cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eurovision Song Contest 2022
Ukraina byter deltakar
Artisten Alina Pasj vann den ukrainske nasjonale finalen Vidbir 12. februar med låten «Shadows of Forgotten Ancestors», og skulle ha representert Ukraina i Eurovision Song Contest, men nokre dagar etter den ukrainske finalen oppstod det strid rundt eit besøk ho hadde hatt på den russisk-annekterte Krim i 2015. I Ukraina er det strenge reglar for innreise til Krim, blant anna må ukrainarar søkje om innreise, og innreisa må skje via Ukraina. Pasj leverte dokumentasjon på at ho hadde reist inn via Ukraina, men kringkastaren Suspilne meinte dokumentasjonen var fabrikkert. Til slutt valde Pasj å trekkje seg frå oppdraget med å representere Ukraina i Eurovision Song Contest, og kommenterte at ho «ikkje ville ha denne virtuelle krigen og hatet. Den viktigaste krigen no er den ytre, den som kom til landet mitt i 2014» – med tilvising til den då pågåande krigen i Aust-Ukraina. I staden fekk andreplassen Kalush Orchestra og låten «Stefania» representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2022.
Hendinga skjedde midt under den spente situasjonen mellom Russland og Ukraina, berre dagar før Russland gjekk til militært åtak på Ukraina.
Russland vert utestengt frå tevlinga
I ein e-post til svenske SVT same dag skreiv EBU at Russland framleis var velkommen til å delta i tevlinga, sidan Eurovision Song Contest er ei ikkje-politisk tevling. Fråsegna møtte sterk kritikk frå kringkastarar over heile Europa, og fleire kravde at EBU måtte utestengje Russland frå kringkastingsunionen. Den finske kringkastaren Yle truga med å trekkje Finland frå tevlinga dersom Russland fekk delta, og ei tilsvarande fråsegn kom frå estiske ERR. Norske NRK meinte også at Russland måtte utestengast: «Vi ser ikkje for oss at Russland kan delta i årets Eurovision Song Contest», sa dåverande kringkastingssjef Thor Gjermund Eriksen til NRK.
Ukraina vedtek å delta
For å sikre seg om at Eurovision Song Contest kan gå som planlagd, må kvart deltakarland på førehand spele inn eit opptak der landets artist framfører bidraget live. Dette opptaket vert berre brukt i tilfelle ein artist av ulike grunnar skulle verte forhindra frå å reise til tevlinga. På grunn av den pågåande krigen fekk Ukraina fritak frå kravet om eit reserveopptak, men landet spelte likevel inn eit slik opptak i Lviv. I byrjinga av april stadfesta den ukrainske kringkastaren Suspilne at Ukraina kom til å delta, og at den ukrainske regjeringa hadde gjeve deltakarane Kalush Orchestra løyve til å forlate landet. I utgangspunktet måtte alle stridsføre, vaksne ukrainske menn vere igjen i Ukraina. Bandet drog på promoteringsturné over heile Europa og opptredde i tevlinga i mai. Etter krigsutbrotet gjekk det ukrainske bidraget til topps på bettinglistene og var storfavoritt til å vinne tevlinga.
Politisk bodskap frå scena
Etter at Kalush Orchestra hadde opptredd i finalen, ropte vokalist Oleh Psiuk: «Ver så snill og hjelp Ukraina, Mariupol! Hjelp Azovstal akkurat no!». Eurovision Song Contest har strenge reglar mot politiske ytringar og bodskap, og fleire kommentatorar meinte utbrotet kunne vere i strid med tevlingsreglane. I verste fall kunne Ukraina verte diskvalifisert for opptrinnet. EBU vedtok likevel å akseptere ytringa, og uttala til avisa VG: «Vi forstår de dype følelsene rundt Ukraina for øyeblikket, og anser kommentarene fra Kalush Orchestra og andre artister som uttrykker støtte til det ukrainske folk, som humanitære, snarere enn politiske i natur». Ukraina gjekk til slutt hen og vann Eurovision Song Contest takka vere rekordmange poeng frå sjåarane.
Feil med scenedelar
Då prøvane starta i Torino 30. april 2022, melde dei italienske avisene La Repubblica og La Stampa om tekniske problem med den «kinetiske sola» på scena. Boge-elementa på scena kunne ikkje bevegast like mykje som planlagt, og problema kunne ikkje løysast før direktesendingane. Fleire land, blant anna Litauen og Danmark, vart tvinga til å gjere om på sceneframsyningane sine, etter å ha vorte informerte om scenefeilen nokre dagar tidlegare. Dagen etter melde La Stampa at produsentane hadde komne fram til ei løysing som innebar at scenebogen ville stå stille under framsyningane til artistane, men bevege seg under opnings- og pausenummera.
Den makedonske flagghendinga
På den turkise løparen under opningsseremonien 8. mai 2022 slengde artisten til Nord-Makedonia, Andrea Koevska, det makedonske flagget på bakken då ho skulle posere for pressa. Hendinga vekte harme heime i Nord-Makedonia, og Andrea vart skulda for å ha vanhelga flagget. Den makedonske ålmennkringkastaren MRT publiserte seinare ei pressemelding der han fordømde handlinga hennar og meinte ho hadde «vanæra eit nasjonalsymbol, noko som er straffbart etter makedonsk lov». I same pressemelding oppgav kringkastaren at dei vurderte å trekkje Andrea frå tevlinga, og at det ville få konsekvensar for den ansvarlege i delegasjonen. Andrea la same kveld ut ei orsaking på video og forklarte at ho hadde kasta flagget fordi fotografane bad om eit bilete utan flagget. MRT kunngjorde 11. mai at dei ville setje inn «disiplinære tiltak» overfor delegasjonen ved heimkomsten frå Torino, og at landet vurderte å trekkje seg frå Eurovision Song Contest i 2023 på grunn av den negative publisiteten hendinga hadde skapt.
Forsøk på cyberåtak
Den pro-russiske hackergruppa Killnet utførte 11. mai 2022 eit åtak mot nettstadane til ei rekkje italienske institusjonar, blant anna det italienske forsvarsdepartementet, det italienske senatet, det italienske folkehelseinstituttet og Automobile Club d'Italia. Den offisielle nettstaden til Eurovision Song Contest og den tekniske plattforma til røystesystemet var også blant måla til hackergruppa. Ytterlegare cyberåtak fann stad under begge semifinalane og finalen, men åtaka frå Killnet og partnergruppen Legion vart avverja, og hackerane lukkast ikkje med å ta ned nettstaden eller å forstyrre avrøystinga.
Annullering av jurystemmer
Under juryprøva foran den andre semifinalen onsdag 11. mai 2022, vedtok EBU å annullere røystene til seks nasjonale jurygrupper: Aserbajdsjan, Georgia, Montenegro, Polen, Romania og San Marino. Grunngjevinga var ifølgje EBU at dei seks jurygruppene hadde «uvanlege røystemønster». Den flamske kringkastaren VRT melde at poenga vart fjerna sidan EBU hadde «sikre kjelder» på at dei seks landa hadde avtalt å røyste på kvarandre. EBU stadfesta ikkje påstanden, men la 19. mai fram tal som viste at fire av de seks jurygruppene hadde plassert dei fem andre landa i sin topp fem, éi jurygruppe hadde dei fem andre landa i sin topp seks, medan den sjette og siste jurygruppa hadde plassert dei andre på topp fire og den siste på sjuandeplass. Dette avveik stort frå røystene til dei 15 andre jurygruppene i semifinalen, og EBU valde difor å annullere poenga til dei seks jurygruppene. I staden rekna EBU ut erstatningspoeng for dei seks landa. Desse poenga var basert på juryrøystene til land med liknande røystemønster. Alle deltakarland var nemleg på førehand delte inn i grupper ut frå røystemønsteret dei 15 siste åra. Land med like røystemønster, og som røyster regelmessig på kvarandre, hamnar i same røystegruppe. Desse gruppene vert også brukte under trekkinga av semifinalane i januar.
Også under finalen vart poenga til dei seks jurygruppene annullerte og erstatta av utrekna poeng. Under juryavrøystinga i finalen vart tolvpoengarane til Aserbajdsjan, Romania og Georgia lesne opp av tevlingssjef Martin Österdahl. På direkten antyda programleiarane at dette skuldast tekniske problem, men dei tre kringkastarane avviste at det hadde vore noko problem med sambandet til Torino. Etter finalen meinte den rumenske kringkastaren TVR at EBU hadde «endra reglane midt i spelet» og bad om ein forklaring på kvifor jurypoenga deira vart avviste. Den rumenske juryen gav 12 poeng til Moldova, og TVR nekta å godta erstatningspoenga frå EBU. Kanalen truga også med å trekkje seg frå den påfølgjande tevlinga.
Fråværet til Laura Pausini under avrøystinga
Under store delar av juryavrøystinga var programleiaren Laura Pausini fråverande. I staden handterte Alessandro Cattelan og Mika avrøystinga på eiga hand. Dette medførte nokre forseinkingar, sidan Cattelan fleire gongar måtte løpe frå scena til green room for å intervjue deltakarane. Pausini kom tilbake på scena like før poenga frå sjåarane skulle delast ut, utan å gje noka direkte forklaring på fråværet. Ho fortalde seinare at ho hadde hatt eit plutseleg blodtrykksfall, og at lækjarane gav henne beskjed om å ta ein liten pause før ho fekk fortsetje programleiarjobben. Pausini leia resten av sendinga utan ytterlegare problem.
Trofé selt på auksjon
Kalush Orcherstra auksjonerte bort sigerstroféet til kampen mot den russiske krigføringa. Troféet vart selt for 900,000 amerikanske dollar.
Romanovtse
Romanovtse (makedonsk Романовце; albansk Rramanli) er ein landsby i kommunen Kumanovo i regionen Nordaust i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 794 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Solisbreen
Solisbreen er ein isbre på Greenwich Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis som strekkjer seg 2,8 km søraust-nordvest og 1,8 km frå sørvest til nordaust og som drenerer nordsida av Breznik Heights og flyt nordvestover og ut i Yankee Harbour.
Breen vart namngjeven av Den chilenske antarktisekspedisjonen i 1952-53 etter eit medlem av gruppa som gjorde sjømålingar i Yankee Harbour.
Stendhal
Stendhal (uttalt: «Standall») er pseudonym for den franske forfattaren Marie-Henri Beyle, fødd i Grenoble, død i Paris. Han vert rekna som ein av dei største skjønnlitterære forfattarane i Frankrike på 1800-talet, mest kjend for romanane Le Rouge et le Noir (Raudt og svart) og La Chartreuse de Parme (Kartusianerklosteret i Parma).
Handleveske
Ei handleveske er ei veske som ein brukar til å frakte varer i, gjerne heim frå butikkar etter at ein har handla. Handlevesker i plastikk er ofte laga for eingongs bruk, sjølv om folk kan bruke dei på nytt til lagring eller som søppelposar. Andre handlevekser er laga i eit sterkare materiale, slik at dei kan nyttast til fleire handleturar.
Sanitetsbataljonen
Sanitetsbataljonen (SANBN) er ein støttebataljon i Brigade Nord som har til oppgåve å behandla såra i strid og krigssituasjonar. I praksis bistår Sanitetsbataljonen med å stabilisera såra personell til vidare evakuering frå striden til feltsjukehus. Bataljonen utdannar soldatar innan førstehjelp, slik at dei kan utføra førstehjelp i svært stressande situasjonar. Bataljonen er difor avhengig av fysisk og mentalt robuste soldatar. Sjølv om det eine kompaniet er stasjonert på Rena, held storparten av bataljonen til på Setermoen i Bardu.
Personellet i bataljonen nyttar Brigade Nord sin blå beret.
Bataljonstab
Bataljonstaben er leiinga i Sanitetsbataljonen. På oppdrag er staben i kommandoplassen til kompani 5, og har det overordna ansvaret for plassering av feltsjukehus og logistikk.
Kompani 1
Brigadekompani 1 (Kp1) består av sanitetssoldatar (medic), som stabilerer og behandlar såra personell i strid. Dette kompaniet har i oppgåve å støtta Brigade Nord sine kampavdelingar med sanitetsstøtte under oppdrag. Med hjelp av beltevogn BV206, feltvogn MB 240 og MB 300 og pansra personellvogner Sisu XA-180, evakuerer kompaniet pasientar til feltsjukehusa. Kompaniet utdannar personell innan nivå 3 førstehjelp, og består stort sett vernepliktig personell, som har innrykk i august.
Kompani 3 HRS
Sanitetskompani 3 er bataljonen sin HRS-styrke, og består utelukkande av verva personell. Hovudoppgåva er å støtta Telemark bataljon og resten av NATOs hurtige reaksjonsstyrke (NRF). Kompaniet held til på Rena. Kompaniet er ofte ein del av eit samvirkesystem, og stiller ofte soldatar til internasjonale operasjonar. Sanitetskompani 3 er stort sett likt utstyrt som Brigadekompani 1.
Kompani 5
Dette kompaniet har i oppgåve å oppretta og drifta Brigade Nord sitt feltsjukehus. Pasientar vert frakta dit for behandling. Feltsjukehuset har moderne utstyr og kapasitet til å gjennomføra avansert kirurgi, ved hjelp av profesjonelle legar. Sidan bataljonen er ein materielltung avdeling, har kompaniet kapasitetar innan reperasjon. Reperasjonslaget er mekanisk og teknisk flinke soldatar som er kritiske for å halda stridsevna til bataljonen oppe. Kp5 etablerer òg kommandoplassen, som er satt opp med containerar og telt. Kommandoplassoldatane er oppsatt på Scania lastevogn og MB 240 feltvogner. Nokre av soldatane i kommandoplasslaget fungerer som sambandsoperatørar i felt. Desse er inndelt i mindre relélag som sikrar sambandet mellom lag og kompani. På lik linje med sambandssoldatar i Sambandsbataljonen, opererer ofte soldatane åleina og åtskilt frå resten av Stabstroppen. Difor stillest det krav til sjølvstendige og robuste soldatar.
Fylkesveg 6640
Fylkesveg 6640 går mellom Ofstad og Kvernamoen i Orkdal kommune. Vegen er 6,1 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 791 i Sør-Trøndelag.
The Song Remains the Same
Oversyn
Songen inneheld mange lag med gitar av Jimmy Page, spela på ein Gibson EDS-1275 dobbelhalsa 12-strengsgitar på konsertane, og vokal av songar Robert Plant. Dette var plant si hyllest til verdsmusikk, og synte trua hans om at musikk er universell.
Songen var opphavleg ein instrumental med arbeidstittelen «The Overture», før Plant skreiv tekst til han. Han var då ei kort stund kjend som «The Campaign» før bandet kom fram til «The Song Remains the Same». I eit intervju med Guitar World i 1993, diskuterte Page oppbygginga av songen:
"Det var opphavleg meint som ein instrumental -- ein overture som førte inn i «The Rain Song». Men eg trur Robert hadde andre idear. Du veit, 'dette er ganske bra, me treng litt tekst--raskt!'...Eg hadde heile byrjinga klar, og Robert foreslo at me halverte tempoet halvvegs. Etter at me gjorde det kom songen saman...eg hadde alltid ein kassettopptakar liggande. Det er slik både «The Song Remains the Same» og «Stairway» kom til - frå bitar av idear på lydbanda."
Dei sette opp farten på vokalsporet til Plant noko på albumet.
Bandet spela først songen på konsert i Japan i 1972. Piratkopiopptak frå turneen viser at songen då enno ikkje hadde tittel, og Plant introduserte songen som «Zep». Som på albumet glei songen seinare direkte over i «The Rain Song». «The Song Remains the Same» var opningssongen på den amerikanske turneen i 1977 og konsertane i 1979, men vart droppa frå setlista i 1980. Songen vart òg framført på attforeingskonserten til Led Zeppelin i O2 Arena i London den 10. desember 2007.
Songen vart òg gjeven ut på singel i Thailand med «The Ocean» og «Dancing Days» som B-side.
Wilhelm Kvalheim
Wilhelm Kvalheim var ein norsk lærar, biletkunstnar og lokalhistorikar. Han var frå Kvalheim i Vågsøy kommune og var også m.a. busett i Selje, Stryn og Volda.
Wilhelm Kvalheim var kunstmålar og stilte ut på Statens kunstutstilling i 1930. Han gav ut ei lærebok i teikning, og gjorde mykje av innsamlingsarbeidet for bygdeboka: Selje og Vågsøy : bygdene og bygdesamfunnet, ved Edvard Os.
Atle Torbjørn Karlsvik
Atle Torbjørn Karlsvik er ein tidlegare norsk kontreadmiral. Han har vore sjef for Sjøkrigsskolen, skipssjef på MTB og skvadronsjef for 22. MTB-skvadron. Han har dessutan vore sjef for Sjøoperasjonssenteret ved Fellesoperativt hovudkvarter.
Militær karriere
Karlsvik byrja i 1976 på Sjøkrigsskulen. Han har hatt operativ teneste på MTB og fregatt. Han har mellom anna vore skipssjef og skvadronssjef for 22. MTB-skvadron og sjef for sjøoperasjonssenteret ved Fellesoperativt hovudkvarter.
Karlsvik har tre års utenlandstjeneste frå SACLANT. I 2000 gjekk både Karlsvik på totalforsvarskurset på Høgskulen til forsvaret. Same år vart Karlsvik utnemnd til sjef for Sjøkrigsskolen, og i 2002 vart han første sjef for Skulane til sjøforsvaret, som då vart samla under ein sjef.
Då han den 2. september 2005 vart utnemnd til stillinga som kontreadmiral og sjef for fellsstaben i Forsvarsstaben, var dette ei nyoppretta avdeling. Fellesstaben har det overordna driftsansvaret for Fellesavdelingane til forsvaret, mellom anna innan logistikk, kommando og kontroll.
Anna
Utnevnelsen av Karlsvik som kontreadmiral var omstridd, då det vart stilt spørsmål om dåverande forsvarsminister Kristin Krohn Devold var inhabil fordi ho var ven med Karlsvik og hadde delteke på totalforsvarskurset samstundes som han.
Karlsvik vart i 2005 tiltalt for grovt bedrageri fordi han urettmessig skulle ha ført private middagar, ferieturar og golfkurs på rekninga til staten. Den 24. mai 2007 vart han frikjent på alle punkt i tiltalen. Påtalemyndigheten anka frifinnelsen inn for Gulating lagmannsrett, men den 29. februar 2008 vart han igjen blankt frifunne for tiltalen. Straffesaka var dermed rettskraftig avgjort.
Forsvarsdepartementet tok i tillegg ut sivil sak mot Karlsvik for at han skulle verta frådømt stillinga på bakgrunn av det påståtte økonomiske mislighaldet. Den 7. april 2008 vart det inngått forlik mellom partane. Dette bar med seg at Karlsvik mista stillinga si. Han måtte betala tilbake 240 000 kroner, og halde på full løn på om lag 800 000 kroner i eitt år og sin tenestebustad fram til den 30. juni 2011.
Nordsamisk syntaks
Nordsamisk syntaks eller setningslære er læra om korleis nordsamisk set ordfirmer saman til større strukturar. Nordsamisk blir snakka i både Noreg, Sverige og Finland. Dette er kanskje den delen av nordsamisk grammatikk der dei ulike majoritetsspråka påverkar språket på ulike måtar.
Nominalfraser
Som i dei fleste uralske språk, er nordsamiske nominalfraser av typen (Determinativ) - (Kvantor) - (Adjektiv) - Substantiv. På same måten som i alle samiske språk har adjektivet ei eiga attributtform når det står i same frase som eit substantiv (jf. artikkelen om sørsamisk morfologi).
Determinativa kongruerer med substantivet i kasus. På same måten som i t.d. sørsamisk er kongruensen redusert samanlikna med bruken av dei same pronomena aleine. Jf. «det huset» i alle kasus:
Kvantorfraser
Nordsamiske substantiv står i genitiv eintal etter kvantorar. «To jenter» heiter altså guokte nieidda, der nieidda er genitivforma av nieida «jente». Dette gjeld alle andre talord enn okta «ein», som syntaktisk sett ikkje er ein kvantor. Her skil nordsamisk seg både frå sørsamisk, der substantiva står i nominativ fleirtal etter kvantorar, og frå dei samiske språka frå og med enaresamisk og austover, der substantivet står i genitiv etter talord opp til seks, men i partitiv etter högare talord.
Pre- og postposisjonsfrasar
Dei fleste adposisjonane i nordsamisk er postposisjonar. Substantivfrasen som står til postposisjonen står i genitiv.
Setningsstruktur
Nordsamisk har ein klasse med Wackernagelpartiklar, ubøyelege ord som står i andre posisjon i setninga. Desse partiklane blir skrive som separate ord i Noreg og Sverige, men i pakt med skrifttradisjonen for finsk (som også har same type partiklar) blir dei skrive i lag med siste ordet i frasen dei står til i Finland. Den mest sentra Wackernagelpartikkelen er go, som signaliserer ja/nei-spørsmål:
Den tilsvarande skrivemåten på finsk side er altså boahtágo, leago, Máretgo.
Andre sentrale partiklar er ba "er det verkeleg slik at" og han "som du veit":
Overordna ordstilling
Ordstillinga i nordsamisk er dominerande SVO. Det er likevel ein tendens til at hovudverbet kjem etter objektet når det er eit hjelpeverb i setninga.
Burayyirah
Burayyirah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Heksering
Heksering er ein ring som har oppstått naturleg i vegetasjon på grunn av ulike soppvekstar. Han kan vera ein ring av levande soppar, eller visast som eit sirkelforma dødt område i vegetasjonen.
Fleire soppartar kan danne hekseringar. Den vanlegaste årsaka er nelliksopp (Marasmius oreades).
Lopate
Lopate (makedonsk Лопате; albansk Llopat) er ein landsby i kommunen Kumanovo i regionen Nordaust i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 448 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Desko Mountains
Desko Mountains er ei fjellkjede på Rothschild Island, like nordvest for Aleksanderøya i Antarktis. Fjellkjeda strekkjer seg 20 nautiske mil (37 km) frå Bates Peak til Overton Peak og stig opp til kring 1 000 moh ved Enigma Peak på Fournier Ridge. Andre fjell er Goward Peak, Schenck Peak, Morrill Peak og Thuma Peak. I aust ligg Lazarev Bay, ei rektangulær bukt som skil austsida av Rothschild Island frå nordvestkysten av Aleksanderøya.
Fjella vart delvis sett på avstand av F. Bellingshausen i 1821 og av Jean-Baptiste Charcot i 1909, men detaljane var lenge ukjende. Fjellkjeda vart fotografert frå lufta av U.S. Navy Operasjon Highjump og Ronne antarktiske forskingsekspedisjon i 1947 og kartlagd frå flyfotografi av D. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey i 1960. Fjellkjeda vart ytterlegare kartlagd av U.S. Navy sine flyfotografi, 1966, og Landsat-bilete i 1975. Dei vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter offiser Daniel A. Desko i US Navy, befalshavande under Operasjon Deep Freeze, 1977.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
Skiskyting under Vinter-OL 2002 vart arrangert ved det nybygde skisportanlegget Soldier Hollow, vel 10 km sør for Park City i Utah. Dei åtte tevlingane, jamt fordelt på kvinner og menn, vart avvikla i dagane 11. - 20. februar 2002.
Ole Einar Bjørndalen vann gullmedaljar i alle fire øvingane for menn.
10 km
Dato: 13. februar
<br style="clear:both" />
12,5 km jaktstart
Dato: 16. februar
<br style="clear:both" />
20 km
Dato: 11. februar
<br style="clear:both" />
Hans Westfal-Larsen
Hans Peter M. Westfal-Larsen, heitte opphavleg Larsen, namnet endra i 1902; var ein norsk skipsreiar.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
4 x 7,5 km stafett
<br style="clear:both" />
Hans Westfal-Larsen
Larsen hadde mellomskule og handelsskule då han i 1889, 18 år gammal, byrja som kontorist i reiarlaget Rasmus F. Olsen. Han vart etter kvart medeigar i ein del av skipa i reiarlaget, og i 1905 lukkast han å skaffe nok kapital til å kontrahere det første skipet sitt. Han slutta då snart hos Olsen og dreiv ein periode som disponent for stadig fleire skip. Verksemda ekspanderte, og like etter at første verdskrigen var over, stifta han aksjeselskapet Westfal-Larsen & Co.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
7,5 km
Dato: 13. februar
Hans Westfal-Larsen
I 1926 starta Westfal-Larsen linjefart på Sør-Amerika, og i 1930 oppretta han Interocean Line, som segla mellom Europa og Stillehavet. På denne tida var reiarlaget det nest største i Noreg; og det største innan tankfart. Då Westfal-Larsen døydde i 1936, disponerte reiarlaget i alt 30 skip.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
10 km jaktstart
Dato: 16. februar
Hans Westfal-Larsen
Westfal-Larsen hadde ei rekkje tillitsverv innan reiarorganisasjonane, både i Bergen og nasjonalt. Han var president i Norges Rederforbund frå 1924 til 1927.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
15 km
Dato: 11. februar
Hans Westfal-Larsen
Han vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1928 og var kommandør av Dannebrogordenen.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
15 km
<br style="clear:both" />
Terry Melcher
Terrence Paul Melcher var ein USA-amerikansk musikar og plateprodusent, som var med å forme California Sound og folkrockrørsla i 1960-år, særleg under den gryande motkulturtida. Dei mest kjende bidraga hans var å produsere dei to første albuma til The Byrds, Mr. Tambourine Man (1965) og Turn! Turn! Turn! (1965), i tillegg til dei fleste hittane til Paul Revere & the Raiders og Gentle Soul. Han var òg ei kort stund knytt til Charles Manson, ein låtskrivar og kultleiar som seinare vart dømd for fleire mord.
Skiskyting under Vinter-OL 2002
4 x 7,5 km stafett
Dato: 18. februar
Hans Westfal-Larsen
Westfal-Larsen var grunnleggjar av H. Westfal-Larsen og hustru Anna Westfal-Larsens Almennyttige Fond.
Terry Melcher
Melcher var det einaste barnet til skodespelarinna og songaren Doris Day. Faren var den første ektemannen til Day, Al Jorden, og han vart adpotert av den tredje ektemannen hennar, Martin Melcher. Dei fleste av dei tidlege innspelingane hans var med dei songbaserte surfebanda The Rip Chords og Bruce & Terry. I 1960-åra var Melcher knytt til The Beach Boys og var med å knyte Brian Wilson til Smile-tekstforfattaren Van Dyke Parks. Melcher produserte seinare fleire singlar for The Beach Boys i 1980- og 1990-åra, inkludert «Kokomo» (1988), som toppa den amerikanske singellista.
VM i friidrett 2019
Verdsmeisterskapen i friidrett 2019, den 17. i rekka, vart avvikla på Khalifa stadion i Doha i Qatar i tida frå 27. september til 6. oktober 2019. Gjennom meisterskapen vart det tevla i 49 øvingar, fordelt på 24 for menn og like mange kvinner. For fyrste gong stod ei fellesøving på programmet, ein 4 x 400 meter stafett med to menn og to kvinner på dei ulike laga. Frå 206 deltakarland var påmeldt 1 772 utøvarar.
Norske prestasjonar
Karsten Warholm vann gullmedaljen i 400 meter hekk og vart dermed den fyrste norske utøvaren som forsvarte ein verdsmeistertittel i friidrett. Jakob Ingebrigtsen vart nummer fire på 1500 meter og fem på 5 000 meter og Eivind Henriksen vart sjettemann i sleggjekasting.
Elles enda Ola Stunes Isene på 10. plass i diskoskasting, Sondre Moen på 12. plass på 10 000 meter, Henrik Ingebrigtsen på 13. plass på 5 000 m og Karoline Grøvdal fekk same plassering i 3 000 meter hinder. Amalie Iuel sette norsk rekord på 400 meter hekk i forsøket med tida 54,72 sekundar og vart så slått ut i semifinalane med 10. beste tid. Hedda Hynne vart slått ut i semifinalane på 800 meter med 12. beste tid. Filip Ingebrigtsen rauk ut i semifinalane på 1500 meter med 14. beste tid.
100 m
Dato: 28. september
200 m
Finale: 1. oktober
400 m
Finale: 4. oktober
800 m
Finale: 1. oktober
1500 m
Finale: 6. oktober
10 000 m
Finale: 6. oktober
Maraton
Finale: 5. oktober
400 m hekk
Dato: 30. september
4 × 100 m stafett
Finale: 5. oktober
4 × 400 m stafett
Finale: 6. oktober
20 km kappgang
4. oktober
50 km kappgang
Dato: 28. september
Rebetiko
Rebetiko (frå gresk ρεμπέτικο), rebetika eller rembetika, er ein gresk musikksjanger som blei utvikla på fyrste halvdelen av 1900-talet, og som vanlegvis er kjenneteikna av ein viss type songtekstar og bruken av instrumentet bouzouki.
VM i friidrett 2019
Stavhopp
Finale: 1. oktober
Rebetiko
Ordet rebetiko blir i dag nytta for å beskriva opphavleg fråskilde former av gresk «byfolkemusikk» slik han blei spelt blant gresktalande folk både på det greske fastlandet og i andre hamnebyar innanfor Det osmanske riket, og dessutan blant greske innvandrarar i USA, frå minst byrjinga av 1900-talet om ikkje tidlegare, og som kom til å grupperast saman etter at musikken blei gjenoppdaga og vidareutvikla frå og med den andre delen av 1960-talet.
VM i friidrett 2019
Lengdehopp
Dato: 28. september
Rebetiko
Rytmar i rebetiko
Rytmar i rebetiko, der dei aller fleste songane byrjar frå danserytmar, byggjer på ein handfull dansar med opphav i Vesle-Asia og dei greske øyane og fastlandet. Den vanlegaste er zeibekiko (gr. ζεϊμπέκικο) i ulike variantar, alle i 9/4 eller 9/8 takt, med undernemningar som aptaliko og kamilieriko, så godt som alltid ein solodans, og hasapikon (gr. χασάπικο), i 2/4 takt, som er forgjengarar til det som seinare blei kalla syrtaki (gr. συρτάκι) og som blei emblematisk for gresk kultur for millionar av ikkje-grekarar gjennom filmen Zorba the Greek. Den raskare 2/4-dansen serviko eller hasaposerviko (gr. σέρβικο, χασαποσέρβικο) finst også, for det meste i instrumentale låtar. Karsilamas (gr. καρσιλαμάς), ein annan 9-taktsrytme til ein pardans, tsifteteli (gr. τσιφτετέλι) og syrtos (gr. συρτός), ein panhellenisk runddans, er ganske vanlege.
VM i friidrett 2019
Tresteghopp
Dato: 29. september
Rebetiko
Musikkinstrument
Kjerneinstrumenta i rebetiko har sidan 1930-talet vore bouzouki, baglamas og gitar.
VM i friidrett 2019
Kulestøyt
Finale: 5. oktober
Rebetiko
Bouzouki
Instrumentet som kom til å kjenneteikna rebetikomusikken frå og med midten av 1930-talet var bouzouki, eit instrument som verker å ha vore temmeleg ukjent for grekarar frå Vesleasia, men som hadde vore kjent i Hellas under dette namnet minst så tidleg som 1835. Den danske artisten Martinus Rörbye var på reise i mellom anna Italia og Hellas då han laga ei teikning av atelieret til den einaste instrumentbyggaren i Aten på den tida, Leonidas Gailas. Rörby kalla han for bouzoukimakar, men med italiensk stavemåte, fabriccatore di bossuchi. Bouzoukien erstatta sakte dei orientalske instrumenta ein hadde brukt i Hellas, men ikkje blant greske innvandrarar i USA.
VM i friidrett 2019
Diskoskast
Dato: 30. september
Sleggjekast
Finale: 2. oktober
Rebetiko
Historie
Ein har gått ut frå at rebetiko særleg voks fram i kystbyane i Hellas og Vesle-Asia, hovudsakleg Pireus, Thessaloníki, Ermoúpoli (hovudstad på øya Sýros), Smyrna (gresk Σμύρνη, tyrksik Izmir), og Konstantinopel/Istanbul (gresk Κωνσταντινούπολης). Den eldste forma skal ha oppstått i tavernaene i byane, ouzeri, og dei såkalla tekedes (gr. τεκέ, pl. τεκέδες) der ein røykte hasj i vasspiper og dessutan i fengsla.
Det er veldokumentert kva tyding byen Ermoúpoli hadde på midten av 1800-talet, då han var den viktigaste greske byen, før han etterkvart byrja tapa tyding som hamneby til fordel for Pireus mot slutten av hundreåret. Ermoúpoli blei knutepunkt for musikarar frå mange delar av den greske kultursfæren, inklusive Vesle-Asia. Tyding av dette for minst ein viktig figur i rebetikoutviklinga, Markos Vamvakaris, går tydeleg fram i sjølvbiografien hans.
Fylkesveg 6642
Fylkesveg 6642 går mellom Øysand i Melhus kommune og Orkanger i Orkdal kommune.
Rebetiko
Historie
Det hadde òg budde store greske befolkningar i Smyrna og Konstantinopel i Det osmanske riket i fleire hundreår. Dette gav både felles musikalske erfaringar, særleg innan kunstmusikken, og eigne musikalske repertoar som skilde seg markant ifrå det tyrkisk-osmanske, med markante italienske drag, til dømes med bruk av mandolinar, gitarar og song i tersar og sekstar. Musikarane som seinare kom til fastlandet i samband med dei politiske hendingane som fann stad fram til 1923 var såleis ofte musikalsk tospråklege, med heim både i det orientalisk-osmanske modale språket og i det europeiske tonespråket, men med eit tydeleg gresk preg.
Fylkesveg 6642
Før 30. juni 2005 var vegen del av E 39.
Rebetiko
Etter 1922
Dei to musikalske tradisjonane verka i lag med dei omveltande sosiale og politiske prosessane som følgde med den sakte nedgangen og endeleg fallet til det osmanske riket etter balkankrigane og slutten av den fyrste verdskrigen. Grekarar hadde byrja flykta, eller flytta, til det greske fastlandet i dei fyrste to tiåra av 1900-talet, på grunn av den aukande uroa og faren, men situasjonen kulminerte i 1922. Den greske hæren hadde då prøvd å trenga inn i Vesle-Asia i eit forsøk på å gjenerobra det som mange, blant anna statsministeren Eleftherios Venizelos, rekna som del av Hellas ifølgje «den store ideen». Sjølv om grekarane hadde fått formell støtte av dei sigrande allierte til å innta byen Smyrna, fekk dei ikkje direkte støtte, og blei tilbakevist av den kraftige motstanden frå ung-tyrkarane. Dei flykta til kysten, til Smyrna, som lenge hadde vore ein kosmopolitisk, temmeleg europeisk stad, der tyrkarane var i minoritet blant grekarar, armenarar, jødar og diverse europearar. Byen blei sett i brann, og det følgde ein massiv humanitær katastrofe der tusentals av menneske omkom, medan allierte skip låg utanfor og såg på uten å komma til hjelp. Episoden har gått inn i gresk minne som «katastrofen».
VM i friidrett 2019
Tikamp
Dato: 1. oktober
Fylkesveg 6642
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 800 i Sør-Trøndelag.
VM i friidrett 2019
100 meter
Dato: 29. september
Rebetiko
Etter 1922
Etter desse hendinga blei Lausannefreden underskriven i januar 1923. Denne inneheldt mellom anna ei semje om tvangsflyttinga av den kristne befolkninga i Tyrkia til Hellas, med visse unntak, og ei tilsvarande tvangsflytting av den muslimske befolkninga i Hellas (cirka 300 000 menneske) til Tyrkia. Med dette fekk Hellas totalt sett cirka 1,5 millionar flyktningar, folk som hadde levd i hundreår i Vesle-Asia og rekna det som heimlandet sitt. Ein stor del av desse menneska var tyrkisktalande, og kunne til og med skriva tyrkiske med det greske alfabetet.
VM i friidrett 2019
200 m
Finale: 2. oktober
Rebetiko
Etter 1922
Denne store forflyttingsprosessen ligg til grunn for den historiske utviklinga av rebetiko. Dei enorme flyktningmassane blei dels plassertee i byane, dels i småstader i Nord-Hellas, som ofte var blitt tømt for muslimske innbyggjarar. Blant flyktningane frå Vesleasia som hamna i byar som Pireus, både dei som kom før og dei som kom etter sjølve Smyrnakatastrofen, var det ein god del dyktige musikarar som hadde budd og verka innanfor den osmanske kulturen både som «grekarar» og som «osmanarar», og som bar med seg dei to musikalske kultursfærene. Dei hadde òg med seg instrumenta sine, og i tiåret som følgde møtte dei lokale musikarar, som spelte ein betydeleg mindre sofistikert musikk. Då den greske innspelingsaktiviteten byrja på alvor på midten av 1920-talet, pådriven av dei store plateselskapa i dåtida, var det fyrst den meir reint orientalske stilen som blei spelt inn i nokså store mengder innan det som blir kalla rebetiko i dag.
VM i friidrett 2019
800 m
Dato: 30. september
Rebetiko
Etter 1922
Musikken som blei spelt i det lågare sjiktet av lokalbefolkninga, sæleg på bouzouki og baglamas av utøvarar som Marko Vamvakaris og Giorgios Batis, blei sett på med avsmak og forakt av etablissementet, og fekk ikkje tilgang til studio før tidlegast i 1931. Men sjølv om at dei musikarane som blei studiosjefar, kapellmeistrar og A&R-menn på 1920- og 1930-talet nesten berre menn med opphav utanfor det dåverande Hellas, blei det etter kvart utvikla eit fruktbar kunstnarisk samarbeid over desse «kulturgrensene», og rebetikomusiken som ein kjenner han i dag byrja å ta form.
VM i friidrett 2019
1500 meter
Finale: 5. oktober
10 000 m
Dato: 28. september
Maraton
Dato: 27. september
100 meter hekk
Finale: 6. oktober
400 m hekk
Finale: 4. oktober
3000 m hinder
Dato: 30. september
20 km kappgang
Dato: 29. september
Høgdehopp
Dato: 30. september
Stavhopp
Dato: 29. september
Lengdehopp
Finale: 6. oktober
Tresteghopp
Finale: 5. oktober
Kulestøyt
Finale: 3. oktober
Diskoskast
Finale: 4. oktober
Sleggjekast
Dato: 28. september
Spydkast
Finale: 1. oktober
Sjukamp
2. og 3. oktober
Du Toit Mountains
Du Toit Mountains er ei fjellkjede søraust i Palmer Land i Antarktis. Fjellkjeda er 56 km lang og 16 km brei og ligg sørvest for Wilson Mountains. Fjella har toppar opp til 1700 moh og grensar til Beaumontbreen, Maurybreen og Defantbreen. Dei vart først fotograferte frå lufta av U.S. Antarctic Service i 1940; fotografert på ny av U.S. Navy, 1966–69, og kartlagd frå fotografi av U.S. Geological Survey. I samband med at fleire namn i området er kalla opp etter forskarar på kontinentaldrift, vart dei namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names etter Alexander du Toit, ein sørafrikansk geolog som tidleg støtta teorien om kontinentaldrift.
Ryggsekk
Ryggsekk er ein sekk til å bere på ryggen i reim over skuldrene og eventuelt supplert med eit hofteberebelte. Ryggsekkar er populære for å frakte eigendelar under reiser og utflukter. Beresystema på moderne ryggsekkar er utvikla med tanke på anatomi, vektfordeling og berekomfort. Ryggsekkar finst i fleire storleikar og dei mindre variantane er vanlege som skulevesker.
Ryggsekkar er ofte brukt av vandrarar og studentar, og er til vanleg føretrekt framfor handvesker for å bere tunge saker, sidan hendene har avgrensa kapasitet til å bere tungt over lengre tid.
Større ryggsekkar, brukt for å bere laster over 10 kilogram, i tillegg til mindre sportsryggsekkar, fører vanlegvis den største delen av vekta til hofta gjennom polstra hoftebelte, medan skulderreimene i hovudsak bidreg til balansering av vekta. Dette aukar potensialet for å bere meir i sekken, ettersom hoftene er sterkare enn skuldrene, og aukar også balansen og smidigheita, sidan vekta er konsentrert nærare massesenteret til beraren av ryggsekken.
Skuleveske
Ei skuleveske er ei veske til å ha skulebøker og andre skulesaker i, ofte med ein stropp. Stroppen er ofte lagt slik at han heng diagonalt over kroppen, medan veska heng på den motsette hofta i staden for direkte under skuldra. Dei er tradisjonelt brukt til å bere bøker i.
Ein liten ryggsekk brukt som skuleveske er ofte kalla ransel.
Lenny Pickett
Lenny Pickett er ein amerikansk saksofonist, fløytist, klarinettist, komponist, arrangør, musikalsk leiar og lærar. Han var medlem av Tower of Power Horns frå 1972 til 1981, og har sidan 1985 spelt saksofon i Saturday Night Live band. Han har òg vore musikalsk leiar for Saturday Night Live sidan 1995. Han er særleg kjend for altissimo-registeret på saksofonen, som ein kan høyre i kjenninsgmelodien til kvar episode av Saturday Night Live.
Pickett voks opp i Berkeley i California. Han har ingen formell musikalsk utdanning og har ingen skule utover grunnskulen. Utanom ein kort periode i lære hos jazzsaksofonisten Bert Wilson er han sjølvlært på saksofon.
Han vart med i Tower of Power Horns 18 år gammal og har spelt med Elton John, David Bowie, Paul McCartney, Talking Heads, Grayson Hugh og Laurie Anderson. Som komponist har han skrive musikk for gruppa si, the Borneo Horns.
Bedinje
Bedinje (makedonsk Бедиње; albansk Bedinjë) er ein landsby i kommunen Kumanovo i regionen Nordaust i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 327 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Skotring
Ordet skotring har med å skotte å gjere, det vil seie å kikke, gløtte. Ein person som går på skotring vert kalla ein skotrar. Mange stader har det vore vanleg at dei ubedne har gått og kikka på bryllaupslaget frå utsida, gjennom vindauga eller liknande. I Valdres vart dei som gjekk og kikka kalla «glåmfant».
Burum i Jemen
Burum er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Travis Tritt
Travis Tritt er ein USA-amerikansk countrysongar.
Fylkesveg 6644
Fylkesveg 6644 går mellom Buvika og Snøfugl i Skaun kommune. Vegen er 2,4 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 801 i Sør-Trøndelag.
Nathaniel Rateliff
Nathaniel David Rateliff er ein USA-amerikansk songar og låtskrivar innan folk, americana og gammal rhythm & blues. Rateliff spelar i Nathaniel Rateliff & The Night Sweats, ein R&B-cobo han skipa i 2013. Han har òg gjeve ut to soloalbum og eit album under namnet Nathaniel Rateliff and the Wheel. Han spelte på det siste albumet til Chuck Berry i 2017.
Rateliff voks opp Hermann i Missouri og Denver i Colorado.
Hardførheitssone
Hardførheitssone, herdigheitssone eller klimasone er eit geografisk område der ein kategori planter kan vekse. Dette er klimasoner der planter med ein gitt hardførheit eller høgare kan klare seg over fleire sesongar. Slik soneinndeling blir spesielt nytta på hageplanter.
Opphavleg kom slike klassifiseringar frå US Department of Agriculture (USDA). I dag har dei fleste land definert hardførheitssoner. Inndelinga kan vera ulik frå land til land.
I Noreg opererer ein med 9 soner, med sone 1 som det varmaste kystklimaet på kysten av Agder og Vestlandet nord til Stad og sone 8 som den kaldaste i låglandet. Den niande sona har fått nemninga F og femner om fjellområda. Det første sonesystemet for Noreg kom i 1961. Det har seinare komme fleire system. Dagens soner er utarbeidd av Hageselskapet i samarbeid med Meteorologisk institutt. Det er frå 2006 og er ganske likt det svenske.
I praksis varierer klimaet mykje innanfor ei sone. Sonekart gir likevel ei god oversikt over forutsettinga for å dyrke visse planter.
RSTs zonkarta (Sverige)
Riksförbundet Svensk Trädgård har utarbeidd eit sonekart med åtte dyrkingssoner. Sone I omfatter dei mildaste delane av Sverige og sone VIII dei kaldaste regionane. Jo høgare sonetal jo herdigare reknar ein veksten til å vere. Det første kartet vart lansert 1910 av Sveriges Pomologiska Förening og hadde fire soner. Gjennom åra har sonekartet blitt utvikla til dagens åtte soner.
USDA-soner
Systemet kan ikkje direkte overførast til det norske og svenske systemet då det ikkje tar omsyn til kor lang varmeperioden er og heller ikkje kor intens varmen er. Ein art som er tilpassa t.d. eit innlandsklima kan klare ekstrem kulde, men treng ikkje klare å overleve i ekstrem varme eller lange varmeperiodar.
EGF-soner
European Garden Flora har lansert eit tilsvarande system:
Charles Chalmont de Saint-Ruth
Charles Chalmont Marquis de Saint-Ruth var ein fransk general. Tidleg i militærkarrieren sin kjempa han mot protestantar i Frankrike. Seinare kjempa han i Irland for jakobittane i den vilhelminske krigen, der han vart drepen i slaget ved Aughrim.
Melum kyrkje
Melum kyrkje (eldre stavemåte: Mælum) er ei langkyrkje frå 1728 i Skien kommune i Vestfold og Telemark.
Kyrkja avløyste ei stavkyrkje som var vigd til den heilage Lavrans. Ho vart oppført få år etter den store kyrkjeauksjonen i 1723. Skipet og koret er lafta, medan tårnet (frå 1840) er i bindingsverk. Dåpssakristiet er frå 1883. Kyrkja vart mykje endra i 1883, då kyrkja vart mykje endra. Mellom anna vart vindauga gjort større og veggane måla. Sidan er kyrkja restaurert og veggane avluta.
Altartavla er ei katekismetavle frå tidleg på 1600-talet. Ho har truleg vore brukt i Skien kyrkje før ho kom til Melum. I kyrkja finn ein òg ein kyrkjestol for Løvenskiold-familien, og på denne og på galleribrystninga er det måla våpenskjold. Brekke museum i Skien har gamalt inventar frå den tidlegare Melum-kyrkja.
Proevtse
Proevtse (makedonsk Проевце) er ein landsby i kommunen Kumanovo i regionen Nordaust i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 311 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Gorno Orizari
Gorno Orizari kan vere:
Svaleurt
Svaleurt (Chelidonium majus) er ein flerårig urteplante i valmuefamilien.
Skildring
Planten er som regel 30–60 cm høg, men kan bli høgare. Han er rikt forgreina, håret og har gul mjølkesaft. Blada er fjørflika med runde avsnitt. Blomane er gule og sit nokre få saman i skjermar. Blomstringstida er mai–august. Frukta er ein linjeforma kapsel, som minnar om skulpen hjå mange arter i krossblomefamilien. Frøa er mørkebrune med kvite elaiosomar. Maur et elaisomane og bidreg til å spreia frøa. Planten inneheld ei rekkje alkaloid og er svært giftig. Plantesafta er branngul.
Svaleurt veks på kulturland, brakkmark og i open skog. Arten har ei tvidelt utbreiing i dei tempererte strøka i den gamle verda. Det vestlege området omfattar heile Europa utanom dei nordlegaste delane, og dessutan Nord-Afrika, Anatolia, Transkaukasia, nordlege Iran og delar av Sibir. I Noreg finst planten spreidd nordover til Trøndelag. Svaleurt finst òg i Kina, Russiske fjerne austen, Korea og Japan. Dei austasiatiske plantene har større blomar som er opptil 3,5 cm breie, medan dei europeiske som regel er mindre enn 2,5 cm. Ofte skil ein den austlege forma ut som ei underart, Chelidonium majus subsp. grandiflorum. Svaleurt er naturalisert mange stader i Nord-Amerika. Her er han nokre stader rekna som ein aggressiv invasiv art, og ligg til dømes under restriksjonar i Wisconsin.
Mange av stoffa i svaleurt verkar sterkt på kroppen, og han har ei lang historie som medisinplante. Planten blir framleis brukt i urtemedisin og homøopati, særleg mot forstyrringar i lever og galle. Den tradisjonelle nytta av plantesaft på auga mot ulike augeproblem blir sterkt frårådd. Planten er eit reseptpliktig lækjemiddel i Noreg og må berre brukast innvortes i samråd med kvalifisert personell.
Handveske
Ei handveske er ei mindre veske til å bere i handa. Forma og utsjånaden til handvesker har endra seg mykje med moten, og det er blitt utvikla luksusutgåver av dei. Storleiken kan variera frå mikrovesker til kjempevesker.
Historie
Eit tidleg døme på ei veske som kan kallast ei handveske er ei kvinneveske frå Irak frå 1300-talet. Veska er laga av messing med inkrustering av gull og sølv, og er den einaste ein kjenner til i sitt slag. Ho kan ha vore laga for ei adelskvinne frå det mongolske Il-Khanid-dynastiet (1256-1353). Veska blei truleg boren for kvinna av ein tenar.
Elles har ein i mange drakttradisjon brukt lause lommar eller vesker som ein kunne henga i beltet. Japansk inro, norsk bunadveske og skotsk sporran er døme på dette.
På 1700-talet endra den europeiske kvinnemoten seg til å ha ein slank, straumlinjeforma figur som ideal. Vesker hengande i livet passa ikkje inn i denne. I staden kunne ein ha ein pompadur ved handleddet. Desse kunne vera av fløyel eller silke og vera fint dekorerte. Menn byrja i staden å få innsydde lommar i buksene.
Mote- og samleobjekt
Handvesker kan vera ein del av eit mote-ensemble, og lagast i ei rekkje ulike typar skinn, tekstil eller kunststoff. Dei kan pyntast med saum, broderi, perler, edelsteinar og liknande. Frå 1920-talet laga gullsmedar som Cartier luksusvesker med diamantar, rubinar, safirar, smaragdar og perler.
Handvesker kan vera ettertrakta luksusgjenstandar med høge prisar. Dette gjeld til dømes Birkin-veska frå motehuset Hermès. I 2018 selde auksjonshuset Christie’s eit eksemplar av ei slik veske, som avbilda Himalaya og var pynta med kvitt gull og diamantar, for 267 500 britiske pund.
Andrew Love
Andrew Love var ein saksofonist frå Memphis i Tennessee, mest kjend som medlem i The Memphis Horns.
Love vart fødd i Memphis og byrja interessa for musikk i baptistkyrkja der faren var pastor. Han tok musikkutdanning ved Langston University i Oklahoma og kom attende til Memphis i 1965, der han byrja å spele ved Stax Records i lag med trompetisten Wayne Jackson. Dei to skapte signaturstilen for blåsarane ved Stax på hitsongar av Otis Redding, Sam & Dave og andre.
Etter fleire innspelingar ved Stax, start han og Jackson og kalle seg The Memphis Horns og byrja som frilansarar. Love og Jackson spelte i studio for musikarar som Neil Diamond, Elvis Presley og Dusty Springfield. Duoen turnerte òg med The Doobie Brothers, Jimmy Buffett, Robert Cray og mange andre.
I 2002 fekk Love diagnosen Alzheimers sjukdom og han trekte seg attende frå musikkindustrien året etter. Han døydde i 2012, 70 år gammal.
Al Bell, medeigar i Stax Records, sa «Eg elskar saksofonistar, og eg har mange saksofonistar eg beundrar og heldt høgt. Men eg har aldri høyrt ein saksofonist som påverkar med og grip meg som Andrew Love. Det var anda i han, og du kunne føle det i musikken. Han kunne bringe fram dei djupaste kjenslene dine, men han gjorde det forsiktig. Det var som om han elska med sjela di.»