cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nguyễn Cao Kỳ
Liv og gjerning
Då Saigon vart erobra av opprørsstyrkane våren 1975 flykta Kỳ til USA. Han heldt sidan fram med å kritisere både Thiệu og kommuniststyret i Vietnam.
Sal
Sal kan visa til:
Torre Annunziata
Torre Annunziata er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har 43 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 7,54 km². Byen ligg inst i Napolibukta ved foten av Vesuv, 20 km sør for Napoli.
Torre Annunziata er ein industriby med våpenfabrikkar, farmasøytisk industri og skipsverft. Tidlegare hadde byen eit stort jarnverk og mange produsentar av matvarer.
Byen vart øydelagd ved vulkanutbrotet til Vesuv i år 79. Den gjenreiste byen vart så øydelagd ved eit nytt utbrot i 1631.
Ein romersk villa i bydelen Oplontis vart graven ut or vulkanmassane på 1960/70-talet, og er saman med Pompeii og Herculaneum med på UNESCO si verdsarvliste.
So Far Away av Carole King
«So Far Away» er ein song skriven av Carole King, utgjeve i 1971 på albumet hennar Tapestry. James Taylor speler akustisk gitar på songen.
Teksten uttrykker lengsle etter ein kjæraste som er langt unna. Men Allmusic-kritikaren Bill Janovitz skreiv at medan teksten startar med å fokusera på den fysiske avstanden mellom kjærastar, bruker teksten det som eit startpunkt for òg å utforska kjenslemessig avstand mellom kjærastar. Rolling Stone uttalte at King sin «varme, seriøse vokal» på songen brakte fram vonløysa i songen. Cash Box sa om det at «Carole vev ein praktfull ballade spunne av mjuke, melodiske fraseringer og beroligande pianoakkompagnement toppa med den suverene Lou Adler- produksjonen.» I 2017 rangerte Paste songen på fjerdeplassen på lista si over dei 12 beste Carole King-låtane, og i 2022 rangerte American Songwriter songen på andreplassen på deira liste over dei 10 beste Carole King-låtane.
I tillegg til Taylor, og King på piano, vart songen spelt inn med Russ Kunkel på trommer, Charles Larkey på bassgitar og Curtis Amy på fløyte.
Two Step Moraine
Two Step Moraine er eit lite område med homogene og fine moreneavsetningar i dei sørvendte morenane ved foten av Two Step Cliffs, som ligg sør på Aleksanderøya i Antarktis. Dei inneheld fuktig jord og to subglasiale vatn og er dekt av store mengder mosar, algar og cyanobakteriar trass i at dei ligg så langt sør. Morenen vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1993 i samband med Two Step Cliffs.
Vollmer Island
Vollmer Island er ei isdekt øy som ligg langs kanten av Sulzberger isbrem, 7 nautiske mil (13 km) nordvest for Cronenwett Island. Det ser ut til at øya vart først observert og grovt kartlagd frå flyfoto teken under Byrd-ekspedisjonen, 1928-30, Ho vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter løytnant T.H. Vollmer i U.S. Navy, leiande ingeniør ombord på USS «Glacier» langs denne kysten, 1961-62.
Cosalitt
Cosalitt er eit sulfidmineral som inneheld bly og vismut. Det har kjemisk samansetjing Pb2Bi2S5. Mineralet har namn etter gruva Cosala i Mexico. Det er funne i små mengder i fleire norske førekomstar.
Rygjarbit
Rygjarbit var i mellomalderen namnet på det austlegaste grensepunktet til Agder ved Skagerrak. Rygjarbit er tradisjonelt oppfatta å vera den noverande Gjernestangen. Det er truleg meir riktig at Rygjarbit er Vestergapet i Lyngør, sundet mellom Lyngør og Askerøya.
Novyj Urengoj
Novyj Urengoj (russisk skrift Но́вый Уренго́й) er ein by i det autonome området Jamalo-Nenetsk i Russland med om lag 115 000 innbyggjarar (2007). Byen ligg rundt 450 km aust for Salekhard. I folketeljinga i 2002 hadde han 94 456 og den store auken fram til 2007 skuldast at to nærliggande busetjingar vart slått saman med Novyj Urengoj i 2004.
Byen er endepunkt for jernbanen Tjumen-Novyj Urengoj. Novyj Urengoj lufthamn ligg 4 km sørvest for byen.
Styrbordsknattane
Styrbordsknattane er ei samling små fjelltoppar like nord for Kjølrabbane, nær sørvestenden av Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52).
Ájos Sávvas i Levkosía
Ájos Sávvas (gresk Άγιος Σάββας) er ein bydel i byen Levkosía i distriktet Levkosía i Republikken Kypros. Bydelen ligg sentralt i byen.
Øve os på hinanden
«Øve os på hinanden» (norsk 'øva oss på kvarandre') er ein dansk synthpoplåt frå 2021 med duoen Fyr & Flamme. Han vann Dansk Melodi Grand Prix 2021 og var det danske bidraget til Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland. Låten var det første danskspråklege Eurovision-bidraget på 24 år.
Om songen
«Øve os på hinanden» er komponert av Laurits Emanuel, som utgjer den eine halvdelen av Fyr & Flamme. Songaren og skodespelaren Jesper Groth utgjer den andre halvdelen av duoen. Songen vart utgjeven på Universal 10. februar 2021 og var eitt av åtte bidrag i Dansk Melodi Grand Prix 2021 laurdag 6. mars i DR Byen i København. Songen vann til slutt finalen med 37 prosent av røystene og vart det danske bidraget i Eurovision Song Contest 2021.
Låten er ein 1980-talsinspirert poplåt med bruk av el-trommer og synth. Ifølgje duoen handlar «Øve os på hinanden» om å freista å tilgje kvarandre når ein gjer feil. Songen finn stad på eit dansegolv, der ein mann og ei kvinne må prøve seg fram for å sjå kva for trinn som fungerer. Ifølgje duoen kan denne scena brukast som eit bilete på korleis ein oppfører seg når ein skal imponere ein annan, eller korleis ein enkelte gonger må justera kursen i livet når ting ikkje går som planlagd.
Eurovision Song Contest
«Øve os på hinanden» var det danske bidraget i Eurovision Song Contest 2021 i Nederland. Han deltok i den andre semifinalen torsdag 20. mai i Rotterdam Ahoy. Songen fekk 89 poeng og enda på ellevteplass i semifinalen og kvalifiserte ikkje seg til finalen laurdag 22. mai.
Songen var det første danskspråklege Eurovision-bidraget på 24 år, og det var fyrste gong Danmark opptredde på dansk etter at språkkravet i Eurovision Song Contest vart fjerna i 1999. Førre gongen Danmark opptredde på dansk, var med Kølig Kaj og «Stemmen i mit liv» i 1997. Duoen forklarte at songen var skriven etter «visse skandinaviske tradisjonar, og eg kan ikkje fatta korleis vi skal kunne omsetje han i det heile. Så vi held oss til dansk.»
Flodhestar
Flodhestar eller elv(e)hest er partåa hovdyr som lever store delar av livet i vatn og sumpområde. Det finst to nolevande artar, flodhest (Hippopotamus amphibius) og dvergflodhest (Choeropsis liberiensis), fordelt på kvar si slekt. Ein kjenner også til fleire utdøydde artar. Flodhestar fanst tidlegare over store delar av Afrika, Asia og Europa, men i dag lever ville flodhestar berre i Afrika sør for Sahara.
Skildring
Flodhestar er kraftige, tjukkhuda og nesten hårlause dyr som lever i elver, sjøar og sumper. Dei er kjenneteikna av korte bein, store hovud og veldige kjevar. Dei er planteetarar, men store flodhestar kan vera svært aggressive og kan drepa menneske.
Medan flodhest har fått namn etter hestar minner dei fysisk meir om grisar. Blant andre pattedyr er dei likevel nærast i slekt med kvalar.
Artar
Systematikken og taksonomien under for utdøydde og nolevande artar følgjer hovudsakleg Boisserie (2005).
Still in Love with You av Thin Lizzy
Komposisjon
Studioversjonen vart spelt inn i Saturn Sound Studios i Worthing i West Sussex i mars 1974 med Phil Lynott på vokal og bass, Gary Moore på gitar og Brian Downey på trommer. Moore sa seinare at songen var ein kombinasjon av to stykke; Lynott sin «Still in Love With You» med hans «I'll Help You See It Through», som han hadde jobba med i nokre år. Moore forlét bandet månaden etter, og songen enda opp med å bli kreditert Lynott åleine på Nightlife.
«Still in Love with You» var ein av demoane som sikra gruppa kontrakt med Phonogram Records sommaren 1974, då Moore hadde vorte erstatta av gitaristane Brian Robertson og Scott Gorham. Manager Chris O'Donnell sa seinare at han laug til Phonogram-representantane og sa at Robertson (då 17 år gammal) spelte soloen i staden for Moore. Gruppa vende tilbake til Saturn Sound i oktober for å leggja til ekstra lydspor.
På videoen sin, Still in Love with the Blues, skildraRobertson songen som «ein langsam blues».
Konsertopptak og seinare versjonar
Opphavleg var songen ein duett mellom Lynott og Moore (som kan høyrast på eit tidleg BBC-opptak), men etter Moore slutta vart den skotske songaren Frankie Miller rekruttert for å erstatta vokalpartia hans. Robertson nekta likevel å spela inn gitarsoloen til Moore på nytt, og meinte at han ikkje kunne forbetrast.. Trass i dette ville Robertson halda fram med å vurdera «Still in Love with You» som signaturlåten sin, og ville ikkje la han bli fjerna frå settlista til bandet. Songen vart brukt som ei avslutning på konsertane deira og vart eit utstillingsvindauge for kvar av dei seinare gitaristane i bandet, inkludert Moore (som vart med igjen og erstatta Robertson) og John Sykes, og var med på konsertane deira fram til bandet vart splitta i 1983.
Songen blir vanlegvis spelt i tonearten a-moll, men Thin Lizzy nedstemde ofte eit halvt trinn når dei spelte live for å få eit tyngre lydbilete, slik tilfellet er på det doble livealbumet Live and Dangerous, slik at den faktiske tonearten er kammerton moll.
Live-versjonar av songen vart òg gitt ut som b-sida av singelen «Thunder and Lightning» i april 1983 og som eitt av fire spor på 12"-utgivinga av «Dedication» i 1991. Ei nyinnspeling dukka opp som ei B-side til 12" dobbeltsingelen «Out in the Fields» av Gary Moore og Phil Lynott i 1985.
Etter Lynott døydde framførte turnéversjonen av Thin Lizzy songen som ein duett i 2011-12, med vokal delt mellom klaverspelaren Darren Wharton og frontmannen Ricky Warwick.
Mottaking
Allmusic si melding av songen seier at han «er allment rekna for å vera Thin Lizzy sin største, mest romantiske ballade.»
Live and Dangerous-utgåva vart skildra av Mark Putterford som høgdepunktet i den musikalske karrieren til Lynott.
Bobby Tench
Ein versjon av songen vart spelt inn av Bobby Tench, og gjeven ut på Stiff Records i 1986. Denne versjonen vart spelt inn med Thin Lizzy-gitaristen Brian Robertson og B-sida, kalla «Heart Out of Love», vart skriven av Peter Bardens og Tench.
Curt Smith
Det første soloalbumet til Curt Smith etter han slutta i Tears for Fears, kalla Soul on Board, avsluttar med ein versjon av songen. Smith forklarte at Lynott var ei vikitig inspirasjonskjeld efor han, sidan han sjølv var både bassist og songar. Ei akustisk utgåve av songen vart i tillegg gjeven ut som B-side til singelen Words.
Sade
Det britiske R&B/soul-bandet Sade spelte inn songen for samlealbumet The Ultimate Collection frå 2011. Den vart gitt ut som den første singelen frå albumet og var inkludert på Sade Live-turneen. I Europa vart han gitt ut som ein promosingel saman med ein annan song frå albumet med tittelen «Love Is Found».
Sade-versjonen fekk ei positiv mottaking av kritikarane ved utgivinga. Billboard skildra versjonen som «ein av dei finaste upubliserte skattane til gruppa» i meldinga si av singelen. Andy Kellman frå AllMusic kalla songen «Den beste av dei nye songane» frå den nye samlinga.
Nasjonalsymbol
Nasjonalsymbol er ulike bilete, vesen, ting og idear som nasjonar bruker til å skapa eller fasthalda ein identitet. Symbola kan vera henta frå natur, historie, religion eller mytologi knytt til nasjonen. Dei kan ha offisiell status, som nasjonalflagg eller riksvåpen, eller vera meir uoffisielt knytte til ei folkegruppe eller eit land. Nasjonalsymbol har ei rekkje bruksområde og tydingar. Dei kan symbolisera nasjonen for innbyggjarane eller i høve til andre land, dei kan inspirera til nasjonal byrgskap og patriotisme, og kan verka både inkluderande og ekskluderande. Nasjonalsymbol blir brukt ved fleire høve, frå offentlege tilstellingar og høgtidelege kunstverk til uoffisielle folkefestar og i politiske avisteikningar.
Bruk
Mange land vil ha visse avgrensingar for korleis ein kan framstilla og visa fram nasjonalflagget og riksvåpenet. Dette kan ha praktiske grunnar, som at ein vil hindra at nokon framstiller seg som offentlege representantar utan at dei er det. Det finst også mange døme på symbolsk vern, til dømes gjennom at ein forbyr flaggbrenning fordi ein meiner symbola (og gjennom dei landet dei viser til) skal visast respekt.
Bruk av nasjonale symbol kan ha vidt ulike undertonar. Dei kan brukast til å uttrykka glede eller byrgskap ved nasjonale feiringsdagar, alt frå nasjonaldagar og frigjeringsdagar til deltaking eller siger ved idretts- og andre tevlingar. I samband med pågåande konfliktar som krig, kolonistyre eller okkupasjon kan dei brukast som ei oppfordring til ulike former for patriotisme, som samhald eller kamp. Dei kan ha ein inkluderande funksjon der folk flest blir oppfordra til å ta del i det nasjonale, men kan òg brukast til å markera avstand, både frå eit etnisk fleirtal i eit land mot eit mindretal, eller frå eit etnisk mindretal som bruker nasjonale symbol til å slost for eigen identitet, rettar eller lausriving. Nasjonalsymbol kan også brukast til undergraving, til dømes til å markera motstand mot eit anna land eller eit trekk ved sitt eige.
Nasjonale bilete, flagg og fargar
Dei typiske nasjonalsymbola som ofte ikkje har nokon annan symbol enn å representera ein nasjonal identitet er nasjonalflagg, riksvåpen og nasjonalsongar. I moderne tid har dei aller fleste land minst nokre slike symbol, som både kan brukast i sjølve landet og i internasjonal samanheng, som ved ambassadar og konsulat og ved internasjonale institusjonar, møte og andre tilstellingar.
Nasjonalfargar er eit anna abstrakt symbol på nasjonen. Dei er ofte avleidde frå flagget, eller eit utgangspunkt for det. Slike fargar kan brukast til utsmykking, klede og fleire kulturelle nasjonale uttrykk.
Personar
Ei rekkje ulike personar, levande eller døde, verkelege og mytologiske, kan reknast som nasjonalsymbol og framstillast på ulike måtar. Levande symbol kan til dømes vera statsoverhovud, anten monarkar eller folkevalde, eller symbola deira, som kroner, kronjuvelar, presidentpalass og så bortetter. Andre verkelege personar kan vera nokon som har spelt ei viktig rolle i historia til eit land, til dømes ein landsfader eller ei landsmoder, ein nasjonal helgen eller ein nasjonalhelt. Personar frå langt tilbake i tid kan vera halvlegendariske slik at det kan vera vanskeleg å skilja mellom myte og røyndom. I nokre høve er dei gudar, som Amaterasu og Britannia. Andre kan vera ei idealisert lekamleggjering av nasjonen, som med franske Marianne og amerikanske Columbia/Fridomsgudinna.
Symbol knytte til geografi og natur
Nasjonalsymbol i form av dyr og plantar kan ha ulike utgangspunkt. Dei kan ha oppstått som våpen for fyrstehus og deretter blitt tekne i bruk av landet som heilskap, eller dei kan vera valde i nyare tid som eit passande symbol på landet. Dyr og vekstar som er typiske for landet, gjerne også med visse positive eigenskapar ein vil framheva, er vanlege val. Mange kan også ha historisk tilknyting til landet som symbol, til dømes eik og rose i England og løver og ørner ei rekkje stader.
Stader og ting kan ha ein sentral plass i kulturen til eit land, og dermed lett ta plass som nasjonalsymbol. Dei kan vera åstad for ei viktig hending, ha religiøs eller mytologisk tyding, eller vera sentralt plassert. Mange land har mektige fjell som nasjonalsymbol, frå Fuji i Japan til Dovre i Noreg. Dei kan også bruka særmerkte og imponerande byggverk som symbol, som Pyramidane i Egypt, Taj Mahal i India og Machu Picchu i Peru.
Klede og kultur
Nasjonalitet og nasjonale kjensler finn ofte uttrykk gjennom utsjånad og opptreden. Ein kan oppnå ein «nasjonal» utsjånad ved å kle seg i nasjonaldrakt eller ta i bruk andre nasjonalsymbol, som flagg, nasjonalfargar eller riksvåpen som klede, kokarde, sminke, tatoveringar eller til anna utsmykking.
Visse utvalde matrettar, idrettar, dansar eller andre handlingar kan brukast til å presentera landet for utanforståande eller fungera som eit indre symbol. Nokre gonger vil dette vera tradisjonelle handlingar som også kan ha ei anna tyding enn den nasjonalistiske, men det å gjera dei til nasjonalsymbol kan føra til at ein frys fast ein viss utsjånad eller måte å gjera noko på — eller at ein vernar noko som elles ville ha forsvunne.
Språk og litteratur er andre kjelder til nasjonale symbol. Språk kan danna utgangspunkt for krav til retten til å bruka morsmålet sitt for ein minoritet, eller om at minoritetar tek i bruk nasjonalspråk. Nasjonal litteratur kan bidra til å styrka språket eller statusen det har eller til å byggja identitet. Ein kan henta fram gamle nasjonalepos, laga ein nasjonal litterær kanon, skriva nye, meir eller mindre nasjonalromantiske verk eller velja ut forfattarar til representantar, til dømes i form av ein nasjonalskald.
Religiøse nasjonalsymbol tek også utgangspunkt i kultur. Dei er utbreidde over heile verda og kan ha svært gamle røter. Eit problem med religiøse nasjonalsymbol er at dei lett kan føra til ekskludering av minoritetsreligionar og ikkje-religiøse. I land der ein ønskjer å framheva samhald mellom ulike religiøse grupper, kan ein laga nasjonalsymbol som symboliser fleire av dei, som i det indiske og det irske flagget, medan land som ser sekularisme som viktig, kan laga nasjonalsymbol utan religiøs tyding, som til dømes trikolorflagg.
Humberlito Borges
Humberlito Borges er ein brasiliansk fotballspelar.
Lundsbrunn
Lundsbrunn er ein svensk tettstad i Götene kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 862 innbyggjarar.
Neotektonikk
Neotektonikk er alt som kan knytast til rørsler i jordskorpa som skjer i dag eller den aller siste delen av historia til jorda (pliocen og yngre). Dette er først og fremst landheving og landsenking og forkastingar. Det er viktig å vite om det finst slike rørsler i undergrunnen om ein skal bygge større byggverk, tunnelar, transportrøyr og liknande.
Berggrunnen i Noregvert rekna for å vere ganske så stabil, men landhevinga og lokale svermar av små jordskjelv, som i Sunnhordland og ved Meløy i Nordland, viser at det òg her finst rørsler i undergrunnen. Trykkavlastinga då isdekket smelta etter den siste istida førte til mange rørsler og eit døme på dette er Stuoragurra-forkastinga på Finnmarksvidda der det oppstod ein 80 km lang og opp mot 8 meter høg skrent i eitt enkelt rykk. Dette utløyste eit særs kraftig jordskjelv som truleg hadde ein styrke på 7 til 8 på richterskalaen.
Tamra
Tamra (arabisk طمرة, hebraisk טַמְרָה eller תַמְרָה) er ein arabisk by i Nord distrikt i Israel i Nedre Galilea, 5 km nord for byen Shefa-'Amr og kring 20 km aust for Akko. Namnet Tamra tyder daddelpalme på arabisk. Det er eit vanleg bynamn gjennom den arabiske verda.
Historie
Tamra vart erobra av israelske styrkar frå Den arabiske frigjeringshæren og den syriske hæren i den arabisk-israelske krigen i 1948 som ein del av Operasjon Dekel. Den 20. mai 1948 vart den sivile folkesetnaden evakuert etter ordre frå arabiske irregulære styrkar. I følgje Benny Morris var det frykta at landsbyen skulle overgje seg til Yishuv. Byen voks raskt dei første åra på grunn av mange palestinske flyktningar som flytta hit frå øydelagde landsbyar som al-Birwa eller al-Damun. Store jordbruksområde kring byen vart konfiskert av israelske styresmakter og gjeve til gardskollektiv og nærliggande jødiske busetnader som Mitzpe Aviv. Tamra fekk lokal kommunestatus i 1956 og bystatus i 1996.
Byen er kjend for det store meieriet «Rajeb-Tamra», som har ein viss del av meierimarknaden i Israel, særleg i den arabiske sektoren.
Idrett
Fotballaget i byen er Hapoel Bnei Tamra og spelar i dag i Liga Artzit, det tredje nivået i israelsk fotball. Mindre klubbar er Hapoel Tamra og Maccabi Tamra, som spelar i Liga Bet, det femte nivået.
Skeise-NM 1995 i firkamp
Noregsmeisterskapen på skeiser 1995 i firkamp for menn vart avvikla helga 18. og 19. februar på Hønefoss. Ådne Søndrål frå Hol Idrettslag vart norsk meister i firkamp for fyrste og einaste gong.
NM på skeiser 1995
Dato: 18./19. februar 1995
<br style="clear:both;" />
5000 meter
<br style="clear:both;" />
1500 meter
<br style="clear:both;" />
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Zdzisław Krzyszkowiak
Zdzisław Ludwik Krzyszkowiak var ein polsk friidrettsutøvar som tevla på langdistansane og i hinderløp. Han vart olympisk meister på 3000 meter hinder i 1960, to år etter han tok EM-gull både på 5000 m og 10000 m i 1958.
Aktiv
Krzyszkowiak vart lagd merke då han i kvalifiseringsløpet til finalen på 3000 meter hinder under sommar-OL 1956 i Melbourne vart nummer fen i sitt heat, og dermed syrgde for at den regjerande olympiameisteren, Horace Ashenfelter frå USA, vart slått ut. Krzyszkowiak braut finaleløpet og vart dermed nummer ti.
Under friidretts-EM 1958 i Stockholm vann han både 5000 og 10 000 meter. Våren 1960 sette Krzyszkowiak ny verdsrekord på 3000 meter hinder med tida 8.31,4. To månader seinare, under OL 1960 i Roma, vann han gullmedaljen i hinderløpet, einast Nikolaj Sokolov frå Sovjetunionen klarde å halde fylgje inn på oppløpssida. Fem dagar etter hinderløpet vart Krzyszkowiak nummer sju på 10 000 meter.
Sommaren 1961 forbetra Krzyszkowiak verdsrekorden på 3000 m hinder til 8.30,4 under eit løp i småbyen Wałcz. Han la opp i 1963, etter å ha vorte polsk meister 13 gongar.
Lunnarp
Lunnarp er ein tettstad i Tomelilla kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 343 innbyggjarar.
Webber Island
Webber Island er ei stor sentral øy (mellom Olson Island og Chandler Island) i White Islands sør i Sulzberger Bay. Ho vart grovt skissert på kart av Byrd-ekspedisjonen, 1928–30, og merka som «låge isklipper» som stig opp over isbremmen i denne delen av bukta. Ho vart kartlagd i detalj av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959-65. Ho er kalla opp etter James Webber i US Antarctic Research Program (USARP) som var ionosfærisk fysikar ved Byrd Station, 1968-69.
Nasjonaldyr
I mange nordeuropeiske land er løve eit symbol på kongsmakta og finst i riksvåpen. Løva er rekna som konge av dyra, og tradisjonen med å bruka henne som symbol på kongsmakt skriv seg frå normannarane. I Mellom-Europa er det fyrst og fremst ørnar, gjerne kongeørn, ein har brukt som symbol. Dette kjem opphavleg frå den romerske Aquila, ein forgylt ørn alle legionane bar meg seg som eit symbol på keisermakta. Romarriket sitt eige nasjonalsymbol var likevel ulven som fostra opp Remus og Romulus, og ulv er fortsatt rekna som nasjonaldyr for Italia. Den dobbelthovuda ørnen ein finn i mange austeuropeiske land kjem frå Austromarriket (Bysants).
Land kan ha representantar for ulike dyreslag som nasjonaldyr, til dømes ein eigne nasjonalfugl.
Fotnotar
राष्ट्रीय प्राणी
Niels-Henrik Kolderup
Niels-Henrik Kolderup var ein norsk geolog. Han var son til geologen Carl Fredrik Kolderup.
Han tok doktorgraden i 1928 og vart professor ved Universitetet i Bergen i 1939. Han gjorde omfattande undersøkingar av geologien i Vest-Noreg og gav i saman med faren ut Geology of the Bergen Arc System i 1940.
Cyste
Cyste (uttalt: «syste», frå gresk, kysis, som tydar blære), er eit væskefylt holrom i vev eller organ i kroppen. Ein cyste er forma som ei epitelkledt blære (blære med sin eigen vegg ikring seg), og kan kome av at eit røyrsystem ut frå til dømes ein kjertel har vorte blokkert, slik at væska som skulle passere, vert lukka inne og skapar seg ein cyste. Cystar kan lage seg til i nyrer, lever, skjoldbruskkjertel og eggstokkar.
Cystar kan vere arveleg. Dette gjeld den sjukdomen som vert kall cystenyrer, som er særs sjeldan og kjenneteikna av at det er mange cystar av varierande storleikar i båe nyrene, og som med tida kan gjere det naudsynt med dialyse og nyretransplantasjon. Denne sjukdomen er noko heilt anna enn nyrecyste, som det vanlegvis ikkje er naudsynt å gjere noko med, dersom cysten ikkje er smertefull eller veks. I somme organ kan cystar oppstå på grunn av innvendige parasittar, endoparasittar. Parasittar kan leve i blodårer og lymfekar, i cellegrupper og kjertlar, i kroppsvev og i ulike organ, ikkje minst i tarmane.
Cystar som lagar seg til av di utgangane frå spyttkjertlar i munnen har tetta seg, vert kalla mucocele når dei finst i leppen, og ranula når dei finst i munngolvet. Dersom utgangen frå ein talgkjertel vert tett, kan det oppstå ein talgcyste, òg kalla aterom.
Holrom i ein knokkel hos unge menneske, vanlegvis i overarmsbeinet eller lårbeinet, kan ha oppstått av ukjente årsaker. Slike holrom kan òg vere å finne i overkjeve og underkjeve. Dette er ikkje ekte cystar, jamvel om dei vert kalla «enkle beincystar», og dei er godarta.
Eggleiar
Eggleiar (medisinsk latin tuba uterina, gresk salpinx uterina) er eit smal røyr som bind saman eggstokk og livmor hjå hopattedru. Hjå kvinner er eggleiarar ca. 0,5 cm i diameter og ca. 7-15 cm lange. Eggleiarar har 3 lag, mucosa (slimhinne), Muscularis externa (musklar) og serosa (ei tynn hinne danna av epitelceller som er del av bukhinna).
Eggleiarar blei først skildra medisinsk av den italienske legen Gabriele Falloppio (1523–1562). Dette har gjeve dei det tidlegare medisinske namnet tuba Falloppii og det engelske namnet Fallopian tubes.
Det er vanlegvis i eggleiaren at befruktinga føregår. Under eggløysinga går eitt eller stundom fleire mogne egg frå eggstokken, gjennom eggleiaren til livmora. Om eit egg blir befrukta, vil det bli verande i eggleiaren i rundt 3 dagar før det går vidare til livmoren der svangerskapet kan fortsetja. Om egget blir sitjande fast i eggleiaren og ikkje kjem seg ned i livmora blir det kalla eit ektopisk svangerskap (eller svangerskap utanfor livmora.
Svarthamaren
Svarthamaren er eit markant, isfritt fjell ved austsida av munningen av Vestre Skorvebreen i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeve av dei.
Ved Svarthamaren finst den største innlandskolonien av sjøfugl i Antarktis og den største bestanden av antarktispetrell i verda, med nærare 250 000 hekkande par. Den ornitologiske feltstasjonen Tor ligg i dette området som er utpeikt som eit spesielt verneområde i Antarktis. Den norske forskingsstasjonen Troll ligg ca. 100 km lenger vest.
Basissletta
Basissletta er ei lita, slak og isdekt slette mellom Pyramiden og Stamnen, nær sørvestenden av Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og frå flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–1952), leia av John Schjelderup Giæver.
Svarthorna
Svarthorna er ei rekkje på fem eller fleire toppar langs ein boga kam som som dannar sørenden av Midtre Petermannkjeda i Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Det vart oppdaga av Den tyske antarktisekspedisjonen under Ritscher, 1938–39, som gav det skildrande namnet «Schwarze Hörner». Fjella vart kartlagde på ny av den norske antarktisekspedisjonen, 1956–60. som nytta det omsette tyske namnet på fjella.
Lyrestad
Lyrestad er ein svensk tettstad i Mariestads kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 499 innbyggjarar.
Link Wray av Link Wray
Link Wray er eit musikkalbum frå 1971 av rock and roll-pioneren og gitaristen Link Wray. Musikken er ei americanablanding med element av blues, country, gospel og folkrock. Gitarspelinga, komponeringa og vokalen til Wray reflekterer den moderne rocken på denne tida. Trass i pulisitet frå radio og trykte media i Washington-området, gjorde ikkje albumet det så bra nasjonalt.
Somme spor frå dette albumet kom seinare ut på samlealbumet Guitar Preacher: The Polydor Years og heile albumet kom ut på det doble samlealbumet Wray's Three Track Shack i lag med andre innspelingar frå 1971 frå Beans and Fatback og Mordicai Jones.
The Neville Brothers spelte seinare inn «Fire and Brimstone» på albumet deira Yellow Moon, og det same gjorde Ralph Stanley for filmmusikken til Lawless. Bandet Calexico spelte «Fallin' Rain» som bonusspor på albumet deira Feast of Wire. Karl Blau spelte inn «Fallin' Rain» på albumet Introducing Karl Blau  i 2016.
Innspeling
Albumet vart spelt inn i 1971 av bror til Link, Vernon «Ray Vernon» Wray i Wray's Shack Three Track, eit tre-sporsstudio Link Wray hadde omgjort frå eit gammalt hønsehus på garden sin i Accokeek i Maryland, og miksa av Chuck Irwin. På dei meir høglydte songane plasserte dei høgtarar for gitaren til Link Wray ute i hagen, og sette mikrofonar i vindauga. Ei stund hadde dei ikkje trommer, så på fleire spor trampar musikarane i golvet og ristar på ein boks med spikar.
Mottaking
På grunn av stilendringa frå tidlegare musikk Link Wray hadde spelt inn, vart albumet dårleg motteke av fansen. Wray hadde venta dette, og kort tid før albumet kom ut sa han: «På sett og vis kunne eg ikkje brydd meg mindre om eg ikkje sel eit einaste album. Me er nøgd med det og me har gjort det på vår eigen måte.»
I ei seinare melding kritiserteAllmusic albumet for det mangla intensiteten i den mest kjende musikken hans. Men dei hylla lidenskapen og ærlegheita på albumet og hevda at det har eldast betre enn det meste av countryrocken frå den tida.
Madurai
Madurai er ein by i delstaten Tamil Nadu i India. Madurai ligg 425 km sørvest for Chennai (òg kalla Madras). Byen heitte Madura heilt til i 1949, og under det namnet hovudstad i det tidlegare kongeriket Pandyan som lå der i tidsrommet 400–1350. Byen har ca. 1,3 millionar innbyggjarar. Chennai er eit knutepunkt for samferdsle og eit sentrum for handel og bomullsindustri for byen. Madurai har eit stort templelkompleks frå 1300–1600-talet. Byen vart britisk i 1801, men den vart fri då India vart sjølvstendig i 1947.
Bugulma
Bugulma (russisk Бугульма, tatarisk Bögelmä) er ein by i Republikken Tatarstan i Russland med om lag 90 000 innbyggjarar.
Kristian J. Ramsvik
Kristian Gunerius Johansson Ramsvik var ein norsk kjøpmann, gardbrukar og politikar frå Råkvåg i Stjørna. Han representerte valkrinsen Sør-Trøndelag og partiet Venstre på Stortinget 1937-45.
Bugulma
Bugulma vart første gong nemnt i 1736 og fekk bystatus i 1781. Byen utvikla seg til eit sentrum for oljeproduksjon og maskinbygging.
Kristian J. Ramsvik
Ramsvik gjekk amtsskole og arbeidde i ungdommen hos kjøpmannen i heimbygda Råkvåg. Frå 1910 dreiv Ramsvik si eigen kjøpmannsforretning med eksport av sild og andre fiskeprodukt. I 1936 tok han også over slektsgarden i Råkvåg.
Ramsvik var heradskasserar i Stjørna, revisor i Stjørna Sparebank og i Fosens Aktie-Dampskibsselskab og dessutan takstmann for Norges Brannkasse. Han var elles styreformann i Råkvåg Handelslag i 14 år og i Uttrøndelag Fartøyassuranse.
Gjennom 25 år hadde Ramsvik ein framskoten posisjon i den politiske styringa av Stjørna, fyrst som varaordførar 1912–25 og så som ordførar 1926–36. I det ordførarstyrte Sør-Trøndelag fylkesting hadde han formannsvervet 1932–36. Hausten 1936 vart Ramsvik vald til stortingsmann frå Sør-Trøndelag, der han 1937–45 var sekretær i Kommunalkomitéen. Frå pinseaftan 1944 til frigjeringa i mai 1945 sat han fengsla, fyrst på Vollan og sidan på Grini.
Skeise-VM 1994 for kvinner
Verdsmeisterskapen på skeiser 1994 for kvinner vart avvikla i Butte i delstaten Montana i USA helga 5. og 6. februar 1994. 23 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1500 m, 3 000 m og 5 000 meter.
Emese Hunyady frå Austerrike vart verdsmeister etter å ha fått bestetid på dei tre lengste distansane, medan tyske Ulrike Adeberg gjekk den snøggaste 500-meteren og vart nummer to i meisterskapen.
Skeise-VM 1994
Dato: 5./6. februar 1994
Trekryparar
Trekryparar er ein biologisk familie, Certhiidae, av små sporvefuglar, utbreidd i skogkledde område på den nordlege halvkula og i Afrika sør for Sahara. Familien inneheld sju artar i slekta Certhia og ein art i Salpornis. Fjørdrakta har avdempa farger, og som namnet seier, desse fuglane klatrar på trestammar på søk etter føde.
Skildring
Trekryparar måler 12 til 18 centimeter i lengd. Nebba deira er forsiktig nedoverbøygde og ganske lange, blir brukt for søk etter insekt og edderkoppar i bork. Tærne er lange og utstyrt med sterkt bøygde klør for godt grep i stammen når dei søkjer føde. Hos Certhia-artane er halen stiv og nyttast som støtte under klatring, men Salpornis-arten manglar denne eigenskapen. Songane deira og lydytringane er svake og høgfrekvente.
Utbreiing, habitat og rørsler
Certhia-artane av trekryparar finst generelt i økosystem i den palearktiske regionen og den indomalayiske regionen, frå Vest-Europa til Japan og India. Amerikatrekrypar, Certhia americana, lever i Nord-Amerika frå Alaska sør til Nicaragua. Greinkrypar, Salpornis spilonotus, har ei usamanhengjande utbreiing i Afrika sør for Sahara og India. Alle artar av trekryparar lever i skogshabitat. Dei nordlege artane er delvis trekkfuglar, og dei som finst i varmare klima er truleg standfuglar, men det manglar informasjon om dette for mange artar.
Åtferd
Trekryparar er generelt lite synlege og er ofte likesæle til menneske. Dei treffast som einslege eller i par, nokre gonger i små familiegrupper etter at ungane har blitt flygedyktige. Hos tre av artane er det observert at dei flokkar seg til kvile, så mange som 20 fuglar kan dele ein kvileplass for å spare varme.
Trekryparar beitar på stammane av store tre. Dei flyr først til botnen av eit tre, og deretter klatrar dei opp i ei spirallei når dei søkjer byttedyr. Dei rykkjer opp stammen med små hopp med samla bein. Dei meste av kosthaldet består av små virvellause dyr, blant anna insekt og larvene deira, edderkoppar, og bokskorpionar. I harde tider kan frø og frukter takast, og nokre artar vil òg vitje matingsstasjonar. Artar i begge slekter har blitt registrert i blandaflokkar for næringssøk.
Trekryparars er monogame og territoriale. Certhia-artane byggjer vanlegvis reiret i et sprekk mellom borken og trestammen, medan reiret av greinkrypar er plassert i gaffelen på ei grein. Ruginga varar 14 til 15 dagar, og ungane er flygedyktige etter 15 til 16 dagar.
Artslista
Trekryparar i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Slekt Certhia
Slekt Salpornis
Andre liknande fuglar
Ikkje-nærskylde fuglar som liknar trekryparar i utsjånad og eller levevis er:
Neptunisme
James Hutton og andre gjekk imot teorien og påviste at nokre bergartar, som til dømes basalt, måtte vere danna av krystallisasjon av smelta steinmassar. Teorien deira vart kalla plutonisme. Dette medførte til ein livleg strid mellom «neptunistane» og «plutonistane».
Teorien er kalla opp etter Neptun, den romerske havguden.
Lunde i Ångermanland
Ådalshändelserna
Dei såkalla Ådalshändelserna skjedde i Lunde 14. mai 1931. Soldatar skaut og drap fire mann og ein kvinneleg tilskodar til eit demonstrasjonstog i samband med ein arbeidskonflikt.
Sandöbron
Den enno ikkje ferdigbygde Sandöbron raste saman klokken 16.40 den 31. august 1939. 18 personar som var på bruspennet omkom i samband med denne katastrofen, som fekk liten dekning i media på den tida sidan andre verdskrigen starta dagen etter. Ei ny Sandöbro blei seinare bygd, og blei innvigd i 1943 av kong Gustaf V. Sandöbron var med eit spenn på 264 meter, den største betongbrua i verda i eit spenn fram til 1964. Høgda til brua er 42 meter. Brua har vore i dårleg forfatning dei seinare åra, men blei gjenopna i 2003 etter ei omfattande renovering.
Tettstaden
I Lunde ligg mellom anna Wästerlunds konditori og eit bilmuseum.
Når Högakustenbron blei innvigd i 1997 mista landevegen gjennom Lunde sin status som Europaveg 4, noko som inneber at staden ikkje har så mange vitjande som tidlegare.
Last Exit av Traffic
Last Exit er det tredje studioalbumet til det engelske rockebandet Traffic gjeve ut i mai 1969. Det er ei samling av litt av kvart sett saman av Island Records etter at bandet først vart oppløyst. Den første halvdelen av albumet består av studioopptak, medan den andre halvdelen var konsertopptak frå Fillmore Auditorium. Albumet nådde 19. plassen på den amerikanske Billboard 200-lista.
Songar
Somme av studioinnseplingane av albumet var opphavleg gjevne ut på singlar i mono. Versjonane på albumet er i stereo.
«Just for You» var tidlegare gjeven ut i februar 1968 som A-sida av ein solosingel av Dave Mason i Storbritannia. Då passa det bra at dei andre medlemmane i Traffic hadde akkompagnert han på innspelinga. (B-sida var «Little Woman» som ikkje inkluderte dei andre Traffic-medlemmane.) Singelen kom ut etter at Mason hadde slutta i Traffic første gongen, etter innspelinga av Mr. Fantasy.
«Medicated Goo» og «Shanghai Noodle Factory» var A- og B-side til ein britisk Traffic-singel frå desember 1968. Singelversjonen av «Medicated Goo» er kortare med ein falsk slutt som ikkje finst på albumversjonen. Songen vart mykje spelt på konsertane til bandet då dei kom saman att i 1970 og 1971.
«Something's Got a Hold of My Toe» er ein instrumental og verkar å vere eit unytta studioopptak som opphavleg ikkje var meint å kome ut. Det er uklårt kvifor produsenten Jimmy Miller (som har skrive tekstar for andre songar på albumet) står oppført som medlåtskrivar på denne.
«Withering Tree» var tidlegare gjeven ut som B-sida til «Feelin' Alright» (september 1968), sjølv om versjonen på albumet er noko forskjellig frå singelversjonen. Han vart truleg spelt inn medan Dave Mason framleis var i bandet, trass i at han ikkje er med på innspelinga.
«Feelin' Good» og «Blind Man» er dei to konsertopptaka som tar opp andre halvparten av albumet. Begge desse var coverversjonar.
Mottaking
I ei melding av nyare dato skreiv AllMusic at Last Exit var svakare enn dei to første albuma, men at det ikkje var dårleg heller. Dei meinte dei fleste studiospora hadde høg appell, og hylla jamminga på konsertopptaka.
Lysvik
Lysvik er ein svensk tettstad i Sunne kommun i Värmlands län i landskapet Värmland. I 2005 hadde tettstaden 341 innbyggjarar.
Borghallet
Borghallet er ei slak slette på kring, som ligg nord for Borga i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og frå flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52).
Covellin
Covellin (engelsk covellite) er eit mineral som består av koparsulfid, CuS. Covellin er indigoblått og særs bløytt (hardleik 1,5–2). Det krystalliserer heksagonalt. Finst oftast sekundært etter chalkopyritt og chalkositt, men kan òg vere danna primært. Det er ein viktig koparerts i Chile, Bolivia og New Zealand.
I Noreg er covellin påvist i ei rekkje førekomstar, men i særs små mengder.
Det er kalla opp etter den italienske mineralogen Nicola Covelli (1790–1829).
Antônio Carlos Zago
Antônio Carlos Zago er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Grunnlovskonservatisme
Grunnlovskonservatisme kan i Noreg omtalast som at Stortinget tradisjonelt har hatt sterk motvilje mot å endre grunnlova viss ikkje dette har vore naudsynt av praktiske grunnar.
Språket i Grunnlova
I Noreg har grunnlovskonservatismen gått så langt, at når Grunnlova har blitt endra, så har ein valt å bruke ei gamalmodig språkdrakt. Rett nok ikkje den danske rettskrivinga frå 1814, men det siste hundreåret riksmålsrettskrivinga frå 1907. Mange av grunnlovsreglane frå 1814 gjeld framleis, og det gamalmodige språket gjer Grunnlova vanskeleg å lese og vanskeleg å forstå med utgangspunkt i moderne norsk. Til dømes seier Grunnlova § 100 at «Ytringsfrihed bør finde Sted.» Her skal «bør» lesast som «skal».
Grunnlova kan ikkje takast på ordet
På fleire punkt har Grunnlova i praksis blitt endra ved konstitusjonell sedvanerett, mellom anna har Noreg etter 1884 hatt parlamentarisme - som kom inn i Grunnlova § 15 først i 2007. Etter 1905 har Noreg heller ikkje hatt noka personleg kongemakt, men det framgår framleis ikkje av Grunnlova.
Bakgrunnsstoff
Grunnlova hos Lovdata
Antarktisk oase
Ein antarktisk oase er eit stort område som er naturleg fritt for snø og is på det elles isdekte kontinentet i Antarktis.
Geologi
Antarktis oasar og tørrdalar oppstår i område med visse regionale vêrmønster og geografi. Desse områda har særs låg luftfukt og særs lite nedbør. Sjølv om områda er særs kalde, får dei nok solenergi til at bakken smeltar det vesle av snø som fell i området, eller snøen vert blese bort av dei katabatiske vindane.
Trass i ekstremt tørre tilhøve, veks det somme plantar, i form av mosar og lav i somme antarktiske oasar.
Geografi
Dei største oasane er:
Bush-doktrinen
Bush-doktrinen er ei nemning som blir nytta om ei rad retningsliner for amerikansk utanrikspolitikk som vart lagt fram av dåverande president George W. Bush i ein tale 1. juni 2002. Retningslinene representerte eit skifte i den amerikanske utanriks- og tryggingspolitikken, som i resten av styringstida til Bush kom til å leggje vekt på militære operasjonar, militær overmakt og eit mål om «å spreie demokrati, fridom og tryggleik i alle regionar».
Bush-doktrinen markerte ei endring frå den amerikanske politikken i tidlegare tider, som hadde lagt vekt på avskrekking av moglege fiendar og eit ynske om å isolere konfliktar. Bush-doktrinen var den politiske råma for invasjonen av Irak i 2003.
Rutenia
Rutenia er eit namn som blir brukt om delar av Aust-Europa som var folkesett av austslaviske folk. I tillegg er namnet blitt brukt om ei rekkje statar som har eksistert i dette området. Eigentleg er ordet ein latinsk variant av Russ, eit namn på ei folkegruppe og mellomalderstaten Kiev Rus.
Den vidaste historiske bruken av både Russ og Rutenia har vore om eit område danna av Ukraina og Belarus og dessutan mindre delar av Russland, Slovakia og Polen. På grunn av kontinuerleg politisk ustabilitet kan nemninga Rutenia ha ulik tyding avhengig av kven som bruker det, kvifor og kva tid det blir brukt.
Rutenia har òg vore brukt som eit synonym på Russland. Til dømes har Belarus (Kviterussland) blitt kalla Kviterutenia. I Vesten har ordet meir eller mindre gått ut av bruk, men det blir framleis brukt i ei viss grad om det vest-ukrainske fylket Zakarpatska (Karpato-Rutenia). Dette området var i perioden 1938–1939 ein sjølvstendig stat under namnet Karpato-Ukraina.
White Islands
White Islands er ei gruppe isdekte øyar som strekkjer seg kring 16 km frå nord til sør. Dei ligg aust i Swinburne isbrem og nær enden av Butlerbreen sør i Sulzberger Bay. Øya vart grovt skissert på kart av Byrd-ekspedisjonen, 1928–30, som «låge isklipper» som stig opp over isbremmen. Øyane vart kartlagde i detalj av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959-65. Dei vart namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter forslag frå admiral R.E. Byrd. Ho er kalla opp etter dr. Paul Dudley White, internasjonal kjend spesialist på hjartesjukdommar, som var konsulent på medisinske saker under U.S. Navy Operation Highjump, 1946–47, leia av Byrd.
Svartnupen
Svartnupen er eit fjell på sørsida av Håkonbandet i Holtedahlfjella i Dronning Maud Land. Det vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeve Svartnupen.
Believe av Elton John
«Believe» er ein song av Elton John og den første singelen frå albumet Made in England som kom ut i februar 1995. Singelen gjekk til topps på singellista i Canada. I USA vart singelen den femtande førsteplassen hans på Adult Contemporary-lista og nådde 13. plass på Billboard Hot 100 I Europa vart songen ein hitt i Sveits, Storbritannia, Frankrike og Belgia, og vart òg ein moderat suksess i fleire andre land. Konsertopptaka på B-sida vart spelte inn i Greek Theatre i Los Angeles.
Musikkvideoen var filma i svartkvitt og regissert av Marcus Nispel.
Zjeleznogorsk i Krasnojarsk kraj
Zjeleznogorsk (russisk Железного́рск) er ein lukka by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 95 000 innbyggjarar. Han har ein velutvikla kjernefysisk industri. Han var tidlegare kjent som Krasnojarsk-26.
Historie
I 1950 oppretta styresmaktene i Sovjetunionen den lukka byen Krasnojarsk -26 for produksjon av plutonium til våpenbruk. Historia til byen og det tilhøyrande forsvarskomplekset er samanvevd. Forsvarsindustrien omfatta kjernefysiske anlegg bygt inne i holer som vart grave ut av granittfjellet på nordsida av byen, så vel som romforskningsføretak.
Byen var ein hemmeleg by i Sovjetunionen heilt til president Boris Jeltsin i 1992 erklærte at slike byar kunne bruke sine historiske namn. Fram til då fanst ikkje byen på offisielle kart. Som tradisjonen var med sovjetiske byar som inneheldt hemmelege anlegg (til dømes Oziorsk kjent som Tsjeljabinsk-40, Seversk kjent som Tomsk-7, Sarov kjent som Arzamas-16), så var Krasnojarsk-26 faktisk berre eit postboksnummer og impliserte at staden låg i ein viss avstand frå byen Krasnojarsk. Byen var òg kjent som Socbyen, Jernbyen, Ni og Atombyen.
Økonomi
I Zjeleznogorsk ligg Krasnojarsk gruve- og kjemikombinat, eit kombinat som spelte ei viktig rolle i dei tidlegaste russiske prosjekta for framstilling av kjernefysiske våpen.
I Zjeleznogorsk føregår òg produksjon av plutonium, elektrisitet og varme for distriktet ved bruk av grafitt-modererte vasskjølte reaktorar (for tida er berre ein i drift). Det finst òg eit militært gjenvinningsanlegg og eit kommersielt russisk lagringsanlegg for radioaktivt avfall i byen.
Duken
Duken er eit lite, flatt og isdekt område mellom Urnosa og Framranten, nær sørvestenden av Kirwanveggen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52) og frå ytterlegare flyfoto 1958–59.
Oktaedritt
Oktaedritt er ein vanleg type meteoritt av jern. Dei består hovudsakleg av legeringane av nikkel og jern kalla tenitt med mykje nikkel og kamasitt med lite nikkel.
Isbrear på Heardøya
Isbrear dekte 79 prosent av Heardøya i 1947, som var 288 km2. I 1988 hadde dette falle 11 prosent til 257 km2. Isbreane er underlagt Antartic Environmental Gradient, som dekkjer 30 breiddegrader og omfattar ei rekkje makroklimatiske soner frå kaldtempererte øyar til det iskalde og tørre Antarktis. Isbreane strekkjer seg frå 2745 moh. til havnivået, og isen er opp til 150 meter djup. Den geologiske rørsla til isbreane kan vere rask sidan fjellsidene er bratte og nedbørsmengdene store, og dei er særleg sensitive mot klimasvingingar. Målingar mellom 1947 og 1980 synte at isbreane trekte seg attende, særleg på austsida, og dette hang saman med endringar i vêrmønstera.
Forskarar frå Australian Antarctic Division vitja vulkanøya i 2009 og observerte at breane hadde trekt seg attende 50 meter på tre år.