cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kristian VII av Danmark-Noreg
Struensee
Den 12. januar 1772 var fleire høgståande militærfolk, embetsmenn og folk frå kongefamilien samla. Mellom desse var kabinettsekretær Ove Høegh-Guldberg, enkedronning Juliane Marie og hennar son. Føremålet med samlinga var å verta kvitt Struensee. Natta mellom den 16. og 17. januar vart Struensee og Enevold Brandt arrestert og sett i fengsel i Kastellet etter eit maskeball i hoffteatret. Fengslinga skjedde etter ordre frå enkedronningea. Hovudklaga mot Struensee var maktmisbruk og hans tilhøve til dronninga. Brandt skulle ved fleire høve ha prylt og slege kongen. Begge vart kjend skuldige i majestetsfornærming, og Christian VII underskreiv dødsdomane. Christian vart fortalt at Struensee hadde planar om å myrda han. Dommen vart sett ut i livet på Øster Fælled den 28. april 1772. Struensee og Brandt fekk begge fyrst hogge av høgre hand, og kort etter heldt bøddelen opp hovuda deira framfor folkemengda. Kroppane vart partert og lagt på steile og hjul. Hovuda og hendene vart sett på ein stake.
Pescara
Historie
I 1435 og 1439 erobra Jacopo Caldora byen, og dei neste åra vart Pesacara fleire gonger angripe av venetianarar og seinare, som ein del av det spanske Kongedømet Napoli, vart han omgjort til ein massiv festning.
I 1566 vart han omleira av 105 tyrkiske galleiar. Byen kjempa hardt imot og osmanarane klarte berre å herja i dei omliggande områda.
Kristian VII av Danmark-Noreg
Kronprins Frederik
Enkedronning Juliane Marie og arveprins Frederik fekk plass i det gjeninnsette statsrådet. Størst innflyting fekk ein av hovudmennene bak kuppet. Denne mannen var teolog og professor i retorikk Ove Høegh-Guldberg. Han vart utnemnd til kabinettsekretær og vart med kvart regjeringa sin eigentlege leiar. Regeringa avskaffa stort sett alle dei reformene som vart innført av Struensee. Høegh-Guldberg vart sjølv utsett for eit palasskupp i 1784, då kronprins Frederik, den seinare Fredrik VI, overtok regjeringsmakta. Formelt var den stendig meir sinnsforvirra Christian VII eineveldig herskar. I røynda var rolla hans å underskriva avgjerdene til regjeringa. Christian VII døydde av slag den 13. mars 1808 og vart gravlagd i Roskilde domkyrkje. Sonen Frederik følgde han på trona.
Pescara
Historie
På byrjinga av 1700-talet hadde Pescara om lag 3 000 innbyggjarar, halvparten av dei i Castellammare. I 1707 gjekk austerrikske troppar under hertugen av Wallis sin kommando til åtak på byen, leia av Giovanni Girolamo II Acquaviva. Byen stod imot i to månadar før dei kapitulerte.
Pescara var alltid ein del av Kongedømet Napoli, bortsett frå ein kort periode under Republikken Napoli i 1798-1799. Derfor gjekk Giuseppe Pronio for Huset Bourbon til åtak på byen. I 1800 vart Pescara erobra av franske troppar og vart ein viktig militærbase for Joseph Bonaparte. Castellammare, som no hadde 3000 innbyggjarar, vart ein eigen kommune.
I 1814 gjorde Pescara sin Carboneria opprør mot Joachim Murat. 15. mai 1815 skreiv kongen her under ein av dei første grunnlovene i den italienske Risorgimento. Dei neste åra vart Pescara eit symbol på Bourbon sitt valdelege styre, sidan eit av dei mest frykta fengsela til Bourbon låg her. Etter ein øydeleggjande flaum i 1853 vart Pescara frigjort av Giuseppe Garibaldi sin samarbeidspartnar Clemente De Caesaris i 1860. Sju år seinare vart festninga rive ned.
Dei neste åra var Pescara den største byen i Abruzzi. Den nye byen vart hardt råka under den andre verdskrigen og store delar av han vart gjenoppbygd i ettertid, og vart dermed ein av dei «nyaste» byane i Italia.
Isérables
Kommunen ligg i fjella ovanom Riddes og venstrebreidda av Rhône.
Yoshifumi Kashiwa
Yoshifumi Kashiwa er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Ventforet Kofu og Sanfrecce Hiroshima (2019).
Strandsfjorden
Strandsfjorden er ein fjordarm av Listafjorden i Flekkefjord kommune. Fjorden ligg mellom øyane Hidra i vest og Andabeløyna i aust og har innløp mellom sørspissen på kvar av desse øyane, Klubben på Hidra og Austgavlen på Andabeløya. Vest for Austgavlen ligg innløpet til Fedafjorden.
Strandsfjorden strekker seg om lag 4 km nordover mellom desse øyane til Abelnes. Mellom Andabeløy og Abelnes går det eit sund aust til Stolsfjorden, som ligg på austsida av Andabeløy. Nord for Hidra ligg det 6 km lang Hidrasundet som strekker seg vestover.
Tropisk savanneklima
Tropisk savanneklima eller tropisk vått og tørt klima er ein klimatype som høyrer til kategoriane Aw og As i Köppen si klimaklassifisering. Dette klimaet har månadsmiddeltemperaturar over 18 °C kvar einaste månad i året og ei markant tørketid der dei tørraste månadene har mindre enn 60 mm og i tillegg mindre enn (100 − [total årsnedør {mm}/25]). Dei fleste stadane som har dette klimaet ligg i utkanten av tropane, men stundom finn ein dei òg innanfor tropane (t.d. San Marcos i Antioquia i Colombia). Kysten av Karibia austover frå Urabábukta på grensa mellom Colombia og Panama til Orinoco sitt elvedelta ved atlanterhavskysten (om lag 4000 km), har lange tørkeperiodar (det ekstreme er BSh-klima (sjå under) med svært lite nedbør som i Guajira og Coro vest i Venezuela, dei nordlegaste halvøyane i Sør-Amerika, som får mindre enn 300 mm nedbør i året, nesten alt på to-tre månader) Desse forholda strekkjer seg til Antillane og dannar eit tørt belt rundt Det karibiske havet. Lengda på tørkeperioden og omfanget av perioden vert mindre jo lenger inn i landet ein kjem (sørover). Ved Amazonaselva, like sør for ekvator, er klimaet Af. Aust for Andesfjella, mellom det tørre Karibia og den alltid våte Amazonas ligg Orinocoelva sine llanos eller savannar, som klimaet er kalla opp etter. Stundom vert As nytta i staden for Aw om tørketida varer i perioden når sola står høgt og dagane er lengre. Dette er tilfellet dei fleste stader i t.d. Hawaii (Honolulu), Aust-Afrika (Mombasa, Kenya) og Sri Lanka (Trincomalee). Dei fleste stader med tropisk savanneklima har derimot tørketida når sola står lågast og dagane er kortast.
1419 Danzig
1419 Danzig er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. september 1929 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Breidvatnet
Breidvatnet kan vise til:
Guizhou
Guizhou er ein provins i dei sørlege, midtre delane av Folkerepublikken Kina. Guizhou grensar mot provinsane Sichuan og Chongqing i nord, provinsen Yunnan i vest, den autonome regionen Guangxi i sør og provinsen Hunan i aust. Provinsen dekker ei flatevidd på 176 000 km². Folketalet vart i 2009 berekna til 37,96 millionar. Guiyang er hovudstad i provinsen.
Det går mange jernbanar gjennom provinsen, men mange av landsbyane har ikkje vegsamband i det heile.
Historie
Guizhou var godt kjend av kinesarane sidan oldtida, men det var ikkje før under Ming-dynastiet at området kom fast under kinesisk kontroll og vart organisert som provins. Sidan følgde masseinnvandring av kinesarar frå nærliggande provinsar som Sichuan og Hunan.
Den folkegruppa som stod sterkast i området frå før, miaofolket, gjorde stadig opprør. Under Qing-dynastiet heitte det at det var mindre oppstandar kvart trettiande år, og større kvart sekstiande. Opprørarane vart slått ned av regjeringa.
Guizhou vart formelt ein provins i 1413.
Etter nasjonale økonomiske reformar som byrja i 1978, vart Guizhou den fattigaste provinsen i landet.
Johannes Eide
Johannes Malvin Eide, betre kjend som '''Johs. Eide''', frå Høylandsbygd på Halsnøy er grunnleggjar, eigar og tidlegare direktør i Eide Marine Services. Han starta verksemda i 1993.
Guizhou
Folkesetnad
Guizhou er ein av provinsane i Kina der det bur folk frå eit stort tal ulike folkegrupper. Minoritetsgrupper utgjer meir enn 37 % av befolkninga. Mellom desse er yaofolk, miao, yifolk, qiangfolk, dongfolk, zhuangfolk, buyei, baifolk, tujiafolk, gelaofolk og shuifolk.
55,5 % av landområdet i provinsen er lagt ut til autonome regionar for etniske minoritetar. Guizhou er den provinsen i Kina som har høgst fertilitetsrate, 2,19.
Økonomi
Guizhou er den fattigaste provinsen i Kina, og økonomisk er lite utvikla. Han er rik på naturresurssar. Råvareproduksjonen er særleg knytt til skogsdrift og trevarer. Andre viktige industrigreiner er energiproduksjon (elektrisitet) og gruvedrift, særleg utvinning av kol, kalkstein, arsenikk, gips, og oljeskifer.
Flores i Asorane
Flores er ei øy i Asorane, den portugisiske øygruppa i Atlanterhavet. Ho har eit areal på 143 km² og like under 4000 innbyggjarar.
Guizhou
Administrasjonseiningar
Guizhou har ni einingar på prefekturnivå, dei ni er delt i fire byprefektur, to prefektur og tre autonome distrikt:
Flores i Asorane
Demografi
Flores er delt inn i to kommunar (concelho), Santa Cruz das Flores i nord med 1820 innbyggjarar og Lajes das Flores i sør. Økonomien på øya er hovudsakleg basert på jordbruk med vamsrot og korn som dei viktigaste. Sidan dei første innbyggjarane kom frå Nord-Portugal liknar husa og gatene dei ein finn der. Portugal har ein militær avtale med Frankrike som gjev franskmennene løyve til å ha ein base i regionen. Øya har òg ein flyplass.
Guizhou
Administrasjonseiningar
Dei ni einingane er delt opp i 88 einingar på fylkesnivå (14 distrikt, 7 byfylke, 55 fylke, 11 sjølvstyrande fylke og 1 spesialdistrikt).
Flores i Asorane
Geografi
Flores ligg, som naboøya Corvo, på den amerikanske kontinentalplata. Fajã Grande er den vestlegaste landsbyen i heile Europa.
Guizhou
Styresmakter
Den regionale leiaren i Kinas kommunistparti er Sun Zhigang. Guvernøren er Shen Yiqin (2020).
Flores i Asorane
Geografi
Flores høyrer til den vestlegaste gruppa i Asorane. Om sommaren er øya dekt med tusenvis av hortensia som har store blå eller rosa blomar. Desse blomane er opphavet til namnet på øya, som tyder blomar på portugisisk.
Øya har djupe dalar og høge toppar. Morro Alto er den høgaste fjelltoppen på øya med ei høgd på 914 meter over havet. Sete Pés, Burrinha og Marcel er andre toppar på øya. Ho har fleire inaktive vulkanar. Caldeira Funda das Lajes hadde sist utbrot 1200 f.Kr. og Caldeira Comprida i 950 f.kr.. Nokre av desse vulkanane har kalderaer (eller caldeiras på portugisisk) der vatn har danna innsjøar. Dei er sju av desse innsjøane på øya. Águas Quentes er små varmekjelder med kokande svovelhaldig vatn.
Gruta de Enxaréus er ei stor grotte med ei lengd på om lag 50 meter og ei breidd på 25 meter.
Mikroklimaet i skogsparken Fazenda de Santa Cruz gjer at det er vokse fram mange og varierte eksotiske artar frå heile verda.
I kommunen Lajes das Flores ligg Fajãzinha ved sjøen, ein typisk azorisk landsby med ruinar av ei gammal vassmølle. Her finn ein òg fossen Ribeira Grande, som det finst om lag 20 stykk av. Dei fell frå høgder opp til 300 meter, nokre av dei direkte ut i Atlanterhavet.
Historie
På midten av 1800-talet jakta amerikanske kvalfangarar spermkval i farvatnet rundt Asorane og mange av innbyggjarane på øyane vart rekruttert som kvalfangarar. Eit av dei mest kjende amerikanske kvalskipa var «Wanderer» som jakta utanfor kysten av Flores mellom 1878 og 1924.
I juli 1962 valde den franske regjeringa å opprette eit testsenter for rakettvåpen i Landes, nær Biscarrosse. CEL (Landes testsenter) fekk løyve til å teste taktiske missilar, taktiske atomvåpen (300 km rekkevidd) og strategiske missilar (3000 km rekkevidd). I det siste tilfellet vart nedslaget til stridshovudet lokalisert nær Asorane med sporingsinstallasjonar på Flores (sett opp i oktober 1966). Dei neste åra vart det bygd sjukehus, ein kraftstasjon og ein flyplass på øya, og dette gav øya ein økonomisk oppsving. Etter at franskmennene forlét øya i 1994 har turisme vore den viktigaste næringa på øya.
Rettleiing
Rettleiing (vegledning) er ein pedagogisk prosess kor ein rettleiar hjelper ein samtalepartnar til sjølv å finne svar på problem eller utfordringar han møter i arbeidskvardagen eller ved løysing av ei oppgåve.
Dei viktigaste hjelpemidla til ein rettleiar er å lytte og å stille opne spørsmål.
Målet for ei arbeidsvrettleiing er å hjelpe folk til større sjølvinnsikt, til å kunne optimalisere evnene sine og til å lære av eigne erfaringar slik at dei betre kan løyse nye oppgåver som liknar på oppgåver dei har løyst – eller ikkje greidd å løyse – tidlegare.
Suldal kommune
Suldal kommune er ein kommune nordaust i Rogaland fylke. Kommunen er den største i Rogaland etter areal, og grensar i nord til kommunane Etne, Sauda, Ullensvang og Vinje, i aust til Bykle, i sør til Hjelmeland og Finnøy, i vest til Vindafjord og i nordvest til Tysvær kommune.
Geografi
Suldal kommune ligg i distriktet Ryfylke og omfattar i tillegg til det eigentlege Suldal med sidedalar og omliggjande fjelltrakter, også landet omkring Sandsfjorden og Hylsfjorden, og ytre del av Saudafjorden. Landskapet i kommunen strekkjer seg frå kyst- og fjordlandskap til dalføre, skogar og urørte fjellområde.
Frå kommuneseneret Sand går dalføret mot aust til Suldalsosen, og lenger mot nordaust ligg Suldalsvatnet, med stadane Nesflaten og Bråtveit. Nord for Sand går Hylsfjorden inn mot aust, med Vanvik på nordsida. Over Sandsfjorden mot vest ligg Ropeid, og Ropeidhalvøya mot sørvest. Her er det båtanløp på Marvik og Hebnes. Sør for Hebnes ligg Foldøy, og over Sandsfjorden mot aust ligg Jelsa. Vestover via Jelsafjorden og Erfjorden ligg bygda Erfjord. Lenger austover finn ein mellom anna Ulladalen, Gullingen og Sandsavatnet.
Næringsliv og utdanning
Kommunesenteret Sand er eit trafikk-knutepunkt, handels- og skulesenter. Der kan ein mellom anna finna spesialbutikkar, legekontor, apotek og tannlækjar.
Omtrent 8 % av den samla vasskraftproduksjonen i Noreg skjer i Suldal kommune. Utbygginga byrja på 1960-talet med omfattande reguleringar. Fyrst kom Røldal-Suldal og seinare Ulla-Førre. Reguleringa har ført til inngrep i naturen, men òg til stor økonomisk gevinst for kommunen, som får mykje av sine inntekter frå kraftproduksjonen.
I kommunen ligg Sand skule, ein kombinrt barne- og ungdomsskule, Sauda vidaregåande skule avd. Sand, og ein idrettshall. I Sand ligg òg Topp Volley Norge som har som mål å utdanne topp volleyballspelarar.
Б
Be (kyrillisk: Б, б) er den andre bokstaven i det kyrilliske alfabetet. Ved transkripsjon tilsvarer han bokstaven B i det latinske alfabetet.
Bokstaven representerer vanlegvis ein stemt, bilabial plosiv, lyden [b], som i ordet ball.
Suldal kommune
Kjelder
Fotnotar
Yuki Horigome
Yuki Horigome er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Roasso Kumamoto, Ehime FC og Kyoto Sanga FC.
Bladfotkreps
Bladfotkreps (Branchiopoda) er ein klasse primitive krepsdyr som hovudsakleg lever i ferskvatn. Det finst om lag 900 beskrivne artar over heile verda, og dei fleste liknar reker. Til gruppa høyrer slektene Daphnia og Artemia, som både er karakteristiske planktondyr og viktige som levandefôr for akvariefisk.
Den eldste kjende arten bladfotkreps har fått namnet Rehbachiella kinnekullensis og levde for 500 millionar år sidan. Han liknar Artemia, noko som har ført til at ein meiner artemidane er dei mest primitive medlemmane i klassa.
Bladfotkreps generelt sett er utstyrt med ei matgrop på buksida, som dei nyttar til å filtrera plankton or vatnet med. Ei samling uspesialiserte bein skapar ei vasstraum som går gjennom denne gropa, og som dyret tek ut mat og oksygen frå. Forskarar trur dette er den eldste livsforma til krepsdyra.
Evolusjon og økologi
Ein reknar med at bladfotkrepsen oppstod i havet, men at berre dei som vandra opp i ferskvatn overlevde. At mange av dei er så godt tilpassa midlertidige vassamlingar og ekstreme tilhøve (t.d. saltsjøer) kan tyda på at dei har vorte utkonkurrerte av meir avanserte dyr i dei opphavlege leveområda sine. Dette har ført til liten kroppsstorleik og korte generasjonstider. Dei tre ordenane Anostraca, Notostraca og Conchostraca (sistnemnde er parafyletisk) inneheldt dei største bladfotkrepsane og reknast som dei mest primitive krepsdyra - dei fleste av dei er for treige og sårbare til å kunne overleva i vatn med fisk eller andre avanserte predatorar.
Små bladfotkreps, som vasslopper, klarar seg derimot særs godt i område med til dels særs høgt predasjonstrykk. Dei opptrer som dyreplankton i store tal av di dei er svært små, er særs fruktbare og har kort generasjonstid.
Migrene
Migrene (frå gresk ημικρανίον) er ei form for hovudverk, som oftast særs intens og hemmande. Hovudverk er ikkje alltid til stades i migrene, og ein kan òg få symptom som å sjå blinkande lys, tap av delar av synsfeltet og til og med lamming av musklar. Migrene er ein nevrologisk sjukdom med utgangspunkt i blodomløpet. Migrene som står ved lag i meir enn 72 timar blir kalla status migrainosus.
Stortingsvalet 2001
Stortingsvalet 2001 var eit stortingsval som vart skipa til den 10. september 2001. I valet fekk dei borgarlege (høgresida) framgang. På venstresida gjekk Arbeidarpartiet attende, medan Sosialistisk Venstreparti gjorde eit godt val. Etter valet vart den andre Bondevikregjeringa skipa. Stoltenbergregjeringa gjekk av.
Stemmetal ved stortingsvalet 2001 etter parti
Jan Simonsen og Ursula Evje, som vart vald inn for Framstegspartiet, gjekk ut av partiet i løpet av stortingsperioden.
1420 Radcliffe
1420 Radcliffe er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 14. september 1931 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Akershusmuseet
MiA – Museene i Akershus, eller MiA - Musea i Akershus, er nytt namn på Akershusmuseet som vart skipa i 1983.
MiA – Musea i Akershus, er eit kompetansesenter for musea i Akershus for å hjelpe til med konserveringstenester, vedlikehaldsplanar, fototenester, utvikling av utstillingar og pedagogiske opplegg, marknadsføringstiltak, felles meldingsblad for kulturminnevernet i fylket, og dessutan hjelp til arkivering og registrering. Dei 19 musea, 34 besøkssteda og to kompetansesentra ikring i Akershus inngår i MiA - Musea i Akershus som konsoliderte einingar, og er i dag Akershus fylke sin største kulturinstitusjon. Hovudadministrasjon held til i det tidlegare rådhuset til Skedsmo kommune, i Strømsveien 74 på Strømmen i Skedsmo.
Museumsavdelingar
Asker Museum, Valstads samlinger, Akershus bygningsvernsenter, Aurskog-Høland bygdetun, Avistegnernes hus, Eidsvoll museum, Fetsund Lenser, Besøksenter våtmark Nordre Øyeren, Follo museum, Gamle Hvam museum, Grinimuseet, Hurdal historielags samlinger, Linderud gård på Linderud i Oslo, Lommedalsbanen (ei tillaga museumsjarnbane i Bærum), Lørenskog Bygdemuseum, Nes Samlinger, Oslofjordmuseet i Vollen i Asker,  Skedsmo bygdemuseum,  Museumsfabrikken Strømmen, Ullensaker museum, Urskog–Hølandsbanen (Tertitten), ei strekning av ei nedlagd smalspora jarnbane.
Semantikk
Semantikk (tydingslære, frå Gresk sema, teikn, relatert med semanoia, å signalisere) er studiet av tyding uttrykt i eit teiknsystem - eit språk, ein kode eller andre representasjonar - anten det er komplekse samansetningar (setningssemantikk) eller enkle (ordsemantikk, leksikal semantikk).
I tillegg vil nokre inkludere samanhengen mellom ytringsmeining (altså meininga eit uttrykk får som ytra i ein viss talekontekst) og uttrykksmeining i semantikken, medan andre meiner dette høyrer til pragmatikken. Semantikken vert sett i forhold til syntaks, altså studiet av korleis komplekse uttrykk vert bygd opp av enklare uttrykk, og pragmatikk, som studerer korleis aktørar nyttar teikn til å handle i spesifikke samanhengar og kontekstar.
Teoretiske tilnærmingar
Sjølv om termar er ulike er det generelt godteke at eit uttrykk iallfall kan ha desse to hovudtypane av tyding:
Ulike semantiske teoriar kan òg skiljast i forhold til kva dei konsentrerer seg for av dei ulike sidene til den semiotiske trekant, som deler opp ord i uttrykk, tyding og denotasjon.
Lingvistikk
Semantikken er det underfeltet av lingvistikken som studerer tyding i ord, fraser, setningar, og nokre gonger større einingar av diskurs (vanlegvis kalla tekstar). Som med andre røynslebaserte (empiriske) vitskapar involverer semantikken samspelet mellom konkrete data og teoretiske konsept. Tradisjonelt har semantikken inkludert studiet av konnotativ tyding («sense» eller «sinn» i Frege sin bruk), denotativ referanse, sanningsvilkår, argumentstruktur, tematiske roller (eller theta-roller), diskursanalyse og koplinga av alle desse til syntaks og pragmatikk.
Dekomposisjonell semantikk (strukturalisme)
I semantisk strukturalisme, eller dekomposisjonell semantikk, vil ein hovudsakleg sjå på forholdet mellom uttrykk og tyding, og korleis ein kan byggje opp komplekse tydingar frå enklare tydingseiningar (sjå Frege sitt komposisjonalitetsprinsipp). I dette perspektivet kan ordtyding analyserast ved å definere atomære eller primitive tydingseiningar, som etablerer eit tankespråk. Eit studieområder er tydinga til samansetningar, eit anna er studiet av tydingsrelasjonar mellom forskjellige lingvistiske uttrykk (homonymi, synonymi, antonymi, polysemi, paronymi, hyperonymi, hyponymi, meronymi, metonymi, holonymi, eksosentrisk og endosentrisk).
Strukturalismen hadde sin glansperiode på byrjinga av 1900-talet, spesielt inspirert av arbeidet til Saussure, og har no ein mykje svakare rolle i semantikken, spesielt pga. vanskane med uklare kategorigrensar (men sjå Anna Wierzbicka, Ray Jackendoff og David Dowty for nyare strukturalistiske teoriar).
Mentor
Mentor var i gresk mytologi ein venn av helten Odysseus. Då Odysseus reiste i den den trojanske krigen, overlét han ansvaret for oppsedinga av sonen sin, Telemachos, til Mentor.
Med antikkens Mentor som førebilete, har omgrepet mentor vorte teke i bruk om ein røynd person som hjelper urøynde med løyse ei oppgåve, gjerne i arbeidslivet, ved å gje råd og rettleiing som den meir urøynde har bruk for.
Liupanshui
Liupanshui (六盘水 ; pinyin : Liùpánshuǐ) er eit byprefektur i den kinesiske provinsen Guizhou. Det vart grunnlagt i 1978 og har om lag 250 000 innbyggarar i sjølve byen, medan heile Liupanshui hadde 2 830 000 innbyggarar i 2006, og var den nest største byen i Guizhou. Arealet er på 9926 km².
Administrative eningar
Liupanshui består av:
Kai Hirano
Kai Hirano er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kataller Toyama og Cerezo Osaka.
Z
Bokstaven Z (z) [uttale: «sett»] er den 26. bokstaven i det latinske alfabetet. Han stamma over etruskisk frå gresk, der han hadde forma I og seinare Ζ, ζ. Han er den sjette bokstaven i det greske alfabetet med namnet zeta. Uttalen vert gjengitt med sd eller ds, men har vore éin lyd, ein stemt s-lyd. Bokstaven går attende til fønikisk skrift og heiter på hebraisk zayin, som tyder «våpen». I latinsk rettskriving vart bokstaven teken i bruk under Augustus i lånord frå gresk. Han hadde først av plass etter F i bokstavrekka.
I runealfabetet er z den sjuande runen i andre ætt.
Z vert i norsk berre nytta i lånord og vert uttalt som s (tidlegare til dels også som ts, til dømes zar, ein eldre skrivemåte for tsar). På engelsk og fransk, i slaviske språk, i ungarsk og i dei fleste fonetiske alfabet har z lydverdien stemt s. På tysk vert han uttalt som ts, utanom i den eldre sambindinga sz = ss. På italiensk vert han uttalt som ts eller dz, på spansk som ustemt lespelyd [þ], men i Latin-Amerika vanlegvis som s. I kinesisk (pinyin) vert z uttalt som dz.
Somme samiske språk og dei europeiske språka estisk, latvisk, litauisk, tsjekkisk, slovakisk og slovensk har òg varianten Ž (Z háček).
Stette
Stette er ei grend i Skodje kommune, om lag tre mil aust frå Ålesund.
Stette eller Stettebygda vert ofte brukt som samlenamn på Stette og grendene kring, mellom andre Opskar, Nes, Stavset, Steinset, Mauren. Eit anna mykje brukt namn er Stettevika.
Stette skule og barnehage har ein framtredande plass i lokalmiljøet, og denne vart endå meir forsterka då eit grendahus vart oppført som eit tilbygg på skulen. Oppføringa fekk merksemd i dei kringliggjande bygdene og kommunane, då ein uvanleg stor del av prosjektering og arbeid vart gjort på dugnad.
Leytron
Leytron er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 485 meter over havet.
Kommunen består av grendene Leytron-Plan, Produit, Montagnon, Les Places, Dugny og Le Fou, som ligg i høgder frå 485 til 1041 moh, og busetnaden Ovronnaz på 1350 moh.
São Jorge
São Jorge er ei øy sentralt i Asorane i Portugal. Ho ligg 15 km frå Pico. Frå aust til vest er ho 53 km lang, og frå nord til sør 8 km brei. Arealet hennar er 237,59 km² og ho har om lag 10 500 innbyggjarar.
Det høgaste punktet på øya er Pico da Esperança på 1053 meter over havet. Av jordbruk på øya finn ein kvegdrift og dyrking av korn og frukt. Andre industriar er fiske og produksjon av mjølkeprodukt.
Administrativt er São Jorge delt inn i to kommunar (concelhos), Calheta i aust og Velas i vest.
Kittil Askildt
Kittil Halvorsson Askildt var ein norsk friidrettsutøvar, fødd og død i Sauherad. I tida 1925-33 vart han sjufaldig norsk meister i diskoskasting. Han var medlem i idrettslaget Hermod.
Aktiv
År 1928 kasta Askildt 42,75 m i noregsmeisterskapen og fekk bronse i diskoskast. Under Sommar-OL 1928 i Amsterdam var han norsk flaggberar, og enda på trettandeplassen med 42,57 meter. Dei neste to åra presterte Askildt bestekast på høvesvis 45,42 m og 45,11 i NM, noko som gav han gullmedaljen i begge meisterskapane. Etter sølv i spesialøvinga ved NM 1931 bakom Harald Stenerud, tok Askildt NM-gull nummer 6 i 1932 og nummer 7 i 1933. I den siste meisterskapen sigra han med eit kast 45,42 m, fattige 10 cm framom unge Helge Sivertsen.
Naoto Yoshii
Naoto Yoshii er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kataller Toyama og FC Machida Zelvia.
Spot the Pigeon
Spot the Pigeon er ein EP av det britiske progressive rockebandet Genesis som kom ut i 1977. Dei tre songane var på han var songar som ikkje kom med på Wind & Wuthering, fordi bandet følte dei ikkje passa inn på albumet. EP-en nådde 14. plass på singellista i Storbritannia.
Pachelbels kanon
Pachelbels kanon, òg kjent som Kanon i D-dur, eller det meir fullstendige namnet Kanon og gigue i D-dur for tre fiolinar og Basso Continuo er eit kjent musikkstykke av Johann Pachelbel, komponert i 1680-åra og er ein representant for barokken. Det er eit kammermusikk-stykke som opphavleg vart skriven for tre fiolinar og basso continuo, men er seinare òg arrangert for større oppsetjingar.
Analyse
Musikkstykket er bygd over ein grunnleggende akkordprogresjon som vert repetert.
Spot the Pigeon
Dette var den siste studioutgjevinga til Genesis med gitarist Steve Hackett, før han slutta i bandet i 1977. Han var misnøgd med at bandet ikkje nytta fleire av songane hans på Wind & Wuthering, mellom anna vart «Inside and Out» gjeven ut på denne EP-en og ikkje på albumet.
Spot the Pigeon vart gjeven ut på CD, men har sidan vorte sletta. To av songane, «Pigeons» og «Inside And Out» finst på plateboksen Genesis Archive 2: 1976-1992, medan «Match Of The Day» ikkje vart gjeven ut på ny før 2007, då han kom med i plateboksen Genesis 1976-1982 i USA.
Pachelbels kanon
I popmusikk
I dagens populærmusikk kan ein finne element frå denne komposisjonen i mange verk, mellom anna i desse:
Øystein Runde
Øystein Runde er ein norsk teikneserieskapar frå Ulstein. Han har gitt ut to album med Bjartmann på Jippi forlag, laga Margarin med Kristopher Schau, skriv serien «Futen» for Knut Andre Solberg på Schibsted og den parallell-historiske actionserien »De Fire Store" for Geir Moen på Gyldendal.
Liv
Øystein Runde voks opp i Ulsteinvik. Han er son til to lærarar, og tok allmennfagleg utdanning ved Ulstein vidaregåande skule. Han var ordonnans på Akershus Festning i militærtenesta, noko som er dokumentert i historia «Akershus Festning», teikna av Henry Bronken og Firuz Kutal, i eit nummer av Jippi Forlag sin antologi «Forresten». Han har gått to år ved filmlinja på Nordland Kunst- og Filmskole i Kabelvåg, og skreiv og regisserte to kortfilmar der. Seinare har han halde kurs ved Nordland Kunst- og Filmskole og på Sunnhordland Folkehøgskule. Han har også studert litteraturvitskap, estetikk og norrøn litteratur ved Universitetet i Oslo. I 2009 skreiv og regisserte han ein live-action trailer til sin eigen teikneserieroman "Soga om Olav Sleggja", som har ført til spekulasjonar om det kjem større prosjekt.
Spot the Pigeon
Det vart laga ein video for «Match of the Day» der Phil Collins syng på tribunane til Queens Park Rangers F.C.
Øystein Runde
Teiknestil
Øystein Runde har ingen eintydig teiknestil som går att i dei forskjellige seriane. I Rundetid nyttar han ein enkel strekstil som først og fremst byggjer opp under temaa som serien omhandlar. Det er nesten heilt motsett i Margarin, der teikningane er svært detaljerte, og dermed byggjer oppunder den noko absurde og groteske handlinga. Kompleksiteten i Bjartmann ligg midt i mellom desse, og illustrerer først og fremst handlingane til hovudpersonen.
Spot the Pigeon
Innhald
Alle songar av Tony Banks/Phil Collins/Mike Rutherford, utanom der andre er nemnde.
Øystein Runde
Tema
Seriane har oftast eit humoristisk syn på ymse tema. Rundetid omtalar emne som ungdom kan kjenne seg att i og passar difor inn i profilen til Spirit. Det kan vere vanskeleg å sjå at Margarin tek opp særskilde tema, men ein kan kanskje tolke det groteske innhaldet som ei skildring av heimkommunen Ulstein, som vart kåra til Noregs beste stad å bu i 1990-åra, blant anna gjennom ei teikning av ei t-skjorte som omtalar denne kåringa. Liknande tolkingar kan ein kanskje òg finne i Bjartmann, ein serie om ein noko spesiell superhelt frå Ulstein.
Utgjevingar
Fast skribent i bladet Rocky heile 2007, mellom anna med spalta "Battle" der han køyrer diktarar som Nordahl Grieg og Olav H. Hauge opp mot rapparar som Kool G Rap og Scarface.
Spot the Pigeon
Kjelder
Wind & Wuthering
Jørn Areklett Omre
Jørn Areklett Omre er ein norsk naturfotograf, busett i Oslo.
Yrkesmessig har han bakgrunn som brigadesjef i Oslo Brann og redningsetat. Som naturfotograf gjennom 30 år, har han gjeve ut fleire bøker. Han er medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer, der han òg har vore leiar. Omre er knytt til biletbyrået Samfoto, Scanpix, NTB.
The Perks of Being a Wallflower
The Perks of Being a Wallflower er ei amerikansk filmatisering frå 2012 av romanen med same namn frå 1999. Hovudkarakterane er spelt av Logan Lerman, Emma Watson og Ezra Miller. Filmen blei regissert av forfattaren av romanen, Stephen Chbosky.
Kjelder
Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:
Per Olaf Lundteigen
Per Olaf Lundteigen er ein norsk senterpartipolitikar og stortingsrepresentant frå Buskerud.
Lundteigen vart fødd i Øvre Eiker. Han er utdanna sivilagronom hos Norges landbrukshøgskole (seinare UMB) i 1977. Han arbeider til vanleg som gardbrukar. I perioden 12. mai 1999 til 17. mars 2000 sat Lundteigen som statssekretær i Kommunal- og regionaldepartementet.
På Stortinget har Lundteigen representert Buskerud fylke i perioden 1993-97, var ute av tinget i to stortingsperiodar, før han vart vald inn att for Buskerud og Senterpartiet i 2005.
1421 Esperanto
1421 Esperanto er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eos. Han blei oppdaga den 18. mars 1936 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Mynde
Mynde (av norrønt mjór) tyder smal eller smekker, og er eit uttrykk som blir nytta for å skildre ei relativt homogen gruppe med hundar som opphavleg var avla som vakt- og jakthundar, men som no ofte heller er selskapshundar i den vestlege delen av verda. Mange kjenner òg myndane som veddeløpshundar.
Om omgrepet «mynde»
I Noreg og Danmark har vi henta eit uttrykk som stammar frå det norrøne språket vårt til å skildre desse hundane, nemleg mynde som kjem frå det norrøne uttrykket mjór og spelar på den smekre anatomien til desse hundane. Ei liknande skildring finn ein òg i Kina, der slike hundar blir kalla xiquan, som tyder 'tynn hund'.
I engelskspråklege land kallar ein myndane «sighthound» eller «gazehound», omgrep som spelar på synet og eigenskapar til desse hundane som jakthund, eller «greyhound», som kanskje spelar på ein kombinasjon av den smekre kroppsbygnaden og oppfattinga av hundane som særskilt edle. Dei fleste stader er det vanleg å bruka namn som viser til eigenskapane hundane har til å springa, eller på det at dei skal vera edle eller reine. I Sverige seier ein «vinthund», i Tyskland «windhund», og i Nederland «windhond». I Spania heiter dei «galgo», i Ungarn «agár», i Polen «chart», og litt lenger aust «khort», «chortaj» eller «borzoi». Rundt Svartehavet blir dei kalla «tazi», i Midtøsten «saluki» og i Nord-Afrika «salugi» og «sloughi». Skrivemåten kan variere, men tydinga er stort sett den same.
Out Stack
Out Stack, eller Oosta, er ei lita øy på Shetland i Skottland. Ho er den aller nordlegaste av dei britiske øyene, og ligg like nordom Muckle Flugga og 3 km nordom øya Unst. Out Stack høyrer med til naturreservatet Hermaness.
Mynde
Anatomi og typar
I storleik varierer myndane frå den vesle glatthåra italiensk mynden på 4–5 kg, til den gigantiske store ruhåra irsk ulvehunden som kan nærme seg meteren i skulderhøgd. Som type varierer dei mellom dei langstrakte og dei meir kvadratiske. Ein finn dessutan nokre av dei eldste hunderasane i verda blant myndane.
Out Stack
Out Stack har vorte omtala som «the full stop at the end of Britain» ('punktumet på enden av Storbritannia', og er ikkje særleg meir enn eit skjer. Det har aldri budd folk der.
Lady Jane Franklin, kona til arktisutforskaren John Franklin, reiste til Out Stack i 1850-åra. Det var det nærast ho kunne kome den sakna mannen sin. Det finst ikkje land i ei rett line mellom Out Stack og Nordpolen.
Mynde
Anatomi og typar
Greyhound blir av mange rekna som sjølve prototypen på ein mynde, men som type blir saluki rekna som den eldste. Greyhound er ein langstrakt sprintar som kan oppnå ein toppfart på meir enn 70 km/t, men han manglar stamina. Muskulaturen er bulande og eksplosiv. I motsett ende finn ein dei meir kvadratiske typane, som til dømes afghansk mynde og sloughi. Muskulaturen er flat og seig. Desse typane har òg høg toppfart samanlikna med andre hundetypar, men ikkje like høg som greyhound. Derimot har dei meir stamina (uthald) og ofte større manøvreringsevne i fart, noko som gjer dei meir eigna til jakt i varierte terreng.
Opphav og bakgrunn
Moderne DNA-forsking har fastslått at alle hundar stammar frå ulv. Sida 1993 har hunden derfor blitt klassifisert som ein underart (Canis lupus familiaris) til gråulv. Før den tida vart dei gjerne klassifiserte som ein eigen art (Canis familiaris), ref. Carl von Linnés klassifisering frå 1758.
Sjølv om hundar i dag blir sett på som etterkomarar av ulv, meiner framleis somme at myndane må nedstamme frå ein parallell art til gråulven, og med det vere mykje eldre enn hundar flest. Eigenskapar som myndane sine morfologi, hjartevolum, større del raude blodlekamar, reproduksjonsrate og idiosynkratiske framferd kan støtte ein slik teori, men vanskeleg la seg dokumentere. Då er det meir truleg at myndane har utvikla seg til det dei er med mennesket si hjelp.
Myndar finst naturleg i Afrika, Asia og i Europa, men ikkje i Amerika og i Oseania. Stadig fleire trur no at myndane må ha utvikla seg frå såkalla urhundar, òg kalla pariahhundar.
Stolsfjorden
Stolsfjorden er ein fjordarm av Fedafjorden i Flekkefjord kommune som går inn til sjølve Flekkefjord. Fjorden har ei lengd på om lag 13 km. Stolsfjorden har innløp på vestsida av Andabeløyna og går nordover forbi Njørnøya og Kjeøy.
Mynde
Urmynden Tesem
Tesem ( hieroglyfar som formar ordet tsm) blir rekna av mange som sjølvaste urmynden. Den første avbildinga ein kjenner av ein hund med ringlet hale stammar frå perioden 3800-3600 før Kristus, i den såkalla førdynastiske tida i Egypt. Tesem blir helst framstilt med ringlet haleføring, men ikkje alltid. I fleire jaktscener er nemleg halen anten strokke ut (som under flukt) eller han heng rett ned. Jakt med hund er tidlegast dokumentert gjennom ei framstilling som stammar frå det 4. tusenåret før vår tidsrekning.
Johann Pachelbel
Bakgrunn
Pachelbel vart fødd inn ein luthersk middelklassefamilie der faren Johann (Hans) Pachelbel (fødd 1613 i Wunsiedel) var vinhandlar. Sjølve fødselsdagen er ikkje kjent, men sidan han vart døypt 1. september, må det ha vore i dei siste dagane i august. Han fekk tidleg musikalsk opplæring, av musikaren Heinrich Schwemmer, som seinare vart kantor i St. Sebaldus kyrkja (Sebalduskirche). Det er truleg at han òg fekk undervisning av Georg Caspar Wecker, komponist og organist ved den same kyrkja, men dette er ikkje heilt klart i kjeldene. Uansett var begge viktige inspirasjonskjelder, begge hadde utdanninga si frå Johann Erasmus Kindermann, ein av grunnleggarane av musikktradisjonen i Nürnberg og som sjølv hadde vore elev av Johann Staden.
Pachelbel skal tidleg ha vist sjeldne musikalske og akademiske evner. Han fekk skulegangen sin ved St. Lorenz Hauptschule og Auditorio Aegediano i Nürnberg og frå juni 1669 var han student ved Universitetet i Altdorf, der han òg vart organist i St. Lorenz-kyrkja same år. Økonomiske vanskar tvinga han til å måtte forlate universitetet etter eit knapt år. Han fekk derimot stipend i 1670 ved Gymnasium Poeticum i Regensburg då skulestyresmaktene var imponerte over evnene og kvalifikasjonane hans, slik at han vart teken opp utanfor det vanlege opptaket til skulen. Han fekk òg høvet til å ta undervisning utanfor skulen av Kaspar Prentz, som sjølv hadde var student av Johann Kaspar Kerll og det er truleg at det var gjennom Prentz at Pachelbel utvikla interessa si for samtidig italiensk musikk og katolsk kyrkjemusikk.
Mynde
Urmynden Tesem
Tesem har eit anatomisk ytre som unekteleg peikar mot myndar og podencoar, men som av mange òg har blitt tolka som ein krysning mellom hund og sjakal. Kanskje fordi mange har meint at Anubis, egyptarane sin dødsgud, hadde eit hovud som skulle illustrere ein sjakal. Morfologisk sett minner likevel tesem kanskje meir på ein krysning mellom urhunder og myndar.
Johann Pachelbel
Tilsetjingar
Ved sidan av virket sitt som komponist, var Pachelbel tilsett som organist i
Mynde
Urmynden Tesem
Det finst mange framstillingar av både tesem og andre myndeliknande hundar i den gamle egyptiske kulturen. Ein kan derfor slå fast at hunden må ha vore viktig. At det òg er bilete av hunden i mange av faraoane sine gravkammer, medrekna òg på stel, berre forsterkar dette inntrykket. Det gjer òg det faktumet at hunden anten blir omtalt som tesem (tsm) eller hund ( iw, som eigentleg tyder «det/dyret som bjeffar»), dersom han ikkje hadde eit eige personleg namn då. Noko det finst ei rekkje eksempel på at hundar hadde i denne kulturen.
Johann Pachelbel
Ettermæle
Musikken til Pachelbel var særs kjend i levetida hans; han hadde mange elevar og musikken hans vart ein modell for komponistane i det sørlege og sentrale Tyskland. Han er i dag best kjent for Kanon i D-dur, sjølv om denne ikkje er så representativ for resten av verka hans.
Mynde
Urmynden Tesem
I denne kulturen er det få andre hundar å observere frå tidsepoken før det såkalla mellomriket, men i perioden 2025-1700 fvt og framover endrar dette seg ganske drastisk. Då dukkar det oftare og oftare opp framstillingar av hundar med andre øyreformer og annleis haleføring. Alt oftare ser ein òg andre typar hundar, både mindre typar og kraftigare typar. Ein av typane som dukkar opp er små støverliknande hundar med hengjeøyre. Ein annan type er store, kraftige kamphundar.
Johann Pachelbel
Ettermæle
Musikken til Pachelbel var hovudsakleg inspirert av sør-tyske komponistar som Johann Jakob Froberger og Johann Kaspar Kerll, dei italienske musikarane Girolamo Frescobaldi og Alessandro Poglietti.
Mynde
Urmynden Tesem
Ofte ser ein urmynden framstilt i jaktscener, men på mange stader kan ein òg sjå at dei må ha hatt stor rituell tyding. Urmynden ber alltid halsring og går av og til i band så det er klårt at det dreier som om hundar som har eit eigarskap. Det er derfor òg grunn til å tru at denne hunden, i alle fall for somme, må ha vore ein viktig sosial partner. Om han er framstilt saman med andre hundar, blir han gjerne framstilt på ein meir verdig måte enn desse. Anten i form av veremåte, utsmykking eller sjølve plasseringa i framstillinga. Frå ulike inskripsjonar, blant anna frå gravkammer, er det kjent at fødselen av ein myndekvalp (jaktmynde) berre vart overgått av det å få ein son. Myndeliknande hundar vart òg balsamerte og gravlagt saman med eigarane sine, noko vi sjå av dei mange mumifiserte hundane som er funne i egyptiske graver gjennom åra.
Johann Pachelbel
Ettermæle
Som ein komponist seint i barokken, hadde ikkje Pachelbel så stor innverknad på den vidare utviklinga innan denne retninga og på seine barokkomponistar som Georg Friedrich Händel, Domenico Scarlatti eller Georg Philipp Telemann. Men han hadde innverknad på Johann Sebastian Bach indirekte då den unge Johann Sebastian fekk opplæring av bror sin Johann Christoph Bach som hadde vore elev av Pachelbel. I tidlege koralar av Bach kan ein finne spor etter Pachelbel, men nordtyske komponistar som Georg Böhm, Dietrich Buxtehude og Johann Adam Reincken har nok vore viktigare i den musikalske utviklinga til Bach.
Mynde
Opphavet til myndane
Dei fleste kynologer har peikt ut Orienten og Midtausten som opphavsstad for myndane, men òg denne teorien byggjer på eit sviktande grunnlag og det har i den seinare tida blitt reist tvil om teorien held stikk. Teorien er bygt på arkeologiske funn av skjelett og framstillingar gjort i regionen, dei fleste av myndeliknande hundar frå den gamle egyptiske kulturen. Det finst òg arkeologiske prov for at myndeliknande hundar fanst i Mesopotamia (Irak) og Persia (Iran) for omkring 4000 år sidan, men det attstår å kunne dokumentere at desse hundane oppstå der og vart førte ut i verda gjennom folkevandringane langs silkevegen og andre handelsruter.
Johann Pachelbel
Ettermæle
Pachelbel var den siste store komponisten frå musikktradisjonen i Nürnberg og den siste viktige sørtyske komponisten. Innverknaden hans har derfor gått mest gjennom elevane hans, som Johann Christoph Bach, Johann Heinrich Buttstett, Andreas Nicolaus Vetter og dei to sønene Wilhelm Hieronymus og Carl Theodorus. Den siste vart ein av dei første europeiske komponistane som flytta til koloniane i Amerika og slik fekk Pachelbel ein indirekte innverknad på den tidlege utviklinga av amerikansk kyrkjemusikk.
Medan mykje barokkmusikk vart gløymt etter at denne retninga vart fortrengt utover på 1700-talet, har Pachelbels Kanon i D-dur overlevd gjennom hundreåra og har etter 1970-åra vorte særs kjend for eit stort publikum som eit av dei mest gjenkjennelege klassiske verka. Det er spelt inn i mange versjonar og vert framleis framført ofte. Dette nummeret har hatt ein stor innverknad òg innan dagens populærmusikk.
Stolsfjorden
På andre sida av Kjeøy vert fjorden kalla Lafjord. Lafjord strekkjer seg om lag 4 km nordover til sjølve byen Flekkefjord. Gjennom Flekkefjord går det eit smalt sund dei kallar Elva og på andre sida held Stolsfjorden fram som Grisefjorden. I Grisefjorden går Austadvika søraustover mellom sentrum av Flekkefjord og Drangeid. På andre sida av Drangeid ligg vatnet Selura. Frå sundet i sentrum av Flekkefjord og nordover til grenda Loga inst i fjorden er Grisefjorden om lag 2,5 km lang.
Panakhaikó
Panakhaikó (gresk Παναχαϊκό), òg skrive Panachaicus, Panakhaikos eller Panahaiko, er eit fjell i periferieininga Akhaía i Hellas. I mellomalderen vart fjellet kalla Vodiás (Βοδιάς). Det strekker seg 20 km frå nord til sør (frå Glávkos til Psathópyrgos) og 15-20 km frå aust til vest (frå aust for Pátra til vest for Selianítika). Det er det nordlegaste fjellet på Peloponnes. Det høgaste punktet er 1 926 moh. På fjellet ligg det eit skisenter og to kommunikasjonstårn. Snø er vanleg i områda over 1 000 meter.
Stolsfjorden
Vest for Andabeløyna ligg Strandsfjorden som er ein sidearm av Listafjorden.
Panakhaikó
Ein gamal akropolis låg på ein av dei høgaste toppane på Panakhaikó.
Mynde
Opphavet til myndane
Slik det er i dag, veit ein altså ikkje nøyaktig når og kvar verken myndar eller tamhunden som slik oppstod. Nokon har meint at India må ha stått sentralt, med tanke på dei unike funna etter induskulturen, men nye studiar utførte av indiske forskarar har slått fast at dette ikkje kan medføre sanning. Det finst iallfall ingen spor mellom indiske ulvar og tamhundar som kan peike i den retninga.
I dag meiner fleirtalet av forskarar at tamhunden må ha oppstått i dei søraustre delane av Kina, men òg dette attstår det å dokumentere. Ein har likevel funne arkeologiske prov for at det eksisterte domestiserte hundar der i tidleg neolittisk tid (7000–5800 fvt), jamfør utgravingane ved Jiahufeltet, langs elvebredda av Henan-provinsen. Denne teorien blir støtta blant anna av DNA-studia Peter Savolianen utførte.
Dei eldste rasane
Hunderasen saluki har av mange kynologar vore halde for å vere den eldste av alle mynderasane som type, men det må understrekast at det ikkje finst konkrete prov for at hunderasen saluki er like gammal. Moderne forsking har slått fast at han høyrer til våre aller eldste hunderasar.
I moderne tid har kynologene ofte hevda at faraohund er den eldste hunderasen i verda, men forskaren Peter Savolainen har nyleg konkludert med at så ikkje kan vere tilfellet. Likeins har ein klårt å kartleggje at alle greyhoundar i dag nedstammar frå berre ei tispe som fanst i England på 1700-talet, slik at når nokre hevdar denne hunden er 6 000 år så gjeld nok det berre typen.
Våg (fleirtyding)
Ordet våg har fleire tydingar på norsk:
Mynde
Dei eldste rasane
Podencoer, som alle har ein anatomi som minner om tesem, pariahhundar og myndar, har ofte vore sett på som ein av urmyndens nærmaste nolevande slektningar. Savolainens DNA-studiar viser likevel at desse hundane ikkje så gamle som mange har trudd. I så måte seier han at for eksempel faraohund ikkje kan vere meir enn ca. 150-200 år gammal i si noverande form. Savolianens teoriar og konklusjonar omkring den omfattande studien har møtt skepsis frå ein del forskarar, blant anna fordi det har blitt reist tvil om grunnleggjande utrekningar i samband med mutasjonsfrekvensen (klokka) som blir nytta i studiar av mtDNA.
Den mest opphavlege mynden
Sjølv om kynologar og forskarar er einige i at saluki er den eldste av alle myndane som type, er det den relativt nyoppdaga mynderasen azawakh som blir rekna som den mest opphavlege av myndane. Dette heng saman med tuaregane sine strengje avlsprisipp, som påviseleg har gått i arv frå far til son gjennom meir enn 1000 år.
Forskarane meiner at azawakh har endra seg svært lite under dei siste tusen åra, noko som blir understøtta av dei primitive eigenskapane og anatomien til hunden. Rasen har ein katteliknande sjøvstende og ein kan framleis sjå individ med forstørra rovtenner. I det opphavlege habitatet sitt lever desse hundane i ein slags pariahtilvere, i og rundt landsbyane til nomadane i Sør-Sahara og Sahel. Dei ferdast og økslar seg fritt, men tuaregane lèt berre dei beste hannhundane få leve opp, saman med eit fåtal spesielt utvalde avlstisper. Hundar som lever slik blir gjerne kalla ein landrase.
Kunnskapen om utveljing har gått i arv frå far til son gjennom tallause generasjonar, men det er uvisst om rasen vil klare å overleve i det naturlege habitatet sitt, fordi det er stadig færre som eig denne kunnskapen blant nomadane i Sør-Sahara og Sahel. Ei gruppe tyske forskarar har likevel sett i gang eit ambisiøst prosjekt for å redde rasen, som blir rekna som eit kynologisk særsyn.
VM i skiskyting 1979
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1979, den 17. i rekka, fann stad i Ruhpolding i Vest-Tyskland frå 15. til 18. februar 1979. Det var fyrste gongen den bayerske småbyen arrangerte eit skiskytings-VM.