cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mei Ami
Landsbyen vart grunnlagd i 1963 som ei Nahal-busetjing, og vart gjort sivil i 1969, då han vart ein kibbutz. I 1971 vart han omgjort til ein moshav shitufi og i 2006 til ein moshav ovdim. Han er kalla opp etter Miami i Florida, sidan det jødiske samfunnet i byen hjelpte til med grunnlegginga.
Eurovision Young Dancers
Deltakarar
30 land har deltatt minst ein gong i konkurransen. Nokon av landa har etter kvert blitt oppløyst og blitt til nye land. Her er ei oversikt over desse landa etter kva år dei debuterte:
Kiandra i New South Wales
Gullrush
Ein stor mengd kinesarar arbeidde i området. Kinesiske gullgravarar bygde demningen Three Mile Dam i 1882. Demningsjøen finst framleis, og blir no nytta av Selwyn Snowfields til snømaking.
I 1890 blei det andre tinghuset bygd i byen. Bygningen inneheldt også politiceller, og blei mest brukt som politihus. Det blei verande politisasjon for Kiandra fram til 1937, og blei seinare omgjort til overnattingsstaden Kiandra Chalet.
Skisport
Kiandra blei ofte isolert av djup snø om vinteren. I 1861 introduserte gullgravarar frå Noreg bruken av ski til området. The Manaro Mercury rapporterte 29. juli 1861 om at ungdom kleiv opp i åsane ved Kiambra og kom farande ned i høg fart på ski. Ifølgje Øystein Molstad Andresen blei det halde årlege «ski carnival» ved Kiandra frå 1860-åra av. Kiandra Snow Shoe Club fører røtene sine tilbake til denne tida, og reknar seg sjølv som den eldste skiklubben i verda som framleis er i drift. I dag er han blitt til Kiandra Pioneer Ski Club ved Perisher Ski Resort i Perisher Valley. Klubben heldt det som kanskje var den første internasjonale skitevling i 1908.
Kiandra tinghus eller politistasjon blei stengd i 1937. Ei stund var det ein privatbustad før det blei gjort om til Kiandra Chalet, og frå 1953 Kiandra Chalet Hotel, Eigaren av staden dreiv ein skiheis. Hotellet blei stengd i 1973 og blei gjort om til ein lagerbygning for vegvesenet.
Den første skiheisen med T-forma sete i Australia blei installert på Township Hill i 1957, men i 1978 blei skiheisane flytta frå Kiandra til Selwyn Snowfields i nærleiken. Heisen med T-forma sete var i bruk på Selwyn-fjellet fram til 2009, då han blei erstatta av ein stolheis. Namnet på heisen, Township Triple Chair, viste tilbake til Kiandra Township.
Området i dag
Den siste fastbuande forlét Kiandra i 1974. National Parks and Wildlife Service i New South Wales tok over byen og reiv dei fleste av bygningane som stod att. Avgjerda om å riva dei fleste bygga og ikkje ta vare på kulturhistoria har ført til ein del vedvarande sinne. Det finst likevel ein del leivningar etter gruvehistoria, som gruveutstyr, forlatne gruver og gravstader.
I påsken 2013 var alle dei fire gjenverande bygningane i Kiandra i bruk for den første gongen på fleire tiår. I tillegg til guide-turar var det utstillingar her, mellom anna i Matthew's Cottage exhibition og i Pattinson's cottage house museum.
<!--
Kiandra in print, photography and archaeology
Historic Kiandra: A Guide to the History of the District, by D. G. Moye (editor) was published by the Cooma-Monaro Historical Society to mark the centenary of the Kiandra Goldrush in 1959, and remains in print.
Australian High Country enthusiast Klause Hueneke has written two books on the Kiandra region: Huts of the High Country, 1982 and Kiandra to Kosciusko, 1987. The Kiandra Pioneer Ski Club published two histories: Kiandra – Gold Fields to Ski Fields (2006) and Lapland Snow Shoes in Australia (2010).
The Township has been subject to various archaeological studies, including a project by the Australian National University Department of Archaeology and Anthropology under the direction of Drs Mike Smith, Ken Heffernan and Annie Clark in the mid-1990s. The Kiandra Historical Society remains a useful resource of record for the history of the town.
A number of interesting photographic studies were taken of life at Kiandra, including a series by Charles Kerry, and a scene of Chinese miners near the Township.
Climate
Kiandra experiences a borderline oceanic/humid continental climate (Köppen climate classification Cfb/Dfb). Climate statistics were compiled at the Kiandra Chalet site, elevation 1395m, from the year 1866 until 1974. According to the Bureau of Meteorology, the lowest temperature recorded was -17.8 degrees Celsius, in July 1965 and again in August 1966. In January 1968, the highest temperature of 32.9 degrees was recorded.
-->
Scullin monolith
Scullin Monolith er ei halvmåneforma klippe i sjøen 6 km vest for Torlyn Mountain i Mac. Robertson Land. Tidleg i januar 1930 flydde British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE) under Douglas Mawson over området. Mawson landa på klippa den 13. februar 1931 og namngav henne etter James Scullin, som var statsminister i Australia frå 1929 til 1931. Klippa vart kartlagt i januar og februar 1931 av norske kvalfangarar som utforska denne kysten og kalla det «Mount Klarius Mikkelsen» etter kaptein Klarius Mikkelsen, som var kaptein på kvalbåten «Torlyn». Mikkelsen Peak er framleis nytta om det høgaste punktet i klippene.
Sidan klippa ikkje er dekt av snø eller is, er ho ein viktig hekkestad for fuglar, særleg petrellar.
Robert G. Elliott
Robert G. Elliott var ein amerikansk bøddel, eller State Electrican, som var den offisielle tittelen. Han tenestegjorde i Staten New York og nabostatar frå 1926 til 1939, og skal ha utført 387 avrettingar med elektrisk stol. Av dei meir kjende han måtte avrette var Sacco og Vanzetti, Ruth Snyder og Bruno Hauptmann.
Elliott meinte at ein under avrettinga måtte veksle mellom ulike nivå i den elektriske spenninga. Vanlegvis nytta han 8 ampere straumstyrke, og gav den dødsdømte fyrst ein støyt i tre sekund med ei spenning på 2000 volt, deretter 500 volt i resten av minuttet, auka til 2000 volt att i tre sekund og senka til 500 volt i resten av dette minuttet, for til sist å gje ein støyt på 2000 volt i nokre få sekund før han slo av straumen. Føremålet med denne vekslinga var å gjere den dødsdømte medvitslaus ved hjelp av den høge spenninga, medan den lågare spenninga skulle varme opp dei vitale organa i kroppen så mykje at dei stogga å fungere, og livet ebba ut. Vekslinga mellom høg og låg spenning skulle òg påverke hjarterytmen og få hjartet til å stogge.
Elliott var tilsett som ordinær elektrikar i fengselet, men fekk eit salær på 150 dollar for kvar avretting.
Etter avrettinga av Sacco og Vanzetti vart han utsett for eit attentat ved at ukjende sprengte huset hans. Ei tid hadde han livvakt.
AdLib
AdLib, inc. var eit canadisk føretak som produserte lydkort og andre elektroniske komponentar for personlege datamaskinar. AdLib produserte det første lydkortet i 1987 og året etter kom det første dataspelet med støtte for AdLib.
Føretaket dominerte ei stund lydkortmarknaden, men vart etterkvart slegen av konkurrenten Creative Labs. Adlib gjekk konkurs i 1992.
Smith Rocks
Smith Rocks er ei gruppe skjer som ligg 1 km nordaust for Spjotøyholmane aust i Holmevika i Mac. Robertson Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå flyfoto tekne under Thorshavn-ekspedisjonane i 1936–37 og namngjeve som ein del av Spjotøyholmane. Dei fekk nytt namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter kaptein V. Smith, ein sjåfør som deltok på ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) ved Mawson-stasjonen i 1958-59 og 1959-60.
Ruud Lubbers
Ruud Lubbers, fullt namn Rudolphus Franciscus Marie Lubbers, var ein nederlandsk politikar frå Rotterdam. Han var frå 1982 til 1994 statsminister i Nederland. 2001-05 var han SN sin høgkommissær for flyktningar.
Lubbers var utdanna i økonomi. Frå mai 1973 til dessember 1977 var han finasminister i ei koalisjonregjering leia av arbeidarpartimannen Joop den Uyl. Perioden juni 1977 til november 1982 representerte Lubbers det kristlegkonservative partiet CDA i nasjonalforsamlinga i Nederland, som parlamentarisk leiar frå november 1978. I slutten av oktober 1982 vart Lubbers vald til partileiar for CDA, etter den førre partileiaren og dåverande statsministeren varsla han ville gå av. Den 4. november 1982 vart Lubbers utnemnd til statsminister i Nederland, ein posisjon han hadde til 22. august 1994. Åra 1982-89 leia han ein regjeringskoalisjon beståande av CDA og Fridomspartiet (VVD), etter parlamentsvalet i 1989 utgjorde Arbeidarpartiet (PvdA) regjeringsgrunnlaget saman med CDA.
De Havilland DH 82 Tiger Moth
De Havilland DH 82 Tiger Moth, er eit britisk todekker skulefly konstruert av dei Havilland. Det vart blant brukt av det britiske flyvåpen, Royal Air Force (RAF), som skulefly. Det vart verande i teneste hos RAF fram til 1950, då mange av flya vart seld til sivile eigarar. Fleire er enno i bruk som veteranfly.
Ruud Lubbers
Frå januar 2001 til februar 2005 var Lubbers Dei sameinte nasjonane sin høgkommissær for flyktningar.
De Havilland DH 82 Tiger Moth
Historie og utvikling
Prototypen av Tiger Moth var utvikla frå dei Havilland DH 60 Gipsy Moth. Den hadde ein dei Havilland Gipsy III 120 hk motor og flaug første gong 26. oktober 1931. RAF bestilte 35 Tiger Moth I som fekk nemninga DH 60T. Ein påfølgjande ordre på 50 fly, utstyrt med dei Havilland Gipsy Major I 130 hk motor, fekk nemninga DH 82A Tiger Moth II.
Tiger Moth vart teken i bruk av Rafs Central Flying School i februar 1932. Ved utbrotet av andre verdskrig hadde RAF 500 eksemplar av flyet og ei stort mengd sivile fly vart rekvirert for å møta behovet for treningsfly.
Ved slutten til krigen hadde meir enn 7 000 Tiger Moth vorte bygd; 4 005 Tiger Moth II vart bygd i løpet av krigen for RAF. Nesten halvparten vart bygd av Morris Motor Company. Ytterlegare 151 vart bygd i Noreg, Sverige og Portugal, og 2 949 vart bygd i andre land i Det britiske samveldet. Canada bygde 200 Tiger Moth for USAs luftvåpen som gav den nemninga PT-24.
Det vart òg bygd ein radiostyrt versjon av Tiger Moth II til bruk som målfly. Flyet slepte etter seg ein seildukspose i ei lang line slik at luftvernartilleriet kunne driva skyteøvelser mot denne.
Tiger Moth i Noreg
37 Tiger Moth og 10 Standard (Metal) Moth-variantar vart bygd på lisens ved flyfabrikken på Kjellar i perioden 1928 til 1940. Av i alt 13 DH60M frå Kjellar vart seks selt til Widerøes Flyveselskap som nytta flytypen i åra 1935–39. I 2016 vart arbeidd med gjenoppbygging av ein DH60M fullført av Kjellar Flyhistoriske Samskipnad. Vraket av denne 1929-modellen vart kjøpt frå Australia i 2006 (ex VH-UKC c/n 711, no LN-KFM) og den framstår no som i fabrikkny stand etter å ha vore lagra heilt sidan eit havari i mai 1930. Dette vert då det eldste flygande flyet i Noreg.
Det finst i tillegg fem luftdyktige Tiger Moth i Noreg; LN-MAX, LN-BDM, LN-KFT (alle tre grøne), LN-KAY (sølv) og LN-ADC (raud og sølv). Alle fem har base på Kjellar flyplass.
LN-MAX 127 og LN-BDM 145 er ått og vert operert av NRF Veteranflygruppen – som er i idrettsallianse med Nedre Romerike Flyklubb (NRFK).
LN-KFT 189 er einaste Kjellerbygde Tiger Moth som er luftdyktig i Noreg. Det vart gjenoppbygd i perioden 1997–2006 av Kjellar Flyhistoriske Samskipnad (KFF).
LN-KAY 171 hadde første flyging på 20 år i 2015 etter gjenoppbygging på Skedsmokorset. Flyet vart same år floge tur/retur Kjellar til Woburn Abbey i England.
Kjellerbygde Tiger Moth merkte 151 i Flyvåpenet til hæren som i nærare 30 år var utstilt ved Forsvarsmuseet på Akershus festning er flytta for å gje plass til andre utstillingar. Flyet er ått av Stiftelsen Militærhistorisk Forum Austlandet (SMFØ) og er for tida ikkje utstilt.
Luftforsvarsmuseet i Bodø har ein Tiger Moth merkt 141 utstilt. Dette er eit britisk fly som aldri har vore brukt av Flyvåpenet til hæren før annan verdskrig.
Barkai
Barkai (hebraisk skrift בַּרְקַאי, tyder Morgonstjerne) er ein israelsk kibbutz i Menashe regionale kommune på vestsida av Wadi Ara. Hovudnæringa er varme- og lydisolering, laminering og innpakking: Polyon Barkai-fabrikken og jordbruk: kveg, høns, avokado og åkrar.
Ramnar
Ramnar er fleirtal av artsnamnet ramn, ein stor sporvefugl i kråkefamilien, men kan òg nyttast som fellesnamn for ni av dei største fugleartar i den biologiske slekta Corvus.
Qartaba
Qartaba (arabisk قرطبا, òg skrive som Kartaba) er ein landsby i Libanon, som ligg 54 km frå Beirut i fjella oppom Byblos i ei høgd 1250 meter over havet. Byen har ein stor plass føre kyrkja og er omgjeve av olivenlunda, morbærhagar og vinrankar. På assyrisk tyder qartaba «fint vêr».
Nojorid
Nojorid (ungarsk Nagyürögd) er ein kommune i Bihor fylke i Romania. Kommunen inngår i storbyområdet til fylkeshovudstaden Oradea.
Busetnader
Nojorid er ein comună (landkommune) med desse busetnadane:
NM i turn 1970 for menn
Noregsmeisterskapen i turn 1970 for menn vart avvikla i Mossehallen i Moss helga 10.–11. oktober 1970. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.
Tolvkamp
<br style="clear:both;" />
Trygve Gjerstad var bestemann i begge øvingane med ringar og Torbjørn Ingvaldsen sameleis i bøylehest. Elles sanka Åge Storhaug flest poeng i dei åtte andre apparatøvingane.
Looking Forward
Looking Forward er det tredje studioalbumet til kvartetten Crosby, Stills, Nash & Young. Det kom ut på Reprise Records i 1999 og nådde 26. plassen på Billboard 200 med eit totalt salstal på nær 400 000 eksemplar.
Bakgrunn og innspeling
Crosby, Stills & Nash turnerte mykje gjennom 1990-åra, nesten like mange konsertar som i både 70- og 80-åra kombinert. Etter det førre albumet deira, gav verken Stephen Stills eller Graham Nash ut soloalbum, men David Crosby hadde oppdaga den vaksne sonen sin, James Raymond, og dei to starta eit band i lag med Jeff Pevar, og i lag spelte dei inn albumet CPR i 1998. Forholdet mellom bandet og Atlantic Records hadde surna, særleg etter at Atlantic ikkje var interesserte i å marknadsføre After the Storm, etter at gruppa hadde skaffa selskapet millionar i inntekter i 1970-åra. Dei enda kontrakten med Atlantic i 1997, og byrja å spele inn eit nytt CSN-album av eigne midlar og utan platekontrakt. Neil Young arbeidde med Stills for å setje saman ein plateboks med Buffalo Springfield, og vart interessert i desse CSN-innspelingane. Young spelte på somme spor og tok med seg tre songar han hadde planlagt for sine eigne album, «Looking Forward», «Slowpoke» og «Out of Control.» Høvet for eit nytt CSNY-album fanga merksemda til selskapet til Young, Reprise Records, som gav ut albumet då det var ferdig.
«Faith in Me» og «No Tears Left» vart spelte inn i Ga Ga's Room i Los Angeles tidleg i innspelingsprosessen. «Stand and Be Counted», «Seen Enough», «Dream for Him» og «Sanibel» vart spelte inn i Conway Recording Studios i Hollywood. «Heartland» vart spelt inn i Ocean Studios i Burbank i California. Resten av albumet vart spelt inn i studioet til Young, Redwood Digital, i Woodside i California.
Mottaking
Looking Forward har selt kring 370 000 eksemplar i USA. Det fekk middels kritikk då det kom ut. I 2000 la CSNY ut på CSNY2K-turneen for å marknadsføre albumet. Det var den første turneen til kvartetten sidan 1974.
Antim Peak
Antim Peak (bulgarsk Връх Антим, ‘Vrah Antim’) er eit isdekt fjell på 2080 m i Imeon Range på Smith Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Fjellet ligg 2,25 km og 1,3 km nordaust for toppen av høvesvis Mount Foster og Evlogi Peak, 5,4 km sør-sørvest for Mount Pisgah, 1,6 km sørvest for Cape Smith og 1,6 km nordaust for Cape James. Fjellet ligg oppom Chuprenebreen i vest og nordvest, Krivodolbreen i nordaust og aust, og Pashukbreen mot søraust. Det er bratt og delvis isfritt i søraust. Fjellet er kalla opp etter eksark Antim I (1816–1888), det første overhovudet av det bulgarsk eksarkatet då den bulgarsk-ortodokse kyrkja vart gjenoppretta i 1870.
Albis
Albis er ei åsrekkje i kantonen Zürich i Sveits, som strekkjer seg 19 km frå Sihlbrugg i sør til Waldegg nær Zürich i nord. Rekkja dannar mellom anna grensa mellom distrikta Affoltern og Horgen. Dei mest kjende åsane er Uetliberg på 870 moh, oppfor byen Zürich. Andre stader er Albishorn (909 moh), Bürglen (òg kalla Bürglenstutz, det høgaste punktet på 914,6 moh), Schnabelburg, eit observasjonstårn, Albis-passet, den vesle byen Buechenegg, og den store skogen, Sihlwald, på begge sider av elva Sihl. Sihldalen grensar til Albisåsane langs heile austsida. På vestsida grensar Albis til forskjellige elvar, som Reppisch, og innsjøen Türlersee.
Åsane er stort sett skogkledde, men har òg nokre store sletter. Nokre av dei er oppdyrka og vert nytta som beitemarker for kyr og sau. Sidan området ligg nær Zürich er det mykje vitja, særleg i nord, der det ligg fleire restaurantar langs toppane (frå Uetliberg til Albishorn), mange stiar og skogsvegar, ein jernbane (Uetlibergbahn) frå Zürich, og ei kabelvogn (Felseneggbahn) frå Adliswil til Felsenegg.
Albis vart danna som den venstre morenen til breen som danna Zürichsjøen. Jordsmonnet er hovudsakleg konglomerat av grus og løss. Dei ofte bratte sidene i Albis vert ofte utsett for små steinras. Generelt er austsida (mot Zürichsjøen) brattare enn vestsida.
Drinov Peak
Drinov Peak (bulgarsk Дринов връх, ‘Drinov Vrah’), er eit fjell på 1630 moh i Imeon Range på Smith Island i Sør-Shetlandsøyane. Det ligg 3,6 km nord-nordaust for Antim Peak, 1,9 km nord for Slatina Peak, 2,91 km aust-søraust for Jireček Point og 1,85 km sørvest for Mount Pisgah. Det ligg oppom Ovechbreen i søraust, Vetrinobreen i nord, Yablanitsabreen i nordvest, og Chuprenebreen i sørvest. Det er kalla opp etter den bulgarske vitskapsmannen Marin Drinov (1838–1906), som grunnla Det bulgarske vitskapsakademiet.
Hajime Hosogai
Hajime Hosogai er ein japansk fotballspelar.
Dei sveitsiske Alpane
Dei sveitsiske Alpane (tysk Schweizer Alpen, fransk Alpes suisses, italiensk Alpi svizzere, retoromansk Alps svizras) er den delen av Alpane som ligg innanfor Sveits. Sidan dei ligg sentralt til heile den alpine fjellkjeda vert dei stundom òg kalla Dei sentrale Alpane. Den høgaste toppen i Dei sveitsiske Alpane er Monte Rosa (4 634 moh) nær grensa til Italia. Det høgaste fjellet som ligg heilt innanfor dei sveitsiske landegrensene er Dom (4 545 moh).
Sidan mellomalderen har ferdsel over Alpane spelt ei viktig rolle i historia. Regionen nord for Sankt Gotthard-passet vart kjernen i Det sveitsiske eidssambandet tidleg på 1300-talet.
Geografi
Alpane dekkjer 60% av arealet til Sveits (41 285 km²) som derfor er eit av dei mest alpine landa. Trass i at Sveits berre dekkjer om lag 14 % av det totale arealet til Alpane (192 753 km²), er 48 av 82 fjell i Alpane over 4000 meter i Dei sveitsiske Alpane og resten ligg innanfor 20 km frå landegrensa.
Isbreane i Dei sveitsiske Alpane har eit samla areal på 1230 km² (3% av Sveits), og utgjer 44% av alle isbreane i Alpane (2800 km²).
Fjellkjeder
Alpane er vanlegvis delt inn i to delar, Dei vestlege Alpane og Dei austlege Alpane, som er delt langs Rhinen frå Bodensjøen til Splügenpasset. Dei vestlege fjellkjedene utgjer den størstedelen av Sveits, medan den større austlege fjellkjeda i Sveits berre omfattar kantonen Graubünden. Sistnemnde er ein del av Dei sentrale Alpane, bortsett frå Ortleralpane som høyrer til Dei sørlege kalksteinsalpane. Wallis- og Bern-Alpane og Berninafjella er dei høgaste fjellkjedene i landet og inneheld høvesvis 38, 9 og 1 topp over 4000 moh. Den lågaste fjellkjeda er Appenzelleralpane som er 2 500 moh på det høgaste.
(*) ligg utanfor hovudkjeda
Dei vestlege Alpane
Dei austlege Alpane
Elvar
Nordsida av Dei sveitsiske Alpane vert drenert av Rhone, Rhinen og Inn (som høyrer til nedslagsfeltet til Donau), medan sørsida hovudsakleg vert drenert av Ticinoelva (som høyrer til nedslagsfeltet til Po). Elvane på nordsida renn ut i Middelhavet, Nordsjøen og Svartehavet, og på sørsida renn Po ut i Adriahavet. Det store tredoble vasskiljet i Alpane ligg innanfor landet. Desse er Piz Lunghin, Witenwasserenstock og Monte Forcola. Mellom Witenwasserenstock og Piz Lunghin går Det europeiske vasskiljet som skil nedslagsfelta til Atlanterhavet (Nordsjøen) og Middelhavet (Adriahavet og Svartehavet). Det europeiske vasskiljet ligg faktisk berre delvis i hovudkjeda. 6% av ferskvatnet i Europa ligg i Sveits, og vert stundom kalla «vasstårnet i Europa».
Ruth Snyder
Ruth Snyder var ei amerikansk kvinne som vart dømt for drapet på ektemannen sin. Ho var den første kvinna som vart avretta i elektrisk stol i Sing Sing-fegselet.
Dei sveitsiske Alpane
Innsjøar
Sidan dei høgaste demningane ligg i alpine regionar, er mange av fjellvatna i Sveits kunstige og vert nytta som vassreservoar. Somme kunstige innsjøar ligg over 2 300 m, men naturlege innsjøar større enn 1 km² ligg generelt under 1 000 m (med unntak av innsjøane i Engadin som Sils-sjøen og Oeschinensee i Bernse Oberland). Smeltande lågtliggande isbrear kan stundom skape nye innsjøar, som den 0.25 km² store Triftsee som vart danna mellom 2002–2003.
Høgdenivå
Tabellen under gjev flatevidda over 2000 m og 3000 m og den respektive prosentdelen av det totale arealet i kvar kanton med høgder over 2000 moh.
Ruth Snyder
Ruth Snyder hadde først fått mannen sin til å teikna ein stor llivsforsikring, og saman med elskarern sin, som i utgangspunktet var lite villig til å gå med på komplottet, arangerte dei i fellesskap eit fingert overfall og innbrot der dei kloroformerte ektemannen og deretter kvelte han. Heile opplegget var så gjennomført amatørmessig at det vart raskt avslørt av politiet.
Dei sveitsiske Alpane
Kjelder
''
Bakgrunnsstoff
Alpen
Ruth Snyder
Òg elskaren fekk dødsstraff.
Risnes i Radøy
Risnes er ei grend på Radøy. Garden ligg på eit høgdedrag langs Villangsvågen. Namnet kjem truleg av ordet ris som tyder 'høgdedrag', med endinga nes.
Garden er ikkje nemnd før reformasjonen, men rundt 1600 er han rekna blant det krongodset som hadde høyrd til bispegarden i Bergen. Truleg var han rydda og utskilt frå Innsylta kring 1600.
Garden vart delt i to kring 1670, og i fire hundre år seinare. I 1770 vart det etablert ein gjestgjevargard på Risnes. På 1900-talet vart det òg frådelt nokre tomter for bustadhus.
Skøyteløp under Vinter-OL 1948
Skøyteløpa under Vinter-OL 1948 i St. Moritz omfatta fire distansar, alle for menn. Dei fire tevlingane fann stad dagane frå laurdag 31. januar til tysdag 2. februar 1948 på isstadion Badrutts Park, den same arenaen som vart nytta under Vinter-OL 1928. Fønvind og sterkt stigande dagtemperaturar førte til ujamne forhold for utøvarane, noko som særleg gav utslag på langdistansane.
500 m
Dato: 31. januar <br style="clear:both;" />
1500 m
Dato: 2. februar <br style="clear:both;" />
10 000 m
Dato: 3. februar <br style="clear:both;" />
Alex Taylor
Alexander Robert Taylor var ein USA-amerikansk songar.
Liv og virke
Alexander Taylor var det eldste barnet til Gertrude og Isaac M. Taylor. Han var medlem av ein familie som produserte ei rekkje musikarar, og den mest kjende er James Taylor, og dessutan Livingston, Hugh og Kate Taylor.
Alex Taylor hadde to søner, Edward og James. Den eldste sonen, Edward, vart adoptert, og bur i Nord-Carolina; hans andre son James, som bur på Martha's Vineyard, er namnebror til bror til Alex, James, og inspirerte hitten til onkelen frå 1970 «Sweet Baby James». Alex Taylor reiste rundt i Florida og spelte inn sitt beste arbeid i eit lite studio i Tampa kalla Progressive Music. Taylor fekk eit hjarteinfarkt den 7. mars 1993, i Sanford i Florida, medan han spelte inn eit tredje album i King Snake Records Studio. Han døydde 12. mars 1993 (James sin fødselsdag), 46 år gammal. Han etterlét seg kona Brent B. Taylor, då 46 år gammal, frå West Tisbury, to søner og barnebarna Caroline, Anna Kate, Paige og Claudia.
Ifølgje den offisielle Rolling Stone-biografien til James Taylor var Alex Taylor ein konsekvens av alkoholisme. Livingston Taylor har sagt i eit intervju at Taylor plutseleg slutta å pusta medan han sov i eit Kingsnake Records-studio, og at dette skjedde kort tid etter at Taylor hadde drukke nesten ei heil flaske vodka. James Taylor skreiv songen «Enough To Be On Your Way» med Alex si gravferd i tankane og endra deretter nokre av detaljane for å minnast ei fiktiv «Alice».
Livingston Taylor kalla han «sjenerøs heilt inn i sjela» og «den beste storebroren nokosinne». Livingston sa òg at Alex støtta og verna han under den vanskelege barndomen hans.
Tingey Rocks
Tingey Rocks er to små skjer som ligg sørvest for Single Island i vestkanten av Ameryisen. Dei vart oppdaga av gruppa under ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) som kartla Prince Charles Mountains i 1971, og vart namngjevne av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter R.J. Tingey, ein geolog i gruppa.
Turn under Sommar-OL 1952
Turnøvingane under Sommar-OL 1952 i Helsinki vart avvikla i tida 19. til 24. juli i ein messehall. Øvingane omfatta 14 tevlingar, 8 for menn og 6 for kvinner. Frå ulike land deltok 319 utøvarar; 185 menn og 134 kvinner. Noreg var representert med 8 menn og 3 kvinner. Best i mangekamp av desse vart Mathias Jamtvedt på 76. plass.
Mangekamp
<br style="clear:both;" />
Bøylehest
<br style="clear:both;" />
Frittståande
<br style="clear:both;" />
Hopp
<br style="clear:both;" />
Ringar
<br style="clear:both;" />
Skranke
<br style="clear:both;" />
Svingstang
<br style="clear:both;" />
Bom
<br style="clear:both;" />
Lagkamp
<br style="clear:both;" />
Cape Agassiz
Cape Agassiz er eit nes aust på Hollick-Kenyon Peninsula, ei smal, isdekt halvøy som strekkjer seg aust frå hovudryggen på Den antarktiske halvøya mellom Mobiloilfjorden og Revellefjorden. Neset er austenden av ei linje frå Cape Jeremy som deler Graham Land og Palmer Land. Det vart oppdaga i desember 1940 av U.S. Antarctic Service (USAS) som namngav det etter W.L.G. Joerg, ein geograf og polekspert. Etter Joerg sitt ønske vart neset namngjeve på nytt av US-SCAN etter Louis Agassiz, ein internasjonalt kjend amerikansk naturalist og geolog av sveitsisk opphav, som først la fram teorien om kontinental isbredanning (Etudes sur les Glaciers, Neuchatel, 1840).
Heilag lund
Tacitus skildrar heilage lundar hjå germanske stammer fleire stader i Germania. I norrøn religion er dei sett i samanheng med blót og menneskeoffer; Adam av Bremen skriv på tusentalet om den heilage lunden i Gamle Uppsala at lik av ofra dyr og menneske vert hengde opp i trea.
Både dei gamle grekarane og romarane hadde heilage lundar. Den best kjende frå Hellas var eikelunden til Dodona, der raslinga i lauvet blei tolka som orakelutsegner. I Romarriket hadde Diana Nemorensis ('Diana frå skogane') ein viktig heilag lund der byen Nemi ligg i dag. Bak Vestatempelet i Roma fanst òg ein heilag lund fram til den store bybrannen i år 64.
Vilcabambatistelstjert
Vilcabambatistelstjert (Asthenes vilcabambae) er ein fugleart i omnfuglfamilien (Furnariidae). Arten lever på eit svært avgrensa område i Andes i Cuzco-regionen, Peru.
Skildring
Vilcabambatistelstjerten lever i den nordlege delen av Cordillera Vilcabamba, om lag 100 kilometer vest for byen Cuzco, mellom elvene Apurimac og Urubamba. Habitatet er i eit páramo-økosystem med elfinskog, ca. 2800-3600 moh.
Han har ein song som startar med 3–5 lengre pii-tonar som stig i styrke og går over i ei snøgg trille først med aukande og så synkande frekvens. Kontaktropa er lange med synkande styrke.
Det er elles sparsamt med dokumentasjon på levevis og hekkebiologi for denne arten.
Trass i at utbreiingsområdet er lite, blir arten i følgje Birdlife International rekna som globalt livskraftig, LC.
Junya Tanaka
Junya Tanaka er ein japansk fotballspelar.
Evlogi Peak
Evlogi Peak (bulgarsk връх Евлоги, ‘Vrah Evlogi’) er eit fjell på 2090 meter over havet i Imeon Range på Smith Island i Sør-Shetlandsøyane. Det ligg 1 km nord-nordaust for Mount Foster, og 1,3 km sørvest for Antim Peak. Fjellet ligg oppom Chuprenebreen i nordvest, Pashukbreen i aust og Rupitebreen i søraust. Det er kalla opp etter den bulgarske finansmannen, industrimannen og filantropen Evlogi Georgijev (1819–1897) som finaniserte bygginga av hovudbygget til Sofia universitet.
Campbell Crest
Campbell Crest er eit fjell med ei høgd opp mot 1670 moh ved vestenden av Bowditch Crests på Bermel Peninsula, på Bowman Coast i Graham Land. Fjellet er det høgaste punktet i Bowditch Crests og vart fotografert under flyturane til sir Hubert Wilkins i 1928 og Lincoln Ellsworth i 1935. Det vart grovt kartlagd frå Ellsworth sine bilete av W.L.G. Joerg i 1937, og seinare fotografert frå lufta av U.S. Antarctic Service i 1940 og U.S. Navy i 1966. Det vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey i 1958. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee i 1993 etter Jon C. Campbell. Campbell var ein geograf i U.S. Geological Survey (USGS) frå 1981, USGS-medlem i International GPS Campaign ved McMurdo-basen, Byrd-stasjonen og Amundsen-Scott-stasjonen frå 1991-92 og sekretær for Advisory Committee on Antarctic Names under U.S. Board on Geographic Names sidan 1993.
Skrikjer
Skrikjer er fellesnamn for ca. 44 artar av små og mellomstore kråkefuglar.
Artslista
Skrikjer i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.5 frå desember 2010 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
You and Me av Heilsarmee
«You and Me» (engelsk for Du og meg) er det sveitiske bidraget i Eurovision Song Contest 2013, framført på engelsk av Takasa. Songen er skriven av Georg Schlunegger.
Die grosse Entscheidungsshow
Finalen i Die grosse Entscheidungsshow vart halden 15. desember 2012 i Kreuzlingen i Austerrike. Songen starta som nummer fem, etter Anthony Bighead med «Do the Monkey» før Nill Klemm med «On My Way». Vinnaren vart røysta fram av fjernsynssjåarane. Bidraget fekk til saman 37,54 prosent av røystene og vann av totalt ni bidrag. Heilsarmee får dimed representere Sveits i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige.
Semifinale 2
Songen vil starte som nummer 16, etter Georgia med «Waterfall» av Sopho Gelovani og Nodiko Tatishvili og før Romania med «It's My Life» av Cezar.
Saltslette
Ei saltslette eller saltpanne er eit uttørka innsjøbekken, som regel restane av ein endorheisk saltsjø.
Skildring
Saltsletter består av finkorna sediment fylt inn med alkalisalt. Overflata er som regel særs tørr, slett og hard om sommaren, men blir våt og særs mjuk om vinteren. Sølv om sjølve saltsletta er fri for all vegetasjon, så er dei vanlegvis omringa av eviggrøne busker og andre salt-tolerante planter, som sørgjer for kritisk vinterfôr for bufe og andre planteetarar.
Mange saltsletter har grunne sjøar deler av året eller heile året på deler av arealet, som oftast om vinteren og spesielt i nedbørsrike år. Om vasslaget er tynt og blir flytta rundt på sletta av vinden, så kan det danne seg ei eksepsjonelt hard og slett overflate om ho tørkar ut. Tjukkare vasslag kan medføre ei overflate som sprokken leire om ho tørkar ut. For lite vatn kan medføre danning av dyner.
Salar de Uyuni i Bolivia, som har eit areal på 10 582 km, og ligg på altiplano nær Potosí i Bolivia, er den største saltsletta i verda, kring 25 ganger større enn Bonneville Salt Flats i Utah i USA.
Terminologi
Saltsletter er kjent som playa i delar av Mexico og dei vestlege statane i USA. Det spanske ordet tydere direkte omsett «strand». På arabisk vart ei saltslette kalla sabkha (òg skrive sabkhah, av og til sebkha) eller shott.
Alternativ bruk
Dei særs flate, jamne og harde overflatene på saltslettene gjer dei til ideelle overflater for motorkjøretøy. Store saltsletter er vidare høvande stader for å utfordre snøggleiksrekordar, sidan den jamne overflata tillet kjøretøy med låg bakkeklaring å kjøre svært fort utan å risikere å bli øydelagd på grunn av ujamt underlag, og dei store områda gjer at banen ikkje treng å vere alt for presis for å unngå hindringar. Saltslettene Bonneville Salt Flats i Utah og Black Rock Desert i Nevada har begge blitt brukt til å sette snøggleiksrekordar. Sistnemnde er òg heimstad for den årlege kunst- og musikkfestivalen Burning Man.
Yarze
Yarze (arabisk يرزة) er ein landsby i Baabda distrikt søraust for Beirut i Libanon.
Hovudkvarteret til det libanesiske forsvarsdepartementet ligg i Yarze. Anlegget omfattar mellom andre Det libanesiske militærmuseet. Byen er òg kjend for Håp for fred-monumentet utforma av kunstnaren Arman.
Kaier
Kaier er fleirtal av artsnamnet kaie, ein liten medlem i kråkefamilien. Ordet «kaie» er eit lydmålande namn for arten kaie og har blitt fellesnamn i tre norske namn for kråkefuglar:
Hamdanidane
Hamdanidane (arabisk حمدانيون Ḥamdānyūn) var eit sjiittisk arabisk dynasti som herska over delar av Nord-Irak og Syria frå 890 til 1004. Dynastiet var grunnlagt av Banū Ḥamdān, som hevda å nedstamme frå den gamle kristne stamma Banū Taġlib frå Mesopotamia.
Ḥamdānide-dynastiet vart grunnlagt av Ḥamdān ibn Ḥamdun (derfor ḥamdānidane) då han vart utnemnd av Abbāsīde-kalifen som guvernør for Mardin i det søraustlege Anatolia i 890.
Sonen hans Abd Allah ibn Ḥamdān vart deretter utnemnd til guvernør for al-Mawṣil i dagens Nord-Irak i 906, og i 914 erobra han abbasidehovudstaden Bagdad. Sønene hans vart vidare innsette som guvernørar i al-Mawṣil og Ḥalab. Seinare var Nāṣir ad-Dawlah sitt styre i al-Mawṣil og Diyarbakır så til dei gradene tyrannisk at han vart avsett av sin eigen familie.
Hamdanidane heldt fram å styre i al-Mawṣil fram til 990, trass i det store nederlaget deira mot buwayhidane i 979. Etter dette var området dei hadde kontrollert i Nord-Irak delt mellom uqaylidane og marwanidane.
Alī Sayf ad-Dawlah, «Sverdet til riket», herska over Nord-Syria og Ḥalab, der han vart den viktigaste motstandaren mot ekspansjonen til Austromarriket. Hoffet hans var eit kultursenter og fremja arabisk litteratur, men mista statusen sin etter austromarane erobra Ḥalab.
For å stoppe frammarsjen til austromarane vart Ḥalab underlagt dei egyptiske fatimidane, og i 1004 vart ḥamdanidane avsett av dei nye faṭimideherskarane.
Ḥamdanidiske herskarar
Al-Ǧazīra
Ḥalab
Tangskjera
Tangskjera er ein holme like nord for Lågtangen, utanfor Mac. Robertson Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå flyfoto tekne under Thorshavn-ekspedisjonane i 1936–37 og namngjeven av dei. Det omsette namnet Tongue Rock er tilrådd av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) som det godkjende namnet.
Bratca
Bratca (ungarsk Bihardöbrösd) er ein kommune i Bihor fylke i Romania.
Innsylta
Innsylta eller er ein del av grenda Sylta på Radøy. Garden er delt i mange små bruk. Namnet Sylta kan tyde vassjuk mark ved sjøen. Det er grave fram restar av langhus på Sylta, som truleg vart rydda i den eldre jernalderen.
Bratca
Busetnader
Bratca er ein comună (landkommune) med desse busetnadane:
Daisuke Suzuki
Daisuke Suzuki er ein japansk fotballspelar.
Innsylta
Garden er nemnd første gongen i Bergen Kalvskinn, ei bok skriven kring 1360. Garden låg under biskopen i Bergen. Etter reformasjonen vart han lagd til krongodset. Garden vart delt både på 1600-talet og på 1800-talet, slik at det rundt 1900 var åtte små bruk på Innsylta.
Alpstein
Alpstein er ei undergruppe av Appenzelleralpane i Sveits. Alpstein-massivet ligg i Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden og St. Gallen.
Trass i at fjellkjeda er relativt låg samanlikna med andre fjell i Alpane - det høgaste fjellet er Säntis på 2502 moh - er Alpstein, fordi dei ligg langt mot nord og berre kort veg frå Bodensjøen (om lag 30 km) relativt høge samanlikna med dei omliggande områda. Fjellkjeda omfattar òg Altenalp Türm som den nordlegaste toppen over 2 000 meter i Sveits.
Skildring
Geologisk skil Alpstein-massivet set frå dei hovudsakleg granittiske sentrale Alpane. Alpstein er hovudsakleg eit kalksteinsmassiv og er dermed ein vestleg del av dei austlege fjellkjedene som går mellom Tyskland og Austerrike.
På grunn av erosjon finn ein mange sprekker, grotter og slukhol i kalksteinen. To av tre innsjøar har ikkje noko drenering frå overflata. Vatnet frå Fälensees renn langs fjellryggen sørvestover og inn i Rhinen.
Morfologisk er det tre tektoniske foldar som går frå sørvest til nordaust. Berre Lisengrat, knutepunktet mellom dei to toppane Säntis Altman går vinkelrett til hovudryggen.
Castle Peak i Antarktis
Castle Peak er eit kjenneleg, isdekt fjell, 2380 meter over havet, som ligg like sør for Murphybreen og like utanfor vestsida av Avery Plateau i Graham Land. Det stig meir enn 610 meter over den kringliggande isen. Det vart først kartlagd i 1946 av Falkland Islands Dependencies Survey, og det fekk dette namnet fordi det likna på ruinane av ei mellomalderborg.
Matochina Peak
Matochina Point (bulgarsk връх Маточина, Vrah Matochina) er eit fjell med ei høgd opp mot 750 moh. heilt nord i Imeon Range på Smith Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Det ligg 3,3 km vest-sørvest for Cape Smith og 3,2 km nordaust for Mount Christi, oppom Saparevobreen i vest og sørvest, Vedena Cove i vest og Glozhene Cove i nordaust. Det vart kartlagd av bulgarske landmålarar i 2009 og kalla opp etter busetnaden og mellomalderfestninga Matotsjina søraust i Bulgaria.
Aguda Point
Aguda Point, òg kalla Eclipse Point, Punta Natho eller Punta Larga, er eit nes på austsida av innløpet til Hidden Bay, på nordaustkysten av Kiev Peninsula i Graham Land. Det vart først kartlagd av Belgica-ekspedisjonen under Adrien de Gerlache, 1897–99. Namnet finst på eit argentinsk kart frå 1957 og er truleg skildrande; «aguda» er spansk for «spiss».
Welch Rocks
Welch Rocks er to skjer som ligg 1 km nord for Welch Island aust i Holmevika i Mac. Robertson Land. Han vart kartlagt frå flyfoto teken av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1958 og 1959. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter Welch Island.
Valerij Zaluzjnyj
Valerij Fedorovytsj Zaluzjnyj er ein ukrainsk firestjernes general. Han er øvstekommanderande for dei ukrainske stridskreftene og medlem av Det nasjonale tryggleiksrådet.
Barry Rogers
Barron W. «Barry» Rogers var ein USA-amerikansk jazz- og salsatrombonist.
Diskografi
Med Fania All-Stars
Med Jun Fukamachi
Med Chaka Khan
Med Herbie Mann
Med Eddie Palmieri
Med Esther Phillips
Med Ismael Quintana
Med Todd Rundgren
Med Lonnie Smith
Med James Taylor
Med Bobby Valentin
Med andre
Are You Passionate?
Are You Passionate? er det 28. albumet av Neil Young, spelt inn med Booker T. & the M.G.'s og Crazy Horse, og gjeve ut 9. april 2002. Young spelar her mellom anna soul, noko han aldri hadde gjort tidlegare. Det er enkelte unntak, som rockelåten «Goin' Home», som vart spelt inn med Crazy Horse og «Let's Roll», som er eit svar til terroråtaka 11. september 2001. Albumet sluttar med «She's a Healer», ein lengre jam.
Songen «Gateway of love» er oppført på baksida av omslaget, men er ikkje med på albumet. Songen har så langt ikkje kome ut andre stader, men vart spelt på konsertar i lag med Crazy Horse på 28 av 29 konsertar på turneen deira i Europa i 2001.
Tittelen på albumet er ein referanse til The Jimi Hendrix Experience sitt Are You Experienced? frå 1967.
Medverkande
Bortsett frå «Goin' Home» (Neil Young & Crazy Horse):
Cape Alexander
Cape Alexander er eit nes på sørenden av Churchill Peninsula og austsida av innløpet til Cabinetfjorden, på austkysten av Graham Land. Det vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) og fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) i desember 1947.
Cape Alexander vart namngjeve frå FIDS etter Rt. Hon. Albert V. Alexander, som var britisk marineminister.
Tony Dunne
Anthony Peter Dunne, kjend som Tony Dunne, er ein irsk tidlegare fotballspelar frå Dublin som med Manchester United vart FA-cupvinnar, to gongar ligameister og i 1968 vinnar av europacupen. Frå 1962 til 1975 spelte han 33 landskampar for Irland. Kortvaksne Dunne spelte nesten alltid venstreback.
Klubbspel
Dunne spelte på heimlege Shelbourne frå hausten 1958, og var med å vinne den irske cupfinalen 1960 med 2-0 over Cork. Sommaren 1960 vart han overført til Manchester United og var gjennom mange år fast venstreback. Våren 1963 vann han sin fyrste pokal med Manchester United då klubben vann FA-cupfinalen mot Leicester City med 3-1. I 1965 vart Dunne ligameister med United, ein triumf han og klubben lukkast gjenta to år seinare. Den 29. mai 1968 kom høgdepunktet for Dunne då Manchester United vann europacupfinalen på Wembley stadion i London med 4-1 over Benfica frå Lisboa, i ei turnering der Dunne spelte alle United-kampane. Sidan vart det ingen triumfar på Dunne og i 1973 gjekk han vidare til Bolton og spelte i 2. dvisjon til 1978, då klubben rykte opp til 1. divisjon att. Her vart det færre kampar på Dunne og han la opp i 1979. Gjennom sine 21 år med seriespel skåra han einast tre mål, eitt for Shelbourne og to for Manchester United.
Landslagsspel
Dunne fekk sin landslagsdebut 8. april 1962 heime mot Austerrike, ein kamp som enda med tap 2-3. Fram til 1975 deltok han i 33 landskampar, i fire av dei som kaptein for laget. I sin siste kamp, 29. oktober 1975, var han med å vinne 4-0 over Tyrkia i ein EM-kvalfiseringskamp, også det heime i Dublin.
Trenar
Tony Dunne var i 1982-83 trenar for Steinkjer Fotballklubb i norsk 2. divisjon.
Utsylta
Utsylta er ein del av grenda Sylta på Radøy. Garden er delt i mange små bruk. Namnet Sylta kan tyde vassjuk mark ved sjøen. Det er grave fram restar av langhus på Sylta, som truleg vart rydda i den eldre jernalderen.
Garden er nemnd første gongen i Bergen Kalvskinn, ei bok skriven kring 1360. Garden låg under biskopen i Bergen. Etter reformasjonen vart han lagd til krongodset. Garden vart delt både på 1600-talet og på 1800-talet, slik at det rundt 1900 var sju små bruk på Utsylta.
Cape Anna
Cape Anna er eit kjenneleg, svart nes på 280 moh, like vest for Anna Cove, 1,5 km vest for Louise Island og innløpet til Hugershoff Cove og 3,7 km nordaust for Mount Fourcade og som utgjer nordenden av Arctowski Peninsula på vestkysten av Graham Land. Det vart oppdaga av Belgica-ekspedisjonen, 1897–99, og kalla opp etter Mme. Ernest (Anna) Osterrieth, som støtta ekspedisjonen økonomisk.
Björn Otto
Björn Otto er ein tysk tidlegare stavhoppar som i 2012 vann OL-sølv og EM-sølv og i 2013 VM-bronse i øvinga.
Aktiv
Otto sigra i stavtevlinga under Universiaden 2005 i Izmir då han smaug seg over 5,80 m. To år seinare vart han femtemann ved Osaka-VM med eit hopp på 5,81. Etter nokre år med svakare prestasjonar kom Otto tilbake i verdstoppen i 2012-sesongen. Han vart såleis nummer to i innandørs-VM i Istanbul, men imponerte meir då han ved EM i Helsinki tok sølv med 5,92 meter og personbeste. I begge desse tevlingane møtte han sin overmann i franske Renaud Lavillenie, som seinare i sesongen også vart olympisk meister i London. I dei olympiske leikane vann Otto sølvmedalje nummer tre for året, gjennom færre riv på 5,91 enn landsmannen Raphael Holzdeppe. Fire veker etter sette Otto tysk rekord i Aachen med 6,01 meter, hans livs høgste stavhopp. Under verdsmeisterskapen i Moskva i 2013 kneip Otto bronsemedaljen, takk vere færre riv enn to av dei sterkaste konkurrentane.
Melodi Grand Prix 2009
Melodi Grand Prix 2009 var den 47. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. 21 songar deltok i tre delfinalar og Siste sjanse. Av desse kom åtte til finalen 21. februar 2009 i Oslo Spektrum. Den suverene vinnaren blei «Fairytale», framført og skriven av Alexander Rybak. Han representerte Noreg i Eurovision Song Contest 2009 i Moskva, der han vann andre semifinale og kvalifiserte seg til finalen. «Fairytale» vann også finalen, og dette var Noregs tredje siger i Eurovision Song Contest. Dei to førre var i 1985 og 1995.
Sendingane
For fjerde år på rad bestod Melodi Grand Prix av tre delfinalar, Siste sjanse og ein finale. 21 songar deltok i tevlinga, noko som var ny rekord. Det var sju songar i kvar delfinale, og dei to beste gjekk rett til finalen i Oslo Spektrum laurdag 21. februar. Tredje- og fjerdeplassane og to av dei utslåtte låtane fekk ei ny moglegheit i Siste sjanse laurdag 14. februar. NRK produserte sendingane i samarbeid med produksjonsselskapet Dinamo Story, og prosjektleiar Stian Malme i NRK sa at dei ønskte å gjere tevlinga større, proffare og meir populær.
Delfinalane og ny Siste sjanse
Dei tre delfinalane blei arrangerte i Kongsvingerhallen i Kongsvinger, Bodø Spektrum i Bodø og Skien fritidspark i Grenland. Siste sjanse blei arrangert i Sunnmørshallen i Ålesund. Per Sundnes og fjorårets vinnar, Maria Haukaas Storeng, var programleiarar for alle sendingane.
Dette året gjorde NRK om på Siste sjanse. Sendinga blei ei stor direktesending på linje med delfinalane, og med åtte deltakarlåtar. Dette var tredje- og fjerdeplassane i dei tre delfinalane. I tillegg røysta VGs lesarar fram eit av dei utslåtte bidraga, medan den siste songen var den som hadde fått flest telefonrøyster av dei resterande utslåtte bidraga. Bidraget «Alt har en mening nå» var ikkje med i denne røystinga, fordi Wenche Myhre hadde ein spelejobb som kolliderte med Siste sjanse. Dei åtte songane i Siste sjanse kjempa mot kvarandre i ein cupduell, og til slutt stod to bidrag igjen. Dei slo følgje med første- og andreplassane i kvar delfinale, slik at det til saman blei åtte songar i finalen.
Resultatet i finalen
'''Oslo Spektrum, Oslo, laurdag 21. februar 2009'''
Røysting i finalen
Dei fire mest populære songane i første runde gjekk vidare til gullfinalen. Det fulle resultatet frå første runde blei aldri offentleggjort, og gullfinalistane blei presenterte i tilfeldig rekkjefølgje. I gullfinalen blei resultatet avgjort av ei blanding av fagjuryar og sjåarane sine telefonrøyster. Dei tre delfinalebyane og Siste sjanse-byen hadde kvar sin fagjury som gav 2 000, 4 000, 6 000 og 8 000 poeng til dei fire gullfinalistane. Etter fagjuryane blei telefon- og SMS-røystene presenterte. Røystene blei delte inn i fem geografiske regionar ut frå kor i landet røystene blei gitt. Kvar røyst talde eitt poeng. Poenga for landsdelane under motsvarar dermed talet på mottatte telefon- og SMS-røyster.