cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sjur Bygd
Bøker
Sjur Bygd vann Melsom-prisen i 1955, og i 1976 fekk han Kongens fortenestemedalje i gull for innsatsen sin som bankmann, politikar og diktar.
Ordesa y Monte Perdido nasjonalpark
Ordesa y Monte Perdido nasjonalpark (spansk Parque Nacional de Ordesa y Monte Perdido) er ein nasjonalpark i Pyreneane i provinsen Huesca i Aragón i Spania. Nasjonalparken vart oppretta 16. august 1918 etter ein kongeleg resolusjon, der Ordesadalen vart erklært nasjonalpark med ein utstrekking på 21 km². 13. juli 1982 vart parken utvida til 156,08 km² og det offisielte namnet vart endra til Parque nacional de Ordesa y Monte Perdido.
Nasjonalparken er ein del av Ordesa-Viñamala biosfærereservatet oppretta av UNESCO i 1997. Same året vart han inkludert i Pyrénées - Mont Perdu verdsarvstad.
Parken omfattar kommunane Torla, Broto, Fanlo, Tella-Sin, Puertólas og Bielsa.
Skildring
Nasjonalparken er dominert av den største kalksteinsmassen i Europa med massivet Treserols, med fjellet Monte Perdido. Frå her stråler fleire ryggar og bredalar ut. Her ligg òg Ordesadalen som vert drenert av elva Arazas og Añisclodalen, som vert drenert av elva Bellós, Escuaínkløfta, drenert av Yaga, og Pinetadalen, drenert av Rio Cinca.
Mange dalar og dalbotnar er forma av tidlegare isbrear i omdået, og framleis finst det ein bre på nordsida av Monte Perdido som stadig krympar.
Dei høgaste områda av parken, over 2000 meter over havet, er særs tørr. All nedbør forsvinn ned i karstgrunnen, medan dalbotnane er frodige med bøk og gran.
Planteliv
Opp til 1500-1700 meter over havet finst mykje skogar av bøk, furu, eik og til ein viss grad bjørk, ask og piletre. Frå her og opp til 2000 meter dominerer fjellfuru. Opp til 1800 meter over havet finst òg buksbomved. På engene frå 1700 til 3000 moh finst fleire endemiske artar som Borderea pyrenaica, Campanula cochleariifolia, Ramonda myconi, Silene borderei, Androsace cylindrica, Pinguicula longifolia og Petrocoptis crassifolia. Edelveisen er ein av symbola til nasjonalparken.
Dyreliv
Ein av dei viktigaste artane i parken var pyreneisk steinbukk som døydde ut i januar 2000 trass i forsøk på å bevare han. Andre dyr i området er pyreneisk gemse, murmeldyr, villsvin og pyreneisk desman. Store fuglar som kongeørn, gribb, hauk og ugle finst i fjella.
Koichi Sato
Koichi Sato er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Gifu og V-Varen Nagasaki.
Kazunori Kan
Kazunori Kan er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane FC Gifu og Tochigi SC (2019).
Simskardvatnet
Simskardvatnet (sørsamisk Sijdurrienjaevrie) er eit vatn som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland. Vatnet ligg i Simskardet i Børgefjell nasjonalpark.
Capcom
Capcom Co., Ltd. (jap株式会社カプコン) er eit japansk spelføretak, som er skipa i 1979 i Osaka under namnet Japan Capsule Computers. Namnet føretaket har i dag er ei samanslång av Capsule Computers. I 2008 vart Capcom rekna som eit av dei femti største føretaka i verda.
Bakgrunnsstoff
Offisiell heimeside
Åsgreina
Barneskulen Kringler-Slattum skole ligg her.
Deka
Deka (symbol da) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 101 eller 10.
Det vart teke inn i systemet i 1960. I Frankrike vart forstavinga teken i bruk allereie i 1795. Deka kjem frå gresk δέκα, som tyder ti.
7. serierunde i Oddsenligaen avdeling 1 2013
Både og  fortsette sigersrekkene sine og begge stod med sju strake sigrar på sju kampar. heldt bronseplassen med siger mot. I andre enden av tabellen kom seg over nedrykksstreken etter å ha slått  på bortebane. Dette var den andre sigeren til Moss på rad, etter at dei hadde tapt dei fem første kampane.
Saga Petroleum
Saga Petroleum var eit privateigd norsk oljeselskap med verksemd i Noreg og Storbritannia. Føretaket vart etablert i 1972. Selskapet bygde seg opp til å vera eit av dei største selskapa i verda innan utvinning av petroleum (oppstraums petroleumsverksemd). Selskapet vart fusjonert inn i Norsk Hydro Oil and Gas den 31. desember 1999.
Desi
Desi (symbol d) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−1 eller 1/10.
Forstavinga har vore i bruk i målesystem sidan 1795. Desi kjem frå latin decimus, som tyder tiande.
Forstavinga er mest kjend i lengemålet desimeter.
Konami
Konami (コナミ株式会社) er eit japansk spelføretak skipa i 1969 i Osaka i Japan. Namnet til føretaket er sett saman av namna Kagemasa Kozuki, Yoshinubo Nakama, Hiro Matsuda og Shokichi Ishihara, som er namna til partnarane som Kozuki hyra, og grunnleggarane av Konami Industri Co., Ltd. i 1973. Konami tyder også 'små bølgjer'.
Føretaket er kjend for spelseriar som Metal Gear Solid, Mega Man og Castlevania.
Centi
Nemninga har vore bruka sidan 1795. Centi kjem frå latin centum, som tyder hundre.
Mest kjend i praktisk bruk er lengdemålet centimeter.
Siiddašjávri
Siiddašjávri er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik kommune i Nordland. Innsjøen har eit samla areal på 71,91 km², der 0,96 km² av dette ligg i Noreg.
Josef Ingmar Vedhugnes
Josef Ingmar Vedhugnes var sametingsrepresentant for Arbeiderpartiet i tre periodar frå og med 1997. Han var vald inn frå Porsanger valkrins.
Vedhugnes er busett i Indre Billefjord i Porsanger kommune.
Ved Sametingsvalet i 2009 var Vedhugnes 11. kandidat på Arbeidarpartiet si liste i Ávjovárri valkrins, men han vart ikkje innvald.
Yosuke Kawasaki
Yosuke Kawasaki er ein japansk fotballspelar.
2037
2037 er eit normalår som byrjar på ein torsdag i den gregorianske kalenderen.
Yosuke Kawasaki
Han spela for klubbane FC Gifu og FC Kariya.
Satoshi Sato
Satoshi Sato er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Klemet Erland Hætta
Klemet Erland Hætta (fødd 2. februar 1973) er tidlegare ordførar i Kautokeino kommune for Samefolkets parti. I perioden 2005-2009 var han sametingsrepresentant for Norske Samers Riksforbund, og i dei to føregåande periodane var han vararepresentant. Han var innvald frå Kautokeino valkrins. I 2017 kom han inn på Sametinget att, som fast møtande representant for Aili Keskitalo, som er sametingspresident. Der er han medlem i plan- og finanskomitéen.
Hætta er busett i Masi og jobbar som direktør ved Studentsamskipnaden i indre Finnmark.
Brilliant av Ultravox
Brilliant (skrive som Brill!ant) er det ellevte og siste studioalbumet til det britiske synthpopbandet Ultravox. Det kom ut 25. mai 2012 på Chrysalis Records og var det første studioalbumet deira på 18 år. I tillegg var det det første på 28 år for den «klassiske» besetninga til bandet med Midge Ure, Billy Currie, Warren Cann og Chris Cross (etter Lament i 1984). Tittelsporet vart gjeven ut som den første singelen frå albumet og hadde premiere 17. april 2012 på BBC Radio 2. Inspirasjonen for albumet var Elizabeth Coles, som Midge Ure møtte i ein sandwichbar i Battersea. Han vart overtydd om at ho var briljant og sa han ville kalla opp det neste albumet etter henne.
Brilliant debuterte på 21. plassen på UK Albums Chart og selde 6 100 eksemplar den første veka. Albumet fekk middels kritikk frå kritikarane.
Medverkande
Frå plateomslaget:
Ultravox
Andre medverkande
Songen Please Please Me
«Please Please Me» er den andre singelen til The Beatles og den første som vart gjeven ut i USA. Det var òg tittelsporet på det første albumet deira, som vart spelt inn for utnytte den store suksessen som singelen fekk. Det var opphavleg ein song av John Lennon,  men den endelege forma til songen var kraftig påverka av George Martin.
Singelen vart første gjeve ut med «Ask Me Why» som B-side, men selde ikkje særleg bra i USA. Då han vart gjeven ut på ny 3. januar 1964 med «From Me to You» som B-side) nådde han tredjeplassen på den amerikanske Hot 100.
Musikkmagasinet Rolling Stone plasserte songen på 184. plass på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene.
Komposisjon
George Martin har uttalt at den originale utgåva av songen var «heller keisam», for treig og hadde få utsikter til å verte den store hitten som bandet ønskte. John Lennon skreiv først songen som ein blues-aktig, treig song inspirert av Roy Orbison sin «Only The Lonely» og ein Bing Crosby-song som hadde tekstlinja «Please lend a little ear to my pleas». Opphavleg hadde ikkje songen harmonivokalane eller munnspel-introen. Då Martin først høyrde songen bad han bandet om å gjere store endringar med han, mellom anna å auke tempoet. Då dei tok songen i studio 26. november 1962 hadde arrangementet vorte kraftig endra og det tok 18 forsøk før George Martin meinte at dei hadde det som kom til å verte den første store hitten deira.
Amerikansk utgjeving
Capitol Records, EMI sitt amerikanske selskap, fekk tilbodet om å gje ut «Please Please Me» i USA, men avslo tilbodet. Det same gjorde Atlantic. Til slutt tok Vee-Jay Records frå Chicago imot tilbodet. Den eksakte datoen som singelen vart gjeve ut i USA var i fleire tiår ukjend, men etter gransking i 2004 fann ein ut at det skjedde 7. februar 1963. Songen vart spelt noko på radio i Chicago-området og selde bra her, men elles i landet gjekk det trått.
Etter at det hadde vorte vist eit fjernsynsinnslag av dei hysteriske Beatles-tilstandane i Storbritannia var Vee-Jay raskt ute med å gje ut «Please Please Me» på ny den 3. januar 1964. Dei valde då å endre B-sida til «From Me to You», som hadde vore ein liten hit for Del Shannon i 1963.
Denne gongen vart «Please Please Me» ein massiv hit og gjekk til slutt til topps på Billboard Hot 100-lista den 14. mars 1964. Han var ein av songane som låg på Topp 5 på same lista den 4. april dette året, då Beatles heldt alle dei fem øvste plassane. . Det vart seld minst 1,1 millionar eksemplar av singelen denne andre gongen..
Medverkande
Lydteknikar var Norman Smith
Preikestolvers
Preikestolvers eller høgtidsvers er eit salmevers som vert sunge på høgtidsdagar, medan presten står på preikestolen. Kyrkjelyden syng verset etter nokre innleiande ord frå predikanten, før han les evangeliet for høgtidsdagen. Kyrkjelyden plar reise seg når dei syng høgtidsverset. Dei høgtidsversa som vert mest bruka i Den norske kyrkja, er skrivne på dansk av Birgitte Cathrine Boye i 1778 og omsette til nynorsk av Elias Blix i 1902.
I salmebøkene frå dansketida
I Kingos salmebok er det fyrste verset av «Et lidet Barn saa lysteligt» forskrive som preikestolvers frå jul til kyndelsmesse. I sjølve julehelga skulle verset syngjast tre gonger før evangeliet vart lese frå preikestolen.
Tilsvarande er fyrste verset av «Christ stod op af Døde» foreskrive som preikestolvers frå påske til Kristi himmelfartsdag. Verset skulle syngjast tre gonger fyrste, andre og tredje påskedag.
I pinsehelga skulle kyrkjelyden syngje fyrste verset av «Nu bede vi den Helligaand» tre gonger før presten las evangeliet frå preikestolen.
I Guldbergs salmebok er nær treparten av salmane skrivne av Birgitte Catrine Boye, ho som fekk tilnamnet «kvinna med høgtidsversa». Her er høgtidsverset for jula anten «Syng høyt, min Siel! vær hierteglad» eller «Os er i Dag en Frelser fød», for påska «Han er opstanden! store Bud» eller femte verset av «Hvad er dog Paaske sød og bliid», på Kristi himmelfarsdag «Det er fullbragt! Den faldne Jord» og i pinsa «O lue fra Guds Kierlighed».
I Nokre Salmar
I femte utgåva av Elias Blix' Nokre Salmar står fire preikestolvers heilt bak i samlinga:
I dagens norske salmebøker
I Norsk Salmebok er det ikkje spesielt markert kva for songar som høver som høgtidsvers, men det er vanleg å bruke Desse salmane har det til felles at dei berre har eitt vers, dei går på gamle melodiar og både bokmåls- og nynorskforma er tekne med i salmeboka.
Sefrivatnet
Sefrivatnet (sørsamisk Sohkerde) er eit vatn som ligg i Grane kommune i Nordland.
Masatoshi Mizutani
Masatoshi Mizutani er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Joar
Joar er eit mannsnamn sett saman av norrønt jór, som tyder 'hest', og arr, som kan bety 'krigar' eller 'spyd'. Ei tyding av namnet kan dermed vera 'ridande krigar'.
Joar har namnedag den 24. januar i Noreg og den 31. januar i Sverige.
Namnet har vore i bruk i Norden sidan 1200-talet. Ein skrivemåte frå denne tida var Iuar.
Trüllikon
Trüllikon er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 435 meter over havet.
Milli
Milli (symbol m, latin: kjem frå mille tusen, ordet står for ein tusendel av den etternemnde grunneininga. Som prefiks i  SI-systemet står det for 10−3 eller 1/1 000.
Forstavinga har vore i bruk sidan 1795. Milli kjem frå latin mille, som tyder tusen.
Kjelde:
Milli-
Spettefuglar
Spettefuglar, Piciformes, er ein biologisk orden av små til mellomstore fuglar som hovudsakleg har leveområde i skog. Den mest kjente av desse er spettefamilien som inkluderer hakkespettar og nære slektningar. Piciformes inneheld nærare 360 artar i om lag 50 slekter i sju familiar, kor spettefamilien samlar over halvparten av artane.
I hovudregelen er Piciformes insektetarar, med unnatak for skjeggfuglar og tukanar som et frukt for det meste, og voksetarar som er heilt unike blant fuglar fordi dei er i stand til å fordøye bivoks, sjølv om hovuddietten også hos voksetarar er insekt. Nesten alle Piciformes har papegøyeliknande zygotisk fot - to tær framover og to bakover, ei ordning som gjev openberre føremonar for fuglar som nyttar mykje tid på trestammar. Eit unnatak er nokre få artar av tretåa hakkespettar. Fuglane i Piciformes har ikkje dun nokon gong, berre ekte fjør. Dei varierer i storleik frå malaypikulett på 8 centimeter i lengd, og vekt på 7 gram, til gulnebbtukan på 61 cm og 500 gram. Alle hekkar i holrom og får ungar som er lite utvikla ved klekking.
Systematikk
Jakamarar og dovenfuglar er sett inn i sin eigen distinkte orden Galbuliformes, men mange handsamar dei to familiane som ein underorden av Piciformes, og likestilla med underordenen Pica som samlar skjeggfuglar, tukanar, voksetarar og spettefamilien. Tidlegare var det dessutan semje om å handsame alle skjeggfuglar som ein familie. Men dette viste seg å vere parafyletisk med omsyn til tukanane. Derfor har autoritetar i systematikk skilt ut dei asiatiske skjeggfuglane til ein ny familie Megalaimidae og dei afrikanske til Lybiidae.
Familiar av spettefuglar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011
Thalheim an der Thur
Thalheim an der Thur er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 385 meter over havet.
Kommunen ligg ikkje, som ein skulle tru ut frå namnet, ved elva Thur, men sør for elva. I 1862 vart den første brua bygt over Thur. 14 år seinare vart ho øydelagd av ein flaum og bygt opp att tre år seinare. I 1875 vart Winterthur–Etzwilen-banen lagt til kommunen.
Faro
Faro er ein hamneby i Algarve i Portugal. Byen hadde 41 934 innbyggjarar i 2004. Han er den største byen i Algarve og «hovudstad» for regionen.
Historie
Faro blei erobra av maurarar i 1249. Byen har vore bispesete sidan 1577. Som mange andre stader i Portugal blei store delar av byen øydelagd av jordskjelvet i Lisboa i 1755.
Natur
Ved Faro ligg naturreservatet Ria Formosa, ein lagune på over 170 kvadratkilometer som er rikt på dyreliv, særleg trekkfuglar om vår og haust.
Næringsliv og institusjonar
Hamna i Faro har vore brukt til fiske og utførsel av frukt, kork og anna. Ein har også tradisjonelt levd på fiskehermetikkindustri her. Sidan midten av 1900-talet har turisttrafikk blitt stadig meir viktig.
Byen har eit arkeologisk museum, eit etnografisk museum og eit sjøfartsmuseum, Universitetet her, Universidade do Algarve, blei grunnlagd i 1979.
Transport
Faro har ein internasjonal flyplass. Norwegian har blant anna ei flyrute til byen. Dette var den fyrste utanlandske flyruta til flyselskapet Norwegian.
Ryoma Hashiuchi
Han spela for klubbane FC Gifu og MIO Biwako Kusatsu.
Sealggajávri
Sealggajávri er ein innsjø som ligg i Narvik kommune i Nordland.
Valladolid
Etymologi
Namnet har ein tilsynelatande likskap med «BaladulWalid» (på arabisk بلد الوليد) som tyder Byen til Walid, som var namnet på byen dei hundreåra muslimane styrte her. Walid var truleg ein av dei største kalifane i Ummayad-dynastiet i Damaskus, men det finst ikkje noko god årsak til at maurarane skulle gje ein liten landsby i ytterkanten av riket deira eit så stort namn. Eit anna forslag for opphavet til namnet er det latinske Vallis («dal») og det keltiske Tolitum («stad der vatn møtes»). Eit anna forslag er Valla, som kjem av vallis, de (spansk preposisjon) og Olid (som tyder «oliven»), slik at tydinga vert «Olivendalen».
Eit populært kallenamn på byen er Pucela, men opphavet til dette er ikkje klart.
Historie
Valladolid vart erobra frå maurarane på 900-talet og var ein liten landsby som vart utbetra av grev Pedro Ansúrez på 1000-talet. I 1469 gifta dronning Isabella av Castilla seg med kong Ferdinand av Aragon i byen og på 1400-talet var han residens for kongane av Castilla og hovudstad i Spania fram til 1561, då Filip II, som var fødd her, flytta hovudstaden til Madrid. Kristoffer Columbus døydde i Valladolid i 1506 i eit hus som no er eit museum tileigna han. Byen vart hovudstad i kongedømet igjen mellom 1601 og 1606 under regjeringstida til Filip III. Det var i denne perioden då Cervantes gav ut den første utgåva si av Don Quixote i 1604.
Byen har i dag fleire arkitektoniske bevis på den tidlegare stordomstida. Nokre monument, som den uferdige katedralen, Santa Maria la Antigua-kyrkja, Plaza Mayor (Hovudplassen)(malen for hovudplassen i Madrid og og dei framtidige hovudplassane i den kastiljansktalande verda), Nasjonalskulpturmuseet, ved sidan av St. Paulus-kyrkja, som inneheld den største samlinga av polykrome treskulpturar i Spania, og det juridiske fakultetet til Universitetet Valladolid. Fasaden på dette fakultetet er eit av få gjenverande laga av Narciso Tomei, den same kunstnaren som gjorde Toledo-katedralen. Vitskapsmuseet ligg ved elva Pisuerga. Det einaste gjenverande huset til Miguel de Cervantes ligg òg i Valladolid. Sjølv om ho ikkje er ferdig, vart Valladolid-katedralen teikna av Juan de Herrera, ein arkitekt frå El Escorial.
Sausvatnet
Sausvatnet er ein innsjø som ligg i Velfjord i noverande Brønnøy kommune i Nordland.
Olaf Eliassen
Olaf Eliassen er sametingsrepresentant for Senterpartiet i perioden 2005-2009. Han vart vald inn frå Porsanger valkrins. Han var også sametingsrepresentant i perioden 2001-2005.
Eliassen er gardbrukar og er busett ved Gåradakvatn i Porsanger kommune.
Ved sametingsvalet i 2009 er Eliassen andrekandidat på lista til Árja i Ávjovárri valkrins.
Radarsat
Radarsat er eit canadisk program av jordobservasjonssatelittar som overvaker jorda ved bruk av radar. Den første satelitten, Radarsat-1 vart skoten opp i 1995 og er framleis operativ. Radarsat-2 kom til i 2007 og er eit samarbeid mellom canadiske styresmakter og private aktørar.
Yosuke Mori
Yosuke Mori er ein japansk fotballspelar.
Radarsat
Canada sin oppfølgjar av Radarsat-programmet, Radarsat Constellation, kom til i 2019. Då vart ein rakett med tre satelittar oppskoten . Alle satelittane i radarsat-serien nyttar ein SAR (Synthetic Aperture Radar) for å overvake jorda. Fordelen med SAR er at det ser gjennom skyar og om natta, noko valnlege optiske satellittar ikkje gjer. SAR blir brukt mykje i maritim overvaking. Noreg har ein avtale med Canada som gjer at Noreg får tilgang til 2000 bilete i året frå Radarsat-2.
Yosuke Mori
Han spela for klubben FC Gifu.
Gunnar Stålsett
Gunnar Stålsett på Nordkapp) var biskop for Den norske kyrkja sitt bispedøme Oslo bispedøme frå 1998 til 2005. Han etterfylgde Andreas Aarflot, og vart etterfylgd av Ole Christian Kvarme.
Gulatingslova
Gulatingslova var ei lov som gjaldt for Gulatinget, det vil seia Vestlandet (nord til og med Sunnmøre), Sørlandet, Valdres, Hallingdal, Færøyane og Shetland. Ein reknar med at dei eldre delane av Gulatingslova stammar frå før år 900. Gulatingslova er den eldste av landskapslovene i Noreg. Snorre Sturlason skreiv i Heimskringla at kong Håkon I den gode sette Gulatingslova med råd av Torleiv Spake. Truleg er lova endå eldre enn det, sidan ho om lag 930 var mønster for Ulvljotslova på Island.
Det meste av Gulatingslova er eldre enn vanleg bokskrift i Noreg. Før lovene vart skrivne i bok, sa lagmennene lova fram på lagtinget, sameleis som lovseiemannen til islendingane sa deira lov fram på Alltinget. Det som lagmannen sa, er i Gulatingslova kalla ”lovmålet”; det var den gjeldande lova. På 1000-talet skreiv dei opp lovmålet. Det nedskrivne må ha vore godkjend på lagtinget, slik at boka vart ei verkeleg lovbok, ikkje berre ei rettleiing for lagmennene. Denne lovboka kalla dei Gulatingsboka.
Gunnar Stålsett
Stålsett har teologisk utdanning frå Menighetsfakultetet i Oslo, og vart cand.theol. i 1961. Han har hatt undervisingsstillingar og prestestillingar og mellom anna vore generalsekretær i Det Lutherske Verdensforbund og medlem av den norske Nobelkomiteen fram til han i 1998 vart utnemnd til biskop av Oslo. Utnemninga av Stålsett til biskop var omstridd. I løpet av embetstida vart det klart at han var ein tilhengjar av å lata homofile ha jobb i vigsla stillingar. Dette synet delte ikkje fleirtalet av dei norske biskopane. Han gjekk av som biskop den 28. februar 2005.
Gulatingslova
Historikaren Knut Helle skriv slik om lova: ''«Ein skal ikkje lesa lenge i Gulatingslova før ein veit kvar ein er i landet. Her kan folk bu så høgt oppe i fjellet eller langt ute i øyane at ufarande sjø og fjell kan hindra dei i å føra lik til kyrkjegarden. Langs kysten bind hovudleia landet saman og fører til og frå andre landsdelar. Frå leia er det råd å ro og sigle på fjordane langt inn i landet. Fjordar og fjell skil bygdene frå kvarandre, og elvane kan vere vanskelege å kome over. Der går laksen opp mellom fjøre og fjell, og det er fisk, sel og kval i havet utanfor. I fjellet trugar bjørn og ulv.»''
Gunnar Stålsett
Stålsett har vore statssekretær i Kyrkje- og undervisingsdepartementet frå 1972 til 1973. Senterpartiet var då med i Lars Korvald si regjering. Han var partiformann i Senterpartiet frå 1977 til 1979.
Gulatingslova
Gulatingslova var gjeldande heilt til kong Magnus Lagabøter si landslov vart vedteke på tinga mellom 1274 og 1276. Landslova vidareførte rettspraksisen frå Gulatingslova.
Gunnar Stålsett
I 2001 vart Stålsett tildelt Petter Dass-prisen, og i 2006 vart han tildelt St. Hallvardsmedaljen.
Gulatingslova
Det eldste eksisterande manuskriptet av Gulatingslova er frå slutten av 1000-talet, men det einaste komplette manuskriptet er frå siste halvdel av 1200-talet. Dette manuskriptet vert kalla Rantzau-boka, etter Christian Rantzau som donerte lovboka til Det Kongelige Bibliotek i København i 1731. Dette komplette pergamenthandskriftet har vorte digitalisert og den digitale utgåva er publisert på heimesida til Fylkesarkivet i Vestland.
Stormarimjelle
Stormarimjelle (Melampyrum pratense) er ei eittårig urt i snylterotfamilien. Ho er utbreidd i Europa og Asia. Tidlegare har arten vore rekna til maskeblomfamilien.
Planta er 20 cm høg med ein oftast ugreina stengel. Blomen har bleikgul krone som er rundt 15 mm lang. Han har grove kronrøyr, dobbelt så lang som dei smale begertennene. Kapselen har oftast fire frø.
Stormarimjelle er heimleg og blømer kring juli i lyngmark og skog. Ho er vanleg over heile Noreg til langt opp på fjellet, og er funnen opp til 1230 m på Hardangervidda.
Nordre Bergenhus amt
Nordre Bergenhus Amt er eit gamalt namn på Sogn og Fjordane fylke. Nemninga fylke om eit administrativt område slik me kjenner det i dag, er av ny dato. Før 1919 heitte fylka amt.
Bergenhus amt delt i to
Bergenhus amt vart i 1763 delt opp i Nordre Bergenhus amt og Søndre Bergenhus amt (seinare Hordaland fylke). Nordre Bergenhus Amt inneheldt dei fire futedøma Nordfjord, Sunnfjord, Ytre Sogn og Indre Sogn. Frå 1. januar 1919 er området eit fylke, Sogn og Fjordane fylke.
Kaupanger-Bergen-Lærdalsøyri-Leikanger
Den første amtmannen, Joachim de Knagenhjelm hadde sete på Kaupanger. I tida 1771-1852 budde ingen av fylkesmennene i Sogn og Fjordane; Dei heldt til i Bergen den tida dei var fylkesmenn. Frå 1840 hadde amtmannen sete i Lærdal. I 1862 flytte amtmann Johan Collett Falsen frå Lærdal til Leikanger etter å ha kjøpt garden Nybø. Falsen selde straks etter til Staten ved Opplysningsvæsenets Fond som kjøpte garden til embetsgard. Det skjedde ved kongeleg resolusjon 11. april 1863.
Truttikon
Truttikon er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 465 meter over havet.
Nano
Nano (symbol n) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−9 eller 1/1 000 000 000.
Det vart teke inn i systemet i 1960. Nano kjem frå gresk νανος, som tyder dverg.
Kjelder
Nano-
Mikro
Det vart teke inn i systemet i 1960. Mikro kjem frå gresk μικρός, som tyder liten.
I praktisk bruk er nemninga blant anna kjend frå vekteininga mikrogram.
På ein vanleg PC kan ein skrive teiknet ved å halde inne «alt»-knappen og taste 230 på taltastaturet.
Alv
Ein alv eller elv er eit mytologisk vesen med samband til naturen. I norrøn mytologi var alvar ein slags gudar som ein blota til for grøde. I andre tradisjonar er dei ei form for levande skapnader som liknar menneske.
Opedal skule
Skulen tek elevar frå området som har Lofthus til postadresse, og er den einaste av skulane i Ullensvang som ikkje har behov for skuleskyss, bortsett frå til nokre få 6-åringar.
Alv
Alvar er eit av dei fire viktigaste folkeslaga i Tolkiens Midgard. Alvar er etter dette vorte eit folkeslag som finst i svært mange rollespel og i fantasy-litteraturen.
Alvane i europeisk folketru
Alvane er ikkje særs framtredande i nyare norsk folkeminne. Dei tykkjest helst vera knytte til huldafolket eller haugfolket. Elles er dei meir til stades i balladane, der dei som oftast syner seg som forførarar av menneske (alvekongen eller alvemøya). Dei høyrer difor helst til ein eldre tradisjon.
Opedal skule
Elevane er grupperte i fire grupper, med kontaktlærar til kvar gruppe. Det er i 2009 14 tilsette på skulen.
Opedal skule har både SFO og skulebibliotek.
Alv
Alvane i europeisk folketru
Den klassiske alven finst helst i tradisjon frå Danmark, Tyskland og England. Mykje tyder på ei tilknyting til keltisk segnstoff, der alvefolket gjerne vert kalla Daoine Sidhe (Irland) eller Tylwyth Teg (Wales). Det siste vert ofte omsett med «fagerfolket». I Frankrike vert dei ofte omtala som feer, og vert knytte til det gamle omgrepet Fata, eller lagnaden. Alt i alt er tradisjonen mangfelt, og tek opp i seg ei rekkje ulike element. Gamle folkloristiske vette, som Pixies, Leprechauns, Brownies, og fleire, vert stundom sett innunder alveomgrepet.
Som naturvette vert alvane gjerne rekna som sjellause og difor udøyelege. Av di dei manglar sjel, er dei òg frie for etos, og vert ofte rekna som amoralske. Alvane skal ein difor fara varleg med, av di dei kan hemne seg (jf. nissen)).
Mange segner og balladar er knytte til giftarmålet mellom ein døyeleg mann og ei alvejente (huldrejente i Noreg). Nokre gonger blir ho hjå mannen livet ut, andre gonger fer ho frå han etter ei tid. I nokre soger vert det sagt at alvejenta vinn ei sjel og kan leva som menneske om dei rette rituala vert utførte, eller om ho vert synt kjærleik. Men alvane vert for det meste rekna som upålitelege, om ikkje nett beint fram farlege.
Alvane til Tolkien
Tolkien tufta alvane sine på engelsk folketru, men brigda dei på sitt eige vis. I hans dikting vert dei rekna som jamningar med menneska, og «guds born», skapte som «dei førstfødde». Dei var meint å dra seg attende når menneska tok over («manneveldet»). Soleis er alvane gode skapnader, og menneska som ikkje liter på dei, er ikkje så tiltruande, syner det seg.
Alvane kallar seg sjølve Quendi, «dei som talar», og vert framstilte som kulturskapnader snarare enn naturvette. Frå dei lærer menneska tale, song, dikting, kunst og handverk. Dei syner seg som eit ideal av danning.
Alvane er udøyelege, med eit unnatak, Lúthien, som vann dauden som menneske og fór or verda. Soga om henne vert kalla «løysing frå band», og Tolkien seier at han trur alvane fortel soger om å sleppe frå daudløysa, slik menneska fortel soger om å sleppe frå dauden.
Alv som namn
Alv og Alf er brukte som namn og namnedelar i mellom anna norske og engelske namn. Åleine eller som ending kan dei berre brukast til mannsnamn, men som førsteledd kan dei òg vera del av kvinnenamn.
Forstavinga Alv finn ein òg i stadnamn, som Alvdal.
Sjur Johnsen
Sjur Johnsen var ein norsk brytar og friidrettsutøvar fødd i Vik i Sogn, oppvaksen der og på Fjøsanger i Fana. Han vart tildelt kongepokalen i bryting i 1920 og 1922.
Bryting
Johnsen vann ni NM-gull i bryting. Han vann 82-kg-klassa i NM 1913. Sidan vart han norsk meister i 74-kg-klassa i 1916, 1917, 1918 og 1920. Deretter sigra han i 82 kg i 1921, 100-kg-klassa i 1922, 82 kg i 1923 og 100 kg i 1929. Johnsen deltok i Sommar-OL 1920 i Antwerpen der han tapte bronsefinalen mot finske Masa Perttilä og vart fjedemann. Han var medlem i Bergen Atletklubb.
Friidrett
Johnsen vann seks NM-gull i sleggjekast. Frå 1923 til 1927 vann han sleggjetevlinga i samtlege meisterskap. Sommaren 1924 sette han norsk rekord med 43,56 m heime i Bergen. Under NM 1926 på Bislett stadion i Oslo forbetra han rekorden til 44,24 m, dagen etter flytta han rekorden ytterlegare til 44,48 m i Bergen. Tidleg i 1927-sesongen sletta Harald Stenerud noregsrekorden hans, men Johnsen tok rekorden tilbake med eit kast på 46,81 meter ved NM 1927 i Oslo.
Johnsen måtte dei neste åra sjå Harald Stenerud dominere øvinga, såleis vart det NM-sølv på Johnsen i 1928-30. Stenerud var også norsk rekordhaldar i mange år frå 1928. Johnsen forbetra den personlege rekorden til 48,31 m i Stockholm i 1929 og vart elles noregsmeister for sjette gong i 1932. Seinare tok han bronse i NM 1933, sølv i 1934 og 1937. 47 år gammal sikra han seg bronsen i øvinga ved NM 1938, hans 13. medalje i friidretts-NM. I friidrett representerte Johnsen Sportsklubben Brann. Han var banemeister på Brann stadion frå 1919 til 1961.
Vasant pantsjami
Vasant pantsjami er ein hinduisk festdag til minne om Sarasvati, gudinna for kunnskap, musikk og kunst. Han blir feira kvart femte år i den indiske månaden magh (januar-februar), den første vårdagen. I løpet av feiringa lærar barn dei første orda sine, brahminane får mat, folk tilber forfedrane sine, og guden for kjærleik, Kamadeva. Dei fleste utdanningsinstitusjonane arrangerer spesielle bønnerituale for Sarasvati.
Fargen gul har ei viktig rolle i løpet av festen.
H
H er den åttande bokstaven i det latinske alfabetet og den sjuande i det greske alfabetet (H, η), der han vart overteken frå fønikisk skrift. Etruskarane og romarane overtok bokstaven med namnet ha. I dei nordiske språka utvikla namnet seg lydrett til hå på 1200-talet. I den eldre runeskrifta er bokstaven den niande og i den yngre runeskrifta det sjuande teiknet.
Småmarimjelle
Småmarimjelle (Melampyrum sylvaticum) er ei eittårig urt i snylterotfamilien med ei europeisk utbreiing. Arten har før vore rekna til maskeblomfamilien.
H
H er ein såkalla pustelyd. I visse språk vert h uttalt sterkare, som ein x-lyd, til dømes i finsk. H som framlyd kan falla vekk i nokre målføre, noko som blir kalla halvemål. Enkelte språk, til dømes fransk og italiensk, har ikkje h som språklyd, men nyttar han som skriftteikn. I engelsk er h stum i framlyd av nokre ord av fransk opphav, til dømes honour og hour. I tysk er han stum inne i og slutten av ord etter vokal, der han tener til å forlenge vokalen, til dømes Hahn og Reh. Herfrå stammar bruken i personnamn, som Dahl. I dansk, norsk og svensk er h føre j og v stum. På islandsk vert hn, hr, og hl uttalt som ein ustemt n, r og l.
Småmarimjelle
Planta er 15 cm høg med ein oftast lite greina stengel. Blomen har ei gullgul krone som er kring 8 mm lang. Han har grann kronrøyr som ikkje er lengre enn dei trekanta begertennene. Kapselen har oftast to frø.
Småmarimjelle er heimleg og blømer kring juli i skogen og langt opp på fjellet over heile Noreg. Arten er funnen opp til 1350 m i Jotunheimen.
H
Musikk
I det tyske notesystemet er tonen H heiltonen etter A. Han svarer til nota B i det engelske systemet.
Femto
Femto (symbol f) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−15 eller 1/1 000 000 000 000 000.
Det vart teke inn i systemet i 1964. Femto kjem frå dansk femten.
20/20
20/20 er eit album av The Beach Boys frå 1969 og det siste albumet deira på Capitol Records dei neste sytten åra. Albumet var ei blanding av nylege singlar, nye studioinnspelingar og to songar frå det skrinlagde prosjektet Smile.
Historie
Tittelen 20/20 kom frå at albumet var det tjuande albumet deira (om ein tar med fire samleplater).
Melodi Grand Prix 2016
Melodi Grand Prix 2016 var den 54. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Ti songar deltok i finalen 27. februar 2016 i Oslo Spektrum i Oslo, og vinnaren blei «Icebreaker», framført av Agnete Johnsen. Ho har skrive låten saman med Gabriel Alares og Ian Curnow. Johnsen representerte Noreg i Eurovision Song Contest 2016 i Stockholm, der «Icebreaker» blei slått ut i andre semifinale. Dette var første gong sidan 2011 at Noreg ikkje var med i ein Eurovision-finale.
20/20
Historie
Brian Wilson hadde fått stadig større kjenslemessige problem og var avhengig av kokain, og starta å trekke seg tilbake frå innspelingane til bandet. Dette gjorde at andre i bandet måtte ta større kreativt ansvar. Det einaste «nye» bidraget til Wilson på albumet var den rolege valsen «I Went to Sleep». Songen «Do It Again» av Wilson og Mike Love hadde vore ein hit sommaren 1968 og vart teken med på albumet.
Jorunn Tangen Hole
Jorunn Tangen Hole er ein norsk tidlegare diskoskastar som i 1981 vart norsk meister i øvinga. I åra frå 1979 til 1998 tok ho 17 medaljar (1-9-8) i norske meisterskap.
20/20
Historie
Dei yngre brørne til Wilson, Dennis Wilson og Carl Wilson starta å ta over kontrollen i studio. Carl produserte ei utgåva av Phil Spector sin «I Can Hear Music» som gav The Beach Boys den siste originale Topp 40-plasseringa deira i USA dei neste sju åra. Dennis hadde skrive to songar for det førre albumet, Friends, og skreiv fleire songar for 20/20.
Melodi Grand Prix 2016
Sendinga
Rundt tusen låtar kom inn til NRKs opne konkurranse, noko som var på nivå med rekordåret 2010. I tillegg oppsøkte redaksjonen utvalde artistar og låtskrivarar for å få dei til å bidra med låtar til konkurransen. Ein jury plukka ut ti av bidraga til finalen i Oslo Spektrum laurdag 27. februar.
Funksjonalisme
Funksjonalisme er ei nemning som vert nytta innan fleire fagfelt.
Jorunn Tangen Hole
Jorunn Tangen kom på tredjeplass i noregsmeisterskapen i friidrett både i 1979 og 1980. Med eit bestekast på 48,66 meter sikra ho seg gullmedaljen då NM i friidrett 1981 vart avvikla i Haugesund. Sidan sanka ho nesten årleg anten sølv- eller bronsemedaljen i noregsmeisterskap. Frå 1984 måtte Tangen finne seg i å stå i skuggen av Mette Bergmann, tidenes beste norske kvinnelege diskoskastar som vann 17 NM-finalar i rad.
Melodi Grand Prix 2016
Sendinga
Artistmanager Jan Fredrik Karlsen tok dette året over som musikkansvarleg for Melodi Grand Prix etter Vivi Stenberg. Karlsen fortalde at han ikkje ville gå etter dei største namna, men heller ferske artistar som «ikkje er heilt fullblods enno». Artistane blei presenterte under ein pressekonferanse 19. januar 2016, og låtane blei offentleggjort 2. februar. Trass Karlsens strategi var det fleire kjende namn i startfeltet, med Stage Dolls, Freddy Kalas og Agnete Johnsen som dei mest kjende.
20/20
Historie
Før innspelinga av albumet kom i gang vart Dennis ven med musikaren Charles Manson og valde å hjelpe han inn i musikkindustrien ved å spele inn songen hans «Cease to Exist» for the Beach Boys, med den nye tittelen «Never Learn Not to Love». Manson bad Wilson om å ikkje endre teksten, men at han elles kunne gjere kva han ville. Den grunnleggagande melodien var stort sett uendra. Då «Never Learn Not to Love» vart gjeven ut av The Beach Boys som B-side seint i 1968 og berre tilskriven Dennis Wilson med endra tekst og eit nytt mellomspel, truga Manson Wilson med å drepe han.
Melodi Grand Prix 2016
Sendinga
Programleiarar var Kåre Magnus Bergh og Silya Nymoen. Dei leia også tevlinga i 2015. Undervegs i sendinga dukka fleire tidlegare Melodi Grand Prix-vinnarar opp på scena. Kate Gulbrandsen song «Mitt liv» frå 1987, fjorårsvinnarar Mørland og Debrah Scarlett song «A Monster Like Me» og Åse Kleveland song «Intet er nytt under solen» frå 1966. Tidlegare deltakar Reidun Sæther og 2004-vinnar Knut Anders Sørum song «Adieu» frå 1982, «Mil etter mil» frå 1978 og «Optimist» frå 1989. Etter dette dukka Jahn Teigen overraskande opp og framførte «Voodoo» frå 1976 – i skjelettdrakt. Artistane heidra også Nora Brockstedt som døydde hausten 2015. Ho var Noregs første Melodi Grand Prix-vinnar.
20/20
Historie
Bruce Johnston hadde i årevis støtta dei andre i bandet på scenen og i studio og fekk no endeleg sin eigen song på 20/20, den svulstige instrumentalen «The Nearest Faraway Place». . Kanskje med tanke på «Sloop John B» foreslo Al Jardine for Brian at dei skulle gjere ein ny folkesong, «Cotton Fields». Wilson produserte innspelinga, men Jardine følte at Wilson heldt igjen og spelte etter kvart songen inn på ny seks månader etter Brian-utgåva kom ut på 20/20. Jardine viste seg å vere inne på noko, og den nye utgåva vart gjeven ut på singel. Han vart ein flopp i USA, men gjorde det stort bra i utlandet våren 1970.
Melodi Grand Prix 2016
Sendinga
Sjåarane kunne røyste på dei ti finalelåtane per SMS, og dei fire låtane som fekk flest røyster, gjekk vidare til gullfinalen. Der blei dei fire gullfinale-låtane framførte på nytt, før sjåarane røysta ein gong til. Den klare vinnaren blei Agnete Johnsen med «Icebreaker». Ho fekk dimed representere Noreg i Eurovision Song Contest i Stockholm.
20/20
Historie
To eldre songar av Brian Wilson, frå det skrinlagde Smile-prosjektet, «Cabinessence» og «Our Prayer», vart òg med på albumet.
Melodi Grand Prix 2016
Røysting
Dei fire mest populære songane i første runde gjekk vidare til gullfinalen. Det fulle resultatet frå første runde blei aldri offentleggjort, og gullfinalistane blei presenterte i tilfeldig rekkjefølgje. I gullfinalen blei resultatet avgjort av sjåarane sine SMS-røyster, og gullfinalistane hadde med seg røystene frå første runde. Røystene var delte i fem geografiske regionar ut frå kor i landet dei blei sende frå, og tala i tabellen under viser mottatte SMS-røyster. Dei blei leste opp av sjåarar som heldt Grand Prix-festar rundt om i landet. «Icebreaker» leia røystinga heile vegen og vann til slutt klart.
20/20
Historie
Albumet kom ut i februar 1969 og selde betre enn Friends. Det nådde berre 68. plass i USA, men gjekk heilt til tredjeplass i Storbritannia.
Piko
Piko (symbol p) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−12 eller 1/1 000 000 000 000.
20/20
Salslister
Salsister frå Allmusic og andre musikkdatabasar.
Evangeliesongar
Evangeliesongar-Evangelier Sangviis forfattet udi beqvemme Melodier, er Petter Dass sine songar skrivne til preiketekstane for kvar heilagdag gjennom kyrkjeåret, og første gong trykt i 1723, seksten år etter at forfattaren døydde. I alt har han skrive 73 songar til preiketekstane.
Jorunn Tangen Hole
Jorunn Tangen Hole var medlem i IF Sturla til 1995, sidan i Røyken og Spikkestad. Ho sette personleg rekord med 52,64 meter ved eit nasjonalt stemne i Spikkestad 7. september 1988, einast fem norske kvinner hadde kasta lengre per 2020.
Groosefjorden
Groosefjorden, også skrive Groosfjorden og Grosfjorden, er ein liten fjord i Grimstad kommune. Fjorden startar ved Håøya og Rivingen i sør og mellom Grimstad by og indre og ytre Maløya.
Melodi Grand Prix 2016
Hendingar
Opphavleg skulle Freddy Kalas stille med «Happy Rush». Låten blei diskvalifisert frå tevlinga, fordi han var for lik «Cannabus» som Kalas gav ut i 2011. NRK let likevel Kalas få delta med ein annan song – «Feel Da Rush». Avgjerda var omdiskutert, og fleire kommentatorar meinte Kalas ikkje burde ha fått delta med ein ny song. Trass kritikken blei «Feel Da Rush» den desidert mest populære låten på førehand. Fram til finaledagen var Kalas sin låt spelt tre millionar gonger på musikkstrøymetenesta Spotify, noko som utgjorde 90 prosent av alle avspelingar av finalelåtane dette året. «Feel Da Rush» blei også ein stor hit og låg heile 21 veker på VG-lista med ein andreplass som beste notering. Vinnaren «Icebreaker» låg fire veker på lista, med ein åttandeplass som beste notering.
Evangeliesongar
Tekstgrunnlaget er dei faste evangelietekstene det skulle preikast over kvar helgedag. Evangeliesongane er heldt for å vere av Petter Dass si svakaste dikting, versa gjev att bibelteksten, men skildringane er ikkje så kraftfulle som i det vi kjenner frå katekismesongane og andre vers han har skrive.
Groosefjorden
Fjorden ligg ved sjølve Grimstad og strekkjer seg nordaustover og inn i Vikkilen. Inkludert Vikkilen har han ei lengd på nesten 7 km. Innløpet til Vikkilen er smalt og frå Biodden i Grimstad til Rønnes på austsida er det berre om lag 140 meter. Sjølve Vikkilen er om lag 2,5 km lang og endar opp ved Vik.
Jorunn Tangen Hole
I 1987 gifta Jorunn Tangen seg med trenaren sin, Iver Hole.
Galtesund
Fartøy på veg austover kan om dei ønskjer smult farvatn halde innaskjers ved å segle nordover Galtesund og så austover gjennom Tromøysundet.
Melodi Grand Prix 2016
Hendingar
Den norske finalen blei sett av 1 313 000, det høgaste talet sidan finalen i 2010.
Evangeliesongar
Eit døme
Mel.: Bondi, Madamm Elizabeth etc.
Gilton Ribeiro
Gilton Ribeiro er ein brasiliansk fotballspelar.
Evangeliesongar
Eit døme
---
Melodi Grand Prix 2016
Artistar som tidlegare har medverka i Melodi Grand Prix
I tillegg har Agnete Johnsen vunne både Melodi Grand Prix Junior 2008 og Melodi Grand Prix Junior Nordic 2008 med «Oro jaska, beana», då som ein del av The BlackSheeps. David Eriksen var låtskrivar for «Alltid sommer», Noregs bidrag i Eurovision Song Contest 1998 i Birmingham i Storbritannia. Songen enda på åttandeplass med 79 poeng.
Gilton Ribeiro
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Albirex Niigata, Kashima Antlers og Ventforet Kofu.
Piko
Det vart teke inn i systemet i 1960. Piko kjem frå italiensk piccolo, som tyder liten.
Philippe de Vitry
Philippe dei Vitry var ein fransk komponist, musikkteoretikar og poet. Han var fullendt, nyskapande og påverknadsrik komponist og kan òg ha vore forfattaren av Ars Nova-avhandlinga.
Liv
Ein veit lite om livet hans. Medan nokre mellomalderkjelder hevdar at han var fødd i området Champagne har nyare forsking tyda på at han kan ha vore frå Vitry-en-Artois i nærleiken av Arras. Sidan han ofte vert referert til i dokument som «Magister» trur ein at han må ha studert ved Universitet i Paris.
Seinare var han framme ved hoffa til kongane Karl IV, Filip VI og Johan II av Frankrike, tenestegjorde som sekretær og rådgjevar, kanskje støtta av desse sambanda til Bourbon, heldt han òg fleire kannikembete, mellom anna Clermont, Beauvais og Paris og tenestegjorde ei stund ved det motpavelege følgjet i Avignon frå Clemens VI den milde. I tillegg til alt dette var han òg diplomat og soldat og det er kjent at han tenestegjorde ved omleiringa av Aiguillon i 1346. I 1351 vart han biskop av Meaux, aust for Paris. Ved å flytte seg innanfor dei viktigaste politiske, kunstneriske og geistlege krinsane vart han kjend med dei mest lysande personane i si tid, mellom anna den italienske forfattaren Francesco Petrarca og den kjende matematikaren, filosofen og musikkteoretikaren Nicole Oresme.
De Vitry døydde i Paris den 9. juni 1361.
Ars Nova
Vitry har vorte kjend i musikkhistoria for å ha skrive Ars Nova (1322), ei avhandling om musikk som gav namn til musikken for ein heil tidsalder. Medan forfattarskap og faktisk heile eksistensen til denne avhandlinga i den siste tida vorte betvilt har ei handfull av dei musikalske verka hans vorte bevart for ettertida og dei viser nyvinningane hans i notasjon, spesielt i mensuralnoteskrift og rytme som han vart kreditert for berre eitt hundreår etter dei dukka opp. Slike nyvinningar, som ein finn døme av i den stilistisk-tilskriven motetten hans (fleirstemd kyrkjesong) Roman dei Fauvel, var spesielt viktige og gjorde det mogeleg med framveksten av ein stil som var meir polyfonisk og meir harmonisk og mindre avhengig av avgrensingar som kulminerte i Ars subtilior. På nokre måtar starta det «moderne» systemet med rytmiske notasjonar med Ars Nova og der ein kan sei at musikken starta å «bryte fri» frå dei eldre tankane om rytmiske metodar, mønster som vart gjentekne uten å vere i individuelle notasjonar.
Ein meiner at Vitry skreiv chanson og motett, men berre nokre få av dei siste har vorte bevart. Kvar motett er påfallande individuelle og utforskar ein eigen strukturell ide. Vitry er òg ofte kreditert for utviklinga av konseptet med isorytme (ei isorymisk linje er ein som har repeterte rytmemønster og stemmer, men der mønstra overlappar kvarandre heller enn korresponderer — døme på dette er ei linje der tretti samanhengande notar kan innehalde fem repetisjonar av ein melodi på seks notar og seks repetisjonar av ein rytme på fem noter).
Fem av dei tredelte motettane til Vitry er bevarte i Roman dei Fauvel; og i tillegg finn ein ni til i Ivrea-kodeksen. Han vart godt kjend som ein av dei største musikarane i si tid og sjølv Petrarca skreiv ei glødande hyllest om han: «...han er den største filosofen og sanningssøkaren i vår tid».
Slettestruts
Slettestruts (Struthio camelus) er ein stor flygeudyktig fugl som er heimehøyrande i Afrika, tidlegare òg i Midtausten. Saman med systerarten somalistruts, Struthio molybdophanes gjer han ut for den biologiske slekta Struthio, einaste slekta i strutsefamilien. Saman med dei biologiske familiane av kiviar på New Zealand, emuar i Australia, nanduar i Sør-Amerika og kasuarar på Ny-Guinea utgjer strutsefamilien ei gruppe strutsefuglar i overordenen Paleognathae. Særtrekk i utsjånaden til arten slettestruts er lang hals og lange bein og han har ei unik evne til å springe, har ein maksimal fart på rundt 70 km/t, dette gjer han til den raskaste landlevande fuglen. Slettestrutsen er den største nolevande fuglearten og hostrutsen legg det største fugleegget av nokon nolevande fugl.
Slettestrutsen er hovudsakleg ein planteetar, sjølv om han òg et animalsk føde i form av virvellause dyr. Han lever i nomadiske grupper på mellom fem og femti individ. Når han er truga, vil strutsen anten skjule seg ved å liggje flatt ned mot bakken, eller han vil springe bort. Viss han blir truga, kan han åtake med spark. Det sosiale systemet for forplanting varierer frå geografisk region til region, men territoriale hannar slåst for eit harem på frå to til sju hofuglar.
Slettestrutsen blir avla som fjørfe rundt om i verda, spesielt for fjørene, som er dekorative og blir òg brukt som fjørkostar. Strutsehuda blir brukt til lêrvarer og kjøtet blir marknadsført kommersielt.