cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jussi Birn
Her betyr «0» «ordet regelen gjeld», «-1» og «-2» ordet som står ein og to posisjonar til venstre. Regelen seier: gje eit ord w merket @ERR (dvs. eit feilmerke) viss ordet ein posisjon til venstre er eit adjektiv i bestemt form, og ordet to posisjonar til venstre er eit substantiv med s-form. Regelen finn fraser som mannens gamla bilen og påpeiker at dei er feil, det skal vere mannens gamla bil.
Hårteigen
Hårteigen er eit av dei høgaste fjella på Hardangervidda etter Sandfloegga, Nupsfonn og Hardangerjøkulen. Toppen ligg i Ullensvang kommune i Vestland. Fjellet er det mest karakteristiske landemerket på vestvidda og er synleg over store område. Det vert derfor kalla kongen av Hardangervidda. Frå toppen (1690 moh.) er det i klårvêr godt utsyn til mange landemerke som Folgefonna (i vest), Gaustatoppen (søraust) og Fravikbreen (nord). Botanikaren Christen Smith, J. Fr. Schouw og prost Niels Hertzberg frå Ullensvang gjekk til toppen av Hårteigen 18. august 1812. Den karakteristiske hatteforma skuldast at Hårteigen er ein rest av et overskjøve lag av gammal havbotn frå den kaledonske fjellkjedefoldinga. Denne skjedde som resultat av ein kollisjon mellom Grønland og Noreg for omkring 400 mill. år sidan i overgangen mellom silur og devontida. På grunn av sterk heving av vestvidda er store delar av dette dekket seinare erodert bort. Hårteigen, Hallingskarvet og grunnen under Hardangerjøkulen er døme på gjenverande delar. Grunnen rundt Hårteigen er eldre sediment som ligg over grunnfjell (gneis). Harde bergarter over sediment gjev ofte opphav til toppar med bratte sider.
Til toppen tar ein gjerne utganspunkt ved Torehytta: Avkøyring frå Rv7 ved Øvre Eidfjord til parkering ved Hjølmo. Deretter til Vivelid og DNT-sti merka til turisthyttene Hedlo (har77), Hadlaskard (har78) og Torehytta (har62) på 1330 m, totalt ein 6–8 timar. Deretter mot turisthytta Litlos (motsett har61/60) til austsida av Hårteigen om lag 1 time. Her er den enklaste oppstiginga (merket, ikkje DNT) opp eit gjel (ofte på snø), og til høgre ved toppen av gjelet på hyller i nordaustveggen (tau og vaier). Etter veggen er det kort veg til toppen mot sørvest.
1369 Ostanina
1369 Ostanina er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Meliboea. Han blei oppdaga den 27. august 1935 av Pelageya Fedorovna Shajn ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Folói
Folói (gresk Φολόη), òg kalla Foloe og Pholoe, er ein landsby og ein tidlegare kommune i Hellas. Han ligg aust i periferieininga Ilía i periferien Vest-Hellas. Frå 2011 inngår Folói som ei kommunaleining i kommunen Antikke Olymbía.
Folói ligg om lag 40 km aust for Pýrgos, om lag 70 km sør for Pátra, 40 km sørvest for Lámbia, 50 km søraust for Amaliáda og 140 km vest for Trípoli.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Folói 2 969 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 208 innbyggjarar.
Folói er kalla opp etter eit fjell med same namn.
Den norske grunnlovsdagen
Den norske grunnlovsdagen er den norske nasjonaldagen og blir feira av nordmenn i Noreg og utlandet. Dagen blir feira den 17. mai kvart år, og blir vanlegvis berre kalla syttande mai.
Grunnlovsdagen blir feira til minne om den norske grunnlova, som blei underskriven på Eidsvoll den 17. mai 1814. Dagen har likevel utvikla seg til å meir generelt feira norsk fridom og nasjonalkjensle, i tillegg til å vera ein karnevalsaktig festdag der folk kler seg opp, kjem ut i gatene og morar seg.
Tog
Dei norske syttande mai-toga skil seg frå dei meir offisielle paradane mange andre land arrangerer på nasjonaldagane sine ved at alle kan delta, og ved fokuset på ungar. I Bergen, der syttende mai-toget vert kalla prosesjon, er det to prosesjonar, ein prosesjon for vaksne, organsisasjonar og liknande, og ein prosesjon for born og skular. Dei to prosesjonane har kvart sitt utgangspunkt og krysser kvarandre på ruta. I Bergen set òg dei særeigne buekorpsa eit sterkt preg på prosesjonen.
Klede
Dei som har bunad kler seg gjerne i denne på nasjonaldagen. Elles vel mange å kle seg i ein eller fleire av nasjonalfargane, raudt, kvitt og blått. Det er òg vanleg å ha på seg klede som er nyinnkjøpte til denne dagen.
Mat
For mange er syttande mai-menyen prega av mykje lettvint snøggmat, som pølser og pommes frites. Det er vanleg for ungar å få lov til å eta «så mykje is dei kan». Eggedosis er òg vanleg å servera denne dagen.
Blant norsk-amerikanarar er det vanleg å servera norsk tradisjonsmat, som lutefisk, på nasjonaldagen.
Shun Ito
Shun Ito er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Montedio Yamagata og Ehime FC.
Matias Skard
Matias Skard  var ein norsk pedagog, embetsmann, omsetjar og nynorskforkjempar.
Matias Skard var fødd i Øyer kommune, som son av Ola Torsteinson og Mari Johannesdotter på garden Skard. Johannes Skar var ein eldre bror.
Skard var styrar ved Vonheim folkehøgskole 1884-1890, ein skule som var starta av svogeren hans, Christopher Bruun. Sidan var han lærar ved Levanger lærerhøgskole 1892-1901 og skuledirektør i Agder 1901-1921. Han var den første som konsekvent brukte nynorsk i embetsføringa si, og han bidrog sterkt til målsaka også på andre måtar, blant anna som omsetjingar av delar av Bibelen, soger og drama av Sofokles.
MSkard var inspirert av N.F.S. Grundtvig, og han arbeidde heile livet for klassiske, nasjonale og kristne verdiar. Matias Skard døydde under eit ferieopphald på farsgarden.
Veten i Øygarden
Førdesveten-ulykka i 1948, der eit av Luftforsvaret sine Catalinafly styrta, hadde 14 omkomne. I dag er det sett opp eit minnesmerke på fjellet.
Vokalist
Vokalist er ein songar som framfører populær- eller underhaldningsmusikk. Ein vokalist treng ikkje vera utdanna innan songkunst (men kan sjølvsagt vera det).
Rocher des Drus
Rocher des Drus (Druklippa) er ei klipperik øy 0,15 nautiske mil (0.3 km) lang mellom Retour Island og Île de Claquebue i Curzon Islands. Ho vart kartlagd i 1951 av Den franske antarktisekspedisjonen og vart namngjeven av dei til minne om klatring av tindane kring Chamonix i Frankrike. «Dru» er eit fransk ord for sterk.
Nedre Romerike prosti
Nedre Romerike prosti er eit tenestedistrikt i Borg bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Lørenskog, Nittedal, Rælingen og Skedsmo i Akershus fylke. Prosten har sete på Lillestrøm.
Sokn
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.
Prestegjeld
Prestetenesta var tidlegare organisert lokalt gjennom prestegjeld. Ordninga vart fasa ut frå 2004. Før utfasinga hadde Nedre Romerike prosti desse prestegjelda:
Åse-Marie Nesse
Åse-Marie Nesse var ein norsk forfattar, lyrikar og omsetjar.
Som vaksen budde ho for det meste i Oslo, og var fyrsteamanuensis i tysk litteratur ved Universitetet i Oslo. Mellom anna sette ho om Faust av Goethe om frå tysk språk til norsk.
1370 Hella
1370 Hella er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 31. august 1935 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Gauk
Gauk (vitskapleg namn Cuculus canorus) er ein fugl i gaukefamilien.
Utbreiing
Gauken er ein trekkfugl som ein kan finne over heile Europa (unnateke Island), i Nord-Afrika og det meste av Asia, men ikkje i India. Han finst ikkje i Amerika, Australia eller Oseania.
Europeiske gaukar overvintrar i Afrika, sør for Sahara.
I Noreg
Gauken finst over heile landet; frå kysten og opp til høgfjellet. Han kjem attende fra vinteropphaldet i slutten av april og byrjinga av mai. Hannane kjem om lag ei veke før hofuglane. Dei vaksne fuglane kan starte hausttrekket alt i juli. Ungfulane nokre veker seinare.
Utsjånad
Lengda er frå 32 til 36 cm, og vekta er mellom 105 og 130 gram. Velet er langt, tynt, og med tydeleg avrunding i enden. Oversida er jamt grå, mørkare bakover velet. Undersida er lys grå med tydelege mørke tverrstriper. Vengene er lange, smale og spisse. Vengespennet er frå 54 til 60 cm. Hofuglen er litt mindre enn hannen, og er meir brungul på undersida. Hofuglen finst og i ein sjeldan brunraud variant. Enkelte ornitologar reknar denne varianten som ei eiga underart, med nemninga C. c. rufina. Ungfuglane er brunare på oversida. Gauken har eit kort og spinkelt nebb. Den ytste tåa kan vendast både framover og bakover.
Gauken flyg som oftast lågt og snøgt over bakken. I flukt kan den minne om ein tårnfalk eller ein sporvehauk. Når han sit, ofte helt ope på ein stolpe eller ein telefon- eller el-tråd, held han vengene lågt under kroppen medan han lyftar velet.
Lillian
Lillian og Lilian er kvinnenamn av engelsk opphav, danna som utvida former av Lilly. Dette er igjen eit kjælenamn for Elizabeth. Lillian har namnedag den 16. september i Noreg og den 6. september i Sverige.
Gauk
Hekking
Gauken legg egg i reira til andre fuglar, og lèt dei fø fram ungane. Det er mindre fuglar sine reir gauken nyttar. Den vanlegaste verten er heipiplerke. Ei gaukhoe legg 10 til 20 egg på ein hekkesesong. Egga er små i høve til storleiken på gauken, men til vanleg merkbart større enn dei andre egga i reiret. Gaukungen vert klekt først. Han skubbar dei andre egga ut or reiret. Etter kvart som fosterforeldra matar gaukungen, veks han seg større enn dei. Han vert mata eit par veker etter at reiret er forlate. Gauken vert kjønnsmoden etter eit år.
Lillian
Bruk
Lilly er eit vanleg namn i Sverige, der det blei innført frå Storbritannia på 1800-talet. Det var også mykje brukt på norske jentebarn først på 1900-talet.
Gauk
Lyd
Hanngauken gjel. Den vanlegaste lyden er det kjende «ko-ko». Når den merkar at det er hofuglar i nærleiken, kan det og høyrast «ko-ko-ko». I Noreg kan ein høyre gauken gale frå slutten av april til midten av juli. Hofuglen gir frå seg ei lågmelt trille.
Folketru
Gauken har vorte tillagt fleire eigenskapar i gamal folketru. Mellom anna vart det sagt at han kunne spå om framtida.
Den som kom under gauketre kunne få tre ynskje oppfylt.
Namnet
Ordet «gauk» er eit onomatopoetikon (lydhermande ord). Sjølve nemninga er nok ei herming av gaukemålet, enda om det er k-k i galinga, men g-k i fuglenemninga. Dei som ikkje seier gauk, seier «jøk». Det kjem av at au i nokre målføre vart til ø, og framfor ø vert g-lyden til j-lyd.
Kjelder
Språkrådet
Wikipedia på bokmål
Vouziers
Vouziers er ein kommune nordaust i Frankrike i departementet Ardennes der han er sous-préfecture.
Offertorium
Offertorium (av latin offero, 'bera fram') er eit omgrep nytta om framberinga av brød og vin som innleiar nattverdsliturgien i den romersk-katolske messa. I høgmesser skjer dette ofte i form av ein prosesjon der pengegåver, tidlegare òg naturalia, vert bore fram saman med brødet og vinen.
Vouziers
Geografi
Elva Aisne renn gjennom Vouziers, i tillegg til kanalen Canal des Ardennes.
Offertorium
Offertorium er òg antifonen eller omkvedet til Davidssalma som vert sungen under offergangen.
Vouziers
Geografi
Byen ligg mellom Argonneskogen, foten av Ardennane og Champagne, og nær dei djupe skogane i Ardennane. Han ligg ikkje lang frå Charleville-Mézières, Sedan, Rocroi, Reims, Châlons-en-Champagne og Varennes-en-Argonne.
Game Boy-serien
Game Boy-serien er ein produktserie av batteridrivne handhaldne spelkonsollar laga av Nintendo. Serien er ein av dei mest populære i verda med over 200 millionar selde einingar verda over. Den originale Game Boy og Game Boy Color har samla seld om lag 118 millionar einingar. Alle utgåvene av Game Boy Advance har samla seld 81.51 millionar einingar.
Jacob Andreas Lindeman
Jacob Andreas Lindeman  var ein norsk geistleg som var fødd i Trondheim der faren, Ole Andreas Lindeman, var organist. Mor hans heitte Anne Severne Hichmann. Han gifta seg i 1832 med Marie Cathrine Aastrup (død i Christiania 1880).
Hasundgot
Hasundgot er eit idrettslag frå Dimnøya i Ulstein kommune. Namnet er ei samanslåing av stadnamna Hasund og Sundgot.
Jacob Andreas Lindeman
Han tok studenteksamen ved Trondhjem skole 1827 og teologisk eksamen 1832. Frå 1826 til 1840 var han organist ved Vår Frelseres Kirke i Christiania. I 1839 vart han residerande kapellan i Leikanger, i 1844 vart han sokneprest i Davik der han arbeidde til han døydde brått, 41 år gammal.
I 1841 gav han ut ''Coral-Melodier for Psalmodicon til de i Kingos, Guldbergs og den evangelisk christelige Psalmebog forekommende Psalmer, udsatte i Siffre efter den ved kongelig Resolusjon af 15de Juni 1835 authoriserede Choralbog, tilligemed en Veiledning til Brugen av Psalmodicon. '' J.W. Cappelens Forlag. Boka bygde på koralboka faren hadde utarbeidd i 1835, og kom i fleire utgåver i tiåra som følgde.
I Leikanger starta han ein jenteskule som han heldt fram i Davika, «til stort Gavn for Embedsmænds Døtre i Stiftet».
Hasundgot
Tidlegare spelarar
🇳🇴 Stig Haugland - Hødd
Tidlegare trenarar
🇳🇴 Knut Ertesvåg - Tidlegare Hødd- og Brynespelar
Hegra
Hegra er ei bygd og ein tettstad i Stjørdal kommune i Trøndelag fylke. Tettstaden har, ligg i Stjørdalen, ved Stjørdalselva, og Meråkerbanen går gjennom bygda.
Ioneradius
Ioneradius er radien av eit ion. For ion av berre eitt atom er radien av kation mindre enn radien av eit nøytralt atom av same grunnstoff, medan radien av eit anion er større enn av det nøytrale atomet.
Hegra
I Hegra ligg Hegra festning, den siste staden i Sør-Noreg som vart oppgjeven av norske styrkar under den tyske invasjonen av Noreg våren 1940.
Ioneradius
Ioneradien er avhengig av kva ladning ionet har og kva grunnstoff det er danna av. Innan same grunnstoff vil ion med få elektron har mindre radius enn ion med mange elektron. Trenden er at ioneradien aukar når ein går nedover i gruppene i periodesystemet og mot høgre i periodane.
Hegra
Austom Hegra kyrkje ligg eit av dei største samanhengande hellerissingsfelta i Nord-Europa, Leirfallfeltet.
Nganasansk
Nganasansk er eit uralsk språk. Det høyrer til den nordlege greina av dei samojediske språka.
Nganasansk er eit sterkt utrydningstruga språk. Ved folketeljinga i 2010 vart det tala av 125 menneske av ei befolkning på 862 nganasanar, altså 14,5 % av den etniske gruppa. I 2002 var dei tilsvarande tala 505 naganasansktalande av ei befolkning på 834 (60,6 %). Ved folketeljinga i 1989 vart det registrert 1 096 nganasansktalande (1063 som første- og 33 som andrespråk). Med 1278 nganasanar gav det ein morsmålsprosent på 85,7 %, den høgaste av alle dei nordlege språka i Russland. Dette talet var truleg allereie då alt for høgt, det er ei kjend sak at dei sovjetiske byråkratane ikkje tok turen ut på Tajmyrhalvøya for å undersøke dei reelle språkforholda. Nganasansk eit truga språk, og berre få barn lærer det som førstespråk. Det vert tala av nganasanane på Tajmyrhalvøya, i det tidlegare tajmyrske autonome distriktet i Krasnojarsk kraj.
Grammatikk
Nganasansk har ni vokalar, distribuert omtrent på same måten som dei norske vokalane, og 20 konsonantar. Eit sentralt drag i nganasansk fonologi er palatalisering, seks av dei dentale konsonantane har ein palatal variant (unntaket er /r/). Nganasansk har stadieveksling. Nganasansk har tre personar og tre tal.
Bureja
Bureja (russisk Бурея) er ei elv i Amur og Khabarovsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Amur frå venstre.
Elva oppstår der elvane Pravaja Bureja (Høgre Bureja) og Levaja Bureja (Venstre Bureja) renn saman. Kjelda til Pravaja Bureja på sørsida av Esopryggen, medan Levaja Bureja har utspring på vestsida av ryggen Dusse-Alin. Elva er 623 km lang, men medrekna Pravaja Bureja 739 km lang. Heile nedslagsfeltet hennar er og omfattar 1500 innsjøar med eit areal på til saman 51 km².
Dei viktigaste sideelvane hennar er Niman, Tujun, Tyrma og Urgal.
I nedslagsfeltet til Bureja finst det førekomstar av kol og jernmalm.
Burejskaja vasskraftverk er bygd ved elva.
Trym Ivar Bergsmo
Trym Ivar Bergsmo er ein norsk naturfotograf og biletkunstnar, busett i Harstad.
Bergsmo sine bilete er blant anna kjøpte inn av Nordnorsk Kunstmuseum i Tromsø, Den kongelege Norske Ambassaden i Moskva og H M Dronning Sonja.
Han er medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer, Nordnorske Bildende Kunstnere og knytt til biletbyrået Samfoto.
Francisco Franco
Francisco Franco, òg kjend som Francisco Franco Bahamonde eller nokre gonger som Generalísimo, var diktator av Spania frå 1939 til han døydde i 1975. Kjend som El Caudillo de España ('føraren av Spania') leidde han det autoritære regimet i Spania etter sigeren i den spanske borgarkrigen.
Bakgrunn
Franco deltok mellom anna i spanske krigar i Afrika. I 1936 slo han seg saman med den høgreekstreme «nasjonalist»-rørsla for å kjempa mot den venstreorienterte spanske regjeringa. I borgarkrigen nytta han elitetroppar frå Nord-Afrika, blant dei mange afrikanske og arabiske leigesoldatar.
Dei fascistiske regima i Tyskland og Italia nytta høvet til å senda stønad. Sovjetunionen sende noko stønad til den lovleg valde regjeringa, men det synte seg å ikkje vera nok. Frivillige antifascistar frå mange land fór òg til Spania for å hjelpe til, men overmakta vart for stor. Vestmaktene heldt seg til «ikkje-innblandingsavtalen» som dei hadde gjort med dei fascistiske diktatorane, og Franco gjorde inntog i Madrid den 28. mars 1939.
Spania under Franco
Under den andre verdskrigen heldt Franco Spania nokolunde nøytralt, men sende likevel ein «frivillig» spansk legion til å kjempa saman med tyskarane på austfronten mot Sovjetunionen.
Det er ein diskusjon i kva grad styresettet til Franco var fascistisk i snever meining, kanskje kan det heller kallast eit autoritært enn eit totalitært diktatur. Vekta låg på ro og orden, og ikkje på ein politisk visjon om endring. Styringa var konservativ, tradisjonalistisk og sterkt høgreorientert. Men vektlegginga av endring og stabilitet kunne variere i andre land med fascistisk eittpartidiktatur òg. Fascismen kan vere både revolusjonær og tilbakeskodande på ein gong i ulik grad etter som det høver.
I 1947 proklamerte Franco at Spania skulle vera eit monarki, men lét vera å utpeika ein konge. Dei formelle titlane hans var Jefe del Estado (statssjef) og Generalísimo de los Ejércitos Españoles (høgaste general i det spanske forsvaret). Personleg hadde han tittelen por la gracia de Dios, Caudillo de España y de la Cruzada, eller «med nåde frå Gud, Caudillo av Spania og av krosstoget». Nemninga «Guds nåde» er berre nytta av monarkar.
Franco døydde 20. november i 1975, på den same datoen som José Antonio Primo de Rivera, grunnleggjaren av det fascistinspirerte Falangistpartiet. Det er spekulert i om legane heldt han kunstig i live til denne symbolske datoen. Etterfylgjar vart kong Juan Carlos I av Spania.
Dei fleste spanske byane hadde ei gate oppkalla etter Franco, calle del Generalísimo. Etter at Franco døydde har namna vorte endra.
Hayato Nakamura
Hayato Nakamura er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Montedio Yamagata og V-Varen Nagasaki.
Arkimedisk spiral
Ein arkimedisk spiral er ein spiral der auken i radien er like stor for kvar omdreiing.
Jeránia
Jeránia (gresk Γεράνεια), òg skrive Gerania, er ei fjellkjede i Hellas. Ho strekkjer seg frå Áji Theódori til Korintbukta, og frå Loutráki til Egósthena.
Frå toppen av fjellet kan ein sjå den austlege halvdelen av Korintbukta og delar av det sørlege Viotía. På klåre dagar kan ein òg sjå Mégara og sletta her i tillegg til den vestlege delen av Attikí og øya Salamína og Saroniabukta. Namnet på den høgaste toppen er Makryplági, som er 1 351 m.
Under peloponnesarkrigen okkuperte korintarane og deira allierte høgdene i Jeránia og marsjerte mot Mégara med ein stor styrke.
Sedan i Frankrike
Sedan er ein by og kommune nordaust i Frankrike i departementet Ardennes der han er sous-préfecture.
Det historiske sentrumet er bygd på ei halvøy danna av ein sving i elva Meuse. Byen var lenge eit senter for klesproduksjon, starta av Kardinal Mazarin, noko som støtta opp om utviklinga av byen.
Historie
På 1500-talet var Sedan eit asyl for protestantiske flyktningar under Hugenottkrigen.
Fram til 1651 høyrte fyrstedømet Sedan til familien La Tour d'Auvergne. Den mest vidkjende av desse var Marskalk Turenne, fødd i Sedan 11. september 1611.
2. september 1870 under den fransk-prøyssiske krigen vart den franske keisaren Napoleon III tatt til fange i lag med 100 000 av soldatane sine under Slaget ved Sedan. Den store sigeren, som gjorde det «andre Reich» i Tyskland mogeleg, førte til at 2. september vart erklært «Sedandag» (Sedantag) og ein nasjonal tysk heilagdag i 1871, noko han var fram til 1919.
Under den andre verdskrigen invaderte tyske troppar først det nøytrale Belgia og kryssa elva Meuse i Sedan. Dette gjorde at dei kom seg forbi dei franske festningsverka kalla Maginotlinja.
Borg
I dag er Sedan kjend for borga si, som visstnok skal vere den største borga frå mellomalderen i Europa med ei totalt flatevidd på 30 000 m² fordelt på sju nivå. Det er det einaste som er igjen av det ein gong enorme festningsverket i og rundt byen. Bygginga byrja i 1424 og festningsverka vart stadig utbetra etter kvart.
Milada Blekastad
Milada Blekastad var ein norsk litteraturhistorikar, omsetjar, kulturarbeidar og statsstipendiat.
Blekastad vart fødd i Praha og kom til Noreg som 16-åring som gjest hos forfattaren Inge Krokann, og vart buande i landet. Eitt år seinare gifta ho seg med målaren Hallvard Blekastad. Ho har hatt eit breitt virke på fleire felt, mest knytt til studium i Comenius og formidling av litteratur og kultur mellom Noreg og Tsjekkoslovakia/Tsjekkia.
Frå 1957 til 1987 underviste ho i tsjekkisk litteratur ved Universitetet i Oslo og tok sjølv ein doktorgrad der i 1969: Comenius : Versuch eines Umrisses von Leben, Werk und Schicksal des Jan Amos Komenský. Ho har òg skrive ein kortare, norskspråkleg biografi om Comenius. Ho har omsett nokre norske bøker til tsjekkisk, og endå fleire frå tsjekkisk til norsk, av m.a. Vaclav Havel, Ivan Klima, Milan Kundera, Ludvik Vaculik og Karel Capek. Ved sida av undervising og omsetjing var ho aktiv som kåsør, skribent og føredragshaldar.
Det tapte paradis
Det tapte paradis (opphavleg tittel Paradise Lost) er eit episk dikt frå andre halvdel av 1600-talet av den engelske diktaren John Milton. Diktet skildrar Satan sitt opprør mot Gud, skapinga av jorda, syndefallet og utdrivinga av menneskja frå paradis. Det er skrive i blankvers, det vil seie jambisk pentameter utan rim.
Diktet viser til ei rekkje klassiske diktverk, som Homer og Vergil frå antikken og Edmund Spenser frå tidlegare engelsk litteratur. Den første utgåva av verket frå 1667 er organisert i 10 kapittel. Den reviderte utgåva frå 1674 har 12 kapittel (som Æneiden av Vergil). Diktet blei omsett til dansk ved I.H. Schønheyder så tidleg som i 1790 og til norsk av Arthur Olav Sandved i 1993 og 2005.
Byar i Italia
Dette er ei liste over byar i Italia etter folketeljinga i 2001.
Alfabetisk
Lista kan sorterast.
Slaget ved Casteldelfino
Slaget ved Casteldelfino fann stad i juli 1744 under den austerrikske arvefølgjekrigen mellom Frankrike og Kongedømet Sardinia.
Ja
Ja (norrønt já) er ein norsk interjeksjon og substantiv som uttrykkjer semje og stadfesting. Ja er som oftast det motsette av nei. Jau eller jo (norrønt jaur) er liknande ord som blir brukt til å stadfesta eit positivt innhald i samband med ei mogleg nekting.
Slaget ved Casteldelfino
Manøvreringar før slaget
Marquis de Camposanto, ein generalløytnant med fem bataljonar som utgjorde den åttande kolonnen, avanserte fram mot leiren til Pontcernieres nær Briancon, like før Varaita- og Mairadalane. Baillì du Givri, ein generalløytnant i styringa for dei ti bataljonane som utgjorde den niande kolonnen, tok Montgeneve-passet og gjekk ned i dalen Cesana for å lure den sardinske kongen Charles Emmanuel III. Givri gjorde ein skinmanøver og tok Gardetta i Bellinodalen, samt toppen av Col du Bondormir som ruva over Chateau Dauphin-dalen. Brigadegeneral François de Chevert kommanderte 1500 mann frå fleire regiment og fire kompani grenaderar frå brigaden til Poitou. Desse ni kolonnane var ved posisjonane dei hadde fått av Conti etter å ha vandra i eit kraftig regnvêr.
Fyrsten av Conti og Filip av Parma frå Spania gjekk ned Col de l’Argentera i front av kolonnen sin og tok Bersezio i Sturadalen. Generalløytnant Pallavicini frå Savoie vart informert av spionane sine om at tre fiendtlege korps var i ferd med å omringe dei og han forlet dei gode posisjonane ved Lobiera og leiren i Montagnetta. Etter å ha kome fram til posisjonen sin var fyrst Conti uroa over situasjoenn i kolonnane som kjempa til venstre for han. Marechal de camp de Villemur sende ein offiser med nyhende om sigeren til høgre, men bodbringaren drukna. Andre kurerar vart samstundes sende til Ballì de Givrì og Marquis Pallavicini, men dei nådde ikkje fram i tide til å stoppe dei fåfengte kampane i Varaitadalen.
Generalløytnant de Gandica føre den 7. kolonnen tok Acceglio i Mairadalen, og gjekk så til Varaitadalen for å gje støtte til den 8. og 9. kolonnen. Marquis de Camposanto, leiar av den 8. kolonnen, nådde fjellet Traversiera med fem bataljonar. For å kome hit måtte han marsjere ved foten av Mont Peirol, der han rykte fram mot den forskansa leiren på Bicocca-platået. Meininga hans var ikkje å gå til åtak, men berre skape litt støy og unngå hovudforskansinga ved Pierre Longue. Ballì de Grivri gjorde ein skinmanøver med den 9. kolonnen frå Briancon til den andre sida av Montgeneve. Han kom så tilbake og gjekk til Col d'Agnello. Han kommanderte Compte de Danois, ein generalløytnant, og ti bataljonar. Han hadde òg ein fortropp under Chevert, som kommanderte 1500 mann og fire kompani med grenaderar. Chevert gjekk til åtak på utposten Chayol den 16. juli, men trekte seg tilbake etter nokre skotutvekslingar med fienden nær Gardetta.
Natt til 16. og 17. juli slo franskmennene leir ved Chayol, medan Savoie-troppane hadde leir ved Gardetta.
Slaget
Ved hjelp av spionar visste Chevert posisjonen til fienden og at dei var om lag like mange. Han valde derfor å gå til åtak. Dei franske grenaderane hadde vanskar med gjere innrykk i Bondormir og måtte gå til åtak på fleire godt forsvarte bygningar i prosessen. På same tid hadde Danois kome med brigaden til Poitou. Chevert gav ordre om ein flankemanøver for å fange fienden, men sardiniarane trekte seg tilbake under dekning av 300 dragonar. Den franske armeen steig ned til Celle di Bellino etter å ha øydelagd bygningane i Gardetta. Dei sette så avstad mot Bondormir og hadde framleis vanskar med å ta skyttargravene. Frå her klatra dei over Pierrelongue og møtte andre fråskilde grupper som kom frå parallelle stiar. Chevert ønskte no eit storskala åtak og det franske krigsrådet gav løyve til eit storåtak dagen etter.
Så snart piemontesarane kunne sjå fienden på toppen av Pierrelongue øydela dei kommunikasjonslinjene frå Bondormir og gjorde klar eit forsvar. Fienden gjorde klar ein betre sikk-sakk-sti oppover Pierrelongue-ravinen på nordsida for å nå toppen av fjellet. Chevert måtte klargjere åtaket med 1500 mann og dei måtte ta Pas du Chat, ei djup kløft med sleipt terreng. I enden av denne kløfta låg 400 piemontesiske grenaderar og eit kanonbatteri. Då Chevert flytta seg var fjellet dekt av tjukk tåke, og han kunne ikkje sjå skyttargravene. Det vart avfyrt fleire salvar frå grenadarane som kunne høyre han, men ikkje sjå han. Chevert gav ordre om å gå raskare ned og setje på bajonettane, og unngå skotutveksling med fienden. Franskmennene gjekk til åtak og fienden trekte seg tilbake til redutten Baraccone under stor forvirring. Piemontesarane forlet telta sine og sette fyr på tre store mål for å informere garnisonen til Bicocca om at Pierrelongue var erobra av franskmennene.
Dei franske kolonnane kom ned frå Pierrelongue utan store tap, trass i kraftig bombardement frå fienden. Dei gjekk til åtak på den andre redutten på toppen av Battagliola, og tvinga sardiniarane på flukt. Franskmennene stoppa framrykkinga ved Battagliola og heldt denne posisjonen i om lag to timar for å gå til messe og ta seg ein kvil. Dei rykte seinare fram til den sterkt forsvarte Cavallo-redutten. Dei sardinske kommandørane var Verger og brigade-chevalieren Castagnole. Før slaget vart Verger, ein major frå regimentet i Provence, sent til Chevert for å sjå at overgjevinga gjekk rett føre seg og hindre at heile garnisonen var avretta. Verger avslo ønsket om overgjeving. Chevert gav ordre om eit nytt åtak, men han ønskte å informere de Givrì slik at han kunne kome til støtte. Chevert gav Givri melding om å ikkje gjere noko før han hadde fått ordre. Dårlege forsyningstilhøve gjorde at Chevert vart overbevist om at eit massiv åtak måtte til å redde situasjonen.
Troppane til Chevert skulle gå til åtak på batteriet, medan brigaden til Poitou skulle rykke fram til høgre for han. I midten var regimentet frå Provence. Oberst Salis måtte ta eit platå over Bellino-ravinen for å unngå fire sardinske bataljonar sør for fjellet.
Sidan ordren kom midt i kampen ønskte soldatane i regimentet til Poitou å halde fram kampen, og bad om flagget. Dette var ein farleg augneblink sidan kulene føyk overalt. Danois gav ordre om tilbaketrekking sidan mange av dei høgare offiserane anten var drepne eller hardt skadde, men soldatane ville ikkje lyde. Dei visste at tilbaketrekkinga ville verte farleg, og valde å gå for palisaden i staden for. Dei var heldige med at oberst Salis forlet posisjonen sin ei lita stund, og gjekk til åtak på redutten frå baksida. Denne handlinga avgjorde slaget, for då sardiniarane snudde seg får å stoppe åtaket til soldatane, gjekk ei ny gruppe franskmennene til åtak i forkant og tvinga sardiniarane til å overgje seg.
Slaget var over kl. 23 den 19. juli 1744. Den sardinske hæren mista 1350 mann, og dei franske tapa var òg store.
Karl Emmanuel III fjerna alt artilleri frå forta i San Carlo og Bertola an Chateau då han høyrte om nederlaget. Han gjekk til Chateau Dauphin og tok imot dei 200 overlevande frå Caval-massakren. Karl forlet så Chateau Dauphin og gjekk til Sampeyre, der han møtte general Guibert. Han gav òg ordre til riddarane frå Cumiana om å evakuere Mairadalen. Marquis de Frabosa vart bede om å forlate Sturadalen og dra til forsvarslinja ved Castigliole-Saluces, der hovudhæren venta. Den døde Pierrelongue vart gravlagd på slagmarka og dei skadde vart frakta til Chateau Dauphin. Dei franske skadde vart oppdaga i ruinane av redutten på Cavallo.
Etterverknad
Comte de Gages kom fram for seint med den spanske armeen, men skreiv til kollegaene sine. «Kanskje vi igjen får høvet til å måle oss med det motet franskmennene viste i denne krigen, men ingen arme vil nokon gong vise eit slikt høgsinn som eg såg ved Casteldelfino». Conti skreiv i ein rapport til Ludvig XV av Frankrike at «det var den mest strålande og livlege kamphandlinga eg nokon gong har sett. Mennene der synte eit mot hinsides all menneskelegheit.»
Medan slaget ved Casteldelfino pågjekk, flytta den spansk-franske hovudhæren seg mot sardiniarane i Sturadalen og klarte med kløkt å kome seg forbi dei fiendtlege skansane langs Stura di Demonte. Dei allierte hadde klart å nå slettene sør i Piemonte. Dette slaget vert i dag stundom kalla «Slaget ved Pierrelongue», for å skilje det frå det tidlegare slaget ved Casteldelfino, som fann stad i oktober 1743.
Epitel
Epitel, også kalla overflatevev, er eit vev som dekker dei fleste flatene i og på kroppen, i tillegg til at det dannar eksokrine og endokrine kjertlar. Det er særmerkt ved at cellene er tett samanknytte ved hjelp av cellekontaktar og at mellomcellesubstansen nesten er fråverande.
Klassifikasjon
Epitel er klassifisert etter form, laginndeling og enkelte andre spesielle eigenskapar:
Enkelte av kombinasjonane desse kategoriane antyder er ikkje faktisk eksisterande, men ikkje-kjertel-epitel omfattar
I tillegg har me undertypar av epitel, som
José Antonio Primo de Rivera
José Antonio Primo de Rivera var ein spansk politikar. Han var son til Miguel Primo de Rivera som var diktator i Spania frå 1923 til 1930.
Liv og gjerning
José Antonio vart fødd i Madrid. Han grunnla Falangistpartiet (Falange Española) i 1933. Partiet ynskte å gjera Spania til ein stat inspirert av tenkinga i fascismen. Ein skulle gjera slutt på motsetnadane mellom samfunnsklassane (klassekampen). Ved valet i 1936 fekk falangistane berre 0,7 % av røystene, men dei hadde stor vekst i oppslutnaden. Innan juli same år hadde dei meir enn 40 000 medlemar av partiet. José Antonio si syster starta organisasjonen Sección Femenina, kvinnerørsla til falangistane.
Primo de Rivera var tilhengjar av opprøret i juli 1936 mot den venstreorienterte republikanske regjeringa. I den spanske borgarkrigen vart falangistane dominerande i den meir vidfemnande politiske rørsla "nasjonalistane". José Antonio vart fanga den 6. juli 1936. Han vart halden fanga inntil han vart avretta i Alicante den 20. november 1936.
Cellekontakt
Ein cellekontakt er eit spesielt proteinkompleks som dannar kontakt mellom to celler eller mellom ei celle og mellomcellesubstansen den badar i. Cellekontaktar er spesielt vanlege mellom epitelceller og omfattar mellom anna
José Antonio Primo de Rivera
Liv og gjerning
Francisco Franco sitt diktatur laga til mykje persondyrking knytt til José Antonio. Han vart ein «martyr av krosstoget», jamfør det spanske omgrepet El Ausente. På ytterveggen i kvar soknekyrkje i Spania var der ein plakett som lista opp lokale soldatar som døydde i borgarkrigen. (Caídos por Dios y por España, «Fall for Gud og Spania»). José Antonio sitt namn stod fyrst på kvart skilt. José Antonio vart eit veldig vanleg namn i Spania.
Franco fekk bygd mausoleet Valle de los Caídos med tvangsarbeid. I mausoleet ligg liket av José Antonio. Den 20. november, nærare førti år seinare (1975), døydde Franco. Det er spekulert i om livet til Franco vart kunstig forlenga for at han kunne døy den symbolske dagen. Franco vart gravlagd ved sida av José Antonio. 20. november er framleis ein symbolsk dag for den ytre høgresida i spansk politikk.
Kjelder
?
Øvre Romerike prosti
Øvre Romerike prosti er eit tenestedistrikt i Borg bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Eidsvoll, Gjerdrum, Hurdal, Nannestad og Ullensaker i Akershus fylke. Prosten har sete på Jessheim.
Prostiet har historie minst attende til reformasjonen.
Sokn
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.
Prestegjeld
Prestetenesta var tidlegare organisert lokalt gjennom prestegjeld. Ordninga vart fasa ut frå 2004. Ved utfasinga hadde Øver Romerike prosti desse prestegjelda:
Dumoulin Islands
Dumoulin Islands er ei lita gruppe klipperike øyar nordaust i Archipel de Pointe Géologie, 2,5 nautiske mil (4,6 km) nord for Astrolabe Glacier Tongue. Den franske antarktisekspedisjonen under kaptein Jules Dumont d'Urville gjekk i land på ei av desse øyane, Rocher du Débarquement, den 22. januar 1840. Øyane vart grovt kartlagd av Australasian Antarctic Expedition, 1911–14, under Mawson, som kalla dei opp etter Clément Adrien Vincendon-Dumoulin, ein av dei franske geologane under den franske ekspedisjonen. Gruppa vart fotografert frå lufta av U.S. Navy Operation Highjump, 1946–47, og kartlagd på ny av Den franske antarktisekspedisjonen under André-Frank Liotard, 1949–51.
Fellype Gabriel
Fellype Gabriel er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Giovanni Pierluigi da Palestrina var ein italiensk organist og komponist frå renessansen. Han er den mest kjende av komponistane frå den romerske skulen på 1500-talet. Palestrina vart særleg kjend for kyrkjemusikken sin. Han hadde enorm innverknad på utvikla av kyrkjemusikken i den romersk-katolske kyrkja, og verka hans har ofte vore sett på som høgdepunktet for polyfoni i renessansen. Det er først i seinare år, med oppdaginga av mykje gløymd eller ukjend musikk frå renessansen at ein har klart å setje Palestrina skikkeleg inn i ein historisk samanheng.
Biografi
Palestrina starta som korgut i 1537 i Santa Maria Maggiore i Roma. I 1544 vart han organist i hovudkyrkja i heimbyen, St Agapito. Han gifta seg med Lucrezia Gori i 1547. Det musikalske førebiletet hans, og truleg og læremeistaren, var franskmannen Nicolas Gombert, den største polyfonikaren i renessansen før Palestrina.
Musikken til Palestrina
Ved sidan av Orlando di Lasso vert Palestrina rekna som ein av dei største komponistane i renessansen. Han skreiv hovudsakleg religiøs musikk og vert særleg høgt vurdert for messene sine.
Han etterlét seg 104 messer, 68 offertorium, 250 motettar, 45 hymner og salmar, 33 magnificatar (Marias lovsang) og litaniar, 4 eller 5 sett med lamentationes (klagesongar), minst 140 madrigalar og 9 ricercari for orgel.
Ein eigen musikalsk stil er kalla opp etter Palestrina, Palestrinastilen. Det er den jamne polyfonien på 1400-talet som i barokken utvikla seg til fuge. På 1600-talet vart denne stilen kalla prima practica, og han var mønster for mange komponistar, mellom anna Gregorio Allegri.
Påverknad
Johann Sebastian Bach studerte og framførte Palestrina sin Missa sine nomine medan han komponerte sin egen Messe i h-moll. Palestrina vert sett på som redningsmannen til kyrkjemusikken etter at han i samband med Tridentinerkonsilet komponerte Missa Papae Marcelli (Pave Marcellus-messa). Konsilet hadde vurdert å forby fleirstemmige messer, men Palestrina overbeviste konsilet om at det ikkje var naudsynt. Han heldt fram resten av livet sitt å komponere med målet om at musikken ikkje skulle overskugge teksten og at teksten skulle vere forståeleg.
Columbus
Columbus kan referere til
Stadar
USA
Boeing P-26 Peashooter
Det amerikanske P-26 med kallenamnet Peashooter, var eit jagarfly frå Boeing. Det var det første monoplane jagarflyet nytta av den amerikanske hæren. Flyet hadde jomfruturen den 20. mars 1932 og tatt i bruk i 1934. Flyet vart nytta av det amerikanske luftforsvaret i Filippinane så seint som 1941.
Nei
Nei (frå norrønt nei) er ein norsk interjeksjon og substantiv som uttrykkjer avvising, usemje, avslag eller negasjon på ein eller annan måte. Som regel er nei det motsette av ja.
I nokre tilfelle kan nei som svarord også uttrykkja semje. Dette skjer dersom spørsmålet er stilt med ein negasjon. På spørsmålet «Er du ikkje ferdig å studera enno?» vil det stadfestande svaret vera «nei». Dersom ein derimot svarer «jau», vil dette uttrykkja usemje med den underliggjande forventinga i spørsmålet.
Promised You a Miracle
Det var den einaste songen på albumet der Kenny Hyslop spelte trommer. Mike Ogletree og Mel Gaynor spelte på dei åtte andre spora.
Nei
Historiske nei
I samband med andre verdskrigen er fleire «nei» blitt hugsa. Etter invasjonen av Noreg under andre verdskrigen 9. april 1940 sa kongen i statsråd nei til eit tysk ultimatum om fullstendig overgjeving. Hendinga er blitt kjend som Kongens nei. Kong Haakon sa igjen nei til tyskarane i ein tale frå juli 1940, då han avviste ei krav om å abdisera.
Promised You a Miracle
Musikkvideoen var regissert av Steve Barron. Eit konsertopptak frå albumet Live in the City of Light kom ut i 1987.
Nei
Historiske nei
28. oktober 1940 svara også den greske statsministeren Ioannis Metaxas nei til eit ultimatum frå den italienske diktatoren Benito Mussolini om å få senda troppar inn i Hellas og okkupera visse «strategiske område». Statsministeren nekta, og Italia gjekk til krig mot landet. Hendinga er blitt markert som Okhi-dagen (Nei-dagen) sidan.
Nei i kampajar
Ordet nei er brukt i mange kampanjar og kamporganisasjonar. Her er nokre døme:
Primadonna
Primadonna (italiensk «førstedame») eller prima donna, opphavleg nytta i operaselskap, er den leiande songarinna i operahuset, den personen som dei viktigaste rollene ville vorte gjeven til. Primadonnaen var normalt, men ikkje nødvendigvis ein sopran. Den tilsvarande omgrepet på den mannlege hovudrolla (nesten alltid ein tenor) er «primo uomo».
Desse primadonnaene (prime donne på italiensk) vart ofte rekna som egoistiske, urimelege og irritable, med ein ganske høg oppfatning av seg sjølv som ikkje vart delt av andre. Om dei verkeleg er meir forfengelege eller meir temperamentsfulle enn andre songarar (eller andre folk i operahus) er ikkje underbygt; omgrepet skildrar ofte ein forfengeleg, motbydeleg og temperamentsfull person som ein trass irritasjon ikkje kan vere for utan.
Naoki Yagi
Naoki Yagi er ein japansk fotballspelar.
Norske Selskab
Norske Selskab var ein litterær selskapsklubb for norske studentar i København. Norske Selskab vart stifta i april 1772 av Ove Gjerløw Meyer, og var frå 1774 eit litterært selskap. Klubbens møtestad var i madam Juels Kaffehus i Læderstræde. Diktarar, andre forfattarar og filosofar i krinsen rundt diktaren Johan Herman Wessel var mellom medlemene.
Naoki Yagi
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Norske Selskab
Aktivitet
Det var ein herreklubb med livlege møte med talar, song og diskusjonar, diktresitasjonar, improvisasjonar og relativt jamne inntak av punsj. Klubben var på det mest aktive oppe i over 100 medlem.
Selskapet sette opp premiar for litterære verk, gav ut Poetiske Samlingar og arbeidde for å styrke norsk litteratur. Selskapets ideal var det klassisistiske med vekt på rein stil og klar form. Medlemene var Holberg-dyrkarar og heldt opp den romerske diktaren Horats som eit symbol på de uforgjengelege klassiske verdiane i motsetnad til romantikkens flyktige kjensler. Selskapets valspråk var Vos exemplaria graeca (gjer grekarane til førebilete).
Medlemene av Norske Selskab var også del i den veksande norsk-patriotiske rørsla som gjorde seg gjeldande dei siste tiåra av 1700-talet. Fleire av diktarane forfatta patriotiske dikt og skodespel. Diktarane stod i klassisistisk tradisjon, og deira hylling av norske bønder kan knytast til den franske hyrdediktinga tidlegare i det 18. hundreåret.
Klubben vart oppløyst i 1813 etter at kampen om eit eige norsk universitet var vunnen.
i 1818 blei det stifta ein selskapsklubb i Christiania som tok opp namnet Det Norske Selskab. Den reisa i 1885 eit monument over Wessel på Wesselsplass, og trykte opp igjen Poetiske samlingar i 1922 og gav ut i 1935 Norske Selskabs versprotokoll på grunnlag av dei bevarte avskriftene.
Bergensbanen
Bergensbanen eller Bergensbana er ei 50 mil lang einspora jarnbaneline mellom Bergen og Oslo. Lina er den høgastliggjande hovudlina i Europa ved å krysse Hardangervidda, med 1238 meter over havet som høgaste punktet på den noverande traseen. Lina vart opna av kong Haakon VII på Voss stasjon den 27. november 1909, og har vorte ein populær turistattraksjon.
Historie
Tanken om ei bane mellom Oslo og Bergen vart lansert 24. august 1871 av forstmeister A.T. Gløersen, i ein artikkel trykt i Bergensavisen. Initiativet har gjeve han heiderstittelen «Bergensbanens far». Framlegget hans vart møtt med skepsis frå mange hald. Hovudinnvendingane gjekk på at bygginga ville bli svært kostbar, at banen ikkje ville vere til særleg nytte for godstransporten og at bana lokalt var til avgrensa nytte sidan ho for ein stor del gjekk gjennom folketomme område. Dessutan ville vêrtilhøva gjere det vanskeleg å halde bana open vinterstid. Vossabana mellom Bergen og Voss blei opna i 1883, og ho gjekk etter traséen som òg var teken fram for Bergensbana. Då Stortinget endeleg tok ei avgjerd i 1894, etter eit lengre ordskifte om kva veg jarnbanelina skulle ta vidare over fjellet, valde innanriksminister Johan Thorne å trekkje seg. Hovudargumentet for bana var den lange reisetida mellom Bergen og Oslo; ei båtreise tok meir enn 50 timar. Mellom andre argument som vart trekte fram i debatten, var dei røynslene Fridtjof Nansen gjorde om landskapet då han i 1884 gjekk på ski over fjellet. Fyrst vart lina mellom Voss og Taugevatn godkjend av Stortinget, i 1898 vart resten av lina godkjend.
Frå fyrste stund var Bergensbana ein suksess målt i trafikktal. Han fekk snart tre gonger så mange reisande som Rørosbana mellom Trondheim og Oslo. I 1920–21 reiste 3,7 millionar passasjerar med bana. Dei mørke spådomane om ugjerlege vêrtilhøve slo heller ikkje til.
I 1957 var dei gamle damplokomotiva avløyste av dieseldrivne lokomotiv. I 1964 var jarnbana ferdig elektrifisert. I 1984 byrja difor NSB å køyre dei fleste persontoga om Drammen i staden for om Roa.
Jernbaneanlegget
Bergensbana hadde i 1909 ei lengd på 493 km. Bana hadde 182 tunnelar, med ei total lengd på 73 km. Den lengste tunnelen var han ved Trollkona, litt over 8 kilometer lang. Den lengste tunnelen i dag er, bortsett frå Liertunnelen på 10 700 meter, som eigentleg høyrer til Drammensbana, Finsetunnelen som er 10 300 meter lang og som stod ferdig i 1993. Den lengste brua på Bergensbana mellom Hønefoss og Bergen er Kongsnutbrua på 160 m, opna 1994. Den høgastliggjande stasjonen er Finse stasjon (1222 moh.), og det høgaste punktet på lina var Fagernut ved Taugevatn (1301 moh.). I dag er lina 409 km og høgaste  punkt, 1238 moh., ligg inni Finsetunnelen. Innkortinga kjem av bygging av fleire tunnelar, mellom anna Ulrikentunnelen.
Dei fullstendige planane for Bergensbana omfatta ei Ringeriksline direkte frå Hønefoss til Oslo. Men for å spare pengar vart den såkalla «grisekrøllen» om Roa i Lunner kommune vald i staden. Strekninga mellom Hønefoss stasjon i Ringerike kommune og Roa stasjon vart opna i 1909, og med det vart Bergensbana knytt til Gjøvikbana, og toga køyrde på Gjøvikbana inn og ut av Oslo. Gjøvikbana var knytt til jarnbanestasjonen Oslo Ø, som såleis vart stasjonen i Oslo for persontoga mellom Oslo og Bergen. For før Oslotunnelen vart bygd og Oslo Sentralstasjon opna, var det i Oslo to åtskilde endestasjonar for kvart sitt nett av jarnbaneliner, Oslo V for Drammensbana og Oslo Ø for dei andre jarnbanelinene inn til byen.
Ei anna rute mellom Hønefoss og Oslo går over dei to banene Randsfjordbana om Hokksund til Drammen stasjon, og Drammensbana mellom Drammen og Oslo. Etter at Liertunnelen mellom Lier og Asker stasjon vart opna på 70-talet, og Oslotunnelen og Oslo Sentralstasjon seinare vart opna, vart Drammensbana merkbart kortare og dobbeltspora heilt fram til sentralstasjonen, og i den seinare tida kom dessutan høgfartsbana Askerbana til som køyreveg på mykje av strekninga. I våre dagar går difor persontoga på Bergensbanen om Drammen, med dei føremonane dette gjev for dei av passasjerane på Bergensbana som skal til eller frå desse folkerike områda, eller som òg skal nytte toga på Vestfoldbana eller Sørlandsbana på ein del av reisa, og kan byte tog på Drammen stasjon. Strekninga frå Hønefoss stasjon til Roa stasjon vart etter denne omlegginga berre nytta av godstoga mellom Bergen og Oslo, som framleis skal gå over Gjøvikbana, og har no fått namnet Roa-Hønefosslina.