cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Havre
Opphav
Avena sterilis veks vill langs indre Middelhavet og i Levanten. Dyrka havre synest mest lik den ville A. sterilis i Anatolia. Havren var truleg eit ugras i kveite og bygg då dei breidde seg derifrå. Den opptrer først som kulturplante i Europa, særleg i nord. Då klimaet blei kjøligare i eldre jernalder, kring 1000 f.Kr., fekk havren eit fortrinn. Dette blei utnytta fram til 1900-talet ved at havre blei dyrka saman med bygg som blandkorn. Var vilkåra ugunstige for bygget, sikra havren avlinga. Havredyrking spreidde seg til mange land under Romarriket pga. behovet for hestefôr til kavaleriet. I Kina er havredyrking like gamal som i Europa, men berre naken havre, som lett kan blandast med ris.
Tradisjonar
Ordet havre (eldre svensk hafre, tysk Hafer)  kjem frå det latin Capra, som betyr bukk, geit. Det viser igjen til dyrefôr. Det engelske ordet oat (fleirtal oats) er truelg omdanning av det latinske Avena, som er blitt  avos og aovs. Ordet har truleg indoeuropeisk opphav i Kaukasus.
Havre er det tradisjonelle hovudkornet, kalla «corn», i Skottland. Dei tradisjonelle brødprodukta er tørre havrekjeks eller ferske lefser. Den årlege verdsmeisterskapen i havregrautkoking går kvart år av stabelen i Invernesshire. Ordet «porridge» stammar frå det franske pôirot, purre, og viser til ei kjøtgryte eller lapskaus med rikeleg havre- eller byggryn.
Norsk Havreforening arrangerer kvart år eit «NM i havredyrking» som er populært blant korndyrkarar.
Produksjon
Havre utgjer i dag under 1% av verdas kornproduksjon (20.7 millionar tonn i 2013, mot 35.8 i 1993 ). Areala går stadig nedover, men avlinga per dekar aukar, så produksjonen har auka svakt sidan 2010. Russland  er den største produsenten på verdsbasis (sjå tabell), følgd av Canada, Polen og Finland. Norden samla er den tredje største på verdsbasis. Canada, Finland og Sverige er dei største eksportlanda, USA er størst på import.
Den norske produksjonen i 2014 var på 283 000 tonn, på eit areal på 720 000 dekar, som gir ei gjennomsnittsavling på 393 kg per dekar. Arealet har gått nedover sidan 2000, frå over 900 000 til under 600 000 dekar, men har auka igjen til over 800 000 i 2016. Både fallande kornareal og problema med soppgifter slår mest ut for havre.
Kawerau
Kawerau er ein by i regionen Bay of Plenty på Nordøya på New Zealand. Byen ligg 100 km søraust for Tauranga og 58 km aust for Rotorua. Han er den einaste byen i distriktet og sete for distriktsstyret, Kawerau District Council.
Kawerau er eit lite samfunn, der den største industrien er det nærliggjande fabrikkanlegget til Norske Skog, Tasman pulp and paper mill. Anlegget ligg ved State Highway 34 sørvest for Onepu, og er endestasjonen til jarnvegslinja East Coast Main Trunk Railway og utgangspunktet til sidelinja Murupara Branch railway. Kawerau var ein av dei hardast råka byane under Edgecumbe-jordskjelvet i 1987.
Historie
Kawerau er ein av dei yngste byane på New Zealand. Han vart grunnlagd i 1953 som som tenesteby for den nye Tasman pulp and paper mill. Staden vart vald på grunn av den rike tilgangen på geotermisk energi, vatn frå Tarawera River og den store førekomsten av furutømmer frå den nærliggjande Kaingaroa forest. Til skilnad frå mange andre byar av same storleik vart Kawerau nøye planlagd før bygginga. Byen bygde ut ei imponerande mengde fasilitetar for å hysa ein multinasjonal spesialisert arbeidsstyrke. Fabrikken har halde fram som ei økonomisk drivkraft i den lokale økonomien, og spelar stadig ei viktig rolle for byen.
Demografi
Det totale folketalet i Kawerau District var 6 921 ved folketeljinga i 2006. 47,4% av innbyggjarane (3 144) i Kawerau District sa seg å høyra til den europeiske etniske gruppa, 61,1% (4 047) i Kawerau District rekna seg som māoriar (Under folketeljinga kunne kvar person rekna seg som tilhøyrande fleire etniske grupper, difor stemmer ikkje dei samanlagde tala med det offisielle talet på innbyggjarar i distriktet.) Mellom innbyggjarane i Kawerau District finn ein ein mindre del menneske frå Stillehavsøyene (3,8%) og Asia (1,8%) samanlikna med New Zealand sett under eitt.
Geografi
Kawerau har tilgang til rike geotermiske ressursar. Der ligg ei rekkje geotermiske varme kjelder i omlandet, eigde og drivne av lokale familiar. Det geotermiske feltet ved Kawerau gir dampkraft til papirfabrikken, og ein geotermisk 90 MW kraftstasjon er under bygging.
Distriktet har ei flatevidd på 21,9357 km², og er arealmessig det minste av distrikta på New Zealand. Det er heilt omgjeve av Whakatane District.
Vêrlag
Om sommaren (frå desember til februar) er den daglege maksimumstemperaturen i Kawerau 23,7 °C. I januar 2008 nådde temperaturen over 30 °C i fem dagar. Om vinteren (frå juli til august) vert ein frisk og frostig morgon vanlegvis følgd av ein klår, solrik dag, og den gjennomsnittlege dagtemperaturen ligg på 15,6 °C.
Hugh David Politzer
Hugh David Politzer er ein amerikansk fysikar og nobelprisvinnar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 2004 saman med landsmennene David Gross og Frank Wilczek for bidraget til å forstå den sterke kjernekrafta som knyter protona og nøytrona saman til atomkjerner. Arbeidet som han fekk Nobelprisen for vart publisert i Physical Review Letters i 1973 som den første publiserte artikkelen hans.
Politzer vart fødd i New York i ein familie av slovakisk opphav. Han vart uteksaminert ved Bronx High School of Science i 1966 og fekk ein Bachelor frå University of Michigan i 1969 og ein filosofisk doktorgrad frå Harvard University under rettleiing av Sidney Coleman.
Balkhasjsjøen
Balkhasjsjøen (kasakhisk Балқаш Көлі Balkasj Keli, russiski Озеро Балхаш Ozero Balkhasj) er ein innsjø søraust i Kasakhstan og den nest største i Sentral-Asia etter Aralsjøen. Innsjøen er ein del av det endorheiske nedslagsfeltet som inkluderer Kaspihavet og Aralsjøen.
Historie
Frå så tidleg som 103 f.Kr. og opp 700-talet vart samfunnet ved Balkasj kjend som Pu-Ku/Bu-Ku av kinesarane. Frå 700-talet vart området sør for innsjøen, sør til fjella Tian Shan, kjend som «Dei sju elvane» (Jetisu på tyrkisk, Semiretsjije på russisk). Det var eit steppeområde der nomadiske tyrkarar og mongolar blanda kulturar med menneska frå Sentral-Asia som alt var her. Under Kina sitt Qing-dynasti (1644 - 1911), danna innsjøen den nordvestlegaste grensa til Riket. I 1864 vart innsjøen og naboområda avstått til Det russiske keisardømet gjennom det kinesiske historikarar kallar ein ujamn avtale, den kinesisk-russiske avtalen. Då Sovjetunionen vart oppløyst i 1991, vart innsjøen ein del av Kasakhstan.
Kjenneteikn
Innsjøen har i dag eit areal på 16 996 km², men som med Aralsjøen krympar han på grunn av at vatn vert leia bort frå elvane som renn ut i han. Innsjøen har eit gjennomsnittleg djup på 5,8 m og er 25,6 m på det djupaste. Den vestlege halvdelen av innsjøen er ferskvatn, medan den austlege er salt. Middeldjupet i den austlege delen er 1,7 gonger djupare enn den vestlege. Om lag 1 600 km mot nordaust ligg Bajkalsjøen, den vassrikaste innsjøen i verda.
Balkhasjsjøen sitt nedslagsfelt vert drenert av sju elvar. Den største av desse er Ili, medan andre elvar som Karatal fører vatn både på og under jordoverflata. Ili får stort sett vatn frå nedbør (stort sett snøsmelting om våren) som fell i fjella i Xinjiang-regionen i Kina. Balkhasj sitt nedslagsfelt er i seg sjølv endorheisk – vatnet renn altså ikkje vidare frå innsjøen – og Balkasjsjøen har mange av dei same problema som andre endorheiske innsjøar.
Økonomisk utvikling
Vatnet til elva Ili og vatnet i Balkasjsjøen er særs økonomisk viktig for Kasakhstan. Ili er demma opp for å nyttast til vasskraft ved Kaptsjagajskoje og mykje av vatnet i elva vert nytta til vatning i jordbruket eller i industrien. Balkhasjsjøen vert nytta til fiske.
Miljømessige og politiske problem
Vassforureininga i Balkasjsjøen har auka i takt med urbaniseringa og industrialiseringa i området. Fleire dyreartar i innsjøen har forsvunne på grunn av lågare vassnivå og overfiske.
Sant'Anna Arresi
Sant'Anna Arresi (sardisk Arrèsi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 2 737 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 36.68 km² og ligg i ei høgd på 77 meter over havet.
Kaindy
Kaindy er ein 400 meter lang innsjø i Kasakhstan. Han ligg 320 km frå byen Almaty i ei høgd på 2 000 meter over havet og er opp mot 30 meter på det djupaste. Han oppstod etter eit enormt jordras av kalkstein. Vegen mot Kaindy har mange vakre attraksjonar som Satyravinen, Tsjilikdalen og Kaindyravinen. Uttørka trestammer stikk opp av vassoverflata.
Chicago 16
Bakgrunn
Bandet henta inn Sons of Champlin-medlemmen Bill Champlin på klaverinstrument og songar, for å fylle vokalskoa til den avdøde Terry Kath. Gruppa heldt òg på gitaristen Chris Pinnick frå innspelinga av Chicago XIV. Manageren til bandet, Jeff Wald, og etter forslag frå Danny Seraphine, tok produsenten David Foster kontakt med bandet. Då dei gjekk med på at Foster skulle produserte albumet (bandet hadde vurdert han i 1980 for Chicago XIV), endra Foster radikalt stilen til Chicago for 1980-åra, med den nyaste teknologien og teknikkane og henta inn fleire låtskrivarar utafrå i tillegg til studiomusikarar. Tre medlemmar frå Toto spelte på innspelingane.
Då det kom ut i juni 1982 vart Chicago 16 eit hit-album, særleg sidan «Hard to Say I'm Sorry» vart den andre singelen deira som nådde toppen av den amerikanske singellista. Albumet selde etter kvart til platina og nådde niandeplassen. Singelen var òg i den lengre forma «Hard to Say I'm Sorry/Get Away» med på filmmusikkalbumet «Summer Lovers». «Love Me Tomorrow», den andre singelen på albumet, hadde ein lengre orkesterseksjon mot slutten. Ein tredje singel, «What You're Missing», kom òg ut, men selde dårleg.
Rhino sin remaster av albumet har ikkje med den fulle versjonen av «What You're Missing» og «Love Me Tomorrow». Den førstnemnde vart erstatta med singelversjonen og den sistnemnde var utan ein del mot slutten. Likevel var ein Bill Champlin-demo, kalla «Daddy's Favorite Fool», med som bonusspor.
Den original britiske LP-versjonen hadde med «Rescue You» før «What Can I Say», i motsetnad til andre utgåver av albumet.
Kurt Cobain
Kurt Cobain var ein USA-amerikansk vokalist og låtskrivar frå Aberdeen i delstaten Washington i USA. Han er mest kjend som vokalist i rockegruppa Nirvana. Han tok livet av seg med hagle i 1994.
Mius
Elva spring ut frå Donetsfjella i Donetsk oblast i Ukraina, og renn gjennom Lukhansk oblast før ho renn inn i Rostov oblast i Russland. Her munnar ho ut i Mius liman i Azovhavet, vest for Taganrog.
Under den andre verdskrigen danna tyskarane ei solid forsvarslinje kalla Miusfront eller Mius-Front her. Denne fronten var åstad for kraftige kampar under slaget ved Rostov i 1943.
Sant'Antonio di Gallura
Sant'Antonio di Gallura (sardisk Sant'Antòni di Caragnàni, Sant'Antòni de Calanzànos) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 1 520 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 81.69 km² og ligg i ei høgd på 354 meter over havet.
Dotar
Dotara eller dotar (দোতারা, দোতাৰা, 'to strengar') er eit strengeinstrument frå Sør-Asia som kan ha to, fire eller i nokre høve fem strengar Instrumentett har opphav i Bengal og Nordaust-India; Bangladesh, Assam, Vest-Bengal og Bihar. Den tidlegaste referansen til instrumentet er i Saptakanda Ramayana frå 1300-talet. Seinare blei det teke i brukt av vandrande asketar kjende som baular og fakirar.
<!--
History
Madhava Kandali, 14th century Assamese poet and writer of Saptakanda Ramayana, lists several instruments in his version of "Ramayana", such as Dotara, mardala, tabal, jhajhar etc.
Variations
The dotara is one of the most important instruments used in various genres of folk music in Bengal and Assam. It has two main forms, the Bangla and the bhawaiya (Assamese form). The Bangla form originated in the Rahr Bangla region, where it is still predominantly played. It has metal strings, which give it a brighter tone than other instruments played in the area. Although a dotara can have 4-5 strings, most playing is done primarily on two strings, hence the name.
11. serierunde i Tippeligaen 2013
11 serierunde i Tippeligaen 2013 starta med seks kampar måndag 20. mai og fortsette med dei to siste tysdag 21. mai.
Dotar
Construction
The dotara is a plucked stringed instrument, played in an open note combination, often played alongside folk percussive instruments such as Dhol, Khhol or Mandira. It is made out of neem or other hardwood, with an elongated, roundish belly for a soundbox, which tapers to a narrow neck culminating in a peg box which is often elaborately carved in the shape of a peacock-head, swan-head or other animal motifs. The fingerboard is fretless and made of brass or steel, as in a sarod. The soundbox of the instrument is covered with a tightly stretched kidskin or lizard-skin, as in a rabaab or a sarod.
Paraelva
Para (russisk Пара́) er ei elv i Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Elva er 192 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Dotar
Tuning
With four strings, the dotara is tuned as follows (from top to bottom)—Soh (lower)-Do-Do-Fah. The Indian notation would read: Pa - Sa - Sa - Ma with Do/Sa being the tonic/root note of the song. -->
Paraelva
Para er isdekt frå november til april.
Høgskolen i Telemark
Høgskolen i Telemark (HiT) var ein statleg høgskule i Telemark fylke som blei skipa i 1994 og slått saman med Høgskolen i Buskerud og Vestfold til Høgskolen i Søraust-Noreg i 2016, som no er Universitetet i Søraustst-Noreg.
HiT vart skipa 1. august 1994. Høgskulen vart danna gjennom samanslutninga av fire statlege høgskuler som ein del av Høgskulereforma i 1994. Desse fire høgskulane var Telemark distriktshøgskole (Bø), Telemark ingeniørhøgskole (Porsgrunn), Telemark lærerhøgskole (Notodden/Rauland), og Telemark sjukepleierhøgskole (Skien). Fellesadministrasjonen til HiT låg i Porsgrunn. Han var ein av 19 statlege høgskular i Noreg, med avdelingar i Bø, Rauland, Notodden og Porsgrunn. HiT hadde om lag 140 studietilbod, om lag 7 000 studentar og 600 tilsette.
4. juni 2015 vedtok styret ved HiT at dei ønskte ein fusjon med Høgskolen i Buskerud og Vestfold. Fusjonsdatoen vart sett til 1. januar 2016 under namnet Høgskolen i Søraust-Noreg. Den nye høgskolen vart den nest største i Noreg, med om lag 18 000 studentar og 1 500 tilsette. I 2018 vart høgskulen gjort om til Universitetet i Søraust-Noreg.
Fag
Høgskulen hadde tillbod om fag- og profesjonsstudier innan almenvitskaplege fag, estetiske fag, helse- og sosialfag og teknologifag på bachelor- og mastergradsnivå, yrkesutdanning i tillegg til etterutdanning
Dei fire avdelingane ved HiT var:
Eisenmengers syndrom
Eisenmengers syndrom er ein prosess som startar med ein medfødd hjartefeil som lagar kommunikasjon mellom lungekrinsløpet og systemkrinsløpet. Dette gjev auka blodstraum gjennom lungene, som igjen gjev pulmonal hypertensjon. Når trykket i lungekrinsløpet blir likt eller høgare enn trykket i systemkrinsløpet blir blodstraumen gjennom defekten heilt eller delvis reversert. Ein får då cyanose.
Punktvis blir dette:
Avhengig av når blodstraumen blir reversert har pasienten ei livslengd på 20 til 50 år.
Eisenmengers syndrom har fått namn etter Dr. Victor Eisenmenger, som skildra tilstanden i ein artikkel i 1897: Eisenmenger V. Die angeborenen Defekte der Kammerscheidewände des Herzens. Zeitschr Klin Med 1897;32(Supplement):1-28.
Orsak
Det er fleire medfødde hjartefeil som kan gje Eisenmengers syndrom. Dr. Eisenmenger skildra tilstanden som ein følgje av ventrikkelseptumdefekt. Han kan òg komma av til dømes truncus arteriosus communis og persisterande ductus arteriosus. Feil som sit etter trikuspidalklaffen gjev eit anna forløp på den pulmonale hypertensjonen enn dei som sit før.
Bakgrunn
Ein omtalar ofte høgre hjartekammer og pulmonalarterien som høgresida og venstre hjartekammer og livpulsåra (aorta) som venstresida. Ein opning eller kanal mellom desse to sidene, som ikkje skal vera der i friske hjarte, blir kalla ein shunt. Går blodet frå venstresida til høgresida blir det kalla ein venstre-høgre-shunt, og omvendt.
I foster er det likevel nokre normale shuntar: ductus venosus, foramen ovale og ductus arteriosus. Saman med høg karmotstand i lungekara (lungene er ikkje falda ut) gjer dette at trykket på høgre- og venstresida er likt og at høgre hjartekammer pumpar meir blod enn venstre. Det tek derfor meir plass, og har like mykje eller meir musklar enn venstre.
Etter fødselen stillar hjarte seg om. I løpet av nokre dagar lukkar shuntane seg og båe hjartekammera pumpar like mykje blod. Lungekarmotstanden søkk òg, samstundes som at motstanden på venstresida stig når morkaka blir borte. Trykket på høgresida blir derfor lågare enn på venstresida. Den store muskelmassen i høgre hjartekammer treng derimot fleire veker på å gå ned til normale verdiar. Sjå artikkelen om krinsløpssystem for ei utdjuping.
Når det finst ein shunt
Når det finst ein opning mellom høgre- og venstresida vil blodet strøyme frå høgt til lågt trykk. Høgresida må då ta imot meire blod, som det pumpar vidare. Alt dette blodet går til lungene. Er blodmengda stor nok vil arteriolane i lungene forandra seg, dei vil bli tronge og auke motstanden. Den auka motstanden vil gje auka trykk som igjen kan gje endringar i arteriolane. Me er då inne i ein uheldig spiral og ein sjølvforsterkande prosess.
Når trykket på høgresida blir høgare enn på venstresida snur retninga på blodstraumen gjennom shunten. Dette er ein såkalla Eisenmenger-situasjon. Den opphavlege defekten kan no ikkje lengre opererast, trykket i lungekrinsløpet er for høgt.
Blod med lågt oksygeninnhald som skulle ha vore i lungene går rett til systemkrinsløpet. Oksygeninnhaldet i blodet i kroppen blir difor lågare, ein får cyanose. Ein får no ein kompensatorisk mekanisme kor produksjonen av raude blodlekamar blir stimulert. Pasienten får difor et auka tal av desse og blodet blir seigt (hyperviskøst).
Konsekvensar, behandling og prognose
Etter kvart vil det tjukke blodet kombinert med tronge blodårer føre til at pasienten blør i lungene. Dette vil auke på og pasienten døyr gjerne av dette, eller venstre- og høgresida hjartesvikt. Forventa levealder er 20-50 år.
På dette tidspunktet (2006) finst det ikkje fullgod behandling. Ein eksperimenterer med medikament som reverserer auken i lungekarmotstand, slik at hjartefeilen i botn kan opererast. Ein kan òg gjera hjarte-lunge-transplantasjon.
729 Watsonia
729 Watsonia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 9. februar 1912 av Joel Hastings Metcalf ifrå Winchester, Massachusetts.
Elvis' Gold Records Volume 4
Elvis' Gold Records Volume 4 er det 34. albumet til Elvis Presley, gjeve ut av RCA Victor i mono og stereo som LPM/LSP 3921 i januar 1968. Albumet består av innspelingar frå ein åtteårsperiode i RCA Studio B i Nashville i Tennessee, og i RCA Studios og Radio Recorders i Hollywood. Det er eit samlealbum med hitsinglar gjevne ut mellom 1961 og 1967 og nådde 33. plassen på Billboard 200. Det selde til gullplate 27. mars 1992 i USA.
Innhald
Sjølv om Presley hadde vore ein populær artist sidan Elvis' Golden Records Volume 3 (1963), og hatt åtte album inne på topp 10 og 17 singlar på topp 40, hadde salet falle sidan glanstida. Samlealbumet Elvis for Everyone (1965) var det første albumet hans som selde under 300 000 eksemplar, og dei siste fem filmmusikkalbuma hadde alle gjort det stadig verre, og falle under 200 000 selde eksemplar. Singlane hans nådde ikkje lenger automatisk topp 40, og sjølv om den siste singelen hans «Big Boss Man» hadde seld 350 000, hadde han ikkje nådd 500 000 for å få gullplate i USA. Vanlegvis var samlealbuma ein garantert salssuksess, men denne utgåva selde berre 400 000 eksemplar. Dette var betre enn dei siste filmmusikkalbuma, men langt dårlegare enn dei tre føregjengaren. Det var no tvil om den framtidige karrieren til Presley.
Elvis' Gold Records Volume 4 består av fem A-sider og sju B-sider. Tre songar hadde ikkje blitt skrivne for Presley: «Love Letters» kom frå filmen med same namn; «Witchcraft» hadde vore ein hit i 1956 for The Spiders og «What'd I Say» var klassikaren til Ray Charles frå 1959. Tre B-sider, «Lonely Man», «A Mess of Blues» og «Just Tell Her Jim Said Hello» var gamle nok til å ha vore med på Elvis' Golden Records Volume 3, og ei anna B-side «Ain't That Loving You Baby», kom frå permisjonsinnspelinga for RCA den 10. juni 1958, då han spelte inn musikk som skulle gjevast ut medan Presley var i United States Army.
I 1997 vart Elvis' Gold Records Volume 4 gjeven ut på ny med seks ekstra songar og ei anna rekkefølgje på songane. «Rock-A-Hula Baby» frå Blue Hawaii i 1961 vart gjeven ut som B-sida til singelen «Can't Help Falling In Love». Tre songar vart gjevne ut som singlar før filmmusikkalbuma dei høyrte til kom ut: «Bossa Nova Baby» for Fun in Acapulco; «Kissin' Cousins» for albumet med same namn og «Return to Sender», som kom ut ein månad før Girls! Girls! Girls!. «Viva Las Vegas» (B-sida til «What'd I Say»), av Doc Pomus og Mort Shuman, vart ein av dei mest kjende Elvis-innspelingane, og ei rekkje artistar har spelt inn denne songen, som Dead Kennedys, Bruce Springsteen og Nine Inch Nails. Gospelsongen «Crying in the Chapel» vart spelt inn under innspelinga for His Hand in Mine, og denne fem år gamle songen nådde tredjeplassen og selde ein million eksemplar då han kom ut på singel i 1965.
I 1968 var det mindre vanleg å gje ut plater i mono, så monoutgåva av albumet vert rekna som sjeldant og er eit samleobjekt.
Dei originale innspelingane vart produserte av Steve Sholes, Joseph Lilley, Chet Atkins, Urban Thielmann, George Stoll og Felton Jarvis.
Plassering for singlar er for Billboard Pop Singles-lista, med mindre det står noko anna. {| border="0" cellpadding=»0" cellspacing="0" style="width: 100%; margin: 1em 1em 1em 0; background: #FCFDFF; border-collapse: collapse;"
Det kunstfaglege fakultetet ved Universitetet i Tromsø
Det kunstfaglege fakultetet ved UiT består av avdelingane Musikkonservatoriet og Kunstakademiet.
Musikkonservatoriet har eit fagstudium i musikkutøving, eit faglærarprogram i musikkpedagogikk og eit mastergradsprogram i musikkutøving.
Kunstakademiet har eit bachelorprogram i samtidskunst og eit mastergradsprogram i Fine Art.
Etter ei endring i fakultetstrukturen i 2018 er ikkje det kunstfaglege fakultetet lenger eit sjølvstendig fakultet, men er organisert under Noregs arktiske universitetsmuseum.
Victor Eisenmenger
Victor Eisenmenger var ein lege frå Austerrike.
Tylldalsspelet
Tylldalsspelet er eit norsk historisk spel som kvar olsok vert spela i bygdetunet i Tylldal i Tynset kommune i Nord-Østerdal i Hedmark fylke. Manus er av Ola Jonsmoen og musikken av Ellef Røe. Dei medverkande er bygdefolk frå regionen.
Handling
Ein flokk på pilegrimsvandring kjem til gards olsok ein gong på 1100-talet, og kjærleiken blømer i brytninga mellom kristendom og heidendom.
Bakgrunn
Gammalkyrkja i Tylldalen hadde mykje forvitneleg inventar frå tidlegare katolisisme, då bygda sokna til Nidaros, mellom anna eit olavsbilete og ein stol som erkebispen sjølv må ha sete i. Det er utkantbygdene som best har halde på olsok-feiringa, som til dømes Høgvålen over på svensk side i Härjedalen, og ute på Færøyane er olsok sjølve nasjonaldagen. Musikken i Tylldalsspelet er inspirert av gamle færøytonar.
Levkosía
Lévkosía (gresk Λευκωσία, tyrkisk Lefkoşa) eller Nikosia, engelsk og eldre norsk Nicosia, på gresk òg Χώρα (Khóra), er hovudstaden og den største byen på Kypros. Han ligg ved elva Pediéos om lag midt på øya. Levkosía er ein kommune i distriktet Levkosía i Republikken Kypros.
Den tyrkiske invasjonen i 1974 okkuperte 36 % av øya og delte hovudstaden i to. Etter det har den nordlege delen av busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene, frå 1983 administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som kommunen Lefkoşa (Nord-Levkosía) i distriktet Lefkoşa. Dei tyrkiske kypriotane nyttar byen som hovudstad i Nord-Kypros, som ikkje er internasjonalt anerkjend av andre land enn Tyrkia.
Narodnik
Narodnikane var russiske intellektuelle som i andre halvdelen av 1800-talet prøvde å gå ut til bøndene og få dei til å gjere opprør mot tsarismen og godseigarveldet.
Levkosía
Levkosía er ein moderne, dynamisk hovudstad med mange butikkar, restaurantar og underhaldning. Byen er eit handelssentrum og produserer tekstilar, lêr, keramikk, plastikk og andre produkt. I nærleiken ligg kopargruver. I den sørlege forstaden Latsiá ligg Kypros universitet.
Levkosía, republikken Kypros
Ved folketeljinga i 2011 hadde den delen av kommunen Levkosía som er under kontroll av styresmaktene, 55 014 innbyggjarar, fordelt på bydelane:
Narodnik
Ordet kjem av det russiske ordet narod, som betyr folket.
Levkosía
Levkosía, republikken Kypros
Storbyområdet til Levkosía omfattar òg kommunane Aglandziá, Ájos Dométios, Éngomi, Jéri, Lakatámia, Latsiá, Stróvolos og Tséri og hadde i 2011 i alt 244 556 innbyggjarar.
Lefkoşa, Nord-Kypros
Ved folketeljinga i 2011 hadde den nord-kypriotiske kommunen Lefkoşa 61 738 innbyggjarar, fordelt på bydelane:
Narodnik
Narodnikane meinte dei russiske landsbyfellesskapa, mir, kunne vere grunnlaget for ei sosialistisk samfunnsordning, slik at ein ikkje trong gå omvegen via kapitalismen.
Levkosía
Lefkoşa, Nord-Kypros
Storbyområdet til Lefkoşa (Nord-Levkosía) omfattar òg kommunane Alayköy (Jerólakkos) og Gönyeli (Kióneli) og hadde i 2011 i alt 82 539 innbyggjarar.
Historie
Byen vart grunnlagd av egyptarar på 300-talet. I antikken vart byen kalla Ledrae. Det greske namnet Levkosía kjem frå Ptolemaios I av Egypt sin son, som grunnla byen. På 1000-talet vart byen hovudstad på Kypros. Under namnet Ledrea kom Levkosía inn under Venezia i 1489. Namnet Nikosia byrja ein å bruke på 1100-talet. Då osmanarane erobra byen i 1570 vart om lag 20 000 menneske skada. Rundt 1960, då Kypros fekk sjølvstende av Storbritannia, starta ein valdeleg periode mellom dei greske og tyrkiske kypriotane, og i 1974 invaderte Tyrkia øya. Sidan den gong har det byen har vore delt av ei SN-sone i byen, «den grøne linja».
Narodnik
Tilhøva for dei russiske bøndene var i røynda blitt forverra etter opphevinga av liveigenskapen i 1861, da dei måtte kjøpe seg fri frå godseigarane og såleis kom i skuld til dei.
Det aukande talet på studentar frå mellomlaga i det russiske samfunnet blei radikaliserte, og det blei danna ein hemmeleg organisasjon kalla «Jord og Fridom» som skulle prøve å samordne dei lokale bondeoppreistane og gi dei politisk retning og leiing.
Somme av desse studentane konsentrerte seg likevel mykje om si eiga frigjering frå alle gamle og ikkje-vitskaplege verdiar, og blei kalla nihilistar fordi dei tok eit oppgjer heilt til grunnen (ad nihilum).
Det var mange kvinner med i narodnikrørsla, mange av dei frå adelen sjølv. Blant mennene var mellomlagsfolk i fleirtal.
Narodnikane var mellom anna inspirerte av Mikhail Bakunin, som meinte dei russiske bøndene var spontant sosialistisk innstilte, på grunn av det gamle mir-fellesskapet. Tenkjaren Alexander Herzen utvikla denne ideen og blei viktig for narodismen, eller den russiske bondepopulismen, om ein vil.
Men da ideane skulle setjast om i praksis, og studentane møtte verkelege bønder, blei møtet ofte eit vonbrot. Bøndene var særs mistruiske mot dei og protesterte sjeldan når dei blei arresterte av politiet.
Narodnikane gav likevel ikkje opp, trass i manglande støtte frå bøndene og harde dommar mot dei i rettsvesenet til tsaren.
Nokre av dei tok også til terrorisme som middel i kampen, det vil seie attentat mot leiande medlemer av den herskande klasse, som politisjefen i St. Petersburg, som blei skoten av den unge kvinna Vera Sasulitsj.
Men det var usemje blant narodnikane om terrorismen. I 1879 blei «Jord og fridom» kløyvd. Dei som ville prioritere arbeidet blant bøndene danna organisasjonen «Svart utskifting», som arbeidde for deling av jorda blant «det svarte folket», som bøndene i Russland kalla seg sjølv. Dei som ville satse på terrorismen danna gruppa «Folkeviljen», og erklærte dødsdom mot tsaren, Alexander 2.
I resten av hundreåret blei ideane til narodismen haldne levande av forfattarar, historikarar og journalistar, innanfor legale rammer. Hovudideen var som før at kapitalistisk industrialisering ikkje passa i Russland, og var unødvendig som føresetnad for sosialisme.
I 1901 blei Dei sosialist-revolusjonære sitt parti PSR, også kalla dei sosial-revolusjonære, danna. Dette partiet stod klart i narodnik-tradisjonen, og blei eit verkeleg masseparti med stor støtte frå dei russiske bøndene. I 1917 var PSR det største partiet i Russland, men det var laust organisert med stor avstand mellom ulike fløyar. Venstre-SR var vinteren 1918 i regjering med bolsjevikane, men braut med dei våren 1918 i protest mot Brest-Litovsk-freden med Tyskland.
Kenmare
Kenmare (irsk An Neidín 'det litle reiret') er ein liten by sør i County Kerry på Irland. Han har 2,376 innbyggjarar (2016). Namnet «Kenmare» er ein anglisert versjon av Ceann Mara, 'toppen av sjøen', som viser til at byen ligg inst i Kenmare Bay.
Bill Champlin
William Bradford «Bill» Champlin er ein amerikansk songar, gitarist, klaverinstrumentspelar, arrangør, produsent og låtskrivar. Han er særleg kjend for arbeidet sitt med Chicago og Sons of Champlin. Han har vunne fleire Grammy-prisar for låtskrivinga si.
Kenmare
Kenmare ligg inst i Kenmare Bay, som også blir kalla Kenmare River, der elva Roughty (An Ruachtach) renn ut i havet. Han ligg mellom halvøyane Iveragh og Beara. Busetnader i nærleiken er Tuosist, Ardgroom, Glengarriff, Kilgarvan, Killarney, Templenoe og Sneem.
Bill Champlin
Han starta karrieren i 1966 og var ein viktig del av San Francisco-gruppa Sons of Champlin. I 1981 vart Champlin medlem av Chicago, der han har vore sidan, medan han stundom har gjeve ut soloalbum, stundom berre i Japan. Han har hatt to singlar på singellista i USA, i 1982 med «Tonight Tonight» og «Sara», ein duett med Patti LaBelle på «The Last Unbroken Heart» frå filmmusikken til TV-serien Miami Vice i 1987, og han song med Brenda Russell på jazzsaksofonist Tom Scott sitt Keep This Love Alive i 1991.
Otto Sverdrup
Otto Neumann Knoph Sverdrup var ein norsk polarforskar og sjømann.
Oppvekst
Otto Sverdrup var fødd på garden Horstad gård i Åbygda i Bindal kommune som nest eldst i ein syskenflokk på 10. Han tok skipsførareksamen i 1877 etter å ha arbeidd som sjømann frå 17-årsalderen. Foreldra Ulrik Fredrik Suhm Sverdrtup og Petrika (Petra) Knoph flytta med familien til Steinkjer omkring 1874, og dette vart då plassen Otto Sverdrup kalla heime for ei tid.
Ekspedisjonar
Sverdrup deltok i 1888 på Fridtjof Nansen sin ekspedisjon på ski over Grønland. Nansen og Sverdrup vart nære vener og fekk stor respekt for kvarandre under ferda. Under bygginga av polarskuta «Fram» hjå Colin Archer i Larvik 1891–1892 var Sverdrup med som skipsinspektør og det var han som hadde ideen til korleis riggen skulle vere. Nansen sette han til å vere skipper på «Fram» og nestkommanderande for ekspedisjonen der skuta skulle drivast med isen over Polhavet. Ekspedisjonen varte frå 1893 til 1896 og etter at Nansen og Hjalmar Johansen hadde lagt ut frå skuta for å prøve å nå Nordpolen med ski og hundesledar var det Otto Sverdrup som leida resten av ekspedisjonen og førte skuta heimatt.
Mellom 1898 og 1902 leidde han sin eigen «Fram»-ekspedisjon der han freista å sigle så langt nord som det lét seg gjere på vestsida av Grønland før dei skulle fortsetje turen rundt nordenden av øya med hundesledar. Ekspedisjonen måtte gje opp dette, dei klarte ikkje å forsere Kennedykanalen og i staden gav dei seg mot vest og overvintra fire år på Ellesmereøya og gjorde der mykje forsking. Dei kartla mellom anna flora og fauna og gjorde oseanografiske observasjonar.
Ekspedisjonen kartla også nytt land. Dei vestre og sørlege delane av Ellesmereøya var ikkje tidlegare kartlagd og fjordarar og annan topografi vart dokumentert og namngjeve. Ekspedisjonen kartla også ei øygruppe vestom Ellesmereøya, øyane fekk namnwt Sverdrupøyane. Dei tre største øyane vart kalla opp etter tre av sponsorane av ekspedisjonen; Axel Heibergs land, Ellef Ringnes' øy og Amund Ringnes' øy. Til saman kartla ekspedisjonen mellom 150 000 og 200 000 km² land. Då «Fram» kom attende til Noreg i 1902 og sigla inn til Kristiania 28. september var mellom 60 000 og 100 000 møtt fram for å ta dei imot.
Otto Sverdrup leia sidan bergingsoperasjonar i nordhavet i 1914 og 1920 og han deltok i søka etter Umberto Nobile i 1928. I 1923 leia han ein ekspedisjon til Svalbard.
Utmerkingar
Den 27. september 1902 vart Sverdrup vart tildelt storkross av St. Olavs Orden for innsatsen sin under «Fram»-ferdene. Då hadde han allereie i 1896 vorte utnemnd til kommandør med stjerne av same orden. Frå 1926 mottok han statsstipend som ei nasjonalgåve; ei ordning som berre har vorte gitt til han og Roald Amundsen. Han har i ettertid fått kalla opp etter seg gater, vegar og plassar i fleire norske byar. I Sandvika i Bærum er det sett opp ein statue av han. Utanfor Bindal Rådhus i Terråk sentrum står det ei byste av han.
730 Athanasia
730 Athanasia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. april 1912 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Streets of Love
«Streets of Love» er ein song av The Rolling Stones på albumet A Bigger Bang frå 2005. Han vart gjeven ut som singel i lag med songen «Rough Justice» den 22. august 2005.
«Streets of Love» er ein av få songar Rolling Stones gav løyve til å nytte i reklame. Han vart nytta i ein fjernsynsreklame for mobilselskapet Vodafone Italy. Musikkvideoen til songen vart spelt inn i nattklubben Zaphod Beeblebrox i Ottawa i Canada.
Santu Lussurgiu
Santu Lussurgiu (sardisk Santu Lussùrzu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 2 369 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 99.8 km² og ligg i ei høgd på 503 meter over havet.
Kamyslybas
Kamyslybas er ein stor saltsjø i provinsen Kyzylorda i Kasakhstan. Han har eit areal på 176 km², sjølv om vassnivået i innsjøen ofte varierer. Han ligg i den nordlege delen av Syr-Darja sitt elvedelta, som han er knytt til via ein kanal. Kamyslybas vert mellom anna nytta til fiske.
Tapir
Tapirar er ei slekt store hovdyr som lever i tropiske skogar i Sør-Amerika og Søraust-Asia, der dei beiter på frukt og blad. Det finst fire levande artar, men alle er rekna som sårbare eller truga.
Ordet «tapir» kjem frå tupi tapira eller tapyra. I dag blir dyra gjerne kalla tapyra-ete, 'verkeleg' eller 'retteleg tapir’ eller tapir-ussu, 'stor tapir', fordi storfe også blei kalla tapira etter at det blei innført til Sør-Amerika.
Sørlandet
Sørlandet eit vanleg fellesnamn for landsdelen i Noreg som omfattar Agder fylke, nokre gonger også sørlege delar av Rogaland og Telemark (Grenland). Landsdelen ber preg av eit mildt klima, sommar som vinter, både på grunn av den sørlege plasseringa si og nærleiken til havet. Om sommaren er han eit mykje vitja reisemål for turistar frå resten av landet.
Opphav
Omgrepet Sørlandet blei første gongen føreslått av Vilhelm Krag i ein artikkel i Morgenbladet den 16. mars 1902. På denne tida var området rekna som del av Vestlandet. Avisa Vestlandske Tidende kom ut i Arendal, og jarnbanen som skulle gå frå Oslo til Kristiansand og Stavanger skulle kallast Vestlandsbanen.
Sørlandet dukka første gong opp som oppslagsord i Illustrert Norsk Konversasjonsleksikon i 1913. Same året vedtok Stortinget med 83 mot 40 stemmar å døypa om jarnbanestrekninga Oslo-Kongsberg-Kristiansand-Stavanger frå Vestlands- til Sørlandsbanen.
Jubileum
I ni månader i 2002 hadde landsdelen ei omfattande markering av hundreårsjubileet sitt, med ei rekke kulturarrangement og mykje festivitas. Arrangementet blei kalla Sørlandet i 100.
Grense etter dialekt
I følgje sørlandsforfattaren Gabriel Scott er det eigentlege Sørlandet berre ei kyststrime som strekker seg frå Åna-Sira i vest til Oksefjorden ved Tvedestrand i aust, med ei nordleg grense som buktar seg opp og ned frå 30 til 50 km inn i landet. Dette er i følgje Scott ”den bløde kyststribe”, der dialekten er prega av at ein ofte bruker stemte konsonantar framfor ustemde, som b heller enn p. Området han viser til er frå gammalt av blitt kalla Agdesida. I nord går grensa for Agdesida og Sørlandet i følgje Scott mot området som i gammal tid hadde namnet Råbyggelag.
Skarre-r-en er også eit kjenneteikn ved sørlandsdialekten. Risør ligg aust for skarregrensa, men har heller ikkje full rulle-r. Der Sørlandet byrjar, finst ein dialekt der ord som endar på r blir uttala utan ending. Bynamnet Risør blir til dømes her uttala slik: [risæ']
Sørlandsbyar
Frå vest mot aust:
Stillehavet
Stillehavet er eit av verdshava. Med ei flatevidd på om lag 180 millionar km² (med randhav) dekker det halvparten av havflata i verda, og er dermed det aller største havet. Stillehavet grensar mot Sørishavet i sør og møter Polhavet i nord gjennom Beringsundet. Det var Fernando Magellan som gav havet namnet sitt då han runda sørspissen av Amerika i 1521 og opplevde eit svært roleg hav.
Land i Stillehavet
Stillehavet er omkransa av kontinenta Asia, Amerika og Australia. Det har òg eit utal spreidde småøyar som er danna av vulkanar eller korallrev. Saman med større øyar og det australske kontinentet utgjer desse verdsdelen Oseania.
Djupner
Stillehavet har store djupner, store delar av det når ned 4 000 meter under havet. Øyane i havet ligg oppå smale vulkanske ryggar som ofte har svært djupe renner ved sida av seg. Rennene kan vera frå 5 000 til 11 000 meter djupe frå havoverflata. I ei av dei finn med det lågaste punktet i havet, Marianegropa, som ligg 10 924 m under havet.
Havstraumar
Kalde straumar austover, som Californiastraumen og Perustraumen, gjer den austre delen av havet kaldare enn den vestre. Varme ekvatorialstraumar vestover gjer at overflatetemperaturen i denne delen kan nå 30 °C.
Ranova
Ranova (russisk Ранова) er ei elv i Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Pronja frå høgre. Elva er 166 km lang og har eit samla fall på 51 meter.
Ho oppstår på austsida av Det sentralrussiske høglandet sørvest i Rjazan oblast.
Pronja
Pronja (russisk Про́ня) er ei elv i Rjazan og Tula oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Elva er 336 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 50 m³/s.
Elva frys til i slutten av november og er isdekt til vårløysinga i byrjinga av mars. Pronja er farbare i dei nedre delane.
Byen Mikhajlov ligg ved Pronja.
Deildegast
Deildegast (av tysk geist) er i norsk folketru ein attergangar eller eit gjenferd (spøkelse) etter ein person som i levende live har flutt grensemerke (deilder) mellom gardar. Målet med slik flytting var utviding av eigen eller slekta sin eigedom. Etter dauden vert ein slik person ein deildegast. Deildegasten må prøva å flytta deilden attende til rett plass. Oppgåva er umogleg, og attergongaren skal uttrykkja misnøya si med skrik og stønning. Om eit levande menneske flyttar merkesteinen attende på plass, kan deildegasten få fred og spøkeriet ta slutt.
Deildegastar er blitt kalla skogagastar i Setesdal og Åmli og heigastar andre stader.
Deildegastar i litteraturen
Minnet om deildegastane er å finna i Draumkvedet, der dei er skildra slik:
Deildegasten vert rekna som ein variant av myta om Sisyfos og steinen hans. Denne typen attergongar er òg med i diktet Dømd i Haugtussa av Arne Garborg.
Vivekananda
Swami Vivekananda, var ein hinduistisk munk frå Calcutta i Britisk India.
Vivekananda var ein nykelperson i å innføra indisk filosofi, særleg yoga og vedanta, til Vesten, og han fekk mykje ære for å verka til forståing mellom ulike trussystem. Han var ei viktig drivkraft i gjenopplivinga av hinduismen i Britisk India som førte til nasjonalismen i kolonistaten. Vivekananda var den største læresveinen av den heilage Ramakrishna og vart grunnleggjaren av Ramakrishna Math og Ramakrishna-misjonen Han er gjerne mest kjend for at han alltid starta dei inspirerande talane sine med orda "Systrer og brør av Amerika." Desse talane vart ein innfallsport for hinduismen i Parlamentet for verdsreligionane i Chicago i 1893.
Bengalbukta
Bengalbukta er den nordaustlege delen av Indiahavet, og ligg mellom det indiske subkontinentet i vest og den malayiske halvøya og Andamanøyane i aust. Ein dreg grensa mot sjølve Indiahavet mellom sørpissen av Sri Lanka og nordspissen av indonesiske Sumatra. Bukta har namn etter Bengal, eit område som i dag er delt i provinsane Vest-Bengal i India og Bangladesh, tidlegare Aust-Bengal.
Geografi
Mange store elvar har utløp i Bengalbukta; nokre av dei største er burmesiske Irrawaddy frå Burma, Ganga, Meghna og Brahmaputra gjennom det bangladeshiske Gangesdeltaet, og Mahanadi, Godavari, Krishna og Kaveri frå India. Blant større hamnebyar finn ein burmesiske Yangon, bangladeshiske Chittagong og Mongla og indiske Kolkata (tidlegare Calcutta), Visakhapatnam, Chennai (tidlegare Madras) og Puducherry (tidlegare Pondicherry). Av strender peiker Cox's Bazar aust i Bangladesh seg ut, som ei av dei lengste samanhengande sandstrendene i verda.
Det ligg ei rekke øyar i bukta, med Andamanane, Nikobarane og Merhuiøyane som dei viktigaste øygruppene.
Historie
Bukta er blitt kalla «Tsjolasjøen», fordi Tsjolariket omfatta landet på begge sider. Det føregjekk både handels- og militærtokter, og ei gruppe av tamilar slo seg ned i Malaysia der etterkomarane i dag blir kalla chittyar.
Tronfjellet
Tronfjellet eller Tronn er eit fjell aust for Glomma, og på grensa mellom Alvdal og Tylldal i Nord-Østerdal i Innlandet fylke.
Det særs dominante 1666 meter høge fjellet har all tid vore vêrprofeten for nørdre Østerdalen, i mellomalderen vegvisar for pilegrimsvandring, som derfrå gjekk beint på Forrolhogna i nord. Opphavet til namnet er ukjend, nokre språkfolk meiner at det kjem av at fjellet låg på grensa for det gamle Trøndelag. Den indiske filosofen og diktaren Sri Ananda Acharya er gravlagd på toppen, der det i dag er ein kraftig krinkastingssendar.
Flüelapasset
Køyrevegen over Flüelapasset vart bygt 1866-67.
Vegen over Flüelapasset er vinterstengd frå november til mai. Fram til 1999 var vegen heilårsveg, men sidan den nærliggjande Vereinatunnelen vart opna i 1999 har fjellvegen vore stengd om vinteren, ettersom strekninga er utsett for snøras.
731 Sorga
731 Sorga er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. april 1912 av Adam Massinger ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Randhav
Eit randhav er eit havområde som ligg nær fastlandet og er skilt frå det opne havet av øyar eller halvøyar. Randhav kan ha sine eigne bihav som anten er innhav eller andre randhav.
Sasykkol
Sasykkol er ein innsjø aust i Kasakhstan. Han har eit areal på rundt 600 km², men når vassnivået er høgt kan han verte så stor som 736 km². Middeldjupet i innsjøen er berre 3,3 m og på det djupaste er han 4,7 m. Fiske er vanleg i innsjøen.
Vadehavet
Vadehavet (frisisk Waadsee, nederlandsk Waddenzee, tysk Wattenmeer) er eit randhav i Nordsjøen og ligg mellom dei frisiske øyane og det nederlandske, tyske og danske fastlandet.
Namnet har det fått fordi størstedelen av Vadehavet blir tørrlagt ved lågvatn.
Vadehavet er om lag 450 km langt og 5–30 km breitt.
Sedilo
Sedilo (sardisk Sèdilo) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 2 122 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 68.45 km² og ligg i ei høgd på 283 meter over havet.
Sardara
Sardara (sardisk Sàrdara) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 4 076 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 56.23 km² og ligg i ei høgd på 163 meter over havet.
Nynorsk Wikipedia
Nynorsk Wikipedia er eit fritt oppslagsverk på nynorsk og ein del av Wikipedia-prosjektet.
Historie
Nynorsk Wikipedia vart oppretta den 31. juli 2004, og har sidan den første artikkelen, om øya Sekken, produsert artiklar. Nynorsk Wikipedia kallar seg Wikipedia – Det frie oppslagsverket.
Nynorsk Wikipedia passerte
Vargas
Estado Vargas er kystregionen nær hovudstaden i Venezuela, Caracas. Han har namn etter den første ikkje-militære presidenten og legen José María Vargas. Vargas ligg mot Det karibiske havet i nord, han har grense mot Aragua i vest, mot Miranda i aust og mot storbyområdet med hovudstaden i sør. Den største hamna og den største lufthamna ligg i Vargas. Hovudstaden i delstaten er La Guaira.
Nynorsk Wikipedia
Bakgrunn
Nynorsk Wikipedia byggjer på wikikonseptet. Det vil seie at alle som ønskjer det kan skrive nye artiklar eller endre gamle artiklar som dei ønskjer det. Med andre ord kan ein seie at Nynorsk Wikipedia er eit dugnadsprosjekt mellom fleire tusen registrerte brukarar og eit ukjent tal av uregistrerte brukarar. Heilt tilsvarande prosjekt finst på bokmål og riksmål og på over 200 andre språk.
Alt oppslagsverket publiserer vert publisert under ein fri dokumentlisens. Det vil hovudsakleg seie at alt innhald i Nynorsk Wikipedia kan kopierast, distribuerast og brukast fritt; heilt utan vederlag – so lenge det går klårt fram at kjelda til informasjonen er Nynorsk Wikipedia.
Breikdans
Breikdans, etter engelsk breakdance, er ein dansestil innan hiphopkulturen som oppstod i New York på slutten av 1960-talet. Han er kjend for visse særmerke, som snurring på hovudet og at dansaren frys i ei viss, gjerne krevjande, stilling. Det er vanleg å dansa åleine, som ei slags oppvising eller i duellar («battle») mellom utøvarar. Ein kan breakdansa til ulike slag musikk, men hip-hop og remixar med «breaks» (pausar) som passar dansestilen er vanleg.
Historie
Dansen blei utvikla av afroamerikansk og latinamerikansk ungdom i New York-bydelen South Bronx. Han kjem frå ei rekke andre dansestilar, som rocking, og har element frå kampsportar som capoeira. Ordet «break» viser til vanen DJ-ar hadde med å forlenga rytmedelen av låtar ved hjelp av to platespelarar. Til denne rytmen kunne utøvarar visa fram dansedugleiken sin, og utvikla meir akrobatiske trinn.
På 1980-talet spreidde dansen seg frå USA til resten av verda gjennom MTV, der musikkvideoar av artistar som Michael Jackson viste fram element frå dansen, og filmar som Flashdance, Wild Style, Beat Street og Breakin’.
Ein breakdansar blir ofte kalla b-boy eller b-girl, alt etter kjønnet, og stilen kan også kallast b-boying. Som andre sider ved hiphopkulturen har stilen lenge vore mannsdominert
Utstyr
Utøvarar av breakdans har utstyr og klede som gjer det lettare å utføra tricks og som har ein viss stil. Dei bruker gjerne idrettssko av typar som var populære på 1980-talet, som Pro-Keds, Adidas, Puma eller Fila, med tjukke, mønstra lisser. Klede av glatte kunststoff, som nylon, gjer det lettare for utøvaren å skli på golvet som han vil, medan hettegenserar og luer hjelper ein til å snurra rundt på hovudet.
Til det stereotypiske biletet av ein breakdansar på gata høyrer også ein stor ghettoblastar og eit danseunderlag av papp.