cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anne Brown
Etter omfattande turnéverksemd frå 1942 og to avbrotne ekteskap, reiste Brown på turné til Europa og busette seg i 1948 i Oslo, der ho vart gift med skihopparen Thorleif Schjelderup og vart norsk statsborgar. På 1950-talet heldt ho fram karrieren sin i oppsetjingar som Gian Carlo Menotti sin The Medium and The Telephone. Helsemessige årsaker gjorde til at ho trekte seg tilbake tidleg, men heldt fram som songpedagog, med Åse Kleveland, Karin Krog, Elizabeth Norberg-Schulz, Liv Dommersnes, Liv Ullmann, Anne Nyborg, Ranveig Eckhoff og Sølvi Wang som nokre av dei mest kjende elevane.
Berenikes hår
Kjende objekt
Sjølv om Berenikes hår ikkje er eit stort stjernebiletet, inneheld det åtte Messier-objekt. Stjernebiletet har mange galaksar, og inneheld den nordlege delen av Virgo-hopen. Det finst òg fleire kulehopar. Ein kan sjå desse objekta med minimal formørking av støv, fordi stjernebiletet ikkje ligg i retninga til det galaktiske planet (nordpolen til det galaktiske planet ligg i dette stjernebiletet). Men på grunn av dette er det få opne hopar (utanom Berenikes hår-hopen, som dominerer den nordlege delen av stjernebiletet), diffuse stjernetåker eller planettåker.
Anne Brown
Anne Brown har fått fleire prisar, mellom anna Musikkritikarprisen i 1950, Oslo bys kunstnerpris i 1990 og Norsk kulturråds ærespris i 2000. I 1999 vart ho æresborgar av Baltimore. Brown gav ut memoarboka Sang fra frossen gren på Aschehoug forlag i 1979.
Berenikes hår
Stjerner
Den nest mest lyssterke stjerna i Berenikes hår er α Comae Berenices, òg kalla Diadem. Namnet representerer edelsteinen i krona til Berenike. Ho er ei dobbeltstjerne, og dei to komponentane har nesten lik storleiksorden. For det nakne auga har dobbeltstjerna ein storleiksorden på 4,3. Dei to komponentane har ein svak gulfarge, og har begge storleiksorden 5,1. Dei krinsar rundt kvarandre med ein periode på 26 år og ligg 47 lysår frå jorda.
Gamma Comae Berenices, som ligg føre Berenikes hår-hopen, er ei oransje kjempestjerne med storleiksorden 4,4, 170 lysår frå jorda.
Det er to andre multiple stjerner i Berenikes hår. 35 Comae Berenices er ei dobbeltstjerne med ein optisk kompanjong. Dei to komponentane har ein periode på 360 år og ligg 324 lysår frå jorda. Hovudstjerna er ei gul stjerne med storleiksorden 5,1 og den andre kvit med storleiksorden 7,2. Den optiske tredje komponenten har storleiksorden 9. 24 Comae Berenices er ei dobbeltstjerne med kontrastfargar. Hovudstjerna er ei oransje kjempestjerne med storleiksorden 5,0, 610 lysår frå jorda, og sekundærstjerna er ei blåkvit stjerne med storleiksorden 6,6.
Over 200 variable stjerner er kjende i Berenikes hår, men mange av dei er uklåre. FK Comae Berenices, som varierer mellom 8,14m og 8,33m over ein periode på 2,4 dagar, er ein prototype for FK Com-klassen av variable stjerner. Ein trur at variabiliteten til FK Com-stjerner kjem av ein stor, kjølig flekk på den roterande flata til stjernene. FS Comae Berenices er ein delvis regulær variabel, ei raud kjempe med ein minste storleiksorden på 6,1 og ein største storleiksorden på 5,3. Perioden er kring 2 månader og han ligg 572 lysår frå jorda.
Richard Hinckley Allen har oppført følgjande stjernenamn i Berenikes hår:
Berenikes hår opne hop
Berenikes hår-hopen er ikkje oppført med Messier eller NGC-katalogen, men finst i Melotte-katalogen over opne hopar, der han vert kalla Melotte 111. Han er ein stor, diffus og open hop med kring 50 stjerner som varierer frå 5. til 10. storleiksorden, mellom anna fleire av stjernene som er ein del av stjernebiletet. 12 Comae Berenices, med storleiksorden 4,8, er den mest lyssterke stjerna i hopen. Hopen er spreidd over eit stort område, meir enn 5 grader på tvers, nær Gamma Comae Berenices. Hopen verkar tilsynelatande svært stor fordi han ligg relativt nær, berre 288 lysår unna.
Kulehop
M53 (NGC 5024) er ein kulehop som vart oppdaga av Johann Elert Bode i 1775 og uavhengig av Charles Messier i februar 1777. Han har ein storleiksorden på 7,7 og ligg 56 000 lysår unna jorda. M53 er ein Shapley klasse V-hop, som indikerer at mellomliggande konsentrasjon mot sentrum av hopen. Berre 1° unna ligg NGC 5053, ein kulehop som er tynnare og mindre tett med stjerner. Den totale luminositeten er kring 16 000 soler, som er den lågast luminositeten til alle kjende kulehoper. Han vart oppdaga av William Herschel i 1784. Storleiksordenen er 9,9 m. NGC 4147 er ein noko meir lyssvak (storleiksorden 10,2m) kulehop med ein mykje mindre tilsynelatande storleik.
Virgo-hopen av galaksar
Berenikes hår inneheld den nordlege delen av Virgo-hopen, som ligg kring 60 millionar lysår unna.
M100 (NGC 4321) er ein 8. storleiksorden spiralgalakse som høyrer til Virgo-hopen. Med 7 bogeminuttar på tvers, er han den tilsynelatande største av alle galaksane i Virgo-hopen. Diameteren er 120 000 lysår, som gjer han til den største spiralgalaksen i Virgo-hopen.
M85 (NGC 4382) er ein elliptisk galakse i Virgo-hopen. Han er ein av dei mest lyssterke medlemmane i hopen med storleiksorden 9. Kjernen er lys og ser ut som ei stjerne i små amatørteleskop.
M99 (NGC 4254) er ein spiralgalakse. Som M98, er han av 9. storleiksorden i Virgo-hopen. Denne vert òg kalla Triangelgalaksen.
Provinsen Agrigento
Provinsen Agrigento (italiensk Provincia di Agrigento; siciliansk Pruvincia di Girgenti) er ein provins i regionen Sicilia i Italia. Hovudstaden er byen Agrigento. Han har eit areal på 3 042 km² og totalt 447 684 innbyggjarar (2001). Det er 43 kommunar i provinsen.
Dei største byane er Sciacca, Canicattì, Favara, Licata og Porto Empedocle.
Berenikes hår
Virgo-hopen av galaksar
M88 (NGC 4501) er ein spiralgalakse med fleire armar.
M91 (NGC 4548) er ein stavspiralgalakse.
Comahopen av galaksar
Comahopen er ein galaksehop nord for Virgo-hopen. Han ligg mykje lenger unna, kring 230 til 300 millionar lysår. Hopen er ganske stor med kring 1000 store galaksar, og mogelegeins opp til 30 000 mindre galaksar. Ei undersøking av Fritz Zwicky i 1957 identifiserte 29 951 galaksar i området som er meir lyssterke enn 19,0m. Somme kan vere fjerntliggande bakgrunnsobjekt, men det totale talet på galaksar i hopen er ganske stort.
På grunn av den store avstanden til hopen, er ikkje dei fleste galaksane berre synlege i store teleskop. Dei mest lyssterke er NGC 4889 og NGC 4874, som begge er av 13. storleiksorden, medan dei fleste andre medlemmane er av 15. storleiksorden eller svakare. NGC 4889 er ein enorm elliptisk galakse, som òg har det største kjende svarte hòlet med ein masse på 21 milliardar solmassar. Comahopen har relativt få spiralgalaksar. NGC 4921 er den mest lyssterke av dei.
Maria Mena
Maria Viktoria Mena er ein norsk songar og låtskrivar. Ho er dotter av den amerikanske trommeslagaren Charles Mena.
Queensland
Queensland er ein delstat i Australia.
Regjering
Ei regjering er eit råd under statsoverhovudet i ein stat eller delstat, og som har til formål å utføre det politiske styret, leie den utøvande makta. Regjeringar blir leia av ein regjeringssjef, som kan vere statssjefen sjølv eller ein annan person (kalla statsminister, premierminister eller liknande). Dessuten består regjeringa av fleire ministrar (statsrådar i Noreg) som kvar vanlegvis leier eit Departement.
Maria Mena
Karriere
Mena debuterte med singelen «My Lullaby» i mars 2002, som kom inn på femte plass på Topp 20. Låten fekk òg høg rotasjon på NRK P1, P3, P4, Radio 1 og Radio Oslo. Songaren Mena blei populær både i Noreg og i andre land, særleg Nederland, Sveits og Tyskland. I 2004 var ho gjest på The Late Show with David Letterman i USA.
Regjering
Regjeringar blir vanlegvis innsett av statssjefen, og må i parlamentariske system ha tilstrekkeleg støtte i nasjonalforsamlinga.
Berenikes hår
Andre galaksar
M64 (NGC 4826) er kjend som Blått auga-galaksen på grunn av eit markant mørkt band med støv føre den lyse kjernen til galaksen. Det mørke feltet er berre synleg i store amatørteleksop, men sjølve galaksen er lett synleg i sjølv små amatørinstrument, og er av 9. storleiksorden. Han ligg relativt nære, kring 17 million lysår frå jorda. Nyare studiar har avdekt at den interstellare gassen i dei ytre regionane av galaksen roterer i motsett retning enn dei indre regionane, og leiande astronomar trur derfor at minst ein satellittgalakse har kollidert mindre enn 1 mrd. år sidan. Alle andre spor av den mindre galaksen er øydelagd. I grenseområdet mellom dei to rotasjonsretningane, er det mange nye stjernetåker og unge stjerner. NGC 4314 er ein stavspiralgalakse som ligg kring 40 million lysår unna. Han er unik fordi regionen med intens stjernedanning dannar ein ring kring kjernen, som vart oppdaga av Hubbleteleskopet. Den veldige stjernedanninga byrja for berre kring 5 millionar år sidan og innafor eit område med ein diameter på berre kring 1000 lysår. Oppbygginga av kjernen er vidare unik fordi den vesle ringen sjølv har spiralarmar som gjev gas til staven.
Maria Mena
Karriere
I 2010 hadde ho suksess med songen «Home For Christmas» som ho laga til filmen Hjem til jul. Etter terroråtaka 22. juli 2011 vekte tolkinga hennar av «Mitt lille land» gjenklang, og Mena framførte songen under ein minneseremoni i Oslo domkyrkje.
Berenikes hår
Andre galaksar
NGC 4565 er ein kjend spiralgalakse. Han er av 10. storleiksorden og verkar å ligge over Virgo-hopen, men er berre kring 20 millionar lysår unna jorda. Galaksen er sett frå sida og har eit markant støvfelt og ein sentral utbuling.
Maria Mena
Karriere
Maria Mena skriv gjerne tekstar om personlege opplevingar, som skilsmålet til foreldra i «My Lullaby».
Berenikes hår
Andre galaksar
NGC 4676, stundom kalla «Musegalaksane» er eit par vekselverkande galaksar med ein avstand på 300 millionar lysår frå jorda. Dei opphavlege galaksane var begge spiralgalaksar og astronomar estimerer at dei låg nærast kvarandre kring 160 millionar år sidan. Denne passeringa førte til store område med stjernedanning i begge galaksane, i lag med «halar» av støv, stjerner og gass. Dei to galaksane er er venta å vekselverke kraftig minst ein gong til før dei slår seg saman til ein stor, truleg elliptisk galakse.
Kvasarar
Kvasar PG1247+26° er den mest lyssterke kvasaren som er synleg i Berenikes hår. I tillegg vart W Com opphavleg identifisert som ei variabel stjerne, og derfor gjeve ei variabel stjerne-nemning, men det vart seinare oppdaga at det var eit BL Lacertae-objekt. Han er normalt av storleiksorden kring 16,5 m, men er kjend å nå 12. storleiksorden.
Meteorsvermar
I desember er Coma Berenicids ein meteorsverm som varer frå desember til januar, med ein topp kring 18. og 25. desember.
Fylkesveg 664
Fylkesveg 664 (Fv664) går mellom Elnesvågen og Bud i Fræna. Veglengda er 17,5 km.
Tsjetsjen
Tsjetsjen (russisk Остров Чечень; Ostrov Tsjetsjen) er ei øy like ved vestkysten av Kaspihavet i Russland. Øya høyrer til republikken Dagestan. Ho ligg 20 km aust for Krainovka like nord for Agrakhan-halvøya.
Øya har ei lengd på 19 km og er opp mot 9 km på det breiaste. Havet rundt Tsjetsjen frys vanlegvis til mellom januar og mars. Av nærliggande øyar finn ein Lopatin (òg kalla Lopatina), Bazar, Prygunki, Pitsjuzjonok og Jaitsjnij.
Det er mange fuglar på Tsjetsjen, særleg måsar.
Tom Kristensen (1955- )
Tom Kristensen er ein norsk forfattar, siviløkonom og ingeniør frå Tjøme. Kriminalbøkene hans med handling frå finansmiljøa har vorte vel mottekne av kritikarar og lesarar.
Han debuterte som forfattar i 2001 med En kule. Boka har sidan vorte omsett til nederlandsk og tysk.
Rolf Sanne-Gundersen
Sanne-Gundersen var fødd på Våland i Stavanger. Han utdanna seg som lærar ved den dåverande lærarskulen i Sogndal (seinar Høgskulen i Sogn og Fjordane). Trass i at han er utdanna lærar, har han aldri arbeidd som det. Sanne-Gundersen er journalist og har arbeidd seg gradvis oppover i NRK-systemet.
Karriere
Sanne-Gundersen starta mediekarriera si som sommarvikar i lokalavisa Firda Tidend i 1987 før han i mars 1988 fekk fast jobb som journalist i avisa Sogningen/Sogns Avis (i dag kjend som Sogn Avis). Etter dette var han innom både Firda, Norsk TV 2 og Dagbladet før han kom til NRK som reportar og nyhendejournalist for tv og radio i Sogn og Fjordane lokaldistrikt i 1997. Han arbeidde til 2009 som redaksjonssjef, før han overtok som distriktssjef i NRK Sogn og Fjordane, med hovudkontor i Førde.
Han har også ei tid arbeidd som innanrikssjef i Dagsrevyen.
Anna
Av anna kan nemnast at Sanne-Gundersen var avviklar og prosjektleiar for NRK sin fjernsynsserie Flo fjell & fjære med den tidlegare fotballstjerna Jostein Flo som programleiar. Serien gjekk sin sigersgang på både NRK1 og NRK2, og har seinare vorte vist både i Sverige og Danmark.
Privat
Sanne-Gundersen er sambuar med NRK-journalisten Gro Ravnestad, og har fleire born.
Georgisk geografi
Georgia er eit land i Kaukasia (Kaukasus) som ligg aust for Svartehavet, mellom Tyrkia og Russland. Det er eit lite land med eit areal på 69 875 kvadratkilometer. I nord og nordaust grensar Georgia til dei russiske republikkane Tsjetsjenia, Ingusjetia og Nord-Ossetia (som alle søkte sjølvstyre frå Russland i 1992). Naboland i sør er Armenia, Aserbajdsjan og Tyrkia. Kysten mot Svartehavet utgjer heile den vestlege grensa til Georgia.
Geografiske koordinatar:
Topografi
Trass i det litle arealet er Georgia kanskje den tidlegare sovjetiske republikken med mest variert topografi. Georgia ligg hovudsakleg i fjellkjeda Kaukasus, og Store Kaukasus utgjer mykje av den nordlege grensa. Litle Kaukasus går parallelt med grensene til Tyrkia og Armenia, og Surami og Imereti er fjellkjeder som knyter Store og Litle Kaukasus saman, og skapar naturlege barrierar som delvis er skuld i dei kulturelle og språklege skilnadane i regionane. Sidan dei ligg i høgda og fordi infrastrukturen er dårleg utbygd i området ligg mange landsbyar nesten isolert frå omverda om vinteren. Jordskjelv og jordras i fjella er òg ein vesentleg trugsel for folk og eigedom. Av dei mest nylege naturkatastrofane i området var stein- og gjørmeraset i Adsjaria i 1989, som gjorde tusenvis heimlause sørvest i Georgia, og to jordskjelv i 1991, som øydela fleire landsbyar nord i sentrale område av Georgia og Sør-Ossetia.
Georgia har om lag 25 000 elvar, og mange av dei driv små vasskraftverk. Elvene renn ut i Svartehavet i vest og i aust gjennom Aserbajdsjan og Russland og ut i Kaspihavet. Den største elva er Mtkvari (Kura) som renn 1 364 km frå nordaustlege område av Tyrkia over slettene aust i Georgia, gjennom hovudstaden Tbilisi og ut i Kaspihavet. Elva Rioni er den største elva vest i Georgia, og ho har sitt utspring i Store Kaukasus og munnar ut i Svartehavet ved hamnebyen Poti. Sovjetiske ingeniørar omgjorde dei lågareliggande områda av elva nær kysten til eit subtropisk jordbruksland, demma opp og retta opp mange elvar og bygde eit omfattande kanalsystem.. Djupe fjelldalar formar topografiske belte i Store Kaukasus.
Klima
Klimaet i dette fjellandet på austkysten av Svartehavet er nesten tropisk om sommaren, medan vintrane er varmare enn dei milde sørlege områda av Russland i nord. Ein har derimot kuldebølgjer om vinteren over store delar av landet. Dei vestlege områda er ganske våte året rundt. Tbilsi har ein årleg nedbørsnormal på 462 mm. Dei lågareliggande områda langs kysten av Svartehavet har forholdsvis milde vintrar og ganske varme somrar. Ein kan derimot ha ein del vind i fjella, særleg i Transkaukasusdalen. I K'ut'aisi kan ein få vind opp i orkan styrke minst ein gong i året.
Miljøproblem
Naturfarar: Jordskjelv
Miljøproblem: Luftforureining, særleg i Rustavi; Kraftig forureining i elva Mtkvari og Svartehavet; Dårleg tilgang til drikkevatn; Forureining av jordsmonnet av giftige kjemikal.
Miljøvernsavtalar:
Delaktig i avtalar som omhandlar: Luftforureining, biologisk mangfald, klimaendringar, Kyoto-avtalen, ørkenspreiing, utryddingstrua dyreartar, miljøfarleg avfall, havrett, vern av ozonlaget, skipsforureining, våtmarker
Areal og grenser
Areal:
totalt: 69 700 km²
land: 69 700 km²
vatn: 0 km²
Landegrenser:
totalt: 1 461 km
grenseland: Armenia 164 km, Aserbajdsjan 322 km, Russland 723 km, Tyrkia 252 km
Kystlinje: 310 km
Maritime krav: Ingen kjende
Høgast og lågast:
lågaste punkt: Svartehavet 0 m
høgaste punkt:
Naturressursar og arealbruk
Naturressursar: Skogar, vasskraft, mangan, jernmalm, kopar, små førekomstar av kol og petroleum; kystklimaet tillett dyrking av te og sitrusfrukt.
Arealbruk:
dyrkande jord: 9 %
permanente avlingar: 4 %
permanente enger: 25 %
skogområde: 34 %
andre: 28 % (1993 est.)
Irrigert land: 4 000 km² (1993 est.)
Tom Kristensen (1893-1974)
Tom Kristensen var ein dansk forfattar og kritikar. Han budde på Thurø frå 1946 til han døydde.
Mest kjend er han for romanane Hærværk (1930) og Livets arabesk (1921) og for diktsamlinga Fribytterdrømme (1920).
Loch Snizort
Loch Snizort er ein sea loch nordvest på Isle of Skye mellom halvøyane Waternish og Trotternish. Elva Snizort enn frå åsane aust for Bracadale og ut i fjorden. Loch Snizort endar opp i Lower Minch. Ascribøyane ligg i fjorden.
Fysisk person
Fysisk person er eit juridisk omgrep.
Omgrepet betyr rett og slett eit enkelt menneske, ein enkelt person. Eit enkeltpersonforetak omfattar berre ein fysisk person.
Omgrepet blir brukt som motsetnad til omgrepet juridisk person, som er alle rettssubjekt som ikkje er fysiske personar.
Eksempel på juridiske personar er statar, statlege foretak, fylkeskommune, kommune, interkommunale selskap, aksjeselskap, ansvarleg selskap, andelslag, foreiningar, stiftingar, osv.
Somme rettsreglar gjeld for både fysiske personar og juridiske personar. Medan andre rettsreglar, for eksempel menneskerettane berre gjeld for fysiske personer.
Den Kristelige Menighet
Smiths vener (Smiths venner) er den uoffisielle nemninga på eit verdsomspennande kristent samfunn og ei frikyrkjerørsle som oppstod tidleg på 1900-talet i Vestfold. I dag har samfunnet medlemer over heile verda. Forsamlinga har røter i den same karismatiske tradisjonen som pinserørsla, men skil seg frå henne på fleire område. Smiths venner er det einaste trussamfunnet som har breidd seg ut til heile verda frå Noreg, og organisasjonen hevdar at dei i dag har 30 000 medlemer fordelt på 65 land. Rørsla fekk sitt uoffisielle namn etter grunnleggjaren Johan O. Smith: Smith sine vener. I dag har dei organisert seg med uoffisielt medlemsregister og kallar seg Brunstad Christian Church.
Byrjinga til Smiths vener
Johan Oscar Smith (1871–1943) vert sett på som grunnleggjaren av frikyrkja Smiths vener. Han vart fødd i Fredrikstad og voks opp i ein kristen heim. Allereie som femtenåring drog han til sjøs, og to år seinare, som 17-åring, byrja han i marinen der han arbeidde i meir enn 40 år som underoffiser. I 1898, då han var 26 år gamal, vendte han seg om til Gud og kom fram til det som danna grunnlaget for rørsla si doktrine i dag. Johan O. Smith hadde ikkje ein intensjon om å lage ei forsamling. Det som seinare vart ein organisasjon var dei fyrste åra berre ein flokk vener kring Smith. Ein av dei fyrste venene var Theodor Ellefsen. Noko seinare kom fleire med, mellom andre bror til Johan, Aksel Smith, som var tannlækjar. Ein annan viktig person i rørsla var Elias Aslaksen (1888–1976), som òg hadde bakgrunn i marinen, og som trefte Smith i 1908. Elias Aslaksen vart Smiths vener sin leiar etter at Smith gjekk bort i 1943. Smith segla i ei årrekkje i marinen (og i fiskerioppsynet), noko som gav han høve til å skaffe seg vener langs heile kysten, frå Oslofjorden til Mehamn og Vardø.
Utviklinga i Noreg
Sidan marinen hadde som oppgåve å vakte Noregs nøytralitet under Den fyrste verdskrigen, var Johan O. Smith blant mannskapet som fór langs kysten. Dét er årsaka til at Smiths vener har spreidd seg utover heile landet, sidan Smith fekk kontaktar i t.d. Brevik, Kristiansand, Stavanger, Stord, Bergen, Måløy, Molde og Finnmark. Smiths vener dreiv òg misjon i innlandet, noko som førte til forsamlingar i Trysil, Valdres og Hallingdal. I hovudstaden har det vore forsamling sidan 1912. Ein reknar med at der er mellom 6000 og 8000 vener i Noreg. Vevstaden til organisasjonen melder om 20 kyrkjelydar.
Utviklinga internasjonalt
Rørsla voks temmeleg langsamt, og så seint som 1950 var det framleis berre i overkant av 1 000 medlemer i Noreg og Danmark. Forsamlinga var ikkje registrert som trussamfunn, og presiserte sterkt at dei ikkje skulle få statsstønad og at dei «klarte seg sjølve». Seinare har dei organisert seg med uoffisielt medlemsregister.
Internasjonalt har samlingspunktet deira vore på Brunstad Stevnested i Stokke, som dei har ått sidan 1956. Det vert no arrangert store «sommarstemne» der ca. 8 000 menneske frå 30 land samlast. I tillegg vert samværa som oftast satellittsendte. Dei fyrste forsamlingane utanfor Noreg var i Danmark og Sverige, der Smiths vener dreiv med misjon i 1930-åra. Forsamlingane har no spreidd seg til dei fleste land i Europa.
Smiths vener har drive enkel misjon i USA sidan mellomkrigstida, men det vart inga forsamling der før utpå 1960-talet. På det amerikanske kontinentet er det i dag to store stemnestader. Utbreiinga i Canada og Sør-Amerika starta ikkje før på midten av 1970-talet, då det vart skipa forsamlingar i fleire av dei sør-amerikanske landa.
Utbreiinga i Afrika starta på 1970-talet, men fyrst på 80-talet kunne ein med rette kalle dei forsamlingar, særleg i land som Egypt, Kenya, Kamerun, Uganda, Zimbabwe, Etiopia og Eritrea. Etter slutten på apartheid har Smiths vener òg hatt framgang i Sør-Afrika. Smiths vener har misjonert i dei aust-europeiske landa i lag tid. Allereie før jernteppet fall virka nokre der. No finst det forsamlingar i mange av dei gamle austblokklanda. I tillegg til dei nemnte landa er det fire forsamlingar i Oseania og ei rekkje i Asia, mellom anna i Kina, Singapore og India.
Leiinga
Frå då Johan Oscar Smith gjekk bort i 1943 og fram til 1976, vart forsamlinga leidd av Elias Aslaksen. Etter han tok son til Smith, Aksel J. Smith, og svigersonen, Sigurd Bratlie over leiarposisjonen. I løpet av denne tida fekk forsamlinga internasjonal storleik. I byrjinga av 1990-talet overtok Bernt Stadven og Johan O. Smith sin soneson, Kåre J. Smith. Det oppstod ein konflikt i starten på tiåret, og ca. 600 medlemer, av desse 450 nordmenn, gjekk bort frå DKM. Dei som gjekk ut meiner at kjernen til konflikten var usemje kring spørsmålet om kven som skulle sitje i DKM sin leiarskap. Frå nokre av dei som vart verande, vert konflikten framstilt som ei vekking til personleg omvending og alvor. Dei meiner at utbrytarane ikkje var i takt med resten og at dei ikkje tolde vekkinga.
Hindaza
Hindaza (arabisk ) er ein palestinsk landsby seks kilometer søraust for Betlehem. Landsbyen ligg i Betlehem guvernement sør på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen eit folketal på 4 779 i 2007.
Malmefjorden
Malmefjorden er ein fjordarm av Frænfjorden i Hustadvika kommune i Romsdal. Fjorden strekkjer seg 4 km mot søraust inn til Malmefjorden i botn av fjorden.
Militærnektarlova
Militærnektarlova, som er Lov om fritaking for militærtjeneste av overbevisningsgrunner av 19. mars 1965 nr. 3, opnar for at personar kan gjennomføre sivil verneplikt i staden for militærteneste. Kravet er at vedkomande ikkje kan utføre militærteneste utan å kome i konflikt med si alvorlege overtyding.
Malmefjorden
Fjorden har innløp mellom Sommarnes i vest og Skotten i aust. Fjorden går først sørover, men svingar raskt austover ved Sandsbukta. På nordsida av fjorden ligg fjellet Skotten (368 moh.), medan Røssholfjellet (586 moh.) ligg på sørsida.
Fylkesveg 215 i Møre og Romsdal går langs heile sørsida av fjorden.
Trombone
Trombone eller trekkbasun er eit messingblåseinstrument som kling mørkare enn ein trompet og lysare enn ein tuba. Ein person som speler trombone vert kalla trombonist.
Ordet trombone kjem frå det italienske ordet tromba som tyder trompet og one som er eit suffiks for stor. Såleis tyder trombone stor trompet. Instrumentet har ulike namn på forskjellige språk, og finst omtalt i musikklitteraturen som posaune, sackbut eller sacbut, basun eller trekkbasun, tromba spezzata med meir. Trombonen har òg nokre aukenamn mellom musikarar, der dei mest brukte er bone og binders. Trombone på fransk er òg ordet for binders.
Den klassiske trombonen vert brukt i moderne orkester som janitsjarkorps (medrekna militærkorps), brassband, storband og symfoniorkester. Han vert òg brukt i mindre besetningar som kammerorkester (trioar, kvartettar og kvintettar), og han vert brukt i grupper som speler swing, jazz, salsa og ska.
Oppbygning
Ein trombone består av eit sylindrisk røyr som er bøygd i ei avlang S-form. Dei fleste trombonane har slide (òg kalla sleide). Hovuddelen av instrumentet heiter tonerøyr. I enden av dette er eit sjallstykke (òg kalla klokkestykke). Tonerøyret har to opningar til sliden. Sliden gjer det mogeleg for trombonisten å forlengje tonerøyrlengda og gjennom det senke tonehøgda med inntil seks kromatiske trinn. Slideposisjonane vert omtalte som I (heilt inntrekt), II, III, IV, V, VI og VII (heilt utskuva). Trombonen har i likskap med andre messinginstrument ein bøyel som kan trekkjast ut for å stemme instrumentet (senke tonehøgda noko). Den indre diameteren i røyret, som utgjer hovuddelen av instrumentet, vert kalla boring, og ho er typisk 12 - 14 mm.
Hopalong Nunatak
Hopalong Nunatak er den vestlegaste og høgaste av Whichaway Nunataks i Antarktis. Han vart først kartlagd i 1957 under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition og fekk dette namnet for å markere arbeidet i området til dei australske geologen på ekspedisjonen i 1956-58.
Trombone
Oppbygning
Det finst òg trombonar som har tre ventilar (som på ein trompet) i staden for slide. Desse vert kalla ventiltrombonar eller ventilbasunar. Kvar av desse ventilane opnar mot sin respektive bøyel, som senkar tonehøgda med 2, 1 eller 3 kromatiske trinn (i denne rekkjefølgja). Merk at slideposisjonen og talet på søkte kromatiske trinn ikkje er det same: Slideposisjon I tilsvarer 0 trinnsenking, posisjon II tilsvarer 1 trinn. Ved å kombinere alle ventilane vert alle posisjonar nådde frå 1 til 7, altså frå inga senking til 6 kromatiske trinn: 0 (laust grep), 1, 2, 2+1, 1+3, 2+3 og 2+1+3.
Trombonen og trombonemusikken si historie
Inntil dei 18. hundreåra blei trombonane i England kalla sackbut («trekk - skuv» på fransk). Ein sackbut var litt mindre enn moderne trombonar, og hadde eit sjallstykke som var meir konisk (mindre utbøygd). I dag vert namnet sackbut brukt om tidlegare utgåver av instrumentet som gjerne vert brukte i barokkensemble.
Renessansen og barokken
Trombonen var ofte i bruk på 1500-talet i Venezia innan sonatemusikk og kyrkjemusikk. Men i konsertsalane var han sjeldan å høyre. Johann Sebastian Bach og Georg Friedrich Händel brukte trombone i nokre verk.
Klassisismen
Trombonen har halde på den tradisjonelle posisjonen sin i operahus og kyrkjer gjennom 1700-talet. Her blei både alt- og tenortrombonar, og mange stader òg basstrombonar, brukte for å støtte opp om dei djupe korstemmene. Det skjedde lite med tromboneforma i denne perioden, anna enn at sjallstykket blei større.
Romantikken
I slutten av klassisismen og inn i romantikken blei trombonen i aukande grad brukt i symfonisk musikk. Først ut var den svenske komponisten Joachim Nikolas Eggert i sin Symfoni i E-moll (1807). Han gav æra for dette til Ludwig van Beethoven. Beethoven brukte trombonen i siste satsen av sin 5. symfoni, 6. symfoni (pastorale) og 9. symfoni, og i småstykke for det som seinare er blitt ein standard kammermusikk-besetning, trombonekvartetten.
Leipzig blei eit senter for tromboneinstruksjon ved musikkhøgskulen grunnlagd av Felix Mendelssohn Bartholdy, som sjølv var bass-trombonist. Mendelssohn sin bass-trombonist, Karl Traugott Queisser, blei den første i ei lang rekkje av tromboneprofessorar. Nærast på eiga hand auka han statusen til trombonen i Tyskland, og starta ein tradisjon innanfor trombonespel som framleis vert praktisert. Han gjorde Christian Friedrich Sattler sin nye tenorbass-trombone svært populær i løpet av 1840-talet, og gjorde han vanleg hjå orkester i Tyskland og Austerrike. Sattler si utviding av boring og sjallstykke, samt ekstra forsiring, var viktig for populariteten. Desse detaljane blei behaldne vidare på 1800-talet.
Mange komponistar blei direkte påverka av Beethoven sin bruk av trombonar, og utover 1800-talet blei trombonistar faste medlemmer av orkestra. Her bidrog spesielt Franz Schubert, Franz Berwald, Johannes Brahms, Robert Schumann, Felix Mendelssohn Bartholdy, Richard Wagner, Hector Berlioz, Gioacchino Rossini, Giuseppe Verdi, Giacomo Puccini, Franz Liszt, Richard Strauss, Anton Bruckner, Gustav Mahler, Pjotr Tsjajkovskij, Nikolaj Rimskij-Korsakov, Aleksandr Borodin, Bedrich Smetana, Antonín Dvorák, Charles Gounod, César Franck, Claude Debussy og Camille Saint-Saëns, både innanfor operaer, symfoniar og andre orkesterverk.
Tidleg blei trombonen brukt saman med kornettar. Då kornetten blei erstatta av obo og klarinett, fekk trompeten rolla som parhest til trombonen.
Ettersom trombonen blei eit symfoniorkester-instrument, blei det oftare slik at musikarar åtte instrumenta sine sjølve. Dei valde difor ofte ein trombonetype som dekte flest stemmer, tenortrombonen.
Ventilbasunen blei populær i Italia og Bøhmen (nytta i verk av Giuseppe Verdi, Giacomo Puccini, Bedrich Smetana og Antonín Dvorák), medan den var mindre omtykt i Tyskland og Frankrike.
1900-talet
På 1900-talet beheldt trombonen posisjonen innanfor klassisk musikk, og blei mykje brukt av Richard Strauss, Gustav Mahler, Arnold Schönberg, Alban Berg, Maurice Ravel, Darius Milhaud, Olivier Messiaen, Igor Stravinskij, Dmitrij Sjostakovitsj, Sergej Rakhmaninov, Sergej Prokofjev, Ottorino Respighi, Edward Elgar, Gustav Holst, Ralph Vaughan Williams, Benjamin Britten, William Walton, Jean Sibelius, Carl Nielsen, Leoš Janácek, George Gershwin, Aaron Copland, Leonard Bernstein og Béla Bartók.
I andre halvpart av hundreåret fekk trombonen auka status innanfor solo- og kammermusikken. Stykke som Edgard Varèses Octandre, Paul Hindemiths Sonata og Luciano Berios Sequenza V viste veg for mindre kjende komponistar som bygde eit stort repertoar. Dei mest kjende trombone-konsertverka frå denne perioden blei gjeve ut av Derek Bourgeois, Lars-Erik Larsson, Launy Grøndahl, Jan Sandström og Gordon Jacob.
Hundreåret har òg gjeve endringar i oppbygginga av instrumentet, mellom anna i bruk av andre materiale, større munnstykke, boring og sjallstykke, nye ventiltypar og ulike sordintypar.
Tenortrombone
Ein standard tenortrombone har ein naturleg grunntone B♭ (som ikkje vert rekna som transponerbar, sjå under). Ettersom ein vanleg trombone ikkje har ventilar eller klaffar til å endre tonehøgda, lærer trombonistane seg sju slideposisjonar. Sliden er i første posisjon (I) når han er trekt heilt inn, og i sjuande posisjon (VII) når han er skuva heilt ut. Frå éin posisjon til den neste med høgare tal vert tonen endra med ein halvtone (eitt trinn på den kromatiske skalaen). Lågaste tone som kan spelast på eit standardinstrument er E. Men dei fleste trombonistar kan spele lågare «falske tonar» og enda lågare «pedaltonar» på instrumentet.
Moderne tenor-trombonar har ofte eit ekstra røyrarrangement som kan aktiverast med ein ventil, som regel ein kvartventil. Normalt vert ein rotorventil brukt, men etter kvart er det blitt vanleg med andre ventiltypar, særleg «Thayer valve». Sjølv om desse trombonane har ein ventil, vert dei ikkje kalla ventiltrombonar. Når ein trykkjer ned denne ventilen, endrar ein naturtonane for instrumentet. Dette gjer det lettare med hurtige passasjer og legatospel over store intervall, samt å kunne spele dei aller lågaste tonane. Avstanden mellom slideposisjonane er lenger når ventilen er open, og berre seks posisjonar er mogeleg å bruke i forhold til dei vanlege sju, ettersom sliden er for kort for det som eigentleg blir ein F-trombone. Avstandane mellom posisjonane er 4/3 av lengda av eit B♭-instrument.
Basstrombone
Den moderne basstrombonen er òg bygd for naturleg grunntone B♭ og vert spelt i C. Den har same lengde som ein tenortrombone, men har ein større indre røyrdiameter (boring) samt to ventilar som kan endre naturtonane for instrumentet. På eldre utgåver av ein basstrombone er som regel 2. ventil avhengig av 1. ventil, eit såkalla «dependent»-system. Vanlegvis endrar 1. ventil basstrombonen sin naturlege grunntone til F (kvartventil). 2. ventil, i kombinasjon med 1. ventil, endrar grunntonen til D, eller i nokre tilfelle til Ess.
På nyare utgåver av basstrombonen fungerer dei to ventilane uavhengig av kvarandre («independent»), noko som gjer at 1. ventil endrar grunntonen til F, medan 2. ventil endrar grunntonen til Gess. I kombinasjon vert grunntonen endra til D eller Ess.
Dei to ventilane gjer det lettare å spele låge tonar. Dei gjer det òg mogeleg å dekkje gapet mellom den første harmoniske og den fundamentale. Tonane på basstrombonen vert spelt med same posisjonar på sliden som for tenortrombonen. Det er éin basstrombone i eit standard symfoniorkester. Dei vert òg ofte brukte i storband, brassband, janitsjarorkester og blåseorkester.
Tidlege versjonar av basstrombonar hadde mindre indre røyrdiameter enn moderne basstrombonar. Desse hadde grunntonar G eller F, hadde lenger slide og eit handtak festa til sliden for å gjere uttrekk til sjuande posisjon mogeleg.
Andre trombonar
Kontrabasstrombonen er truleg den mest ekstreme varianten, stemd i B♭, ein oktav lågare enn tenor- og bass-trombonen. Det finst ulike måtar å produsere ein dobbellengdetrombone. Ein vanleg og plassrasjonell måte er ein dobbel-vove slide, der sliden er bøygd bakover for å gjere rom for fire røyr. Han finst òg stemd i F, då med enkel slide. Wagners Der Ring des Nibelungen er instrumentert for kontrabass-trombone.
Alttrombonen er stemd i Ess eller F og er mindre enn tenor-trombonen. Ettersom han er kortare, skil slideposisjonane seg frå tenor- og bass-trombonen. Tonen er òg meir briljant. Alttrombonen vert primært brukt i symfoniorkester, sjølv om den òg har vore brukt som soloinstrument. Komponistar i nyare tid har oppdaga instrumentet på nytt, og profesjonelle tenortrombonistar på det klassiske området blir i aukande grad forventa òg å beherske alttrombonen.
Soprantrombonen er stemd i B♭ ein oktav over tenortrombonen, og skaper ein lysare og meir trompetliknande tone enn nokon annan trombone. Han kan på mange måtar reknast som ein «trekktrompet» og munnstykket er ofte lik eit trompetmunnstykke. Soprantrombonen vert brukt i messingensemble med god besetning. Det finst få klassiske stykke skrivne for instrumentet. Historia til soprantrombonen er usikker, men truleg er han ikkje noko klassisk instrument, snarare ein moderne utforma trombone.
1499
1499 (romartal MCDXCIX)
Trombone
Andre trombonar
Sopraninotrombonen og piccolotrombonen er enda mindre variantar. Desse er ekstremt sjeldne. Dei vert nokre gonger brukte i reine tromboneorkester.
Ventilbasunen
Ventilbasunar kan stemmast i ulike høgder, men har vanlegvis same toneområde som tenor-trombonen, sjølv om dei er forma meir som ein svært stor trompet. Nokre musikarar synest dei er vanskelege å spele reint. Andre som kan ventilar, men ikkje slideteknikk, føretrekkjer ventilbasunar føre dei vanlege trombonane. Ein kontrabassvariant av ventilbasunen er cimbassoen.
Ventilbasunen blei svært populær på attenhundretalet då utviklinga av roteringventilar og stempelventilar var sterk. Gjennom masseproduksjon av trombonar med slidar av betre kvalitet på slutten av 18-hundretalet, fekk trombonane attende posisjonen som den mest populære.
Ein uvanleg variant av trombonen har både slide og ventilar. Desse blei først produserte tidleg på 19-hundretalet. Dei blei gjerne kalla «valid-trombonar», men er no best kjent som superbonar. Jazzmusikaren Maynard Ferguson brukte ofte dette instrumentet.
Andre instrument med både beslekta toneomfang og -kvalitet er musikkbaryton-horn og eufonium. Wagner skreiv òg stykke for basstrompet i sin Ring Cycle, og Berlioz i sin Grande Messe des. Morts. Desse stykka vert vanlegvis spelte av trombonistar. Ein handfull andre verk i det klassiske repertoaret bruker òg instrumentet. Visse passasjer er vesentleg enklare å spele på ein ventilbasun, mens andre er lettast på ein trombone.
Ventiltypar
Tradisjonelt har rotorventiler vore standarden for kva ventilar som vert brukte til kvartventil på tenortrombonar og til kvartventil og ventil nummer to på basstrombonar. På 1800-talet blei det produserte nokre trombonar med stempelventilar, men dette viste seg fort å vere svært upraktisk, og det hadde ein uheldig verknad på klangen.
Uheldige verknader på instrumentet sin klang har òg ført til at det frå ca. 1990 og seinare har vore stor innovasjon på tromboneventil-området. Thayerventilane er kanskje dei mest kjende av dei nye ventiltypane, men òg andre variantar som Greenhoe- og Hagmann-ventilen, Conn sin Christian Lindberg-ventil og K-ventilen til Bach Stradivarius har fått stor utbreiing. Det siste tilskotet i denne familien er instrumentprodusenten S.E. Shires sin TruBore-ventil, som førebels berre vert levert til firmaet sin eigenproduserte instrument. Felles for alle desse ventiltypane er at dei gjev musikaren ein friare luftflyt gjennom instrumentet og ein opnare klang.
Spel på trombone
Som med alle messinginstrument, er det slik at aukande stramming av leppene og auka lufttrykk inn i munnstykket gjer det mogeleg å nå høgare opp i tonehøgde (til ein høgare overtone). I nedre del må ein føre sliden mykje for å nå over alle tonane, mens det lenger opp i tonehøgde (høgare i overtonerekkja) trengst færre posisjonar.
Trombonar vert, ulikt dei fleste andre messinginstrument, ikkje rekna som noko transponerande instrument. Notar vert som regel skrivne i F-nøkkel slik at instrumentet blir eit naturainstrument, sjølv om det ikkje er uvanleg å skrive trombonemusikk i C-nøkkel (tenornøkkel eller sjeldnare i altnøkkel).
I brassband, og òg av og til i janitsjarkorps, blir derimot tenortrombonen rekna som eit transponerande instrument i B♭ notert i G-nøkkel. Ved ein lukkeleg slump er notane i akkurat same notelinjeposisjonar som om musikken var skriven i ein ikkje-transponerande tenornøkkel, sjølv om forteikna må justerast noko. Slike metodar krev ein viss fleksibilitet i tenkinga, men er inga utfordring for ein erfaren musikar.
Ei rekkje sordinar kan brukast med trombonen til å endre lydbiletet. Dette gjeld koppsordin (cup mute), rett sordin (straight mute), harmonisordin (harmon mute), bøttesordin (bucket mute), solotonesordin og wah-wah-sordin. Desse vert anten stukne inn i eller festa med klips på kanten av sjallstykket. Særleg innanfor jazzmusikk vert andre ting haldne framfor sjallstykket og ført inn og ut. Dette gjeld først og fremst wah-wah-effekten der ein kan bruke hattar, toalettsugepumper (plunger mute), eller spesiallaga variantar over desse.
Norske Samers Riksforbund
Norske Samers Riksforbund (fork. NSR, nordsamisk Norgga Sámiid Riikkasearvi, lulesamisk Vuona Sámij Rijkasiebrre, sørsamisk Nøørjen Saemiej Rijhkesiebrie) er den største samiske organisasjonen i Noreg. Organisasjonen stiller vallister ved Sametingsval og har lenge samarbeidd med Samefolkets parti og Samepolitisk Råd i Senterpartiet politisk.
NSR blei stifta 30. november 1968, men historia til organisasjonen går lengre tilbake. Den første sameforeininga på norsk sida blei stifta allereie i 1906, to år etter Elsa Laulas manande appell frå 1904 og den første foreininga på svensk side. NSR blei grunnlagd som eit samband av dei lokale sameforeiningane i Finnmark og Oslo Sámiid Searvi. NSR stod sentralt i kampen mot utbygging av Alta-Kautokeino vassdraget. Dei tre første presidentane til det norske Sametinget, Ole Henrik Magga, Sven-Roald Nystø og Aili Keskitalo, har komme frå NSR. NSR har hovudsekretariatet i Guovdageaidnu/Kautokeino.
Cirka
Cirka eller sirka er eit ord som tyder om lag og vert brukt for å skildre usikre eller uviktige mål, slik som datoar eller mengder. Ordet kjem frå latin circa, som tyder 'rundt'.
Til dømes kan ein seie at slaget ved Hafrsfjord hende cirka (gjerne forkorta c. eller ca.) 872, dersom årstalet er usikkert. Dess lengre tilbake i tid ein kjem, til breiare er perioden som cirka omfattar.
Kommersiell bruk
Circa er eit merkenamn i rullebrettindustrien som lagar sko, klede og rullebrett. Profesjonelle rullebrettkøyrarar kan få seg kontrakt med rullebrettlaget til Circa.
Puntone dei Fraciòn
Puntone dei Fraciòn er eit 3 202 moh høgt fjell i Dei lepontinske Alpane, på grensa mellom kantonane Ticino og Graubünden. Det er den høgaste toppen i Calancadalen (Graubünden). På vestsida (Ticino) ligg dalen Malvaglia. Fjellet ligg om lag halvvegs mellom Vogelberg og Zapporthorn.
Tsjetyre Paltsa
Tsjetyre Paltsa (russisk Остров Четыре Пальца) er ei lita øy nord i Gizjginbukta i Okhotskhavet i Russland. Ho ligg 7 km vest for kysten og Varkhalamskijhalvøya.
Tsjetyre Paltsa er 800 meter lang og opp mot 600 meter brei.
Administrativt høyrer Tsjetyre Palts til Magadan oblast.
Millennium Bridge i London
Millennium Bridge i London (iblant kalla Millennium Footbridge) er ei gangbru over Themsen i London mellom Bankside og City of London. Den sørlege enden av brua ligg nær Globe Theatre, Bankside Gallery og Tate Modern, medan nordenden ligg ved St. Pauls katedral.
Brua blei opna den 10. juni 2000 som Londons den første nye brua over Themsen sidan Tower Bridge i 1894. Brua er 325 meter lang og blei uforma av Ove Arup og Foster Associates etter eit konsept av Anthony Caro. Legatet Bridge House Estates og Millennium Commission finansierte bygginga, medan London Borough of Southwark leia prosjektet.
Oppover Themsen er den neste brua Blackfriars Railway Bridge, mens den neste nedover er Southwark Bridge.
Shinnecockfolk
Shinnecockfolket eller Shinnecock Indian Nation er ei stamme av amerikanske urfolk som sidan 1641 har vore busett ved Southampton lengst aust i the Hamptons, nærme austenden av Long Island i staten New York. Dei tala tidlegare shinnecock-språket, eit utdøytt aust-algonkinsk språk, som blir rekna som ein dialekt av mohegan-pequot-språket.
Mange slo lag med Brothertown-indianarane i New York og miste dermed den offisielle stammestatusen. Kring 150 medlemmer bur framleis i det om lag 3000 mål store Shinnecock-reservatet 5 kilometer vest for tettstaden Southampton. Det har vore svært mykje inngifte med afroamerikanarar, så genetisk sett er urfolkssærpreget deira mykje utvatna.
Stamma, som har offisiell status som urfolk i staten New York, gjekk i 2005 til rettssak for å få att om lag 14 000 mål land og ein stor erstatningssum for det dei meiner var urettmessig ekspropriasjon av landområde. Det omstridde området inkluderer Shinnecock Hills Golf Club, som dei hevdar inneheld stammegravstader.
Høvding Nowedonah, bror av høvding Wyandanch frå montaukettstamma forhandla ein avtale med engelske kolonisatorar i 1641. Denne avtalen innebar overføring av åtte engelske kvadratmil land i bytte for “sixteen coates and sixty bushels of corn”. Kjernen i rettssaka er ein avtale frå 1703 mellom Southampton og stamma om ein tusenårig leigeavtale. Saksøkarane hevdar at ei gruppe av mektige investorar konspirerte for å bryte avtalen i 1859 gjennom å sende ein falsk petisjon frå ei gruppe av shinnecockfolk. Sjølv om andre shinnecockfolk omgåande protesterte og hevda at petisjonen var forfalska, godkjende Legislaturet salet av 14 000 mål.
Shinnecock indianarreservat er eit sjølvstyrt statsreservat under New York med ei presbyteriansk kyrkje og eit samfunnshus. Reservatet held pow wow kvart år i Labor Day-helga.
I desember 1876 omkom 28 shinnecockmenn da dei prøvde å berge eit skip som hadde stranda utanfor East Hampton.
Loch Striven
Loch Striven (skotsk-gælisk Loch Sroigheann) er ein sea loch eller ein fjord på vestsida av Firth of Clyde like nord for Isle of Bute, der han strekkjer seg 12 km nordover på Cowalhalvøya. I dårlege tider for skipsfarten har fjorden vorte nytta som ankringsplass for store oljetankarar i opplag. .
Pizzo Quadro
Pizzo Quadro er eit fjell i Dei lepontinske Alpane på grensa mellom Sveits og Italia.
1497
1497 (romartal MCDXCVII) var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Ole Stuevold Hansen
Ole Stuevold Hansen var ein norsk prest og lokalhistorikar.
Hansen var fødd på Vestre Stuevoll i Tydal, ei lita grend rett under Skardørene. I 1879 skreiv han Bygdefortællinger fra Tydalen, ei skildring der handlinga spelar seg ut i fjellskaret Skardøra inn ved grensa mot Sverige.
Etter først å ha teke lærareksamen ved Klæbu seminar, vart Hansen teologisk kandidat i 1870, skuleinspektør i Tromsø 1872 til 1874. Han var sokneprest i Lyngen 1874 til 1882 og sokneprest i Davik i Nordfjord 1882 til 1892, då han vart utnemnd til sokneprest i Nes i Hedmark. Her var han prest til 1911, då han fekk avskjed.
Hansen var far til juristen og politikaren Birger Stuevold-Hansen.
1496
1496 (romartal MCDXCVI)
Sunna
Sunna (arabisk سنة, 'oppgått sti') er ei nemning som finst i fleire retningar av islam (ikkje berre sunniislam). Ordet blir ofte omsett med 'tradisjon'.
I sunniislam betyr sunna dei religiøse handlingane som vart innført av Muhammed i løpet av hans 23 år som leiar, og som muslimane først mottok gjennom konsensus mellom Muhammed sine disiplar (Sahaba), og vidare vart overført frå generasjon til generasjon. Nokre meiner at sunna eigentleg består av dei religiøse handlingane som vart innført av Abraham og berre vart attoppliva av Muhammed.
Spørsmålet om hadith (arabisk حديث pl. أحاديث, 'Muhammed sine ord og handlingar') fell innanfor omgrepet sunna er omstridt eller vil avhenge av konteksten. Innanfor islamsk lov, skil Imam Malik- og Hanafi-tilhengarane mellom sunna og hadith. Imam Malik er for eksempel sagt å ha avslått hadithreglar som ifølgje han var i strid med «etablert praksis hos folket i Medina».
I sjiaislam betyr ordet sunna det som vart gjort, sagt og godkjent av Muhammed og dei tolv imamane som sjiamuslimane meiner vart valde ut av Gud for å ta over etter profeten og leie menneska i høve til alle sider av livet.
I samband med biografiske oppteikningar av Muhammed er Sunna synonymt med hadith, i og med at dei fleste av personlegdomstrekka til Muhammed er kjent gjennom skildringar av han, det han sa og det han gjorde.
36 Atalante
36 Atalante er ein stor og mørk hovudbelteasteroide.