cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean Redpath
Karriere
Den skotske diktaren og folkesongsamlaren Hamish Henderson arbeidde ved School of Scottish Studies ved universitetet, og Redpath fatta sterk interesse for arkivet med innspelt musikk og songar. Ho lærte rundt 400 songar, i lag med dei munnlege overleveringane knytte til dei. I mars 1961, då ho var 24, kom ho til USA for å opptre med berre elleve dollar i lomma. Ho hadde sin fyrste opptreden i San Francisco. Seinare møtte ho Ramblin' Jack Elliott og Bob Dylan i Greenwich Village. Her opptredde ho også ved Gerde's Folk City. I 1963, etter ein konsert, skreiv ho platekontrakt med Elektra Records. I 1975 bytta ho til platemerket Philo. Frå 1972 til 1976 var Redpath artist-in-residence ved Wesleyan University i Middletown i Connecticut. Her førelas ho om folklore, og opptredde som kulturell ressurspersonar i det lokale skulesystemet.
I 1976 byrja Redpath eit prosjekt for å spela inn alle songane til Robert Burns, nokre av dei folkesongar, nokre av dei skrivne av Burns sjølv, og dei fleste ei blanding. Det var planlagt tjueto album, men det blei skrinlagt etter sju då komponisten Serge Hovey, som hadde samarbeidd med henne om prosjektet, døydde. Hovey hadde laga instrumentale arrangement for 323 songar, og Redpath meinte at ingen annan musikar kunne erstatta han. Albuma fekk gode kritikkar frå heile verda. I 1986 spelte Redpath inn Lady Nairne, ei samling songar skrivne av skotske kvinner. Her rekonstruerte ho songar som elles kunne ha gått tapt. Mellom 1974 og 1987 var Redpath jamleg gjest ved Garrison Keillor sitt radioprogram A Prairie Home Companion på APM. Ho opptredde også på Robert J. Lurtsema sitt program Morning pro musica, som blei sendt frå WGBH i Boston.
Redpath drog på turnear i USA og Canada, opptredde i Sør-Amerika, Hong Kong og Australia, mellom anna Sydney Opera House, og var ofte ved Edinburgh Folk Festival. I 1977, då ein feira dronning Elizabeth II sitt kongelege jubileum, opptredde Redpath ved ein kongeleg bankett for dronninga ved Edinburgh Castle.
Frå 1979 var Redpath førelesar ved University of Stirling i Skottland, men drog tidvis tilbake til Wesleyan University for å undervisa. I ti år held ho kurs i skotsk song ved Scottish Song at the Heritage of Scotland Summer School ved University of Stirling.
Ho blei tildelt ein MBE i 1987, og blei utnemnd til ein Kentucky Colonel av guvernøren av Kentucky. Redpath har også fått æresdoktorat frå Royal Conservatoire of Scotland, University of Stirling og University of St Andrews, og blei teken inn i Scottish Traditional Music Hall of Fame i 2008. Det heng eit portrett av Redpath, måla av Alexander Fraser, i Scottish National Portrait Gallery i Edinburgh. I 1996 skipa ho Burns International Festival.
I 2011 vende ho tilbake til alma materet sitt for å bli artist-in-residence ved University of Edinburgh, ved Department of Celtic and Scottish Studies. Ho heldt kontakten med Skottland ved å ha eit hus i Elie heile livet.
Død og minne
Redpath døydde av kreft i 2014 på eit hospits i Tucson i Arizona.
I heimbyen til Redpath, Leven i Fife, er det ei gate kalla opp etter henne: Jean Redpath Wynd.
Kjelder
<references group="" responsive="1">
Hey Hey What Can I Do
«Hey Hey What Can I Do» er ein song av det engelske rockebandet Led Zeppelin gjeven ut som B-sida til «Immigrant Song» i 1970. Det er den einaste songen Led Zeppelin gav ut medan bandet eksisterte som ikkje kom ut på eit album. Han vart derimot gjeven ut på samleplata The New Age of Atlantic med forskjellige artistar i Storbritannia i 1972, der singelen ikkje vart gjeven ut. Songen vart sidan gjeven ut i plateboksen Led Zeppelin i 1990 og i 1993 vart han gjeven ut på The Complete Studio Recordings, ei samling på 10 CDar, samt som ein av fire bonusspor på ei utgåve av Coda.
Andre versjonar
Fleire andre band har òg spelt inn songen:
Mullsjö
Mullsjö er ein svensk tettstad og centralort i Mullsjö kommun i Jönköpings län i landskapet Småland. I 2011 hadde staden 5,452 innbyggjarar.
Staden har variert industri og folkehøgskule. Den svenske pinserørsla held det årlege riksstemne sitt, Nyhemsveckan, i Mullsjö.
Thomas Luckmann
Thomas Luckmann var ein tysk-slovensk og amerikansk sosiolog og sosialfilosof.
Liv
Luckmann var fødd i Jesenic (tysk Assling) i det dåverande Kongeriket Jugoslavia, no Slovenia, nær grensa til Austerrike. Familien flytta til Austerrike etter andre verdskrigen.
Virke
Thomas Luckmann blei magister i filosofi med ei avhandling om moralfilosofien hjå Albert Camus, i 1953 ved New School. Han var assistent hos sosiologen Carl Mayer. I 1956 tok han doktorgrad i sosiologi (filosofi og psykologi som støttefag) same stad, med eit empirisk arbeid om religionsutviklinga i Tyskland i etterkrigstida.
Han var lærar ved Hobart College i Geneva (Upstate New York) frå 1956 og ved New School i 1960-1965. Frå 1965 var han lærar ved tyske universitet. Luckmann var professor i sosiologi ved universitetet i Frankfurt 1965-1970. Frå 1970 til 1994 var han professor i sosiologi ved universitetet i Konstanz. Han har samarbeidd med fleire skandinaviske forskarar, først og fremst med Per Linell ved universitetet i Linköping og med Erik Karlsaune ved NTNU i Trondheim. Luckmann blei utnemnd til æresdoktor ved NTNU 1998.
Teoriar
Luckmann fekk oppdraget med å redigere, fullføre og publisere eit stort manuskript etter sosiologen Alfred Schütz om strukturar i livsverda (2 bind på tysk, 1953. eng. oms. jf. bibliografi). I Konstanz utvikla Luckmann eit miljø for tolkande sosiologi i ånda åt Max Weber og for fenomenologisk tufta kunnskapssosiologi, delvis i kontrast til den kritiske sosiologien i Frankfurt (jf. Horkheimer, Adorno, Marcuse og Habermas), strukturfunksjonalistisk sosiologi, postmoderne filosofi og fransk strukturalisme. Særleg kjend for boka «The social construction of reality» (1966) med Peter Berger. Boka oppmoder kunnskapssosiologar til å arbeide hovudsakleg med religion og språk. Trass i tittelen på boka, nektar Luckmann for å bli kalla konstruktivist, han diskuterer konstitusjon snarare enn konstruksjon (jf. Herrschaft og Lichtblau, s. 345ff).
Luckmann har særleg arbeidd med religionssosiologi i tida før Konstanz og i Konstanz med kommunikasjonssosiologi eller kommunikative handlingar. Han gjennomførte store tverrfaglege prosjekt med videoanalyse av kvardagssituasjonar lenge før tida med digital video og skreiv om konstitusjon av moral i kvardagen ("Moral im Alltag"). Han karakteriserer sin eigen sosialfilosofi som «sosiologisk prototeori», med teoretisk grunnlag frå fenomenologiske analysar av livsverda.
I religionsosiologien har Luckmann vore ein sterk talsmann for ein vid religionsdefinisjon der religion vert knytt til nokre antropologiske føresetnader avdekt gjennom fenomenologisk basert refleksjon. Han knyter religion til det genuint menneskelege som transcenderer sitt reint biologiske vesen. Denne definisjonen gjer vitskapen mindre bunden til studiet av institusjonalisert religion. Han åtvara tidleg på 1960-talet om at religionssosiologien oversåg den nyreligiøse oppblomstringa og nyorienteringa som vart så tydeleg på 1990-talet og frametter.
Diagonal
Ein diagonal er ei rett linje som går mellom to hjørne i ein geometrisk figur, som eit polyeder eller mangekant, utan å falle saman med sidekantane eller sideflatene. Eit diagonalplan er eit plan som går gjennom fleire av hjørna i eit polyeder.
Ordet «diagonal» stammer frå det greske διαγώνιος (diagonios, frå dia- («gjennom», «på tvers») og gonia («vinkel» i slekt med gony «kne»).
Adjektivet diagonal kan i vidare tyding bety «skråttløpande» eller «på skrå».
Granadakrigen
Slutten av krigen markerte også slutten på sameksistensen mellom ulike religionar på Den iberiske halvøya: Jødar blei tvinga til å konvertera til kristendommen eller dra i eksil i 1492, og i 1501 var alle muslimane i Granada blitt tvinga til å konvertera til kristendommen, bli slavar, eller dra i eksil. I 1526 hadde denne ordninga blitt spreidd til heile Spania. «Nye kristne» (conversos) kom seinare til å bli skulda for krypto-islam og krypto-jødedom. Spania skipa seg ein identitet som vaktar over kristendommen og katolisismen. Fallet til Alhambra blir framleis feira kvart år i Granada, og Granadakrigen er i tradisjonell spansk historiografi rekna som den siste krigen i Reconquista.
Wolf City
Wolf City er det femte studioalbumet til det tyske krautrockbandet Amon Düül II. Det kom ut i 1972.
Som føregjengaren Carnival in Babylon, består Wolf City av meir vanlege songar enn dei tidlegare albuma til bandet, med kortare songar med meir vanleg songstruktur. Dette kom truleg av at bandet hadde vorte meir populært, både i heimlandet og i Storbritannia. Trass i denne endringar kan ein framleis høyre musikalske eksperiment på albumet, på songar som «Jail-House Frog» og «Deutsch Nepal».
Ei nyutgjeving av albumet, på Gamma, inneheld tre bonusspor: «What You Gonna Do», «Las Vegas» og «Mueller's Frau-Jam».
Homerun Range
Homerun Range er ei fjellkjede som strekkjer seg 45 km nordvestover, aust for Everett Range ved toppen av Ebbe- og Tuckerbreen i Victoria Land i Antarktis.
Namnet kjem frå «Homerun Bluff», eit namn gjeve av den sørlege gruppa til NZFMCAE, 1962-63, som var vendepunktet på turen deira til denne fjellkejda før dei vendte attende til Scott-basen. Heile fjellkjeda vart kartlagd av USGS frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-63.
Cherry Icefall
Cherry Icefall er eit lite, bratt isfall på sørsida av Barnes Peak i Queen Alexandra Range, som flyt ned mot Beardmorebreen. Det vart opphavleg kalla Cherrybreen under Terra Nova-ekspedisjonen, etter Apsley Cherry-Garrard, ein zoolog på ekspedisjonen. Namnet vart endra etter tilråding frå geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62) som meir skildrande for staden.
Campylobacter jejuni
Campylobacter jejuni er ein spiralforma gramnegativ bakterie. Han kan valda gastroenteritt og er den vanlegaste årsaka til bakterievalda diaresjukdomar på verdsbasis. Etter infeksjon kan han òg valda sjukdomar som Guillain-Barré-syndrom, reaktiv artritt og irritabel tarm-syndrom.
Ei sekvensering av genomet til C. jejuni vart publisert i 2000. Det var på NaN basepar og hadde ingen innsetjingssekvensar eller sekvensar knytte til bakteriofagar, og hadde særs få repeterande sekvensar. Genomet vart estimert til å koda for 1 654 protein.
Cape Vahsel
Cape Vahsel er eit nes på austenden av Sør-Georgia. Det vart grovt kartlagd av kaptein James Cook i 1775, og kartlagd på ny av Den andre tyske antarktisekspedisjonen under Wilhelm Filchner, 1911–12, og kalla opp etter kaptein Richard Vahsel, kaptein på ekspedisjonsskipet «Deutschland».
Shinji Kagawa
Shinji Kagawa er ein japansk fotballspelar.
Songen Let It Be
«Let It Be» er ein song av The Beatles, som først vart gjeven ut på singel, og så på albumet med same namn, Let It Be i 1970.
Opphav
Sjølv om teksten på songen ofte vert feiltolka til å vere ein hymne til Jomfru Maria, er han i røynda ei hyllest til Paul McCartney si eiga mor, Mary, som døydde då han var 14 år. Han skreiv songen etter å ha hatt ein draum om ho, slik det kjem fram i første vers:
John Lennon var etter sigande særs kritisk til songen då McCartney spelte han for resten av bandet, sidan han rekna med at «Mother Mary» i teksten berre var ein sjølvrettferdig referanse til kristendom. The Beatles la likevel ekstra arbeid i songen då han vart spelt inn i januar 1969 og sleppt som singel i mars 1970. Det skulle verte den aller siste singelen frå The Beatles som kvartett.
McCartney var inspirert av gospel- og soulstemma til Aretha Franklin då han i desperasjon starta å skrive «Let It Be» i 1968 med tankane på mor si: «Eg er ikkje sikker på om ho nytta orda 'let it be'», fortalte han seinare, «men det var essensen i rådet hennar». Bodskapen i den spirituell songen var kanskje til sist ei bøn om fred og forsoning med The Beatles, at uansett usemje og trugselen om oppløysing, la det vere (let it be).
«Let It Be» er rekna som The Beatles sin svanesong.
Versjonar
Det er fleire offisielle versjonar av «Let It Be». Singelutgåva vart produsert av George Martin, men i løpet av det same året miksa Phil Spector songen på nytt for albumet med eit anna arrangement og ein ny gitarsolo. McCartney var særs misnøgd med handteringa Spector gav songen, og fekk først songen gjort på nytt i 2003 då albumet Let It Be... Naked kom ut, ikkje berre med «Let It Be» vaska for lydbiletet til Spector, men samtlege songar på albumet. Det er òg ein fjerde versjon av songen på albumet The Beatles Anthology 3.
McCartney spelte piano, eit Blüthner Flügel frå Leipzig, Tyskland, på songen, medan Lennon spelte bass. George Harrison spelte gitarsolo, og Ringo Starr trommer, som vart framheva med ekko av Spector, noko Starr mislikte. På albumet Let it Be... Naked kan ein høyre den originale tromminga hans. I tillegg spelte Billy Preston orgel.
Medverkande
Andre musikarar
Folkets tenar
Folkets tenar (ukrainsk Слуга народу, Sluha narodu) er eit ukrainsk politisk parti formelt skipa 31. mars 2018. Partiet ber same namn som det satiriske tv-programmet Folkets tener, skapt av produksjonsselskapet Kvartal 95 (Квартал-95). Partileiar er advokaten til Kvartal 95 Ivan Bakanov. Då Kvartal 95 skipa partiet, uttalte dei at det var nødvendig for å unngå at andre stal namnet og brukte det til «kyniske politiske formål». Presidentkandidaten til partiet Volodymyr Zelenskyj vann presidentvalet i 2019 og overtok som president i Ukraina 20. mai 2019.
Juridisk er partiet etterfølgjaren til «Partiet for avgjerande endring» (Партія рішучих змін).
Bakgrunn
Forlauparen til partiet, «Partiet for avgjerande endring», oppnådde 4 prosents oppslutning på ei meiningsmåling utført av Razumkov-senteret i desember 2017, like under sperregrensa på 5 prosent til ukrainske parlamentsval. I ei ny meiningsmåling i april 2018 hadde oppslutninga auka til 9 prosent, og i juni 2018 hadde oppslutninga auka til 10,4 prosent.
Romjula 2018 kunngjorde partiet at dei einstemmig hadde innstilt komikaren og skodespelaren Volodymyr Zelenskyj som sin kandidat til det ukrainske presidentvalet i 2019. Utover vinteren 2019 auka partiet i oppslutning, og i mars leidde Zelenskyj på fleire meiningsmålingar. Zelenskyj vann fyrste runde i presidentvalet, og deretter andre runde 21. april 2019 med over 73 prosent av røystene. Zelenskyj vart dimed ny president i Ukraina og avløyste den sitjande presidenten Petro Porosjenko 20. mai 2019.
Den kommande presidenten erklærte i april 2019 at Folkets tener ikkje ville å gå inn i ei koalisjonsregjering med Porosjenkos solidaritets-blokk, eller med Opposisjonsplattform – For livet. I staden kalla Zelenskyj ut nyval på nasjonalforsamlinga då han tiltredde presidentembetet.
Zelenskyj har òg sagt at han støttar legalisering av medisinsk cannabis, abort, prostitusjon og gambling. Han òg gått imot legalisering av våpen. Elles er det uklart kva politisk ideologi Zelenskyj står for. Han støttar likevel vidare europeisk integrasjon og auka tilnærming til EU og NATO. Eventuelle medlemskap skal likevel avgjerast gjennom folkerøystingar. Han har òg ytra ønske om å reformere det ukrainske rettsvesenet og ein auka kamp mot korrupsjon.
Determinant
Ein determinant er ein funksjon som er avhengig av fleire tal eller variable storleikar i ei kvadratisk matrise. Meir presist kan ein seie at determinanten er ein funksjon med definisjonsmengd lik mengda av alle kvadratiske matriser og med verdimengd lik mengda av reelle eller komplekse tal.
Determinanten til matrisa A vert ofte skriven «det A» eller «det(A)». Notasjonen |A| vert òg nytta for determinanten, men det er lett å forveksle denne med absoluttverdien av matrisa. Ønskjer ein å presisere elementa i matrisa, vert determinanten vanlegvis skriven ved å omgje elementa med loddrette strekar:
Generelt kan determinanten definerast ved hjelp av Laplaces formel eller ved Leibniz’ formel, begge skildra i meir detalj under.
Naoko Kawakami
Naoko Kawakami er ein japansk fotballspelar.
Determinant
2×2-matrise
Determinanten til ei 2×2-matrise A er definert ved
3×3-matrise
Determinanten til ei 3×3-matrise A er definert ved
Sarrus’ regel er ein metode for å hugse denne formelen. Definerer ein tre vektorer r1 = (a,b,c), r2 = (d,e,f) og r3 = (g,h,i), så er absoluttverdien av determinanten lik volumet utspent av dei tre vektorane.
Definisjon ved Laplaces formel
La vere determinanten til matrisa A, og la  vere determinanten til den matrisa ein får ved å stryke rekkje k og kolonne l i den opphavlege matrisa A. Determinanten M_{kl} vert kalla minoren til matrise-elementet a_{ij}. Tilsvarande er kofaktoren T_{kl} til matrise-elementet lik minoren med ein forteiknsmodifikasjon:
Laplace-ekspansjon av determinanten basert på ein tilfeldig kolonne j er gjeven ved
Tilsvarande formel gjeld for ei tilfeldig rekkje i:
Definisjon ved Leibniz’ formel
Leibniz’ formel for determinanten til ei matrise A har forma
Summasjonen skal utførast over alle permutasjonar p av tala {1, 2, ..., n}. Ein permutasjon er ein funksjon som re-organiserer rekkjefølgja til denne heiltalsmengda. Frå kombinatorikk er det kjent at det eksisterer n fakultet n! = 1 · 2 · 3 · ... ·n slike permutasjonar. Mengda av alle permutasjonar er skriven som Sn. For ein vilkårleg permutasjon p definerer ein signaturen sgn(p) lik +1 dersom permutasjonen er jamn og lik −1 dersom permutasjonen er odde.
Nytte av determinantar
Løysinga til eit lineært likningssystem kan skrivast eksplisitt ved hjelp av determinantar og Cramers regel. Det karakteristiske polynomet p(x) til matrisa A er definert ved likninga
der I er identitetsmatrisa med same dimensjon som A. Røtene i det karakteristiske polynomet er eigenverdiane til A.
Volumet til et parallellepiped utspent av tre vektorar er lik absoluttverdien av determinanten til 3x3 matrisa definert ved dei tre vektorane.
Inland Forts
Inland Forts er ei rekkje fjell som strekkjer seg mellom Northwest Mountain og Saint Pauls Mountain i Asgard Range i Victoria Land i Antarktis. Taylorbreen ligg i sør. Fjella vart oppdaga og ho fekk dette namnet av Discovery-ekspedisjonen, 1901–04.
Slussfors
Slussfors er ein liten tettstad i Storumans kommun i Västerbottens län i Sverige.
Plateselskap
Eit plateselskap er eit selskap som spesialiserer seg på produksjon, distribusjon og promotering av musikk- og videoopptak på ulike format, i hovudsak på CD, LP, DVD, SACD og tidlegare kassett.
Eit plateselskap kan vere, eller vere del av, eit stort, internasjonalt underhaldningskonsern, og vil då grunna marknadsføringa ofte operera med fleire platemerke, eller labelar etter det engelske «record label». Eit plateselskap kan òg vere eit mindre, uavhengig firma - då ofte med distribusjonsavtale med eit av dei store selskapa.
De fire store selskapa
Dei fleste større plateselskap er i dag eigd av store multinasjonale verksemder som representerer den største delen av musikk- og filmindustrien, men talet uavhengige plateselskap har den siste tida auka. I 2005 blei 81.87% av all musikk som blei seld i USA distribuert av «dei fire store»: EMI, Universal Music, Sony BMG og Warner Music Group. Berre 18,13% blei seld av uavhengige plateselskap.
Slottsskogen
Slottsskogen er ein svensk tettstad i Håbo kommun i Uppsala län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 1 431 innbyggjarar.
Vive La Trance
Vive La Trance er det sjuande studioalbumet til det tyske krautrockbandet Amon Düül II, som kom ut i 1973. Det var produsert av Olaf Kübler i lag med Amon Düül II og vart innspelt og miksa i Bavaria Studios med ytterlegare miksing i Union Studio i München.
Songen «Mozambique» er tileigna den politiske revolusjonære Monika Ertl.
Medverkande
Gjesteartistar:
Cooper Icefalls
Cooper Icefalls er det største isfallet til Nimrodbreen i nærleiken av Kon-Tiki Nunatak. Dei vart namngjevne av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand (1960–61) etter Christopher Neville Cooper, eit ekspedisjonsmedlem i New Zealand Alpine Club Antarctic Expedition i 1959–60.
Doordarshan
Doordarshan (ofte forkorta DD) er ein statleg kringkastar i India. Doordarshan sender lokale, regionale og riksfemnande program. Kanalane sender nyhende, faktaprogram, kultur, dramaseriar og filmar. Ut frå studio- og sendarkapasitet er han ein av dei største kringkastarane i verda. Over 90 % av indarar kan ta inn Doordarshan.
Doordarshan er ein del av Prasar Bharati som også styrer All India Radio. Prøvesendingar starta i Delhi 15. september 1959. Frå 1965 hadde Doordarshan faste fjernsynssendingar. Først i 1972 blei sendingane utvida til Bombay (no Mumbai), Amritsar og deretter andre byar. Fjernsynsdelen blei skild frå radiodelen av kringkastingsorganisasjonen i 1976.
Doordarshan blei ein eigen nasjonal kringkastar i 1982. Dette året blei også farge-tv introdusert i India med ein tale halden på sjølvstendedagen av statsminister Indira Gandhi. I 1984 opna ein den andre fjernsynskanalen i landet, DD 2. Det finst no fleire lokale og spesialisert DD-kanalar, og kringkastaren står til saman for eit tjuetals kanalar.
Fram til 1991 var Doordarshan det einaste selskapet som sende fjernsyn i India. Deretter opna reformer for kabelfjernsyn, og indarar kunne dermed også sjå utanlandske og indiske private kanalar. Doordarshan er likevel den einaste kringkastaren med over 1 400 bakkesendarar.
Kjelder
«About DD», ddindia.gov.in
Juha Väätäinen
Juha Väätäinen er ein finsk politikar og tidlegare mellom- og langdistanseløpar. Han vart i 1971 dobbelt europameister då han på finsk heimebane vann både 10 000 og 5000 meter under meisterskapen i Helsingfors. I 2011 vart Väätäinen vald inn i Den finske riksdagen for Sannfinländarna.
Friidrett
Väätäinen slo gjennom som mellomdistanseløpar og vann i 1965 i den finske meisterskapen 800-meterløpet på tida 1.51,5. Året etter vart det bronse på distansen i den nasjonale meisterskapen, trass i at han vart klokka inn på gode 1.49,3. I 1967 forbetra han den personlege rekorden til 1.48,4, same året i Björneborg vart han finsk meister for andre gong etter 1.49,2. Ny medalje på 800 m fekk han i 1968, slått i innspurten med ein tidels sekund av Olof Nyman. Same året forbetra han den personlege rekorden på 1500 m til 3.43,7.
Deretter gjekk Väätäinen over til å satse på langdistansane. I 1970 noterte han sterke 13.43,2 på 5000 meter og sette ny finsk og nordisk rekord på 10 000 meter med 28.19,6.
Väätäinen imponerte stort då han under den finske meisterskapen 1971 i Uleåborg sprang i mål i einsam majestet på 28.12,8 på 10000-meteren. Tre veker seinare var det klart for EM i friidrett 1971 på olympiastadion i Helsingfors. Opningsdagen i EM stilte han til start på 10 000 m i lag med 34 andre løparar. Straks etter klokka ringde for siste runde, gjorde han eit rykk som einast Jürgen Haase frå Aust-Tyskland vere med. Väätäinen klarde å halde på leiinga heilt til mål, takk vere ei sisterunde på 53,8 sekundar. Sluttida 27.52,7 var den beste han nokon gong presterte. Fire dagar seinare sprang han på halvmila ei enno raskare sisterunde og vann si andre gullmedalje med tida 13.32,4, nær elleve sekundar under sin gamle pers.
I 1972 vart Väätäinen finsk meister på 5000 m. Han forbetra den personlege rekorden på distanden til 13.28,4. Under dei olympiske leikane i München i 1972 vann han eit av kvalifiseringsheata på halvmila på gode 13.32,8. Men i finalen presterte han langt unna pari.
Politikk
Väätäinen stilte til val ved riksdagsvalet 2007 for Centern i Finland, utan å nå opp. Våren 2011 vart han derimot vald til riksdagsmedlem, då for Sannfinländarna i valkrinsen Helsingfors.
Språkreir
Språkreir er ein barnehage eller stad som fungerer som barnehage der små barn via språkbad lærer eit språk og ein kultur. Dei vaksne som arbeider i språkreiret snakkar dette språket, og bruker det ovafor ungane. I Noreg er språkreir i bruk for sørsamisk, lulesamisk, nordsamisk og kvensk. I Finland er det i bruk for enaresamisk og skoltesamisk, i Estland for võro og i Russland for karelsk.
Språkreir som metode
Språkreir som metode kjem frå maoriane sitt arbeid frå og med 1982 i New Zealand, der maori var i ferd med å bli assimilert av engelsk. Ordet språkreir er ei omsetjing av det maoriske ordet kōhanga reo.
Språkreiret skil seg frå tidlegare tiders fornorskingspolitikk ved at ungane får lov til å snakke sitt eige morsmål, og at dei vaksne rundt dei også forstår og reagerer på språket deira, ikkje berre på språket i språkreiret.
Språkreir for ulike språk
For enaresamisk starta Kielâpiervâl, det enaresamiske språkreiret, i Enare i 1997, i ein situasjon der berre eit par familiar snakka enaresamisk med barna sine. Som ei oppfølgjing av dette vart enaresamisk gjort til undervisningsspråk i skolen i Enare i 2000. Sidan oppstarten har rundt 100 barn gått på enaresamisk språkreir.
I følgje Annika Pasanen er erfaringa frå det enaresamiske språkreiret er at barna får ei passiv språkforståing i språkreiret i løpet av eit par månader. Kor lang tid det tar barna å ta språket i aktiv bruk varierer i langt større grad. Nokre barn snakkar tidleg og blandar språket frå starten av, mens andre tar språket sjølv seint i bruk, og snakkar i større grad enaresamisk utan finsk. For alle barna er det i enaresamisken stor påverknad frå finsk.
Fylkesveg 121 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 121 i Sogn og Fjordane går mellom Rulsen og Myrkaskog i Vik kommune. Vegen er 8,3 km lang.
Gislaved
Gislaved er ein svensk tettstad og centralort i Gislaved kommun i Jönköpings län i landskapet Småland. I 2005 hadde staden 6,244 innbyggjarar.
Habo
Habo er ein svensk tettstad og centralort i Habo kommun i Jönköpings län i landskapet Småland. I 2005 hadde staden 6,244 innbyggjarar.
Habo ligg nokre kilometer vest for Vättern, nordvest for Jönköping. Staden er i vekst og det blir bygd fleire fleirfamiliehus. Av industri på staden finn ein sukkertøyfabrikken Toms-Webes og beslagprodusenten Habo. Fagerholts belysning om lag 10 km nord for Habo sysselset mange av innbyggjararane i Habo. Staden har fem barnehagar, fem barneskular og ein ungdomsskule.
Habo kyrka ligg like utanfor sentrum. Den blir kalla trekatedralen ved Vättern. Ho er frå 1723 og har form som ein basilika.
Fotballspelaren Erik Edman kjem frå Habo, og Zlatan Muslimović spelte ein periode for Habo IF som idrettslaget på staden heiter. Fotballaget deira spelar i lågare divisjonar.
Yoichiro Kakitani
Yoichiro Kakitani er ein japansk fotballspelar.
Køyring i påverka tilstand
Køyring i påverka tilstand (ofte omtalt som fyllekøyring eller promillekøyring) er det å vera sjåfør for ei motorisert fargreie når ein er påverka av eit rusmiddel, som alkohol eller narkotika.
Island i Eurovision Song Contest
Island debuterte i Eurovision Song Contest i 1986 og har delteke 33 gongar. Sidan debuten har Island vore fråverande to gongar; i 1998 og i 2002. Island er det einaste av dei nordiske landa som ikkje har vunne Eurovision Song Contest, men har til gjengjeld to andreplassar. Island har kome på sisteplass to gongar: i 1989 og i 2001. Island kvalifiserte seg ikkje til finalen i åra i 2015-2018, men lykkast å ta seg til finalen i 2019 med Hatari og «Hatrið mun sigra».
Historie
Island var det siste av dei vesteuropeiske landa til å debutere i Eurovision Song Contest, om ein ser vekk frå lilleputtstatane Andorra og San Marino. Islandsk rikskringkasting, RÚV, sendte riktignok tevlinga i opptak kvart år frå 1970, og direkte frå 1983. Grunnen til at Island kom så seint inn i Eurovision Song Contest, var på grunn av den geografiske plasseringa til Sagaøya - langt unna nettverket til Eurovisjonen og at dei var utan eit fast satelittsamband til Kontinentet.
I byrjinga av 1980-talet kom imidlertid satelittsambandet på plass, og Island melde seg på Eurovision Song Contest 1986 i Bergen. Landet debuterte med trioen ICY og songen «Gleðibankinn». Island vart nr. 16 av 20 deltakande land, og to nye sekstandeplassar følgde dei to neste åra. I 1989 havna Island på sisteplass for fyrste gong, men året etter sikra Island sin fyrste topp fem-plassering, då duoen Stjórnin vart nummer fire med songen «Eitt lag enn».
Sidan 1990 har Island stort sett havna midt på, eller i nedre halvdel på resultatlista. Unntaka kom med andreplassane i 1999 og 2009; begge gongane vart Island slått av ein av sine nordiske naboar - høvesvis Sverige og Noreg. per 2020 er Island det einaste nordiske landet som ikkje har vunne Eurovision Song Contest.
Island har også havna på sisteplass tre gongar, to i finalen og ein gong i semifinalen. Fyrste gongen var i 1989, då fekk Island fekk null poeng. Ein ny sisteplass kom i 2001 - delt med Noreg. Sisteplassen gjorde at Island måtte stå over tevlinga i 2002. Etter innføringa av semifinalar i 2004, har Island kvalifisert seg til finalen ni av seksten gongar. I perioden 2015 til 2018 klarte ikkje Island å kvalifisere seg til finalen. I 2018 havna dei i tillegg på sisteplass i sin semifinale.
Island er eit av landa med flest deltakingar i Eurovision Song Contest utan ein siger. Berre Kypros med sine 36 deltakingar har fleire forsøk i tevlinga uten å ha vunne.
Kontroversar rundt artistar
Trass i storleiken til landet og sin beskjedne rolle i internasjonale konfliktar og situasjonar, har to islandske Eurovision-artistar skapt store kontroversar rundt tevlinga. Fyrste tilfelle var i Athen i 2006, då den islandske artisten, komikerkarakteren Silvía Nótt, vart møtt med kraftig buing frå det greske publikummet etter si opptreden i semifinalen. Bakgrunnen var at mange vart provosert over rolla ho spelte under intervjua og prøvane i dagane før tevlinga. Silvía Nótt skulle vere ei sjølvgod, overlegen diva som var overtydd om at ho kom til å vinne. Under ein pressekonferanse gjorde ho seg upopulær blant grekarane, då ho fekk livvaktene til å fjerne ein journalist for å ha «stirra ho i auga». Journalisten viste seg å vere ein skodespelar, men det kom ikkje fram i dei lokale nyheitsreportasjane i Hellas. Nótt truga også med å banne under framføringa, men EBU åtvara ho mot stuntet. Under framsyninga i semifinalen, styra ho unna banneord, men ho kvalifiserte seg ikkje til finalen.
Tretten år seinare, i Tel Aviv i 2019, gjorde det islandske bidraget seg nok ein gong upopulære blant det lokale publikummet i vertslandet. Island vart representert av den anti-kapitalistiske techno-metall-gruppa Hatari, som på førehand hadde truga med politiske stunt for å protestere mot Israel si okkupasjon av palestinske område. Blant anna utfordra gruppa statsminister Benjamin Netanyahu til brytekamp og kom med fleire politiske ytringar. Tevlinga skal dere upolitisk, og arrangøren EBU åtvara Hatari om at dei hadde «nådd grensa om kva EBU kunne tolerere». Under røystegjevinga i finalen holdt gruppa opp bannere og skjerf med det palestinske flagget på, og vart møtt med kraftig buing og piping frå publikum. EBU varsla også at flaggstuntet ville «få konsekvensar». Under avstemningen i finalen holdt bandet opp bannere og skjerf med det palestinske flagget på, og ble møtt med kraftig buing og piping fra publikum. EBU varslet også at flaggstuntet ville «få konsekvenser».
Insel Range
Insel Range er ei rekkje isfrie, fjell med flate toppar som minnar om øyar mellom McKelvey Valley og Balham Valley i Victoria Land i Antarktis. Fjellkjeda fekk dette namnet av Victoria University of Wellington Antarctic Expedition (1958–59) på grunn av fjella minna om øyar.
Fylkesveg 122 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 122 i Sogn og Fjordane går mellom Fosse og Refsdal i Vik kommune. Vegen er 3,6 km lang.
Wales Head
Wales Head er eit nes 2,5 nautiske mil (4,6 km) aust for Craigie Point på nordkysten av Sør-Georgia. Det vart kartlagd av South Georgia Survey i perioden 1951-57, og vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter William Wales (1734–1798), ein engelsk astronom send av Board of Longitude for å gjere astronomiske observasjonar under den andre reisa til Cook, 1772-75, som segla på «Resolution».
Smålandsstenar
Smålandsstenar er ein tettstad i Gislaveds kommun i Jönköpings län i Småland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 4 553 innbyggjarar.
Seladon
Seladon (eller celadon) er namnet på både ein type glasert blå-grøn kinesisk keramikk som i Kina heiter qingci (青瓷, 'grøn porselen'), og på ein glasur i same farge som vart nytta på keramikk i andre austasiatiske land, til dømes i Korea i perioden Koryŏ (918-1392). Nemninga kan òg visa til sjølve fargen.
Seladonglasurar er gjennomskinnlege, svakt blå-grøne glasurar med ein sterkare farge der glasuren ligg tjukkare. Denne typen steintøy blei opphavleg utvikla i Kina, særleg i provinsen Zhejiang, der pottemakarane kom fram til denne glasuren på sjuhundretalet e.Kr. Kunsten å laga seladonkeramikk spreidde seg til ikkje berre Korea, men òg til Japan og Nord-Thailand. Denne typen keramikk vart særleg populær av di fargen likna på jade, ein stein som vart halde for å vere heilag.
Det europeiske namnet på denne keramikken kjem frå den grønfarga kappa til gjetaren Céladon, helten i hyrderomanen l'Astrée frå 1610 av den franske forfattaren Honoré d'Urfé. Denne romanen vart gjeve ut i ein periode då det var særs populært i Frankrike med porselen importert frå Kina med denne fargen, og difor vart fargen på varig vis assosiert med kappa til Céladon, slik ho var skildra i romanen. Etter kvart skjedde det same i andre europeiske land òg.
Høgsete
Høgsete viser til ein særskild og gjæv sitjeplass, no vanlegvis ved enden av eit langbord. Høgsetet var viktig i norrøn tid og i eldre nordisk bondekultur. Dette var den faste plassen til husbonden.
I norsk bygdekultur kunne veggen bak høgsetet ha ei dekorativ høgsetetavle.
Robbie Robertson
Jaime Robert «Robbie» Robertson, fødd Jaime Robert Klegerman ), OC, var ein kanadisk musikar og gitarist. Han er mest kjend som gitarist og den viktigaste låtskrivaren i The Band. Han vart rangert på 78. plass på Rolling Stone si liste over dei 100 største gitaristane gjennom tidene. The Band er innlemma i både Rock and Roll Hall of Fame og Canadian Music Hall of Fame. Som låtskrivar har Robertson stått for klassikarar som «The Weight», «The Night They Drove Old Dixie Down», «Up On Cripple Creek», «Broken Arrow» og «Somewhere Down the Crazy River», blant mange andre.
Biografi
Far til Robertson var jødisk og mor hans var av mohawkoppav. Han byrja å spele gitar i seksårsalderen og byrja sidan å skrive låtar.
Gjennombrotet kom etter kontakt med songaren Ronnie Hawkins og frå 1961 til 1963 spelte han i bandet hans the Hawks (først som bassist og seinare gitarist) og turnerte i både USA og Canada. The Hawks braut med Ronnie Hawkins og turnerte på eiga hand i nokre år. Robertson utvikla ein blendande teknikk og var ein gitarhelt i New York-området før det i det heile fanst gitarheltar. Etter at Bob Dylan først hadde nytta Robertson som studiomusikar, vart heile The Hawks bandet til Dylan. I samband med motorsykkelulukka til Dylan fekk gruppa ein eigen platekontrakt og vart lansert under det nye namnet The Band.
Robertson, som tidleg hadde byrja å skrive låtar, vart snart den fremste låtskrivaren til The Band. Nesten alle dei kjende låtane til The Band er skriven av han. Dette førte til konflikt mellom Robertson og trommeslagaren Levon Helm, som meinte at mange av låtane vart arbeidd fram som eit samarbeid mellom alle medlemmane i studio. Det var Robertson som tok initiativet til oppløysinga av The Band i 1976, og då gruppa vart gjenforeint i 1980-åra ville han ikkje vere med.
I 1987 debuterte han som soloartist med albumet Robert Robertson. I 1994 gjekk Robertson attende til røtene sine med gruppa The Red Road Ensemble og Music for the Native Americans. I 1998 kom albumet Contact from the Underworld of Redboy. I 2000 spelte han i lag med Levon Helm på Ronnie Hawkins-songen «Blue Moon in My Sign» på albumet Can't Stop Rockin' – men Helm og Robertson var aldri i studio samstundes.
Filmar
Robertson er tilskriven i følgjande filmar
Kanako Ito
Kanako Ito er ein japansk fotballspelar.
Hartvig Nissen
Ole Hartvig Nissen var ein norsk skulehaldar og embetsmann frå Melhus. Han var frå 1850-åra ein leiande skulemann i Noreg.
Nissen var son til ein prest. Etter han vart student frå katedralskulen i Trondheim, tok han andreeksamen og var huslærar heime i Melhus. Der etter studerte han filologi ved universitetet i København og tok så i 1843 filologisk embetseksamen i Christiania. Same året starta han opp ein latin- og realskule i den norske hovudstaden. I 1849 starta han i tillegg opp ein jenteskule. I tida 1850-54 var han dosent i pedagogikk ved praktisk-teologiske seminaret, ei tid også konsulent for skulesaker i Kyrkjedepartementet.
Weddell Point
Weddell Point er eit lågt, graskledd nes på austsida av innløpet til Schlieper Bay på sørkysten og nær vestenden av Sør-Georgia. Namnet Cape Weddell vart gjeve av David Ferguson, ein skotsk geolog, då han vitja Sør-Georgia i 1911-12. Neset er kalla opp etter James Weddell, kaptein i Royal Navy som vitja Sør-Georgia i 1823.
Hartvig Nissen
Frå 1872 var Nissen rektor ved Kristiania katedralskole, men døydde allereie vinteren 1874.
Hijack av Amon Düül II
Hijack er eit studioalbum frå 1974 av det tyske krautrockgruppa Amon Düül II. Det kom ut på Atlantic Records.
Det er brei semje hos både fans og kritikarar at albumet er ufokusert, særs polert og psykedelisk progrock som ikkje går noko stad.
Ofotens og Vesteraalens Dampskibsselskab
Ofotens og Vesteraalens Dampskibsselskab (OVDS) var eit norsk reiarlag som blant anna opererte hurtigruter. Selskapet vart skipa ved fusjon av Vesteraalens Dampskibsselskab (VDS) skipa i Stokmarknes i 1881 og Ofotens Dampskibsselskab (ODS) skipa i Narvik i 1912.
OVDS hadde kring 1 500 tilsette, og hovudkontoret låg i Narvik, medan ferje- og hurtigbåtavdelinga var lokalisert til Stokmarknes. Selskapet var i 2003 i søkelyset gjennom ei større bedragerisak, der fem dåverande og tidlegare direktørar saman med selskapet stod tiltalt for å ha manipulert ferjerekneskapar for riksvegferjer i det føremålet å få tilført større tilskott frå staten. Selskapet vart i tingretten dømt til å tilbakebetala eit større pengebeløp, og alle direktørane vart dømde til fengselsstraffer av varierande lengd. Saka vart anka til lagmannsretten, og ankesaka kom opp i januar 2005. Administrerande direktør var frå medio september 2004 Jan Kildal, og Ole Fr. Hienn var styreleiar.
Dei to hurtigrutereiarlaga OVDS og Troms Fylkes Dampskibsselskap (TFDS) vedtok i desember 2005 å slå seg saman. Fusjonen vart gjennomført 1. mars 2006. Det nye selskapet fekk namnetHurtigruten ASE. Selskapet venta ein omsetnad på rundt fire milliardar og hadde kring 3 400 tilsette. Ny administrerande direktør vart Jan Kildal (OVDS) og ny styreleiar vert Ole Lund (TFDS). Hovudkontor for hurtigruten vart lagt til Narvik, kontoret for ferjar og hurtigbåtar i Troms låg til Tromsø og kontoret for ferjar og hurtigbåtar i Nordland hamna i Stokmarknes.
Skip
Liste over hurtigruteskip som OVDS åtte inntil 2006.
Barokkarkitektur
Barokkarkitekturen var sterkt påverka av arkitekturen frå antikken. Viktige kjenneteikn for barokken var at det skulle vera dramatisk, rørslefullt, tungt, flott og med mange kontrastar. Byggverk skulle vera overveldande og teatralske.
I denne epoken ville ein typisk laga store, imponerande byggverk for å visa makta si og oppnå respekt. Husfasadar var ofte bølgjande for å forsterka kontrasten mellom lys og skugge, og nesten alltid hadde ein pilarar og søyler i fasaden og interiøra. Svulstige, buktande ovalar symboliserer òg barokken.
Slade in Flame
Slade in Flame er det første filmusikkalbumet og det femte studioalbumet av den britiske rockegruppa Slade. Det kom ut 29. november 1974 og nådde sjetteplassen på den britiske albumlista og selde til gullplate der i februar 1975. Albumet vart produsert av Chas Chandler og inneheld songar nytta i filmen med same namn som bandet fekk laga. Bandet prøvde å gje albumet ei «60-tals»-kjensle, sidan filmen var sett til 1966.
I USA vart albumet gjeve ut på Warner Bros.-etiketten, der «The Bangin 'Man» erstatta «Summer Song (Wishing You Were Here)» og «Thanks for the Memory» erstatta «Heaven Knows». Den siste utgjevinga av albumet var i 2015, då Salvo Sound & Vision gav ut ein ompakka CD + DVD-versjon av albumet og filmen.
«So Far So Good» vart spelt inn av Alice Cooper-låtskriveren Mike Bruce på soloalbumet hans In My Own Way i 1975. I eit fanklubbintervju frå 1989 peika trommeslagar Don Powell ut «Standin 'On the Corner» som ein av dei beste songane bandet spelte inn: «Han har fått ein flott sving og det er første gang me har brukt blåseinstrument.»
Bakgrunn
I 1974 hadde Slade vorte ein stor suksess i Storbritannia, Europa og vidare; men bandet følte at det å fortsetja å tilby «meir av det same» ikkje var det dei ønskte å gjera. Manageren til bandet Chas Chandler foreslo at Slade skulle laga ein film, som bandet gjekk med på. I staden for å produsera ein film som skildrar bandet sitt «happy-go-lucky»-image, var temaet basert på den slitsame historia om framveksten og fallet av ei fiktiv gruppe frå 1960-talet kalla Flame. Manuset, skrive av Andrew Birkin og Dave Humphries, var i stor grad basert på sanne musikkhendingar som hadde skjedd for Slade og andre grupper på den tida.
For å følgja filmen byrja vokalist Noddy Holder og bassisten Jim Lea å skriva materiale til eit lydsporalbum, som fortsette å sjå bandet bryta ut av den vellykka formelen sin og prøve forskjellige musikalske idear. Etter å ha fullført ein femte turné i USA, brukte bandet ein månad på å spela inn det nye albumet. I oktober 1974 vart hovudsingelen «Far Far Away» gjeve ut og nådde andreplassen i Storbritannia. Slade in Flame-albumet følgde i november, og nådde sjetteplassen på albumlista i Storbritannia. Sjølv om plata vart hylla av kritikarar, selde ikkje albumet så godt som forventa, spesielt sidan dei tre tidlegare albumet til bandet alle hadde nådd nummer éin.
Medan Slade In Flame tydelegvis var eit tydeleg skritt framover for Slade, markerte det òg slutten på regjeringstida deira som favorittband i Storbritannia. «Far Far Away» opptredde respektabelt i Storbritannia, men opningssporet til albumet (og neste singel), balladen «How Does It Feel», hadde ein så annleis lyd enn den britiske tenåringspopen på den tida at han gjenspegla gapet mellom kor Slade var og kva som var forventa av dei. Sjølv om han vart verdsett som ein av dei største rockefilmane, tretti år seinare, hjelpte det neppe på det tidspunktet sjølve filmen (som kom i januar 1975). Publikummet til Slade var vant til at dei leverte ei rullande god tid medan den dystre, sure atmosfæren i filmen forståeleg nok hadde forvirra i staden for å begeistra fansen. Sjølv om det var ei historie som Slade ønskte å fortelja, var ikkje dette halvsatiriske blikket på innsida av rock'n'roll-verda nødvendigvis den typen historie dei fleste av den unge fansen deira var ivrige etter å høyra om.
Utgjeving
Albumet var opphavleg planlagt for utgjeving 22. november 1974, men Polydor klarte ikkje å produsera nok eksemplar til å dekka førehandssal. Før utgjevinga vart albumet tildelt ei gullplate basert på førehandstinging. I februar 1975 hadde albumet overgått 200 000 sal i Storbritannia.
Mottaking
Etter utgjevinga kommenterte Record Mirror at «fordi Flame føregår på 1960-talet, har albumet ein særegen smak frå 1960-talet», men noterte òg: «[Sidan] songane er tatt ut av kontekst, har nokre få av dei mista sjarmen og meininga si, men likevel er det ei hyggeleg plate.» I 1976 stemte Record Mirror albumet til femteplassen på lista si over dei 10 beste albuma i 1975. Disc sa: «Musikken som er inkludert her høyrst absolutt ut som Slade vi alle kjenner og elskar. Berre av og til kjem dei bort frå den vanlege forma. Eit rørande album, men definitivt meir bra enn dårleg.»
Vinhegre
Vinhegre (Ardeola bacchus) er ein fugl i hegrefamilien som lever i hovudsakleg Aust-Asia sommarstid og overvintrar i Søraust-Asia.
Skildring
Dette er ein liten hegre, ca. 42-52 centimeter i kroppslengd og han veg rundt 300 gram. I hekkedrakta har vinhegren ei karakteristisk djup raudbrun farge på hovud, hals og framkropp, men strupen er kvit. Både underside bak brystet, rygg og venger er kvite med oversida dekt av lange svarte fjørduskar som rekkjer heilt bak til halen. Auga er gule, nebbet gult til oransje med ein svart spiss. Beina er gule. Hofuglar kan vere litt bleikare i farger. Vinterdrakta er kvit med lysbrune, grove striper på hovud, hals og bryst og dei mørke fjørene på oversida er lys brune. Undersida av kropp og venger er framleis kvite, oversida av vengene mest kvite.
I Noreg finst ein godkjent registrering av vinhegre i Stranda kommune i 1973, dessutan er eit individ fotografert ved Mandal i 2016.
Populasjonen er estimert til under ein million individ og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.
Malin Ewerlöf
Malin Ewerlöf er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar frå Gävle. Ho vann sølvmedaljen på 800-meteren under Friidretts-EM 1998 i Budapest.
Aktiv
Ewerlöf sprang inn til siger i juniorklassa både i VM i terrengløp 1989 og på 1500 meter ved EM 1991. Ho lukkast ikkje ta seg til meisterskapsfinale i seniortevling før 1997. Den sommaren sette ho personleg rekord på 1500 meter med 4.05,4 ved eit stemne i Luzern. Under verdsmeisterskapen 1997 i Aten enda ho på tiandeplassen på distansen. Ved europameisterskapen 1998 i Budapest sette Ewerlöf med tida 1.59,44 svensk rekord i semifinalane. I finalen overraska ho med å ta sølvmedaljen, over sekundet bak den suverene vinnaren frå Russland.
Perioden 1990-99 vann Ewerlöf 1500-meteren i sju svenske meisterskap og 800-meteren i seks. Ho sikra seg elles fire SM-gull i terrengløp og sigra i 2005 i SM i maratonløping.
Ludvig Nielsen
Nielsen tok organisteksamen ved Musikkonservatoriet i Oslo i 1923. Sidan debuterte han som organist i 1926 og pianist i 1930. Etter år som organist i Høvik og deretter Ris kyrkje, tok han i 1935 over som kantor i Nidarosdomen, ei stilling han skjøtta i 41 år. Han dirigerte 1936-70 Olavskoret, 1946-76 Nidaros domkor og 1948-72 Nidarosdomens guttekor.
Nielsen komponerte «ei rad korverk i streng, kyrkjeleg stil», mellom andre «Gud rike» i 1944, «Te deum» i 1945 og «Messe på Olavsdagen» i 1949. Han skreiv fleire orgelverk og bidrog med over 100 orgelkoralar i Norsk Koralbok.
Ofotens Dampskibsselskab
Ofotens Dampskibsselskab (ODS) var eit reiarlag som vart grunnlagt 24. juli 1912 i Narvik. Føremålet var å driva lokaltrafikk på Ofotfjorden, og i 1914 fekk reiarlaget overlevert sitt første skip, DS «Barøy». I 1936 kom ODS inn i hurtigruten med skipet DS «Nordnorge». Administrerande direktør i fleire tiår var Waldemar Høy. I 1985 kjøpte ODS 68 % av aksjane i Vesteraalens Dampskibsselskab (VDS), og tok dermed over kontrollen av reiarlaget.
Smedby
Smedby er ein svensk tettstad i Kalmar kommun i Kalmar län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 3 530 innbyggjarar. Smedby ligg cirka 10 kilometer vest for Kalmar.
Fylkesveg 152 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 152 i Sogn og Fjordane går mellom Bøyaøyri og Distad i Sogndal kommune og mellom Menes og Ulvastad kai i Balestrand kommune.