cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
42. sørlege breiddesirkelen
Kring verda
! scope="col" width="125" | Koordiantar ! scope="col" | Land, territorium eller hav ! scope="col" | Merknad ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlanterhavet ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Indiahavet ! scope="row"| ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Stillehavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Stillehavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Ancudbukta ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlanterhavet
Ubuntu
Tyding
Det er mange moglege omsettingar til norsk for ubuntu, dei inkluderer
Ein definisjon er «trua på eit universelt felles band som knyter saman alle menneske.»
Dictyoptera
Dictyoptera er ei gruppe insekt med ufullstendig forvandling. Ho består av knelarar, termittar og kakkerlakkar, og har pinnedyra og smågruppene Mantophasmatodea og Grylloblattodea som søstergrupper.
Ubuntu
Tyding
Erkebiskop Desmond Tutu gjorde i 1999 ein freistnad på ein lengre definisjon:
Louw 1998 foreslår at konseptet ubuntu definerer individet etter alle relasjonane dei har til andre individ, og framhevar verdet ubuntu har som eit religiøst konsept. Han slår fast at zulu-utrykket umuntu ngumuntu ngabantu («ein person er ein person gjennom (andre) personar») ikkje treng å ha nokre religiøse sidetydingar i ein vestleg samfunnskontekst, medan det i ein afrikansk omgjevnad tyder at ein førsteperson med ein menneskekjærleg framferd er verdig vørdnad frå ein forfader. Dei som held oppe prinsippet om ubuntu gjennom livet sitt vil oppnå ei sameining med dei som framleis lever etter sin eigen død.
Dictyoptera
Somme forfattarar nyttar omgrepet som ein orden med knelarane, termittane og kakkerlakkane som underordenar. Andre nyttar det som ei over-orden. På nynorsk wikipedia nyttar me den siste modellen, men denne er korkje betre eller verre enn den første. Som med andre grupper over artsnivå er grensene vilkårlege, så lenge gruppene er monofyletiske.
Ubuntu
Tyding
Nelson Mandela greier ut om ubuntu:
Dictyoptera
Innanfor Dictyoptera-gruppa er det ganske klart definert at kakkerlakkane og termittane er nærast i slekt.
Ubuntu
Forandring i Sør-Afrika
Ubuntu blir sett på som eit grunnleggande prinsipp i den nye republikken Sør-Afrika, og vert kopla med ideen om ein afrikansk renessanse. I den politiske sfæren blir konseptet ubuntu brukt for å legge vekt på naudsynet for sameining i avgjersler, så vel som naudsynet for ein passande humanitær etikk for å informere om desse avgjerslene.
Konseptet ubuntu blir illustrert i filmen In My Country, om sannings- og forlikskomiteen i Sør-Afrika, med Samuel L. Jackson og Juliette Binoche.
Rwanda
I kinyarwanda, morsmålet i Rwanda, betyr ubuntu mellom anna «menneskeleg sjenerøsitet» så vel som humanitet som over. Som elles i Afrika, blir ubuntu sett på som måten å leve på for alle menneske, å gi fritt til kvarandre og gjensidig hjelpe kvarandre.
Ryohei Kamon
Ryohei Kamon er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Gunnar Torvund
Gunnar Torvund var ein norsk skulptør og biletkunstnar. Han voks opp i Hå kommune på Jæren og utdanna seg ved kunstakademiet i København og Statens kunstakademi i Oslo.
Formspråket hans var mykje inspirert av afrikansk og egyptisk kunst, veldig stilisert. Han henta mykje symbolikk frå religionen. Eit av temå hans vr reise/livsferd, og mange av arbeida hans har eit veldig lyrisk drag. Ikkje so underleg at han samarbeidde med lyrikarar som Paal-Helge Haugen og bror sin Helge Torvund. Men meir kjend er han kanskje for utskmykkingar han har laga til kyrkjebygg. Her må nemnast kapellet på Nordkapp, altertavla i Eidsvåg kyrkje utanfor Bergen, eit arbeid som skapte mykje kontrovers i 1982, og Mortensrud kyrkje. Han har også vorte kjend for det han kalla hustavler: Figurar med eit kanskje religøst tilsnitt og som ikkje er tenkte i kyrkjerom. Ofte er det treplater med eit hovud, ei maske eller eit relieff midt i. Dei har eit meditativt preg. Materiala hans har vore til dels utradisjonelle. Ein kan finna bladgull, elfenbein, finer, fjør, lêr, rav, pleksiglas i tillegg til dei meir vanlege som stein og tre.
Torvund mottok fleire stipend, mellom anna Statens arbeidsstipen 1977 til 1980, og garantiinntekt frå 1999. I desember 2007 mottok han Ingeborg og Per Palle Storms ærespris (saman med bilethoggaren Nina Sundbye).
Mägenwil
Mägenwil er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 423 meter over havet.
Histidin
Histidin (avstytt His og H) er ei aminosyre som kan vera positivt ladd ved nøytral pH. Ho er essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv ikkje kan produsera henne. Ho har kodona CAU og CAC.
Mägenwil
Kommunen ligg sør i regionen Birrfeld. Han består av gatelandsbyen Mägenwil og grenda Eckwil.
Asparaginsyre
Asparaginsyre eller aspartat (avstytt Asp og D) er ei aminosyre som er negativt ladd ved fysiologisk pH. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona GAU og GAC.
Radio Norge
Radio Norge (tidlegare kjend som Kanal 24) er ein norsk radiokanal som har hovudkontoret sitt i Bergen. Kanalen starta sendingane sine den 1. januar 2004 som Kanal 24 og overtok FM 4-nettet som hovudkonkurrenten P4 tidlegare hadde nytta.
SBS Radio Norge eig 77 % av radiokanalen.
Lorenz van Steenwinckel
Lorenz van Steenwinckel var ein dansk arkitekt og bilethoggar knytt til Kristian IV og byggeprosjekta hans.
Lorenz var son av Hans van Steenwinckel den eldre og bror til Hans van Steenwinckel den yngre.
Frå 1613 skal han ha vore ansvarleg for fleire prosjekt, mellom anna Kristian IVs kapell i Roskilde domkyrkje, Trefoldighetskyrkja i Kristianstad og Børsen i København som broren Hans gjorde ferdig da Lorenz døydde i 1619.
Vurderinga av Steenwincel har svinga, nokre kunsthistorikarar har gitt han ansvar for mange av dei vellykka bygga, men andre har sett meir på han som murar og steinhoggar. Eit teikn på det siste er at det i kontraktane klårt og tydeleg står skrive at han skal arbeide etter teikningar levert av kongen.
Pakkebehandlingssystemet Fink
Innan IT er Fink eit prosjekt som lagar eit system som forenklar installasjon av UNIX-program til Mac OS X Det nyttar Debian GNU/Linux pakkebehandlingssystemet til APT og dpkg, samt sitt eige frontend-program.
Kjelder
.
Bogoindisk
Bogoindisk er ei sjakkopning som vert definert av trekka 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Lb4+. Den har fått namnet etter Efim Bogoljubov.
Kvit sitt tredjetrekk, 3.Sf3, leier springar til eit naturleg felt, men i motsetnad til 3.Sc3 blir ikkje ein ekspansjon i sentrum truga med 4.e4. Dei mest vanlege svara er 3...b6, som fører til Dronningindisk, 3...d5 som fører til Dronninggambit. 3...Lb4+ som definerer Bogoindisk er noko meir sjeldsynt, men blir likevel spelt på alle nivå. Opninga kan fort føre til avbytter, noko som lettar forsvarsarbeidet til svart.
Kvit har fem lovlege svar, der tre er gode.
Hovudmålform
Hovudmålform er ei av dei to målformene som er offisielle i Noreg: nynorsk og bokmål. Kva som er hovudmålet er opp til kvar enkelt. Dei fleste har bokmål som hovudmål, medan om lag tolv prosent av skuleelevane har nynorsk som hovudmål. Dei fleste som har nynorsk som hovudmål bur i eit av dei fire vestlandsfylka. Målformen som ikkje er hovudmål vert kalla sidemål, av di alle må lære båe målformene.
Det går òg an å ha samisk som hovudmål, men dette er berre i somme kommunar i Finnmark fylke som har samisk som målform attåt nynorsk eller bokmål.
Mellingen
Mellingen er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 352 meter over havet. Byen ligg ved elva Reuss.
Mellomalderbyen er kompakt med bymurar og ligg på begge sider av elva Reuss. Den gamle byen er omgjeven av nyare busetnader.
Helge Haugen
Helge Haugen er ein norsk fotballspelar. Han harf spela for Hønefoss BK (2012–2013) og for Brann i den norske eliteserien.
Det haitiske riksvåpenet
Det haitiske riksvåpenet vart fyrste gong teke i bruk i 1807, og har vore slik det er i dag, sidan 1986.
Helge Haugen
Haugen kom til Brann frå Åsane i oktober 2001 for 100 000 kroner. Han spelte for det meste på reservelaget til Brann i den første sesong sin i klubben, og det var ofte på ein uvant midtstopparplass. Han hadde berre sporadiske innhopp i eliteserien. Han blei difor fristilt av klubben framfor 2003-sesongen, men for å avventa ei eventuell juridisk behandling av korleis saka skulle løysast, heldt Haugen fram å trena med Brann.
Det haitiske riksvåpenet
Det viser seks draperte haitiske flagg, tre på kvar side, med ein palme og to kanonar på ein grøn plen framom. Det er også plassert fleire gjenstandar på plenen, som ei tromme, to signalhorn, to gevær og to anker. Ovanfor palmetreet er det plassert ei frygisk hue, som eit symbol på fridom. På plenen mellom tromma og bandet er det to lenkjebitar, som eit symbol på at slavetida er over. Bandet ber nasjonalmottoet, L’Union Fait La Force («Einskap gjev styrke»).
Helge Haugen
I mellomtida skifta Brann trenar frå Teitur Thordarson til Mons Ivar Mjelde, som valde å gjera om på avgjersla om å sleppa Haugen. Etter ein dårleg sesongstart for Brann måtte Mjelde gjera fleire grep for at klubben skulle klatra opp frå botnsjiktet. Raymond Kvisvik blei henta frå Austria Wien, Cato Guntveit og Robbie Winters blei kvitt sine skadeproblem, samstundes som han valde å para den kreative Seyi Olofinjana med den løpssterke Haugen sentralt på midtbanen. Det førte til at Brann gjorde ein svært sterk haustsesong, og klubben hadde små problem med å halda plassen i eliteserien.
I 2006-sesongen vart konkurransen om plassane på midtbanen til Brann endå hardare, etter innkjøpa av Eirik Bakke og Ardian Gashi. Haugen spelte likevel over 20 seriekampar då Brann kom på andreplass i eliteserien.
Helge Haugen har kontrakt med Brann ut 2010-sesongen. Han har landskampar på alle aldersbestemte nivå, men berre éin U21-landskamp. Som tenåring var han òg ein av Noregs mest talentfulle orienteringsløparar.
Karriere som spelar
(Sist oppdatert 29. oktober 2006)
Kazuma Shiina
Kazuma Shiina er ein japansk fotballspelar.
Han spelar for klubben Fagiano Okayama (2019).
Pinnedyr
Pinnedyr eller vandrande pinnar (Phasmida eller Phasmatodea) er ein orden insekt med ufullstendig forvandling. Dei lever helst i tropiske strøk, og har artar som høyrer med mellom dei største insekta me kjenner til. Gruppa har 2 600 artar, men ingen av desse førekjem naturleg i Nord-Europa.
Kjenneteikn
Pinnedyra har vifteforma bakvenger og fråverande eller læraktige korte dekkvenger. Mange artar er òg heilt eller delvis vengjelause - ofte er det slik at berre hannane kan å flyga. Det er i det store og det heile ofte store kjønnsskilnadar innanfor dei ulike artane - ved mange høve har hann og ho fått ulike namn før ein har funne ut at dei i røynda var same art.
Pinnedyra er meistrar i kamuflasje. Dei fleste etterliknar pinnar, men somme liknar på blad i staden. Hjå nokre av artane er tilmed egga kamuflerte til å likna frø frå planten dyra lever på. Dei er planteetarar med bitande munndelar.
Fagopposisjonen av 1911
Fagopposisjonen af 1911 er ei nemning på ei gruppe innan norsk fagrørsle og arbeidarrørsle. Fagopposisjonen voks fram etter eit fagleg møte i Trondheim i 1911, der det vart vedtatt ei fråsegn (Trondhjemsresolusjonen) om at organisasjonsarbeidet skulle drivast på «et mer revolusjonært grundlag end før». Fagopposisjonen var ein fraksjon innan Arbeidernes Faglige Landsorganisasjon, det seinare LO. Dei fremste leiarane var Martin Tranmæl, Alfred Madsen, Halvard Olsen og Elias Volan. Fagopposisjonen var ein reaksjon mot den parlamentariske linja Det norske Arbeidarpartiet hadde slått inn på kring 1900. Fasgopposisjonen ynskte mindre vekt på parlamentarisk arbeid, og hadde meir tru på revolusjon for å fremje sosialismen. Med Kyrre Grepp og Martin Tranmæl i spissen erobra fagopposisjonen makta og det politiske hegemoniet i Arbeidarpartiet i 1918. Fagopposisjonen hadde visse drag av syndikalisme, men var ikkje syndikalistisk.
Sitat frå Trondhjemsresolusjonen
''«Møtet uttaler, at den faglige situation nu kræver, at organisationsarbeidet lægges paa et mere revolutionært grundlag end før. I henhold hertil peker møtet paa som nærligende program:''
''A. 1.De skriftlige bindende overenskomster avskaffes. 2. Forsikringsvæsenet sløifes.''
B. Som kampmidler benyttes i første række:
''1. Streik. 2. Sympatistreik. 3. Boykot. 4. Obstruktion. 5. Sabotage. 6. Kooperation.''
C. Organisationsformen ændres derhen:
1. At landsorganisationen gjøres til det centrale, - fællesnevneren.
2. Denne inddeles i departementer svarende til de store industrier, altsaa industriforbund.
Der oprettes lokale samorganisasjoner som bl.a. overtar den lokale agitation og gives indflydelse paa fastsettættlse av arbeidsvilkaarene.»
Bakgrunn
I åra føre hadde det vore ein linjekamp i Landsorganisasjonen om ein i det faglege arbeidet skulle satse på langsiktige avtalar med arbeidsgivarane eller på ei meir aksjonistisk linje. Innanfor veletablerte industriforbund og handverkerforeiningar stod den første linja sterkast, mens mange arbeidarar i den raskt veksande tungindustrien og i anleggsbransjen såg seg best tente med den siste.
Fagopposisjonen med Martin Tranmæl i spissen kravde ei omlegging frå ein forbundsvis lønskamp til ein meir samordna kamp bygd på Landsorganisasjonen sentralt og samorganisasjonane lokalt. I tillegg reiste dei krav om nasjonalisering av økonomien og direkte arbeidarkontroll over produksjonsmidla.
Arbeidarpartiet vart kritisert for å leggje for stor vekt på det parlamentariske arbeidet. I partiet allierte Fagopposisjonen seg med Det sosialdemokratiske ungdomsforbundet og Det sosialdemokratiske studentlaget, som også var påverka av internasjonale sosialistiske idear.
Kort tid etter Den russiske revolusjonen i 1917 begynte opposisjonen å organisere arbeidar- og soldatråd rundt omkring i landet, og i mars 1918 heldt rådsrørsla landskonferanse. Dei avviste partileiinga si linje som sa at samfunnsendringar måtte byggje på folkefleirtalet, uttrykt gjennom frie val med allmenn stemmerett. Mot denne linja sette opposisjonen arbeidarklassen sin kamp mot «de besiddende klassers ret til økonomisk utbytning og undertrykkelse» - uavhengig av samansetninga i Stortinget.
På landsmøtet i 1919 vart det vedtatt å melde partiet inn i Den tredje internasjonalen. Dermed hadde Fagopposisjonen vunne fram i kampen for å gjere Det norske Arbeidarpartiet til eit revolusjonært parti.
Same året fekk Fagopposisjonen også fleirtal på LO-kongressen. Den gamle leiaren, Ole O. Lian, vart attvald etter å ha nærma seg synet til opposisjonen. Ny nestformann vart Elias Volan.
Radio 1
Radio 1 er eit nettverk av norske lokalradiokanalar. Radio 1 sender sjølvstendige sendingar i fire norske byar; Oslo, Bergen, Trondheim og Stavanger. Det er SBS Radio Norge som eig Radio 1.
Dei fire stasjonane har alle ei trendy profil med unge som målgruppe.
Fairytale av Alexander Rybak
«Fairytale» (engelsk for Eventyr) er ein song av Alexander Rybak frå albumet Fairytales. Han vann Melodi Grand Prix 2009 og representerte Noreg og vann Eurovision Song Contest 2009.
Rybak framførte sjølv låten i Melodi Grand Prix, og han fekk 747 888 røyster i finalen. Songen var inspirert av ein tidlegare kjæreste av Rybak. Songen vart gitt ut som singel av selskapet BpopMentometer, selskapet til Rybaks manager, Kathrine Synnes Finnskog. Han selde i over 5000 eksemplar etter den norske Melodi Grand Prix-finalen og vart nr. 1 på VG-lista.
Eurovision Song Contest
Som vinnar av Melodi Grand Prix representerte Alexander Rybak Noreg i Eurovision Song Contest 2009 i Moskva 16. mai 2009. I konkurranse med 41 andre land, vann han med 387 poeng, 169 poeng meir enn nummer to, Island.
Høyr kor englar syng frå sky
Førstelina lydde opphavleg «Hark! how all the welkin rings / Glory to the King of Kings». Dagens versjon er resultatet av fleire endringar, hovudsakleg ved George Whitefield, som Wesley samarbeidde med.
Det finst også eit arrangement av «See, the Conqu'ring hero comes» frå Judas Maccabaeus av Händel. Dette blir tradisjonelt blitt framført ved Nine Lessons and Carols i St Patrick's Cathedral i Dublin, som blir overført på RTÉ Radio 1 julaftan. Organisten W.H. Jude komponerte under viktoriatida også ein melodi til songen.
Takashi Nishihara
Takashi Nishihara er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Fagiano Okayama og Albirex Niigata Singapore.
Glutaminsyre
Glutaminsyre eller glutamat (avstytt Glu og E) er ei aminosyre som er negativt ladd ved fysiologisk pH. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona GAA og GAG.
Mikhail Fradkov
Mikhail Jefimovitsj Fradkov var statsminister i Russland frå 2004 til 2007.
Fradkov har tidlegare vore handelsminister, sjef for skattepolitiet og EU-ambasadør for Russland. I 2004 vart han statsminister under Vladimir Putin. I september 2007 skifta Putin han ut med Viktor Zubkov.
Funambol
Funambol kjerneprosjektet er ein gratis og open kjeldekode synkroniseringstenar som tilbyr push e-post, kontaktliste- og kalendersynkronisering og einingsforvaltning for trådlause einingar og brukar standard protokoller slik som SyncML. For brukarar betyr dette altså BlackBerry-liknande moglegheitar på andre mobiltelefonar.
John Leckie
Leckie byrja karrieren i Abbey Road Studios i 1970 som lydbandoperatør og vart seinare lydteknikar og produsent der.
Umbria
Umbria er ein av tjue regionar i Italia. Hovudstaden er Perugia. Regionen har eit areal på 8 456 km² og om lag 900 000 innbyggjarar.
Geografi
Umbria er ein region sentralt i Italia og grensar til Toscana i vest, Marche i aust og Lazio i sør. Regionen er stort sett ås- eller fjellendt og er dominert av Appenninane i aust, der det høgaste punktet i regionen er Monte Vettore på grensa til Marche (2 476 moh), og Tiberdalen i vest, der det lågaste punktet i regionen ligg ved Attigliano (96 moh).
Tiber følgjer meir eller mindre grensa til Lazio, men ein del av elva nord for kjelda i Toscana ligg i Umbria. Elva har på dette stadiet ustadig vassføring så få byar ligg ved elva her. Tre av sideelvane til Tiber har derimot vore viktigare for Umbria. Det meste av Chiascio renn gjennom stort sett tynt folkesette området fram til Bastia Umbra og om lag 10 km seinare munnar ho ut i Tiber ved Torgiano. Topino renn gjennom Appenninane og i antikken gjekk vegen Via Flaminia langs elva og over fjellet. Ho gjer ein skarp sving ved Foligno og renn nordvestover nokre kilometer før ho renn i hop med Chiascio nedanfor Bettona. Den tredje elva er Nera som renn ut i Tiber mykje lenger sør, ved Terni. Dalen hennar, kalla Valnerina vert av dei lokale innbyggjarane i Umbria rekna som det vakraste området i regionen. Medan Nera renn mellom ganske høge fjell, renn dei to andre ut på store sletter og i antikken bestod slettene av vidstrakte myrområde, men desse vart drenert av romarane og seinare igjen byrja benediktinarmunkar på 1200-talet på arbeidet igjen, som først stod ferdig på 1700-talet.
Historie
Etruskarane var hovudfienden til Umbri og dei invaderte området frå vest mot nord og aust (frå om lag 700 til 500 fvt.) og dreiv etter kvart umbriarane mot Appenninane og erobra 300 umbriske byar. Likevel ser det ikkje ut til at alle umbriske folk forsvann frå dei erobra områda.
Etter etruskarane forsvann prøvde umbriarane å hjelpe samnittane i det avgjerande slaget deira mot romarane (308 fvt.). Dette førte til at romarane bygde ei festning ved Narni (298 fvt.), noko som førte til kommunikasjonsproblem mellom dei to folkeslaga. I det store slaget ved Sentinum (295 fvt.) hjelpte ikkje umbriarane samnittane i det heile tatt.
Den romerske sigeren ved Sentinum førte til at området gradvis kom inn under romerske herskarar, som oppretta nokre koloniar (t.d. Spoletium) og byde via Flaminia (220 fvt.), som gjekk gjennom området. Under den andre punarkrigen og Hannibal sin invasjo vart slaget ved Trasimene utkjempa her, men umbriarane nekta å ta imot hjelp frå han.
Under den romerske borgarkrigen mellom Marcus Antonius og Octavian (40 fvt.) valde Perugia førstnemnd si side og vart derfor nesten heilt lagd i grus av Octavian.
Etter Romarriket sitt fall kjempa austgotarar og austromarar om makta i regionen. Lombardarane grunnla hertugdømet Spoleto, som dekkar store delar av det som i dag er Umbria, og herska her frå 571 til 1200-talet. Då Karl den store erobra det meste av det lombardiske kongedømet i Italia, vart nokre av dei umbriske områda donert til paven, som tok over styringa i området. Nokre byar fekk ei form for sjølvstyre og var ofte i krig med kvarandre som følgje av den meir generelle konflikten mellom Kyrkjestaten og Det tysk-romerske riket, og mellom Welf og ghibellinarar.
På 1300-talet oppstod herredøma signorie, som alle gradvis vart underlagt Kyrkjestaten, som herska i området fram til slutten av 1700-talet. Etter den franske revolusjonen og erobringa av Italia vart Umbria ein del av den kortvarige romerske republikken (1789-1799) og av Det første franske riket (1809-1814). I 1860, etter Risorgimento og Piemonte si utviding, vart Umbria ein del av Kongedømet Italia.
Grensene som Umbria har i dag vart fastsett i 1927, då provinsen Terni vart oppretta og provinsen Rieti vart delt og innlemma i Lazio.
Demografi
Byar i Umbria med 20 000 innbyggjarar eller meir:
Yuji Makiura
Yuji Makiura er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Monodi
Monodi (frå gresk monodos «ein som syng aleine») er eit musikkhistorisk omgrep som i dag vanlegvis tyder ei enkel songstemme enkelt akkompagnert av ein generalbass.
Opphavleg var monodi eit dikt der ein klaga over eit dødsfall, eller ein einstemmig song utan harmonisk tonefølgje. Døme på slik song er musikk i antikken, gregoriansk song og folkeviser.
Rundt år 1600 fekk omgrepet monodi den tydinga som er den vanlegaste i dag, men sjølve omgrepet er nytt og ingen av 1600-talskomponistane kalla stykka sine monodiske. Komposisjonar i monodisk form kunne verte kalla madrigalar, motettar eller concerto (i den tidlege tydinga, dvs «med instrument»).
Monodien utvikla seg frå eit forsøk kunstnar- og filosofikretsen Florentiner Camerata gjorde i 1580-åra på å restaurere gamle greske idear om melodi og deklamasjon. Forsøket vart ei spire til ei ny utvikling av dramatisk musikk. Ved sidan av dei formelle aspekta bestod den største fornyinga i at songen overvegande skulle uttrykke kjensler, såkalla affekter. I tillegg vert monodien kjenneteikna av ein større samanheng mellom tekst og musikk der songstemma følgde rytmen til språket, melodiflyten setningsdelane, medan innhaldsmessig viktige ord ofte samanfalt med tyngdepunkt i takten. Dette konseptet fekk på kort tid sterk innverknad på det felleseuropeiske musikkspråket.
I byrjinga vart monodiske musikkstykk akkompagnert av generalbass og var fullstendig ubundne formalt. Ulike utviklingslinjer munna ut i spesialiserte musikkformer som resitativ og arie som vart bestanddelar i operaer, oratorium og kantater.
Ei viktig tidleg avhandling om monodi finst i songsamlinga til Giulio Caccini, Le nuove musiche (Firenze, 1601).
Alexander von Kotzebue
Alexander Friedrich Wilhelm Franz von Kotzebue var ein tysk-russisk slag- og historiemålar frå romantikken.
Han var son av forfattaren August von Kotzebue. Etter at faren døydde i 1819 vart han utdanna i kadettkorpset i St. Petersburg og og vart i 1834 løytnant i garden. Etter fire år forlet han derimot militæret og starta som student på kunstakademiet i St. Petersburg. Der var han i seks år før han reiste til Paris i 1846 og i 1848 reisten han på tur til Belgia, Holland, Italia og Tyskland før han til slutt slo seg ned i München.
Kotzebue var russiske professor og æresmedlem av München-akademiet.
Verk
Det første måleriet hans, Erobringen av Warszawa, vart målt i 1844 i St. Petersburg. Sidan då måla han mange russiske slag i sjuårskrigen og frå felttoga til Suvorov i store måleri for tsaren av Russland. Av dei viktigaste verka hans finn ein Storminga av Warschaus, Slaget ved Poltava, Storminga av Narva, Kryssinga av Djevelbrua, og Grunnlegginga av St. Petersburg.
Takuro Yoshioka
Takuro Yoshioka er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Niederrohrdorf
Niederrohrdorf er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 436 meter over havet.
Myggvatn
Myggvatn (samisk: Surotjávri) er eit vatn som ligg i Sør-Varanger kommune i Finnmark.
Niederrohrdorf
Kommunen ligg ved vestsida av Heitersberg i eit økologisk viktig lyngheilandskap. Han består av landsbyen Niederrohrdorf og grendene Holzrüti og Vogelrüti.
QNH
QNH er Q-kode for ein metode der lufttrykket vert redusert slik at høgdemålaren i flyet viser høgda flyplassen ligg i når flyet står på bakken. Med ISA (internasjonal standard atmosfære) temperaturforhold vil høgdemålaren måle ei høgd over midlare havnivå i nærleiken av flyplassen.
QNH skil seg frå QFE, som omformar høgdemålaren slik at den er null når flyet landar. Medan det er nyttig å bruke QFE når ein flyr i eit trafikkmønster rundt ein flyplass, er det mest vanleg å bruke lokal QNH når ein flyr frå flyplass til flyplass. Her kan ein òg nytte standar trykkinnstilling (1013,2 hPa). Når 1013 hPa vert brukt vert flyet sin vertikale posisjon refert til ein flygenivå i staden for ei høgd.
Sj òg
Atmosfer basıncı
Oberrohrdorf
Oberrohrdorf er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 493 meter over havet.
Kommunen ligg på vestsida av Heitersberg. Han består av landsbyen Oberrohrdorf og grenda Staretschwil.
Hechi
Hechi (河池; pinyin Héchí) er eit byprefektur i Guangxi i Folkerepublikken Kina.
Administrative einingar
Hechi består av eitt bydistrikt, eitt byfylke, fire fylke og fem autonome fylke:
Mousa
Mousa er ei lita øy i Shetlandsøyane i Skottland. Øya ligg like austom Shetland Mainland, og er om lag 2,5 km lang, 1 km brei, helst flat og heilt trelaus. Det har ikkje budd folk på Mousa sidan 1800-talet. Øya er best kjend for Mousa Broch, eit rundtårn frå jarnalderen.
Mousa er også kjend for dyre- og fuglelivet på øya, med steinkobbe, havert, alker, raudnebbterner og stormsvaler.
Sommarstid går det passasjerbåt ut til øya frå Leebitton i Sandwick på Shetland Mainland.
Mousa i sogene
Mousa (Mosøy) og Mousa Broch (Mosøyborga) er nemnd i Egilssoga og Orknøyingsoga, i begge falla vert det fortald om par som gøymer seg i steintårnet.
Egilssoga
Utpå hausten kom det eit skip til Shetland frå Orknøyane. Folka på skipet fortalde at kong Harald hadde sendt bod til Orknøyane om at Bjørn skulle drepast, han var gjord utlæg i Noreg, og at same bodet alt var gått til Hebridane og Dublin.
Bjørn og Tora gifte seg på Shetland og overvintra i Mousa Broch. Så snart våren kom og det var vorte råd å sigle att tok dei med seg eignelutene sine og skipsmannskapet i det vølte skipet og siglde nordover. Dei kom til Island og gjekk i land i Borgarfjord der dei fekk bu på garden til Skallagrim. Med tida vart det forlik mellom Bjørn og Tore herse, og Bjørn og huslyden hans kunne reise heimatt til Sogn.
Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen byggjer på «Mousa» henta frå Wikipedia på engelsk 14. mai 2007.
Sivsporv
Sivsporv (Emberiza schoeniclus) er ein fugl som høyrer til familien busksporvar.
Utsjånad og læte
Oversida er svart med breie, brunaktige fjørkantar, stjerten er svartaktig. Hovudet og strupen er svarte på hannen, med kvit halsring. Hoa har ingen kvit halsring. På henne er oversida av hovudet samt øyredekkfjørene småflekkete av svart og brunt. Begge kjønn har kvitt langs undersida, og oppe på sidene er der langsgåande brunaktige flekkar. Fuglen si lengde er 14-16 centimeter. Songen er eit ganske monotont gjenteke zripp zripp zryy.
Utbreiing
Sivsporven finst i heile Europa og delar av Asia. Fuglen held til ved myrer og våtmarker opp til og med bjørkebeltet og så langt nord som der er skog. Han er flyttfugl unnateke sør i utbreiingsområdet, og overvintrar i Sør-Europa.
Førekomst i Noreg og trekktilhøve
Sivsporven er utbreidd over heile landet, spesielt i fuktige område i bjørkebeltet. Han går iblant opp i vierregionen. I låglandet i Sør-Noreg er han knytt til næringsrike innsjøar samt ved elvar og fjordarmar der det er siv og takrør. Sivsporvane reiser frå landet frå midt i august fram til midten av oktober. Dei kjem attende frå slutten av mars fram til midt i mai. Til bjørkebeltet kjem dei sjeldan før slutten av april.
Hekking
Reiret vert lagt på eller nær marka, i ei tue eller under gras. Dei 4-6 egga er brungrå med svartaktige teikningar. Sivsporven får ofte to kull i mai og juni og begge foreldra hjelper til med ruginga som varer 13-14 døgn.
Vladimir Putin
Vladimir Putin er ein russisk politikar og president i Russland sidan 7. mai 2012. Før det var han president i Russland frå 31. desember 1999 (fungerande president fram til 7. mai 2000) til 7. mai 2008. Før han vart president og mellom dei to presidentperiodane var han statsminister i Russland.
Sivsporv
Raudlistevurdering
Konklusjon: Sivsporv blir vurdert som livskraftig LC, på bakgrunn av overvakingsdata. Årsaka til endring av kategori frå Rødlista 2015, der arten vart vurdert som nær trua NT, er stabilisering av bestanden. Gitt bestandsnedgangen i nabolanda våre bør ein følgja nøye med på utviklinga òg i Noreg.
Vladimir Putin
Bakgrunn
Putin vart fødd i Leningrad (no St. Petersburg) og studerte jus ved statsuniversitetet der. I 1975 fullførte han studiet og fekk jobb i KGB. Han var i fleire år KGB-offiser i avdelinga for utanlandsspionasje. Frå 1985 til 1990 gjorde han teneste i DDR. Frå juni 1991 til august 1996 jobba han i staben til den reformvenlege borgarmeisteren i St. Petersburg, Anatolij Sobtsjak.
Mellom 1998 og 1999 var han direktør i tryggingstenesta FSB. I august 1999 vart han statsminister under Boris Jeltsin. Då Jeltsin gjekk av 31. desember 1999 tok Putin over som fungerande president. 26. mars 2000 vann han presidentvalet.
Putin har i tida si som president hatt eit nært samarbeide med Tyskland, mellom anna som motstandar av det amerikanske åtaket på Irak.
14. mars 2004 var det presidentval i Russland, Putin vart attvald for sin andre og siste periode med meir enn 70 % av stemmene. Presidenten kan berre sitte i to periodar i Russland. Putin hadde hatt stor nok majoritet til å endre grunnlova på dette punktet, men gjorde ikkje det. I staden støtta han kandidaturet til Dmitrij Medvedev, som vart vald som etterfylgjaren hans. Medvedev utnemnde Putin til statsminister dagen etter at Putin overlet presidentposten til Medvedev.
Putin gifta seg med Ljudmila Putina 28. juli 1983. Dei har to døtrer, Jekaterina (Katja), fødd 1985 og Maria, fødd 1986 i Dresden i dåverande DDR.
I motsetnad til fleire av sine forgjengarar, trenar Putin regelmessig. Han trenar særskild judo, som han har drive med sidan ungdomstida, ikkje berre som mosjonist, men også som konkurranseutøvar. Under ei statsvitjing til Japan, vitja Putin det namngjetne Kodokan dojo, og fekk det sjette svarte beltet. (6. dan).
QFE
QFE er Q-kode for ein metode der lufttrykket er redusert slik at høgdemålaren i eit fly viser kor høgt flyet er over eit referansepunkt (vanlegvis rullebana) på ein flyplass. Med ISA (International Standard Atmosphere) temperaturforhold vil høgdemålaren viser ei høgd over referansepunktet. I dag vert derimot QFE lite brukt innan luftfart, og QNH vert stort sett brukt i staden. QNH gjev lufttrykket redusert slik at høgdemålaren viser høgda over havet.
Takuya Yamamoto (1988)
Takuya Yamamoto er ein japansk fotballspelar.
Hasetjørna
Hasetjørna (samisk: Gáddeluoppal) er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Russland. Den norske delen ligg i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Innsjøen har eit samla areal på 5,49 km², der 4,25 km² av dette ligg i Noreg.
Hiroaki Ando
Hiroaki Ando er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Tokushima Vortis.
Burt Reynolds
Burton Leon Reynolds Jr., kjend som Burt Reynolds, var ein amerikansk filmskodespelar. Truleg vert han best hugsa som «Bandit» i filmen Smokey and the Bandit frå 1977.
Reynolds blei først kjend gjennom roller i fleire ulike fjernsynsseriar som Gunsmoke (1962–1965), Hawk (1966) og Dan August (1970–1971). Han hadde hovudroller o filmar som Navajo Joe (1966), men fekk eit gjennombrt som Lewis Medlock i Deliverance (1972). Reynolds spelte deretter hovudroller i fleire publikumssuksessar The Longest Yard (1974), Smokey and the Bandit (1977), Semi-Tough (1977), The End (1978), Hooper (1978), Starting Over (1979), Smokey and the Bandit II (1980), The Cannonball Run (1981), Sharky's Machine (1981), The Best Little Whorehouse in Texas (1982) og Cannonball Run II (1984). For fleire av desse var han også regissør. Han blei nominert til Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy to gonger.
Etter fleire filmar som ikkje gjorde det bra vende Reynolds attende til fjernsyn og spelte i situasjonskomedien Evening Shade (1990–1994), som han vann ein Golden Globe- og Primetime Emmy-pris for. Rolla som den moralske pornografen Jack Horner i Boogie Nights (1997) gav han kritikarmerksemd og endå ein Golden Globe-pris og nominasjonar til ein oscarpris og ein BAFTA-pris.|
Reynolds var son av Harriet Fernette «Fern» (fødd Miller, 1902–1992) og Burton Milo Reynolds (1906–2002). Han hadde nederlandsk, engelsk, skotsk-irsk og skotsk opphav. Sjølv påstod han gjerne at han hadde cherokee- og italiensk opphav. Gjennom karrieren sin sa Reynolds gjerne at han var fødd i Waycross i Georgia. I 2015 fortalde han at han i røynda var fødd i Lansing i Michigan.
Filmografi
(utvalde filmar)
Nidaros domprosti
Nidaros domprosti er eit tenestedistrikt i Nidaros bispedømme i Den norske kyrkja. Sidan det er knytt til Nidaros domkyrkje i Trondheim, er det leia av ein domprost.
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske Kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller 	dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Wilmington
Wilmington kan visa til:
Freddy de Ruiter
Freddy de Ruiter er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Aust-Agder i 2005. Før det var han vararepresentant i periodane 1993–1997 og 1997–2001.
Oftalmoskopi
Instrumentet vert ofte levert saman med eit otoskop, eit instrument for undersøking av øyra, då desse to instrumenta kan nytta det same handtaket.
Dersom ein hjå pasientar finn hevelse (ødem) kring synsnerva, papilleødem, tyder dette på auka trykk inne i kraniet. Slikt kan koma av høgt blodtrykk, hydrocefalus, hjernesvulst, eller ei rekkje andre tilstandar. Ved glaukom (grøn stær) er innmunninga til synsnerva innoverkrumma, eller uthòla. Grå stær (katarakt) viser seg som mørke eller gråaktige flekker (fortettingar) ulike stader i augelinsa.
Hjå pasientar med diabetes mellitus er det tilrådd regelmessig oftalmoskopi (halvårleg, årleg eller annakvart år) for å sjå etter teikn til om sjukdomen har påverka netthinna (diabetisk retinopati). Skade av synet ved denne tilstanden kan hindrast gjennom behandling med laser dersom den vert oppdaga i tide.
Ved høgt blodtrykk som har påverka blodårer i netthinna, kan desse synlege forandringane i årene i netthinna vera svært like forandringane i årene i hjernen og altså seia noko om tilstanden der (ateromatose, arteriosklerose, «åreforkalking»).
Remetschwil
Remetschwil er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 524 meter over havet.
Akutt aksent
Vi kan bruke akutt aksent i nynorsk for eksempel i fór (preteritum av fare), til skilnad frå fòr (plogfòr), fôr (kåpefôr, dyrefôr) og for (preposisjon og konkjunksjon), men aksentteikna er ikkje obligatoriske i desse orda. Også i ordet lét (preteritum av late), brukar vi ofte akutt aksent, til skilnad frå presensforma lèt.
Norske interiørarkitekter og møbeldesigneres landsforening
Norske interiørarkitekters og møbeldesigneres landsforening (NIL) er ein landsorganisasjon for norske interiørarkitektar og møbeldesignerar/møbelteiknarar. Laget blei stifta 29. mai 1945 som Norske interiørarkitekters landsforening. For å bli godkjent som medlem må ein person ha ei særskild utdanning. Medlemmane kan bruka førebokstavane MNIL, ei nemning som er verna, til forskjell frå titlar som interiørarkitekt eller interiørkonsulent.
Akutt aksent
I oppslagsverk o.l. kan tonelag 1 bli markert med ein akutt aksent etter vokalen: ka´stet.
Praktisk bruk
På eit vanleg norsk tastatur (PC) skriv ein teiknet ´ ved å halde «AltGr» inne og trykke «\» (skråstreken til høgre for spørsmålsteiknet/plussteiknet, og deretter den bokstaven aksenten skal stå over (f.eks. e, eller a). På Mac er det ein eigen tast for aksent.
Norske interiørarkitekter og møbeldesigneres landsforening
NIL er medlem av International Federation of Interior Architects/Designers (IFI). Denne organisasjonen har følgjande definisjon av ein kvalifisert interiørarkitekt/designer (iflg NILs årbok 2005):
Norske interiørarkitekters og møbeldesigneres landsforening har ei rekke lovar og reglar som skal garantere at medlemmene driv seriøst, det gjeld økonomisk og etiske regler med meir.
Landsforeninga har ni lokalforeiningar med til saman rundt 500 medlemmer. Kvart år gjev ho ut ei årbok med matrikkel (medlemsliste) som det er mogleg å kjøpa for den som måtte vera interessert. Denne inneheld òg illustrasjonar av eksempel på medlemsarbeid.
Trond Ramsøskar er leiar (2010).
Hestefossdammen
Hestefossdammen er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Russland. Den norske delen ligg i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Innsjøen har eit samla areal på 9,49 km², der 6,09 km² av dette ligg i Noreg.
Generalbass
Generalbass eller basso continuo (italiensk uavbroten bass) er ein akkompagnemensteknikk som oppstod i overgangen til barokken då musikkidealet i renessansen med fleire sjølvstendige stemmer (polyfoni) vart erstatta med ei enkelt melodistemme over eit eller fleire akkompagnerande instrument (monodi).
I barokkmusikken har melodistemma fokus, medan generalbassen dannar den harmoniske grunnstrukturen og improviserte mellomstemmer fyller ut lydbiletet.
Akkordane til generalbassen vart ikkje skrivne ned, men besifra (jfr. gitarbesifring) med tal og andre symbol. Detaljane rundt akkordane vart overlatt til utøvaren som ofte improviserte stemma si. Medan moderne utgåver gjerne gjev ein ferdig akkordgang i noteskrift kunne særs tidleg musikk heilt mangle besifring slik at musikarane sjølv valde akkordar ut frå den musikalske samanhengen.
For å spele akkordane brukte ein fleirstemmige instrument som regal (i tidlegbarokken, dette instrumentet gjekk snart av mote), orgel, orgelpositiv, cembalo, spinett, lutt, teorbe, gitar eller harpe. Sjølve bass-stemma vart ofte spelt på eit bassmelodiinstrument som til dømes cello, kontrabass, bassgambe, fagott, bassdulzian, posaune og rankett.
Ofte vart det ikkje gjeve generalbass-instrument slik at utøvarane hadde fridom til å velje etter kva ein hadde tilgjengeleg eller kva ein syntes passa musikken best.
I større orkester var det gjerne fleire akkord- og bassmelodiinstrument som spelte vekselvis eller saman. Titlane på mange barokkstykke nemner at musikken skal utførast med ein slik continuo-gruppe som til dømes J. S. Bach sin Konsert for 2 fiolinar, strykarar og continuo i d-moll.
Akihiro Sato (1986)
Akihiro Sato er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Tokushima Vortis og Gamba Osaka (2019).
37. sørlege breiddesirkelen
37. sørlege breiddesirkelen er ein breiddegradssirkel som ligg 37 grader sør for ekvator. Han kryssar Atlanterhavet, Indiahavet, Australasia, Stillehavet og Sør-Amerika.
Kring verda
! scope="col" width="125" | Koordiantar ! scope="col" | Land, territorium eller hav ! scope="col" | Merknad ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlanterhavet ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Indiahavet ! scope="row" | > Victoria<br/ > New South Wales ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Stillehavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Haurakibukta ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Stillehavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Stillehavet ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlanterhavet
Möre
Möre er eitt av dei opphavlege «småe landa» i Småland. Det motsvarar i dag Kalmar län sin søraustlege del.
Det vart omnamna frå Meore til Möre i år 900 av Wulfstan. Möre låg som underhaldsområde under Kalmar slott frå slutten av 1200-talet. Rettsleg sett høyrde det til Östgöta lagsaga fram til 1559, da det vart overført til den nydanna Smålands lagsaga. Möre var indelt i to herad, Södra härad, frå Brömsebäck i sør til nærleiken av Kalmar i nord, og Norra härad, ved den smalaste delen av Kalmarsund.
Södra Möre härad vart i 1645 gjeve som arveleg grevskap åt Axel Oxenstierna (sjå Södermöre) og vart i datidas latinske dokument omtala som Morea australis.
Klistervatnet
Klistervatnet (russisk: Клистерватн) er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Russland. Den norske delen ligg i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Innsjøen har eit samla areal på 17,20 km², der 12,75 km² av dette ligg i Noreg.
Vest-Europa
Vest-Europa er hovudsakleg eit samfunnspolitisk omgrep skapt under den kalde krigen, då grensene til regionen stort sett vart definert. Grensene vart effektivt sett under dei siste fasane av den andre verdskrigen og kom til å gjelde alle europeiske land som ikkje kom under sovjetisk kontroll og påverknad. Nøytrale land vart klassifiserte ut frå deira politiske regime.
Den vanlege oppfatninga og bruken av Vest-Europa var, og i mindre grad framleis er, land som er kulturelt, politisk og økonomisk skild frå Aust-Europa, og grensene har lite å gjere med geografi. Kulturelle og religiøse grenser mellom dei to regionane overlappar kvarandre derimot mykje og særleg har desse grensene svinga fram og tilbake gjennom historia. Dette gjer det vanskeleg å danne ei nøyaktig forståing av omgrepet. Omgrepet er ofte assosiert med, men ikkje klart avgrensa til, liberalt demokrati, kapitalisme og Den europeiske unionen. Dei fleste landa i regionen deler vestleg kultur og mange har økonomiske, historiske og politiske band til land i Nord- og Sør-Amerika og Oseania (sjå òg Vesten).
Antikken og mellomalderen
Då det muslimske Osmanske riket erobra Austromarriket, senteret for den ortodokse kyrkja, på 1400-talet, og Det tysk-romerske riket (som hadde erstatta Frankarriket) gradvis vart oppdelt, vart ikkje kampen mellom den romersk-katolske/protestantiske kyrkja og den ortodokse kyrkja i Europa like viktig lenger.
Historiske hendingar som renessansen, reformasjonen av Martin Luther og motreformasjonen av Den katolske kyrkja, opplysingstida, den franske revolusjonen og den industrielle revolusjonen vert rekna som viktig hendingar som forma vesteuropeisk kultur og identitet. Under oppdagingstida koloniserte dei fleste vesteuropeiske land Afrika, Asia, Sør- og Nord-Amerika. Alle desse historiske hendingane og den kulturelle utviklinga har påverka kva ein ligg i omgrepet Vest-Europa.
Den kalde krigen deler Europa i ei Vestblokk og ei Austblokk
Under dei siste fasane av den andre verdskrigen vart framtida til Europa avgjort mellom dei allierte, ved den britiske statsministeren Winston Churchill, den amerikanske presidenten Franklin D. Roosevelt og den sovjetiske presidenten Josef Stalin på Jaltakonferansen i 1945
Etterkrigs-Europa vart delt inn i to store område: Vesten, hovudsakleg påverka av USA og Austblokka, dominert av Sovjetunionen. Ved byrjinga av den kalde krigen vart Europa delt ved Jernteppet.
Dette uttrykket hadde vorte brukt under den andre verdskrigen av den tyske propagandaministeren Joseph Goebbels og seinare av grev Lutz Schwerin von Krosigk dei siste dagane av krigen. Bruken vart derimot hovudsakleg popularisert av Winston Churchill, som nytta det i den kjende talen «Sinews of Peace» den 5. mars 1946 ved Westminster College i Fulton i Missouri:
Sjølv om enkelte land offisielt var nøytrale vart dei klassifisert ut frå deira politiske og økonomiske system. Denne inndelinga definerte oppfatninga til folk flest av Vest-Europa og grensene til Aust-Europa, til og med den dag i dag.
Takahiro Ohara
Takahiro Ohara er ein japansk fotballspelar.
Vest-Europa
Aust-Europa
Aust-Europa bestod hovudsakleg av alle europeiske land som vart sett fri og så okkupert av Den raude arméen. Dette inkluderte Den tyske demokratiske republikken, stort sett berre kalla Aust-Tyskland, danna av den sovjektiske okkupasjonssonen i Tyskland. Alle landa i Aust-Europa vart påtvinga kommunistiske regime. Dei fleste av desse landa var offisielt sjølvstendig frå Sovjetunionen, men til ein viss praktisk grad var dette sjølvstende ganske avgrensa. I enkelte tilfelle var mange av dei berre ein vasallstat under Sovjetunionen.
Kognitiv utvikling
Kognitiv utvikling viser til korleis menneske utviklar intelligens og forståing av korleis verda verkar.
Ein viktig teori for korleis denne prosessen gjekk føre seg blei sett fram av psykologen Jean Piaget (1896-1980). Teorien er kalla Piegets utviklingsteori, og delte utviklinga inn i fire hovudfasar:
Takahiro Ohara
Han spela for klubbane Tokushima Vortis, Grulla Morioka og Fukushima United FC.
Vest-Europa
Vest-Europa
Vest-Europa bestod og består av:
Andre land vart òg ein større del av Vest-Europa. Nesten alle land i Vest-Europa fekk økonomisk støtte frå USA gjennom Marshallplanen. Mange vart medlem av NATO og/eller Den europeiske unionen eller EFTA.
Seinare politisk utvikling
Verda endra seg drastisk etter Jernteppet fall i 1989. Vest- og Aust-Tyskland vart fredlege gjenforeint som Tyskland. COMECON og Warszawapakta vart oppløyst, og i 1991 òg Sovjetunionen. Fleire land som hadde vore ein del av Sovjetunionen fekk tilbake sitt fullstendige sjølvstende.
Sjølv om omgrepet Vest-Europa i stor grad vart definert under den kalde krigen vert det framleis mykje brukt. Omgrepet vert mykje bruk i media både «vestleg» og andre område av Europa.
I tillegg har omgrepet Sentral-Europa igjen gjort seg gjeldande.