cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ketose
Ketose hjå sau
Sau kan få ein sjukdom kalla drektigheitsforgifting som har same årsak og symtomar som ketose hjå ku og geit. Men hjå sau kan denne sjukdomen vise seg allereie i drektigheitstida - som forklarar namnet.
Ketose hjå mjølkedyr
Ketose er ein sjukdom som råkar mjølkekyr og mjølkegeit stutt tid etter ei kalving eller kjeing. Dei sjuke dyra får dårleg allmenntilstand, mindre matlyst, dette gjeld særleg kraftfôret, og mindre mjølkemengd. Førekomsten har gått ned dei siste åra.
Ketose oppstår ved at det blir ei ubalanse i stoffskiftet når dyra tapar mykje energi i form av glukose gjennom mjølka. Dette skjer etter at kua eller geita har kome godt i gang med mjølkeproduksjonen, eller at dei har fått nedsett appetitt som fylgje av at dei har andre sjukdomar.
Førebygging
Den beste måten å førebygge ketose på er å sørgje for god og allsidig fôring med appetittvekkjande fôrslag. Rett etter kalving må ein byrje opptrappinga av fôret, og vommiljøet i magen taklar fint ei kraftfôrauke på 500 gram per dag, til det kjem på eit passeleg nivå mellom to og fire kilo kraftfôr dagleg.
Fylkesveg 86 i Oppland
Fylkesveg 86 i Oppland går mellom Valle i Østre Toten kommune og Helsetsvingen i Vestre Toten kommune. Vegen er 8,2 km lang.
Bent Hamer
Bent Hamer er ein norsk filmregissør, forfattar og produsent fødd i Sandefjord.
Hamer studerte film teori og litteratur ved Stockholms universitet og Stockholms filmskole. I tillegg til spelefilmane hans har han skrive og vore instruktør for fleire kortfilmar og dokumentarar. Den første langfilmen hans, Eggs fekk blant anna pris for beste nykomar på Cannes filmfestival og kritikarprisen på Toronto filmfestival i 1995.
Hamer er grunnleggjar og eigar av BulBul Film Association, som vart etablert i Oslo i 1994.
Filmar
Langfilmar:
Kortfilmar:
Dokumentarar:
Loch Duich
Loch Duich (skotsk-gælisk Loch Dubhthaich) er ein sea loch eller ein fjord på vestkysten av Skottland i Highland.
Mikheil Saakasjvili
Mikheil Saakasjvili er ein georgisk politikar som var president i Georgia frå 25. januar 2004 til 17. november 2013. Saakasjvili kom til makta etter den såkalla roserevolusjonen i Georgia i november 2003. Store demonstrasjonar mot valfusk ved parlamentsvalet 2. november 2003 førte til at presidenten Eduard Sjevardnadse gjekk av. Saakasjvili leia desse demonstrasjonane. Ved presidentvalet 4. januar 2004 vann han med over 96 % av røystene, og vart den yngste presidenten i Europa, 36 år gamal.
Blåhornet
Blåhornet i Geiranger er eit fjell i Stranda kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1667 meter over havet og er det 900. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Mikheil Saakasjvili
Fornamnet hans vert ofte òg skrive Mikhail, som er ei russisk form. Etternamnet vert òg ofte skrive Saakashvili, som er ei engelsk form.
Loch Duich
Historie
I 1719 brende britiske styrkar mange småbruk langs fjorden før slaget ved Glen Shiel.
Blåhornet
Fotturen til Blåhornet startar nede ved Geirangerfjorden ved garden Homlung. Ein går i skog i bratt lende forbi Homlungsætra og kjem opp i Skagedalen, som ein går inn etter så langt at ein kjem forbi Blåhornet på høgre sida. Siste stykket går ein i jamn stiging opp sørvestsida mot toppen.
Loch Duich
Eilean Donan Castle
Eilean Donan Castle står der Loch Duich, Loch Long og Loch Alsh går i hop.
Segn
Ei segn fortel at tre brør som ein kveld var å fiska på fjorden vart henriven av tre sel-kvinner som hadde kasta pelsen sin og som dansa rundt på sanden som menneske. Brørne stal pelsane for å gifte seg med kvinnene. Den yngste broren syns synd på sel-jenta og gav ho tilbake pelsen. Som takk let far hennar den yngste broren få lov å vitje henne kvar niande natt. Den midterste broren mista kona då ho fann pelsen sin, medan den eldste broren brende pelsen for å hindre at ho drog, men brende kona med ein feil i same slengen.
Blodig Alvor Na Na Na Na Na
Blodig Alvor Na Na Na Na Na er debutalbumet til den norske rockegruppa DumDum Boys, og vart utgjeve første gong i 1988. Albumet vart lansert i ei ny utgåve, Blodig alvor Na Na Na Na Na (Remastered), med forbetra lyd og eit nytt videospor den 20. januar 2003.
Zahid Ali
Zahid Ali er ein norsk skodespelar og komikar frå Oslo med pakistansk bakgrunn. Han jobba ein kort periode som telefonseljar før han vart komikar.
Blodig Alvor Na Na Na Na Na
Kjende songar frå plata er «En vill en», «Lunch i det grønne», «Idyll» og «Blodig alvor», og albumet vann pris i klassen rock under Spellemannprisen 1988.
Dette albumet har selt over 15 000 eksemplar.
Spor
Alle songane er skrivne av Kjartan Kristiansen
Den nyaste utgåva av albumet har òg ein musikkvideo av songen «Lunsj i det grønne».
La Molaire
La Molaire er ein klipperik ås (24 moh) på vestsida av Île Jean-Rostand i Archipel de Pointe Géologie. Han vart kartlagd og namngjeven i 1951 av Den franske antarktisekspedisjonen. Namnet indikerer at åsen liknar på ein jeksel (molaire på fransk).
Sonal straum
Sonal straum er eit meteorologisk omgrep som tyder at det generelle straummønsteret er frå vest mot aust langs jorda sine breiddegradslinjer (det motsette av meridional straum). Ekstratropiske syklonar som oppstår når straummønsteret er sonalt er oftast svake og flyttar seg raskt austover.
Sjå òg
Circulation atmosphérique
Det joniske havet
Det joniske havet (albansk Deti Jon (som tyder «vårt hav»), gresk Ιόνιο Πέλαγος, Iónio Pélagos, italiensk Mare Ionio) er ein arm av Middelhavet, sør for Adriahavet. Området er avgrensa av dei sørlege områda av Italia, inkludert Calabria, Sicilia og Salento-halvøya i vest, og av Albania og fleire greske øyar i aust, inkludert Kérkyra, Levkáda, Kefaloniá, Itháki og Zákynthos. Desse øyane vert kalla Dei joniske øyane. Andre øyar er mellom anna Strofádes, Sfaktiría, Skhíza, Sapiéndza og Kýthira. Havet er eit av dei mest seismisk aktive i verda.
Det går ferjeruter mellom Pátra i Hellas og Brindisi og Ancona i Italia i den nordlege delen av havet, i tillegg til skipsfart til Pireus.
Etymologi
Ionius var son av Kong Adrias av Illyria, som gav namn til Adriahavet. Det har òg vore sagt at Ionius var son av Dyrrhachus frå byen Dyrrhachium (Epidamnos i antikken, i dag Durrës). Då Dyrrhachus vart angripe av sine eigne brør, fekk han hjelp av Herakles, som reiste gjennom landet. Men under slaget gjorde helten ein feil og drap sonen til Dyrrhachus. Liket vart kasta i havet, og etter dette vart havet kalla Det joniske havet.
Byar
I rekkefølgje frå sør til nord i vest, og så frå nord til sør i aust:
Tilløp
I rekkefølgje frå nord til sør
Ali Karimi
Mohammad Ali Karimi Pashaki er ein iransk fotballspelar som spelar for Persepolis i den iranske fotballigaen, og for Iran sitt landslag. Han vart kåra til årets fotballspelar i Asia i 2004. Han har spelt profesjonell fotball for fleire klubbar i Midtausten, og spelte òg i to sesongar for Bayern München i tysk Bundesliga, der han var med å vinna seriemeisterskapen i 2006. Han har over 100 landskampar for Iran, og tok del i fotball-VM i 2006 for Iran.
East Loch Tarbert
East Loch Tarbert (skotsk-gælisk Loch an Tairbeairt) er ein sea loch eller ein fjord aust for øya Harris i Ytre Hebridane i Skottland. Det ligg fleire småøyar i fjorden, mellom anna Sgeotasaigh, Stiughiag, Stiughiag na Leum og Rosaigh og den større øya Scalpay som har brusamband.
Landsbyen Tarbert ligg på eit lite eid mellom East Loch Tarbert og West Loch Tarbert og mellom den nordlege og sørlege delen av Harris.
Al-Bayuk
Al-Bayuk (arabisk البَيُوك, òg skrive al-Buyuk) er ein palestinsk landsby i Rafah guvernement sør for Rafah, sør på Gazastripa. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå (PCBS) hadde han eit folketal på 5 648 i 2006.
Døv
På verdsbasis er grovt rekna 1 av 1000, eller 0,1%, døve. Dette talet er høgare i utviklingsland der innbyggjarane har dårlegare tilgang på medisinsk hjelp. Døve kommuniserer med andre ved hjelp av teiknspråk eller å lesa på leppene og artikulera lydar, eller skriva. Dei alle fleste døve er eldre menneske som utvikla tilstanden etter at dei avslutta skolegangen, og må derfor læra seg desse evnene som vaksne.
Medan høyreapparat ikkje kan hjelpa dei som er heilt døve, kan cochleaimplantat, som stimulerer høyrselsnerva direkte, vera til hjelp.
Fylkesveg 87 i Oppland
Fylkesveg 87 i Oppland går mellom Viker og Oppsal i Østre Toten kommune. Vegen er 6,5 km lang.
Konsulent som leigehjelp
Ein konsulent i tydinga leigehjelp er vanlegvis ein ekspert som blir leigd inn til ei bedrift eller ein offentleg etat for å løyse ei konkret problemstilling for ei avgrensa tid.
Tradisjonelt har dette vore ein person som innan ei profesjonell ramme tilbyr sin ekspertise innanfor eit avgrensa fagfelt, for eksempel IT, økonomi, teknologi, kommunikasjon eller jus.
Konsulentar arbeider ofte i konsulentbyrå som kan tilby fleire ulike konsulentar med ulike kunnskapar og med ein viss garanti for kompetansen til konsulentane. Fordi oppdraget konsulenten har oftast er for ei avgrensa tid, er løna gjerne ein god del høgare enn hos fast tilsette. Ein konsulent kan også vere ein ekspert med meir fast tilknyting til ei bedrift.
I dag blir ordet konsulent også ofte brukt for innleigd ekstrahjelp utan den kompetansen ein tradisjonelt har lagt i omgrepet konsulent.
Sjå også
Konsulent som stillingstittel
Kengo Nakamura
Kengo Nakamura er ein japansk fotballspelar som spelar for Kawasaki Frontale i J-League i Japan, og for det japanske landslaget. Kawasaki Frontale er den einaste profesjonelle fotballklubben han har spelt for. Han debuterte for Japan sitt landslag i ein venskapskamp mot Ghana 4. oktober 2006.
Ruth Lillegraven
Lillegraven er no busett i Lommedalen i Bærum.
Ho debuterte med diktsamlinga Store stygge dikt i 2005, og har sidan skrive fleire biletbøker, ein roman og diktsamlingane Urd og Manilahallen. For Urd fekk ho Brageprisen i 2013.
Ho har dessutan arbeidd i Det Norske Samlaget, og jobbar no i Samferdselsdepartementet.
Djupdalsegga
Djupdalsegga  er eit fjell i Stranda kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1660 meter over havet og er det 944. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Fylkesveg 88 i Oppland
Fylkesveg 88 i Oppland går mellom Grimstad og Viker i Østre Toten kommune. Vegen er 1,7 km lang.
Fylkesveg 609
Fylkesveg 609 (Fv609) går mellom Førde og Dale i Fjaler. Vegen (bortsett frå ferjestrekninga) er 67 km lang.
Fra Eikenes går ein uferdig veg austover mot Otterstein. Vegen vart bygd på 1970-talet, etter at Stortinget hadde vedteke å bygge bru over Dalsfjorden mellom Otterstein og Nishammar. Vegbygginga vart derimot stoppa i 1979. (Sjå Dalsfjordbrua.)
Laguna Hill
Laguna Hill er ein isfri ås (160 moh) som ligg oppom lagunen på sørvestsida av Telefon Bay på Deceptionøya i Sør-Shetlandsøyane. Det skildrande namnet «Monte de la Laguna» vart nytta på eit argentinsk kart i 1956.
Ibrahim Majid
Ibrahim Majid Abdulmajid er ein qatarsk fotballspelar som spelar i forsvar for Al Sadd i den qatarske fotballigaen, og for Qatar sitt landslag. I ein alder av 19 år har Majid allereie spelt over 20 landskampar for Qatar.
Thorium
Thorium eller torium er eit radioaktivt grunnstoff med atomnummer 90 og kjemisk symbol Th. Det er eit aktinid. Grunnstoffet er kalla opp etter den norrøne guden Tor.
Særskilde kjenneteikn
Thoriumoksid (ThO2) har eit av dei høgaste kokepunkta (3300 °C) mellom oksida.
Bruk
Oksidet vert brukt som katalysator. Stoffet kan brukast i ein type kjernekraftverk for å generera elektrisk energi. Slike thoriumkraftverk er under utvikling, og ikkje nytta i stor skala.
Historie
Mineralet thoritt vart oppdaga i 1828 av den norske presten Morten Thrane Esmark. På dette grunnlaget påviste Jöns Berzelius grunnstoffet thorium i 1829. Det nyoppdaga stoffet vart oppkalla etter den norrøne guden Tor
Averøy kommune
Averøy er ein kommune på nordsmørskysten i Møre og Romsdal. Kommunen grensar i vest til Kristiansund og i sør til Gjemnes og Eide. Averøy kommune ligg på Averøya, den største øya i kommunen, som er skilt frå fastlandet og nabokommunane ved Bremsnesfjorden, Kvernesfjorden og Kornstadfjorden. Averøy femner også fleire mindre øyar og holmar nordvest for hovudøya.
Averøy kommune vart oppretta i 1964 etter samanslåing av den tidlegare kommunen Kvernes, og delane av dei tidlegare kommunane Bremsnes og Kornstad som låg på Averøya, i tillegg til dei mindre øyane på kysten utanfor. Ei mindre grensejustering var i 1983, då Eldhusøya på Atlanterhavsvegen vart overført frå Eide til Averøy.
Isparta
Isparta er ein by vest i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Isparta. Byen har kring 225 000 innbyggjarar og ligg 1035 meter over havet. Kallenamnet til byen er Rosenes by.
Hovudnæringa til Isparta er produksjon av rosenolje og handlaga teppe og silke. Turisme er òg ei aukande næring. Byen har eit universitet og det lokale fotballaget i byen heiter Ispartaspor. Det er fleire gamle moskear i byen. Byen har eit stort bibliotek med handskrivne manuskript og eit arkeologisk museum med myntsamling.
Klima
Isparta har eit halvtørt klima med kalde, snørike vintrar og varme, tørre somrar.
Skjer
Eit skjer er ein bergrygg som stikk opp av vassflata. Ved flo sjø kan eit skjer gå under vatn. Eit skjer har ikkje landleg vegetasjon, berre stein. Lekamar som stikk opp av sjøen og som er store nok til at det kan veksa tre og buskar på dei, kallar ein holmar eller øyar. Eit skjer som sjeldan eller aldri bryt vassflata vert kalla eit undervasskjer eller ei flu.
Al-Mawasi
Al-Mawasi (arabisk المواصي ) er ein beduin-palestinsk by på sørkysten av Gazastripa, kring ein kilometer brei og fjorten kilometer lang, som før uttrekkingsplanen til Israel i 2005 låg som ein palestinsk enklave i Gush Katif mellom israelske busetjingar. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde al-Mawasi eit folketal på 1 409 i 2006.
Skjer
Ein skjergard er ei samling av skjer, holmar og små øyar.
Ludmila Engquist
Ludmila Engquist er ein sovjetisk-svensk tidlegare friidrettsutøvar frå Tambov oblast i dåverande Sovjetunionen. Ho spesialiserte seg på 100 meter hekk og vann gullmedaljen i øvinga under VM 1991 i Tokyo, då som Ludmila Narozjilenko, og på ny i VM 1997 i Aten. I mellomtida vart ho olympiske meister i øvinga under Sommar-OL 1996 i Atlanta.
Aktiv
Narozjilenko vart verdsmeister på 100 meter hekk under friidretts-VM 1991 i Tokyo, fire hundredels sekund framom favoritten Gail Devers frå USA. Sommaren etter sette ho personleg rekord med 12,26 sekundar i eit stemne i Sevilla, 0,05 sekund bakom verdsrekorden. I dei olympiske leikane 1992 i Barcelona førte ein skade til at ho braut av hekke-tevlinga.
I 1993 vart ho dømd til fire års utestenging for brot på dopingreglementet. Utestenginga var oppheva i 1995, då det kom fram at hennar då tidlegare ektemann Nikolaj Narozjilenko, utan hennar vitande, i 1992 hadde forsynt henne med steroidar i form av vitaminpillar.
Sommaren 1996 fekk Ludmila Engquist svensk statsborgarskap og deltok i sommarleikane i Atlanta for det svenske OL-laget. I kvartfinaleløpet sette ho svensk rekord på 100 m hekk med 12,47 sekundar. Dagen etter vart ho olympisk meister i øvinga, eitt, lite hundredels sekund framom slovenske Brigita Bukovec og med franske Patricia Girard på tredjeplass. For denne prestasjonen fekk ho Radiosportens Jerringpris 1996.
Ved verdsmeisterskapen 1997 sikra Engquist seg sin tredje store triumf då ho vann korthekken på tida 12,50, og ho vart tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje for årets fremste svenske idrettsbragd 1997. To år seinare gjorde ho unna sitt snøggaste finaleløp i noko meisterskap på 100 m hekk. Under VM i Sevilla kom ho i mål på 12,47 sekundar og tangerte sin svenske rekord, men måtte likevel nøye seg med ein bronsemedalje.
Piz di Strega
Piz di Strega er eit fjell i Dei lepontinske Alpane, i passet Giümela på grensa mellom kantonane Ticino og Graubünden. Toppen ligg sør for Pizzo del Ramulazz.
Ludmila Engquist
Aktiv
Enquist avslutta friidretts-karrieren 2000 på grund av en skada i ei hælsene.
Bobsleigh
Etter ho gav opp friidretten satsa Engquist på å verte den fyrste kvinna som vann gull i både sommar- og vinter-OL. Vinteren 2001 deltok ho i verdscuptevlingar i bobsleigh. Då ho vart dopingavslørd for andre gong, vart ho på ny utestengd frå idrett.
Sidan 2000 har Engquist budd med familien i Spania.
Anadyrbukta
Anadyrbukta er ei bukt heilt nordaust i Sibir i Russland.
Ho ligg i den nordvestlege delen av Beringhavet og strekkjer seg frå Kapp Tsjuktsji i nord til Kapp Navarin i sør. Ho er om lag 400 km brei og inneheld to andre bukter, Krestbukta og Anadyrskij Liman. Anadyrbukta er normale islagd 10 månader av året.
Byen Anadyr, det administrative senteret i Tsjukotka autonome okrug, ligg ved kysten av bukta.
Den første balkankrigen
Den første balkankrigen vart utkjempa mellom Det osmanske riket og ein koalisjon med Serbia, Montenegro, Hellas og Bulgaria, kalla Balkanligaen. Krigen varte frå 8. oktober 1912 til 18. mai 1913, då ein fredsavtale vart underteikna i London.
Det osmanske riket mista store delar av Rumelia, Thrakia og heile Makedonia, dei sigrande partane var derimot ueinige om fordelinga av dette området, noko som førte til vidare strid og den andre balkankrigen.
Kjelder
Balkanoorlogen
Einsteinium
Einsteinium er eit kunstig, radioaktivt grunnstoff med kjemisk symbol Es, atomnummer 99 og atommasse (252). Det er eit aktinid. Grunnstoffet er oppkalla etter Albert Einstein.
Historie
Grunnstoffet vart oppdaga i 1952. Berre små mengder har vorte laga og einsteinium vert ikkje brukt til noko.
Fylkesveg 89 i Oppland
Fylkesveg 89 i Oppland går mellom Raufoss i Vestre Toten kommune og Solvang i Østre Toten kommune. Vegen er 14,8 km lang.
Protactinium
Protactinium er eit radioaktivt grunnstoff med atomsymbol Pa, atomnummer 91 og atommasse (231). Det er eit actinoid.
Tryggleik
Protactinium er radioaktivt og giftig.
Anabarbukta
Anabarbukta (russisk Анабарский залив eller Anabarskij zaliv) er ei bukt i Laptevhavet i Russland. Ho strekkjer seg mellom neset utanfor munningen av elva Anabar i aust og Nordvikhalvøya. Nordvikbukta ligg vest for denne halvøya, eller bortanfor Kapp Paksa, som ligg ytst på halvøya.
Anabarbukta opnar ut mot nord og er her om lag 76 km brei. Ved bukta ligg estuaret til elva Anabar, som er om lag 40 km lang med ei breidde på 10 km i snitt. Tre elvar munnar ut ved byrjinga av estuaret, Anabar i midten, Tistjakh-Jurjage frå høgre og Suolama frå venstre.
Det kjem ofte mykje ferskvannshelt til munningen av Anabarelva.
Klimaet rundt Anabarbukta er arktisk og stundom særs hardt med lange, bitre vintrar, slik at bukta er dekt av is det meste av året.
Anabarbukta og det omliggande området høyrer til republikken Sakha.
Historie
Baron Eduard Von Toll utforska området rundt Anabarbukta i 1893. På denne tida var området ein lite kjend del i det arktiske Russland. Han var den første som kartla platået mellom elvane Anabar og Popigaj.
Det var to busetnader i Anabarbukta i sovjettida. Den eine var Khorgo ved munningen av bukta og den andre var Tostuja lenger inne i bukta der estuaret endar.
Jon Almaas
Jon Almaas er ein norsk programleiar og komikar frå Stabekk i Bærum som er mest kjend frå det populære humorprogrammet Nytt på nytt.
Almaas har vore programleiar i NRK-programmet Nytt på nytt sidan 1999. Han har også leidd Amanda-prisen og Spellemannprisen. Før det hadde han faste innslag i samlivsprogrammet Direkte sexy i 1998. Han byrja i NRK i 1994 som redaksjonsassistent. I åra 1995–97 budde han i Tromsø og arbeidde som produsent for Ja takk, begge deler, Krakk og Helg i solnedgang på NRK sitt lokalkontor der. I denne perioden jobba han også som skodespelar i produksjonane. Etter dette gjekk veien til Marienlyst att, der han var produsent for Go’ elg og Newton frå 1997–99.
Av utdanning har han ein amerikansk bachelor-grad i International Business frå 1992. Almaas har sambuar og eitt born.
Forfattarskapen
Almaas har også gjeve ut tre bøker, Slik blir du husets herre (2002), ei bok om vasking, Bare så du vet det (2003), ei bok med absurde nyttige og unyttige fakta, og Den store norske TV-boka (2006) med fakta om norske fjernsynskjendisar osb.
Aisja
Aisja bint Abu Bakr (arabisk عائشة `ā'isha, 'ho som lever') var ei av konene til profeten Muhammed. Ho er ein viktig og omstridd person innan muslimsk historie, mellom anna fordi ho stod imot Ali ibn Abi Talib som blir sett på som den første imamen av sjiamuslimar.
Eide kommune
Eide er ein tidlegare norsk kommune på Nordmøre i Møre og Romsdal. Han grensa til Gjemnes i søraust og Fræna i sørvest, medan Averøy låg nord for Kornstadfjorden. 1. januar 2020 vart han slegen saman med Fræna kommune til Hustadvika kommune.
Kommunen hadde rundt 3 400 innbyggjarar i 2018. Tettstaden Eide var administrasjonssenter i kommunen, og hadde 1,396 innbyggjarar per 1. januar 2018.
Kommunevåpenet til Eide viser tre svaner. Kvar av svanene her sju fjører i vengene, ei fjør for kvar av bygdene eller skulekrinsane i kommunen.
Lugano
Lugano (latinsk Luganum) er ein by i det sørlege Sveits, i den italienskspråklege kantonen Ticino ved grensa til Italia. Byen er ein populær turistby, kalla «Sveits' Monte Carlo». Den er den niande største byen i Sveits etter folketal. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. I storbyområde kring byen bur over 145 000 innbyggjarar. Byen ligg 273 meter over havet, sør for Alpane, ved Luganosjøen mellom innsjøane Lago Maggiore og Lago di Como.
Lugano er den niande største byen i Sveits og den største italiensktalande byen utanfor Italia.
Opphavet til namnet kjem mogelegeins frå det latinske ordet Lucus, som tyder «skog» eller «heilag skog», eller det galliske locovanno, «innsjøbuar».
Eurovision Song Contest 1956
Lugano var vertsby for den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956. Tevlinga vart halden 24. mai 1956 i Teatro Kursaal.
Meridional straum
Meridional straum er eit meteorologisk omgrep som tyder at den generelle straumen går i nord-sør retning langs Jorda sine lengdegradslinjer. Ekstratropiske syklonar i slike tilfelle er ofte kraftige og flyttar seg sakte. Lågtrykk med storm styrke blir danna i slike straummønster, men ein kan òg få uvanlege temperaturforhold som hete- og kuldebølgjer alt etter om luftstraumen går mot ekvator eller mot polane.
Sjå òg
Circulation atmosphérique
Eidsfjorden i Askvoll
Eidsfjorden er ein fjordarm av Stongfjorden i Askvoll kommune i Vestland fylke. Fjorden strekkjer seg 3,5 km sørover.
Eidsfjorden har innløp mellom Holmen ved garden Halsane på vestsida og Korsneset på austsida. I botn av fjorden ligg Eidsvika og garden Nordeidet. Frå her er det berre 500 meter over eidet til Kylleren, ein liten poll på nordsida av Dalsfjorden.
Riksveg 609 går langs austsida av fjorden. Sidene av fjorden er forholdsvis bratte og høge. Vestsida er om lag 400 meter høg, mens Langeberget på austsida stig til over 600 meter over havet.
Neptunium
Særskilde kjenneteikn
Neptunium er eit ganske reaktivt grunnstoff.
Historie
Grunnstoffet vart oppdaga av Edwin M. McMillan og P.H. Abelson i 1940.
Lloyd
Lloyd er eit namn av walisisk opphav. Det er eit vanleg walisisk etternamn, men er også blitt brukt som førenamn og i ulike andre samanhengar.
Ordet kjem frå walisisk llwyd eller clwyd, som kan tyda 'grå' eller 'brun'.
Dei to L-ane står for ein særskild walisisk lyd, ein ustemd alveolar lateral frikativ. Ein har også stava denne lyden fl, og namnet Floyd kan dermed vera i slekt med Lloyd.
Finans
Lloyd (Vorname) Lloyd (nome)
Fylkesveg 91 i Oppland
Fylkesveg 91 i Oppland går mellom Festiviteten og Kapp i Østre Toten kommune. Vegen er 5,2 km lang.
Ultralyd
Ultralyd er lyd med ein frekvens som er høgare enn det eit menneskeleg øyre kan høyre. Til vanleg er denne grensa om lag 20 kilohertz hos unge. Nokre dyr, til dømes hundar, delfinar og flaggermus kan høyre høgare frevensar enn mennesket, desse kan altså høyre delar av ultralyd-området. Ultralyd blir nytta innanfor tekniske fag og medisin.
Medisinsk bruk
Grovt sett kan ein dele medisinsk bruk av ultralyd i tre:
Diagnostikk
Ultralyd blei først nytta diagnostisk for å sjå på hjarte; ekkokardiografi. Ultralyd blir også nytta for å sjå anna vev, indre organ, ledd, dei store blodkara, innan nevrologien og for å sjå på foster under graviditeten. Ultralyd for diagnostikk er basert på lydbølgjer i området 1 til 15 megahertz som blir sendt og motteke av ein transdusar, signala blir gjort om til bilete, kurvar eller lydsignal.
Ultralyddiagnostikk skil seg frå dei fleste andre former for bilet-diagnostiske undersøkingar med kvaliteten er sterkt avhengig av korleis datainnsamlinga vert utført, så undersøkinga er operatøravhengig. I Noreg er det oftast legar som gjer ultralydundersøkingar, eit untak er undersøkingar av foster som òg blir gjort av jordmødre. Ved nokre større norske sykehus blir ekkokardiografi gjort av spesielt utdanna personale.
Legar får si opplæring i ultralyddiagnostikk som ein del av si spesialisering, jordmødre har eit videreutdanningstilbod i ultralyd ved NTNU i samarbeid med Nasjonalt Senter for Fostermedisin.
Den allmennvitenskapelige høgskole
Den allmennvitenskapelige høgskole (AVH) var ein høgskole som vart etablert i 1922 som Noregs lærarhøgskole i Trondheim (NLHT). I somme samanhengar vart skulen òg omtalt som Den pedagogiske høgskole i Trondheim. I 1968 vart AVH ein del av Universitetet i Trondheim (UniT) fram til 1. januar 1996 då institusjonane som utgjorde UniT vart fusjonert og Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU) vart etablert.
Historie
Skolen vart oppretta ved stortingsvedtak 1. juni 1922 og gav opphavleg eksamensfri vidareutdanning for folkeskolelærarar. Den opphavlege fagkretsen bestod av historie, pedagogikk og norsk. I tillegg vart det gitt undervising i realfag av lærarar frå Noregs Tekniske Høgskole og Vitenskapsmuseet. Elevtalet var avgrensa til 60 studentar, på grunn av storleiken på skolestua på Lade gård.
På 1950-talet starta ei storstilt utviding av Lærarhøgskolen, og det vart gradvis innført grunnfags-, mellomfags- og til sist hovedfagsundervising i humaniora, samfunnsfag og realfag.
Skolen gjekk så i 1968 inn i Universitetet i Trondheim som ein autonom høgskole på linje med Noregs tekniske høgskole (NTH).
Eininga bytta namn til Den allmennvitskapelige høgskolen i 1984.
I 1995 hadde AVH meir enn 9000 studentar. Dette var fleire enn ved NTH på det tidspunktet.
I 1996 vart Universitetet i Trondheim omdanna gjennom ein forsterka fusjon mellom NTH, VM, Musikkonservatoriet i Trondheim, AVH og Det medisinske fakultet til Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU).
Campus
Noregs Lærarhøgskole heldt frå 1922-1960 til på Lade gård på Lade. I 1960 opna større undervisningslokale på Rosenborg. Her vart det mellom anna plass til å sette i gang undervising i realfag. I 1972 flytta nokre fag inn i eit kommunalt bygg tiltenkt næringsverksemd på Lade. Flyttinga skulle i utgangspunktet vere mellombels i medan ein venta på utbygginga av Dragvoll som opna i 1978. Campus Lade vart likevel ikkje heilt fråflytta før i 2003 då det nye realfagsbygget på Gløshaugen stod ferdig. Dei humanistiske faga heldt ein periode til på Øya i det som i dag er Trondheim Spektrum betre kjent under det tidlegare namnet Nidarøhallen.
Rosenborg husa biologi og kjemi, medan fysikk og matematikk heldt til på Lade saman med psykologi og informatikk.
Bygningane på Lade er no bygde om til bustader og kontorlokale. Dei gamle universitetsbygningane på Rosenborg er rivne og fleire leilegheitskompleks er oppførte på store delar av det gamle universitetsområdet.
Bodil
Bodil og Bodhild er eit kvinnenamn som kjem frå norrønt Bóthildr. Bót tyder betring, hjelp og -hild tyder strid. Forma Bodhild er kjend frå mellomalderen, forma Bodil frå 1500-talet, Bol er ei norsk dialektform.
Bodil har namnedag 17. juni.
Bruken av namnet i Noreg
I folketeljinga frå 1801 var det om lag 800 kvinner som vart manntallsførte med namna Bodil, Bodild, Bodhild, Boel eller Bol. Dei fleste var oppførte med namneforma Boel. Nær alle med skrivemåten Bol budde i Strandebarm. Dette tyder ikkje at namnet berre fanst der, manntallsførarane kan ha hatt ulik praksis når dei høyrde målføreformer av namn; mange kan òg ha vald å normalisere til ein dansk skrivemåte.
I teljinga frå 1900 var det om lag 250 med desse namneformene, om lag 150 av desse manntallsførte med forma Bol eller Boel.
Shokat as-Sufi
Shokat as-Sufi er ein palestinsk by sør på Gazastripa, sør for Rafah og like ved den nedlagde Yasser Arafat internasjonale lufthamn. Det er ein av dei fattigaste busetnadane på Gazastripa, og har ein underutvikla infrastruktur.
I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå (PCBS) i 1997 hadde Shokat as-Sufi eit folketal på 5 663 der 90 % var palestinske flyktningar.
Periferieininga Kilkís
Periferieininga Kilkís (gresk Περιφερειακή ενότητα Κιλκίς, Periferiakí enótita Kilkís) er eit periferieining i Hellas i periferien Sentral-Makedonía. Hovudstaden er Kilkís og periferieininga grensar til Pélla i vest, Thessaloníki i sør, Sérres i aust og nabolandet Nord-Makedonia i nord.
Geografi
Fjellet Páiko ligg i vest, vestlege delar av Kerkíni i nordaust og Kroússia i aust. Doiránisjøen ligg i nord.
Klima
Dei sørlege områda av dalen langs elva Axiós (Vardar) har middelhavsklima, elles er klimaet hovudsakleg kontinentalt med kalde vintrar i høgareliggande område.
Historie
Områda som i dag utgjer periferieininga bestod av fleire kongerike før det vart invadert av Makedonia, som seinare styrte over området. Styret deira enda etter den tredje makedonske krigen og det vart ein del av Romarriket. Etter at Romarriket vart delt i to i 395 vart Kilkís ein del av Austromarriket. Det vart så gjeve til Bulgaria og vart busett av bulgarar. På 1400-talet kom området inn under Det osmanske riket, som hadde det fram til den første balkankrigen i 1912, då det vart teke av Bulgaria igjen. I den andre balkankrigen i 1913 erobra den greske hæren området og det vart endeleg annektert og ein del av Hellas. Mange grekarar frå Litleasia kom til Kilkís etter den gresk-tyrkiske krigen i 1922 og som følgje folkeutvekslinga mellom Hellas og Tyrkia skildra i Lausannetraktaten. Området vart då igjen gresktalande.
Fram til 1939 var området ein del av Thessaloníki prefektur, før det vart eit eige prefektur og frå 2011 ei periferieining. Etter den andre verdskrigen og den greske borgarkrigen måtte mykje av Kilkís byggjast opp att. Folketalet auka, men mange emigrerte òg frå landet.
Norsk misjon og afrikanske samfunn, Sør-Afrika 1850-1900
Norsk misjon og afrikanske samfunn, Sør-Afrika 1850–1900 er ei norsk bok som kom ut på Tapir forlag i 1984. Ho utjger første del av den norske versjonen av sluttpublikasjonen frå forskingsprosjektet Norsk misjon og afrikanske samfunn, Sør-Afrika 1850-1900, som vart utført ved Historisk institutt ved Universitetet i Trondheim. Boka inneheld artiklar av Jarle Simensen, Vidar Gynnild, Per Hærnes, Endre Sønstabø og Thomas Børhaug.
Den raude tråden i boka er Det Norske Misjonsselskap, og særleg H.P.S. Schreuder si misjonsverksemd i Zululand i tida frå 1845 og fram til den britiske okkupasjonen i det siste tiåret før hundreårsskiftet.
Periferieininga Kilkís
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Konsulent som stillingstittel
Konsulent er ein vanleg stillingstittel på ein tilsett sakshandsamar innan administrasjonen i det offentlege og i bedrifter.
Tidlegare vanlege stillingstitlar som sekretær og førstesekretær har dei seinare åra gjerne blitt oppjustert til konsulent. Sameleis har tidlegare konsulentar fått tittelen oppjustert til rådgjevar.
I statsforvaltinga i Noreg har konsulent stillingskodane 1064 og 1065 i Hovudtariffavtalen i staten, og med kodane 1408 og 1363 for høvesvis første- og seniorkonsulent.
Sjå også
Konsulent som leigehjelp
Årdal i Ryfylke
Årdal er ein tettstad og tidlegare kommune i Rogaland fylke. Årdal var frå 1837 del av Hjelmeland formannskapsdistrikt, men vart skild ut som eigen kommune i 1859.
Ein del av Årdal med 40 innbyggjarar vart overført til Hjelmeland og Fister kommunar ved kongeleg resolusjon av 6. mars 1869.
1. januar 1965 vart det meste av Årdal og Fister kommunar, Hjelmeland kommune og Buergardane i Jelsa (8 innb) slegne saman til den nye Hjelmeland kommune. Den delen av Årdal som gjekk inn i Hjelmeland hadde 743 innbyggjarar. Sunngardane krins i Årdal med 121 innbyggjarar vart på same tid slegen saman med Strand kommune.
I Årdal ligg Årdal gamle kyrkje frå 1600-talet. Nye Årdal kyrkje frå 1919 blir i dag brukt som annekskyrkje, medan gamlekyrkja berre blir brukt sporadisk, til dømes i samband med bryllaup, konsertar eller andre arrangement.
Handlinga i romanen Krinsereglane (Samlaget 2005) av Edmund Austigard går føre seg i Ryfylke med Årdal som dreiepunkt. Romanen tar utgangspunkt i dei omveltingane som skjer i området når det tradisjonelle samfunnet møter det industrialiserte samfunnet.
Namnet Årdal kjem av Åirdal - der åir betyr fleire åar (elvar).
Vippeposisjon
Kjende døme på vippeposisjonar i det norske Stortinget oppstod etter stortingsvalet 1961 og stortingsvalet 1985. I 1961 fekk Arbeidarpartiet og den borgarlege sida 74 mandat kvar. Sosialistisk Folkeparti (SF) hadde fått to representantar og bestemte dermed regjeringsspørsmålet. I 1963 nytta SF vippeposisjonen sin til først å fella Gerhardsen-regjeringa og så til å fella Lyng-regjeringa og gjeninnsetta Gerhardsen. I 1985 hamna Framstegspartiet på vippen med to mandat, då dei borgarlege utan Frp fekk 78 mandat og Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti til saman 77. Framstegspartiet nytta vippeposisjonen sin i 1986 til å fella regjeringa Willoch.
Vippeposisjonar oppstår oftast i system med forholdstalsval. Systemet med fleirtalsval favoriserer store parti på kostnad av små, og vippeposisjonar oppstår sjeldnare.
Samarium
Samarium er eit grunnstoff med kjemisk symbol Sm, atomnummer 62 og atommasse 150,35. Det er eit lantanid.
Historie
Paul Emile Lecoq de Boisbaudran oppdaga samarium i 1879.
Saint-Pierre-et-Miquelon
Saint-Pierre-et-Miquelon er eit fransk oversjøisk område i Nord-Atlanterhavet, om lag 25 kilometer sør for Newfoundland. Området består av dei to øyane Saint-Pierre og Miquelon. Arealet er 242 km² og folketalet 6125 (2006). Namnet Isle Sainct Pierre vart gitt av oppdagaren Jacques Cartier i juni 1536.
Lucifer Hill
Lucifer Hill er ein raudfarga, ås av sinder og svovel på toppen av den nordlege delen av Candlemas Island i Sør-Sandwichøyane. Han var ein av dei mest aktive vulkanventilane på denne øya under kartlegginga frå HMS «Protector» i 1964. Namnet vart gjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) og syner til korleis aktive vulkanar vert assosierte med djevelen og helvete.
Verdalen
Verdalen ligg kring ein kilometer frå Kleppe i Klepp kommune i Rogaland fylke. Verdalen har etter kvart fått ein nordleg og ein sørleg del etter som nye bustadfelt er bygd ut. Frå den sørlege delen av Verdalen og ned til Kleppe er det om lag ein halv kilometer. Bore barneskule og ungdomsskule ligg nord i Verdalen. Sør i Verdalen er det ein del føretak. Dei seinare åra har det kome ein eigen matbutikk i Verdalen.
Statistisk sentralbyrå reknar Verdalen og Kleppe som ein samla tettstad. Tettstaden Kleppe/Verdalen har.
Nintendo
Nintendo Corporation, Limited er eit japansk fleirnasjonalt selskap som produserer dataspel og forbrukarelektronikk. Selskapet har hovudkvarter i Kyoto, Japan og vart etablert i 1889 på grunnlag av japanske spelekort. Selskapet tok i 1951 namnet Nintendo Playing Card Company, og frå 1963 det noverande namnet.
Elektrisk element
Elektriske element er idealiserte elektriske komponentar, som resistorar, kondensatorar og induktorar, nytta i analysar av elektriske nettverk. Alle elektriske nettverk kan analyserast som samansette elektriske element i eit prinsippdiagram eller koplingsskjema, og kvar av desse påverkar spenninga i nettverket eller straumen gjennom nettverket. Desse ideelle elektriske elementa representerer verkelege, fysiske elektriske komponentar, men dei eksisterer ikkje sjølv fysisk og ein tar utgangspnnkt i at dei har ideelle eigenskapar i ein konsentrert elementmodell, medan komponentane er objekt utan ideelle eigenskapar og med ei uvisse i verdiane deira og ein viss grad av ikkje-linearitet.
Nintendo
Selskapet byrja å lage dataspel i 1970-åra og vart raskt ein av dei leiande produsentane i verda av slike. Nintendo etablerte seg i 1980 i USA. I 1980-åra kom spelkonsollen Nintendo Entertainment System (NES) som i seinare år har vore etterfølgd av nyare og kraftigare konsollar. I 1989 vart den handhaldne spelkonsollen Game Boy lansert, og denne konsollserien har vore ein av dei største suksessane til selskapet. Den handhaldne Nintendo DS med to skjermar kom i 2004, og i 2006 kom spelkonsollen Wii, som fokuserer på rørslekontroll i spel. Desse har vore etterfølgde av dei aktuelle konsollane Nintendo 3DS og Wii U.
Elektrisk element
Krinsanalyse ved hjelp av elektriske element er nyttige for å forstå mange praktiske elektriske nettverk som nyttar komponentar. Ved å analysere korleis eit nettverk vert påverk av dei individuelle elementa sine, er det mogeleg å estimere korleis eit verkeleg nettverk vil oppføre seg.
Nintendo
Innan programvare har Nintendo gjeve ut kjende spel som Donkey Kong, Super Mario, The Legend of Zelda og Pokémon.
Elektrisk element
Kjelder
عنصر كهربائي Element elèctric Ideales elektrisches Bauelement Electrical element वैद्युत तत्व Componente elettrico Электрический элемент மின் உறுப்புகள்
Nintendo
Historie
Firmaet blei grunnlagt i Kyoto, Japan i 1889 av Fusajiro Yamauchi. Nintendo skulle då produsere handlaga hanafuda-kort, som skulle bli brukte i det japanske kortspelet med same namn.
Nintendo byrja på 1970-talet å lage moderne leiketøy, som mange andre japanske føretak på den tida. Det første var ein slags elektronisk bowling. I Europa blei firmaet kjend da dei populære Game & Watch-spela blei lanserte i 1980-åra. Dei laga også den første lysbaserte digitale pistolen saman med Mitsubishi Technology, kjend frå Duck Hunt som var eit av dei første spela til den første konsollen: NES (Nintendo Entertainment System). Pistolen blei først brukt i konsollar, og baserer seg på at eit mønster lyser opp skjermen i det ein skyt, så fort at ein nesten ikkje rekkjer å sjå det, og eit kamera inni pistolen les av mønsteret, og finn ut om ein har sikta på riktig stad. Nintendo satsa no heilt på videospelmarkedet. Dei blei nokså fort ein av dei mektigaste selskapa i spelbransjen, med eit firma som hadde divisjonar i USA, Tyskland og Japan.
I 1982 skapte Shigeru Miyamoto spelet Donkey Kong. Helten i spelet, som i førsten blei kalla for Jumpman, var ein liten og tjukk røyrleggjar som prøvde å redde ei fortapt kvinne, Pauline, frå ein vill gorilla. Jumpman blei omdøpyt då Nintendo of America flytta hovudkontoret sitt. Sidan Jumpman hadde mange fellestrekk med huseigaren av kontoret, Mario Segali, blei han omdøpyt til «Mario». Då Nintendo lanserte Donkey Kong-spela, blei dei saksøkt av firmaet bak den kjende filmen King Kong. Rettssaka enda til fordel for Nintendo. Donkey Kong namnet oppstod på grunn av eit mistak under ein telefonsamtale, då dei japanske speldesignarane prata med ein amerikanar om kva spelet skulle heite. Japanarane oppfatta at han sa Donkey Kong, då han eigentleg sa Monkey Kong. Sidan dette ikkje blei retta opp før det første spelet vart lansert, har ingen gjort noko for å endre på det seinare. Namnet er no assosiert med ein apekatt som kastar tønner. «Donkey» tyder «esel» på engelsk. Spelet blei Nintendo sin første store suksess.
Nintendo Entertainment System
Nintendo Entertainment System, ofte omtalt som NES eller berre Nintendo, er Nintendo sin fyrste stasjonære spelkonsoll. Han blei lansert i Japan i 1983 under namnet Famicom. Seinare blei maskina lansert i både Europa og USA under namnet Nintendo Entertainment System. Det var særs lite konkurranse for Nintendo på denne tida, men etterkvart byrja Sega å komme inn på spelmarknaden med den fyrste spelmaskina si; Sega Master System. NES har selt over 65 millionar eksemplar.
Piz Dolf
Piz Dolf (retoromansk) eller Trinserhorn er eit fjell i Glarus-Alpane, på grensa mellom kantonane St. Gallen og Graubünden.
Piz Sardona ligg nord for ein bre, og i vest ligg Piz Segnas. Både Piz Segnas og Piz Dolf er delt av Glarusforkastinga nær toppen.
Nintendo
Super Nintendo Entertainment System
Super Nintendo Entertainment System er Nintendo sin andre stasjonære spelkonsoll, og arvtakaren til Nintendo Entertainment System. Kontrollen som følgde med maskina introduserte fleire nye knappar i forhold til NES, mellom anna skulderknappane L og R. SNES konnkurerte med Sega Mega Drive (kjend som Genesis i USA). I likskap med NES kom spela på kassettar ein måtte putte inn i maskina for å kunne spele dei. Mange kjende Nintendo-spel frå NES-tida fekk oppfølgjarar på SNES, mellom anna Super Mario World og The Legend of Zelda: A Link to the Past. SNES har selt over 49 millionar eksemplar.
Faddejbukta
Sidan bukta ligg så langt nord er klimaet rundt Faddejbukta særs hardt med lange, harde vintrar. Bukta er islagd det meste av året, og stundom er det restar av is gjennom den korte sommarperioden.
Nintendo
Nintendo 64
Nintendo 64 er Nintendo sin tredje stasjonære spelkonsoll, og kunne yte med grafikk i full 3D. Konsollen gjekk under kodenamn Ultra 64 fram til 1996 då det endelege namnet blei avduka. Utrykket 64 kjem frå 64-bits prosessoren i spelkonsollen. Nintendo valde å halde fram med å nytte kassettar som lagringsmedium for spel i staden for CD-ROM trass underlegen lagringskapasitet. Grunnen til dette valet var me.a. fordi Nintendo meinte at lastetider var for dryge på CD-ROM. Nintendo 64 var den fyrste stasjonære spelkonsollen som introduserte analog styrestikke og ristefunksjon (ekstrautstyr). Nintendo 64 har selt over 32 millionar eksemplar.
Faddejbukta
Faddejøyane ligg nord for bukta, like ved munningen av bukta. Faddejbukta høyrer til Krasnojarsk kraj.
Nintendo
Nintendo GameCube
Nintendo GameCube er Nintendo sin fjerde stasjonære spelkonsoll. Han blei lansert året 2001 i Japan og USA, og året 2002 i Europa. Konsollen skulle konkurrere med Sony PlayStation 2, Sega DreamCast og Microsoft Xbox. Han var den fyrste Nintendo-konsollen som las av optiske discar, og var på den tida den billegaste og mest kompakte moderne spelkonsollen. Nintendo GameCube har selt over 21 millionar eksemplar. Korkje sjølve konsollen eller spela er no tilgjengelege for sal, men GameCube-konsoll, utstyr og spel er framleis populær handelsvare på fleire nettstader.
Faddejbukta
Historie
Faddejbukta vart vitja av Vitus Bering under ekspedisjonane hans i det nordlege og austlege Russland.
Nintendo
Wii
Wii (tidlegare kjend som Nintendo Revolution) er Nintendo sin femte stasjonære spelkonsoll. Han blei lansert i 2006 i alle verdsdelar, noko som førte til ein del leveringsproblem. Maskinen tilbyr ein heilt ny måte å spele på. Kontrollen, som ser ut som ein fjernkontroll, har mindre knappar enn tidlegare og registrerer rørsler frå spelaren. Det er også mogleg å kople ein del eksterne kontrollar til for å auke utvalet av måtar å spele på. Wii er den fyrste stasjonære spelkonsollen frå Nintendo som er bakoverkompatibel med spel frå førre generasjon. Wii har selt over 50 millionar eksemplar til no.
Ski
Ski er avlange, tynne plankar til å gli på snø med. Ski har to fordelar: Dei fordeler vekta utover eit større område, slik at ein ikkje fell gjennom snøen, og dei gjev glid, slik at ein kan koma seg fortare av garde.
Dei eldste skia som er funne er kring 8000 år gamle og er frå Russland.
Ein laga tidlegare ski av eitt trestykke, men i dag er dei gjerne sett saman av ei blanding av glasfiber, kevlar, titan og anna. Mange ski har likevel framleis ein kjerne av tre.
Ordet «ski» tyder også «kløyvd trestykke» som ein til dømes finn i ordet «skigard» (gjerde av kløyvde trestykker) eller «vedski». På gamalnorsk var ordet «skíð» (kløyvd trestykke, trestykke til å gå på snø) eller «skíða» (kløyvd trestykke, skie), på engelsk finn ein tilsvarende «shide» i tydinga «tynt, kløyvd trestykke». På middelhøgtysk finn ein det liknande ordet «schíten» som tyder å kløyve.
Jacques de la Tocnaye reiste gjennom Noreg i 1799 og han fekk for første gong sjå ski i bruk.
Marble Knolls
Marble Knolls er nokre låge marmorknausar som ligg nær breidda av Borge Bay, like sørvest for Waterpipe Beach, aust på Signy Island. Det skildrande namnet vart nytta av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1974.
Den raude nelliken
Den raude nelliken er eit internasjonalt symbol for sosialdemokratiske og sosialistiske organisasjonar. Opphavleg var det Den raude rosa som var blomesymbolet til heile arbeidarrørsla, og i våre dagar blir ho bruka av sosialdemokratiet, såleis er rosa partisymbolet til m.a. Det norske Arbeidarpartiet. Men mange stader vart rosa i si tid bytt ut med nelliken, m.a. fordi kvite nellikar alt vart bruka som knapphòlsblome, og truleg fordi nellikar var rimelegare og lettare å få tak i enn roser. I dag er den raude nelliken òg eit symbol på fredeleg omskiping av samfunnet, m.a. på grunn av «nellikrevolusjonen» i Portugal i 1974, då det fascistiske diktaturet vart styrta. Det svenske systerpartiet til SV, Vänsterpartiet, har ein raud nellik i logoen sin.
Krossmesse om våren
Krossmesse om våren, latin inventio crucis,  er ein merkedag 3. mai. Primstavmerket er ein stor kross.
400-talet fvt.
< '''400-talet fvt. (f.Kr.)''' > såg byrjinga av ei stordomstid for gresk kultur, med ei kulturell og politisk stordomstid for Aten og andre greske byar. Utviklinga av klassisk gresk filosofi som la grunnlaget for seinare europeisk tenking.
Persarriket var også mektig, og Hellas blei invadert av riket to gonger under Persarkrigane, men kom ikkje under persisk kongedøme.
Religionsgrunnleggjaren Gautama Buddha levde truleg i dette hundreåret.
Austmann
Austmann er ei nemning som har vorte brukt om personar som kjem reisande frå aust eller bur austom der ein sjølv kjem frå eller bur. Ofte er det ei hindring som fjell, vatn eller hav mellom der austmenn kjem frå og ein sjølv er. Austmann inngår i ein del norske stadnamn ved ruter som vart brukt til ferdsle mellom aust og vest, som til dømes Austmannalia i Røldal. Nemninga har vore vanleg på Vestlandet, då nytta om folk frå Austlandet (motsett Nordmann).
Islandsk mannsnamn
Austmann vert brukt som mannsnamn på Island. i 2005 var det 27 gutar og menn som bar namnet.
Der Herr ist mein getreuer Hirt
Der Herr ist mein getreuer Hirt, BWV 112, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1731 for andre sundag etter påske.