cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Boston News-Letter
History
The News-Letter’s first editor was John Campbell, a bookseller and postmaster of Boston. Campbell had been actively writing and sending "newsletters" of European occurrences to New England governors for a year or more and thought it would save trouble to print them for all. The News-Letter was originally issued weekly as a half sheet, a single page printed on both sides, 8 x, dated "From Monday, April 17, to Monday, April 24, 1704." The printer was Bartholomew Green.
During its early years, the News-Letter was filled primarily with news from London journals describing English politics and the details of European wars. As the only newspaper in the colonies at the time, it also reported on the sensational death of Blackbeard the pirate in hand-to-hand combat in 1718.
In 1707, John Allen took care of printing the paper. In 1722 the editorship passed to Green, who focused more on domestic events. After his death in 1732, his son-in-law John Draper, also a printer, took the paper’s helm. He enlarged the paper to four pages and filled it with news from throughout the colonies. He conducted the paper until his death in 1762, at which time his son, Richard Draper, became an editor. Richard died in 1774, and his widow, Margaret Green Draper, published the News-Letter for the rest of its existence.
Richard Draper had been an ardent loyalist and firmly supported the mother country in the stormy times of the 1770s. His widow shared his feelings, and when the young man she installed as editor, Robert Boyle, showed sympathy with the Revolution, she replaced him with John Howe. Howe served as Mrs. Draper's editor until the British evacuated Boston on March 17, 1776, taking John Howe and Margaret Draper with them. With the British withdrawal, the News-Letter ceased to exist. The British government gave Margaret Draper a life pension.
Varying titles
-->
Geir Austvik
Geir Austvik er ein tidlegare norsk fotballspelar som spelte for Brann i fyrste del av 1980-talet. Under cupfinalen i 1982, då Brann blei noregsmeister etter å ha vunne 3–1 over Molde, scora Geir Austvik Branns fyrste mål.
Artemísio
Artemísio (gresk Αρτεμίσιο) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Artemísio inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Istiéa-Edipsós.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Artemísio 3 712 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 392 innbyggjarar.
Samsø
Samsø er ei dansk øy i Kattegat, 15 km frå Jylland. Samsø høyrer til Samsø kommune, og har 4 124 innbyggjarar (2006) og eit areal på 114 km². På grunn av den sentrale plasseringa vart øya brukt som ein møtestad i vikingtida, og namnet på øya kjem òg frå denne tida. Namnet har sitt opphav i ordet «samle».
Geografisk er øya delt i tre område:
Mogulriket
Mogulriket (engelsk Mughal Empire) var eit muslimsk dynasti som regjerte store delar av det indiske subkontinentet frå 1526 til 1857. Stormogulen Babur var den første herskaren (kalla mughalkeisar eller stormogul). Han kom frå nord, og erobra dei nordvestlege områda. Etterfylgjarane hans, mellom andre Akbar den store, utvida seinare riket til nesten heile den indiske halvøya. Den siste stormogulen, Bahadur Shah, vart avsett av britane.
Samsø
I klårvêr kan ein sjå halvøya Helgenæs i nord.
Norrøn mytologi
På denne øya skal det i følgje Saxo Grammaticus ha vore eit legendarisk slag mellom den svenske meisteren Hjalmar og venen hans Orvar-Odd mot dei tolv sønene til den svenske berserken Arngrim. Slaget var ein gong vidkjend, og vart sunge om i færøyske kvad, i Sagen om Orvar-Odd og Hervararsaga.
I følgje Hervararsaga og Vekkjinga av Angantyr spøkte det i jordvollane etter dei nedslakta berserkane. Dette stogga ikkje Arngrim sitt barnebarn Hervor frå å gå til jordvollane og krevje det forheksa sverdet Tyrfing frå far hennar Angantyr.
Alv Egeland
Alv Egeland er ein prislønt norsk fysikar, kjend for forskinga si på nordlys.
Etter cand.real. frå Universitetet i Oslo 1959 var han 1959-1964 forskar ved Kungliga Vetenskapsakademien og mottok Fil.Dr. frå Universitetet i Stockholm 1963. Frå 1959 var han tilsett ved Kiruna Geophysical Observatory, men berre som som vikarierande bestyrar 1963-1964, før han i 1964 vart førsteamanuensis i Oslo, ved institutt for kosmisk fysikk. Han var styrar her 1968-72 og vart professor i kosmisk fysikk 1972, frå 1979 innan romfysikk.
Han hadde lengre forskaropphald ved NASA Goddard Space Flight Centre 1968-69, 1981-82, 1983, 1999 og 2005. Han har sidan vore engasjert ved Andøya Rakettskytefelt (stort sett eigd av Norsk Romsenter der Egeland var styremedlem). Samtidig heldt han stilling som professor emeritus ved plasma og romfysikk. Egeland er kjent som ein ivrig formidlar og stod saman med Universitetet i Tromsø og Norsk Teknisk Museum bak Nordlysutstillinga til Vinter-OL 1994 som har gått jorda rundt.
Finnegans Wake av Tangerine Dream
Finnegans Wake er det 132. albumet totalt og det 55. studioalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeve desember 2011.
«Resurrection by the Spirit» verkar å vere ein remiks av utdrag frå «Ricochet, Part Two» frå Ricochet.
Det står ikkje i plateomslaget kven som spelte på plata, men Bernhard Beibl, Hoshiko Yamane, Iris Camaa og Linda Spa, har alle blitt takka, så ein kan tenkje seg at desse har spelt på deler av albumet.
Sprogø
Sprogø er ei lita, verna dansk øy, som ligg i Storebælt. Ho ligg om lag midt i sundet, 6,7 km frå Sjælland og 8 km frå Fyn.
Hook Head
Hook Head er eit nes i County Wexford i Republikken Irland på austsida av elvemunningen til dei tre elvane Nore, Suir og Barrow). Neset er ein del av Hookhalvøya.
Neset ligg langs hovudvegen R734, 50 km frå Wexford. Området er kjent for å ha det eldste fyret i verda som framleis er i drift, bygt på 1200-talet. Fyret er i dag heilautomatisk og ope for ålmenta. Berget på sjølve neset er interessant i seg sjølv sidan det inneheld mange synlege fossil.
Sprogø
I dag er øya ein del av Storebæltsambandet, som knyter Fyn og Sjælland i hop med bruer og tunnel. Under konstruksjonen av sambandet vart øya kraftig utvida frå 38 til 153 hektar.
Geysir
Ein geysir er ei naturleg varm kjelde som periodisk har utbrot der varmt vatn og damp vert kasta høgt opp i lufta. Fenomenet er kalla opp etter geysiren Geysir på Island. Ordet tyder «gøyse», «strøyme» eller «sprute» på islandsk.
Sprogø
På den opphavlege delen av Sprogø står det bygningar att frå byrjinga av 1100-talet, ei festning bygd av kong Valdemar den Store. Under anleggsarbeidet vart det gjort omfattande arkeologiske undersøkingar, og mellom anna fann ein ut at det hadde vore folk her for meir enn 8 000 år sidan.
Hook Head
I oktober 2007 vart det funne olje i Det keltiske havet like utanfor kysten frå Hook Head.
This Strange Engine
This Strange Engine er det niande studioalbumet til det britiske progressiv rock-bandet Marillion. Albumet vart utgjeve i april 1997, og vart spela inn i Marillion sitt eige studio The Racket Club i Aylesbury.
Det vart utgjeve to singlar frå albumet, «Man of a Thousand Faces» i mai 1997 og «80 Day» i september same år. Ingen av singlane nådde inn på den britiske Top 40 singellista. Albumet nådde 27. plass på albumlista i mai 1997.
Teksten til songen «Estonia» vart skrive etter at songar Steve Hogarth møtte den einaste briten som overlevde då ferja Estonia forliste i Austersjøen 28. september 1994. 852 menneske omkom i forliset.
Den europeiske utgåva av albumet hadde eit «skjult» spor ca 14 minutt etter siste songen. Lydkuttet består av Steve Hogarth sin hikstande latter over eit enkelt pianotema. Gruppa laga ein ekstra intro til ein utvida singel-versjon av songen «One of a Thousand Faces», og Steve Hogarth brast ut i latter då han prøvde å synge over piano-introen, etter litt for stort øl-inntak før innspelinga.
Marillion sa i utgangspunktet nei til å dra på turné i Nord-Amerika etter lanseringa av This Strange Engine, fordi det ville bli for dyrt. Ein tilhengjar foreslo då å samle inn til eit turnéfond, slik at gruppa likevel kunne få råd til å turnere i Amerika, og andre tilhengjarar tilbaud seg å administrere fondet. Marillion gjekk med på forslaget, og fansen samla til saman inn over 60 000 dollar. Som ei takk til fansen gav Marillion ein dobbelt-CD med opptak av ein av konsertane på turnéen til alle som hadde bidrege til fondet. (sjå Rochester.)
Under innspelinga av This Strange Engine vart Marillion kontakta av duoen The Positive Light, som ynskte å remikse noko av musikken til Marillion. Resultatet vart remiks-albumet Tales from the Engine Room. Remiks-albumet vart først utgjeve på Marillion sitt eige merke Racket Records for sal berre på gruppa si eiga nettside, og seinare (med eit ekstra spor) på Eagle Records for sal i vanlege butikkar.
I 2001 gav Marillion ut ein dobbelt-CD med demo-material frå innspelinga av This Strange Engine, kalla Another DAT at the Office.
Medverkande
¨
Geysir
Utbrota skuldast at grunnvatnet i underjordiske kanalar vert varma opp så mykje at det byrjar å koke. Dette skjer gjerne nær ei størkna smelte nede i djupna. Når dampen utviklar seg skjer det ei brå trykkavlasting i djupna, der vatnet vert støyta eksplosjonsaktig gjennom kanalane. Neste utbrot kjem først når grunnvatnet strøymer til i djupna og vert varma opp igjen.
Sprogø
Øya har ingen busetnad i dag, men vert brukt av Sund og Bælt, selskapet som eig og driv bruene. Øya er òg eit naturreservat, og ofte vert det stelt i stand turar til øya.
Geysir
Tida mellom utbrota kan variere frå nokre minutt til over ein månad, og sjølve utbrotet var gjerne berre nokre få minutt. Korleis utbrota utartar seg kan endre seg raskt, ofte i løpet av få år eller tiår. Dette kjem truleg av små endringar i temperaturtilhøve i dei djupare delane av geysiren.
Sprogø
Ein mørkare del av øya si historie fann stad mellom 1923 og 1959, då ein førte kvinner her som vart sett på som sjukleg promiskuøs, og då stort sett uønskte graviditetar. På denne tida vart dette sett på som ein svært human måte og gjere dette på, sidan kvinnene tidlegare vart sperra inne.
Geysir
Geysirar
Geysirar er sjeldne og eksisterer berre nokre få stader på jorda. Det er seks store geysirområde i verda: Island, Yellowstone nasjonalpark i USA, Taupo Volcanic Zone på New Zealand, Kamtsjatka i Russland, El Tatio i Chile og Umnak Island i Alaska.
Sprogø
Fyret, som ein kan sjå på bilete, vart bygd av posttenesta i 1868 og erstatta det eldre fyret frå 1809. Det vart bygd på fundamentet til festninga frå 1100-talet.
Geysir
Geysirar
Tidlegare fanst det varme kjelder ytterlegare to stader i Nevada, kalla Beowawe og Steamboat Springs, men desse tok slutt i 1980-åra då eit nærliggende geotermisk kraftverk reduserte temperaturen og senka grunnvasspegelen.
Amadeo Avogadro
Amadeo Avogadro var ein italiensk fysikar.
Geysir
Geysirar
Det finst fleire enkeltståande geysirar rundt om i verda, både i California, Peru, Bolivia, Mexico, Dominica, Asorane, Kenya og Japan, men ingen andre større klynger av geysirar.
Amadeo Avogadro
Frå 1820 var han professor ved universitetet i Torino. I 1811 sette han fram den kjende hypotesen sin om at like store volum av forskjellige gassar har same trykk og temperatur, og inneheld like mange molekyl. Denne hypotesen, som ved seinare forsking har vist seg å gjelde for alle gassar, vert no kalla Avogadrolova.
Den heilage Lucia
Lucia (tradisjonelle datoar 283–304) (latin, ’den lysande’, ’lysberaren’), var ein kristen martyr frå Siracusa på Sicilia som blir feira som helgen i den katolske kyrkja med festdag 13. desember.
Kjelde
Omsett frå Wikipedia på Svensk.
Synne
Synne er eit kvinnenamn, danna som ei kortform av Synnøve. Leddet Synn- viser til sola. Synne har norsk namnedag den 8. juli.
Senegambiske språk
Senegal-språk er ei undergruppe i den nordlege greina av dei atlantiske språka, ei grein av niger-kongospråka. Senegal-språka omfattar mellom anna fulfulde, serer og wolof.
Martha Daniell Logan
Martha Daniell Logan var ein amerikansk botanikar. Ho samla og selde plantar og frø, og skreiv frå 1750 ei innverknadsrik hagespalte i South Carolina Gazette. Logan spelte ei viktig rolle i planteutvekslinga mellom Nord-Amerika og Storbritannia gjennom samarbeidet sitt med den britiske botanikaren John Bartram.
Liv og virke
Logan var fødd inn i ein rik familie i St. Thomas Parish i Sør-Carolina. Foreldra hennar var Robert Daniell og Martha Wainwright. Faren var ein framståande kjøpmann og var viseguvernør (lieutenant governor) for Sør-Carolina i to periodar. Ho fekk lese- og skriveopplæring av ein huslærar. Etter at faren døydde i 1718 arva Martha Daniell eigedommen hans langs Wando-elva. I 1719 gifta ho seg med George Logan, Jr. I løpet av dei følgjande seksten åra fødde ho åtte barn; seks av dei voks opp. Familien Logan flytta etterkvart frå Wando til ein plantasje nær Charleston i Sør-Carolina, og Martha byrja den botaniske innsamlinga si i skogen i nærområdet.
Etter at ektemannen døydde i 1742 hadde Martha Logan økonomiske vanskar. I 1742 sette ho inn ein annonse i South Carolina Gazette der ho tilbaud å husa barn og læra dei å lesa og skriva. Sonen hennar Robert annonserte om sal av importerte frø, planterøter og fruktsteinar. I 1751 byrja Martha å skriva spalta Gardener's Kalendar for South Carolina Gazette.
Fortsette økonomiske vanskar gjorde at ho måtte selja plantasjen i 1753. Martha flytta til Charleston der ho selde uvanlege frø og røter og gjekk djupare i dei botaniske studia sine. Ho fortsetta å samla plantar, frø og anna plantemateriale, og byrja ei omfattande brevveksling med den kongelege botanikaren John Bartram. Bartram var stasjonert i Philadelphia, og utveksla eksemplar og mykje informasjon med Logan.
Logan døydde i Charleston då ho var 75 år gammal, 28. juni 1779.
Luftskip
Luftskip er eit sigarforma, motordrive luftfartøy som er lettare enn luft og kan manøvrerast (styrast) under flyginga. Store delar av det innvendige volumet er fylt med gass som er lettare enn lufta. Fram til 1937 var gassen stort sett hydrogen, mens ein i dag nyttar helium. Det finst to hovudtypar av luftskip: Zeppelinar, som er bygd opp med ei innvendig stiv ramme, og blimp som er utan ramme. Luftskip har motor med propellar som driv det framover, og ror til manøvreringa, og dei kan halde seg i lufta i fleire veker utan mellomlanding.
Blimp'en nyttar vanlegvis varm luft i staden for gass for å halde seg i lufta, og er ei vidareutvikling av varmluftsballongane. Lufta i eit slikt varmluft-luftskip vert varma opp av ein gassbrennar i gondolen på undersida, og då den varme lufta i luftskipet er lettare enn den kaldare lufta utanfor, gjev dette naudsynt oppdrift.
Historie
Det første luftskipet vart bygd av Henri Giffard og starta frå Paris den 24. september 1852, det vart drive av ei dampmaskin og styrt med eit segl. Den mest kjente personen når det gjeld luftskip er Grev Ferdinand von Zeppelin. Han påbyrja eit styrbart luftskip i 1899 og i 1900 foretok han tre flygningar over Bodensjøen. Hans draum var å bruke luftskip i militæret, men under den første verdskrigen vart det klart at dei ikkje var egna i krig. Før 1937 vart det brukt hydrogen til oppdrift i luftskip, men erstatta med helium i 1937 grunna fleire ulukker på 1930-talet. I 1937 skjedde ei ulukke som sette stoppar for luftskip med hydrogen då Hindenburg tok fyr ved landing i Lakehurst utanfor New York.
Noreg har hatt eit einaste luftskip, Luftskipet «Norge», som vart brukt av Roald Amundsen til ferda over Nordpolen i 1926.
Jezioro Słupeckie
Jezioro Słupeckie er ein kunstig innsjø i Polen som vart danna i 1955 i ei tidlegare torvmyr som eit fritidsområde. Han har eit areal på 2,58 km², er 3,6 km lang og 0,9 km brei. I sør ligg byparken Słupca, eit amfiteater, ein skytebane og to stadium. Innsjøen får vatn frå elva Meszna, og ligg utanfor byen Słupca. Dei seinare åra har byen utvikla seg kraftig på grunn av nærleiken til byen Poznań, og derfor har det byrja å dukka opp hus rundt innsjøen.
Tidlegare var innsjøen ein populær badeplass, men dei seinare åra er vatnet vorte for forureina til dette.
Gjødselmygg
Gjødselmyggar (Scatopsidae) er ei gruppe flugeliknande myggar som helst lever i tilknytnad til møk og kompost. Familien omfattar ganske små insekt (om lag 0,5-4 mm) og lever over heile verda. Det er på verdsbasis skildra ein 350 artar fordelt på 30 slekter; 44 av desse er kjende frå Noreg.
Dei eldste gjødselmyggane me kjenner til er fossil frå krit-tida i Sibir.
Kjenneteikn
Gjødselmyggar har robust kroppsbygnad med tydeleg runde hovud. Fargen er som regel einsfarga svart til brun, men dette varierer noko. Fest på dei to grunnleggjande antennesegmenta har dei 5-10 såkalla flagellomerar (trådforma antennesegment) i følehorna. Desse er korte, tjukke og klumpute og kan likna på ein stabel tallerkar. For dei fleste artane støyter augo over i kvarandre bak antennene.
Mellomkroppen til gjødselmyggen er noko forlenga, og til ein viss grad flatklemt frå sidene. Somme artar har særleg godt utvikla coxa (=«hoftefeste») på første beinpar. Hjå underfamilien Aspistinae går det ein tverrgåande kant på dette kroppsområdet. Vengjene har tydelege costa- og radius-årer, men har elles eit ganske utydeleg mønster. Korleis årene er lagt opp er viktige karakterar for å bestemma dyra til slekt.
Dei fleste artane har særskild utvikla kjønnsdelar. Det kan ofte vera naudsynt å kika på desse i mikroskop for å fastslå kva for art dyra høyrer til.
Larvar
Larvane til gjødselmyggen er lange og har klart markerte hovud med sterk kitinisering. Munndelane er tyggande og raspande og følehorna er velutvikla, men augo manglar heilt. Dei har som larvar ni bakkroppssegment og tre mellomkroppssegment, hjå somme artar med børster. Fargen er kvit til lys grå.
Levesett
Biologien til gjødselmyggen er generelt sett dårleg kjend. For dei kjende artane vert egga plasserte på fuktig substrat kort tid før hoa døyr. Larvane kan leva på mange ulike måtar, men mest vanleg er det at dei et på rotnande planterester. Det er òg kjend artar som lever på sopp, i gjødsel eller åtsel eller som parasittar hjå maur. Livssyklusen kan ta alt frå tre-fire veker til eit år avhengig av art.
Kuressaare
Kuressaare (tysk Arensburg) er ein by og kommune i Estland på øya Saaremaa. Han er hovudstaden i Saare maakond og har like under 15 000 innbyggjarar.
Byen ligg ved kysten av Rigabukta og vert tent av Kuressaare lufthamn.
Historie
Kuressaare vart første gong nemnd i 1154 og utvikla seg rundt eit bispepalass (latinsk Arx Aquilae), som først vart nemnd i 1381. I 1559 vart han seld av bispedømet Ösel-Wiek til Danmark og han fekk byrettar. I 1645 kom han under svensk kontroll etter Brömsebro-traktaten. Kuressaare var tidlegare kjend under det tyske og svenske namnet Arensburg. Kuressaare vart brend til grunnen av russisk troppar i 1710 under den store nordiske krigen. Med freden i Nystad i 1721 kom byen under russisk kontroll. På 1700-talet var Kuressaare ein populær feriestad. Det historiske tyske namnet Arensburg vart erstatta av Kuressaare i 1918 då Estland fekk sjølvstende etter den første verdskrigen. Frå 1952 til 1988 heitte han Kingissepa etter bolsjeviken Viktor Kingissepp som var fødd i Kuressaare (må ikkje forvekslast med den russiske byen Kingisepp).
I oktober 1990 vart Kuressaare den første byen i Estland som fekk eit eige bystyre. I dag er Kuressaare ein trygg og sunn by som er open for internasjonal samarbeid og kommunikasjon.
Fotballaget i byen heiter FC Kuressaare.
Utsira
Utsira er ei øy, eit sokn og ein kommune lengst vest i Rogaland fylke. Utsira er den minste kommunen i Noreg målt i innbyggjartal, og den nest minste målt i flatevidd.
Utsira sokn og kommune
Utsira sokn er gammalt, men det er uvisst om her fanst kyrkje allereie i mellomalderen. Soknet var ein del av Torvastad kommune heilt fram til sommaren 1924, då det vart utskifta til ein kommune for seg sjølv, med 414 innbyggjarar.
Namn og kommunevåpen
På gamalnorsk heitte øya Utsira berre Síri (nominativ) og Síra (genitiv). Fyrste stavinga «Ut», som kan samanliknast med Out Skerries på Shetland, vart lagt til på 1500- talet. Innbyggjarane kallar framleis øya for Sira og ein innbyggjar vert sjølv kalla «sirabu». Opphavet til namnet Sira er ein ikkje sikre på, men det kan tyda 'sterk straum'. Sira er au namnet på åna som skil Rogaland og Vest-Agder.
Kommunevåpenet i blått og sylv står for fyrlyset frå Utsira fyr slik det lyste tidlegare. Det blei utforma av John Digernes i 1982.
Geografi
Kommunen har 6,15 km² land, nesten alt på sjølve øya Utsira, der òg all folkesetnad finst. Øya ligg 15 km vest for Karmøy, og turen til og frå øya tek 75 minutt med ferje frå Haugesund. Øya har to ferjeleie, Nordvikvågen i nord og Sørevågen i sør, og den førstnemnde er mest brukt.
Oreí
Oreí (gresk Ωρεοί) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Oreí inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Istiéa-Edipsós.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Oreí 3 017 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 209 innbyggjarar.
Krit-tertiær-utryddinga
Krit-tertiær-utryddinga, som skjedde for om lag 65,5 millionar år sidan, var ei omfattande masseutrydding av dyr og planter i løpet av eit geologisk kort tidsrom. Hendinga vert òg kalla K-T-utryddinga og er knytt til K-T-grensa, som er eit tynt lag med sediment som er funne forskjellige stader på jorda. K er forkorting for den geologiske æraen krit og T for tertiær, eit historisk uttrykk for perioden som i dag er dekt av paleogen og neogen. Hendinga markerer slutten på mesozoikum og byrjinga på kenozoikum. International Commission on Stratigraphy oppfordrar til å unngå bruk av uttrykket «tertiær», så K-T-utryddinga vert derfor av mange forskarar i dag kalla krit-paleogen-utryddinga (eller K-Pg).
Forskarar har lagt fram teoriar om at K-T-utryddinga oppstod på grunn av ei eller fleire katastrofale hendingar, som eit massivt asteroidenedslag eller auka vulkansk aktivitet. Fleire nedslagskrater og massive vulkanar i Deccan-trappene har vorte datert til omtrent tida då utryddinga skjedde. Desse geologiske hendingane kan ha redusert sollys og hindra fotosyntesen slik at økologien på jorda vart hardt råka. Andre forskarar meiner at utryddinga skjedde gradvis på grunn av endringar i havnivået eller klima.
Saltholm
Saltholm er den 21. største øya i Danmark, og ligg i Øresund 5 kilometer aust for Amager og om lag 12 kilometer frå Rådhuspladsen i København. Øresundssambandet passerer øya om lag ei kilometer mot sørvest, der det er bygd ei kunstig øy, Peberholm, for å knyte saman undervasstunnelen frå Amager med brua over resten av Øresund.
Saltholm er på 16 km² og ikkje høgare enn 1-2 meter over havoverflata. Når det er stormflod, vert øya oversvømd. Det veks så godt som ingen tre på øya, som sidan sidan mellomalderen stor sett har vorte brukt som beiteland. Om lag 1 000 kyr beitar på øya om sommaren. Plantelivet er rikt og omfattar mellom anna blå iris, legeurtane bulmeurt og hjartespam og den sjeldne øresundshønsetarm. Dette førte i 1983 til at øya vart freda, og dei planane som låg føre om ein ny flyplass på øya vart lagt vekk. Øya har det rikaste fuglelivet i Danmark. I trekktida kan øya trekke til seg om lag 70 000 fuglar. 18 000 par fuglar ynglar kvart år på øya, som òg har den største kolonien av ærfuglar i landet. I tillegg har ein liten selkoloni tilhald her.
Saltholms soge
Saltholm er nemnd for fyrste gong i skriftlege kjelder i kong Valdermars jordebok, omkring år 1230, der det går fram at Valdemar Sejr skjenka øya til roskildebispen Niels. Saltholm vart i 1873 seld av den danske staten til bønder på Amager, og er i dag eigd av om lag 200 andelseigarar. Det har vore faste busetnadar på øya siden mellomalderen, men i 2002 hadde øya berre tre faste innbyggjarar. I åra 1919 til 1936 hadde øya ein skulebygning.
Under pestepidemien i 1709 vart Saltholm brukt som karantenestasjon. Alle utlendingar som ønska å vitje København skulle opphalde seg 40 dagar på øya.
Militært har øya vore brukt som ein del av Københavns festning frå byrjinga av 1900-talet. Under den første verdskrigen vart det stilt opp to kanonbatteri på øya, og det vart utstasjonert soldatar. I 1915 vart det bygd eit trallebanespor mellom kanonane og hamna på øya for frakt av utstyr.
Dannevirke på New Zealand
Dannevirke (dansk for 'dansk skaparverk' eller 'dansk verk') er ein landleg tenesteby i regionen Manawatu-Wanganui på New Zealand. Det er den største byen og administrasjonssenter i distriktet Tararua, det austlegaste av distrikta i regionen Manawatu-Wanganui. Det omliggjande området har vorte utvikla til eit jordbruksland med vekt på mjølkeproduksjon og sauehald, som no er hovudnæringsgreiner for dei om lag 6 000 innbyggjarane i byen.
Historie
Byen vart grunnlagd 15. oktober 1872 av danske, norske og svenske innvandrarar, tilhengjarar av skandinavismen, som kom til hamnebyen Napier og drog innover i landet. Nybyggjarane, som kom til landet under ei tilrettelagt innvandring, lovregulert i Public Works Act, skipa den første busetnaden sin i ein rydning i skogområdet som var kalla Seventy Mile Bush.
Dannevirke, som byen fekk namn etter, var ei større dansk festningslinje frå vikingtida, og var eit stort kjenslemessig symbol for danskane på 1800-talet, særleg etter at ho var fallen i hendene på tyskarane under den andre slesvigske (dansk-tyske) krigen i 1864 - ei nyleg inntroffen og smertefull hending for desse nybyggjarane.
Busetnaden fekk tidleg kallenamnet «svillebyen», etter som byen produserte totara-sviller til jarnvegen. På ei tid hadde området 50 sagbruk i drift. Etter at den naturlege skogen var rydda, vart landet brukt som beiteområde for husdyr.
Anna
Den australsk politikaren og tidlegare førsteministeren i Queensland, Johannes Bjelke-Petersen, var fødd i Dannevirke.
Antipoden til Dannevirke ligg nær Getafe sentralt i Spania.
Mike Moran
Michael «Mike» Moran er ein engelsk klaverspelar, låtskrivar og plateprodusent.
Moran er mest kjend som studiomusikar og produsent, og skreiv musikk for filmar som Time Bandits og The Missionary. Han spelte òg med Ian Gillan Band.
«Rock Bottom» var han song han skreiv saman med Lynsey de Paul som den britiske songen i Eurovision Song Contest 1977. Songen kom på andreplassen i konkurransen og vart ein hit i mange europeiske land.
De Paul og Moran skreiv sidan fleire songar i lag, som «Let Your Body Go Downtown» for Martyn Ford Orchestra.
I mange år var Moran musikalsk leiar for barnemusikkshowet på ITV i Storbritannia, Get It Together, og spelte på showet kvar veke med forskjellige studiogjester.
Fylkesveg 836
Bortsett frå vegen mellom Stokkvågen og ferjeleiet (lengd 578 meter) er heile riksveg 836 ei ferjestrekning.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Mike Moran
Han har arbeidd med forskjellige medlemmar i Queen, Ozzy Osbourne, Nicko McBrain og George Harrison. Han hadde ansvar for konsertproduksjonen og miksinga av Ziggy Stardust: The Motion Picture i 1973, i lag med David Bowie og produserte fleire hittar for Bowie i 1970- og 1980-åra. Han var medprodusent, arrangør, spelte klaverinstrument og var medlåtskrivar på alle songane på albumet Barcelona, det klassiske albumet til Freddie Mercury og operasongaren Montserrat Caballé som kom i 1988. Han produserte The Queen Album (1988), Piaf (1994) og Essential Musicals (2006) for Elaine Paige. Han var med i Dragon's Den som den musikalske leiaren for ein Dusty Springfield-musikal.
Mosterøy
Mosterøy er ei øy og eit sokn i Stavanger kommune. Mosterøy sokn har òg vore ein eigen kommune og er kjend for Utstein kloster som ligg på Klosterøy, nørdst i soknet. Europaveg 39 går over Mosterøy, som del av Rennfast-sambandet. Sjølve øya har 945 innbyggjarar (2013) og eit areal på 12 km².
Mosterøy sokn
Mosterøy sokn har 1 944 innbyggjarar (2013) og eit areal på 23 km².
Mosterøy var frå mellomalderen delt på Askje sokn og Utstein kloster sokn. Askje omfatta øyane Bru og Sokn, vestre delen av Åmøy og søre delen av Mosterøy, mens Utstein kloster omfatta Klosterøy, Fjøløy og nordre delen av Mosterøy. 1899 vart dei to sokna slegne saman, og Mosterøy sokn vart skipa. Frå 1997 høyrer soknet til Tungenes prosti.
Mosterøy herad
Mosterøy var ei tid namn på ein kommune i Rogaland fylke, med Askje som kommunesenter.
Østlands-Posten
Østlands-Posten (ØP) er ei dagsavis som kjem ut i Larvik i Vestfold og Telemark. Ho held til på Fritzøe Brygge. Østlands-Posten dekker Larvik og Lardal kommune i sørlege delar av Vestfold. Ansvarleg redaktør er Eirik Haugen.
Historie
Avisa vart grunnlagd som venstrepolitisk avis i 1881. 1896–1995 var Østlands-Posten eigd av familien Næss. Ho vart ei partipolitisk sjølvstendig dagsavis etter Venstre si splitting i 1972.
Driftselskapet er Østlands-Posten AS som er eigd av A-pressen ASA sidan 1995.
Østlands-Posten er i dag ein del av eit mediehus som i tillegg til eiga avis eig lokalavisene Tvedestrandsposten, Aust-Agder Blad (Risør), Porsgrunns Dagblad, Øyene og Jarlsberg Avis. I tillegg er mediehuset største lokalradioaktør i Vestfold, i tillegg til at ein driv sitt eige distribusjonsselskap.
Opplagstal
Østlands-Postens nettavis er største lokale nettstad i søndre Vestfold.
Bøk
Østlands-Posten lanserte 29. februar 2008 et nytt spesialmagasin, Bøk. ØP-journalist Kjersti Bache fekk redaktøransvaret for magasinsatsinga.
Svenner.no
Østlands-Posten lanserte 22. mai 2008 ei eiga nettavis for Stavern og land kalla svenner.no.
Nærradio
Østlands-Posten har drive nærradio to gonger tidlegare: først Radio ØP (1985–1987, på eigen konsesjon), så Radio Larvik (2005–2007, på Radio Sentrum sin konsesjon). I 2008 søkte Østlands-Posten om såkalla allmennkonsesjon og 2. juni 2008 vart det klart at avisa fekk konsesjon.
Avisa eig 49 % av aksjane i Radio Tønsberg.
Du som låg i natti seine
«Du som låg i natti seine» er fyrstelina i diktet «Salme» av Jakob Sande, fyrste gong utgjeve i diktsamlinga Storm frå vest i 1931. Salmen har innhald henta frå skjærtorsdagsnatta i Getsemane og Jesu liding og død langfredagen. Ved sida av julesongen «Det lyser i stille grender» er dette ein av to Sande-salmar som har fått plass i Norsk Salmebok.
Salmen har fire vers. Teksten handlar om Jesus som vart sviken av dei næraste venene sine, og han vert avslutta med ei bøn om styrking av veik tru.
Salmen er tonsett fleire gonger, mellom anna av Fred Ove Reksen, Ragnar Tesdal og Rolf Karlsen (1973). Det er dei to sistnemnde melodiane som er trykt i Norsk Salmebok (nr 138).
Miehikkälä
Miehikkälä er ein kommune i Finland. Kommunen ligg i landskapet Kymenlaakso (Kymmenedalen) i lenet Etelä-Suomen lääni (Södra Finlands län).
Landsbyar i Miehikkälä
Heikkilä, Hurttala, Kylmälä, Lappjärvi, Miehikkälä, Muurikkala, Muurola, Saivikkala, Hauhia, Ihalainen, Joenpolvi, Järvelä, Kaitainen, Kavala, Laisniemi, Metsämuuronen, Pitkäkoski, Salo-Miehikkälä
Tunø
Tunø er ei dansk øy i Kattegat, nær Samsø. Øya har eit areal på 3,52 km² og eit folketal på 113.
Øya høyrer til Odder kommune. Ho er knytt til Jylland via eit ferjesamband frå Tunø by på austsida av øya til tettstaden Hov.
Den andre tettstaden på øya heiter Løkkegårde.
John Bauer
John Bauer var ein svensk målar og illustratør. Han er er mest kjend for sine eventyrillustrasjonar av troll, på lik linje med Theodor Kittelsen i Noreg.
John Bauer var fødd i Jönköping. Han studerte først ved Kungliga Konsthögskolan i Stockholm, og seinare i Italia og Tyskland. Allereie i 1907 blei eventyrsamlinga Bland tomtar och troll gjeven ut, og snart fekk han status som den høgast respekterte eventyrkunstnaren i Sverige. John Bauer er representert på Nationalmuseum i Stockholm, Göteborgs konstmuseum og Malmö museer.
Han drukna saman med kona og sonen då dampbåten «Per Brahe» forliste på Vättern i 1918.
Lukksund bru
Lukksund bru er ei fritt frambygd bru i betong som går over Lukksundet mellom kommunane Bjørnafjorden og Tysnes i Vestland. Brua er 316 meter lang og har lengste spenn på 175 meter. Brua er ein del av riksveg 49, og vart opna 4. oktober 1986.
Hjelmeland kommune
Hjelmeland er ein kommune i Ryfylke i Rogaland fylke. Kommunen fekk sine noverande grenser på fastlandet ved kommunesamanslåinga 1. januar 1965, då Hjelmeland vart slegen saman med mesteparten av kommunane Årdal og Fister. Øya Ombo blei overført til Stavanger kommune frå 1. januar 2020.
Etymologi
Hjelmeland var opphavleg namnet på Hjelmeland prestegard, som i dag går under namnet Prestagarden. Etter kvart vart Hjelmeland også namnet på skipreidet og prestegjeldet, og no i nyare tid er Hjelmeland blitt namnet på heile kommunen. Namnet Hjelmeland kjem av den karakteristiske hjelmforma åsen Hjelmen, som ligg midt i kommunesenteret.
Nabokommunar
Hjelmeland kommune grensar i nord mot Suldal, i aust mot Bykle, i sør mot Sandnes og Strand, og i vest mot dei austlegaste øyane i Stavanger kommune: Ombo, Halsnøy og Fogn.
Bygder
Bygder i Hjelmeland kommune er Randøy, Ombo, Jøsneset, Jøsenfjorden, Vormedalen, Fjellet, Hjelmeland, Fister, Hetlandsbygda, Nessa og Årdal.
Næringsliv
Tradisjonelt har landbruk og fruktdyrking vore dei viktigaste næringane i Hjelmeland, men i kommunen blir det også drive med ein del anna næringsverksemd. I Årdal driver firmaet Norstone store sandtak med eksport til fleire land. Sanden blir henta frå fleire stader i bygda, og den blir sortert og reinsa ved eit eige anlegg på industriområdet Mælsøyrane, før den blir lasta opp og frakta vidare med skip. Sandtak av mindre dimensjonar er det også i Tøtlandsvik og bygda Jøsenfjorden. Marine Harvest driv fleire oppdrettsanlegg i kommunen, og på Hundsnes driv den same verksemda lakseslakteriet Ryfisk, der det dagleg blir eksportert fersk laks med ei rekkje trailerar til marknadane i Europa. Marine Harvest har gjennom selskapet Sterling White Halibut lukkast med kommersielt kveiteoppdrett ved Kjeaura utanfor Tøtlandsvik i Jøsenfjorden, og på Jøsneset produserer King Mikal Salmon røykjelaks. Dei tradisjonelle jærstolane kjem også frå Hjelmeland, og dei to einaste produsentane av desse stolane - Slåke Trevarefabrikk og Aksel Hansson - har fabrikklokale sentralt i sentrumsområdet på Hjelmeland. På Randøy var det tidlegare skiferhellebrot, og frå eitt av desse brota blir det framleis teke ut noko byggjestein i noko mindre omfang. Kommunen fekk òg sitt første kjøpesenter, Sandetorjå, i 1999.
Samferdsle
Den viktigaste samferdselsåra er Riksveg 13, som går gjennom storparten av kommunen, frå kommunegrensa til Strand i sør og til Suldal i nord. Vegen gjev samband sørover til Stavanger gjennom ferjesambandet frå Tau, og det er planar om at Tau-sambandet skal erstattast med ei 24 kilometer lang tunell, Ryfast. Riksveg 13 kryssar Jøsenfjorden med ferja MF Hjelmeland, og det er samstundes planar om eitt fastlandssamband her også, Jøsenfast, men dette prosjektet ligg endå fleire år fram i tid. Ei rekkje av dei gamle rutebåtkaiane er framleis i bruk til passasjertrafikk med hurtigbåtar til og frå Stavanger, via Judaberg på Finnøy. Elles er nokre daglege bussavgangar mellom Hjelmelandsvågen og Tau det einaste kollektivtilbodet.
Lokalpresse
Frå 1.1.2010 er Strandbuen lokalavis for kommunane Hjelmeland, Strand og Forsand.
Kouvola
Kouvola er ein kommune og by i Finland. Kommunen ligg i landskapet Kymmenedalen. Etter den gamle lensinndelinga var Kouvola hovudstad i Kymmene län. Det bur 31&nbps;242 menneske i Kouvola, viss vi tar med nabokommunane som soknar til Kouvola sentrum blir talet 97 818, det vil seie Finlands niande største byregion.
Kouvola vart i si tid danna ved krysset mellom fire jarnvegar. Etter dette har staden vakse til eit variert sentrum. Jarnvegane er banen via Lahtis og Riihimäki til Helsingfors, 2) banen til Kotka, 3) banen til S:t Michel og Pieksamäki, og banen til St. Petersburg. Banen til Russland er viktig for Kouvola, det er særleg ein stor trafikk av olje via jarnvegen frå Russland.
Kouvola er kjend for å ha ei underavdeling av Universitetet i Helsingfors som utdannar tolkar og omsetjarar.
I Kouvola finst det kjende tivoliet Tykkimäki.
Det finske innanriksdepartementet har gjort framlegg om at Kouvola skal bli slått saman med nabokommunane Anjalankoski, Elimäki, Jaala, Kuusankoski og Valkeala.
Śniardwy
Śniardwy (tysk Spirdingsee) er ein av Dei masuriske sjøane i Ermelandskmasuriske voivodskap i Polen. Han er den største innsjøen i Polen med eit areal på 113,8 kvadratkilometer. Han er 22,1 km lang og 13,4 km brei. På det djupaste er han 23 meter. Det er åtte øyar i innsjøen.
Dargaville
Dargaville er ein by i regionen Northland på Nordøya på New Zealand, og administrasjonssenteret i Kaipara District. Han ligg ved breidda til Northern Wairoa River, 55 km sørvest for Whangarei.
Historikk
Byen har fått namn etter den australske tømmerhandlaren og politikaren Joseph McMullen Dargaville (1837-1896). Han vart grunnlagd under den intense perioden med framgraving av gum (kaurikvae) og hogst av kauritreet (Agathis australis) frå 1870-åra og utover, og hadde ei kort tid det høgaste innbyggjartalet av byane på New Zealand. Ved folketeljinga i 2006 hadde byen 4455 innbyggjarar, ein nedgang på 75 frå 2001. Byen er kjend for å ha mange innbyggjarar av dalmatinsk opphav. Området omkring er eit av dei viktigaste i landet for dyrking av kumara (søtpotet), slik at Dargaville for mange er kjend som «Kumarahovudstaden på New Zealand».
Geografi
Dargaville har ei av dei lengste samanhengande sandstrendene på New Zealand, og ho er stort sett køyrbar frå den eine enden til den andre. Denne stranda er også tilhaldsstad for store og velsmakande skaldyr kalla Toheroa (Paphies ventricosa). Det var overfiske av desse i 1950- og 1960-åra så bestanden gjekk så sterkt attende at det vart forbode å fiska desse skaldyra. Dargaville er innfallsporten til det store skogområdet Waipoua Forest, som no er ein nasjonalpark og som har nokre av dei største kauritrea på New Zealand. Tāne Mahuta (som på māorispråk tyder «Herren i skogen») er det største av desse.
Transport
Dargaville ligg ved krysset mellom State Highway 12 og 14.
Området i dag
Området kring Dargaville er no for det meste ein landbruksregion og produserer mengder av mjølkeprodukt og kjøt, der er sauefarmar og skogplanteindustri.
We Are the Heroes
«We Are the Heroes» er ein song av den kviterussiske musikkgruppa Litesound. Songen enda på andreplass i EuroFest 2012, men etter at vinnaren, songen «All My Life» av Alena Lanskaja, vart diskvalifisert, fekk «We Are the Heroes» representere Kviterussland i den andre semifinalen i Eurovision Song Contest 2012. Songen gjekk ikkje vidare til finalen. Teksten er skriven på engelsk.
Jacob Dybwad
Jacob Dybwad var ein norsk bokhandlar og forleggar.
Forlaget gav blant anna ut kjende forfattarar som Carl Paul Caspari, Nordahl Rolfsen si Lesebok for Folkeskolen, Jens Andreas Friis, Moltke Moe, P. Chr. Asbjørnsen, M.B. Landstad, Jonas Lie og Jakob Sverdrup. I tillegg var det mykje samarbeid med Universitetsbiblioteket i samband utgjeving av Almanakk for Norge (1877–1898).
Jacob Dybwad var son av Jacob Erasmus Dybwad og Christiane Lange. Han var gift med Anna Margrethe Grøntvedt Aabel (1831–1873) og Ingeborg Krog (1850–1930). Med den første kona si fekk han sønene Peter Dybwad, som blei arkitekt, og Vilhelm Dybwad, som blei forfattar og advokat. Sistnemnde gav blant anna ut biografien Jacob Dybwad (1823–1899) i 1942.
Jacob Dybwad er gravlagt på Vår Frelsers gravlund i Oslo.
Mauritius
Mauritius er ein øystat som ligg aust for det afrikanske fastlandet i Indiahavet. Øya ligg rundt 90 mil aust for Madagaskar, og er saman med Réunion og Rodrigues ein del av øygruppa Maskarenane.
Historie
Mauritius var kjend av arabiske og malayiske sjøfararar allereie rundt 1000. e.Kr., men vart i 1505 oppdaga av portugisarane. Øya hadde sannsynlegvis ingen innfødt busetnad då dei kom. Portugisarane slo seg ikkje ned på øya, men då nederlendarane kom i 1598 vart øya kolonisert, gjeven namnet Mauritius, og ein forsøkte å oppretta fast busetnad. I 1712 tok Frankrike over og gav øya namnet Île de France. Franske kolonistar oppretta plantasjar, særleg sukkerplantasjar, og henta inn slavar til arbeidet frå Madagaskar og Aust-Afrika. Øya var fransk koloni frå 1715 til 1810. Det året okkuperte Storbritannia øya, og Mauritius vart offisielt britisk koloni i 1814. Då slaveriet vart oppheva i 1835, henta britane inn arbeidskraft frå India i staden, noko som gjer at mange av dagens mauritiarar er av indisk opphav.
Den 12. mars 1968 vart Mauritius ein sjølvstendig nasjon innanfor Det britiske samveldet, og Seewoosagur Ramgoolam vart landet sin fyrste statsminister. I 1983 stemte ein over om landet skulle bli ein republikk, men forslaget vart nedstemt. Etter ei grunnlovsendring vart landet ein republikk i 1991, men innanfor samveldet. Veerasamy Ringadoo vart Mauritius sin fyrste president.
Mauritius er i dag eit stabilt demokrati og har ein av Afrika sine høgste BNP pr. innbyggjar. Sukkerproduksjon er ei viktig inntektskjelde. Svært mykje av øya vert framleis brukt til plantasjar av sukkerrøyr, og mykje av den opphavlege skogen som ein gong omgav øya, er hoggen ned. Turisme er ei anna viktig inntektskjelde for landet; Mauritius hadde meir enn 700.000 turistar i 2003.
Innbyggjarar
Om lag 70 % av innbyggjarane er av indisk opphav, 27 % er kreolar av fransk-indisk eller fransk-afrikansk opphav. I tillegg finst det mindre grupper av europearar, særleg franskmenn, og kinesarar. 51 % av mauritiarane er hinduar, 16,6 % muslimar (hovudsakleg pakistanske innflyttarar), 31,3 % kristne (dei fleste katolikkar) og 0,6 % buddhistar.
Engelsk er det offisielle språket på Mauritius. Dei fleste snakkar eit franskbasert kreolsk heime, og mange snakkar fransk. Avisene og litteraturen på Mauritius kjem ut på både fransk og engelsk.
Geografi
I tillegg kjem øya Rodrigues samt fleire mindre øyar som også er underlagt Mauritius.
Klima
Mauritius er ei vulkansk øy. Landet har eit tropisk havklima med forholdsvis høge temperaturar og høg fukt året gjennom. Temperaturane vert derimot aldri så høge at det blir ubehageleg, sjølv om nettene kan vere ganske klamme. Ein har regn i alle månadar, men den våtaste perioden er frå desember til april. I desse månadane kan òg tropiske syklonar treffe øya eller passere nær nok til å gi svært store nedbørsmengder og øydeleggjande vind.
Den sørlege og søraustlege kysten er mest utsett for den søraustlege passatvinden, og får om lag dobbelt så mykje regn som Port Louis (som har ein normal på 1287 mm nedbør i året), og regnet er òg kraftigare i dei høgareliggande områda innanfor. Utanom den våtaste perioden kan ein få ein god del sol med litt lågare temperaturar og kraftig sjøbris.
Kontinentalmargin
Kontinentalmargin er ei sone av havbotn som skil den tynne oseanskorpa frå den tjukke kontinentalskorpa. Kontinentalmarginar utgjer om lag 28 % av havområda.
Overgangen frå kontinental- til oseanskorpe skjer vanlegvis innanfor dei ytre delane av grensa eller marginen, kalla kontinentalfot. På havsida av grensa ligg djuphavsslette. Undervassdelen av kontinentalskorpa vert kalla kontinentalsokkel, som vanlegvis endar brått ved haveggen og går over til den bratte kontinentalskråninga. Kontinentalstiginga er eit område med slak stigning frå djuphavssletta og opp mot kontinentalskråninga. Kontinentalsokkelen utgjer om lag 20 % av kontinentalskorpa.
Kanten av kontinentalmarginen vert nytta som grensa for internasjonalt godkjende nasjonale krav til undervassressursar i definsjonen av kontinentalsokkelen av Havrettstraktaten.
Klima i Argentina
Klimaet i Argentina er kanskje det einaste klimaet i Sør-Amerika som kan likne det ein har i Nord-Amerika og Europa med fire årstider i enkelte område. Det meste av landet er varmt om sommaren og kjølig om vinteren, men klare overgangsperiodar i mellom. Store delar av Argentina har mykje sol, utan at områda vert ørken, enkelte område har meir enn 100 skyfrie dagar i året. Når det regnar er det ofte i form av regn- eller torebyer som passerer raskt forbi.
Det meste av folkesetnaden i Argentina bur langs Paranáelva eller på Rio de la Plata, som vrir seg austover mot Atlanterhavet like aust for Buenos Aires. Desse elvene kan ein bruke som meteorologiske grenser. Austover mot Uruguay og Paraguay aukar nedbørsmengdene og fukta. Buenos Aires er ganske lummer om sommaren, men det er ikkje så trykkande som i Rio de Janeiro lenger nord. I nord ligg låglandet Gran Chaco som strekkjer seg nordvestover og inn i Paraguay. Dette er det varmaste området i heile Sør-Amerika, og kvar sommar kan ein få dagar med temperaturar over 45 °C. Vinteren er derimot forholdsvis kald.
Vest og sør for Paraná ligg det store pampasområdet med endelause vidder utan tre. Her er det rikeleg med sol, og stundom svært varmt på sommaren med milde netter. Mange ettermiddagar oppstår det torevêr nær Andesfjella som flyttar seg austover. Desse kan bli ganske intense, og store hagl er alltid ein trugsel, særleg i og rundt Sierras de Córdoba, men det kjem sjeldan ekstreme regnmengder. Særleg om våren kan ein få svært høge temperaturar i dette området i samband med vindfenomenet zonda. Dette er ein støvete fønvind som bles ned Andesfjella. Vinteren er stort sett kjølig, men temperaturane kan variere frå godt under 0 °C til over 25 °C. Høglandet Puna de Atacama har like store temperatursvingingar, men med ein god del lågare temperaturar. I høgder over 4000 m kjem temperaturen så godt som aldri over 20 °C sjølv på sommaren. Ein har ofte torevêr i dette området om sommaren, men dei vert meir sjeldan når ein kjem lenger sørover langs dei austlege områda av Andes.
Ettermiddagane om sommaren vert ganske varme i låglandet så langt sør som til Rio Negro-provinsen, men når ein kjem inn i Patagonia lengst sør, vert temperaturane lågare, skyene fleire og vinden kraftigare. Om vinteren er det stort sett skya i Patagonia. Om sommaren har ein periodar med sol lengst nord, medan sommaren i dei sørlegaste områda faktisk er den mest skya og vindfulle tida på året. Den argentinske delen av Patagonia er mykje tørrare enn den chilenske delen, og mange område kan klassifiserast som ørkenområde med mindre enn 200 mm nedbør i året. Sjølv om det kjem mest nedbør om sommaren, er nedbøren ganske jamt fordelt gjennom året. Temperaturane varierer i tillegg litt meir på den argentinske sida av området. Så langt sør som Sarimiento kan temperaturane kome over 25 °C om sommaren, medan dei fleste vinternettene får frost. Det vert kaldare lenger sør eller i høgda, og enkelte lukka dalar i høgder over 4000 m kan få temperaturar under -20 °C.
Valkeala
Valkeala er ein kommune i Finland. Kommunen ligg i landskapet Kymenlaakso (Kymmenedalen) i lenet Etelä-Suomen lääni (Södra Finlands län).
Permeabilitet i geologi
Permeabiliteten eller gjennomtrengingsevna til eit porøst materiale er eit mål for evna materialet har til å transportere væske eller gass.
Permeabiliteten er ein materialeigenskap som måler konnektiviteten til porene i materialet. Eigenskapen er uavhengig av kva væske som strøymer i materialet, så lenge dette er ei newtonsk væske med laminær straum. Material med gode transporteigenskapar vert sagt å vere (høg)permeable, medan eit materiale som ikkje transporterer væske vert kalla impermeabelt.