cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Janosch
Janosch (kunstnarnamn for Horst Eckert) (fødd 11. mars 1931 i Hindenburg i Øvre Schlesien) er ein av dei mest kjende tyske barnebokforfattarane.
Janosch har skrive over 150 bøker som er omsett til 30 språk. Til norsk er Janosch omsett av blant andre Halldis Moren Vesaas. Mest kjende er truleg ei rekkje forteljingar om «den vesle tigeren og den vesle bjørnen».
Fleire av bøkene er filmatiserte, og mange Janosch-filmar har vorte sende på Barne-TV på NRK.
Daishi Kato
Daishi Kato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Skogbruk
Skogbruk er utnytting av skog til produksjon av tømmer, massevirke, brensel og anna.
Daishi Kato
Han spela for klubbane Shonan Bellmare, Kyoto Sanga FC og Yokohama FC.
Skogbruk
Til skogbruksfaget høyrer også arbeidet med skogøkologi, tilrettelegging for fleirsidig skogbruk, og skogplanting, skogkultur og anna arbeid for å auke framtidig avkastning.
I 2005 vart det hogd for sal til industrien 8,3 millionar m³ tømmer i Noreg og 0,8 millionar m³ til ved. 54 prosent av virket gjekk til sagbruk og trevareindustrien, 34 prosent gjekk til tremasse og cellulose, og seks prosent vart eksportert. Dei største skogbruksfylka er Hedmark der det vart hogd 2,5 millionar m³, Oppland med 1,2 millionar m³ og Buskerud med 0,9 millionar m³ tømmer. Bruttoverdien av skogbruket i Noreg var i 2005 på 2,6 milliardar for det som vart selt til industrien.
Skogen i Noreg har eit ståande volum på 735 millionar m³, 625 millionar m³ blir rekna som produktivt. Gran og furu utgjer 570 millionar av dette. Den årlege tilveksten er på 25 millionar m³.
Kjelder
Forstwirtschaft Sylviculture Selvicoltura Erdőgazdálkodás Silvicultură
Neyruz-sur-Moudon
Neyruz-sur-Moudon er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 765 meter over havet.
Statsspråk
Statsspråk er eit blad utgjeve av Språkrådet. Bladet vart skipa i 1994, kjem med fire nummer i året og skal fremje godt språk i staten. Opplaget er på om lag 17 000 (2004).
Frikativ
Ein frikativ er ein konsonant som er kjenneteikna ved at lufta blir hindra når ho kjem ut via taleorgana, men ikkje hindra så mykje at ho blir stoppa. Frikativar i norsk er labiodentalen /f/, laminalalveolaren /s/, retrofleksen /ʂ/, dorsal-palatalen /ç/ og glottalen /h/.
Stemde frikativar er ikkje vanlege i norsk. Engelsk har labiodentalen /v/, laminal-dentalen /ð/, laminal-alveolaren /z/ og laminal-postalveolaren /ʒ/, medan den norske "v-lyden" oftast blir uttala som approksimanten /ʋ/.
Frikativar og plosivar blir med ei felles nemning kalla obstruentar.
Luís Fabiano
Luís Fabiano Clemente er ein brasiliansk fotballspelar som har spela som spiss for São Paulo FC i den brasillianske eliteserien, og for landslaget til Brasil. Han har vore med på å vinna UEFA-cupen to gonger med Sevilla (2006 og 2007). Han vart toppskårar i den brasilianske toppdivisjonen i 2002, medan han spelte for São Paulo, og vart kåra til årets spelar i Brasil i 2003. Han debuterte for Brasil sitt A-landslag 11. juni 2003 i ein vennskapskamp mot Nigeria, og spelte alle fem kampane for Brasil då dei vann Copa América i 2004.
Ge Hong
Ge Hong (284–364), kinesisk 葛洪 (pinyin Gě Hóng), også kjend som Zhichuan, var ein lågare embetsmann under Jin-dynastiet (266-420). Sjølv om han tidvis jobba i militæret som rådgjevar og liknande tok han alltid ein viss distanse til det verdslege og han var i periodar einebuar. Han skreiv innanfor fleire felt, men er mest kjend for sine taoistiske verk og diverse skrifter om alkymi.
Hommelvik
Hommelvik er ein tettstad i Malvik kommune i Trøndelag fylke. Staden har, og er administrasjonssenter i kommunen. Hommelvik ligg ved ei vik på sørsida av Stjørdalsfjorden, vel to mil frå Trondheim sentrum. Elva Homla renn ut i fjorden i Hommelvik.
Marlborough på New Zealand
Marlborough er ein av regionane på New Zealand, og ligg nordaust på Sørøya. Marlborough er ei sameint styresmakt (unitary authority), administrert som både ein region og som eit distrikt, og administrasjonssenteret ligg i byen Blenheim. Marlborough er kjent for det tørre klimaet sitt, dei vakre Marlborough Sounds og for vinane frå Sauvignon blanc-druer.
Geografi
Geografisk sett kan Marlborough grovt delast inn i fire. To av delane, i sør og i vest, er fjell-lendte. Dette er særleg tilfelle med den sørlege delen, som hevar seg til fjelltoppane i Kaikoura Ranges. Desse to høgtliggjande delane er den nordlegaste utstrekkinga til den sentrale fjellkjeda Søralpane, sjølv om dette namnet sjeldan vert nytta om fjell så langt mot nord.
Mellom desse to områda ligg den lange, relle elvedalen til Wairau River. I austenden vidar han seg ut til vide sletter, og midt på desse ligg byen Blenheim. Dette området har temperert vêrlag og grøderikt jordsmonn, og har slik vorte eit senter for vinindustri på New Zealand.
Den fjerde geografiske delen av Marlborough ligg langs kysten mot nord. Her dannar dei overfløymde elvedalane i Marlborough Sounds svingete og tiltrekkjande kystlinje. Byen Picton ligg i sørenden til eit av dei større sunda, Queen Charlotte Sound.
Armjansk
Armjansk (ukrainsk Армянськ, russisk Армянск, armensk Արմիանսկ, krimtatarisk Ermeni Bazar) er ein by i nord på Krimhalvøya i Ukraina. Han ligg på Perekopeidet.
Marlborough på New Zealand
Viktigaste byar
Blenheim er regionhovudstaden. Han har også det høgaste innbyggjartalet i regionen.
Store Erte
Store Erte er ein innsjø som ligg i Halden kommune i Viken.
Armjansk
Armjansk vart grunnlagd på byrjinga av 1700-talet av armenarar og grekarar, som hadde kome hit frå den nærliggande byen Or Qapı (i dag Perekop). Det første namnet på byen var Ermeni Bazar (krimtatarisk for «den armenske marknaden»).
Olav
Olav er eit personnamn, eit mannsnamn. Den norrøne namneforma var Ólafr eller Óláfr, av urnordisk *anu-laiƀaR, samansett av anu- ‘ane, forfader’ og -laiƀaR , 'etterkomar, arving' (Stemshaug 1982). Andre former av namnet er Olaf, Olof, Oluf, Olaus. Namnet til Olav den heilage, har òg fleire norske kongar hatt som namn. Namneformene er relativt standardisert etter språk. På norsk vert Olav og Ola nytta. Svensk nyttar oftast Olaf eller Olof.
Marlborough på New Zealand
Viktigaste byar
Dei andre viktigaste byane er:
Olav
På latin vert Olav/Olaf vanlegvis til Olaus (med eller utan tødlar over «u»). Døme på dette er Olaf Petersson (ein tilhengjar av Martin Luther), som på latin er kjend som Olaus Petri. Olaus Petri var ein av dei fremste preikarane i Sverige i tida kring reformasjonen.
Marlborough på New Zealand
Innbyggjarar og administrasjon
Marlborough er administrert som ei sameint styresmakt (unitary authority), Marlborough District Council. Mellom 1859 og 1876 hadde Marlborough sitt eige provinsstyre, og var kjend som Marlborough Province.
Olav
Kongelege
Kongar av Sverige
Marlborough på New Zealand
Vin
Marlborough kan gjera krav på å ha starta den moderne vinindustrien på New Zealand. Seint på 1970-talet vart det her i Marlborough mellom anna produsert Sauvignon Blanc av ein slik kvalitet at ein vart overtydd om at New Zealand kunne produsera framifrå vinar.
I dag har Marlborough 62% av det totale arealet av vingardar i landet. Det viktigaste drueslaget her er Sauvignon Blanc, tett følgd av Pinot Noir og Chardonnay.
Den sterke kontrasten mellom varme, solrike dagar og kjølige netter hjelper vindyrkarane å forlengja mogningsperioden til vinstokkane meir enn nokon annan stad, og det fører til eit eineståande særpreg av druene. Den største delen av dei utbreidde vinmarkene i Marlborough ligg kring Renwick, Blenheim og Cloudy Bay i Wairau valley. Lenger sør i Awatere valley er det vingardar nær Seddon. Desse ligg for det meste i gamle terrassar etter elvene Wairau og Awatere.
Historia til grenlandsmålet
Historia til grenlandsmålet er grundigast skildra i Dalene (1953).
Vokalar i trykksterk staving
Dersom vi i fyrste omgang ser bort ifrå kvantitetsendringar, kan tilhøvet mellom norrøne og grenlandske monoftongar og diftongar framstellast som i tabellen under, der norrøne sekvensar av j pluss vokal har blitt rekna som diftongar: Her er nokre døme:
Tojolabal
Tojolabal (tojolab'al) er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 20 000 menneske i Las Margaritas i den meksikanske delstaten Chiapas. Det er nært beslekta med chuj.
Historia til grenlandsmålet
Vokalar i trykkveik staving
Mange særkjenne ved grenlandsmålet kjem fram når ein ser korleis dei tre trykkveike norrøne vokalane i a u har utvikla seg i grenlandsmålet: Desse bøyingsmønstera illustrerer det som har skjedd: I norrønt kasta har trykkveik a blitt til e sist i ordet. I norrønt hestar og kastar har trykkveik a blitt til æ føre r. I norrønt hestarnir har trykkveik a halde seg som a, og ikkje blitt til æ, av di r har falle bort. I norrønt kastaði og kastat har a halde seg som a føre konsonantane n ð t, som seinare har falle bort. I norrøn gestinn, gestir, gestirnir, hestinn og hestarnir har trykkveik i blitt til e. I norrøn vísu og vísurnar har trykkveik u blitt til e; det er ikkje mogeleg å avgjere om grenlandsk ²viːse kjem av norrønt vísa (nominativ) eller vísu (akkusativ). Når også trykkveik a her har blitt til e, trass i at han er fylgd av ein konsonant, har det truleg morfologiske årsaker, ved bortfall av genus-skiljet mellom -nir (hankjønn) og -nar (hokjønn). I norrønt vísuna har -una fyrst blitt til ein nasal vokal, som så har blitt til -a i moderne grenlandsmål; det er ikkje mogeleg å avgjere om grenlandsk ²viːsa kjem av norrønt vísan (nominativ) eller vísuna (akkusativ).
Konsonantar i trykkveik staving
Konsonantbortfallet i trykkveike stavingar er òg regelrett: Bortfallet av t og ð er illustrert i bøyingsmønstera over. Bortfallet av n og overgangen til a er illustrert i desse døma: Merk at dei doble konsonantane tt og nn ikkje fell, men blir til t og n:
Norrøn postvokalisk f, ð, g
Etter vokal representerte norrøn f, ð og g dei stemde frikativane [v], [ð] og [ɣ]: I grenlandsmålet har desse tre konsonantane utvikla seg slik: Her er former som illustrerer nokre av endringane: Når dei stemde frikativane var fylgde av ein nasal, har dei utvikla seg på eit anna vis: Desse formene illustrerer endringane: Parallelt med dette har norrøn rn blitt grenlandsk n; jf avsnittet Norrøn rn nedanfor.
På grunn av påverknad frå bokmåls-basert talemål har uttalemåtar som ¹navn 'namn' og ¹ræin 'regn' blitt dominerande i dag. Merk at også norrønt aun [ɒun] har blitt til oŋn i grenlandsmålet:
Norrøn rn
Norrøn rn har blitt grenlandsk n, med kort eller lang vokal føre. Når vokalen føre er kort, kan vi rekne med denne utviklinga: Eit døme: Når vokalen føre har blitt lang, må vi truleg rekne med denne utviklinga: Eit døme:
Norrøn hv
Den ordinitiale norrøne konsonantgruppa hv [ʍ], som i hvítr 'kvit’ ser ut til å ha utvikla seg i to ulike retningar i norske målføre, når vi held spørjeorda utanfor: Endringane under punkt 1 finn vi på Søraustlandet, og endringane under punkt 2 i resten av landet. Søraustlandet skil seg frå resten av landet ved endringa [ʍ] > [w] (frå ustemd [ʍ] til stemd [w]), og fleire svenske målføre står framleis på dette stadiet, med [w] av eldre [ʍ] og [ʋ] av eldre [w], td [wit] ‘kvitt’ mot [ʋit] 'vidt’. I heile Noreg har den labial-velare halvvokalen utvikla seg til velar plosiv pluss [w], slik at den stemde [w] har blitt til [ɡw] og den ustemde [ʍ] har blitt til [kw]. Seinare har [w] blitt til [ʋ] i alle posisjonar. I mange søraustlandske målføre har [ɡʋ] seinare blitt til [ʋ], truleg gjennom påverknad frå dansk/bokmål og kanskje svensk. I grenlandsmålet er [ɡʋ] kjent frå orda under; berre det fyrste er relativt vanleg i dag:
I spørjeord har utviklinga av norrøn hv vore annleis, ved at [w] har falle bort i alle målføre. Utviklinga i grenlandsk har truleg vore [ʍ] > [h] > Ø. Solumsmålet (jf Dalene 1953) har former både med og utan h:
Kim Ki-young
Kim Ki-young var ein sørkoreansk filmskapar. Han verka frå 1955 og fram til han døydde i ein brann i 1998. Vidt rekna som ein av Sør-Koreas fremste filmskaparar, nokon reknar han som Asia sitt svar på Luis Buñuel av di han er særs uforutseibar og inspirert av det surrealistiske. Den mest kjende filmen hans er frå 1960 og heiter Hanyeo (하녀) som mange meiner er ein av dei aller beste koreanske filmane.
Vilnohirsk
Vilnohirsk (ukrainsk Вільногірськ, russisk Вольногорск, Volnogorsk) er ein by i Dnipropetrovsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 25 000 innbyggjarar (2011).
Muruvik
Muruvik er ein tettstad i Malvik kommune i Trøndelag fylke. Staden har og ligg på sørsida av Stjørdalsfjorden, 3,5 kilometers køyring austom kommunesenteret Hommelvik.
Rømsjøen
Rømsjøen er ein innsjø som ligg i Aurskog-Høland kommune i Viken.
Verbbøying i grenlandsmålet
Verbbøyinga i grenlandsmålet fylgjer i hovudsak dei same prinsippa som i nynorsk. Verba i grenlandsmålet kan delast i linne verb og sterke verb. Linne verb endar på ei trykkveik staving i preteritum, sterke verb endar på ei trykksterk staving i preteritum.
Sterke verb
Dei sterke verba kan delast inn i fire grupper, SV1, SV2, SV3 og SV4. Fram til mellomkrigstida fanst òg ei klårt definert femte gruppe, SV5, som seinare har fått linn bøying. Dei tre fyrste er til ein viss grad produktive, medan SV4 er ei restgruppe med mange undergrupper, der det her berre vil bli nemnt nokre få døme. Når to alternative former er nemnde før og etter ein skråstrek (/), er den fyrste yngst og den andre eldst; dei gamle formene gjekk av bruk i sentrale område i mellomkrigstida.
Bombay Hills
Bombay Hills er ei åsrekkje som ligg sør for Auckland på New Zealand. Sjølv om dei er nokså låge og uviktige i terrenget, ligg dei ved sørgrensa av Auckland-regionen, og verker som skilje mellom Auckland og Waikato. Ein busetnad frå 1800-talet, Bombay, ligg ved den gamle hovudvegen sør frå Auckland, Great South Road. <!-- Aucklanders and other New Zealanders have a mostly light-hearted "love-hate" relationship. Stereotypically, Aucklanders view parts of the country "south of the Bombay Hills" as provincial and unsophisticated, while the rest of the country sees Aucklanders as brash and arrogant. For this reason, the boundary between Auckland and its southern neighbours bears great significance. People on both sides of the boundary are as likely to use the phrase "New Zealand stops at the Bombay Hills". The term was adopted by 1990s New Zealand reggae band Southside of Bombay.
Peter Christian Boye
Peter Christian Boye var ein prest, gardbrukar og stortingsmann frå Kongsberg. Mathias Boye var ein yngre bror.
Boye var fødd på Kongsberg, som son av ein rektor. Han voks dels opp i Trondheim, og var, etter han vart cand. theol. i 1813, adjunkt i byen i tre år. Deretter var han sju år residerande kapellan i Støren. Sokneprest i Sør-Aurdal 1823-29, og Overhalla 1829-35. Frå 1835 til 1859 var han sokneprest i Jevnaker, i tida 1838-51 også prost i Ringerike og Hallingdal.
Maskulinum
Maskulinum eller hankjønn er eit grammatisk trekk i kategorien genus, primærfunksjonen til maskulinum er å klassifisere substantiv som viser til referentar av (biologisk) hankjønn.
Bombay Hills
Geology
While they may appear to be just a spur of the Hunua Ranges, the Bombay Hills are geologically quite distinct, being mainly of volcanic origin. The hills are overlain by Hamilton Ash tephra which has weathered to create some of the best soils for market gardening in New Zealand.
Peter Christian Boye
Boye var 1. representant frå Nordre Trondhjems amt på Stortinget i 1836, og på overordentleg storting 1836-37. Han var i 1836 medlem av kyrkjekomiteen og i 1836-37 av næringskomiteen.
I 1859 tok Boye avskjed frå presteembetet. Han busette seg då på garden Hofstad i Asker og dreiv denne. Der døydde han i 1880.
Bombay Hills
Geology
The Bombay Hills are the barrier that halts the northward progression of the Waikato River. The hills cause it to turn west towards the coast where it empties into the Tasman Sea near Port Waikato
Maskulinum
Maskulinum vert i norsk markert med den ubundne artikkelen ein eller den bundne endinga -en, og hankjønnsord vert viste til med pronomenet han.
1037 Davidweilla
1037 Davidweilla er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 29. oktober 1924 av Benjamin Jekhowsky ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah i Alger.
Bombay Hills
Residents
The Bombay Hills has many former athletes as residents including Eric Murray (Olympic rower), Katherine Prumm (World Champion motorcyclist) and Andy Dalton (former All Black captain). Bombay is also the location of a monastery of enclosed Benedictine nuns, Tyburn Monastery.
Maskulinum
Maskulinum
Margrete
Margrete eller Margrethe er ei norsk form av det latinske kvinnenamnet Margarita, frå gresk Margarites som tydar perle og eigentleg var eit lånord frå persisk. Namnet finst eit utal ulike former av dette namnet, både internasjonalt og innan norsk namnetradisjon.
Bombay Hills
See also
-->
Margrete
Fleire skandinaviske dronningar har heitt Margrete, til dømes:
Bombay Hills
Kjelder
-37.21078°N, 175.02199°W
Tzutujil
Tzutujil (tz'utujil) er eit mayaspråk som blir snakka av tzutujilfolk sør for Atitlánsjøen i Guatemala. I dag har rundt 84 000 menneske tzutujil som morsmål. Det er to hovuddialektar av språket: austleg og vestleg.
Tomoyoshi Tsurumi
Tomoyoshi Tsurumi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Shimizu S-Pulse og Cerezo Osaka.
Takashi Ono
Takashi Ono er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Slett dette oppslaget. Det er heilt uvesentleg og blokkerer for viktigare oppslag.
Vokalfirkant
Vokalfirkanten er ei todimensjonal grafisk framstilling av posisjonane til tunga under artikulasjonen av vokalar. Den vertikale dimensjonen svarar til opningsgraden mellom tungeryggen og munntaket, medan den horisontale dimensjonen svarar til dei ulike posisjonane langs ein fremre-bakre-akse. Ein tek gjerne utgangspunkt i eit tenkt - og noko kontroversielt - «høgaste punkt» på tungeryggen (dorsum):
Kotsjan
Kotsjan (bulgarsk Кочан) er ein landsby i kommunen Satovtsja i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde landsbyen 2 615 innbyggjarar.
Ogens
Ogens  er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 629 meter over havet.
Kommunen ligg mellom Echallens og Payerne og ligg på eit platå langs høgresida av elva Mentue.
Blueberry Hill
«Blueberry Hill» er ein populær song publisert i 1940 og mest kjend med rock n' roll-versjonen til Fats Domino frå 1950-åra. Musikken var skriven av Vincent Rose, med tekst av Larry Stock og Al Lewis. Han vart spelt inn seks gonger i 1940. Victor Records gav ut ei innspeling av Sammy Kaye Orchestra med vokal av Tommy Ryan den 31. mai 1940. Gene Krupa sin versjon kom ut på OKeh Records (#5672) den 3. juni og songaren Mary Small spelte inn ein vokal versjon på same selskapet med orkesteret til Nat Brandwynne og kom ut 20. juni 1940 på OKeh Records #5678. Andre innspelingar frå 1940 var av The Glenn Miller Orchestra på Bluebird Records (10768), Kay Kyser, Russ Morgan, Gene Autry (òg i filmen The Singing Hill i 1941 ), Connee Boswell og Jimmy Dorsey. Den største hitten i 1940 var versjonen til The Glenn Miller Orchestra, som nådde toppen av lista.
Louis Armstrong gjekk inn på Bilboard Topp 40 i 1949 med sin versjon og nådde 29. plassen. Songen vart ein internasjonal hit i 1956 for Fats Domino og har sidan blitt ein rock and roll-standard. Han låg tre veker på andrelassen på Billboard-lista og vart den største pophiten hans. Songen låg òg åtte veker i alt på toppen av R&B Best Sellers-lista. Versjonen av Fats Domino vart rangert på 82. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene. Songen vart den største hitten til Domino og er den songen som er mest knytt til han.
Corliss Lamont
Corliss Lamont var ein amerikansk humanistisk filosof og borgarrettsførekjempar. Under studietida si var han noka tid også ved Universitetet i Oxford og delte då studentbustad med Julian Huxley.
Han var ein ivrig førekjemper for borgerrettane og var direktør for American Civil Liberties Union frå 1932 til 1954, og deretter formann fram til sin død for the National Emergency Civil Liberties Committee som med stor framgang gjekk imot underkomitéen til senator Joseph McCarthy i det amerikanske senatet.
Lamont skreiv seksten bøker, hundrevis av pamflettar og tusenvis av lesarinnlegg om samfunnsmessige spørsmål. Hans mest kjende bok er sannsynlegvis The Philosophy of Humanism, som av mange vert oppfatta som ei nøkkelframstilling av naturalistisk humanistisk filosofi. Eit anna bidrag til same felt var boka The Illusion of Immortality frå 1935, som er ein revidert versjon av doktoravhandlinga hans. Han utgav òg bøker om John Dewey og Bertrand Russell.
1038 Tuckia
1038 Tuckia er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 24. november 1924 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Tovenger
Kjenneteikn
Tovengene har fått namnet sitt fordi det eine vengeparet deira er særs tilbakedanna. Framvengene er store og membranøse og kan nyttast til å fly med, medan dei bakerste er reduserte til eit par såkalla køllevenger; balanseorgan dyra nyttar til å stabilisera seg med i lufta når dei flyg.
Hovudet er stort og rørleg med digre fasettaugo. Munndelane er som regel tilpassa ein eller form for væskeopptak, det vera seg blod (som i myggar), ymse næringspartiklar blanda med spytt (som i mange fluger), saft eller nektar.
Bakkroppane til tovengene er ofte reduserte i nokon grad, det vil seie at somme av dei opphavleg 11 segmenta har falle bort eller smelta saman. Hoer har ofte omdanna somme av dei til eit eggleggingsrøyr.
Larvane manglar ekte bein, men har ofte tilsvarande strukturar som forsvinn i løpet av puppestadiet.
Økologi
Tovengene er ei enorm gruppe dyktige flygarar med særs godt syn. Ein finn representantar frå gruppa om lag overalt i heile verda, bortsett frå i det opne havet, og på dei fleste trofiske nivå. Somme av artane er i stand til å trivast i særs tøffe miljø, til dømes i små oljekjelder, varme kjelder, saltsjøar og grunt vatn i havet.
Sidan gruppa er så talrik og så vidt utbreidd, er ho særs økonomisk viktig for menneske. Dei er viktige berarar av ei rekkje sjukdommar, til dømes sovesjuke, malaria og gulfeber, og er ved mange høve forferdelege skadedyr i landbruket. Husdyr har rett som det er problem med å bli infisert av tovengelarvar allereie før dei døyr. Andre artar er økologisk gunstige, sidan dei er viktige pollinatorar, eller parasittar og predatorar på skadedyr.
Evolusjon og systematikk
Tovengene er særs avanserte insekt reint evolusjonshistorisk, det vil seie at dei er særs ulike stamfedrane sine. Ein tenkjer seg ofte at dei stammar frå gruppa Mecoptera (skorpionfluger) eller ei nærskyld gruppe. Dei første moderne utsjåande tovengene dukka opp i midten av triasperioden, og dei vart fort vanleg utbreidde.
Ein delar vanlegvis tovenger i to underordenar: Nematocera, som stort sett består av ymse myggar og knottar, og Brachycera, som består av dei artane me vanlegvis kallar ekte fluger. Ein reknar med at Nematocera er parafyletisk, og at Brachycera oppstod som ein del av gruppa.
Ein har klassifisert 218 familiar av tovenger, 43 av desse er utdøydde.
Eolomea
Eolomea er ein aust-tysk utopisk science fiction-film frå 1972. Det tyske filmselskapet DEFA var eit av få utanom dei sovjetiske og dei amerikanske selskapa som produserte filmar i 70mm-formatet. Denne filmen er ein slags mellomting av Douglas Trumbulls Silent Running frå same året og Andrei Tarkovskijs Solyaris, også frå same året. Det vil seie ein meditativ framtidsutopi med kommunistiske ideal og eit psykedelisk lydspor. Regissør var Herrmann Zschoche som i seinare år har regissert episodar av Tatort og Kommissar Rex.
Rødenessjøen
Rødenessjøen er ein innsjø på grensa mellom Aurskog-Høland og Marker i Viken.
Eolomea
Handlinga går ut på at nokre romferjer er sporlaust forsvunne og ingen kjem opp med noko god forklåring på kvifor.
Koichi Yokozeki
Koichi Yokozeki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Oppens
Oppens er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 556 meter over havet.
Monarkisme
Monarkisme (eller rojalisme) er å gå inn for å etablere, ta vare på eller gjenopprette eit monarki.
Sidan midt på 1800-talet, har monarkist-rørsler sjeldan forsvart monarkiet på grunnlag av abstrakte, universelle prinsipp som kan gjelde for alle land, og heller ikkje fordi monarki ville vere den beste eller mest praktiske styreforma for den aktuelle nasjonen. Monarkia har generelt vorte forsvarte på lokalt symbolsk grunnlag, for å vere ein spesiell nasjon sitt samband med fortida. Da monarkistar vanlegvis kjem frå ein pragmatisk eller empirisk tradisjon, som mange konservative gjer det, har dei ofte ikkje abstrakte universelle prinsipp i det heile, og av same grunn brukar monarkistar å argumentere på ein måte som er lett å skjøne for alle, og dei lèt vere å bruke ein prinsipiell argumentasjon fordi mange av tilhøyrarane kanhende ville vere usamde i dette prinsippet.
Derfor har ordskifte etter 1800-talet om ein skulle ta vare på eit monarki eller innføre republikk, generelt vore ordskifte om nasjonal identitet, med monarken som symbol for andre ting.
Til dømes i Australia og Irland har debattar om monarki i røynda representert debattar om desse landa sitt tilhøve til Storbritannia, og den kulturarven som dette representerer, og andre ting med substans.
I somme land, som til dømes Frankrike, var monarkismen og ein religion (katolisismen i tilfellet Frankrike) lenge samanfiltra («alliansen av trona og altaret»), og såleis var republikanske idear ofte blanda med anti-klerikalisme, det vil seie motstand mot kyrkjeleg makt, og kraftfull hevding av at staten må vere sekulær og religion ei privatsak.
Jødestjerne
Jødestjerne er det vanlege namnet på den gule davidsstjerna som jødar vart tvungne av nazistane til å bera i Tyskland og dei fleste områda okkuperte av Nazi-Tyskland under andre verdskrigen.
Andrej Tarkovskij
Andrej Tarkovskij var ein russisk filmregissør. Han er kanskje Russlands mest kjende regissør etter Sergej M. Eisenstein, og kanskje den mest premierte. Dei best kjende filmane hans er Andrej Rubljov (Андрей Рублёв, 1969), Soljaris (Соля́рис, 1972), Zerkalo (Зеркало, 1975), Stalker (Сталкер, 1979) og Offret (1986). Sistnemnde var ein svensk produksjon.
Vänsterpartiet
Vänsterpartiet (v) er eit svensk politisk parti som vart skipa i 1917 etter utbryting frå Socialdemokraterna. Partiet har hatt fire ulike namn, Sveriges Socialdemokratiska Vänsterparti (1917-1921), Sveriges Kommunistiska Parti (1921-1967), Vänsterpartiet Kommunisterna (1967-1990) og det noverande Vänsterpartiet sidan 1990.
Partiet var frå 1921 og fram til 1991 eit kommunistisk parti, men vert no skildra i partiprogrammet som eit sosialistisk, feministisk og miljøtenkjande parti. I riksdagsvalet i 2010 vart partiet det sjuande største i Sverige, med 5,6 % av røystene. Vänsterpartiet er med i det nordiske venstrepartisamarbeidet Nordic Green Left Alliance.
Vänsterpartiet har om lag 12 500 medlemmer organiserte i 280 lokallag. Leiaren i Vänsterpartiet er Jonas Sjöstedt, som vart vald i 2012.
Kristian Ulltang
Kristian Andreas Johanson Ulltang var ein norsk journalist frå Førde i Sogn og Fjordane. Det var han som tufta Firda i 1917 som bygdeblad for Indre Sunnfjord, og han var redaktør for Firda i åra 1918-20 og 1922-24. I tillegg dreiv han eige trykkeri i Førde 1914-1947. Ulltang var redaktør for Ungdomsvennen frå 1917 og Jul i Sunnfjord 1946-1951.
Han fekk Kongens fortenestmedalje i gull i 1968.
Mathias Boye
Mathias Andreas Boye var ein norsk skulemann, tollar og stortingsmann frå Kongsberg. Peter Christian Boye var ein eldre bror.
Boye var fødd på Kongsberg, der far hans då var rektor. Sjølv vart han i 1814 student frå Trondhjems skole. 1815-16 budde han i København, frå 1817 var han lærar ved den nyopretta lærde skulen i Drammen, overlærar der frå 1819. Frå 1825 var han konstituert rektor ved katedralskulen i Kristiansand. Han vart lova fast stilling når han hadde teke embetseksamen. Denne tok han aldri, likevel var han rektor i ei rekke av år. År 1849 vart han tollkasserar i Kristiansand, flytta i 1858 over i tilsvarande ombod i Larvik.
Boye møtte på Stortinget 1833 frå 28. mars som 1. varamann frå Kristiansand. Han var då medlem av kyrkjekomiteen. Mange år seinare, i 1857 og på overordentleg storting 1858, representerte han på ny byen på Stortinget. Då var han medlem av Lagtinget og tollkomiteen.
Han døydde i Larvik i 1872.
Nordre Kornsjø
Nordre Kornsjø er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Halden kommune i Viken fylke. Innsjøen har eit samla areal på 5,52 km², der 3,13 km² av dette ligg i Noreg. Sjøen er kjent for godt gjeddefiske.
Tom
Tom og Thom er mannsnamn danna som engelske kortformer av Thomas. Dette kjem igjen frå hebraisk tōmā, 'tvilling'. Tom har norsk namnedag den 21. desember.
Kortforma er kjend sidan mellomalderen i England. Frå 1700-talet er det også kjend som døypenamn.
Bruk
Tom var særleg populært i Noreg midt på 1900-talet, særleg rundt 1960, då over 1,4 % av nyfødde gutar fekk namnet.
I 2009 var det 15 590 norske menn som heitte Tom, av dei 5 539 med Tom som einaste førenamn. 189 heitte Thom.
Yukihiro Aoba
Yukihiro Aoba er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Tokyo Verdy og Tokushima Vortis.
Hiromitsu Hayashi
Hiromitsu Hayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Utopisk science fiction
Utopisk science fiction er ein austblokk-undersjanger innanfor science fiction som skildrar ei utopisk framtid. Talet på filmar er avgrensa av di dei kravde ein stor filmindustri. Derfor reknar ein med at det berre eksisterer fire filmar frå Aust-tyske DEFA, og fem filmar frå Tsjekkoslovakia og Polen i tillegg til dei russiske.
Eksempel på denne sjangeren er Eolomea (1972), Solyaris (1972), Im Staub der Sterne (1976) og Der schweigende Stern (1959).
Kanaudji
Kannauji eller kanauji (devanagari क़न्नौजी), òg kalla braj-kanauji (क़न‍उजी), er ein variant av hindi som blir tala i regionane Farrukhabad og Cawnpore i den indiske delstaten Uttar Pradesh. Kannaaudji er eit austindisk språk og har om lag 6 millionar talande.
Språket er det austlegaste av dialektkontinuumet vestleg hindi. Kanaudji har ei lingvistisk grense til bradjbhakha, som det mange trekk til felles med. Ein dialekt av språket har mange trekk frå det austlege hindispråket avadhi.
Kannaudjitalarar oppfattar gjerne seg sjølve som hinditalarar, og mange av dei reknar det ikkje som eit eige språk. Det er likevel vanskeleg for talarar av standard hindi å forstå kannaudji.
Fonologi
Kanaudjiendinga /o:/ erstattar ofte bradjbhakhaendinga /au/. Substantiv som ender med konsonant på hindustani har ofte endinga /u/ i kanaudji.
Chad Hedrick
Chad Hedrick er ein amerikansk skeiseløpar frå Texas som vann femti verdsmeisterskap på rulleskeiser før han bytte til skeiseløp på is. Sidan rulleskeiser ikkje var ei OL-grein, ville han freiste å vinne olympisk gull før han la opp idrettskarriera, og klarte det med å vinne gull på 5 000 meter under Torino-leikane i 2006. Han vann òg sølv på 10 000 og bronse på 1 500 meter under Torino-leikane.
Hedrick har òg vunne eitt gull i VM allround, og to gull i VM enkeltdistansar.
Uspantansk
Uspantansk er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 3 000 menneske i kommunane Uspantán og Playa Grande Ixcán i departementet El Quiché i Guatemala.
Uspantansk er eitt av tre mayiske språk som har utvikla kontrastiv tone; dei to andre er yukatansk og ein dialekt av tzotzil. Uspantansk skil mellom høg og låg tone.
Vansjø
Vansjø er ein innsjø i Viken fylke. Det er truleg at namnet Vansjø kjem av Varna sjor, som er det gamle namnet på Rygge sokn. Det kan òg stamme frå det gammalnorske ordet vorn som tyder «vern». Namnet har truleg ingenting med vatn å gjere.
Med ei samla strandlinje på om lag 175 km og eit areal på 36,9 km², er Vansjø den største innsjøen i Østfold. Vansjølandskapet er fullt av fjordar, øyar, holmar og sund, og innbyr til friluftsliv og naturopplevingar.
Vansjø renn ut i Mosseelva, der Mossefossen gav kraft til sagverksdrift og mølleverksemd. Mossefossen, som ein gong danna grunnlaget for utviklinga av Moss by, er i dag utnytta til kraftproduksjon. Kraftverket har ein årsmiddelproduksjon på ca 5 GWh. Vansjø vert òg nytta som drikkevasskjelde i store delar av Mosseregionen (ca. 60 000 menneske ).
Geografi og landskap
Vansjø er ein del av Morsavassdraget som strekkjer seg frå Østmarka i Oslo i nord til raet gjennom Østfold i sør. Vansjø ligg langs raet, lengst sør i Morsavassdraget, og har utløp i Mosseelva som renn ut i Oslofjorden i Moss.
Tilløpselver
Vansjø har fire tilløpselvar. Når bekkar og andre mindre tilløp er inkludert vert samla nedbørfelt på 690 km² og midlare vassdrag 10,8 m³/sek. Vatnet si teoretiske opphaldstid i Vansjø er 280 døgn. Normalvasstanden er på 25 m over havet, men vasstanden vart tappa ned til 24 m i februar og september for å møte vår- og haustflaumen.
Øyar
To av dei største øyane i Vansjø, Dillingøya og Oksenøya, har vegsamband og er busett. I tillegg har Bliksøya og Langøya vegsamband. Desse er ikkje busett, men det er bygd hytter her. Frå byrjinga av 1800-talet og fram til mellomkrigstida var òg fleire av dei andre øyane i Vansjø busett, t.d. Gressøya, Tombøya, Burumøya, Østenrødøya og Gudøya.
Naturreservat
Vestre Vansjø og Moskjæra naturreservat vart oppretta i 1992 for å bevare desse viktige våtmarksområda med vegetasjon og dyreliv. Spesielt har det rike fuglelivet vore ei viktig årsak for å frede områda.
Fisk
I alt 13 forskjellige fiskeartar er registrert i Vansjø:
Fugl
Vansjø har eit rikt fugleliv. Av hekkefuglane finn ein: På nokre mindre skjer hekkar òg kystfuglar som:
Historie
Danninga av raet gjennom Østfold under siste istid, og landhevinga etter istida førte til ei oppdemming av det som no er Vansjø. Havet vart stengt ute, og ferskvatn strøymde til frå landområda lenger nord.
Funn av reiskap etter steinalderfangstmenn viser at menneska tok i bruk området rundt Vansjø i yngre steinalder, truleg før Vansjø var vorte ein innsjø. Området var på den tida ei bukt i sjøen, rikt på fisk, sel og vilt. Under yngre steinalder stod vatnet om lag 25 meter høgare enn i dag. Sidan Vansjø ligg 25 moh tyder det at strandlinja stort sett er uendra sidan den gongen. Dei første menneska i vansjøområdet slo seg ned på raet. Sjølv dei sørvendte hellingane med lettdriven og sjølvdrenerande sandjord var veldig godt eigna til jordbruk, var jordbruk i denne perioden berre ei attåtnæring. Det var jakt og fiske som var det viktigaste næringsgrunnlaget.
Vansjø vart ferskvassjø omtrent i overgangen mellom yngre steinalder og bronsealderen. Det er funne mange gravplasser frå bronsealderen, både på øyane og i strandområda rundt innsjøen. Det store talet gravplasser frå bronsealderen viser at området hadde ein stor busetnad. Vansjø var òg ei viktig ferdselsåre vidare innover i landet på denne tida. Ein haustdag i 1926 vart det gjort eit stort funn frå bronsealderen på Østenrødøya. Ein skadeskoten hare prøvde å gøyme seg i ei steinur, og då jegeren trekte han fram fann han to rikt dekorerte hengekar i bronse og ein kupa, som er ei type beltespenne som kvinner bar.
Det er gjort relativt få funn av fornminne frå jernalderen og vikingtida i området rundt Vansjø. Dei viktigaste funna frå denne tida er bygdeborgene, som det er funne restar etter ved Gammeleng, ved Sperrebotn og på Slottsholmen. Jernalderen var ei uroleg tid og bygdeborgene, som var erobra fjellkoller, tente som tilfluktsstad. Slottsholmen ligg ute i Vansjø, langt frå næraste jordbruksområde, noko som tyder på at dette var ein tilfluktsstad for dei som tok vassvegen over Vansjø.
Fram til midten av 1300-talet var perioden prega av nyrydding og busetnad. I mellomalderen var det vanleg å gje nye gardar namn som enda på -rød, som tyder «rydning». Sidan det er mange gardsnamn som endar på -rød ved Vansjø tyder dette på stor tilflytting eller folkevekst i perioden. I løpet av mellomalderen vart jordbruk den viktigaste næringa, medan jakt og fiske vart binæringar.
På slutten av 1400-talet låg det nokre få møller og hus ved Mossefossen. Dette endra seg raskt, og omkring år 1500 vart Mossefossen teke i bruk som kraftkjelde for sagbruksdrift. Mossefossen var truleg den første staden i Noreg der vassaga - oppgangssaga - vart teke i bruk. Hundre år seinare var det om lag 30 sager i drift. På 1700-talet vart det bygd eit jernverk på nordsida av fossen.
Miljø og miljøvern
Vansjø-Hobølvassdraget, òg kalla Mossevassdraget eller Morsa, er i dag sterkt overbelasta med næringssalt.
Abraham Borch
Abraham Borch var ein norsk prest, stortingsmann og ordførar.
Borch døydde på Kongsberg i 1847.
Oulens-sous-Echallens
Oulens-sous-Echallens er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 588 meter over havet.
Pronomen i grenlandsmålet
Pronomen i grenlandsmålet.
1. og 2. person
Ved dei personlege pronomena i 1. person og 2. person er desse to skilja viktige: Heile systemet kan setjast opp slik:
Når det i éi rute står fleire former med semikolon mellom, er formene føre semikolon eldre former som er på veg ut; står formene i parentes, tyder det at dei truleg har gått heilt av bruk. Når det i ei rute står fleire former med ~ mellom, er det full valfridom mellom dei i enklitisk posisjon, mens berre formene føre ~ kan nyttast elles.
Former med d~r-veksling
I nokre tilfelle er dei ei veksling mellom d og r fremst i ei form. Regelen for bruken av formene er slik:
3. person
I 3. person kjem eit anna skilje inn mellom dei trykkveike formene, i staden for nominativ mot oblik: Systemet er slik:
Når det i éi rute står fleire former med semikolon mellom, er formene føre semikolon eldre former som er på veg ut. Når det i ei rute står fleire former med ~ mellom, er det full valfridom mellom dei i enklitisk posisjon, mens berre formene føre ~ kan nyttast elles. Når det i ei rute står fleire former med skråstrek (/) mellom, blir formene etter skråstreken, nærmare bestemt ¹den, den og ¹diː, nytta om hankjønns- og hokjønnsord som ikkje viser til menneske. Eldre talarar nyttar formene etter skråstreken mindre, bortsett frå ¹diː.
Ein del eldre bygdemål har noko andre former i 3sg f:
Erik Bye
Erik Erikssøn Bye var ein norsk songar, journalist og programleiar i fjernsyn.
Erik Bye vart karakterisert som ein høvding i norsk kulturliv, og var involvert i fleire av dei tidlegaste fjernsynsprogramma i NRK. I samarbeid med Willy Andresen skreiv han ei rad melodiar.
Erik Bye vekte stor oppsikt då han lét ei gruppe psykisk utviklingshemma barn og ungdommar opptre med Folk og røvarere i Kardemomme by på norsk fjernsyn, noko som aldri var gjort tidlegare. Han mottok i ettertid eit brev der ei mor med eit eige psykisk utviklingshemma barn takka han fordi han framstilte dei på ein verdig måte. Han gjorde ein stor innsats for Redningsselskapet gjennom store delar av livet sitt, og fekk nokre år før han døydde honnør for dette langvarige arbeidet ved å oppleve at ei redningsskøyte vart oppkalla etter seg.
Han hadde Master of Arts i faga engelsk, journalistikk og dramaturgi frå University of Wisconsin (1953). Han var journalist i Associated Press (1953-1955), BBC si norske avdeling (1955-1958), og sidan i NRK.
Bye var fødd i Brooklyn i New York i USA. Han var son av Rønnaug Dahl og operasongaren Erik Ole Bye. Han var seinare gift med Tove Bye og busett i Asker.
Dokumentarfilmen Giganten (2005) skildrar Byes tre siste leveår og den siste offentlege opptredenen hans.
Prisar
Erik Bye var Riddar av St. Olavs Orden og han fekk ei rad prisar i inn- og utland, blant andre
Bernt Bessesen
Bernt Tobias Bessesen var ein norsk prest og stortingsmann.
Bessesen var frå Kristiansand, far hans var skipper. Sjølv vart han 1819 student frå Kristiansand skule, dei to neste åra var han huslærar hos Severin Løvenskiold i Fossum. I 1824 vart han cand. theol. og deretter eitt år styrar av Kongsberg skule. Sokneprest i Rennesøy 1826-39 og i Biri 1839-48. 1848-55 var han sokneprest i Nes i Akershus, og til sist, 1855-77 i Kvinnherad.
Bessesen var 3. representant for Stavanger amt på Stortinget i 1836 og på det overordentlege storting 1836-37. Han var medlem av justiskomiteen.
Han døydde i Kvinnherad i 1887.
Nordre Boksjø
Nordre Boksjø er eit vatn som ligg i kommunane Halden og Aremark i Viken fylke.
Torevêr
Torevêr er eit vêrfenomen assosiert med lyn og torebrak danna av ei cumulonimbus sky. I tillegg fører det ofte med seg kraftig regn, hagl og av og til snø, viss det er kaldt nok.
Torevêr kan oppstå over heile verda, men flest torevêr har ein i område med tropiske regnskogar der dei kan oppstå dagleg. Område i Uganda og øya Java i Indonesia har blitt nemnde som dei stadane på jorda med mest torevêr. I tempererte område er dei mest vanlege om våren og sommaren, men kan oppstå kortid som helst på året i samband med kaldfrontar. Det største og mest farlege torevêret oppstår oftast i Midtvesten og dei sørlege statane i USA, der uvêret kan produsere svært store hagl og kraftige tornadoar. Her i Noreg oppstår det oftare torevêr i indre strøk enn ute ved kysten om sommaren på grunn av kraftigare oppvarming av jordoverflata.
Torevêr oppstår når store mengder vassdamp kondenserer til vassdropar og iskrystallar i ein ustabil atmosfære med kraftige vertikale luftrørsler. Dette skjer som regel når tre vilkår er oppfylt: Nok fukt i den lågare atmosfæren (høg doggpunkttemperatur), temperaturen fell raskt med høgda (stor adiabatisk temperaturendring) og ei kraft som mekanisk konvergens langs ein kaldfront eller kraftig konveksjon for å auke dei vertikale luftstraumane.
Om ein veit vassinnhaldet som har kondensert i ei sky, kan ein rekne ut den totale energien i ei toresky. I eit gjennomsnittleg torevêr blir det frigjeve rundt 10 000 000 kilowatt-timar energi, som er om lag like mykje som ei atombombe på 20 000 tonn. Eit kraftig torevêr kan derimot vere 10 til 100 gonger så energirikt.
Torevêr har alltid påverka og gjort inntrykk på menneske. Romarane trudde det var kampar der guden Jupiter kasta lynboltar smidde av guden Vulkan. I norrøn mytologi trudde ein det var Tor som skapte både torerumlinga og lynglimta med bukkekjerra si.
Klassifisering
Det er fire typar torevêr: enkeltcelle, multicelle, bygelinje og supercelle. Kva type som blir danna er avhengig av stabilitetsforholda i atmosfæren og dei relative vindforholda med høgda (vindskjer)
Multiceller eller byelinjer oppstår innanfor det ein kallar eit mesoskala konvektivt system (MCS) som strekker seg hundrevis av kilometer utover. Mesoskala konvektivt kompleks er eit nært relatert fenomen. Dei er store nok til å påverke vêret både i øvre nivå og ved overflata, og over store område. Før ein oppdaga MCS-fenomenet trudde ein at det var umogeleg å varsle individuelle torevêr. No kan ein forutsjå med stor presisjon kor stor del av MCS som blir råka av torevêr, men ein kan framleis ikkje nøyaktig varsle kor kvar toresky vil oppstå innanfor MCS-område.
Kraftig torevêr
Eit kraftig torevêr etter amerikansk standard er torevêr med vind over 25,5 m/s, hagl på over 1,9 cm, traktforma skyer eller tornadoar. Slikt torevêr fører til mange lynnedslag og kraftige regnbyer som lokalt kan føre til flaum. Definisjonen på kraftig torevêr varierer derimot frå land til land. Eit torevêr kan òg bli rekna for å vere kraftig visst det fører til kraftige vindkast eller kontinuerleg lyn og kraftig regn. Som regel oppstår dei i samband med mulitceller og byelinjer, men kan innimellom oppstå i samband med superceller.
Livssyklus
Ei enkel toresky går gjennom tre stadier: Cumulusstadiet, Fullt utvikla stadiet og oppløysingsstadiet.
Når ei toresky er fullt utvikla vil den varme lufta halde fram med å stige til den når det stabile luftlaget over tropopausen. Lufta blir då spreidd utover horisontalt i staden for og gjev toreskya den karakteristiske amboltforma toppen. Denne skytypen vert kalla cumulonimbus incus. Vassdropane koaleserer til større dropar og frys til ispartiklar. Når desse fell kan dei smelte og bli regn. Visst den vertikale luftstraumen er kraftig nok kan den halde på ispartiklane lenger. Dei kan då vekse seg så store at dei ikkje smeltar heilt før dei når ned til bakken, og resultatet er hagl. Det fallande regnet dreg med seg luft nedover og skapar ein nedoverretta luftstraum. Med både oppover- og nedoverretta luftstraumar kan dette føre til kraftig turbulens inne i skya, som av og til kan gje kraftig vind, mykje lyn og til og med tornadoar ved overflata. Visst det er lite vindskjer vil nedbøren etter kvart føre til at oppdrifta stoppar heilt opp, men har ein ei endring av vindretning og/eller styrke kan dei nedoverretta luftstraumane bli separerte frå dei oppoverratta luftstraumane, og toreskya utviklar seg til ei supercelle.
Når nedbøren etter kvart har stogga dei oppoverretta luftstraumane vil skya begynne å løysast opp. I tillegg vil fukta forsvinne ut av skya i lag med nedbøren.
Lyn
Det er fleire typar lyn.
Sukhodilsk
Sukhodilsk (ukrainsk Суходільськ, russisk Суходольск, Sukhodolsk) er ein by i Luhansk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 20 000 innbyggjarar (2011).
Regjeringa Donald Trump
Regjeringa Donald Trump har vore regjeringa i USA sidan Donald Trump blei president den 20. januar 2017.
Kenichi Ego
Kenichi Ego er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, SC Tottori og Ehime FC.
Nordahl Rolfsen
Nordahl Rolfsen, eigentleg Johan Nordahl Brun Rolfsen var ein norsk forfattar og pedagog frå Bergen. Farfar hans var eidsvollsmannen Jens Rolfsen, og ein av oldefedrene var diktaren og biskopen Johan Nordahl Brun.
Rolfsen redigerte Lesebok for Folkeskolen, det mest brukte læreverket i norsk skole i si tid. Stortinget avslo finansiering av verket (som Rolfsen samla saman); Det vart finansiert av forlagsbokhandlar Jacob Dybwad. Frå 1892, då den første utgåva kom ut, og fram til midten av 1950-talet, var boka trykt i meir enn 8 millionar eksemplar.
I sju år redigerte han Illusteret Tidende for Børn (1885-1894). Her la han vekt på å presentere norsk litteratur for barn, ofte følgd av gode illustrasjonar.
I 1912 vart Nordahl Rolfsen slått til ridder av 1. klasse av St. Olavs Orden for verksemda si. Han vart far til kunstmålaren Alf Rolfsen.
Bibliografi
Eit utval utgjevingar:
Pailly
Pailly er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 642 meter over havet.
Kommunen ligg på venstresida av elva Sauteruz, langs vegen mellom Echallens og Yverdon-les-Bains.
Jahotyn
Jahotyn (ukrainsk Яготин) er ein by i Kiev oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 20 000 innbyggjarar (2011). Det administrative senteret i Jahotyn rajon.
Landsbyen Dvirkivstsjyna i Jahotyn rajon er fødestaden til den kjende fotballespalren Andrij Sjevtsjenko, som gjekk på idrettsgymnas i Jahotyn.