cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1288 Santa
1288 Santa er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 26. august 1933 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
The Silver Swan
«The silver swan» er truleg den mest kjende madrigalen til Orlando Gibbons og er skriven for fem stemmer. Songen er basert på segna om at knoppsvana berre syng like før ho skal døy.
Teksten til Gibbons er truleg hans eigen:
Songen vart publisert i Gibbons sin First Set of Madrigals and Motets of 5 parts (1612).
Den siste linja i teksten, «fleire gjæser enn svaner lever no, fleire toskar enn vise», vert rekna som ein kommentar til at den engelske madrigalforma var i ferd med å forsvinne, eller meir generelt at musikktradisjonen frå Elisabeth-tida var i ferd med å forsvinne.
Sjakkopning
I sjakk er opninga den første fasen av partiet der begge spelarane er opptekne av å få utvikla brikkane og gjere eit visst krav om viktige felt. Det finst inga klår skiljelinje for når opninga går over i midtspelet. I dei fleste partia er opninga raskt over fordi begge spelarane kan trekka utanboks.
Mål
Alle bøndene i utgangsposisjonen bidreg i liten grad til å oppnå kontroll over sentrum. Den som speler med kvit har det første trekket og har difor eit lite initiativ i byrjinga av partiet. Kvit vil satse på å få eit lite overtak med opninga, medan svart som regel vil freiste å nøytralisere kvit sitt initiativ og utlikne. Dersom kvit spelar rett, kan som oftast ikkje svart rekne med ein fordel frå opninga.
Dette er måla spelarane ynskjer å nå:
1.e4
Dette er det mest vanlege opningstrekket i sjakk og vert spelt i litt under halvparten av alle parti. Trekket gjer krav på sentrum og set fri kvit sin kvitfeltsløpar. Dersom kvit ønskjer det kan han gjennomføra ein bondeframstøyt til d4 ganske kjapt etterpå fordi d-bonden er skydd av dronninga. På minussida svekker trekket felta d4 og f4, og bonden på e4 er for no ubeskytta. Den amerikanske verdsmeisteren Bobby Fischer hadde 1.e4 som sin favoritt, medan den ungarske Gyula Breyer meinte noko spøkefullt at «etter 1.e4 er kvits stilling i sine siste krampetrekningar». Det skal seiast at Breyer ofte besvarte 1.e4 med 1...e5 og at han sjølv spelte 1.e4 nokre gonger.
I Want to Hold Your Hand
«I Want to Hold Your Hand» er ein song av The Beatles skriven av John Lennon og Paul McCartney. Han vart spelt inn i oktober 1963 og var den første Beatles spelte inn med firespors-opptakar. McCartney og Lennon hadde ikkje ein spesifikk inspirasjon for songen, men fekk instruksjonar frå mangager Brian Epstein om å skrive ein song for den amerikanske marknaden.
Sjakkopning
1.e4
Av opningar med 1.e4 er
I Want to Hold Your Hand
«I Want to Hold Your Hand» var den første Beatles-songen som gjekk heilt til topps på den amerikanske singellista Billboard Hot 100 og starta med det den britiske invasjonen på dei amerikanske musikklistene. Han gjekk òg til topps i Storbritannia, Tyskland og Canada. I Noreg låg singelen tre veker på førsteplassen av VG-lista og totalt 12 veker inne på Topp 10. Det vart alt bestilt ein million eksemplar i det same han kom ut og singelen vart den mestseljande singelen til Beatles på verdsbasis.
Sjakkopning
1.d4
Det nest mest vanlege opningstrekket er 1.d4 som òg gjer krav på sentrumsherredømme og slepper svartfeltsløparen fri. Det at bonden på d4 er forsvart av dronninga gjer at opningar med 1.d4 er svært forskjellige frå dei med 1.e4. Medan parti med 1.e4 har ein tendens til å bli opne, plar 1.d4 å føre til meir lukka stillingstypar. Svart kan etter 1.d4 aktivt hindre kvit frå å spele 2.e4 ved anten å spele 1...d5, 1...Sf6 eller 1...f5. Andre trekk tillet 2.e4 som kan føre partiet over i opningar som til vanleg innleiast med 1.e4. Til dømes fører 1.d4 e6 2.e4 over til fransk opning. Mykje av spelets karakter vert no bestemt av om svart befester ein bonde i sentrum med ein tidleg bondeframstøyt d7-d5 (som oftast fører til diverse variantar av dronninggambit), eller utsetter dette (som oftest fører til ein av de indiske opningane). Alternativet med 1...f5 (Hollandsk opning) er ei meir risikabel fortsetjing.
Cooperation-havet
Cooperation-havet eller Sodruzjestvahavet er eit randhav i Sørishavet, mellom Enderby Land (austgrensa er 59°34'E) og West isbrem (85°E), utanfor kysten av Mac. Robertson Land og Princess Elizabeth Land. Området dekkjer eit areal på 258 000 km².
Sjakkopning
Andre trekk
Andre trekk vert av og til spelt
I Want to Hold Your Hand
Innspeling
Epstein var uroa over den manglande suksessen dei tidlegare singlane til Beatles hadde hatt i Amerika og ønskte at Lennon og McCartney skulle skrive ein song for det amerikanske publikummet. Songen vart spelt inn i Abbey Road Studios i Studio 2 den 17. oktober 1963. Songen var ein av to Beatles-songar (i lag med «She Loves You») som vart spelt inn i ei tysk utgåve av bandet, «Komm, gib mir deine Hand». Dette kom av at det tyske plateselskapet til EMI, Odeon, var overtydd om at Beatles kom til å selje meir i Tyskland om songen vart spelt inn på tysk. Beatles mislikte ideen og møtte ikkje opp første gong det vart bestilt studiotid for innspelinga. George Martin fekk derimot overbevist dei om å gjere eit forsøk og songen vart spelt inn på tysk 29. januar 1963 i Paris, ein av få Beatles-songar som ikkje vart spelt inn i London.
Sjakkopning
Andre trekk
Andre trekk er rekna som så passive at dei svært sjeldan blir spelte. Dei verste trekka som finst er truleg 1.Sa3 som heilt unødig set ein springar på kanten av brettet og 1.f3 som svekker kongestillinga, frårøvar ein springar sin beste plassering på f3, og gjer absolutt ingenting for utvikling.
I Want to Hold Your Hand
Utgjeving
«I Want to Hold Your Hand» vart gjeven ut 29. november 1963 i Storbritannia med «This Boy» som B-side. Ei veke etter at han gjekk inn på den britiske salslista gjekk han til topps på lista, og erstatta «She Loves You», som første gong i britisk musikkhistorie at ein song frå eit band erstatta ein annan song av same band. Songen låg på toppen av lista i fem veker. Beatlemania var på topp i denne perioden og Beatles sette ein ny rekord i Storbritannia med å ha både førsteplassen på singel- og albumlista samstundes.
EMI og Brian Epstein klarte endeleg å overbevise det amerikanske selskapet til EMI, Capitol Records om å gje ut the Beatles i USA. Singelen vart gjeve ut med «I Saw Her Standing There» som B-side 26. desember 1963. Capitol hadde tidlegare vore motvillig til å gje ut Beatles i USA, og mindre selskap som Vee-Jay og Swan hadde i staden gjeve ut dei første singlane deira. Singelen skulle opphavleg kome ut i midten av januar 1964, samstundes med at Beatles skulle spele på The Ed Sullivan Show. Men ein 15 år gammal tilhengjar, Marsha Albert, ønskte å få tak i singelen tidlegare etter å ha sett eit klipp av Beatles spele «She Loves You» på fjernsyn. Ho tok kontakt med radioverten Carroll James i eit radioprogram om ikkje han kunne få tak i ei av platene deira. }}
James valde bad musikksjefen i kanalen om å prøve og få sendt ei utgåve av «I Want to Hold Your Hand» over frå Storbritannia. Songen viste seg å verte særs populær for stasjonen, som normalt hadde eit meir vaksent publikum. James spelte songen om att og om att og brukte ofte å erklære «This is a Carroll James exclusive» i midten av songen for at ingen andre stasjonar skulle stele han. Capitol truga først med rettssak om han og dei andre som hadde fått tak i songen ikkje slutta å spele han, men fann så ut at dei skulle utnytte publisiteten og gje songen ut to veker tidlegare enn planlagd.
Berre dei første tre dagane selde singelen 250 000 eksemplar. 18. januar gjekk songen inn på listene i USA, der han skulle ligge i 15 veker og 1. februar oppnådde Beatles endeleg målet om å nå førsteplassen. Songen låg sju veker på toppen og vart erstatta av songen som «I Want to Hold Your Hand» hadde erstatta i heimlandet, «She Loves You». Dette var første gong sidan Elvis Presley i 1956 hadde erstatta «Don't Be Cruel» med «Love Me Tender».
Med dette starta «den britiske invasjonen» av Amerika og endra for alltid musikkmiljøet her. Britiske band dominerte dei amerikanske listene gjennom heile 1964. Andre band som var populære i denne perioden var the Dave Clark Five, the Rolling Stones, the Kinks, the Hollies og Herman’s Hermits.
«I Want to Hold Your Hand» vart òg gjeve ut i Amerika på albumet Meet the Beatles!, som var banebrytande i Amerika fordi det selde meir enn singelen. Før dette hadde den amerikanske musikkmarknaden vore dominert av singlar i staden for heile album. To månader etter albumet kom ut hadde det seld meir enn 3,5 millionar eksemplar.
Etterverknad
Sjølv om songen vart populær på begge sider av Atlanteren vart han av enkelte kritikarar avfeidd som ein song som ikkje kom til å vare særleg lenge. Bob Dylan var imponert av nyvinningane til Beatles og sa at «Dei gjorde ting som ingen andre gjorde. Akkordane deira var usedvanlege og harmoniane deira gjorde det heile ekte.»
Cooperation-havet
Davis Station ligg langs kysten av Cooperation-havet.
Aust for Cooperation-havet ligg Davishavet og i vest ligg Kosmonauthavet.
Degnepollvatnet
Degnepollvatnet, Deknepollvatnet, lokalt kalla Polljavatnet er ein innsjø i Kinn kommune i Vestland. Innsjøen ligg ved den vesle bygda Degnepoll og er ein populær stad for fiske og bading om sommaren. Om vinteren vert vatnet ofte nytta til skeising, men dei siste åra har ikkje vatnet vore kaldt nok til at isen har lagt seg. Innsjøen har tidlegare vore nytta som drikkevasskjelde.
Karl III Johan av Noreg
Karl III Johan var norsk og svensk konge frå 1818. I Sverige vert han kalla Karl XIV Johan.
Jean-Baptiste Bernadotte var fødd 26. januar 1763 i Pau i Frankrike. Han gjekk inn i militæret der han gjorde ein glitrande karriere, frå vanleg meinig til divisjonsgeneral i tida frå 1780 til 1794.
Han gifta seg 16. august 1798 med Désirée Clary som sidan vart norsk og svensk dronning under namnet Desideria. Ho hadde tidlegare vore trulova med Napoleon Bonaparte, og syster hennar var gift med bror hans, Joseph Bonaparte, som var konge av Napoli 1806-08 og av Spania 1808-13.
Då den nyleg adopterte kronprinsen Christian August av Augustenborg døydde i 1810 stod Sverige brått utan tronarving. Svenskane baud stillinga til Jean-Baptiste, som takka ja og tok namnet Carl Johan.
I 1813 gjekk Sverige under Karl Johan med i den sjette koalisjonen mot Napoleon. Kronprinsen utmerka seg i fleire slag, særleg i slaget ved Leipzig i 1813. For innsatsen fekk Karl Johan løfte frå koalisjonsvenen om å få Noreg som løn.
Då det var klart at det endelege nederlaget til Napoleon snart ville koma gjekk Carl Johan til åtak på Danmark og tvinga kong Frederik VI til å slutta fred i Kiel den 14. januar 1814. Kongen av Danmark-Noreg måtte avstå Noreg til kongen av Sverige. Karl Johan skal personleg ha endra ordlyden i det første utkastet, som sa at Noreg skulle høyra til og innlemmast i kongeriket Sverige. Ved å gje Noreg status som eige kongerike unngjekk Karl Johan å provosera norsk opinion, som uansett blei opprørt over å ha blitt avstått av sin eigen konge utan å vera spurt.
Kim Kielsen
Kim Kielsen var opphavleg sjømann. Han utdanna seg som politimann etter dette, og arbeidde som politibetjent i Upernavik og Paamiut frå 1996 til 2003. I 2003 søkte han permisjon frå politiet for å driva eit prosjekt for barn og unge med problem, og vart under valet i november 2005 vald inn på Grønlands Landting. Våren 2005 vart han òg vald inn i kommunestyret i heimkommunen sin, Paamiut kommune.
Karl III Johan av Noreg
Karl Johan blei krona til konge den 11. mai 1818 i Sverige og den 7. september same året i Noreg. Hovudgata i Oslo er oppkalla etter kong Karl Johan, og det står ein ryttarstatue av han på slottsplassen i Oslo.
Orlando Gibbons
Orlando Gibbons var ein engelsk renessansekomponist og organist.
Bergen domprosti
Bergen domprosti er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedømme i Den norske kyrkja. Sidan prostiet er knytt til Bergen domkyrkje, er det leia ev ein domprost. Prostiet er inndelt i prestegjeld og sokn. Soknet er grunneininga i Den norske Kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. I domprostiet vil mange tilsette ha heile bispedømmet som arbeidssted. Dei fleste prestane som er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Orlando Gibbons
Gibbons kom frå ein ekte musikarfamilie, faren William, broren Edward og sonen Christopher var alle kjende komponistar. Orlando Gibbons var songar ved King's College i Cambridge frå 1590 til 1599. Året 1614 fekk han organistposten i det kongelege kapellet til Jacob I. og vart der til han døydde. I 1624 fekk han òg organistposten i Westminster Abbey.
Orlando Gibbons er ein av dei viktigaste engelske komponistane på 1600-talet. På si tid var han mest kjend som utøvande musikar, ettermælet har han fått hovudsakleg på grunn av hymnene og kyrkjemusikken sin. Av dei verdslege verka hans er The cries of London og framfor alt madrigalen The silver swan (Sølvsvanen) verdt å nemne.
Verk
Gibbons var ein av dei mest allsidige engelske komponistane på si tid og skreiv mange klaverinstrumentstykke, rundt tretti fantasiar for bratsj, mange madrigalar (den mest kjende er The Silver Swan) og mange populære lyriske hymner. I kormusikken sin viser han seg som ein meister av kontrapunkt, kombinert med eit øyre for melodi. Den kanskje mest kjende lyriske hymna hans er This is the record of John. Solistane har ein teknisk krevjande jobb og verket uttrykket den retoriske styrken til teksten, utan at det vert demonstrativt eller bombastisk. Han produserte òg to store variantar av aftanandakt, the Short Service og the Second Service. Han medverka med seks stykke til den første trykte musikksamlinga i England, Parthenia (der han var den klårt yngste av tre bidragsytarar), publisert kring 1611.
Av klaverstykka til Gibbons har om lag 45 stykke overlevd. Den polyfonske fantasien og danseforma er dei best representerte sjangrane. Gibbons synte at han fullt ut meistra tre- og firedelt kontrapunkt. Dei fleste av fantasiane er kompliserte og fleirdelte stykke. Gibbons syner ein nærast uavgrensa utvikling av enkle melodilinjer, som han syner i verk som Pavane i D-moll og Lord Salisbury's Pavan and Galliard.
Slupp
Ein slupp er ei lita seglskute, oftast med éi todelt mast med gaffelrigg og tre stagsegl. Han har permanent baugspryd, og kan ha klyverbom. Ein slupp er svært lik ei jakt, men ein slupp har skøyt mast, medan ei jakt har pålemast. Ein annan skilnad er at jakta har rorstammen på akterspegelen, medan på sluppen kjem rorstammen opp gjennom eit opphøgd og forlenga skansedekk.
Sluppen vart i store trekk bygd og rigga som ein kutter, men var mindre enn denne. I distriktet Sunnhordland / Hardanger vart òg ordet slupp nytta om fartøy som vart rigga med to master — såkalla «topinna sluppar». Dei tidlege sluppane hadde berre éi mast, men etterkvart som dei vart nytta i nordsjøfiske vart alle bygde eller rigga med to master. Nokre få var rigga med «stengerigg», todelt mast som kunne takast ned, og klyverbom som kunne takast inn. Dei eldre sluppane kunne ha opptil fire råsegl, men i seinare tid var det vanleg med éi breifokk, og nokre få eksemplar hadde rå-toppsegl. Seinare vart mesta alle rigga med «pålemast». Seinare, når motor vart vanleg, endra nemninga seg til kutter eller motorkutter.
Sluppen «Restauration», men kaptein Lars Olsen Helland, som i 1825 sette ut frå Stavanger med emigrantar til Amerika var ein slupp.
Slupp blir òg bruka i sjømilitær terminologi og er der eit omgrep for ein mindre skipsbåt (eventuelt med motor) for personbefordring. Ein slupp er mindre og lettare enn ein barkasse.
Kosmonauthavet
Kosmonauthavet er eit randhav i Sørishavet, utanfor Kronprins Olav Kyst og Enderby Land i Antarktis, mellom kring 30 °E og 50 °E. Havområdet dekkjer eit areal på kring 699 000 km².
Aust for Kosmonauthavet ligg Cooperation-havet og i vest ligg Riiser-Larsenhavet.
Difteri
Difteri vert òg kalla ekte krupp og er utgangspunktet for namnet falsk krupp som skildrar eit mildare 'falskt' sjukdomsbilete valda av andre mikroorganismar enn difteribakterien (vanlegvis luftvegsvirus). Difteri vert òg berre kalla krupp, men i dag vert dette fyrst og fremst nytta om falsk krupp. Eit anna namn på difteri var malign angina eller vondarta trong hals.
Tilstanden
Difteri er ein infeksjon i nase og hals som vert skulda difteribakteriar. Difterisymptoma oppstår som følgje av gifta (difteri-toksinet) frå difteri-bakteriane (Corynebacterium diphteriae). Desse giftstoffa kan gå til åtak på hjarte-, nyre-, og nervevev. Sjukdomen finst i heile Europa og andre verdsdelar som Asia, Afrika og Sør-Amerika. Det finst difor risiko for smitte òg i dag. Det vert vaksinert mot sjukdomen i barnevaksinasjonsprogrammet fordi sjukdomen medfører store plager for den som vert ramma. Hjå småborn er sjukdomen ikkje sjeldan døyeleg.
I Noreg er u-vaksinerte born, og vaksne som gradvis misser immuniteten sin, utsette for å utvikle difteri.
Born vert smitta av dropar og direkte kontakt. Vanlegvis skjer smitten gjennom luftvegane, men det kan òg skje gjennom hud. Under og like etter den andre verdskrigen var det difteri-epidemiar her i landet. Dei fleste borna i Vest-Europa vert vaksinerte. 80% av alle born i verda vert vaksinerte. I Vest-Europa opptrer sjukdomen i dag oftast som sporadiske tilfelle. Det siste utbrotet i Noreg var i Oslo i april 2008 med tre tilfelle. Sjukdomen er enno eit stort problem i utviklingsland.
Difteri som reisesjukdom
Det er større fare for å få sjukdomen ved reising, men ved dei fleste typane reiser er det trass alt lite smitterisiko. Difteri som reisesjukdom vert òg kalla difteri ved reising eller reiseassosiert difteri. Det er aktuelt å verne seg mot sjukdomen ved reiser til mange underutvikla land, særleg viss ein skal ha mykje kontakt med folk der, til stader med mykje poliomyelitt, eller leve primitivt utanfor byane. Ein kan verne seg mot sjukdomen med difterivaksine viss ein er uvaksinert. Ein kan òg verne seg ved å oppdatere vaksinen, viss det er meir enn 10 år sidan ein tok den siste i 11-12 år alderen. Ein slik reisevaksine mot difteri er òg aktuelt ved utanlandsreiser til dei fleste andre land. Ved vaksinering før reiser vert den såkalla duovaksinen nytta, som vernar mot stivkrampe og difteri samstundes.
Ein kan få ein peikepinn på om reisevaksinen vert tilrådd i landa ein skal til, på reisevaksinasjonsoversikta som gjeld til ei kvar tid.
Historia om difteri
Allereie før vår tidsrekning var det kjent at sjukdomen særleg ramma små born. Opp igjennom historia før moderne tid var det utført mange forsøk på ei rekkje ulike behandlingsformer. Populære metodar har vore årelating, å skjere vekk drøvelen, trakeostomi og etterkvart intubasjon.
I ein del av historia om difteri kan det nemnast at tida etter at Sovjetsamveldet fall, kan illustrere kva som kan skje når vaksinasjonsprogrammet i eit land vert veikare. Frå 1980 gjekk ein over til ein mindre potent vaksine som vart gjeven to i staden for tre gonger i barnevaksinasjonsprogrammet. Dette var fordi heIsemyndigheitene ville spare pengar og trudde det nye opplegget likevel ville gje tilstrekkeleg vern. På same tid vart leveransane av vaksinar ustabile og mangelfulle. Motivasjonen til helsearbeidarane for å oppretthalde ein høg vaksinasjonsdekking, sokk. Dette førte til at det braut ut epidemiar av difteri i det tidlegare Sovjet.
Mellom 1990 og 1996 vart meir enn 110.000 tilfelle rapportert i landet. Av desse døydde 2.900. Ei hyppig ramma gruppe var born mellom 7 og 10 år (15,7 per 100.000), dei fleste av desse hadde vorte vaksinert som småborn. Ein anna gruppe var vaksne over 18 år (7,9 / 100.000). Ei undersøking av eit utval av dei borna som hadde vorte sjuke viste at vaksinen hadde gjeve brukbart vern dei første åra, men at effekten avtok etter 5 til 7 år. Konklusjonen helsemyndigheitene trekte var å gje ein booster-dose ved seksårs-alder. Til samanlikning er det berre meldt spreidde importtilfelle frå Finland og Polen i same perioden, og desse førte ikkje til spreiing i folkesetnaden. Dette skjedde trass i stor migrasjon mellom Finland, Polen og Russland.
I Finland og Polen er vaksinasjonsdekninga over 95% og heile tida vert det brukt difterivaksinar av god kvalitet.
Smitteteikn
Inkubasjonstida er kort, 2-5 dagar etter smitte startar sjukdomen med smerter og symptom frå slimhinner i halsen, nasen, svelget og bronkiane. Sjukdomen artar seg som ein akutt infeksjon i dei øvre luftvegane ved å danna ein fastsitjande membran. Dette gjev alvorlege pustevanskar som i verste fall kan føre til døden. Utsletta består av eit svært ubehageleg og hardt belegg (pussproppar og membranar) på mandlane. Dette belegget kan òg gå utover mandlane og ramme store dele av slimhinna i halsen. Eit barn vert tett i halsen, det vert uroleg og hostar med ei hås stemme. Det får kraftig redusert allmenntilstand. Toksinet kan spreiast med blodet og ramme andre delar av kroppen innvendig, t.d. hjartet og nervesystemet. Sjukdomen kan òg ramme huda, særleg ved sår i huda.
Her er ei liste over nokre vanlege symptom ved difteri:
Pseudastur
Pseudastur er ei biologisk slekt av rovfuglar og medlem av haukefamilien, Accipitridae.
Difteri
Smitteteikn
Sjukehistoria og teikna er typiske. Men ein endeleg diagnose vert stilt ved å dyrka prøvar (vattpinne) frå halsen. Prøven må vere framme ved laboratoriet same dag.
Pseudastur
Artslista
Pseudastur i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.10 frå august 2015 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Difteri
Tiltak
Dei fleste får difterivaksine som effektivt forhindrar sjukdomen (inngjekk i DTP-vaksinen / trippelvaksinen). Det er dei relativt vanlege og alvorlege komplikasjonane som er årsaka til at ein tilrår vaksine. Gravide kan få vaksine viss det er heilt naudsynt.
Etter 10 år kan vernet bli veikare, og då bør vaksne vurdere å oppdatere difterivaksinen.
Sjukdomen skal handsamast på sjukehus. Sjukehuset handsamar med antibiotika, og kunstig framstilte spesifikke immunglobulin, såkalla antitoksin mot difteri.
Ved mistenkte tilfelle skal pasienten innleggjast på sjukehus og isolerast. Det vil bli gjort såkalla miljøundersøkingar av personane i miljøet rundt han som er eller blir mistenkt å vere smitta. Kommunelegen, fastlegen eller helsesyster tek seg av dette.
Tida etterpå
Gjennomgått infeksjon gjev ikkje langvarig immunitet mot difteri fordi sjukdomen ikkje inneber nok toksinoverføring til at immunsystemet får danna nok antistoff. Vaksinasjon gjev derimot litt lengre immunitet, men òg han blir svekka over nokre år.
5-10 % av dei som får difteri, døyr av sjukdomen. I land med dårleg hygiene og umoderne handsaming kan opptil 30 % døy av det. Utan vaksine ville skadane i samfunnet vorte store. Den som overlever sjukdomen utan vaksine, kan risikere å bli invalid resten av livet.
Framleis er difteri ein farleg sjukdom. Trass i at difteribakterien er var for antibiotika, er døyelegheita så høg som 10 %. Det finst ei rekkje komplikasjonar til sjukdomen for dei som overlever. Av dei meir alvorlege er affeksjon av hjartet (myocarditt), levra, nyrene og hjernen.
Her er ei liste over komplikasjonar forbunde med difteri:
Hallvard Bakke
Hallvard Bakke er ein norsk økonom, journalist, tidlegare politikar for Arbeidarpartiet og sidan 2006 styreleiar i NRK.
Som student gjennomførte han russiskkurset i Forsvaret og utdanna seg til siviløkonom ved Noregs Handelshøgskole (1968).
Bakke arbeider ved Norsk institutt for strategiske studier (Noriss), ei vidareføring av Europa-programmet, som seniorrådgjevar. Han vart vald inn på Stortinget frå Hordaland i fem samanhengande periodar frå 1977 til 1997 etter å ha vore vararepresentant dei to føregåande periodane, 1969–1973 og 1973–1977. Hallvard Bakke var handels- og skipsfartsminister i regjeringa Nordli i 1976–1979, og kultur- og vitskapsminister i regjeringa Brundtland II i perioden 1986–1989. I EU-debatten markerte han seg tydeleg på nei-sida, og var leiar for SME (Sosialdemokratar mot EU).
Han var økonomisjef ved Den Nationale Scene frå 1969 til 1976, og før det var han i eitt år informasjonssjef same stad. Bakke er styreleiar i dansekompaniet Carte Blanche, og er eller har vore spaltist i avisene Dagsavisen, Klassekampen og BA. Han har også arbeidd eitt år som journalist i sistnemnde. I tillegg har han leidd Dagspresseutvalet og Massemedieutvalet, og skrive fleire bøker.
Hallvard Bakke var tidlegare gift med Gunvor Hals, programleiar i NRK.
Varg Veum
Varg Veum er namnet på ein oppdikta privatetterforskar frå Bergen, hovudpersonen i ei rekke forteljingar av Gunnar Staalesen. Veum blir framstilt som ein skakkjørt mann, som ikkje gjer anna enn å løyse kriminalsaker i kappløp med politiet. Varg Veum er blitt samanlikna med figurar i bøkene til Raymond Chandler.
Veum opptrer i 15 bøker og fleire noveller og mindre historier. Krimsakane hans er blitt dramatiserte i Radioteatret og på Det norske teatret, og filmselskapet Miso Film laga i 2006 fleire filmar for kino og fjernsyn med Trond Espen Seim i rolla som Varg Veum.
Kiritimati
Kiritimati (uttalt /kəˈrɪsməs/, òg kalla Christmas Island, «Juleøya») er ei øy i Polynesia som tilhøyrer staten Kiribati i Stillehavet. Øygruppa hennar er Linjeøyane. Kiritimati ligg rundt 3 250 km nordvest for hovudøya i Kiribait, Tarawa, og 2 150 km sør for Hawaii. Namnet Kiritimati er Christmas uttalt på det lokale språket kiribatisk.
Kiritimati er den største korallatollen i verda, og den største øya på Kiribati, med eit landareal på 322 km². Øya er 44 km lang og 39 km brei. Det høgaste punktet er Joe's Hill på 12 meter over havet.
Det bur rundt 5 100 innbyggjarar på Kiritimati, fordelt på fire byar: Hovudbyen London, Banana, Poland og Tabwakea. Ved Banana ligg lufthamna til Kiritimati, Cassidy International Airport (IATA-flyplasskode: CXI).
Historie
Øya blei oppdaga av kaptein James Cook på julaftan 24. desember 1777, og fekk dermed det opphavlege engelske namnet Christmas Island.
USA gjorde krav på øya i 1856. Ho blei likevel annektert av Storbritannia i 1889, og blei ein del av kolonien Gilbert- og Elliceøyane i 1919. I 1979 blei Kiritimati innlemma i den nyoppretta staten Kiribati.
Den 15. mai 1957 utførte Storbritannia si første prøvesprenging av ei hydrogenbombe lengst søraust på øya, etter at alle innbyggjarane var blitt evakuerte. Både Storbritannia og USA gjennomførte seinare fleire prøvesprenginger på eller nær øya.
Olav Urbø
Olav Seltveit Urbø er ein norsk politikar for Senterpartiet. Han var ordførar i Tokke kommune i Telemark frå 2004 til 2011.
Frå 2016 er han fylkesleiar i Telemark Senterparti
Urbø har utdanning som elektroingeniør og innan marknadsføring.
D'Urvillehavet
D'Urvillehavet er eit randhav i Sørishavet, nord for kysten av Adélie Land i Aust-Antarktis. Det er kalla opp etter den franske oppdagaren og offiseren Jules Dumont d'Urville.
Jane Birkin/Serge Gainsbourg
Jane Birkin/Serge Gainsbourg er eit musikkalbum av den franske artisten Serge Gainsbourg og hans dåverande kjæraste Jane Birkin frå 1969. Dette er òg debutalbumet til Jane Birkin.
Det inneheld songen «Je t'aime... moi non plus» («Eg elskar deg...eg òg») som vart ein hit over heile verda og som er kjend for den seksuelle teksten og dei kvinnelege stønna av Birkin som endar i ein orgasme mot slutten av songen. Dette førte til segner om at songen var eit faktisk opptak av Gainsbourg og Birkin i kjønnsleg omgang, men det ville vore særs vanskeleg å spele inn ein song på den måten. Songen var opphavlege spelt inn i lag med Brigitte Bardot året før, men ho ønskte ikkje at songen skulle kome ut. Gainsbourg spelte så songen inn på nytt att med Birkin og lagde så eit heilt album der han skreiv fleire songar for ho («Jane B.»), i tillegg til eigne innspelingar av songar han hadde laga for andre («Elisa» og «Les Sucettes»).
Ein annan song på albumet som hyllar den fysiske kjærleiken, og som òg er den einaste andre duetten på plata, er «69 année érotique» («Det erotiske året 69»). I tillegg til songar som hyllar den fysiske kjærleiken finst det òg meir mørkare songar som «Jane B.» som handlar om eit mord eller «Le Canari est sur le balcon» som handlar om ei jente som tar sjølvmord. «Sous le soleil exactement» vart opphavleg spelt inn for albumet og filmen Anna frå 1967, opphavleg sungen av Anna Karina frå Danmark. «Elisa» var opphavleg spelt inn for filmen L'Horizon frå 1967 og «Manon» for filmen Manon 70 frå 1968. «Les Sucettes» var ein song Gainsbourg opphavleg skreiv for France Gall i 1965, spelt inn på nytt av Gainsbourg for albumet. Songen skapte ein skandale i Frankrike då han kom ut med France Gall på grunn av dei tvitydige tekstane som kunne tolkast både som ei jente som likte kjærleik på pinne eller ei jente som syng om oralsex.
Innhald
Alle songar er av Gainsbourg bortsett frå «Elisa» der Michel Colombier var medlåtskrivar og «Jane B.» som er basert på Preludium nr. 4 i E moll (Op. 28) av Frédéric Chopin.
Nokre utgåver av albumet har «Chanson de Slogan» i staden for «Je t'aime moi non plus», medan andre utgåver har songen som eit ekstra bonusspor.
Kurt Huber
Kurt Huber var ein medlem av Den kvite rosa.
Kurt Huber vart fødd i byen Chur i Graubünden, Sveits, av tyske foreldre. Han voks opp i Stuttgart og, etter farens død, i München. Han viste talent for musikk, filosofi og psykologi, og blei professor i 1920.
Han kom i kontakt med den Den kvite rosa gjennom Sophie og Hans Scholl, som deltok på forelesningane hans. Huber skreiv den kvite rosa sine to siste pamflettar.
Huber blei arrestert 27. februar 1943, og dømd til døden 19. april av Folkedomstolen. Den 13. juli 1943 blei han avretta i München ved giljotinering.
Atacama
Atacama er ein ørken i Chile, eit praktisk talt regnfritt platå som strekkjer seg frå Andesfjella til Stillehavet. Han er 15 millionar år gamal og 100 gonger tørrare enn Death Valley i California. Platået er bygd opp av saltbasseng (salares), sand og lavastraumar. Det totale arealet av Atacama er 181 300 kvadratkilometer, og ørkenen vart danna av regnskuggen som Andesfjella skapar vest for ørkenen.
Atacamaørkenen er den tørraste ørkenen på Jorda (eit mogeleg unntak er McMurdo-dalen i Antarktis), og er totalt avskore frå fuktig luft av Andesjella og kystfjella. Den midla årsnedbøren i Antofagasta-området — som er ein del av Atacama — er berre 1 mm, og området har hatt ein periode på 400 år utan ein einaste regndrope. Det er så tørt at fjella som vert så høge som 6885 m ikkje har isbrear, og den sørlege delen frå 25°S til 27°S, har mogelegvis vore utan isbrear heile kvartærtida. Ein har derimot permafrost ned til ei høgd på 4400 m. Enkelte vêrstasjonar i Atacama har aldri målt regn, og ein har prov som tyder på at Atacama ikkje har hatt regn sidan 1570 (før dette har ein ikkje kjelder, så perioden kan vere lenger enn dette).
Enkelte stader i Atacama får derimot inn havtåke, som gjev ei viss mengd fukt til hypolitiske alger, lav og til og med enkelte kaktusar. Men i området som ikkje ein gong får tåke vert jordsmonnet samanlikna med overflata på Mars. Området vert derfor brukt av NASA for å teste instrument for framtidige Mars-prosjekt. Alonso de Ercilla skildra ørkenen i La Aracana i 1569: «Mot Atacama, nær ørkenkysten, kan ein sjå eit land utan menneske, der det ikkje finst ein fugl, ikkje eit beist, heller ikkje eit tre og ingen vegetasjon»
Busetting
Det bur folk i Atacama, men det er ikkje mange av dei. I ein oase, i midten av ørkenen i ei høgd på 2000 meter, ligg landsbyen San Pedro de Atacama. Kyrkja vart bygd av spanjolane i 1577, men arkeologiske bevis indikerer at San Pedro-området var busett av ein paleolittisk sivilisasjon som bygde steinfestningar i dei bratte fjella omkring dalen. Her finn ein òg gruvene Escondida og Chuguicamata.
Den panamerikanske hovudvegen går gjennom Atacama frå nord til sør.
Cerro Tololo interamerikanske observatorium ligg i Atacamaørkenen. European Southern Observatory har to observatorium i Atacamaørkenen, La Silla-observatoriet og Paranal-observatoriet, som inkluderer Very Large Telescope.
Gruvedrift
Atacama har store førekomstar av kopar og andre mineral, og ei av dei største naturlege kjeldene til natriumnitrat i verda, som vart greve ut i stor skala fram til tidleg på 1940-talet. Chile og Bolivia hadde lenge ein strid på 1800-talet om kor grensa mellom landa i Atacama gjekk, for å få tilgang til desse ressursane.
I dag er det om lag 170 fråflytta gruvebyar rundt om i ørkenen, og nesten alle vart tomme då tyskarane fann opp syntetisk nitrat rundt 1900. Ein av desse byane er Chacabuco, som seinare vart omgjort til ein konsentrasjonsleir under Augusto Pinochet sitt regime. I dag ligg det 98 miner rundt byen, som ein ikkje veit kor er, og som vert passa på av ein mann som bur der aleine.
Gry Østvik
Gry Østvik er ein norsk tidlegare skiskyttar som nasjonalt representerte HV-04.
Anker (fleirtyding)
Ordet anker kan ha fleire tydingar:
Links
Links (frå tysk links, ‘venstre’) er eit adverb som blir bruka om handlingar som blir gjorde med motsett hand i høve til vanleg vis. Ein kan mellom anna skyte links (ha venstrehanda på avtrekkjaren); spela musikkinstrument links (stryke eller klimpre på strengene med venstrehanda). Av nolevande og tidlegare musikarar som spelar links kan nemnast barokkfiolinisten Reinhard Goebel (på grunn av yrkesskade), den venstrehendte norske felespelemannen Holger Aresvik og mridangam-spelaren Pazhani Subramanya Pillai.
Lista över golftermer
Økern alders- og sykehjem
Økern alders- og sykehjem er ein svært stor sjuke- og aldersheim på Økern i Oslo. Han er for tida (2006) under ombygging, hadde i 2005:
1289 Kutaïssi
1289 Kutaïssi er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Koronis. Han blei oppdaga den 19. august 1933 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Gry Østvik
Østvik vart i 1983 den fyrste kvinnelege vinnaren av verdscupen i skiskyting, den gongen kalla Europacup. Året etter vart ho nummer tre i verdscupen (Europacup), to poeng bak vinnaren, Mette Mestad. Under den fyrste verdsmeisterskapen i skiskyting for kvinner i Chamonix i 1984, gjekk ho på det norske laget som vann sølv i 3 x 5 km stafett, saman med Sanna Grønlid og Siv Bråten. I mars 1984 vart ho nordisk meister på 10 km i svenske Boden. Østvik fekk eit nytt VM-sølv i stafett i 1985, også då saman med Grønlid og Bråten. Seinare i 1985 vann ho sitt einaste individuelle NM-gull, på 10 km på Lygna i Gran kommune. Ho tok elles fleire NM-medaljar.
The Fox and the Hound
The Fox and the Hound, kalla Todd og Copper: To gode venner på norsk, er ein amerikansk teiknefilm produsert av The Walt Disney Company frå 1981, basert på boka av Daniel P. Mannix.
Filmen fortel om reven Todd og venskapen hans med jakthunden Copper. Dei to vennene kjempar for å bevare vennskapen til tross for at dei utviklar nye instinkt og det omkringliggjande sosiale presset om at dei skal vere motstandarar. Filmen er produsert av Ron Miller, Art Stevens, og Wolfgang Reitherman, og regissert av Ted Berman og Richard Rich. Ein oppfølgjar til filmen laga for DVD, The Fox and the Hound 2, kom ut i 2006.
Laksevåg prosti
Laksevåg 	prosti		er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedøme i Den norske kyrkja. Prosten har sete i 		Sælen. Prostiet er inndelt i prestegjeld og sokn. Soknet er grunneininga i Den norske Kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet gjennom bispedøme. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Eponym
Eponym er ord som har sine opphav i særnamn, t.d. namnet til ein (ekte eller fiktiv) person eller eit varemerke, men som har glidd inn i språket slik at ein til vanleg ikkje tenkjer på opphavet til orda når ein brukar dei.
Bruken av eponym er mest tydeleg i vitskapen (t.d. newton, etter Sir Isaac Newton), og særleg i medisin (t.d. akilles-sene, etter Akilles) og astronomi (t.d. krateret Bjerknes på Mars, etter meteorologen Vilhelm Bjerknes).
Mange varemerke er oppkalla etter personar: Casio, Colt, Ford, Gore-Tex, osb. Dette er ei enkel form for eponym. Andre gonger er namnet på opphavsmannen innbakt i namnet på oppfinninga, uavhengig av merke: erlenmeyerkolbe (Emil Erlenmeyer), geigerteljar (Hans Geiger), giljotin (Josef-Ignace Guillotin), morsealfabetet (Samuel Morse), saksofon (Adolphe Sax).
Men om somme produkt blir særnamn brukte i daglegtale heilt uavhengig av både produsent, oppfinnar og merke, sjølv om namna eigentleg er registrerte varemerke. Som oftast er dette namnet på den første leverandøren av produktet. Døme: aspirin (Bayer), linoleum (F. Walton), parmaskinke (Parma i Italia), potetgull (Kraft Foods/Maarud), primus (Primus AB), sjampanje (Champagne i Frankrike), termos (Thermos), trampoline (Griswold-Nissen), walkman (Sony). Alle desse ligg i grenseland for patent- og varemerkevernet, og ein bør vera varsam med å setja slike namn på trykk i feil samanheng.
Fleire døme:
Byane Fredrikstad og Kristiansand er døme på norske byar som har fått eponyme namn etter danske kongar.
Ordet braille vert ofte brukt om blindeskrift, etter oppfinnaren, Louis Braille.
Aschehoug og Gyldendals store norske ordbok
Aschehoug og Gyldendals store norske ordbok eller Norsk ordbok; med 1000 illustrasjoner; riksmål og moderat bokmål er ei ordbok over riksmål og moderat bokmål. Ordboka vert redigert av Tor Guttu og utgjeven av Kunnskapsforlaget.
Eponym
Omgrepet quisling stammar frå Vidkun Quisling, som samarbeidde med tyskarane under andre verdskrigen. Ordet er i dag synonymt med både «forrædar» og «landssvikar».
Aschehoug og Gyldendals store norske ordbok
Fyrsteutgåva vart utgjeven i 1991 under tittelen Aschehoug og Gyldendals store norske ordbok med undertittelen moderat bokmål og riksmål, i same format som Store Norske Leksikon. I 1993 vart den utgjeven under tittelen Norsk illustrert ordbok. I 1998 fekk den tittelen Norsk ordbok, med riksmål og moderat bokmål og med 1000 illustrasjoner som undertitler. I 2005 vart ordboka gjeve ut i nye utgåver både under tittelen Norsk ordbok og Aschehoug og Gyldendals store norske ordbok. 2005-utgåva av Norsk ordbok er på 1350 sider og har meir enn 81 000 oppslagsord.
Eponym
Boysenbær, Cæsar-salat og Waldorff-salat er døme på eponyme matrettar.
Bleier heiter berre Pampers på mange språk. Det engelske språket inneheld mange velkjende eponym, m.a. verbet to hoover (å støvsuga), etter støvsugarprodusenten William Henry Hoover, dobbeltsmørbrødet sandwich, etter jarlen av Sandwich, wellingtons (sjøstøvlar), etter hertugen av Wellington, og to xerox (å ta kopi av), etter namnet på den første kopimaskinprodusenten.
Aschehoug og Gyldendals store norske ordbok
Norsk ordbok er tilgjengeleg på Kunnskapsforlagets nettstad Ordnett.
1290 Albertine
1290 Albertine er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. august 1933 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Lars Bystøl
Karriere
Han vann sitt fyrste verdscuprenn 4. januar 2006 i Innsbruck under den tysk-austerrikske hoppveka. Ein månad seinare vart han olympiameister då han vann normalbakkerennet under vinter-OL i Torino. I same olympiaden vann bronsemedaljar i storbakkerennet og i laghoppinga, i den siste tevlinga saman med Bjørn Einar Romøren, Tommy Ingebrigtsen og Roar Ljøkelsøy. Bystøl er medlem av Idrottslaget Eldar.
Karl II av Noreg
Karl II (–5. februar 1818) i den svenske kongerekkja Karl XIII, av fyrstehuset Holstein-Gottorp, var konge av Sverige frå 1809 og konge av Noreg frå 1814 fram til sin død i 1818. Han var den første kongen over Noreg og Sverige etter at unionen trådde i kraft.
Han tok over den svenske trona etter nevøen Gustav IV Adolf som var blitt arrestert i mars 1809 og avsett av Riksdagen seinare same år.
Familie
Karl II var son av kong Adolf Fredrik av Sverige og Lovisa Ulrika av Preussen og yngre bror av kong Gustav III, Fredrik Adolf og Sofia Albertina. Etter at Gustav var blitt konge støtta Karl statskuppet til broren i 1772 og blei lønna med tittelen hertug av Södermanland.
7. juli 1774 gifta han seg med kusina Hedvig Elisabeth. Ekteskapet kom i stand etter påtrykk frå broren Gustav som på denne tida ikkje hadde fått nokon born og det var naudsynt å sikre arven til trona. Men i 1778 fekk Gustav sonen Gustav Adolf. Karl og Hedvig Elisabeth fekk sonen Karl Adolf, hertug av Värmland i 1798 etter meir enn 20 års ekteskap, men han levde berre nokre dagar.
Majavatn
Majavatn (sørsamisk Maajehjaevrie) er ei bygd i Grane kommune i Nordland. Staden ligg ved Store Majavatnet, like ved grensa til Nord-Trøndelag fylke. I Majavatn ligg Majavatn stasjon, og E 6 og Nordlandsbanen passerer gjennom staden.
Karl II av Noreg
Drapet på Gustav III
Under den russisk-svenske krigen 1788-1790 tente Karl som admiral. Han hadde kontaktar med leiande menn innan opposisjonen, men det er framleis ikkje klårt om han kjende til eller støtta planane om å myrde broren Gustav III i 1792. Etterforskinga av mordet på Gustav III vart i hovudsak avslutta då Karl sitt namn byrja å dukka opp mellom dei samansvorne.
Majavatn
Det vert drive sørsamisk reindrift i områda rundt Majavatn.
Dølen
Dølen var ei vekeavis gjeven ut av Aasmund Olavsson Vinje. Avisa, som han gav undertittelen «Eit Vikublad», kom ut fyrste gongen sundag 10. oktober 1858, og heldt fram med jamne og ujamne utgjevingar til Vinje døydde i 1870. Dølen var på fire sider, kvar side delt i tre spalter, og kom ut i Christiania. Avisa hadde eit opplag på om lag 500. Dei fire fyrste årgangane vart trykt hos Bergh & Ellefsen, dei fire siste hos H.E. Larsen. Før Dølen var Vinje Kristianiakorrespondent for Drammens Tidende.
Majavatn
Under andre verdskrigen var det trefningar mellom tyskarar og norske motstandsfolk ved Tangen gård. Desse trefningane er seinare kjend som Majavatn-affæren. Ei minnestøtte er reist til minne over dei falne nordmennene under hendinga.
Dølen
Programartikkelen
Det aller fyrste nummeret av Dølen opnar med «Dølens fyrste Ord». Denne artikkelen grunngjev bladtiltaket, både utifrå samtidige betraktningar og framtidige målsettingar. «Dølen var i lang Tid ein vanvyrd Mann; men, Gud ske Lov, no er den Tid snart ute» er opningsorda. «Det norske Folk er af det danske skakkjøyrt i Munnen», han vil «prøva paa med eit Maal, som ligg midt imellom det norske og danske». Han gjer nærare greie for sitt syn på språk- og åndsutviklinga; «den rette Folkeaand kan ikki koma, før Maalet strøymer ut af Folkets eigi Saal (Sjel), og syngja og dikta kan det heller ikki læra før; og Folket vil soleids ikki hava rette Mergjen imot at forsvenskas eller fordanskas». I politiske spørsmål talar han for måtehald i statsstyringa («Staten den lyt vexa langsamt den», og vil ikkje ha nært samband med Sverige og Danmark.
Karl II av Noreg
Drapet på Gustav III
Karl tok over som formyndar for den mindreårige tronfølgjaren Gustav IV Adolf og trakk seg attende da han blei myndig. Sonen til Gustav, Gustav IV Adolf, si regjeringstid innebar mellom anna tap av Finland og Pommern. Då brorsonen Gustav IV Adolf vart avsett og kasta ut av Sverige, fekk Karl styra i namnet.
Dølen
1. årgang
Sundag 10. oktober 1858–sundag 16. oktober 1859 (52 nummer). Nr. 30 hadde eit vedlegg i mindre format, vedkomande «Det norske Landsmaals vigtigaste Bøygningsformer».
Vinje sjølv delte innhaldet i den fyrste årgangen i fem emneområde; dikt, innanlandsk politikk, utanlandsk politikk, litteratur og kunst, samt «Blandinger». I den siste kategorien finn ein så vidt ulike artiklar som «Om austlandsk og vestlandsk Upplysning» (nr. 17) og «Songarferdi til Arendal» (nr. 35). Andre artiklar er «Dølens Eventyr» (nr. 2), og «Om Sorg» (nr. 41 og 42). Artikkelen «Om eit Samhald i Ufred millom dei tre nordiske Riki» (nr. 29) er ein politisk artikkel. Vinje melde bøker som kom ut, så som ei nyutgjeving av Norske Huldre-Eventyr og Folkesagn av P. Chr. Asbjørnsen, og romanen Arne av Bjørnstjerne Bjørnson. Meldinga av Arne er lang, ho gjekk over tre avisnummer (nr. 51. og i andre årgongen nr. 1 og 3). Vinje les «han Arne som ei Skalkeherming (Parodi) paa vaart nationale Stræv i Likning med Wessels sokkelause Kjærleike, daa han ikring aatteti Aar sidan likeins skalkehermde (parodierede) den trutne fransk-tyske Smak, som var komin inn i vaar Bokavl». Bjørnson skal ha mislikt meldinga sterkt. Til brorparten av dei ulike avisutgåvene fekk Vinje prenta eit sjølvskrive dikt, kort eller lite. «Tyteberet» (nr. 26) er det mest kjende. Sist i avisa kom kortare opplysningar, nyheiter, under vignetten Christiania. Desse nyheitene saksa Vinje frå andre aviser, eller han må ha fått dei gjennom munnlege kjelder på byen, mellom anna frå stortingsmenn som hadde brevkontakt heim.
2. årgang
Sundag 23. oktober 1859–sundag 3. juni 1860 (33 nummer). Nr. 34 kom 9. desember 1860 med «tillæg» (eitt blad). Tingarane fekk i 1861 reiseskildringa «Ferdaminni fraa Sumaren 1860».
I nummera 5 og 6 av andre årgangen tek han behovet for «Politiske Parti» opp til vurdering. Han argumenterer mot danning av politiske parti, då partistrid i Noreg «berre [er] ein Strid mellom Kunna og Faakunna». Den usemja som finst på Stortinget er/bør vere «ein rein aandeleg Strid»; ein strid mellom personar som «meina det vel», alle. I nr. 7 melder han En Digtsamling av J.S. Welhaven, i meldinga går han grundig inn i striden mellom Welhaven og Wergeland. For språksynet sitt polemiserte Vinje mot Aftenbladet og Christiania-posten i to åtskilde artiklar vinteren og våren 1860. I «Aftenbladet um dat norske Maalet» i nr. 15 finn han det utilstrekkeleg med ei språkutvikling som einast tek norske glosar i bruk, utan å endre formverket. Artikkelen «Mi livstru» er eit personleg tilsvar til Christiania-posten, som klandrar Vinje og Dølen for å finne «alt mislykkat i Livet og meg sjølv ikki mindst». Nummer 25 opnar med det særprega essayet «Gjeiti», diktet om «Blåmann» avsluttar essayet. Fleire av Vinjes kjende dikt kom på trykk i andre årgongen, så som «Nordmannskap» (nr. 12) og «Mi gamle Mor!» (nr. 34). Hans aller mest kjende dikt, «Vaaren», stod i nummer 33, utgjeve 3. juni 1860, det siste nummeret før han la ut på ferda til kroninga i Trondheim.
3. årgang
Sundag 30. mars 1862–12. april 1863 (23 nummer), 25. oktober 1863 og 13. mars 1864. I alt 25 nummer.
Tredje årgangen tok til med om lag same utval av tekstar som dei føregåande. Vinje skriv i nokre nummer om «Krigen i Nordamerika» og over tre fjerdepartar av nummer 8 handlar om «L. Kr. Daa som Universitetslærare». I fleire «Ymse Krav til Dølen» samtalar han med lesarar om innhaldet i bladet, og om styre og stell av bygd og by.
I juli 1862 reiste Vinje til London og England, og Skottland. I eit halvt års tid er Dølen då sterkt prega av stoff frå dei britiske øyane. Tre nummer (12-14) handlar i hovudsak om «London», dei tre neste nummera (15-17) er nesten i sin heilskap vigd Vinjes oppleving av «International Exhibition eller aalmenn Udstilling». Nummera 18-21 er dominert av skotske tilhøve, og særleg «The Glasgow Murder». I artiklane om mordet er han mest oppteken av opinionen sin reaksjon på mordet, og å skildre den juridiske handsaminga av saka, som er kjend som «Sandyford murder case» på engelsk.
Handball-VM 1986 for menn
Verdsmeisterskapen i handball 1986 for menn vart avvikla i tida 25. februar til 8. mars 1986 i Sveits. Til saman 16 land deltok i turneringa. Jugoslavia vart verdsmeister for fyrste (og siste) gong etter siger 24-22 over Ungarn.
Dølen
3. årgang
Dei siste nummera i tredje årgangen består av lange artiklar om norske, politiske spørsmål. Avispreget forsvinn i tredje årgangen av Dølen, bladet framstår meir som eit tidsskrift.