cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hepatitt B
Diagnostikk
2.	HBeAg: Eit antigen som er knytt til HBcAg. Det oppstår ved kløyving av pre-corproteinet (dette vert koda av eit område av genomet som ligg «oppstraums» for det som kodar for gen C). På grunn av eit sterkt samband mellom førekomsten av HBeAg, HBV-DNA og DNA-polymerase er HBeAg ein serummarkør for virusreplikasjon og smitterisk. Om HBeAg framleis er positivt 8 – 10 veker etter att dei kliniske symptoma har lagt seg, er det truleg at pasienten vert virusberar og får ein kronisk hepatitt.
Testar for HBsAg og HBeAg er positive i akutt sjukdomsstadium og vert negative når infeksjonen lækjer. I staden vert testar for tilsvarande antikroppar positive:
Olav Groven
Olav Groven,, var ein kjend spelemann frå Eidsborg sokn i Lårdal i Telemark; i dag Tokke kommune. Han var ein eldre bror av komponisten og spelemannen Eivind Groven.
Heimemiljøet
Av dei som vanka på Groven, lyt ein og nemne Olav Tveito frå Vinje. Han hadde oftast fela med seg. Spela gjorde òg tenestguten Johan Høgli. Då Olav var ti år gamal, lurde han seg til å låne fela hans Johan medan denne var ute etter høy. Faren vart var dette, og kjøpte fele til guten.
Fremste førebiletet hans Olav var vel spelemannen Eilev Smedal frå Seljord. Han heldt konsert i Vinje i 1910 då Olav var femten år gamal. Seinare møttest dei att i 1928, og Olav meinte at Eilev var den beste spelemannen han hadde høyrt nokon gong.
I vaksen alder la Olav seg mykje etter spelet frå dei midtre Telemarksbygdene, og råka mellom andre Torkjell Haugerud og Gunnulv Borgen, Høye Kvåle og Kjetil Flatin, dei siste to frå Seljord.
Olav forma òg om på slåttar han hadde lært. Han var ein fantasirik spelemann. Men det er berre ein slått han skal ha laga, Olav Groven minne. Olav lika godt dei store, utbygde skåtteformene. Når Eivind Groven gjekk etter dei eldre formene og ville skrive dei ned, kunne Olav seia: «Dette er ikkje noko å hava!» Olav lærte heller aldri notar, men tok, som vanleg var, slåttane på øyra. Eivind var ofte mellommann når Olav lærde seg nytt, vert det fortalt. Olav spela og slåttar som Eivind hadde gjort.
Olav Groven deltok første gong på kappleik i 1918, og vart nr. 2 på lista etter vinnaren Kjetil Flatin. Seinare var han årvisst med på kappleikar.
Ekteskap, born og tidleg død
I 1922 gifte Olav seg med Margit Hylland frå Vinje. Dei slo seg ned på Nesland, og Olav fekk seg krambu på staden. Det vart vel so som so med handelen, for om det kom spelemenn på vitjing, stengde han bua med skiltet: «Bui er stengd. I dag spilar me.» Olav og Margit fekk tre søner på stutt tid, Johans (f. 26.mai 1922), Einar [f. 9.januar 1924) og Magne (f. 14.august 1925). I 1925, då den yngste sonen var tre månader, døydde mora brått av blodpropp.
Olav og Margit hadde på den tid flutt attende til Groven. Olav var alt då merkt av sjukdom. Han sleit med tæring i fire år før han døydde, 33 år gamal. Han er gravlagd attmed kona si på Nesland kyrkjegard.
Mange sytte over tapet av Olav. Ikkje berre hadde Telemark mist ein gåverik spelemann, men tre små gutar hadde mist båe foreldra på få år. Dei tre sønene voks opp på Groven hjå besteforeldra som var i 60-åra då foreldra fall frå.
Røstadfela og spelet etter Olav
Broren Eivind ervde den gjævaste fela etter Olav, eit godt, men krevjande instrument. Ho er laga av Gunnar Røstad. Dei fleste opptaka som finst av Eivind Grovens spel, er med den fela. Han hadde ho frå 1929 til han døydde i 1977. I dag er det sonesonen av Olav som har fela, Olav Groven d.y. i Vinje. Det finst og andre feler etter Olav Groven.
Spelet etter Olav Groven vart teke vare på av Eivind Groven og av spelemannen Eivind Mo frå Seljord (fødd på Rauland). Han hadde vore mykje i lag med Olav. Frå Eivind Mo veit me mellom anna at Olav spela meir dur-prega enn Eivind, som tok vare på avvikande tonalitet og meir gamalvoren spelestil.
Hardingfeleverket har trykt opp 26 slåttenedskrifter etter Olav Groven. Slåttar etter Olav og Eivind Groven kan ein m.a. høyra på Lp plate med Eivind Groven, Med hardingfele og seljefløyte på gamle og nye vegar, og CD-en "Urjen" med lyrikaren og spelemannen Stein Versto.
På Eidsborg bygdetun er det sett opp ei støtte over kunstnarbrørne Eivind og Olav Groven. Relieffet er laga av Kari Buen.
Hepatitt B
Diagnostikk
3.	Anti-HBs: Antikroppar mot yteantigenet HBsAg. Denne markøren vert positiv under eller stutt tid etter den akutte sjukdomsfasen. Anti-HBs kan nøytralisera HBV og verna mot HBV-infeksjon. Som prov på immunitet etter gjennomgått infeksjon kan anti-HBs sidan i 80% påvisast i låg titer resten av livet. Påviseleg anti-HBs som einaste positive serummarkør tyder på antikroppsdaning etter vaksinasjon mot HBV. Ved kronisk hepatitt B er testar for anti-HBs negative.
4.	Anti-HBe: Antikroppar mot smitteriskmarkøren HBeAg. Finst i serum når HBeAg minkar. Førekomst av anti-HBe er såleis teikn på at sjukdomen har kulminert og at titeren for infeksjonsmarkørane kjem til å minka om nokre veker til månader.
5.	Anti-HBc (total): Antikroppar mot kjerneantigenet HBcAg. Anti-HBc er det fyrste teiknet på immunforsvar og kan påvisast samtidig med HBsAg og HBeAg når den sjuke tek til å få symptom og høge transaminaseverde. Anti-HBc kan påvisast etter at testar for HBsAg og HBeAg har vorte negative og innan ein målbar produksjon av anti-HBs og anti-HBe har kome i gang. I dette «gapet», eller «vindaugsfasen» som denne fasen tidlegare vart kalla, kan anti-HBc (total) vera den einaste påviselege serummarkøren.
6.    Anti-HBc IgM: IgM-antikroppar mot HBcAg. Inngår i anti-HBc total. Titeren for anti-HBc IgM minkar når infeksjonen lækjer og brukar ikkje kunna påvisast etter nokre veker til månader. Påviseleg anti-HBc IgM tyder på akutt eller nyleg gjennomgått HBV-infeksjon.
[[Fil:Ground glass hepatocytes high mag cropped.jpg|mini|Leverbiopsi etter kronisk hepatitt B.
]]
Kronisk hepatitt B
Ved kronisk hepatitt B persisterar HBsAg definisjonsmessig > 6 mån. Risken for kronisk infeksjon er aldersrelatert. Ved smitte i vaksen alder er risken < 5%, hjå born opp til 6 års alder om lag 30%, og hjå nyfødde (peri- eller postnatal infeksjon) er risken så høg som 80 - 90%. Hemodialysepasientar, personar med medfødde eller påførte immundefektar (t.d. HIV), lymfoproliferative sjukdomar eller som står på immunsupprimerande behandling har òg større risk for å få ein kronisk HBV-infeksjon.
Kronisk hepatitt B kan gjennomgå ulike fasar:
Immuntoleransefase. I den fyrste fasen er det positivt HBeAg, store virusmengder, normale transaminaseverde og ingen eller linn leverinflammasjon. Det er fyrst og fremst dei med perinatal infeksjon og infeksjon i dei fyrste barneåra som gjennomgår ein slik fase. Meir sjeldan kan ein òg sjå same fasen hjå personar som vert infiserte i ungdomsåra eller i vaksen alder og seinare får kronisk hepatitt B. Enda om virusmengdene er store, kan det sjå ut som om skort på kliniske symptom og blodkjemiske teikn på leversjukdom i denne fasen kan tilskrivast immuntoleranse mot HBeAg. I eksperiment på dyr er det i alle fall haldepunkt for at overføring av HBeAg gjennom placenta spesifikt kan minska den evna dei cytotoksiske T-cellene har til å løysa opp infiserte hepatocyttar. Hypotesen vert stødd av at infiserte born til HBeAg-negative mødrer ser ut til å ha ein sterkare tendens til å få symptomatisk og til og med fulminant HBV-infeksjon.
Immunklareringsfase. Etter fleire tiår kjem ein immunreaktiv fase med linne til sterke teikn på leverinflammasjon. I denne fasen startar leverskaden. HBeAg er positivt. Enda om virusreplikasjonen held fram, er virusmengdene i immunklareringsfasen lågare enn i immuntoleransfasen der immunhemming knappast finst. Histologisk er det både aktiv leverinflammasjon og fibrose. Ofte får vi fluktuerande verde for både virusmengder og transaminasar. Etter periodar med mindre replikasjon og lågare transaminaseverde kan vi sjå reaktivering med både oppbløming av symptom som ikterus og høge transaminaseverde. Som oftast er slike «flare ups» asymptomatiske, men av til kan vi få symptom som ved akutt og til og med fulminant hepatitt.
Fagernut Vaktarbustad
Stiftinga Rallarmuseet leigde Fagernut frå 1992. I 1997 kjøpte dei vaktarbustaden av Noregs statsbaner. Sidan 1992 har Rallarmuseet drive rallarkafe og utstilling i sommarsesongen.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Grammatikk i prærie-cree-språket. Det algonkinske prærie-cree-språket (endonym ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ nēhiyawēwin), som blir tala av 34 000 menneske i Alberta, Saskatchewan, Manitoba og Northwest Territories i Canada og 100 i Montana i USA, blir rekna som ein dialekt i dialektkjeda cree-montagnais-naskapi. Framstillinga av grammatikken er delt i to hovuddelar, morfologi og syntaks.
Fagernut Vaktarbustad
Fagernut Vaktarbustad vart i 2002 freda av Riksantikvaren.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Morfologi
Prærie-cree-språket, som andre algonkinske språk, har ein omfattande morfologi, og kan karakteriserast som sterkt syntetisk – eller som polysyntetisk. Språket har tre ordklassar som blir bøygde: substantiv, pronomen og verb. Her skal vi sjå på delar av bøyinga.
Substantiv
Substantiva i prærie-cree har to genus, og dei blir primært bøygde i desse grammatiske kategoriane:
Genus
Substantiva i prærie-cree høyrer til eitt av to genus, animatum og inanimatum. Til animatum høyrer typisk substantiv som viser til ånder, menneske, dyr, tre og nokre planter og til inanimatum høyrer typisk substantiv som viser til daude ting (ting utan liv), men også nokre planter. Mellom anna er desse substantiva animate:
Hepatitt B
Kronisk hepatitt B
Immunologisk overvakingsfase. Etter nokre månader til år får dei fleste pasientane serokonversjon av HBeAg til anti-HBe. Slik serokonvertering ser ein årleg hjå 8 – 15% av pasientane. Infeksjon i vaksen alder og høge transaminaseverde gjev størst konverteringsgrad, truleg som teikn på eit sterkare immunsvar. Fleirtalet vert stabile HBsAg-berarar med låg virusreplikasjon og låge til normale transaminaseverde. Histologisk ser ein minimal til linn hepatitt med fibrose i skiftande grad. Pasientar med uttala leveskade innan dei vart negative for HBeAg kan få ein inaktiv cirrhose. For mange pasientar kan dette stadiet vara i fleire år. Prognosen er som oftast god, særleg for dei som kom inn i overvakingsfasen tidleg under sjukdomen. Likevel kan det i periodar koma til reaktivering av infeksjonen, anten spontan eller i samband med immunmodulerande behandling. Kvart år får drygt 2% levercirrhose, fyrst og fremst dei med mange og alvorlege hepatittepisodar. Kronisk hepatitt B gjev ein årleg risk for leverkreft på 1%. Denne risken minkar til 0,1% hjå asymptomatiske pasientar. Ved cirrhose aukar derimot den årlege risken til 3 – 10%. Risken for at personar med kronisk hepatitt B på grunn av smitte i barndomen etter 30 – 50 år skal gå bort i leverkreft eller cirrhose er om lag 25%. Ved HBeAg negativ, kronisk hepatitt B er ein ofte tvungen til fleire prøvetakingar under 6 – 12 månaders tid innan ein inaktiv hepatitt skal kunna skiljast frå ein prosess med tendens reaktivering.
Reaktiveringsfase. Tidlegare vart negative testar for HBsAg tekne som teikn på avslutta eller sterkt nedtrappa virusreplikasjon, men det syner seg at opp til 1/3 av kroniske, inaktive HBsAg-berarar får reaktivering med store virusmengder utan seroreversjon til HBeAg. På grunn av pre-coremutasjonar vert ikkje HBeAg syntetisert, og utan HBeAg minkar induksjonen av HBeAg-spesifikk T-celleaktivitet. Når immunsystemet har trykt ned villvirus kan HBeAg-negative mutantar dominera. Ulike genotypar har ulik mutasjonstendens. HBeAg negativ, kronisk hepatitt B er ei viktig hepatittform. Reaktiveringsfasen kan koma både spontant og i samband med immunsupprimerande behandling. Prognosen er på sikt dårlegare enn for dei med positivt HBeAg. Tilstanden lækjer sjeldan spontant. Årleg får 8 – 10% levercirrhose. Denne reaktiveringstypen ser fyrst og fremst ut til å vera vanleg i midhavsområdet, men rapportar har òg kome frå asiatiske land.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Genus
Skiljet mellom dei to genusa kjem fram på fleire måtar. For det fyrste viser det seg i forma på pronomena og verba som står i grammatiske relasjonar til substantiva, og for det andre viser det seg i bøyinga av substantiva sjølve.
Possessiv
Substantiva kan ha affiks som viser til eigaren eller eigarane, som i desse døma (bindestrekane er ikkje med i ortografien, dei er sette inn for å vise den morfologiske oppbygnaden av orda):
Hepatitt B
Kronisk hepatitt B
Okkult HBV-infeksjon. Nyare amplifikasjonsmetodar med betre sensitivitet har gjort det klart at små mengder HBV kan persistera i lang tid. Det kan røra seg om sekundære langtidsresultat etter akutt, subklinisk hepatitt som etter alt å døma hadde lækt. Omkring 1/3 av tilfella er rapporterte frå pasientar med kronisk hepatitt C. Dyremodellar med andre hepadnavirus syner at små smittedosar òg kan vera årsak til primære, okkulte infeksjonar utan påviseleg leversjukdom. Det er ikkje heilt klart korleis omgrepet okkult HBV-infeksjon bør definerast. Testar for HBsAg skal alltid vera negative, men ulike forfattarar ser ut til å ha sprikande oppfatningar om anti-HBc og anti-HBs. Okkulte infeksjonar kan aktiverast/reaktiverast av immunsupprimerande behandling, hematologisk malignitet og t.d. HIV-infeksjon. Ved organdonasjon kan smitte overførast til immunsupprimerte motakarar.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Possessiv
Skiljet mellom o-maskisin 'mokkasinen hennar/hans (proks.)' o-maskisin-iyiw 'mokkasinen hennar/hans (obv.)' gjeld obviasjon ved possessor. Det er nærmare forklart i avsnittet Syntaks nedanfor.
Skiljet mellom 'vårt (inkl.)' og 'vårt (eksl.)' i til dømes kit-akohp-inaw 'teppet vårt (inkl.)' og nit-akoph-inān 'teppet vårt (eksl.)' er at ved 'vårt (inkl.)' er tilhøyraren eller tilhøyrarane inkluderte, medan ved 'vårt (eksl.)' er tilhøyraren eller tilhøyrarane ekskluderte. Det er nærmare omtala i avsnittet Pronomen.
Hepatitt B
Kronisk hepatitt B
Kronisk aktiv og kronisk persisterande hepatitt. På grunn av morfologiske skilnader rekna ein tidlegare med at om lag 2/3 får kronisk aktiv hepatitt og 1/3 kronisk persisterande hepatitt. Det var fyrst og fremst kronisk aktiv hepatitt B som skulle ligga bakom cirrhose- og malignitetsutvikling. Med betre kjennskap til etiologi og patogenese når det gjeld kronisk hepatitt vil ein i dag helst ikkje tala om to heilt skilde tilstandar. Det ser heller ut til at kronisk aktiv og kronisk persisterande hepatitt er to former som kan gå over i einannan når sjukdomen endrar aktivitetsgrad.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Possessiv
Substantiv som maskisin 'mokkasin' og akohp 'teppe' blir kalla uavhengige, av di dei ikkje må ha posessivaffiks, men det finst òg avhengige substantiv, som ikkje førekjem utan possessivaffiks. Det er særleg ord for kroppsdelar og slektningar som er avhengige. Ki-sit 'foten din' / ni-sit 'foten min' og ki-mosōm 'bestefaren din' / ni-mosōm 'bestefaren min' er døme på avhengige substantiv. Det går ikkje an å seie *sit 'fot' eller *mosōm 'bestefar', og det nærmaste ein kjem, er former med ein «generell possessor», med prefikset mi(t)-: mi-sit 'foten til einkvan', mi-mosōm 'bestefaren til einkvan'.
Hepatitt B
Smittevegar og smittefare
Berre personar med ein fullgod produksjon av anti-HBs etter vaksinasjon eller gjennomgått HBV-infeksjon er immune. Alle med positivt HBsAg kan vera smittsame. HBV smittar fyrst og fremst gjennom blod og serum, til dømes parenteralt ved blodtransfusjonar og Intravenøst misbruk. Blod er smitteførande mange veker før pasienten får kliniske symptom. HBsAg kan påvisast i andre kroppsvæsker med, men berre blod, vaginalsekrét og sædvæske har synt seg å vera infeksiøst. HBV kan overførast gjennom rett minimale slimhinneskader, t.d. som venerisk smitte. HBV er om lag 100 gonger meir infeksiøst enn HIV. Etter overføring av små virusmengder (t.d. ved venerisk slimhinnesmitte) er inkubasjonstida stuttare enn etter overføring av større smittemengder (t.d. ved blodtransfusjonar).
Påviseleg HBeAg til saman med negativ test for anti-HBe talar for stor smitterisk, til og med ved «små» smittedosar som t.d. nålestikk og gjennom slimhinner. På grunn av statistisk samband mellom virusmengda i blodet og anti-HBe er smitterisken truleg mindre om anti-HBe er positivt - i alle fall om pasienten har normale transaminaseverde.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Numerus og obviasjon
Skiljet mellom proksimat og obviat gjeld grad av topikalitet. Proksimate substantiv viser til fenomen som er meir topikale i samtalen eller forteljinga. At noko er meir topikalt, tyder at det står meir i sentrum for merksemda eller spelar ei meir sentral, framtredande rolle. Obviasjon er nærmare omtala i avsnittet ’’Syntaks’’ nedanfor.
Possessivaffiksa kan kombinerast med suffiksa for numerus og obviasjon, som du kjem «utanpå» possessivsuffiksa, det vil seie heilt på slutten:
Hepatitt B
Immunitet
Etter gjennomgått og lækt hepatitt B gjev anti-HBs immunitet mot ny infeksjon. Hjå immunfriske individ held denne immuniteten i seg på grunn av det immunologiske minnet, til og med om anti-HBs med tida skulle minka og koma under deteksjonsgrensa. Ved sjukdomar som krev immunsuppressiv behandling eller i seg gjev nedsett immunitet kan likevel ein tidlegare HBV-infeksjon unnataksvis bloma opp på nytt.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Vokativ
Slektskapstermar og ord for ein del andre sosiale relasjonar har eigne vokativformer, det vil seie tiltaleformer, éi singularis- og ei pluralisform. Vokativ eintal skil seg på eit stort sett uregelrett vis frå dei proksimate og obviate «omtaleformene», og i somme tilfelle ikkje i det heile, medan vokativ pluralis har suffikset ’’’-itik’’’ lagt til stamma i «omtaleformene». Her er nokre døme:
Hepatitt B
Epidemiologi
I det som kallast I-land vart HBV tidlegare ofte overført ved blodtransfusjon. Systematisk undersøking av HBV-markørar (HBsAg og anti-HBc) hjå alle blodgjevarar har langt på veg eliminert posttransfusjonshepatitt B i land med eit vel utbygd helsesystem. Her er hepatitt B no fyrst og fremst ein venerisk infeksjon og eit problem i visse riskgrupper, framfor alt hjå sprøytemisbrukarar. Hepatitt B har vore eit stort nosokomialt problem og, til og med i nordiske land der prevalensen for HBsAg-berarskap ligg under 1%. På grunn av vaksinasjonskampanjar retta mot riskpopulasjonar og innføring av hepatitt B-vaksine i barnevaksineringa i mange land ser dette problemet ut til å minka.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Lokativ
Suffikset -ihk uttrykkjer lokativ, det vil seie på, i eller ved noko. Lokativsuffikset kjem i staden for og i same posisjonen som numerus- og obviasjonssuffiksa:
Hepatitt B
Epidemiologi
Som årsak til kronisk hepatitt B finn vi ulike genotypar i vestleg og austlege land. Difor kan ulik eksposisjon, smittealder og ulike levevilkår gjera det vanskeleg å verifisera mogelege skilnader mellom ulike genotypar og førekomst av cirrhose og malignitet. Visse rapportar kan tyda på eit visst kausalt samband mellom geno-/serotype og sjukdomsutvikling, til dømes kan det sjå ut som om genotype C er meir aggressiv enn genotypane A og D. Meir forsking kan i framtida gjeva betre kunnskap.
Førebygging
A. Passiv immunitet. Vanleg, kommersielt immunglobulin har for låge konsentrasjonar av protektive antikroppar mot HBV (anti-HBs) til å ha effekt. Immunglobulin med effektive konsentrasjonar (HBIG) kom på marknaden i 70-åra. Ein injeksjon HBIG vernar omgåande mot klinisk hepatitt B, men vernet held seg i berre nokre månader. Tidlegare redsle for at HBIG kunne innhalda HIV har synt seg vera grunnlaus.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Lokativ
Possessivaffiksa kan kombinerast med lokativsuffikset, som til dømes i nicīmāninānihk 'i båten vår (eksl.)'.
Hepatitt B
Preeksposisjonsprofylakse
Med 3 injeksjonar i deltoidmuskelen etter eit skjema på 0, 1 og > 5 månader får 90 - 95% av vaksinerte, immunkompente personar ein protektiv antikroppskonsentrasjon (≥10 IU/L).
Grammatikk i prærie-cree-språket
Personlege pronomen
Det finst to sett med personlege pronomen. Den fyrste typen kan setjast om med 'eg', 'du' osb., den andre med 'eg òg, èg sjølv', 'du òg, du sjølv' osb. Det finst ikkje noko skilje mellom proksimat og obviat i 3. person:
Hepatitt B
Preeksposisjonsprofylakse
Av vaksne, elles immunfriske personar oppnår 5 – 10% for låg antikroppskonsentrasjon etter tre vaksinedosar og er såkalla «non responders». Dårleg immunsvar kan ha samband med høg alder, overvekt og røyking.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Verbtypar
Genusa har òg ein viktig innverknad på verba, som er delte inn i fire typar:
Hepatitt B
Preeksposisjonsprofylakse
Immunkompromitterte får lågare antikroppskonsentrasjonar enn immunkompetente. Vaksine mot hepatitt B skal derfor gjevast innan dialyse eller immunsupprimerande behandling skal startast.
Grammatikk i prærie-cree-språket
Verbtypar
Det kan hevdast at heile inndelinga handlar om skiljet mellom animatum og inanimatum. TA er verb med to animate ledd knytte til seg, TI har eitt animat og eitt inanimat ledd, IA har eitt animat ledd og II har eitt inanimat ledd. Desse setningane viser skilnaden i bruksmåte mellom dei tre cree-verba som tyder 'sjå':
Hepatitt B
Preeksposisjonsprofylakse
Ved risk for perinatal infeksjon: Ein injeksjon HBIG rett etter fødselen saman med vaksinasjon ved 0, 1 og 2 månader og kan henda ein boosterdose ved 1 års alder minskar risken for at barnet skal verta HBsAg-berar frå om lag 90% til under 5%. I fleire land med stor risk for HBV-smitte i ung alder har slik profylakse saman med hepatitt B-vaksine i barnevaksinasjonsprogrammet minska prevalensen for kronisk HBV-infeksjon i barnealderen.
Kontroll og oppfylging. Til 95% får barn, ungdomar og vaksne personar ein tilrekkeleg antikroppskonsentrasjon etter rett utført vaksinering. Visse riskgrupper kan turva boosterinjeksjonar etter kontroll av anti-HBs med blodprøve teken 1 - 3 månader etter siste vaksinasjonsdosen:
A.	Nyfødde barn till HBsAg-positive mødrer B.	Visse riskgrupper (t.d. misbrukarar, menn som har sex med menn, familiemedlemer till kroniske smitteberarar, prostituerte) C.	Visse yrkesgrupper (t.d. helsearbeidarar) D.	Personar med immundefektar og nyresvikt E.	Personar med andre sjukdomar som gjer at dei ikkje bør få hepatitt B
På grunn av det immunologiske minnet har personar med normalt immunforsvar og anti-HBs på ≥ 100 IU/L eit livslangt vern. Endå om antikroppskonsentrasjonen kjem til å minka med åra, er korkje fleire kontrollar eller boosterdosar naudsynte.
På lengre sikt er vernet uvisst for personar med anti-HBs mellom 10 og 100 IU/L. For langtidsvern er ny vaksinasjon etter 1 – 2 år er tilrådeleg.
Vernet for «non responders» (anti-HBs på < 10 IU/L) er uvisst. Minst 25% utav desse kan oppnå ei tilrekkeleg antikroppsmengde etter ytterlegare 1 – 2 injeksjonar, eventuelt med dobbel dose.
Posteksposisjonsprofylakse
Personar utan immunitet mot HBV har ein risk på 10 – 30% for HBV-smitte ved stikk med kontaminert kanyle. Pasienten bør alltid fylgjast opp.
Uvaksinerte personar bør får HBIG så fort som mogeleg etter smittetilfellet og dessutan vaksinerast ved 0, 1 og 2 månader. Ein boosterdose etter 12 månader kan tryggja eit meir langvarig vern.
For personar som tidlegare har fått 2 eller fleire vaksinasjonsdosar er HBIG og 1 ytterlegare vaksinasjon tilrekkeleg. Ved ein kjend anti-HBs konsentrasjon på mellom 10 og 100 IU/L1 er 1 ytterlegare vaksinasjon tilrekkeleg. HBIG kan sløyfast. Ved kjende konsentrasjonar på >100 IU/L er ikkje posteksponeringsprofylakse naudsynt.
Om meir enn 48 timar har gått sidan smittetilfellet, har HBIG ingen verknad. Berre vaksinasjon kan hjelpa, til og med om det har gått veker.
Deteksjonsproblem og vaksinegjennombrot. Dei fleste utav dagens rekombinante vaksinar og dei fleste testane for HBsAg er fyrst og fremst retta mot den determinanten som er sams for alle serosubgrupper, nemleg subdeterminant a. Framfor alt i land med utbreidd HBV-vaksinasjon har ein kunna observera mutasjonar i genet for denne determinanten. Slike mutasjonar kan gjera at somme utav dei kommersielle testane for HBsAg kan gjeva falskt negative resultat. Det ser til og med ut som om både mutasjonar av denne typen og andre mutasjonar kan gjera at rekombinant framtekne vaksinar mot HBV og HBIG kan vera ineffektive og gjeva det som kallast «escape mutations» med gjennombrotsinfeksjon hjå personar som er vaksinerte mot HBV og/eller har fått HBIG. Dersom krossimmunitet mellom mutasjonstypar og villvirus saknast, syner matematiske modellar ein viss risk for at slike mutantar etter drygt 50 år kan verta dominerande. Ved falskt negativt resultat av testar for HBsAg kan vi få det som kallast ein «silent» eller stum infeksjon. I land meg høg prevalens for HBsAg kan dette vera årsak till transfusjonsproblem 46).
Behandling av kronisk hepatitt B
I grunnen er det berre pasientar med aktiv infeksjon som bør få behandling. Ved kronisk, aktiv hepatitt B og negativt HBeAg bør HBV-DNA difor vera > 2 000 IU/mL. Ved positivt HBeAg bør HBV-DNA ligga > 20 000 IU/mL. Framfor alt er risk for utvikling av malignitet behandlingsindikasjon (vertikalt smitta menn over 35 – 40 år og vertikalt smitta kvinner over 45 – 50 år)
For terapisvaret er låge HBV-DNA-mengder i serum (< 107 IU/mL) og høge transaminaseverde (tyder på aktivt immunsvar) gode prognostiske teikn. Pasientar med genotype C, store virusmengder og teikn på kontinuerleg eller intermittent leverinflammasjon ser ut til å ha dårlegare prognose.
Ved behandling med lamivudin kan lamivudinresistenta mutasjonar dukka opp. Rapportar om funn av villtypevirus med liknande mutasjonar gjer at lamivudinresistens truleg ikkje alltid kan tilskrivast lamivudinbehandling.
Litteratur
Weiland O (2007 «Hepatiter» - i: Infektionsmedicin. Epidemiologi, klinik, terapi, 4. utg. (red. Iwarson S og Norrby R), s. 235-238, 241-247 - Säve Förlag, Sävedalen. ISBN 9197268984
Brooks GF, Butel JS, Morse SA (red., 2004) Jawetz, Melnick & Adelberg΄s Medical Microbiology, 23. utg., s. 466-475, 481-482, Lange Medical Books/McGraw-Hill, Connecticut. ISBN 0-07-141207-7
Quiet Riot
Quiet Riot er eit amerikansk heavy metal-band.
Bandet blei grunnlagt i 1973 av gitarist Randy Rhoads og bassist Kelly Garni. Bandet klarte ikkje å få platekontrakt i vesten på syttitalet, men gav ut to albuma Quiet Riot og Quiet Riot II i Japan.
Det store gjennombrotet kom i 1983. Bandet, no beståande av vokalist Kevin duBrow, gitarist Carlos Cavazon, bassist Rudy Sarzo og trommeslager Frankie Banali, gav då ut albumet Metal Health. Dette var det fyrste frå heavy metal-genren som gjekk til topps på den amerikanske Billboard-lista. Hovudsingelen, Cum on Feel the Noize (ein cover av Slade), nådde #5 på topp 100-lista for singlar, noko som på den tid var uhøyrt for eit heavy metal-band.
Året etter gav dei ut albumet Condition Critical, som langt i frå gjorde det like bra. Albumet blei kritisert for å vera for likt forgjengaren (dei hadde med ein annan Slade-cover her, Mama Weer all Crazee Now). Vokalist Kevin duBrow viste seg også å vera ein av bransjens mest storkjefta frontfigurar, og hadde i tida mellom albuma klart å framandgjere det meste av bransjen som skulle støtte opp om albumet.
Bandet fortsette vidare med varierande besetning, men klarte aldri å oppnå same momentum. Etter at vokalisten Kevin duBrow døydde i november 2007, er det lite sannsynleg at namnet vil bli nytta meir.
Sandfjorden ved Mehamn
Sandfjorden er ein fjord i Gamvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 5 km sørvestover til grenda Langstranda i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Bispen i vest og Bjørkevikneset i aust. I tillegg til Langstranda ligg Sandfjord på vestsida.
Fv263 passerer botn av fjorden.
Gassturbin
Gassturbin er ein forbrenningsmotor med kontinuerleg forbrenning, som omformar kjemisk bunden energi i drivstoffet til mekanisk energi (rotasjonsenergi). Gassturbinar kan nyttast til å drive propellar på fly, men vert òg nytta for å driva skip, stridsvogner, lokomotiv, elektriske generatorar i gasskraftverk, og så bortetter. Gassturbinar inngår òg i jetmotorar, men i desse vert nytteeffekten teken ut ved at jetstrålen driv farkosten (oftast eit fly) framover.
Arbeidsprinsipp
Gassturbinmotoren arbeider etter Braytonsyklusen. Luft, fig. 2 (E), vert soge inn og aksellerert ved hjelp av ei sentrifugalvifte eller ein radialkompressor (C). Luftstraumen passerer deretter gjennom ei dyse, ofte referert til som ein diffusor, som senkar farten og aukar trykket til luftstraumen. Ideelt sett bør dette gå føre seg som ein isentrop prosess (utan varmeutveksling med omgjevnadene), men i praksis fører friksjon og turbulens til noko tap av effekt. Lufta går så inn i eit brennkammer, der oksygenet i lufta reagerer med drivstoff (G) som vert sprøyta inn. Forbrenninga (Ch) frigjer termisk energi som fører til ei kraftig temperaturauke på brenngassane. Forbrenninga forgår ideelt som ein isobar prosess (ved konstant trykk). Når temperaturen til brenngassane aukar ved konstant trykk må volumet auka (sjå ideell gass). Brenngassane vert så førte gjennom dyser som rettar jetstrålen mot eit, eller fleire, turbinhjul (T), der rørsleenergien i jetstrålen vert omforma til mekanisk rotasjonsenergi, som kan hentast ut via akslingen (A). I ein gassturbin freistar ein å ta ut så mykje av rørsleenergien som mogeleg i turbinen. I ein jetmotor derimot tek ein ut berre nok energi til å driva innsugingsvifta og resten av rørsleenegien vert nytta til å skuva farkosten (oftast eit fly) framover.
Skittenfjorden
Skittenfjorden er ein fjord i Gamvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4 km sørvestover til Austerbotnen.
Fjorden har innløp mellom Kamøynæringen i vest og Bispen i aust. Vest for Kamøynæringen ligg Mehamnfjorden og aust for Bispen ligg Sandfjorden. Det ligg spreidde bygg ved fjorden. Inst i fjorden ligg to vågar, Vesterbotnen og Austerbotnen.
Lietava
Lietava, Lietauka eller Letauka er ei lita elv i Litauen som ein meiner kan ha gjev namn til landet. Ho er 11 km lang og ei av sideelvane til Neris, som ho renn ut i om lag 30 km frå Kernavė, som kan ha vore den første hovudstaden i Storfyrstedømet Litauen. Ho renn gjennom eit myrlendt område og det har ikkje vorte oppdaga viktige arkeologiske funn ved breidda. Dei fleste språkforskarar er einige om at Litauen (Lietuva) og namnet på elva i det minste er i slekt og kanskje kjem frå det litauiske verbet lieti (å renne over). Sidan mange namn i indoeuropeiske språk kjem frå hydronym leita forskarane etter ei vassmasse med liknande namn. Kazys Kuzavinis identifiserte Lietauka som ein mogeleg kandidat og hypotesen vart raskt populær. Det opphavleg namnet på Lietauka må ha vore Lietava, som vart slavifisert av dei gammaltruande som vart kasta ut av Det russiske riket og som slo seg ned ved breidda av elva.
Anton Djupvik
Anton Olai Normann Ingebrigtsson Djupvik var ein norsk lærar og stortingsmann frå Evenes i Nordland. Mellom 1919 og 1949 representerte han partiet Venstre på Stortinget i til saman fem valperiodar.
Djupvik var son til ein gardbrukar. Sjølv vart han utdanna på seminaret i Tromsø, der han tok eksamen i 1901. Etter ei tid som lærarvikar i Kabelvåg i Vågan herad fekk han i 1902 lærarpost i folkeskulen på Fauske i Nordland, aktiv til 1946. I tillegg til lærargjerninga var han frå 1907 gardbrukar på Leivset i Fauske.
Djupvik var medlem av heradsstyret i Fauske i periodane 1916-19, 1922-25 og 1930-41. Frå 1922 til 1945 var han fylkesformann i Nordland Venstre.
Ved stortingsvalet 1918 vann Djupvik tingsetet for einmannskrinsen Søndre Salten. Han nådde ikkje heilt opp då det frå 1921 atter vart fylkesvise stortingsval, men sat som varamann til Stortinget i den komande stortingsperioden. Frå 1925 til 1933 hadde han på ny fast plass i Stortinget. Sidan Venstre gjekk tilbake ved stortingsvala 1933 og 1936 lukkast han ikkje å kome inn på Tinget. Derimot sikra han seg ein femte periode på Stortinget ved valet hausten 1945. Frå 13. desember 1945 og heile fireårsperioden var han formann i Sosialkomiteen.
Indusium
Indusium (òg kalla feixianguanium) er den første alderen i tidleg trias. Han strekkjer seg frå mellom 251 ± 0,4 millionar år sidan og 249,7 ± 0,7 millionar år sidan. Alderen startar med perm-trias-utryddinga som enda permtida. Det globale biologiske mangfaldet var lågt gjennom heile denne alderen. Mykje av verda var livlaus, dekt av ørkenar, varm og tørr. Lystrosauridar og proterosuchidar var dei einaste landdyra som dominerte under indusium. Andre dyr, som ammonittar, fiskar, insekt og tetrapodar (cynodontar, amfibiar, krypdyr) var sjeldne. Både havet og innsjøane i indusium var oksygenfattige.
Gunnarsfjorden
Gunnarsfjorden er ein fjord i Gamvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,5 km vestover til botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom garden Ingebrigtslåtta i nord og Gunnarfjordneset i sør. Inst i fjorden ligg òg ein busetnad. Gunnarsfjorden ligg like sør for sjølve Gamvik.
Agglomerat
Agglomerat (frå latinsk 'agglomerare' som tyder «å forme til ein ball») er ein type bergart som består av kantete istykkersprengde steinar, som saman med oske og splintra småkorn er slynga ut av ein vulkan under eit utbrot. Steinane og småkorna er blanda inn i oska, som så har vorte ein bergart.
Monomikt agglomerat har éin type steinar og polymikt agglomerat har ulike typar steinar eller bergartsbitar. Agglomerat som oppstår gjennom forflytting av steinbitar frå vulkanutbrot med slamstraumar eller vassflaumar vert kalla vulkanske konglomerat. Dei vert kjenneteikna av at bitane ofte er vorte avrunda gjennom erosjon under forflyttinga.
Fylkesveg 241 i Nordland
Fylkesveg 241 i Nordland går gjennom heile Drevjadalen mellom Holandsvika og Elsfjord i Vefsn kommune. Vegen er 28,0 km lang.
Det er fast dekkje heile vegen, men vegen er smal, og enkelte stader svingete, og dårleg grunn gjer at det ofte vert telehiv. Funksjonen som gjennomfartsveg for folk i dalen vil verta mindre viktig når ny fylkesveg 78 vert ferdig (Toventunnelen).
Haugastøl stasjon
Rallarvegen har sitt utgangspunkt ved Haugastøl. Den var opphavleg ein anleggsveg bygd av rallarane som bygde jernbanen. Vegen er no ein populær gang- og sykkelsti i sommarmånadene, noko som gjer stasjonen forholdsvis stor trafikk sommarstid og stasjonen er delvis betjent i denne tida. Haugastøl er ikkje mellom de største stasjonane på høgfjellsstrekninga og ekspresstoga betjener ikkje stasjonen.
Stend
Stend er eit område i Fana i Bergen. I 1861 kjøpte Søndre Bergenhus Amt, som seinare vart Hordaland fylkeskommune, garden Stend hovudgard av Wollert Konow (SB). På garden vart Stend jordbruksskule etablert for fast drift i 1866.
Ved jordbruksskulen har Hordamuseet bygd opp eit friluftsmuseum. Våren 1998 opna det nye kulturbygget på Stend, der Hordaland Teater, Hordamuseet og Vegmuseet har tilhald.
Lidingö kommun
Lidingö (Lidingö kommun) er ein kommune i Stockholms län i Sverige. Folketalet er 43 601. Administrasjonssenteret i kommunen er Lidingö.
Tettstader
Lidingö kommune har tre tettstader. Innbyggjartalet i tabellen er per 31. desember 2005.
Doły Jasielsko Sanockie
Doły Jasielsko Sanockie (Jasielsko-Sanockie dalane, Jasło- og Sanok-dalane, Jasło-Sanok-bekkenet) er ei fjellkjede som strekkjer seg mellom elvane Wisłoka og San på det vestlege karpatiske platået og Dei sentrale Beskidane i Polen. Dei har ei høgd på 250 til 500 meter over havet og ligg sør i Subkarpatiske voivodskap. Doły er den lågaste fjellkjeda i dei polske Karpatane.
Fjellkjeda kan delast inn i Gorlickie-senkinga, Jasielskie-platået, Jasielsko – Krośnieńska-dalen og Bukowskie-platået. Dei strekkjer seg 100 km og har ei breidd på 18 km mellom Dei lågaste Beskidane i sør og eit platå i nord.
Doły grenser i vest til dalen til elva Ropa, i aust til elva Wisłok og San, i sør til Dei låge Beskidane og i nord til Dynowskie-plaåtet der riksveg 28 går (frå Zator til riksgrensa ved Medyka). Den høgaste toppen er Dział (678 moh) ved elvane Tabor og Czarny Potok. I hovudsak er Doły låge med slake fjellsider, lange ryggar med flate toppar og enkelte toppar. Berre enkelte stader finn ein brattare terreng. Høgda på toppane varierer frå 350 til 650 meter over havet.
Historie
I 1854 starta det første oljefeltet i verda produksjon ved landsbyen Bóbrka nær Krosno.
Inndeling
Det finst fleire variantar og definisjonar på kva område fjellkjeda utgjer.
James Burton
James Edward Burton er ein USA-amerikansk gitarist. Han vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 2001 (av Keith Richards) og er òg i Rockabilly Hall of Fame og Musicians Hall of Fame and Museum. Musikkjournalisten Mark Demming skreiv at «Burton har eit velfortent rykte som ein av dei flinkaste gitaristane i både country og rock. Burton er ein av dei meste gitaristane som nokon gong har rørt ein gitar.»
Sidan 1950-åra har Burton sppelt med mange kjende songarar, som Bob Luman, Dale Hawkins, Ricky Nelson, Elvis Presley (og var leiar i Presley sitt TCB Band), The Everly Brothers, Johnny Cash, Merle Haggard, Glen Campbell, John Denver, Gram Parsons, Emmylou Harris, Judy Collins, Jerry Lee Lewis, Claude King, Elvis Costello, Joe Osborn, Roy Orbison, Joni Mitchell, Townes Van Zandt, Steve Young, Vince Gill, Suzi Quatro og Allen «Puddler» Harris.
Konqueror
Konqueror er ein open kjeldekode filutforskar og nettlesar for skrivebordsmiljøet KDE. Han er utvikla på dugnad og køyrer på dei fleste UNIX-liknande operativsystema. Som resten av KDE byggjer Konqueror på det norske C++-biblioteket Qt. Konqueror vert distribuert under GNU General Public License.
Den døyande svana
Den døyande svana er tittelen på ein solodans koreografert av den russiske koreografen Michel Fokine i 1905 for den russiske ballerina (kvinneleg dansar i klassisk ballett) Anna Pavlova. Koreografien vart skrive til den franske komponisten Camille Saint-Saëns stykke Le Cygne (Svana) for cello og to piano, den trettande satsen i komposisjonen Dyras karneval frå 1886, som skildrar ei svane som glir gjennom vatnet. Fokine har vore inspirert av balletten Svanesjøen og av diktet The Dying Swan (Den døyande svana) av briten Alfred Tennyson, og ville få fram gjennom den gåverike ballerina Anna Pavlovas framifrå dans det skjøre ved livet.
From Memphis to Vegas/From Vegas to Memphis
From Memphis to Vegas/From Vegas to Memphis er det 36. studioalbumet av Elvis Presley, gjeve ut i oktober 1969 av RCA Records. Innspelinga fann stad i American Sound Studio i Memphis, den 13. til 15. og 21. og 22. januar, og 17. til 18. februar 1969, i tillegg til konsertopptak frå International Hotel i Paradise i Nevada den 24. til 26. august 1969. Albumet nådde 12. plassen på Billboard 200, og vart sertifisert til gullplate den 13. desember 1969 av Recording Industry Association of America.
Innhald
For å utnytte suksessen til From Elvis in Memphis og hitsinglane derifrå, og at han no hadde fått suksess som konsertartist i Las Vegas, vart Vegas/Memphis gjeven ut som det første dobbeltalbumet til Presley, og det første offisielle konsertalbumet. Manageren til Presley, Colonel Tom Parker, sikra konsertar for ein månad på International Hotel, og Presley kasta bort alle musikarane han hadde spelt med gjennom 1960-åra og sette saman bandet som vart kalla Taking Care of Business band. Musikarane brukte på den andre plata vart sett saman av Chips Moman for innspelinga i American Sound Studios i Memphis.
Det første albumet bestod av innspelinga frå desse konsertane, dei første for Presley sidan mars 1961 på Hawaii. Han spelte signaturhittar frå 1950- og tidleg i 1960-åra i alg med versjonar av «Words» av The Bee Gees, den nyare hitsingelen «In The Ghetto» og ein lengre versjon av «Suspicious Minds».
Den andre plata bestod av ti innspelingar frå vinteren 1969 i American Sound som ikkje kom med på From Elvis in Memphis. Sjølv om det i hovudsakleg var songar som var til overs, var «Stranger in My Hometown» likevel like intens som songane som kom ut på det førre albumet. Av dei attvrande, hadde «The Fair's Moving On» og «You'll Think of Me» tidlegare vore gjevne ut som B-sider på høvesvis «Clean Up Your Own Backyard» og «Suspicious Minds» tidlegare på året.
Nyutgjevingar
I november 1970 gav RCA ut dei to albuma som individuelle album, namnsette etter undertitlane frå det originale dobbeltalbumet, Elvis in Person at the International Hotel som LSP 4428, og Back in Memphis som LSP 4429. Dei har blitt gjevne ut kvar for seg sidan den gongen. Heile Back in Memphis finst i plateboksen From Nashville to Memphis: The Essential 60s Masters, og på det doble samlealbumet med innspelingane frå American Sound Studio, Suspicious Minds.
Den 28. juli 2009 gav Sony Music Entertainment ut Back in Memphis på den andre plata av Legacy Edition-utgåva av From Elvis In Memphis. Ei liknande Legacy Edition av On Stage kom ut 23. mars 2010, med heile Elvis in Person at the International Hotel på den andre plata.
Follow That Dream har gjeve ut fleire utgåver av dei komplette konsertane til Presley frå august 1969 i Las Vegas. Konserten den 22. august vart gjeven ut på eit eige album og kalla In Person. Midnattskonserten frå 23. august vart gjeven ut som Elvis At The International, medan midnattskonserten den 26. august kom ut som All Shook Up. Konserten frå 24. august finst på den første plata av boksen Live in Las Vegas frå 2001. I 2013 gav FTD ut heile midnattskonserten frå 25. august.
Medverkande
Overdub: Millie Kirkham, Ronnie Milsap, Sonja Montgomery, June Page, Susan Pilkington, Sandy Posey Donna Thatcher, Hurschel Wiginton − korvokal
Risfjorden
Risfjorden er namnet på fleire fjordar i Noreg, alle av dei i Finnmark:
Østerstjuv
Østerstjuv (Colpomenia peregrina) er ein brunalge (tang) som dannar hole kuler på opptil 20 cm i diameter. Kulene er fylt med luft og kan løfte mindre muslingar, som østers, når vatnet stig.
Algane veks på andre alger, steinar og muslingar. Dei levde opphavleg berre i Stillehavet, men vart først registrert i Europa i 1906 i område med østers. Etter kvart har algane spreidd seg nordover langs austsida av Nord-Atlanteren frå Frankrike og oppover langs norskekysten til og med Trøndelag, og stundom i Sverige og Portugal. Han vart først registrert i Storbritannia i 1908 og i Irland i 1934.
Gunnuf Eiesland
Gunnuf Jakobsson Eiesland var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsrepresentant frå Fjotland i Vest-Agder.
Eiesland var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han skulevegen ei tid, han gjekk kurs både på amtsskulen og ein skule driven av seinare statsråd Lars Liestøl. Etter å ha gått ut frå seminaret i Kristiansand i 1892 var Eiesland 1893 konstituert styrar av amtsskulen i Gyland og 1894 lærar i Drangedal. Frå 1895 hadde han lærarpost i heimbygda, tok i 1907 også over farsgarden Eiesland.
Eiesland var medlem av heradsstyret frå 1908, ordførar frå 1912. Skulestyreformann i fleire år. Han møtte på Stortinget 10. februar 1913 som varamann for nyutnemnd statsråd Aasulv Bryggesaa, vald frå einmannskrinsen Lyngdal. Eiesland var då medlem av justiskomite nr 2. Frå 1916 hadde Eiesland fast stortingsplass til han døydde. I 1916-sesjonen var han medlem av vegkomiteen. Dei to neste sesjonane var han sekretær i skog- og vassdragskomiteen, og 1919-21 formann i same komite. I tida 1922-30 var han med i vegkomiteen, fyrst som nestformann til eit stykke inn i 1923-sesjonen, deretter var han formann i komiteen til 1927. Frå 1931 var han formann i den samanslegne veg- og jarnbanekomiteen, ein posisjon han hadde til han døydde sommaren 1936. Eiesland var president i Odelstinget frå 1928 til -36.
Olenekium
Olenekium (òg kalla yongningzhenium) er den andre alderen i tidleg trias. Han strekkjer seg frå mellom 249,7 ± 0,7 millionar år sidan og 245 ± 0,7 millionar år sidan. Olenekium er igjen delt inn i smithium og spathium. Starten er definert til første gong ammonittane hedenstroemia eller Meekoceras gracilitatis og conodonten Neospathodus waageni dukkar opp. Slutten er definert til då slektene Japonites, Paradanubites og Paracrochordiceras, samt conodonten Chiosella timorensis dukkar opp. Archosauria, ei gruppe som utgjer krokodillar, flygeøgler, dinosaurar og til slutt fuglar, er krypdyr som først dukka opp frå archosauriformes under olenekium.
Alderen er kalla opp etter Olenjok i Sibir.
E-dur
E-dur er ein toneart i toneslekta dur, som byggjer på grunntonen E. Forteiknet for E-dur er fire kryss (fiss, ciss, giss, diss). Nemninga «E-dur» vert òg brukt om den tilhøyrande skalaen og grunnakkorden til denne tonearten.
Skalaen består av tonane E, Fiss, Giss, A, H, Ciss og Diss.
Anisium
Anisium er den første alderen i mellomtrias. Han strekkjer seg frå mellom 245 millionar år sidan og 237 millionar år sidan. Anisian kjem etter olenekium i tidleg trias og før ladinium i mellomtrias.
Dei tidlegaste dinosaurane som er funne kjem frå berglag frå anisium.
Tregleiksbølgje
Tregleiksbølgjer eller tregleikssvingingar er mekaniske bølgjer som oppstår i roterande væsker. I motsetnad til havbølgjer, som ein ofte ser på strender eller i badekaret, forplantar tregleiksbølgjene seg i sjølve vassmassen, og ikkje på overflata. Som alle andre typar bølgjer oppstår tregleiksbølgjene på grunn av ei tilbakeføringskraft og er kjenneteikna ved bølgjelengda og frekvensen sin. Fordi tilbakeføringskrafta til tregleiksbølgjer er corioliskrafta, har derimot bølgjelengda og frekvensen eit uvanleg forhold samanlikna med mange andre bølgjer. Tregleiksbølgjer er transverse. Oftast ser ein denne typen bølgjer i atmosfæren, havet, innsjøar og i laboratorieeksperiment. Rossbybølgjer, geostrofisk straum og geostrofisk vind er alle døme på tregleiksbølgjer. Det er òg sannsynleg at ein har tregleiksbølgjer i kjernen av jorda.
Dan Brown
Dan Brown er ein amerikansk forfattar, verdskjend for Da Vinci-koden, men har også skrive fleire bestseljarar. I 2004 låg alle fire romanane hans på New York Times si bestseljarliste.
Tregleiksbølgje
Tilbakeføringskraft
For å forstå konseptet bak ei tilbakeføringskraft kan ein tenkje seg ein gitarstreng. Når strengen er i likevekt er han i spenn og rett, og er halden i ro i begge endar. Ved å slå på strengen flyttar han seg bort frå likevektsposisjonen. Spenninga i strengen trekk så strengen tilbake mot likevekt, men han går for langt slik at strengen så bøyer seg i motsett retning. Spenninga fører så igjen til at strengen vert trekt tilbake mot likevektspunktet, og han vil igjen gå for langt, og slik held det fram til strengen til slutt står i ro igjen. Sidan spenninga fører strengen tilbake til likevekt vert ho kalla ei tilbakeføringskraft. Utan denne ville ikkje strengen kunne vibrere, og ein kunne ikkje hatt ei bølgje på strengen.
Dan Brown
Brown var nemnd på lista «World's 100 Most Influential People» av TIME Magazine, og har arbeidd for ein rekke radio- og fjernsynsstasjonar, aviser og andre nyheitsmedium. Bøkene hans er omsett til over 40 forskjellige språk.