cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ynglingatal
Debatt om dateringa
Som argument framførte Krag at dødsfalla til fire første kongane representerte kosmologien til den greske filosofen Empedokles med dei fire elementa (jord, vatn, luft og eld), og såleis at eit euhemeristisk syn prega skildringa av dei første generasjonane. Oppfatninga til Krag vann stor åtgaum, mellom anna òg i den svenske leksikonskrivninga som Nationalencyklopedin.
Den tidlege hypotesen
Den seine dateringa til krag har likevel ikkje vorte ståande uimotsagt: om verket er eit seint propagandaverk burde det rimelegvis ha vorte avslutta med ein norsk konge som Harald Hårfagre og ikkje av den stort sett ukjende fetteren hans Ragnvald Heidrumhære, som ikkje verkar å vere særleg viktig etter 1000-talet. I teksten finst stader og stadnamn som arkeologien har vist til var viktig fram til vikingtida, men ikkje seinare, og såleis ikkje burde ha vorte oppført i ei seinare soge. Forskaren C.D. Sapp har gjeve lingvistiske argument for at teksten bør daterast til 900-talet, eller til naud 1000-talet, enn til seinare, og utelukker ein seinare falsifikasjon.
Den svenske forskaren Olof Sundquist hevdar at Krag overser tydelege teikn i Ynglingatal på ein tradisjon frå svensk område, synlege i kjenningar, stadnamn og personnamn. Kulturelle fenomen som kongen som går på heilage stader og minnet av ein elite av krigarar kan peike langt bakover i tid til folkevandringstida. Sundquist sluttar seg til at Tjodolv frå Kvine komponerte verket sitt på 900-talet og baserte han på ein alt eksisterande tradisjon. Han hevda òg at kosmologien til Empedokles vanskeleg kan hevdast som bevis på seinare datering då han kunne vere påverka frå Britannia eller Frankarriket.
Det vart òg peikt på det faktumet at Snorre har valt å attgje diktet, noko som i seg sjølv tyder på at det er ekte: om det hadde vore ein falsifikasjon frå hundreåret tidlegare ville han truleg ha kjent til det og avstått frå uredeleg å målbere det som eldre enn det faktisk var. Ynglingatal var elles inspirasjon for Håløygingatal av Øyvind Skaldespille som beviseleg vart skrive på slutten av 900-talet.
Blackburn
Blackburn er ein by i Lancashire i England, 35 km nordvest for Manchester. Han er administrasjonsby for den sameinte styresmakta Blackburn with Darwen og har kring 105 000 innbyggjarar.
Blackburn ligg på det store kolfeltet vest for Penninane og var under den industrielle revolusjonen var Blackburn eit sentrum for tekstilindustrien. Spinnemaskinen vart oppfunnen her i 1764. I dag har byen eit tekstilmuseum. Industrien er i dag meir allsidig.
I dag er han kanskje mest kjend som heimstaden til Blackburn Rovers FC. Byen vart nemnd av The Beatles i songen «A Day in the Life». John Lennon hadde fått auge på ein artikkel i Daily Mail om at ein skulle fylle alle hola i asfalten på gatene til byen, og dermed skreiv han linja «I read the news today. Oh, boy. 4000 holes in Blackburn Lancashire». Dette har gjeve namn til den uoffisielle fanzinen, til fotballklubben, 4000 Holes.
Mittelberg
Mittelberg er ein kommune i distriktet Bregenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 96,9 km² med i kring 4 900 ibuarar i 2016. Både i nord og i aust grensar Mittelberg og dalføret Kleinwalsertal mot Tyskland og delstaten Bayern, dit alt ordinært samband går sidan kommunen ikkje har korkje veg- eller anna samband til resten av Austerrike.
Rådhuset i kommunen ligg i Riezlern, 1086 meter over havet. Elles omfattar kommunen landsbyane/grendene Hirschegg, Mittelberg og Baad.
Turismen er den dominerande næringa i Mittelberg.
Caffin Valley
Caffin Valley er ein dalbotnaktig dal mellom Mount Bastion og Gibson Spur i Willett Range i Victoria Land. Han vart namngjeven av New Zealand Antarctic Place-Names Committee i 1985 etter James M. Caffin, ein historikar frå New Zealand som 1973–84, var redaktør av Antarctic, ei populær nyhendebulletin publisert av New Zealand Antarctic Society.
Streptokokkar
Streptokokkar er ei slekt av kokkebakteriar som høyrer til rekkja Firmicutes i ordenen Lactobacillales. Celledelinga hjå desse bakteriane førekjem langs ein enkelt akse, og dei veks difor i kjeder eller par. Dette har gjeve opphav til namnet, frå gresk στρεπτός streptos, som tydar lettbøyeleg eller vridd, som ei kjede.
Dette står i skilnad til stafylokokkar, som delar seg langs fleire aksar og dannar drueliknande celleklyster. Dei fleste streptokokkar er oksidase- og katalasenegative, og mange er fakultative anaerobar. Streptokokkar er òg ein viktig ingrediens i sveitserost.
I 1984 blei mange organismar som tidlegare sokna til streptokokkar flytt ut i slektene Enterococcus og Lactococcus. Det finst meir enn 50 anerkjende artar i denne slekta.
Patogenese og klassifisering
Nokre streptokokkartar kan valda ulike sjukdommar. Døme på desse sjukdommane er streptokokkhalsinfeksjon, konjunktivitt, hjernehinnebetennelse, bakteriell pneumoni, endokarditt, erysipelas og nekrotiserande fasciitt (dei «kjøtetande» bakterieinfeksjonane). Mange streptokokkartar er ikkje patogene, og dannar delar av den kommensiale mikrobiotaen i munnen, huden, tarmane og dei øvre luftvegane.
Artar av streptokokkar blir klassifiserte på grunnlag av deira hemolytiske eigenskapar. Alfahemolytiske artar valdar oksidasjonen av jern i hemoglobinmolekyla i raude blodlekamar, og gjev dei ein grønleg farge på blodagar. Betahemolytiske artar valdar fullkomen ruptur av raude blodlekamar. På blodagar vil dette visa seg som vide områder med manglande blodlekamar og kringliggjande bakteriekoloniar. Gammahemolytiske artar valdar ikkje hemolyse i det heile.
Betahemolytiske streptokokkar er vidare klassifisert etter Rebecca Lancefield si serotyping, som skildrar spesifikke karbohydrat i celleveggen hjå bakterien. Dei 20 serotypane som er skildra blir namngjeve i Lancefield-grupper A til V (med unntak av I og J).
Dei viktigaste gruppene i medisinsk setting omfattar dei alfahemolytiske streptokokkane S. pneumoniae og S. viridans, og dei betahemolytiske streptokokkane i Lancefield-gruppe A og B (òg kjent som «gruppe A-streptokokkar» og «gruppe B-streptokokkar»).
Streptococcus viridans
Streptokokkar med klinisk relevans
Gruppe A
S. pyogenes, òg kjent som gruppe A-streptokokkar (GAS), er den utløysande agenten i eit vidt spekter av streptokokk gruppe A-infeksjonar. Desse infeksjonane kan vere ikkje-invasive eller invasive. Dei ikkje-invasive infeksjonane plar å vere vanlegare og mindre alvorlege. Dei vanlegaste av desse infeksjonane er streptokokkhalsinfeksjon og brennkoppar. Skarlagensfeber er òg ein ikkje-invasiv infeksjon, men den har ikkje vore like vanleg i seinare år.
Dei invasive infeksjonane som valdast av gruppe A β-hemolytiske streptokokkar plar å vere meir alvorlege og mindre vanlege. Desse oppstår når bakterien klarar å infisere områder der den vanlegvis ikkje kjem inn, til dømes i blod og organ. Dømer på sjukdommar som kan valdast av invasive streptokokkinfeksjonar er toksisk sjokksyndrom, nekrotiserande fasciitt, lungebetennelse og bakteremi.
GAS kan òg føre til ulike komplikasjonar. Dømer på desse er revmatisk feber og akutt glomerulonefritt. Revmatisk feber rammar ledda, nyrene og hjarteklaffane, og skuldast ubehandla gruppe A-infeksjon — ikkje sjølve bakterien. Revmatisk feber kjem som følgje av antistoffa som blir danna av immunsystemet for å kjempe mot infeksjonen, og desse kryssreagerar med andre protein i kroppen. Denne kryssreaksjonen fører til at kroppen går til åtak på seg sjølv, noko som kan føre til skadane som er nemnd over. På verdsbasis tek GAS livet av meir enn 500 000 menneske årleg, og er dimed ein av dei fremste patogena i verda. Infeksjon frå gruppe A-streptokokkar blir vanlegvis diagnostisert med snøgg antigenpåvisingsmetode (RADT) eller cellekultur.
Gruppe B
S. agalactiae eller gruppe B-streptokokkar (GBS) fører til lungebetennelse og hjernehinnebetennelse hjå nyfødde og eldre, stundom med systemisk bakteremi. Dei kan òg kolonisere seg i tarmane og det kvinnelege formeiringssystemet, og aukar dimed risikoen for prematur vassavgang under svangerskap og overføring av bakterien til barnet. American College of Obstetricians and Gynecologists, American Academy of Pediatrics og Centers for Disease Control tilrår at alle kvinner mellom 35. og 37. svangerskapsveke testar seg for GBS. Kvinner som testar positivt bør behandlast med profylaktiske antibiotika fødselen, noko som vanlegvis hindrar overføring til barnet.
Denne protokollen fører til behandling av 15—20 % av gravide kvinner og førebyggjing av 65—70 % av tidlege utbrot av GBS-blodforgifting.
Gruppe D
Mange av dei tidlegare gruppe D-streptokokkane har blitt reklassifisert og plassert i slekta Enterococcus. Nokre av desse er E. faecalis, E. faecium, E. durans og E. avium. Til dømes har Streptococcus faecalis no blitt Enterococcus faecalis.
Dømer på attståande stammer i gruppe D er Streptococcus bovis og Streptococcus equinus.
Ikkje-hemolytiske streptokokkar plar ikkje å valde sjukdom. Svakt hemolytiske gruppe D β-hemolytiske streptokokkar og Listeria monocytogenes (som i røynda er ein gram-positiv basill) må ikkje forvekslast med ikkje-hemolytiske streptokokkar.
Gruppe G
Gruppe G-streptokokkar er vanlegvis, men ikkje alltid betahemolytiske. S. canis er døme på ein gruppe G-streptokokk som vanlegvis finst hjå dyr, men som òg kan føre til infeksjon hjå menneske.
Gruppe H
Gruppe H-streptokokkar valdar infeksjon i mellomstore hundar. Dei plar ikkje å føre til sjukdom hjå menneske med mindre ein har vore direkte kontakt med munnen til hunden. Den vanlegaste spreiingsmekanismen er gjennom munn-til-munn-kontakt mellom menneske og hund. Den kan òg spreiast ved at hunden til dømes sleiker handa til mennesket.
Molekylær taksonomi og fylogenetikk
Streptokokkar har blitt delt inn i seks grupper på grunnlag av deira 16S rRNA-sekvensar: S. anginosus, S. mitis, S. mutans, S. pyogenes og S. salivarius. 16S-gruppene har blitt stadfesta med genomsekvensering (sjå figur). Dei viktige patogena S. pneumoniae og S. pyogenes høyrer høvesvis til gruppene S. mitis og S. pyogenes, medan den utløysande agenten for karies, Streptococcus mutans, er basal til streptokokkgruppa.
Peder Nilsen
Peder Nilsen var ein norsk offiser, jarnbanemann, stortingsmann og statsråd for Høgre.
Streptokokkar
Genomikk
Ein har sekvensert genomet til fleire hundre artar. Dei fleste streptokokk-genoma har ein storleik på 1,8 til 2,3 Mb og kodar for mellom 1700 og 2300 protein. Nokre av dei viktigaste genoma er vist i tabellen under. Dei fire artane som er vist har ein gjennomsnittleg likskap i parvis proteinsekvens på omkring 70 %.
Peder Nilsen
Nilsen var fødd i Tønsberg, far hans var kasserar i sparebanken. Sjølv tok han eksamen ved krigsskulen 1867 og den militære høgskulen i 1871. Han var assistent og seksjonsingeniør ved anlegg på Rørosbanen, Jærbanen og Jarlsbergbanen frå 1872 til 1878. Distriktsingeniør og styrar for Hamar-Tynsetbanen 1878-93. Frå 1897 til 1911 var han overstyrar ved Hovedbanen.
Hn/Vikværsk
Vikværsk eller viksk er målføret eller dialekten sum tradisjonelt vert tala av folk frå dei ytre områdi av Oslofjorden, altso frå Østfold og Vestfold i tillegg til nedre delar av Buskerud, Akershus og Telemark (Grenland). «Vikamålet», det vil segja den tradisjonelle arbeidarklassedialekten i Oslo, vert ikkje rekna til denne gruppa, men til midtaustlandsk.
Peder Nilsen
Nilsen var statsråd og sjef for Arbeidsdepartementet frå 1893 til 1897, i regjeringar leia av Emil Stang d.e. og Francis Hagerup. I ein kort periode i 1897 var han statsråd ved Statsrådsavdelinga i Stockholm. Han var formann i ingeniørkommisjonen av 1905.
Hn/Vikværsk
Vokalar i trykkveik staving
Mange serkjenne ved vikværsk kjem fram nær ein sér korleis dei tre trykkveike norrøne vokalane i a u hev utvikla seg. Hovudregelen er sum slik:
Peder Nilsen
Han vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1893 og forfremja til kommandør av 1. klasse i 1896.
Hn/Vikværsk
Vokalar i trykkveik staving
Desse bøyingsmønstera syner det sum hev skjedd:
Peder Nilsen
Nilsen døydde 1921 på Hamar.
Mitevbreen
Mitevbreen er ein 2,9 km lang og 2,5 km brei isbre på Brabant Island i Antarktiske Arkipel i Antarktis som ligg aust for Laennecbreen. Han flyt nordaustover og ut i Hill Bay vest for Petroff Point.
Kermen Peninsula
Kermen Peninsula (Poluostrov Kermen) er ei 1,5 km lang halvøy heilt sør på Robert Island i Antarktis. Ho grensar til Micalvi Cove i nordvest og Bransfield Strait mot søraust. På austsida ligg Edwards Point på sørsida av innløpet til English Strait og sørvestsida av innløpet til Devesil Bight. Den sørvestlege halvdelen er snøfri om sommaren. Ho er kalla opp etter byen Kermen søraust i Bulgaria.
Kjelder
''
Hn/Vikværsk
Jamvekt
nær ein trykkveik a fylgde etter ei trykksterk «lett» staving (med ein kort vokal og ein kort konsonant), vart han ikkje nedsett til e i slutten av ord, men blei verande a. Detta fenomenet vert kalla jamvekt i norsk målføregransking. Jamfør ordpara nedanfor, der «I-ord» hev nedsetjing til e, av di fyrste stavingi er «tung» (ho hev lang vokal og/eller lang eller dobbel konsonant), og «II-ord» ikkje hev nedsetjing, fordi fyrste stavingi er «lett». Detta er opphavet til kløyvd infinitiv:
I utkanten av det vikværske området verkar ikkje jamvektsregelen, og ein finn 2kome og 2poːse i staden fyr 2koma og 2poːsa. Detta «utkantområdet» umfattar Grenland, Larvik og søndre Østfold.
Jamvekta påverka au trykkveik norrøn u, sum i jamvekstord tradisjonelt hev blitt uttala u og ʉ i vikværsk, men slike former hev halde seg mindre:
Namnord
I vikværsk vert alle dei tre grammatiske kjønna nytta, sum i alle andre norske målføre enn bergensk:
Karl Marthinussen
Karl Martin Marthinussen var ein norsk prest og forfattar frå Bergen. Han var biskop i Stavanger bispedømme frå 1949 til 1960.
Marthinussen, som var son til ein papirhandlar, vart cand.theol. i 1914. Frå 1916 til 1930 var han så i presteteneste ved St. Jakob kyrkje i Bergen. Deretter var han i tida 1930 til 1948 fyrst residerande kapellan og sidan sokneprest i Sandviken prestegjeld, også det i fødebyen. I 1949 tok han over som biskop i Stavanger bispedømme, ein posisjon han hadde til 1960.
Marthinussen var ein forkjempar for fråhaldssaka, ein av dei fremste i landet til å målbere edruskapsrørsla sine synspunkt i tale og skrift. Såleis mangeårig medlem av Statens Edruskapsråd.
Over ein periode på førti år skreiv Marthinussen mangel bøker og hefte, både lærebøker, diktsamlingar og eit trebandsverk om «Store menn i tankenes verden».
I lokalpolitikken engasjerte han seg for Kristeleg Folkeparti.
Bzoummar
Bzoummar eller Bzommar (arabisk بزمار) er ein landsby i Libanon. Han ligg 36 km nordaust for Beirut kring 920-950 meter ver havet. Han er ein del av Keserwan caza. Det ligg eit nonnekloster frå den armensk-katolske kyrkja i Bzoummar, som vart bygd i 1749.
Distriktet Bulqizë
Distriktet Bulqizë (albansk: Rrethi i Bulqizës) var eit distrikt i Albania. Ved ei administrasjonsreform i år 2000 vart distrikta oppløyste som administrativ eining og erstatta av større regionar. I dag inngår området i regionen Dibër. Hovudstaden i distriktet var Bulqizë.
Hakadal kyrkje
Hakadal kyrkje er ei langkyrkje nord i Nittedal kommune i Viken. Kyrkja er frå tidleg på 1600-talet, rundt 1610.
Allereie i 1393 er det omtala ei kyrkje i Hakadal. Ho kan ha stått på same staden som kyrkja av i dag, men det var ikkje same bygg. Det er ukjent korleis denne kyrkja såg ut, men ho var vigd til st. Laurentius, skytshelgen for dei fattige. Kyrkja vart truleg lagt ned på 1500-talet og vart omtala som eit aude kapell i 1598.
Kyrkja vi no ser, vart først bygd som ei låg tømmerkyrkje utan tårn eller takryttar. Kyrkjeklokkene hang frå taket inne i sjølve kyrkjeskipet. Den første utvidinga av kyrkja i 1732 la til ein takryttar til klokkene. Sjølve kyrkjetårnet kom først i 1849.
Altartavla er frå utvidinga i 1732. Ho er skoren av Johan Jørgen Schram og framstiller Jesus på krossen med oppstoda over. Kyrkja har to kyrkjeklokker. Den eine kjøpte gardeigarane i Hakadal i 1839, medan den andre er matklokka frå Ås gard.
Jan van Scorel
Jan van Scorel, var ein nederlandsk renessansemålar frå landsbyen Schoorl (Scorel) ved Alkmaar i Utrecht. Han var den fyrste nederlandske målaren som studerte i Italia, og tok med seg impulsar derifrå heim til Nederlanda.
Liv og gjerning
Scorel var elev av Willem Cornelisz i Haarlem, Jacob Cornelisz van Oostsanen i Amsterdam og Jan Gossaert i Utrecht. Sidan gjekk han i lære i Nürnberg, der han vart påverka av Albrecht Dürer.
Frå 1522 til -23 budde Scorel i Roma, anten år 1524 eller 1525 reiste han tilbake til Nederlanda. Han var den fyrste av dei viktige nederlandske målarane som gjekk i lære i Italia, og gjennom sine arbeid førte han den italienske høgrenessansen til Nederlanda. Pave Hadrian VI utnemnde Scorel til styrar for kunstsamlingane i Vatikanet. I Roma tok Scorel sterke inntrykk av Michelangelo og Rafael, særleg den sistnemnde.
Scorel arbeidde i både Alkmaar, Gent, Haarlem og til sist i Utrecht. Han brevveksla med svenskekongen Gustav Vasa, som var ute etter verk som Scorel laga. Mellom anna sende han eit madonnabilete og måla gobelengar til kongen.
Scorel døydde i Utrecht i desember 1562. Mange av verka hans vart brende under ein biletstorm i året 1566.
Idar-Oberstein
Idar-Oberstein er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Rheinland-Pfalz i Tyskland. Kommunen har 28 423 ibuarar og eit flatemål på 91,6 km². Idar-Oberstein ligg 272 meter over havet i Hunsrück.
Byen er i Tyskland kjent som smykkebyen, grunna sin sentrale plass i smykke-næringa.
Idar-Oberstein har vore garnisonsby sidan 1800-talet. Skodespelaren Bruce Willis vart fødd i Idar-Oberstein.
Annika Momrak
Annika Sveinsson Momrak er ein norsk youtubar, musikar og programleiar frå Bø i Telemark.
Bakgrunn og virke
Momrak var medlem av gruppa Unik 4 som vann MGPjr 2013 med songen «Så sur da».
Momrak er saman med Martha Leivestad og Karsten Blomvik programleiar i humorkollektivet NRK 4ETG, der dei lastar opp to videoar i veka.
Momrak deltok fyrste sesong av Ikke lov å le på hytta og Spårtsløpet på strøymetenesta VGTV.
Airliners.net
Airliners.net er ein nettstad som vart grunnlagd av svenske Johan Lundgren i 1996 som Pictures of Modern Airliners. Han vart sels til Demand Media i 2007 redesigna i 2016. På nettstaden kan ein sjå på og senda inn bilete av fly, helikopter og lufthamner, og i dag omfattar samlinga over 1 million bilete. Ein del av nettstaden er avgrensa for betalande medlemmar.
Saab Scandia
Saab 90 Scandia var eit to-motors sivilt passasjerfly, konstruert og bygd av Svenska Aeroplan Aktiebolaget (SAAB) i Linköping i Sverige.
Stab
Stab (av tysk, same opphav som stav) kan visa til:
Halleys komet
Halleys komet er ein periodisk komet namngjeven etter den engelske astronomen Edmond Halley, som fann omløpstida til kometen på midten av 1700-talet. Jolafta 1758 vart kometen oppdaga av den tyske bonden og amatørastronomen Georg Palitzsch. Halleys komet vart med det den fyrste utrekna kometen. Den nøyaktige omløpstida er 75,3 år.
Saab Scandia
Historie
Scandias konstruksjon hadde mange likskapstrekk med DC-3 som den var meint å skulla erstatta. Den mest iøynefallende som skilde dei to var at Scandia hadde nasehjul i motsetnad til DC-3 som var utstyrt med halehjul. Ut over det representerte ikkje Scandia noko store og vesentlege nytheiter mht. til kapasitet, fart og rekkjevidd. Salet gjekk treigt fordi det var eit stort overskot av rimelege brukte DC-3 frå militære overskotlager som var tilgjengelege for sivile aktørar for ein rimeleg pris.
Mohammed bin Salman
Mohammed bin Salman (arabisk محمد بن سلمان بين عبد العزيز آل سعود, Muḥammad bin Salmān bin ‘Abd al-‘Azīz Āl Su‘ūd) er kronprins av Saudi-Arabia og forsvarsministeren i landet. Han er òg sjef for det kongelege hoffet.
Halleys komet
Kometen var sist i det indre solsystemet i 1986, og vil koma att i medio 2061.
Mohammed bin Salman
Bakgrunn
Kong Salman bin Abdulaziz utnemnde sin son Mohammed bin Salman til forsvarsminister og sjef for rådet for økonomi- og utviklingsspørsmål i april 2015. Han har gjort seg kjend for sine freistnader på å modernisera Saudi-Arabia med vestlege verdiar, til dømes fekk kvinner frå og med 24. juni 2018 lov til å køyra bil. Han har eit reformvenleg syn på landet, men har samtidig leia landet inn i eit hardare autoritært regime. Han vert skildra som makta bak sin far, kong Salman.
Mohammed bin Salman vart utnemnd til kronprins i juni 2017.
Han har vore gift med prinsesse Sara bint Mashour Al Saud sidan 2008, og saman har dei fire born.
Kontroversar
Han er skulda for å skapa instabilitet i Midtausten, fordi han mellom anna set menneskerettsaktivistar i fengsel, militær intervensjon i Jemen, eskalering av den diplomatiske krisa mellom Saudi-Arabia og Qatar, og for å ha sette i gang ei ny diplomatisk krise med Libanon. I tillegg har han arrestert medlemmar av den saudiske kongefamilien i november 2017.
Han er òg skulda for for å ha gitt ordre til drapet på journalisten Jamal Ahmad Khashoggi.
Saab Scandia
Historie
Protoytypen Saab 90 (Scandia) flaug fyrste gong i november 1946. Den kunne innredes til å ta mellom 24 og 32 passaejerar. Startvekta var berekna til 11 600 kg, med ei rekkjevidd på om lag 1 000 km. Den var utstyrt med to Pratt and Whitney R-2000 motorar, hadde eit enkelt opptrekksbart nasehjul og opptrekksbart understell. Fyrste kunde var det svenske flyselskapet ABA som plasserte ein ordre på 8 fly med levering frå oktober 1950. Innan flya vart levert, hadde ABA tredd inn som samarbeidpartner i SAS, og det vart SAS som vart den formelle eigar av flya. Prototypen vart send ut på ein sals- og demonstrasjonstur til Europa og Sør-Amerika, ein tur som resulterte i eit sal av berre ytterlegare 8 fly til to brasilianske selskap: Aerovias do Brasil og VASP. Prototypen vart òg seld til Sør-Amerika som forretningsfly for eit industriføretak.
Slutten
Før SAAB hadde fått ferdigstilt dei bestilte flya fekk SAAB press på seg frå svenske styresmakter. Den kalde krigen hadde forandra situasjonen og SAAB fekk anmodning om å konstruera nye jagarfly, noko som resulterte blant anna i Saab J29 (Tunnan). Scandia-prosjektet vart lagt på is, og restrerende fly i ordreboken vart produsert hos Fokker i Nederland. Tilsaman vart det berre produsert 16 fly, kor 8 gjekk til SAS. Av desse var 6 svenskbygde og 2 bygde hos Fokker. SAS avvikla Scandiaflåten i 1957 og selde flyene til det brasilianske flyselskapet VASP i 1957.
Innan luftfarten hadde kravet til både større fly og fly utstyrt med trykk-kabin meldt seg. SAAB hadde planar om ein større versjon med trykk-kabin, eit prosjekt som vart kalla 90B, men den vart aldri realisert.
VASP hadde fem ulukker med Scandiafly og dei vart teke ut av trafikk i juli 1969.
Berre ein Scandia, PP-SQR, er verna. Den finst på eit flymuseum i Bebedouro, Brasil. Den skal vera komplett, men er utsett for vêr og vind og er i heller dårleg forfatning (sjå bilete under ekstern lenkje). I samband med sit 50-årsjubileum i 1987, gjorde SAAB eit forsøk på å kjøpa flyet tilbake, men nokre avtalte kom ikkje istand.
Scandia i SAS-flåten
Flyene vart brukt på selskapets innenlandsruter og dei interskandinaviske ruts. Då SAS 2. april 1956, som eit av dei fyrste vesteuropiske selskap, fekk fly til Moskva (via Riga)) vart ein Scandia avsett til denne ruta. På grunn av at SAS ikkje fekk løyve til å tilby større setekapasitet enn det flyet som Aeroflot brukte på same rute, ein Iljusjin Il-14, måtte ein seterad fjernast og maskina innredes for 21 passasjerar.
Spesifikasjonar
-->
Buk
Buk har fleire tydingar:
Olstadbreen
Olstadbreen er ein isbre med store bresprekker som heller ned til vestkysten av Peter I Øy kring 2 nautiske mil (3,7 km) sør for Toftebreen. Peter I Øy vart vitja av den norsk kvalskuta «Odd I» i januar 1927 og vart utforska frå «Norvegia» i februar 1929. Isbreen er kalla opp etter Ola Olstad, ein norsk zoolog som med forskjellige kvalskuter forska på Sør-Georgia i Sør-Shetlandsøyane og Antarktiske Arkipel i 1927-28.
Chloroceryle
Chloroceryle er ei slekt av isfuglar som lever innanfor alle land i Mellom-Amerika og store delar av Sør-Amerika aust for Andesfjella. Alle fire artar er klassifiserte som livskraftige, LC, av IUCN.
Skildring
Dette er isfuglar med den typiske isfuglforma, kort hale og langt kraftig rettpeikande nebb. Alle har fjørdrakt med iriserande grøn overside og mørk grønt hovud, strupe og ring mot nakken i kvitt eller oransje, og varierande grad av av raudbrun og kvit underside avhengig av art og kjønn.
Beiteteknikken er typisk for familien, dei sit på ei grein og stupdukkar direkte eller etter eit kort svev. Den litle bronseisfuglen kan snappe insekt i flukt. Den primære føda er fisk, men dei tar også krepsdyr og andre vassdyr.
Chloroceryle-isfuglane hekkar ved elvebreidder i skog eller mangrovar, og grev ein lang horisontal tunell i vertikale jordskrentar fram til reirplassen.
Alle fire artar har overlappande utbreiingsområde, og kan fiske i same vatn; likevel er vektforholdet mellom aenea, americana, inda, amazona nesten nøyaktig 1: 2: 4: 8, noko som motverkar direkte konkurranse om føda. Ringisfugl, Megaceryle torquata, ein fjernare nærskyld, finst òg på ved dei same elvene, men er dobbelt så tung som den største Chloroceryle, amazonisfugl.
May Britt Myhr
May Britt Myhr er ein norsk kjemikar og petroleumsforskar.
Gullbrandstorp
Gullbrandstorp er ein svensk tettstad i Halmstads kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 1 435 innbyggjarar. Gullbrandstorp ligg cirka 10 kilometer nord for Halmstad.
May Britt Myhr
Myhr er frå Langevåg på Sunnmøre. Ho studerte til ein cand. scient.-grad i analytisk organisk kjemi i Trondheim frå 1980 til 1985. Ho byrja å jobba i SINTEF Petroleumsforskning (dåverande IKU) i 1986, der ho blei forskingsleiar i 2000 og administrerande direktør i 2005. Ho var forskingssjef ved Seksjon for forsking og samlingar ved Naturhistorisk museum i Oslo. I 2015 vart ho instituttleiar ved Institutt for petroleumsteknologi ved Universitetet i Stavanger. Myhr blei tilsett som direktør i Noregs geologiske undersøking frå august 2018, som fyrste kvinne i stillinga.
Norsk etterretning
Etterretningstenesta
NM i turn 1982 for menn
Noregsmeisterskapen i turn 1982 for menn vart avvikla i Sandefjord helga 6.-7. novemer 1986. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.
Wil
Wil er by, ein kommune og hovudstad i valkrinsen Wil i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 571 meter over havet.
Wil er den tredje største byen i kantonen, etter St. Gallen og Rapperswil-Jona.
Afqa
Afqa eller Afka er ein landsby og kommune som ligg i Jbeil distrikt i Libanonfjella guvernement, 71 km nordaust for Beirut i Libanon.
Hall Peninsula på Snow Island
Hall Peninsula er ei lita isfri halvøypå søraustkysten av Snow Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Halvøya er forma som ei saks der nordarmen og sørarmen er høvesvis 800 og 750 meter lange. Mellom dei ligg Ivaylo Cove. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av engelske og amerikanske selfangarar.
Nittedal kyrkje
Nittedal kyrkje er ei langkyrkje frå 1869 i Nittedal kommune i Viken. Tidlegare stod det ei steinkyrkje frå mellomalderen på same staden.
Hall Peninsula på Snow Island
Halvøya er kalla opp etter kaptein Basil Hall, eit namn James Weddell opphavleg gav til Snow Island. Halvøya ligg 12,48 km nordaust for Cape Conway og 5,08 km sør-sørvest for President Head.
Oldham
Historisk har byen høyrt til Lancashire. Han vart eit viktig sentrum for tekstilproduksjon på 1800-talet, og opplevde eksplosiv vekst under den industrielle revolusjonen. I ein periode var Oldham den mest produktive staden for bomullsspinning i verda.
Afqa
I antikken vart han kalla Apheca eller Afeka, som kan tolkast som «kjelde», ligg i fjella i Libanon, kring 20 km frå den antikke byen Byblos, som framleis ligg like aust for byen Qartaba. ein av dei flottaste fossane i Midtausten ligg her, i Adoniselva (i dag kalla Abrahamelva eller Nahr Ibrahim på arabisk), som dannar Yammounesjøen, som er knytt til ei segn.
I gresk mytologi vart Adonis fødd og døydde ved foten av fossen i Afqa. Ruinane av det hylla tempelet til Afrodite Afakitis— Afrodite-guden som var særeigen for denne staden— ligg der. Sir Richard Francis Burton og Sir James Frazer tileignar òg tempelet i Afqa til Astarte eller Ishtar (Astoreth). Afqa ligg mellom Baalbek og Byblos, og peikar mot solnedgang ved sommarsolkverv i Middelhavet. Det er frå Byblos at segna vart fortalt om ei mytisk ark som kom til lands med leivningane etter Osiris. Arka vart sitjande fast i ei myr fram til Isis fann ho og bar ho attende til Egypt.
Skildring
Fossen i Afqa er kjelda til Adoniselva og flyt over ei 200 meter høg klippe som dannar eit enormt, naturleg amfiteater. Elva spring ut frå ei stor kalksteinsgrotte i klippeveggen med smeltevatn frå fjella.
Det låg eit stort og gammalt tempel her, der rituell prostitusjon vart praktisert fram til Konstantin si tid. Sir James Frazer meiner det var kong Cinyras som bygde tempelet, som var sagt å ha grunnlagd det for Afrodite. Det vart påbygd i hellenistisk tid av keisar Konstantin den store på 300-talet, og vart delvis bygd om av den seinare keisaren, Julian den fråfalne. Staden vart til slutt frå flytta under regjeringstida til Theodosius I. Massive blokker og fine søyler av syenitt markerer staden på ein terrase som vender mot kjelda til elva. Ruinane av ein romersk akvedukt som førte vatn frå Adoniselva til innbyggjarane i Jebail.
Edward Robinson og Eli Smith slo leir ved staden i 1852 og skreiv berre «formlause ruinar» og vanskane med å transportere to massive søyler av syneitt-granitt. Sir James Frazer skildra landsbyen ved Afqa i boka hans frå 1922, The Golden Bough som
Gullbranna
Gullbranna er ein svensk tettstad i Halmstads kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 727 innbyggjarar.
Madness av Ívi Adámou
«Madness» er ein singel av den kypriotiske songaren Ívi Adámou og den greske songaren Dimitris Domakos. Det er den engelske versjonen av «Fyge», ein greskspråkleg song frå det fyrste studioalbumet hennar, San éna óneiro.
Columnar Valley
Columnar Valley er ein dal som går nordvest mellom The Handle og Table Mountain nordvest i Royal Society Range i Victoria Land. Han vart skildrande namngjeven av Alan Sherwood, som var feltleiar for New Zealand Geological Survey i området i 1987–88, etter søylene av doleritt som dannar dalveggane.
Blomestand
Blomsterstand eller blomestand er ein plantedel som ber fleire blomar på ein eller fleire stilkar. Blomane i ein blomestand opnar seg sjeldan samtidig. Dette gjer at plante får eit lengre tidsrom der pollinering er mogleg.
Typar
Oppbygginga av blomestanden er viktig for å skilja ulike plantar taksonomisk, og det er en rekke betegnelser på ulike blomsterstandar.
Monika Fagerholm
Monika Fagerholm er ein finlandsksvensk forfattar.
Fagerholm debuterte som forfattar med novellesamlinga Sham i 1987 og fekk gjennombrotet sitt med romanen Underbara kvinnor vid vatten i 1994.
Ho mottok Nordisk Råds litteraturpris 2020 for romanen Vem dödade bambi? som har seksuell vold som tema.
Monika Fagerholm er utdanna psykolog og kandidat i litteratur frå Helsingfors universitet i 1987. Ho har også arbeida som omsetjar og som medredaktør på KLO, eit litteraturtidsskrift for unge. I dag er ho busett i den finske byen Ekenäs.
Cartwright Valley
Cartwright Valley er ein hengedal som for det meste er isfri, aust for Mount Aeolus i Olympus Range i Victoria Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (1997) etter Keros Cartwright i Illinois State Geological Survey, som forskar på hydrogeologi med Henry Harris i Victoria Valley, Wright Valley og Taylor Valley under Dry Valley Drilling Project 1973–74, 1974–75 og 1975–76.
Filariasis
Filariasis er ein type tropesjukdommar forårsaka av visse parasittiske rundormar kalla filariar. Sjukdommen kan skada lymfesystemet og føra til skader og misdanningar, som forstørra kroppsdelar (elefantiasis eller elefantsjuke) eller blinde (elveblinde eller onchocerciasis).
Ein finn særleg sjukdommen i tropiske og subtropiske delar av Afrika og Asia, men også i Sør-Amerika og Stillehavsområdet. Verdsorganisasjonen for helse (WHO) vedtok eit mål om å utrydda sjukdommen i 1997.
Infeksjon
Tre typar rundorm kan føra til lymfatisk filariasis: Wuchereria bancrofti, Brugia malayi og Brugia timori. W. bancrofti står for rundt 90 % av tilfella. B. malayi står for dei fleste andre.
Loa loa, Mansonella streptocerca og Onchocerca volvulus fører til underhudsfilariasis, som kan angripa huda eller auga.
Mansonella perstans og Mansonella ozzardi fører til filariasis i den serøse hinna i magen. Andre parasittar kan råka dyr og føra til eigne sjukdommar hjå dei.
Ulike blodsugande insekt er mellomvertar for filariane, og kan føra smitten frå menneske til menneske. Menneske blir smitta gjennom å bli bitne. Filarielarvane finn vegen frå huda til blod- eller lymfesystemet, der dei sirkulerer rundt, ofte berre om natta. Vaksne ormar held til i bindevev og lymfesystemet. Dei har ein gjennomsnittleg levealder på 6-8 år. Det er som regel barn som blir infisert.
Sjukdomsforløp
Tida frå ein blir infisert til sjukdom bryt ut kan vera frå 8-16 månader eller lengre. Tidlege symptom på filariasis kan vera hovne lymfeknutar og feber (filariefeber). Mange pasientar viser ikkje ytre symptom, men vil likevel få lymfe- og nyreskader og eit svekka immunforsvar.
Akutte betennelsesreaksjonar, anten som imunnsvar mot infeksjonen eller gjennom andre infeksjonar som følgje av at immunforsvaret er blitt svekka, er vanlege i alle former for filariasis.
Filariane kan stoppa til lymfekara. Dette kan føra til kroniske tilstandar som lymfødem, heving gjennom opphoping av lymfevæske.
Eit svært tydeleg og misdannande symptom er forstørring av føter, underliv eller bryst saman med at huda blir tjukk og grov - som den på ein elefant. Denne tilstanden blir kalla elefantiasis eller elefantsjuke. Han kan vera funksjonshemmande og sosialt stigmatiserande.
Ein annan skade som kan koma av filariasis er elveblinde. Her blir auga skadde ved at larvar også invaderer auga. Immunreaksjonen kan øydeleggja vevet slik at pasienten blir blind. Denne forma for filariasis synest i form av kular under huda. Pasientar kan også oppleva misfarging av huda og ei intens kløe.
Filaria kan også ramma lungene, ein tilstand kjend som tropisk pulmonal eosinofili. Her kan pasienten ha nattlege hosteanfall, hvesing, vera tungpusta og ha sparsomt med slim og låg feber. Ved dette høvet lever parasittane i lungene, ikkje i blodet.
Diagnose
Ein kan påvisa mikrofliariar (larvar) 6-12 månader etter ein infeksjon. Parasittane kan påvisast gjennom mikroskoptesting av blodet, helst teke om natta, eller gjennom ultarlyd. Ein kan også testa blodet for antistoff mot filariane.
Behandling og førebygging
Filariane kan stoppast med fire ulike medikament: Diethylkarbamazin og albendazol, som verker sakte, og dei hurtigverkande diethylkarbamazin og ivermectin. Medikamenta har liten effekt på vaksne larvar, men hindrar vidare spreiing av larvar i kroppen.
Ved å behandla alle i utsette grupper over fleire år kan ein bli kvitt sjukdommen heilt frå desse gruppene. Behandlinga må typisk gå over fire til seks år. Andre tiltak kan vera å redusera talet på smitteberande mygg og bruka myggspray og myggnetting.
Misdanningane som følgjer filariasis kan ikkje behandlast med lækjemiddel, og er i mange tilfelle permanente. Nokre av dei kan behandlast kirurgisk, som forstørra skrotum. Betennelsespisodar kan hjelpast gjennom å heva råka område, gjera øvingar og elles vaska og stella huda.
Utbreiing
Over 120 millionar menneske er smitta av filariasis i verda. Rundt 1,4 milliardar menneske i 73 land er rekna som utsette for smitte. 80 % av dei finst i dei ti landa Bangladesh, Burma, Den demokratiske republikken Kongo, Etiopia, Filippinane, India, Indonesia, Nepal, Nigeria og Tanzania.
I 2000 starta WHO eit utryddingsprogram mot sjukdommen, Global Programme to Eliminate Lymphatic Filariasis (GPELF). I 2012 hadde 56 land teke del i programmet. 13 av dei hadde så godt som utrydda sjukdommen gjennom massive medisineringsprogram, og gått over til overvåking mot nye utbrot. Målet til programmet er å utrydda filariasis innan 2020.
Saturn IB
Saturn IB var ein amerikansk bererakett som vart nytta i Apollo-programmet. Den var ein oppgradert utgåve av Saturn I-raketten med eit kraftigare trinn to: S-IVB. I motsetning til Saturn I, hadde Saturn IB nok kraft til å sende ein Apollo kommando-/servicemodul og månelandar i bane rundt jorda. Dette gjorde raketten verdifull i testinga av Apollofartøya medan den større Saturn V raketten framleis var under utvikling. Seinare vart Saturn IB brukt til dei bemanna Skylab-ferdene og Apollo-Soyouz-prosjektet.
Austersjøflåten
Austersjøflåten (russisk Два́жды Краснознамённый Балти́йский фло́т - to gångar Raude Fane baltiske flåte ) er ei operasjonell-strategisk militær eining i den russiske marinen i Austersjøen, som ein del av Vestre militærdistrikt.
Filariasis
Utbreiing
I 2013 blei Colombia erklært fritt for elveblinde av WHO, og i 2014 følgde Colombia.
Austersjøflåten
Flåten er eit reiskap for trygging av russiske militære interesser i Austersjøen, og har naudsynte ressursar til dette - balansert  med ei blanding av overflateskip, undervassbåtar, landstyrkar med kystforsvar, flyvåpen og luftforsvar og forsyningsapparat til desse. Alle desse styrkane er klare til å løyse pålagde oppgåver på kort varsel.
Pastrabreen
Pastrabreen er ein 4,8 km lang og 2 km brei isbre sentralt på Trinity Island i Antarktiske Arkipel i Antarktis. Han flyt nordover og ut i Milburn Bay.
Austersjøflåten
Flåtestaben er i Kaliningrad og er mellom anna samansett av:
Pastrabreen
Isbreen er kalla opp etter busetnaden Pastra vest i Bulgaria.
Cornelius Enge
Cornelius Lind Benjaminsson Enge var ein norsk gardbrukar, handelsstyrar, postopnar og politikar frå Vik i Helgeland. Han var stortingsmann for Arbeidarpartiet i tida 1928-36. Jonas Enge var son hans, Ludvig Enge eit syskenbarn.
I Vik var Enge medlem av heradsstyret frå 1891. Straks han kom heim frå USA, melde han seg inn i Arbeidarpartiet og var i fleire år partiet sin krinsformann i Sør-Helgeland. Frå 1919 var han ordførar i Vik, attvald fleire gongar. Ei tid sat han då i fylkesutvalet i Nordland. Elles var han til ulike tider medlem i skulestyret, fattigstyret, likningsnemnda og forliksrådet.
Frå valet i 1927 til 1936 representerte Enge Nordland fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget i tre samfulle valbolkar: 1928–30, 1931–33 og 1934–36. På Stortinget var han i kvar si treårsperiode medlem i høvesvis Næringskomite nr 2, Helsekomiteen og Post-, telegraf- og kystfartskomiteen.
Artisten Sval
Sval Rosenløw Eeg er ein norsk songar som brukar artistnamnet Sval. Sval vann Melodi Grand Prix junior i 2011 med songen «Trenger deg», som handlar om venskap.
Våren 2014 kom hennar fyrste singel etter Melodi Grand Prix junior. Sidan har ho gjeve ut fleire singlar.
Sval albumdebuterte i februar 2016 med Mellom oss.
Sval er dotter av forfattaren Harald Rosenløw Eeg.
Indre Herøy kyrkje
Indre Herøy kyrkje er ei langkyrkje frå 1916 i Tjørvåg i Herøy kommune på Sunnmøre. Det året vart Indre Herøy sokn utskilt frå Herøy sokn. Den gamle kyrkja på Herøya vart riven. Dei to korte tverrarmane på tårnet gjev kyrkja ein vestfront og den minner også om krosskyrkje.
Indre Herøy kyrkje er i tre og har 375 sitjeplasser.
Altertavla er måla av Even Ulving. Ramma er skoren og måla av Arne Kinsarvik. Ho er frå 1921.
Lillestrøm kyrkje
Lillestrøm kyrkje er ei kyrkje frå 1935 i Lillestrøm kommune i Viken fylke. Sjølve kyrkjesalen er som ein funkisbasilika, og bygningskomplekset inneheld òg ei rekkje andre rom.
Land of the Free
«Land of the Free» er nasjonalsongen i Belize. Han blei skriven av Samuel Alfred Haynes til musikk av Selwyn Walford. Songen er frå 1963. Han ble offisielt anerkjend som nasjonalsong i 1981, då Belize fekk sjølvstende frå Storbritannia.
Tekst
(Første verset) O, land of the free by the carib Sea,
our manhood we pledge to thy liberty!
No tyrants here linger, despots must flee
This tranquil haven of democracy
The blood of our sires which hallows the sod,
Brought freedom from slavery oppression's rod,
By the might of truth and the grace of God.
NM i turn 1983 for kvinner
Noregsmeisterskapen i turn 1983 for kvinner vart arrangert i Skedsmo helga 17.-18. september 1983. Deltakarane tevla i åttekamp etter obligatoriske og sjølvvalde program i dei fire ordinære øvingane; bom, frittståande, hopp og skranke.
Åttekamp
<br style="clear:both;" />
Buddy Holly av Buddy Holly
Somme av nyutgjevingane inneheld songar frå dei neste singlane til Holly, «Early in the Morning» med B-sida «Now We're One», og «Take Your Time», B-sida til singelen «Rave On».
Salslister
Singel
Gustav Martinsen
Gustav Martinsen var ein norsk forretnings- og industrimann, politikar Høgre frå Drammen, der faren var handelsmann.
Martinsen arbeidde i faren sin handel i Drammen. I 1870 starta han eiga forretning i heimbyen, som han i 1873 utvida til grossisthandel. Han flytta i 1884 til Kristiania, der han saman med Ole Amundsen grunnla Bjølsen Valsemølle. Frå 1885 var han dagleg leiar for verksemda.
1900-02 var Martinsen varaordførar i Kristiania, frå 1905 var han formann i Noregs Bank sitt forstandarskap. Elles formann i Brukseiernes landsforening, Akerselvens brukseierforening og av Norsk mølleforening.
Martinsen sat to periodar på Stortinget for Høgre frå valkrinsen som omfatta byane Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger; 1901–03 og 1904–06. Han var medlem av budsjettkomiteen 1900-06 og av Lagtinget 1903-06. I 1903 var han med i Stortinget sin deputasjon til opninga av Ofotbanen, og i 1905 var han medlem av spesialkomiteen.
Balder Brygg
Balder Brygg er eit mikrobryggjeri i Leikanger i Sogndal kommune. Det byrja ølproduksjonen i 2012. Verksemda trekk linjer tilbake til vestnorsk heimebryggartradisjon samtidig som dei også lagar lagerøl.
Øl laga med tradisjonelle bryggemetodar og overgjæring (ale) er Gammal-Ole, som liknar engelske old ale-typar, og Bergen Pale Ale, eit pale ale som minner om IPA. Undergjæra lagerøl er Sognapils, Sognapils Extra, Vårøl, Julebukk, Turken, Kjedlarpils og Eplepils.
Bryggjeriet bruker Baldersteinen som motiv på flaskeetikettane.
Richard With
Richard Bernhard With var ein norsk forretningsmann, skipper og stortingsmann. Han har fått tilnamnet Hurtigrutas far.
Liv og gjerning
With vart fødd i Tromsø og var son til ein skipper, som seinare vart fyrforvaltar. Sjølv gjekk han den «lærde» skulen i Tromsø og tok styrmannseksamen i Trondheim i 1864. Deretter var han sjømann i utanriksfart, før han gjennom firmaet «With & Kiil» på Andenes i 1875 overtok handelsstaden Risøyhamn på Andøya. Allereie året etter gjekk firmaet konkurs, men han kunne halde fram drifta gjennom eit nytt firma.
Gjennom handelsverksemda vart han kjend med behovet for betre transport, og vart ein pådrivar i etableringa av Vesteraalens Dampskibsselskab i 1881. Dei to fyrste åra var han sjølv kaptein på selskapet sitt dampskip «Vesteraalen», deretter var han kontorsjef og seinare direktør i selskapet. Han sikra selskapet konsesjon på å drive heilårsrute langs norskekysten (Hurtigruta) med eit statstilskot på 70 000 kroner, og var i 1893 sjølv kaptein på den fyrste hurtigruteturen. Dampskipsselskapet leia han fram til 1909.
With var i perioden 1910-12 stortingsmann for Frisinna Venstre. Han representerte Vesteraalen krins i Nordland og var medlem av vegkomiteen, samt i 1910 av den utvida justiskomiteen. Tidlegare hadde han arbeidd med å utbetre den grunne farleia mellom Andøya og Hinnøya og klarte å få midlar til ei lita utdjuping av Risøyrenna. Som stortingsmann fekk han gjennomslag for løyvingar til den store mudringa i Risøyrenna, eit arbeid som vart avslutta i 1922.
Rundt 1910 var With sentral i etableringa av Den Norske Amerikalinje, der han også sat i styret fram til 1913. Han var også delaktig i stiftinga av Lofotens og Vesteraalens turistforening.
Prisar og utmerkingar
Han vart tildelt St. Olavs Orden i 1895, og i 1912 fekk han Petter Dass-medaljen.
Familie og død
With var gift med Oline Sophie Wennberg (1844–1878) og seinare med syster hennar, Augusta Septimia Wennberg (1847–1938). Han var mellom anna far til Nanna With (1874–1965).
With døydde i Oslo i 1930, der han hadde budd sidan han vart stortingsmann.
Gullringen
Gullringen er ein svensk tettstad i Vimmerby kommun i fylket Kalmar län i landskapet Småland. I 2006 hadde tettstaden 974 innbyggjarar.
Gullringen ligg cirka 20 kilometer nord for Vimmerby.
Åsa Linderborg
Åsa Natacha Linderborg er ein svensk historikar, forfattar, kulturskribent og kulturredaktør.
Biografi
Linderborg er oppvaksen i Västerås som dotter av metallarbeid Leif Boris Andersson og Tanja Linderborg. Mora var riksdagsrepresentant for Vänsterpartiet gjennom fleire periodar. Då Åsa var fire år gammal, i 1972, vart ho overlaten til faren sin.
Ho vart med i Vänsterpartiet Kommunisterna som tolvåring i 1980 og året etterpå i Kommunistisk Ungdom. I 1987 vart ho ombodsmann for Kommunistisk Ungdom i Mälardalen. Linderborg har i det siste òg hatt lokale tillitsoppdrag for Vänsterpartiet i Uppsala kommune.
Linderborg tok filosofisk doktorgradeksamen ved historisk institutt ved Uppsala universitet i 2001 med avhandlinga: Socialdemokraterna skriver historia: Historieskrivning som ideologisk maktressurs, om dei svenske sosialdemokratane si historieskrivning.
Linderborg var ein sterk kritikar av invasjonen av Irak i 2003 og av at av koalisjonsstyrkane vart ståande i landet. Ho har halde fram med å uttrykkja støtte for dei irakiske opprørarane, som ho vurderer som ei legal motstandsrørsle.
10. juli 2007 var ho sommarpratar i Sveriges Radio P1.
I 2007 kom Linderborgs første skjønnlitterære bok, ei sjølvbiografisk barndomsskildring, ut: Mig äger ingen (Norsk tittel: Meg eier ingen). Boka, som krinsar rundt oppveksten til Lindeborg i Västerås med ein alkoholisert far, fekk stor merksemd og vart nominert til Augustpriset. Det förste året selde boka i 270.000 eksemplar, og ho vart filmatisert i 2013.
Linderborg vart i 2009 kulturredaktør i avisa Aftonbladet.
I 2020 gav Linderborg ut boka ''Året med 13 månader. En dagbok'', som er ei dagbok der ho både skriv om privatlivet sitt og reflekterer over #metoo-bølgja, som ho vurderte frå posisjonen sin som kulturredaktør i Aftonbladet. Ho uttrykkjer kritikk mot #metoo-rørsla, som ho meiner var prega av eit flokkinstinkt der presseetikk og redaksjonell leiing forsvann.