cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chhattisgarh
Delstaten blei danna i 2000 av 16 tsjhattisgarhitalande område frå Madhya Pradesh. Chhattisgarh er den tiande største delstaten i India og har det 16. største folketalet. Han er ein viktig produsent av elektrisk straum og stål. Delstatshovudstaden er Raipur.
Rundt 80 % av innbyggjarane bur på landsbygda. Delstaten har også ein stor del innbyggjarar som høyrer til Scheduled Tribes (ca. 34 %), Scheduled Castes (12 %) og Other Backward Castes (50 %) – alle grupper som tradisjonelt har opplevd diskriminering.
Torcello
Torcello er ei roleg og tynt folkesett øy i nordenden av Venezialagunen. Ho vert rekna som det eldste området ved Venezia som har vore kontinuerleg folkesett og var ein gong den største busetnaden i Republikken Venezia.
Historie
Etter Romarriket sitt fall vart Torcello ei av dei første øyane i lagunen som vart folkesett av folk frå Veneti som flykta frå terra firma (fastlandet) for å søke ly frå dei stadige invasjonane til barbarane, særleg etter at Attila øydela byen Altinum og alle omliggande busetnadar i 452. Sjølv om Veneto-regionen formelt høyrte til det austromerske eksarkatet Ravenna sidan slutten av den gotiske krigen, var det utrygt på grunn av dei mange invasjonane frå germanarane og dei mange krigane. Til slutt flykta òg biskopen av Altino til øya og i 638 vart Torcello offisielt bispesete, noko det var i meir enn tusen år, og innbyggjarane av Altinum førte med seg leivningane av St. Eliodorus, som no er vernehelgen for øya.
Norrbotten
Norrbotten er det yngste av den svenske landskapa. Norrbotten har 8 000 registrerte fornminne.
Torcello
Historie
Torcello handla med Konstantinopel og hadde nære kulturelle band til byen, men etter Vestromarriket sitt fall, og som ein heller fjerntliggande utpost i Austromarriket, hadde ho i praksis sjølvstyre. Torcello voks raskt som eit politisk og økonomisk senter. På 900-talet hadde ho minst 10 000 innbyggjarar og var mektigare enn Venezia. Hovudnæringa vart eksport av salt på grunn av marsklandet rundt øya. Etter kvart grodde derimot lagunen rundt øya til eit myrområde og frå 1100-talet var gullalderen til Torcello over. Det vart etter kvart umogeleg å segle til øya og dei veksande myrområda førte med seg malaria, slik at innbyggjarane til slutt forlet øya og reiste til Murano, Burano eller Venezia. I dag bur det kring 60 menneske på øya.
Franco Zeffirelli
Franco Zeffirelli er ein filmregissør frå Italia. Han er òg ein operaregissør, designar og har produsert opera, teater, film og fjernsyn. I tillegg er han politikar.
Internasjonalt er han kjend for å ha regissert filmutgåva av Shakespeare sin Romeo og Julie frå 1968. For denne vart han nominert til Oscarprisen. I 1977 regisserte han miniserien Jesus av Nasaret, som fekk mykje god kritikk og som vart vist i påskehelga i mange land.
Zeffirelli har vore medlem av det italienske senatet sidan 1996, og representerte partiet Forza Italia.
Kosuke Suzuki
Kosuke Suzuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse og Ventforet Kofu.
Belledonne
Belledonne (fransk La chaine de Belledonne) er ei fjellkjede i Dauphiné-Alpane i Dei franske Alpane. Den sørlege enden av kjeda dannar austveggen i fjellet rundt byen Grenoble.
Frå Grenoble og skiområda rundt har ein eit praktfullt utsyn mot fjellkjeda.
Geografi
Fjellkjeda er om lag 60 km lang og 10 km brei, og går frå om lag 16 km søraust for Grenoble og nordaustover til området nær byen Aiguebelle. Det høgaste punktet er Grand Pic de Belledonne på 2 977 m.
Rundt fjellkjeda ligg dalane Grèsivaudan (der elva Isère renn gjennom) i vest, Arcdalen i nord og Romanchedalen i sør. Fjellkjeda har minst 16 toppar over 2 500 meter, 10 isbrear og 26 alpine innsjøar. Den høgaste av desse ligg 2 400 meter over havet.
Eit kjenneteikn i fjellkjeda er Belledonne-balkongen (fransk: Le Balcon de Belledonne) som er eit 30 km langt platå på vestsida av fjellkjeda. Smeltevatn frå isbreane renn over platået i elvar som har erodert ut smale kløfter. Platået har lenge vore nyta som beitemark for kyr, i tillegg til andre jordbruksaktivitetar.
Namn
Opphavet til namnet er ikkje klart. «Belle donne» tyder «vakker kvinne» på italiensk, men tyder ikkje dette på oksitansk, som er det gamle språket i området, og som mest sannsynleg er kjelda til namnet. Frå ein viss vinkel ser derimot den høgaste toppen, Grand Pic du Belledonne ut som ei kvinne som held eit barn.
Dyreliv
I desse fjella kan ein finne murmeldyr, gemse, steinbukk og tiur. Rapportar tyder på at det òg har vore ulv her sidan 1998.
3999 Aristarchus
3999 Aristarchus er ein liten hovudbeltetasteroide som måler 18,14 km i diameter. Aristarchus vart oppdaga i 1989 av den japanske astronomen Takuo Kojima. Asteroiden er opkalla etter Aristarchus, den greske astronomen og matematikaren frå antikken.
Bakgrunnsstoff
Data hos JPL
Oddmund Hagen
Oddmund Hagen er ein norsk forfattar, lyrikar og litteraturkritikar frå Snillfjord. Hagen har vore formann for Norsk kulturråd sitt utval for vurdering av prosa for innkjøpsordninga for norsk skjønnlitteratur.
Takaya Kurokawa
Takaya Kurokawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Tokyo Verdy, JEF United Chiba, Japan Soccer College og Albirex Niigata.
Zeebrugge
Zeebrugge er hamna i byen Brugge i Belgia. Kystbyen går nesten i eitt med byen Knokke. Strendene i Zeebrugge er om breie og langgrunne. Her er travel ferjetrafikk til både England og Kanaløyane med mange hotell og feriestader.
Gassterminal
Mottaksterminalen for naturgass i Zeebrugge er eigd av Zeepipe-gruppen og Fluxys. Terminalen vert drive som ein integrert del av gassrøyrleidninga Zeepipe. Zeebrugge vart vald som ilandføringsstad for Zeepipe fordi staden ligg nær gasskjøparane i Belgia, Frankrike og Spania.
Maoriviftestjert
Skildring
Denne viftestjerten er middels til mørk grå eller gråbrun på oversida, gulaktig til oranje på undersida, hovudet er grått med kvit augebrynstripe, halsen har kvitt og svart band, og, avhengig av underart, har dei ytre halefjørene anten kvite kantar eller dei er heilt kvite. Han veks til 16 centimeter i lengd, der halvparten er halen, og som namnet seier, er halen ofte spreidd ut i vifteform. Ein ser då at dei to midtre halefjørene er mørke og dei ytre halefjørene er lyse eller har kvite område. Det finst òg ein mørk morf, der heile fuglen er sotsvart unntatt ein kvit flekk bak auget. Den svarte forma gjer ut for opptil 25 % av fuglane på Sørøya, og mindre enn 1 % på Nordøya, og er heilt fråverande på Chatham-øyane.
Under vakne timar er fuglen nesten aldri stille. Han flyttar seg fort frå stad til stad, sjeldan på bakken, men oftast mellom kvistar på tre eller anna passande objekt medan dei jaktar på flygande insekt. Fuglane er ikkje sky, og vil ofte flyge berre få meter frå menneske, særleg i skogsområde og i hagar. Ved å gjere det, er dei i stand til å fange små flygande insekt som blir skremt opp av menneskelege aktivitetar. Utanom insekt kan dei ved høve beite på frukt.
Lætet er ein nesten metallisk 'tjit', anten som ein einskild lyd eller eit hardt, rytmisk, sageliknande 'tvit-e-tvit-e-tvit-..'.
Maoriviftestjerten er ein sesongmessige hekkefugl, han hekkar frå august til mars på Nordøya, september til januar på Sørøya og frå oktober til januar på Chatham-øyane. Vanlegvis har dei to eller fleire kull per sesong. Fuglane byggjer kompakte, skålforma reir, vanlegvis i forgreiningar av tre, laga av mose, bork og plantefiber, og ofte dekt med spindelvev. Begge kjønna byggjer reiret. Storleiken på kullet er vanlegvis tre til fire. Rugetida er rundt to veker, og begge kjønna deltar i ruging og i å sute for ungane til dei er flygedyktige. Unge hannar kan byrje første hekkinga si to månader etter at dei vart flygedyktige, mest vanleg hekkar dei første gongen i neste sesong. Maoriviftestjertar har kort levetid, den mest lengstlevande kjente fuglen vart tre år. Reira blir ofte parasitterte av dei to gaukeartane som lever på New Zealand.
Maoriviftestjerten kan ofte sjåast i utkant av skogsområde og i sekundærskog, og er ein av dei mest vanlege av dei stadeigne fugleartane som finst på hovudøyane på New Zealand.
Underartar
Underartane i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012
Maoriviftestjert, Rhipidura fuliginosa
Isola di San Michele
I lag med naboøya San Cristoforo della Pace var øya ein populær stad for lokale reisande og fiskarar. Mauro Codussi si Chiesa di San Michele in Isola frå 1469, den første kyrkja frå renessansen i Venezia, og eit kloster ligg på øya.
San Cristoforo vart vald ut som gravplass i 1807 og utforma av Antonio Selva. Dette skjedde under den franske okkupasjonen då det vart avgjort at det var helsefarleg å gravlegge dei døde på fastlandet. Kanalen som skilde dei to øyane vart fylt i 1836 og den større øya vart heitande San Michele. Øya fungerte ei stund òg som fengsel, men er i dag stengd. Dei døde vart ført til øya på spesielle gravgondolar, og av dei som ligg gravlagd her finn ein Igor Stravinskij, Josef Brodskij, Sergej Diaghiljev, Ezra Pound og Luigi Nono. Andre attraksjonar på øya er Cappella Emiliana.
Gravplassen er framleis i bruk, men på grunn av plassmangel vert dei døde gravne opp og plassert i massive beinhusboksar av betong i ein annan del av gravplassen, som er vanleg i fleire europeiske land.
Koper
Koper (italiensk Capodistria) er ein kystby og ein kommune i Slovenia. Han er den største hamnebyen i landet og ligg ved kysten av Adriahavet. Byen har om lag 25 000 innbyggjarar og er offisielt tospråkleg med både slovensk og italiensk som offisielle språk. Attraksjonar i Koper er mellom anna Pretorianarpalasset i venetiansk gotisk stil, klokketårnet Carmine frå 1100-talet og domkyrkja St. Nazarius med tårn frå 1300-talet.
Koper ligg òg ved ein av dei største grenseovergangane mellom Slovenia og Italia.
Historie
Koper utvikla seg frå ein eldgammal busetnad på ei øy søraust i Koperbukta. I den greske antikken vart byen kalla Aegida, og seinare vart han kjend med dei latinske namna Capris, Caprea, Capre eller Caprista, som det moderne slovenske namnet kjem frå.
I 568 flykta romerske innbyggjarar frå den nærliggande Tergeste (dagens Trieste) til Capris på grunn av invasjonen til langobardane. Tl ære for den austromerske keisaren Justinian II, vart byen omdøypt til Justinople. Seinare kom Justinople under både langobardisk og frankisk styre. Sidan 700-talet, og kanskje heilt sidan 500-talet, har Koper vore sete i eit bispedøme. Ein av biskopane i Koper var den lutherske reformanten Pier Paolo Vergerio. I 1828 vart bispedømet slått saman med bispedømet Trieste.
Sørsamisk fonologi
Sørsamisk fonologi, eller sørsamisk lydlære, er grammatikken til språklydane i sørsamisk.
Koper
Historie
Det har eksistert handel mellom Koper og Venezia sidan 932. I krigen mellom Venezia og Det tysk-romerske riket var Koper på den tyske sida, og som følgje av dette fekk han byrettar i 1035 av keisar Konrad II. Frå 1232 kom Koper under patriarkatet Aquileia og i 1278 vart han ein del av Republikken Venezia.
Sørsamisk fonologi
Vokalar
Sørsamisk har åtte korte vokalar: i, e, æ, a, y, ü, u, o. Sett opp i vokalfirkanten, med IPA-symbol, får vi dette biletet (Jf. Bergsland 1982):
Koper
Historie
Koper voks og vart hovudstad i det venetianske Istria og fekk namnet Caput Histriae, «hovudstaden i Istria», som det moderne italienske namnet Capodistria kjem frå.
Sørsamisk fonologi
Vokalar
I tillegg har sørsamisk tre lange vokalar og ni diftongar:
Koper
Historie
Etter den første verdskrigen vart byen ein del av Italia, og etter den andre verdskrigen vart han ein del av Sone B i Fristaten Trieste og kontrollert av Jugoslavia. Dei fleste italienske innbyggjarane forlet byen i 1954 då Fristaten Trieste vart oppløyst og Sone B vart ein del av det kommunistiske Jugoslavia. I 1977 vart det romersk-katolske bispedømet Koper skild frå bispedømet Trieste.
Sørsamisk fonologi
Konsonantar
Tabellen viser konsonantfonema i sørsamisk, stemt før og ustemt etter bølgjestreken (Bergsland 1982).
Koper
Historie
Då Slovenia vart sjølvstendig i 1991 vart Koper den einaste kommersielle hamna i Slovenia.
Sørsamisk fonologi
Suprasegmental fonologi
Ein suprasegmental fonologisk prosess er ein prosess som involverer meir enn eitt segment, dvs. meir enn ein lyd.
Omlyd
Sørsamisk skil seg frå dei andre samiske språka ved at det ikkje har stadieveksling. Derimot har sørsamisk omlyd, dvs. rotvokalen varierer etter vokalen i bøyingssuffikset. T.d. er det omlyd føre komitativendinga -ine, slik at gåetie «hus» heiter göötine i komitativ. Omlyd er eit resultat av at stammevokalen (vokalen i den trykkletten stavinga i siste takt) påverkar rotvokalen (vokalen i trykktung staving i siste takt). Det er tre ulike omlydstyper: ie-omlyd, i-omlyd og a-omlyd.
For a-omlyd vil stammevokalen a, som er ein låg vokal, føre til at rotvokalen vert lågare. T.d. vil verbet jietedh "å seie" få suffikset a i tredje person eintal. Denne a-en gjev opphav til a-omlyd, og rotvokalen ie blir endra til ea, vi får jeata.
Sørsamisk har 7 ulike omlydsrekkjer med 6 ulike kontekstar, eller stammevokalar. Dei tre stammevokalane e1, e2, e3 er i dag identiske (nemleg e), men blir historisk rekonstruert til ulike vokalar, og dermed halde separat i tabellen.
Viss vi fyller inn med substantiv får vi denne tabellen (rad A, B, F har substantiva klihtie jeptsie buvrie sjiellie gaevlie gåetie njueslie, mens rad C, E viser substantiva ærhtjoe	bahtjoe rånhtjoe bearkoe baarmoe råafoe). Radene er organisert i ny rekkjefølgje for å få bøyingsformer av dei same orda attmed kvarandre.
Låvepanel
Låvepanel eller enkel bordkleding er trepanel sett kant i kant på spikerslag. Når borda tørkar, vil dei krympe, slik at det vert ei reve mellom borda. Enkel bordkleding høver derfor i låvar, vedskjul, torvskjåar, naust og i andre hus der det bør vere litt lufting. Paneltypen vert òg bruka for bordkleding ein ikkje skal overflatebehandle, og som difor må ha god lufting – t.d. kleding med ubehandla ospepanel.
Til enkel bordkleding har ein tradisjonelt nytta bord som er ein eller sju åttandedels tomme tjukke og fire til seks tommar breie. I dag vert det oftast bruka justert last, 19 eller 23 mm tjukk og 95 til 120 mm brei.
Enkel bordkleding vert sett opp med margsida ut.
Sebu
Sebu, zebu, Bos primigenius indicus eller Bos indicus, stundom kalla pukkelfe, er ein type storfe med opphav i Sør-Asia. Dei har ein karakteristisk feittklump på skuldrene, lutande øyrer og ein stor kjøttlapp. Fargen er stålgrå og han har kraftige horn. Dei er tilpassa høge temperaturar og vert avla i mange tropiske land, både som rein sebu og som hybridar med tyrliknande storfe. Sebuar vert nytta som trekkdyr, mjølkekyr og som slaktekveg, samt som biprodukt som hud, avføring til brensel og gjødsel, og er slik det viktigaste tamkveget i Asia og Afrika.
Alicudi
Alicudi er den vestlegaste av Dei eoliske øyane. Ho ligg om lag 40 km vest for Lipari og har eit areal på 5,2 km². Ho er om lag sirkelforma.
Keith Emerson
Keith Noel Emerson var ein engelsk klaverspelar, låtskrivar og filmkomponist. Han spelte klaverinstrument i ei rekkj band før han slo gjennom med The Nice seint i 1960-åra. Han vart internasjonalt kjend for arbeidet sitt med The Nice, der han mellom anna laga rockearrangement av klassisk musikk. Etter han slutta i The Nice i 1970 var han med å skipe Emerson, Lake & Palmer (ELP), ei av dei første progressiv rock-supergruppene. Emerson, Lake & Palmer hadde stor suksess gjennom 1970-åra og vart ei av dei mest kjende progressive rockegruppene på den tida. Emerson skreiv og arrangerte mykje av musikken til ELP på album som Tarkus (1971) og Brain Salad Surgery (1973), der han kombinerte sine eigne originale komposisjonar eller tradisjonelle stykke som vart omgjort til rock.
Alicudi
Historie
Øya vart danna av den utdøydde vulkanen Montagnola for om lag 150 000 år sidan. Ein meiner at det siste utbrotet til vulkanen fann stad for om lag 28 000 år sidan.
Keith Emerson
Då ELP vart oppløyst mot slutten av 1970-åra la Emerson ut på ein solokarriere, skreiv musikk for fleire filmar og skipa banda Emerson, Lake & Powell og 3 med ein liknande stil som ELP. Tidleg i 1990-åra vart Emerson med i ELP att, og dei gav ut to album og gjennomførte fleire turnear før dei igjen vart oppløyste seint i 1990-åra. Emerson vart òg sameint med The Nice att i 2002 for ein turné.
Alicudi
Historie
Øya vart busett for så lenge sidan som 1600-talet f.Kr. og nokre arkeologiske funn frå denne perioden er funne. Ein kan framleis finne bitar av romersk keramikk frå seinare hundreår på austkysten av øya.
Keith Emerson
I 2000-åra fortsette Emerson solokarrieren sin, mellom anna med sitt eige Keith Emerson Band og samarbeid med fleire orkester. I 2010 drog han på turné med ELP-medlemmen Greg Lake, og på ein av konsertane i London vart heile ELP samla for å feire 40-årsjubileet til bandet. Det siste albumet til Emerson, The Three Fates Project, kom ut i 2012. Emerson sleit visstnok med depresjon og hadde dei seinare åra utvikla ein nerveskade som hindra han i å spele, og som gjorde han nervøs for å opptre. Han tok livet sitt 11. mars 2016 i heimen sin i Santa Monica i California.
Alicudi
Historie
Det moderne namnet Alicudi er ei forvrenging av det greske namnet Ericusa (Ericaøya), som kjem frå planta kalla Erica, meir kjend som lyng, som framleis veks på øya. I mange hundreår herja sjørøvarane på Alicudi og innbyggjarane måtte søke tilflukt i små hus på høgtliggande terassar. Dette gjorde òg at enkelt jordbruk og dyrking av fersken danna grunnlaget for økonomien på øya.
Demografi
I dag har øya rundt 120 innbyggjarar og dei fleste livnærer seg på fiske eller småjordbruk. Det er berre ein restaurant på øya og menyen er kraftig avhengig av kva fisk dei lokale innbyggjarane har fanga eller kva matvarer hydrofoilen tar med seg.
Equinor
Equinor, tidlegare Statoil, er eit børsnotert oljeselskap med den norske staten som hovudeigar. Selskapet har i fyrste rekkje aktivitet på norsk kontinentalsokkel i Nordsjøen. Det er eit integrert oljeselskap, med verksemd knytt til så vel oljeboring som sal av petroleumsprodukt og fornybare løysingar. Hovudkvarteret ligg på Forus utanfor Stavanger sentrum. Selskapet er det største firmaet i Noreg, målt etter omsetnad. Anders Opedal er konsernsjef i Equinor og har vore det sidan 2. november 2020.
Den norske stats oljeselskap A/S Statoil
Den norske stats oljeselskap A/S Statoil (1972–2001) vart oppretta ved eit samrøystes vedtak i Stortinget den 14. juni 1972. Den politiske motivasjonen bak vedtaket var ynske om ei norsk deltaking i oljeutvinninga frå starten av, gjennom eit statsselskap. Ein såg det som sentralt å byggja opp kompetanse kunne danna grunnlag for ein nasjonal oljeindustri. Frå føremålsparagrafen til statsoljeselskapet: Statoil skal selv, eller gjennom andre selskap, «drive undersøkelser etter og utvinning, transport, foredling og markedsføring av petroleum og avledede produkter».
Etter dette stod Statoil ansvarleg for fleire utbyggingsprosjekt. Dei største prosjekta var offshore produksjonsanlegg på Gullfaksfeltet, Sleipnerfeltet og Åsgardfeltet.
I første fase av Sleipner-utbygginga sokk den første plattforma til botnar og vart skrota. Åsgard-ubygginga gav kring 18 milliardar kroner i kostnadssprekk.
År 2001 markerte eit skilje i norsk oljeindustripolitikk då staten delprivatiserte Statoil med eit sal av om lag 18 % av aksjekapitalen.
StatoilHydro
StatoilHydro (2007–2009) vart det nye namnet etter at Statoil vart fusjonert med Norsk Hydro si avdeling for petroleumsverksemd den 1. oktober 2007. Statoil-sjefen Helge Lund var framleis konsernsjef, medan Eivind Reiten frå Norsk Hydro vart styreformann. Reiten gjekk etter kort tid av som styreformann, og Marit Arnstad tok over. Ved fusjonen i 2007 hadde selskapet 31 000 tilsette i 40 land.
Statoil ASA
I 2013 vart Statoil sitt anlegg i In Amenas i Algerie utsett for eit terroråtak der fire nordmenn vart drepne.
Equinor
Den 16. mai 2018 endra selskapet namn til Equinor. Det nye namnet skulle betre spegla deira utvikling og identitet for framtidige generasjonar. Namnet skulle visa til selskapet si nye retning om å satsa på meir fornybar energi i tillegg til petroleumsverksemda. Equi- skulle visa til «equal», «equality» og «equilibrium» (likskap, likeverd og balanse), og -nor skulle visa til Noreg/norsk. Namnet vekte oppsikt blant tilsette i selskapet og det norske folk.
Stuart Thurgood
Stuart Thurgood er ein tidlegare engelsk fotballspelar.
Han spela for klubben Shimizu S-Pulse.
Phoebastria
Phoebastria er ei biologisk slekt av albatrossar. Desse store stormfuglane er dei mest tropiske av albatrossane, med totalt fire artar. To artar, laysanalbatross og svartfotalbatross hekkar i på dei nordvestre øyane av Hawaii, gulhovudalbatross hekkar på subtropiske øyar sør for Japan og galapagosalbatross hekkar på Galapagosøyane, ved ekvator.
Skildring
Phoebastria-albatrossar varierer i storleik frå 190-240 cm, og dei har alle korte, svarte halar.
Dei vel isolerte område som hekkeplassar, og legg eitt egg i kullet. Begge foreldra rugar og har omsut for ungen. Dei er monogame artar, og er ikkje kjønnsmodne før dei er 5-15 år gamle.
Utanom hekketida beitar Phoebastria-albatrossane i Stillehavet nord for ekvator, men galapagosalbatross mest i Perustraumen sør for ekvator.
Taksonomi
Som for heile albatrossfamilien er taksonomien i Phoebastria forvirrande. Det er allment akseptert i dag, basert på molekylære prov og fossil, at dei er ei distinkt slekt gått frå Diomedea. Dei fleste kvite albatrossar var tidlegare plasserte i Diomedea, men er no avgrensa til dei to store albatrossartane. Dei deler einskilde eigenskapar: Først er det at nasebora sit på sidene av overnebbet. Nebba på alle stormfuglar i Procellariiformes er òg unike i at dei er delt inn i mellom 7 og 9 hornplater. Endeleg produserer stormfuglar ei mageolje av voksesterar og triglyseridar som er lagra i øvre delen av fordøyingssystemet. Dette blir brukt mot rovdyr og fungerer dessutan som ei lagra, energirik matkjelde for ungar så vel som for vaksne under lange flygingar. Dei har òg ein saltkjertel som ligg ovanfor nasepassasjen som hjelper til å avsalte kroppen, det er salt dei får i seg på grunn av den høge mengda havvatn som dei absorberer. Kjertelen skil ut ei sterk saltoppløysing frå nasebora.
Artar
Phoebastria og Diomedea hadde allereie skilt lag midt i miocen, for 12-15 millionar år sidan. Fleire fossile former er kjente, som forresten òg gjev prov på at Phoebastria tidlegare var utbreidd i Nord-Atlanteren. Den noverande utbreiinga er såleis ein rest. Den eldste kjende arten, med namnet P. californica, var minst på storleiken med gulhovudalbatross, og kan ha vore ein stamfar av denne arten.
Phoebastria i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V11.2, 2021, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler: Kolonnar i tabellen over:
Fregattstormsvale
Fregattstormsvale (Pelagodroma marina) er ein liten sjøfugl i oseansvalefamilien Oceanitidae. Dette er einaste medlemmen i den monotypiske slekta Pelagodroma.
Skildring og levesett
Fregattstormsvala er strengt pelagisk utanfor hekketida, og dette, saman med dei ofte bortgjøymde hekkeplassane, gjer denne petrellen vanskeleg å observere frå land. Berre ved kraftige stormar kan denne arten bli pressa inn imot fastlandet. Det har vore ein handfull observasjonsrapportar på arten i Vest-Europa, frå Frankrike, Storbritannia og Nederland.
Denne stormsvala er strengt nattleg på hekkeplassar for å unngå predasjon av måsar og joar, og vil jamvel unngå å lande på klåre, månelyse netter. Som dei fleste petrellane, er evna til å gå avgrensa til eit kort hopp inn i hòla. Dei hekkar i store og tette koloniar. Ei av Chatham-øyane har ein koloni på ca. 850 000 par, verdspopulasjonen er estimert til 4 millionar individ.
Desse strengt pelagiske fuglane har ei direkte glideflukt, og vil vandre på vassoverflata når dei plukkar planktonisk føde opp frå havoverflata. Dei er svært sosiale, men følgjer ikkje skip.
Graemsay
Graemsay er ei øy i vestsenden av Scapa Flow i Orknøyane i Skottland. Det står to fyr på øya.
Geografi
Graemsay ligg mellom Hoy og Stromness på Mainland. Mellom øya og Mainland ligg Clestrain Sound. Øya har eit areal på 4,09 kvadratkilometer og består hovudsakleg av jordbruksland.
Geologisk består øya av gammal raud sandstein frå devontida med to vulkanske forkastingar. På nordsida finn ein granitt-skifer, noko som er sjeldan å sjå på Orknøyane.
Graemsay er omgjeve av kraftige tidvasstraumar, lokalt kalla roosts. Det går ferje mellom øya og Stromness og Moaness på Hoy.
Dyreliv
Av fuglar på øya finn ein tjeld, sandlo, raudstilk og storspove. Delar av øya er i stor grad urørt natur.
Historie
Det står to fyr på øya, Hoy High (nordaust) og Hoy Low (nordvest), begge bygde i 1851 av Alan Stevenson for sildeindustrien på 1800-talet.
Skulen på øya lukka i 1996 og barna på øya må i dag ta båt til Stromness.
Lichtspielhaus
Lichtspielhaus er ein DVD frå bandet Rammstein. Han inneheld videoar, konsertopptak frå ulike stader i verda, intervju og premieutdelingar.
Liv Nysted
Liv Nysted var ein norsk roman- og kortprosaforfattar og essayist frå Alvdal som skreiv både på bokmål og nynorsk.
Ho hadde ei novelle i samlinga Prosa-debut (1982) og debuterte som forfattar med kortprosasamlinga Alltid disse bildene på nippet til å bli synlige (1985).
Tripura
Tripura er ein delstat i India.
Bjørgvin bispedømme
Bjørgvin bispedømme er eit bispedømme i Den norske kyrkja. Biskopen har sete i Bergen.
Historie
Bjørgvin bispedømme er eit av dei fem opphavlege bispedømma i Noreg. Bispesetet vart oppretta på Selje på 1000-talet og flytta til Bergen i 1170.
Bispedømmet omfattar i dag Vestland fylke, etter at Sunnmøre vart overført til det nye Møre bispedømme i 1983.
Prosti
Bjørgvin bispedømme har følgjande prosti:
Fellesråd
Bjørgvin bispedømme har følgjande fellesråd:
Isola Comacina
Isola Comacina er ei lita skogkledd øy i Comosjøen i Italia. Ho er ein del av kommunen Ossuccio. Øya ligg nær vestenden av sjøen i enden av ei bukt kalla Zoca de l'oli. Namnet er på dialekt og referer til ein liten produksjon av olivenolje på øya.
Frøkappe
Frøkappe (aril eller arillus) er eit kjøtfullt hylster som dekkjer frøet til ein plante meir eller mindre fullstendig. Det blir danna av frøemnestrengen (funiculus) og kan danna ein fruktliknande som kan vera fargesterk og velsmakande for visse artar. Ho speler ei rolle ved frøspreiinga, til dømes som mat for fuglar.
Fleire dekkfrøplantar utviklar frøkappe, til dømes litchi, longan og ackee, som kan etast av menneske. Ein del nakenfrøingar utviklar frøkappe. Hjå mellom anna barlind, spolebusk og muskatnøtt-treet er ho særskild utvikla. Det newzealandske bartreet kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) har ei frøkappe som blei kalla koroi av maoriar og brukt til mat.
Sachsen
Fristaten Sachsen (tysk: Freistaat Sachsen, sorbisk: Swobodny Stata Sakska) er ein tysk delstat. Hovudstaden er Dresden, arealet er 18 416 km² og folketalet 4 250 131 (2006). Sachsen ligg nord for det tsjekkiske landskapet Böhmen og grensar til den polske delen av Nedre Schlesien, til Bayern, Thüringen, Sachsen-Anhalt og Brandenburg. Sachsen har ein meir enn tusenårig historie som hertugdømme, kurfyrstedømme og kongerike. I 1918 vart Kongeriket Sachsen omdanna til Fristaten Sachsen. Fristaten vart oppløyst under kommunisttida da den hamna i DDR. Han vart gjenoppretta i 1990 innanfor hovudsakleg dei same grensene som før.
Lektpanel
Lektpanel er bordkleding der revene mellom borda er dekte med ei lekt.
På store hus frå andre halvdelen av 1700-talet og 1800-talet, og endå meir på villaer bygde i sveitserstil, er det vanleg med breie bord sette kant i kant, og med ei smal profilert lekt (lock-list) over skøyten langsetter borda. Lekta kan vere frå 1 ½ til 2 ½ tomme brei og gjerne tommen tjukk.
På småhus har det vore vanleg å sette opp enkel bordkleding av 4–5 toms bord. På desse husa har ein brukt1 ½ til 2 tommar breie lekter til å tette reven mellom borda.
Helliar Holm
Helliar Holm er ei folketom øy utanfor Shapinsay i Orknøyane i Skottland. Her står eit 13 meter høgt fyrtårn, bygt i 1893 og automatisert i 1967. Øya er ei tidvassøy og er landfast med Shapinsay ved lågvatn.
På øya finn ein òg ruinar av ein broch, ei steinrøys og eit kapell.
Campanoøyane
Campanoøyane (italiensk Arcipelago Campano) er ei øygruppe i Tyrrenhavet sørvest for Italia. Ho består av dei fem øyane Capri, Ischia, Nisida, Procida og Vivara, som alle er ein del av provinsen Napoli.
Helliar Holm
I Orkneyinga Saga vert øya kalla både Hellisey og Eller Holm og John of Fordun kallar ho «Helene-holm»
Campanoøyane
I antikken hadde øygruppa namnet Isole Partenopee (Partenopeeøyane) og inkluderte opphavleg Dei pontinske øyane. I dag vert desse øyane rekna som ei eiga øygruppe.
Kjell Inge Torgersen
Kjell Inge Torgersen er ein norsk musikar. Han har mellom anna sett om tekstar av Sting til nynorsk. "Aks av gull" ("Fields of Gold"), "Skjøre" ("Fragile"), og "Andedrag" (Every Breath You Take") er nokre døme på songar av Sting som er attdikta av Torgersen.
Naoya Saeki
Naoya Saeki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Vissel Kobe, Omiya Ardija, Avispa Fukuoka, JEF United Chiba og Tokyo Verdy.
Thüringen
Thüringen er eit forbundsland sentralt i Tyskland. Hovudstaden er Erfurt, arealet er 16 172 km² og folketalet 2 317 370 (2006). Fram til 1990 var Thüringen ein del av Den tyske demokratiske republikken (avstytta DDR, òg kalla Aust-Tyskland).
Rheinland-Pfalz
Geografi og geologi
Landskapet i Rheinland-Pfalz er prega av rhinske skiferplatå som vert gjennomskoren av dei djupe dalføra til Mosel, Rhinen og Lahn. Elvane deler landskapet i fire delar: fjell- og bakkelandskapa Hunsrück og Eifel vest for Rhinen og Westerwald og Taunus austom Rhinen. Den største elva i delstaten er Rhinen som dannar grense med Baden-Württemberg og Hessen.
Dei høgaste fjella i Eifel er vulkankjegler, i Hunsrück og Taunus kvartsittryggar og i Westerwald basaltkuplar. Dei høgaste områda i Hunsrück når opp i vel 800 moh. Bakkelandskapet i sør er dekt av Pfälzerskogen.
Novo mesto
Novo mesto er ein by i regionen Dolenjska i Slovenia. Han ligg ved elva Krka og har om lag 40 000 innbyggjarar. Byen vert rekna som det økonomiske og kulturelle senteret i regionen. I 2006 vart han sete for eit katolske bispedøme.
Historie
Novo mesto, som tyder «ny by» vart grunnlagd som Rudolfswert (slovensk Rudolfovo) den 7. april 1365, kalla opp etter grunnleggjaren erkehertug Rudolf IV av Austerrike. Området der byen ligg har vore busett sidan førhistorisk tid.
I 1958 vart ein motorveg mellom Ljubljana og Zagreb i Kroatia bygd ferdig. I dag er denne vegen ein del av Europaveg 70. Med denne motorvegen vart Novo mesto langt betre knytt til resten av Slovenia og Jugoslavia, og vart gradvis eit viktig regionssenter.
Roland Ratzenberger
Roland Ratzenberger var ein austerriksk Formel 1 køyrar som omkom under kvalifiseringa til San Marino Grand Prix under 1994 sesongen. Dette var kvalifiseringa til det same løpet der den tre gonger verdsmeisteren Ayrton Senna omkom dagen etter.
Tømmermannspanel
Tømmermannspanel er ei ståande bordkleding med over- og underliggar. Tømmermannspanel er den mest utbreidde utvendige paneltypen på trehus i Noreg.
Breidda på overliggarane varierer frå fem til åtte tommar, på småhus er det bruka bord ned til fire tommars breidd. Tjukna var frå gammalt vanlegvis 1 ”, sjeldnare 5/4 ”, etter 1900 ofte 7/8 ”.
Tømmermannspanel vart vanleg ved kleding av lafta tømmerhus frå 1600-talet. På store hus vart panelet bruka fram til omkring 1800, på småhus til omkring 1870. På denne tida vart overliggaren gjerne pynta med profilering. Tidleg på 1900-talet kom paneltypen attende, og etter andre verdskrigen har han, no utan profilering, vorte svært vanleg på alle slags trehus. Med dagens mål vert han sett opp med minst 19 mm tjukke bord og mellom 125 og 200 mm breie overliggarar. Underliggarane kan vere ned til 67 mm breie. Overlappinga bør vere 20-30 mm.
Tømmermannskledingen vert sett opp med margsida ut. Det er spesielt viktig at overliggaren har margsida ut, sidan borda når dei tørkar vil krumme seg som om årringane forsøkjer å rette seg ut. Er bordet lagt feil veg, vil det bli ei glipe mellom overliggaren og underliggaren. Avstanden frå ytterkanten av ein overliggar til ytterkanten av neste overliggar kallar vi panelmodul. Sidan vi kan variere overlappinga, vert panelmodulen fleksibel, og før ein startar legginga, kan ein rekne ut ein høveleg panelmodul for ytterveggen ein vil bordkle. Så spikrar ein opp underborda med den avstanden ein har rekna ut, før ein spikrar påborda utanpå desse.
Kaffiplante
Kaffiplanta (Coffea) er ei buske eller eit tre med frukt som gjev kaffi.
Treet har eviggrøne, tynne, skinande mørkegrøne blad som sit parvis. Borken er grågrøn og veden er hard og lys kremfarga. Som tre kan ho verte meir enn 10 meter høg om ho får vekse fritt, men på plantasjane vert ho gjerne trimma til ei høgde på omkring 2-4 meter.
Planta, som kan verte nærare 60 år gamal, har eit djuptgåande rotsystem. Ho veks om lag 50 cm i året og blomstrar fyrst når ho er tre til fire år gamal. Kaffiplanter trivst best i temperaturar omkring 25 °C (16-28 °C om dei skal blomstre) og i gode lystilhøve utan direkte sollys. Dei treng jamn fukt, og må ikkje tørke ut. Plantene føretrekk fuktig luft utan for mykje kalk i jordsmonnet.
Kaffiplanter
Det finst fire ulike kaffiplanter, Arabica (Coffea arabica), Robusta (Coffea canephora), Liberica (Coffea liberica) og Excelsa (Coffea dewevrei).
Arabica (Arabia) utgjer om lag 70-80 % av produksjonen, medan Robusta (Afrika) står for om lag 20-30 %. Liberica og Excelsa utgjer berre om lag 1 % av produksjonen, der Liberica (vert dyrka i Malaysia og i Vest-Afrika) står for mesteparten.
Kaffibønner
Det er i dei raude steinfruktene, som òg vert kalla bær, vi finn dei frøa vi vanlegvis kallar kaffibønner. Bønnene ligg som regel parvis i kvar frukt, og inneheld det aktive elementet koffein, teobromin og teophyllin (metyllxanthin-alkaloid). Det er fyrst ved risting av bønnene at den eigentlege kaffiaromaen vert vekt til live. Det ferdige produktet er ein drikk som vert kalla kaffi. Bønner frå kaffiplanter som veks i høgare område skal gje kaffi av betre kvalitet.
Historia til planta
Kaffiplanta kjem truleg frå høglandet (ca. 1500 moh.) i provinsen Kaffa, sørvest i Etiopia, der ho i byrjinga vart brukt som mat. Kaffibønnene vart togne som eit stimuli, noko både Bibelen og Koranen stadfestar. I det gamle Arabia, for om lag 1 500 år sidan, brukte ein òg kaffibønnene som krydder.
Som drikk vart kaffi populær fyrst for om lag 500 år sidan. Då låg senteret for kaffiproduksjon i området rundt byen Mokka (sjå mokkakaffi) i Jemen. Derfrå vart drikken eksportert til Egypt i om lag 1510, til Tyrkia i om lag 1550, til Italia i om lag 1616 og så til England i om lag 1650, og det var i dette landet dei fyrste kaffihusa såg dagens lys.
Gråviftestjert
Gråviftestjert (Rhipidura albiscapa) er ein liten insektetande sporvefugl. Dette er ein vanleg viftestjert funnen i Australia unntatt vestlege ørkenområde, på Ny-Guinea, Salomonøyane, Vanuatu og New Caledonia. Mange har rekna arten som same arten som maoriviftestjert på New Zealand, men på grunn av skilnadane i lætet har somme autoritetar no handsama maoriviftestjert som ein eigen art, stadeigen for New Zealand.
Dette viftestjerten er middels til mørk grå eller gråbrun på oversida, lysare, og ofte gulaktig til oransje på undersida, med ein kvit hals, kvite teikningar over auget, og avhengig av underart anten kvit kantar eller heilt kvit ytre halefjører. Kroppslengda er 16 centimeter, og av det er halen halvparten. Som namnet seier, er halen ofte vist i vifteform. Då er det synleg at dei ytre halefjørene er lyse og dei ​​midtre dei er mørke. Nokre underartar er har ei mørkare fjørdrakt.
Levevis og åtferd er som hos maoriviftestjertar, han flyttar seg fort frå stad til stad, oftast mellom kvistar på tre eller anna passande objekt medan dei jaktar på flygande insekt. Fuglane er ikkje sky, og vil ofte flyge berre få meter frå menneske.
Underartar
Underartane i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012.
Gråviftestjert, Rhipidura albiscapa
Bregnesongar
Bregnesongar, Megalurus punctatus, er ein sporvefugl og medlem av sumpsongarfamilien, Locustellidae, fuglar som tidlegare var plassert i songarfamilien, Sylviidae. Artsnamnet på maori er Kōtātā eller Mātātā. Denne arten er endemisk for New Zealand og lever på begge hovudøyane, på Stewart Island/Rakiura og på øyar nær sistnemnde, slik som Snares-øyane og Codfish Island. Det typiske levemiljøet deira er i kratt, blant bregnar eller i takrøyrbelte ved våtmark eller ved tidevassona.
Skildring
Bregnesongaren har fjørdrakt med varmbrun overside, lys strupe, bryst og underside med tette, brune striper og mørke flekker. Krona og framhovudet er nøttebrune og dei har ei karakteritisk, lang, lys augebrynstripe. Halefjørene er lange, tynne og bustete. Dette er ein sporvefugl med lengd på 18 centimeter der halen gjer ut for halvparten, og vekta er ca. 35 gram.
Bregnesongarar er standfugl og paret vernar eit territorium vår og sommar, dei flyg dårleg, helst berre over korte avstandar inne i skjul av vegetasjon. Om dei må flyge meir opent, skjer det lågt med halen hengande ned. Lætet er typisk eit dobbelt lågt og kort metallisk 'uu-tikk', gjerne i duett med hoa. Anna læte kan vere klikking i serie og jamvel meir melodisk song.
Paret vev eit fint koppforma reir av tørr vegetasjon og er fôra med fjører, reiret er skjult i vegetasjon lågt over bakken eller vassflata. Hoa legg 2-4 egg som paret rugar i ca. 13-16 dagar. Ungane kan flyge etter 15-21 dagar og kan formeire seg etter 9 månader.
Leveområdet er over det meste av Nordøya, unntatt i søraust, vidare langs vestkysten av Sørøya sør til Hollyford Valley lengs nord i Fiordland, så langs austsida av fjella i Fiordland til sørlege Southland District, aust og nord til Dunedin. Han lever òg på Stewart Island/Rakiura og småøyar. Han kan gå opp til 1000 moh.
Bregnesongarar beitar i låg vegetasjon eller nede på bakken og dietten er ulike insekt, på Snaresøyane har dei lært å sitte på sjøpattedyr som ligg på stranda og fangar insekt derfrå.
Populasjonen forsvann på søraustre Nordøya og austlege Sørøya på 1800-talet etter øydelegging av habitat og innføring av predatorar. Storleiken av bestanden er ikkje kjent, men arten er vanleg mange stader på Nordøya, men spreidd, han reknast ikkje som trua og populasjonen er aukande.
Eidsborgbryne
Eidsborgbryne er ei form for bryne som vart produsert i steinbrota i bygda Eidsborg i Tokke kommune i Telemark heilt frå vikingtida til fram på midten av 1900-talet. Emna vart tekne ut i dagbrot og hogde til av steinhoggarar før dei vart transporterte på elv og vatn ned til Skien.
Arkeologiske funn av Eidsborgbryne frå gamal tid er gjort fleire stader i Nord-Europa, frå Island og England og til Polen. Funn av Eidsborgbryne i Polen er tidfesta til 800-talet.
Bliksvær
Bliksvær er ei øygruppe og eit fiskevær rett vest for Bodø ytst i Saltfjorden. Delar av hovedøya og alle holmane rundt er naturreservat.
Skjenesykkel
Skjenesykkel er ein sykkel som har tre eller fire hjul, og som går på togskjener. Framkomstmiddelet vert gjerne kalla dresin, frå fransk draisine, etter den tyske oppfinnaren Karl F. Drais von Sauerbronn (1785—1851).
Både i Noreg og i Sverige finst det jernbanemuseum som har sykkeldressinar for utleige.
Tomoaki Seino
Tomoaki Seino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata, Shizuoka FC og Consadole Sapporo.
Det norske riksvåpenet
Det norske riksvåpenet er eit våpenskjold med ei opprett løve i gull på raud botn. Løva har krone på hovudet og ber ei gullskjefta sølvøks i framlabbane. Dette motivet vert ofte kalla den norske løva. Oppå skjoldet er det ei kongekrone med bøylar. Over kongekrona troner det kristne korset.
Riksvåpenet er eit av dei eldste i Europa, med røter tilbake til 1100- og 1200-talet. Det var opphavleg eit personleg våpen for kongehuset i Noreg.
Historie
Gull-løve på raud botn som norsk kongevåpen vart ifølgje Snorre Sturlasson brukt i 1103 av Magnus Berrføtt. Historikaren Gustav Storm konkluderte i 1894 med at Snorre her var uhistorisk, ettersom løva i skjoldmerket til Magnus Berrføtt er ukjend i eldre sagahandskrifter og andre kjelder. Kong Sverre (død 1202) brukte kanskje løve som våpenmerke, og kong Håkon Håkonsson (død 1263) hadde våpen med gull-løve på raud botn.
I ei engelsk bok frå ca.1250 om Edvard Vedkjennaren vert riksvåpenet illustrert i ei teikning av slaget ved Stamford bru som hende i 1066. Det er likevel stor usikkerheit rundt eksistensen til det norske riksvåpenet før 1100-talet.
I 1280 la kong Eirik Magnusson til krona og sølvøksa som løva held. Øksa er martyrøksa til Olav den Heilage, våpenet som vart brukt til å drepe han under slaget på Stiklestad.
Forma til det norske riksvåpenet har vorte endra gjennom tidene i takt med skiftande motar innan heraldikken. I seinmellomalderen vart økseskaftet gradvis forlenga, til heile øksa vart oppfatta som ein langskafta hellebard. Skaftet vart òg meir og meir krumma for å passe til dei skjoldformene som var populære, og ikkje minst for å få våpenmerket til å passe som myntbilete. Den framoverbøygde løva som med alle fire føter heldt hellebarden med krumt skaft («gyngehesten») var einerådande gjennom heile dansketida, til kong Oskar I bestemte riks- og kongevåpenet sin utsjånad ved kongeleg resolusjon av 10. juni 1844. Då vart den kortskafta øksa gjeninnført, men stadig med løva i framoverbøygd stilling, og skjoldforma vart mest firkanta etter heraldiske skikk i tida. Dette var fyrste gong ei offisiell utforming av riksvåpenet vart lovfesta.
Etter unionsoppløysinga vart ei ny offisiell våpenteikning innført etter eit utkast av målaren Eilif Peterssen. Den gjekk attende til førebilete frå mellomalderen med ei meir oppreist løve i eit trekanta «gotisk» skjold. Peterssen sin versjon av riksvåpenet vart fastsett ved kongeleg resolusjon av 14. desember 1905. Denne versjonen vart brukt både av kongen og staten til 1937, då ei ny utforming vart teken i bruk for statlege føremål, teikna av arkivar Hallvard Trætteberg. Kongen heldt likevel fram med 1905-versjonen og brukar han framleis i kongeflagget og kongevåpenet.
Utforminga av riksvåpenet til statleg bruk vart fastsett ved kongeleg resolusjon av 19. mars 1937.
Denne resolusjonen er gjeldande endå, og Trætteberg si teikning i rein flatestil, utan naturalistiske detaljar, er med mindre endringar framleis i bruk. Den noverande versjonen av Riksvåpenet vart godkjent av kongen 16. desember 1992.
Etter heraldiske reglar er eikor framstilling av riksvåpenet tilleten, så lenge våpenet er gjenkjenneleg ved å rette seg etter «blasoneringa» eller våpenskildringa for det norske riksvåpenet: «Ei upprett gull-løve på raud grunn med gullkrone på hovudet og gullskjeft sylvøks i framlabbane».
Det norske kongevåpenet
Kongen av Noreg har eit eige kongevåpen. Berre Kongen kan bruka det norske kongevåpenet som sitt kjennetegn, og det er verna mot misbruk ved straffebestemmelsen om offentlege våpen i den norske straffeloven §165.
Før 1905
I tidlegare tider var det ikkje noko skilje mellom konge- og riksvåpen i Noreg. Det norske riksvåpenet vart brukt av kongane på 1200-talet og var ætte-, konge- og riksvåpen, utan skilje mellom konge og stat. På 1300-talet vart våpenet kombinert med våpena til andre ættear, då sverreætten si mannslinje døydde ut. I unionstida med Danmark var riks- og kongevåpenet firedelt ved eit dannebrogskors med det danske riksvåpenet i første felt og det norske i det andre, deretter dei øvrige riksdelane, og kongeslekta sitt våpen i eit hjarteskjold.
Etter Kielfreden i 1814 tok kongen av Sverige det norske riksvåpenet inn i sitt svenske konge- og riksvåpen, slik at skjoldet vart tredelt med Sverige sine tre kroner øvst, den norske løva i høgre felt og den svenske folkungeløva i venstre felt. Dette våpenet vart også brukt som unionsvåpen og kongevåpen for dei første felles norske og svenske kongar etter at unionen mellom Sverige og Noreg vart inngått. At våpenet tydeleg signaliserte svensk overhøgheit og dessutan vart brukt som riksvåpen i Sverige, vekkte misnøye i Noreg.
Det norske ønsket om symbol som markerte likestilling mellom statane vart imøtegått av kong Oscar I. I 1844 vart det innført eit unions- og kongevåpen med landa sine riksvåpen sidestilt i eit kløyvd skjold, det svenske på heraldisk høgre side, det norske til venstre, og slekta Bernadotte sitt våpen i hjarteskjoldet. Over skjoldet stod to kongekroner for å visa at kongen regjerte over ein union av to sjølvstendige kongerike. Dette våpenet vart brukt av kongefamilien og for unionelle saker gjennom resten av unionstida til 1905.
Etter 1905
Det noverande norske kongevåpenet vart fastsett ved kongeleg resolusjon av 30. desember 1905, der det står at kongevåpenet består av «Rigsvaabenets Skjold paa den kongelige hermelinskaabe, der holdes af den norske Kongekrone. Kongevaabenets Skjold er omgivet af St. Olafsordenens Kjede. Kaaben og Kronens Hætte er purpurfarvet.»
Dette våpenet står i det såkalla riksbanneret som vart laga til kroninga i 1906, på kongelege sarkofagar på Akershus festning, på nokre medaljar og liknande, og på menyar og andre trykksaker brukt av kongefamilien.
Holm of Faray
Holm of Faray er ei lita øy i Orknøyane, nær Faray og Westray, som ho ligg mellom. I lag med naboøya Faray, har ho status som Site of Special Scientific Interest fordi mange gråsel føder ungane sine her.
Det norske riksvåpenet
Etter 1905
Kong Olav brukte også eit anna, personleg våpen der riksvåpenet står i skjoldet, på øvre skjoldkant er det ein hjelm og på hjelmen er det hjelmteikn med ei oppveksande norsk løve med øks. I motsetnad til i mange andre monarki, som Danmark og Sverige, inneheld det norske kongevåpenet ingen fargar eller figurar fra våpenet til kongeslekta, (Oldenborg), av to gullbjelkar på raud botn.
Holm of Faray
Geografi
Holm of Faray består av raud sandstein. Øya er i røynda eit framhald av Faray, men mellom dei ligg Lavey Sound. Det høgaste punktet på øya ligg 16 meter over havet.
Øya ligg på vestsida av Sound of Faray, og på andre sida ligg den vesle Red Holm og North Ayre på Eday som ligg 1,9 km unna.
Det norske riksvåpenet
Etter 1905
I seinare år er det norske kongevåpenet vorte teikna litt om, mellom anna med en ny stilisering av kongekrona. Det heraldiske innhaldet er det same som før: Skjoldet frå riksvåpenet omgjeve av ordenskjedet frå St. Olavsordenen, inne i ei hermelinsfora, purpurfarga våpenkappe som øvst har ei kongekrone med bøylar.
1123 Shapleya
1123 Shapleya er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 21. september 1928 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.