cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Yellow Rose of Texas
Opphav
Den tidlegaste kjende versjonen finst i ''Christy's Plantation Melodies. No. 2'', ei songbok som vart publisert av Edwin Pearce Christy i Philadelphia i 1853. Christy grunnla ein blackface-revy kalla Christy's Minstrels. Som dei fleste slike «minstrel»-songar, var teksten skriven i ei blanding av dialektar historisk tala av afroamerikanarar og standard amerikansk-engelsk. Songen er skriven i førsteperson frå perspektivet til ein afroamerikansk songar som kallar seg sjølv ein «darkey» som lengtar etter «ei gul jente», eit omgrep nytta for å skildre barn av afroamerikanarar og kvite amerikanarar med lysare hudfarge.
Filmmusikken til miniserien James A. Michener's Texas daterer ein versjon av songen til 2. juni 1933 med Gene Autry og Jimmy Long som låtskrivarar og artistar. Don George omarbeidde den originale versjonen av songen, som Mitch Miller gjorde populær i 1955. Denne slo ned Bill Haley sin versjon av «(We're Gonna) Rock Around The Clock» frå toppen av Best Sellers-lista i USA. Miller-versjonen vart nytta i filmen Giant og nådde toppen av den amerikanske poplista same veka som Giant-stjerna James Dean døydde. Stan Freberg hadde samstundes ein hit med ein parodiversjon der bandleiaren krangla med trommeslagaren, Alvin Stoller, som òg spelar på Miller sin versjon. Billboard rangerte Miller sin versjon som den tredje beste songen i 1955.
Tekst
«Dearest Mae» og «Rosa Lee» som vert nemnde i songen er titlar på to andre songar som òg finst i songboka til Christy's Minstrels.
25 år seinare vart teksten endra for å fjerne dei noko meir rasistiske elementa i teksten, der «solider» erstatta «darkey»; og den første linja i refrenget «She's the sweetest rose of color» (ein referanse til farga folk) vart endra til «She's the sweetest little flower ...»
Borgarkrigssong
Songen vart populær blant sørstatssoldatane i Texas-brigaden under den amerikanske borgarkrigen, og då general John Bell Hood tok kontroll over hæren i Tennessee i juli 1864 introduserte han songen som ein marsjsong. Det siste verset og refrenget vart noko endra av den attverande styrken til Hood etter det avgjerande nederlaget deira i slaget ved Nashville i desember det året:
(siste vers)
Denne teksten syner til militærleiarane Joseph Johnston, P.G.T. Beauregard og Robert E. Lee. Vetaranar frå Texas song songen for å håne mishandlinga til Hood av soldatane frå Texas under felttoget til Nashville.
Ekte hjortedyr
Ekte hjortedyr (Cervinae) er ei biologisk gruppe innan hjortedyra (Cervidae) som består av 14 artar fordelt på fire slekter.
TV1000 Action
TV1000 Action er ein fjernsynskanal som er kringkasta av Viasat, og sender actionfilmar, thrillarar og skrekkfilmar.
TV1000 Family
TV1000 Family er ein fjernsynskanal som er kringkasta av Viasat, og sender filmar for born og ungdom, samt komediar og romantiske filmar.
Tour Sallière
Tour Sallière er eit 3 220 m høgt fjell i Chablais-Alpane i kantonen Valais i Sveits.
Dents du Midi
Dents du Midi (fransk: "Tennene i sør") er eit fjell i Chablais-Alpane i kantonen Valais i Sveits. Fjellet består av sju ulike toppar, den høgste er 3 257 m. Det reiser seg veldig over Val-d’Illiez og Rhônedalen, på sørsida ligg det oppdemde vatnet Lac de Salanfe. Geologisk høyrer fjellet til Haut-Giffre-massivet.
Fjelltoppane
Dents, eller «tennene», er frå aust mot vest:
L’Éperon
Fleire fjellras i massivet har endra forma på fjelltoppane så mykje at namna gjev seg sjølve etter endringane i den lokale geologien. L’Éperon (=Brodden), til dømes, har ikkje to toppar lengre, sidan eit større ras i mellomalderen forandra forma på fjelltoppen.
Målesylinder
Ein målesylinder vert brukt til å måla volum av væsker. På sida av sylinderen er det merkt av ein skala som vert brukt når volumet skal lesast av. Målesylindrar finst i storleikar frå nokre få milliliter til fleire liter.
Fylkesveg 281 i Hordaland
Fylkesveg 281 i Hordaland går mellom Nedre Fyllingen og Øvre Fyllingen i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 1,7 km. Vegen består av Løvåsveien og Vestlundveien.
Askvoll
Askvoll er kommunesenteret i Askvoll kommune i Vestland fylke. Tettstaden har, og ligg på nordsida av Vilnesfjorden.
I Askvoll ligg kommuneadministrasjonen og barne- og ungdomsskule, i tillegg til lensmannskontor, tannlækjeteneste, sjukeheim, veterinær og NAV-kontor. Staden har også ymse butikkar, hotel, bank og apotek. Her ligg også Askvoll kyrkje frå 1863, og Askvoll har vore kyrkjestad sidan mellomalderen.
Frå Askvoll er det vegsamband via Riksveg 608 til Riksveg 609 som går mellom Førde langs sørsida av Førdefjorden og til Dale i Fjaler kommune langs nordsida av Dalsfjorden og med ferje frå Eikenes, og via Fv362 nordover på Askvollhalvøya. Det er også ferjesamband til Fure i Fjaler kommune på sørsida av Vilnesfjorden og til øyene Værlandet og Atløy lenger vest i Askvoll kommune.
Fyllfaktor
Ein fyllfaktor er forholdstal som vert nytta i ulike samanhengar.
For eit stoff som er porøst eller i pulverform, er fyllfaktoren forholdet mellom den delen av totalvolumet som er utfylt og totalvolumet. Det kan òg vere eit tal som oppgjev forholdet mellom materialmengda i ei overflate og den teoretiske mengda materiale for det same laget.
Teleteknikk
Innan teleteknikk er fyllfaktoren lik forholdet mellom tverrsnittet til ei gruppe isolerte leiarar og det arealet som denne gruppa tar opp i kabelen.
Magic: The Gathering
Magic: The Gathering er eit samlekortspel som blei skapt av Richard Garfield og introdusert av Wizards of the Coast i 1993. Magic var det første moderne samlekortspelet og er framleis svært populært.
Det blir spelt av to eller fleire spelarar med eigne samansette kortstokker. Magic kan også spelast på internett.
Det blir arrangert internasjonale turneringar og meisterskap i spelet. Ein kan vinne store pengepremiar, og dei beste spelarane er profesjonelle.
Det er no utgitt meir enn 23,000 ulike kort, i ei heil rad med seriar. Korta er i praksis ikkje berre er til å spele med, men kan også vere sjeldne, og har dermed også blitt samleobjekt. Kortet Black Lotus, som berre fanst i dei aller første seriane, har i lang tid vore det dyraste kortet på bruktmarknaden: I 2009 låg prisen på over 4,000 kroner på bruktmarknaden.
230 Athamantis
230 Athamantis er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein S-typeasteroide og er sannsynlegvis samansett av ei blanding av silikatar og metallar.
Asteroiden blei namnsett etter Athamantis, dattera til den mytiske greske Athamas som var konge av byen Orchomenus.
Spelemannslag
Eit Spelemannslag er ein samskipnad av spelemenn, gjerne med det føremålet å ta vare på den lokale tradisjonsmusikken i eit område. Denne typen spelemannslag har preg av å vera ein interesseorganisasjon, som syter for rekruttering av nye spelemenn og tradisjonsberarar. Dei ulike spelemannslaga er i dag rekna som delgrupper under Landslaget for spelemenn, og tilslutta dette.
Mange spelemannslag i dag nyttar ofte nemninga «spel og dansarlag», av di dansarane i folkemusikkrørsla og med tida vart tilslutta laga. Nokre stader, som i Vinje, er det skild mellom spelgruppa og dansargruppa (Vinje spelemannslag og Vinje Dansarring).
Ulike spelemannslag tek kvart år på seg å arrangere Landskappleiken, stødd av LFS. I 2009 vart Landskappleiken arrangert i samarbeid mellom Geilo Spelemannslag og Ål Spelemannslag.
Det finst grovt sett eit spelemannslag for kvar kommune innanfor hardingfeleområdet. Soleis er det fem aktive lag i Valdres, eit svært aktivt folkemusikkområde. Nokre lag kan reknast som "sovande".
Abancay
Abancay er ein by i det sørlege Peru, på austbreidda av Marino-elva. Abancay er hovudstad i provinsen Abancay og hovudstad i Apurímac-regionen. Byen har om lag 63 000 innbyggjarar.
Abancay ligg i 2 377 meter over havet. Dei næraste byane er Cusco og Andahuaylas. Byen vart grunnlagd i 1873.
Aase Synnøve Falch
Aase Synnøve Falch er ein norsk lyrikar og romanforfattar, busett i Tromsø.
Falch debuterte med diktsamlinga Vær og uvær i natur og sinn på eige forlag i 2004, og i 2006 kom ho med den første romanen sin, Blåkammerset.
Hemer
Hemer er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 34 000 innbyggjarar. Byen ligg i landkreisen Märkischer Kreis, og er ein byen og i regionen Sauerland. Iserlohn ligg nord i Sauerland nær Iserlohn.
Historie
I 1975 danna byen, som tidlegare hadde vore i Kreis Iserlohn, landkreisen Märkischer Kreis i lag med Becke, Deilinghofen, Frönsberg og Ihmert.
Argun i Kaukasus
Argun (russisk Аргу́н) er ei elv i Georgia og republikken Tsjetsjenia i Russland og ei av sideelvane til Sunzja frå høgre. Elva er 148 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Elva har utspring i Georgia, på nordsida av Store Kaukasus, og renn frå der ned gjennom vestlege område av Tsjetsjenia til ho munnar ut i Sunzja rundt 20 km aust for Groznyj.
Zhengzhou
Zhengzhou er eit kinesisk byprefektur som er hovudstad og den største byen i provinsen Henan i det sentrale Kina. Innanfor bygrensene har byen kring 4,5 millionar innbyggjarar, medan heile prefekturer har kring 7,4 millionar innbyggjarar. Sentrum ligg 20 km sør for Den gule floden.
Argun i Kaukasus
Området ved Argun var den første staden der tsjetsjenarar busette seg, og det finst mange ruinar av tidlegare landsbyer bygd i tradisjonell stil. Før krigane i Tsjetsjenia hadde regionen ved elva mange gardar og hus. Byen Argun, som er kalla opp etter elva, ligg rundt 7 km oppfor munningen i Sunzja.
Zhengzhou
Byen har mykje industri (bomull, aluminium, maskinbygg). Zhengzhou er òg eit av dei viktigaste jernbaneknutepunkta i Kina, der hovudaksane aust-vest (Long-hai, linja Shanghai-Xian-Urumqi) og nord-sør (Jing-guang, linja Beijing-Guangzhou) kryssar kvarandre. Nordbanegarden i Zhengzhou er den største gods- og rangerjernbanestasjonen i Asia.
Administrative einingar
Zhengzhou består av seks bydistrikt, eitt fylke og fem byfylk:
Historie
Byen har ei rik historisk og kulturell arv, først og fremst ved det at han var mangeårig hovudstad for Shang-dynastiet (kring 1550-1045 f.Kr.). Byen heitte då Ao. I den austlege utkanten av Zhengzhou ligg ein stad som heiter Shangcheng der det er funne restar etter bybusetnaden.
Rett ved byen Dengfeng, 80 km sørvest for Zhengzhou, ligg det kjende Shaolin-klosteret, der nokre av dei kinesiske kampformane (kongfu) vart utvikla av buddhistmunkane, noko som går igjen i mange kinofilmar (som til dømes Jet Li sin «Shaolin Monastery»).
Byen og området vart hardt råka under den andre kinesisk-japanske krigen mellom 1937 og 1945. I håp om at det ville sinke frammarsjen til dei japanske styrkane bestemte Guomindang-regjeringa seg i 1938 for å bryte dika rundt Huang He - Den gule floden. Dermed vart eit område på 54 000 m² sett under vatn. Éin million menneske drukna, og 12 millionar omkom etterpå som følgje av svolt og sjukdom.
I 1906 var byen vorte sete for ein katolsk apostolisk prefekt med ansvar for katolsk misjon i det som vart kalla det apostoliske prefekturet Vest-Hunan (frå 1924 kalla det ap. prefektur Chengchow). Den 11. april 1946 vart det oppgradert til bispedøme. Den italienske xaverianarpresten Faustino M. Tissot S.X. (1901-1991) vart biskop, men vart utvist av kommunistregimet i 1953. Då hadde bispedømet opp mot 20 000 katolikkar av ein samla folkesetnad på fire millionar.
I 1954 vart Zhengzhou hovudstad for provinsen Henan, noko som førte til ein eksplosiv vekst. Zhengzhou ligg i eit kjempestort område for bomullsdyrking, og vart dermed raskt sentrum for tekstilindustrien i Kina.
Jernbane
Jingguangbanen, som er toglinja mellom Beijing i nord og Guangzhou i sør, har stoppestad her. Denne sterkt trafikkerte jernbanelinja er òg innom mellom anna Shijiazhuang, Wuhan, Changsha og Shaoguan.
I Zhengzhou stansar toga på Longhaibanen, den viktigaste jernbanelinja i aust-vest-retning i Kina, som går frå Lianyungang til Lanzhou via mellom anna Xuzhou, Kaifeng, Luoyang og Xi'an.
Veg
Riksveg 107 i Kina fører gjennom området. Han går frå Beijing til Shenzhen (rett ved Hongkong, og går innom provinshovudstadane Shijiazhuang, Zhengzhou, Wuhan, Changsha og Guangzhou.
Lianshan Zhuang og Yao
24.5°N, 112.06667°W
Lianshan Zhuang og Yao eller berre Lianshan (kinesisk 连山壮族瑶族自治县, pinyin Liánshān zhuàngzú yáozú Zìzhxiàn) er eit autonomt fylke i den kinesiske provinsen Guangdong. Det ligg i byprefekturet Qingyuan. Fylket grensar til Hunan i nord og Guangxi i vest.
Fylket blei oppretta 26. september 1962.
Folkesetnaden var på 111,780 innbyggjarar i 1999. Ein stor del av innbyggjarane er zhuang- og yaofolk. Dei har gjeve namn til fylket. Minoritetane utgjer ca. 65 % av folkesetnaden, medan resten hovudsakleg er han-kinesarar.
Samferdsle
Riksveg 323 i Kina går gjennom området. Han byrjer i Ruijin i provinsen Jiangxi, gjennom Guangdong og Guangxi og endar opp i Lincang i Yunnan, på grensa mot Burma.
Anaksimenes frå Milet
Anaksimenes var ein gresk filosof som truleg levde på byrjinga av 500-talet før vår tidsrekning i Milet på kysten av Vesle-Asia.
Han er kjend for sin teori om at verda var bygd opp av luft i ein fortetta eller fortynna tilstand (arkhe-teori). Han såg føre seg at alt i verda eigentleg var luft, men at andre stoff oppstod av at luft vart fortetta eller fortynna. Fortetta luft var hard og kald medan fortynna luft var flyktig og varm, det midt i mellom var lufta i menneska sitt levemiljø der den hadde passeleg temperatur og gav eit leveleg miljø. Slik teikna han eit bilete av verda med ein kald og hard kjerne i jorda under menneska og ein varm og flyktig sfære over menneska.
Kirja
Kirja (russisk Киря) er ei elv i Tsjuvasjia i Russland og ei av sideelvane til Sura frå høgre. Elva er 91,7 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Elva munnar ut i Sura ved landsbyen Poretskogo.
Samlekort
Samlekort eller samlarkort er vanlegvis små kort av papir eller tynn papp, med bilde av til dømes idrettsutøvarar, som baseballspelarar eller fotballspelarar, filmstjerner eller fantasifigurar. Samlekort kan også skrive seg frå samlekortspel.
Eksempel på samlekort:
Eksempel på produsentar:
Samlekortspel er ein kombinasjon av samling på samlekort og kortspel.
Eduard Sjevardnadze
Eduard Sjevardnadze var ein sovjetisk og georgisk politikar. Han var utanriksminister i Sovjetunionen i tida 1985-90 og president i Georgia frå 1995 til 2003.
Politisk karriere i Sovjetunionen 1948-1990
Eduard Sjevardnadze vart fødd i Mamati i Georgia. Han starta si politiske karriere i Sovjetunionen, først i den georgiske sovjetrepublikken, seinare på sentralt nivå. I 1948 gjekk han inn i kommunistpartiet der han klatra i gradene. I 1959 blei han vald til medlem av Georgias Øvste Sovjet. I 1965 blei han georgisk minister med ansvar for offentleg orden, eit embete han hadde til 1972. Han hadde då rang av politigeneral. I 1972 blei han førstesekretær i Georgias Kommunistparti og dermed den øvste leiaren i sovjetrepublikken Georgia. Som leiar i republikken var han ansvarleg for at det blei slått ned på opposisjonelle og nasjonalistar. I 1976 blei Sjevardnadze innvald i Sentralkomiteen i Sovjetunionen og i 1978 forfremma til kandidat i Politbyrået. Frå 1985 til 1990 var Sjevardnadze sovjetisk utanriksminister.
Col de la Colombière
Col de la Colombière er ein fjellovergang med ei høgd på 1 613 moh i Dei franske Alpane, Département Haute-Savoie. Vegen knyter saman Arve-dalen ved Cluses med Borne-dalen ved Le-Grand-Bornand. Derfrå går ein veg over ein liten rygg til Annecy eller over Col des Aravis til Arly-dalen. Vegen er ikkje viktig trafikalt, då det i begge tetningar går kortare og betre utbygde vegar gjennom dalane.
Eduard Sjevardnadze
Politisk karriere i Georgia 1992-2003
Etter at Sovjetunionen hadde gått i oppløysing vende han tilbake til Georgia, som no var blitt sjølvstendig, og gjekk inn i politikken der. Då president Zviad Gamsakhurdia, som Sjevardnadze hadde fått fengsla på 1970-talet, blei tvungen til å gå av i eit kupp i januar 1992, blei Sjevardnadze utnemnd til leiar av statsrådet som overtok makta. Presidentembetet blei tre år seinare gjenoppretta og Sjevardnadze stilte til val. Han blei vald til president med over 70 prosent av stemmene i november 1995 og sikra seg ny periode ved valet i april 2000, truleg etter valfusk. Under den såkalla Roserevolusjonen i november 2003 blei han tvungen til å gå av.
Col de la Colombière
På nordsida ligg landsbyen Le Reposoir som er kjend for den spesielle osten reblochon som ofte blir brukt i den lokale ostefonduen.
Khristo Botev
Khristo Botev var ein bulgarsk forfattar og fridomskjempar som seinare er blitt rekna som bulgarsk nasjonaldiktar.
Col de la Colombière
Sykkelsport
Col de la Colombière har stått på Tour de France-programmet i 20 gonger, seinast i 2010. Trass den beskjedne høgda er passet vanskeleg å sykle opp nordsida frå Scionzier. Over den 16,3 km lange klatringa stig vegen 1 108 m, dvs eit snitt på 6.8 %. Rett før toppen er stigninga 10.2 %. Frå Le Grand-Bornand er distansen 11,7 km og stig 690 høgdemeter, dvs med eit snitt på 5.9%.
Khristo Botev
Han var med i den bulgarske frigjeringskomiteen i Bessarabia og arbeidde som journalist i Brăila. I 1875 kom dei samla patriotiske dikta hans ut i Bucureşti. Dei fekk stor politisk tyding. Botev skreiv også lyrisk vemodige kjærleiksdikt.
Botev døydde i ei trefning mot tyrkarane.
Samveldet av uavhengige statar
Samveldet av uavhengige statar (SUS) (russisk: Содружество Независимых Государств (СНГ) - Sodruzjestvo Nezavisimykh Gosudarstv) er ein konføderasjon eller allianse som består av tolv av dei tidlegare 15 sovjetrepublikkane, noverande statane, som utgjorde Sovjetunionen. Landa som ikkje er med, er dei tre baltiske statane Estland, Latvia og Litauen. I tillegg har landet Georgia vedteke å melde seg ut av SUS.
Fuktig kontinentalklima
mini|400px|Ulike typar fuktig kontinentalklima i verda. Fuktig kontinentalklima er eit [[klima som utgjer ein stor del av den tempererte sona på midlare breidder i områda mellom dei polare og tropiske luftmassane. Det fuktige kontinentalklimaet har varierande vêrforhold og store temperaturskilnadar mellom sommar og vinter. Temperatursklinaden kan vere så stor 30-40ºC, og er størst i områda som ligg lengst borte frå havet. Klimaet kjem inn under gruppe D i Köppen si klimaklassifisering, og ein har fleire undertypar; ein med varm sommar (Dfa) og ein med mild sommar (Dfb). Desse har nedbør jamt fordelt gjennom året. Undertypar med minst nedbør om vinteren vert skrive Dwa eller Dwb.
Mont Ruan
Mont Ruan er eit 3 057 m høgt fjell i Chablais-Alpane, i kantonen Valais i Sveits. Fjellet ligg nær grensa mot Frankrike.
Fuktig kontinentalklima
Dfa: Varme somrar
Fuktig kontinentalklima med varme somrar (Dfa i Köppen sitt system) er ein klimatisk undertype som har ein middeltemperatur på over 22ºC i den varmaste månaden, med regn om sommaren og snø om vinteren. I vintermånadane har ein minst ein månad med temperaturnormal under -3ºC, og stader som har middeltemperatur over dette gjennom vinteren vert rekna for å ha fuktig subtropisk klima. Store delar av Midtvesten og austkysten av USA, samt dei sørvestlegaste områda av Canada har denne typen klima med varme somrar og kalde vintrar. Ein har òg denne typen klima på Balkan og delar av Ukraina. Ein variant av dette klimaet finn ein i nordlege område av Kina og Nord-Korea som har tørre vintrar (Dwa).
Samveldet av uavhengige statar
Hovudkvarteret ligg i Minsk i Kviterussland. Danninga av SUS markerte at Sovjetunionen var blitt oppløyst.
Fuktig kontinentalklima
Dfb: Milde somrar
Fuktig kontinentalklima med kjølige somrar finn ein stort sett nord for områda med varme somrar. Ingen av sommarmånadane har ein middeltemperatur over 22ºC, men ein kan likevel få korte periodar med svært varmt vêr. Denne typen klima gjev mindre nedbør enn fuktig kontinental klima med varme somrar, og sommaren er som regel litt kortare og vinteren litt lengre. Sentrale område av Skandinavia, inkludert Austlandet og austlege område av Sentral-Europa har denne typen klima. Ein finn og denne typen klima i dei nordlege statane av USA og nord i Japan. I indre område nord for områda med denne typen klima har ein som regel subarktisk klima
Døme
Ein har òg ein variant med tørr vinter (Dwb) i nordaustlege område av Kina, Nord-Korea og søraustlege område av Russland, som Vladivostok, Pyongyang i Nord-Korea og Harbin i Kina.
Samveldet av uavhengige statar
Historie
Samveldet av uavhengige statar blei danna den 21. desember 1991 ved at elleve av dei tidlegare 15 sovjetrepublikkane i Sovjetsamveldet signerte eit charter i Alma Ata i Kasakhstan. Dette skjedde utan at Sovjetunionen på førehand var blitt formelt oppløyst. Charteret for SUS stadfesta at alle medlemmane var sjølvstendige nasjonar, noko som gjorde det klart at Sovjetunionen var avvikla som statsdanning.
Seinare slutta også Georgia seg til SUS. Dette skjedde etter ein borgarkrig der russiske troppar intervenerte til fordel for den pro-russiske Sjevardnadse-regjeringa.
Samarbeidstiltak
Samveldet av uavhengige statar er ei laus samanslutning, men med fleire samarbeidstiltak og samarbeidsprosjekt.
Det har såleis vore halde diskusjonar om å opprette eit «fellesøkonomisk rom» for Russland, Ukraina, Kviterussland og Kasakhstan. Ein intensjonsavtale om å danne eit slikt område blei signert 23. februar 2003, der det blei avtalt at hovudkvarteret skal ligge i Kiev. Tanken er at andre land skal ha høve til å slutte seg til området på eit seinare tidspunkt. Parlamentet i Ukraina, Verkhovna Rada, stemte i mai 2003 for å slutte seg til det fellesøkonomiske rom (266 stemmer for, 51 stemmer mot). Den seinare politiske utviklinga i Ukraina gjorde at dette samarbeidet har lege på is sidan.
Vulkaneksplosivitetsindeks
Vulkaneksplosivitetsindeks (VEI) er eit relativt mål på eksplosiviteten til eit vulkanutbrot.
Volumet av utkasta masse, skyhøgda til utbrotet og kvalitative observasjonar (med uttrykk frå «mild» til «megakolossal») vert nytta for å avgjere indeksen. Skalaen har ein open ende, og dei største vulkanane i historia er gjevne storleik 8. Ein verdi på 0 er gjeven til ikkje-eksplosive utbrot (mindre enn 104 kubikkmeter med tefra vert kasta ut) og ein verdi på 8 representerer eit megakolossalt utbrot som kan kaste ut 1012 kubikkmeter tefra og ha ei oskesøyle med ei høgd på over 25 km. Kvart intervall på skalaen er ei tidobling utkasta masse av den førre.
Merk at oske, vulkanske bomber og ignimbritt alle vert handsama likt. Ein svakheit med VEI er at han ikkje tar med eksplosjonskrafta i utbrotet, men dette er igjen nesten umogeleg å påvise med førhistoriske utbrot eller utbrot som ikkje vert observert.
Klassifisering
Forskarar måler kor kraftige vulkanutbrota er ved å nytte VEI, vulkaneksplosivitetsindeksen. Han gjev eit mål på kor mykje masse vulkanen spyr ut, kor høgt utbrotet går og kor lenge det varer. Skalaen går frå 0 til 8 og ein vulkan med VEI på 1 er 10 gongar kraftigare enn ein vulkan med VEI på 0. * Talet på utbrot dei siste ti tusen åra er basert på tal frå 1994 frå Global Volcanism Program til Smithsonian Institution
Merk at det er ein diskontinuitet i definisjonen til VEI mellom indeks 1 og 2. Den nedre grensa til utkasta volum hoppar med ein faktor på 100 frå 10 000 til 1 000 000 m³ medan faktoren er 10 mellom alle høgare indeksar.
Liste over utbrot
Merk at det ikkje har fore eit VEI-8-utbrot dei siste ti tusen åra. Oruanuiutbrotet ved Taupo er truleg det nyaste, for 26 500 år sidan. Det finst ein teori som går ut på at Det minoiske utbrotet til Santorini kan ha vore dobbelt så kraftig som ein først har trudd. Dette er i så fall kraftigare enn Tambora sitt utbrot i 1815.
St. Jonsfjorden
St. Jonsfjorden er ein fjord på vestkysten av Spitsbergen på Svalbard. Han munnar ut i Forlandsundet mellom øya Prins Karls Forland og området Oscar II Land på Spitsbergen. Fjorden er 24 km lang, og frå to til fem km brei.
Det ligg mange brear langs fjorden, den største er Osbornebreen.
Fjorden har namn etter apostelen Johannes, og kjend som sankt Jon.
Muntjakar og duskhjortar
Muntjakar og duskhjortar (Muntiacinae) er ei biologisk gruppe innan hjortedyra (Cervidae) som lever i Sør- og Aust-Asia. Gruppa inneheld av 12 artar fordelt på 2 slekter.
Ragnvald Andersen
Ragnvald Mikal Andersen var ein norsk arbeidsmann, stortingsrepresentant 1958-61 frå Bergen og for Arbeidarpartiet.
Far til Andersen arbeidde på eit skipsverft. Sjølv gjekk han teknisk kveldsskule i åra frå 1914 til -17 og arbeidde sidan over 50 år som skipsmekanikar. Han var 1920-69 tilsett ved A/S Mjølner i heimbyen.
Stockholms kommun
Stockholm (Stockholms kommun) er ein kommune i Stockholms län i Sverige. Folketalet er 837 031. Administrasjonssenteret i kommunen er Stockholm.
Ragnvald Andersen
I 1930-åra vart Andersen vald til fleire framståande verv i fagrørsla. Han var såleis formann 1938-45 i bedriftsklubben ved A/S Mjølner av Norsk Jern og Metall, og 1941-58 i avdeling 17 av Norsk Jern og Metall. År 1939 gjekk han også LO-skulen i Sørmarka ved Oslo. I tida 1949-65 var han medlem i representantskapet til LO. Andersen var òg formann 1939-40 i Årstad Idrettslag. Under 2. verdskrigen deltok han i motstandskampen og vart i 1945 tildelt Heimefrontens diplom og nål.
Stockholms kommun
Kommunen er den største av dei 290 kommunane i landet ut frå folketal, men er ein av dei mindre i flatevidd, noko som gjer han til den tettast folkesette. Han er òg den mest folkerike kommunen i Norden.
Ragnvald Andersen
Dei åtte åra 1952-59 var Andersen medlem i Bergen bystyre. Valperioden 1958-61 representerte han Arbeidarpartiet på Stortinget, etter å ha vore vararepresentant den forrige fireårsperioden. 1961-65 var han på ny vararepresentant til Tinget.
Bolsjoj Tsivil
Nær Tsivilsk renn Malyj Tsivil ut i Bolsjoj Tsivil og dei dannar sjølve Tsivil, som munnar ut i Volga nær Novotsjeboksarsk. Andre store sideelvar er Unga og Kunagar.
Ragnvald Andersen
I tida etter han pensjonerte seg frå mekanikaryrket, var Andersen engasjerte i pensjonistsaker. Mellom anna var han frå 1971 formann Hordaland fylkesforening av Norsk Pensjonistforbund og samstundes medlem i landsstyret i Norsk Pensjonistforbund til 1983, dei siste fem åra med plass i forbundsstyret til pensjonistforbundet.
Stockholms kommun
Sjølv om han offisielt er ein kommune, nyttar kommunerådet (kommunfullmäktige) namnet «Stockholms stad» (Stockholm by) så ofte dei kan.
Ordføraren er (i 2018) Karin Wanngård.
Empedokles
Empedokles var ein filosof som levde på byrjinga av 400-talet fvt. og kom frå Akragas på Sicilia.
Han er kjend for sin teori om at alt stoff i verda skal vera bygd opp av fire grunnelement (ein arkhe-teori). Empedokles sin teori blir difor rekna for å vera opphavet åt elementlæra. Han tenkte seg at alt i den fysiske verda var bygd opp av ei samansetjing av det han såg på som dei fire grunnelementa; eld, luft, vatn og jord. Desse elementa representerte eigenskapane våt, tørr, varm og kald. Alt i verda var såleis laga av ein kombinasjon av desse elementa, og endring kom av endring i samansetjinga av dei ulike elementa. Endringa vart gjort av to krefter, ei som skilde og ei som sette saman.
Michael Eneramo
Michael Eneramo er ein nigeriansk fotballspelar som har spela for Espérance i den tunisiske fotballigaen. Han har òg landskampar for Nigeria.
Eneramo begynte karrieren sin i klubben Lobi Stars. I 2004 vart han oppdaga av den tunisiske toppklubben Espérance Sportive de Tunis. Han vart lånt ut til USM Alger i Algerie frå 2004 til 2006, der han skåra 13 mål i den algeriske toppdivisjonen. I 2007 var han med på å vinna serien og cupen i Tunisia med Espérance. Frå juli til desember same året var han lånt ut til klubben Al-Shabab i Riyadh i Saudi-Arabia.
Eneramo vurderte å ta tunisisk statsborgarskap for å kunna spela for det tunisiske landslaget, men dette vart ikkje noko av. I 2009 vart han for første gong kalla inn til ein nigeriansk A-landslagstropp, og han debuterte for Nigeria 11. februar 2009 mot Jamaica. I den andre landskampen sin skåra han mot Irland.
Norodom Sihamoni
Norodom Sihamoni er konge i Kambodsja og son av kong Norodom Sihanouk og dronning Monineath.
Han blei vald til konge den 14. oktober 2004 etter den uventa abdiseringa til kong Norodom Sihanouk ei veke tidlegare, og krona i Phnom Penh den 29. oktober.
Sihamoni er ugift og barnlaus. Det at han manglar ein tronarving er likevel ikkje noko stort problem i Kambodsja, ettersom tronrådet vel kongen.
Night & Day Big Band
Night & Day: Big Band er det attande studioalbumet til det amerikanske bandet Chicago, og det 22. totalt, gjeve i 1995. Albumet fokuserer på klassisk storband og swingmusikk.
Chicago drog frå Reprise Records og starta sitt eige selskap, Chicago Records, for å distribuere musikken sin.
Med produsenten Bruce Fairbairn spelte Chicago inn Night & Day: Big Band frå seint i 1994 til tidleg 1995 og gav det ut i mai. Sjølv om Bruce Gaitsch spelar gitar på innspelingane, var det etter kvart Keith Howland som tok over som gitarist i Chicago. Joe Perry frå Aerosmith vart henta inn for å spele ein solo på «Blues in the Night».
Albumet nådde 90. plassen på Billboard 200.
Fylkesveg 282 i Hordaland
Fylkesveg 282 i Hordaland går mellom Varden og Sælensminde i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 2,8 km.
Eötvös
Eötvös er ei måleining nytta i geofysikk for å syne skilnaden i tyngdeakselerasjon mellom to punkt i ein gjeven horisontal avstand. Eininga har symbolet E. 1 E = 10–9 m/s2 per horisontal meter.
Eininga er kalla opp etter den ungarske fysikaren Roland Eötvös.
Almería
Almería er provinshovudstad i provinsen Almería i Andalucía i Spania. Han ligg søraust i landet ved Middelhavet og har kring 190 000 innbyggjarar.
Historie
Namnet Almería kjem frå det arabiske المرية Al-Mariyya: «Spegelen», som viser til «havspegelen».
Den mauriske borga Alcazaba, er den nest største av dei muslimske festningane i Andalucía etter Alhambra.
I denn eperioden nådde hamnebyen Almería gullalderen sin, og etter oppdelinga av kalifatet Cordoba, under mektige loakle muslimske taifa-emirar som Jairan, den første sjølvstendige emiren av Almería og Cartagena og Almotacin, den poetiske emiren, var både ein fryktlaus krigar, men òg ein som støtta opp kunsten. Ein silkeindustri, basert på morbærtreplantasjar i det varme, tørre landskapet, støtta Almería økonomisk på 1000-talet og gjorde den viktige hamna enno meir verdifull. Emirane i Granada og Valencia la fleire omleiringar på Almería, i tillegg til harde omleiringar frå dei kristne under det andre krosstoget
Alfonoso VII styrte ein blanda styrke av katalanarar, genuesarar, folk frå pisa og frankarar i eit krosstog mot den rike byen og Almería vart okkupert i oktober 1147. Innan eit tiår hadde gått hadde byen gått over til dei puritanske almoravidane, og sjølv om den flotte kulturen forsvann, var det først på 1400-talet at byen permanent kom tilbake til dei kristne då han vart overgjeve til Ferdinand og Isabella den 26. desember 1489.
På 1500-talet vart Almería råka av både naturlege og menneskelege katastrofar. Det var minst fire jordskjelv, der jordskjelvet i 1522 var særleg kraftig og øydela store delar av byen. Muslimane i byen vart drive bort frå Almería etter Las Alpujarras-krigen i 1568 og spreidd over heile Spania. Byen vart ofte angripe av berbiske sjørøvarar fram til 1700-talet. I denne perioden vart det oppdaga store jernførekomstar og franske og britiske gruveselskap kom til området. Dette førte rikdom tilbake til Almería og han vart igjen ein relativt viktig by i Spania.
Under den spanske borgarkrigen vart byen bombardert av den tyske marinen. Amleira og Málaga var dei siste andalusiske byane som overgav seg til styrkane til Francisco Franco.
Turgajplatået
Turgajplatået (russisk Тургайское плато, Turgajskoje plato) er eit platå nordvest i Kasakhstan i Sentral-Asia. Det ligg 200-300 meter over havet.
Almería
Geografi
På grunn av det tørre landskapet er fleire spaghetti western-filmar filma i Almería. Enkelte av filmsetta eksisterer framleis i Tabernasørkenen. Byen og området vart òg nytta til innspeling av Lawrence of Arabia (1962), The Wind and the Lion (1975) og andre.
Turgajplatået
Platået strekkjer seg 630 km frå nord til sør og 300 km frå aust til vest. Det er delt i to av Turgajravinen, som er 800 km lang og som under den siste istida var eit utløp frå den vestsibirske bresjøen som eksisterte då.
Almería
Klima
Almería er ein av dei mest solrike, varmaste og tørraste stadane i Europa. Han har om lag 3000 soltimar året rundt og rundt 320 soldagar i snitt. Den årlege middeltemperaturen er rundt 19 °C, og han får om lag berre 25-30 dagar med regn i året. Om vinteren er dagtemperaturen på det meste rundt 14-20 °C. Om kvelden fell temperautren sjeldan under 8 °C. Nedbøren kjem i form av kortvarige, men kraftige regnbyer. I den varmaste månaden, august, er det klår himmel og ikkje noko regn. Dagtemperaturen varierer då typisk frå 28-34 °C, men vert stundom høgare. Minimumstemperaturen held seg godt over 20 °C. Havtemperaturen held seg rundt 17 °C om vinteren og 26 °C om sommaren.
Turgajplatået
Mellom krit- og eosentida var platået ein del av Turgajsundet eller Det vestsibirske havet, som var ein arm av Tethyshavet som skilde Asia frå Europa.
Walt Disney
The Walt Disney Company
Verksemda som Walt Disney grunnla, The Walt Disney Company, produserer teiknefilmar, teikneseriar og andre underhaldningsprodukt. Han grunnla fornøyelsesparkane Disneyland (1954) og Disneyworld, temaparkar som har fått utspring i Japan og Frankrike. I Noreg er den definitivt mest kjente teikneseriefiguren hans Donald Duck. Selskapet hans har stått bak nokon av verdas mest populære teiknefilmar; Askepott, Bambi, Dumbo og ikkje minst Snøkvit og dei sju dvergane.
Prisar og utmerkingar
Walt Disney har fått to stjerner på Hollywood Walk of Fame og figurane Donald Duck og Mikke Mus har fått kvar si stjerne. I 1964 vart han tildelt Presidentens fridomsmedalje av president Lyndon B. Johnson.
Møre og Romsdal distriktshøgskole, Molde
Møre og Romsdal distriktshøgskole, Molde er ein tidlegare distriktshøgskule. Den blei etablert i Molde i 1969, som ein av dei tre første distriktshøgskulane i Noreg, samtidig med distriktshøgskulane i Stavanger og Kristiansand.
Skulen gav frå starten av utdanning i EDB og økonomi.
Skulen blei i 1994 slått saman med Sjukepleierhøgskolen i Molde til Høgskolen i Molde, som ein del av Høgskulereforma.
Robbie Buchanan
Robbie Buchanan er ein kanadisk klaverspelar, låtskrivar, arrangør og produsent.
I 1978 byrja Buchanan karrieren som pianist i Bette Midler-filmen The Rose. Buchanan drog òg på turné med Midler. Etter ein kort perideo i 1980 med bandet Maxus, vart Buchanan fulltids studoimusikar. Frå då spelte han med mange artistar som Bryan Adams, Christina Aguilera, Paul Anka, Philip Bailey, George Benson, Clint Black, Laura Branigan, Christopher Cross, Cher, Neil Diamond, Celine Dion, Bryan Duncan, Aretha Franklin, Chaka Khan, Amy Grant, Raven-Symoné, Kim Hill, Roger Hodgson, Amy Holland, Whitney Houston, Enrique Iglesias, Julio Iglesias, James Ingram, The Isley Brothers, Jewel, Elton John, Phil Keaggy, Stacy Lattisaw, Crystal Lewis, Kenny Loggins, The Manhattan Transfer, Luis Miguel, Aaron Neville, Stevie Nicks, Kazumasa Oda, Dolly Parton, Sam Phillips, Diana Ross, Richie Sambora, Dusty Springfield, Ringo Starr, Steely Dan og spelt i filmar som Ghostbusters, Aladdin og andre.
Sprisegl
Eit sprisegl (av nederlandsk sprietzeil og tysk Sprietsegel), eldre òg sprydsegl, er eit firskore sneisegl som blir spent ut med ei spri som går diagonalt frå nærme nederenden av mastra til seglbarmen ved hjørnet ytst på overliket på seglet. Sprisegl er vanleg på tradisjonelle båtar kring Nederlanda, England, Nord-Tyskland og det sørlege Skandinavia, gjerne i kombinasjon med fokkesegl på staget og — særleg på litt større båtar — ein klyver på klyverstaget som går frå mastetoppen til fremst på klyverbommen. I Noreg er denne riggen tradisjonelt funne langs kysten av Austlandet og Sørlandet, og i løpet av 1800-talet etterkvart nordover til Hordaland.
Spriseglet vart truleg utvikla i det noverande Nederland i løpet av 1500-talet.
Kjelder
lokalhistoriewiki.no
Det brasilianske flagget
Det brasilianske flagget er grønt med ein stor gul oval rombe i midten. Inne i ovalen er det ein blå sirkel med 27 kvite stjerner i fem ulike størrelsar samt eit kvitt band med Brasil sitt motto: «Ordem e Progresso» («Orden og framsteg»).
Dei 27 stjernene representerer ein delstat eller det føderale distriktet.
Flåm
Flåm er ei bygd og eit kyrkjesokn i Aurland kommune i Vestland. Bygda ligg inst i Aurlandsfjorden og er mest kjend for Flåmsbana som går mellom Fretheim, som området nedst ved fjorden eigentleg heiter, og Myrdal. Frå fjordbotn strekkjer Flåmsdalen seg oppover mot høgfjellet. Gjennom dalen renn Flåmselvi. Den eigentlege Flåmsgrenda ligg eit stykke oppe i Flåmsdalen, kring tre kilometer frå fjorden, og her ligg Flåm kyrkje frå 1670.
Flåmsbana er populær mellom turistar og mange kombinerer turen med bana med ein båttur på Nærøyfjorden. Flåm mottok i 2012 200.000 cruisepassasjerar, og Flåm er dermed landets femte største cruisehamn (bak Bergen, Geiranger, Oslo og Stavanger).
Mikrobryggeriet Ægir Bryggeri starta i Flåm i 2007.
Samferdsle
Europaveg 16 går gjennom Flåm nede ved fjorden, på vestsida fortset vegen gjennom den fem kilometer lange Flenjatunnelen til Langhuso. Frå Langhuso går Riksveg 601 nord til Undredal, medan E16 fortset vestover gjennom den vel elleve kilometer lange Gudvangatunnelen til Gudvangen inst i Nærøyfjorden. Frå Gudvangen fortset vegen opp Nærøydalen og via Stalheim og Voss til Bergen. Nordaustover frå Flåm går E16 langs Aurlandsfjorden til kommunesenteret Aurlandsvangen og fortset derfrå gjennom den 24,5 kilometer lange Lærdalstunnelen til Tønjum i Lærdal kommune, og så via Borgund over Filefjell til Valdres. Frå Aurlandsvangen går Riksveg 50 opp Aurlandsdalen og over fjellet til Hol kommune i Hallingdal.
Det går båtrute mellom Flåm og Gudvangen, på sommaren går det òg båtrute mellom Flåm og Balestrand og Bergen.
Flåm sokn
Flåm er eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Soknet har ei kyrkje, Flåm kyrkje frå 1670. Det hadde vore kyrkje på staden føre dagens kyrkje vart bygd, ho er fyrste gong nemnd i kjeldene i 1340. Fram til kring 1670 var det òg ei kyrkje på Fretheim nede ved fjorden. Dette kan i utgangspunktet ha vore eit privat kapell.
Inge Reidar Kallevåg
Inge Reidar Kallevåg var ordførar i Bømlo kommune frå 1999 til 2011. Han representerte Høgre.
Matematikk
Matematikk kan lettfatteleg seiast å vera læra om generaliseringar kring tal og rom; aritmetikk, algebra, geometri, topologi og så vidare. Med ein moderne definisjon er matematikk læra om strukturar på mengder. Med ein struktur meiner ein då eit system av samband mellom element i ei mengd, definert ut frå binære operasjonar og ein del aksiom.
I matematikk skil me ofte mellom teoretisk matematikk og praktisk matematikk. Førstnemnde tek for seg matematikken i seg sjølv, medan sistnemnde tek for seg bruk av matematikk innanfor fleire andre fagfelt, mellom anna fysikk, økonomi, samfunnsvitskap og biologi.
Matematikk har sitt eige symbolspråk, matematisk språk, som er rimeleg likt og forståeleg for matematikarar i alle land.
Matematikkemne
Tradisjonelt vert matematikkemna delt inn i tre greiner: Geometri, algebra og analyse. Denne inndelinga er svært skjematisk i forhold til moderne matematikk, der dei tre kategoriane har smelta saman, mellom anna gjennom analytisk geometri. Likevel vil me her stort sett følgja den klassiske inndelinga.
Diskret matematikk
Diskret matematikk er eit samlenamn for alle matematiske emne som handlar om endelege prosessar, særleg innanfor heiltala. Desse matematiske emna er spesielt relevante innanfor informasjonsteknologi.
Analyse
Analyse er den delen av matematikk som handlar om uendelege prosessar, det vil seia prosessar som gjer nytte av grenseverdisetningar.
Geometri
Geometri/Topologi
Matematisk statistikk
Sannsynsrekning
Matematisk statistikk
Ragnhild Myklebust
Ragnhild Myklebust er ein norsk idrettsutøvar og rekordvinnar av gullmedaljar.
Amguema
Amguema (russisk Амгуэ́ма) er ei elv i Tsjukotka i Russland. Elva er 498 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Ho renn frå Anadyrfjella og er ein av dei største elvane som munnar ut i Tsjuktsjarhavet
Ei av dei største sideelvane hennar er Tsjantalvejergyn frå venstre.
Den vesle staden med same namn som elva ligg eit stykke oppover elva. Han har om lag 600 innbyggjarar, hovudsakleg tsjuktsjarar.
Sjukepleierhøgskolen i Molde
Sjukepleierhøgskolen i Molde er ein tidlegare høgskule for sjukepleiarutdanning. Skulen blei etablert i Molde i 1958, som ei sjukepleiarutdanning knytt til Fylkessjukehuset i Molde.
Skulen blei i 1994 slått saman med Møre og Romsdal distriktshøgskole, Molde til Høgskolen i Molde, som ein del av Høgskulereforma.
Militærpoliti
Militærpoliti kan også vere ei militær avdeling som har politioppgåver både i det militære og i det sivile samfunnet, så som Gendarmeriet i Frankrike.
Det finst også eksempel på at militærpoliti kan vere ei militær avdeling som har politioppgåver berre i det sivile samfunnet, så som Gendarmeriet i Romania.
Fylkesveg 283 i Hordaland
Fylkesveg 283 i Hordaland går mellom Ortuflaten og Nedre Fyllingen i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 2,1 km.
Kaska
Vokalar
Kaska har eit vanleg femvokalsystem, med vokalane /a/, /e/, /i/, /o/, and /u/. Vokalane kan vere lang, kort og nasalisert, og dei kan ha ulik tonekontur (høg, fallande og stigande). Resultatet blir rundt 60 ulike vokallydar.
== Morfologi == Kaska er eit polysyntetisk språk. Det er eit SOV-språk. Verbet blir bøygd med prefiks, verbet har opptil ni prefiksposisjonar. Kaska har ikkje grammatisk genus.
Setningar med berre eitt verb
Eittordssetningar består av eit verb er vanlege i kaska. Prefiksa i kaska blir delt opp i tre felt: disjunkte prefiks, konjunkte prefiks og verbtema. Jf. O'Donnell sitt diagram over verbet i kaska.
Verbtema
Verbtemaet inneheld, verbstammen, som kjem rett etter ein av tre klassifikatorar (-h-, -l-, -d-), eller klassifikatoren kan mangle.
Verbet stor utan klassifikator viss det er eit intransitivt og/eller stativt verb.
Klassifikatoren -h-, kjend som ł -klassifikator i athabaskalitteraturen, markerer transitivitet og/eller kausativitet. Viss verbet står i 1. person eintal (markert med prefiks s-) manglar -h-.
-d-klassifikatoren har ein litt meir kompleks funksjon: Han markerer benefaktive verb som viser til talaren, refleksive, resiproke og iterative (merka med prefikset ne-) verb, og passivar.
Konjunkt
Konjunktfeltet, som er mellom disjunktprefiksa og verbtemaprefiksa, inneheld prefiks som fortel om subjekt, direkte objekt og modus og aspekt. Ved subjektmarkering skil kaska syntaktisk mellom "subjekt I" og "subjekt II" prefiks (subjekt II-prefiksa står i dei grå boksane til venstre i tabellen under. Subjekt I-markørane står til slutt i konjunktfeltet, der subjekt II-markørane står først i konjunktfeltet.
Markeringa av direkte objektet står til høgre i tabellen. markeringa av tredje person singularis er avhengig av subjektet i setninga: Viss subjektet er første eller andre person, er ikkje objektet markert, men viss subjektet er trendje person blir tredjeposisjonsobjektet markert med ye-.
Disjunkt
Disjunktfeltet inneheld adberbiale og derivasjonelle prefiks, og det negative prefikse dū- og det distributive fleirtalsprefikset né-, som sett subjekt som elles er dual (og i visse tilfelle eintalsobjekt) i fleirtal. Dette distributive prefikset markerer numerus på argumenta i setninga, viss dei ikkje er markert av subjekt- eller objektprefiksa, eller frå konteksten. Prerikset ɬe- markerer duale subjekt i i alle fall ei verbfrase: "å sitje." Postposisjonar, som ts'i'- ("til") og yé- ("om"), står også i disjunktfeltet, i lag med markørane for oblike objekt i tabellen under.
=== Rom, tid og aspekt === Kaska uttrykker tidsreferanse gjennom aspektmarkering, som i litteraturen blir kalla modus (modes) i litteraturen om athabaskaspråk. Desse prefiksa uttrykker imperfektive, perfektive og optative aspekt.
Det umarkerte imperfektiv uttrykker uavslutta handling.
Perfektiv modus (prefiks n-) fungerer stort sett i opposisjon til imperfektiv, og uttrykker avslutta handling.
Modus optativ (prefiks u- i lag med suffiks -í) uttrykker urealisert og ønskt aktivitet.
Syntaks
Viss setninga inneheld to uavhengige nomen er rekkjefølgja SOV.
Der berre eitt argument er synleg blir subjektet og objektet halde frå kvarandre med verbprefiks:
Leddsetningar er markert med eit suffiks -i eller -í som står foran den uavhengige setninga:
"Mens han åt såg han på oss."
Sosiolingvistisk situasjon
Med 300 talarar i 2011, reknar Ethnologue kaska som Status 7 (shifting). Dei fleste talarane er over 55 trass i fire språksamfunn (Good Hope Lake, Lower Post, Watson Lake og Ross River) der språket er undervisningsfag i skolen. Kaska-ungane blir likevel ikkje kaskatalarar, fordi foreldrane deira ikkje bruker kaska heime. Kaskafolket ser likevel på språket som viktig, og arbeider med ulike aktivitetar for revitalisering.
Tufte
Tufte kan vise til fleire sider:
Etternamn
Kjende personar med Tufte som etternamn:
Genesis
Genesis er ei engelsk rockegruppe som vart danna i 1967. Bandet består i dag av dei tre lengstvarande medlemmane - Tony Banks (klaverinstrument) og Mike Rutherford (bass, gitar), som var med på å starte bandet, og Phil Collins (vokal, trommer), som kom med i bandet i 1970. Dei tidlegare medlemmane Peter Gabriel (vokal, fløyte), Steve Hackett (gitar) og Anthony Phillips (gitar), har òg spelt store roller i bandet i dei første åra av bandet. Genesis er av dei 30 mestseljande banda i verda og har seld kring 150 millionar album verda over.
Seint i 1960-åra gav bandet ut debutalbumet sitt og både tilhengjarane og bandet sjølv rekna det som eit popeksperiment. Så, i løpet av eitt år, utvikla dei seg til eit progressivt rockeband, mellom anna med det andre albumet deira i 1970. Bandet byrja då å spele komplekse songstrukturar og nytte utførleg instrumentering. Konsertane deira vart teatralske eksperiment med nyskapande scenedesign, pyroteknikk, ekstravagante kostyme og historier på scenen. Denne andre fasen var prega av lange songar, som den 23 minuttar lange «Supper's Ready» og konseptalbumet The Lamb Lies Down on Broadway i 1974. Seinare i 1970-åra og tidleg i 1980-åra endra bandet igjen musikalsk retning og vart eit meir kommersielt popband. Dette gav dei den første hitten i USA med «Follow You Follow Me», det første albumet deira på toppen av den britiske albumlista, Duke, og den einaste singelen deira på førsteplassen i USA, «Invisible Touch».