cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lappspove
Lappspovar søkjer føde ved å stikke nebbet i vått underlag. I kort vegetasjon kan dei plukke opp insekt som dei ser. Føda er mest insekt og krepsdyr, men òg delar av akvatiske plantar.
Denne arten hekkar i nordlege i Skandinavia, nordlege Asia og Alaska. Reiret er ei grunn koppforma nedsenking i mosen, og kan vere fora med vegetasjon. Kjønna deler på ruging av egg og omsorg for ungane. Spoven migrerer i flokkar til kysten av Vest-Europa, Afrika, Sør-Asia, Australia og New Zealand. På maori er underarten Limosa lapponica baueri kjent under namnet Kūaka.
I 2007 blei det utført satellittsporing av radiomerkte fuglar. Fuglar blei spora og trekkruter observert frå New Zealand til Gulehavet og Kina. Ein registrerte då ein lappspove som flaug turen utan stopp over distansen 11 026 km, den lengste kjente utførte flydistansen. Turen tok ca. ni dagar.
Eit individ heldt fram frå Kina til Alaska. Etter hekkinga, den 29. august 2007, starta fuglen ein tur utan stopp frå Avinof-halvøya i Vest-Alaska til Piako River, nær Thames på New Zealand, ein flytur på 11 680 kilometer.
Gwenno Saunders
Gwenno Mererid Saunders er ein britisk songar og keyboardspelar, kjend under artistnamnet Gwenno. Ho har laga songar på engelsk, walisisk og kornisk. Gwenno har både drive som soloartist, og som medlem av indiepopgruppa The Pipettes.
Ho gav ut det første albumet sitt, det walisiskspråklege Y Dydd Olaf, i 2015. I 2018 følgde ho opp med det korniskspråklege Le Kov.
Liv
Saunders er fødd i Cardiff. Foreldra hennar er den korniske diktaren og språkforskaren Tim Saunders og Lyn Mererid, ein aktivist, omsetjar og medlem av koret Côr Cochion Caerdydd. Under oppveksten snakka far hennar kornisk medan mora snakka walisisk med henne. Gwenno talar begge språka flytande.
I 2001 hadde ho ei rolle i såpeoperaen Pobol y Cwm på den walisiskspråklege kanalen S4C. På same kanal blei ho seinare programleiar fr Ydy Gwenno'n Gallu...? 18. april 2019 presenterte ho radioprogrammet Songs from the Edgelands om songar på minoritetssprål på BBC Radio 4.
Tidleg karriere
I åra før ho blei med i Pipettes verka Gwenno solo som electropopsongar. Ho song for det meste på walisisk og kornisk, og gav ut to EP-ar, Môr Hud (2002) og Vodya (2004).
Ho representerte Cornwall i songtevlinga Liet International i 2003, og van People's Choice-prisen for framføringa av «Vodya». I desember 2004 filma Gwenno songen «Ysolt y'nn Gweinten» med Celtic Legend for Classic FM TV. Dette skal ha vore den første videoen produsert på kornisk. Teksten blei skriven av faren, Tim Saunders, medan musikken blei skriven av den korniske musikaren Chris John Payne, som tidlegare hadde arbeidd med Gary Numan.
The Pipettes
Gwenno blei med i The Pipettes i april 2005 etter at Julia Clarke-Lowes forlét gruppa. Ho song hovudvokal på singelen «Pull Shapes» og kor på «Your Kisses Are Wasted on Me».
I april 2008 blei Gwenno si yngre syster Ani og songaren Anna McDonald med i Pipettes, etter Rose Dougall og Rebecca Stephens forlét henne. Gruppa blei oppløyst i 2011.
Tarjei Bø
Tarjei Bø er ein norsk skiskyttar frå Stryn, bror av Johannes Thingnes Bø.
Gwenno Saunders
Etter Pipettes
Gwenno fortsette å arbeida med solomateriale medan ho var med i The Pipettes, og lasta opp ein del på Myspace. Minialbumet U & I blei tilgjengeleg for gratis nedlasting i oktober 2007.
Tarjei Bø
Han debuterte i verdscupen i sesongen 2008/09, og i Pokljuka den 19. desember 2009 fekk han definitivt sitt internasjonale gjennombrot med sin 4.plass på sprinten.
Gwenno Saunders
Etter Pipettes
I 2012 turnerte Gwenno som synthesizer-spelar for den australske gruppa Pnau.
Tarjei Bø
Han deltok i Vinter-OL 2010, 2014 og 2018 og er tatt ut til OL i Kina i 2022, for å representere Noreg i skiskyting.
Gwenno Saunders
Etter Pipettes
I juni 2012 gav Gwenno ut ein walisiskspråkleg EP, Ymbelydredd, med fem songar. Han var tilgjengeleg som handmåla kassettar på Peski Records. I 2013 var Gwenno med på The Boy Least Likely To sitt album The Great Perhaps, der ho song på «It Could Have Been Me».
Ho gav ut sitt første lange soloalbum, Y Dydd Olaf, i oktober 2014 på Peski Records. Songane på albumet var på walisisk, bortsett frå den siste, som var på kornisk. Tittelen på albumet, som tyder 'Den siste dagen', kjem frå ei walisisk science fiction-bok skriven av Owain Owain.
Det første opplaget av albumet blei raskt seld ut. I mai 2015 skreiv ho kontrakt med Heavenly Recordings. Plateselskapet gjenutgav debutalbumet hennar i juli same året. Albumet vann Best Welsh Album ved National Eisteddfod 2015. I november vann det Welsh Music Prize 2014–2015.
Gwenno Saunders har også vore medprodusent og programleiar for eit walisisk radioprogram på Cardiff Radio, Cam O'r Tywyllwch ('Eit steg unna mørkret') med kollegaer frå Peski Records. Gruppa stod bak musikkfestivalen CAM '15 i Cardiff, som gjekk føre seg i april 2015. Her opptredde mellom anna den walisiske post-punkgruppa Datblygu for første gong på over 20 år.
I mars 2018 gav Gwenno ut eit album på kornisk, Le Kov, som tyder ‘Minnestaden’. Albumet er inspirert av korniske soger, stader og uttrykk. Albumet har bidrag frå Gruff Rhys frå Super Furry Animals. Den langvarige samarbeidspartnaren og ektemaken til Gwenno, Rhys Edwards, er medkomponist på mange av songane og produsent for albumet. Han produserte òg det første albumet hennar.
Det korniske språkrådet Kesva an Taves Kernewek hevda i oktober 2018 at albumet Le Kov hadde bidrege til ein auke på 15 % i talet på personar som tok eksamen i kornisk det året.
Privat
Saunders er gift med musikkprodusenten Rhys Edwards, og har ein son.
Knutekål
Knutekål (Brassica oleracea var. gongylodes) er ei grønsak i kålslekta som har same form som matnepe. I matlaging vert ho brukt om lag som kålrot. Knutekål er ein oppsvulma stengel med blad rundt heile knollen, 6-8 cm i diameter.
Bakgrunnsstoff
Košťálová zelenina
Bjørn Laugaland
Bjørn Laugaland var ordførar i Hjelmeland kommune i perioden frå 2007 til 2011, og på nytt frå 2015 til 2. november 2022. Han representerte Senterpartiet.
Bamberg
Bamberg er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 75 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Regnitz i regionen Oberfranken, like før elva munnar ut i Main.
Gamlebyen i Bamberg er ein del av verdsarva til UNESCO.
Geografi
Bamberg ligg 63 km nord for Nürnberg med jernbane og 101 km aust for Würzburg. Byen ligg ved elva Regnitz, 3 km før ho munnar ut i Main. Byen ligg òg ved foten av Steigerwald.
Bamberg strekkjer seg over sju åsar, som Roma, med ei kyrkje på kvar åstopp. Det har ført til at Bamberg har vorte kalla «Frankisk Roma».
Historie
Hekseprosessane på 1600-talet kravde hundrevis av offer i Bamberg, og nådde ein topp mellom 1626 og 1631 under styret til fyrstbiskop Georg II Fuchs von Dornheim. Det kjende Drudenhaus (heksefengsel), bygd i 1627, finst ikkje lenger i dag, men ein har framleis detaljerte soger om korleis enkelte av sakene gjekk føre seg.
I 1647 vart Universitetet i Bamberg grunnlagd som Academia Bambergensis.
Bamberg vart forbunde til det tyske jernbanesambandet i 1844, som har vore ein viktig del av infrastrukturen sidan den gong.
Etter den første verdskrigen tok eit kommunistisk opprør kontroll over Bayern og regjeringa flykta til Bamberg, der dei måtte vere i nesten to år, før dei igjen tok kontroll over den bayerske hovudstaden München. Den første republikanske grunnlova i Bayern vart vedtatt i Bamberg, og derfor kjend som Bamberger Verfassung.
Kulinariske spesialitetar
I den tradisjonsrike ølbyen Bamberg finst det framleis ni privatbryggeri, som sørgjer for eit ganske eineståande utval av øl. Ein særleg spesialitet er den bambergske Rauchbier (røykøl).
Bryggeri
Dessutan finst det eit gjestgiveri som bryggar sitt eige øl:
Tuvia Bielski
Historia til Bielski og leiren i skogane i Belarus vart portrettert i filmen Defiance, som kom ut i 2008. Bielski vart spelt av Daniel Craig.
Zemplínska šírava
Zemplínska šírava (stundom kalla «Slovakiasjøen») er eit reservoar og ein innsjø aust i Slovakia, nær byen Michalovce. Han har fått namn etter den historiske regionen Zemplín. Demninga vart bygd i 1961-1965, og skapte ein 33 km² stor innsjø, med ei gjennomsnittleg djupne på 9,5 m. På det djupaste er han 14 m. Vatnet frå innsjøen renn ut via elva Laborec, som igjen munnar ut i Bodrog. Området rundt innsjøen vert hovudsakleg nytta til rekreasjon.
Islay
Islay (skotsk-gælisk Ìle, frå norrønt Juley) er ei øy utanfor Skottland, kjend som «Dronninga av Hebridane» (Banrìgh nan Eilean). . Ho er den sørlegaste av øyane i Indre Hebridane og ligg i Argyll like vest for Jura og rundt 40 km nord for kysten av Irland og Rathlin Island, som ein kan sjå på klåre dagar. På gælisk vert ein innbyggjar frå Islay kalla Ìleach (fleirtal Ìlich). Om lag ein tredjedel av innbyggjarane talar skotsk-gælisk. Hovudstaden på øya er Bowmore, som er kjend for destilleriet og den runde Kilarrow soknekyrkje. Port Ellen er den største busetnaden.
Islay er den femte største øya i Skottland og den sjette største øya i Storbritannia. Ho har eit areal på 620 kvadratkilometer og litt over 3000 innbyggjarar. Den største industrien er malt whisky-destillering og turisme.
Det finst mange fugleartar på øya og ho er ein populær destinasjon for fuglekikkarar året rundt. I februar er det mogeleg å sjå store koloniar av kvitkinngås. Andre fuglar er alpekråke, myrhauk, havørn, tjeld, skarv og mange vadefuglar.
Klimaet på Islay er ofte mildare enn på det skotske fastlandet på grunn av Golfstraumen.
Historie
Dei tidlegare busetjarane på Islay var jaktarar og samlarar som kom her i mellomsteinalderen. I 1993 vart det funne pilspissar av flint nær Bridgend datert til kring 10 800 f.Kr. Det eldste funnet etter menneske i Skottland.
Den nedskrivne historia starta med eit dokument knytt til St. Columba som truleg reiste over Islay på veg til Iona, der han grunnla eit kloster på 500-talet. På denne tida låg Islay i Kongedømet Dál Riata og vart styrt av Cenél nÓengusa.
Frå 1300- til 1500-talet vart det meste av vestkysten av styrt av Lord of the Isles frå Finlaggan på Islay. Eit eigedomsdokument gjeve til ein innbyggjar på Islay av Domhnall av Islay i 1408 er eit av dei tidlegaste dokumenta der gælisk er brukt offentleg. Opphavet til herredømet går tilbake til då nordmennene vart slått av Somerled utanfor kysten av Islay i 1156.
På Islay stod ein innviingsstein med innskjerte fotavtrykk. Når ein høvding frå Donald-klanen vart innsett som «Konge av øyane», stod han berrføtt i fotavtrykka på steinen med steinen til faren i handa, og vart salva til konge av biskopen av Argyll og sju prestar. Steinblokka vart øydelagd med vilje tidleg på 1600-talet.
I 1830-åra starta folketalet på øya å falle frå 15 000 som følgje av Highland clearances. I dag har øya berre kring 3000 innbyggjarar. Dei fleste innbyggjarane flytta til Ontario i Canada, Sør- og Nord-Carolina i USA og Australia.
Under den andre verdskrigen bygde RAF ein flyplass ved Glenegedale, som seinare vart ein sivil flyplass for Islay.
Geografi
Dei fleste innbyggjarane på øya bur i landsbyane Bowmore, Port Ellen og Port Charlotte. Andre mindre landsbyar er Portnahaven, Bridgend, Ballygrant og Port Askaig. Resten av øya er tynt folkesett og hovudsakleg jordbruksland.
Sørvest på øya ligg eit stort klippeområde kalla The Oa. Den nordvestlege armen av øya heiter Rhinns of Islay. Det ligg fleire små vatn på øya, mellom anna Loch Finlaggan, Loch Ballygrant, Loch Lossit og Loch Gorm. Den ujamne kysten har mange bukter og fjordar, som Loch Gruinart, Loch Indaal, Loch an t-Sailein, Aros Bay og Claggain Bay.
Den høgaste toppen på Islay er Beinn Bheigier på 491 meter over havet.
Klima
Øya vert påverka av Golfstraumen og har eit mildt klima samanlikna med det skotske fastlandet. Snø er sjeldan og frostperiodane er berre kortvarige. Det er derfor mange hagar på øya og eksotiske planter er ikkje uvanleg. Vinterstormane frå Atlanteren råkar stundom øya, og dette kjan gjere transport til og frå øya vanskeleg om vinteren.
Filipstad i Oslo
Filipstad er namnet på både ei tidlegare løkke, ein villaeigedom og eit kaiområde i Oslo. Etter planane for den såkalla Fjordbyen som skal byggjast på dei nedlagde hamneområda i Oslo, står kaiområda på Filipstad for tur til å byggjast ut til eit bustads-, kontor- og forretningsstrok. Filipstadbukta, som var bukta mellom Tjuvholmen og Munkedamsveien, vart frå 1870-talet fylt att for at det kunne verte bygd kaier her, og utbygginga vart sett i gang i 1909. I desember 1943, altså under andre verdskrigen, vart mykje av bygningar og anna øydelagt av ein kraftig eksplosjon under lossing av ammunisjon frå skipet DS «Selma», som låg ved kai her, den såkalla Filipstadulukka. Meir enn 800 tonn ammunisjon eksploderte og sette fyr på eit lager med kol, mange vart drepne og ei mengd bygningar vart øydelagde av eksplosjonen og av brannar.
På Hjortneskaia på Filipstad ligg ferjekaia for bilferjesambandet Oslo – Kiel i Tyskland, og det er meininga at kaia framleis skal liggje på Filipstad etter utbygginga.
Gruppeteori
Gruppeteori er eit emne innan abstrakt algebra som studerer algebraiske strukturar kalla grupper. Ei gruppe er ei mengd G (grunnleggande mengd) som er lukka under ein binær operasjon som følgjer dei tre aksioma:
Grupper er grunnlaget for meir kompliserte algebraiske strukturar som ringar, kroppar og vektorrom, og dukkar opp i alle område av matematikken. Gruppeteori kan brukast innan mange område i fysikk og kjemi, og kan spesielt nyttast i studiet av alle situasjonar som inneber symmetri.
Ordenen til ei gruppe er kardinaliteten til G; gruppa kan ha ein endeleg eller ein uendeleg orden. Klassifiseringa av endelege enkle grupper er ei stor matematisk bragd som vart fullendt på 1900-talet.
ഗ്രൂപ്പ് സിദ്ധാന്തം
Rokkmann
Rokkmann var i norsk tradisjon den fyrste mannen som kom inn i stova etter at rokken var teken i bruk etter jul. Han vart då «rokkmann» til kona eller jenta som sat og spann. Rokkmannen fekk då ei gåve av ho som sat ved rokken. Det kunne vera flammaband, vottar eller liknande. Nokre stader kunne rokkmannen vera eit teikn på korleis spinninga kom til å gå det komande året. Ein rokkmann som var full kunne til dømes vera eit dårleg teikn.
Folkvang
Folkvang er ifølgje strofe 14 i diktet Grimnesmål i Den eldre Edda den niande heimen i gudeverda Åsgard. Her har gudinna Frøya tilhald. Ho rår over kven som skal sitje i salen hennar, og deler kvar dag med guden Odin den flokken av menn som vert drepne i krig.
I Grimnismål (Grimnes tale) står det:
Erétria
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 13 053 innbyggjarar, medan kommunaleininga Erétria hadde 6 330 og tettstaden med same namn 4 166 innbyggjarar.
Hege Bøkko
Hege Bøkko er ein norsk skøyteløpar frå Hol kommune. Ho er systera til skøyteløparen Håvard Bøkko. På klubbnivå representerer ho Hol Idrettslag.
Under Allround-NM på skøyter i 2009 vann Hege Bøkko bronsemedaljen samanlagd, og i februar 2009 vann ho sølv på 1000 meter i junior-VM i Zakopane.
Zlaté Piesky
Zlaté Piesky er ein innsjø nordaust i byen Bratislava i Slovakia, nær motorveg D1.
Grunnfjorden ved Skagøysundet
Grunnfjorden  er ein fjord på nordsida av Ringvassøya i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 2,5 km sørover til Grunnfjord i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Skjelklubben i sørvest og Tisneset i nordaust. I tillegg til Grunnfjord ligg gardane Solvoll, Bakkejord og Slettvoll på austsida av fjorden. Desse har vegsamband seg i mellom, men ikkje til resten av øya. Like aust for Grunnfjorden ligg Skogsfjorden.
Zlaté Piesky
Han er 400 meter lang med ei djupne på opp mot 30 meter. Det omliggande området vert hovudsakleg nytta til rekreasjon av innbyggjarane i Bratislava. På nordsida av innsjøen ligg ein stor campingplass med fleire restaurantar.
28. juli 1976 styrta eit fly frå det tsjekkoslovakiske flyselskapet i innsjøen. 70 passasjerar og besetninga på 6 omkom, og flyulukka vart den største i historia for Tsjekkoslovakia
Time kommune
Time kommune ligg på Midt-Jæren i Rogaland fylke og grensar i nord til Sandnes i nord, i aust til Gjesdal og Bjerkreim, i vest til Klepp og i sør til Hå. Kommunen har stort sett hatt dei same grensene sidan 1838. I 1970 og 1989 vart to mindre område overførte til Gjesdal.
Administrasjonssenter i Time er Bryne. Lokalavisa er Jærbladet som òg dekkjer kommunane Hå og Klepp.
Namn
Namnet Time stammar frå norrønt Þímin. Fyrstedelen av namnet kan ha tilknyting til angelsaksisk Þínan, 'bli våt', eller norrønt þiðr, 'isfri', og siktar til myrlendt terreng. Sisteleddet er avleidd frå vin, norrønt for 'eng'. Ein person frå Time blir kalla timebu.
Geografi
Time har i aust og vest to ulike landskapsformer. Jærsk, flatt landskap pregar dei vestlege områda med store jordbruksareal. I aust hevar landskapet seg og går over til meir kupert heilandskap. Det høgste punktet i Time er Bruskanuten på 430 moh.
Busetnaden i Time er konsentrert kring tettstadene. Kommunesenteret Bryne hadde. Av andre tettstader kan nemnast Lyefjell med, Undheim med og Kvernaland med  der over halvparten av innbyggjarane budde i nabokommunen Klepp.
Næringsliv
Av kommunearealet på 182 km² er 13 km² ferskvatn og 68 km² jordbruksareal. Landbruket og husdyrhaldet er viktig i Time, med mellom anna hønse-, saue-, storfe- og svinehald. Industrien sysselset trass dette kring dobbelt så mange.
Samferdsle
Sørlandsbanen går gjennom Time og det er eit fabrikksidespor til Kvernaland. Rv44 går vest for Frøylandsvatnet til Sandnes og Stavanger. Aust for Frøylandsvatnet går Fv505 Mellemstrand-Undheim–Kvernaland–Ganddal. Fv506 går frå Bryne austover til Ålgård og Fv504 til Bue der han går inn i E39.
Kultur
Kommunen og soknet er kalla opp etter garden Time, der Time kyrkje ligg. Kommunen kom til i samband med formannskapslovene i 1837. På Undheim ligg Time bygdemuseum, med mellom anna Fotland kraftstasjon som no er vasskraftmuseum, og husmannsplassen Træe. I tillegg har Kverneland fabrikker bedriftsmuseum. På Lyngaland er det ein gard frå jarnalderen.
Arne Garborg (1851–1924) var fødd i Time. Både barndomsheimen hans, Garborgheimen, og diktarstova og sommarhuset Knudaheio er begge karakteristiske jærhus og er tilgjengelege for publikum som ei avdeling av Time bygdemuseum. I 2012 opna Nasjonalt Garborgsenter på Bryne, ein formidlingsarena for liva og verka til Arne og Hulda Garborg.
Tusenårsstaden til kommunen er Bryne Mølle. Mølla er saman med kulturhuset Storstova det regionale kulturhuset i Jæren. Tusenårstreet vart planta ved kyrkjegarden ved Time kyrkje.
Matematisk logikk
Matematisk logikk er eit felt innan logikk og matematikk. Det består av både av det matematiske studiet av logikk og bruken av denne studien i andre område av matematikken. Matematisk logikk er nært knytt til informatikk og filosofisk logikk. Av tema som går igjen i matematisk logikk er den uttrykksfulle krafta til formal logikk og den deduktive krafta til formale bevissystem.
Sidan byrjinga har matematisk logikk medverka til og vorte motivert av studiet av grunnlaget i matematikken. Dette studiet byrja seint på 1800-talet med utviklinga av eit aksiomatisk rammeverk for geometri, rekning og analyse. Tidleg på 1900-talet vart han forma av David Hilbert plan om å bevise konsistensen til fundamentale teoriar. Resultata til Kurt Gödel, Gerhard Gentzen og andre var medverkande til planen og oppklarte fleire emne som var involvert i beviset. Arbeid med mengdelære viste at nesten all vanleg matematikk kan formaliserast i form av mengder, sjølv om det finst enkelte teorem som ikkje kan bevisast med vanlege aksiomsystem i mengdelære. I dag arbeider matematikarar innan dette feltet med særskilde formelle system, i staden for å prøve å finne teoriar som all matematikk kan utviklast frå.
Matematisk logikk vert ofte delt inn i underfelta mengdelære, modellteori, rekursjonsteori, bevisteori og konstruktiv matematikk. Dette er område som deler grunnleggande resultat basert på logikk, særleg førsteordens logikk og definerbare sett.
Actium
Actium (gresk Άκτιο, Áktio eller Άκτιον, Áktion) var ein oldtidsby i Hellas, på ein odde på sørsida av innløpet til Ártabukta. Her dyrka akarnanarane Apollon Aktios. Ved Actium stod det eit avgjerande sjøslag mellom flåten til Octavian (under Agrippa) og flåten til Marcus Antonius og Kleopatra i år 31 fvt.. Slaget vart ein stor siger for Octavian og vert rekna som slutten på borgarkrigane i Romarriket.
Kari Midtigard på Tinn
Kari Midtigard på Tinn er ein springar som er mykje nytta i Telemark, men og på Voss, der springaren heiter Fossmarken. Øistein Håkanes skreiv til Arne Bjørndal i 1945: ..."En luråsslått. Kari Midtigarden på Tinn er sikkert kommet fra Voss". Det finst og ein gamal form av slåtten i Flesberg som er kalla Løytnantdrengen.
Kari Midtigard på Tinn heitte opphavleg Kari Varen og var frå Åmotsdal. Ho var i teneste på Midtigard Lurås på Tinn då ho fekk ein unge med Halvor Lurås, onkelen til spelemannen Knut Lurås. Denne ungen vart seinare rosemålaren Knut Hovde frå Tuddal, som vart tippoldefar til spelemennene Hauk Buen og Knut Buen.
Kvedaren Talleiv Røysland har den mest utbygde stev-forma til slåtten, der dei første linene går slik:
Variantgruppa
Slåtten har katalognummer 489 i Hardingfeleverket band VI. Slåtten har seks variantar i gruppa.
Midgard i Tolkien-verda
Midgard (engelsk Middle-earth), er namnet på kontinentet der handlinga i fleire bøker av J.R.R. Tolkien finn stad. Namnet Midgard er ei norsk omsetjing av engelske Middle-earth. Namnet Middle-earth er igjen ei omsetjing av det gamalengelske ordet middangeard, som refererer til denne verda - menneska sitt land. I norrøn mytologi er Midgard den staden der menneska bur.
Tolkien omsette «Middle-earth» som Endor (kortform av Endórë) og Ennor på dei alviske språka quenya og sindarin. Mytologisk sett var den nordlege delen av Endor Euroasia (det eine, samla kontinentet for fleire millionar år sidan).
Mykje informasjon om Midgard er basert på verk som Tolkien aldri skreiv heilt ferdig. Mellom anna handlinga i bøkene Hobbiten og Ringdrotten går føre seg i Midgard.
Midgard er ein del av Arda, som tyder jorda på alvisk. Opphavleg fekk det namnet sitt av di det låg mellom Aman i vest og Sollanda lengst mot aust.
Dag Jostein Fjærvoll
Dag Jostein Fjærvoll var ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Han sat på Stortinget frå 1985 til 1997, innvald frå Nordland.
Dag Jostein Fjærvoll var statsråd og sjef for to departement i Regjeringa Bondevik I:
Før han blei rikspolitikar, var Fjærvoll ordførar i Hadsel kommune. Han var utdanna lærar frå Oslo lærerskole og har tilleggsutdanning i matematikk og rådgjevingsfag. Han var også lærar, undervisingsinspektør og rektor på Melbu skole. Fjærvoll var busett på Stokmarknes og etter den politiske karrieren var han arbeidande styreleiar for Vesterålen Høgskolesenter på Stokmarknes.
På Stortinget sat sat Fjærvoll to periodar i presidentskapen, høvesvis i Lagtinget og Odelstinget.
Far til Dag Jostein Fjærvoll, Edmund Fjærvoll, var stortingsrepresentant for Nordland KrF i to periodar, 1961–1965 og 1969–1973. Anne Orderud Paust var Fjærvoll sin sekretær då han var forsvarsminister.
Henrik Christiansen (f. 1983)
Henrik André Sole Christiansen er ein norsk skøyteløpar. Han representerer Asker Skøyteklubb.
Henrik Christiansen debuterte internasjonalt i verdscupen på skøyter på Hamar, november 2003. Han vart nummer 9 i EM 2007 i Collalbo i Italia og nummer 19 i allround-VM 2007 i Heerenveen i Nederland. Han tok gull i NM allround i 2005 i Drammen.
Kertsjsundet
Kertsjsundet (russisk Керченский пролив – Kertsjenskij proliv, ukrainsk: Керченська протока – Kertsjenska protoka, krimtatarisk: Keriç boğazı) er eit sund mellom Svartehavet og Azovhavet, og skil Kertsjhalvøya på Krim i Ukraina i vest frå Tamanhalvøya i Russland i aust. Sundet er 4,5 til 15 km breitt og opp til 18 meter djupt. Den viktigaste hamne er byen Kertsj.
Sundet vart i antikken kalla Det kimriske Bosporos, som gav namn til Det bosporanske riket.
Aritmetikk
Aritmetikk (frå gresk αριθμός = tal/siffer) eller rekning er den eldste og mest grunnleggande greina av matematikk, nytta av nesten alle menneske i alt frå daglegdags teljing til utrekningar i avansert vitskap og føretaksverksemd. Til vanleg vert uttrykket nytta om ei grein av (eller grunnleggaren til) matematikk som omhandlar grunnleggande operasjonar på tal. Matematikarar nyttar stundom uttrykket (høgare) aritmetikk når dei omtalar talteori, men dette må ikkje forvekslast med elementær aritmetikk.
Dei vanlege aritmetiske operasjonane er addisjon, subtraksjon, multiplikasjon og divisjon. Desse fire vert kalla Dei fire spesies. Det finst òg meir avanserte operasjonar (som til dømes prosent, kvadratrot, potens og logaritme) òg nokre gonger vert definert som artimetikk. Aritmetikken til naturlege tal, heiltal, rasjonelle tal (i form av brøkar) og reelle tal vert vanlegvis studert av skuleborn, som lærer manuelle algoritmar for aritmetikk. I dei seinare åra har bruken av kalkulatorar tatt over mykje av denne funksjonen.
Benfica
Sport Lisboa e Benfica, til dagleg kjend som Benfica eller SLB, er eit idrettslag i Lisboa i Portugal. Laget, som vart stifta 28. februar 1904, er særleg kjend som fotballklubb. Benfica er ein av dei tre storklubbane (Três Grandes) i Portugal. Benfica er, og har alltid vore, eit medlemsstyrt idrettslag.
Benfica vart i 1961 den fyrste portugisiske klubben som vann Europacupen, ein prestasjon klubben gjentok året etter. I 1963 spela Benfica sin tredje europacupfinale på rad, og tapte for AC Milan. Dette innleia ei rad med tapte finalar i Europacupen; 1965, 1968, 1988 og 1990. I tillegg vart det i 1983 tap for RSC Anderlecht i UEFA-cup-finalane. Benfica møter i 2013 Chelsea FC i finalen i Europaligaen.
Benfica har rekorden med 38 nasjonale seriemeisterskap (Primeira Liga), sameleis rekorden med 26 cupmeisterskap (Taça de Portugal), og tre Campeonato de Portugal. Benfica var den fyrste klubben som spela ein heil seriesesong med 30 kampar, utan å tape. Klubben klarte meisterstykket både i 1972/73-sesongen og i 1977/78-sesongen.
Benfica var med å grunnleggje Primeira Liga i 1933, og har aldri rykt ned frå toppdivisjonen i portugisisk fotball. Laget spelar heimekampane på 'Estádio da Luz', der det er plass til 65 647 tilskodarar.
Terje Mjåtveit
Terje Mjåtveit er ein norsk gardbrukar og lokalpolitikar som var ordførar i Hå kommune frå 2003 til 2011. Mjåtveit representerer Nærbølista, som blei stifta for å skilja ut Nærbø som eigen kommune. Dette var det størst partiet i Hå kommune både i 2007 og i 2011 med høvesvis 33,9 prosent og 32.5 prosent av stemmene. Ved kommunestyrevalet i 2015 fekk Nærbølista 28 prosent av stemmene.
Mjåtvedt er gardbrukar av yrke. I 2013 blei han tiltakskonsulent i Hå kommune.
Hydrokarbon
Hydrokarbon er kjemiske sambindingar som berre inneheld karbon og hydrogen. Alkan er hydrokarbon med enkeltbindingar mellom alle atom. I alken er det dobbeltbinding mellom to karbonatom, og i alkyn er det trippelbinding. I tillegg er ein del aromatiske sambindingar hydrokarbon. Eit hydrokarbon kan innehalda meir enn ei dobbelt- eller trippelbinding. Namna sluttar på -an for alkan, -en for alken og -yn for alkyn. Dei fleste hydrokarbona er tungt løyselege i vatn.
Hydrokarbon finst mellom anna i petroleum (olje, naturgass og naturgasskondensat). Nokre av dei vert brukt til framstilling av plast.
Klosterstaten til Den tyske riddarordenen
Klosterstaten til Den tyske riddarordenen (tysk Deutschordensland eller Ordenstaat) vart grunnlagd av Den tyske riddarordenen etter dei hadde erobra Preussen og dei heidenske gamalprøyssarane på 1200-talet. Han vart danna av riddarordenen i 1224 under dei nordlege krosstoga. Klosterstaten vart sekularisert i 1525 under reformasjonen og erstatta av Hertugdømet Preussen aust i Preussen.
Slingrekjøl
Slingrekjøl er ein kjøl som vert nytta til å redusere slingringa på eit skip. Det er ei kring 20-50 cm stålplate som stikk ut frå slaget på midtpartiet på eit skip, over kring halvparten av skipslengda. Slaget er den runda overgangen mellom botnen og sida på skipet. Slingrekjølane skrånar kring 45 grader ut og ned.
Trass i at dei går på langs av skipssida, medverkar dei til noko auka friksjon som hindrar framoverrørsla.
Richard E. Taylor
Richard E. Taylor var ein canadisk fysikar.
Taylor mottok Nobelprisen i fysikk i 1990, saman med amerikanarane Jerome I. Friedman og Henry Way Kendall, for deira banebrytande undersøkingar om sterk uelastisk spreiing av elektron mot proton og bundne nøytron, som spelte ei avgjerande rolle i utviklinga av kvarkmodellen innan partikkelfysikken.
Forskinga som førte til Nobelprisen vart i fellesskap utført ved Stanford Linear Accelerator Center (SLAC) ved Stanford i California. Fleire eksperiment mellom 1967 og 1973 brukte dei partikkelakseleratorar for å rette ein stråle av elektron med høg energi mot proton og nøytron. Dei fann at den måten elektrona vert spreidd på ved kollisjonane indikerte at både proton og nøytron består av små elektrisk ladde partiklar. Etter kvart vart det klart at desse partiklane motsvarte kvarkane som hadde blitt foreslått av Murray Gell-Mann og George Zweig i 1964.
Taylor tok doktorgrad ved Stanford University i 1962, og fram til 1968 inngjekk han i forskarlaget ved Stanford Linear Accelerator Center. Han vart professor ved Stanford i 1970.
Nyårsorkanen i 1992
Nyårsorkanen i 1992 var det kraftigaste uvêret som er registrert i Noreg sidan målingane starta i 1867. Lågtrykket trefte kysten frå Nordfjord til Helgeland tidleg på morgonen den 1. januar 1992. Målt i tapte verdiar er han den største naturkatastrofen som nokon gong har råka landet.
Meteorologisk Institutt har rekna at ein så kraftig orkan statistisk sett berre vil treffe Noreg kvart 200. år.
Den anslegne sterkaste vinden under orkanen var 45 m/s i gjennomsnitt over ti minutt. Sterkaste vindkast blir anslege til 65 m/s. Uvissa kjem delvis av at ein heil del måleinstrument braut saman på grunn av den store påkjenninga. På plattforma Statfjord-B i Nordsjøen vart det målt vind oppe i 75 m/s. Nyttårsorkanen ville på Saffir–Simpson-skalaen vore ein kategori-3-orkan.
Orkanen gjorde skade på mesta 34 000 private eigedommar og kosta forsikringsselskapa 1,3 millardar kroner. I tillegg utbetalte Statens naturskadefond 200 millionar kroner til for skadar på 6000 eigedommar som ikkje var brannforsikra. Eitt menneskeliv gjekk tapt.
Uvêret råka òg store delar av Nord-Skottland, og på Shetland vart det målt vindkast på over 65 m/s.
Bakgrunn
Natt til 31. desember hadde det danna seg eit lågtrykk i kaldlufta utanfor Newfoundland ved Canada. Den kalde lufta støtte mot særs varm luft frå sør og i slike tilfelle får ein ofte ei særs raskt utvikling av lågtrykka. På bakgrunn av dette gjekk Meteorologisk Institutt ut med eit orkanvarsel for Møre og Romsdal.
På sjølve nyårsaftan såg meteorologane at lågtrykket viste teikn på ei eksplosiv utvikling, mellom anna ein skyformasjon stundom kalla ein «skyhatt», samt eit skyfrittområde i midten av lågtrykket på grunn av kald stratosfærisk luft som trengde ned i troposfæren like vest for lågtrykket.
DS «Uranus» (1874)
Historie
I mars 1878 vart skipet kjøpt av Det Bergenske Dampskibsselskab for 100 000 kr. Dette vart gjort for å styrke rutefarten til Bergenske mellom Bergen og Lofoten. Bergenske kjøpte òg samstundes DS «Gøta», som fekk namnet.
Nyårsorkanen i 1992
Bakgrunn
Tidleg om morgonen 1. januar gjekk lågtrykket inn mot land nord for Stad. På sørvestsida av lågtrykket danna det seg eit såkalla sekundært lågtrykk, noko som medførte ei kraftig forsterking av vinden på sør- og vestsida av hovudlågtrykket. Dermed slo den kraftigaste vinden inn mot land med verst tenkjelege retning, frå vest og nordvest, som vil vinkelrett inn mot kysten slik at den kraftige vinden kunne nå langt innover land.
DS «Uranus» (1874)
Historie
Skipet forliste den 1. desember 1889 ved Grøtøleden i Vedøysund i Steigen på veg til frå Vesterålen til Bergen med stykkgods.
Nyårsorkanen i 1992
Kraftigast vind
Mange av vindmålarane til Meteorologisk Institutt braut saman på grunn av den kraftige vinden, så mange av vindstyrkane har vorte ekstrapolert i ettertid. Det vart observert liten storm eller sterkare frå Færder fyr til Bodø og sterk storm eller sterkare frå Hardangerfjorden til Sklinna fyr. Orkan vart målt mellom Stad og Vikna.
Den kraftigaste vinden er estimert til 46 m/s (166 km/t) ved Svinøy fyr og Skalmen fyr og desse stasjonane fekk òg dei høgaste vindkasta med 62 m/s (223 km/t). Saffir-Simpson-skalaen som vert nytta for tropiske orkanar baserer seg på vind målt over 1 minutt, medan ein i Noreg måler vind over 10 minutt. Normalt sett utgjer 1-minutts middelvind 10 % høgare vindstyrken enn 10-minutts middelvind. Med dette som grunnlag utgjorde nyårsorkanen kategori 3 på Saffir-Simpson-skalaen. Med berre 10-minuttsmiddelet som grunnlag utgjorde han ein kategori 2-orkan.
Etterverknad
Nyårsorkanen er den største naturkatastrofen i Noreg nokon gong målt i tapte verdiar. Mellom 50 000 og 60 000 bygningar fekk skadar som følgje av orkanen.
Det vart store skadar på infrastruktur, kulturminne, havbruksanlegg og skog. Nærare 3 millionar kubikkmeter trevirke vart øydelagd og berre skogeigarane fekk erstatningar på 250 millionar kroner. Samla økonomisk skade er estimert til vel 2 milliardar kroner, men då er ikkje eigenandelar ved forsikringsskadar eller økonomiske tap frå ulike driftsproblem rekna med.
Straumbrot medførte store driftstap for næringslivet og provisoriske energiløysingar var i bruk fleire stader i lang tid.
Sjølv om uvêret vart godt varsla førte det uheldige tidspunktet midt i høgtida til at ikkje styresmaktene vart varsla. Det vart derfor ikkje gjort skadeførebyggjande tiltak og det fanst ikkje beredskap til å setje i gang opprydding så snart uvêret var over. Dette medførte at Meteorologisk Institutt fekk utarbeidd prosedyrar for å sende ut ekstremvarsel for å varsle alle som kan setje i gang førebyggjande tiltak.
Fylkesveg 112 i Finnmark
Fylkesveg 112 i Finnmark går mellom Bismarvik og Finnelva på Sørøya i Hammerfest kommune. Vegen er 6,0 km lang.
Trygve Birkeland
Trygve Birkeland er ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Frå 1999 til 2007 var han medlem av bystyrets finanskomite. Frå 2007 til 2009 satt han i bystyrets helse- og sosialkomite, og frå hausten 2009 til oktober 2011 var han kommunalråd, nestleiar i bystyrets byutviklingskomite, og gruppeleiar for KrF si bystyregruppe. 2011-15 var han nestgruppeleiar for same bystyregruppe.
Birkeland er også leiar for pinseforsamlinga Sion i Blomsterdalen.
Benkove ostrovy
Benkove ostrovy er ei gruppe på tolv øya (0,6 hektar) i Gabčíkovo-reservoaret sør for Bratislava, og vest for landsbyen Kalinkovo i Slovakia. Dei vart bygt i 2006 og 2007 som ein del av flaumvernet for den slovakiske hovudstaden. Øyane vart òg bygd for å gje hekkande vadefuglar i området høve til å hekke her etter at dei mista hekkeplassane sine då reservoaret vart bygt i 1992.
Gruppa består av 12 øyar, dei fleste av dei utan vegetasjon eller med ruderalplanter. Dei fleste øyane er 10 meter brei og 50 meter lange med ei høgd på 1-2 meter.
Av fuglar som har starta å hekke på øyane finn ein stokkand, dverglo og linerle. I tillegg vart det observert trekkfuglar som silkehegre, gluttsnipe og andre sjeldne artar.
Kathina
Kathina eller kathen er ei buddhistisk høgtid som kjem ved slutten av vassa, den tre månader lange regntida markert innan theravada. Ein markerer henne gjennom gåvegjeving og seremoniar. Truande gjev gjerne gåver til buddhisttempel, særleg draktklede til munkane, som har vore bufaste under regntida.
Paliordet «kathina» viser til ei treramme som munkar i det gamle India brukte til å strekka ut og skjera eller sy saman tøy på. Det var vanleg å laga «kathinaklede» av fleire samansydde lappar på ei slik ramme. Ifølge ei buddhistisk forteljing sende Buddha klede gjeve til han av ein lekmann til ei gruppe munkar som var blitt hindra av kraftig regn frå å møta han, og bad dei sy ei drakt til éin av dei. Munkane blei oppløfta av samarbeidet og delinga. Dagens kathinaklede blir gjevne ferdiglaga av nye tekstilar, men er framleis sydd saman av fjorten tøylappar.
Eit buddhistkloster kan feira kathina i månaden etter den første fullmånen i den ellevte månaden. Dette er vanlegvis i oktober eller november. For å kunne halda ei feiring må klosteret ha hatt minst fem munkar buande under vassa. Munkar som har budd der i heile perioden kan få klede som gåve.
Lokale skikkar
I Thailand heiter kathina-seremonien thod kathin (thai ทอดกฐิน). Den seremonielle overleveringa av ein slik drakt frå kongen av Thailand eller ein kongeleg representant er ein viktig del av markeringa, og har ofte vore utgangspunt for ein kongeleg båtprosesjon.
I Kambodsja heiter feiringa kathina tean og kan markerast med samlingar der ein går i prosesjon rundt eit tempel.
Kjell Arvid Svendsen
Kjell Arvid Svendsen var ordførar i Karmøy kommune frå 1995 til 2011. Han representerte Kristeleg Folkeparti.
Henry Way Kendall
Kendall mottok Nobelprisen i fysikk i 1990, saman med amerikanarane Richard E. Taylor og Jerome Isaac Friedman, for dei banebrytande undersøkingane deira om sterkt uelastisk spreiing av elektron mot proton og bundne nøytron, som spelte ei avgjerande rolle i utviklinga av kvarkmodellen innan partikkelfysikken.
Forkningen som førte til Nobelprisen vart i fellesskap utført ved Stanford Linear Accelerator Center (SLAC) ved Stanford i California. I fleire eksperiment mellom 1967 og 1973 brukte de partikkelakseleratorar for å rette ein stråle av elektron med høg energi mot proton og nøytron. Dei fann den måten elektrona vart spreidd på ved kollisjonane indikerte at både proton og nøytron består av små elektrisk ladde partiklar. Etter kvart vart det klart at desse partiklane motsvarte kvarkane som hadde blitt foreslått av Murray Gell-Mann og George Zweig i 1964.
Kendall grunnlag òg Union of Concerned Scientists, ein forening som engasjerer seg i spørsmål innan alt frå global oppvarming og forureining til rakettforsvaret til USA og kjerneenergi.
Aksiom
Eit aksiom eller eit postulat er ei utsegn som ikkje er bevist eller demonstrert, men rekna for å vere sjølvinnlysande. Derfor vert utsegna teken for gitt og fungerer som eit utgangspunkt for å utleie og dedusere andre (teoriavhengige) sanningar.
I matematikk vert uttrykket aksiom nytta på to måtar som er knytt til kvarandre: Logiske aksiom og ikkje-logiske aksiom. Begge desse aksioma er matematiske uttrykk som fungerer som eit utgangspunkt for å logisk utleie andre utsegner. I motsetnad til teorem, kan ein ikkje finne aksioma ved hjelp av deduksjonsprinsippa, og dei kan heller ikkje bevisast matematisk, rett og slett fordi dei er dei grunnleggande utsegnene som all matematikk baserer seg på. Dei følgjer ikkje logisk frå noko anna. Om dei hadde gjort det hadde dei vorte klassifisert som eit teorem.
Logiske aksiom er vanlegvis utsegner som vert rekna som universelt sanne (t.d. (A ∧ B) → A ), medan ikkje-logiske aksiom (t.d. = a + b = b + a ) er faktiske grunnleggande eigenskapar for eit område innan spesifikk matematisk teori (som aritmetikk). Når ein nyttar det på denne måten, vert «aksiom», «postulat» og «teoriar» nytta om ein annan. Generelt er ikkje ikkje-logiske aksiom sjølvinnlysande sanningar, men heller formelle logiske uttrykk brukt i grunnlaget for å byggje ein matematisk teori. Å aksiomisere eit kunnskapssystem er å vise at det som vert hevda kan leiast ut frå små veletablerte sett av setningar (aksioma). Det er vanlegvis mange måtar å aksiomisere eit visst matematisk område på.
Utanom logikk og matematikk vert uttrykket «aksiom» stundom nytta for alle slags grunnleggande prinsipp innan eit felt.
Gullfoss
Gullfoss er ein foss sørvest på Island der elva Hvítá renn ut i ein ravine.
Gullfoss er ein av dei mest populære turistattraksjonane i landet. Den vide elva Hvítá renn sørover og svingar skarpt til venstre og utfor tre bratte «trappetrinn» før ho rasar utfor to fall (11 m og 21 m) ned i ei 32 meter djupt kløft. Kløfta er om lag 20 meter brei og 2,5 km lang. Middelvassføringa gjennom fossen er 100 – 180 m³/s om sommaren, då snø- og issmeltinga er stor, og 50 – 110 m³/s om vinteren. Den høgaste vassføringa som er målt her var på 2000 m³/s.
Når ein nærmar seg fossen kan ein ikkje sjå kløfta slik at det ser ut til at elva berre forsvinn ned i bakken.
Fleire gonger dei siste hundre åra har det vore spekulert i om ein skal nytte Gullfoss til kraftproduksjon. Fossen vart indirekte leigd bort til utanlandske investorar av eigarane Tómas Tómasson og Halldór Halldórsson. Investorane hadde derimot ikkje nok pengar og klarte ikkje å få utført planane. Fossen vart seinare seld til staten, men sjølv etter han vart seld var det planar om å utnytta fossen til vasskraft, noko som ville ha endra fossen for alltid. Dette vart derimot ikkje gjort og i dag er fossen verna.
Sigríður Tómasdóttir, dottera til Tómas Tómasson, var fast bestemt på å redde fossen frå å verte utbygd og truga med å kaste seg sjølv utfor fossen. Ein svært populær soge er at Sigríður redda fossen, men dette er ikkje sant. Ein minnestein for Sigriður, ovanfor fossen, viser ho i profil.
I lag med Þingvellir og geysirane i Haukadalur dannar Gullfoss Gullsirkelen, ein populær dagsturrute for turistar på Island.
Egil
Egil har namnedag den 5. november i Noreg og på Færøyane, 17. november i Estland og 3. juli i Finland.
Namneberarar
Egil
Anamorfose
Leonardos auge (Leonardo da Vinci, ca 1485) er det fyrste kjende eksempelet på anamorfose.
I det 17. hundreåret brukte barokke trompe-l'œil veggmåleri ofte denne teknikken for å kombinere faktiske arkitektoniske element med ein illusjon. Når ein står framfor kunstverket på eit spesifikt punkt glir arkitekturen inn i måleriet. Domen og kvelvinga til St. Ignaziokyrkja i Roma, måla av Andrea Pozzo, representerer eit høgdepunkt innan anamorfose. Grunna klager frå nabomunkar over at den planlagde kyrkja ville kome til å stenge for ljoset vart Pozzo hyra til å måle innsida av ein dom istaden for å konstruera ein, men sidan taket er flatt vart illusjonen berre perfekt sett frå eit punkt inne i kyrkja, og det er berre sett frå det punktet kvelvinga ser ekte ut.
Eit anna døme er Kurt Wenner og Julian Beever sine krittmåleri på fortau der krittmåleria, asfalten og dei arkitektoniske omgjevnadane går saman som delar av same illusjonen.
Hans Holbein den yngre er kjend for å ha brukt anamorfe triks i arbeidet sitt, som det vidgjetne dauingehovudet i målarstykket Ambassadørene som berre kjem fram dersom nett denne detaljen vert sett frå ein særskild vinkel.
I andre anamorfosar vert eit anamorfoskop (ein kjegleforma eller sylindrisk spegel) plassert på teikninga eller måleriet for å endre eit flatt forvrengd bilete til eit tredimensjonalt bilete som kan sjåast frå mange vinklar. Det forvrengde biletet vert måla på ei plan overflate rundt spegelen. Når ein berre ser biletet gjennom spegelen ser ikkje biletet forvrengd ut. I det 17. og 18. hundreåret gjorde denne anamorfoseteknikken det mogleg å vise til dømes karikaturar, erotiske og skatologiske bilete på ein diskré måte for publikum. Anamorfoskopet vart oppfunne i Kina og kom til Italia i det 16. hundreåret, omtrent på den tida då renessansekunstnarar som Leonardo de Vinci lærde seg å meistre 3-D og oppdaga skråblikksanamorfose.
IMAX, Cinemascope og andre anamorfiske breidformat brukar anamorfose for å projisera eit omgjevande bilete frå ein flat, todimensjonal film.
Kjelde
Denne artikkelen byggjer på artikkelen «Anamorphism» frå Wikipedia på engelsk.
Skogsfjorden i Karlsøy
Fjorden har innløp mellom Tisneset i vest og Trollvikneset i aust. Fjorden ligg på sørsida av Skagøysundet med Rebbenesøya på nordsida av sundet. Grenda Skogsfjord ligg på austsida av fjorden, i tillegg til gardane Nygård, Solheim og Nyvoll. Like nord for Skogsfjorden ligg grenda Mikkelvik.
Fv302 går langs austsida av fjorden.
Filip Rygg
Bakgrunn
Filip Rygg blei fødd i Danmark, budde seinare i Sverige, Sveits, Nederland og Oslo før han kom med familien sin til Bergen i 1995. No bur han på Espeland i bydelen Arna i Bergen. Rygg tok ex.phil., ex.fac. og eitt emne i politikk og forvaltning ved Universitetet i Bergen i 2002.
Politisk karriere
Filip Rygg starta sin politiske karriere som fylkesleiar for Hordaland KrFU i 2001. Han var leiar for fylkeslaget fram til 2003, då han ble vald inn i sentralstyret til KrFU på landsplan. Ved kommunestyre- og fylkestingvalet same år blei han vald inn som representant for KrF i Hordaland fylkesting.
I august 2004 overtok han for Per Inge Vannebo som politisk rådgivar for byutviklingsbyråd Lisbeth Iversen (KrF). Han jobba som politisk rådgivar til valperioden var slutt i 2007.
Før kommunestyre- og fylkestingsvalet i 2007 blei han nominert til Bergen KrFs ordførarkandidat. Etter valet danna KrF byråd saman med Høgre og Frp. Rygg blei då utnemnd som kommunalråd og leiar for Bergen KrF bystyregruppe, i tillegg til å bli nestleiar i komité for miljø og byutvikling.
I november 2008 valde nominasjonsmøtet i Hordaland KrF Filip Rygg som sin andrekandidat for stortingsvalet 2009. Ved valet i september 2009 fekk KrF 7,2 prosent oppslutning i Hordaland og ein representant mindre enn ved førre periode. Rygg er i dag vara for Laila Dåvøy, som er aleine om å representere Hordaland KrF i denne stortingsperioden.
1. oktober 2009 blei Rygg utnemnd til byråd for barnehage og skule i Bergen.
I april 2010 møtte han for første gong på Stortinget som vararepresentant for Kristeleg Folkeparti i Laila Dåvøy sitt fråvær. På Stortinget stilte han fleire spørsmål i spørretimen, og la også fram eit forslag på ni punkt for å halvere aborttala i Noreg innen 2013.
Han har i fleire år profilert seg sjølv som ein aktiv brukar av sosiale media. I 2009 blei han kåra til Noregs tredje beste politiske bloggar av nettstaden Kommentar.no. I ei kåring av politikarar i Hordaland sin bruk av sosiale medie i Bergens Tidende hausten 2010 fekk Rygg topplassering saman med Erna Solberg og Audun Lysbakken.
Filip Rygg har stått for «Bryggen-alternativet» i saka om Bybanen sin trase mot Åsane, og han valde 19. mai 2014 å gå av som byråd fordi han ikkje kunne stå inne for det alternativet som ser ut til å bli valt, ein tunnel med innslag mellom Bryggen og Torget.
Justin Miller
Justin Miller er ein amerikansk kokk som blei kjend då han allereie som 5-åring var med i David Letterman Show på fjernsyn. To år seinare gav han ut si eiga kokebok for barn, Cooking with Justin: Recipes for Kids (and Parents). Han vart med dette verdas yngste kokk med eiga kokebok. I 2003 gav han Marriott-hotella råd om kva dei skulle ha på barnemenyane sine.
Háifoss
Háifoss er ein foss på sørvest på Island nær vulkanen Hekla. Elva  Fossá, ei sideelv til Þjórsá, har her eit fall på 122 m, som gjer fossen til den nest høgaste på Island.