cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paton Peak
Paton Peak er det høgaste punktet, 740 moh, på Beaufort Island i Ross Archipelago. Det vart namngjeve av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE) (1958–59) etter James Paton, ein sjømann som reiste minst seks gonger til Rosshavet. Han tente først på «Morning», støtteskipet under Discovery-ekspedisjonen (1901–04), og var den første som gjekk i land på øya, då han gjekk over isen frå skipet, noko han ikkje hadde løyve til.
Miriam Makeba
Miriam Makeba sin best kjende song er truleg «Pata Pata» frå 1957, følgd av «The Click Song», ei tolking av ein tradisjonell xhosasong som gjer bruk av klikkelydar og swahilisongen «Malaika». Ho samarbeidde musikalsk med ei rekkje artistar, som Harry Belafonte, Dizzie Gillespie, Paul Simon og Hugh Masekela.
Som følgje av antiapartheidarbeidet sitt blei Makeba utestengd frå Sør-Afrika i 1960-åra. Etter eit vitnesbyrd for generalforsamlinga i SN i 1963 blei ho fråteken statsborgarskapet sitt. Sjølv leia ho ein kultur-boikott av landet. Ho kunne først venda tilbake til fødelandet etter at apartheidstyret fall i 1990.
Makeba var gift fleire gonger. I 1950 fekk ho sitt einaste barn, dottera Sibongile (Bongi). Ho var gift med musikaren Hugh Masakela frå 1962 til 1964. Frå 1968 til 1978 var ho gift med Stokely Carmichael (seinare Kwame Touré). Hans tilknyting til Black Panthers førte til at ho blei utestengd frå musikklivet i USA i ei årrekkje. Paret slo seg ned i Guinea, der Makeba budde i fleire år og blei gjort til SN-utsending for. Etter at dottera hennar døydde i barsel flytta ho til Brussel i Belgia.
Miriam Makeba var aktiv musikar også på sine eldre dagar. Ho døydde av hjarteåtak i 2008 etter å ha opptredd på ein konsert retta mot camorraen (mafiaen) i Napoli.
Filmar
(utval)
Kokhav Michael
Kokhav Michael (hebraisk skrift כּוֹכַב מִיכָאֵל, tyder 'Michaelstjerna') er ein moshav sør i Israel. Han ligg mellom Kiryat Gat og Ashkelon og høyrer til Hof Ashkelon regionale kommune. I 2006 hadde han 579 innbyggjarar.
Historie
Moshaven vart grunnlagd i 1950 av immigrantar frå Irak nær staden til den fråflytta arabiske landsbyen Kawkaba (som moshaven har delar av namnet sitt frå; den andre halvdelen er frå Michael Sobell, ein britisk filantrop). Seinare kom det til immigrantar frå Argentina i 1962.
Al Batinah Sør guvernement
Al Batinah Sør guvernement er eit guvernement i Oman. Det vart skapt den 28. oktober 2011 då Al Batinah-regionen vart delt inn i Al Batinah Nord guvernement og Al Batinah Sør guvernement. Regionssenteret i guvernementet er Rustaq.
Provinsar
Al Batinah Sør guvernement består av seks provinsar (wilayat):
Doug Yule
Douglas Alan Yule er ein USA-amerikansk musikar og songar, mest kjend som medlem av The Velvet Underground frå 1968 til 1973.
Då John Cale fekk sparken i The Velvet Underground av Lou Reed i 1968, kom Yule inn i bandet. Broren til Yule, Billy, var òg med i bandet ei stund då den faste trommisen Maureen Tucker vart gravid. Lou Reed slutta i The Velvet Underground i august 1970, og Yule valde å halde fram i lag med resten av bandet. Han tok då over på solovokal. Seint i 1972 slutta resten av bandet og Yule vart det einaste medlemmet som var att. Han fekk med seg studiomusikarar og spelte inn albumet Squeeze seint i 1972. Det kom ut i 1973 og var i røynda eit soloalbum av Yule. Bandet vart oppløyst kort tid etter.
I 1974 spelte Yule med Reed att, då han spelte bass på soloalbumet Sally Can't Dance (1974). og Coney Island Baby i 1975.
Yule spelte òg med Elliott Murphy, og vart med i bandet American Flyer som trommeslagar og korsongar.
Minimumstemperatur
Minimumstemperatur er den lågaste temperaturen målt i løpet av eit tidsrom, som til dømes eit døgn eller ei natt. Det kan mellom anna målast med hjelp av eit minimumstermometer eller eit ekstremtermometer.
Wayne Cook
Wayne Cook er ein USA-amerikansk klaverspelar, mest kjend som medlem i Steppenwolf og Player. Han var med på å skriva instrumentalen «Lip Service» og spelte klaverinstrument på Steppenwolf-albumet Skullduggery frå 1976. Året etter vart han med i Player, og medverka på deira andre album Danger Zone i 1978 og Room with a View i 1980.
Hagebrannlilje
Hagebrannlilje (Lilium ×hollandicum), òg kalla hollandbrannlilje, er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Hagebrannlilje er ein hagehybrid med brannlilje og  som foreldreartar (L. bulbiferum × maculatum).
I Noreg er hagebrannlilje ein framandart som er innført som prydplante. Han er kjend frå bestandar i hagar og parkar frå 1928, men er først funnen i naturen i Østfold og Oslo frå 2007. I Framandartslista 2018 er arten registrert med låg risiko (LO).
Lyttelton Ridge
Lyttelton Ridge er ein mørk, taggete rygg med ei høgd på 425 moh, som strekkjer seg 4 nautiske mil (7 km) nordvest til søraust langs vestsida av Churchill Peninsula, på austkysten av Graham Land på Den antarktiske halvøya. Han vart kartlagt i 1947 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), som namngav han etter Oliver Lyttelton som då var britisk produksjonsminister og medlem av Krigskabinettet. Han vart fotografert av lufta i løpet av 1947 av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) under Finn Rønne.
Ugain Point
Ugain Point (bulgarsk нос Угаин, ‘Nos Ugain’) er eit nes på vestkysten av Rugged Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis mellom Smyadovo Cove i nord og Bogomil Cove i sør. Det ligg 1,76 km nord-nordvest for Benson Point, 970 m nord for Kokalyane Point og 1,55 km sør for Cape Sheffield.
F-117 Nighthawk
Lockheed F-117 Nighthawk
Haugaland videregående skole
Haugaland videregående skole er ein vidaregåande skule i Haugesund i Rogaland, skipa i 1896 som Haugesund Tekniske Aftenskole. Skulen har 800 elevar og 170 tilsette, og tilbyr studiespesialiserande allmennfag, påbygg og fem yrkesfaglege utdanningsprogram; Bygg- og anleggsteknikk, Design og handverk, Helse- og sosialfag, Service og samferdsel og Teknikk og industriell produksjon.
Ålgård gamle kyrkje
Ålgård gamle kyrkje er ei langkyrkje frå 1917 i Gjesdal kommune i Rogaland fylke. Kyrkja vart avløyst av ei ny kyrkje i 2015, og per 2018 visste ein ikkje sikkert kva som ville skje med kyrkja. Somme tok til orde for å leige ut kyrkja til ein ortodoks serbisk kyrkjelyd.
Stilen er typisk for kyrkjene til arkitekt Ole Stein. Inne i kyrkja er det orgelgalleri ved inngangen, og koret er apsidalt avslutta. Altartavla har eit bilete av oppstoda måla av Erling Hodne i 1969.
Vokil Point
Vokil Point (bulgarsk нос Вокил, ‘Nos Vokil’) er eit nes på sørvestkysten av Snow Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis som stikk 300 m ut i Boyd Strait.
Øya er kalla opp etter den bulgarske herskarfamilien Vokil (700-talet).
Mash'en
Moshaven vart grunnlagd i 1949 av immigrantar frå Jemen. Namnet er teken frå Jesaja 3:1.
Lockheed F-117 Nighthawk
F-117 Nighthawk er eit amerikansk angrepsfly. Flyet var det første luftfartøy i verda som var utvikla for å utnytta stealth-teknologi, som gjer flyet vanskeleg å observera på radar. Utvikling av flyet starta i 1978 og det vart første gong floge i 1981. Først i 1988 vart eksistensen til flyet offentleg kunngjort. Det siste flyet vart overlevert U.S. Air Force (USAF) i 1990. Utfasinga av F-117 vart fullført i 2008.
Birkebeinerne
Birkebeinerne er ein norsk historisk dramafilm frå 2016. Filmen var regissert av Nils Gaup og skriven av Ravn Lanesskog. Hovudrollene vert spelte av Jakob Oftebro, Kristofer Hivju, Pål Sverre Valheim Hagen, Benjamin Helstad, Thorbjørn Harr, Stig Henrik Hoff og Nikolaj Lie Kaas. Filmen er basert på den verkelege historia om birkebeinarane sin innsats for å redde kongsonen Håkon Håkonsson i borgarkrigen mellom dei to gruppene baglerane og birkebeinarane i 1206.
Filmen hadde kinopremiere i Noreg 12. februar 2016. Rettane til filmen blei selde til ca. 60 land.
Handlinga
Året er 1204 og Noreg vert herja av borgarkrig. På den eine sidan står dei fattige birkebeinarane, og på den andre sida står baglarane, som er støtta av danskane og den rike pavekyrkja. Når birkebeinarkongen Håkon Sverresson døyr på uforklarleg vis, trur heile kongeriket at blodslinja i kongsætta er blitt broten, at det ikkje finst nokon ny arving. Rett før han døyr avslører kongen at han har ein uekte son, som må bli den neste kongen.
Baglarane får høyre om kongesonen, og no er den viktigaste oppgåva til birkebeinarane å halde guten i live. Med baglarane jagande rett bak, må dei to birkebeinarane Skjervald og Torstein frakte guten til Nidaros i tryggleik. Dette er starten på ei livsfarleg og dramatisk flukt på ski over fjellet. Ein tur som vil endre Noregs historie for alltid.
Simpson Rocks
Simpson Rocks er ei gruppe holmar, 10 meter over havet, omgjeve av grunner, som ligg 9 km nordaust for Cape Melville på King George Island i Sør-Shetlandsøyane. Namnet «Simpsons Islands» finst på eit kart frå 1825 av den britisk selfangaren James Weddell, men «rocks» vert rekna som meir skildrande.
Birkebeinerne
Historisk korrekt?
Filmen viser sanninga om den brutale borgarkrigen i Noreg på 1200-talet, mellom dei to rivalene birkebeinarane og baglarane. Samstundes kan ein stille seg kritisk til kampstilen, og ifølgje journalist Odd Hostad er det mange detaljer som er utelatt. Han hevdar også at bodskapen forsvinn i dei dominerande actionscenene, noko som gjer han mindre realistisk. Han klagar også på kampstilen, og seie at settingen ikkje samspelar heilt med røynda.
Utgjeving
Birkebeinerne hadde premiere på kino 12. februar 2016 i Noreg, og filmen vart utgjeve på Blu-Ray og DVD 6. juni 2016. I USA ble filmen, The Last King, utgjeve 17. juni 2016.
Mottaking
NRK Filmpolitiet gav filmen terningkast 4, og skreiv at “Det blir kanskje ikke pustet nok liv inn i alle figurene, og selv heltene får litt for lite spillerom, men filmen lever godt når den utvikler seg til å bli noe vi nordmenn er i overkant opptatte av, nemlig et viktig og spennende skiløp!”
Veit
Veit (norr. veit, av veita, leie vatn i grøft) tyder eigentleg grøft, men blir ofte brukt som namn eller del av namn på bakgater og smug/smau. Nemninga er særleg vanleg i Trondheim og Trøndelag elles, men både Bergen og Oslo har ein gatestump som heiter høvesvis Veiten og Veita.
Vetrino
Kommunen har eit areal på 294 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 10 052 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 1 062 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Sinbad Rock
Sinbad Rock er ein låg holme som ligg 2,3 km vest-nordvest for Square End Island, utanfor vestenden av King George Island i Sør-Shetlandsøyane. Holmen vart kartlagt i 1935 av mannskap på RRS «Discovery II» under Discovery Investigations, men namnet vart først nytta på eit kart frå 1948 basert på denne kartlegginga.
Patterson Peak
Patterson Peak er ein fjelltopp, 1610 moh, som ligg ved sørenden av Medina Peaks, 4 nautiske mil (7 km) nordvest for Anderson Ridge i Dronning Maudfjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Clair C. Patterson, som var glasiolog ved Byrd-stasjonen, sommaren 1965-66.
Bar'am
Bar'am (hebraisk skrift, tyder Son av folket) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg kring 300 meter frå grensa til Libanon nær ruinane av den gamle jødiske landsbyen Kfar Bar'am. Bar'am nasjonalpark er kjend for ruinane av ei av dei eldste synagogene i Israel. Kibbutzen høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.
Historie
Bar'am vart grunnlagd i antikken. På eit ukjend tidspunkt etter den arabiske erobringa av området på 600-talet, men før 1200-talet, flytta den jødiske folkesetnaden frå landsbyen, som vart ein blanda landsby med kristne og muslimar kalla Kafr Bir'im. Innbyggjarane vart drivne bort av det israelske forsvaret i november 1948. I 1949, på grunn av nærleiken til grensa, tillet ikkje den nye Staten Israel å la dei arabiske innbyggjarane få flytte heim att til grensesonen av tryggleiksårsaker, og det inkluderte Bir'imref>Israel's border wars, 1949-1956: Arab infiltration, Israeli retaliation, and the countdown to the Suez War, Benny Morris, 2nd Edition, Oxford University Press, 1997, p. 124 Bar'am vart grunnlagd den 14. juni 1949 for å vakte og halde grensa til Libanon av demobiliserte Palmach-soldatar. Den muslimske folkesetnaden vart tvinga bort og trass i at ein dom gav den lokale kristne folkesetnaden løyve til å bli verande, vart landsbyen bombardert og øydelagd av det israelske luftforsvaret. Kubbutzen vart grunnlagd som ein verdsleg busetnad under Hashomer Hatzair-rørsla. Kibbutzen, som har meir enn 250 medlemmar og 200 barn, veks framleis, trass i plasseringa så nær nordgrensa.
Intimate and Live Tour
Intimate and Live Tour var ein konsertturne den australske songaren Kylie Minogue gjorde i 1998 i samband med studioalbuma Kylie Minogue og Impossible Princess.
Distriktet Neusiedl am See
Distriktet Neusiedl am See er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Burgenland i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 1038 km² og har nær 60 000 ibuarar (2019). Byen Neusiedl am See er administrasjonssenter for distriktet.
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 27 kommunar, av dei to bykommunar og 11 såkalla 'Marktgemeide'.
Økonomisk kriminalitet
Økonomisk kriminalitet (forkorta til økokrim) er kriminelle handlingar gjort i næringsverksemd. Omgrepet vert særleg nytta om økonomiske lovbrot mot det offentlege, som til dømes skatteunndraging, mellom næringsdrivande, som bedrageri og mot forbrukarar.
Den sentrale eininga for etterforsking av økonomisk og miljøkriminalitet kom i drift i 1989.
Austafrikansk tid
Austafrikansk tid, eller East Africa Time, EAT, er ei tidssone som blir brukt i den austlege delen av Afrika. Austafrikansk tid ligg tre timar framfor Coordinated Universal Time (UTC+3), som er det same som moskvatid og austeuropeisk sommartid.
Sidan mesteparten av denne tidssona ligg nær ekvator, er det inga nemneverdig endring i dagslengda gjennom året. Ein har difor ikkje ei eiga sommartid.
Bruk
Austafrikansk tid blir brukt av følgjande land:
Stripedelfin
Stripedelfin, Stenella coeruleoalba, er ein tannkval i delfinfamilien. Han finst i tropiske og tempererte farvatn rundt heile jorda, men nær kysten berre i område der vatnet er djupt heilt til nær kysten. Det vert drive relativt omfattande fangst på stripedelfinen frå Japan, der det vart fanga rundt 500 dyr i året i tiåra rundt år 2000. Han kan finnast som gjest i norske farvatn.
Syrezol Rocks
Syrezol Rocks er ei lita gruppe holmar som ligg 1,5 km vest for Martins Head ved austsida av innløpet til Admiralty Bay på King George Island i Sør-Shetlandsøyane. I 1908-10 gav den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot namnet «Cap Syrezol» til eit nes mellom det som no er Martins Head og Chabrier Rock. Sidan det ikkje er noko særskild nes her, vart namnet flytta til desse holmane for å bevare det originale namnet.
Vedavågen
Vedavågen er eit sokn og ein tidlegare tettstad i Karmøy kommune i Rogaland fylke.
Veavågen (Vedavågen) tettstad
Tettstaden var frå begynninga ein strandstad, og er frå siste hundreårsskiftet samanvaksen med Åkrehamn til den samanhengande tettstaden Åkrehamn/Vedavågen.
som òg har vore ein eigen kommune. Dei aller flesta av innbyggjarane bur i tettstaden Åkrehamn/Vedavågen.
Vedavågen sokn
Soknet har 2 844 innbyggjarar (2013), og vart oppretta i 2012 ved frådeling av den nørdste delen av Åkra sokn. Det ligg på vestsida av øya Karmøy og høyrer til Karmøy prosti.
Pegmatite Peak
Pegmatite Peak er ein fjelltopp (790 moh) langs vestsida av Koerwitzbreen, kring halvvegs mellom hovudtoppane Medina Peaks og Mount Salisbury i Dronning Maudfjella. Det vart først kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Det fekk dette namnet av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1969–70, på grunn av store, kvite gangar av pegmatitt på søraustsida av fjellet.
Økonomisk kartverk
Økonomisk kartverk er ein kartserie i Noreg for planlegging og ressursforvalting i målestokk 1:5000 og 1:20 000. Kartverket består av topografiske tilhøve, administrative grenser, eigedomsgrenser, bygningar og jordbonitet.
Alt i 1805 vart det starta med detaljert oppmåling av arealressursane, men det stoppa opp i 1814. Den planmessige økonomiske kartlegginga av landet kom ikkje i gang igjen før nesten 150 år seinare. Den første utgåva av økonomisk kartverk for heile landet var på plass først i juni 2002.
Madonnalilje
Madonnalilje (Lilium candidum) er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Balkan og Vest-Asia.
I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten er registrert forvilla ved Lillesand i 2002. I Framandartslista 2018 er arten ført opp med ingen kjend risiko (NK).
Ledd
Eit ledd eller ein artikulasjon (av lat. articulus, junctura eller articulatio) skildrar området der to knoklar møter kvarandre. Dei er bygd for å støtte rørsle (med unntak av ledda i skallen, korsbeinet, brystbeinet og bekkenbeinet) og for å gje mekanisk støtte. Dei vert klassifiserte som strukturelle (faste) og funksjonelle (rørlege eller «frie»).
Klassifisering
Ledd har i hovudsak ei strukturell og funksjonell klassifisering. Strukturell klassifisering er bestemd av korleis knoklane festar seg til kvarandre, faste ledd, medan funksjonell klassifisering er bestemd av graden av rørsle mellom dei artikulerande knoklane, rørlege ledd. I praksis så er det ei monaleg overlapping mellom dei to klassifiseringsformene.
Ein leddfasett vert i hovudsak rekna som eit lite ledd, særleg når ein snakkar om ledda i ribbeina.
Faste ledd (bindevev)
Strukturell klassifisering namngjev og delar ledd i høve til bindevevstypen som festar knoklane til einannan. Det finst tre strukturelle klassifiseringar av ledd:
Rørlege ledd
Ledd kan òg klassifisast funksjonelt i høve til typen og graden av rørsle:
Ledd kan òg klassifiserast i høve til kor mange aksar dei rører seg i: einaksa ledd (monoaksiale eller uniaksiale), toaksa ledd (biaksiale) og fleiraksa ledd (multiaksiale). Ein annan klassifisering baserar seg på fridomsgraden til leddet, og vert delt mellom éin, to eller tre fridomsgrader. Ein annan klassifisering er i høve til talet på leddflater, og formene på desse: flate, konkave og konvekse overflater.
Biomekanisk klassifisering
Ledd kan òg klassifiserast i høve til dei anatomiske eller biomekaniske eigenskapane til ledda. Dei kan delast inn anatomisk i enkle, samansatte og komplekse, avhengig av kor mange knoklar som er involvert:
Anatomisk
Ledd kan òg klassifiserast anatomisk i dei følgjande gruppene:
Stealth-teknologi
Stealth-teknologi dekkjer eit breitt spekter av teknikker som vert nytta til å gjera fly, skip og missil mindre synlege på radar, infraraud teknologi eller andre teknologier som er meint å sjå dei.
Eit fartøy med stealth-teknologi vil typisk vere designa frå byrjinga til å ha ein så liten signatur som mogeleg på radar og infraraude overvakingssystem.
Stealth-teknologi på kampfly
Mykje av teknikken er at flyet får runde og glatte kantar, slik at radarbølgene vert skubba vekk frå flyet til alle kantar, og ikkje vert reflekter attende til radaren. Dersom flyet skal nyttast i kamp, til dømes F-22 og F-35, er det òg montert avkjøling på etterbrennaren, slik at vermesøkjande missil ikkje lett kan låsast fast til flyet som mål.
Shoemaker Peak
Shoemaker Peak er eit fjell på austsida av Ahrnsbrakbreen, 5 km aust-søraust for Sutton Peak i Enterprise Hills i Heritage Range. Det vart kartlagd av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961-66. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Dawaine A. Shoemaker, ein meteorolog ved Little America V-stasjonen i 1958.
Evansville
Evansville er ein by sør i delstaten Indiana i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1812, er fylkessete i Vanderburgh County. I 2002 hadde Evansville 118 414 ibuarar.
Vund Point
Vund Point (bulgarsk нос Вунд, ‘Nos Vund’) er eit nes heilt aust på Rugged Island utanfor vestkysten av Byers Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av selfangarar.
Neset er kalla opp etter Vund, ein bulgarsk herskar i Kaukasus som grunnla fyrstedømet Vanand i Armenia i 32-20 fvt.
Neset ligg 1,05 km nordaust for Radev Point, 1,31 km søraust for Herring Point og 2,03 km vest-nordvest for Laager Point på Livingston Island.
Det økonomiske samordningsrådet
Det økonomiske samordningsrådet var eit rådgjevande organ for den norske regjeringa og administrasjonen i særleg viktige økonomiske saker. Rådet vart skipa ved kongeleg resolusjon den 4. mai 1945, men vart oppløyst alt i 1954.
Saker som organet handsama var mellom anna forsyningsspørsmål, pengepolitikk og prispolitikk.
Etruria
Etruria var ein etruskisk region i antikken i sentrale Italia, eit område som i dag er Toscana, Lazio og Umbria. I greske og latinske tekster blei Etruria referert til som Tyrrhenia (gresk Τυρρηνία). Etruria var ein av dei viktigaste bystatane på Den italienske halvøya før han fall inn under den romerske republikken på 200-talet f.Kr. Etruria var dominerande på halvøya etter 650 f.Kr. Territoria deira omfatta områda rundt elva Po, Latium, og heldt fram heilt ned til dei greske koloniane i Sør-Italia.
Tananger kapell
Tananger kapell (tidlegare Tananger kyrkje) er ei langkyrkje frå 1879 i Sola kommune i Rogaland fylke. Kapellet er av tre og har 280 sitjeplassar. Arkitekt var Hans Ditlev Franciscus von Linstow.
Etruria
Etruskisk Etruria
Oldtidsfolka i Etruria var etruskarar, og den komplekse kulturen deira var sentrert rundt talrike bystatar som hadde framgang under villanovatida på 800-talet f.Kr. og var særs mektige under dei orientaliserande arkaiske periodane.
Tananger kapell
I 2002 vart kapellet avløyst som soknekyrkje av den nye Tananger kyrkje, som står rett ved sida av kapellet.
Det er kyrkjegard sør for kapellet.
Etruria
Etruskisk Etruria
Etruskarane var ein dominerande kultur i Italia ved 650 f.Kr. Dei overgjekk andre gamle italiske folk som ligurarar, og ein kan sjå innverknaden deira bortanfor grensene til Etruria i Podalen og Latium, i tillegg til i Campania og gjennom kontakten deira med dei greske koloniane i sørlege Italia, inkludert på Sicilia. Ein del etruskiske graver, slik som Tumulus di Montefortini ved Carmignano i Toscana, har fysiske bevis på handel i form av gravgods; koppar laga i fajanse er særskilde døme. Slik handel skjedde anten direkte med Egypt, eller via mellomledd som greske eller etruskiske sjøfolk.
I ein periode mellom 600 og 500 f.Kr. danna 12 etruskiske bystatar ei laus samanslutting kalla det etruskiske forbundet, eller forbundet av dei tolv statane. Etruskisk var det offisielle språket ved møta.
Roma, som var avgrensa frå Etruria av skogen Silva Ciminia, var sterkt påverka av etruskarane. Ei rekkje etruskiske kongar herska over Roma frå til 509 f.Kr. då den siste etruskiske kongen, Lucius Tarquinius Superbus, blei avsett og den romerske republikken blei skipa. Etruskarane har fått æra for å ha påverka utforminga av arkitektur og rituell praksis i Roma; det var under etruskiske kongar at viktige byggverk og strukturar som Jupitertempelet, Cloaca Maxima og Via Sacra blei grunnlagde.
Romersk Etruria
Den etruskiske sivilisasjonen var ansvarleg for at mykje av at den greske kulturen vart importert til den tidlege romerske republikken, inkludert dei tolv olympiske gudane, dyrking av oliven og druer, det latinske alfabetet, tilpassa frå det greske alfabetet, arkitektur som bogar, og sanitære system som kloakk og drenering.
Då Etruria blei erobra av den romerske republikken blei latin det offisielle språket. Etruskisk hadde påverka latin, men blei til slutt fullt erstatta av det. Den siste kjende personen som kunne lesa etruskisk var keisar Claudius (10 f.Kr.–54 e.Kr.), som sette saman ei ordliste og eit verk i tjue skriftrullar om etruskarar, Tyrrenikà. Begge desse er no tapte.
I Augustus si organisering av Italia blei Etruria namnet på ein region (Regio VII), som grensa mot Tiber, Tyrrenhavet, Dei apuaniske alpane og Appenninane. Dette var omtrentleg det same området etruskisk Etruria omfatta.
Etruria i moderne tid
Det klassiske namnet Etruria blei gjenoppliva tidleg på 1800-talet og nytta for kongeriket Etruria, ei kortvarig skiping av Napoléon Bonaparte i Toscana som varte frå 1801 til 1807.
Byar
Latinske og italienske namn er gjevne mellom parentesane:
Middeltemperatur
Middeltemperatur er eit mål på gjennomsnittleg temperatur i løpet av eit tidsrom, til dømes eit døgn, ein månad eller eit år.
Utrekningsmåten er avhengig av kor god tilgang ein har til temperaturdata. I minste fall vert middeltemperaturen utrekna som gjennomsnittet av maksimums- og minimumstemperatur, det vil sei summen av maksimums- og minimumstemperatur delt på to.
Marescot Ridge
Marescot Ridge er ein rygg som består av fleire isdekte åsar, den høgaste Crown Peak (1185 moh) ved sørenden av ryggen. Han ligg 2 nautiske mil (3,7 km) innover frå Marescot Point langs nordvestkysten av Trinityhalvøya. Denne ryggen vart truleg observert av kaptein Jules Dumont d'Urville den 27. februar 1838, då han namngav nærliggande «Cap Marescot» (no Marescot Point). Etter landmålinga si i 1946 gav Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) namnet Marescot Ridge til denne ryggen.
Middeltemperatur
Ved stasjonar som har målingar kl. 0600, 1200 og 1800 UTC i tillegg til registrering av maksimums- og minimumstemperatur, vert døgnmiddeltemperatur rekna ut frå dette, men etter faktorar som kan vere stasjonsavhengige. Ved automatstasjonar vert gjennomsnittet temperaturmålingar gjerne rekna ut for kvar time.
Slaget i Fundybukta
Slaget i Fundybukta den 14. juli 1696 var eit sjøslag mellom Frankrike og England mot slutten av Kong Vilhelm-krigen. Slaget stod i Fundybukta utanfor dagens Saint John i New Brunswick. Dei engelske skipa vart sende frå Boston for å avskjere forsyningane som vart tekne av den franske offiseren Pierre Le Moyne d'Iberville frå Quebec til hovudstaden i Acadia, Fort Nashwaak (Fredericton i New Brunswick) på Saint John-elva. Dei franske krigsskipa «Envieux» og «Profond» kapra den engelske fregatten «Newport» (24 kanonar), medan den engelske fregatten «Sorlings» (34 kanonar) og eit hjelpefartøy kom seg unna.
Slavotin Point
Slavotin Point (bulgarsk нос Славотин, ‘Nos Slavotin’) er eit lågt, klipperikt nes på søraustkysten av Nelson Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis, som ligg 4,47 km vest-sørvest for Duthoit Point, 4,17 km aust-nordaust for Ivan Alexander Point og 11,31 km nord for Ross Point.
Neset er kalla opp etter busetnaden Slavotin nordvest i Bulgaria.
Handball-NM 2009/Kvinner
Noregsmeisterskapen i handball 2009 for kvinner vart vunne av Larvik Håndballklubb etter finalesiger 33 – 22 over Byåsen Idrettslag frå Trondheim.
Finalen
Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum onsdag 30. desember 2009 framfor 3 390 tilskodarar. Larvik drog frå allereie frå start og leia 18 – 13 ved pause. I den andre omgangen auka forspranget jamnt og trutt, til sist skilde det elleve må mellom dei to finalistane.
Byåsen-måla kom frå Iva Zamorska 8, Camilla Herrem 4, Raja Toumi 2, Gina Lorentsen 2, Gøril Snorroeggen 2, Ida Alstad, Marit Malm Frafjord, Mari Molid og Inga Berit Svestad, 1 mål alle. Målvakt: Kari Aalvik Grimsbø.
Trøffel
Trøflar er knollforma soppar som veks under jorda og ofte er høgt skatta for si gode lukt og smak. Ein finn trøffel i ordenen Tuberales, der slekta Tuber blir kalla «ekte trøflar». Dei beste mattrøflane veks hovudsakleg mellom 40. og 46. breiddegrad i Europa. Dei høgast skatta artane er den svarte, vortete Périgord-trøffelen, Tuber melanosporum og den kvite, glatte Piemonte-trøffelen, T. magnatum. Det veks også trøflar lenger mot nord, som raudbrun trøffel (T. rufum), som også finst i Noreg, men ikkje har mykje matverdi.
Vokster og dyrking
Trøflar dannar sopprot, mykorrhiza, med tre. Dei dannar sporesekkar innvendig, i buktande gangar som gjev soppkjøtet ein marmorert utsjånad. Ordet «trøffel» kjem frå fransk truffe som har samanheng med det latinske tumere, 'å svulma'.
Dei beste mattrøflane veks hovudsakleg i kalkjord med eik. Trøffelkultur finst særleg i Spania, Portugal, Frankrika, Italia og på Balkan. Ein har drive med trøffeldyrking sidan 1800-talet gjennom å planta nøtter frå trøffelinfiserte eiketre. I dag skjer dyrkinga hovudsakleg ved at ein podar soppmycel i småtre før ein plantar dei ut. Til å lukta fram trøflar slik at ein kan hausta bruker ein dresserte hundar eller svin. I løpet av ein god dag kan ein finna 10–12, av og til heile 20 kg trøflar. Dei beste trøffelkulturane gjev rundt 100 kg årleg per hektar.
Eisenstadt-Umgebung
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 23 kommunar, av dei to bykommunar og 10 såkalla 'Marktgemeide'.
Mavki'im
Mavki'im (hebraisk skrift מַבְקִיעִים, tyder Gjennombrot) er ein moshav sør i Israel. Han ligg nær Ashkelon og høyrer til Hof Ashkelon regionale kommune. I 2006 hadde han 320 innbyggjarar.
Moshaven vart grunnlagd i 1949 som ein kibbutz av demobiliserte IDF-soldatar som hadde immigrert frå Ungarn, og vart bygd på landområdet til den avfolka arabiske landsbyen Barbara. I 1954 vart han omgjort til ein moshav shitufi. Namnet syner til gjennombrotet til IDF mot den egyptiske hæren i området under den arabisk-israelske krigen i 1948.
I 2005 tok moshaven i mot 25 familiar som vart evakuerte frå Pe'at Sadeh under den israelske tilbaketrekkinga frå Gazastripa.
Lady Writer
«Lady Writer» er ein song av Dire Straits frå albumet Communiqué frå 1979. Då Mark Knopfler vart spurt om kva songen handla om, så sa han at han sat og såg på TV ein dag, og det var ein kvinneleg forfattar på TV og at det var der ideen kom frå. Fordi songen seier at forfattaren «talking about the Virgin Mary», har somme spekulert i om forfattaren er Marina Warner.
I alle land der «Lady Writer» kom ut på singel, hadde han forskjellig omslag.
Raidet mot Oyster River
Raidet mot Oyster River (òg kjend som Oyster River-massakren) skjedde under Kong Vilhelm-krigen, den 18. juli 1694. I 1693 hadde engelskmennene i Boston gått inn i ein freds- og handelsavtale med Abenaki-stammenen aust i Massachusetts. Franskemennene i Quebec under guvernør Frontenac ønskte å avbryte forhandligane og sende Claude-Sébastien de Villieu hausten 1693 til dagens Maine med ordre om å setje seg sjølv som leiar for dei akadiske indianarane og leie dei mot engelskmennene. Villieu var vinteren i Fort Nashwaak (sjå omleiringa av Fort Nashwaak i 1696). Indianarar-stammane i regionen var generelt usamde med kvarandre om dei skulle gå til åtak på engelskmennene eller ikkje, men etter diskusjonar med Villieu og etter noko press gjekk dei med på ein offensiv.
Den engelske busetnaden Oyster River (dagens Durham i New Hampshire) vart angripen av Villieu med om lag 250 abenaki-indianarar. Åtaket starta ved daggry og det vesle fortet fall raskt. I alt vart 104 innbyggjarar drepne og 27 teken til fange,. Halvparten av husa, inkludert garnisonane, vart plyndra og brend til grunnen. Avlingane vart øydelagde og buskapen drepen, noko som gjorde at dei overlevande svelta.
Nir Yisrael
Nir Yisrael (hebraisk skrift נִיר יִשְׂרָאֵל, tyder 'Yisrael-enga') er ein moshav sør i Israel. Han ligg nær Ashkelon og høyrer til Hof Ashkelon regionale kommune. I 2006 hadde han 689 innbyggjarar.
Moshaven vart grunnlagd i 1949 av immigrantar frå Tsjekkoslovakia og Ungarn, medlemmar av den jødiske ungdomsrørsle HaNoar HaTzioni og vart kalla opp etter Yisrael Tiber, som donerte store pengesummar til Jewish National Fund.
Peters Peak
Peters Peak er eit snødekt fjell på 2220 moh. i Antarktis som ligg 4 nautiske mil (7 km) nord for Melrose Peak sentralt i Holyoake Range. Det vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå tellurometermålingar og flyfoto, 1960-62. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Merrill J. Peters, ein feltassistent i US Antarctic Research Program (USARP), 1962-63.
Tu Rocks
Tu Rocks er ei to låge holmar som ligg i Maxwell Bay 3,5 km aust for sørvestenden av King George Island i Sør-Shetlandsøyane. Namnet ser ut til å ha blitt gjeve av mannskapet på RRS «Discovery II» under Discovery Investigations som kartla holmane i 1935. Tu er truleg fonetisk for to på engelsk.
Økonomisk beredskap
Økonomisk beredskap er ein del av sivilt beredskap. Oppgåva deira er å førebu ei omstilling i samfunnet til krigsøkonomi. Av førebuing som inngår i økonomisk beredskap finn ein forsyningar, produksjon og rasjonering av varer og tenester, bygg og anlegg, samt finne arbeidskraft og transport, samband og disponering av bygningar og finansar.
Eitt minutt stille-kampanjen under sommar-OL 2012
Eitt minutt stille-kampanjen under sommar-OL 2012 var ein internasjonal kampanje som vart skipa for å overtale Den internasjonale olympiske komité (IOK) til å halde eitt minutt stille under opninga av sommar-OL 2012 i London for å minne dei israelske idrettsutøvarane som vart drepne i München-massakren under sommar-OL 1972. Kampanjen fekk støtte av mellom anna den amerikanske Kongressen, den amerikanske presidenten Barack Obama, den amerikanske utanriksministeren Hillary Clinton, den amerikanske politikaren Mitt Romney, det italienske parlamentet, det australske parlamentet, det kanadiske parlamentet, det tyske parlamentet, den tyske utanriksministeren Guido Westerwelle og den amerikanske idrettskommentatoren Bob Costas.
IOK avslo oppmodinga om eitt minutt stille under opningsseremonien, men tenestemenn frå IOK heidra ofra på ein seremoni arrangert av den israelske ambassaden og det jødiske samfunnet i London den 6. august 2012, der både IOK-president Jacques Rogge, som var til stades, og IOK sjølv vart utsett for eitt «åtak» frå den israelske idretts- og kulturministeren Limor Livnat og to av enkjene, Ankie Spitzer og Ilana Romana. Ein ny seremoni vart planlagt i Tyskland på årsdagen for åtaket, 5. september på den militære flyplassen i Fürstenfeldbruck. Rogge leia òg ein spontan seremoni med eitt minutt stille den 23. juli under ein seremoni som fremja våpenkvile i OL. Dette markerte fyrste gongen at IOK heidra dei israelske ofra i ein seremoni inne i ein olympisk landsby.
Bakgrunn
München-massakren var eit terroriståtak under sommar-OL 1972 i München i Bayern i Vest-Tyskland, der israelske idrettsutøvarar frå den israelske OL-troppen vart tekne til fange, og nokre vart òg skotne og drepne, av den palestinske gruppa Svart september. Gruppa drap elleve israelske idrettsutøvarar og trenarar og ein vesttysk politioffiser.
Etter åtaket vart det halde ei minnestund på OL-stadionet, sjølv om dåverande IOK-president Avery Brundage ikkje refererte til utøvarane i talen sin. Seinare har IOK fleire gonger avvist å minne ofra under OL eller halde ei offisiell minnestund.
Forsøk
Familiane til idrettsutøvarane som vart drepne har sidan massakren prøvd å få eit offisielt minne for dei som vart drepne i massakren, som starta med sommar-OL 1976 i Montreal.
Ankie Spitzer, enkja etter den israelske trenaren Andrei Spitzer, har vore med og leie kampanjen, og har skildra idéen om eitt minutt stille eller ei anna form for markering som «naturleg i våre auge». Spitzer sa:
"Men dei sa det til oss med reine ord: «Det er 21 arabiske delegasjonar som vil trekkje seg om me seier noko om dei israelske utøvarane.» Så eg sa: «La dei trekkje seg om dei ikkje kan forstå kva OL handlar om - eit samband mellom menneske gjennom idrett»."
Sidan leikane i Montreal har IOK avvist å halde ei minnestund under kvart einaste OL. Ifylgje Spitzer seier IOK at det ikkje er i «protokollen for opningsseremonien at ein skal ha ei minnestund». Spitzer sa då: «Vel, at min ektemann kom heim i ei kiste stod heller ikkje i protokollen. Dette var den svartaste sida i olympisk historie. Desse elleve utøvarane var ein del av OL-familien, og ikkje tilfeldige turistar. Dei bør bli hugsa som ein del av det olympiske rammeverket».
University of Queensland
University of Queensland (UQ) er eit universitet med hovudsete i Brisbane i Australia og er det eldste universitetet i delstaten Queensland. UQ er medlem av Australias «Group of Eight»-universitet og dessutan medlem av den internasjonale Universitas 21-organisasjonen.
Universitetet blei skipa 10. desember 1909. I 1930 kjøpte ein området St. Lucia ved Brisbaneelva og etablerte hovudsetet der. Det opphavlege universitetsområdet i sentrum av Brisbane er no eit universitetsområde for Queensland University of Technology. I tillegg til å ha tilhald i Brisbane, har UQ òg etablert seg andre stadar. Dette er UQ Ipswich og UQ Gatton.
Koronavirus-vaksinearbeid
Den 7. september 2020 inngjekk universitetet og CSL Limited ein samarbeidsavtale med dei australske styresmaktene om sin koronavirus-vaksinekandidat V451.
KV7
Grava har ein boga akse, som var vanleg i dei tidlege gravene i området. Sjølve gravkammeret har eit senka sentralområde og eit kvelvtak. På grunn av plasseringa har ho blitt sterkt skadd av flaumar, og det meste av dekorasjonane er øydelagt.
Mumien i grava blei flytt til lageret DB320 kring 1090 f.Kr. I den tredje mellomepoken i Egypt og i romersk tid blei grava brukt til andre gravleggingar og blei vitja av turistar.
Grava blei groven ut av Henry Salt, Carl Lepsius og Christian Leblanc i 1991.
Silverstein Peak
Silverstein Peak er eit markant fjell (4790 moh) langs vestkanten av det isdekte Vinson Plateau i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis.
Fjelltoppen vart namngjeven av US-ACAN i 2006 etter Samuel Silverstein, som i 1966-67 var medlem av American Antarctic Mountaineering Expedition som vart dei første til å nå toppen av Vinson Massif og andre høge fjell i Sentinel Range.
Silverstein Peak ligg 2,56 km sør-sørvest frå toppen av Mount Vinson, 1,37 km vest-sørvest for Hollister Peak, 2,66 km nord-nordvest for Opalchenie Peak og 1,32 km aust for Príncipe de Asturias Peak.
Al Buraimi guvernement
Fram til oktober 2006 var området ein del av Ad Dhahirah guvernement. På denne tida vart det skapt eit nytt guvernement frå provinsane Al Buraymi og Mahdah. Ein tredje provins, Al Sunaynah, vart oppretta frå delar av desse to.
Skildring
Byen Al-Buraymi er ein oaseby nordvest i Oman, på grensa til Dei sameinte arabiske emirata. Ein tilstøyande by på den emiratarabiske sida av grensa er Al Ain. I mange tiår var det open grense mellom Al-Buraimi i Oman og Al-`Ain i UAE. Frå 16. september 2006 vart denne grenseovergangen flytta til eit område rundt Hilli som er kring 8 kilometer frå den tradisjonelle opne grensa. Den tradisjonelle grensa nær Al-`Ain by er no stengd for alle utanom dei med gyldig visum. (Folk frå land i Golfrådet treng ikkje visum).
Geografi
Landskapet i Al-Buraimi skil seg stort frå landskapet i Al-`Ain, og består hovudsakleg av vide grussletter og skarpe steinar. Al-Buraimi er langt mindre enn den tilstøytande byen Al-`Ain og er openberr mindre velståande. Gatene i Al-Buraimi har ikkje namn og utviklinga i byen skjer stykkevis.
Historie
Al-Buraimi har vore ein del av Oman frå kring 600 evt. Azd-stammene i Oman budde i området. Al-Buraimi vart så fråflytta på 700-talet og stod tom fram til Al Nuaimi-stamma bygd opp att byen på 1800-talet.
Ivan Hlinka
Ivan Hlinka var ein tsjekkisk ishockeyspelar og trenar frå Most som i perioden 1972-77 vart trefaldig verdsmeister med Tsjekkoslovakia. Han var landslagssjef då Tsjekkia gjekk til topps i Vinter-OL 1998 og Ishockey-VM 1999. Hlinka, som var senterløpar, vert rekna som ein av dei aller beste tsjekkiske ishockeyspelarane nokon gong.
Klubbspel
Hlinka spelte på HC Litvínov sitt lag i den tsjekkoslovakiske serien frå 1966 til 81, og på ny 1985-87. I mellomtida tenestegjorde han 1981-83 i den kanadiske NHL-klubben Vancouver Canucks og 1983-85 i sveitsisk EV Zug.
Landslagsspel
I åra frå 1970 til 1981 deltok Hlinka i elleve verdsmeisterskap og to olympiske vinterleikar. Han vart verdsmeister med Tsjekkoslovakia i 1972, 1976 og 1977. I 1972 vann han OL-bronse i Sapporo og i 1976 OL-sølv i Innsbruck. I VM 1978 fekk han plass i All-Star-Team.
Trenar
Hlinka omkom i ei bilulukke på veg heim frå Karlovy Vary.
Dave Clark
Dave Clark (fødd 15. desember 1939 eller 1942) er ein engelsk musikar, låtskrivar, plateprodusent og entreprenør. Han var leiar, trommeslagar og manager for beat-gruppa The Dave Clark Five i 1960-åra. Dei var det første bandet i den britiske bølgja som følgde The Beatles til Amerika i 1964. I 2008 vart Clark og bandet hans innlemma i Rock and Roll Hall of Fame.
Karriere
Andrew Loog Oldham, tidlegare manager for The Rolling Stones, snakka om den tidlege suksessen dei hadde som rivalar til The Beatles:
Han skreiv seinare science fiction-musikalen Time, som hadde sin debut i 1986. Musikalen gjekk to år på West End i London med Cliff Richard (seinare David Cassidy) i ei av rollene. Musikalen lanserte òg eit konseptalbum kalla Time med Richard, Freddie Mercury, Leo Sayer, Stevie Wonder og Dionne Warwick. To millionar eksemplar vart seld og det inneheldt fleire hitsinglar.
Entrepenørskap
Clark er ein suksessrik entreprenør og mangemillionær. Han eig eit hus til 12 millionar britiske pund i Vest-London. Heilt frå starten eigde Clark sjølv alle rettane til musikken til The Dave Clark Five og i 1993 gav han ut nymastra versjonar av alle singlane deira på CD, Glad All Over Again. Seint i 1960-åra, i tillegg til å styre bandet sitt, byrja Clark å regissere og produsere for fjernsyn. I 1968 laga han ein «særs suksessrik» fjernsynsproduksjon, Hold On, It's The Dave Clark Five. I 1980-åra fekk han rettane til det britiske musikkshowet frå 60-talet, Ready Steady Go!.
Då han gav ut ei hitsamling i midten av 1970-åra, budde Clark i USA i eitt år, og unngjek ddermed å betale skatt i Storbritannia. Dei britiske styresmaktene gjekk til retten for dette, men tapte.
Personleg liv
Clark var nær ven med Queen-songaren Freddie Mercury, som han hadde kjend sidan 1976. Clark sat ved senga hans då Mercury døydde i november 1991.
Prisar
I 2008 var det 50 år sidan bandet vart skipa og The Dave Clark Five vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame. Clark gjorde eit sjeldan offentleg frammøte og i lag med to andre medlemmar av gruppa aksepterte han prisen på vegner av gruppa.
I 2014 skreiv, produserte og medverka Clark i dokumentarfilmen The Dave Clark Five and Beyond: Glad All Over.
Dan i Israel
Dan (hebraisk skrift ) er ein kibbutz nord i Huladalen ved foten av Hermon i Øvre Galilea i Israel.
Historie
Kibbutz Dan vart grunnlagd i 1939 av jødiske bønder frå Transilvania. Dei høyrte til Hashomer Hatzair-rørsla. I 1947 var folketalet 340. Dan var ein av to landsbyar som vart grunnlagd til ære for Menachem Ussishkin. Han vart kalla opp etter den israelittiske byen Dan, som er nemnt i 1. Kongebok 12:29, 1. Samuelsbok 3:20 og 1. Mosebok 14:14, og som er identifisert som den nærliggande Tel Dan. Kibbutz Dan ligg i området til den israelittiske Dan-stamma (Josva 19:47). Han leid store tap under den arabisk-israelske krigen 1948 under den syriske invasjoenn.
Det islamske opprøret i Syria
Det islamske opprøret i Syria (arabisk: تمرد الإخوان المسلمين; Tamrud al-ʾIḫwān al-Muslimūn; «Det muslimske brorskap-opprøret») var ei rekkje væpna opprør mellom 1976 og 1982 utført av sunni-islamistar, hovudsakleg medlemmar av Det muslimske brorskapet, mot det syriske regimet til Ḥāfiẓ al-ʾAsad. Opprøret mot styret til Ba'athpartiet i Syria vart av regimet kalla «den lange terrorkampanjen». Islamistane gjekk til åtak på både sivile og ikkjetenestegjerande soldatar, og sivile vart òg drepne i hemnoperasjoane til regimet. Opprøret førte til massakren i Hama i 1982, der mellom 10 000 og 40 000 vart drepne i byen av den syriske hæren.
Habib Bourguiba
Habib Bourguiba var den første presidenten i Tunisia. Han styrte landet frå avsettinga av kongen i 1957 fram til 1987, då han sjølv blei avsett ved eit statskupp. Bourguiba er blitt kalla ein tunisisk Kemal Atatürk på grunn av sine vestlegorienterte reformer.
Utdanning og giftarmål
Bourguiba blei fødd i Monastir eit stykke sør for Tunis medan Tunisia var fransk koloni. Han studerte i hovudstaden ved Collège Sadiki og Lycée Carnot. I 1924 reiste han til Paris for å studera juss og statsvitskap. Her møtte han Mathilde Lorrain, som han gifta seg med i 1927. Dei to fekk éin son, Habib Bourguiba d.y. I 1961 skilde dei lag og eit år seinare gifta Bourguiba seg med Wassila Ben Ammar. Han skilde seg frå henne i 1982.
Politisk aktivitet
Etter at han hadde fått grada si drog Bourguiba og familien tilbake til Tunisia. Han byrja praksis som advokat og gjekk inn i det politiske livet. Frå 1928 var han engasjert i to aviser, l’Etendard Tunisien og Sawt At-Tunisi. I 1931 blei han skulda av kolonistyresmaktene for å «oppfordra til rasehat». Etter dette grunnla Bourguiba ei ny og militant avis, L’Action Tunisienne. Han gjekk inn i Destour-partiet, og var frå 1934 til 1936 og 1939 fengsla for oppfordring til borgarkrig. I det tyskkontrollerte blei han lauslaten i 1942, men avviste tyske og italienske tilnærmingar. Etter andre verdskrigen dreiv han ein internasjonal kampanje for tunisisk sjølvstende. Etter at han tok til å reisa rundt i Tunisia og oppfordra til oppstand mot kolonimakta, blei han fengsla i 1952 og send rundt i Tunisia, ei stund til den nordlege øygruppa La Galite og til slutt til øya Groix i Bretagne.
I 1954 fekk Frankrike ein ny statsminister, Pierre Mendès-France, som var meir vennleg stemd til sjølvstyre for koloniane. I 1955 kom Bourguiba tilbake til Tunisia og ein fekk ein avtale om indre sjølvstyre. I mars 1956, etter harde forhandlingar, fekk landet sjølvstende, med Habib Bourguiba som statsminister og president for den tunisiske nasjonalforsamlinga.
President
I 1957 fekk Bouguiba avsett beyen av Tunis Muhammad al-Amin. Landet blei erklært som republikk og Bourguiba blei utnemnd til president.
Bourguiba blei sett på som ein moderat politikar som førte ein sjølvstendig politikk. Han prøvde først ein sosialistisk økonomisk politikk, men etter at denne ikkje såg ut til å verka gjekk han inn for ein liberal økonomisk politikk leia av statsministeren Hédi Nouira. Han gjennomførte samfunnsreformer som innførte offentleg helsevesen og utdanning, gav kvinner like rettar, avskaffa polygami og oppmuntra til familieplanlegging. Men han støtta ikkje ei demokratisk utvikling i landet, og blei i staden ein mektig president som blei røysta til å embetet på livstid av nasjonalforsamlinga i 1975. I løpet av 1980-åra kjempa han mot den islamistiske opposisjonen leia av Nahda-partiet.
Under den kalde krigen slutta Bourguiba seg til den USA-leia vestlege sida, men fremja eigne syn som gjerne stod imot den egyptiske arabiske liga-leiaren Gamal Nasser. I mars 1965 heldt han «Jeriko-talen» der han som ein av dei første tok til orde for ei fredeleg og rettferdig tostatleg løysing på Midtausten-konflikten i tråd med SN-resolusjonen frå 1947. I 1979, då Egypt blei suspendert frå den arabiske ligaen på grunn av Camp David-avtalen, blei Tunis nytt hovudkvarter, og i 1982 mottok han PLO-leiinga som var blitt kasta ut av Beirut under borgarkrigen i Libanon.