cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaptein Sabeltann og skatten i Kjuttaviga
Seinare oppsettingar
I sesongane 1998 og 1999 blei førestillinga sett opp igjen, men som ei samanslåing med den andre førestillinga Kaptein Sabeltann og hemmeligheten i Kjuttaviga inkludert. I denne førestillinga var det noko andre scenerekvisittar enn i dei originale førestillingane. Sceneområdet i Kjuttaviga blei noko ombygd då Terje Formoe og Sabeltann-konseptet spelte førestillingar på Hvalstrand i Asker i sesongen 1995, då det var brot mellom Formoe og Dyreparken. Sceneområdet i sesonga 1998 og under 10-årsjubileet til Sabeltann i 1999, var så å seia det same som i sesongane 1996 og 1997 då Kaptein Sabeltann og jakten på den magiske diamant blei spelt, berre at husa var måla raude og kvite til sesongane 1998 og 1999. Hengebruene frå førre tilstelling var òg ein del av rekvisittane som vart brukt under førestillinga. Båten til Ruben, «Gorine», var ein ekte båt som låg ved brygga, i staden for ein rekvisitt forma som ein båt som i dei opphavlege tilstellingane frå tidleg 90-tal. I andre halvdel av førestillinga blei det òg introdusert to nye figurar: Odin og Benjamin Pirat. Heile førestillinga blei avslutta med at Sjømannen Ruben og Kaptein Sabeltann dukka opp på scena, og Ruben la eit stort svart teppe over Sabeltann, etterfølgd av at Sabeltann blei «trylla bort» i røyk og kanondrønn. Deretter kunne latteren til Sabeltann høyrast over heile Kjuttaviga, og fleire personar utkledde som Sabeltann dukka opp, rundt om på sceneområdet, blant publikum og så vidare, før den «ekte» Sabeltann spelt av Formoe til slutt dukka opp ute på «Den Sorte Dame», for så å synga den nye Sabeltann-songen «Jeg kommmer alltid tilbake». Deretter sigla Sabeltann avstad frå Kjuttaviga.
Kultur i 1977
Musikk
1977 såg også byrjinga på pønken sin framvekst. Grupper som The Avengers, Bad Brains, Black Flag, Crass, Discharge, Fear, The Flesh Eaters, The Germs, The Misfits, 999, The Pagans, Plasmatics, VOM, The Weirdos og X blei skipa dette året. Tidlege pønkalbum som The Clash av The Clash, Damned, Damned, Damned av The Damned og Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols av Sex Pistols kom ut dette året. Året såg også fleire utgjevingar av førestealbum frå artistar som låg nær opptil pønksjangeren, som My Aim Is True av Elvis Costello, Motörhead avMotörhead, Suicide av Suicide og Talking Heads: 77 av Talking Heads.
Ulriken
Ulriken er kjend frå Bergen sin bysong, som offisielt heiter Sang til Bergen, men som har undertittelen «Udsigter fra Ulrikken». Etter første strofen går han på folkemunne under namnet «Jeg tok min nystemte», eller «Nystemten». Songen vart skriven av biskop Johan Nordahl Brun til ein festleg samankomst i 1791. Det er uvisst om Brun nokon gong var på Ulriken, men han skal ha gått på ski i Byfjella og til toppen av Lyderhorn.
Gjennom Ulriken går ein 7660 meter lang jernbanetunnel mellom Bergen og Arna stasjon. Ulrikentunnelen var under arbeid frå 1959 til 1964, og opna for ei forkorting av Bergensbana.
Ulriken er eit populært turterreng, og Bergen Turlag sin årlege sjufjellstur går over Ulriken. Det er då det fjerde fjellet ein går over etter Lyderhorn, Damsgårdsfjellet og Løvstakken. Turen går vidare til Fløyfjellet, Rundemanen og til slutt Sandviksfjellet.
Kaptein Sabeltann og skatten i Kjuttaviga
Handling
Manusforfattar, låtskrivar og hovudrolleinnehavar Terje Formoe opnar forteljinga slik:
Kaptein Sabeltann, Kongen på dei sju hav, luktar gull. Lukta kjem frå den vesle idylliske staden Kjuttaviga. Der bur Tante Bassa og Sjømannen Ruben saman med vesle Sunniva. Ein dag kjem Sunniva tilbake etter å ha bada ved Fantomas, det gamle skipet til Grusomme Gabriel. Ombord på den 100 år gamle skuta finn Sunniva eit gammalt kart. Ho spring attende til Kjuttaviga for å fortelja det til Ruben. Medan Sunniva og Ruben studerer kartet på ei tønne ved båten til Ruben, Gorine, har Pinky, den yngste av mennene til Kaptein Sabeltann, snike seg ombord på Gorine. No ligg han på baugsprydet til båten og får med seg kvar detalj av kartet. Han blir til slutt jaga bort frå Kjuttaviga etter å ha prøvd å stela kartet frå Sunniva. Tante Bassa er engsteleg og redd for at den vesle sjørøvarguten vil fortelja Kaptein Sabeltann om skattekartet og at skal koma eit sjørøvarangrep. Natta fell og ein kan sjå ein robåt i mørket. Det er Pinky som kjem attende med Pelle Pirat, ein annan av mennene til Kaptein Sabeltann. Dei er sende for å henta skattekartet frå Ruben. Pinky trur at kartet ligg under puta til Ruben. Difor blir Pelle brukt som avleiing og spør Ruben om han kan hjelpa han med å leita etter ein pose urter til «si sjuke mor». Medan dei to leitar etter posen har Pinky snike seg inn bakdøra på huset til Ruben. Pinky gjev teikn til Pelle om at kartet er funne og dei bør koma seg unna så fort som mogleg. Det går ikkje lang tid før Ruben merker at kartet er borte. Dette vekker Sunniva og Tana Bassa. Piratane på veg, men Ruben har ein plan. Han hugsar kvar detalj av kartet og no skal han grava opp skatten og byta han ut med nokre gamle fiskesaker. Like før han er ferdig med å grava ned utstyret kan ein høyra eit stort smell. Det er Kaptein Sabeltann som kjem for å henta skatten. Når dei har lagt til land gjev kapteinen kartet til Pelle Pirat. Han seier at han ikkje kan lesa, og gjev kartet vidare til Pinky.
Historia endar med at sjørøvarane blir overvunne og må gå planken, folket frå Kjutta får skatten og «de unge hverandre.»
Medverkande i sesongane 1990–1993
(òg videoutgjevinga)
Videoutgjeving
I perioden 15. til 18. juli 1992 blei førestillinga filma. Denne førestillinga er på 45 minutt og blei sendt på NRK i januar 1993. Ho blei òg gjeven ut på video (1993). Roald Øyen var prosjektleiar, medan Nandor Hamza hadde ansvaret for fjernsynsregi.
Damsgård hovudgard
Damsgård hovudgard, eller på bokmål Damsgård hovedgård, ligg høgt og fritt med utsyn inn mot Bergen og Puddefjorden. Hovudgarden har gjeve namn til stroket Damsgård, som er ein del av Laksevåg bydel i Bergen kommune. Bygget er eit trebygg i rokokkostil, og er rekna som eit av dei rokokkobygga i Nord-Europa som er best teke vare på. Garden har ei lang historie. Garden låg i mellomalderen under Munkeliv kloster. Då heitte garden Hásteinar, eller høg stein. Truleg kom namnet av Damsgårdsfjellet.
Kong Frederik II gav rådmann Tønnes Klausson garden. Rådmannen fekk garden som takk for å ha utrusta eit krigsskip under den nordiske sjuårskrigen 1563-1570. Eigedomen fekk namnet Damsgård etter sonen og arvingen Dam Tønnesson. Hovudbygget vart i 1770-åra ombygd med rokokkofasade.
I tillegg til bygget er det eit hageanlegg. To hagar med mur kring er ført attende til stilen frå 1700-talet i Bergen.
Hovudgarden i Alvøen i Laksevåg er òg opna som museum.
Vena axillaris
Vena axillaris («armholevenen») er ein stor vene som frakter blod frå laterale del av brystkassen, armhola og overekstremiteten til hjartet. Venen finst på begge sider av kroppen.
Den oppstår ved nedre rand av musculus teres major som ei vidareføring av vena brachialis og v. basilica. Ved siste del av venen oppstår også vena cephalica. Andre sideårer er vena subscapularis, v. circumflexa humeri anterior, v. thoracica lateralis og v. thoracoacromialis. Venen endar ved laterale rand av fyrste ribbein, der den held fram som v. subclavia. Venen er fylgd heile vegen av arteria axillaris.
NN
NN kan vise til
1. divisjon fotball for menn 1973
1. divisjon 1973 starta 1. mai og slutta 14. oktober.
Det vart spelt 22 rundar. Dei tre nedste laga rykte ned. Det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.
Barumini
Barumini (sardisk Barùmini) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 276 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 26.4 km² og ligg i ei høgd på 202 meter over havet.
Kumkvat
Klassifisering
Opphavleg klassifiserte Carl Peter Thunberg kumkvatane som Citrus japonica i boka han gav ut i 1784 Flora Japonica. I 1915, reklassifiserte Walter T. Swingle dei i ei ny utskilt slekt, Fortunella, oppkalla etter Robert Fortune. Sju artar Fortunella har generelt blitt akseptert—F. japonica, F. margarita, F. crassifolia, F. hindsii, F. obovata og F. polyandra, i tillegg til den nyleg skildra arten F. bawangica. The Flora of China fører kumkvat attende til Citrus og samlar dei ulike artane inn i ein art Citrus japonica.
Opphav
Frukta blei først dokumentert i Kina på 1100-talet. I 1846 blei ho innført til Europa av Robert Fortune, og vart kort tid seinare innført til Nord-Amerika.
Kumkvat veks særs sakte og finst i to variantar. Den eine er rund med mørkt oransje skal, medan den andre, òg kan hende den mest kjente, er lysare og meir oval. Fruktkjøtet er delt i fire til fem båtar og inneheld vanlegvis steinar, og smaken er sursøt og ganske bitter.
Bruksområde
Kumkvat blir vanlegvis eten rå med skalet på. Skalet blir behalde fordi det meste av søtsmaken sit der. Frukta kan òg syltast, marinerast eller kandiserast. Den er pen og er veleigna som pynt på dessertar og middagsrettar.
Skiver av kumkvat kan leggast i drinkar. Om ein frys dei ned kan ein nytte dei som isbitar.
Oppbevaring
Kumkvat held seg godt og er best oppbevart ved 8-12 ºC, men den treng ikkje ligge i kjøleskap.
Kumkvat er tilgjengeleg heile året. Den bør vere fast og ha eit skinande oransje/gult, tett skal når den blir kjøpt.
Næringsinnhald
Kumkvat har det same næringsinnhaldet som appelsin, mellom anna C-vitamin og kalsium. Kumkvat er likevel sunnare enn appelsin fordi skalet òg vert ete. Som hos mange andre frukter og grønsaker sit mykje av næringa i skalet.
Vitskap i 1708
Vitskapsåret 1708 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1708.
Anders Bye
Anders Bye var ein norsk forfattar og dramatikar fødd i Øvre Eiker. Han debuterte i 1958 med Vår unge glede. Seinare m.a. firebindssyklusen om kvinna Sara (1973—79), Mannen som ville bli menneske (1982), Hyggepianisten (1985), Ute (1998).
Danning
I kulturhistoria skil ein mellom indre og ytre danning. Ein snakkar òg om klassisk danning.
Definisjonar
Opp gjennom åra har det vore freista ei mengd definisjonar på danningsomgrepet. Ordet heng åndshistorisk saman med framvoksteren av humanismen og åndsvitskapane (human- eller kulturvitskapane), og Johann Gottfried Herder definerte danning som «opphøging til humanitet». Frå Herder vart danningsomgrepet knytt til kulturomgrepet, og vart handsama slik av Immanuel Kant. Wilhelm Friedrich Hegel snakkar òg om å «danne seg sjølv». Hegel såg danninga som eit eksistensvilkår for filosofien. Hegel definerte danninga som «å hevja seg opp til ålmenta».
Ordet «danning» er òg skyldt det svenske Bildning (tysk Bildung), som nokre meiner er eit meir presist omgrep. Ein kan og snakke om skipnad av sjela, med utgangspunkt i latin formatio. Mange av desse omgrepa skriv seg frå Cicero. Tett knytt til desse finn ein òg humanitas og cultura animi.
Eit moderne problem
Teoriane om kva danning er og kva ho bør vere er særleg diskutert i tysk allmennpedagogikk og humanvitskapleg tenking (jf. Dörpinghaus m.fl. 2006, von Oettingen 2011, sjå òg Biesta 2014). Danning gjeld her alle sider ved det menneskelege. Alternativet til desse teoriane er å tenkje skulegang som reint kognitiv eller teoretisk dannande (orienterande), noko som er mykje framme i spørsmålet om religionsundervisning i den offentlege skulen i Noreg, KRLE-faget. I dag er det typisk for pedagogiske danningsteoriar at ein tek avstand frå utdanning utan personleg sjølvstende, t.d. at skulegang berre er eit instrument for å få ein grad eller eit yrke (instrumentalisme). Typisk i så måte er Jon Hellesnes sin artikkel «Ein utdana mann og eit dana menneske. Framlegg til eit utvida daningsomgrep» (1969) der han tek til orde for danning som ein open prosess. Danningsproblemet er eit typisk moderne problem, av di tilhøvet mellom eg-et og verda her er vorten problematisk, vi overtek ikkje lenger berre ukritisk tradisjonen. Det er særleg Wilhelm von Humboldt (1767-1835) som er kjend for å ha formulert dette problemet.
Det sant menneskelege
Utgangspunktet for humanistiske (åndsvitskaplege) danningsteoriar er tankar om kva som er sant menneskeleg. Kvart nytt menneske må heile tida bli det det er, nemleg «menneske» (jf. Herder). Dette krev ein meir utdjupa teori om kva mennesket er. Felles for humanistiske danningsteoriar er at ein ser på mennesket som dyr som ikkje lever på instinkt, men som i fellesskap må finne ut kva som er sant menneskeleg. I moderne ting er dette tydelegare enn nokon gong, vi tek ikkje berre over tidlegare løysingar og tradisjonar. Det typiske for mennesket er at det er formeleg.
I humanistisk danningsteori tenkjer ein seg at ein kan finne typiske og såleis viktige trekk ved mennesket ved å sjå kva for kulturuttrykk eller praksisar som faktisk finst (jf. Benner 2008, 2015): Desse områda har tilsvarande antropologiske og individuelle førestenader, meiner Benner, og er såleis alltid til stades på ein eller annan måte. Alle er praksisar vi finn i ulike variantar i alle kulturar over heile verda, i fortid og notid. Historiske studiar er viktige for dei lærer oss mykje om menneskelivet generelt og lærer oss å sjå samanhengen mellom det som er og det som var. Nye generasjonar overtek desse seks fundamentale praksisområda og løysingane i dei frå andre (foreldre, lærarar, media o.l.) og utviklar dei vidare. Vi fører dei vidare ikkje berre av di vi blir opplærte i dei, men av di dei òg uttrykkjer noko fellesmenneskeleg, eit antropologisk grunnvilkår (latin: conditio humana).
Å forme eller bli forma
Utfordringa i høve danning i moderne samfunn der overføring mellom generasjonar ikkje er så sjølvsagt lenger, dreier seg om tilhøvet mellom å lære sjølv og å lære av andre. Utgangspunktet for danningsproblemet er såleis ein variant av det såkalla pedagogiske paradokset: du fortel andre at dei ikkje skal høyre på kva andre fortel dei. Men mennesket vert forma av andre, vi er faktisk formelege (tysk Bildsamkeit), samstundes som idealet i moderne samfunn er at vi skal verte sjølvstendige tenkjarar og kunne grunngje haldningane og handlingane våre (frå gresk autopoiesis, sjølv-making). Danningsprosessar føreset begge desse (jf. van Oettingen 2010, s. 56). Ein tenkjer seg her at mennesket både formar og blir forma.
Kanonproblemet
Kulturhistoria er lang og kulturarven stor. I vestlege land trekkjer vi såleis danningsrøtene attende til antikken og den greske filosofien. Nokre verk, bøker, musikk, kunst o.l., verkar vere klassiske av di dei tek opp grunnleggjande menneskeleg sider som ikkje blir umoderne. Å kjenne denne kultursoga i alle dei seks kulturområda (jf. ovanfor) verkar vere dannande, men ho er for rik eller lang til at ein i skuletida kan lære alt. Så ein må i skulen gjere eit utval av kunnskap. Det er mykje diskutert om ein treng ein kanon som alle kjenner eller om ei slik liste av standardverk verkar hemmande. Slike diskusjonar finn vi òg om skulens innhald (utvalsproblemet).
Eksemplarisk undervisning og kategorial danning
Klafki meinte at dømet skulle «opne verda for eleven og eleven for verda», og prinsippet kalla han «dobbelopning». Dette stiller krav til dømet om å vere representativt for kategorien på ein slik måte at ein òg kjenner prinsippa som styrer det (opne verda for elevane), samstundes som det opnar elevane for dei grunnleggjande eller fundamentale områda i deira eigen humanitet (opne elevane for verda). Dette vert kalla «eksemplarisk» undervisning og læring, frå dømet/eksempelet lærer vi kategorialt. Kva rasisme og jødeforfølging er som kategoriar, kan ein lære ved nokre få døme, t.d. ved å lese Anne Franks dagbok. Samstundes vil dette kunne opne eleven for fundamentale område og kategoriar som etikk, politikk og religion i eigne liv. Klafki meinte at skule og utdanning skulle tenkje kategorialt og kritisk-konstruktiv. Målet for undervisninga må vere å fremje menneska si sjølvbestemming, medbestemming og solidaritet i kombinasjon, dygder som svarer til ideala frå den franske revolusjonen, dvs. fridom, likskap og brorskap.
Materiale og formale danningsteoriar
Klafki skilde òg analytisk mellom formale og materiale danningsteoriar. Dei formale viser til subjektive eigenskapar, dei materiale til det objektive innhaldet. Å lære seg «flid» eller gode arbeidsvaner, å kunne skape eller kommunisere er typiske uttrykk for formaldanning, medan lesing av klassiske tekstar som Iliaden, Bibelen, Shakespeare o.l., er materialdannande. Begge danningstypane er viktige og bør såleis ikkje kome føre uavhengig av kvarandre. Ein lærer det formale via det materiale og omvend. Pyskologisk-pedagogiske teoriar i skulepedagogikk er reint formale og må i dette perspektivet kombinerast med teoriar om innhaldet i læringa og kva dette så krev av metodar og vurderingar. Klafki delte vidare dei materiale danningsteoriane i to typar: objektive (kva for uttrykk som faktisk finst i kulturen) og dei klassiske, dvs. sider ved kultur og vitskap som har fått status som noko i ein eigen klasse. Dei formale delte han òg i to typar: dei funksjonelle som menneska sine potensiale, evne og intelligensar, og dei metodiske som meistring av ulike oppgåver, t.d. det å lære å lære (jf. Klafki 1985; jf. NOU 2015:8).
Nøkkelproblem
I danningsteori og danningsforsking har ein prøvd å definere sentrale utfordringar, såkalla epokale nøkkelproblem, som danningsprosessar i skulen må ta tak i, dvs. hjelpe neste generasjon til å kunne takle dei, individuelt og som samfunn. Dei er epokale, ikkje berre tidstypiske, dvs. ein må sjå utfordringane over tid, elles vert alle problem i dag med i lista over nøkkelproblem. NOU 2015:8 «Fremtidens skole» skriv t.d. at skulen må ta høgde for at elevane skal vere budde på å takle tre nøkkelproblem: berekraftig utvikling, det fleirkulturelle samfunnet og folkehelse og livsmeistring (s. 49). Klafki (2001, s. 73ff) peika på nøkkelproblem som fred og miljø, sosial urett og ulikskap, nye digitale kontroll- og kommunikasjonsmedium, eksistensielle tilhøve mellom menneske, samt spørsmål om religion og religiøsitet.
Hermeneutikk og danning
Mennesket legg meining i alt, noko som krev at vi tolkar i alle samanhengar. Meining eller tyding er klistra til opplevingar og tolking blir eit grunnvilkår, dvs. at alt har ei eller anna meining for oss. Vi forstår noko som noko, ev. kan noko framstå utan meining. Kritikk føreset tolking og horisontsamansmelting (jf. Gadamer 1960/75). Vi kan ikkje skjøne andre godt utan å kjenne til fenomenet vi møter på eit vis, og å ikkje forstå er noko heilt anna og øydeleggjande for samhandling enn å misforstå. Eit argument har vore at for ikkje å bli kulturelt analfabet, men demokratisk aktør og velinformert medborgar (citizenship) i moderne samfunn, må vi kjenne stadig fleire område og ein gjennomtenkt, brei skulegang vert viktigare enn nokon gong. Skulen si viktigaste oppgåve vert då å sikre slik grunnkunnskap eller kjennskap. Alt som er viktig i livet og i samfunnet må vere del av danninga, tenkjer ein seg. Ein eller annan stad må vi inn i den hermeneutiske sirkelen, all kritikk eller stadfesting av samfunnsforhold føreset forståing. Samstundes er det ikkje mogleg å ta opp alle typar kunnskap og dugleik i skuletida, så vi må finne dei grunnleggjande aspekta og konsentrere skuletida om desse (jf. utvalsproblematikken i spørsmåla om kva og kvifor).
Motstand og vidareutvikling
Denne humanistisk funderte danningsteorien byggjer på tankegods frå Opplysningstida og er i den meininga «moderne». Dei kritiske sosiologane i Frankfurterskulen gjekk til åtaka på Klafkis danningsteoriar som dei meinte var tradisjonelle og statiske. Dette kunne Klafki lett innlemme i si eiga tilnærming, og han innførte då nemninga «kritisk-konstruktiv» didaktikk. Men dei som er skeptiske til rasjonalismen og framstegsoptimismen frå rasjonalisme, vil òg vere skeptiske til danningsteoriar. Dette gjeld i første rekkje postmoderne pedagogar og sosialkonstruktivistar av radikal sort som vegrar seg for å snakke om essens og fundament hjå menneske. Men òg innanfor den humanvitskaplege og pedagogiske diskusjonen har det vore stor debatt. Den tyske pedagogen Klaus Mollenhauer argumenterte for at det det var vanskeleg å ha ein fast definisjon av danning som mål, at målet for danningsprosessen heller er ein open identitet (Mollenhauer 1998). Dietrich Benner meinte at danningsprinsippa berre kan vere regulerande prinsipp og at «kritikk» i tydinga «evne til å skilje» er essensiell i det han kallar «ikkje-affirmativ» danningsteori (Benner 2015, s. 161). Ei konstruktivistisk nyformulering av Klafki er lansert av Meinert og Hilbert Meyer (2007), med utgangspunkt i utvalsproblematikken. Omgrep som «kompetanse» har i dag teke over for både ord som danning og kategorial. Det eksemplariske er det vanskelegare å avvise, for eit utval må ein jo alltid gjere i skulesamanheng, og Meyer og Meyer peikar på at det er vanskeleg å tenkje seg at utvalet skal vere tilfeldig. Meyer-Drawe (1982) argumenterte ut frå fenomenologisk fundert teori om det kroppslege og intersubjektivitet, og på denne bakgrunnen at læringssituasjonar er ubestemmelege. For henne er læring i ei viss meining alltid «omlæring», noko som òg gjer danning til ein meir open prosess.
Det vil alltid vere diskusjon om kva dei epokale nøkkelproblema er, men slik kritikk er ikkje kritikk av Klafkis didaktikk eller danningsdidaktikk i det heile, men meir ein intern diskusjon. Ein større diskusjon er om og ev. korleis og kor sterkt lærarane i den offentlege skulen skal legge vekt på slike nøkkelproblem i konkrete møte med barn og ungdom.
Utsjoki
Utsjok (finsk Utsjoki, nordsamisk Ohcejohka, skoltesamisk Uccjokk) er den nordlegaste kommunen i Finland, i området Lappland. I Utsjok kommune bur det 1362 menneske (2016), flatevidda er 5370,5 km². Nabokommunar er Enare, og i Noreg Karasjok, Tana og Nesseby.
Utsjok er den einaste kommunen i Finland som har samisk fleirtal. Han har tre større busetnader: Administrasjonssenteret Utsjoki by, Karigasniemi og Nuorgam. Utsjok er den nordlegaste kommunen i EU og Nuorgam den nordlegaste tettstaden. Kommunen høyrde til det tidligare Lapplands län.
Sunnylven
Sunnylven er ein tidlegare kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal. Kommunen vart oppretta som Sunnylven formannskapsdistrikt i 1837.
Den 1. januar 1965 vart Sunnylven samanslegen med Stranda til den nye Stranda kommune. Ved samanslåinga budde det 1 221 personar der. Sentrum i Sunnylven er Hellesylt. Sunnylven har eige idrettslag, Sunnylven IL
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Sunnylven kommune frå 1900 til 1965:
Kjende sunnylvingar
Ole Karl Frøysøye, Ole M. Gausdal, Ivar Kjelstad, Arne Korsbrekke, Ole I. Langeland, Rasmus Langeland og Nils A. Liaaen var alle fødde i Sunnylven.
Hungersnauda i Bengal i 1943
Under hungersnauda i Bengal i 1943 døydde truleg fleire millionar menneske. Bengal var del av britisk styrte India, og omfattar noverande Bangladesh og indiske Vestbengal. Dei britiske styresmaktene frykta eit japansk åtak, og innførte åtgjerder for å lagre mat til britiske soldatar. I tillegg vart det gjennomført ein brend-jord-politikk i Chittagong-regionen. Store mengder ris vart òg eksporterte til Midtausten for å fø britiske styrkar der, og likeins til Ceylon, som var hovudkvarter for dei britiske styrkane i området. Verknadene av ein syklon vart forverra av mateksporten. Den prisvinnande økonomen Amartya Sen meiner at det ikkje var nokon generell avlingssvikt i Bengal i 1943 og at hungersnauda var skapt av styresmaktene sin politikk. Det vart ikkje sett i verk særlege tiltak mot massedøden. Den britiske regjeringa syntest vere likesæl til det som skjedde. Churchill si rolle i dette er omdiskutert. Men mateksporten heldt fram, det vart ikkje innført overskotsmat frå andre stader i britisk India, det vart ikkje konfiskert frå lagra til spekulantane og det var ikkje noka omfordeling til fordel for dei som svalt.
Hungersnauda i Bengal i 1943 kan sjåast i samanheng med tidlegare svoltkatastrofar i britisk India. Medan britane styrte India var det om lag 25 store hungersnauder i landet, og det er anslått at opptil 30 til 40 millionar indarar døydde i desse. Etter at India vart sjølvstendig i 1947 har det ikkje vore slike hungersnauder i landet.
Det har vorte hevda at sjølv om avlinga i 1943 var relativt låg, var ho ikkje utanom det normale spekteret, og like låge avlingar hadde tidlegare ikkje i seg sjølve ført til hungersnaud. Andre faktorar enn berre avlingssvikt kan såleis hevdast å vere årsaker til katastrofen.
Buggerru
Buggerru (sardisk Bugèrru) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 068 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 48.33 km² og ligg i ei høgd på 51 meter over havet.
Ballangsfjorden
Ballangsfjorden eller Ballangen er ein fjordarm på sørsida av Ofotfjorden i tidlegare Ballangen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 7 km sørvestover til tettstaden Ballangen.
Fjorden har innløp mellom grenda Bøstrand i vest og Saltvikneset i aust. Andre grender ved fjorden er Rånbogen og Arnes på søraustsida.
6. oktober
6. oktober er den 279. dagen i den gregorianske kalenderen (280. under skotår). Det er 86 dagar att av året.
Ekstremvêret Inga
Inga var eit ekstremvêr som råka store delar av Sør-Noreg 11.-12. januar 2005. Ekstremvarselet vart sendt ut 11. januar frå Meteorologisk Institutt med fare for høg vasstand og liten til sterk storm på kysten frå Egersund til Kristiansund. Stormen var det tredje ekstremvêret som råka landet på berre fire dagar. Dagen før hadde ekstremvêret Hårek råka kysten frå Nord-Trøndelag til Lofoten, medan ekstremvêret Gudrun hadde råka Sør-Noreg den 8.-9. januar. Gudrun gjorde mellom anna særs store skadar i Sverige. Til saman gjorde desse tre stormane skadar for 160 millionar kroner i områda frå Østfold til Nordland.
Lågtrykket var på sitt sterkaste då det låg over Shetland. Det hadde då eit trykk i senteret på 945 hPa.
Verknader
Kombinasjonen av stormflod og springflod, då månefasane fører til høgast flo, førte til ekstremt høg vasstand, og det vert rekna at slike tilhøve berre skjer med 10-20 års mellomrom. Vasstanden var varsla til å verte 50-80 cm over normalen. Ved Måløy vart det varsla 75-80 cm, noko som til då var det høgaste som var varsla her nokon gong. I Bergen rann vatnet over kaikanten og inn i første etasje av bygningane på Bryggen. .
Kotka
Kotka (finsk, for 'ørn') er ein by og kommune i Finland. Han fekk bystatus i 1878.
Ekstremvêret Inga
Verknader
Mange ferjer og hurtigbåtar, samt flyavgangar på Vestlandet vart innstilt under stormen. Hurtigruta måtte legge til kai i Ålesund og kom seg ikkje vidare på grunn av uvêret. . Alle fjellovergangane mellom Vestlandet og Austlandet var stengde, bortsett frå Filefjell. Togtrafikken vart òg råka av uvêret, og både på både ved Hallingskeid og i Østfold blåste tre ned over jernbanelinja og tok med seg kontaktlinjene.
Kotka
Kotka ligg i Södra Finlands län og er ein del av landskapet Kymmenedalen (finsk Kymenlaakso). Regionen er kjend for papirindustri. Byen ligg ut mot Austersjøen, og er ein viktig hamneby.
Ekstremvêret Inga
Verknader
Fleire stader blåste tak av bygningar, mellom anna på eit parkeringshus ved Bergen lufthamn, Flesland, og ei kvinne i Rogaland vart skadd då ho vart råka av eit tre som blåste overende. Eit hus under påføring blåste òg overende i Sandnes. Både på Sør- og Austlandet førte kraftig vind òg til rotvelta tre.
Fleire naust og sjøhus vart knust og tatt av bølgjene.
Vindmålingar
Tabellen viser kraftigast vind mellom kl. 07 og 19 den 12. januar 2005.
Sason
Sason (armensk Սասուն Sasun, Sasoun; armensk Qabilcewz from arabisk قبل جوز; tidlegare kjend som Sasun, òg skrive Sassoun) er ein by og eit distrikt i provinsen Batman i Tyrkia.
Historisk sett vart området kalla Sasun, ein del av det historiske armenske høglandet. I dag er dei fleste innbyggjarane arabarar eller kurdarar. I 1972 var det estimert at rundt 6000 armenarar budde i regionen.
Midlandsmål
Midlandsmåla omfattar målføra i dei vestvendte austnorske fjellbygdene i Sør-Noreg, det vil seie Vest-Telemark, Numedal, Hallingdal, Valdres og Nord-Gudbrandsdalen. Nokre vestlege drag i midlandsmåla er dei personlege pronomena i eintal og fleirtal (til dømes eg og me), hankjønn eintal av det ubundne pronomenet nokon og nektingsadverbet ikkje. Samla sett ligg midlandsmåla nærast opp mot talemålet på Austlandet, men dei har langt fleire eldre språktrekk enn austlandsk. Austlandsk skil til dømes ikkje mellom sterk og svak bøying av substantiva, så her vil både sterke og svake hokjønnsord ha a-ending (jenta, dama, bygda, sola). Midlandsmåla vil derimot ha både sterk og svak bøying av substantiva (jenta, dama, bygdi, soli), noko som dei har arva frå norrønt.
Michael Lerner
Michael Lerner er ein Jewish Renewal-rabbinar, politisk aktivist og redaktør av det venstreorienterte tidsskriftet Tikkun. Han var leiaren av den vidkjende anti-Vietnamkriggruppa Seattle Liberation Front (òg kjend som «The Seattle Seven»). Dei høgprofilerte og politisk svært venstreorienterte synspunkta hans blir oppfatta som svært kontroversielle av mange innanfor meir høgreorienterte jødiske krinsar. I samband med dette blir ofte statusen hans som rabbinar trekt i tvil, sjølv om han fekk denne ved semikhá (personleg ordinasjon) frå rabbinar Zalman Schachter-Shalomi — ein rabbinar med semikhá frå Chabadrørsla.
Midlandsmål
Særdrag frå denne dialektgruppa var grunnlaget for ei særskild skriftnorm av landsmålet som vert kalla midlandsmålet eller midlandsnormalen, og som vart utarbeidd av Rasmus Flo med tilslutting av Arne Garborg i samband med arbeidet i Rettskrivningskomiteen av 1898, som dei var medlemmar av saman med Marius Hægstad.
Hafez
Hafez har tilnamnet Shirazi, ettersom han var fødd i Shiraz i noverande Iran. Han skreiv ei rekkje lovprisingar av heimbyen. Tilnamnet Hafez (ar. hâfiz) tyder 'korankjennar', og han skal ha kunna Koranen utanboks frå ung alder av, men ein har lite konkret kunnskap om livet hans.
Michael Lerner
Syn på sionismen
Lerner er erklært sionist, men har kritisert sterkt visse aspekt av den mest konvensjonelle politiske sionismen. Han meiner at denne i for stor grad byggjer på jødisk nasjonalisme gjennom å nekte palestinarane si historie til fordel for arbeidet for ein sterk jødisk stat. Mange politiske sionistar reknar Lerner som ein antisionist.
Hafez
Dei fortetta dikta hans tek for seg mystiske og moralske emne gjennom dyrking av vin og venleik, og kan både lesast som djupt gudelege og særs sanselege.
Midlandsmål
Viktige trekk ved midlandsmålet var å sløyfe t i bunden eintal av intetkjønnsord (barne), kløyvd infinitiv (fara, kaste), og «den norske treklangen», dvs ei fordeling av a, i og u i substantivbøyninga. Ved landsmålsreforma i 1901 vart «Hægstad-normalen» hovedform, medan midlandsmålet vart tillate i skulen som sideform. Denne sideforma vart ansa som vanskeleg å følgje, og det mangla lærebøker for ho (sjølve midlandsmålet vart utgjeve av Garborg i 1906). I litteraturen vart midlandsmålet brukt av Garborg og einskilde andre, men stod aldri sterkt. Tanken var at midlandsdialektene best representerte variasjonen i norske målføre, og at midlandsnormalen difor best kunne samle dei ulike variantane som var i bruk av landsmålet.
Hafez
Bakgrunnsstoff
Engelske omsetjingar Skandinaviske omsetjingar
Michael Lerner
Syn på sionismen
Lerner og the Tikkun Community er mot israelsk kontroll over Gaza og Vestbreidda; dei meiner at Israel bør vera heimlandet for både jødar og palestinarar i ein felles einskapsstat — det vil seie at alle palestinarar ville få israelsk statsborgarskap. Dette ville føre til eit palestinsk fleirtal, og kritikarane hans peiker på at dette ville øydeleggje moglegheita for Israel å eksistere som verdas einaste jødiske stat. Inntil ein slik einskapsstat blir politisk mogleg, støttar Lerner tostatsløysinga Israel/Palestina.
Syn på venstre-antisemittisme
Lerner har òg uttalt seg svært kritisk om venstreorienterte antikrigsgrupper der det frå 1980-åra av har vorte stadig vanlegare med ope antisemittiske talemåtar, påstandar og krav. Nyleg kritiserte Lerner den nystalinistiske gruppa International ANSWER og hevda at avgjersla deira om å nekte han å tala under demonstrasjonane deira mot invasjonen av Irak i 2003 kom av at han er ein erklært talsmann for eksistensretten til Israel.
DS «Soroka»
Skipet var kalla opp etter byen Soroka ved Kvitsjøen i Russland.
I lag med dei andre skipa til Det Norsk-Russiske Dampskibsselskab, gjekk skipet i fart til Kvitsjøen.
Historie
Den første prøveturen vart utført 27. november 1926 frå det franske verftet, og farten vart då målt til 11 knop. Skipet gjekk så til Middelhavet via Rotterdam for å laste i Bilbao i Spania. Frå Bilbao gjekk turen til Manchester i England, og frå her gjekk det vidare til Murmansk i Russland tidleg i januar 1927. Skipet segla så i trelastfarta til Kvitsjøen og Murmansk, og som dei andre skipa i flåten til det norsk-russiske selskapet, så tok det turar til Middelhavet om vinteren, då istilhøva i Kvitsjøen var for vanskelege. I august 1927 slutta «Soroka» seg til ein russisk ekspedisjon til Sibir, i lag med, og , fullasta med maskinar, landbruksmateriell og liknande. Skipa gjekk først til Tromsø for å ta ombord ein del handels- og vitskapsmenn, før dei gjekk vidare til Novaja Zemlja, der dei låg og venta i seks dagar på meldingar om istilhøva i Karahavet. Isbrytaren «Malygin» eskorterte så ekspedisjonen gjennom isen, som dei møtte halvvegs inn i havområdet. Skipa delte seg så, og «Soroka» segla med tre andre skip til Ob, medan to andre segla til Jenisej. Lasta vart lossa over på 3000 tonn store elvelekterar etter eit par døgns reise opp elva. I retur fekk skipa oljekaker og flax, eit biprodukt av hamp nytta til tauverk. Ekspedisjonen vart rekna som særs vellykka med både gode vêr- og istilhøve. I mars 1928 vart Det norsk-russiske Dampskibsselskab oppløyst og dei åtte skipa i flåten vart fordelt mellom BDS og den sovjetiske staten ved hjelp av loddtrekning. «Soroka» hamna slik under russisk flagg og den sovjetiske handelsflåten Sovtorgflot.
Den vidare lagnaden til skipet er lite kjend og i 1960 var skipet utgått frå registeret til Lloyds.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1 718 brt, 1 002 nrt og lasteevna var 2 425 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 3 218 m³. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av Worms & Cie i Le Trait. Oppgjeven yting var 893 nHk (nominelle hestekrefter) som gav ein toppfart på 10,5 knop.
Vitskap i 1709
Vitskapsåret 1709 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1709.
Burcei
Burcei (sardisk Brucèi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 2 802 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 94,85 km² og ligg i ei høgd på 648 meter over havet.
Josh White
Joshua Daniel White var ein legendarisk amerikansk songar, gitarist, skodespelar og borgarrettsforkjempar.
Bochum
Bochum har sitt eige bryggeri, Moritz Fiege, som produserer pils.
Historie
Sjølv om Bochum vart grunnlagd på 1300-talet var byen lite viktig fram til 1800-talet då kolbryting og stålindustri oppstod i Ruhr-området, og heile regionen byrja å vekse. Folketalet i Bochum vart tidobla mellom 1850 og 1890.
Under den andre verdskrigen vart byen utsett frå kraftige bombeåtak frå britiske og amerikanske bombefly. Nesten heile sentrum av byen vart øydelagd og tusenvis av innbyggjarar mista livet.
Mellom 1960 og 1980 vart alla gruvene stengd og andre industriar, som bilindustri, tok over. I 1965 vart Ruhr Universitet opna, det første universitetet i Ruhr-området og det første som vart oppretta i Tyskland etter krigen. Etter ein omfattande samfunnsreformasjon i 1975 vart Wattenscheid, ein tidlegare sjølvstendig by, ein del av storbyområdet til Bochum. Innbyggjarane i Wattenscheid protesterte til ingen nytte.
Attraksjonar
To slott frå mellomalderen overlevde krigane på nordbreidda av elva Ruhr. Meir kjend er det tyske gruvemuseet, musikalen Starlight Express (som hadde premiere i 1988) og det nostalgiske togmuset i bydelen Dahlhausen.
Sørskjomen
Sørskjomen (samisk Orjješ Skievvá) er den inste delen av Skjomen, ein fjordarm på sørsida av Ofotfjorden i Narvik kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 8 km sørover til Skjombotn.
Fjorden har innløp mellom Reinneset i aust og Mortenjorda i vest. Vestsida av fjorden er bratt og høg, om lag 900-1000 meter over havet. Isbreen Frostisen ligg rett oppfor fjorden.
Beisfjorden
Beisfjorden er namnet på to fjordar i Noreg:
Take It to the Limit av Eagles
«Take It to the Limit» er ein song av Eagles frå det fjerde albumet deira, One of These Nights. Det var den tredje singelen frå albumet og kom ut 15. november 1975. Songen nådde fjerdeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100 og vart den største suksessen til Eagles i Storbritannia, der han nådde 12. plassen på singellista. Billboard rangerte songen på 25. plassen for 1976.
Songen vart skriven av Randy Meisner, Don Henley og Glenn Frey. Meisner, som song solovokal, sa at songen byrja som hans eigen song. Då han var uferdig medan dei spelte inn One of These Nights, hjelpte Henley og Frey Meisner med å skrive songen ferdig.
Eagles-innspelinga
«Take It to the Limit» er den einaste A-sida som Meisner syng solo på, og den første singelen til Eagles der verken Henley eller Frey syng solo. Det var òg den siste Eagles-singelen med Bernie Leadon før han slutta og vart erstatta av gitaristen Joe Walsh. Singelversjonen er 3:48 lang, mesten eitt minutt kortare enn albumversjonen. «Take It to the Limit» er ein av få Eagles-songar som er skriven i valsetakt.
Meisner slutta i bandet etter Hotel California-turneen i september 1977. I følgje Eagles-biografien To the Limit: The Untold Story of the Eagles, var songen årsaka til ein stor krangel mellom Frey og Meisner under turneen. Frey meinte at Meisner burde synge dei høge tonane på slutten av songen, fordi fansen elska det. Meisner mislikte å bli fortalt kva og korleis han skulle synge, men likte å spele songen. Under ein av dei siste konsertane til Meisner med Eagles sloss Frey og Meisner bak scenen om denne songen. Songen vart sidan spelt av Eagles att seint i 1999 og i 2004-2005, då sungen av Glenn Frey.
Songen vart spelt inn på nytt av Meisner for det første soloalbumet hans, Randy Meisner, med tenåringsidolet David Cassidy på korvokal.
Willie Nelson og Waylon Jennings
Songen vart spelt inn av countryartistane Willie Nelson og Waylon Jennings som tittelsporet på duettalbumet deira Take It to the Limit, som kom ut i 1983.
Myntsamling
Myntsamling er ein samlarhobby som går ut på å få tak i, organisera og finna ut meir om ulike myntar, medaljar, pengesetlar og medaljar. Hobbyen blir også kalla numismatikk, men dette kan også visa til det vitskaplege studiet av myntar.
Skjomen
Fjorden har innløp mellom Vidrek i vest og Skjomneset i aust. Den ytste delen er forholdsvis smal og vert kalla Trongskjomen. Her kryssar E6 fjorden via den 711 meter lange Skjombrua. Innover frå her følgjer Fv761 austsida innover. Eit stykke inni fjorden ligg grenda Lengeneset på austsida av fjorden, medan Sandvika ligg lenger inn.
Myntsamling
Myntsamling skjer i stor grad på same måte som frimerkesamling ved at samlarane ofte konsentrerer seg om eitt felt, til dømes eit land eller tidsrom. Det finst også dei som prøver å få tak i ei mynt frå kvart land som har gjeve ut myntar, eller samlar på «litt av alt».
Skjomen
Ved Reinneset deler fjorden seg i to. På austsida ligg bygda Elvegård, medan Sørskjomen held fram på vestsida inn til Skombotn.
Myntsamling
Til forskjell frå frimerkesamling er valøren viktigare når det gjeld myntar. Tilstanden til mynta, frå «dårleg» til «som nyslått», har mykje å seia for verdien.
Samlinga, som kan bli svært kostbar, er blitt omtala som ein «hobby for kongar», men det er vanskeleg å seia om myntsamlingar som høyrte til til dømes romerske keisarar var systematiske samlingar eller berre skattar. Den første kjende myntsamlaren var den italienske diktaren og lærde Petrarca, som levde på 1300-talet.
16. oktober
16. oktober er den 289. dagen i den gregorianske kalenderen (290. under skotår). Det er 76 dagar att av året.
Badly Drawn Boy
Damon Gough (best kjend under namnet Badly Drawn Boy) (fødd 2. oktober 1969) er ein britisk musikar.
Tyssedal kyrkje
Tyssedal kyrkje står i industristaden Tyssedal på austsida av Sørfjorden i Ullensvang kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje frå 1965. Kyrkja er ei såkalla naustkyrkje og er teikna av arkitekt Axel Fronth.
Kyrkja har eit høgt og spist saltak. I hovudhøgda er det attåt kyrkjeromet sakristi og møterom I kjellaren er det mellom anna garderobar, kjøken og møterom. Veggene er bygde i armert betong.
Kyrkja er soknekyrkje i Tyssedal sokn i Hardanger og Voss prosti i Den norske kyrkja. Før dei fekk kyrkja i Tyssedal, sokna folk i området til Odda kyrkje.
Gravstad
Det er ikkje gravstad ved kyrkja. I staden vert kyrkjegarden på Berjaflot i Odda nytta.
Kultur i 1999
Litteratur
Prisar:
Utvalde utgjevingar:
Døde: Joseph Heller, Iris Murdoch, Mario Puzo
Musikk
Britney Spears gav ut sitt første album, ...Baby One More Time. Albumet og den første singelen derfrå nådde begge toppen av hitlisten i USA og fleire andre land.
Hikaru Utada gav ut sitt første album, First Love, som etter to månader var blitt det mestseljande albumet i Japan nokon gong.
Musikalen Mamma Mia! hadde premiere i London.
Døde: Yehudi Menuhin, Amalia Rodrigues, Ananda Shankar, Dusty Springfield
Mopti-regionen
Regionen Mopti er ein av dei åtte administrative regionane i Mali. Regionen, som har namnet sitt etter hovudstaden og den største byen, Mopti, er delt inn i desse kommunane: Bassiro, Borondougou, Dialoubé, Fatoma, Konna, Korombana, Koubaye, Kounari, Mopti, Ouro modi, Ouroubé Douddé, Salsalbé, Sio, Socoura og Soye.
Psykose
Psykose er ein mental helsetilstand. Ein psykose er ein tilstand der pasienten si evne til å vurdere verkelegheita av det han opplever er alvorleg forstyrra.
Hos ein psykotisk pasient kan ein ofte observere symptom som hallusinasjonar, vrangførestillingar, språk, tanke- og kontaktforstyrringar, i tillegg til følelses- og humørsvingingar. Pasienten har ofte sjølv ikkje ei oppleving av å vere sjuk.
Duisburg
Duisburg er ein by i Tyskland i den vestlege delen av Ruhr-området i delstaten Nordrhein-Westfalen. Han er ein eigen bykommune innanfor regionen Düsseldorf. Duisburg ligg ved Rhinen og har den største innlandshamna i Europa, nær Düsseldorf internasjonale flyplass, og har derfor vorte eit viktig senter for handel og stålproduksjon.
Sidan 1970-åra har Universitetet Duisburg-Essen utdanna studentar frå heile verda. Med 14 fakultet og meir enn 33 000 studentar er universitetet eit av dei ti største i Tyskland.
Fleire omliggande tettstader og mindre byar er vorte innlemma i Duisburg opp gjennom åra, og han er i dag den tolvte største byen i Tyskland og den femte største i Nordrhein-Westfalen med om lag 500 000 innbyggjarar. Byen er kjend for stålindustrien. Det er framleis ei kolgruve i drift, men det har aldri vore like omfattande gruvedrift etter kol i Duisburg som i resten av Ruhr-området. Alle masomnane i Ruhr ligg no i Duisburg. 49 % av all bly og 34,4 % av all råstål i Tyskland vert i dag produsert her.
Geografi
Duisburg ligg der elva Ruhr munnar ut i Rhinen og nær utkanten av Bergisches Land. Byen ligg på begge sider av desse elvane. Av nabobyar til Duisburg finn ein Oberhausen, Mülheim an der Ruhr, Ratingen, Düsseldorf, Krefeld, Moers, Rheinberg og Dinslaken
Romartida
Seinare arkeologiske funn viser at dagens marknadsplass alt var i bruk i det 1. hundreåret. Han har vore den sentrale handelsstaden i byen sidan 400-talet. Sjølve byen låg ved «Hellweg», ein viktig veg i mellomalderen, og ved ein vadestad over Rhinen. Romarane vakta over dette kryssingspunktet. I 420 reiv frankarar til seg den romerske busetnaden og nykoloniserte den gamle delen av byen. I 883 erobra normannarane Duisburg og var her heile vinteren. Dette var òg første gong Duisburg vart nemnd i nedskrivne kjelder.
Mellomalderen
På grunn av den nyttige plasseringa til byen vart det oppretta eit pfalzgrevskap her og byen fekk snart privilegium som fri keisarby (1279). Duisburg vart eit medlem av Hansaen. Rundt 1000 tok Rhinen eit elveløp lenger vest for byen, og dette sette ein stoppar for byen som handelsstad og han vart ein roleg landsby. I 1120 vart det bygd bymurar rundt Duisburg. Erkebiskopen av Köln gjekk til åtak på byen i 1445, men vart slått tilbake. I 1566 teikna Johannes Corputius eit bykart over Duisburg. Duisburg under Hertugdømet Cleves vart i 1666 ein del av Brandenburg og Preussen
Industriell revolusjon
Tobakk- og tekstilindustrien gjorde Duisburg til eit industrisenter på 1700-talet. Store selskap som jern- og stålproduksjonsfirma (Thyssen og Krupp) påverka utviklinga av byen, og mange arbeidarar flytta til byen for å arbeide på fabrikkane. I 1846 fekk byen si første jernbanelinje til Düsseldorf. Byen oversteig 100 000 innbyggjarar i 1904.
Den andre verdskrigen
Som eit stort senter for logistikk og produksjon av kjemikaliar, stål og jern var Duisburg eit av hovudmåla for dei allierte bombetokta under den andre verdskrigen. Både industriområda og bustadkvartera vart bomba. 12.-13. juni 1941 slapp britiske bombefly totalt 445 tonn med bomber over byen, og i mai 1943 slapp 577 britiske bombefly 1 599 tonn med bomber og 96 000 menneske vart heimlause. I mai 1944 vart 2000 tonn med bomber slept over byen, medan det i oktober same år vart slept ned meir enn det dobbelte som ein del av Operasjon Hurricane. I 1945 bygde ei ingeniørgruppe frå den amerikanske hæren ei 860 meter lang jernbanebru over Rhinen på berre seks dagar og femten timar. Brua fekk namnet «Sigersbrua».
Etterkrigstida
Totalt 299 bombetokt hadde nesten jamna byen med jorda. 80 % av alle bygningar var heilt eller delvis øydelagd, og nesten heile byen måtte byggast opp att og dei fleste historiske landemerkene var gått tapt.
I 19. juli 2004 vart Duisburg råka av ein tornado. Teateret og delar av sentrum vart øydelagd.
Efjorden
Efjorden (samisk Áhtávuodna) er ein fjord i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 32 km søraustover.
Fjorden har innløp mellom Skarstad i nord og Valle i sør, like aust for Barøya. Austover frå Skarstad går Ofotfjorden. Den ytre delen av Efjorden er markert med mange bukter, viker og småøyer. Straumsøya ligg midt i innløpet og sør for denne ligg Vallebukta. Litt lenger inn ligg Langvågpollen på nordsida og her finn ein grenda Kobbvika. Sør for Langvågpollen ligg Teppkilen. Lenger inn i fjorden ligg dei to øyane Storøya og Hallvardøya. Her kryssar E6 fjorden via Efjordbruene.
Innfor Efjordbruene vert fjorden breiare før han smalnar inn igjen lenger søraust. Denne breie delen av fjorden vert kalla Forsahavet. E6 går langs nordsida av Forsahavet, og frå her og innover har fjorden langt jamnare fjordsider. Riksveg 827 går langs vestsida frå Efjordbruene og sørover til Kistbotn. Det siste stykket inn til botn av fjorden er utan vegsamband og har berre spreidde gardsbruk langs fjordsidene.
I tillegg til dei to nemnde vegane går Fylkesveg 741 nordover langs nordsida av fjorden frå E6.
Calasetta
Calasetta (sardisk Câdesédda, Cal' e Sèda) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 2 923 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 31.06 km² og ligg i ei høgd på 9 meter over havet.