cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krabbeetar
Denne fuglearten liknar loer, men har særs lange, grå bein og eit tjukt, kraftig svart nebb med likskap til nebbet hos terner. Krabbeetaren har ei kropslengd på 38 til 41 cm, vengespenn på 75 til 78 cm og veg 230 til 330 gram. Den svartkvite fjørdrakta og den langhalsa, oppreiste haldninga med det kraftige nebbet gjev fuglen ein særeigen utsjånad og han er lett kjenneleg. Nebbet er unikt og spesialisert for å ete krabbar. Fuglen har dels symjehud mellom tærne. Fjørdrakta er kvit med svart på ryggen og i handsvingfjørene. Dette er støyande fuglar, dei skrik ofte på hekkeplassar og på overvintringsplassar.
Leveområdet for arten er kystar ved og øyane i Indiahavet der dei kan finne krabbar og andre smådyr. Dei er selskaplege og vil gjerne samle seg i store grupper. Krabbeetaren er aktiv i skymringa, og nattleg åtferd er meir vanleg i hekkesesongen. Dei hekkar rundt Arabiahavet, Persiabukta, Raudehavet og i Somalia i månadene frå april til juli og deretter spreier dei seg over Indiahavet i august så langt som til Andamanøyane og Sri Lanka i aust og til Tanzania og Madagaskar.
Krabbeetar er ein av artane som vert omfatta av avtalen Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds, (AEWA).
Jens Tvedt
Jens Johannesson Tvedt var ein norsk forfattar som for det meste skreiv på nynorsk.
Barndom
Jens Tvedt var son av av fanejunker Johannes Johannesson Tvedt frå Tveito (1817–1918) og Kristi Jensdotter Lund (1819–85) frå Øye på Snilstveitøy og vart fødd på garden Tveito i Omvikdalen i Kvinnherad kommune i Sunnhordland.
Faren hadde fleire verv i heimbygda: han var herads-, skule- og soknekasserar, sparebankrevisor, takstmann og overformyndar og mykje anna. Som ein av de fyrste i bygda tinga han på tidsskrift og kjøpte bøker. Han var ein konservativ tru tenar av svenskekongane frå Karl XIII og framover, og tolde ikkje å høyre nokon nemne partiet Venstre. Jens Tvedt drøfta difor aldri politikk med faren, og for å ikkje såra han heldt han fast på namnet Tvedt i staden for å ta tilbake det eigentlege familienamnet Tveit.
Både farfaren og farmora til Jens Tvedt døydde relativt unge, men den yngre broren til farfaren, Nils, var ein god erstattar. Han var ein klok og arbeidsam haugianar som var flink til å fortelje segner og eventyr. Ei av inntektskjeldene til Nils var bokbinding, og han lærte guten denne kunsten slik at han var i stand til å tene sine første skillingar som bokbindar for presten og «baronen» i Rosendal.
Oppvekst og utdanning
Sidan faren ikkje var bonde slapp Jens Tvedt unna det daglege slitet på garden, og nytta den ledige tida til å skrive små forteljingar. I 1872 fekk han eventyret «Hvorledes bjørnen ble stubbrumpet» inn i bladet For hjemmet og skolen, seinare nokre soger i Vårblomsten og Børnenes blad. Han skreiv òg handskrivne blad som han i starten delte ut gratis. Desse skriftene er interessante sjølv i dag av di dei gjev eit godt inntrykk av livet på landsbygda i den andre halvdelen av 1800-talet. Etter kvart vart han temmeleg uvøren i omtalen av personar og tilhøve i dalen, så faren la til slutt ned forbod mot meir bladfykverksemd og kravde at sonen hjelpte til med rekneskap og skriving og tok han med seg på utskiftingsreiser. Om kveldane gjekk Jens Tvedt på ein skule som ein halvstudert bondeson heldt for ungdomane i dalen. Seinare kom han inn på ungdomsskulen til «baron» Rosencrone. For å tene nokre slantar arbeidde han på handelslaget i Rosendal og vart seinare kontorist hos lensmannen, futen og skrivaren. I 1876 byrja den nitten år gamle Jens Tvedt på Stord seminar. Medelevane var bondegutar, blant dei personlegdomar som Lasse Trædal, Absalon Taranger og Oddmund Vik. Sistnemnde stifta eit mållag, og Tvedt gjekk snart over frå å skrive bokmål til å verte ein ihuga nynorskmann. Dei to åra han gjekk her var han redaktør for den handskrivne Gjengangeren.
Lærar og bibliotekar
Hausten 1878 vart Tvedt tilsett som vikar ved folkeskulen i Fana og første halvåret 1879 i Mauranger. På denne tida trefte han Knut Hamsun, som den gongen var ein ukjend forfattar med berre Den gaadefulde bak seg. Tvedt fortel at Hamsun las høgt frå det som var favorittforfattaren hans på den tida, Magdalene Thoresen, for å freista å overtyda den tvilande Tvedt om at ho var «tilbedelse verd». Tvedt såg spira til Hamsun si psykologiske dikting i dei argumenta han førte fram for diktinga hennar: ''«Hun ville ingen ting. Hun diktet ikke for diktningens skyld. Hun fortalte ikke merkverdige hendelser, men om de fine rørelser i menneskesjelen, mens sprog og form og tone smeltet sammen til et stemningsrikt dikt.»''
Hausten 1879 fekk Tvedt tilsetjing som lærar i heimbygda Omvikdalen. Her stifta han eit samtalelag som held ei rekkje tilskipingar med ganske utførlege referat. Emna for debattane fortel mykje om kva folk var opptekne av på den tida: «Prylestraff i skolen», «Gymnastikk i skolen», «Dødsstraff eller ikke», «Kongedømme og republikk», «Kortspill og dans», «Jenteskolene» osb. Når det var snakk om jenteskular var nesten alle mot. Jens Tvedt hadde ynskt å reinska ut gammalt tankegods frå bygda, men det sat for godt fast i folkesjela, og til slutt gav han opp. I 1882 vart han tilsett som lærer ved Storms mellomskole i Stavanger, og no først gjekk det opp for bygdefolket kva for ein lærar dei hadde hatt. Særleg tok skoleungane det tungt at den akta og milde læraren slutta; «ungane gret som dei skulle vera dengde» sa ein av tilsynsmennene som var til stades under avskilsmøtet med elevane.
Tvedt kom godt ut av det med elevane i Stavanger òg. Fysisk avstraffing unngjekk han så sant han kunne i ei tid då politiet kunne sende bod om at den og den skulle ha pryl for eit eller anna lovbrot. Straks han hadde starta opp ved Storm skole gjekk han i gang med å stifte bladet Heimdal, som hadde vaksen ungdom som målgruppe. Han fekk med seg nokre yngre lærarar, mellom dei Karen Sundt, som medarbeidarar. I starten skreiv han om lag ein tredel av innhaldet, etter kvart fall medarbeidarane frå, og etter eit halvt år sat Tvedt åleine med arbeidet. Likevel heldt han det gåande i to og et halvt år til.
Jens Tvedt var lærar fram til 1899. I 1885 vart han tilsett ved Stavanger bibliotek, i 1901 vart han sjefsbibliotekar, ei stilling han hadde livet ut.
Opp- og nedturar. Siste år
Frå 1919 fekk Tvedt statens forfattarløn på kr 1600 året, ei påskjøning han sette stor pris på.
Den gamle generasjonen i heimbygda motarbeidde Jens Tvedt, mange tykte dei kjende seg att i bøkene hans, og nokre meinte dei vart gjort narr av. Det var jamvel snakk om rettsleg oppgjerd frå eit par, men søksmålet rann ut i sanden då advokaten deira ikkje fann gode nok prov på ærekrenking.
Etter kvart voks det fram ein generasjon som innsåg kva «Hauga-Jens» sine bøker hadde gjeve dei, og sommaren Tvedt fylte 65 år, inviterte ungdomslaga i Kvinnherad han til stemne i heimbygda. To tusen møtte opp i Omvikdalen 22. juni 1922 for å heidra han. I ein tale til møtelyden sa han mellom anna: «Men det skal sambygdingane mine vita at alltid når eg drøymde og dikta, var det Kvinnherad og Omvikdalen som sette tone til.»
Etter 1928 kom det ikkje fleire bøker frå Jens Tvedt. Den einaste stunda han hadde tid og ro til å skrive var på natta, og no var helsa veikna så mykje at han ikkje orka meir. Dei siste åra var han mykje sjuk, og då bysta av han vart avduka på 75 års-dagen makta han ikkje å vera til stades.
Tvedt var vonbroten over at bøkene hans ikkje kom i nye opplag, mange var ikkje å få i handelen lenger. Eit lysglimt var ein freistnad stavangermannen Jakob Dreyer gjorde for å gje ut ei samla utgåve av Tvedt sine verk, men det var lite pengar hos folk i trettiåra, og interessa var ikkje stor nok til at det planlagde praktverket kunne bera seg, så tiltaket vart stansa.
Forfattarskap
I 1885 kom den første boka, novellesamlinga Inn i fjordarne, etter det Skuggar og solglytt (1886), Kjærleik (1887) før gjennombrotet kom med boka Nybrot (1888). Så langt hadde han gjeve ut bøkene sjølv, men Vanheppa (1891), som vert rekna som ei av dei viktigaste bøkene hans, kom ut på Mons Litlerés forlag. Tvedt gjekk no inn i si beste tid som forfattar, mellom anna med Madli und' apalen (1900) og Djup jord  (1904), sistnemnde med handling frå første halvdelen av 1800-talet og den einaste historiske romanen hans.
Totalt skreiv han 25 bøker. Sjølv om han budde 50 år i Stavanger er miljøet henta frå eit fjordlandskap som minner om barndomens Sunnhordland. Også språket var henta frå heimstaden.
Det har vore drøfta om diktinga til Tvedt er heimstaddikting. Professor Idar Stegane hevdar i etterordet til «Guds løn» som kom ut på Samlaget i 1980 at Tvedt var ein av dei mest framståande representantane for denne litterære sjangeren. Andre hevdar at Tvedt sitt forfattarskap er realistisk.
Jens Tvedt vart ikkje rik av forfattarverksemda. Sjølv skreiv han: ''«Pengar har eg støtt hatt lite av, dei treivst ikkje i lag med meg. Dei vanvyrde skrivingi mi over all måte.»'' Arne Espeland fortel at Jens Tvedt vart tilkalla til Gyldendal og fekk spørsmål om han hadde lyst til å bli rik. Tvedt kunne ikkje nekte for at det freista, men undra seg på korleis det skulle gå til. Svaret var at om han skreiv på bokmål var Gyldendal viljug til å gje ut bøkene hans og lova dei aktiv marknadsføring. Espeland skriv: «Då reiste Jens Tvedt seg frå stolen, knappa frakken, bukka stivt og gjekk rak i ryggen ut gjennom døra.» Fleirtalet av folket i Noreg las ikkje nynorsk, så prinsippa til Tvedt kosta han dyrt i form av tapt inntekt, ein lagnad han hadde sams med andre nynorskforfattarar frå same tid, til dømes Arne Garborg.
Ettermæle
I samband med den tilstundande 75-års dagen til Jens Tvedt måla stavangerkunstnaren Thoralf Gjesdal eit stort bilete av forfattaren som Gjesdal seinare skjenka Stavanger bibliotek. På same tid fekk Staale Kyllingstad i oppdrag å lage ei byste av diktaren som for ein stor del vart finansiert gjennom kronerulling i Stavanger. Bysta vart avduka under ei samkome i biblioteksparken i Stavanger på sjølve dagen 14. juni 1932. Hans Seland heldt tale ved avdukinga og sa mellom anna:
I dag står bysta ved inngangen til Stavanger kulturhus. Sambygdingane i Omvikdalen samla inn pengar til ein kopi og sette den opp ved ungdomshuset i bygda med avduking 31. juli 1953. 23. juni 1957 skipa Hordaland ungdomslag til eit stemne i Omvikdalen der hundreårsdagen til Jens Tvedt vart markert og til dels kringkasta.
Ei gate på Kampen i Stavanger er oppkalla etter Jens Tvedt. Han var Årets Stavanger-forfattar 2005, kåra av Stavangerbokens venner.
Arne Garborg skreiv om Jens Tvedt i dagbøkene sine:
Hjalmar Christensen skriv i Vårt litterære liv:
Sigurd Meidell var ein varm talsmann for Jens Tvedt. Han skriv om inntrykket forfattaren gjorde på han under ein utfart til ein gammal handelsstad i Hordaland:
Thorbjörn Fälldin
Nils Olof Thorbjörn Fälldin var ein svensk politikar som var statsminister frå 1979 til 1982. Han representerte Centerpartiet i Sverige). Fälldin var riksdagsrepresentant 1958-64 og 1967-85, partileiar for Centerpartiet 1971-85, statsminister 1976-78 og 1979-82. Av yrke er han gardbrukar.
Centerpartiet, under leiing av Fälldin, lukkast i riksdagsvalet i 1976 å få 24 % av røystene og kunne etterpå leia ei borgarleg koalisjonsregjering som sette punktum for 40 års regjeringsleiing av sosialdemokratane.
Biografi
Thorbjörn Fälldin vart fødd i Högsjö församling i Ångermanland, som son av gardbrukaren Nils Johan Fälldin og Hulda Olsson. Han vart òg sjølv gardbrukar.
I 1973 gjorde Fälldin framlegg om at Centerpartiet og Folkpartiet skulle verta slegne ihop, då dei hadde hatt eit nært samarbeid frå byrjinga av 1960-talet. Framlegget fekk ikkje fleirtal innan Centerpartiet. Ved riksdagsvalet i Sverige i 1976 var han statsministerkandidat og valet stod mellom han og Olof Palme. Det store stridsemnet ved dette valet var knytt til framtidig satsing på atomenergi i Sverige. Centerpartiet ville stogga vidare utbygging inntil spørsmålet om korleis avfallet skulle takast vare på var løyst. Folkpartiet og Moderaterna ynskte å satsa meir på atomkraftverk.
Valresultatet gav grunnlag for at høgresida kunne skipa ei fleirtalsregjering, for første gong på 44 år. Regjeringa Fälldin I skulle koma til å verta prega av stendige konfliktar i samband med energipolitikk. Til sist sprakk samarbeidet og Fälldin gjekk av.
Etter valet 1979 vart Fälldin statsminister igjen, i ei trepartiregjering. Folkerøystinga om atomkraft i Sverige i 1980 gav som resultat at satsinga på atomenergi skulle gradvis avviklast. I 1981 vart regjeringa oppløyst på grunn av usemje om skattelegging. Etter dette vart det skipa ei koalisjonsregjering med Centern og Folkpartiet, framleis med Fälldin som statsminister.
Etter valet 1982 måtte dei borgarlege gje regjeringsmakta til Socialdemokraterna og Fälldin fekk nøya seg med å vera i opposisjon. Framom valet i 1985 samarbeidde Centern og Kristdemokraterna, men dei vart sigra over den gongen. Den 5. desember same år gjekk Fälldin av frå stillinga som partileiar og ut av den svenske riksdagen og gjekk attende til yrket som bonde.
Fälldin vart i 1999 utnemnd til kommandør med stjerne av Den Kongelege Norske Fortenesteordenen.
Han døydde i 2016, 90 år gammal.
Partiet polske ølvener
Partiet polske ølvenar (Polska Partia Przyjaciół Piwa, PPPP) vart grunnlagt i 1990 av mellom anna satirikaren Janusz Rewiński. Opphavleg var målet med partiet å lyfte fram den kulturelt tufta engelske øl-kulturen for å hindre alkoholisme gjennom storstilt bruk av vodka.
Det humoristiske namnet og rådløysa rundt den brå omforminga av det polske samfunnet tidleg på 90-talet førte til at fleire polakkar stemde på partiet, og under valet i 1991 fekk PPPP 16 seter i det polske parlamentet (Sejm).
Etterkvart vart fraksjonane tydelege, og då særs fraksjonane for mørkt og lyst øl. Det hende trass i at Rewiński ved fleire høve slo fast at «øl er korkje lyst eller mørkt. Det er smakfult.» PPPP vart til slutt oppløyst, men nokre av medlemmane fekk faktisk meirsmak på politikken og gjekk inn i meir seriøse parti før neste val.
Regjeringsadvokaten
Regjeringsadvokaten er organisert med kontor i Oslo. I 2015 blei Fredrik Sejersted leiar for kontoret. Embetet ligg administrativt under Statsministerens kontor.
Regjeringsadvokaten sitt saksfelt omfattar alle område av verksemda til staten, med unntak for straffesaker. Eksempel på saker som blir omfatta av Regjeringsadvokaten sin kompetanse er domstolskontroll ved utøving av offentleg mynde (skatt, trygd, konsesjonar, ekspropriasjon mv.), erstatningssaker, eigedomssaker, saker vedkomande arbeids- og tenestetilhøve mv. (sivile saker).
Hovuddelen av advokatane si tid går med til å førebu og føre rettssaker for domstolane. Regjeringsadvokaten sine advokatar opptrer på alle nivå i norske domstolar, og i internasjonale domstolar som Den europeiske Menneskerettsdomstolen i Strasbourg og EFTA-domstolen i Luxembourg.
Historie
Regjeringsadvokatembetet blei oppretta like etter at Noreg blei sjølvstendig i 1814. Den første regjeringsadvokaten tok til i 1816. Han fekk instruks av 9.4.1816 og samla då under seg dei oppgåvene som tidlegare hadde vore fordelt på fire instansar, nemleg kammeradvokaten, generalfiskalen, sjøkrigsprokurøren og tollprokurøren. Regjeringsadvokaten skulle føre saker for regjeringa eller departementa, innberette dommane til dei respektive departementa og avgi si vurdering med omsyn til eventuell appell, og endeleg levere juridiske fråsegner til regjering eller departement. Det vart føresett at Regjeringsadvokaten ved sida av sine embetsplikter dreiv eigen privat sakførarverksemd.
Sjølv om Regjeringsadvokaten såleis var prosessfullmektig for dei norske statsstyresmaktene, var likevel embetsdistriktet frå starten av avgrensa til dei landsdelane som dåverande kommunikasjonsmiddel gjorde praktisk mogleg. Utanfor dei områda der han var forplikta til å møte personleg, kunne han opptre via «kommisjonærar». Distriktet blei gradvis større, men så seint som ved embetsinstruksen av 1939 blei Regjeringsadvokaten friteken for å føre saker ved Hålogaland lagmannsrett og ved by- og heradsrettane i Nord-Trøndelag, Nordland, Troms og Finnmark. Først ved den nye instruksen i 1962 blei denne ordninga fjerna. Regjeringsadvokaten blei embetsmann og mista retten til å drive eigen sakførarpraksis. Det blei no også slått fast at han ikkje måtte utføre arbeid for Stortinget eller institusjoner under dette.
I byrjinga av 1962 var det ein regjeringsadvokat og fire-fem tilsette advokatar. Embetet har vakse jamnt og trutt, og det er no ca. 35 advokatar ved embetet.
Fanø
Fanø er ei dansk øy, rett utanfor Esbjerg. Ho er eigentleg ein sandbanke, og ein er avhengig av å sikre ein jamn vegetasjon, særleg av gras og lyng, for at ho ikkje skal eroderast bort av vind og bølgjer.
Det er to tettstader på øya, Nordby og Sønderho. Dei to stadane har i minst to hundrår hatt ein feide, som i dag er vennskapeleg, men som like fullt kan merkast. Nokre av dei eldste innbyggjarane i Nordby har aldri vore i Sønderho, sjølv om det berre er nokre få kilometer mellom dei. Fanødrakta, den lokale folkedrakta, har ein variant i kvar av dei to stadane.
Mellom Nordby og Sønderho ligg Rindby, som i mellomalderen var kyrkjestad for Nordby sogn, men som no har svært få fastbuande og for det meste består av turistanlegg, spesielt ved Rindby Strand.
Nordby har eit noko meir urbant preg, men bygningane er òg der stort sett frå 1800-talet eller tidlegare. Denne skilnaden skuldast at Nordby har ferjesamband til Esbjerg og er administrasjonsstad for øya, og dermed har andre behov og andre økonomiske føresetnadar.
Fanø har ei sandstrand som går rundt nesten heile øya. Ho er svært brei og fast, og det er derfor mogeleg å køyre bil langs stranda mellom Sønderho og Rindby, i staden for å bruke vegen som går tvers over øya. Stranda gjer øya til ein populært feriestad, spesielt for tyske og norske turistar.
Fiske og sjøfart har tradisjonelt vore dei viktigaste næringsvegane på øya, og Fanø sin handels- og fiskeflåte var tidlegare av dei største i Danmark. I nyare tid har turisme vorte den største inntektskjelda.
Stockholm
Stockholm er hovudstaden i Sverige og administrasjonssenter i Stockholms kommun. Byen ligg ved innsjøen Mälaren sitt utløp i Austersjøen i landskapa Uppland og Södermanland, Stockholms län. Stockholm vert utgjort av 14 øyar og holmar. Dei er bundne saman av i alt 53 bruer. Aust for byen tek skjergarden til. Dei sentrale bydelane har rundt 952 000 innbyggjarar. I Stockholms län bur i alt 2 269 000 menneske.
Utstrekning
Stockholm er den største tettstaden i landet både i areal og folketal, og den som strekkjer seg over flest kommunar. Tettstaden omfattar byen Stockholm og mesteparten av byen sin forstader. Sidan SCB sin definisjon av ein tettstad seier at avstanden mellom busetnad skal vere maksimalt 200 meter, fell einskilde relativt nærliggande område utanfor, og utgjer i staden eigne tettstader. Døme på dette er busetnaden i Lidingö og Hästhagen i Nacka.
Tettstaden har vekse fram gjennom lang tid ved at ny busetnad har kome til den eldre, og dessutan ved at tidlegare separate tettstader har vekse saman. Tettstaden Stockholm er ikkje det same som Storstockholm, som er eit større område.
Historie
Namnet «Stockholm» vart nemnd skriftleg fyrste gong i 1252. Byen vart grunnlagd på den såkalla Stadsholmen av Birger Jarl mellom anna for å hindre framande krigsskip frå å rette åtak mot Sigtuna og andre byar ved Mälaren. Til vern av sjølve byen lét Birger Jarl byggje eit 25 meter høgt tårn som saman med ein 3,5 meter tjukk bymur danna Stockholm sitt forsvarsverk. Stockholm tok til å vekse i perioden 1260-1280. Handelen med tyske byar på austersjøkysten vart intensifisert; dette gjaldt særleg samkvemet med Lübeck. Handelen førte til innvandring av mellom anna finnar og tyske kjøpmenn, noko som påverka livet i Stockholm kulturelt, sosialt og språkleg. Ein reknar med, at tredje kvar innbyggjar på 1400-talet opphavleg kom frå Tyskland. Med seg tok dei tyske byggjeskikkar. Etter kvart begynte Stockholm til å likne på ein tysk småby. Med byen sin vokster vart planlegging naudsynt. I bylova frå 1350 vart gatene regulert; dei måtte minimum vere åtte alna (om lag 5 meter)breidde, slik at ein kunne passere òg til hest. I praksis vart det annleis: det smalaste smuget, Mårten Trotzigs gränd, måler berre 0,90 meter. Gatene som utvikla seg fekk ofte namn etter kva arbeidsfolk som budde der: Skomakargatan, Skräddargränd, Yxsmedsgränd o.s.b. På 1400-talet utvikla Stockholm seg til ein viktig handelsby med om lag 5-6000 innbyggjarar. Slaget ved Brunkeberg den 10. oktober 1471 og Stockholms blodbad den 8. november 1520 var to avgjerande hendingar for byen. Det viktigaste politiske og økonomiske sentrum i Sverige vart Stockholm på 1500-talet, etter at Gustav Vasa vart konge og Sverige hadde rive seg laus frå Kalmarunionen. På 1600-talet voks Sverige til ein stormakt i Nordeuropa, noko som førte til at byen sitt folketal seksdobla seg mellom 1610 og 1680. I 1634 vart Stockholm offisielt hovudstad i Sverige.
31. desember 2010 var folkesetnaden 1 372 565 med eit areal på 381,71 kvadratkilometer. Dette gjev ein folketettleik på 3596 innbyggjarar/km².
Tettstadsavgrensninger vert utført av SCB, Sveriges statistiske sentralbyrå, kvart femte år.
Flyplassar
Nærliggande flyplassar utanfor tettstaden som tener Stockholm:
Kollektivtrafik
Kollektivtrafikken i Stockholm inngår som ein integrert del av AB Storstockholms Lokaltrafik.
Undergrunnsbanen
Den einaste tunnelbanen i Stockholm (og Sverige) er ei stor og særs viktig kommunikasjonslei for innbyggjarane i Stockholm. Heile banen ligg innanfor tettstaden. Lengda på tunnelbanen i Stockholm er den 13. lengste i verda. Han er dermed den største i forhold til folkemengda i byen han tener. Han har 110 km sporlengd og 100 stasjonar, fordelt på tre linjer (grøn, raud og blå).
Utdanning
Ingen andre tettstader i Sverige har fleire studentar. Følgjande høgskular og universitet har verksemd i Stockholm:
Styresmakter
Borgarmeister er (2018).
Tilnamn
Stockholm har fleire tilnamn eller kjælenamn, t.d. «Eken», «Europas Pärla», «Fjollträsk», «Kungsbudane», «Mälardrottningen», «Noll-åtta», «Nordens Venezia», «Tjockhult», «Sveriges baksida» og «Z'Ha'Dum».
Zelda
Zelda er eit kvinnenamn, frå Jiddisch som tyder kvinneleg krigar. Det kan også vera ein variant eller eit tilnamn av det germanske Griselda, som tyder mørk strid.
Sven Ole Fagernæs
Sven Ole Fagernæs er ein norsk jurist. Han var regjeringsadvokat i Noreg frå 1994 til 1998, og frå 2001 til 2015. Fagernæs har vore tilsett ved regjeringsadvokatembetet sidan 1976. I 2004 blei han utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden. Frå februar til september 2005 var han konstituert sysselmann på Svalbard.
Sven Ole Fagernæs er sambuar med høgsterettsdommaren Kirsti Coward, og bror til Toppen Bech (opphavleg Ellen Åse Fagernæs).
Fejø
Fejø er ei dansk øy like nord for Lolland. Ho dekkjer eit areal på 16 km² og har 611 innbyggjarar (2005). Fejø har to tettstader, Vesterby og Østerby.
448 Natalie
448 Natalie er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 27. oktober 1899 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf og Friedrich Karl Arnold Schwassmann ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Den kambrisk-ordovikiske masseutryddinga
Den kambrisk-ordovikiske masseutryddinga skjedde for om lag 488 millionar år sidan. Det var den første store masseutryddinga i fanerozoikum og utrydda mange armføtingar og konodontar, og reduserte sterkt talet på trilobittartar. Den kambrisk-ordovikiske hendinga enda den geologiske perioden kambrium og var starten på ordovikium i paleozoikum. Den neste hendinga, den ordovikisk-siluriske masseutrddinga, tok livet av 49 % av alle slektene som eksistere på jorda.
Jøfjorden
Jøfjorden  (samisk Stuoravuotna ) er ein fjord på øya Seiland i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 11 km sørover til Straumen (samisk Stovma) i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Kobbevikneset i vest og Søre Veggenes i aust. På austsida av fjorden i den ytre delen ligg den om lag 500 meter høge Jøfjordveggen på austsida. Ved Gammelværneset i sørenden av Jøfjordveggen går fjordarmen Tverrfjorden austover til grenda Tverrfjord. Straumsnes ligg nesten heilt inst i fjorden og dannar eit smalt sund på austsida av fjorden. Innanfor Straumsnes vert fjorden kalla Straumen. Fjorden er 233 meter på det djupaste, midt i fjorden vest for Gammelværneset.
Sin City
Sin City er ein film noir-inspirert teikneserie av Frank Miller. Handlinga er lagt til Basin City, som er full av korrupsjon, kriminalitet og drap. Sin City-serien består hittil av seks lange og fleire kortare historier. I 2005 blei nokre av dei filmatiserte i filmen Sin City.
Figurar
Blant dei viktigaste figurane i Sin City er
Sin City (The Hard Goodbye)
blei først gidd ut i delar i Dark Horse Presents utgåver #51-62 og i 5th Anniversary Special (juni 1991-juni 1992) under namnet Sin City. Namnet The Hard Goodbye fekk ho først da ho blei gitt ut i bokform i januar 1993.
Hovudpersonen er Marv, som vaknar opp på eit hotell og oppdagar at kvinna han nettopp hadde sex med, Goldie, har blitt myrda mens han sov. Like etter dukkar politiet opp for å arrestere han, og Marv skjønar at nokon har betalt for å få han tatt for mordet. Etter å ha flykta frå politiet bestemmer han seg for å finne og hemne seg på dei som står bak drapet på den einaste kvinna som nokon gong ville ha sex med han.
A Dame To Kill For
Den andre historia om Basin City blei publisert i eige blad frå november 1993 til januar 1994.
Her møter vi fotografen Dwight McCarthy, som er på oppdrag for ei kvinne som vil finne ut om mannen hennar er utru. Det endar med at han må redde den prostituerte Sally frå å bli skoten av nettopp denne mannen. Seinare same natt får Dwight ein telefon frå eksen Ava, som gjekk frå han til fordel for den styrtrike Damien Lord fire år tidlegare. Dwight møter Ava og får vite at livet med Damien er eit helvete, før dei blir avbrotne av Manute, ein stor svart mann som jobbar for Damien. Han tar Ava med seg tilbake til sjefen sin. Dwight får ikkje sove den natta, og bestemmer seg for å finne ut meir om Damien Lord.
Silent Night
Denne historia, 15 sider utgidd i november 1994, handlar om Marv og korleis han må redde ei lita jente frå fangenskap.
The Big Fat Kill
Dette er den tredje lange historia som blei gidd ut frå november 1994 til mars 1995. Dwight hamnar her i problem med Jackie-Boy, eksen til Dwights kjærast Shellie.
That Yellow Bastard
Fjerde lange historie i Sin City-serien handlar om politimannen John Hartigan og blei gidd ut i seks delar frå februar 1996 til juli same år. Hartigan må her redde 11 år gamle Nancy Callahan frå å bli valdtatt av den pedofile Roark jr, sonen til senator Roark.
Daddy's Little Girl
Først utgidd i A Decade of Dark Horse #1 (juli 1996) og seinare gidd ut i Tales to Offend #1 (juli 1997), og igjen i Booze, Broads and Bullets. Johnny er forelska i den mykje yngre Amy. Ho fortel han at faren ikkje vil godta det, og får Johnny til å ta med seg ein revolver for å ta livet av faren.
Lost, Lonely & Lethal
Inneheld tre korte historier og blei først utgitt i desember 1996
Just another Saturday Night
Utgidd for først gong i Sin City #1/2, august 1997, gjennom eit spesialtilbod og i avgrensa opplag, utgidd på nytt i oktober 1998. Historia handlar om Marv som forfølgjer ein gutegjeng med rikmannsungdommar som sett fyr på uteliggarar.
Family Values
Denne femte langhistoria kom i oktober 1997. Til forskjell frå dei fire andre historiene blei Family Values gidd ut som bok, heile historia på ein gong, og ikkje delvis. Her driv Dwight og etterforskar kven som står bak eit drap på eit gjengmedlem.
Hell and Back
Denne lengste av alle Sin City-historiene blei gidd ut frå juli 1999 til april 2000, og handlar om Wallace, ein kunstnar og krigshelt, som reddar ei kvinne som heiter Esther frå sjølvmord. Seinare, når dei går ut for å ta ein drink, blir Esther kidnappa av to menn. Wallace bestemmer seg for å redde ho.
Booze, Broads & Bullets
Dette er ei samlebok frå 1998 som inneheld alle Frank Miller sine korthistorier frå Sin City. Historiene er i denne rekkefølgja:
Nye historier
Ifølgje Frank Miller sjølv kjem det til å komme fleire historier frå Sin City, og at han jobbar med nye historier til filmane.
Ei av dei nye historiene vil handle om Nancy Callahan, som skal hemne Callahans død ved å drepe dei resterande medlemmene av Roark-familien. Denne historia er med i filmen Sin City 2 og vil også bli trykt som teikneserie.
Sin City
I 2005 kom filmen Sin City. Han tok for seg historiene «The Customer is Always Right», «Sin City (The Hard Goodbye)», «The Big Fat Kill» og «That Yellow Bastard». Bruce Willis spelte her Hartigan.
Sin City 2
Denne filmen, som er planlagt utgitt i 2010, er hovudsakleg basert på "A Dame To Kill For". Den opphavlege planlagde utgivingsdatoen var i 2008, men dei to regissørane Frank Miller og Robert Rodriguez har vore opptatte med andre prosjekt. I rolla som Nancy Callahan vil vi finne Jessica Alba.
Sin City 3
Tidlegare planlagt å komme i 2011, skal bygge på "Hell and Back". Robert Rodriguez skal visstnok ønske seg Johnny Depp i rolla som Wallace.
Sild
Skildring
Fisken har ein langstrekt, samanpressa kropp med sølvblank farge, gjerne noko mørkare på ryggen. Han har ryggfinne, men manglar sidelinje. Vidare har han store auge og underbitt i munnen.
Silda lever i Atlanterhavet, frå Biscaya og Cape Cod i sør til Barentshavet, Jan Mayen, Island, Vest-Grønland og Newfoundland i nord. Ulike grupper har ulike stader der dei driv gyting, og gyt til ulike tider. Sild er ein viktig matressurs for rovfisk og sjøpattedyr.
Sildebestandar
Dei viktigaste sildebestandane i det nordaustlege Atlanterhavet er:
Sildestammer
Den atlantoskandiske sildestamma har vorte oppdelt i tre grupper:
NVG-sild
Ein har brukt ulike namn på silda alt etter alder og storleik. Desse nemningane har endra seg med tida, og kan vere uklare i dag òg:
Gyting og beiting
Det viktigaste gyteområdet for NVG-sild er bankane utanfor Møre, der gyt hovudtyngda av den kjønnsmodne bestanden i februar og mars. Det er òg gyting langs kysten av Nordland og Vesterålen. Egga vert lagde på botnen der dei vert klekte etter omlag tre veker. Larvane vert transporterte nordover av straumen, og tidleg på sommaren kjem dei inn i oppvekstområda i Barentshavet. Der beiter småsilda i 3–4 år, til dei forflyttar seg vestover og blandar seg med gytebestanden.
Silda som har gytt trekkjer ut i Norskehavet for å finne mat. Der vert det beita på raudåte gjennom sommaren. Om hausten samlar silda seg utanfor Finnmark og Troms. Der overvintrar ho. Tidleg på vinteren dreg ho på nytt sørover langs kysten for å gyte.
Fiske
Norsk vårgytande sild skaper grunnlaget for fiske etter småsild, feitsild og vintersild. Sildefiske foregår for det meste med ringnot, men og med trål og garn. Minstemålet for sild er 25 cm, så det vert for det meste fiska på vaksa sild. Det vert fiska mest under gyteinnsiget på Møre-feltet om vinteren, og om haust/vinter utanfor Nord-Noreg.
Nordsjøsild
Nordsjøsild er utbreidd i Nordsjøen og på kontinentalsokkelen vest for Irland og Storbritannia.
Ho gyt om hausten frå Shetland og langs kysten av Skottland. Ei ho-sild kan legge mellom 10 000 og 60 000 egg, alt etter storleiken. Rogna vert klekte etter 15–20 døgn. Oppvekstområde er søraustlege Nordsjøen og Skagerrak–Kattegat området. Når ho vert kjønnsmoden vandrar ho til gyteområda lenger vest.
Sild som mat
Sild er ein matfisk som vert nytta til ulike matretter. Tomatsild, rømmesild og sursild vert brukte som pålegg. Fisken inneheld a-vitamin, d-vitamin og B12.
Åger
Åger er eit juridisk uttrykk som i følgje Straffelova er «ved rettshandel utnytter noens nød, lettsinn, uforstand eller avhengighetsforhold til å oppnå eller betinge et vederlag som etter de foreliggende omstendigheter står i et påtagelig misforhold til det som ytes». Åger vert straffa med bøter og/eller fengsel inntil to år.
I daglegtale tyder det ofte å ta ulovlege eller urimeleg høge renter på lån av pengar. Både Bibelen og Koranen inneheld forbod mot urimeleg utbytte på pengelån. I mellomalderen og tidleg moderne tid var det ein langvarig teologisk/moralsk debatt om i kva tilfelle renter var rekna som syndig. Dette hindra likevel ikkje kyrkja sjølv frå å gjera pengetransaksjonar som ho elles ville rekna som ulovleg som følgje av finansieringsbehov.
Bolton Wanderers
Bolton Wanderers Football Club er ein engelsk fotballklubb som spelar i FA Premier League. Klubben vart stifta i 1874, og var ein av dei 12 klubbane som starta The Football League i 1888. «The Trotters», som er kallenamnet til Bolton Wanderers, spelar heimekampane sine på Reebok Stadium i Bolton. Byen Bolton ligg i den engelske regionen Nordvest-England, dryge to mil nordvest for Manchester.
Love Me Back
«Love Me Back» er ein song av den tyrkiske songaren Can Bonomo. Songen representerte Tyrkia i den andre semifinalen i Eurovision Song Contest 2012, og gjekk vidare til finalen. Han enda til slutt på ein sjuandeplass. Teksten er skriven på engelsk.
Wiggo Aadnevik
Wiggo Aadnevik er ein norsk grafikar og målar, oppvaksen og busett i Kristiansand. Han er utdanna frå Statens Håndverks- og Kunstindustriskole og Statens Kunstakademi, ved Aage Storstein og Reidar Aulie. Aadnevik hentar for ein stor del sine motiv frå Sørlandet.
Bakgrunnsstoff
Wiggo Aadnevik
Tverrfjorden i Hammerfest
Fjorden har innløp ved Gammelværneset. Fjorden er 60 meter på det djupaste, om lag halvvegs inn i fjorden. Fjorden er omgjeve av høge og bratte fjell. På nordsida ligg den 589 meter høge Veggen, medan Huefjellet litt sør for fjorden stig til 721 meter over havet.
Fylkesveg 802
Fylkesveg 802 (Fv802) går mellom Kjelleidet i Bindal kommune og Valen i Nærøy kommune. Vegen er 5,7 km lang, av dette 5,1 km i Nordland og 0,6 km i Nord-Trøndelag.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Pattedyr i Noreg
Tabellen under er inndelt i ordenar, familiar og artar.
Innleiing
Innvandringa til pattedyra skjedde for alle nålevande pattedyr sitt vedkomande etter siste istid, den faunaen som levde her mellom tidlegare istider hadde anten vandra sørover eller døydd ut. Nokre av dagens pattedyr er innførte til landet. Dei fleste artene har ei sirkumpolar utbreiing i samband med Nordishavet, og er tilpassa eit arktisk klima. Lemen er einaste art som ser ut til å ha si hovudutbreiing i Noreg.
Dei tidlegaste innvandrarane var kvalar og selar, tett følgt av reinsdyr, raudrev, fjellrev og menneske. Typiske skogsartar som elg, brunbjørn og mange gnagar- og flaggermusarter har først kunna etablere seg etter at landa var vorte skogkledd. Den norske pattedyrfaunaen er relativt artsfattig, men det blir forventa at fleire nye europeiske arter vil klare å etablere seg der i framtida. Villsvin vart utrydda i bronsealderen, nordkaper og svartrotte i historisk tid. Villsvin har vandra inn att frå Sverige, medan moskusfe, som var utbreidd i landet i førre mellomistid, har vorte introdusert på nytt.
Pattedyr sine leveområde. Pattedyra lever i alle slag biotopar i Noreg; frå bybakgardane til breen og skoggrensa til det karrige skjeret. Husmus og brunrotte er fullt knytt til menneske. Òg raudrev og grevling er vanleg i byar. Fleire arter trivst best i landbrukets kulturlandskap, som til dømes vånd, rådyr, raudrev, grevling og piggsvin. Mange av dei større pattedyra, som elg, hjort, brunbjørn, ulv, gaupe, mår og bever, har si hovudutbreiing i barskog og blandingsskog, noko som er med på å underbygge den utbreidde førestillinga om at «ville dyr lever i skogen». Rein, lemen, jerv og røyskatt er dyr som har sin hovudutbreiing på fjellet, det vil seie over tregrensa, eller i vierbandet opp mot tregrensa. Oteren er eit kystdyr som både trivst i havet og langs strandkanten. Nokre av dei sjølevande pattedyra har sin hovudutbreiing ut mot det opne havet (som havert), medan nise og steinkobbe er kystnære. Vågekvalhoene kan trekkje inn i fjordane, men dei fleste kvalane lever langt ute frå kysten.
Vernestatus. Artar som er truga av utrydding i Noreg er registrert på norsk raudliste 2006, med ein ei gradert vurdering som går frå «omsynskrevjande»/«nær truga» til «kritisk truga». Òg artar kor bestandstalet er ukjend kan bli lista opp på raudlista. Nye arter som ikkje er ynskt i norsk fauna blir lista på norsk svarteliste, og slike pattedyr (villsvin, mink og mårhund) vil det normalt vere tillate å jakte på heile året. Dyra er svartelista fordi ein fryktar at brei introduksjon av arta kan ha uønskte økologiske konsekvensar.
Inferno av Tangerine Dream
Inferno er det 75. albumet og 12. konsertalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream, utgjeven i mars 2002. Det er det første konsertalbumet deira med berre nye komposisjonar sidan 220 Volt Live (1993). Tekstane på songane er baserte på første delen av italienske Den guddommelege komedie av Dante Alighieri. Inferno er det første albumet med perkusjonisten Iris Camaa som medlem av gruppa fram til 2014.
Inferno er det første albumet i ein trilogi av album inspirerte av verket til Dante:
7. oktober 2001 heldt Tangerine Dream to konsertar i St. Marien kyrkje i Bernau i Tyskland. Det er sidan lagt til nokre lydspor i studio. Den originale, urørte konserten, teken frå eit minidisc opptak i publikum, kom ut som piratkopiplata Tangerine Tree Volume 3: Bernau 2001. I mars 2009 kom albumet ut med eit anna plateomslag.
Innhald
Alle komposisjonar av Edgar Froese, utanom der andre er nemnde.
Medverkande
Tangerine Dream Gjestevokalistar
Femø
Femø er ei dansk øy nord på Lolland. Øya dekkjer eit areal på 11,38 km². Femø har 154 innbyggjarar (2005).
Kvart år sidan 1971 har kvinner reist og hatt feriar i lag på nordaustsida av øya. I starten var det kvinner frå alle delar av kvinnerørsla, men dei siste åra har det stort sett vore lesbiske kvinner, sjølv om alle kvinner er velkomne. Dei fleste vekene er berre for danske kvinner, men kvart år har ein ei «internasjonal» veke med kvinner frå heile Europa. I 2005 valde ein å opna leiren for transvestitt-kvinner.
Kvar sommar kjem meir enn 250 kvinner til Kvindelejren, som varer 8-9 veker kvar sommar, der ein byggjer opp leiren med telt, kjøken, bar, barnetelt og fire sovetelt den første veka. Gjennom sommaren har kvar veke sitt tema, som t.d. ei barneveke, ei sportsveke osv.
Det imperisk-britiske konservative partiet
Det imperisk-britiske konservative partiet var eit lettsindig parti (eller tulleparti), tufta av Ian Brackenbury Channell (Meir kjend under den offisielle tittelen «The Wizard of New Zealand» (Den new zealandske trollmannen). Det vart dedisert til dei store britiske imperialist-tradisjonane for kapitalisme, globalisering og den utprega mangelen på kultur i byen Christchurch på New Zealand.
Partiet var òg aktivt i Australia, då særs under dei store monarki-debattane på 90-talet. Ein av dei dåverande kandidatane, satirikaren Cecil G. Murgatroyd, har ei lang politisk karriere bak seg og har stilt til val i mange australske røystingar.
Orm (fleirtyding)
Orm eller ormar kan visa til:
Kawakawa
Kawakawa er ein busetnad som ligg i Northland på Nordøya på New Zealand. Folketalet var 1350 ved folketeljinga i 2006.
Byen er kjend for dei offentlege toaletta sine. Dei vart teikna av den austerikske arkitekten Friedensreich Hundertwasser, som budde i byen frå 1975 til han døydde i 2000. Ein annan attraksjon i nærleiken er jonsokormgrottene (Kawiti Caves) ved Waiomio.
Det seriøse partiet McGillicuddy
Det seriøse partiet McGillicuddy var eit lettsindig parti (eller tulleparti) på New Zealand. Hovudsakane til partiet var:
Cecil G. Murgatroyd
Cecil G. Murgatroyd, kjend som berre Murgatroyd, var ein opphavleg newzealandsk satirikar med ei lang politisk karriere i dei to landa han hadde statsborgarskap i, Australia og New Zealand. Han stod ofte som direkte motstandar til den til ei kvar tid sitjande statsministeren. Høvesvis stilte han som kandidat for Det imperisk-britiske konservative partiet og Det seriøse partiet McGillicuddy.
Den politiske platformen til Murgatroyd var hovudsakleg absurd, men tilbakegang til arkaiske samfunnsformer viste seg som ein raud tråd i agitasjonen has. I debatten om monarkiet i Australia gjekk han til val på å gjenskape det britiske imperiet, og under den australske røystinga om monarkiet kom han med eit framlegg om å sette britiske prinsesse Anne på ei eiga australsk trone.
Murgatroyd døydde av kreft i Melbourne i 2001. Ein biografi om livet hans vart gjeven ut i 2003.
Liv
Liv kan visa til:
Ormegift
Ormegift er dyregift som vert produsert av giftormar. Ho er sett saman av mellom anna protein, der nokre av desse er enzym.
Ormegift vert danna i giftkjertlane til ormen, som er er omdanna spyttkjertlar. Giftkjertlane ligg parvis på sidene av munnhòle og svelg. Gifta frå giftkjertlane endar opp i hole eller renneforma gifttenner som ormen nyttar til å setja gifta i såret med når han høgg til.
Ormegift kan verka på ulike måtar. I menneske kan ho gje vevsskadar på mellom anna blodårer, hjarta, lunger og nyrer. Ho kan òg påverka nervesystemet og hemja storkninga av blodet.
449 Hamburga
449 Hamburga er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 31. oktober 1899 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf og Friedrich Karl Arnold Schwassmann ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Spektrallinje
Ei spektrallinje er ei mørk eller lys linje i eit elles uniformt og kontinuerleg spektrum, som følgje av eit over- eller underskot av foton i eit smalt frekvensområde, samanlikna med nærliggande frekvensar.
Spektrallinjer er eit resultat av verknaden mellom eit kvantesystem (vanlegvis atom, men nokre gonger molekyl eller atomkjerner) og enkelte foton.
Kryvyj Rih
Kryvyj Rih (ukrainsk Кривий Ріг; russisk Кривой Рог, Krivoj Rog) er ein by sentralt i Ukraina. Han ligg Dnipropetrovsk oblast, sørvest for Dnipropetrovsk, ved samløpet mellom elvane Inhulets og Saksahan. Byen har kring 650 000 innbyggjarar (2007).
Kryvyj Rih er utan tvil den største stålindustribyen i Aust-Europa, og eit globalt viktig metallurgisk senter i Kryvbas-regionen.
Historie
Byen vart grunnlagd på 1700-talet av zaporozje-kosakkar. Kryvyj Rih tyder på ukrainsk 'krokete horn'. I følgje ei lokal segn vart byen grunnlagd av ein krokete (ukrainsk sjargong for einøygd) kosakk kalla Rih. Men ein veit at namnet på byen vart nytta om dette området før byen vart grunnlagd på grunn av forma på landområdet der elva Saksagan munnar ut i Inhulets.
Industriveksten i området byrja i 1880-åra då europearar byrja å investere i gruvedrifta her. Metallverka i byen, særleg Kryvorizjstal, vart utvida i sovjettida og er i dag eit av dei største i verda.
Under den russiske borgarkrigen vart byen og området kring kjernen i anarkiopprøret til Nestor Makhno.
Klima
Kryvyj Rih har eit tørt steppeklima (Bsk) i følgje Köppen si klimaklassifisering. Dette gjev varme somrar og kalde vintrar med lite nedbør.
My Little Cowboy
«My Little Cowboy» (engelsk for Min vesle cowboy) skulle vore det liechtensteinske bidraget i Eurovision Song Contest 1976, framført på engelsk av Biggi Bachmann. Landet hadde ikkje nokon nasjonal kringkastar som var medlem i Den europeiske kringkastingsunionen (EBU) og kunne dimed ikkje deltake. Sveits tilbød seg å deltake med same flagg som Liechtenstein, med dei vart stoppa av arrangørane i Nederland.
Hønsebyfjorden
Hønsebyfjorden (samisk Nijžževuotna) er ein fjord på nordsida av øya Seiland i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 3,5 km søraustover til bygda Hønsebybotn i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Nordre Veggenes i vest og Skoltbukta i aust. Den ytre delen av fjorden vid og i aust går ein smalare del av fjorden inn til botn. Fjorden er 117 meter på det djupaste ved vestsida av denne ytre delen. Det ligg fleire mindre busetnader langs austsida av fjorden, og på begge sider av den indre, smale delen. Her finn ein mellom anna Hønsebyhamn på vestsida og grenda Skakkebakken på austsida.
Fv114 går langs austsida av fjorden og ut vestsida av den indre delen.
Jordebok
Ei jordebok er eit register over landeigedommar som er eigd av ein person eller ein institusjon - det vil seie eigedommane i eit jordegods. Jordebøker frå mellomalderen er ei viktig kjelde til kunnskap om gamle eigedomstilhøve, busettingssoge og tyding av stadnamn.
Norske jordebøker
I Noreg vart kyrkja gjennom mellomalderen den største jordeigaren. Kyrkjegodset var ikkje samla på ei eigarhand, det var mange kyrkjer og bispestolar som alle kunne eige jordegods. Derfor finst det heller ikkje nokon samla oversikt over eigdedomane som høyrde til kyrkja.
Dei viktigaste registra over kyrkjeeigedom i Noreg er
Bartskjær
Bartskjær, eller badskjær, frå tysk Bartscherer, er ein gamal yrkestittel for ein som driv som barberar, og i tillegg med primitiv kirurgi som amputasjonar, handsaming av sår og liknande. Dette var handverkarar, utan formel utdanning. Mange hadde lært yrket ved at dei hadde gjort teneste som feltskjær i krigstid.
Mota Atma
Mota Atma er det 76. albumet og det 27. filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream, gjeve ut i april 2003.
Albumet inneheldt musikk til den japansk-amerikanske dokumentarfilmen Mota Atma. Det er ikkje kjend om filmen kom ut offisielt. Musikken er framført av far og son, Edgar og Jerome Froese.
Bergchirurgus
Bergchirurgus var ein person som i eldre tid var tilsett ved ei gruve, for å lækja skadar som sår, knuste lemmar osb. Bergchirurgus utførte i grove trekk dei same oppgåvene som ein feltskjær, og nokre fungerte ofte som feltskjær i krigstid. Mange hadde nok lært handverket i samband med krigshandlingar. Tittelen bergchirurgus var i bruk ved Kongsberg Sølvverk og Røros koparverk. Løna til bergchirurgus kom delvis frå bekkenpengar og delvis frå koppar- eller sølvverket, ved at bergchirurgus fekk betalt for tenestene sine.
Mota Atma
I januar 2007 vart albumet tilgjengeleg i nettbutikken til Tangerine Dream. Medan alle komposisjonane var tilskrivne både Edgar og Jerome Froese i det originale CD-heftet, var alle spora no oppførte med berre Edgar Froese som komponist. I mars 2009 kom albumet ut på ny med eit anna plateomslag.
450 Brigitta
450 Brigitta er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. oktober 1899 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf og Friedrich Karl Arnold Schwassmann ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Den ediacariske utryddinga
Den ediacariske utryddinga var ei mogeleg masseutrydding som fann stad i slutten av den geologiske perioden ediacara for 542 millionar år sidan. Av spor som indikerer dette er at acritarchar, den edicariske bioaten og kalkproduserande dyr forsvann og at det gjekk ei tid før dei kambriske organismane «erstatta» dei.
Gjennom ediacara er det to hovudgrupper av organismar ein har funne fossil av, den ediacariske bioaten av organismar med blautt ytre, og kalkproduserande organismar med karbonatskjelett. Fordi begge desse forsvann brått samstundes på slutten av ediacara tyder dette på at det hadde ei felles årsak.