cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ytterøya
Næring
Ytterøyningane har til alle tider livnært seg av jordbruk og fiske. Det er i dag om lag 50 gardsbruk i drift der gardsbygg, dyrka mark, beitemark og skogsmark dannar ein mosaikk som har store biologiske kvalitetar, samstundes som ei rekkje kulturminner er bevart i sine naturlege omgjevnader. Kulturlandskapet vert ikkje brote av store, trafikkerte vegar, jernbane eller tung industri. Utredinga Verneplan for Kulturmiljø i Nord-Trøndelag har prioritert Ytterøya som eit av dei mest verdfulle kulturmiljøområda i fylket. Prioriteringane er gjort på basis av biologiske og kulturhistoriske verdiar. Ytterøykylling AS er per 2018 den største bedrifta på øya, der 80 av 100 i arbeidsstokken er frå Litauen.
Fauna
I tillegg til granskog, består skogsmark av varmekjær lauvskog langs sørsida mot sjøen. Ytterøya har ei stor rådyrstamme, og sal av jakt på rådyr er ein viktig tilleggsnæring for grunneigarane. Ytterøya har òg eit rikt fugleliv. På sørsida av øya ligg Kjølsvikholmen på ca 22 daa som er foreslått som biotopverneområde. Her har det mellom anna hekka stokkand, ærfugl, hettemåke, fiskemåke og teist.
Historie
Arkeologiske funn vitnar om ein gryande jordbruksaktivitet på Ytterøya for om lag 5000 år siden. Då stod havet høgare enn i dag, og øya var delt i to ved Eid. Øya har òg ei historie som gruvesamfunn. Det er drive ut både koparkis, svovelkis og kalk frå gruver på øya. Gruvedrift på Ytterøy Kopperverk starta ca. 1630, og i 1870 arbeidde 5-600 personar i gruva. Drifta vart lagt ned etter den første verdskrigen.
I 1840- og 50-åra vart det teke ut svovelkis frå Ytterøen gruver for produksjon av svovelsyre ved Leren Kromfabrikk i Trondheim. Dette prosjektet var mislykka.
I tillegg til jordbruksdrift, har Ytterøya butikk, bilverkstad, båtservice, kyllingslakteri, kveiteoppdrett, kyrkje, skule og barnehage, helsetun, kafé, post og småbåthamn. Fleire kreative sjeler har skapt sitt eige virke, og etablert eigne bedrifter innan glasmåling, rådyrskinnprodukt og tredreiing for å nemne nokre. På Ytterøya er òg fritidstilbodet rikt og variert. Her kan barn, unge og vaksne vere med på det meste frå skulemusikk, hornmusikk og idrett til husflid, speidaren og 4H.
I dag har øya om lag 500 fastbuande, men i sommarhalvåret aukar talet kraftig. Ytterøya er ein populær ferie-/utfartsstad både for dagsturistar og hyttefolk. Det er i dag om lag 160 hytter/fritidseigedomar på Ytterøya.
Frå 1. mars 1999 er Ytterøy sitt postnummer 7629.
Hans Hein Nysom
Nysom var i 1814 utsending frå Holmestrand til riksforsamlinga på Eidsvoll. På Eidsvoll slutta han seg til sjølvstendepartiet.
Hest
Hest (òg øyk, gamp, eller diktarleg/høgtidleg: gangar) (Equus caballus) er eit hovdyr som vert bruka av menneske som trekkdyr, ridedyr og til mat.
Tidlegare hadde arbeidshesten ein viktig plass i landbruket, men traktorar har stort sett tatt over for nyttearbeidet, og hesten vert i dag mest brukt i tevlingar eller til fritidsaktivitetar. Hesteeigarar som tener pengar på hestar driv enten med konkurransesport som trav eller galopp, eller dei handlar med hestar.
Dei aller fleste hestar lever i fangenskap, men på enkelte stader finst det frie hestar. Villhestane på Island går saman med tamhestar som hestebønder slepper ut på beite over vinteren. Mustangane i Nord-Amerika er freda. Det finst tre heilnorske hesterasar; fjordingen, lyngshesten og dølahesten.
Ordsoge
Ordet «hest» kjem av norrønt hestr. Andre ord for hest er «gamp» og «øyk». Hodyret vert kalla «hoppe» eller «merr», og hanndyret vert kalla «hest». Eit ugjelda hanndyr er ein «hingst» og eit gjelda hanndyr er ein «vallak». Små hestar blir kalla ponni. Ein hest som er under eit år gamle kallar ein føl eller fole.
Biologi
Hesten er eit pattedyr som høyrer til dyregruppa upartåa hovdyr (Perissodactyla) saman med flodhestar og tapirar. Hesten går inn under hestefamilien (Equidae) saman med esel og sebra.
Ei hoppe går drektig i rundt 11 månader. Hestane er planteetarar, og i vill tilstand et hestar store delar av døgnet. Dei har liten magesekk, men lange tarmar som kan melte cellulose.
Håret hesten har frå hovudet og ned mot ryggen vert kalla man. Augene til hesten er plassert på sidene av hovudet, noko som gir han god oversikt så han kan oppdage farar som truar. I vill tilstand er hestane flokkdyr som kan vandre langt på leiting etter beite. Eit nyfødd føl har lange bein for å kunne fylgje flokken sjølv når det er heilt lite.
Gangartar
Dei fleste hestar har gangartane skritt, trav og galopp. Nokre, som islandshesten, har i tillegg tølt og passgang. I skrittgang flyttar hesten på eit bein om gangen. Trav er ein gangart der beina flyttar seg diagonalt, det vil seie høgre framfot og venstre bakfot samstundes og omvendt. Galopp er den raskaste gangarten.
Hesterasar
På grunn av evolusjon og målretta avl, finst det i dag ei mengd hesterasar med ulike eigenskapar. Den største er shirehesten og den minste er falabellaen.
Sjukdomar som er mest vanleg på hestar er kolikk, «forfangenheit»(laminitt) og krysslamming.
Mary Eide
Mary Åtte var ein norsk politikar for Ap. Ho vart innvald på Stortinget frå Møre og Romsdal i 1977.
Taiwanske urfolk
Urfolket på Taiwan er eit austronesisk folkeslag som er etterkommarar av folket som budde på øya Taiwan før han-folket kom dit som innvandrarar på 1600-talet.
Dei fleste stammane som vert rekna som urfolk av Republikken Kina bur i høglandet på Taiwan og snakkar ulike formosiske språk, som vert rekna som ei grein av dei austronesiske språka. I 2004 var det til saman om lag 400 000 innbyggjarar som høyrde til desse stammane. Dette utgjer rundt 2 % av innbyggjarane på Taiwan.
Moskenes kommune
Moskenesstraumen ligg mellom Lofotodden, heilt sør i øygruppa, og den isolerte øya Mosken. Sjømenn har frykta denne malstraumen i århundre, men Mosken er mindre skremmande. På øya finn ein holemåleri frå steinalderen.
Etyde
Ein etyde (fransk for 'studie') er ein kort komposisjon for eitt instrument som er laga spesielt for at den som speler får øva på ein særskild. Til dømes er etyden opus 25, nummer 6 av Frederic Chopin laga for at pianistar kan få øva seg på raske parallelle kromatiske tersar, medan nummer 7 i same opus legg vekt på den syngande tonen i ein polyfonisk meoldi og nummer 10 gjev trening i parallelle oktavar.
Wagner Pereira Cardozo
Wagner Pereira Cardozo er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Etyde
Musikkstudier har vorte komponerte sidan 1700-talet, særskilt av Carl Czerny, men det var Chopin som gjorde etyden om til ein viktig musikalsk sjanger. Chopin skreiv i alt 27 etydar, 24 etydar i to sett med tolv etydar kvar, opus 12 og opus 25, i tillegg til tre utanom desse. Andre komponistar som er kjende for etydane sine er Franz Liszt, Robert Schumann, Johannes Brahms, Aleksandr Skrjabin, Claude Debussy og Sergej Rakhmaninov. Det har vorte skrive etydar for andre instrument òg, som til dømes fiolinetydane av Rodolphe Kreutzer.
Medan Chopin sine etydar legg vekt på ei særskilt side av framføringsdugleiken, fokuserer Liszt sine etydar på meistring av framføringa i seg sjølv. Fleire etydar vert òg beundra som musikk i seg sjølv i tillegg til å hjelpa utøvaren å utvikla eigenskapane sine.
Wagner Pereira Cardozo
Han spela for klubbane FC Tokyo, Shonan Bellmare, Arte Takasaki og FC Kariya.
Inger-Lise Skarstein
Inger-Lise Skarstein er ein norsk politikar for Høgre. Ho vart innvald på Stortinget frå Hordaland i 1977. Ho er òg kjent for å ha vore kanalvert i NRK. I 1959 vart ho den første kanalverten i NRK TV, og var blant anna hallodame (TV-vertinne) den første kvelden NRK sende offisielle sendingar 20. august 1960. Ho var i nærare sju år styreleiar i stiftelsen Norsk Kulturarv. Skarstein var medlem av fylkestinget i Hordaland 1975-1979. Ho har hatt ei rekkje andre verv, blant anna som leiar av Byggeskikkutvalet til Staten, styremedlem i landsstyret for Noregs Naturvernsforbund og styremedlem i Fortidsminnesamskipnaden sin hovedstyre. I 1998 vart ho tildelt Kongen sin fortenstemedalje i gull for innsatsen sin for friluftsliv, naturvern og kultur gjennom engasjementet sitt i frivillige organisasjonar og i politisk arbeid.
Inger-Lise Skarstein er gift med kringkastingsmannen Jakob Skarstein.
Gulnasealbatross
Gulnasealbatross (Thalassarche chlororhynchos), tidlegare tristanalbatross, er ein fugl i albatrossfamilien.
Gulnasealbatross hekkar på øyar midt i Atlanterhavet, mellom anna Tristan da Cunha (Inaccessible Island, Middle Island, Nightingale Island, Stoltenhoff Island) og Gough Island. Ute på havet finst dei hovudsakleg mellom 15° S og 45° S i eit belte frå Sør-Amerika til Afrika. Fuglen er observert to gongar i Noreg, i 1994 og 2007.
Ein nærskyld, men fråskilt populasjon held til i Indiahavet. Ulike autoritetar reknar han anten som ein annan art, Thalassarche carteri, eller ein underart, Thalassarche chlororhynchos carteri. Også denne gruppa er sterkt truga.
Glasnost
Glasnost (russisk гла́сность, 'openheit') var ei politisk reform innført av Gorbatsjov i Sovjetunionen i 1985. Reforma innebar fridom for innbyggjarane til å uttrykkje meiningane sine og for journalistar å i større grad utøve yrket sitt (sjå undersøkjande journalistikk), mv.
Glasnost er rekna som eit viktig demokratisk steg i Russland.
Lauvøya
Lauvøya, Lauvøy, Lauvøye eller Lauvøyane er namnet på fleire øyar i Noreg:
Glasnost
Tidsskriftet Gateavisa tok namnet Glasnost ein periode medan politikken stod på.
Hans Cato Aall
Aall var son av ein kjøpmann i Porsgrunn. Han voks opp hos farbroren Niels Aall, og vart student i 1824. I 1829 vart han cand. theol., året etter vikarierte han som skulestyrar i Larvik. Same hausten, 1830, utnemnd til personalkapellan i Sande i Vestfold, og i 1833 til sokneprest i Hammerfest. Frå 1840 var han i tillegg prost i Vestfinnmark prosti. Medan han budde i Finnmark stod han bak ei ny utgåve av Hans Friis sitt verk, Beskrivelse over de norske Finlapper (1841, 1. utgåve 1740).
Lauvøya
I tillegg er
Hans Cato Aall
Aall var ordførar i Hammerfest, og 2. representant for Finmarkens amt på Stortinget i 1842. På tinget var han medlem av næringskomite nr 1.
Hausten 1844 vart Aall utnemnd til sokneprest i Brunlanes, der han var til han døydde. Han var ordførar i Brunlanes.
Sint-Lucasgildet
Sint-Lucasgildet var namnet på eit gilde av kunstnarar og kunsthandverkarar i Nederlanda. Lauget hadde lokale avdelingar, mellom anna i Antwerpen, Utrecht, Delft og Leiden.
Kunstmålarar, glaskunstnarar, skulptørar, gravørar, boktrykkarar og kunsthandlarar kunne bli medlem av gildet. Alle medlemmane blei skrivne inn i medlemsbøker og desse bøkene er i dag viktige for kunnskap om den tidas kunstnarar og dermed for kunsthistorien.
Gildet er kalla opp etter evangelisten Lukas. Årsaka er at han skal ha laga eit ikon av eit bilete av Jomfru Maria, den såkalla «Svarte Madonna av Częstochowa».
Aldehyd
Eit aldehyd er ei organisk sambinding der eit dobbeltbunde oksygenatom i enden av ei karbonkjede utgjer den funksjonelle gruppa. Dei systematiske namna til aldehyd vert danna ved å leggja endinga -al til namnet på det tilsvarande alkanet.
Aldehyd vert danna ved ufullstendig forbrenning av alkoholar, der hydroksylgruppa -OH vert oksidert til ketogruppa =O. (Namnet aldehyd kan tyda dehydrogenert alkohol.) Vidare oksidasjon av eit aldehyd gjev ei organisk syre.
Gurduara Sri Guru Nanak Dev Ji
Gurduara Sri Guru Nanak Dev Ji er ein gurdvara som ligg på Alna i Oslo. Dette er den eine av to gurdvaraer tilknytt sikhsamfunnet i Noreg.
Meløy kommune
Meløy er ein kystkommune midt i Nordland fylke. Ein har tradisjonelt rekna Kunna som den geografiske grensa på kysten mellom Helgeland og Salten. Etter den definisjonen er Meløy ein helgelandskommune, men i dag er kommunen administrativt og kommunikasjonsmessig ein del av Salten.
Geografi
Svartisen med bretunga Engabreen gjer ut for ein monaleg del av kommunearealet. Meløy kommune er kommunen i landet med det største arealet av isbre og snø i høve til det totale  arealet av fastland og øyar i kommunen, 19 %. Til samanlikning har nummer 2 og 3 på lista Stryn kommune 17 %, og Luster kommune 14 %.
Øyer i kommunen
Meløy kommune inneheld ei rekkje øyer, dei største folkesette øyene er Åmøya, Meløya, Mesøya, Teksmona, Bolga, Støtt og Grønøya. Skjerpa og Risøya er fråflytta øyer.
Målføre
Målet i Meløy har vore klassifisert i gruppa av helgelandsmål.
Dei siste tiåra har meløyfjerdingar hatt sterkare knytingar til Salten og Bodø enn til Helgeland, ikkje minst på grunn av kommunikasjonsmessig utvikling, og då særleg etter ca. 1970–1980. Innanfor offentlege tenester og offentleg administrasjon går òg knytingar nordover. Talemålet er derfor i endring i retning av meir saltenmål og meir bymål. (Treng kjeldetilvising.) Gjennom 1900-talet har industristaden Glomfjord hatt påverknad frå innflyttardialektar som igjen kan ha påverka dialekten i andre delar av kommunen.
Festivalar
Sommerdagan i Meløy var tidlegare eit årleg arrangement i kommunen.
Kensuke Kagami
Kensuke Kagami er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Tokyo, Oita Trinita og Kawasaki Frontale.
Bygland kommune
Bygland er ein norsk kommune i Agder fylke. Kommunen grensar mot Valle i nord, mot Fyresdal og Åmli i aust, mot Birkenes og Evje og Hornnes i sør og mot Åseral, Kvinesdal og Sirdal i vest.
Kommunen er ein del av Setesdal, og det er i dalbotnen ein finn mesteparten av busetnaden i kommunen. Bygland er også namnet på tettstaden som er kommunesenter i Bygland kommune. Byglandsfjord er den største tettstaden i kommunen, og husar dei fleste største verksemdene her.
Bygland kommune har 7 500 daa jordbruksareal og 250 000 daa produktiv skog. Størstedelen av kommunen ligg over 700 moh. Dei lågaste områda ligg langs Byglandsfjorden og elva Otra på om lag 200 moh. Det høgaste punktet i kommunen er Reinshornheii på 1 161 moh.
Symbol
Kommunevåpenet er på «grøn grunn ei oppspringande gaupe i gull». Grønfargen viser til jordbruket i kommunen, medan gaupa er utbreidd i fjellet her. Gaupa blir framstilt med raud tunge og kvite (sølv) auge, klør og tenner.
Kommuneblomen til Bygland er hassel, som er utbreidd i urer og lier her.
Geografi
Grunnfjell av hovudsakleg gneis og granitt utgjer det meste av grunnen i kommunen. Det finst også sprekksoner der ein har drive gruver, til dømes etter kopar. Det er også funne noko gull i grunnen.
Elva Otra renn gjennom kommunen, og dannar vatna Byglandsfjorden og Åraksfjorden her.
Dyreliv
Bygland er, som kommunevåpenet viser til, ein gaupekommune. Dei seinare åra er det blitt felt mykje gaupe her, og det blir jakta gaupe jamleg når direktoratet (DN) har gitt fellingsløyve. Gaupa gjev tap på sauebesetningane som går i dei vide fjellområda i kommunen.
Historie
Setesdalsbanen var ein smalspora jernbane som vart bygd mellom Kristiansand og Byglandsfjord. Frå 1938, då Sørlandsbanen nådde Kristiansand, vart Setesdalsbanene ein sidebane til denne, med Grovane i Vennesla som knutepunkt. Frå Byglandsfjord gjekk transport lenge vidare opp Setesdalen med dampbåtane DS «Bjoren» og DS «Dølen» gjennom slusa på Storestraum til Ose.
Langerak kraftverk var det første elektrisitetsverket i Setesdal. Det vart bygt i tilknyting til Landeskogen tuberkulosesanatorium i Grendi, som var det første av ei rad statlege behandlingsheimar for tuberkulosepasientar på byrjinga av 1900-talet.
Busetnad
Busetnaden i kommunen strekkjer seg i hovudsak over ei strekning på 6 mil i dalbotnen frå kommunegrensa mot Evje og Hornnes i sør til Valle kommune i nord.
I tillegg til kommunesenteret Bygland, er Byglandsfjord og Ose viktige tettstader. Byglandsfjord har dei største bedriftene og alle vanlege sørvisfunksjonar for innbyggjarane i søre delen av kommunen. Av grender kan ein nemna Longerak, Grendi, Lauvdal, Jordalsbø og Åraksbø.
Skular
Det er barnehagar og barneskular på Byglandsfjord og Bygland. Bygland har også ein ungdomsskule.
Kristen videregående skole Bygland, KVS-Bygland, er ein privat vidaregåande internatskole i Bygland. Han vart skipa i 2012 og tilhøyrer Indremisjonsforbundet.
Samferdsle
Riksveg 9 er hovudåra gjennom Bygland kommune. Vegen bind saman kommunen med nabokommunane i sør og nord, mot tettstadanet Evje og Valle. Mot aust og vest er det ikkje direkte vegsamband. Riksvegen går på austsida av Byglandsfjorden og på vestsida av Åraksfjorden og fortset mot nord på vestsida av elva Otra. På motsett side går det fylkesvegar, 304 og 323. Tre stader er det bruer over Otra, ved Byglandsfjord, ved Storstraumen og ved Ose.
Historisk bruker ein gjerne båt mellom Byglandsfjord sør i kommunen og Ose i nord. For hundre år sidan kunne ein reisa med Setesdalsbanen til Byglandsfjord, dampbåt over innsjøane og så hesteskyss frå Ose nordover. I dag går den restaurerte passasjerdampbåten DS «Bjoren» i rute mellom Byglandsfjord og Ose i turistsesongen.
Kultur
Bygland er utgjevarstad for bygdeavisa Setesdølen, som kjem ut to gonger i veka.
Ose er kjend for mange festivalar og arrangement, som Matfestivalen, Ose Countryfestival og Ose Blueslaurdag.
Kulturminne
I Åraksbø står den eldste profane bygningen i Agder, eit loft kjent som Haugeburet. Dette tradisjonelle setesdalsloftet er datert til år 1218 og er rekna som den nest eldste profane trebygningen i Noreg. Loftet er lafta med finndalslaft av stort tømmer som var i god vekst då Harald Hårfagre samla Noreg.
Tusenårsstad
Tusenårsstaden for kommunen er Byglandsfjord stasjon. Riksantikvaren har freda stasjonsbygningen på den tidlegare endestasjonen for Setesdalsbanen, som i 2012 husa ein filial av Bygland folkebibliotek. Tusenårsstaden omfattar stasjonsbygningen med diverse tilhøyrande bygningar og anlegg.
Bostonmassakren
Bostonmassakren vart utført i Boston i Massachusetts om kvelden 5. mars 1770. Bakgrunnen var den spende stoda mellom innbyggarane i Boston og dei britiske soldatane i området.
Bakgrunn
Bakgrunnen for denne spende stoda var motstanden mot Townshend-lovene som vart innførte i 1768. Folk i Boston protesterte mot desse, og meinte desse lovene var brot mot deira medfødde rettar. Motstanden var så hard at den britiske krona sende fire kompani med soldatar til Boston det neste året. Mot slutten av februar 1770 vart ein ellve år gamal gut drepen av ein britisk soldat, noko som førte til fortetta spenning.
Hending
Hendinga vart alvorleg av di lokale folk tok til å hetse ein skiltvakt frå den britiske forlegningen i nærleiken, og truga han med køller og snøballar. Forsterkingar vart snart sende inn, eit kompani under leiing av offiseren Thomas Preston. Han gav bod om at soldatane ikkje skulle opne eld mot mengda, men folkemengda var oppøst, og terga soldatane til ein av dei skaut utan varsel. Skotsalven som følgde tok livet av fem menneske, fire av dei på staden, og ein som døydde etter nokre timar.
Rettssaka etter hendinga vart halden i Boston, og her kom det fram at soldatane var truga og skremde til å skyte. Forsvararen, seinare president John Adams, fekk Preston og dei fleste soldatane hans frikjende av di dei ikkje hadde byrja konflikten, medan to soldatar vart dømde for uaktsamt drap. Aktor i saka var Robert Treat Paine. Preston reiste snart etter attende til England. Både Paine og Adams vart seinare valde ut til å tala for Massachusetts i dei amerikanske nasjonalkongressane.
Saka gav Adams omdøme som ein særs dyktig og sjølvstendig advokat. Hendinga i Boston utløyste på mange vis den amerikanske sjølvstendekrigen, og er mint i Boston kvart år den 5. mars.
Luxembourg i Eurovision Song Contest
Luxembourg debuterte i Eurovision Song Contest i 1956 og har delteke 37 gongar. Med unntak av 1959 deltok Luxembourg kvart år fram til og med 1993, men har ikkje delteke sidan. Luxembourg har vunne Eurovision Song Contest fem gongar, berre Sverige og Irland har vunne fleire gongar. Luxembourg har kommet på sisteplass tre gongar i tevlinga.
Historikk
Frå debuten var det den luxemburgske kringkastaren CLT som valde bidraga til Luxembourg til Eurovision Song Contest. Etterfylgjaren RTL Télé Lëtzebuerg tok over ansvaret i 1991.
Luxembourg var eitt av sju land som deltok i den aller fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956. Bidraga som representerte Luxembourg i den fyrste utgåva var songane «Ne crois pas» og «Les amants de minuit» av artisten Michèle Arnaud. Luxembourg fekk dispensasjon frå å sende to dommarar til Lugano, der finalen vart arrangert. I staden stemte dei sveitsiske dommarane på vegner av Luxembourg.
Dei to neste åra endte med to sisteplassar, men i 1961 kom den fyrste sigeren til Luxembourg, med songen «Nous les amoureux» av Jean-Claude Pascal. Fire år seinare vann Luxembourg igjen, med «Poupée de cire, poupée de son» framført av France Gall. Frå 1968 til 1971 gjorde hertugdømmet det svakt i tevlinga, inkludert ein sisteplass med null poeng i 1970. I 1972 vann Luxembourg igjen, landets tredje siger i tevlinga, med «Après toi» framført av Vicky Leandros. Året etter, på heimebane, vann Luxembourg Eurovision Song Contest for andre år på rad og for fjerde gong, med «Tu te reconnaîtras», framført av Anne-Marie David. Luxembourg takka nei til å arrangere tevlinga i 1974 på grunn av den høge kostnaden, og den britiske kringkastaren BBC tok i staden på seg arrangørjobben.
I 1983 kom den femte og siste sigeren til Luxembourg, då Corinne Hermès vann med «Si la vie est cadeau». Etter 1983 oppnådde Luxembourg berre to topp fem-plasseringar, og på 1990-talet var ein trettandeplass den beste plasseringa Luxembourg oppnådde. I 1994 var ikkje Luxembourg kvalifisert til Eurovision Song Contest etter å ha blitt nummer 20 året før. Luxembourg kom ikkje tilbake i 1995 og har ikkje delteke sidan.
Import av artistar
På grunn av storleiken til Luxembourg har kringkastaren vald bidraga til Luxembourg internt, og dei fleste artistane har vore utlendingar – for det meste franskmenn. Ingen av dei fem vinnarartistane var frå Luxembourg – fire av dei var franske, medan Vicky Leandros var gresk. Av alle artistane som har stått på scena for hertugdømet, har berre åtte av dei vore frå Luxembourg: Camillo Felgen, Chris Baldo, Monique Melsen, Sophie Carle, Franck Olivier, Sarah Bray, Marion Welter og gruppa Modern Times.
Dei aller fleste bidraga har vore framført på fransk, berre tre bidrag har vore framført heilt eller delvis på nasjonalspråket luxemburgsk.
Rykte om retur
Sidan 1993 har Luxembourg som eit av få vesteuropeiske land stått utanfor tevlinga. Ifølgje RTL Télé Lëtzebuerg er det økonomien og nyheitsprofilen til TV-kanalen som er hovudårsaka til at Luxembourg ikkje deltar i Eurovision Song Contest.
RTL Télé Lëtzebuerg er framleis medlem av Den europeiske kringkastingsunionen og kan dimed deltake i Eurovision Song Contest, om landet ynskjer det. Fleire gongar, blant anna i 2010 og 2015, har det gått rykte om at Luxembourg ville deltake igjen, men landet har framleis til gode å returnere til tevlinga.
Carl Spitteler
Carl Friedrich Georg Spitteler var ein sveitsisk diktar, forfattar, kritikar og essayist som i 1929 blei tildelt Nobelprisen i litteratur «med särskild tanke på hans mäktiga epos Olympischer Frühling.»
Liv og virke
Spitteler blei fødd inn i ein protestantisk familie som hadde tatt steget frå bonde- til advokat-/embetsmannsstanden. Frå 1849 voks han opp i Bern. Han studerte jus i Luzern og Zürich og seinare protestantisk teologi i Heidelberg (1867/68), sjølv om han var ateist. Han arbeidde frå 1871 som privatlærar i familien til ein finsk general. Inntrykka frå dette opphaldet finn ein seinare att i forteljingane Ei Ole og Das Bombardement von Åbo. Etter at han kom attende til Sveits arbeidde han ei stund som lærar og journalist, mellom anna som redaktør for kultursidene i Neue Zürcher Zeitung. I 1883 gifta han seg med den tidlegare eleven Maria Op den Hooff som han fekk to døtre med.
Under pseudonymet Carl Felix Tandem skreiv Spitteler i 1880-1881 tobindseposet Prometheus und Epimetheus der han moderniserer den antikke Prometheus-myten. Stilistisk unnveik Spitteler den rådande realisme-retninga, i staden finn ein slektskap med Arthur Schopenhauer og Friedrich Nietzsche. Spitteler korresponderte også med Nietzsche og skreiv omtaler av nokre av verka hans for Bern-avisa Der Bund.
I 1893 arva familien svigerfar til Spitteler og dei slo seg ned i Luzern der han levde som fri forfattar. Dei første verka og følgjande lyriske verk vekte liten åtgaum, og han slo først gjennom med Olympischer Frühling (1900–1905, «Olympisk vår») der Spitteler overførte figurar og handlingmønstre frå gresk mytologi til sin eigen samtid i rundt 20 000 vers. Han teikna eit dystert bilde av universet i desse mytologiske eventyra, i tråd med sitt eige pessimistiske syn på verda.
Struvemeridianen
Struvemeridianen er ei rad av 34 geodetiske målepunkt. Målepunkta går frå Hammerfest i Noreg til Svartehavet, gjennom ti ulike land og over 2 820 kilometer. Meridianen vart etablert av den tyskfødde russiske vitskapsmannen Friedrich Georg Wilhelm von Struve i åra frå 1816 til 1855. Systemet skulle hjelpa til å finna ut storleiken og forma til jorda. I starten gjekk meridianen gjennom Noreg og Sverige (som var i union) og gjennom Tsarrussland. Sommaren 2005 vart meridianen teke med på UNESCO si verdsarvliste.
Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II
Den endelege utgåva inneheldt ein tidlegare singel, «Watching The River Flow», «When I Paint My Masterpiece», ein song frå ein Dylan-konsert i 1963, «Tomorrow is a Long Time» og tre songar frå innspelinga i september, «I Shall Be Released», «You Ain't Goin' Nowhere», og «Down in the Flood». Resten av songane var songar som var gjevne ut på singlar og album tidlegare.
Plateomslaget vart forma for å dra fordel av omtalen av George Harrison sin Concert for Bangladesh, og filmen og albumet som følgde denne konserten. Biletet på omslaget er teken av Dylan på denne konserten. Plateomslaget liknar omslaget på det førre samlealbumet, Bob Dylan's Greatest Hits, som òg var eit konsertbilete av Dylan.
Samlealbumet nådde 14. plass i USA og 12. plass i Storbritannia og har til no seld seks gongar platina i USA, noko som gjer det til eit av dei bestseljande Dylan-albuma nokon gong.
I 2003 vart albumet gjeven ut i lag med to andre samlealbum frå Dylan i ei samling kalla Greatest Hits Volumes I-III.
Lindås
Lindås er ein tettstad i Alver kommune i Vestland. Den var tidlegare administstrasjonssenter i Lindås kommune i Hordaland fylke. Staden har. Langkyrkja i tre frå 1865, tidlegare katolsk steinkyrkje i nærleiken. Den no nedlagde sjukeheimen på Lindås, frå 1920-talet, var opphavleg eit sanatorium for tuberkulosepasientar, fram til midten av 1940-talet.
Den lokale lyrikaren Aslaug Låstad Lygre var frå denne bygda. Bygda har no bensinstasjon, idrettshall, grunnskule, bakeri, barnehage, kyrkje, hotell og kjøpesenter.
Alpnach
Alpnach  er ein kommune i kantonen Obwalden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 464 meter over havet.
Eli Kristiansen
Eli Kristiansen er ein norsk politikar for KrF frå Vågan i Nordland. Ho vart innvald på Stortinget frå Oslo i 1977. Ho var vararepresentant i perioden 1973–1977. Ho er utdanna sjukepleiar, og avslutta den yrkesaktive karrieren sin som høgskulelektor ved Høgskulen i Nordland i Bodø. Med unntak av ein kort periode som statssekretær, har ho ikkje vore politisk aktiv på riksplan etter at ho slutta på Stortinget. Men ho har hatt ei rekkje tillitsverv i lokallaget i Bodø og fylkeslaget i Nordland. Ho bur no i Namsos.
Svartbrynalbatross
Svartbrynalbatross (Thalassarche melanophris) er ein stor sjøfugl i albatrossfamilien med sirkumpolar utbreiing på sørlege hav. Clementslista listar to underartar, underarten Thalassarche melanophris impavida i tillegg til nominatforma. Andre reknar T. impavida som ein sjølvstendig art, engelsk namn 'Campbell albatross' etter hekkeområdet Campbelløyane.
Skildring
Karakteristiske trekk som skil svartbrynalbatrossen frå andre Thalassarche-albatrossar er det mørke feltet over augo som gjev han namnet, og dei breie svarte kantane mot den kvite undersida av vengene, kvitt hovud og oransje nebb, mørkare mot tuppen. Dei liknar på gråhovudalbatrossane, men sistnemnde har heilt mørkt nebb og meir komplette, mørke markeringar på hovudet.
Utbreiing og vern
Svartbrynalbatrossar lever sirkumpolart på sørlege hav. Den største hekkekolonien finn ein på Falklandsøyane, vidare finst store koloniar på Sør-Georgia og fleire chilenske øyar i Drakesundet. Dei hekkar dessutan på øyar ved New Zealand og i sørlege Indiahavet. Bestanden er estimert til totalt 1,2 millionar vaksne (2010) kjønnsmodne individ, og han er minkande.
IUCN klassifiserer denne arten som truga på grunn drastisk reduksjon i populasjonen. Til dømes hadde Bird Island ved Sør-Georgia årleg 4 % nedgang av hekkande par, og på øya Kerguelen 17 % i perioden 1979-1995. Den totale situasjonen gjev grunn for otte, med ein 67 % nedgang over 64 år på Falklandsøyane, Sør-Georgia og Kerguelen.
Auka linefiske på dei sørlege hava, spesielt rundt Patagonia og Sør-Georgia, er rekna som ei viktig årsak til nedgangen. Faktisk er svartbrynalbatross den fuglearten som er hardast ramma av fiskeria. Trålfiske, spesielt rundt Patagonia og i nærleiken av Sør-Afrika er òg ei viktig årsak.
I Nord-Atlanteren
Eit eller fleire individ har vore observert i Nord-Atlanteren frå 1967, og det finst fleire observasjonar av arten langs norskekysten, til dømes to individ utanfor Myken i 2004.
Karwendel
Karwendel er den største fjellkjeda i Dei nordlege kalksteinsalpane. Fire kjeder strekkjer seg frå vest til aust, i tillegg går der fleire mindre kjeder langs sidene og eit omfattande høgare område i nord.
Karwendel er ein del av Alpane mellom elvane Isar og Inn og Achensee.
Hermann von Barth oppretta tradisjonen om å kalle opp fjellkjedene etter dalen som avgrensa dei i sør: Karwendeldalen, Hinteraudalen og Vomper Loch, Gleierschdalen, Halldalen, Inndalen: Den nordlege Karwendelkjeda, Hinterautal-Vomper-kjeda (òg kalla hovudkjeda i Karwendelfjella), Gleiersch-Halltal-kjeda og Inndalenkjeda (òg kalla Solsteinkjeda eller Den nordlege kjeda). Sidekjeder er Erlspitzgruppa, Soierngruppa og Vorkarwendel, Falkengruppa, Gamsjochgruppa og Sonnjochgruppa.
Geologi
Fjella i Karwendel inneheld mykje kalkstein og dolomitt (dolomitten spesielt ved Erlspitze). Hovudkjedene er laga av kraftige kalkbankar som går sørover. Den karakteristiske forma på fjella i Karwendel kan ein spesielt sjå ved Lalidererwänden. Klippene på nordsida er opp til 1000 meter høge. På sørsida er det mindre bratte klipper, grunna nedsliping av isbreane.
Toppar
Det er 125 fjelltoppar over 2 000 m i Karwendel. Dei viktigaste av desse er:
Lauriz Oftedahl
Lauriz Andreas Oftedahl var ein norsk lærar, prest og eidsvollsmann.
Ulsteinvik
Ulsteinvik er administrasjonssenteret i Ulstein kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke, ein by og ein tettstad med 5 376 innbyggjarar per 1.1.2015. Den nærliggande tettstaden Sundgot (972 innbyggjarar) vart skilt ut frå Ulsteinvik i 2015. Ulsteinvik vart by i 2000 etter vedtak i kommunestyret.
Lauriz Oftedahl
Oftedahl var fødd i København, faren var ein norsk offiser. Han voks delvis opp i Kristiansand, og vart derifrå student i 1796. I 1800 vart han cand. theol.. Same året vart han lærar ved katedralskulen i Kristiansand. År 1809 vart han sokneprest i Rennesøy. I 1817 vart han residerande kapellan i Kristiansand, stiftsprost i 1825. Frå 1831 til han døydde var han sokneprest i Eiker.
Lime
Lime (uttala [lajm]) eller limett (Citrus aurantifolia) er ei rund sitrusfrukt med gulgrønt skal.
Ulsteinvik
Ulsteinvik er eit handlesenter og eit industrielt senter. Han er særleg kjend for skipsbyggingsindustri, som Ulstein Verft AS, Rolls Royce Marine AS og Kleven Maritime AS.
Lime
Planten
Limett-treet kan bli opptil 5 meter høgt og får små kvite blomar som dei grøne limettfruktene utviklar seg frå. Fruktene har ein diameter på rundt 5 centimeter.
Ulsteinvik
Avisa Vikebladet Vestposten kjem ut i Ulsteinvik. Byen har 5 daglegvarebutikkar: Coop Mega, Bunnpris, Rema 1000, Kiwi og Spar. Byen har to kjøpesentre: Amfi Ulsteinvik og Blåhuset.
Lauriz Oftedahl
På riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 møtte Oftedahl som 1. utsending frå Stavanger amt. Han høyrde til unionspartiet, og var medlem av deputasjonen som 17. mai møtte kong Kristian Fredrik. Oftedahl døydde på prestegarden i Eiker i 1843.
Lime
Bruk av limett
Frukta inneheld mykje C-vitamin. Ho har ein skarp syrleg smak som gjer seg godt i dressingar og andre tilleggsrettar. Limett kan syltast, smaksetta alkoholdrikkar som tequila, øl, margarita, mojito og Cuba libre eller pressast til utvatna jus.
Limett blir òg brukt i parfyme, aromaterapiprodukt og hudpleieprodukt.
Camilla
Camilla eller Kamilla er kvinnenamn danna av det latinske slektsnamnet Camillus, som kan bety 'altertenar'. Camilla har svensk namnedag den 7. mars og norsk den 12. august.
Namnet kan òg stavast Camila eller Kamila, der den siste forma òg kan vera eit arabisk kvinnenamn danna av Kamil, 'fullkomen'. Andre former av namnet er Kamille og Camille, der det sistnemnde òg kan vera eit mannsnamn. Mille og Milla er kortformer av namnet.
Bruk
Namnet var særs populært i Noreg sist på 1900-talet. Sist i 1970-åra og i åra rundt 1990 fekk over 1,5 % av nyfødde jenter namnet Camilla. Skrivemåten Kamilla hadde sitt høgdepunkt i åra rundt 1995, då over 0,35 % av nyfødde fekk namnet.
I 2009 heitte 13 386 norske kvinner Camilla, 2070 Kamilla, 162 Kamila og 68 Camila.
Kromme Rijn
Kromme Rijn («Svingete Rhinen») er ei elv i provinsen Utrecht i Nederland.
I romartida var denne nordlegaste greina i Rhindeltaet hovudleia til denne store elva og ho fungerte som den nordlege grensa til Romarriket. Romarane bygde derfor mange castella langs denne grensa kalla Limes Germanicus.
Fjelldal
Fjelldal er ei bygd i Tjeldsund kommune i Nordland. Fjelldal ligg på fastlandet, på austsida av Tjeldsundet. Den næraste byen er Harstad, som ligg om lag 45 kilometer unna. Frå Fjelldal tar det om lag eitt kvarter å køyre til Harstad/Narvik lufthamn, Evenes.
Kromme Rijn
Kromme Rijn går ut frå Nederrijn-Lek ved den gamle byen Wijk bij Duurstede (kalla Dorestad før mellomalderen), og etter dette svingar ho seg gjennom provinsen Utrecht, forbi byane Bunnik og Zeist, og endar opp i vollgrava ved byen Utrecht.
Fjelldal
Fjelldal har barneskule (Fjelldal skole) og barnehage (Kanutten barnehage). Sentralt på Fjelldal ligg eit servicesenter med butikk, Hydranten Pub & Spiseri, frisør (Studio 2 AS) og helsesenter med legekontor. Like ved servicesenteret ligg Norges Brannskole. Det er òg ei småbåthamn på Fjelldal, der Fjelldal Båtforening held til.
Kromme Rijn
Opphavleg vart Utrecht bygd av romarane ved ein vadestad nær staden der Kromme Rijn forgreinar seg i elvane Vecht (nord) og Leidse Rijn (vest). Det siste strekket innanfor bymurane vart kanalisert og danna kanalen Oudegracht. Leidse Rijn og Vecht renn ut frå byvollgrava og er fortsetjinga av Kromme Rijn.
Fjelldal
I forhold til traseplanen for Nord-Noreg-banen skulle sidesporet til Harstad passere over ei jernbanebru frå Fjelldal til Sandtorg.
Læringsteorien konstruktivisme
Læringsteorien konstruktivisme er tufta på eit sett oppfatningar om kunnskap og kva det inneber å tileigne seg kunnskap. Eit sentralt element i konstruktivismen er at mennesket konstruerer sin eigen kunnskap gjennom aktivitet og subjektive prosessar som resulterer i læring. I høve til utdanning målber konstruktivismen ei lærarstøtta undervisning som er tilpassa eleven sitt utviklings- og mestringsnivå og som skjer på initiativ frå, og er styrt av eleven sjølv. Konstruktivismen blir plassert som ein av fire hovudteoriar innan pedagogikken saman med behaviorismen, kognitivismen og sosiokulturalisme.
Forsking og historikk
Konstruktivisme som innfallsport til læring var tradisjonelt ikkje særleg vektlagt i og med at denne hevda læring gjennom aktivitet, som til dømes leik. Filosofen og pedagogen John Dewey (1859–1952) var ein av dei første som la vekt på aktiv medverknad i læringsprosessen, gjennom å hevde at ein ikkje lærer utelukkande frå ytre stimulering men ved å hauste erfaringar frå eigen aktivitet.
Den sveitsiske filosofen og psykologen Jean Piaget (1896–1980) er kanskje den fremste målberaren for konstruktivismen. Ein av hovudhypotesene hans var at det vi lærer og opplever ikkje er eit objektivt bilete av verda rundt oss men at all stimulering blir handsama og tolka med hjelp av vår eksisterande kunnskap og oppfatning. Piaget framheva mellom anna leik som ein viktig læringsprosess hjå born, og produserte gjennom sitt lange yrkesløp ei omfangsrik vitskapleg underbygging av teoriane sine.
Den russiske psykologen Lev Vygotskij (1896–1934) er ein sentral teoretikar innanfor konstruktivismen som spesielt la vekt på korleis samfunn og kultur påverkar individet og tileigninga av kunnskap.
Kognitiv konstruktivisme
Jean Piaget sin teori blir ofte kalla for kognitiv konstruktivisme i og med at vekta ligg på kva som skjer med personen sine mentale strukturar under læring, psykologien sin teori om kognisjon. Ein fokuserer på at leik og eventuelt annan interaksjon mellom individet og omverda fører til læring, eller konstruksjon av kunnskap på det mentale plan hos enkeltindividet. I følgje denne teorien blir læring dermed ei individuell sak.
Sosial konstruktivisme
Sosial konstruktivisme tek utgangspunkt i at både læring og kunnskap må sjåast relatert til kultur, språk og det øvrige fellesskapet eit individ høyrer til i. Læringa startar ikkje «der ute» eller «inne i hovudet» på individet, men med språket som eit kulturelt fenomen. Språk finst overalt og på alle læringsarenaer, både munnleg og skriftleg. Fordi den sosiale konstruktivismen er lett å kople til praktiske hendingar i klasserommet, har han vorte ein populær teori innanfor pedagogikken. Lev Vygotskij blir ofte omtala som sosialkonstruktivist, men sidan hans teori òg inkluderer born og unge si kognitive utvikling, blir denne gjerne omtala som sosiokulturell læringsteori og definert som ein eigen pedagogisk hovudteori.
Kunsten å inhalera
Kunsten å inhalera er ein ungdomsroman frå 2001 av Ingelin Røssland. Boka handlar om det å vekse opp i eit utkantsamfunn. Ho er utgjeven på Det Norske Samlaget, og har ein oppfylgjar som heiter Flyt.
Hipgnosis
Hipgnosis var eit britisk designfirma som spesialiserte seg på plateomslag for rockealbum. Det er mest kjend for arbeidet sitt med band som Pink Floyd, Genesis, Led Zeppelin, Yes og Black Sabbath. Hipgnosis bestod hovudsakleg av Storm Thorgerson, Aubrey Powell og Peter Christopherson. Firmaet vart løyst opp i 1983, men Thorgerson heldt fram med å designe plateomslag.
Historie
I 1968 vart Thorgerson og Powell spurt av venene sine i Pink Floyd om dei var interessert i å designe plateomslaget til deira andre album A Saucerful of Secrets. Dette gjorde dei, og byrja å gjere enkelte oppdrag for EMI, inkludert bilete og plateomslag for Free, Toe Fat og The Gods. Sidan begge var film- og kunststudentar kunne dei bruke mørkerommet på Royal College of Art, men då dei var ferdig med studiane måtte dei gjere alt på eiga hand. Dei bygde eit lite mørkerom på badet til Powell, men kort tid etter, tidleg i 1970, leigde dei ein stad der dei kunne bygge eit studio.
Powell og Thorgerson fann namnet på ei grafittiteikning på døra utanfor husværet deira. Dei likte ordet fordi det både likna på ordet «hypnosis» (hypnose) og ein kombinasjon av orda «hip» og «gnosis», som tyder læra om eldgamal historie.
Hipgnosis fekk sitt store gjennombrot i 1973 med plateomslaget til Pink Floyd-albumet The Dark Side of the Moon. Plata i seg sjølv vart svært populær, og plateomslaget har enkelte stader sidan blitt kåra til det beste plateomslag gjennom tidene. Etter dette fekk Hipgnosis oppdrag frå fleire store band som Led Zeppelin, Genesis, UFO, Peter Gabriel og The Alan Parsons Project.
Peter Christopherson vart med i Hipgnosis som assistent i 1974, og vart seinare partnar i firmaet. Firmaet fekk etter kvart mange assistentar og andre tilsette. Ei spesiell sak var at Hipgnosis aldri bad om eit fast honorar på plateomslag dei laga, og bad heller artisten om å «betale det dei meinte arbeidet var verdt». Dette slo berre tilbake på Hipgnosis eit par gonger.
Stil
Hipgnosis brukte som nesten alltid fotografi på plateomslaga, og dei var dei første til å ta i bruk forskjellige visuelle teknikkar. Thorgerson og Powell brukte mykje surrealistiske og utførleg manipulerte bilete.
Eit anna kjennemerke med Hipgnosis sine plateomslag var at bileta ofte fortalte «historier» som hadde samanheng med teksten til songane på albumet. Sidan både Powell og Thorgerson var filmstudentar, brukte dei ofte modellar som «skodespelarar» og sette opp ein scene som på eit teater. Plateomslaga til Hipgnosis hadde sjeldan bilete av sjølve bandet på utsida, og ein fann dei stort sett på innsida av omslaget.
Skiple haldeplass
Skiple haldeplass ligg mellom Reimegrend stasjon og Øyeflaten haldeplass, 366,30 km frå Oslo.
Det er lokaltoga i Raundalen som stoppar på Skiple.
Visuell roman
Visuell roman (engelsk visual novel, japansk ビジュアルノベル, bijuaru noberu) er ein type interaktivt dataspel som hovudsakleg nytter statisk grafikk, som oftast i ein kunststil inspirert av anime eller manga, eller tidvis realfilm for å fortelja ei historie. Forma oppstod i Japan tidlig i 1990-åra.
Innan japansk terminologi skil ein ofte mellom visuelle romanar (ofte forkorta NVL), som hovudsakleg dreier seg om historieforteljing og har lite eller ingen interaksjon frå spelaren, og eventyrspel (ofte forkorta AVG eller ADV), som tar i bruk problemløysing og andre former for speling. Dette skiljet er vanlegvis gått tapt utanfor Japan, der begge formen blir kalla visuelle romanar. Begge slaga er populære i Japan, der spel innan desse sjangerane utgjorde nesten 70 % av japanske dataspel slopne i 2006.
Stormsvale
Stormsvale (Hydrobates leucorhous, tidlegare Oceanodroma leucorhoa) er ein liten fugl i stormsvalefamilien. Stormsvala har ei normal kroppslengd på 18-21 cm og eit vengespenn på ca. 43-48 cm. Ho er ein svartbrun fugl med gråkvit overgump og kløfta hale. Stormsvala er tydeleg større enn havsvala, som ho liknar med kvitt band over overgumpen på ei elles mørk fjørdrakt.
Stormsvale hekkar på øyar i Nord-Atlanteren, og dessutan frå Japan til Aleutane og øyar utanfor vestkysten av Mexico. Den største kolonien av fuglane finst på Baccalieu-øya aust i Canada, der over 3 millionar par hekker. Første indikasjonen på hekking i Noreg fekk ein då ein koloni vart oppdaga på Røst i Lofoten i 1961. Sikkert bevis for hekking fekk ein først fleire år seinare.
Mikhail Vrubel
Mikhail Aleksandrovitsj Vrubel (russisk: Михаил Александрович Врубель) var ein russisk målar, bilethoggar, keramikar og scenograf i stilartane symbolisme og jugend.
Liv og gjerning
Vrubel var fødd i Omsk. Han studerte fyrst på universitetet i St. Petersburg, og deretter frå 1880 til 1884 på St. Petersburgs kunstakademi. Frå 1884 til 1889 budde han i Kiev, der han på oppdrag frå det lokale presteskapet laga fleire utkast til freskane i Volodymyrskatedralen. Utkasta vart forkasta, dei låg for langt unna tradisjonell kyrkjekunst. Samstundes tok han som målar del i restaureringa og utfyllinga av freskane i Kyrillkyrkja.
Vrubels stil er kjenneteikna av dramatisk intensitet i fargebruken og skarp penselføring. Verka hans er prega av subjektive og mystiske førestillingar og allegoriar. I særleg grad gjeld dette hans illustrasjonar til Mikhail Lermontov sitt dikt Demonen. Desse illustrasjonane, ladda med djup pessimisme og uro, er hovudgrunnen til at han har vorte rekna som ein føregangsmann for symbolismen i russisk kunst.
Vrubel vart sjuk av syfilis, og døde i St. Petersburg fire år etter han måla sitt siste bilete.
Almir Moraes Andrade
Almir Moraes Andrade er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Otsuka Pharmaceutical, FC Tokyo og Consadole Sapporo.
Tai-kadaispråk
Tai-kadai, også kalla kadai og kradai, er ein språkfamilie som omfattar språk i Søraustasia og det sørlege Kina, mellom anna thai og laotisk. Desse språka var tidlegare sett på som ein del av den sino-tibetanske språkfamilien, men blir i dag sett på som ein uavhengig familie.
Den rike variasjonen av tai-kadaispråk i søraustlege Kina gjer at ein meiner det kan vera opphavsstaden til språkfamilien.
Edmonson og Solnit si inndeling
Det er framleis ikkje konsensus om inndelinga av desse språka. Her er eit framlegg frå Edmonson og Solnit. Ethnologue har ei alternativ inndeling.
Amstel
Amstel er ei elv i Nederland som renn gjennom byen Amsterdam.
Amstel sitt namn kjem frå Aeme stelle, gammalnederlandsk for «området med mykje vatn». Elva byrja opphavleg der to mindre elvar, Drecht og Kromme Mijdrecht, rann i hop, litt sør for Uithoorn. Etter at Amstel-Drecht Kanaal vart bygd byrja elva (og kanalen) nå der Drecht og ein annan kanal, Aarkanaal, renn i hop, nær byen Nieuwveen. Av sideelvar finn ein Kromme Mijdrecht, Bullewijk og Waver.
Elva munna opphavleg ut i IJbukta i Amsterdam. I 1936 vart den siste delen av elva (kalla Rokin) fylt i, så elva endar no ved Spuiplassen. Vatnet renn derimot vidare i undergrunnsrøyr til IJ.
Amsterdam er kalla opp etter elva. Byen utvikla seg ut frå ein liten fiskelandsby kalla Amstelredam, grunnlagd på 1200-talet ved sida av ei demning ved munningen av elva. Byen fekk byrettar rundt 1300. Grensa utvikla seg til den vesle byen Amsteldam, som seinare vart Amsterdam.
Den kjende brua Magere Brug i Amsterdam kryssar elva, og det same gjer Blauwbrug, Hoge Sluis og Berlagebrug. Rådhuset Stopera, operahuset og Carré-teateret ligg alle ved elvebreidda.
Ein konsert, som vert vist på nederlandsk rikskringkasting, vert kvart år halde på Bevrijdingsdag (frigjeringsdagen). Kvart år vert det òg halde ro-tevlingar på elva.
Området som elva renn gjennom vert kalla Amstelland. Byen og kommunen Amstelveen, kommunen Ouder-Amstel, byane Ouderkerk aan de Amstel og Nes aan de Amstel er òg alle kalla opp etter elva. Amsterdam har ei gate som heiter Amstel (langs elva), ein plass som heiter Amstelveld og ein togstasjon som heiter Amsterdam Amstel.
Ølet Amstel er òg kalla opp etter elva. Amstel bryggjeri låg nær elva og vatn frå elva vart nytta til å avkjøle ølet.
I dei tidlegare nederlandske koloniane i Nord-Amerika vart ein by erobra frå svenskane i 1655 og omdøypt Nieuw-Amstel. Han heiter i dag New Castle i Delaware.
Amstel i kunsten
Mange kunstnarar har måla eller teikna Amstel, inkludert:
Poale Sion
Poale Sion («Sion sine arbeidarar») var ein marxistisk og sionistisk jødisk organisasjon. Han vart grunnlagd i Russland i 1901 etter at organisasjonen Bund hadde teke avstand frå sionismen.
Grupper av Poale Sion vart òg skipa i USA, Palestina, Polen, Austerrike, Canada, Storbritannia, Argentina, Romania og Bulgaria.
Ideologien til Poale Sion vart formulert av Ber Borochov. I Palestina vart dei første kibbutzane danna av Poale Sion. Av medlemene i organisasjonen kan utanom Borochov nemnast David Ben Gurion, Yitzak Ben Zvi og Shlomo Kaplansky.