet vore halde i Sør-Amerika.
Rallyet går for det meste i fritt terreng utanfor veg, ofte gjennom ørken. Det er ulike underkategoriar innanfor køyretøygruppene. Mange av køyretøya som er med, er særleg tilpasse dette rallyet. Frå 2009 har rallyet òg vore ope for firhjulingar.
Løpet vert arrangert av Amaury Sport Organisation (ASO), som er ein del av den franske mediagruppa Éditions Philippe Amaury. Amaury Sport Organisation er òg arrangør av Tour de France, Paris–Nice, Paris–Roubaix, Liège–Bastogne–Liège, La Flèche Wallonne, Open de France, Paris Maraton og diverse sykkelritt i Afrika.
Avonmouth
Avonmouth er eit hamneområde og ein forstad til Bristol i England. Området ligg ved og har namn etter munningen av elva Avon, og ved Bristolkanalen. Ein av dei største hamnene i området, Avonmouth Docks, ligg her. På den andre sida av elva ligg Royal Portbury Docks, som tilhøyrer det same hamnekomplekset.
Staden har ein del kjemisk industri og eit gasskraftverk. Mellom motorvegen M5 og industrisona ligg det òg eit stort bustadområde.
Oddatjørndammen
Oddatjørndammen er ein steinfyllingsdam med tetningskjerne av morenemasse som (saman med 14 andre dammar) demmer opp den regulerte innsjøen Blåsjø. Han er konstruert som ein konvensjonell steinfyllingsdam, med grovare materiale di lenger ut frå kjernen ein kjem. Utfor den tettpakka morenekjernen er det gruslag i ulike grovleikar, og så stein. Ytst er han plastra med store steinar som er lagde på stein for stein. Dammen blei bygd som ein del av Ulla-Førre-utbygginga for å demma opp Ulladalsåna, og er med sine 142 meter den høgaste fyllingsdammen i Noreg. Damkrona er 446 meter lang, største tversnitt i botn er ca 400 meter, og fyllingsvolumet er på 5,75 millionar m³.
Nedanfor dammen låg brakkeleiren Øvre Moen, som husa opp mot 400 arbeidarar. Vasstunnelen til Saurdal kraftverk forlet Blåsjø ved Oddatjørndammen.
Néa Magnisía
Néa Magnisía (gresk Νέα Μαγνησία) er ein by i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Néa Magnisía høyrer til kommunaleininga Ekhédoros i kommunen Délta.
Molekylfysikk
Molekylfysikk er studiet av dei fysiske eigenskapane til molekyl og dei kjemiske bindingane mellom atoma som held dei saman. Dei viktigaste eksperimentelle metodane i molekylfysikken er ulike former av spektroskopi. Feltet er nært knytt til atomfysikk og overlappar sterkt med teoretisk kjemi, fysikalsk kjemi og kjemisk fysikk.
Elisabeth Terland
Elisabeth Terland er ein norsk fotballspelar som spelar for den engelske klubben Brighton & Hove Albion og det norske landslaget.
Klubbkarriere
Terland byrja karrieren sin i Nærbø Idrettslag før ho som 13-åring gjekk til Bryne Fotballklubb. Der spela ho med aldersbestemte guttelag og fekk også nokre kampar for kvinnelaget i 3. divisjon. Ho var allereie på dette tidspunktet sett på som eit av landets største talentar i sin årsklasse.
Klepp (2017–2020)
Etter å ha hospitert fast med laget over lengre tid vart det i desember 2016 kjent at Terland hadde signert for Klepp. 15 år gammal debuterte ho i Toppserien, 17. april 2017, då hun starta i serieopninga mot LSK Kvinner. I 2018 var ho med å ta ein sterk andreplass og sølv i Toppserien med Klepp. Terland spela fast for Klepp i Toppserien, var sentral på juniorlaget samstundes som ho var fast inventar for dei norske juniorlandslaga. Det enda med at ho i april 2019 pådrog seg ein belastingsskade som sette ho ut av spel i flere månader. Terland kom tilbake på banen på hausten og var med å sikre bronse til Klepp. I ei kåring i Aftenposten vart ho i 2019 kåra til det største talentet på kvinnesiden i norsk fotball.
Brighton & Hove Albion (2022–)
1. august 2022 vart det kjent at Terland hadde skrive under ein toårskontrakt med Brighton i Women's Super League.
Landslagskarriere
Terland har landskampar for J15, J16, J17, J19 og det norske A-landslaget.
I sin fyrste landskamp med J15-landslaget mot Sverige i 2016 viste Terland seg fram med to målgjevande.
Terland var med i den norske troppen til U19-EM i Skottland 2019.
I oktober 2019 vart Terland teken ut på A-landslaget for fyrste gang. Debuten kom 8. april 2021 mot Belgia då ho kom inn for Amalie Eikeland. Ho vart teken ut i den norske troppen til EM i England 2022.
Marcelo Vieira
Marcelo Vieira da Silva Júnior, eller berre Marcelo er ein brasiliansk fotballspelar som i 2014 spela for Real Madrid i spansk Primera Division, og for landslaget til Brasil. Med Real Madrid har han blitt spansk seriemeister i 2006/07-, 2007-08- og 2011-12-sesongen, og vunne den europeiske meisterligaen i 2013/14-sesongen. Med Brasil var han med på å vinna olympisk bronsemedalje i 2008 og olympisk sølvmedalje i 2012.
Amdo
Amdo er ein av dei tre tradisjonelle regionane i Tibet. Dei to andre er Ü-Tsang og Kham. Etter at Det kinesiske kommunistpartiet tok makta i Tibet på 1950-talet blei Amdo teke opp i i dei tre kinesiske provinsane Gansu, Sichuan og Qinghai. Tenzin Gyatso, den fjortande Dalai Lamaen, blei fødd i ein del av denne regionen som no er del av Qinghai.
Tulipanslekta
Tulipanslekta (Tulipa) er ei planteslekt i liljefamilien. Tulipanar er laukplanter. Mange artar blir dyrka som hageplanter og er vanlege å ha i bukettar og oppsatsar.
Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
Fylkesveg 7 i Akershus
Fylkesveg 7 i Akershus går mellom fylkesgrensa og Alisenborg i Vestby kommune. Vegen er 3,8 km lang.
Karakol
Karakol (kirgisisk Каракол) er ein by i Kirgisistan. Han ligg 1750 moh. ved austenden av den store innsjøen Issyk-Kul, og er administrasjonssenter i Issyk-Kul-provinsen. I sovjettida heitte byen Prsjevalsk etter den russiske oppdagaren Nikolaj Przjevalskij, som døydde her i 1888.
Byen dekkjer eit areal på 44 km², og har eit folketal på 66 294 (2009).
Turisme er ein viktig næringsveg, og Karakol er mykje brukt som startpunkt for turar i Tian Shan-fjella. Attraksjoner i sjølve byen er dunganarmoskéen av tre og den russiskortodokse katedralen, også den i tre. Seks kilometer utanfor byen ligger grava til Przjevalskij med ein minnepark og eit museum.
I Mikhailovka-bukta ligg det eit testanlegg for torpedoar.
Det portugisiske kvinnelandslaget i fotball
Portugal sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for Portugal. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Federação Portuguesa de Futebol. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1981 og kvalifiserte seg til sin fyrste store meisterskap i 2017.
Kimono My House
Kimono My House er det tredje studioalbumet til det amerikanske rockebandet Sparks. Plata kom ut i mai 1974 og vert rekna som det kommersielle gjennombrotet deira og fekk god kritikk.
Det portugisiske kvinnelandslaget i fotball
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Portugal har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Kimono My House
Singelen «This Town Ain't Big Enough for Both of Us» kom ut før albumet. Kimono My House nådde fjerdeplassen på den britiske albumlista og 101. plassen på Billboard 200-lista i USA. Kimono My House vert rekna som eit av dei beste albuma til Sparks.
Historie
I 1973, før innspelinga av albumet, hadde brørne Ron og Russell Mael akseptert eit tilbod om å flytta til Storbritannia for å delta i glamrockmiljøet. Den førre besetninga som bestod av Earle Mankey, Jim Mankey og Harley Feinstein vart erstatta med britiske musikarar: Martin Gordon, Adrian Fisher og Norman «Dinky» Diamond vart med i bandet for å spela høvesvis bass, gitar og trommer. Gruppa signerte ein platekontrakt med Island Records og spelte inn Kimono My House i 1974. Sjølv om Mael-brørne hadde ønskt seg Roy Wood for å produsera albumet var han utilgjengeleg, så Muff Winwood vart tilsett i staden. Winwood vart igjen med gruppa for å produsera oppfølgingsalbumet Propaganda seinare i 1974.
Tittel
Albumettittelen er ei linje frå songen på albumet «Hasta Manana Monsieur», og eit ordspel på tittelen på songen «Come On-a My House», gjort kjent av Rosemary Clooney. Ordspelet var òg blitt brukt tidlegare i tittelen på sporet «Kimona My House» på jazzgitaristen Dick Garcia sitt album frå 1956, A Message from Garcia.
Stil
Musikalsk representerte Kimono My House eit stilskifte og ei fokusering av låtskrivinga til Ron Mael (no den udiskutable hovudlåtskriveren). Dei to albuma til Sparks med Mankey-brørne hadde vore forskjellige album som inneheldt ei rekke forskjellige stilar, til dømes ein coverversjon av Rodgers og Hammersteins sin «Do-Re-Mi», «Here Comes Bob», som vart framført av ein liten strykeseksjon, og «The Louvre», som blanda både engelsk og fransk tekst.
Dei lange tekstane var fylte med popkulturelle referansar, ordspel og særeige seksuelt innhald, ofte sunge i falsett av Russell Mael, som skilde Sparks frå andre grupper.
Det spesielle med stilen deira, som blanda poplåtskriving med komplekse tekstar, definerte gruppa for det britiske publikummet deira. Gitarspelet til Adrian Fisher og den klangfulle Rickenbacker-bassen til Martin Gordon var ein viktig del av stilen. Dei nye innspela frå kompetente og innovative musikarar utgjorde ein vellykka formel, men varte berre fram til turneen som følgde utgivinga av Kimono My House, då Gordon fekk sparken før turneen og Fisher etterpå.
Den andre nøkkelkomponenten i Sparks-stilen i denne perioden var klaverspelet til Ron Mael. På dei to førre albuma hadde Ron først og fremst brukt eit Wurlitzer elektronisk piano, men han fann ut at instrumentet ikkje tolte påkjenningane ved å turnera, fordi metallrøyra som genererte tonane ofte gjekk i stykke. Då gruppa flytta til Storbritannia, kjøpte Mael ein RMI Electra-Piano model 300. Dette instrumentet hadde tre grunnleggande lydalternativ, ein pianolyd, ein orgellyd og ein cembalolyd, men Mael brukte berre pianolyden for arbeidet sitt med Sparks.
Sjølv om den tonale kvaliteten var markant dårlegare enn ein Wurlitzer eller ein Fender Rhodes - Mael skildra seinare pianoinnstillinga på Electra-Piano som «utruleg forferdeleg» - hadde RMI fleire oppsiktsvekkande fordeler for ein turnerande musikar. I motsetnad til dei elektromekaniske Wurlitzer- og Rhodes-instrumenta, var RMI eit fullstendig fast instrument, der kvar tone vart generert av sin eigen dedikerte LC-oscillatorkrins, så han var både meir robust og lettare enn ein Wurlitzer, og tonegeneratorkretsane var veldig stabile og vart ikkje ustemte, noko som var eit vanleg problem for mange tidlege elektroniske klaverinstrument som Minimoog-synthesizer. For å kompensera for den heilt grunnleggande lyden til Electra-Piano, mata Mael instrumentet gjennom ein Echoplex-eining, noko som gjev han den svært karakteristiske «flimringa» som har ei viktig rolle på den banebrytande singelen deira «This Town Ain't Big Enough for the Both of Us».
Ron Mael: «Det var første gang eg verkeleg var klar over at teknologi kan gje ein slags mystikk til lyden. Det var ein slags uforgløymeleg kvalitet for RMI-en med Echoplex. Ekte bandforseinking gav det ei litt vinglete kjensle. Den lyden, i desse dagane, kan du til dels etterlikne det, men for å få den tingen treng du det gamle utstyret. Eg er ikkje ein stor samlar av gammalt utstyr, men eg beheldt den Echoplex-en, fordi det er ein så vakker maskin.»
Det visuelle vart hjelpt og støtta av det fysiske nærværet i gruppa. Ron og Russell mjølka det særeigne imaget sitt, med tannbørstebarten til Ron, den reserverte garderoben hans og og vanlegvis stille åtferda sett i diametral motsetnad til dei lange krøllene til den yngre broren hans og den energiske og flamboyante scenepersonlegdomen. Samla skapte stilen og utsjånaden deira ein sensasjon, og produserte det som for massepublikummet såg ut til å vera ein «suksess over natta».
Det som høyrest ut som ei tutande saksofonlinje på slutten av «Ekvator», er faktisk ein mellotron spelt av Ron Mael. Den forførande kviskringa på sporet kom frå Russel Mael med lydbandet på høg snøggleik.
Plateomslag
Det originale konseptet for plateomslaget kom frå Ron Mael, som var inspirert av eit japansk propagandafotografi frå andre verdskrigen han hadde sett i ei gammal krigstidsutgåve av magasinet Life. Det originale bildet avbilda to japanske kvinner i tradisjonell kjole som foraktande held nasa med ei hand medan dei heldt eit fotografi av den britiske statsministeren Winston Churchill. Men i staden for Churchill-biletet erstatta Mael ei heimalaga etterlikning av plateomslaget til det førre albumet til Sparks, A Woofer In Tweeter's Clothing.
Den endelege versjonen av plateomslaget vart utført av det same teamet som skapte dei klassiske tidlege omslaga til Sparks sine platekameratar, Roxy Music — markedsdirektøren Tim Clark for Island Records, fotografen Karl Stoecker og stylisten Nicholas de Ville. Det er kjent for å ha verken namnet på bandet eller albumtittelen på seg.
Dei to kvinnene avbilda, i kimono, var skodespelarane Michi Hirota og Kuniko Okamura. Dei var medlemmer av Red Buddha Theatre frå Japan leia av Stomu Yamashta, som opptredde i London på den tida. Hirota vart intervjua i 2014 og fortalte: «Me var begge skodespelarinner som turnerte med eit japansk teaterselskap i Europa og USA. Mannen min Joji Hirota var musikalsk leiar. Eit plateselskap (Island Records) kom til direktøren vår på jakt etter japanske kvinner, og vi vart bedne om å gjera modelleringa. Eg er kvinna til høgre (med vifta). Me vart ikkje fortalde så mykje, dei lét oss berre vandre rundt. Me visste ikkje korleis me skulle ordna håret ordentleg eller korleis me skulle fiksa kimonoen vår. Det var ingen til å kle oss. Økta tok fire eller fem timar. Det hadde ein stor innverknad, men eg syntest eg såg litt stygg ut.»
På spørsmål om det var nokre andre bilete frå økta, sa Hirota: Ja, eg beheldt eitt Polaroid-bilete der eg såg ganske kawaii ut (søt på japansk), som Karl slapp på golvet. Håper dette er i orden med han. Eg har det i det personlege fotoalbumet mitt.
I 1980 la Michi Hirota (på høgre på biletet) vokal til David Bowie-songen «It's No Game».
Baksida inneheld bandnamnet, albumtittelen, liste over songar og bilete av bandmedlemmene. Innsida av omslaget til den originale vinylplata vart trykt med eit komplett sett med songtekstar på den eine sida og eit svart-kvitt fotografi av Mael-brørne, innramma i eit søkelys, på baksida.
Utgjeving
Utanfor Storbritannia gjorde Kimono My House og singlane frå albumet ein stor innverknad over heile Europa, særskild i Tyskland, der begge singlane nådde 12. plassen. I USA nådde albumet 101. plassen på Billboard 200. Dei to platene deira på Bearsville Records hadde hausta kritikerros, men seld dårleg. Den einaste dei hadde oppnådd på salslistene tidlegare hadde vore for «Wonder Girl», som hadde vore ein mindre regional hit og hadde snike seg inn på den nedre delen av Cashbox-lista på 92. plassen. I staden for «Amateur Hour», vart «Talent Is an Asset» vald som den andre singelen frå albumet i USA, og den tredje frå albumet i New Zealand.
Mottaking
Etter utgivinga publiserte New Musical Express ei entusiastisk melding som kalla albumet «ein umiddelbar klassikar». Kritikaren Ian Mac Donald skreiv at alle songane «høyrest ut som standardar», og la til «denne plata får deg til å hoppa i alle forstandar» før han konkluderte: «Kimono My House er det verkelege gjennombrotet - eg trur du kjem til å elska det». Sounds roste det friske materialet og sa «musikken er heilt ny og nyskapande». I ei melding av Kimono My House for Rolling Stone i 1974 likte Gordon Fletcher dei «snodige» tekstane til Ron Mael, som han meinte avslørte «eit unikt (om enn litt skeivt) perspektiv og ein flyktig sans for humor», men fann ut at dei hadde ein tendens til å bli tilsløra av den «tilslørande» produksjonen til Windwood. Fletcher kritiserte vidare synginga til Russell Mael på albumet som «eit skuffande forsøk på forståeleg vokal». The Spokesman Reviews sin kritikar skreiv at det var «det mest forfriskande tiltalande» albumet «som eg har høyrt på lengre enn eg kan hugsa for augneblinken». Kritikaren Robert Hilburn skreiv at songane var «rike på kraft» med «flotte harmoniar og dynamiske tempoendringar».
Den engelske songaren og The Smiths-frontmannen Morrissey har ofte sitert Kimono My House som eit av favorittalbuma hans og skreiv eit kjend brev til NME, i ein alder av 15, der han framhevar dydane på albumet. Seinare fortalde han Mael-brørne at det hadde vore ein viktig innverknad på at han bestemte seg for å ta fatt på ein musikkarriere. I 2010 inkluderte Morrissey det i ei liste over sine 13 favorittalbum gjennom tidene for The Quietus. Den islandske songaren Björk har òg kåra albumet til ein av favorittane sine gjennom tidene. Steve Jones, gitarist og komponist for Sex Pistols, hylla òg albumet, og sa at i 1974 «var det første Be-Bop Deluxe-albumet, Axe Victim, og Sparks sitt Kimono My House begge store album for meg og Cookie [Paul Cook]. Me sat på soverommet hans i timevis og lytta til dei». John Frusciante frå Red Hot Chili Peppers kalla gitarspelet til Adrian Fisher på Kimono My House og oppfølgjaren Propaganda som ein av innverknadene hans for albumet By the Way. Albumet vart omtalt i Robert Dimery-boka 1001 Albums You Must Hear Before You Die. I 2020 vart albumet rangert som nummer 476 på Rolling Stone si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene.
Nyutgjevingar
Kimono My House vart ommastra og gjeve ut på ny av Island i 1994 og 2006. Den første utgåva av Island Masters la til B-sidene «Barbecutie» og «Lost and Found». '21st Century Edition' la til eit konsertopptak av «Amateur Hour» spelt inn av den neste (1975) besetninga av gruppa og med platenotat av Paul Lester, nestleiar for Uncut.
Ei ommastra 40-årsjubileumsutgåve kom ut 15. desember 2014 på vinyl, og inkludert tidlegare ikkje utgjeve demomateriale frå arkiva til bandet. Samtidig med utgivinga vart heile albumet framført, saman med det 35-mann store Heritage Orchestra, på Barbican Center 19. og 20. desember, der bandet òg framførte heilt nye orkesterarrangement av Nathan Kelly. Programmet inneheldt òg songar frå dei 22 andre albuma deira. Den andre datoen vart lagt til etter at den første konserten vart utseld.
Som ein del av konsertane med Heritage Orchestra gav bandet ut songen «Thank God It's Not Christmas» som singel. Stewart Mason frå AllMusic sa: «Eit av dei mange høgdepunkta på den fenomenale Kimono My House, er «Thank God It's Not Christmas» den arketypiske songen frå Island Records-tida til Sparks. Sologitaren til Adrian Fisher og pianoet til Ron Mael duellerer insisterande med ein framtredande strykerseksjon, medan Russell Mael syng ein vekselvis skeiv og deprimerande tekst om ønsket om å finna aktivitetar som distraherer ein sjølv frå eit sakte oppløyst forhold. Teksten er verkeleg praktfull, både i bokstaveleg tyding og måten dei jobbar med musikken på, og skapar ein rytmisk motmelodi som gjenspeglar gitarlinja til Fisher, og Muff Winwood sin krystallklare produksjon understrekar dei svevande, hymneelementa frå songen. Sjølv om «Amateur Hour» og «This Town Ain't Big Enough for Both of Us» var hittane og «Here In Heaven» er meir elska av fansen, er «Thank God It's Not Christmas» kanskje høgdepunktet på albumet.»
Fylkesveg 6 i Akershus
Fylkesveg 6 i Akershus går mellom Linnestad og fylkesgrensa ved Kåter/Florud i Vestby kommune.
Trasear: Linnestad – Vestbybrua vest (7,3 km), Vestbybrua aust – Såner (8,4 km), Såner – Kåter (2,2 km), Nordby – Garder (5,4 km), Garder – Florud (2,5 km)
Kommunar og knutepunkt
Fylgjer sidetrasé til europaveg 6
Erstatta av fylkesveg 151
Elin Grytting
Elin Pehrson Grytting er ein norsk folkemusikar og songar.
Liv
Grytting har slektsrøter i Aurland i Sogn, og har budd på Sandane i Gloppen kommune i Nordfjord sidan 1976.
Ho er utdanna folkedansar og musikkpedagog, og har studert lokalhistorie og forming. Sidan 1989 har ho vore tilsett i Sogn og Fjordane fylkeskommune si fylkesmusikarordning. Ho har arbeidd mykje med innsamling av mellom anna vokal folkemusikk, og har formidla tradisjonsmusikk og –dans vidare gjennom undervisning og konsertverksemd. I 1998 gav ho ut plata Almuens Sanger, med tekstar av diktarpresten Claus Frimann. I 2011 vart ho tildelt kulturprisen i Gloppen kommune.
I 2019 gav ho ut biografien Claus Frimann : diktarpresten frå Nordfjord.
Norsk Akkreditering
Norsk Akkreditering (NA) er eit forvaltningsorgan under Nærings- og handelsdepartementet med nasjonalt ansvar for teknisk akkreditering. Akkreditering blir gjort på laboratorium, sertifiseringsorgan og inspeksjonsorgan. I tillegg er Norsk Akkreditering ansvarleg for GLP-sertifisering i Noreg og EMAS (Miljøsertifisering).
Akkreditering er ei frivillig ordning organisasjonar gjennomfører for å bevise kompetansen sin overfor kundar, krav frå styresmaktene eller seg sjølv. Akkreditering har dei seinare åra vorte brukt innan EU-systemet til kontroll av kompetanse og gjennomføringsevne i styresmaktutføring. Døme på dette i Noreg er NYTEK der det for oppdrettsanlegg krevjast akkreditert inspeksjon og sertifisering.
Opphavleg er akkreditering eit verktøy for å fjerne tekniske handelshinder. Ideen er at eit produkt produsert under ei akkreditert ordning er god nok i alle land som har underskrive MLA om akkreditering.
Den franske revolusjonshæren
Den franske revolusjonshæren (Armée révolutionnaire française) var militærstyrkane som kjempa for Frankrike under Dei franske revolusjonskrigane frå 1792 til 1802. Styrkane var kjenneteikna av ein revolusjonær glød, store tal og dårleg utstyr. Sjølv om hæren opplevde fleire overveldande nederlag, klarte han å fordriva fiendtlege styrkar frå fransk jord og gjekk så inn i mange naboområde og etablerte franske «systerrepublikkar». Leiande generalar i hæren var Jourdan, Bonaparte, Masséna og Moreau.
Kristine Breistøl
Kristine Breistøl er ein norsk handballspelar frå Oslo som vann EM-gull med Noregs landslag i 2020. Ho er rykkromspelar og har sidan 2018 spelt på danske handballklubben Esbjerg. Breistøl spelte 17 landskampar og skåra 11 mål for Noreg i tida 2016–20.
Klubbspel
Breistøl var aktiv i Bækkelaget SK fram til 2012. Perioden 2012–18 gjorde ho teneste i Larvik HK, den dominerande klubben i norsk kvinnehandball. Med Larvik vart ho seriemeister fem år i rad, og ho vann like mange NM-gull. Sommaren 2018 fekk ho kontrakt med Esbjerg, der ho dei to fyrste sesongane vart dansk seriemeister.
Landslagspel
Breistøl fekk sin landslagdebut for Noreg 6. oktober 2016. Ho deltok under Handball-VM 2019 i Japan og i Handball-EM 2020 i Danmark. I begge desse meisterskapane fekk ho lite speletid, europameisterskapen enda med norsk triumf og gullmedalje til Breistøl.
Néa Málgara
Néa Málgara (gresk Νέα Μάλγαρα) er ein by i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Néa Málgara høyrer til kommunaleininga Axiós i kommunen Délta.
Träskaten
Träskaten er ein innsjø mellom Ärla og Länna, i kommunane Strängnäs og Eskilstuna i landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen er omgjeven av store mengder siv, og er ein grunn slettesjø. Rundt innsjøen er det store våtmarker og blanda skog. Innsjøen har eit rikt fugleliv, som for det meste held til på øya Bråtön, som er ein del av Bråtöns naturreservat. Bratön har for det meste lauvskog, mellom anna lundar av lind og liknande treslag.
Innsjøen får vatn frå sørsida, med ei nordgåande elv frå innsjøen Eklången, og vert drenert i søraustleg retning ved Bastviken gjennom Stämån og vidare til Mörtsjön.
Träskaten har kanskje namnet sitt etter ein eldvarde, eller frå ordet träsk («myr»).
Sogn og Fjordane Folkemusikklag
Sogn og Fjordane Folkemusikklag arbeider for folkemusikktradisjonane i Sogn og Fjordane. Formålet er å ta vare på og vidareformidle folkemusikktradisjonane i fylket gjennom å auke kunnskapen om, kjennskapen til og interessa for tradisjonelt spel, song og dans. Sogn og Fjordane Folkemusikklag har 19 medlemslag. Anna kvart år deler Sogn og Fjordane Folkemusikklag ut Folkemusikkprisen til ein person, eit lag, eller ein institusjon som har gjort særleg mykje for folkemusikken. Sogn og Fjordane Folkemusikklag er knytt til Folkemusikk- og Folkedansorganisasjonen i Noreg (FolkOrg). Folkemusikklaget står bak ei rekkje tiltak og arrangement på regionalt nivå, mellom anna Mokurset og Smørbukk-kappleiken. Kvart år skipar Sogn og Fjordane Folkemusikklag til Fylkeskappleik saman med ein lokal arrangør.
= Bakgrunnsstoff =
Førrevassdammen
Førrevassdammen er ein betongdam med flaumoverløp, og er ein av 14 dammar som demmer opp den regulerte innsjøen Blåsjø. Han strekkjer seg over Førrejuvet, der Førreåna tidlegare rann. Med eit volum på om lag 255.000 m³ er han den største betongdammen i Noreg. Lengda er om lag 1300 meter.
Det blei ikkje brukt armeringsstål i konstruksjonen, og sidan det ikkje var sand tilgjengeleg i nærleiken, måtte ein knusa stein til bruk i betongen.
Førrevassdammen fekk Betongtavlen i 1989.
Fylkesveg 26 i Akershus
Fylkesveg 26 i Akershus går mellom Holt i Ski kommune og kommunegrensa mot Ås kommune. Vegen er 852 meter lang.
Storvassdammen
Storvassdammen er ein steinfyllingsdam i Bykle kommune. Han har tetningskjerne av asfalt og demmer opp Storvatn-delen av Blåsjø mot søraust. Med eit volum på 9,7 mill. m³ er han den største fyllingsdammen i Noreg. Over damkrona er han 1,4 km lang, og på det høgaste er han 90 meter høg. Den største breidda i botn er på 300 meter. Dammen var opphavleg planlagd med tetningskjerne av morene, men grunna 40 kilometers avstand til førekomsten ved Sandsavatnet blei han erstatta med ein kjerne av asfaltbetong. Denne er skråstilt, og smalnar i breidde frå 80 cm i botn til 50 cm på toppen. Sør for dammen ligg Storsteinen turistforeningshytter i ein smal korridor mellom Blåsjø og Svartevatn.
Fylkesveg 28 i Akershus
Fylkesveg 28 i Akershus går mellom Asper bru og Skoro i Ski kommune.
Trasear: Asper bru – Eng (3,4 km), Eikeli – Skoro (1,4 km).
Horsens kommune
Horsens kommune er ein dansk kommune på Jylland i Region Midtjylland. Kommunen vart danna ved kommunereforma i 2007 ved ei samanslåing av Brædstrup kommune, Gedved kommune og den tidlegare Horsens kommune.
Kommunen har 87,736 innbyggjarar. Administrasjonsenteret ligg i Horsens.
Gulasj
Gulasj (ungarsk gulyás) er ei kjøttgryte med småskore oksekjøtt i sterkt krydra saus. Gulasj har opphav ifrå Ungarn.
Gulasj er nasjonalretten til Ungarn. I opphavslandet vert han servert som ei suppe. I Austerrike, Tsjekkia og Slovakia – tidlegare ein del av Austerrike-Ungarn – har ein sine eigne variantar, som stundom vert servert med knödel eller gnocchi. Sidan 9. sekel har ungararar laga gulasj, som seinare kring 1800-talet spreidde seg til resten av Europa.
Ingrediensar
Paprikapulver, lauk og karve vert nytta som tradisjonell smakstilsetjing, men også svart peparkorn og laurbærblad, timian, oregano og persille. Potet vert ofte nytta i gulasj, men han kan òg lagast med csipetke eller spätzle – ein type pasta som får koka med i suppa. Gulrøter, pastinakk, raud eller grøn paprika og selleri er grønsaker som oftast vert nytta i gulasj.
Liknande rett
Pörkölt er ein liknande rett, men er ein litt tjukkare gryterett laga med kjøtt og same krydder, då utan karve.
Tobias Lindholm
Tobias Lindholm er ein dansk filmregissør og manuskriptforfattar. Han er utdanna frå Den Danske Filmskole i 2007. Han er kjend for samarbeid med Michael Noer og Thomas Vinterberg.
Phil Cunningham
Phil Cunningham er ein skotsk folkemusikar og låtskrivar. Han er mest kjend for å ha spelt trekkspel med Silly Wizard, i tillegg til fleire andre band og i ein duo med broren, Johnny. Når dei spelar i lag tøyser dei ofte med kvarandre, og hissar kvarandre opp til å spele raskare og raskare. Phil har spel med mange andre kjende keltiske musikarar, som Aly Bain.
Overkriminalretten
Overkriminalretten var ein mellombels norsk domstol. Han vart skipa 9. oktober 1807 i Christiania (Oslo) for å døme som høgste instans i straffesaker då sambandet mellom Danmark og Noreg vart brote under Napoleonskrigane, og sakene difor ikkje kunne gå for den ordinære høgsteretten for Danmark-Noreg i København. Overkriminalretten vart lagd ned i 1810, oppretta att i 1813 og endeleg avvikla i 1815.
Anatolikó
Anatolikó (gresk Ανατολικό) er ein by i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Anatolikó høyrer til kommunaleininga Khalástra i kommunen Délta.
Standard Liège
Royal Standard de Liège, kjend som Standard Liège, er ein belgisk fotballklubb heimehøyrande i Liège. Klubben, som vart skipa i 1898, har utan avbrot delteke i den nasjonale toppdivisjonen sidan 1921, lenger enn nokoan annan klubb. Standard Liège spelar heimekampane på Stade Maurice Dufrasne, eit stadion frå 1909 med plass til 30 000 tilskodarar. Laget spelar i raude drakter og kvite bukser.
Standard Liège har vunne ti seriemeisterskap, sist i 2009. Seks gongar klubben vunne den nasjonale cupmeisterskapen. I 1982 spelte Standard Liège seg fram til finalen i cupvinnarcupen, ein kamp som enda med tap 1-2 mot FC Barcelona.
Fylkesveg 29 i Akershus
Fylkesveg 29 i Akershus går mellom Klokkerud og Sigtun i Ski kommune. Vegen er 5,0 km lang.
Det islandske kvinnelandslaget i fotball
Island sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for Island. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Knattspyrnusamband Íslands. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1981 og kvalifiserte seg til sin fyrste store meisterskap i 2009.
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Island har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Verdscupen i alpine greiner 1970/Kvinner
Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1970-sesongen tok til 10. desember 1969 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 14. mars 1971 på Voss i Noreg. Turneringa omfatta 27 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 12 slalåmrenn, 9 storslalåmrenn og 5 utforrenn, samt den alpine kombinasjonen under verdsmeisterskapen i Gherdeina i Italia.
Michèle Jacot frå Frankrike sikra seg FIS-pokalen med god margin til tre landskvinner, i rekkefylgje Françoise Macchi, Florence Steurer, Ingrid Lafforgue.
Nykøbing Mors
Nykøbing Mors er ein by og tidlegare kjøpstad på øya Mors i Limfjorden i Danmark. Med 9,040 innbyggjarar i 2013 er han den største byen på øya. Nykøbing Mors er administrasjonssenter i Morsø kommune og høyrer til Region Nordjylland.
Byen er omtala første gong i 1299 som Nova Civitas og kjøpstadsrettane er rekna frå dette året. I Nykøbing ligg bygningane frå det tidlegare Dueholm kloster, eit johanitterkloster byen oppstod kring. Dei nyttast no av Morslands Historiske Museum.
I Nykøbing Mors har levevegen vore fiske etter østers, skipsfart og seinare industri med mellom anna eit jarnstøperi.
Forfattaren Aksel Sandemose vart fødd i Nykøbing Mors og byen er inspirasjonsstad for Janteloven. Det er satt opp ei minneplate på huset han vaks opp i.
Træsneset
Træsneset er ein gard og eit nes vest på Fedje, heilt sør i området kalla Vestkanten. Neset strekkjer seg ut i Bruvågen, på sørsida av innløpet til Husavatnet.
Dagfin Werenskiold
Dagfin Werenskiold var ein norsk målar og bilethoggar.
Dagfin Werenskiold vart fødd på Solberg gard i Bærum i Akershus i 1892. Han fekk teikneundervisning av faren, den kjende målaren og teiknaren Erik Werenskiold, og følgde han på studiereiser rundt i norske bygder. Men for Dagfin Werenskiold var den kunstnariske sjølvstenda viktig. I 1911 reiste han på studietur til Paris, og i 1913 til Provence. Werenskiold hadde fleire studieopphald i Frankrike frå 1920 til 1923, der han han studerte modellering, malingog skjæring blant annet hjå Antoine Bourdelle i Paris. Han reiste også på studieturar til Grønland og Italia.
Werenskiold malte bilete frå norsk bondeliv, modellerte portrett og lagde fleire relieffarbeid, blant anna bronsedørene til Oslo domkyrkje i 1937 og dei malte trerelieffa i borggarden framfor Oslo Rådhus i 1950. Han lagde og utsmykkingar ved St. Olaf College i Northfield i Minnesota i USA i 1958 og altertavler til Hornindal kyrkje i 1930 og Sandefjord kirke i 1963. Han illustrerte dessutan fleire bøker, blant anna Asbjørnsen og Moes samling av folkeeventyr, Ingeborg Refling Hagen si Den gamle pioner fra 1937 og Nordahl Rolfsen si lesebok fra 1939. Han deltok også på ei lang rekke store utstillingar i Noreg og utlandet.
Dagfin Werenskiold var lillebror til geologen Werner Werenskiold (1883–1961).
Bjarne Myrstad
Bjarne Myrstad var ein norsk journalist, forfattar og informasjonsarbeidar. Myrstad vart fødd på Selje i Nordfjord, og var son av stortingsmann Knut Myrstad. Han gjekk på Kristelig Gymnasium – der han starta eit mållag med mottoet «gjer nynorsk til bynorsk» – og tok eksamen ved Volda Lærarskule i 1971. Med tida vart han òg nestleiar i Norsk Målungdom.
Myrstad byrja som journalist ved Nynorsk Pressekontor i 1971 og var redaktør i Dag og Tid frå 1974 til 1979. Sidan arbeidde han nokre år som frilansjournalist, før han i 1983 tok til som journalist i Bergens Tidende med ansvar for fiskeri- og havbruksstoffet i avisa. I perioden 1979-1981 var han òg leiar av Kringkastingsringen. Frå 1990 og fram til 2007 var han tilsett som informasjonssjef i Fiskeridepartementet. Myrstad nytta stillinga til å arbeida for eit klårare språk og meir bruk av nynorsk, og i denne perioden vart fiskeridepartementet best i nynorsk med meir enn 40 prosent nynorsk i utoverretta verksemd.
Myrstad skreiv fleire bøker med emne frå fiskeri og kystkultur. Mellom desse kan ein nemna Vestlandsfiske (1996) og Han Hallstein – storbasen på land, ein biografi om Hallstein Rasmussen (1998).
Sjur Lindebrække
Sjur Lindebrække var ein norsk jurist, banksjef og politikar, fødd på Voss og død i Bergen. Han var formann i Høgre i tida 1962-70, og ein sentral figur i partiet i 1950- og 1960-åra. Far hans, Gjert Lindebrække, var fylkesmann i Hordaland.
Liv og gjerning
Lindebrække voks opp i Bergen og tok examen artium i 1927. Fire år seinare vart han cand.jur. ved Universitetet i Oslo, og i 1948 dr. juris. Han var 1932-33 dommarfullmektig i Nordfjord og 1933-36 universitetsstipendiat i rettsvitskap. I 1936 vart han tilsett i Bergens Privatbank, der han seinare var soussjef 1940-45, banksjef 1946-59, administrerande direktør 1959-68 og styreformann 1968-76. Han hadde permisjon frå banken då han i 1945-46 var sjef for Erstatningsdirektoratet. Lindebrække styrte Bergens Privatbank i ei tid prega av kraftig ekspansjon både nasjonalt og internasjonalt. Heile sitt yrkesliv stridde han for ei uavhengig norsk banknæring.
Lindebrække hadde ei rad offentlege, private og organisatoriske verv. Mellom mykje anna var han 1945-46 medlem i Krigsskadekomiteen, 1945-47 medlem i Statens penge- og finansråd, 1954-65 medlem i Samarbeidsnemnda, og 1954-60 formann i Den norske Bankforening.
Mot sin vilje vart Lindebrække hausten 1945 vald til stortingsmann frå Bergen. Han var då ikkje medlem av Høgre, og prøvde fånyttes å verte friteken frå å vere listekandidat. På Stortinget markerte han seg likevel raskt som medlem i Finans- og tollkomitéen, og vart den leiande finanspolitikaren til Høgre på Stortinget. I 1947 hevda han at full sysselsetting var eit overordna mål for Høgre, noko som vekte oppsikt både i og utanfor partiet. Han gjekk hugheilt inn for norsk NATO-medlemskap.
Lindebrække var frå 1950 til -54 andre viseformann i Høgre, og deretter formann 1962–70. Han ynskte eit liberalt, vidtfemnande parti nær sentrum av norsk politikk, og la såleis også vekt på sosialpolitiske spørsmål. Saman med John Lyng var Lindebrække i etterkrigstida ein pådrivar i Høgre for ein økonomisk politikk bygd på kravet om full sysselsetting og ein meir sosial profil.
Kompasspunkt
Kompasspunkt er punkt på eit kompass, særleg på kompassroser, som merkar skiljet mellom dei fire himmelretningane: nord, sør, aust og vest. Kompasset kan vere delt i 4 himmelpunkt, eller i 8 punkt for å få med interkardinalretningane mot nordaust, søraust, sørvest og nordvest. Meteorologar plar å dele kompasset i enno fleire punkt for å danne eit vindkompass med 16 punkt. I den europeiske tradisjonen finn ein òg skipskompasset med 32 punkt. I det gamle Kina hadde dei 24 kompasspunkt.
Sjømenn plar ofte å namngje dei 32 punkta på kompasset med klokka som ein hugseleik. På engelsk blir denne aktiviteten kalla boxing the compass («slåst med kompasset»). Namna på mellompunkta er samansett av initialane på dei fire himmelretningane og interkardinalretningane. Dei kan vere nyttige når ein skal vise til ein retning, kurs eller asimut, utan å måtte hente eller rekne seg fram til grader. I dei fleste bruksområder har dei små punkta blitt erstatta med grader målt med klokka frå nord.
Namn på kompasspunkta
Namna på ei kompassrose med 32 punkt følgjer desse reglane:
Dei åtte hovudvindane, åtte halvvindane og seksten kvartvindane dannar saman ei kompassrose med 32 vindretningar, der kvart kompasspunkt ligg i 11 1⁄4° vinkel til den neste.
Namnet på ein kvartvind er oftast «X for Y», der X er hovudvindretninga og Y er himmelretninga. Det kan vere nyttig å tenke på «X for Y» som ein snarveg for uttrykket «ein kvartvind frå X mot Y, der ein «kvart» er 11 1⁄4°, X er den næraste hovudvindretninga, og Y er den neste og meir fjerne himmelretninga. Difor vil «Nordaust for aust» tyde «ein kvart frå Nordaust mot aust», og «Søraust for sør» vil tyde «ein kvart frå Sørvest mot sør». Namnet på Alfred Hitchcock sin film frå 1959, North by Northwest («Nord for Nordvest»), er faktisk ikkje eit retningspunkt på eit kompass med 32 vindretningar, men ein referanse til flyselskapet Northwest Airlines.
Tradisjonelle namn
Den tradisjonelle kompassrosa med åtte vindretningar (og den med 16 og 32 vindretningar) blei oppfunne av sjøfolk som reiste langs Middelhavet i mellomalderen. Sjøfolka sine tradisjonelle vindnamn blei uttrykt på italiensk — eller, meir presist, det italieniserte lingua franca som var vanleg blant sjøfolk på 12- og 1300-talet, som i hovudsak var samansett av genovesisk (ligurisk) blanda med venetianske, sicilianske, provençalske, katalanske, greske og arabiske uttrykk frå Middelhavslanda.
Denne italieniserte målføringa blei brukt til å peike ut namna på hovudvindane på kompassrosa, som fanst i kompassa og portolankarta til sjøfolk på 13- og 1400-talet. Dei «tradisjonelle» namna på dei åtte hovudvindane var:
Lokale stavevariantar er langt meir talrike enn dei som er framlagd. Nokre andre er Tramutana, Gregale, Grecho, Scirocco, Xaloc, Leberg, Libezo, Leveche, Mezzodi, Migjorn, Magistro og Mestre. Tradisjonelle kompassroser hadde ofte innskrivd initialane T, G, L, S, O, L, P og M på hovudpunkta. Portolankarta brukte fargekodar på kompassvindane: svart for dei åtte hovudvindane, grøn for dei åtte halvvindane og raud for dei seksten kvartvindane.
I det engelske kompasset blei alle vindnamna bygd frå dei fire himmelretningane (N, E, S og W). I det tradisjonelle kompasset må ein lære seg åtte grunnleggjande namn — eitt for kvar av hovudvindane. Sjølv om det er fleire namn som må hugsast, så vil det bli lettare å hugse namnereglane for kompass med 32 vindretningar. Halvvindane er berre ein kombinasjon av dei to hovudvindane den kryssar, med det kortaste namnet fyrst. Til dømes vil NNE verte «Greco-Tramontana», ENE verte «Greco-Levante», SSE verte «Ostro-Scirocco», osb. Kvartvindane blei uttrykt med det italienske uttrykket «Quarto di X verso Y», som tyda «ein kvart frå X mot Y», uttale []. Den næraste hovudvinden kjem alltid fyrst, og den andre meir fjerne vinden kjem etterpå. Til dømes vil «Nordaust for aust» verte «Quarto di Tramontana verso Greco», og «Nordaust for nord» vil verte «Quarto di Greco verso Tramontana».
Halv- og kvartstrek
Tabellen under visar korleis kvar av dei 128 retningane får namn. Dei fyrste to kolonnene visar talet på punkt og grader med klokka frå nord. Den tredje visar ekvivalenten som peilar mot den næraste graden frå nord eller sør mot aust eller vest. Kolonnene med «CW» og «CCW» visar høvesvis til retningane med og mot klokka. Dei siste tre kolonnene visar tre vanlege namnekonvensjonar: «For» kan aldri brukast utan å bruke «for» med brøkpunkt; «USN», systemet som blir brukt av Marinen til Dei sameinte statane; og «RN», som blir brukt i Den kongelege marinen i Storbritannia.
Kompassroser hadde nesten aldri brøkpunkt, men viste heller små og umerka markørar som vegleiing for styrmenna.
Halldis Neegaard Østbye
Halldis Neegaard Østbye var ein norsk forfattar, antisemitt og nasjonalsosialist. Østbye var før og delvis under andre verdskrigen framståande i Nasjonal Samling. Ho var også den første formannen i Damenes skiklubb og bidrog såleis til kvinneskisporten si utvikling i Noreg.
Bakgrunn
Etter å ha fullført handelsgymnasium gjekk Østbye inn i arbeidslivet som kontordame. Frå 1924 til 1927 arbeidde ho som sekretær i finansbladet Økonomisk Revy.
Ho var aktiv i skiidretten og vart ein pådrivar for at kvinner fekk konkurrere. Etter eit opphald i Sveits vart ho interessert i alpinsport og søkte å fremme denne for kvinner i Noreg. I 1931 var ho mellom initiativtakarane til Damenes skiklubb. Ho blei vald til foreningas første formann.