cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Firda vidaregåande skule
Historia til skulen
I 1927 vart Kaare Fostervoll tilsett som rektor. Berre 36 år gammal var han då den yngste rektoren til landet. Han vart seinare statsråd og kringkastningssjef.
Staten tok over skulen i 1946, og Firda Gymnas vart eit såkalla landsgymnas, og frå 1948 òg ein statsrealskole. Firda Gymnas fekk ein periode med høy tilsøkning frå heile landet.
I 2008 vart det gjennomført ei omfattande utviding gjennom prosjektet Trivselshagen. Òg kommunen sin idrettshall, Firdahallen skal utvidast og blir oppgradert. Det blir eit idrettsanlegg som vil heve kvaliteten på skulen sin idrettstilbud ytterlegare.
Tidlegare elevar ved Firda vidaregåande skule (alumni)
Ei rekkje artistar, idrettsutøvarar og kjende personlegdomar har gått på skulen. Blant desse er òg ein del musikkband. Banda Fabel vart etablert som To levande og ein daud medan medlemmane gjekk på Firda vidaregåande skule og musikklinja der.
American Board of Commissioners for Foreign Missions
American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) var ein amerikansk misjonsorganisasjon. Ideen til organisasjonen kom frå nokre avgangsstudentar ved Williams College i USA i 1806. Dei tok han med seg til Andover Theological Seminary og stifta organisasjonen formelt i 1810 i Boston i Massachusetts. I 1812 vart dei første misjonærane sende til India.
Fiescher Gabelhorn
Fiescher Gabelhorn er eit 3 876 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Bern.
American Board of Commissioners for Foreign Missions
I 1961 vart ABCFM slegen saman med andre kyrkjeorganisasjonar og vart til United Church Board for World Ministries.
Organisasjonen var tidleg ute med misjonsverksemd i Sør-Afrika der dei byrja i 1835 og dreiv misjonering i Zululand frå 1841 til 1843.
Sven Aarrestad
Sven Aarrestad var ein norsk fråhaldsaktivist og Venstre-politikar. Han var landbruksminister i Noreg 1906–1908.
Aarrestad vart fødd i Varhaug, som låg i Hå kommune, men flytte med foreldra til Time kommune som fireåring. Han utdanna seg til folkeskulelærar og virka 1878–1891 som førstelærar ved Sande høgare allmennskule i Vestfold. I 1891 vart han vald som venstremann til stortingsrepresentant for Jarlsberg og Larviks amt og slo seg ved same tid ned som gardbrukar i Sande. Han representerte Jarlsberg og Larviks amt 1892–1894 og (som «Samlingsmann») 1906–1909. 7. november 1906 vart han utnemn til statsråd og leia Landbruksdepartementet. Han trådde frå i 1908 og vart same år utnemnd til amtmann i Nedenes amt. 1900–1909 var han medlem av landsstyret til Venstre.
Aarrestad gav fleire gongar støyten til viktige tiltak for landbruket, mellom anna danninga av Norsk Landmandsforbund, men viktigast var han som forkjempar for fråhaldssaka. I 1883 vart han redaktør for fråhaldsbladet Menneskevennen, og han var formann i Det Norske Totalavholdsselskap 1887–1927; i det heile vart han etter kvart den leiande mannen for fråhaldspartiet i Noreg.
Jens
Jens er eit mannsnamn, opphavleg danna som ein dansk variant av Johannes, som kjem frå det greske Ioannes som tyder 'Gud er nådig'. Namnet har hatt stor utbreiing i dei nordiske landa, noko som har ført til at patronymet Jensen er blitt vanleg. Jens har òg vore populært i Tyskland. Jens er det vanlegaste mannsnamnet i Danmark.
Jens har namnedag den 24. september i Noreg og den 29. mars i Sverige.
Utbreiing
Dette er utbreiinga av namnet i ein del land med tilgjengeleg statistikk:
Referansar
Jens
Kosterbåt
Kosterbåter ein dekka, spissgatta bruksbåt som har vorte utvikla på Kosterøyane utanfor Strømstad i Sverige
Kosterbåten er klinkbygd. Han er tilpassa dei vindfulle og grunne farvatna kring Kosterøyane. Han stikk grunt i vatnet. Nedste delen av skroget er smalt. Lenger opp har det stor breidde. Det gjer at båten toler seglpress godt. Originalt var kosterbåten rigga med gaffelsegl og kløverbom. Som fritidsbåt har han seinare vorte rigga med bermudarigg.
Kosterbåtar har vorte brukte til jordomsegling.
Frå 1960-talet har kosterbåtar vorte serieproduserte i plast. Dei er å finne i storleikar mellom 6 og 10 meter.
Delstaten Georgia
Georgia er ein delstat i USA. Hovudstaden er Atlanta.
Deir Alla
Deir Alla (arabisk دير علا) er ein liten by i Balqa guvernement i Jordan). Ein trur dette er byen som er omtalt som Pethor i Bibelen.
Historie
Under utgravingar i 1967 vart det funne ein mur med inskripsjonar knytte til det til då ukjende Balaam-profetiet, som dermed vart den første profeten frå Gamletestamentet som vart identifisert i ein inskripsjon. The Oxford Handbook of Biblical Studies skildrar dette som «det eldste dømet på ein bok på vestsemittisk skriven med alfabetet, og det eldste stykket litteratur på arameisk.» Deir Alla-inskripsjonen er datert til ,ring 840-760 fvt. og vart måla med blekk på fragment av ein vegg med mørtel.
Ein fann òg 11 leirtvaler, der tre av dei hadde ein ukjend, mogelegeins alfabetisk skrift, sju hadde berre prikkar, og ein var tom.
Den 20. august 2010 registrerte byen eit temperatur på 51,1 °C, som er den offisielle varmerekorden i Jordan
Whale Island i Hampshire
Whale Island er ei lita øy i hamneområdet til Portsmouth i England, nær Portsea Island. Her ligg HMS Excellent, den eldste rekruttskulen til Royal Navy og hovudkvarteret til øvstkommanderande i flåten.
Altels
Altels er eit 3 629 m pyramideforma, høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen. Fjellet ligg øvst i dalen Kandertal. Altels er knytt til det litt høgre Balmhorn over ein kvass isrygg. Ganske grei og kort oppstiging fører til at ein tur til Balmhorn gjerne vert kombinert med topptur til Altels òg.
Whale Island i Hampshire
Kart frå 1862 viser at øya var mindre før, ho var om lag like brei som i dag, men langt kortare. Store delar av øya i dag er gjenvunne land. I 1867 vart det bygd ein viadukt frå nordsida av hamna til øya. . Dette gjorde at ein kunne transportere grus frå oppmudringa av hamnebassenget til øya og gjere ho større.
Altels
Fjellsoge
Fyrste stiginga av Altels fann stad 8. juli 1874. Eit klatrelag beståande av fem mann, Hans Hari, Hermann Löhnert, Fritz Ogi, Adolf von Steiger og Friedrich Wyss-Wyss nådde toppen.
Whale Island i Hampshire
Før den andre verdskrigen var det ein dyrehage på Whale Island.
Altels
Fjellsoge
Hengebreen på nordvestsida av fjellet, som ligg i ei 44°-skråning, har etter kalving minst to gongar dekt beitemarkane under med ismassar. Breen er det i dag berre restar av i områda kring toppen.
Både menneske og buskap har omkome i israsa:
Vefsn folkehøgskole
Linjefaga ved denne skulen er:
Sætre
Sætre er namnet på fleire tettstader:
Robin
Robin er eit personnamn som kan brukast av menn og kvinner. Det oppstod som ei engelsk kjæleform av Robert eller Roberta, av kortforma Rob og den franske diminutivsendinga -in. Robin har namnedag den 7. juni.
Robert(a) kjem opphavleg frå det germanske namnet Hrodebert, danna av gammelsaksisk hrôt, 'prising, vidkjend'», og gammalhøgtyske beraht, 'lys, skinande'. Robin er også det ein kallar raudstrupe på engelsk.
Bruskfiskar
Bruskfiskar (Chondrichthyes) er ein klasse vasslevande virveldyr med bruskskjelett. Dei skilde seg ut or utviklingslinja for 350 millionar år sidan, og er såleis den eldste gruppa fisk med kjevar som me kjenner til. Gruppa omfattar i dag om lag 800 artar hai, skate og havmus i alle verdshav; nokre få tropiske artar går òg opp i ferskvatn.
Kjenneteikn
Bruskfiskane har fått namnet sitt på grunn av skjelettet, som nesten aldri inneheld bein. Stundom kan det vera forkalka, men som regel er det berre brusk i det. Kroppen deira manglar eigentlege skjel, og har i staden såkalla plakoidskjel; aerodynamiske piggstrukturar av tannbeinet dentin som gjer at huda deira er ru å ta på.
Finnane til bruskfiskane står alltid stivt utspilt, og er ikkje bevegelege. Dei sym difor med kroppen. Tennene står i parallelle rekkjer og er ikkje fest til kjevane. Gjellespaltene er ikkje dekt med gjellelokk, og dei fleste bruskfiskane har i tillegg ei ekstra gjelleopning bak auga.
Bruskfiskar manglar symjeblære, men har ein særs stor lever med høgt oljeinnhald som fyller litt av den same funksjonen. Tarmane deira er spiralforma.
For å skapa god vass/salt-balanse i kroppen i høve til dei ytre omgjevnadane har bruskfiskar mykje urea (urinstoff) i vevet. Dette gjer at dei har liten urinproduksjon og lite behov for å drikka. Ein annan konsekvens er at det gjer bruskfiskane vanskelegare å nytta som matressurs - for at det ikkje skal dannast ammoniakk, må kjøtet preparerast riktig og grundig.
Bruskfiskar har indre befruktning. Paringsorgana til hannen er omdanna frå bukfinnene, og sæden kan oppbevarast i hoa sitt forplantningsorgan i månadsvis. Sjølve paringa kan vara i mange minutt. Egga til bruskfiskane er store og vert gytt einskildvis. Dei er som regel omslutta av eit solid hylster, ofte med festetrådar. Hjå ein del artar foregår utviklinga frå egg til ungfisk inne i mora (ovovivipari).
Evolusjon og systematikk
Bruskfiskane er ei gamal gruppe, som oppstod allereie i devontida for 350 millionar år sidan. Fossilrekkja er dårleg, sidan brusk sjeldan vert godt bevart, og mykje av kunnskapen vår om forhistoriske bruskfiskar er basert på funn av tenner og kjevar.
Kinaskeistork
Kinaskeistork (Platalea minor) har det minste utbreiingsområdet av alle skeistorkar, og er den einaste av desse som vert sett på som truga. Den fyrste kinaskeistorken vart oppdaga og namngjeven i 1849. Han er knytt til kystområde i Aust-Asia, og det ser ut til at han tidlegare har vore vanleg i størstedelen av utbreiingsområdet sitt. I dag kjenner ein berre til rugande fuglar på nokre små klippeøyar langs vestkysten av Nord-Korea. Fuglen har tre overvintringsområde ved Hong Kong, Taiwan og i Vietnam, og utover det finst det nokre andre stader der ein har sett han på trekk.
Den totale bestanden av arten er på om lag 288 individ. Den ynglande delen av populasjonen i Nord-Korea er ikkje større enn 30 fuglar, og det tyder på at det må finnast ein annan koloni som ikkje er kjend enno, og som moglegvis ligg i den nordaustlege delen av Kina, til dømes på Liaoningøyane, som ikkje ligg så langt frå det koreanske yngleområdet.
Ein meiner at hovudårsaka til nedgangen i artstalet ligg i øydelegginga av biotopen til arten eller meir presist i «utnyttinga» av tidevassbankane til landbruksformål og seinare til akvakulturar og industrialisering. Koreakrigen (1950-1953) må også ha hatt ein negativ verknad på arten, for fuglane heldt opp med å yngle i Sør-Korea ved den tida. I Japan, der han var vanleg som overvintrande, vart arten svært sjeldan i same tidsrommet, og i dei seinaste åra har ein ikkje hatt ein vinter der ein har observert meir enn 5 fuglar.
Nett no er arten nokolunde godt beskytta i Nord-Korea, der dei små yngleøyane langs kystane er erklært som vernesone med avgrensa tilgang. Arten er likevel truga på mange måtar, særleg i vinterkvartera. Behovet for areal til industriformål er stort på overvintringsstadene i Taiwan, medan dei plassane i Vietnam omdannast til rekeoppdrett, sjølv om dei ligg midt i eit område under Ramsarkonvensjonen. I Hong Kong forhindrar forstyrringar frå fiskarar og muslingdyrkarar ofte fuglane i å ete ved lågvatn. Utover det vil forureininga sannsynlegvis også bli eit vesentleg problem ved den framhaldne folkeauka i Aust-Asia.
Asbjørn Aarnes
Asbjørn Aarnes var ein norsk litteraturforskar, kjend for ei rekkje bøker om norsk og fransk litteratur.
Le Châtelet-fjellet
Le Châtelet er eit fjell i Mont Blanc-massivet i kantonen Valais i Sveits. Det ligg ovan om Val Ferret.
Asbjørn Aarnes
Aarnes var i redaksjonen til Idé og tanke 1960-85, redaktør av Torleif Dahls Kulturbibliotek (1978-2001), medlem av Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur (preses 1966-83) og Det Norske Videnskaps-Akademi, samt bidragsytar til Minerva.
Koralar av Johann Sebastian Bach
Ei anna velkjend samling av koralmelodiar er Schemellis Gesangbuch (Schemellis salmebok), eller Geistliche Lieder (heilage songar), publisert i 1736 av Georg Christian Schemelli (ca. 1678–1762). Desse er ikkje firdelte harmoniseringar som dei ein finn i denne lista, men koralmelodiar og ein basso continuo. Igjen er nesten ingen av desse melodiane heller komponerte av Bach.
Komponisten og musikkforskaren Johann Kirnberger (1721–1783) samla ei liste over koralpreludium, sjå BWV 690–713.
Historie
C.P.E. Bach publiserte med Breitkopf frå 1784 til 1787 ei firebindssamling av koralane til J.S. Bach, tilsynelatande 371 i alt, men i røynda 348. Om lag halvparten av dei har opphav i andre verk av Bach; den andre halvparten er presentert i tabellen under.
Før denne publikasjonen vart det gjeven ut fleire andre samlingar, mellom anna 100 koralar i 1765 av F.W. Birnstiel i Berlin, redigert av C.P.E. Bach. Eit andre bind av 100 koralar vart gjeven ut av same person i 1769, redigert av J.F. Agricola, som vart kraftig kritisert av C.P.E. Bach. I 1777 møtte Johann Kirnberger Breitkopf for å publisere eit samla sett med koralharmoniseringane. Manuskriptet som vart nytta høyrte ein gong til C.P.E. Bach, som selde det via Kirnberger til prinsesse Anna Amalia av Preussen. Etter Kirnberger døydde i 1783, vart C.P.E. Bach redaktøren til Breitkopfs for desse koralane, som han så publiserte i fire bind.
Kirsten Giftekniv
Kirsten Giftekniv (også kalla Kirsten Gifte-Kniv eller Kirsten Gifteknivs) er ein rollefigur i einaktar-komedien Den forvandlede brudgom som blei skriven av Ludvig Holberg og gjeven ut i 1753. Namnet hennar er gått inn i språket om ein person som prøver å hjelpa til med å sameina menneske til ekteskap eller kjærleikstilhøve.
Ordsoge
På fransk blir ein giftekniv kalla ein marieur eller ei marieuse. På engelsk er omgrepet matchmaker.
Giftekniv
Sluttleddet kniv kan tolkast som «person som er utrusta», slik at ein giftekniv er nokon som er utrusta til å få nokon gifte.
I Den forvandlede brudgom blir Kirsten Giftekniv omtala som «… den gamle Madame, Kirsten Gifte-Kniv, som pleyer at gaae forliebte Folk til Haande.» Skodespelet har elles berre kvinnerollar, men Holberg skriv at rolla som Kirsten Gifte-Kniv skal spelast av ein mann. Kirsten Giftekniv var ikkje den første personen kjent med tilnamnet «giftekniv». I Holberg-komedien Ulysses von Ithacia frå 1723 finn me ein Maren Gifte-kniv omtala: «Den Qvinde maa være verre end Maren Gifte-kniv var i gamle Dage. Var jeg Jupiter, hun skulde drolen spliide mig ad faae andet at bestille end løbe om at cople Folck sammen.» Andre gifteknivar er Anton Giftekniv frå ein roman av Arne Bjørnstad gjeven ut i 1971, og Sixten giftekniv, den norske tittelen på den svenske spelefilmen Sixten frå 1994 som var basert på barneboka Sixten (norsk Simen) av Ulf Stark.
Pjolterglas
Pjolterglas er eit drikkeglas til pjolter eller longdrink. Det kan ha form som eit høgt sylinderforma glas utan stett eller som eit høgt konisk glas med kort stett. Pjolterglas rommar gjerne frå 0,2 til 0,3 liter.
4. mars
4. mars er den 63. dagen i den gregorianske kalenderen (64. i skotår). Det er 302 dagar att av året.
Möhne
Möhne er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Ruhr frå høgre. Ho har sitt utspring i Sauerland i ei høgd 550 meter over havet. Möhne renn gjennom byane Brilon, Rüthen og Warstein. Det ligg ein stor kunstig innsjø ved munningen av elva, Möhne-reservoaret, som vert nytta til vasskraftproduksjon og fritidsaktivitetar.
Soria Moria slott
Soria Moria slott er eit norsk eventyr som vart skrive ned av Asbjørnsen og Moe til utgjevinga av Norske folkeeventyr, 1841 til 1844. Den velklingande tittelen og forteljinga om ein ung helt som reiser mot eit glitrande slott i det fjerne har inspirert norsk kulturliv sidan det kom ut, frå Theodor Kittelsen måla Soria Moria slott i 1900 til fjernsynsserien Soria Moria blei til i 2000.
Dinar i Tyrkia
Byen ligg mellom ruinane av Kelaenae-Apamea, nær kjelda til elva Büyük Menderes. I gresk mytologi var dette åstad for ein musiakalsk duell mellom Apollo og Marsyas.
Dinar er i dag ein liten by i eit landleg område. Området vart råka av eit kraftig jordskjelv i 1995, som førte til at mange flytta frå området.
Isokron
Isokron tyder med same tid, ofte i tydinga med same svingetid. Ein pendel utfører tilnærma isokrone svingingar når utslaga er små, under 5°. Allereie ved 7° utslag aukar svingetida med 0,1 %.
Le Cheval Blanc-fjellet
Le Cheval Blanc er eit fjell i Chablais-Alpane på grensa mellom Sveits og Frankrike. Det ligg ovan om vatnet Vieux Emosson, som ligg på austsida.
Isokron
Kjelder
isokron. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/isokron
Rongshui
Rongshui er eit sjølvstyrande kinesisk fylke i Guangxi-regionen. Det har eit areal på 4 665 km² og 470 000 innbyggarar. Rundt 40 % av dei høyrer til miao-minoriteten.
Elva Rong (kinesisk Rongjiang eller Rongshui) renn gjennom fylket. I 2009 førte flaum til at 70 000 innbyggarar måtte dra frå heimane sine.
Hönne
Hönne er ei elv nord i Sauerland i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Ruhr frå venstre. Ho har sitt utspring vest for Neuenrade i ei høgd 437 meter over havet. Etter 33 km munnar elva ut nær byen Fröndenberg. Det totale nedslagsfeltet til elva er 262 km².
Grotter
Det har vorte danna fleire grotter langs Hönne. Den største ligg ved Balve, der ein har funne spor etter menneske, i tillegg til spor av kannibalisme.
Finnesloftet
Finnesloftet er ein trebygning frå mellomalderen som står på garden Finne på Voss. Bygningen har lenge vore rekna som den eldste profane trebygningen i Noreg, men nyare dendrokronologisk gransking har funne andre trebyngingar i landet som er daterte til byrjinga av 1200-talet.
Finnesloftet høyrer til i dag Fortidsminneforeningen som kjøpte bygningen i 1891.
Anette Skarsbø
Anette Skarsbø Nes er ein norsk lærar og forfattar. Ho er busett i Sogndal kommune.
Johanne Mathilde Dietrichson
Johanne Mathilde Dietrichson var ein norsk målar som også laga keramikk og skulpturar.
Ho var fødd Johanne Dietrichson som dotter av Honoratus Bonnevie og syster av Jacob Aall Bonnevie. Som barn og ungdom budde ho dels i Trondheim og dels på Kongsberg. Seinare tok ho eit teiknekurs i Kristiania, og reiste så 1857 etter råd frå Adolph Tidemand til Düsseldorf for å utdanna seg vidare. Her arbeidde ho i Otto Mengelberg sitt atelier til 1861. Året etter gifta ho seg med kunsthistorikaren Lorentz Dietrichson og følgde han på reisene hans. Ho var busett i Roma eit par år til 1865, budde 1866–76 i Stockholm, der ho gjekk på Kunstakademiet, og var frå 1866 til 1876 busett i Kristiania. På dei mange reisene ekteparet gjorde, studerte Dietrichson blant anna hjå Defregger i München og hjå Chaplin i Paris. Av verka hennar kan ein nemna Dannet Tjenestepige (1872), Mesters Datter (1877), Røgende Gutter (1877) og fleire portrett av ektemannen. I 1870-åra og 1880-åra stilte ho ofte ut i Kunstforeningen og på Haustutstillingane i Kristiania.
Rørosbanen
Rørosbanen er den 431 km lange jernbanelinja som går mellom Hamar og Støren gjennom Østerdalen. Rørosbanen vart bygd i perioden 1862–1877 og vart offisielt opna den 13. oktober 1877. Dette gjer han til den eldste jernbanen som bitt saman to landsdelar (stambane) i Noreg. Linja Hamar-Grundset (ved Elverum) vart bygd 1859-1862.
Linja er knytt til Dovrebanen på Støren og Solørbanen på Elverum. Det høgaste punktet er 670 moh., ved Harborg mellom Glåmos og Rugeldalen, noko som ikkje er spesielt høgt til ein stambane å vera. Banen er ikkje elektrifisert.
Historikk
Rørosbanen vart bygd ut etappevis. Den første, Hamar-Grundsetbanen opna alt i 1862, same året som Kongsvingerbanen, og i 1864 opna Trondhjem–Størenbanen. Sjølve Rørosbanen vart bygd i åra 1869-77, i følgende delar: Grundset-Aamotbanen i 1871, Rena-Støren i 1877. Rørosbanen vart opphavleg bygd som smalspora (1067 mm) bane, som var norma i Noreg på denne tida, og bygd om til normalspor (1435 mm) i perioden mellom 1917 og 1941.
Den 4. januar 2000 kolliderte to tog ved Åsta på denne linja, og 19 menneskeliv gjekk tapt. Sjå Åsta-ulykka.
La Breya
La Breya er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Sveits. Det går stolheis opp til fjellet frå grenda Champex.
Planeten Uranus
Voyager 2 er den einaste romsonden som har vitja planeten, og inkje nye besøk er planlagt. Voyager 2 blei skoten opp i 1977 og hadde sin nærmaste passering av Uranus 24. januar 1986, før han fortsette vidare mot Neptun.
Samansetting
Uranus består hovudsakleg av stein og ulike isslag. Til tross for at han er ein gasskjempe inneheld han berre 15% hydrogen og litt helium (i kontrast til Jupiter og Saturn som for det meste består av hydrogen). Uranus og Neptun liknar på mange måtar kjernane til Jupiter og Saturn, men dei manglar den massive kappa av metallisk hydrogen. Det ser ut til at Uranus manglar ein fast kjerne som Jupiter og Saturn har, men at materialet er meir eller mindre jamnt fordelt. Den turkise fargen til Uranus skyldast absorpsjon av raudt lys av atmosfærisk metan. Overflatetemperaturen i skytaket er omtrent 55 K (−218 °C).
Aksehelling
Noko av det mest spesielle med Uranus er aksehellinga på 98°. Dette tyder at i ein del av omløpet rundt sola vender den eine polen inn mot sola mens den andre vender bort. I motsett del av banen er situasjonen motsett. Dermed har ikkje Uranus nokon eigentleg nord- og sørpol. Da Voyager 2 passerte i 1986 peikte ein av polane nesten rett mot sola. Eit resultat av den merkelege rotasjonen til Uranus er at polområda mottar meir solenergi enn dei ekvatoriale områda. Likevel er det varmare ved ekvator enn ved polane. Årsaka til dette er ukjent.
Det ser ut til at den ekstreme aksehellinga til Uranus også resulterer i ekstreme årstidsvariasjonar i vêret. Da Voyager 2 passerte Uranus var skymønstra svært svake og utydelege. Nyare bilde frå Hubbleteleskopet viser likevel atskilleg tydelegare skymønster. I 2007 vil sola vera direkte over ekvator. Uranus er ikkje blå, men den vert framstilt som blå.
Sjeminí ‘aṣéret
Sjeminí ‘aṣéret (hebr. שמיני עצרת, 'den åttande dagen', uttalt shemini atzeret i sefardisk tradisjon og shmini-atseres i askenasisk) er ei jødisk høgtid som fell like etter sukkót, den 22. tisjré.
Planeten Uranus
Magnetfelt
Magnetfeltet til Uranus er merkeleg fordi det ikkje er sentrert rundt planetaksen, men står nesten 60° på skrå i forhold til rotasjonsaksen. Dette skyldast truleg rørsler i dei øvre laga til Uranus. Neptun har eit tilsvarande skeivt magnetfelt, så det skyldast neppe den spesielle rotasjonen til Uranus. Magnetosfæren er vridd av planetrotasjonen til ein spiral bak planeten. Kjelda til magnetfeltet til planeten er ikkje kjent. Det blei tidlegare trudd at eit hav av elektrisk leiande vatn og ammoniakk under stort trykk var mellom kjernen og atmosfæren. Dette havet ser ikkje ut til å eksistere.
Sjeminí ‘aṣéret
Den viktigaste skikken på denne dagen er ei bøn for regn, teffilat gesjrem, under den særskilde gudstenesten for dagen.
Dagen blir ofte rekna som ei eiga høgtid, skild frå sukkót. Han blir feira saman med simḥàt Torá i Israel og reformjødedom, medan denne høgtida kjem den neste dagen i den jødiske diasporaen.
Planeten Uranus
Oppdaging og namn
Uranus var den fyrste planeten ein oppdaga som ikkje allereie var kjend frå oldtida. Ein hadde mange gonger observert han, men han blei alltid feilidentifisert som ei stjerne. Den fyrste dokumenterte oppdaginga av Uranus var i 1690 av John Flamsteed som katalogiserte han som 34 Tauri. Flamsteed observerte han to gonger til, i 1712 og 1715. James Bradley observerte han i 1748, 1750 og 1753; Tobias Mayer i 1756. Pierre Charles Le Monnier observerte han heile fire gonger i 1750, to gonger i 1768, seks gonger i 1769 og ein siste gong i 1771. Likevel oppdaga heller ikkje han at det var snakk om ein planet.
Sir William Herschel var den fyrste som oppdaga at han ikkje var ei stjerne. Han oppdaga Uranus den 13. mars 1781, men rapporterte han inn som ein komet. Herschel kalla han fyrst Georgium Sidus etter kong Georg III av Storbritannia. Da han blei informert om at Sidus tyder stjerne, omdøypte han planeten til The Georgian Planet. Uansett var dette namnet uakseptabelt utanfor Storbritannia. Det blei derfor foreslått ein lang rekke alternativ for kva planeten kunne kallast, men forslaget til Johann Elert Bode, Uranus, vann raskt oppslutting fordi han gav ut astronomiske årbøker der han brukte namnet Uranus.
Månane til Uranus
Uranus har så langt 27 kjende månar. Namna til månane kjem frå figurar i verka til Shakespeare og Alexander Pope. Dei fem største satellittane er Miranda, Ariel, Umbriel, Titania og Oberon.
Namnet Roland
Roland er eit mannsnamn med tysk opphav, samansett av «Ro-» som tyder 'ære, ry' og eit etterland som tyder 'djerv'.
Bruken av namnet i Noreg
I folketeljinga i 1801 vart 58 personar manntalsførte med namnet Roland, 40 av dei budde i Nord-Trøndelag.
I teljinga frå 1900 var det 82 personar som het Rolan(d), også då over halvparten i Nord-Trøndelag.
I 2009 er det 202 menn som har Roland til første fornamn, 8 heiter Rolan.
Smultring
Smultring er eit ring-, krans- eller torusforma bakverk som blir frityrsteikt i smult eller matolje. I Noreg er det tradisjon å baka smultringar til jul som eit av dei sju slaga.
Tillaging
Deigen består hovudsakleg av sukker, egg, kulturmjølk eller fløytemjølk og fint kveitemjøl, og er gjerne smaksett med kardemomme, kanel eller rive sitron- eller appelsinskal.
Ein variant av smultringen blir kalla hjortetakk. Denne er ofte litt fastare i deigen. Sjølv om hjortetakk tradisjonelt er bakt med hjortetakksalt, medan smultring blir bakt med bakepulver, er det i dag mange oppskrifter der ein bruker hornsalt også i smultringar. Det ser ut til at den viktigaste skilnaden mellom hjortetakk og smultring er konsistensen. Hjortetakk er fastare og sprøare, medan smultring er mjukare, ettersom røra har meir væske.
Historie
I ei norsk kokebok frå 1888 står det fleire oppskrifter på hjortetakk, der den siste blir kalla «Amerikansk Hjortetak», med «Fry-Cakes» i parentes. I Sigdal blei det gjort ein interessant observasjon, der nokre utvandrarar kom tilbake frå Amerika i 1892 og sette i gang med smultringbaking. Kokebokforfattaren Henriette Schønberg Erken la ikke inn oppskrift på smultringar før i 1947. I 1929 presenterte ho eit anna liknande bakverk med namnet «donasser», som truleg kjem frå engelsk «doughnut». Det er mykje som tyder på at oppskrifta kom til Noreg frå USA.
Crête Sèche
Crête Sèche er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Sveits.
New Hampshire
New Hampshire er ein delstat i USA. Hovudstaden er Concord.
Sir John Alot of Merrie Englandes Musyk Thyng & Ye Grene Knyghte
Sir John Alot of Merrie Englandes Musyk Thyng & Ye Grene Knyghte er det fjerde studioalbumet til John Renbourn. Det vart gjeve ut på Transatlantic Records i 1968.
Lommelerke
Lommelerke, lommeflaske eller berre lerke er ein flat behaldar av glas eller metall med kork til oppbevaring av væske. Lommelerker av glas er tilnærma sirkeforma, vertikalt tverrsnitt, medan tilsvarande flasker i meir langstrekt form gjerne blir kalla jaktflasker. I dag er lommelerker utstyrt med skrukork, medan dei gamle vanlegvis hadde kork. Fasongen er ofte som ei flatklemt flaske, men andre fasongar er også kjent. Ein del finst med ein større kapsel skrudd over korken og forma som eit drikkeglas. Denne kapselen gjer det unødvendig å ta med drikkeglas.
Lommedelen av namnet kjem truleg av at flaskene var lette å få inn og ut av ei vanleg jakkeinnerlomme. «Lerke» kan koma av lerkefugl, eit ord som tyder 'slurk' eller av «lerk» med tydinga leddik, eit lite rom i ei kiste eller ein koffert. Andre meiner at namnet har sitt opphav frå Fredrik Georg Lerche, drukkenbolt og svirebror av Henrik Wergeland.
Volumet varierer mellom 1/2 flaske og 0,2 liter. Innhaldet bestemte eigaren sjølv, men det vart oftast ikkje tatt med drikke som kravde spesielle glas slik som konjakk. Brennevin som whisky og akevitt var vanleg, forutan «himkok».
Lerka var med på tur til alle årstider og kom fram når situasjonen låg til rette for det. Vanleg er framleis er totsupen på elg- eller reinsdyrjakt og ein klunk til peisbålet.
Artvin
Artvin er ein by nordaust i Tyrkia og er administrasjonsstad i provinsen med same namn. Han ligg på ein ås ovanom Çoruh-elva nær Derinerdemninga. Artvin Çoruh universitet ligg i byen. Byen har kring 25 000 innbyggjarar.
Geografi og klima
Artvin ligg på ein ås ovanom elva Çoruh. Det meste av byen ligg på vestsida av elva. Klimaet er vått året rundt og sommaren har ein behageleg temperatur, påverka av det nærliggande Svartehavet.
Lunningsplass
Lunningsplass, eller velteplass, er ein stad der ein mellomlagrar tømmer som vert køyrd fram etter hogst. Lunningsplassar ligg ofte ved ein offentleg veg eller ein skogsbilveg med stor nok bereevne til at tømmeret kan hentast med tømmerbil.
Trøndertun Folkehøgskole
Trøndertun folkehøgskole er ein frilyndt folkehøgskole i Melhus kommune i Trøndelag fylke. Skolen tar årleg imot vel 120 elevar. Eigar er Gauldal Høgskulelag.
Linjefaga ved denne skolen er:
Minnepinne
Ein minnepinne er eit minnekort (til datamaskiner) som har avlang form (derav namnet) og ein storleik som gjer det lett å ta med seg i lomma (t.d. festa på eit nøkkelknippe).
Minnepinnar kan pluggast rett inn i passande portar (ofte USB-portar) i datamaskiner, for rask kopiering av data som ein ynskjer å transportera. Datamaskina oppfattar minnepinnen som eit ekstra platelager.
Somme minnepinnar har innebygd kryptering med passord, fordi ein liten pinne kan vera lett å miste.
Avlange minnekort til Sony-fotoapparat vert somme tider kalla minnepinnar, både på grunn av forma og varemerkenamnet Memory Stick.
Wolf Rock i Cornwall
Wolf Rock er eit farleg skjer, 9 nautiske mil aust for St Mary's og 4 nautiske mil sørvest for Land's End i Cornwall i England.
Det står eit fyr, Wolf Rock fyr, på skjeret. Det vart bygd av James Walker frå 1861 til 1869 og kom i drift i jannuar 1870. Fyrtårnet er 41 meter høgt med ei lyshøgd på 34 m. Fyret vart automatisert i 1988.
Robert
Robert er eit mannsnamn som kjem frå det germanske namnet Hrodebert, danna av gammelsaksisk hrôt, 'prising, vidkjend'», og gammalhøgtyske beraht, 'lys, skinande'. Robert har namnedag den 7. juni.
Namnet har kortformer som Rob, Rab, Bob, Bobby, Robi og Robin. På ulike språk er det blitt til Raibeart, Rigoberto, Robart, Robertas, Robertino, Robertus, Roparzh og Rupert. Avleidde namn er Roberts og Robinson. Roberta og Robertine er kvinnelege former.
Årmann
Ein årmann var ein lokal tenestemann for dei første kongane i Noreg. Årmennene hadde som oppgåve å styre kongsgardane, samle inn dei kongelege inntektene og til en viss grad fungere som politi, påtalemakt og straffemakt. Årmennene samarbeidde ofte med lokale lendmenn og medlemmer av hirden til kongen.
Robert
Robert er det tredje mest brukte mannsnamnet i USA, og er blant dei mest brukte namna i Polen, Slovenia, Sverige og Ungarn.
Namnet er kjend i Noreg frå 1300-talet i forma (H)róðbjartr. I nyare tid har namnet vore brukt mest i Noreg i 1970-åra.
Årmann
Ordninga med årmenn vart erstatta av lensmenn og sysselmenn.
Smalt dunkjevle
Smalt dunkjevle er ei av to norske plantar i dunkjevlefamilien (Typhaceae). Det er ei fleirårig vassplante som kan bli to meter høg, og veks i vatn, stundom brakkvatn. Ho har særs smale (1 cm) blad og både hoaks og hanaks på same planta. Hoakset er den mørke kjevla, hannakset den lyse dusken øvst. Blada blir ikkje høgare enn akset. Den mest synlege skilnaden på smalt dunkjevle og breitt dunkjevle er at hann- og hoaks ikkje går i kvarandre.
Breitt dunkjevle
Breitt dunkjevle (Typha latifolia) er ei av to norske plantar i dunkjevlefamilien (Typhaceae). Det er ei fleirårig vassplante som kan bli to meter høg, og veks i tjørn og grøfter. Ho har smale (2 cm) blad og både hoaks og hannaks på same planta. Hoakset er den mørke kjevla, hannakset den lyse dusken øvst. Blada kan bli høgare enn akset. Den mest synlege skilnaden på breitt dunkjevle og smalt dunkjevle er at hann- og hoaks går i kvarandre.
Guam
Guam (chamorro Guåhan) er ei øy i den vestlege delen av Stillehavet. Øya høyrer offisielt til USA og er anerkjent som eit territorium. Hovudstaden er Hagåtña, tidlegare Agana. Dei innfødde øybuane er chamorroane som fyrst kom til øya for rundt 3,500 år sidan.
Guam har kanskje verdas største tettleik av slangar, heile 2 000 slangar per km². Dette grunna utilsikta innføring av Boiga irregularis frå Filippinane. Denne slangen har drepe mesteparten av dei lokale fuglane.
Klima
Guam er kanskje den staden i verda som ein har størst sjanse for å bli råka av ein tropisk syklon. Mange bygningar er konstruert som bunkersar av betong for å kunne vare minst eit par år. Størst sjanse for tyfonar er det i den andre halvdelen av året. Om vinteren er klimaet typisk tropisk med ei regnbyge om lag annakvar dag. Øya får om lag 2500 mm kvart år.
Roland og Magnus kongjen
Roland og Magnus kongjen er ein norsk folkevisevariant av balladen «Rolandskvadet». Den originale balladen er dikta på 1100-talet, den norske varianten går attende til ei norrøn attdikting på prosa av dei franske kjempevisene om Karl den store, i Noreg kalla Karlamagnus saga.
Visa tar utgangspunkt i ei historisk hending, om slaget på Roncevaux ved Pyreneane der markgreve Roland fall. I i den norske folkevisa er slagstaden kalla Ronsevollen, og Karl den store vert kalla Magnus kongjen. Dei historiske detaljane er for ein stor del blitt borte på vegen til den norske folkevisa. I visa får vi høyre om Roland som fer over havet for å slåst mot heidningane, vi får høyre mykje om slaget, om Roland som fell og om freistnaden på å taka sverdet or handa hans.
Visa er, slik ho vart nedskriven like etter år 1800, notert med 28 vers, kvart på fire liner, utan omkved. Versa er grupperte i sju bolkar.
Croix de Fer
Croix de fer er eit fjell i Mont Blanc-massivet i kantonen Valais i Sveits. Det ligg ovan om Col de Balme, nær Trient.
Espen Bjørnstad
Espen Dahlhaug Bjørnstad er ein norsk kombinertrennar frå Trondheim, medlem i Byaasen Skiklub. Han vann VM-gull i lagtevlinga under Ski-VM 2019.
Bjørnstad fekk sitt gjennombrot i 2019-sesongen med ein andre og ein tredjeplass i verdscuprenn i kombinert. Under verdsmeisterskapen 2019 i Seefeld in Tirol gjekk han inn til sjetteplassen i tevlinga med hopping i normalbakken, før han saman med Jan Schmid, Jørgen Graabak og Jarl Magnus Riiber vart verdsmeister i lagtevlinga.
Harstad folkehøgskole
Harstad folkehøgskole, tidlegare Trondarnes Frilynte Folkehøgskole, er ein frilyndt folkehøgskule i Harstad i Troms og Finnmark fylke. Skulen tar årleg imot vel 70 elevar. Det er Stiftelsen Harstad Folkehøgskole som eig og driv skulen. Skulen opna i 1919 og vart gjenreist i 1948 etter å ha vorte råka av ein brann. Namnet vart endra til Harstad folkehøgskole 3. november 2015.
Erft
Erft er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå venstre. Ho har sitt utspring i Eifel, nær Nettersheim og ho munnar ut i Rhinen ved Neuss. Elva er 103 km lang, som er mykje kortare enn ho opphavleg var. På grunn av eit dagbrot for brunkol i Hambacher Loch har elveleiet vorte endra.
Léon Foucault
Jean Bernard Léon Foucault var ein fransk fysikar som særleg er kjent for dei målingane han i samarbeid med Fizeau gjorde av lysfarten og om skilnaden mellom lysfarten i vatn og i luft. Lysfarten i vatn er 3/4 av lysfarten i luft og i vakuum. Foucault utførte det kjende pendelforsøket, som direkte viser at jorda dreier seg om sin polakse. I 1852 konstruerte han eit gyroskop.
Foucaults pendelforsøk
Vincenzo Viviani (1622–1703) gjorde i 1661 nokre laboratorieforsøk med pendel, som lét seg forklare ved å tenkje seg at jorda roterer. I 1851 gjorde Foucault det same forsøket med ei stor kule i ein 67 m lang metalltråd hengt opp i toppen av kuppelen i Pantheon i Paris, ein såkalla foucaultpendel.
Svingeplanet til pendelen sin dreiar seg langsamt i same retning som rørsla til sola og stjernene. Om ein tenkjer seg pendelen hengt opp over ein av polane til jorda, ville pendelsvingningene gå i eit plan som ligg fast i tilhøve til stjernene, medan Jorda roterer under, ei hel omdreiing på 24 timar. Pendelen ville i tilhøve til jorda dreie seg 15° i timen. Stadig lenger vekk frå polane vil dreiinga minke og bli null ved ekvator.
Den store tilstrøyminga til Pantheon og den publisiteten eksperiment til Foucault fekk, gjorde at namnet hans vart knytt til det.
Cannonball av Supertramp
«Cannonball» er opningssporet på Supertramp-albumet Brother Where You Bound frå 1985.
«Cannonball» var skriven og sungen av klaverspelaren Rick Davies utelukkande på akkorden g-moll. Davies sa i eit intervju «eg berre såg om det var mogeleg».
Songen vart den siste topp 40-singelen til Supertramp i USA då han nådde 28. plassen på Billboard-lista våren 1985. Songen gjekk òg inn på dance-lista, der han nådde niandeplassen.
På den andre sida av 12"-versjonen var ein ti minuttar lang instrumentalversjon av songen. Nær avslutninga av LP-versjonen kan ein høyre blåsarar sitere jazzmelodien Topsy.
Musikkvideoen var regissert av Steve Barron og syner ein holebuar som kjem heim til dagens Grand Junction i Colorado for å sjå bandet øve på songen på ein scene.
Marcus Grönholm
Marcus "Bosse" Grönholm er ein finsk rally-førar. Grönholm vann verdsmeisterskapen i rally både i 2000 og 2002, medan han køyrde for Peugeot. Då det franske bilmerket trekte seg frå WRC, flytta Grönholm over til Ford før 2006-sesogen. Den sesongen tapte han tittelen for Sébastien Loeb, med berre eit poeng. Neste sesong kom han igjen på, andreplass, 4 poeng bak Loeb. Marcus Grönholm og kartlesaren Timo Rautiainen trekte seg frå rally etter 2007-sesongen, men kom attende i 2009 med ein privatdriven Subaru.
Grönholm har og vunne 2002-utgåva av Race of Champions, der han tok med seg heim Henri Toivonen Memorial Trophy som «Champion of Champions».
5. mars
5. mars er den 64. dagen i den gregorianske kalenderen (65. i skotår). Det er 301 dagar att av året.
Wupper
Wupper er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre. Ho har sitt utspring nær Marienheide vest i Sauerland. Den øvre leia vert kalla Wipper. Elva er 113 km lang og renn gjennom byen Wuppertal der svevebanen Schwebebahn Wuppertal følgjer elva, like over elveleiet. Elefanten Tuffi hoppa i elva frå Schwebebahn 21. juli 1950.
Elva er ikkje framkommeleg for båtar og ligg i det tidlegare Hertugdømet Berg. Før industrialiseringa vart vatnet nytta i garveri. Tidleg industrialisering nytta seg av dei mange bekkane som renn ut i Wupper til vasskraft.
Elva vert kryssa av den høgaste jernbanebrua i Tyskland nær Müngsten mellom Remscheid og Solingen. Eit par kilometer lenger ned ligg Schloss Burg på ein ås ovanfor elva. Elva munnar ut i Rhinen i Leverkusen, sør for Düsseldorf.
Fenta
Fenta er ein gangar i 2/4-takt med mange variantar. Slåtten har vore nytta i Hordaland sidan 1700-talet, men dei fleste formene i dag er skrivne ned frå Telemark, der slåtten finst i to hovudtypar. Slåtten som mest ber namnet Fenta truleg vorte bygd ut av Svein Løndal frå Tuddal, og forma etter han er svært populær. På Rauland har slåtten gjerne vore kalla Rettarslåtten, i ei form som og er kjend under namnet Å so sulla ho mor. Soleis finn ein at dei to hovudtypane av slåtten i Telemark er knytt til aust- og vest-Telemark respektivt. Vesttelemarksforma kunne difor lett knytast til Myllarguten, medan auttelemarksforma moglegvis kan sporast attende til Håvard Gibøen, utan at ein kan seia noko visst om dette. Opphavet til slåtten er nok truleg Voss, og han har då kome over fjellet med Myllarguten og Knut Lurås.
Jordbor
Jordbor er ein bor som vert nytta for å bore i jord, for å laga hol for gjerdestolpar og liknande.
Det finst ulike typar. Små jordbor, drevne med handmakt, vert nytta til lett hagearbeid og liknande. Ein kraftigare type er utstyrt med ein liten bensinmotor, slik at dei kan nyttast der ein ikkje kjem til med større maskinar. Traktormonterte jordbor vert nytta innan jordbruk, til arbeid i parkar og liknande. Den traktormonterte typen vert dreven frå kraftuttaket på traktoten, eller men ein hydraulikkmotor. Det finst òg jordbor som vert monterte på gravemaskinar og sjølvgåande jordbor. Dei større typane vert nytta for å bora hol for fundamentpålar.
Fenta
Slåtten er rekna til hallingane, og alle former av slåtten er spela med ein viss driv, nytta til lausdans eller som snøgg Vesttelegangar.
Det finst slåttestev til nærpå alle formene av slåtten, noko som tyder på at slåttetona har vore lettfatteleg og folkekjær. Namnet Fenta skriv seg frå hokjønnsvarianten av ordet fant. Slåtten er ikkje i same gruppe som Kongsbergfenta. I Hardingfeleverket har slåtten nummer 155, og har 11 variantar, dei fleste frå Telemark.
Variantar
Supplementsform:
Valdres folkehøgskule
Valdres folkehøgskule er ein kristen folkehøgskule som ligg på Leira i Nord-Aurdal kommune i Innlandet fylke. Skulen tar årleg imot om lag 100 elevar og er eigd av organisasjonen KFUK-KFUM. Slagordet til skulen er «Midt i vintereventyret», som kjem av gunstig geografisk plassering i høve vinteraktivitetar og friluftsliv, med stabil vinter frå november til mai.
Det er kort køyreavstand frå Valdres folkehøgskule til Valdres alpinsenter og preparerte langrennsløyper. På skulen er det gymsal, buldrerom, styrkerom, sandvolleyballbane, tekstil- og sløydsal, og skistall. I uteområdet ved skulen er det grusbane som vinterstid vert dekt av is og brukt til ishockey og skeising. Det er kort gåavstand frå skuleområdet til klatrefelt og gode forhold for terrengsykling. Fleire av turane som skulen arrangerer er lagt til fjella i og omkring Jotunheimen. Det er også turar og aktivitetar knytt til turiststadene Beitostølen og Hemsedal.
Historie
Skulen vart skipa av den kristelege læraren og målmannen Ola Eiriksson Bø (1867–1917) i 1899. Han skal ha fått ideen om ein folkehøgskule i Valdres av Jakob Dale i Aust-Agder då han arbeidde på amtsskulen der 1897–1899, og like etter tok avisa på Gjøvik til orde for ideen. Bø sjølv innleidde om saka på ei ungdomsstemne på Rogne i Øystre Slidre kommune sommaren 1899 der vart skipa. Møtet gjorde vedtak om å arbeida for ein folkehøgskule, og etter eit brev frå Bø 30. juni 1899, slutta alle kommunane i Valdres seg til skuleskipingsplanen.
2. oktober 1899 kunne så Bø ynskja dei fyrste elevane velkomne til skulestart i mellombelse lokale på Løkje hotell i Vestre Slidre kommune. Då Valdresbanen opna i 1906, flytte skulen til garden Øvre Nes på Fagernes. I 1911 flytte så skulen til Leira der skuletunet er i dag, og sommaren 1912 vart skulebygningen sett opp. Ola Eiriksson Bø var styrar så lenge han levde (til 1917).
Skulen hadde frå skipinga ein kristeleg profil som skilde han frå dei frilyndte folkehøgskulane, og han vart gjerne heller rekna mellom dei kristelege ungdomsskulane. Ein av lærarane frå 1902 var Olaus Islandsmoen, som i 1906 skipa Vestoppland Folkehøgskole.
Familien Asheim kom inn som eigarar av skulen i 1929. I 2012 tok organisasjonen KFUK-KFUM over som eigarar av skulen.
I 2014 omkom to elevar frå Valdres folkehøgskule og ein sjåfør då ein minibuss kolliderte med ein lastebil i Nanyuki i Kenya. Ni vart skadde etter ulukka.
Dunkjevlefamilien
Dunkjevlefamilien (Typhaceae) er høge fleirårige vassplantar med smale blad. Familien inneheld berre ei slekt, Typha. Av desse veks to artar i Noreg; breitt dunkjevle og smalt dunkjevle. Det finst om lag ti artar på verdsbasis, flest på den nordlege halvkula.
Brother Where You Bound
Brother Where You Bound er det åttande studioalbumet til det engelske rockebandet Supertramp, utgjeve i 1985. Det var det første albumet deira etter det originale medlemmet Roger Hodgson slutta i bandet, og Rick Davies måtte ta over all låtskrivinga og synginga sjølv. Albumet inneheld topp 30-hitten «Cannonball».
Brother Where You Bound nådde 20. plassen på UK Albums Chart og 21. plassen på The «Billboard'' 200 i 1985, og selte til gullplate i 1985.
Songar
Songen «Better Days» inneheld ein lengre uttoning med stemmer av dei fire nøkkelpersonane i den amerikanske presidentvalkampen i 1984 med sitat av Geraldine Ferraro og Walter Mondale i venstre lydkanal og George H.W. Bush og Ronald Reagan i den høgre, blanda med saksofonsoloen til John Helliwell.
Det 16 minuttar lange tittelsporet vart framført med Scott Gorham frå Thin Lizzy på rytmegitar og David Gilmour frå Pink Floyd på gitarsolo. Delar av teksten kom frå George Orwell-romanen Nineteen Eighty-Four. Ein demo for songen spelt inn før Roger Hodgson slutta i bandet, for å kanskje vere med på albumet …Famous Last Words…, men bandet kom fram til at han vart for progressiv til å passe inn på resten av albumet, og spelte han ikkje inn den gongen. Då demoversjonen vart spelt inn var songen berre ti minuttar lang.
Dent du Salantin
Dent du Salantin er eit fjell i Chablais-Alpane i Sveits.
Brother Where You Bound
Utgjeving
For å byggje interesse kring utgjevinga, vart albumet spelt for eit dusin journalistar invitert med på Orientekspressen frå Paris til Venezia, der dei òg fekk sjå ein full video for «Brother Where You Bound». Gruppa hadde fram til no ofte halde ein låg profeil, men gjorde no mange intervju på radio og TV, mellom anna ei sending av «Brother Where You Bound» på MTV og Global Satellite Network samstundes.
Mottaking
Meldinga til AllMusic var positiv, men skreiv at den tematiske utforskinga av spaninga kring den kalde krigen var «datert og har ikkje eldast godt, men musikken her er ein glede». Dei trekte særskild fram den «krystallklåre lyden», den sterke framføringa av gjestemusikarane, og dei komplekse komposisjonane. Dei hylla òg bandet for å ha nok guts til å «gå attende til dei progressive rockerøtene» og samstundes forbetre poplåtskrivinga.
Prog Sphere skreiv «Brother Where You Bound er eit perfekt døme på ei kryssing av prog og pop på sitt beste, og er såleis sterkt tilråda til alle som er fan av prog, men som syns «pop» er eit dårleg ord.»
Innhald
Alle songar skrivne av Rick Davies.
Medverkande
Andre medverkande
Singlar
Singelliste – «Billboard'' (USA)
Undredal stavkyrkje
Undredal stavkyrkje er ei stavkyrkje i bygda Undredal i Aurland kommune i Vestland. Kyrkja vert ut frå stilhistorie og annan kunnskap datert til slutten av 1100-talet.
Inne i kyrkja heng den første kyrkjeklokka frå mellomalderen, men kyrkjeklokka er teken ut av bruk. I klokketårnet er det to nye klokker datert 1884 og 1996.
Veggane har den originale dekoren i limfarge frå 1600-talet, og i taket er det måla bibelfigurar og englar.
Inne i kyrkja er det mellom anna ein kneleskammel frå 1647, døypefat frå kring 1680, preikestol med datering 1696 og to lysestakar med skjold datert 1702.
Vestenden er i tømmer (laft) - tårnet var opphavleg ein frittståande stopul som vart bygd i hop med skipet etter reformasjonen.