cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hallingdal
Næringsliv
Dalen har vore prega av smågardar, seterdrift og eit karrig jordsmonn, der ull, mjølkeprodukt og kjøttproduksjon har vore hovudnæringar gjennom hundreåra. Fiske har vore tradisjonell matauk i dei mange fjellvatna. Hallingane har òg vore aktive handelsfolk, og det har vore mykje fedrift gjennom dalen, mellom Lærdal og Drammen. Dette ferdsla var i si tid ei viktig ekstra inntekt for bøndene i øvre Hallingdal.
Yeniceköy
Yenceköy er ein by i İnegöl, eit distrikt i provinsen Bursa i Tyrkia. Han ligg 9 km vest for İnegöl og 40 km aust for Bursa. Yeniceköy har kring 11 000 innbyggjarar (2011).
Hallingdal
Næringsliv
Sidan 1960-talet har dalen hatt ein monaleg auke i turisme og bygging av hytter. Dalen har òg fleire store og små hotell, både nede i dalen og oppe på fjellet.
I'm Yours av Elvis Presley
«I'm Yours» er ein song frå 1961 skriven av Don Robertson og Hal Blair. Songen vart spelt inn av Elvis Presley den 26. juni 1961, i RCA's Nashville studios og gjeven ut på albumet Pot Luck with Elvis den 5. juni 1962. Han vart ikkje gjeven ut på singel før tre år seinare då han vart nytta i Presley-filmen Tickle Me i 1965. «I'm Yours» nådde 11. plassen på Billboard Hot 100 i oktober 1965 og toppen av Billboard Easy Listening-lista. Dette vart den tredje singelen på rad av Presley som nådde toppen av denne lista.
Tjeldsundet
Tjeldsundet (samisk Dielddanuorri) er eit langt sund på austsida av Hinnøya i Tjeldsund og Lødingen kommune i Nordland og Harstad og Skånland kommune i Troms og Finnmark. På austsida av sundet ligg fastlandet og Tjeldøya. Sundet har ei lengd på om lag 43 km.
I nord startar sundet i botn av Vågsfjorden ved Fauskevåg. Tjeldsundbrua ligg like sør for innløpet og er ein del av E10 som går langs nesten heile vestsida av sundet, og langs delar av austsida. Litt sør for brua ligg tettstaden Evenskjer på austsida av sundet. Sør for Evenskjer ligg Lavangsfjorden langs grensa mellom Troms og Nordland. Frå her går Tjeldsundet vestover og inn i Nordland. Ramsundet kjem opp på austsida av Tjeldøya. I andre enden av Ramsundet ligg Ofotfjorden.
Sundet går så vidare på nordsida av Tjeldøya. Då sundet snur sørover på vestsida av Tjeldøya går Fiskefjorden nordover. Lenger sør ligg Kjerfjorden på austsida av sundet. Sundet endar i sør mellom Lødingen og Tjeldodden.
Vera Lysklætt
Vera Lysklætt er ein norsk politikar for Venstre. Ved stortingsvalet 2005 vart ho stortingsrepresentant for Finnmark.
Lysklætt er utdanna landskapsarkitekt frå Norges Landbrukshøgskule i 1980. Sidan 1981 har ho budd i Karasjok der ho har jobba mellom anna som planleggjar og lærar. I 1996 vart ho leiar for Finnmark Venstre. I 1999 vart ho vald inn i Karasjok kommunestyre. I 2005 vart ho vald inn på Stortinget på utjamningsmandatet frå Finnmark. Venstre fekk berre 826 røyster i Finnmark, men Lysklætt vart vald inn som resultat av den nye valordninga, som seier at det skal koma eit utjamningsmandat frå kvart fylke.
Vossasongen
«Vossasongen» er ein bygdelagssong som er tileigna Vosselaget. Teksten er skriven av Lars Eskeland og melodien av Torgeir Raugstad.
Codex Argenteus
Codex Argenteus eller Sølvbibelen er eit manuskript frå 500-talet som inneheld ei gotisk omsetjing av Bibelen frå 300-talet. Omsetjaren var den lærde skribenten Wulfila eller Ulfilas, som er rekna som misjonær for gotarane. Teksta er det mest omfattande attverande dømet på gotisk som finst..
Bibelutgåva finst berre i fragment. Av dei oppahavlege 336 folioane er det bevart 188, medrekna Speyer-fragmentet som blei oppdaga i 1970. Ein del av Sølvbibelen er permanent utstilt ved Carolina Rediviva, universitetsbiblioteket ved Uppsala universitet i Sverige. Det meste som er att er frå det nye testamentet. Her finn ein tekstbrot frå evangelia og ei rekkje av breva.
Kiss Me Quick
«Kiss Me Quick» er ein song skriven av Doc Pomus og Mort Shuman, og spelt inn av Elvis Presley den 25. juni 1961. Han vart gjeven ut 5. juni 1962 via RCA på albumet Pot Luck. Songen vart gjeven ut i lag med «Something Blue» på singel i Storbritannia og Europa i desember 1962. Songen låg på toppen av Europa-lista i åtte veker frå juni til juli 1963.
Songen er blitt spelt av den austerrikske songaren Udo Jürgens, som gav ut ein versjon i 1963, og av det japanske rockebandet Sheena & The Rokkets i 1980 på albumet Channel Good. «Kiss Me Quick» vart òg ofte framført av den tyske tenoren Peter Hofmann, som blanda opera, rock, pop og musikalar.
Utgjevingar
EP- og singelutgåve av «Kiss Me Quick»:
Album med «Kiss Me Quick».
• 1962 Pot Luck (Vinyl RCA PL42737)
• 1973 A Portrait In Music (Vinyl RCA Victor SRS558)
• 1977 Disco De Ouro (Vinyl RCA 1094001)
• 1977 Record Covers (Vinyl RCA 4711000)
• 1978 Elvis (Vinyl AMIGA 855630)
• 1980 Elvis Forever Vol. 2 (Vinyl RCA CL42853)
• 1987 His 32 (Vinyl RCA Special Products SPLP010787)
• 1988 Pot Luck (CD nyutgjeving RCA ND89098)
• 1988 Remembering Elvis (CD Pair PDC-2-1037)
• 1989 Elvis Presley (Vinyl, Box Set RCA Victor 1150005AB-CD-EF)
• 1990 The Definite Love Album (CD RCA 868050, Aris 886805)
• 1991 Elvis: The King – Die Hits der Deutschen Charts (CD BMG International PD90583)
• 1992 Elvis Forever II (CD RCA PD90680)
• 1993 From Nashville to Memphis: The Essential 60's Masters (CS RCA 66160-4, CD RCA 66160-2/74321154302, 2005 nyutgjeving CD BMG 37027, 2010 nyutgjeving CD Sony Music UK 88697787832)
• 1995 Elvis Gold - The Very Best Of The King (CD BMG 74321249742)
• 1996 The Original Elvis Presley Collection (CD, Box Set RCA, BMG Nederland BV)
• 1997 The 100 Top-Hits Collection (CD RCA 3642933)
• 1998 The Elvis Presley Collection: The Romantic (CD Time/Life Music 80607)
• 1999 Pot Luck (CD nyutgjeving RCA 07863677392)
• 2000 Elvis Lovin' (CD BMG International 76520/74321765202
• 2000 Lovin' & Rockin '  (CD BMG 74321785322)
• 2001 Blue Suede Shoes Collection (CD RCA 69372)
• 2001 Devil In Disguise (Gold) (Zounds Music 2700022011)
• 2001 Swedish Hit Collection (BMG International 79163)
• 2003 Elvis: Close Up (BMG Heritage 82876505372, CS-CD RCA 50537)
• 2005 Hitstory (Box Set, CD Sony BMG Music Entertainment 82876739352/73176)
• 2007 The Dutch Collection (CD Sony BMG Music Entertainment (Nederland)/RCA 88697118062)
• 2008 Elvis in Deutschland (CD Sbm Records 88697370662/88697394922/88697394932)
• 2009 50s Jukebox Hits (CD Dance Street 41192, TIP Records BOX 41192)
• 2009 Elvis 75 (Sony Music Entertainment 61948, 2010 CD RCA 88697619482)
• 2010 The Complete Elvis Presley Masters (Box Set, CD RCA 11826)
Kultur i 1981
Kultur i 1981 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1981.
Jan Peter Balkenende
Jan Peter Balkenende er ein nederlansk politikar som var statsminister i Nederland frå 22. juli 2002 til 14. oktober 2010. Han høyrer til dei nederlanske kristelegdemokratane Christen-Democratisch Appel.
Kultur i 1981
Litteratur
Prisar:
Jan Peter Balkenende
20. februar 2010 søkte han om avskjed då det nederlandske arbeidarpartiet trekte seg frå koalisjonsregjeringa hans, fordi dei ikkje ville gå med på forlenging av Nederland sitt militære engasjement i Afghanistan. Balkenende blei sitjande som statsminister fram til nyvalet i mai 2010.
Kultur i 1981
Litteratur
Utvalde utgjevingar:
Musikk
1981 såg skipinga av australske Dead Can Dance, britiske Pet Shop Boys og Wham!, den russiske rockegruppa Kino og rockegruppa Asia, Mötley Crüe, Pantera og Queensrÿche frå USA.
Nasjonaldag
Ein nasjonaldag er ein særskild dag som vert feira av eit folk kvart år, og er gjerne meint å styrka dei nasjonale kjenslene til folkegruppa eller staten dei er del av. Kvart land i verda har éin nasjonaldag, somme har fleire. Som regel blir dagen feira på den same datoen kvart år, men nokre land har flyttbare nasjonaldagar.
Dagen blir ofte feira til minne om ei spesiell hending, i mange tilfelle noko som har med sjølvstende eller frigjering frå eit anna land å gjera. I Noreg blir nasjonaldagen feira den 17. mai til minne om grunnlova som vart underteikna på Eidsvoll på denne dagen i 1814. India feirar både dagen landet fekk sjølvstende, den 15. august, og ein grunnlov, den 26. januar. Jamaica feirar nasjonaldagen sin den første måndagen i august kvart år, ettersom 6. august 1962, då landet fekk sjølvstende frå Storbritannia, var ein slik måndag.
Thomas Rowlandson
Thomas Rowlandson var ein britisk kunstnar, kjend for politiske og samfunnssatiriske karikaturar. Han avbilda maktpersonar i samtida som kong Georg III og sonen hans, Napoleon Bonaparte, William Pitt den yngre og hertuginna av Devonshire, Georgiana Cavendish. Han var samtidig med James Gillray og George Cruikshank, og saman utforma dei den britiske personleggjeringa John Bull. Som Gillray laga Rowlandson også vulgære og erotiske bilde.
Nasjonaldag
Andre hendingar ein kan feira som nasjonaldag er statsleiaren sin fødselsdag, ei viktig historisk hending, som ein siger i eit slag, eller ein nedarva tradisjon som er felles for folket som feirar nasjonaldag. Thailand feirar til dømes nasjonaldagen sin på kongen sin fødselsdag; den franske nasjonaldagen 14. juli er til minne om storminga av Bastillen og symboliserer starten på den franske republikken, medan England feirar nasjonalhelgenen sin, Georg, den 23. april.
Feiring
Ein nasjonaldag er som regel ein offentleg høgtidsdag i landet som feirar han, og er gjerne òg ein flaggdag. I mange land samlar folk seg til fest, paradar eller talar. Nokre land, som USA og Frankrike, markerer dagen med fyrverkeri.
Det er stor forskjell på kor mykje nasjonaldagen blir feira i ulike land. I Noreg deltek nesten så godt som heile folket i feiringa, medan nasjonaldagen i dei ulike britiske landa er mindre overveldande, kanskje fordi ein ikkje har ein ein felles helgen for heile landet, eller fordi ein vil unngå å støyta minoritetar.
Nasjonaldagar
{| width=100%
Kultur i 1972
Kultur i 1972 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1972.
Litteratur
Prisar:
Utvalde utgjevingar:
Musikk
Over 40 000 sørgande gjekk forbi den opne kista til nyleg avdøde Mahalia Jackson i Great Salem Baptist Church i Chicago.
Klassifikasjonsselskap
Eit klassifikasjonsselskap, ofte forkorta til klasseselskap, er i shipping alt frå ikkje-statlege organisasjonar til grupper med profesjonelle, skipsinspektørar eller kontortilsette som skal sjå til tryggleik og vern for skip og offshoreinstallasjonar.
Klasseselskapa vart opphavleg danna av assurandørane med tanke på å utføra ei teknisk vurdering av sjøfartøya, og på bakgrunn av sine vurderingar dele dei inn i klasser etter kvalitet. Når det vart klargjort at skipet tilfredsstilte reglane til klasseselskapet, kunne det verta «teke opp» i selskapet og vidare få forsikring.
Klasseselskap er i dag stiftingar eller private, sjølvstendige kontrollorgan for fartøy og oljeplattformer. Dei godkjenner konstruksjonar og maritime system, og held auge med både bygging og drift. Klasseselskapa vert òg pålagt fleire inspeksjons- og kontrolloppgåver frå styresmaktene til flaggstaten, som Sjøfartsdirektoratet i Noreg.
Noregs største klassifikasjonsselskap er DNV GL Group. Andre store selskap er American Bureau of Shipping (ABS), Lloyds Register og Bureau Veritas.
Genoni
Genoni (sardisk Jaròi, Geròni) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 832 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 43.79 km² og ligg i ei høgd på 447 meter over havet.
Iajuddin Ahmed
Iajuddin Ahmed var ein bangladeshisk geolog som var president i Bangladesh frå 2002 til 2009.
Akademisk karriere
Ahmed vart fødd i landsbyen Nayagaon i Munshiganj-distriketet i Bengal i det som då var Britisk India (no i Bangladesh). Han peika seg ut som ein flink elev, og fekk gode karakterar då han tok ei bachelor-grad i 1952 og ei mastergrad i 1954 ved universitetet i Dhaka. Deretter studerte Ahmad ved University of Wisconsin-Madison i USA, der han fekk ei ny mastergrad i 1958 og ei doktorgrad i 1962. Attende ved Universitetet i Dhaka i 1963 blei han assistant professor (førsteamanusensis) ved Department of Soil Science (‘seksjon for jordbotnlære’). Året etter blei han associate professor og i 1973 professor. Ahmed hadde også opphald ved Cornell University i USA i 1983 og ved Technische Universität Berlin og Universitetet i Göttingen i 1984.
Iajuddin Ahmed forska på risdyrking, særleg verknaden av salinitet på plantar og jordbotnen. Han publiserte 125 artiklar i Bangladesh og utlandet. Ahmed var seksjonsleiar to gonger, 1968-1969 og 1976-1979, og var dekanus ved biologisk fakultet frå 1989 til 1991. Han sat seinare i fleire leiande stillingar ved Universitetet i Dhaka. Då han blei utropt til president var Ahmed tilsett som vice-chancellor (‘rektor’) ved det private State University of Bangladesh.
Anne Karin Elstad
Anne Karin Elstad var ein norsk forfattar.
Iajuddin Ahmed
President
Iajuddin Ahmed hadde vore medlem av det bengali-nasjonalistiske Language Movement då Bangladesh fekk sjølvstende. Han var aktiv i organisasjonslivet, som då han blei president for lærarlaget Teachers Association i 1990. Han var også rådgjevar for interimregjeringa i Bangladesh i 1991, og var leiar for to statlege kommisjonar og medlem i den bangladeshiske SN-delegasjonen i 1994. Ahmed Iajuddin var dermed ein respektert, kjend person utan noka kontroversiell politisk tilknyting som dei to stridande partia Bangladesh Awami League og Bangladesh National Party kunne einast om som president. Han blei utropt etter å ha vore den einaste presidentkandidaten.
Anne Karin Elstad
Elstad var utdanna lærar, og jobba i yrket i mange år før ho vart forfattar på heiltid. Ho debuterte som forfattar i 1976 med romanen Folket på Innhaug, som er den fyrste av fire romanar i den populære serien om Innhaug-folket. Dei tre andre titlane er Magret (1977), Nytt rotfeste (1979]) og Veiene møtes (1980).
Iajuddin Ahmed
President
I oktober same året kunne ikkje dei to partia einast om ein interimstatsminister, og Iajuddin Ahmed tok til slutt tittelen som chief advisor (‘hovudrådgjevar’) for regjeringa, med sikte på å skipa til eit demokratisk val i januar neste år. Denne grunnlovsstridige handlinga førte til kraftige protestar, både frå den Awami League-leia opposisjonen og det internasjonale samfunnet, og i januar 2007 sa han frå seg stillinga til fordel for dommaren Fazlul Haque og dagen etter for økonomen Fakhruddin Ahmed.
Anne Karin Elstad
Elstad er også kjent for trilogien om Julie. Den fyrste var Julie (1993), som vart etterfylgd av Som dine dager er (1995), Lenker (1998) og Fri (2000). Romanen Odel (2003), var ei av dei mest selde bøkene i det året ho kom ut.
Iajuddin Ahmed
President
Sidan parlamentsvalet i januar 2007 blei avlyst var det ingen parlamentsmedlem som kunne velja ein president til å erstatta Iajuddin Ahmed, og den bangladeshiske regjeringa meldte at han ville fortsetja i stillinga også etter at presidentperioden gjekk ut den 5. september 2007.
Anne Karin Elstad
Ho fekk ei rekkje prisar for bøkene sine.
Iajuddin Ahmed
President
12. februar gjekk Ahmed av som president då Zillur Rahman frå Awamisambandet blei teken i eid.
Personleg
Ahmed er gift med Anwara Begum, som er professor ved zoologi-seksjonen ved Universitetet i Dhaka. Han har tre ungar, to frå eit tidlegare ekteskap.
Anne Karin Elstad
Anne Karin Elstad sat i styret for Den norske Forfatterforening frå 1983 til 1987.
Genuri
Genuri (sardisk Giaùni, Jaùni) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 330 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 7.52 km² og ligg i ei høgd på 230 meter over havet.
Norrøn tid
Norrøn tid er ei nemning på eit tidsrom av nordisk mellomalder. Vikingtida vert i hovudsak rekna til fyrste halvdelen av norrøn tid.
Norrønt språk vert rekna å ha vore bruka om lag frå 700 til 1350. Språkhistorisk vert tidsrommet delt inn i eldre norrøn tid (793–1166) og yngre norrøn tid (1166–1350).
Byar i Kamerun
Dette er ei liste over byar i Kamerun.
Dei største byområda i Kamerun er Yaoundé og Douala. Områda har høvesvis 2 586 734 og 2 399 812 innbyggjarar (1. januar 2005). Med andre ord bur om lag 30 prosent av innbyggjarane i landet i desse områda.
I tabellen er byar med meir enn 30 000 innbyggjarar tekne med. Tala frå folketeljingane 9. april 1976 og 10. april 1987 samt eit berekna folketal 1. januar 2005 er oppgjevne. Folketalet omfattar byene utan forstader. Tabellen er sortert etter folketal i 2005.
Éjo
Éjo (gresk Αίγιο, eldre form Αίγιον, Éjon eller Aigion, latin Aegium) er ein by og tidlegare kommune nord på Peloponnes i Hellas. Frå 2011 er han ei kommunaleining i kommunen Ejália i periferieininga Akhaía i periferien Vest-Hellas og hovudsete i kommunen.
Éjo er ein av dei eldste byane i Hellas og på Balkan og vart grunnlagd om lag på Homer si tid.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Éjo 26 523 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 20 422 innbyggjarar.
Odalen
Odalen er ein del av dalføret Glåmdalen i Hedmark med elva Glåma i den sørlege delen og innsjøen Storsjøen i den nordlege delen. Dalen er fordelt på to kommunar: Sør-Odal kommune med kommunesenteret Skarnes og Nord-Odal kommune med kommunesenteret Sand (poststad Sagstua).
Geologi
Nord for Storsjøen finst Odalsgranitten som er ein prekambrisk grunnfjellsbergart.
Lynsjakk
Lynsjakk er sjakk der spelarane har svært lite tenketid til å spele sjakkpartiet.
Vanlegvis har spelarane mellom tre og femten minutt kvar på heile sjakkpartiet. Det vanlegaste er fem minutt, til dømes i Noregsmeisterskapen i lynsjakk. Enda raskare lynsjakk blir gjerne kalla bullet, med til dømes 1 eller 2 minutt på heile partiet for kvar spelar. Den offisielle definisjonen i den norske omsettinga av Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for lynsjakk er følgjande: "Et «lynsjakkparti» er et sjakkparti der alle trekk må utføres i løpet av en gitt betenkningstid mindre enn 15 minutter for kvar av spelarane; eller grunnbetenkningstiden + 60 ganger tillegget er mindre enn 15 minutter."
Snøggsjakk (hurtigsjakk), er sjakk der tenketida til vanleg er frå 15 minutt og opp til 60 minutt for kvar spelar for heile partiet. Vanleg turneringssjakk blir spela med tenketid frå 1 time på heile partiet, og oppover i mange variantar, sjeldan lenger enn 2 timar på 40 trekk, 1 time på 20 trekk og 30 minutt på resten av partiet for kvar av spelarane.
Den korte tenketida gjer at spelarane har kortare tid til å vurdere kvart enkelt trekk. Dette fører til eit meir oppjaga spel, særleg når tida er i ferd med å gå ut. Viss ein har brukt opp tida, så taper ein partiet, med visse unntak:
Viss stillinga på brettet er matt eller patt, når vinst på tid blir kravd, så går resultatet på brettet framom. Ein kan heller ikkje tape på tid viss motstandaren ikkje har nok brikker igjen til å kunne sette matt, typisk at han har berre kongen tilbake. Då blir resultatet remis.
Lynsjakk og bullet er svært populert på mange sjakksider på internett.
Kanstadfjorden
Kanstadfjorden er ein fjord i Lødingen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 13 km nordover Kanstadbotnen.
Julussdalen
Julussdalen er eit mindre dalføre i Elverum og Åmot kommune i Innlandet. Julussdalen er om lag 30 km lang, har blandingsskog og noko myrområde. Det er spreidd busetnad i dalføret, særleg i nedre del på Elvarumssiden. Snippen gård ligg heilt sør i Julussdalen. Eldre gardsnamn er Skavhaugen, Julussmoen, Nymoen, Gammelmo, Neverlia og Storbekken, alle på Elverumssida. Julussdalen har mange historiske anlegg med koier, møller og setrer.
Julussdalen har namn etter elva Julussa, som har utspringet sitt frå Bergesjøen 318 m.o.h og renn mot nord gjennom dalføret til Rena i Åmot kommune. Det er truleg at elvenamnet «Julussa» kjem frå «den lydlause». Elva renn nemleg nokså stille og roleg og utan store stryk. Julussa er kjend for stor tømmerfløytingshistorie, og Julussakonflikten i 1927 er nasjonalt viktig. Siste tømmerfløyting der var i 1969.
Kanstadfjorden
Fjorden har innløp mellom Erikstadneset i vest og Nesodden i aust. Bygda Erikstad ligg på vestsida like innanfor innløpet. Like nord for Erikstad igjen går Erikstadfjorden nordaustover. Vestre og Austre Kanstad ligg på kvar si side av eit smalt sund lenger nord i fjorden. Her kryssar Riksveg 837 fjorden over den 160 meter lange Kanstadstraumen bru. Frå her går Innerfjorden vidare nordover til Kanstadbotnen.
Fluor
Fluor er eit grunnstoff med kjemisk symbol F og atomnummer 9. Fluor er eit halogen, saman med klor, brom, jod og astat, og er plassert i gruppe 17 i periodesystemet.
Kanstadfjorden
E10 går langs heile austsida av fjorden, medan Rv837 går sørover frå brua på vestsida.
Helmut Schmidt
Helmut Schmidt var ein tysk politikar og statsmann (SPD) som var tysk kanslar frå 1974 til 1982.
Før han blei kanslar var han senator i Hamburg, formann for SPD-fraksjonen i Forbundsdagen, forsvarsminister og finansminister.
Bakgrunn
Helmut Schmidt blei fødd i Hamburg i ei protestantisk familie som son til to lærarar. Faren hans var fødd utanom ekteskap som son til ein jødisk forretningsmann. Dette vart halde skjult i familien, og blei først offentleg innrømma av Schmidt under press i 1984, etter at journalistar hadde fått greie på det frå vennen Valéry Giscard d'Estaing. I følgje Schmidt skjulte faren og han den jødiske bakgrunnen med dokumentfalsk for å unngå dei nazistiske jødeforfølgingane.
Studiar og militærteneste
Schmidt tok artium i 1937, blei innrullert i hæren og gjorde teneste først ved luftskytset i Bremen. Etter ei kort tid ved Austfronten blei han send tilbake til Tyskland i 1942, og arbeidde deretter ved Riksluftfartsministeriet. Han gifta seg i 1942. I desember 1944 blei han premierløytnant og gjorde ved slutten av krigen teneste på vestfronten. Han blei tatt som krigsfange av britane i april 1945, og blei repatriert i august same året. Etter grunnlegginga av Bundeswehr blei han reserveoffiser. I 1958 deltok han på ei repetisjonsøving, og blei forfremma til kaptein i reserven. Ved ei seinare repetisjonsøving blei han forfremma til major i reserven.
Politisk karrière
Helmut Schmidt blei medlem av SPD i 1946, og var leiar av partiet sin studentorganisasjon frå 1947-48.
Han arbeidde først i delstatsregjeringa i Hamburg, seinare for SPD si partigruppe i Forbundsdagen. Han blei sjølv vald inn i Forbundsdagen i 1953. Han blei medlem av SPD sitt sentralstyre i 1957. Frå 1958 markerte han seg som atomvåpenmotstandar; særleg var han motstandar av atomvåpen på tysk jord. Konservative politikarar ivra for at den tyske hæra skulle skaffe seg atomvåpen, og USA pressa på for å utstasjonere atommissil retta mot Sovjetunionen i Tyskland. I 1958 miste han setet i Forbundsdagen.
Frå 1961 til 1965 var han senator for innanrikssaker i Hamburg. Han fekk vellæte for den aktive rolla han tok under oversvømminga av byen i 1962. I 1965 blei han igjen innvald i Forbundsdagen, og blei leiar for SPD sin fraksjon i 1967 og viseformann i partiet i 1968. Han blei forsvarsminister i den nasjonale regjeringa i oktober 1969. Frå juli 1972 til november same året var han økonomi- og finansminister, og deretter fram til mai 1974 finansminister.
Schmidt blei tysk kanslar den 16. mai 1974 etter at Willy Brandt måtte gå av som følgje av spionasjeskandalen.
Fluor
Eigenskapar
Fluor er ein gulaktig gass som er svært giftig, og kontakt med stoffet skadar hud og slimhinner.
Helmut Schmidt
Politisk karrière
I motsetning til Brandt blei Schmidt rekna for å høyre til høgrefløya i SPD. Økonomien var den viktigaste saka i hans regjering. Det vart også arbeidd med å betre forholdet til Frankrike og den franske presidenten Valéry Giscard d'Estaing. Økonomisk blei han rekna som tilhengar av Keynes sine teoriar. I 1975 var han ein av grunnleggjarane av Organisasjonen for sikkerheit og samarbeid i Europa. Etter vala i 1976 regjerte han i koalisjon med FDP. Han gav GSG9 ordre om å stanse gisseltakinga av Lufthansaflyet «Landshut» med makt i Somalia. Han gjekk sterkt inn for NATO-ekspansjon etter den sovjetiske invasjonen i Afghanistan.
Fluor
Eigenskapar
Alle halogena er svært reaktive. Fluor er det mest elektronegative grunnstoffet og det mest reaktive av halogena, og kan jamvel danna kjemiske sambindingar med somme edelgassar.
Helmut Schmidt
Politisk karrière
Helmut Schmidt blei attvald som kanslar i november 1980. I februar 1982 vann han eit konstruktivt mistillitsforslag, men i september forlét fire FDP-statsrådar regjeringa. Etter forsøk på å halde fram som mindretalsregjering, blei han til slutt tvinga til å gå av den 1. oktober, og blei etterfølgd av Helmut Kohl.
Fluor
Eigenskapar
Sambindingar av hydrokarbon med fluor, der fluor erstattar eit eller fleire hydrogenatom i sambindingane, er mindre reaktive enn dei tilsvarande brannfarlege hydrokarbona.
Bruk
Flussyre (HF) er ei sterk syre som er blant dei få syrene som kan etsa glas. Flussyre blir brukt til etsing av glas og polert stein.
I små mengder er fluor i form av fluoridsalt bra for tennene fordi det gjer emaljen hardare. Difor vert det tilsett i tannkrem som natriumfluorid (NaF) og natriummonofluorofosfat (Na_2PO_3F).
Ei rekkje klorfluorkarbon (KFK) og klorfluorhydrokarbon (KFHK) har vore mykje brukte som drivgassar i sprayboksar, kjølegassar i kjøleskap, fryseboksar og luftkjøleanlegg, og som inerte gassar i brannslukking. Bruken av særleg KFK-gassar har blitt sterkt redusert etter at det vart kjent at dei bidreg til drivhuseffekten og nedbryting av ozonlaget.
Den kunstige, radioaktive isotopen fluor-18 (18F) er ei positronkjelde og blir brukt i medisinsk PET-skanning. Fluor-18 blir laga ved nøytronbombardement av vanleg vatn plassert rundt ein atomreaktor. Nøytron frå reaktoren omdannar oksygen i vatnet til fluor, som så kan nyttast i framstilling av PET-middel. Halveringstida til fluor-18 er knappe 2 timar (110 minutt), og brukstida for PET-midla er såleis avgrensa til nokre få timar etter produksjon.
Gergei
Gergei (sardisk: Gerxèi) er ein kommune i Italia. Han ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia og har 1 224 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88 km² og ligg i ei høgd på 374 meter over havet.
Gördes
Gördes er ein by og eit distrikt i provinsen Manisa i Egearregionen i Tyrkia. Byen har kring 11 000 innbyggjarar, medan distriktet har opp mot 40 000 innbyggjarar. Byen har kring 578 meter over havet.
Nansenøya i Karahavet
Nansenøya (russisk Остров Нансена; Ostrov Nansena) er ei lang og smal øya ved kysten av Karahavet i Krasnojarsk kraj i Russland. Ho er 21 km lang og i snitt om lag 2,5 km brei. Øya ligg i eit område med mange skjer, like utanfor kysten av Tajmyrhalvøya. Det smale sundet mellom Nansenøya og kysten av Sibir (Framsundet) er i snitt 2,5 km breitt. Kysten av Nansenøya og nokre av dei større naboøayne, som Tajmyrøya, Bonevi og Pilota Makhotkina er innskore med mange bukter og viker. Sunda mellom denne øya og naboøyane har derfor eit labryintpreg over seg. Geologisk er alle desse øyane ei fortsetjing av Nordenskiöldøyane som ligg lenger nord og stundom vert Nansenøya rekna som ein del av øygruppa. Ostrov Vkhodnoj er 750 meter lang og ligg like vest for Nansenøya.
Havet omkring Nansenøya er dekt av pakkis med noko poljnia gjennom den lange, harde vinteren og det er mykje isflak i havet om sommaren.
Øya er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland og Europa.
Historie
I oktober 1900 under Baron Eduard von Toll sin skjebnesvangre siste ekspedisjon vart vinterforlegninga til Toll sitt skip «Zarja» sett til Nabljudenijøya og ein forskingsstasjon vart bygd der. Dette er ei lita granittøya søraust for Nansenøya i ei bukt som Baron Toll kalla Colin Archer-bukta.
Under den andre verdskrigen var det mykje militæraktivitet nær Nansenøya, særleg under Operasjon Wunderland.
På enkelte kart står Nansenøya berre oppført som Nansena. Øya må ikkje forvekslast med den russiske øya Nansenøya, som er ein del av Frans Josefs land, i Nordishavet. Begge øyane er kalla opp etter den norske polfararen Fridtjof Nansen.
Elva Provadija
Provadija (Провадийска река, Provadijska reka, kalla opp etter landsbyen Provadija) er ei elv nordaust i Bulgaria. Ho er 119 km lang og har eit nedslagsfelt på 2 132 km². Elva har sitt utspring nær landsbyen Dobri Vojnikovo i provinsen Sjumen. Ho renn søraustover før ho brått snur nordaustover og munnar ut i Devnjasjøen ved Devnja. Elva er ein del av tilsigsområdet til Svartehavet via Devnjasjøen, som er forbunde med Varnasjøen, som igjen er forbunde med Svartehavet.
Ëa
Ëa (alvisk: Ver), er namnet Tolkien gav verda og skaparverket. Ordet vart uttala som skaparord av Eru.
Ëa kan samanliknast med det fysiske universet, der Arda berre er ein liten del. Utanfor Ëa held Eru til og dei av ainuane som ikkje steig ned i verda. Dei som steig ned vart kalla Valar, og menneska reknar dei som gudar. Desse hadde som oppgåve å sette skaparverket i stand og skipe det rett til borna av Eru Ilúvatar vakna i Arda.
Grensene for Ëa er The circles of the world eller Heimskrinsane. Etter Tolkiens mytologi er det berre menneska som kan fare over og ut av desse krinsane. Alvar og valar er bundne til verda.
Innerfjorden ved Kanstadfjorden
Innerfjorden  er den inste delen av Kanstadfjorden i Lødingen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 5 km nordover til Kanstadbotnen.
Fjorden har innløp ved Kanstadstraumen som vert kryssa av Kanstadstraumen bru. Brua er ein del av Riksveg 837. Vegen møter E10, som går langs heile austsida av fjorden, på andre sida.
Arnhild
Arnhild er eit kvinnenamn sett saman av arn-, norrønt for 'ørn', og '-hild', 'krigar'. Det er noko i slekt med andre namn som byrjar med arn-, som Arna og Arne, og namn som sluttar med -hild, som Alvhild.
1. divisjon fotball for menn 1978
1. divisjon 1978 starta 23. april og slutta 15. oktober.
Arnhild
Arnhild har norsk namnedag den 4. august.
Bruk
I 2008 hadde 1 580 norske kvinner namnet Arnhild. Namnet blei særleg gjeve i tida frå 1920- til 1950-talet, då rundt 0,15 % av nyfødde jenter blei kalla Arnhild.
Storbakken
Storbakken er ein tettstad i Kristiansund kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg sør på øya Frei.
Pýrgos
Pýrgos (gresk Πύργος) er ein by på Peloponnes i Hellas. Han utgjer ein kommune i periferieininga Ilía, der han er hovudstad, i periferien Vest-Hellas.
1. divisjon fotball for menn 1978
Det vart spelt 22 rundar. Dei tre nedste laga rykte ned. Det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.
Pýrgos
Byen ligg vest på halvøya Peloponnes midt på sletta i Ilía. Han ligg 96 km frå Pátra, 320 km frå Aten og 144 km frå Trípoli. Landsbyen Katákolo ligg 12 km mot vest. Olympia ligg òg i nærleiken. Elva Alfiós renn like sør for byen.
Sjølve byen Pýrgos har om lag 25 000 innbyggjarar.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 47 995 innbyggjarar, medan kommunaleininga Pýrgos hadde 35 572 og tettstaden med same namn 24 359 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Høkfjorden
Høkfjorden er ein fjord i Lødingen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 4 km nordover til Høkfjordhalsen.
Fjorden har innløp mellom Klubban i vest og Svensgam i aust. Garden Sneisa ligg på vestsida av fjorden ved innløpet. Innover i fjorden er det ingen andre busetnader, men Riksveg 837 går langs heile vestsida.
Gesico
Gesico (sardisk Gèsigu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 846 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 25.62 km² og ligg i ei høgd på 300 meter over havet.
Arda
Arda er alvisk og tyder jorda i J.R.R. Tolkien si diktarverd.
Arda vart skipa som bustad for Ilúvatarborna, alvar og menneske. Opphavleg vart jorda tenkt symmetrisk, men Melkor vanæra Arda tidleg i første heimsæva, og mønsteret vart brote. Etter dette blir Arda ofte omtala som "Vansirde Arda".
Tolkien tenkte seg først at jordskiva var flat, med nattmurane ytst i randa av verda, og eit stort uthav, Ekkaia, som krinsa heile heimen. Lengst vest låg Aman, med Valinor, der Valane eller gudane budde, i midten Midgard eller Endor, og austpå landa der sola steig opp.
Etter at Númenor sokk i havet vart verda omskapt, og Arda vart den runde kloden vi bur på i dag, og dei sæle landa vestpå vart tekne bort frå den fysiske verda.
Sjå elles Ëa.
Hestfjorden
Hestfjorden er ein fjord i Lødingen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 4 km vestover til Mattis- og Larsfjorden.
Fjorden har innløp mellom Kattneset i nord og Rinøya i sør. Fjorden går på nordsida av denne øya og Gårdsholmen. Hestøya ligg midt i fjorden og nord for denne ligg garden Hesten, som har gjeve namn til fjorden. Vest for Hesten skiftar fjorden namn til Mellomfjorden. Denne delen av fjorden vert kryssa av Riksveg 837 som endar ved Rindbø på sørsida.
Mellomfjorden går vidare austover og i botn av fjorden deler han seg i dei to vikene Mattisfjorden (300 meter lang) i nord og Larsfjorden (400 meter lang) i sør.
Nuuk
Nuuk (tidlegare Godthåb på dansk) er hovudstaden på Grønland. Byen har 14 501 innbyggjarar (2005). Nuuk ligg på vestkysten av Grønland, ved munningen av Godthåbsfjorden. Nuuk vart grunnlagd av misjonæren Hans Egede i 1728. Før var byen i krinser utanfor Grønland kjent som Godthåb, men det grønlandske namnet, Nuuk, som tyder neset på grønlandsk, har vore offisielt namn sidan heimestyret vart innført i 1979. Nuuk har eit universitet, Grønlands universitet, som i januar 2008 flytta inn i nye lokale litt utanfor byen.
ISM-koden
ISM-koden, ISM-norma, eller ISM-forskrifta (engelsk: International Management Code for the Safe Operation of Ships and for Pollution Prevention, ISM-Code) er eit regelverk vedteke gjennom Den internasjonale sjøfartsorganisasjonen (IMO) som set overordna rammer for sikker drift av skip. Dei fleste fartøy med bruttotonnasje på 500 tonn eller meir må følgja ISM-koden ved å ha eit tryggleiksstyringssystem og eit gyldig tryggleiksstyringssertifikat. Statsskip (til dømes krigsskip) som ikkje er i kommersiell fart er ikkje omfatta av ISM-koden.
Bakgrunn
Dei tidlegaste formene for regulering av uhell innan skipsfarten bestod i å finna nokon å leggja skulda på etter det hadde skjedd. Dette førte til ein straffekultur, der det ofte var dei siste leddet i ein lang årsakskjede som vart straffa. Prinsippet var at trusselen om straff ville bidra til å endra rutinar, slik at tryggleik vart høgare prioritert. Neste steg, utvikla i løpet av 1900-talet, var etablering av ei rekkje sett med regler (SOLAS, MARPOL og STCW-konvensjonen). Dette nivået var eit framsteg, fordi det retta seg mot å utbetra kjende svake punkt, før dei førte til ulukker. Resultatet var dagens kultur der ein følgjer eksterne regler.
Ei rekkje alvorlege ulukker innan skipsfarten i 1980-åra (som «Exxon Valdez»-forliset) viste at etterleving av regler ikkje alltid var nok for å unngå uhell og førebyggja forureining. Sjølv om eksterne regler framleis vart verdsett som viktig, var ikkje det tilfredsstillande.
Det neste steget vart difor å etablere ein kultur der ein regulerer seg sjølv. Sjølvregulering aleine er derimot ikkje nok; for å oppnå sikker skipsfart og verne miljøet mot forureining må alle tre framgangsmåtar (straff, eksterne regler og sjølvregulering) nyttast.Etter eit møte i IMO i oktober 1989 og etter påfølgjande arbeid vedtok IMO i 1993 ISM-koden, eller International Management Code for the Safe Operation of Ships and for Pollution Prevention, som er det fulle engelske namnet. ISM-koden er òg ein del av SOLAS, nærare bestemt kapittel IX. I 1998 vart ISM-koden obligatorisk for eit fleirtal av større skip i internasjonal fart. I motsetnad til anna regelverk frå IMO er ISM-koden svært generell, og tilnærma utan detaljar, utfyllande avgjerder finst i andre internasjonale maritime konvensjonar.
Kva slags fartøy som vert dekt
Fiskefartøy med bruttotonnasje 500 tonn eller meir, passasjerskip og lasteskip (tankskip, bulkskip og andre lasteskip), offshoreskip med bruttotonnasje 500 eller meir. Statsskip (til dømes krigsskip) som ikkje er i kommersiell fart er ikkje omfatta av ISM-koden, men slike vil ofte likevel etablera tilsvarande tryggleiksstyringssystem.
Tryggleiksstyringssystem
ISM-koden er særleg retta inn mot leiinga i reiarlag og driftsorganisasjonar og angjev normer for god leiing for drift av skip. Essensen av ISM-koden er å fremja ein kultur med kontinuerleg forbetring og utrydda vanemessig sløvskap, der målet er ingen ulukker eller forureining. Ein sentral del av ISM-koden er krava til at selskap skal utvikla og ta i bruk eit tryggleiksstyringssystem (SMS). Det vert rådt til at selskap ikkje kjøper ferdig utvikla SMS, men utviklar dei sjølv, ved hjelp av eigne tilsette om bord og i land. Det sjåast på at dette vil gje eigarskap til SMS, og medverka til at tilsette får eit engasjement i å følgja det opp.
Mellomfjorden
Mellomfjorden er ein delfjord av Hestfjorden i Lødingen kommune i Nordland. Fjorden har ei lengd på om lag 1 km. Som namnet viser til er han den miderste delen av fjorden og lenger vest og inn i fjorden ligg dei to vikene Mattisfjorden og Larsfjorden. Medrekna desse er fjorden 1,5 km lang.
Fjorden vert kryssa av Riksveg 837.
ISM-koden
Uønska hendingar og avvik
Det er vidare eit krav i ISM-koden at det er utarbeidd planar for ulike uønska hendingar, både av selskapet og av det enkelte fartøy. For skipet omfattar det blant anna problem med maskineri, kollisjon, grunnstøytning, brann, forureining og terrorisme. For organisasjonen på land er det blant anna snakk om etablering av krisestab, oversyn over besetningar og utstyr, rutinar for varsling og kontakt med pårørande.
Både ved ulukker, hendingar som kunne ført til ulukker, og andre hendingar og rutinar som ikkje er i samsvar med ISM-koden er det eit krav at dei vert rapportert i eit system for avvik. Slike rapportar skal handsamast av leiinga både om bord og i land så korrigerande tiltak kan gjennomførast. Selskapet er pålagt å sørgja for at vedlikehaldet til fartøya vert gjort og vert opp følgt systematisk, dette skal verta fortløpande dokumentert og eventuelle avvik frå prosedyrar skal rapporterast.
.40 S&W
.40 S&W (Smith & Wesson) er ein 10 mm pistol-patron utvikla av det amerikanske våpenfirmaet Smith & Wesson.
Hålandsdal
Hålandsdal er ein dal og ein tidlegare sjølvstendig kommune i Hordaland fylke.
Erikstadfjorden
Erikstadfjorden er ein fjordarm av Kanstadfjorden i Lødingen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 5,5 km nordvestover til Litlefjorden.
.40 S&W
Patronen vart utvikla frå ein 10 mm pistol-patron som FBI hadde teke i bruk, men som synte seg å vera for kraftig for somme av FBI-agentane. Rekylen og munningselden var for mykje for dei, særleg i pistolar med kort løp. Ein kom da til at ein patron kraftig nok for hjorte-jakt ikkje trong vera så kraftig i politiarbeid. FBI starta da å bruke ein neddempa versjon, og Smith & Wesson rekonstruerte så denne for å gjera han kortare samtidig som han heldt på yte-evna til den neddempa FBI-patronen. Denne nye patronen viste seg å bli ein suksess.
Erikstadfjorden
Fjorden har innløp ved Straumsøya og det smale sundet Straumen. Her kryssar Riksveg 837 fjorden. Vegen følgjer sørsida av fjorden eit stykke innover før han svingar sørover. Det er ingen busetnader ved fjorden, men Erikstad, som fjorden er kalla opp etter, ligg like sør for innløpet. Inst i fjorden ligg den 700 meter lange Litlefjorden innanfor eit svært smalt sund.
.40 S&W
Patronar i kaliber .40 S&W er om lag same lengda som dei i kaliber 9 mm Parabellum, så mange pistolar utvikla for dette kaliberet kunne produserast i ein .40 S&W-versjon.
Det er kanskje ironisk at den austerrikske GLOCK-pistolen slo Smith & Wesson på marknaden med ein kaliber .40 S&W.
Hålandsdal
Hålandsdal kommune 1903-1964
Hålandsdal vart skild ut som eigen kommune frå Fusa 1. januar 1903 samstundes med Strandvik. Hålandsdal hadde ved opprettinga 647 innbyggjarar. Fusa kommune vart i 1856 skild ut frå Os.
.40 S&W
Typisk nok var mange våpensynsarar i USA imot kaliber .40 S&W til å begynne med, og ville halde på den lange og svært kraftige kaliber 10 mm Auto FBI først hadde bruka.
Kaliber .40 S&W har likevel vorte ein stor suksess i USA, der mange ser kaliber 9 mm Parabellum som for svakt, sjølv om .40 S&W berre er litt kraftigare. Stordelen av politiet i USA har no våpen i kaliber .40 S&W, men har altså likevel kjøpt mange av desse våpna frå Europa, slik som GLOCK-pistolen.
Hålandsdal
Hålandsdal kommune 1903-1964
1. januar 1964 vart Hålandsdal, Strandvik og det meste av Fusa slått saman til den nye Fusa kommune. Hålandsdal hadde ved samanslåinga 528 innbyggjarar. Han var den minste kommunen i Hordaland i innbyggjartal fram til 1962, då han passerte Modalen i folketal.
.40 S&W
Det er elles rapportert fleire hylsefeil med kaliber .40 S&W enn med 9 mm Parabellum, feil som har ført til gasslekkasje og øydelagde våpen.
Kjelde
Engelskspråkleg wikipedia
Hålandsdal
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Hålandsdal kommune frå 1903 til 1964:
Romanen Beatles
Beatles er ein roman frå 1984, skriven av Lars Saabye Christensen. Boka markerte det store gjennombrotet hans og gav han Cappelenprisen. Beatles er historia om fire oslogutar av 1951-årgang med rockegruppa The Beatles som det store førebiletet.
Det er fyrst og fremst ein oppvektsroman, heimstadsdikting frå det eigne universet til Christensen, altså området rundt Skillebekk i Oslo i 1960–70-åra. Boka startar i 1965, då hovudpersonane er i tidleg tenårsalder, og sluttar i 1972, då dei er ferdige med gymnaset og går kvar sin veg. Boka er full av samtidsreferansar. Beatles er blitt omsett til mange språk og er seld i meir enn 150 000 eksemplar.
Seb
Sebastian eller Seb får aldri noko etternamn. Han er son av ein sjømann, og einebarn som Kim. Mora går frå faren utover i boka. Seb er den som "eksperimenterer" mest, og hamnar med tida på køyret. Dei andre lyt plukke han opp i Paris sommaren 1970. Seb har og kunstnartrong, og driv det eit stykke innanfor musikk. Han er assosiert med George Harrison.
Gunnar
Gunnar er den førande i flokken, staut og kraftig, ein botn heiderleg og lojal ven. Det er tidleg sagt om han at han ikkje greier å ljuge (han er dermed motsett av Kim). Gunnar bur i lag med foreldra sine og den eldre broren Stig. Stig er ein leiestjerne for dei yngre gutane, og gjer dei kjent med Bob Dylan og seinare the Doors. Gunnar tek ofte ansvar, og blir den mest politiske av dei fire. Han går inn i SUF, seinare AKP(m-l). Han er assosiert med John Lennon.
Ola
Ola er litt av ein rævdilt i gjengen, den minste og svakaste, noko overvektig og stam. Far hans er barberar på Solli Plass, og han bur i lag med foreldra og søstera Åse. Han blir med tida gift med Kirsten, som Åse var brevven med. Dei får ein son, Rikard, mot slutten av boka. Han er assosiert med Ringo Starr.
Nina
Nina er kjærasten til Kim. Ho har dansk far, og reiser med tida til København. Ho og Kim er "av og på" gjennom boka, og greier sistpå å få eit barn saman (Eleanor, fødd 1973 - ikkje nemnt før i Bisettelsen). Som Seb landar Nina "på køyret", og lyt hentast inn att.
Gåsen
Gåsen (Christian Ellingsen) er endå meir rævdilt enn Ola, sidan han står utanfor gjengen. Han er biletet på ein "prektig" skoleelev som gjer alt rett, og blir erta for det. Han er musikalsk og spelar orgel, men freistar å gje etter for Kim og dei andre ved å syne seg tøff å stela eit blad for dei. Dette fører han inn i religiøs krise, og han går mest til grunne på det. Kim bergar vitet hans, men han blir aldri heilt den same. Seint i boka går han og Seb inn i Children of God-rørsla.
Dragen
Dragen er motsett av Gåsen på alle vis, mislukka, svær og problematisk. Han skamferer andletet 17. mai 1965 med ein kinaputt, freistar å drepa læraren, og går sistpå til sjøs, der han drep ein styrmann og kastar seg på sjøen. Dei andre finn at han nok kjem bort der.
10. oktober
10. oktober er den 283. dagen i den gregorianske kalenderen (284. under skotår). Det er 82 dagar att av året.
Standardbilløp
Standardbilløp er ei form for billøp der ein nyttar tevlingsbilar baserte på vanlege personbilar for landevegsskøyring.
Bilar tiltenkt standarbilløp har same karosseri som gatevarianten, men kan ellers modifiserast med motor, girkasse, hjuloppheng, bremser og dekk. Ein nyttar spoilarar for å få betre aerodynamikk
Kjende standardvognsmeisterskap
Nokre av dei viktigaste nasjonale og internasjonale meisterskapa er:
Eru
Eru er ein skapande gud, men grip sjeldan inn i forholda i Ëa. Det daglege styringa vert overleten Manwë og dei andre maktene. Han er mest synleg i Silmarillion, og grip inn ved desse høva:
I Ringdrotten vert Eru nemnd indirekte ein gong, og då i soga om Aragorn og Arwen, då Aragorn skal døy. Her vert dauden omtala som «gåva den eine gav menneska». Elles vert ikkje Eru nemnd på noko vis i den boka.
Tolkien, som var kristen, gjev små ymt om at den same Eru skal gripe inn seinare i verdssoga, gjennom inkarnasjonen og oppståinga.
Ptolemais
Ptolemais er eit gammalt gresk stadnamn og eit kvinnenamn, og kan syne til:
Kross
Kross (bokmål kors, frå norrønt kross, avleidd frå latin crux via gammalirsk cros) er ein figur der to linjer kryssar einannan, vanlegvis i rett vinkel. Krossforma vert særleg nytta som matematisk symbol og som symbol på kristendomen og den kristne kyrkja. Andre tydingar er mellom anna dei fire elementa, himmelretningane eller sameininga av det guddommelege i den loddrette linja og verda i den vassrette.
Historie
Opphavet til krossen er førhistorisk. Ein kross er eit ganske enkelt teikn, so det er ikkje overraskande at folk mange stader har teikna det. Krossen har dei fleste stadene hatt ei religiøs tilknyting og har mange stader vorte sagt å bringa hell.
Krossen har vore ein symbol som har vorte brukt i mange kulturar gjennom heile historia. Avbildingar frå steinalderen viser ei form for krossar. Det vart brukt av mange av gamletidas kulturfolk, og kanskje er Egypt mest kjent i so måte. Krossymbol av mange forskjellige typar er kjent i Midtausten, antikkens Hellas, Romarriket, Asia og Amerika.
Til minne om krossfestinga av Jesus og oppstoda hans byrja kristne å nytta krossen som symbol kanskje allereie frå det første hundreåret, og i aukande grad i dei påfølgjande hundreåra då kristendommen vart godteken og krossfesting vart avskaffa i Romarriket. Framstillingar av Kristus på krossen, krusifiks, vart vanlege frå 400-talet. Som symbol på Jesus sin offerdød vart det ogso brukt som symbol på døden.
Bruk
Krossar vert brukt til symbolikk, rituale og utsmykking i ei rekkje samanhengar. Krossar kan berast av kristne truande og geistlege som eit symbol på trua i form av smykke, kroppsteikningar eller tatoveringar. Krossar kan hengjast eller setjast opp inne i bygningar eller utandørs, til dømes på plassar, åsar eller kyrkjegardar. Krossar ein kan bera med seg kan brukast til prosesjonar. Krossen er også utgangspunkt for mange kyrkjebygningar kjende som krosskyrkjer.