cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thomas Münster
Entomolog
Münster var sannsynlegvis den som kom med idéen då Norsk entomologisk forening vart stifta i 1904. Han var vald til fyrste formann i foreininga, eit verv han hadde i 29 år. I 1937 vart han utnemnd til heidersmedlem.
Etter han gjekk av med pensjon som bergmeister i 1918 fekk Münster statsstipend for å vidareføre sitt vitskaplege arbeid med entomologien. Han arbeidde då ved Zoologisk museum i Oslo. Då han avslutta arbeidet, overlet han ei velorganisert insektsamling på over 80 000 biller, fordelt på 12 000 ulike artar, til Zoologisk Museum i Oslo og Bergen Museum. 65 av billeartane han omtala var nye for vitskapen.
Zoogeograf
Münster arbeidde også med zoogeografi. Saman med Knut Dahl og Johannes Lid skreiv han i 1924 verket A division of Norway into bio-geographical sectional areas agreed upon by botanists and zoologists ; ;.
Ájos Dimítrios i Stróvolos
Ájos Dimítrios (gresk Άγιος Δημήτριος) er ein bydel i byen Stróvolos i distriktet Levkosía i Republikken Kypros. Bydelen ligg i den nordaustlege delen av byen.
Patrick Leonard
Patrick Raymond Leonard er ein amerikansk låtskrivar tangentspelar, og plateprodusent, kjend for det lange samarbeidet med Madonna.
Han starta i musikkindustrien i Chicago seint i 1970-åra i det pompøse rockebandet Trillion, der den framtidige Toto-songaren Dennis «Fergie» Frederiksen var songar.
Brianne Theisen-Eaton
Brianne Theisen-Eaton er ein kanadisk tidlegare friidrettsutøvar frå småbyen Humboldt i Saskatchewan som tevla i mangekamp. Ho vann to VM-sølv og ein olympisk bronsemedalje i sjukamp.
Patrick Leonard
Leonard er kjend for dei mange forskjellige artistane han har jobba med, mellom anna Pink Floyd og Roger Waters som soloartist, samt Boz Scaggs, Deborah Blando, Peter Cetera, Bryan Ferry, Elton John, Anna Vissi, Jody Watley, Rod Stewart, Madonna, Blue October og Rachel Loy.
Brianne Theisen-Eaton
Aktiv
Theisen-Eaton gjorde personbeste i sjukamp under verdsmeisterskapen 2013 i Moskva, med 6 530 poeng sikra ho seg sølvmedaljen i tevlinga. Vårvinteren 2014 vart ho også nummer 2 i femkampen ved innandørs-EM, Nadine Broersen frå Nederland vann ganske klart. Sommaren 2014 forbetra Theisen-Eaton den personlege rekorden i sjukamp til 6 597 poeng under samveldeleikane i Glasgow, der ho var heilt suveren.
På tampen av mai 2015 sette Theisen-Eaton kanadisk rekord i sjukamp då ho for andre gong sigra i meistermötet i Götzis, ho vann også i 2013. Med 6 808 poeng presterte ho livsbeste som mangekjempar. Knappe tre månader seinare enda ho opp med 6 554 poeng ved VM i Beijing, nok til å vinne sølv, men ikkje til å truge Jessica Ennis-Hill i kampen om gullmedaljen.
I mars 2016 vann Theisen-Eaton femkamptevlinga ved innandørs-VM i Portland, etter å ha sanka 4 881 poeng. I mai viste ho styrke då ho med 6 765 poeng gjekk til topps i Götzis-stemnet. Under Sommar-OL i Rio de Janeiro plukka ho 6 653 poeng og la beslag på bronsemedaljen, men var over 100 poeng bak dei to andre medaljvinnarane; Nafissatou Thiam og Jessica Ennis-Hill.
Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
Brianne Theisen gifta seg med Ashton Eaton i 2013.
Gauss' lov
Gauss' lov er ei lov som seier korleis ladningar skapar elektriske felt. Ho kan utleiast frå Coulombs lov, men det er ofte lettare å rekna med Gauss' lov enn med Couloumb si lov. I dei tilfella der ein har enkle symmetriske former på ladningar, vil ein ved hjelp av Gauss' lov enkelt kunna finna uttrykk for feltet rundt ladningen.
(1)
for vanlege material som har lineære eigenskapar.
Her er vektorfeltet D den elektriske forskyvinga. E eit vektorfelt for feltstyrken. \epsilon er den elektriske permittiviteten, som er ein materialeigenskap.
Eksempel
Sei at ein for eksempel vil finna det elektriske feltet ut frå ei kula med jamnt fordelt ladning over seg. Då kan ein leggja ei "Gaussflate" over denne, og seia at sidan denne er symmetrisk vil det elektriske feltet vera radielt retta og like sterkt (med styrken D) i alle retningar. Ettersom overflatearealet av ei kule er har me frå lova (1) at:
Retninga på feltet utover av kula blir i -retning dersom senteret av kula er i origo, og då kan en seia at det elektriske feltet ut frå kula vil vera:
,
der er ein einingsvektor i radiell retning.
Differensialform
Ofte blir Gauss si lov uttrykt på ei anna form. Denne ser då slik ut:
Denne vert kalla Gauss si lov på differensialform, medan den andre vert kalla Gauss' lov på integralform. For å gå frå den eine til den andre forma brukar ein Divergensteoremet. Dette er den første av Maxwells likningar.
Nimrod Passage
Nimrod Passage er eit sund frå nordenden av Lemaire Channel mellom Wauwermans Islands og Îles Dannebrog i Wilhelm Archipelago. Det vart kartlagd av Royal Navy Hydrographic Survey Unit i mars-april 1964, og segla gjennom av RRS «John Biscoe» på denne tida. Det er kalla opp etter motorbåten Nimrod som vart nytta til å lodde djupna i området.
Yakety Yak
«Yakety Yak» er ein song skriven, produsert og arrangert av Jerry Leiber og Mike Stoller for The Coasters og gjeven ut av Atlantic Records i 1958. Songen låg sju veker på toppen av R&B-lista i USA og ei veke på toppen av poplista. Songen var ein av ei rekkje hitsinglar gjeven ut mellom 1957 og 1959 The Coasters ei av dei største gruppene frå rock and roll-tida.
Song
Stoller kalla songen eit kort skodespel om eit glimt inn i tenåringslivet som karakteriserte songane Leiber og Stoller skreiv og produserte. Teksten skildrar eit barn, truleg ein tenåring, som nemner alt han må hjelpe til med heime og svarar foreldrene sine med «yakety yak», og foreldra seier «don't talk back». Dette var noko mange tenåringar i mellomklassen kunne kjenne seg igjen i på den tida. Leiber har sagt at The Coasters song om «ein kvit tenåring sitt syn av ein svart person si oppfatning av det kvite samfunnet.» Ordleiken til låtskrivarane vart sungen med humor og klovneri i ein raskt doo-wop stil, medan saksofonen til King Curtis fylte inn tonar mellom linjene. Gruppa var openlyst «teatralsk» og lata ikkje som om dei uttrykkte sine eigne meiningar.
Romulusbreen
Romulusbreen er ein isbre, 13 km lang og 3,5 km brei, som flyt frå nordsida av Mount Lupa vestover til Rymill Bay mellom Blackwall Mountains og Black Thumb, på vestkysten av Graham Land. Han vart først kartlagt i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill. Han vart kartlagt på ny i 1948-49 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), som namngav han for tilknytinga til Remusbreen, som munnar ut i fjorden like nær enden av denne breen. Romulus og Remus skal i følgje segna ha grunnlagd Roma.
Rune Blix Hagen
Rune Blix Hagen er ein norsk historikar. Han er spesialist på hekse- og trolldomsprosessane i tidleg nytid.
Triboelektrisitet
Triboelektrisitet eller gnidingselektrisitet er eit fenomen som gjer at dersom to spesifikt ulike materiale kjem i kontakt med kvarandre og så vert tekne frå kvarandre, vil begge materiala vera elektrisk lada. Effekten vert spesielt stor viss materiala vert gnidd mot kvarandre.
Rune Blix Hagen
Hagen var leiar av Arkivet til arbeidarrørsla for Nord-Noreg frå 1979 til 1987. Han tok hovedfag på ein historiografisk oppgåve om fransk mentalitetshistorie i 1987. Deretter var han arkivar ved Statsarkivet i Tromsø fram til 1994, så jobba han som fagreferent for historie og arkeologi ved Universitetsbiblioteket i Tromsø frå 1995 til 2006. Sidan 2006 har han vore førsteamanuensis ved Institutt for historie og religionsvitskap ved Universitetet i Tromsø. Hagen har vore svært aktiv med å driva forskningsformidling om trolldomsprosessane frå 1590 til 1695 i Nord-Noreg og har bidrege med ei stor mengd populærhistoriske bøker, foredrag og artiklar om dette emnet. Han har òg arbeidd med utgjeving av historiske arkivkjelder, blant anna første trykte utgåve av 1600-talhandskriftet Trolldom og ugudelighet i 1600-talet sitt Finnmark av Hans H. Lilienskiold. Han har òg forska på korleis teologisk inspirerert lære om trolldom (demonologi) spreidde seg i dei kristne landa i århundra rundt reformasjonen. Han har særleg løfta fram tydinga av den franske juristen og demonologen Jean Bodin.
Triboelektrisitet
Kor sterk ladning og kva for eit materiale som blir positivt eller negativt ladd, avheng av fleire faktorar. Fyrst og fremst er typen av materiale viktig, men også overflateruheit, temperatur og andre eigenskapar har noko å seia.
Rune Blix Hagen
Hagen har vore styremedlem i Norsk faglitterær forfattar- og omsetjarsamskipnad (NFF) sidan 2006.
Triboelektrisitet
Ulike typar materiale kan vera lista opp i ei liste der to materialer som er langt frå kvarandre på lista, vil gje større ladning enn to materiale som er nærme kvarandre. Til høgre er ei slik liste.
Generatorar som har som formål å generera elektrostatisk ladning slik som for eksempel Van de Graaff-generatoren gjer og nytte av den triboelektriske effekt.
Lindsdal
Lindsdal er ein svensk tettstad i Kalmar kommun i Kalmar län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 5 520 innbyggjarar. Lindsdal ligg cirka 10 kilometer nord for Kalmar.
Unær operasjon
Ein unær operasjon er ein operasjon med berre ein operator, til dømes ein enkel variabel. Spesifikt er det ein funksjon der A er ei mengd. I dette tilfellet vert f kalla ein unær operasjon i A.
Meek Channel
Meek Channel er eit sund som skil IÎles Galindez frå Grotto Island og Corner Island i Argentine Islands i Wilhelm Archipelago. Det vart kartlagd i 1935 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill, og kalla opp etter William McC. Meek, som var skipsarkitekt og kartleggar, og som assitsterte i å førebu «Penola» for reisa hennar
Solitaire av Neil Sedaka
Tidlege versjonar
Neil Sedaka spelte inn «Solitaire» som tittelsporet for eit album frå 1972, spelt inn i Strawberry Studios i Manchester: 10cc-medlem Lol Creme, Kevin Godley og Graham Gouldman akkompagnerte Sedaka medan Eric Stewart frå 10cc var lydteknikar. I 1972 vart songen òg gjeven ut på album av Tony Christie og Petula Clark, men den første singelutgjevinga av «Solitaire» var i februar 1973 med the Searchers. Hausten 1973 vart han gjeven ut på singel av Andy Williams, som nådde fjerdeplassen på singellista i Storbritannia med songen og førsteplassen i Sør-Afrika. I USA nådde Williams-versjonen 23. plassen på Easy Listening-lista. I 1973 gav Neil Sedaka ut 1972-innspelinga av songen ut på comebackalbumet Sedaka's Back. Seinare i 1975 vart eit konsertopptak gjort av Sedaka i Royal Festival Hall. Denne vart gjeven ut som B-sida til «The Queen of 1964».
Småknoltane
Småknoltane er ei rekkje fjelltoppar som strekkjer seg over 4 nautiske mil (7 km) på austsida av munningen av Snuggerudbreen i Filchnerfjella i Dronning Maud Land. Det vart fotografert frå lufta av Den tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
Solitaire av Neil Sedaka
The Carpenters-versjonen
«Solitaire» vart gjeven ut som den tredje singelen frå Horizon. Songen nådde 17. plassen på Billboard Hot 100 i USA, den lågaste plasseringa deira sidan «Ticket to Ride» i 1969, før dei slo igjennom. Dette var eit signal om at populariteten til gruppa var på veg ned. «Solitaire» vart likevel den tolvte av femten førsteplassar på Easy Listening-lista.
Apóstolos Varnávas ke Ájos Makários
Apóstolos Varnávas ke Ájos Makários (gresk Απόστολος Βαρνάβας και Άγιος Μακάριος) er ein bydel i byen Stróvolos i distriktet Levkosía i Republikken Kypros. Bydelen ligg i den søraustlege delen av byen.
Torbjørn Karl Svendsen
Torbjørn Svendsen, eller Torbjørn Karl Svendsen er  professor ved Institutt for elektroniske systemer ved NTNU. Forskinga hans er konsentrert om språkattkjenning og syntetisk tale.
Cerritt-(Ce)
Cerritt-(ce) er eit mineral med brun til rosa farge og kjemisk samansetjing Ce9(Fe,Al)(SiO4)6[(SiO3(OH)](OH)3.
Johnson Neck
Johnson Neck er eit relativt lågt, isdekt eid, som går mellom Dott ishaug til austsida av Pioneer Heights i Heritage Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det vart kartlagt av United States Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Douglas J. Johnson, ein meteorolog ved Byrd-stasjonen i 1965.
Rozierbreen
Rozierbreen er ein isbre som flyt ut i Wilhelmina Bay nord for Sophie Cliff, på vestkysten av Graham Land. Han vart kartlagt av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897-99. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter Jean-François Pilâtre de Rozier (1756–1785), ein fransk teknikar som vart det første mennesket i lag med Marquis d'Arlandes som letta i ein varmluftsballong, i 1783.
Lingbo
Lingbo er ein svensk tettstad i Ockelbo kommun i Gävleborgs län i landskapet Hälsingland. I 2005 hadde tettstaden 421 innbyggjarar.
Uku Suviste
Uku Suviste er ein estisk songar, låtskriver, pianist og musikkprodusent. Suviste skulle ha representert Estland i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland, men tevlinga vart avlyst på grunn av koronaviruspandemien. I 2021 vann han songtevlinga Eesti Laul igjen og representerte Estland i Eurovision Song Contest 2021 med «The Lucky One».
Bakgrunn
Suviste var fødd i Võru i Estland. Allereie som seksåring byrja han med musikkundervising, og song etterkvart i Tallinn guttekor og i eit skolekor. Seinare byrja han å studera ved Musikkskulen i Tallinn, og i 1997 med spesialisering i piano. Etter vidaregåande studerte Suviste ved den teknologiske høgskulen i Tallinn og utdanna seg til datasystemadministrator. Sidan studerte han òg popjazz-song ved Musikkskulen i Tallinn, og i 2006 starta han ved Berklee College of Music i Boston i USA. Der studerte han låtskriving og musikkproduksjon i halvanna år.
Suviste har skrive ei rekkje låtar og delteke i fleire estiske musikktevlingar. I 2005 gav han ut sitt fyrste album, det eigenproduserte It's Christmas Time. Året etter var han del av den estiske musikkgruppa Lament. Seinare samarbeidde han med med den estiske Idol-vinnaren Birgit Õigemeel, og saman gav dei ut albumet Ilus aeg.
Han har òg delteke i fleire russiske tevlingar, blant anna i den sjuande sesongen av Golos, den russiske versjonen av The Voice, der han hadde Ani Lorak som mentor. Han vart slått ut i semifinalane.
Suviste har delteke i Eesti Laul – den estiske versjonen av Melodi Grand Prix – fleire gonger. I Eesti Laul 2017 deltok han med songen «Supernatural», men vart slått ut i semifinalen. Han deltok på ny i 2019 og kom på andreplass med «Pretty Little Liar». Året etter gjekk han til topps i Eesti Laul med låten «What Love Is». Han skulle dimed representere Estland i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland, men tevlinga vart avlyst på grunn av covid-19.
I staden fekk Suviste tilbod om plass i ein av semifinalane til Eesti Laul 2021, noko han takka ja til. Han deltok med songen «The Lucky One» og vann til slutt finalen laurdag 6. mars 2021. Han fekk dimed representere Estland i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam, men vart slått ut i den andre semifinalen.
Privatliv
Suviste er son av Raivo Suviste, som har produsert ei rekkje tv-program for estisk fjernsyn, og Heli Suviste-Polikarpus, som har studert klassisk song ved Estlands musikk- og teaterakademi. Onkelen og tanta, Väino og Sirje Puura, er òg kjende operasongarar i Estland.
Jezebel av The Rasmus
«Jezebel» er ein song frå 2022 med den finske rockegruppa The Rasmus. Låten vart gjeven ut 18. januar 2022 og er skriven av vokalisten i bandet Lauri Ylönen, saman med den mangeårige produsenten til The Rasmus, Desmond Child. Songen vann songtevlinga Uuden Musiikin Kilpailu, den finske uttakinga til Eurovision Song Contest, og var dimed det finske bidraget til Eurovision Song Contest 2022.
Om songen
Låtskrivaren Ylönen har forklart at songen «handlar om ei jente som tek det ho vil ha, utan å spørje, som ei fri sjel». Det er også ei hylling til «sterke kvinner, som er stolte over kroppen sin, bestemmer over eigen sensualitet og seksualitet, og som er fast bestemt på å vere likeverdige». Songtittelen viser til Jesabel, ein bibelsk skikkelse som var dronninga av Israel.
The Rasmus hadde lenge hatt planar om å delta i Uuden Musiikin Kilpailu, det finske svaret på Melodi Grand Prix, men gruppa meinte dei ikkje hadde riktig låt. Foran 2022-tevlinga, kom dei i kontakt med den amerikanske musikkprodusenten og musikaren Desmond Child. The Rasmus har tidlegare jobba med Child på 2008-albumet Black Roses, og dei kalla det «rått» å få jobbe saman med han igjen. «Han veit å setje saman ein hitsong», sa bandet ved utgjevinga av songen.
«Jezebel» var ein av deltakarlåtane i Uuden Musiikin Kilpailu 2022, der han vann ein klår siger. Som vinnar av tevlinga vart han det finske bidraget til Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia. «Jezebel» deltok på og opna den andre semifinalen torsdag 12. mai 2022. Han gjekk til finalen, og vart nummer 21 av 25 med 38 poeng.
Småtind
Småtind er eit lite fjell like søraust for Fasettfjellet, nær austenden av Borgmassivet i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen (1958–59).
Hole in My Shoe
«Hole in My Shoe» er ein song av det engelske rockebandet Traffic. Han kom ut på singel og nådde andreplassen på UK Singles Chart, 22. plassen i Tyskland, og fjerdeplassen i Canada i 1967. Han var skriven av gitaristen Dave Mason og vart mislikt av dei tre andre i gruppa, som meinte han ikkje representerte den musikalske eller lyriske stilen deira.
Andre versjonar
I situsjonskomedien The Young Ones på BBC, song ofte Neil, ein av hovudrollene i serien, ei linje frå songen. I juli 1984 spelte til slutt Nigel Planer, som spelte Neil, ein versjon av songen, og denne nådde òg andreplassen på den britiske singellista. Hhan hadde med seg Barbara Gaskin på korvokal og han vart produsert av Dave Stewart.
Muskeg Gap
Muskeg Gap er eit lågt eid ved nordenden av Sobral Peninsula i Graham Land. Eidet gjer det mogeleg å reise langs kysten og unngå ein lang omveg rundt halvøya. Det vart kartlagt frå landmålingar av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) (1960–61) og namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter den kanadiske traktoren «Muskeg».
Penola Strait
Penola Strait er eit sund 11 nautiske mil (20 km) langt og i snitt 2 nautiske mil (3,7 km) breitt, mellom Argentine Islands, Petermann Island og Île Hovgaard og vestkysten av Graham Land. Det vart segla gjennom av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache den 12. februar 1898. Det vart namngjeve av British Graham Land Expedition (BGLE), 1934–37, under Rymill, etter ekspedisjonsskipet Penola.
Chabasitt
Chabasitt er ein serie av mineral i zeolittgruppa med kjemisk formel nær CaAl2Si4O_12 ·6H2O, men med ulike innslag òg av natrium og kalium Det krystalliserer trigonalt.
Mineralet er funne fleire stader i Noreg.
Jarlsberg og Laurvigs Amtstidende
Jarlsberg og Laurvigs Amtstidende var ei avis som kom ut i Larvik 1834–1940. Politisk sokna den til Høgre.
Redaksjonskontora var i Prinsegata 33.
Larvik Morgenavis
Larvik Morgenavis var Høgre-avis for Larvik 1947–1965.
NM i friidrett 1979
Noregsmeisterskapen i friidrett 1979, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Lovisenlund stadion i Larvik dagane 10.-12. august 1979 og vart arrangert av Larvik Turn- og Idrettsforening. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 14 for kvinner.
Grete Waitz vart tildelt kongepokal for sjuande året i rad, i Larvik for sitt 3 000-meterløp. Knut Hjeltnes fekk kongepokalen for sitt vinnarkast i diskostevlinga.
100 m
<br style="clear:both;" />
Carsten Borchgrevink
Carsten Egeberg Borchgrevink var ein norsk polarforskar og oppdagingsreisande. Han var ein pioner innan antarktisutforsking, og la mykje av grunnlaget for seinare ekspedisjonar leia av Robert F. Scott, Ernest Shackleton, Roald Amundsen og andre kjende polfararar som er knytte til den heroiske tidsalderen for antarktiskutforsking. Borchgrevink byrja karrieren sin i Antarktis i 1894 som medlem av ein norsk kvalfangstekspedisjon, då han vart eitt av dei første menneska som gjekk i land på det antarktiske kontinentet og samla inn dei første prøvane av levande, organisk material sør for den sørlege polarsirkelen.
NM i friidrett 1979
400 m
<br style="clear:both;" />
Carsten Borchgrevink
Han leia frå 1898 til 1900 den britiske Southern Cross-ekspedisjonen – den første ekspedisjonen som overvintra i Antarktis og som la grunnlaget for kappløpet om Sørpolen. Ekspedisjonen var òg den første som utforska Rossbarrieren sidan James Clark Ross hadde vore der 60 år tidlegare. Borchgrevink og to kollegaer gjekk opp på barrieren og gjennomførte den første sledeferda på isoverflata. Dei nådde ei sørleg breidd på 78°50', det sørlegaste punktet til då nått av menneske. Ved tilbakekomsten til England vart ekspedisjonen trass i sin pionerverksemda motteke med lita interesse av ålmenta og geografimiljøet; merksemda var festa på den komande Discovery-ekspedisjonen til Scott. Borchgrevink sine følgjesveinar var kritiske til leiarskapen hans, og hans eiga framstilling av ekspedisjonen vart sett på som journalistisk og upåliteleg.
Sverre Solberg
Sverre Solberg var ein norsk skodespelar. Han var ferdig utdanna innan teater i 1984. Han var fyrst tilsett ved Rogaland Teater, men reiste så til hovudstaden og var tilsett ved Det Norske Teatret. Han jobba  både Oslos nye teater og i Radioteatret. For ei tolking av Julian i dramaet Keiser og gallileer av Henrik Ibsen, vann han Radioteatrets blå fugl i 1994.
Carsten Borchgrevink
Etter Southern Cross-ekspedisjonen var Borchgrevink éin av tre vitskapsmenn som vart sende til Karibia i 1902 av National Geographic Society for å rapportere om etterverknaden av vulkanutbrotet frå Montagne Pelée. Deretter busette han seg i Oslo, der han levde eit tilbaketrekt liv. Pionerarbeidet hans i Antarktis vart etter kvart respektert og heidra av fleire land, og i 1912 fekk han ei gjæv hyllest frå Roald Amundsen. I 1930 anerkjende omsider Storbritannias Royal Geographical Society Borchgrevink sitt bidrag til polarutforskinga og tildelte han Patron's Medal. Samskipnaden innrømde i omtala si at arbeidet hans i samband med Southern Cross-ekspedisjonen ikkje hadde vorte ytt den rettferda han fortente.
NM i friidrett 1979
800 m
<br style="clear:both;" />
Sverre Solberg
På fjernsyn er han kjend frå NRK-seriane Vestavind frå 1994, og Soria Moria frå 2000. Solberg har også spelt politispanaren «Kjetil» i TV 2-serien Fox Grønland, og den karismatiske «Alexander Löw» i Hotel Cæsar frå 2009.
NM i friidrett 1979
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
110 m hekk
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
1000 meter stafett
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Carsten Borchgrevink
Tidleg liv
Carsten Borchgrevink vart fødd i Oslo som son av den norske advokaten Henrik Christian Borchgrevink og den engelske hustrua hans, Annie f. Ridley. Familien budde på Uranienborg, der Roald Amundsen, ein tidvis leikekamerat, òg voks opp. Borchgrevink gjekk på Gjertsens skole for den høiere almendannelse, og frå 1885 til 1888 på forsthøgskulen i Tharandt i Tyskland.
NM i friidrett 1979
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Carsten Borchgrevink
Tidleg liv
Ifølgje historikaren Roland Huntford var Borchgrevink ein rastlaus person med lidenskap for eventyr. Dette førte han som 24-åring til Australia etter forstutdanninga. I fire år arbeidde han med statlege oppmålingsarbeid i Queensland og New South Wales, før han busette seg i landsbyen Bowenfels som lærar i språk og naturfag ved Cooerwull Academy. Den første interessa hans for polarutforsking fatta han ved å lese presseomtale av lokale vitskapsmenn sine arbeid i den første australske komiteen for utforsking av Antarktis. Denne organisasjonen, som vart etablert i 1886, undersøkte høva for å etablere permanente forskingsstasjonar i dei antarktiske regionane. Planane vart ikkje gjennomført; det var ei sterk interesse for kommersiell kvalfangst i Sørishavet som gav Borchgrevink høvet for å melde seg til ein norsk ekspedisjon til Antarktis i 1894.
NM i friidrett 1979
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Carsten Borchgrevink
Kvalekspedisjon
Ekspedisjonen Borchgrevink deltok i vart organisert og leia av Henrik Johan Bull, ein norsk forretningsmann som i likskap med Borchgrevink hadde busett seg i Australia i slutten av 1880-åra. Bull planla ein sel- og kvalfangstekspedisjon i antarktiske farvatn. Etter å ha mislukkast med å skape interesse blant vitskaplege selskap i Melbourne for støtte til eit kombinert kommersielt og vitskapleg gjerande, vende han heim til Noreg for å organisere ekspedisjonen derfrå. Der møtte han Svend Foyn, den 84 år gamle grunnleggjaren av moderne kvalfangst. Med Foyns hjelp fekk han skaffa seg kvalskuta «Cap Nor» som han døypte om til «Antarctic». Bull hyra inn den erfarne kvalskutekapteinen Leonard Kristensen, og med mannskap og ei lita gruppe vitskapsmenn forlét dei Noreg i september 1893. Då Borchgrevink fekk høyre at «Antarctic» skulle kome til Melbourne i september 1894, ilte han dit i voner om å få plass ombord. Han var heldig; William Speirs Bruce, ein seinare viktig antarktisk ekspedisjonsleiar, hadde hatt planar om å delta i Bulls ekspedisjon som naturforskar, men hadde ikkje rukka å nå fram til avgangen til skipet frå Noreg. Dette opna eit høve for Borchgrevink som møtte Bull i Melbourne og overtalte han til å ta han med som dekksgut og deltidsforskar.
NM i friidrett 1979
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
Linghed
Linghed er ein svensk tettstad i Falu kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 609 innbyggjarar.
NM i friidrett 1979
100 meter
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
3 000 m
<br style="clear:both;" />
100 m hekk
<br style="clear:both;" />
Carsten Borchgrevink
Kvalekspedisjon
I dei følgjande månadene hadde «Antarctic» suksess med selfangst rundt subantarktiske øyar, men det viste seg å vere dårleg med kval. Bull og Kristensen avgjorde seg for å føre skipet vidare sørover til område der kval var observert på tidlegare ekspedisjonar. Skipet seglte gjennom eit isbelte og vidare inn i Rosshavet, men kval var framleis ikkje å finne. Den 17. januar 1895 vart det gjennomført ei ilandstiging på Foyn Island i øygruppa Possession Islands, der James Clark Ross hadde planta det britiske flagget i 1841. Bull og Borchgrevink la igjen ei melding i ein boks som framtidig bevis på ilandstiginga deira. Borchgrevink fann lav på øya, det første plantelivet oppdaga sør for den sørlege polarsirkelen. Den 24. januar var skipa i nærleiken av Kapp Adare på den nordlegaste delen av Victoria Land på det antarktiske kontinentet. Ross-ekspedisjon hadde ikkje vore i stand til å kome i land der i 1841, men då «Antarctic» nærma seg land, vart tilhøva rolege nok til at ein lettbåt kunne setjast på vatnet. Ei gruppe med Bull, Kristensen, Borchgrevink og fleire andre sindige kursen mot ei rullesteinstrand nedanfor forberget. Kven som var først i land har vore gjenstand for strid; både Kristensen og Borchgrevink hevda å ha vore først, saman med den 17 år gamle, newzealandske sjømannen Alexander von Tunzelmann som fortalde at han hadde «hoppa ut for å halde båten stødig». Gruppa hevda at dette var den første ilandstigninga på det antarktiske fastlandet, men moglegvis var den amerikanske kapteinen John Davis i land på Den antarktiske halvøya i 1821. Andre fangstekspedisjonar kan òg ha vore i land før ekspedisjonen til Kapp Adare.
Medan dei var i land ved Kapp Adare samla Borchgrevink fleire prøver av stein og lav; sistnemnde skulle vise seg å vere av stor interesse i vitskaplege kretsar, som hadde tvilt på evna til vegetasjonen til å overleve så langt sør. Han studerte òg strandlinja nøye og vurderte høva for på ein framtidig ekspedisjon å gå i land og etablere ein overvintringsleir. Då «Antarctic» nådde Melbourne, mønstra Bull og Borchgrevink av skipet. Begge håpte å skaffe middel til ein ny Antarktis-ekspedisjon, men ingen av dei lukkast. Eit uvennskap utvikla seg mellom dei, moglegvis på grunn av dei sprikande skildringane deira om reisa med «Antarctic»; begge framheva si eiga rolle utan fullt ut å anerkjenne den andre si rolle.
Den internasjonale geografiske kongressen i 1895
For å fremje ideane sine om ein ekspedisjon som skulle overvintre ved Kapp Adare på det antarktiske kontinentet, skunda Borchgrevink seg til London der Royal Geographical Society var vert for den sjette internasjonale geografiske kongressen. Den 1. august 1895 vendte han seg til kongressen, der han gjorde reie for høvet av å nytte stranda ved Kapp Adare som leirplass for ein vitskapleg ekspedisjon gjennom den antarktiske vinteren. Han skildra området som «ei trygg plassering for hytter, telt og proviant», og fortalde at det var indikasjonar på at på denne plassen «utviser ikkje den grenselause krafta til polarsirkelen heile den valdsame makta si». Han indikerte òg at det indre av kontinentet kunne vere tilgjengeleg via ei enkel rute med «jamn stiging». Han avslutta foredraget sitt med å kunngjere at han var villig til å leie ein ekspedisjon dit sjølv.
Hugh Robert Mill, som var bibliotekar i Royal Geographical Society, var til stades på kongressen og rapporterte om reaksjonane på foredraget: «Dei bryske manerane og brå talen hans rørte opp dei akademiske diskusjonane med ein frisk bris av realisme. Ingen hadde mykje til overs for Borchgrevink, men han hadde ein dynamisk kvalitet og var fast avgjort på å reise ned igjen til det ukjente sør, noko som fall inn hos fleire av oss som eit godt teikn for utforsking». Kongressen gav likevel ikkje tilslutninga si til ideane til Borchgrevink; i staden vedtok dei ein generell resolusjon til støtte for utforsking av Antarktis der dei foreslo at «dei einskilde vitskaplege selskapa rundt om i verda skulle oppfordra til, på den måten dei sjølv rekna mest effektiv, at ein går i gang med dette arbeidet før utgangen av hundreåret».
Manglande støtte
I dei to neste åra reiste Borchgrevink rundt i Europa og Australia for å skaffe støtte og garantiar for ekspedisjonsideane sine, men utan særleg resultat. Norsk støtte var umogleg fordi «Fram»-ekspedisjonane hadde stukke av med det som var mogleg å skaffe, og den norske interessa var retta mot nord. Nansen vart rådspurt, men det resulterte ikkje i anna enn eit ynske om å reise til Vest-Antarktis for å leite etter Adrien de Gerlaches ekspedisjon som hadde vore borte i eit år, utan å vere utrusta for overvintring. Borchgrevink hadde slettes ikkje noko ynske om å endre planane sine, noko Nansen hadde vanskeleg for å tilgje han.
Borchgrevink freista å få til eit samarbeid med William S. Bruce, som òg planla ein ekspedisjon til Antarktis. Det felles planet deira stranda då Borchgrevink, som hadde eit vanskeleg forhold til Henrik Bull, fekk reie på at Bruce var i diskusjonar med han; «Eg beklagar difor at vi ikkje kan samarbeide», skreiv Borchgrevink til Bruce. Han oppdaga òg at Royal Geographical Society hadde halde skjult eigne planar om ein Antarktis-ekspedisjon sidan 1893. Under påverknad av presidenten til selskapet, Clements Markham, var dette prosjektet ikkje berre rekna som ein vitskapleg affære, men òg som eit forsøk på å gjenopplive den tidlegare stordomen til Royal Navy innan polarutforsking. Dette skulle etter kvart utvikle seg til National Antarctic Expedition under leiing av Robert F. Scott, og det var desse planane framfor Borchgrevink sine moderate planar som trekte til seg interesse frå dei vitskaplege selskapa. Markham var ein innbiten motstandar av private initiativ som kunne kome til å gå ut over den økonomiske støtta til prosjekta hans, og Borchgrevink, som måtte innsjå at han stod utan praktisk støtte, skreiv: «Det var ein bratt motbakke eg måtte skyve min antarktiske rullestein opp».
George Newnes
Under leitinga etter støttespelarar møtte Borchgrevink den britiske forleggaren og redaktøren George Newnes, som blant anna hadde The Strand Magazine i porteføljen sin. Det var ikkje uvanleg for forleggarar å støtte utforsking – Den store rivalen til Newnes, Alfred Harmsworth (seinare Lord Northcliffe) hadde nyleg finansiert Frederick Jackson sin ekspedisjon til Frans Josefs land («Jackson-Harmsworth-ekspedisjonen»), og han hadde gjeve lovnad om økonomisk bidrag til Discovery-ekspedisjonen. Newnes var tilstrekkeleg imponert over Borchgrevink til at han tilbaud full dekning av kostnadene for den føreslåtte ekspedisjonen – omkring 40 000 pund, (minst 3 millionar pund i 2008-verdi). Denne sjenerøsiteten gjorde Markham og det geografiske miljøet rasande, då dei såg på Borchgrevink som ein blakk, norsk uviktig person som hadde sikra seg britiske pengar som dei meinte burde tilfall dei. Markham opprettheldt forakta si og fiendskapen overfor Borchgrevink og kritiserte seinare Mill for å ha delteke på tilstellinga ved utreisa til ekspedisjonen.
Newnes sette som vilkår at ekspedisjonen skulle namngjevast «the British Antarctic Expedition» og segle under britisk flagg. Av dei totalt 29 mennene som deltok på toktet, var berre to britar, medan det var éin australiar og resten nordmenn. Trass i dette ville Borchgrevink freiste å framheve den britiske karakteren til ekspedisjonen. Han nytta det personlege flagget til hertugen av York og tok med seg 500 bambusstenger med miniatyrversjonar av Union Jack for «utforsking og utviding av det britiske imperiet».
Overvintring i Antarktis
Med finansieringa i orden fekk Borchgrevink skaffa seg ishavsskuta «Pollux» som han døypte om til «Southern Cross» og utstyrte til ekspedisjonsskip. «Southern Cross» seglte frå London i august 1898, og etter stopp i tre veker i Hobart på Tasmania kom skipet fram til Kapp Adare 17. februar 1899. Her, på staden som Borchgrevink hadde skildra for den geografiske kongressen, sette ekspedisjonen opp den aller første landbasen på det antarktiske kontinentet – midt i ein pingvinkoloni. Han vart kalla «Camp Ridley» til ære for Borchgrevinks mor. Den 2. mars segla «Southern Cross» for overvintring i New Zealand og etterlét seg ei gruppe på ti personar med proviant, utstyr og 70 hundar. Dette var første gongen ein tok hundar med til Antarktis.
Louis Bernacchi, ekspedisjonen sin australske fysikar, skreiv etter ekspedisjonen: «Borchgrevink var på mange måtar ikkje ein eigna leiar». Borchgrevink var openlyst ingen autokrat, men utan ei ramme av eit akseptert hierarki skildra Bernacchi ein rådande tilstand av «demokratisk anarki» der dagane bestod av møkk, uorden og inaktivitet. Vidare, etter som vinteren utvikla seg, viste det seg at Borchgrevink si tru på at Kapp Adare ville vere skåna mot det vondaste antarktiske vêret slo feil; han hadde faktisk vald ein stad som var særskild eksponert for iskald sønnavind frå innlandsisen. Etterkvart som tida gjekk vart stemninga meir og meir laber; mennene vart irritable og keisemda rådde. Det var fleire alvorlege uhell: eit stearinlys ein ikkje passa på førte til tilløp til brann, og ved eit anna høve var fleire av mennene nær ved å bli kvelt av kolos frå omnen. Borchgrevink freista å etablere ein dagleg rutine, og det vitskaplege arbeidet vart gjennomført kontinuerleg. Han skreiv likevel, med referanse til den generelle mangelen på fellesskap: «Stilla brølar i øyra våre». Det la ein ytterlegare dempar på moralen at zoologen i gruppa, Nicolai Hanson, vart dødssjuk og døydde 14. oktober.
Då vinteren gjekk mot slutten og tilhøva gjorde det mogleg å gjere sledeferder, viste deg seg snart at det Borchgrevink trudde var ei enkel rute til innlandet ikkje stemde. Høge fjellkjeder med massive isbrear skilde Kapp Adare frå det indre av kontinentet, og dette avgrensa utforskinga til dei næraste områda rundt leiren. Likevel var hovudføremålet til Borchgrevink med ekspedisjonen innfridd – å overvintre på det antarktiske kontinentet og gjennomføre vitskaplege målingar der. Då «Southern Cross» vende tilbake i slutten av januar 1900, vedtok Borchgrevink å forlate leiren trass i at det fanst tilstrekkeleg med drivstoff og proviant for ei overvintring til. I staden for å vende direkte heim, seglte «Southern Cross» sørover og vitja fleire øyar i Rosshavet. Dei nådde deretter isbarrieren som James Clark Ross hadde oppdaga på ferda si 1839–43 og som seinare vart oppkalla etter han. Ingen hadde seglt langs barrieren sidan den gongen, og Ross hadde ikkje vore i stand til å gjennomføre ei ilandstiging. Borchgrevink oppdaga ei vik langs barrierekanten som seinare vart namngjeven Bay of Whales (Hvalbukta) av Shackleton. Den 16. februar 1900 gjekk dei som dei første i land på isbarrieren, og Borchgrevink og to andre ekspedisjonsmedlemmer gjorde ei sledereise 16 kilometer sørover til 78°50'S – ein ny sørleg rekord. «Southern Cross» seglte deretter nordover og nådde New Zealand 1. april. Borchgrevink telegraferte straks om skjebnen til ekspedisjonen og returnerte med ein passasjerdampar til England.
Tilbakekomst og mottaking
Mottakinga ved tilbakekomsten til ekspedisjonen til England var lunken. Den offentlege merksemda var retta mot den føreståande nasjonale antarktisekspedisjonen der Robert F. Scott nettopp var vorte utpeikt som leiar, framfor eit gjerande som stod fram som engelsk berre i namnet. Trass i Southern Cross-ekspedisjonen sine bragder, var delar av det geografiske miljøet framleis fortørna over at Newnes hadde gjeve støtte til Borchgrevink og røva midlar frå den nasjonale antarktisekspedisjonen. Vidare beklaga William S. Bruce at Borchgrevink hadde nytta seg av planar han sjølv hadde utvikla, men ikkje vore i stand til å gjennomføre. Borchgrevink sitt truverde vart ikkje betre av den skrytande tonen som gjennomsyra artiklar som vart publisert i tidsskriftet til Newnes, heller ikkje av den journalistiske stilen i ekspedisjonsskildringa hans First on the Antarctic Continent som vart utgjeven i 1901.
Borchgrevink hylla sin eigen ekspedisjon som ein stor suksess og snakka om «eit nytt Klondyke», ein overflod av fisk, selar og fuglar, og om metallførekomstar. Han lista opp dei viktigaste landevinningane under ekspedisjonen i boka si: bevis for at ein ekspedisjon kunne overvintre i Victoria Land, eitt år kontinuerlege magnetiske og meteorologiske observasjonar, posisjoneringa av av den magnetiske sørpolen, oppdagingar av nye arter insekt og gruntvassfauna, kartlegging av kysten og oppdaginga av nye øyar, den første ilandstiginga på Ross Island og til slutt ilandstiginga på isbarrieren og sledeturen til 78°50'S, det sørlegaste punktet nokosinne nådd av menneske. Likevel hadde valet av overvintringsleir ved Kapp Adare gjort at ein ikkje kunne gjere omfattande geografisk utforsking av det indre av kontinentet. Dei vitskaplege resultata var mindre omfattande enn forventa, delvis på grunn av tapet av delar av dei naturhistoriske notata til Nicolai Hanson. Borchgrevink var moglegvis skyldig i at desse var vorte borte; han vart seinare involvert i ein tvist med Hansons tidlegare arbeidsgjevar, Natural History Museum i London over desse forsvunne notata og prøveeksemplar samla av Hanson.
Etter tilbakekomsten sin frå Antarktis vart Borchgrevink ært av American Geographical Society og utnemnd til riddar av St. Olavs Orden. Seinare tok han imot tilsvarande heider i Danmark og Austerrike, men i England var arbeida hans i mange år i stor grad oversett trass i Mills heider av «eit flott stykke pionerarbeid, nyttig for opplæring av menn for seinare teneste». Historikaren David Crane indikerer at dersom Borchgrevink hadde vore britisk marineoffiser ville britane teke hans bragd meir seriøst.
Pelée-katastrofen
Sommaren 1902 var Borchgrevink éin av tre geografar som var invitert av National Geographic Society (NGS) for å rapportere frå følgja etter dei katastrofale utbrota frå Montagne Pelée på den karibiske øya Martinique. Desse utbrota hadde lagt byen Saint-Pierre i ruinar i mai 1902 med enorme dødstal. Borchgrevink vitja øya i juni då den vulkanske aktiviteten hadde stilna og konstaterte at fjellet var «fullt roleg» og at panikken blant øybuarane hadde minka. Han trudde likevel at Saint-Pierre aldri ville bli folkesett igjen. Han rapporterte så vidt å ha sleppt unna då damp hadde sprutt opp av bakken like etter at gruppa hans hadde passert: «Viss han hadde treft nokre av oss, ville vi ha vorte skålda til døde». Han overleverte seinare rapporten sin til NGS i Washington.
Seinare liv
Etter heimkomsten frå Washington levde Borchgrevink eit relativt tilbaketrekt liv. I september 1896 hadde han gifta seg med engelske Constance Prior Standen. Dei busette seg på Slemdal i Oslo der dei fekk to søner og to døtrer, der eldstesonen Ridley vart ein kjend biletkunstnar. Borchgrevink dreiv hovudsakleg med sportslege og litterære aktivitetar, og skreiv ei bok med tittelen The Game of Norway. Ved to høve vurderte han tilsynelatande å vende tilbake til Antarktis. I august 1902 uttrykte han at han hadde føremål om å leie ein antarktisekspedisjon for National Geographic Society, noko som ikkje vart noko av. Eit seinare føretak som vart annonsert i Berlin i 1909 vart det heller ikkje noko av.
I Noreg var meiningane om Borchgrevink delte; Roald Amundsen var ein trufast ven og støtta han, medan Fridtjof Nansen, ifølgje Scott, omtalte han som ein «gedigen bløff». Då Amundsen vende heim frå sørpoltriumfen sin i 1912, roste han Borchgrevink sitt pionerarbeid: «Vi må erkjenne at Borchgrevink ved å gå i land på barrieren har opna ein veg mot sør og kasta den største hindringa til side for dei etterfølgjande sørpolsekspedisjonar».
Mezjduretsjensk i Kemerovo oblast
Mezjduretsjensk (russisk Междуре́ченск) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 105 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 230 km søraust for Kemerovo. Byen vart grunnlagd i 1948 og fekk bystatus i 1955.
Carsten Borchgrevink
Seinare liv
I 1930 kom omsider den forseinka heideren frå London då Royal Geographical Society ærte han med sin Patron's Medal og uttalte at omfanget av problema han hadde overvunne hadde opphavleg vorte undervurdert: «Det var først etter Scotts Northern Party (...) vi var i stand til å innsjå kor lite truleg det var at nokon utforskar kunne utrette meir i Kapp Adare-området enn det Hr. Borchgrevink hadde gjort.»
Ettermæle
Carsten Borchgrevink døydde i Oslo 21. april 1934. Trass i hans «noko besette ynske om å vere først» og den avgrensa vitskaplege utdanninga hans har han vorte anerkjend som ein pioner innan arbeid i Antarktis og som ein forløpar for seinare, meir omfattande ekspedisjonar. Ei rekkje geografiske objekt i Antarktis er oppkalla etter han, inkludert Borchgrevink Coast i Victoria Land mellom Kapp Adare og Kapp Washington, Borchgrevinkbreen i Victoria Land og Carsten Borchgrevinkisen i Dronning Maud Land. Namnet hans blir òg bore av ein liten antarktisk fisk, Pagothenia borchgrevinki, og ei leddyrslekt, Borchgrevinkium. Ekspedisjonshytta hans står framleis ved Kapp Adare og vert vedlikehalde av New Zealands Antarctic Heritage Trust. Bygningane vart utpeikt til spesielt verneområde (Antarctic Specially Protected Area (OSPA) nr 159) i 2002.
Skua Creek
Skua Creek er eit smalt sund mellom Skua Island og Winter Island i Argentine Islands i Wilhelm Archipelago. Det vart kartlagd og namngjeven Skuafjorden i 1935 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill, men i seinare år har namnet Skua Creek teke over.
Parvomay Neck
Parvomay Neck er eit 5 km langt og 1,55 to 3,5 km breitt isdekt eid mellom Discovery Bay i nordaust og Shopski Cove og Yankee Harbour i sørvest, mellom nordvestlege og søraustlege delar av Greenwich Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.
Fjellet er kalla opp etter byen Parvomay sør i Bulgaria.
Paul Svarstad
Paul Svarstad var ein norsk skogbrukar, gardbrukar og politikar frå Stryn i Nordfjord. Han var stortingsrepresentant frå Sogn og Fjordane 1965-73, vald for Høgre, og ordførar i Stryn 1975-76.
Svarstad var son til ein gardbrukar. Han gjekk Framnes ungdomsskule i Norheimsund, der farbroren Hans Svarstad var styrar. Frå 1933 til-45 arbeidde han med skogbruk, både som hoggar, arbeidsformann og sagmeister. I april 1940 deltok han i krigen mot Hitler-Tyskland, deretter var han 1943-45 aktiv i Milorg. Etter 1945 dreiv han sagbruk og handla med skog og trelast. Samstundes var han gardbrukar og fruktdyrkar på Faleide i Stryn til 1983. I tillegg var han 1949-52 redaktør i lokalavisa Fjordingen og 1949-59 aktiv i overvakingstenesta.
Svarstad var kommunestyremedlem i Innvik 1952-1963 og formannskapsmedlem i den nye Stryn kommune 1964-79. Han var varaordførar i Innvik 1956-63 og ordførar i Stryn 1975-76. Frå hausten 1965 til 1973 representerte han Høgre på Stortinget, heile tida som medlem i Samferdslekomiteen.
Svarstad skreiv ''Innvik - eit prestegjeld gjennom 200 år. Ein sparebank gjennom 100 år'', ei bok som Innvik Sparebank gav ut i 1981.
Rundskolm
Rundskolm er ei plante i ertefamilien. Arten er utbreidd i Europa, Asia og Nord-Afrika. Stengel og blad er silkehåra. Planta har fingerforma støtteblad under hovudet og gule eller stundom raude blomstrar.
Rundskolm finst i mange former og fargevariantar. Han blømer kring juli på sand og turr kalkrik grunn. Planta er nokså vanleg både i låglandet og til fjells i Noreg. Funnen opp til 1350 m på Hardangervidda.
Ethnomártyras Kyprianós
Ethnomártyras Kyprianós (gresk Εθνομάρτυρας Κυπριανός) er ein bydel i byen Stróvolos i distriktet Levkosía i Republikken Kypros. Bydelen ligg litt sørvest i byen, heilt omslutta av bydelen Ájos Vasílios.
Smirnovtinden
Smirnovtinden er eit spisst fjell, 2105 moh, som ligg 2,5 nautiske mil (4,6 km) sør for Ristkalvane i Sjtsjerbakovkjeda i Orvinfjella i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen, 1956–60. Den sovjetiske antarktisekspedisjonen kartla det på ny i 1960–61, og kalla opp etter Aleksandr A. Smirnov, eit ekspedisjonsmedlem.
Solikamsk
Solikamsk (russisk Солика́мск) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 100 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 190 km nord for Perm og 25 km nord for nabobyen Berezniki. Solikamsk er den tredje største byen i Perm kraj.
Han vart grunnlagt i 1430. Bynamnet kjem av dei russiske orda sol (соль) – salt og Kama (Кама) – elva som renn gjennom byen.
Byen er kjent for saltproduksjon, særskild natriumklorid, som vert nytta som gjødsel. Over 11 000 menneske arbeider innan utvinning av salt, 3 000 i underjordiske gruver og 7 000 over bakken. Byen har eit eige museum som er tileigna til å forklare og vise alle stadium i saltutvinninga, raffinering og næringa si historie i byen.
I Sovjettida låg det ein gulag-arbeidsleir ved byen. Han er no stengd, men vert nytta som museum.
Angell Landmark
Michael Angell Jakobus Landmark var ein norsk lensmann og stortingsmann frå Ålesund.