cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Halldis Moren Vesaas
Sakprosa
Vesaas sin sakprosa er på same måte som lyrikken sprungen ut frå personlege røynsler. Blant hennar beste artiklar står artiklar om forfattarar som står henne nær, anten personlege eller som litterære føredøme, eller båe delar: Edith Södergran, Karin Boye, Solveig von Schoultz, Stig Dagerman, Inge Krokann, Tor Jonsson, Einar Skjæraasen og Åsmund Sveen. Det er påtakeleg at Vesaas handsamar sjølvmordegåta i omtalen av både Boye, Jonsson og Dagerman. I desse tekstane viser ho ein balanse mellom empati med det utbrente livet og si eiga plikt til livsansvar og livslyst.
I ei særklasse står sjølvsagt dei aller næraste forfattarane ho skriv om: faren Sven og ektemannen Tarjei. Den private, men ikkje ukritiske minneboka Sven Moren og heimen hans (1951) vart skriven etter ønske frå Aschehoug forlag, som i desse åra gav ut ein serie små forfattarportrett. Dei tre artikkelportretta av ektemannen er alle skrivne på bestilling: Først til 50-årsjubileumsheftet av Syn og Segn i 1947, deretter til Studentersamfundets hyllingsbok i 1964 og sist ein kort artikkel til Årbok for Telemark 1967. I ei særklasse i norsk biografilitteratur står dei to minnebøkene I Midtbøs bakkar (1974) og Båten om dagen (1976), der ho både er personleg og direkte. Ho fortel at eit mål med biografiane var å ta livet av mytane om «den overjordiske idyll fullstendig hevd over strevet til ekteparet og sorge, eit opphøgd liv trygt i elfenbeinstårnet oppe i fjellbygda».
Som antologiredaktør og omsetjar skreiv ho korte introduksjonar til fleire forfattarar.
Ettermæle
Halldis Moren Vesaas-prisen, skipa i 1995, er oppkalla etter henne.
Både Samlaget, familien, heimkommunane, Teatret og fleire har teke vare på den litterære arven hennar: Sonen Olav Vesaas redigerte den omfattande prosasamlinga Livet verdt i 1998, og antologien Liv og dikt i lag i 2003. I denne siste har han samla dikt og sjølvbiografiske tekstar frå både Halldis og ektemannen Tarjei til ein heilskapleg presentasjon av liv og dikting. Sonen sin nye biografi om Halldis, Å vera i livet, kom ut i september 2007.
I samband med jubileumsåret 2007 vart ein ny heilfigur statue av henne avduka i Vesaasparken i Vinje, og bystar i Oslo og i Trysil. Skulpturane er utførte av Merete Sejersted Bødtker.
Posten Noreg æra henne med eit frimerke i september 2007, NK 1644.
Vennen Sigmund Skard skreiv dette i Festskriftet:
835 Olivia
835 Olivia er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 23. september 1916 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Elektrolyse
Elektrolyse er ein metode for å skilje molekyl eller gjere om salt til grunnstoffa dei består av, ved å sende elektrisk straum gjennom dei ved hjelp av to elektrodar; éin negativt ladd, katode, og éin positiv ladd, anode.
Elektrodane tiltrekkjer iona med motsett ladning. Derfor går dei positivt ladde iona til katoden, og dei negativt ladde iona går mot anoden. Ved anoden gjev iona frå seg eit eller fleire elektron, og ved katoden tek dei til seg eit eller fleire elektron.
For at ei elektrolyse skal gjennomførast, må stoffet ein skal bruke anten vere løyst i eit passande løysemiddel eller smelta slik at dei forskjellige iona ikkje lengre er bundne til kvarandre.
Bruksområde
Elektrolyse kan brukast for eksempel til å forgylle, forsølve eller fornikle gjenstandar, og blir òg brukt i industrien til å framstille aluminium og litium. Når ein legg sink på jarn (som på bylgjeblekk eller spikar) kallar ein gjerne prosessen for galvanisering.
Aluminium blir framstilt i ein elektrolyse ved hjelp av mineralet bauxitt.
Høgaste fjella i Narvik
Høgste fjelltoppane i Narvik kommune med ein primærfaktor på minst 50 meter.
1731
1731 (romartal MDCCXXXI) var eit normalår som byrja på ein mandag i den gregorianske kalenderen.
ISO/IEC 10646
ISO/IEC 10646 er ISO og IEC sin standard for teiknsettkoding. Den blir halden ved like av den tekniske komiteen ISO/IEC JTC1 WG2.
Sidan 1991 har repertoaret i ISO/IEC 10646 og Unicode vore identisk. Tillegg til standarden (standarden kan ikkje bli endra, berre utvida) må bli godkjent både av Unicode-konsortiet og av JTC1 WG2.
Tupou VI av Tonga
Tupou VI (personnamn ʻAhoʻeitu ʻUnuakiʻotonga Tukuʻaho) er konge av Tonga og tidlegare statsminister, forsvarsminister og utanriksminister på Tonga. Han var tidlegare kjend som Lavaka Ata 'Ulukalala.
Tupou VI er den tredje sonen til kong Taufa'ahau Tupou IV. Han var statsminister frå 3. januar 2000 til 11. februar 2006, då han gjekk av på grunn av protestar mot at medlemmer av kongefamilien skulle sitje i regjering. Han blei konge 18. mars 2012 då broren George Tupou V døydde.
836 Jole
836 Jole er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. september 1916 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Fylkesveg 861
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Pavlodar
Pavlodar (kasakhisk: Павлодар) er ein by nordaust i Kasakhstan. Han ligg 350 km nordaust for hovudstaden i landet, Astana, og 400 km søraust aust for den russiske byen Omsk langs elva Irtysj. Byen er hovudstad i Pavlodar oblast og har like over 300 000 innbyggjarar. Dei fleste innbyggjarane er kasakhstanarar og russarar. Det finst i tillegg minoritetar av ukrainarar og tyskarar.
Historie
Pavlodar er den eldste oblasthovudstaden nord i Kasakhstan og vart grunnlagd i 1720 som Korjakovskij nær nokre saltsjøar. Han vart byen Pavlodar i 1861, men sjølv om han dreiv omfattande handel med salt og jordbruksprodukt hadde han berre om lag 8 000 innbyggjarar i 1897. Han fekk namnet Pavlodar, Pavel si gåve, til ære for den nyfødde storhertug Pavel Aleksandrovitsj av Russland.
Maorifalk
Maorifalkar viser kjønnsdimorfisme i storleik, hofuglar er størst, 47 centimeter og veg om lag 500 gram. Hannar er 43 cm og 300 g. Eit vaksent individ har overside i mørkbrunt til blåleg svart med svake brungule tverrstriper, strupe og brystet har kvite flekker. Buken går over i raudbrunt over tarsen og undergumpen er raudbrun. Dei har ein tydeleg, mørk mustajeflekk frå nebbrota og ned mot en elles lys hals. Nebbet er svart, men grått mot basen, cere (vokshud på overnebbet), tarsen og beina er gule. I flukt viser dei lys underside av vengene med mørke striper og mørk vengetupp. Ungfuglar er langt mørkare, flekker og striper manglar eller er utydelege.
Maorifalk har ikkje underartar, men det finst tre variantar innanfor populasjonen, med skilnadar både i storleik, farger og føretrekt habitat.
Maorifalkar er utbreidde over store delar av New Zealand, men falken er ikkje vanleg hekkefugl i nordlegaste halvdel av Nordøya. Han finst òg på Stewart Island/Rakiura og på Auckland-øyane.
Reiret er ei enkel skrape i bakken på ei fjellhylle, eller under ein stein i ei bratt skråning, eller i eit tre med Astelia. Reiret kan jamvel ligge på bakken skjult under eit nedfalle tre. Hoa legg typisk tre egg i september til desember. Paret rugar på skift i periodar på ein til fire timar, total rugetid er ca. 30 dagar. Etter ytterlegare 32 til 35 dagar er ungane flygedyktige. Maorifalkar er aggressive når dei forsvarer reirområdet.
Føda består hovudsakleg av småfuglar og små pattedyr, men dei kan òg fange større fuglar som taremåse som kan ha ei vekt på eit kilogram.
IUCN reknar denne arten som nær trua. Populasjonen er estimert til 3 500-15 000 individ og er truleg minkande. Rydding og hogst av Podocarpus-skog har redusert hekkebiotopar og antatt ulovleg jakt har medverka til å true bestanden.
Angarskyjpasset
Angarskyjpasset er ein fjellovergang i Krimfjella på Krimhalvøya sør i Ukraina. Passet er det høgaste punktet på vegen mellom Simferopol og Alusjta med ei høgd på 752 meter over havet. Det har namn etter elva Angara, ei sideelv til Salhir.
I mellomalderen gjekk det berre ein stig gjennom passet. Dei første postrutene gjennom Angarskyjpasset vart lagt av russiske pionerar i 1824–26. Vegen vart utvida to gonger, ein gong i 1935 og ein i 1959 då Krim trolleybuss-linje opna.
Angarskyjpasset er ein populær vinterferiestad på Krimhalvøya. Skisport er populært her om vinteren.
Max von Laue
Max von Laue var ein tysk fysikar. Laue er særleg kjend for oppdaginga av interferensen til røntgenstrålane i 1912 saman med W. Friedrich og P. Knipping. For denne oppdaginga fekk dei Nobelprisen i fysikk i 1914. Den metoden han opphavleg brukte til å få fram interferensane, ved å sende røntgenstrålar gjennom ein krystall, vart seinare avløyst av Bragg-metoden, men i mange tilfelle blir metoden til Laue metode enno brukt. Interferensmønster som oppstår når røntgenstrålar passerer ein krystall, blir ofte kalla eit lauegram. Laue utførte òg viktige arbeid over relativitetsteori, kosmologi og superleiing.
Frå 1912 til 1914 var han professor i Zürich, frå 1914 til 1919 i Frankfurt am Main og frå 1919 til 1943 professor i Berlin og direktør ved Kaiser Wilhelm-instituttet i Berlin-Dahlem. Han var professor i Göttingen frå 1946 til 1951 og frå 1951 til 1958 var han direktør ved Fritz Haber-instituttet for fysikalsk kjemi i Berlin-Dahlem. I åra 1944–45 skreiv han ei bok om fysikkhistoria.
Blanda
Blanda er ei elv på Island som renn frå sørvestsida av isbreen Hofsjökull og ut i Húnaflói ved Blönduós. Blanda er av dei lengste elvane på Island med ei lengd på om lag 125 km og har eit nedslagsfelt på om lag 2 370 km². Utspringet til elva ligg på om lag 800 meter over havet. Elva er ei av dei største lakseelvane på Island og på ein sommar fangar ein som regel nesten 3000 laks. Før elva vart demma opp i 1990 gjekk laksen nesten heilt opp til breen. Blanda vasskraftverk nyttar fallet i elva til å generere opp mot 150 MW med straum.
Max von Laue
Laue vart i 1952 utnemnd til den tyske ordenen Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste.
Tuzlaøya
Tuzlaøya (ukrainsk og russisk Тузла; krimtatarisk Tuzla) er ei sandete øy forma som ei landtunge i midten av Kertsjsundet mellom Kertsjhalvøya i vest og Tamanhalvøya i aust.
Det vart ein strid om kven som eigde øya mellom Ukraina og Russland i oktober 2003. Russiske styresmakter hevda at ho var ei landtunge som høyrte til Russland og at berre Krimhalvøya vart overført til Ukraina i 1954. Landtunga vart danna då Tamanhalvøya vart utsett for massiv erosjon under ein kraftig storm i 1925. Like før Sovjetunionen gjekk inn i andre verdskrigen den 7. januar 1941, vart ho overførst til Krimhalvøya oblast som igjen den 19. februar 1954 vart ein del av Ukrainsk SSR.
Vossabanen
Vossabanen er ein norsk jarnbane som no for det meste er ein del av Bergensbanen på strekninga mellom stasjonane Bergen og Voss. Ei nedlagd strekning er teken vare på som veteranjarnbane mellom Takvam og Midtun over Garnes i Bergen kommune, kalla Museet Gamle Vossebanen. Denne delstrekninga er no freda.
Historie
Vossabanen stod ferdig i 1883 som smalspora jarnbane mellom Bergen og Voss. Banen vart i 1904 ombygd til normalspor, og i 1909 sluttført over fjellet fram til Oslo som Bergensbanen. Banen fekk si største omlegging etter opninga av Ulrikentunnelen og Arnanipatunnelen i 1964, det utgjorde ei stor nedkorting av strekninga mellom Tunestveit og Bergen ved at den lange sløyfa over Garnes og Nesttun vart overflødig. Den gamle linja mista raskt persontrafikken, berre mellom Bergen og Nesttun blei det drive persontog i ei tid etter omlegginga. Sporet er fjerna mellom Minde og Midtun. Frå 1993-94 har det gått eit veterantog om sumaren på den 18 km lange strekninga frå Midtun til Garnes. Sidan 2001 har også godstrafikken på denne sidelinja vore nedlagt.
Kulturminne
Bergen kommune uttaler om denne banen sin verdi som kulturminne:
Syklistar har tidlegare arbeidd for å ta vekk spora og gjera om strekninga mellom Midtun og Haukeland til sykkelsti, som eit alternativ til den trafikkfarlege Hardangervegen. No er strekninga freda og det blir uaktuelt å bruka ho til sykling.
Norsk institutt for vannforskning
Norsk institutt for vannforskning (NIVA) er ein norsk stiftelse som vart oppretta 1. juli 1958. Styret vert utnemnt av Miljøverndepartementet og Norges forskningsråd.
Arbeidsområde
NIVA er eit nasjonalt kompetansesenter for miljøspørsmål knytte til forvalting av vatn, og driv forsking og utgreiing innan:
Over 700 prosjekt vart gjennomførte i 2005.
Organisasjon
Aktiviteten er organisert i:
I 2005 var 180 medarbeidarar knytte til NIVA, av desse var 90 forskarar.
NIVA består i tillegg av utviklingsselskapet NIVA-Tech A/S. NIVA vart i 1991 strategisk partnar med, og hovudaksjonær i dotterselskapet Akvaplan-niva som utfører forskings- og rådgjevingoppgåver innanfor akvakultur og marin- og ferskvassbiologi for NIVA i nordområda.
Samarbeid
NIVA var med i Miljøalliansen frå starten i 2002. Dei samarbeider mellom andre med Havforskningsinstituttet, European Environmental Agency (EEA), NVE, Universitetet for Miljø- og Biovitenskap og Polarmiljøsenteret. I 2006 er NIVA representert i det nye forskingssenteret for miljø og samfunn (CIENS) i Oslo.
Elevorganisasjonen
Elevorganisasjonen er ein partipolitisk uavhengig interesseorganisasjon for elevar og lærlingar under vidaregåande opplæring og i ungdomsskulen. Organisasjonen benyttar seg av institusjonsbasert medlemsskap, og har i dag om lag 355 medlemsskular i Noreg. Anna Holm Heide frå Sogn og Fjordane er leiar frå 1. juli 2010.
Elevorganisasjonen er delt opp i nitten fylkeslag. I kvart fylkeslag er det eit fylkesstyre. Dette styrer Elevorganisasjonen i fylket til dagleg, i tillegg til å gå på skule. Kvar fylkesleiar sit i Landsstyret til Elevorganisasjonen.
Årsmøtet til Elevorganisasjonen (Elevtinget) er det nest største i Noreg; berre LO-kongressen sitt årsmøte er større. Sentralstyret i Elevorganisasjonen er sett saman av om lag femten ungdommar frå heile Noreg, og styrer organisasjonen til dagleg. Operasjon Dagsverk sin leiar (Fredrikke Marie Trana frå 5. desember 2010) har òg ein plass i Elevorganisasjonen sitt sentralstyre, då Operasjon Dagsverk er ein del av Elevorganisasjonen, sjølv om Operasjon Dagsverk er organisert gjennom sitt eiget styre, Hovedkomiteen.
Elevorganisasjonen hadde årleg ein skulepolitisk kanmpanje, som eit av sine medlemstilbod. Denne kampanjen valde Elevtinget i 2007 å legge ned.
Soge
Elevorganisasjonen (EO) vart formelt skipa i 1999, då dei to konkurrerande organisasjonane Norsk Elevorganisasjon (NEO) og Norges Gymnasiastsamband (NGS) vart samanslått.
William Lawrence Bragg
Sir William Lawrence Bragg var ein australsk-fødd fysikar.
Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1915, berre 25 år gammal, saman med far sin William Henry Bragg.
Etter han var ferdig med utdanninga arbeidde han med faren frå 1912 til 1915. Under første verdskrigen var han teknisk konsulent og arbeidde med akustisk peiling og avstandsmåling. Frå 1919 til 1937 var han professor i Manchester etter Ernest Rutherford og frå 1938 til 1953 var han professor i Cambridge, før han vart direktør for The Royal Institution i London fram til 1966. 1953–66. Han utleidde Bragg-lova som gjev vilkåret for refleksjon av ei parallell stråle. Bragg gjorde mykje for å gjere røntgenanalysemetoden betre, mellom anna ved å nytte han ved studiet av komplekse proteinmolekyl i levande organismar.
Kjelder
Academics of the Victoria University of Manchester
Bilete av kyrkjer i Telemark
Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Telemark fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.
Grind
Grind kan visa til ulike byggverk, gjerne gitterforma, brukt som port, gjerde, karm eller reisverk. Ordet kan også brukast om grindliknande delar av menneske og dyr.
Gjerde og portar
Eit grindgjerde er eit gjerde laga av fleire grinder bundne saman. Det kan dermed lett flyttast.
Ei grind som port kan vera ein enkel konstruksjon av tre eller metall. Ho kan vera einhengsla, fleirhengsla eller utan hengsle.
Karmar og rammer
Grindverk kan vera ein byggeteknikk der ein bruker grinder som reisverk i hus. Ordet kan også brukast om espalier til plantar.
Ein grindvev er ei enkel form for vevstol der midtstykket er ei gittergrind. Grindsag er ei sag der bladet er festa til ei grind.
Ulike konstruksjonar som minner om grinder har fått namn etter dei, til dømes takgrind og leikegrind.
Bruk i biologien
Grind kan også brukast om som skjelett (beingrind) og gevir, særleg på reinsdyr. Ordet «grindkval» kan også ha samband med ordet grind; ordet kjem frå færøyske grindahvalur og skal visa til korleis kvalane sym i gitterformasjon.
Franco Causio
Franco Causio er ein tidlegare fotballspelar frå Lecce i Italia. Han var midtbanespelar på Italia sitt landslag som vann finalekampen under VM i fotball 1982, i alt spela han 63 landskampar for Italia. Causio spela mange sesongar i Juventus, der han fekk med seg åtte meisterskapstriumfar, mellom andre siger i UEFA-cupen, og over 300 seriekampar. Han fekk tilnamnet «Baronen».
Klubbspel
Causio kom som 17-åring til Juventus, men klarte ikkje å spele seg inn på laget. Han spela då frå 1968 ein sesong i kvar av Serie B-klubbane Reggina og Palermo. År 1970 kom han tilbake og vart ein del i Juventus sitt storlag, saman med spelarar som Roberto Bettega, Marco Tardelli, Dino Zoff, Gaetano Scirea og Antonio Cabrini. Klubben vann seks italienske seriemeisterskap og UEFA-cupen i den perioden Causio var knytt til Juventus.
År 1981 gjekk Causio til Udinese, der han spela fram til 1984 og var lagkamerat med den brasilianske landslagsspelaren Zico. Etter ein sesong i Inter gjekk han sommaren 1985 over til klubben frå heimbyen Lecce, som då deltok i Serie A for aller fyrste gong. Causio heldt fram to sesongar på Serie B-nivå med Triestina, og var 39-år gammal då han la fotballskoa på hylla.
Landslagsspel
Causio spela 63 landskampar og skåra seks mål for Italia mellom 1972 og 1983. Han var med i tre VM-turneringar; 1974, 1978 og 1982. Saman med Paolo Rossi og Roberto Bettega danna Causio eitt av dei av beste angrepa då Italia kom på fjerdeplassen i VM-turneringa 1978.
Under VM 1982 spela Causio ein av dei innleiande kampane. Sidan kom han ikkje på bana før enn i sluttminuttane av VM-finalen, då Italia leia 3-1 over Vest-Tyskland og landslagstrenaren Enzo Bearzot gjorde han den æra å få vere med å sikre VM-tittelen for Italia.
Causio spela sin 63. og siste landskamp i februar 1983 mot Kypros, EM-kvalfiseringskampen i Limassol enda 1-1. Han skåra i alt seks landslagsmål.
Jomfrulandplanen
Jomfrulandplanen var eit initiativ av Nikita Khrusjtsjov om å opne dei enorme, unytta (jomfru) steppene nord i Kasakhstan og Altajregionen i Russland for jordbruk i 1954.
Det første året av planen vart 190 000 km² pløgd opp og i 1955 140 000 km² til. Med alt dette nye jordbrukslandet vart det flytta store massar av innbyggjarar frå heile Sovjetunionen til området. Komsomol hadde ansvaret for å rekruttere dei.
Meir enn 300 000 menneske, hovudsakleg ukrainarar og russarar, kom til jomfrulandet for å byrje nye liv som bønder. Hundretusenvis av soldatar, studentar og skurtreskarsjåførar følgde etter, men desse var her berre under innhaustinga. Mot slutten av masseinnflyttinga til jomfrulandet var det i mange område fleire slavarar enn kasakhstanarar. Hovudbyen i området fekk namnet Tselinograd, «Jomfrulandbyen» (i dag Astana).
For ein kort periode inspirerte Khrusjtsjov ein kommunistiver i sovjetarane og klarte ei kort stund å oppnå det ønskte resultatet.
Den første innhaustinga
Den første innhaustinga av Jomfrulandet i 1956 var ein overveldande suksess. Av 125 millionar tonn korn produsert i Sovjetunionen dette året kom meir enn halvparten frå dette området. Sovjetunionen produserte dobbelt så mykje kveite per innbyggjarar som Vesten gjorde. Innhaustinga vart sidan aldri så god som i 1956.
Samanbrota
Nesten alle kollektivbruka i Jomfrulandet dyrka nesten berre kveite. I 1960-åra var derfor jordsmonnet tomt for næringa som kveiten treng for å vekse og sidan det ikkje vart bygd vern mot erosjon bles rett og slett mykje av jorda bort med vinden og etterlet berre nakne stepper som ikkje kunne nyttast til jordbruk.
Derfor måtte etter kvart Sovjetunionen kjøpe korn frå Canada for å stette behovet sitt, trass i den store suksessen Jomfrulandplanen var i starten.
Tida etterpå
Ein småplanet kalla 2111 Tselina vart oppdaga i 1969 av den sovjetiske astronomen Tamara Mikhailovna Smirnova og fekk namnet for å feire 25-årsjublieumet til jomfrulandplanen i Sovjetunionen..
Vulkanfelt
Eit vulkanfelt er eit område på jordoverflata som er utsett for lokal vulkansk aktivitet. Vanlegvis inneheld eit slikt felt 10 til 100 vulkanar, som sinderkjegler, og er vanlegvis samla i grupper. Lavastraumar kan oppstå.
The Park Is Mine av Tangerine Dream
The Park Is Mine er det 42. albumet og det 16. filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. Det vart spelt inn i 1985 for filmen med same namn med Tommy Lee Jones i ei av rollene, men kom ikkje ut før i 1991. Alle spora var komponerte av Edgar Froese, Christoph Franke og Johannes Schmoelling.
Albumet kunne ikkje mastrast med dei originale lydbanda, og ein måtte ta til takke med stereolydbanda som vart nytta for filen. Dette førte til at lydkvaliteten ikkje var så bra som vanleg for Tangerine Dream.
Tsjany
Tsjany (russisk озеро Чаны) er ein av dei største innsjøane i Russland. Han er ein grunn ferskvassjø med varierande vassnivå, som kan endre seg frå årstid til årstid og frå år til år. Då bilete vart teke var vassnivået forholdsvis lågt. Det finst mange økosystem rundt innsjøen, mellom anna ei blanding av våtmarker, marskland og ei blanding av bjørk- og ospeskog. Tsjany er særleg viktig for mange trekkfuglar i Sibir.
Innsjøen er ein Ramsarstad.
Stål
Stål er ei legering med jarn og karbon som dei viktigaste elementa. Det er eit sterkt metall med mange bruksområde, som konstruksjon og i reiskapar og våpen. I Noreg blir det produsert stål i Mo i Rana og på Jørpeland.
Oppbygging
Den klassiske definisjonen er at stål er jern-karbon-legeringar med opp til 2,1 prosent karbon. Karbonet, som legg seg mellom jernatoma i krystallgitteret, hindrar desse i å skli frå kvarandre. Karbonatoma vil også påverka fasetransformasjonane i metallet, slik at stålet blir meir herdbart.
Mengda av karbon i legeringa bestemmer kva eigenskapar stålet får. Stål med høgt karboninnhald kan gjerast sterkare og hardare enn jern, men blir òg sprøare.
Typar
Det finst fleire typar stål, dei mest vanlege er:
Når karboninnhaldet i jern er høgare enn 2,1% blir legeringa kalla støypejern.
837 Schwarzschilda
837 Schwarzschilda er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. september 1916 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
1732
1732 (romartal MDCCXXXII) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen.
Bilete av kyrkjer i Rogaland
Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Rogaland fylke i Noreg, sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.
Akademisk grad
Ei akademisk grad er ein tittel ein person oppnår ved å følgje studiar og avlegge eksamen eller ved å skrive og forsvare ei avhandling ved eit universitet eller ein høgskule. I dei fleste land er akademiske grader delt inn i lågare grader, høgere grader og doktorgrader. Det er vanleg å bruke den akademiske grada som tittel, særleg når det dreiar seg om høgere grader og doktorgrader.
Brussel
Brussel (nederlandsk Brussel, fransk Bruxelles) er hovudstaden i Belgia, delstaten Flandern og EU.
Otdelnyj
Otdelnyj (russisk Отде́льный) er ein skjoldvulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland, aust for Savanelva.
Brussel
Området kring Brussel utgjer ein sjølvstendig region som ligg som ein enklave i Flandern. Det høyrer til verken det nederlandsktalande Flandern eller det fransktalande Vallonia, og både nederlandsk og fransk er offisielle språk i byen.
Opphavleg vart byen grunnlagt på den litle øya Saint-Gery (Sint-Gorik) midt ute i elva Zenne, der Karl (son av Ludvig IV av Belgia) bygde ein liten festning kring 979. Resten av det området som Brussel er bygd på i dag, var opphavleg myr. Elva Zenne, som går midt gjennom byen, vart overbygd under kongen Leopold II av Belgia. Sankt Mikael (Saint-Michel, Sint-Michiels) er verneengel for byen.
I Brussel ligg mange av EU-institusjonane, inkludert EU-kommisjonen og det eine av Europaparlamentet sine to møtestader (det andre ligg i Strasbourg), og dessutan hovudkvarteret til NATO.
Region
Regionen Brussel høyrer ikkje til verken det nederlandsktalande Flandern eller det fransktalande Vallonia, men har sidan 18. juni 1989 vore ein likeverdig autonom region med sitt eige parlament og regjering.
Brussel og organiseringa av administrasjonen i byen var lenge eit heitt politisk tema i Belgia. Det flamske synspunktet var at Brussel var ein flamsk by og burde bli verande som ein del av Flandern. I tillegg frykta den flamsktalande folkesetnaden at ein ny autonom region ville føre til at landet fekk to fransktalande regionar, då Brussel med åra har fått ein stor overvekt av fransktalande innbyggjarar. Den fransktalande folkesetnaden meinte dei hadde gradvis tatt kontroll over byen gjennom kommunevala og at ei oppretting av ein region dermed ville svekke denne kontrollen til fordel for ein lingvistisk likskap.
Språk
Både fransk og nederlandsk er offisielle språk i byen og regionen, men størstedelen av innbyggjarane har fransk som morsmål og mange er tospråklege. Opphavleg var Brussel nederlandsktalande, og ved Belgia si lausriving frå Nederlanda i 1830 talte berre 15 % av folkesetnaden fransk. I dag har innbyggjarane krav å bli møtt med det språket dei sjølv snakkar når dei kontaktar styresmaktene og desse språkrettane er nedfelde i ei lov.
Nedre Lorraine vert skild ut frå Det tysk-romerske riket
I 977 gav den tyske keisaren Otto II Nedre Lorraine, som låg ved den vestre grensa av Det tysk-romerske riket, til Karl av Nedre Lorraine. Karl av Nedre Lorraine var den franske kongen Ludvig IV sin bannlyste son, og allereie på det tidspunktet var Brussel omtalt. Ein reknar byen for grunnlagd då Karl av Nedre Lorraine oppførte eit lite fort i 979 på øya Sint-Gorik (fransk: Saint-Géry), som ligg i elva Zenne (Senne).
I samband med Karls død på slutten av 900-talet tok Lambert I av Leuven kontrollen over Nedre Lorraine. Under Lambert II av Leuven si regjeringstid vart dei første bymurane bygd og den litle byen vart på 1100-talet eit viktig knutepunkt på vegen mellom Brugge og Køln. På denne tida bytta grevane av Leuven namn til greve av Brabant og Brussel vart hovudstad for hertugdømet Brabant.
Brussel underlagt Nederlanda
Frå 1400-talet vart Brussel residensby for dei burgundiske hertugane som samla Nederlanda og forsøkte å sameine dei nederlandske provinsane med Burgund (Bourgogne).
Under Karl V vart byen hovudstad for heile Nederlanda.
Solkongen omleirar byen
I 1695 kringsette solkongen Ludvig XIV av Frankrike byen og ca. 4000 hus vart lagd i grus. Gjenoppbygginga gav plass til dei mange flotte bygningane som ein dag kan sjå på Grand Place (Grote Markt), eit torg som vart oppført på UNESCO si verdsarvsliste i 1998.
Den belgiske revolusjonen
I 1830 braut det ut spontane opprør i byen etter operaførestillinga Le Muette de Portici (De Stomme van Portici) ved De Munt-teateret (fransk: La Monnaie). Opprøra var starten på den belgiske revolusjonen som førte til at dei sørlege Nederlanda vart uavhengig under namnet Belgia 21. juli 1831. Brussel vart hovudstad i landet og sete for den første kongen, Leopold I av Belgia.
Den første verdskrigen
Under Den første verdskrig vart Brussel erklært for «open by», så ingen kamphandlingar fann stad i byen.
Brussel etter den andre verdskrigen
Hovudstadsregionen Brussel vart oppretta 18. juni 1989.
Heyzel stadion-tragedien
Heyzel stadion-tragedien skjedde i Brussel 29. mai 1985 i samband med finalen i Serievinnercupen i fotball mellom engelske Liverpool FC og italienske Juventus FC. Ein time før kampstart reiv Liverpooltilhengarane ned gjerdet som skilde dei to supportargruppene. Juventustilhengarane vart pressa tilbake mot ein falleferdig vegg, som kollapsa over dei. Trass i denne ulykka vart kampen spelt, ein kamp Juventus vann med 1-0 etter straffespark av Michel Platini. 39 menneske omkom, hovudsakleg Juventustilhengarar. Liverpool vart seinare utestengd frå alle europeisk fotballturneringar i seks år og alle andre engelske fotballklubber vart utstengd i fem år.
Hovudstadsfunksjonar og diplomatisk verdssenter
Brussel vert ofte rekna som hovudstad for EU då fleire av dei viktigaste EU-institusjonane er lagt her:
Brussel er vertsby for NATO sitt hovudkvarter. Noreg er representert i Brussel med ambassaden til Belgia, NATO-delegasjonen og Noregs delegasjon til EU. Ei rekkje norske verksemder har kontor i Brussel.
DeLillos
deLillos er ei rockegruppe som blei skipa i Oslo i 1984. Gruppa blir rekna som eit av dei mest markante i norsk musikkliv frå 1980-talet og fram til i dag. Saman med Raga Rockers, DumDum Boys og Jokke og Valentinerne blir deLillos referert til som ei av dei fire store norske rockegruppene frå den nemnte perioden.
Historia
Namnet deLillos kom etter forslag frå Ola Snortheim, som frontfigur Lars-Lillo Stenberg hadde spelt inn ein demotape saman med i 1983. deLillos kan fyrst og fremst kjenneteiknast gjennom tekstane og den karakteristiske stemma til frontfiguren Lars Lillo-Stenberg. Dei norskspråklege tekstane er skrivne i ei naivistisk form, noko ein kan sjå i sentrale songar som « Min beibi dro avsted» og «Tøff i pyjamas», begge henta frå debutalbumet «Suser avgårde». Dette albumet frå 1986 blir saman med «Hjernen er alene» frå 1989 og «Neste sommer» frå 1993 rekna som dei viktigaste for gruppa. For «Neste sommer» fekk dei Spellemannprisen 1993 i klassa rock. Albumet «Sent og tidlig» gav dei Spellemannsprisen 1995 i klassa gruppe. Bandet vann også Gammleng-prisen i klassa pop i 1994.
I tillegg til Lars-Lillo Stemberg har også far hans, Per Lillo-Stenberg, og bassist Lars Fredrik Beckstrøm skrive fleire av songtekstane til deLillos. I 2005 blei Lars Lillo-Stenberg og Rune Lindstrøm samde om å sameina det «originale deLillos» som eit sideprosjekt. Dei hadde ein konsert på klubben Elm Street i Oslo i november same året for å feire samlinga under namnet deLillos'85
Då deLillos vart oppretta i 1984 var det berre tre medlemmer, Lars Lillo-Stenberg, Lars Frederik Beckstrøm og Rune Lindstrøm, men samansettinga endra seg fire gonger fram til 1991. I tillegg til Stenberg og Beckstrøm er Lars Lundevall og Øystein Paasche med i dag.
Bajdarporten
Bajdarporten (503 moh) er ein fjellovergang i Krimfjella mellom Bajdardalen og kysten av Svartehavet. Han ligg mellom Tsjelebi (657 moh) og Skhu-Bair (705 moh). Den gamle hovudvegen mellom Jalta og Sevastopol, bygd i 1830- og 1840-åra, passerer her men vert sjeldan nytta i dag. Då hovudvegen var ferdig i 1848 vart den såkalla Propylaea bygd av lokal kalkstein reist til minne om hendinga. Frå den nyklassiske porten er det flott utsikt, mellom anna av Foroskyrkja på toppen av ein 400 meter høg klippe ved kysten.
Vebjørn Rodal
Vebjørn Rodal er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar. Han vart olympisk meister på 800 m i 1996 og tok EM-sølv i 1994 og VM-bronse i 1995 i same øvinga. Rodal var medlem av Oppdal FIK. Han bur i Trondheim.
Aktiv
Rodal slo gjennom i 1992-sesongen med personleg rekord på 800 m på gode 1.45,33. Internasjonalt deltok han same året i sitt første meisterskap i Sommar-OL 1992, der han deltok på 800 m og vart utslått i semifinalen. To år seinare sette han i Oslo norsk rekord med tida 1.43,50. Det same året vann han sølvmedaljen ved europameisterskapen i Helsingfors, bak italienaren Andrea Benvenuti. I 1995 kom han på bronseplass under verdsmeisterskapen i Göteborg.
OL-året 1996 og vidare
Under Bislett Games 5. juli 1996 sprang Vebjørn Rodalinn til andreplass på tida 1.42,95, hans fyrste løp under 1.43. I Sommar-OL 1996 i Atlanta, den 31. juli, nådde han toppen med eit framifrå løp på 800-meteren. Fram til om lag 650 m låg han midt i feltet. Han gjekk så opp i ei knapp leiing, som han heldt heilt inn til mål. Fire mann kom i mål på under 1.43,00, og dette er til dags dato den kvassaste 800-meteren i noko internasjonalt meisterskap. Vinnartida var 1.42,58 og er gjeldande norsk rekord på distansen. Det var også olympisk rekord i 16 år, fram til David Rudisha slo han med tida 1.40.91 under leikane i London i 2012. Rodal er nummer 8 på verdsstatistikken over 800-meterløparar. Etter OL vart han tildelt både Fearnleys olympiske ærespris og Morgenbladets Gullmedalje.
Sesongen 1999 og framover var Rodal tidvis plaga med slitasjeskadar. Han nådde aldri same nivå som i 1994–96. Under OL i 2000 vart han nummer 8 i sitt semifinaleheat. I 2001-sesongen tevla han ikkje. Etter ei lite come-back i 2002 la han opp.
Nasjonale tevlingar
Rodal vart norsk meister åtte gongar, seks gongar på 800 meter og to gongar på 1500 meter. På 1500 meter tevla han berre i nasjonale stemne. Hans bestetid kom under eit stemne i Byrkjelo 13. juli 1997, der han vart nummer to. Tida 3.37,5 var berre eit tidels sekund bak norgesrekorden.
Vebjørn Rodal er ein av Noregs fremste friidrettsutøvarar gjennom alle tider. På nasjonalt nivå utkjempa han mange harde tvekampar med landsmannen Atle Douglas. Internasjonalt målte han ofte krefter med kenyansk-danske Wilson Kipketer, den beste 800-meterløparen i verda på 1990-talet. Kipketer var utestengd frå OL 1996 grunna skifte av statsborgarskap.
Brúará
Brúará er ei elv på Island. Ho renn gjennom Rotarsandurområdet og Brúarágjela.
Elva munnar ut i Hvítá.
838 Seraphina
838 Seraphina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 24. september 1916 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Fuengirola
Fuengirola, i antikken kalla både Suel og Suhayl, er ein by og ein kommune på Costa del Sol i provinsen Málaga og den autonome regionen i Andalucía i det sørlege Spania. Han er ein stor feriestad med 8 km strender og ei stor maurisk festning. I lag med mykje av kysten her har byen gått gjennom omfattande urban utvikling.
Området har eit subtropisk middelhavsklima med ein årleg middeltemperatur på 18°C.
Historie
Byen har opphav i fønikisk, romersk og arabiske sivilisasjonar.
Ved foten av fjellkjeda bak byen ligg ei arabisk borg med ruinar av tidlege iberisk-puniksle eller fønikiske busetnader, som romarane seinare overtok. Under romarane vart byen kalla Suel. I 1961 vart det oppdaga ruinar av romerske bad på staden.
I 1485 stod berre festninga att og busetnaden vart erobra av kristne monarkar. Det vart gjort forsøk på folkesette byen på ny, men det var mislukka og i 1511 var staden registrert som folketom bortsett frå festninga og eit utkikkstårn.
I 1960-åra vart Fuengirola eit turistsenter.
Torremolinos
Historie
Det er funne arkeologiske funn av menneske, vertkøy og keramikk heilt tilbake til 150 000 år sidan ved Torremolinos. Regionen har vore busett av tidlege sivilisasjonar som fønikarar, romarar og arabarar. Arabarane bygde mellom anna det 12 meter høge forsvarstårnet Torre de los Molinos.
Sanyu
Sanyu kan visa til:
L'Affaire Wallraff (The Man Inside)
L'Affaire Wallraff (The Man Inside) er det 43. albumet og det 17. filmmusikkalbumet til Tangerine Dream, gjeve ut i desember 1991.
Musikken vart spelt inn i 1989 av Edgar Froese og Paul Haslinger for filmen The Man Inside med Peter Coyote, Jürgen Prochnow og Nathalie Baye i rollene. Filmen vart ein stor suksess i Frankrike, der han heitte L'affaire Wallraff.
Rotsethornet
Rotsethornet er eit fjell rett oppom Volda sentrum i Volda kommune. Den vestlege toppen nærast sentrum er det mest vanlege turmålet, og er 649 moh., medan Instehornet knapt 400 m mot aust er 652 moh. Fjellet dominerer utsikta rett sør for Volda sentrum, og toppen byr på flott utsikt over Volda sentrum, bygder, fjordar og fjell rundt.
Rotsethornet er eit populært turmål, men den vanlege ruta rett opp frå Volda sentrum er såpass bratt at det er lagt ut tau til å halde seg fast i på dei brattaste kneikane. Ein kan parkere ved opninga av Rotsethorntunnelen på Riksveg 651. Turvegen går oppom tunellopninga og opp til Kalsethola. Derifrå går råsa forbi ein telelink og opp gjennom bratt skog til utsiktsplassen Aksla. Vidare i slakkare terreng opp til den vestre toppen, 649 moh. Turen ned kan gjerne gå via utsiktspunktet Toskegjølet, Instehornet og vidare ned Litledalen til turvegen rundt Rotevatnet.
Fjellet har namnet etter garden Rotset som ligg nedanfor fjellet på nordsida mot Volda sentrum.
Fjellet er ikkje ufarleg, og her har dei siste åra skjedd to dødsulykker under nedstiging frå fjellet, der personar har kome bort frå den vanlege ruta frå toppen og ned til sentrum, og falle i det bratte og vanskelege terrenget. Viss ein følgjer den merka råsa er det likevel ikkje nokon grunn til å la vere å vitje toppen.
Salsbruket kyrkje
Bygget er i tre og har sitjeplassar til 260 personar. Arkitekt for kyrkja var Arne Sørvig.
Kyrkja ligg i Kolvereid kyrkjesokn i Namdal prosti, ho låg i Nærøy prosti fram til 1. juli 2015 da det vart lagt ned og slått saman med Namdal.
Öskemen
Öskemen eller Ust-Kamenogorsk (kasakhisk Өскемен, Öskemen eller Oskemen; russisk Усть-Каменогорск, Ust-Kamenogorsk) er ein by i Kasakhstan og hovudstad i Aust-Kasakhstan oblast.
Historie
Ust-Kamenogorsk vart grunnlagd i 1720 som ein festning og handelsstasjon kalla Ust-Kamennaja der elva Ulba munnar ut i Irtysj. I 1868 vart byen hovudstad i Semipalatinsk oblast.
Byen utvikla seg som eit stort gruve- og metallurgisenter under Sovjetunionen. Av gruvedrift er særleg kopar, bly, sølv og sink framleis viktig.
Ymse
Friidrettsutøvaren Olga Rypakova er frå Ust-Kamenogorsk.
Maskin
Maskinar er menneskelaga gjenstandar som overfører eller omformar energi slik at dei kan utføra eller hjelpa til med ei oppgåve. Ofte vert maskinar nytta for oppgåver der det er bruk for store krefter og det er naudsynt å omsetta mykje energi frå ei form til ei anna. Maskinar vert òg nytta for å utføra repetetive oppgåver, for oppgåver som må utførast med stor presisjon, eller stor fart.
Maskinar vert sett saman av maskindelar (maskinelement), ved hjelp av monteringsdelar som skruvar, naglar, flensar og liknande, eller ved sveising, lodding, eller ved at dei vert haldne på plass av andre delar.
Oblik
Oblik er ei samnemning for andre kasus enn nominativ. I antikk latinsk grammatisk tradisjon blei nominativ òg kalla cāsus rectus 'rett/beint kasus', medan andre kasus blei kalla cāsūs oblīquī 'skeive/bøygde kasus'.
På moderne norsk, som har lite kasusbøying, nyttar vi ofte oblik som namn på det kasuset ved pronomen som ikkje er nominativ eller genitiv, til dømes slik:
Oblik svarer til akkusativ og dativ på norrønt:
Doktorand
Doktorand er i Noreg brukt om ein person som forsvarar ei avhandling under ein disputas for å oppnå ei doktorgrad.
839 Valborg
839 Valborg er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 24. september 1916 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Doktorand
I Sverige blir doktorand også brukt om personar som skriv ei doktorgradsavhandling, dvs. omtrent på same måte som den om ein norsk doktorgradsstipendiat. Omgrepet doktorand blir brukt på tilsvarande måte i Tyskland.
Joachim Frich
Joachim Christian Geelmuyden Gyldenkrantz Frich var ein norsk kunstmålar. Frich var ein kjend kunstnar i si samtid, mellom anna fordi han budde i Noreg (Kristiania). Han vert rekna som ein sentral kunstnar i den nasjonalromantiske stilen.
Doktorand
Jatkotutkinto
Joachim Frich
Liv og gjerning
Frich var frå Bergen, son av ein kjøpmann. Han var elev ved kunstakademiet i København, før han studerte vidare hos J. C. Dahl i Dresden og deretter i München. Frich var ein av dei fyrste kunstmålarane som valde å slå seg ned i Noreg.
Heilt frå unge år var han på ei rekke reiser i Noreg. Basert på skisser frå desse turane laga han ei mengd akvarellar av norske folkedrakter, desse danna grunnlaget for Aagot Noss si bok Joachim Frichs draktakvarellar (1973).
I seinare år vart Frich påverka av Düsseldorfskulen, noko som førte til ein gyllen grunntone i bileta og meir teatralske motiv. Han vart mest kjend for ein serie med seks målarstykke av norske landskap i lystslottet Oscarshall på Bygdøy i Oslo, måla i 1850, og kanskje særleg for dei mange illustrasjonane han laga til Christian Tønsbergs bøker Norge fremstillet i Tegninger (1846 og 1848).
Han døydde i Kristiania.
Anders Larsen
Anders Larsen var ein samisk lærar, journalist og forfattar.
Foreldra til Larsen var Lasse Mons Lassesen (f. 1826) og Elen Mathisdatter (f. 1836), og dei var sjøsamar. Anders Larsen var gift med Petra Rebekka (f. Hansen 20.01.1877 i Trondenes). Han fekk lærarutdanning ved Tromsø Seminarium (seinare Tromsø lærarhøgskole) 1897-1899. Det var uvanleg at ein ungdom med hans bakgrunn kunne begynne på ei slik utdanning, men han fekk ein av friplassane som den gongen var for samisktalande elevar med dårleg økonomi.
Anders Larsen var kritisk til fornorskingsprosessen, og meinte skolebarna verken lærte norsk, samisk eller kvensk. «Jeg blev aandelig underærnært. Jeg tog skade paa min sjel,» skreiv han i vaksen alder då han såg tilbake på skoletida. Saman med to av brørne sine, Lars og Mathis, stifta han ein samepolitisk organisasjon i Segelvik, med formål å starte eit samisk blad. Anders skulle vere redaktør.
Avisa trykka også ein skjønnlitterær føljetong, som Anders Larsen i 1912 gav ut på Grøndahl forlag for eiga rekning. Det blei romanen Bæivve-Alggo (Dag-gry), som fortel kjærleikshistoria mellom Abo Eira og Maria Evje. Dette er den første samiskspråklege romanen, og ei av svært få samiske bøker før 1940.
Like før han dødyde i 1949 sendte Larsen eit manuskript som skildrar sjøsamanes kultur til språkmannen Just Qvigstad. Han hadde vore Anders Larsens lærar på seminariet i Tromsø. Manuskriptet var på norsk og blei utgitt posthumt av Qvigstad i 1950 med tittelen Om sjøsamene. Først i 1979 kom boka i samisk omsetjing, Mearrasámiid birra.
Sundarbans
Sundarbans (bengali সুন্দরবন<) er eit elvedelta som inneheld den største mangroveskogen i verda. Det ligg i Gangesdeltaet, der Ganga og fleire andre elvar munnar ut i Bengalbukta. Litt over halvparten ligg i Bangladesh og resten i den indiske delstaten Vest-Bengal, der skogen er verna som Sundarbans nasjonalpark. Skogen og nasjonalparken er skrivne inn på verdsarvlista til UNESCO for den særeigne utforminga og biodiversiteten sin.
Sundarbansområdet er om lag 20 000 kvadratkilometer stort. 62 % av området ligg i Bangladesh og resten i India. Det bur rundt 4 millionar menneske i Sundarbans, men mesteparten av området er utan fast busetnad. I Sundarbans finn ein mellom anna den truga bengalske tigeren, aksishjort, slangar og krokodillar. Namnet Sundarbans viser truleg til dei karakteristiske sundari-trea (Heritiera fomes) som veks her. Ban tyder 'skog' på bengali.
Sundarbans nasjonalpark i India blei peika ut som verdsarv i 1987 og den tilsvarande delen i Bangladesh i 1997. Områda oppfyller kriteria ix og x — dei er framifrå døme på økologiske og biologiske utviklingsprosessar, og inneheld eit viktig naturleg leveområde for ei rekke artar.
Riksveg 862
Riksveg 862 går mellom Terjevika og Tromsø lufthamn i Tromsø kommune.
Vegstrekninga vart halde som riksveg etter at resten av den tidlegare riksveg 862 vart klassifisert om til fylkesveg den 1. januar 2010, sjå fylkesveg 862.
Kyrkjenemndi i Bergen
Kyrkjenemndi i Bergen er ein samskipnad i Bergen som har til føremål å fremje kristeleg arbeid på nynorsk. Kyrkjenemndi vart skipa 15. februar 1918 av Vestmannalaget, Bondeungdomslaget Ervingen og Bondeungdomslaget i Bergen etter opptak av biskop Peter Hognestad.
Medlemer i nemnda vert valde av Vestmannalaget, Bergen Ungdomslag Ervingen og Bygdelagsnemndi i Bergen.
Kyrkjenemndi har opp gjennom åra skipa fleire nynorske gudsteneste kvart år, men dei siste åra har talet minka, og den einaste årvisse er festgudstenesta i domkyrkja 17. mai.
Kyrkjenemndi har sidan slutten av 1950-talet hatt utgjevaransvar for det kristelege bladet Stille Stunder.
1733
1733 (romartal MDCCXXXIII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen.
Bilete av kyrkjer i Hordaland
Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Hordaland. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.
Eduard Suess
Eduard Suess var ein austerriksk geolog, paleontolog og politikar på 1800-talet. Han er særleg kjent som ekspert på den tektoniske oppbygginga av Alpane. Frå 1857 til 1901 var han geologisk professor i Wien.
Han gav ut fleire viktige geologiske verk, som Die Entstehung der Alpen (1875) og hovudverket Das Antlitz der Erde (3 bind, 1885–1909), som gjev ei samanfatting av dei geologiske forskingsresultata på denne tida.
Suessbreen i Antarktis og eit krater på Månen og eit på Mars er kalla opp etter han.
An Lushan-opprøret
An Lushan-opprøret var eit opprør mot det kinesiske Tang-dynastiet. Opprøret tok til den 16. desember 755 då generalen An Lushan utropte seg til keisar over Nord-Kina, og dermed danna det rivaliserande Yan-dynastiet. Opprøret vart kua då Yan-dynastiet fall den 17. februar 763.
Tradisjon
Tradisjon, konvensjon, skikk og bruk, er hevdvunne fastlagde og ålment godkjende retningsliner og måtar å gjera noko på i dei aktuelle situasjonane. I stor mon er gamle skikkar og tradisjonelle handlings- og åtferdsmønstre normerande for det menneskeleg livsmønstret og det sosiale livet. Det finst til dømes tradisjonar for å feira høgtider og utføra religiøse handlingar. Sed og skikk om kva som høver seg i arbeidslivet, i festleg lag, korleis ein skal kle seg i ulike samanhengar eller ved særskilde høve og så bortetter, dominerer tankane og åtferda til mange menneske. For dei fleste gjev det velvære i å kjenne til konvensjonane på eit område for kunne rette seg etter dei, ettersom brot på det som reknast for å vere høveleg i dei aktuelle situasjonane, kan verte møtt med misnøye og ulike former for sosiale sanksjonar i form av kritiske blikk og kommentarar. Skikk og bruk kan likevel alltid verte endra eller moderert av ulike årsaker eller miste si makt over sinna, jamvel erstattast av nye skikkar med motsett innhald, og er soleis aldri evigvarande. Ofte vert brot på konvensjonar møtte med åtgaum som gjev opphav til nye reglar for rett framferd. Men ofte lever konvensjonar, skikk og bruk og tradisjonar sitt eige sjølvstendig liv lengje etter at årsaka til at dei oppstod er borte og gløymt.
Omgrepet tradisjon vert òg nytta i samband med kunstformer som blir overførte frå person til person, til dømes folkemusikk (også kjend som tradisjonsmusikk) og munnleg litteratur.