cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ilsviklinja
Ilsviklinja var eit jernbanesidespor som gjekk frå respektive Skansen stasjon og Marienborg til industriområdet i Fagervika i Trondheim. Spora vart mellom anna nytta til transport av svovelkis og sink frå Killingdal gruver i Holtålen via Rørosbanen til selskapet sitt oppreiing- og utskipingsverk i Fagervika frå 1953 til nedlegginga i 1986. I tillegg hadde sporet att ei rekke sidespor til Ila pir og ulike verksemder basert i Ilsvika og i Fagervika.
Historie
Ilasporet frå Skansen stasjon til Fagervika var på rundt 2,3 kilometer og vart bygt i 1884. Sporet gjekk langs industriområdet ved Nedre Ila og forbi Trondheim kornsilo og Ila pir før det møtte Steinbergsporet rett aust for reservekraftverket i Ilsvika, der dei saman gjekk vidare som eitt spor mot Fagervika.
Steinbergsporet frå Marienborg til Fagervika var på rundt 1,2 kilometer og vart bygt under andre verdskrig. Sporet gjekk gjennom Steinberget tunnel (612 meter) og Møllehaugen tunnel (90 meter) før det møtte Ilasporet ved reservekraftverket i Ilsvika. Begge desse spora vart stengde hausten 1995, og har i seinare tid blitt fjerna heilt, mellom anna gjennom bygginga av Nordre avlastningsveg og gjenopninga av Ilabekken.
Trondheim kommune sette i gang med opprydding av områda rundt (pga sterk forureining frå området) i april/mai 2010 med tanke på å opparbeide friområde. I dag eksisterer det om lag 100 meter av skjenegangen ved tankanlegget i Fagervika, og at banens opphavlege trasé frå Ilsvika til Fagervika er open som gang- og sykkelsti.
Pamplona
Pamplona (baskisk Iruñea eller Iruña) er hovudstaden i Navarra i Spania og det tidlegare kongedømet Navarra.
Byen er verdskjend for San Fermín-festivalen frå 7. til 14. juli der okseløpet er ein av hovudattraksjonane. Byen har kring 200 000 innbyggjarar.
Geografi
Pamplona ligg midt i Navarra i den runde dalen Cuenca de Pamplona, som knyter fjella i nord til Ebrodalen. Klimaet og landskapet er ein overgang mellom dei to geografiske regionane i Navarra. Det historiske sentrumet i Pamplona ligg på høgresida av elva Arga, ei sideelv til Ebro. Byen har sidan vokse på begge sider av elva. Byen har maritimt klima med innslag av kontinentalt middelhavsklima.
Historie
Vinteren 75-75 f.Kr. var området ein leir for den romerske general Pompeius i krigen mot Sertorius. Han vert rekna som grunnleggjaren av Pompaelo, som vart Pamplona. Ein meiner at det var hovudbyen til vaskonane og at dei kalla han Iruña, 'byen'. Den romerske Pompaelo låg i provinsen Hispania Tarraconensis, ved Ab Asturica Burdigalam, vegen frå Burdigala (dagens Bordeaux) til Asturica (dagens Astorga);.
Etter at Romarriket fall og under den vestgotiske perioden (300- til 700-talet), levde vaskonane fritt, men var truleg underlagt vestgotarane. Fleire biskopar frå Pamplona deltok på råda i Toledo. På 700-talet veksla maurarar og frankarar om å ha kontroll over byen. Den mest kjende episoden frå denne perioden var då Karl den store øydela bymurane etter at han ikkje klarte å ta Zaragoza i 778. Han vart så slått i det kjende slaget ved Roncevaux. Seint på 700-talet kjempa dei to sidene om området, men ingen av dei klarte å få permanent fotfeste, truleg på grunn av interne kampar mellom den baskiske krigsadelen. I 824 vart til slutt Íñigo Arista krona som konge av Pamplona. Dette kongedømet styrkte sjølvstendet sitt frå det svekka Frankarriket og kalifatet Córdoba. I denne perioden var likevel ikkje Pamplona ein skikkeleg by, men meir ei festning.
Frå 1000-talet førte økonomisk vekst til at byen voks. Biskopane i Pamplona tok over ei styrande rolle. Jakobsvegen og pilegrimane som vandra til Santiago de Compostela medverka ein god del til handelen og kulturelle utvekslingar med det kristne Europa på andre sida av Pyreneane. På 1100-talet vart byen utvida med to separate burgos (sjølvstendige kommunar): San Cernin og San Nicolás. Gamle Pamplona og dei nye burgosane var nesten alltid i småstridar mellom kvarandre. Den mest dramatiske episoden var øydelegginga av Navarreríaen av dei to andre kommunane og massakren av folkesetnaden i 1276. Staden vart forlaten i nesten femti år. Kong Karl III samla kommunane til ein enkelt by att i 1423.
Etter at Navarra vart ein del av Spania i 1512, vart Pamplona verande hovudstad i det sjølvstyrte kongedømet Navarra, som fekk halde sine eigne institusjonar og lover. Pamplona hadde ei nøkkelrolle i forsvaret av Pyreneane. Sørsida av byen var svakare og den navaresiske kong Ludvig I fekk bygd ei borg her tidleg på 1300-talet, der dagens Plaza del Castillo (Borgplassen) er. Etter at området vart erobra av Castilla fekk kong Ferdinand V øydelagd borga i 1513 og ei ny vart bygd like ved. Artilleriteknologien utvikla seg og dette kravde ei fornying av festningssystemet rundt byen. Kong Filip II gav ordre om å få bygd eit stjernefort på sørsida av byen og modernisere alle murar. Murane som står i dag er frå seint på 1500-talet til 1700-talet.
Fluminense Football Club
Fluminense Football Club er ein idrettsklubb frå Rio de Janeiro i Brasil, stifta 21. juli 1902. Klubba blei opphavleg stifta som ein rein fotballklubb, og det er fotballaget som klubben er klart mest kjend for. Klubben har eit rivalforhold til Flamengo, og derbya mot denne klubba er blant dei mest berykta i Brasil.
Pamplona
Historie
På 1800-talet spelte festningsbyen ei viktig rolle i fleire av krigane som Spania var involvert i. Under napoleonskrigane okkuperte franske troppar byen i 1808 og hadde han fram til 1813. Under karlistkrigane (1833–1839 og 1872–1876) var Pamplona begge gongane kontrollert av dei liberale. Krigane viste at dei nye artilleria ville vere for sterke mot dei gamle murane, så styresmaktene fekk bygd ei festning på toppen av fjellet San Cristóbal, tre kilometer nord for Pamplona.
Fluminense Football Club
Fluminense speler for tida i brasiliansk Série A, som den har vunne ein gong (1984). Elles er 30 Rio-delstatsmeisterskaptitlar det viktigaste på merittlista til klubben. Kallenamnet til klubben Tricolor kjem av dei tre fargane på draktene til laget, vinraud, grøn og kvit. Også laget sin tilhengjarane ber dette namnet. Den eigentlege heimebana til klubben heiter Laranjeiras, og er det eldste fotballstadionet i Brasil (bygt 1905 ). Kapasiteten er etter kvart blitt redusert til 8 000, og av denne grunnen blir no heimekampane spelte på Maracanã. Klubben planlegg bygging av ein ny heimearena. Rivelino, Gerson, Romário og Branco er blant dei mest kjende spelarane som har spelt for klubba.
Pamplona
Historie
På grunn av den militære rolla, kunne ikkje byen vokse utanfor murane. Dermed vart det bygd smalare og høgare hus, og bakgardane forsvann gradvis. På 1800-talet betra vegtilhøva seg og jernbanen kom til byen i 1860. Industrien stod derimot svakt gjennom den industrielle revolusjonen på 1800-talet.
Etter at militæret forlet Pamplona kunne industrialiseringa og modernseringa av Pamplona kome i gang. Dette skjedde særleg på andre halvdel av 1900-talet. Folketalet auka som følgje av innflytting frå landsbygda i Navarra i 1960- og 1970-åra, samt frå andre mindre utvikla område i Spania, hovudsakleg Castilla y León og Andalucía. Sidan 1990-åra har innflyttinga stort sett kome frå utlandet.
Styving
Styving er eit norsk jordbruksuttrykk, i samband med lauving. Uttrykket stammar frå småbruk på Vestlandet der vinterforet til sau og geit vart supplert med greiner frå lauvtre. Både ask, alm og selje har vore nytta, avhengig av kva som voks på garden.
Treet vart kutta ned til lageleg arbeidshøgd, irekna avkorting av tjukke greiner. Treet vart ein styving. I staden for å gro ut ny stamme og tjukke greiner, voks det ut mange smågreiner. Desse kunne ein då hausta av.
Styvingen vart hausta om våren medan saft og sevje var på topp. Greinene vart kutta ned og anten liggjande på staden eller lagt fram til sauene. Fôrtilskotet er svært populært og verdifullt særleg for drektige dyr. Skikken har truleg vore meir utbreidd før, men finst framleis per 2006.
Styvingar er ofte rart forma og får «personlegdom» over tid. Kunstnerisk anlagte bønder har nok av og til sett på utforming og uttrykk som ein del av gjeremålet. Den mest kjende styvingen i norsk kunst finn ein i tresnittet Seljekall av vestlandsmålaren Nikolai Astrup.
Tidlegare vart styving eller lauving sett på som noko fattige bønder gjorde. Dette kjem og til uttrykk i eit skaldekvad av Øyvind Skaldespille som gav eit levande glimt frå kvardagslivet på Hålogaland i uårstida (ikr. 970), der det var svolt og mangel på korn rådde, og der ein måtte fôra buskapen med bjørkeblad, slik finnane (= samane) gjorde:
Pasjonsblomefamilien
Pasjonsblomstfamilien (Passifloraceae) er ein plantefamilie i ordenen Malpighiales. Han omfatter ca. 530 artar fordelt på 18 planteslekter. Pasjonsfrukt kjem frå slekta Passiflora i denne familien.
Gustav IV Adolf av Sverige
Gustav IV Adolf, var konge av Sverige frå 1792 til han abdiserte i 1809. Til 1. november 1796 styrte ei formyndarregjering under leiing av hertug Karl, den seinare kong Karl XIII av Sverige.
Gustav IV Adolf var son av Gustav III og Sofia Magdalena av Danmark. Han var gift den 31. oktober 1797 med Fredrika av Baden.
I 1805 slutta han seg til aliansen mot Napoleon Bonaparte i Napoleonskrigane. Kampane gjekk ikkje godt. I 1807 måtte Sverige rømma ut av Pommern. Sverige måtte òg gje Finland over til Russland. Samstundes var det risiko for eit åtak mot sjølve Sverige av styrkar frå Danmark og Frankrike. Kongen ville ikkje gjera slutt på deltakinga i krigen. For å hindra eit svensk samanbrot fengsla militære kongen og familien hans på Gripsholms slott.
Etter statskuppet abdiserte Gustav friviljug den 29. mars 1809 i von om å få sonen som etterfylgjar. Den 19. mai vedtok den svenske riksdagen, som var dominert av hæren, at heile familien skulle fjernast frå trona. Hertug Karl vart utropa til konge som Karl XIII av Sverige.
Reisafjorden
Reisafjorden (samisk Ráisavuotna) er ein fjordarm av Kvænangsfjorden i Skjervøy og Nordreisa kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 32 km sørvestover til Storslett i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Skjervøya i vest og Store Haukøya i aust. Sør for Store Haukøya går Haukøysundet austover til Kvænangen. Kågen er ei anna øy på vestsida av fjorden. Her går Maursundet på sørsida av øya og vestover til Lyngen. Reisafjorden går sørover på fastlandet langs austsida av Maurneset. Han har to fjordarmar på austsida, Oksfjorden og Straumfjorden. Bortsett frå tettstaden Skjervøy, som ligg ved fjorden heilt ute, ligg dei fleste busetnadene i den indre delen av fjorden. Her finn ein bygda Bakkeby på vestsida, inst i Bakkebyfjorden. Storneshamn er ei grend på andre sida av fjorden. Nesten heilt inne i fjorden ligg tettstaden Sørkjosen og Sørkjosen lufthamn, medan Storslett ligg heilt inne. Her munnar Reisaelva ut i fjorden.
E6 går langs vestsida i den indre delen av fjorden og utover på Straumfjorden og Oksfjorden. Riksveg 866 går utover til Skjervøya på vestsida.
Gudmund Skjeldal
Gudmund Skjeldal er ein norsk idéhistorikar, forfattar  og tidlegare landslagsløpar i langrenn frå Bulken i Voss kommune. Den beste plasseringa hans i verdscupen er andreplass på femmila i Holmenkollen i 1993, då Aleksej Prokurorov vann.
Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Skjeldal, som debuterte i verdscupen i langrenn 1991, fekk så plass på det norske landslaget. Han vart sterkt kritisk til utviklinga i langrennssporten i sær, og toppidrett i stort. I 1994 valde han å gå ut av landslaget, og gav i 1995 ut boka På villspor - takk og farvel til toppidretten der han reflekterer over valet sitt og kjem med kritikk mot ideologien rundt toppidretten. Han la opp som toppløpar i 1995.
Idéhistorikar
I 2007 - 2008 var Skjeldal leiar for klimakampanjen «Hvit vinter». I 2007 gav han også ut boka Fallande snø - den norske klimautfordringa der han mellom anna tek eit oppgjer med klimapolitikken til Jens Stoltenberg. I 2009 kom Feber - historia om norsk olje og gass ut, i samarbeid med statsvitaren og klimaaktivisten Unni Berge. I denne boka stiller Skjeldal spørsmålet om det norske oljeeventyret framleis kan kallast eit eventyr. Boka utgjer ein slags trilogi om menneskeskapte klimaendringar saman med Den siste langrennaren og Fallande snø.
Gudmund Skjeldal skriv på nynorsk. Han jobbar som lektor på vidaregåande skule i Oslo der han er busett og har to born.
Jonathan Bornstein
Jonathan Rey Bornstein er ein amerikansk fotballspelar som har spela for Tigres de la UANL i den mexicanske fotballigaen, og for det amerikanske landslaget. Han spelte heile den profesjonelle karrieren sin for Chivas USA i Los Angeles, fram til han drog til Mexico etter 2010-sesongen. I den første sesongen sin i klubben vart han kåra til årets nykommar i MLS. Han debuterte for USA sitt A-landslag 20. januar 2007 i ein kamp mot Danmark, og skåra i same kampen. Han er av blanda jødisk og mexicansk opphav.
Ulrik Olsen
Johan Ulrik Olsen, fødd på Hitra, mest kjend som Ulrik Olsen, var ein norsk politikar som representerte Arbeiderpartiet. Han var blant anna kjend som stortingsrepresentant gjennom 27 år, og som statsråd i tre regjeringer. Han var utdanna snikkar.
Olsen starta si politiske karriere som kommunepolitikar i Kristiansund. Han blei innvald i bystyret første gong i 1913 og hadde bystyre- og formannskapsverv fram til 1951. Han var ordførar i byen mellom 1934-1940 og 1945-1947. I 1934 blei han første gong vald inn på Stortinget. Han blei først vald inn som representant for kjøpstadane i Møre og Romsdal, frå 1954 blei han vald inn frå Møre og Romsdal fylke. Han gjekk ut av Stortinget etter valet i 1961. Som stortingspolitikar var han blant anna formann i Kommunalkomiteen 1945-1948.
Olsen var saksordførar då Stortinget handsama opprettinga av Kommunal- og arbeidsdepartementet, men var ikkje opphavleg ein av kandidatane då Einar Gerhardsen skulle finne den første til stillinga. Det var først då Ulrik Olsen sjølv gav uttrykk for at han kunne tenke seg jobben, at Gerhardsen og personane statsministeren rådførte seg med, fann ut at Olsen burde få tilbodet.
Ulrik Olsen sat som kommunal- og arbeidsminister i nesten 10 år, frå 20. desember 1948 til 1. september 1958, og var såleis ein del av Einar Gerhardsen si andre regjering, Oscar Torp si regjering og Einar Gerhardsen si tredje regjering.
Ambient Monkeys
Ambient Monkeys, med undertittelen Dream Folder #1 At Crimson's Train Lodge «Myopia World», er det 59. albumet og det 25. studioalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream.
Bakgrunn
I juni 1998 kom albumet ut på ny med nytt plateomslag, utan «Largo (from Xerxes)», som ein del av plateboksen Dream Dice, og seinare òg som ei separat plate. I 1999 kom Ambient Monkeys nok ein gong ut med nytt plateomslag, og det same skjedde ein fjerde gong i 2009.
Greenwich
Namnet Greenwich stammar frå angelsaksisk Grenewic eller Grenevic som tyder 'grøn hamn'.
Ambient Monkeys
Medverkande
Gisela Kloetzer - spelte på originalutgåva av «Largo (From Xerxes)» frå albumet Tyranny of Beauty i 1995.
Greenwich
Old Royal Observatory frå 1675, som blei teikna av Christopher Wren, ligg i Greenwich og er i dag eit museum. Standardtida Greenwich Mean Time har namn etter nullmeridianen som går gjennom Greenwich. Royal Naval College som blei teikna av Inigo Jones og Christopher Wren stod ferdig i 1705. The Queen's House har sidan 1934 husa det nasjonale maritime museet i Storbritannia. Ved piren i Greenwich ligg den vidkjende klipperen Cutty Sark.
Tinnsjå
Tinnsjå, også kalla Tinnsjøen eller Tinnsjø, er ein innsjø delt mellom kommunane Tinn og Notodden i Vestfold og Telemark. Innsjøen har eit areal på 51 km² og er 460 meter på det djupaste. Frå vest kjem Måna frå Møsvatnet og Rjukan, frå nord kjem elva Mår frå innsjøen Mår, Gøystavatnet og Kalhovdfjorden. Tinnsjå er ein del av Skiensvassdraget, og vert drenert via Tinnelva i sør, ned til Heddalsvatnet. Tinnsjå er den fjerde djupaste innsjøen og den tjuande største.
Under den andre verdskrigen, i 1944, vart tinnsjøferja DF «Hydro» sprengt av norske motstandsfolk på Tinnsjøen. om bord hadde ho ei last med tungtvatn. Vraket av ferja vart lokalisert av eit dykkarlag frå Notodden i 1993. I 2004 vart vraket igjen undersøkt då eit amerikansk filmselskap skulle gjere opptak av vraket. Dei fikk opp fat som inneheldt tungtvatn (deuterium).
Ole Bærøe
Ole Ludvig Bærøe var ein norsk gardbrukar, agronom og politikar frå Våle i Vestfold. Han var landbruksminister 1926–28, kyrkje- og undervisningsminister 1927–28 og formann i Høgre 1937–40. Periodane 1928-30 og 1934-43 var han stortingsrepresentant for høvesvis Hedmark og Akershus.
Liv og gjerning
Ole Bærøe var fødd i Undrumsdal i Våle, faren var amtsagronom og gardbrukar. Sjølv tok han eksamen ved Jarlsberg og Larviks amts landbruksskule på Fossnes i 1897, samt eksamen ved jordbruksavdelinga på Norges landbrukshøgskole i 1899. Åra 1900-04 var han stipendiat ved landbrukshøgskulen.
Høyanger
Høyanger er ein industristad og kommunesenteret i Høyanger kommune i Ytre Sogn i Vestland fylke. Tettstaden har og ligg inst i Høyangsfjorden på nordsida av Sognefjorden. Viktigaste arbeidsgjevaren er Hydro Aluminium.
Industristaden vart bygd opp frå 1916, før det var området ei jordbruksbygd.
Ole Bærøe
Liv og gjerning
Bærøe var gardsfullmektig på Skog i Brøttum i 1900, landbrukslærar på Rikheim i Lærdal 1903/04, forvaltar av storgarden Tomb 1904–09, amtsagronom i Hedmark 1909–10, forvaltar av Jarlsberg hovudgard i Sem 1910–17. Frå 1917 til -26 var han styrar av Jønsberg landbruksskole og sidan 1929 driftsleiar ved Norges landbrukshøgskole. Gjennom mange år redigerte han landbrukssidene i Aftenposten.
Bærøe var medlem av Sem heradsstyre 1913–16 og deretter medlem av Romedal heradsstyre 1919–28. Han var statsråd i Landbruksdepartementet i Lykke-regjeringa frå 5. mars 1926 til 27. januar 1928. Tingbolken 1928-30 representerte han Hedmark og Høgre på Stortinget, der han var medlem av landbrukskomitéen. Frå 1934 til -40 var han atter stortingsmann, då innvald frå Akershus fylke, medlem av finans- og tollkomitéen.
Frå 1928 var Bærøe medlem av sentralstyret i Høgre. Då maktkampen i Høgre mellom stortingspresident Carl Joachim Hambro og formann Johan H. Andresen enda med at sistnemnde i 1937 trekte seg frå vervet, vart den «lojale og noe bleke» nestformannen gjennom tre år, Ole Bærøe, vald til ny partiformann i Høgre.
I juni 1940 deltok Bærøe i riksrådsforhandlingane med den tyske okkupasjonsmakta. Den 17. juni nekta han å underskrive ei «henstilling til kongen om å abdisere». Han var også avvisande til å vere med på å kalle saman «Stortinget i en situasjon der landet var okkupert av en fiendtlig makt».
Paleozoikum
Paleozoikum eller jorda si oldtid (frå gresk palaio (παλαιο), «gammal» og zoe (ζωη) «liv», som til saman tyder «gammalt liv») er den første geologiske æraen i eonet fanerozoikum. Paleozoikum utgjer perioden som byrja for om lag 542 millionar år sidan og enda for 251 millionar år sidan (ICS, 2004), og er vidare delt inn i seks geologiske periodar, frå eldste til yngste er desse: kambrium, ordovicium, silur, devon, karbon og perm.
Liv i paleozoikum
Paleozoikum dekkjer perioden frå dei første talrike fossila av organismar med mjukt ytre dukka opp og fram til tida då kontinenta starta å verte dominert av store, relativt sofistikerte krypdyr og relativt moderne planter. Den nedre (eldste) grensa vert typisk sett til då dei første trilobittane og archeocyathidane dukka opp. Den øvre (yngste) grensa er sett til ei stor utryddingshending 300 millionar år seinare, som vert kalla permutryddinga. I nyare tid set ein den nedre grensa til då dei særeigne sporfossila Trichophycus pedum dukka opp første gong.
I starten av æraen var alt liv avgrensa til bakteriar, algar, svampar og ei gruppe gåtefull organismar kalla edicarafaunaen. I starten av perioden oppstår særs mange nye organismar nesten samstundes, eit fenomen som har fått namnet den kambriske eksplosjonen. Det er spor på at enkle livsformer kan ha gått på land alt i starten av paleozoikum, men planter og dyr byrja ikkje å kolonisere landjorda for fullt før silur, og blomstra ikkje før i devontida. Sjølv om primitive virveldyr er kjende heilt frå starten paleozoikum var dyreverda dominert av virvellause dyr fram til midten av palezoikum. Fiskebestanden eksploderte i devontida. Seint i paleozoikum byrja store skogar av primitive planter å dekke store landområde og desse danna dei store kolførekomstane i Europa og aust i Nord-Amerika. Mot slutten av æraen hadde dei første store, sofistikerte øglene og dei første moderne plantene (bartre) utvikla seg.
Klima
Klimaet i tidleg kambrium var truleg moderat i byrjinga, men vart gradvis varmare gjennom kambrium. Gondwana flytta seg derimot raskt sørover og la seg direkte over Sørpolen. Klimaet i tidleg paleozoikum var sterkt sonalt, og det førte til at «klimaet» på sett og vis vart varmare, men områda der kontinenta og livsformene var vart kaldare. Baltica (Nord-Europa og Russland) og Laurentia (austlege delar av Nord-Amerika og Grønland) vart verande i den tropiske sona, medan Kina og Australia låg i farvatn som i det minste var tempererte. Tidleg paleozoikum enda heller brått med ei kort, tilsynelatande streng, istid. Denne kuldebølgja førte til den nest største utryddingsprosessen i fanerozoikum. Etter kvart vart klimaet varmare igjen.
I midten av paleozoikum var klimaet stabilt. Havnivået auka igjen etter at isen under istida smelta. Baltica og Laurentia slo seg saman og bitar av Gondwana stara å flytte seg nordover til område med relativt varmt, og grunt hav. Etter kvart som plantene fekk fotfeste på jordoverflata auka oksygennivået i atmosfæren, medan karbondioksidnivået fall. Temperaturgradienten mellom nord og sør vart då kanskje mindre og/eller dei fleircella dyra vart meir hardføre.
I sein paleozoikum skjedde det fleire ting ein ikkje har svar på. Mississippitida byrja med brå auke i atmosfærisk oksygen, medan karbondioksidnivået nådde eit rekordlågt nivå. Dette destabiliserte klimaet og førte til ei, og kanskje to, istider i løpet av karbontida. Desse var langt mindre alvorlege enn den korte istida i sein orodovicium og fekk derfor ikkje så stor innverknad på livet på jorda. I cisuralium hadde nivået til både oksygen og karbondioksid normalisert seg. På denne tida hadde derimot Pangea samla seg og danna eit enormt, tørt innlandsområde som opplevde ekstremt høge temperaturar. Under lopingium fall havnivået, karbondioksidet auka og klimaet vart generelt langt verre, og det heile enda i den katastrofale permutryddinga.
Ordførarar i Sandstad
Ordførarar i Sandstad. Sandstad kommune på Hitra blei oppretta 1. juli 1914. Den blei slått saman med Fillan kommune, Hitra kommune og Kvenvær kommune til den nye Hitra kommune med verknad frå 1. januar 1964.
St. Pauls katedral
St. Pauls katedral er katedralen til den anglikanske biskopen av London. Den ligg på Ludgate Hill i City of London. Dagens katedral blir rekna for å vere den femte på staden, og blei bygd etter at ein eldre katedral blei øydelagt i bybrannen i 1666.
Pastill
Pastillar er små, tablett- eller pilleliknande drops eller dragerte gelèkuler. Dei kan ha ulike smakar, det kan til dømes vere frukt-, lakris-, salmiakk- eller saltpastillar. Fleire pastillar er gode mot sår hals, såkalla halspastillar, andre kan vere med stoff for tann- eller munnhygiene. Pastiller vert selde som godteri i kioskar og daglegvarebutikkar.
Ordet pastill kjem frå det franske pastille og italiensk pastillo som igjen stammar frå det latinske pastillum, det vil seie «pille».
Steven Chu
Steven Chu er ein amerikansk fysikar og demokratisk politikar. Som forskar er han særleg kjend for arbeidet sitt innan kjøling og lagring av atom med laserlys, som han vart tildelt Nobelprisen i fysikk for i 1997. Han delte prisen med amerikanske William D. Phillips og franske Claude Cohen-Tannoudji.
Chu vart energiminister i Barack Obama-regjeringa den 21. januar 2009. Chu er ein uttalt tilhengjar av meir forsking på alternative energikjelder og kjernekraft, og meiner at å gå vekk frå fossilt brensel er essensielt for å kjempe mot global oppvarming.
959 Arne
959 Arne er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 30. september 1921 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Asteroiden er ein X-type-asteroide med ei særs lang rotatsjonstid på 123,7 timar. Han har namn etter Arne Asplind, sonen til den svenske astronomen Bror Asplind (1890–1954).
Bay of Islands
Bay of Islands er ei havbukt i regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Ho ligg 60 km nordvest for Whangarei.
Bay of Islands er eit av dei mest populære reisemåla for sportsfiske og segling i landet, og er også svært attraktivt for generell turisme. Området har vore internasjonalt kjent for sportsfiske sidan den amerikanske forfattaren Zane Grey skreiv om det på 1930-talet.
Geografi
Bukta har eit uregelmessig, 16 km breitt innløp på nordaustkysten til Nordøya. Ho er ei naturleg hamn med fleire armar som strekkjer seg inn i landet; dei største er Waikare Inlet i sør og Kerikeri Inlet og Te Puna Inlet (Mangonui) i nordvest. Den vesle byen Russell ligg i enden av ei kort halvøy som strekkjer seg inn i bukta frå søraust. Fleire øyer ligg nord for denne halvøya, Urupukapuka Island i aust og Moturoa Island i nord er dei største. Halvøya Purerua Peninsula strekkjer seg mot vest i bukta, nord for Te Puna Inlet, og ei anna halvøy, Cape Brett Peninsula, går 10 km ut i Stillehavet ved austenden av bukta.
Historikk
Den første europearen som kom til området, var kaptein James Cook, som namngav det i 1769. Bay of Islands var det første området på New Zealand som vart busett av europearar. Kvalfangarar kom dit sist på 1700-talet, og dei første misjonærane i 1814. Det første fullbods europeiske barnet som ein har oppteikningar om vart fødd på New Zealand, var Thomas King, som vart fødd i 1815 i Oihi Bay i Bay of Islands. (Der er påstandar om at ei europeisk jente vart fødd tidlegare, i busetnaden Dusky Sound på Sørøya, men desse er ikkje stadfesta.)
Området har mange interessante historiske busetnader, t.d. Paihia, Russell, og Kerikeri. Russell, tidlegare kjend som Kororareka, var den første permanente europeiske busetnaden på New Zealand, og skriv seg frå tidleg på 1800-talet. Kerikeri har mange historiske stader frå den tidlegaste europeiske busetjinga: Mission House, også kalla Kemp House, er den eldste trebygningen i New Zealand, og Stone Store, eit tidlegare varehus, den eldste steinbygningen i landet. Bygginga av den siste starta 19. april 1832.
Kuriosa
I ei undersøking i 2006 fann ein at Bay of Islands hadde den nest blåaste himmelen i verda, etter Rio de Janeiro.
Riksveg 94
Riksveg 94 (Rv94) går mellom Meland i Hammerfest og Skaidi i Kvalsund.
Før 1. januar 2010 gjekk vegen frå Hammerfest lufthamn, sjå fylkesveg 94.
Meland Rossmollgata Fuglenesbukta Fuglenesveien Nedre Molla Strandgata Kirkegata Akkarfjordveien Fjordveien Rv94
Kvalsundveien Rv94
Finn E. Kydland
Finn Erling Kydland er ein norsk økonom og nobelprisvinnar busett i USA. Hovudområda hans er makroøkonomi og politisk økonomi.
Nobelprisarbeidet
Modellen deira løyste problem frå 70-talet med høg inflasjon og høg arbeidsløyse som dei eldre økonomiske modellane til John Maynard Keynes ikkje kunne hanskast med. Den nye modellen gjekk ut på å binda økonomipolitikken slik at alle visste kva som kom til å skje seinare.
Personleg
Kydland kjem opphavleg frå Gjesdal. Han skal ha fått interessa for økonomi då han byrja å føra rekneskapa for ein venn som alte opp mink. Han studerte seinare faget ved NHH og tok doktorgrada ved Carnegie Mellon University i Pittsburgh der han òg er professor. Han har den same stillinga ved University of California.
Tablett
Tablett er den vanlegaste forma eit legemiddel har. Ein tablett er berekna til peroral bruk og inneheld medisin i dosert mengd. Tablettar vert til vanleg laga ved at ein komprimerer ei pulverblanding. Om lag to tredelar av alle reseptar blir gitt som faste doseringsformer, og halvparten av desse er komprimerte tablettar.
Tabletten hadde en forløpar, Terea sigillata, som tyder forsegla jord og som var kjent i gresk medisin. Moderne tablettar er kjende frå 1843.
Hans Riddervold
Riddervold var fødd ved Åsgårdstrand i Vestfold. Far hans var skipsførar, og han var sjølv til sjøs ei kort tid. 1813 vart han student ved universitetet i Kristiania, tok andreeksamen året etter. 1814-17 var han lærar ved katedralskulen i hovudstaden og lærar ved krigsskulen. Han vart cand. theol. i 1819 og fekk stilling som residerande kapellan i Fredrikstad og overlærar ved 'Fredrikstad høiere almenskole'.
Riddervold vart tilsett sokneprest i Fredrikshald i 1832, frå 1838 var han i tillegg prost i nedre Borgesyssel. 1842-43 var han sokneprest i Østre Toten. År 1843 vart han utnemnd til biskop i Trondhjems stift. Han var den fyrste biskopen utnemnd etter at prostane fekk rett å stemme ved biskopsval.
19. april 1848 gjekk Riddervold ut av Stortinget då han vart statsråd og sjef i Kyrkjedepartementet. Han leia dette departementet heilt fram til 1. juli 1872, bortsett frå to avbrot, 1849-50 og 1854-55.
Riddervolds politiske og geistlege arbeid var prega av det konservative livssynet hans, men han var ingen motstandar av forsiktige reformer. Skulepolitisk var han ein føregangsmann med sterke ynskje om å heve skulens nytte.
Riddervold vart tildelt Storkors av St. Olavs Orden i 1859 og Borgardådsmedaljen i gull i 1869.
Riddervolds plass i Oslo er kalla opp etter han.
Akrylnitril-butadien-styren
Akrylnitril-butadien-styren, ofte kalla ABS-plast, er ein type termoplast.
ABS-plast er, saman med PLA (polymjølkesyre), ein type plast som blir brukt som filament i mindre 3D-printerar. ABS-plast er petroleumsbasert, medan PLA er basert på stive.
Eggebalansering
Eggebalansering er ein skikk som går ut på å plassera egg på høgkant. Han er kjend frå kinesisk kultur, og er også blitt spreidd til USA.
Sjølv om den ovale forma til egg gjer dei vanskeleg å setja på høgkant, har eggeskal vanlegvis fleire irregulære felt som gjer at ein kan setja dei opp utan større problem. Folketru i samband med kinesisk nyttårfeiring, drakebåtfeiringa duanwu og vårjamdøgn knyter eggebalansering til krafter frå månen eller sola, men ein kan utføra eggebalansering kva tid som helst.
Historie
I Taiwan har skikken tidvis vore knytt til drakebåtfeiringa duanwu i staden, på den femte dagen i den femte månaden av det kinesiske året.
Andre metodar
Ein kan gjera det lettare å balansera eit egg (eller juksa) ved å strø salt på overflata ein har tenkt å balansera egg på. Saltkrystalla gjer flata meir ujamn, slik at egget kan balansera mellom krystallar. Når egget står stødig kan ein blåsa bort resten av saltet, slik at metoden blir vanskeleg å merka.
Columbi egg er ei soge som går ut på at Christofer Columbus skal ha kome på ein enkel måte til å få eit egg til å balansera på: Ved å banka det i bordet.
Anna Pihl
Anna Pihl er ein dansk fjernsynsserie frå 2006. Serien handlar om åleinemora Anna Pihl som byrjar som politibetjent i distriktet Bellahøj, det største i København. Hovudforfattaren bak serien er Adam Price.
Serien hadde premiere på dansk TV 2 13. februar 2006. Her i Noreg vert Anna Pihl send på norsk TV 2, der han hadde premiere 14. august 2006. Sesong 1 i serien hadde 10 episodar, og det er bestemt at serien skal halde fram med sesong 2 i 2007.
DS «Capella»
DS «Capella» (kallesignal JVTN / LDBQ) var eit passasjer- og hurtigruteskip som vart overlevert Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) i august 1885. Skipet var byggnummer 16 ved Martens, Olsen & Co. i Laksevåg i Bergen, og kjøpesummen var 338 146 kroner. Den 5. oktober 1898 vart DS «Capella» som det første skipet sett inn i hurtigrutetrafikk frå Bergen. I 1912 vart ho tatt ut av hurtigruta, og i 1915/1916 vart ho ombygd til lasteskip. I april 1940 (under andre verdskrigen) vart DS «Capella» bomba i senk av tyske fly, men vart berga og reparert. I 1943 vart ho seld til eit Stavanger-reiarlag og omdøypt DS «Hillevåg». Etter å ha hatt fleire eigarar, vart skipet i 1952 selt til Belgia for opphogging.
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Capella er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Kusken.
Historie
DS «Capella» var bygd for turisttrafikk på Hamburg-ruta til BDS og kosta 338 146 kroner. Etter overleveringen gjekk ho i turisttrafikk langs norskekysten med utgangspunkt i Hamburg i Tyskland. Ho var eit av dei mest lukseriøse skipa langs kysten då ho var ny og nøgde turistar sende mange takke-telegram til selskapet. I 1896 vart det sett på slingrekjølar.
I hurtigruta
Den 5. oktober 1898 vart DS «Capella» sett inn i hurtigrutetrafikk på nordgåande frå Bergen. Ho var det første hurtigruteskipet som starta frå Bergen. I august 1900 vart skipet tatt ut av hurtigruta og erstatta av nybygget DS «Astræa». Nye kjelar vart sett inn i 1901.
I perioden 1900 til 1910 gjekk DS «Capella» i kystruta mellom Oslo og Finnmark, samstundes som ho hadde enkelte rundturar som avløysarskip i hurtigruta. Etter forliset og tapet av hurtigruteskipet DS «Astræa» i 1910, vart ho igjen sett inn i ordinær hurtigrutetrafikk, men vart tatt ut då DS «Polarlys» vart levert i 1912.
Etter hurtigrutekarrieren
Etter 1912 gjekk ho i kystrute, men vart vinteren 1915/1916 ombygd til eit reint lasteskip.
10. april kom «Capella» til Kristiansund og var på veg sørover i ruta mellom Kirkenes og Oslo. Norske styresmakter gav ordre om å losse skipet for alt gods for å hindre at det kom på tyske hender. Lossinga var fullført 26. april og ho fortsette inn i Tingvollfjorden på Nordmøre. Der vart ho oppdaga av tyske bombefly. 28. april 1940 vart DS «Capella» søkkt i Tingvollfjorden i Møre og Romsdal av tyske bombefly. Alle om bord vart redda.
Skipet
DS «Capella» hadde ved levering ein tonnasje på 873,34 bruttoregistertonn, 541,45 Nettoregistertonn, og ei lasteevne på 790 dødvekttonn. Det totale volumet til lasteromma som passasjerskip var 737 m³, og som lasteskip 1 295 m³. Lasting og lossing føregjekk med skipskran forut og midtskips. Hovudmaskina var ein kolfyrt tosylindra compound-dampmaskin med arbeidstrykk 175 psi, bygd ved Martens Olsen & Co. Oppgitt yting var 800 ihk (indikerte hestekrefter) og 191 nhk (nominelle hestekrefter), noko som gav ein toppfart på 11,5 knop. I 1924 vart ein ny Lobnitz trippel ekspansjonsdampmaskin med oppgitt yting 397 ihk og 69 nhk installert, noko som gav ein marsjfart på 9,5 knop. I 1907 var skipet sertifisert for 140 passasjerar i kystfart og 84 i europeisk fart. Etter oppgraderinga i 1908 hadde DS «Capella» 28 køyeplassar på 1. plass (1. klasse), 30 køyar på 2. plass, og 40 køyar på 3. plass. 1. plass var plassert akter, 2. plass midtskips og 3. plass framme.
Lismore i Skottland
Lismore (skotsk-gælisk Lios Mòr) er ei øy i Indre Hebridane i Skottland som er delvis gælisk-talande. Ho er ei frodig, lågtliggande øy som ein gong var eit stort senter for keltisk kristendom med eit kloster grunnlagt av St. Moluag og sete for biskopen av Argyll.
Geografi
Øya har to båtsamband til fastlandet, ei bilferje til Oban og ei passasjerferje frå nordenden av øya til Port Appin.
Lismore fyr, bygt av Robert Stevenson, ligg på den vesle øya Eilean Musdile i sørvest.
Historie
Lismore har vorte kraftig avfolka sidan 1800-talet, som mange av øyane i Hebridane. I 1845 budde her 1430 innbyggjarar, og i 1971 berre 180. I 2001 var det 146 innbyggjarar, og 45 % av desse var over 60 år gamle. Dette gjer ho til den skotske øya med høgast gjennomsnittleg alder.
Jordbruk har alltid vore viktig med dyrking av bygg og havre på 1700- og 1800-talet. I dag vert det drive kveg- og sauehald.
Tidlegare vart det brytt mykje kalkstein, særleg på vestksyten.
St. Moluag
St. Moluag (gammalirsk Mo-Luóc) (d. 592) grunnla eit kloster på Lismore. Øya vart eit viktig senter for keltisk kristendom og sete for bispedøme Argyll i mellomalderen. I dag kan det verke merkeleg at ei så isolert øy var eit slikt senter, men på denne tida var sjøvegen den raskaste vegen og Lismore låg midt i leia. Av katedralen på øya står berre koret att. Sidan reformasjonen har koret vorte nytta som ein del av soknekyrkja i Lismore.
Crédit Agricole
Crédit Agricole SA (fransk for 'landbrukskreditt') er det største finanskonsernet i Frankrike, det nest største i Europa og det sjette største i verda målt etter primærkapital (Tier 1) ifølgje bladet The Banker. Konsernet vart grunnlagt 5. november 1894 og har hovudkontor i Paris.
Crédit Agricole sponsa frå 1998 til 2008 eit profesjonelt sykkellag med same namn. Ein av dei mest kjende ryttarane på dette laget var nordmannen Thor Hushovd.
5:15
«5:15» er ein song skriven av Pete Townshend frå det engelske rockebandet The Who. Songen kom ut på deira andre rockeopera, Quadrophenia (1973). Songen nådde 20. plass på den britiske singellista. I 1979 vart songen gjeven ut på ny i samband med filmutgåva av albumet, og nådde då 79. plass på Billboard Hot 100 i USA.
Rolle på Quadrophenia
I songen tar hovudrolla i historia, Jimmy, seg ei togreise til Brighton, og etter å ha tatt mykje dop gjenopptar han livet sitt med modrørsla, kulturrørsla han høyrer til, og duellane deira med rockarane. Kjeneslene til Jimmy består hovudsakleg av sinne, forvirring, vald, seksuell frustrasjon og rotløyse.
Ricola
Verksemda blei starta i 1930 av Emil Wilhelm Richterich som Confiseriefabrik Richterich & Co. Laufen, etter at han hadde kjøpt eit lite bakeri i Laufen utanfor Basel i Sveits. I 1940 skapte Richterich dei første urtepastillane med 13 urteslag som ingrediens. På 1950-talet blei det også utvikla ein urtete etter at ein hadde oppdaga at ein også kunne løysa opp pastillane i varmt vatn. I 1976 laga selskapet den første mjuke, sukkerfrie urtepastillen i Sveits.
5:15
Rolle på Quadrophenia
«5.15» inneheld som mange av songane frå Quadrophenia referansar til andre The Who-songar. Her finst linja «M-m-m-maaah generation» frå «My Generation». Jimmy vart fødd under andre verdskrigen og voks opp under etterverknadane av krigen, og forstår ikkje kvifor han skal bry seg om dette (eller noko anna) ut frå verdiane som mod-ungdom.
Ricola
I 2004 hadde Ricola rundt 400 tilsette. Samstundes nytta det tenestene til rundt 200 selskap i nærmiljøet. Selskapet eig også fem urtehagar i Zermatt, Kandersteg, Pontresina og Nenzlingen. Hagane dyrkar urter til produksjonen, men kan også vitjast.
5:15
Stilar og variasjonar
Studioinnspelinga viser originalitet til Keith Moon når han mot slutten av songen trommer ein rytme som etterliknar eit tog som kjem fram til stasjonen. Den enkle krafta og drivet i songen har gjort han til ein populær konsertsong. Framføringa frå 1996 til tidleg i 2002 hadde ein lang bassolo av John Entwistle, som gjorde songen over ti minuttar lang. Versjonen som finst på Live at the Royal Albert Hall er 11:40 lang.
Ricola
Ricola vert importert til Noreg av Galleberg.
Produkt
Ricola lager både mjuke og harde pastillar. Dei blir selde i esker og i posar. Ricola-pastillane er kjende for å innehalda 13 urter, som er: Salvie, apotekerkattost, ryllik, legestokkrose, smalkjempe, peparmynte, gjeldkarve, marikåpe, timian, hylleblom, marianøkkelblom, legeveronika og borremynte. Innhaldet kan variera i dei ulike produkta. Mentol er den aktive substansen i produkta.
Claude Cohen-Tannoudji
Claude Cohen-Tannoudji er ein fransk fysikar.
Cohen-Tannoudji vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1997, saman med Steven Chu og William D. Phillips, for utviklinga av metodar for å kjøle og fange atom med laserlys.
Cohen-Tannoudji tok doktorgrad i fysikk ved École Normale Supérieure i Paris, i 1962, og vart seinare professor ved Collège de France i 1973.
Der Meteor
Der Meteor er det 60. albumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream. Det kom ut i 1997.
Der Meteor var den første og einaste utgjevinga av ti planlagde science fiction-lydbøker for barn på tysk. CD-plata kom ut utan katalognummer, og ei offisiell utgjeving vart utsett til ein seinare dato. Heile prosjektet vart skrinlagd og det har ikkje kome ut andre utgjevingar i serien. Soga på denne plata fortel om korleis Jim og Pablo øydelegg ein meteor som gjer at menneske og dyr oppfører seg rart. Teksten var skriven av dataassistenten til Tangerine Dream, Peter Liendl, medan bandet laga korte musikalske klipp. Ideen kom frå Rumpelstiltskin-prosjektet i 1992. Der Meteor inneheld ingen reine musikkspor og materialet til bandet vert berre brukt som bakgrunnsmusikk eller mellommusikk. Noko av musikken kom ut på albumet Light Flux i 2017.
Den fransk-prøyssiske krigen
Den fransk-prøyssiske krigen var ein krig frå 1870 til 1871 mellom Frankrike og Det nordtyske forbundet leidd av Preussen, der dei sørtyske statane Baden, Bayern, Hessen og Württemberg deltok. Krigen enda med ein overveldande siger for Tyskland og store tap av land, verdiar og prestisje i Frankrike. Krigen hadde også store politiske og internasjonale følgjer.
Krigen medførte at styret til keisar Napoleon III av Frankrike blei erstatta av den tredje franske republikken, medan Tyskland blei samla under prøyssisk leiing. Pariskommunen, oppretta for å kjempa mot dei tyske invasjonsstyrkane, førte til ein slags revolusjonær borgarkrig mellom parisarar og den franske hæren.
Følgjer
Som eit nytt og mektig rike ønskte Tyskland å skapa seg nye marknader for den veksande industrien, slik andre europeiske land hadde. Afrika var det einaste større området som ikkje var kolonisert av europeiske stormakter, og landet gjekk derfor inn i koloniseringa av Afrika.
Av ulike grunnar var krigen òg startskotet for nye franske kolonieventyr. Det å skaffe seg koloniar vart sett på som ein måte å igjen bli rekna som ei stormakt på, og var einaste måten å vinne att det landet hadde tapt i Europa. Storbritannia og Portugal kunne ikkje sitte å sjå på at Tyskland og Frankrike tok kontroll med Afrika, og kasta seg dermed inn i «kappløpet om Afrika».
Tornedalen
Tornedalen, (finsk Tornionlaakso) er namnet på dalføret der Torneelva har sitt løp. Dalen ligg i grenseområdet mellom Sverige og Finland. Meänkieli (Tornedalsfinsk) og svensk vert nytta i den svenske delen av Tornedalen. I den finske delen av Tornedalen vert òg meänkieli nytta, men der vert det sett på som ein dialekt av finsk. Samisk språk vert òg nytta i delar av området.
Molina de Segura
Molina de Segura er ein kommune i Spania i den autonome regionen og provinsen Murcia. Han har kring 60 000 innbyggjarar og ligg 10 km frå provinshovudstaden Murcia.
Olav Meisdalshagen
Olav Meisdalshagen, fødd i Nord-Aurdal i Oppland, var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han var stortingsrepresentant for Oppland fylke frå 1937 til han døydde. I to regjeringar var han statsråd, fyrst finansminister (1947-51) i Gerhardsen si andre regjering, og så landbruksminister (1955-56) i Gerhardsen si tredje regjering.
Liv og gjerning
Meisdalshagen gjekk Voss Landsgymnas, som den gong var 2-årig. Ei tid arbeidde han som journalist, før han avla eksamen til cand. jur. ved universitetet i Oslo i 1932. Årå 1931 til -40 var han med i heradstyret i Nord-Aurdal.
Han var overrettssakførar på Fagernes frå 1935 til 1937. I denne tida arbeidde han mykje som gjeldsmeklingsmann i Lånekassa for jordbrukarar. Han var formann i Driftskredittkassa for jordbruket 1936 til -40, og på ny 1945-47.
Stortingssesjonane for åra 1934-36 var Meisdalshagen vararepresentant til stortinget. Ved stortingsvalet hausten 1936 kom han inn på Stortinget for Oppland Arbeidarparti. Sidan vart han attvald ved alle stortingsval, og sat på Stortinget til han døydde.
Under 2. verdskrigen tok han del i motstandsarbeidet under okkupasjonen som områdesjef for Milorg i Valdres. 1944 flykta han til Sverige, var ei tid i Stockholm, kom seinare over til London.
Meisdalshagen blei finansminister i Einar Gerhardsen si andre regjering mellom 1947 og 1951, etter forslag frå den redaktøren i Arbeiderbladet Martin Tranmæl. Då Gerhardsen kom tilbake som statsminister i 1955, blei Meisdalshagen landbruksminister. Han gjekk av frå dette vervet i 1956. Meisdalshagen var medlem av Arbeidarpartiet sitt sentralstyre frå 1957 til han døydde.
Frå 1952 til 1959 var Meisdalshagen styreformann i Norges Kooperative Landsforening.
Ragnar Frisch
Ragnar Anton Kittil Frisch var ein nyskapande norsk økonom.
Frisch vart fødd i Oslo, og kom frå ei gamal slekt av gull- og sølvsmedar, og såg ingen grunn til å bryta familietradisjonen. Han gjekk i lære i gullsmedforretninga David Andersen, men i samråd med mora tok han også opp eit studium i økonomi ved Universitetet i Oslo (fordi dette faget var det kortaste og lettaste, i følgje Frisch). Studiet gav meirsmak.
Etter eksamen i 1919 drog Frisch ut i Europa og USA for å verkeleg læra seg økonomi og matematikk. Han tok doktorgrada i matematisk statistikk i 1925, vart universitetslektor, dosent og til slutt professor ved Universitetet i Oslo. Finansiert av Rockefeller grunnla han Institutt for Økonomi i 1932 og blei den første forskingsdirektøren der.
Ragnar Frisch gifta seg to gonger, med Marie Smedal i 1920 og Astrid Johannesen i 1953. Han var morfaren til Nadia Hasnaoui.
Stamvegnettet
Det norske stamvegnettet var per 1. januar 2004 8597 kilometer. Fylgjande stamvegar er etablerte:
Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen byggjer på «Stamveinettet» henta frå Wikipedia på bokmål 30. juni 2007.
Stage
Stage er det andre konsertalbumet til den engelske musikaren David Bowie, spelt inn under Isolar II-turneen og gjeve på RCA Records ut i 1978. Dei første britiske utgåvene kom ut på gjennomsiktig, gul vinyl, medan somme europeiske trykk kom ut på blå vinyl. Sidan originalutgjevinga har Stage kome ut fleire gonger, kvar med utvida sporliste.
Innspeling
Songane vart spelt inn på tre konsertar i USA, i Philadelphia, Providence og Boston seint i april og tidleg i mai 1978. Dei fleste songane var henta frå dei siste studioalbuma til Bowie, Station to Station, Low og "Heroes", men noko overraskande inneheldt òg albumet fem songar på rad frå The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars. Bowie hadde med seg sine faste musikarar frå denne tida, Carlos Alomar, Dennis Davis og George Murray, i tillegg til Adrian Belew (som fram til då hadde spelt litt med Frank Zappa) på gitar, Simon House frå Hawkwind på elektrisk fiolin, Roger Powell på tangentinstrument og Sean Meyes på piano, strykarar og korvokal. Alle vart seinare med på det neste studioalbumet til Bowie, Lodger.
Mottaking
Stage selde godt og i Storbritannia nådde det femteplassen og selde til gullplate. Det nådde òg 44. plassen på den amerikanske albumlista.
«Breaking Glass», som opphavleg kom ut ei kortare form på Low, kom ut på ein 3-spors EP og nådde 54. plassen på den britiske singellista. I USA vart «Star» gjeven ut som ein 3-spors EP, men gjekk ikkje inn på lista. I Japan vart «Soul Love» gjeven ut med «Blackout» på B-sida, men han gjekk ikkje inn på singellista.