cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bastian Reinhold Larsen
Bastian Reinhold Larsen var ein norsk jordbruksforskar, agronom og direktør ved Noregs Landbrukshøgskole frå Grue. Han er kjend for å ha oppretta frøkontrollen i Noreg og har utvikla plantedyrkjingsmetodar som framleis er nytta. Han vart ridder av 1. klasse i St. Olavs orden og Dannebrogordenen for si innsats for landbrukskunna.
Utdaning og yrkesliv
Larsen studerte ved latinskulen i Skien, men tok ikkje eksamen. I staden utdana han seg ved Jønsberg landbruksskule i Stange i 1876, og gjekk vidare til den høgre landbruksskulen på Ås, kor han var kandidat i 1882.
Han var so lærar ved Haug landbruksskule i Vardal, til han og Olav Sendstad stifta Kristiania Vinterlandbruksskole i 1886. Her var han til 1889, då han byrja organisert forsking på jordbruk som den fyrste i landet. Denne forskinga held han fram med til han døydde, fyrst under Selskapet for Norges Vel, sidan hjå Noregs Landbrukshøgskole frå 1989, der han vart professor i 1914 og konstituert direktør i 1913.
Vitskapleg arbeid og oppdagingar
For å sikra at bøndene fekk god kvalitet på frøa sine, skipa Bastian Larsen til frøkontroll i 1884 etter å ha studert liknande skipnadar i Danmark og Sverige. Han dreiv frå 1883 med forsking på kva plantar som var gav betre eller dårlegare avlingar.
Seinare utvikla han betre forsøkoppsett for jordbruksforsøk, slik at resultata i mindre grad synte tilfeldig variasjon, og i større grad resultatet av eksperimentet. Dei viktigaste verka hans i so måte Om metoder for Markforsøg og Om muligheter for å innskrenke de feil som ved markforsøgene betinges av jordens uensartethet
Turn on Your Love Light
«Turn On Your Love Light» er ein rhythm and blues-song spelt inn av Bobby Bland i 1961. Songen vart både ein R&B- og pop-hit for Bland og vart ein av dei mest kjende songane hans. Fleire artistar har spelt inn songen, mellom andre Grateful Dead, som spelte han fast på konsertane sine.
Komposisjon og innspeling
«Turn On Your Love Light» vart skriven av bandleiaren og arrangøren Joe Scott (med ekstra tilskriving til Duke Records-eigaren og produsenten Don Robey, òg kjend som Deadric Malone). Blåsararrangementet til Scott «auka spaningsinnsatsen» medan «rytmen fekk momentum då horna og perkusjonen snakka med kvarandre» og vokalen til Bland «reid på toppen». Med seg på innspelinga hadde Bland truleg Joe Scott og Melvin Jackson (trompet), Pluma Davis (trombone), Johnny Board og Jimmy Beck (saksofon), Rayfield Davers (barytonsaksofon), Teddy Reynolds (piano), Wayne Bennett (gitar), Hamp Simmons (bass) og John «Jabo» Starks (trommer).
Mottaking
«Turn On Your Love Light» var ein av Bobby Bland sine mest populære singlar. Songen gjekk inn på Billboard R&B-lista den 4. desember 1961, og nådde til slutt andreplassen i løpet av ein periode på 15 veker inne på lista. Songen nådde òg poplista og nådde 28. plassen der, ein av dei høgaste plasseringane til Bland. I 1999 vart songen innlemma i Grammy Hall of Fame Award og er med på lista til Rock and Roll Hall of Fame over dei «500 songane som forma Rock and Roll».
Seinare utgåver
I 1964 spelte bandet til Van Morrison, Them, ofte «Turn On Your Love Light» på konsertane sine på Maritime Hotel i Belfast i Nord-Irland. Ein fan tok opp ein av konsertane slik at Dick Rowe la merke til dei og dei fekk platekontrakt med Decca Records. Songen er med på albumet deira Them Again frå 1966.
Freedom av Paul McCartney
«Freedom» er ein song skriven og spelt inn av Paul McCartney som svar til 11. september-åtaka i 2001. McCartney var på veg til New York City då åtaka skjedde og vart vitne til hendinga frå flysetet på eit fly som stod på bakken på John F. Kennedy Airport i New York City.
Utgjeving
Songen vart gjeven ut i to versjonar: ein singel, kalla studioversjonen (spelt inn i Quad Studios i New York), og ein på McCartney-albumet Driving Rain, kalla konsertversjoen. Eric Clapton spelar sologitar på begge versjonar medan turnébandet til McCartney spelar resten av instrumenta. Det vart òg lagt til ekstra lydspor frå studio til konsertversjonen. McCartney ønskte at amerikanarane skulle hjelpe medborgaran sine ved å kjøpe «Freedom», og donerte alle inntektene frå songen til offera etter 11. september. Han skreiv òg ut anonyme sjekkar til fleire skadde politifolk i New York for å hjelpe dei å bli friske att.
Dykeman Point
Dykeman Point er eit snødekt nes mellom Rameaufjorden og Verdifjorden, heilt nordvest på Pesce Peninsula på Beethoven Peninsula, sørvest på Aleksanderøya i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå flyfotografi teken av U.S. Navy 1967–68 og frå Landsatbilete frå 1972–73. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter offsier Paul R. Dykeman i US Navy, befalshavande i Antarktis Development Squadron Six (VXE-6) frå mai 1981 til mai 1982.
Plutino
Ein plutino er ein himmellekam som i nærleiken av banen til Pluto fullfører to omlaup rundt sola for kvar gang Neptun gjer tre omlaup (2 : 3 resonans). Pluto og månen Charon er omgjeve av ein enorm sverm av himmellekamar, kjent som kuiperbelte-objekt eller transneptunske objekt. Mange av dei er isklumpar.
I følgje ein ny hypotese, Pluto-familiehypotesen, er nokre av plutinoene danna samstundes med Pluto og Charon i ein kraftig kollisjon. Ein reknar med at kuiperbeltet består av ca. 100 000 objekt. Kring 1/4 av dei kjende objekta i dette beltet er plutinoar. Nokre av dei største plutinoane er 90482 Orcus, 28978 Ixion og 38083 Rhadamanthus, som er på storleik med Charon med diametrar på rundt 1200 kilometer.
Agnes Mowinckel
Agnes Mowinckel var ein norsk skodespelar og teaterinstruktør frå Bergen. Både som skodespelar og seinare instruktør stod ho i aller fremste rekke i norsk teater i den fyrste halvdelen av det 20. hundreåret.
Liv og gjerning
Mowinckel gjekk Den kongelige tegneskole i Kristiania. I 1899 debuterte ho som skodespelar på Den Nationale Scene i heimbyen. Då ekteparet Ludovica og Dore Lavik starta Sekondteatret i hovedstaden i 1900 fylgde ganske nygifte Mowinckel med. Etter to år på Sekondteatret, var ho dei neste to åra tilsett på Fahlstrøms Teater. Ho vart skild, så åra 1909-10 reiste ho på turnear. Folketeljinga i desember 1910 viser ho var i Harstad, saman med ein teatertropp på 10-11 andre skodespelarar. I 1911 arbeidde Moweinckel på ei scene i Trondheim. Sidan var ho med på gjestespel i Bergen og på Centralteatret i Oslo.
Ho var fast sceneinstruktør ved Det Norske Teatret 1923-25, ved Nationaltheatret 1925-27 og Det Nye Teater 1932-35. Sesongen 1927-28 dreiv ho eksperimentteatret Balkongen i Oslo. På 1930-talet var ho delaktig då teatersjefen Hans Jacob Nilsen introduserte moderne samtidsdramatikk i Noreg.
Mowinckel, som fekk statens kunstnarløn frå 1945, hadde gjennom fleire tiår ein «framskoten plass» i norsk teater. Skodespelaren Mowinckel nådde «lengst i store karakterroller som Fru Inger til Østraat, Fruen fra havet, fru Alving i Gengangere, fru Bohn i Dangardsfolket og Merete Beyer i Anne Pedersdotter». Instruktøren Mowinckel var påverka av russisk og tysk teater, og stod fram som ein radikal fornyar på Det Norske Teatret, der ho «lyfta repertoar og spel opp i eit høgre plan». Ho stod her for gode oppsetjingar av Jo Gjende, Dangardsfolket, Myrkemakt, Karl og Anna, Alle Guds born har vengjer, Köpenick-kapteinen, Jegor Bulytsjov, Kongsemnerne og Dødsdansen. På Nationalteathret iscenesette ho fleire stykke av Henrik Ibsen, og dramatiserte verk av Bjørnstjerne Bjørnson, Alexander L. Kielland og Amalie Skram og Nederlaget av Nordahl Grieg.
Så seint som 1952 instruerte ho Tante Ulrikke, skrive av svogeren Gunnar Heiberg, då Folketeatret i Oslo opna dørene.
SD
SD eller Sd er ei forkorting som kan visa til:
Centaur Bluff
Centaur Bluff er ein bratt fjellskrent i austsida av Surveyors Range, 49 km vest for Mount Canopus. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand (1960–61) etter stjerna Centauri, som ofte vart nytta som fiksstjerne for landmålingsstasjonane.
Brest
Brest kan visa til:
RS «Vardø»
RS 22 «Vardø» var ei redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet i 1909. Ho vart konstruert og bygd av Colin Archer i Larvik. Byggjesummen var Kr 11554,29. I tillegg til innsamling i Vardø, vart skøyta finnansiert av Redningsselskapet.
I 1942 fekk skøyta innsett motor. Då vart og namnet endra til RS «Colin Archer». I 1948 vart ho teken ut or teneste. Då hadde ho redda 36 menneske frå ein sikker daude, og assisterte 1049 fartøy.
AB Bergborrmaskiner
AB Bergborrmaskiner var eit svensk føretak i Mölndal, stifta som eit dotterselskap av Gustaf Holm & Co AB i 1947. Fjellboremaskinar hadde tidlegare vore produserte på lisens, men AB Bergborrmaskiner tok etter kvart til å produsera eigne maskinar. Produksjonen av fjellboremaskinar heldt fram til 1961, då produksjonen vart lagt ned på grunn av av dårleg etterspurdnad.
Motorsagproduksjon
I 1948 fekk moderselskapet Gustaf Holm & Co AB førespurdnad om å produsera motorsager frå eit skogsselsksap som dei leverte boremaskinar til. Då salgssjefen til Gustaf Holm & Co AB i 1949 vitja Canada merkte han seg med den nye einmannsmotorsaga DJ-3500H, utvikla og produsert av Hornet Industries Ltd. Han kjøpe ei av desse sagene og tok med til Sverige, der konstruksjonen var grundig studert av AB Bergborrmaskiner. Georg Larsson, som var sjefsingeniør hjå AB Bergborrmaskiner, konstruerte så ei ny motorsag, som var svært lik Hornet DJ-3500H, men forskjellig nok til at dei ikkje kunne klagast for å ha kopiert saga. Medan motoren til Hornet DJ-3500H hadde eit slagvolum på 100 cm², hadde den nye saga eit slagvolum på 125 cm². Det vart fyrst produsert nokre prototypesager, som vart testa ut i eit knapt halvår. Etter nokre forbetringar vart saga sett i serieproduksjon i 1949. Sagene vart marknadsførte under merkenamnet «Be-Bo», som var ei avstutting av Bergborrmaskiner. I fylgje vart saga kalla modell A, men det er ikkje kjent at det vart marknadsført nokon modell B. Sagene vert difor som oftast berre kalla Be-Bo.
Be-Bo var mykje lettare enn tomannssagene som var vanlege på denne tida, med unnatak av Jo-Bu Senior. Saga var dessutan robust, så salet gjekk bra. I 1951 starta difor Gustaf Holm & Co AB enda eit dotterselskap, Göteborgs Lättmetallgjuteri AB, i Mölndal, som produserte støypte lettmetalldelar til Be-Bo. I 1955 gjekk AB Bergbormaskiner saman med Göteborgs Lättmetallgjuteri AB, under namnet AB Partner, og det vart bygd ein ny fabrikk i Mölndal, der ein forbetra modell kalla Partner C6 vart produsert.
Schönengrund
Schönengrund er ein kommune i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 844 meter over havet.
Jørn Sandnes
Jørn Sandnes var ein norsk historikar. Han vart dr. philos. i 1971 og var professor i historie ved Universitetet i Trondheim frå 1975 til 1993. Frå 1993 til han døydde i 2007 var han professor emeritus ved Institutt for historie og klassiske fag.
Raft
Raft viste opphavleg til ein kort sperrestump frå nedste takås som går gjennom ytterveggen på lafta tømmerhus og ber takskjegget. Raft kan også brukast om heile takfoten, altså om overgangen mellom nedste del av taket og utvendig vegg.
Jørn Sandnes
Liv og gjerning
Sandnes var av gardbrukar-slekt. Sjølv gjekk han skulevegen og vart cand.philol. ved Universitetet i Oslo i 1953 med nordisk hovudfag og hovudoppgåva Elve- og innsjønavnene i Snåsa. Seinare i livet forska han mykje på stadnamn og var medredaktør for Norsk stadnamnleksikon.
Sandnes tok del då nordiske historikarar i 1960-åra undersøkte busettinga i seinmellomalderen. Basert på dette arbeidet tok han doktorgraden i 1971 med avhandlinga ''Ødetid og gjenreisning. Trøndsk busetningshistorie ca 1200–1600''. Utifrå same materialet skreiv han mange artiklar om politisk, kyrkjeleg og sosial historie.
Perioden 1976–85 redigerte Sandnes lokalhistorietidsskriftet 'Heimen''. Til Trondheim sitt 1000-årsjubileum var han hovudredaktør for seksbandsverket om byhistoria.
All by Myself
«All by Myself» er ein ballade av den amerikanske musikaren Eric Carmen gjeve ut i 1975. Verset er basert på den andre satsen (Adagio sostenuto) av Sergej Rakhmaninov sin Pianokonsert nr. 2 i c-moll, Opus 18. Refrenget låner frå songen «Let's Pretend» som Carmen hadde spelt inn med Raspberries i 1972.
Songen vart først gjeven ut på det første soloalbumet til Carmen, etter han slutta i powerpopgruppa Raspberries og vart gjeven ut som den første singelen hans i desember 1975 til stor suksess. Songen nådde andreplassen på Billboard Hot 100, førsteplassen på Cash Box Top 100 Singles og tredjeplassen i Canada. Singelen selde meir enn 1 million eksemplar i USA og fekk gullplate i april 1976. «All By Myself» var den første av åtte singlar Carmen fekk inn på topp 40 i USA. I Storbritannia vart det den einaste hitten hans, med ein 12. plass. I ei sjåarundersøking i Storbritannia i 2006 om kva som var den beste kjærleiksbrotssongen, hamna denne versjonen til Carmen på 17. plass.
Carmen trudde at musikken til Rachmaninoff var offentleg eige og at det ikkje lenger var opphavsrett på musikken. Då albumet kom ut vart Carmen difor kontakta av Rachmaninoff-boet som kunne informere han om at slik var det ikkje. Det vart kom til semje om at boet skulle få 12% av inntektene til «All By Myself» og «Never Gonna Fall in Love Again», som var basert på den tredje satsen av Rachmaninoff sin Symfoni nr. 2.
Songen vart sidan spelt inn av mange andre artistar, som Celine Dion, Frank Sinatra, Igudesman & Joo og Il Divo.
Carmen-versjonen vart nytta i ein episode av Venner for livet og That 70's Show. Han vart òg nytta i filmen Under Wraps.
Celine Dion-versjonen
Ein av dei mest kjende coverversjonane av «All by Myself» vart spelt inn av Celine Dion i 1996. Det var den fjerde hitten hennar frå albumet Falling into You. Han vart produsert av David Foster i Compass Point Studios på Bahamas og gjeven ut 7. oktober 1996 i Europa, 13. januar 1997 i Australia og 11. mars 1997 i Nord-Amerika.
Det vart laga tre musikkvideoar for singelen. Den første kom i oktober 1996.
Dion framførte ofte songen på turneane sine, TV-show og musikkshow. Ein versjon frå Talking Chances-turneen i 2008-2009 finst på Taking Chances World Tour: The Concert.
Dion spelte òg inn ein spansk versjon av «All by Myself», kalla «Sola Otra Vez». Han vart gjeven ut på den latinamerikanske og spanske utgåva av singelen og kom sidan ut på samlealbumet.
«All by Myself» vart ein av dei største hittane til Dion i USA, der han nådde toppen av Hot Adult Contemporary Tracks (i tre veker) og Latin Pop Airplay (to veker). Han nådde fjerdeplassen på Billboard Hot 100 og femteplassen på Hot 100 Singels Sales). Singelen gjekk òg inn på topp 10-lista i Frankrike, Storbritannia, Vallonia i Belgia og i Irland. Han selde til gullplate i fleire land.
Songen finst på somme utgåve av samleplatene All the Way… A Decade of Song i 1999 og på My Love: Essential Collection i 2008.
Geologisk eining
Ei geologisk eining er ein berg- eller ismasse som ein kjenner opphavet til og der alderen er definert ut frå petrografiske, litologiske eller paleontologiske eigenskapar (facies).
Litostraigrafiske einingar
Litostratigrafiske einingar er baserte på bergartskarakter (litologi).
Eit døme er Friggformasjonen, som er ei karakteristisk eining av sandstein under Nordsjøen.
Kronostratigrafiske einingar
Desse er baserte på at bergartslaga er avsett i eit bestemt tidsintervall og står i eit relativt eller absolutt aldersforhold til kvarandre.
Eit døme er triassystemet, som omfattar bergartane danna gjennom eit bestemt tidsrom.
Geokronologiske einingar
Desse er basert på tidsintervalla bergartslaga er danna i, målt til dømes i år. Den største inndelinga er eon, som vidare vert delt inn i æra, periode, epoke og alder.
Eit døme er trias eller triasperioden, som er eit bestemt tidsrom i jordhistoria.
Biostratigrafiske einingar
Desse er basert på fossilinnhaldet. Hovudeininga her vert kalla biosone.
Clinker Bluff
Clinker Bluff er ein fjellskrent ved Skeltonbreen, like vest for Mount Tricouni. Han vart kartlagt i 1957 av gruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58) og fekk dette namnet fordi han liknar på ei klinke, ein rektangulær spiker nytta i fjellstøvlar, og på grunn av nærleiken til Mount Tricouni.
Sakharovprisen
Sakharovprisen for tankefridom er ei internasjonal utmerking. Ho vert delt ut kvar 10. desember av Europaparlamentet til personar eller organisasjonar som kjempar for menneskerettar. Prisen er oppkalla etter den russiske dissidenten, menneskerettsforkjemparen og fredsprisvinnaren Andrej Sakharov. Med prisen følgjer prispengar på 50 000 euro (2013).
Geologisk eining
Sekvensstratigrafiske einingar
Desse er basert på einingar som genetisk høyrer saman og er avgrensa av eroasjonsflater elelr andre flater som representerer manglende avsettingar.
Pol i astronomi
Himmelpolane er polane for himmelekvator eller skjeringspunkta mellom den forlenga jordaksen (verdsaksen eller himmelaksen) og himmelkula. Himmelpolar kan vere polane til ekliptikken og dei galaktiske polane som er polane for galaktisk ekvator. Senit og nadir er polane til den astronomiske horisonten.
Mauricio Pellegrino
Mauricio Andrés Pellegrino Luna er ein argentinsk fotballtrenar og tidlegare -spelar. Han var midtstoppar med stor suksess i argentinske Vélez Sarsfield og spanske Valencia CF.
Klubbspel
Pellegrino spelte på Vélez Sarsfield frå 1990 til -98. Med klubben frå utkanten av Buenos Aires var han med om å vinne Copa Libertadores i 1994 og fire nasjonale seriemeisterskap. Sesongen 1998/99 vart han spansk seriemeister med FC Barcelona. Frå 1999 til 2004 danna han og landsmannen Roberto Ayala eit solid midtstoppar-par i Valencia CF. Både i 2000 og 2001 tok laget seg til finalen i Meisterligaen. Begge finalane enda med tap, den siste då Pellegrino som sistemann for Valencia missa i straffeskytinga etter ein mållaus kamp. Derimot sigra Valencia og Pellegrino i La Liga 2002 og 2004 og i UEFA-cupen 2004. Han avslutta si tid som aktiv i Liverpool FC og deretter Alavés i 2005-06.
Landslagsspel
Pellegrino spelte einast tre landskampar for Argentina, alle i Copa América 1997.
RRS «William Scoresby»
RRS «William Scoresby» var eit forskingsfartøy som var i drift i byrjinga av 1900-talet og vart nytta av den britiske forskingsorganisasjonen Discovery Investigations. Mannskapt utførte oseanografiske og marinbiologiske undersøkingar i Sør-Atlanterhavet, og oppdaga mellom anna Cape Boothby, Edward VIII Bay og Edward VIII Plateau.
Sipet vart nytta av Hubert Wilkins under den andre Wilkins-Hearst Antarctic Expedition i 1929-30.
Ho var kalla opp etter William Scoresby, ein engelsk polfarar i Arktis, vitskapsmann og prest.
Makhtesh
Sjølv om dei ofte vert omtalte som «krater», er desse formasjonane danna av erosjon, medan krater vert danna av nedslag av ein meteor eller eit vulkanutbrot.
Negev
Negev har fem makhteshar: Makhtesh Ramon, Makhtesh Gadol, Makhtesh Katan og to mindre makhteshim ved Arif-fjellet, sør for Makhtesh Ramon.
Sinai
Dei to makhteshane i Sinai i Egypt har ikkje namn, men veggane har fleire namn som Jabal al-Manzur eller Gebel Maghara.
Metamorfose
Metamorfose er ei omvandling av mineral eller geologisk tekstur (korleis minerala er arrangert) i eksisterande bergartar (protolittar), utan at protolitten har blitt smelta til flytande magma. Omvandlinga skjer hovudsakleg på grunn av varme, trykk og tilføring av kjemisk aktive væsker. Kjemiske komponentar og krystallstrukturar hos mineral som utgjer bergarten kan endre seg sjølv om fjellet er fast. Endringa ved og like under jordoverflata på grunn av forvitring og/eller diagenese vert ikkje rekna som metamorfose. Metamorfose skjer vanlegvis mellom diagenese på 200 °C og smelting på 850 °C.
Florida A&M University
Florida Agricultural and Mechanical University er eit delstatseigd universitet i Tallahassee i delstaten Florida i USA. Det vart grunnlagt i 1887 som høgare lærestad for svarte, og er eit av dei såkalla historiske svarte lærestadane i USA. Det er i dag ein av dei mest populære utdanningsstadane for utdanningssøkande afro-amerikanarar.
Metamorfose
Det finst tre typar metamorfose: Kontakt-, dynamisk og regional metamorfose. Metamorfose skapt av aukande trykk og temperatur vert kalla prograd metamorfose. I det motsette tilfellet med fallande temperatur og trykk vert det kalla retrograd metamorfose.
Florida A&M University
I 2010 var det i alt 13 089 studentar og 621 vitskapleg tilsette ved FAMU, og skulepengane dette året var på US$ 3 274 for studentar heimehøyrande i Florida.
Metamorfose
Regionalmetamorfose
Regionalmetamorfose er omdanning av bergarter i eit større geologisk område. Det skjer ved auka trykk og temperatur, idet bergartsmasser tvingast nedover i jordskorpen ved tektoniske prosessar som overskyvingar og fjellkjededanningar.
Florida A&M University
Det er tretten skular ved FAMU, nokre av dei mest kjende og akademisk attraktive er:
Metamorfose
Nedslagsmetamorfose
Ved eit stort meteorittnedfall vil trykket og varmesjokket som følgjer omdanne bergartane i nedslagskrateret. Denne forma for omdanning vert kalla nedslagsmetamorfose.
Florida A&M University
Fagkrinsen har fokus på liberal arts-faga innan humaniora, språk, samfunnsfag og naturvitskap, i tillegg til forretningsverksemd, jus, moderne teknologi- og miljøfag og ulik ingeniørutdanning. Studiane er opp til doktorgradsnivå.
Metamorfose
Kjelder
''
Safranhette
Safranhette (Mycena crocata) er ein mellomstor hettesopp som typisk veks på nedfalne kvister av bøk. Han har ein oransje stilk og safranfarga mjølkesaft. Hatten er 0,5–2,5 centimeter på tvers.
Kolkhoz
Kolkhoz (russisk колхоз, av коллективное хозяйство), forkorting av kollektivnoje khozjastvo, det vil seie kollektiv næringsdrift, var ei form for storskala landbruksdrift i Sovjetunionen, organisert som eit samvirke og som forvalta den sosialistiske, kollektive medlemskapen.
Medlemene i eit kolkhoz var formelt sett innehavarar, som fellesskap, eigarar av produksjonsmidlane. Jorda høyrde derimot staten til. Staten hadde likevel stor innverknad på kolkhoza gjennom kommunistpartiet sin rett til å utnemne leiarar for kolkhoza. Kolkhoza vart pålagt produksjonsmål, og dei måtte levere varene til statleg fastsette prisar.
Dei fyrste kolkhoza vart danna etter 1917 på frivillig basis, men frå 1929 vart alle enkeltbøndene tvangskollektivisert. Motsvarande den kollektive landbruksdrifta, kolkhoza, var den statlege landbruksdrifta, i Sovjetunionen kalla for sovkhoz. Kolkhoza dreiv litt over halvparten av jorda i Sovjetunionen.
Til ein viss grad vart kolkhoz-systemet etterlikna i andre statar med kommuniststyre.
Nordre Ål kyrkje
Nordre Ål kyrkje er ei kyrkje frå 1994 i Lillehammer kommune i Innlandet.
Byggverket er i betong og tre og har 600 plassar.
Under dei olympiske lekane på Lillehammer i 1994 vart byggverket brukt som diskotek.
KylieFever2002: Live in Manchester
KylieFever2002: Live in Manchester er ein DVD av Kylie Minogue som er filma på ein konsert i Manchester i England den 4. mai 2002 under turneen KylieFever2002.
Coalsack Bluff
Coalsack Bluff er ei lita klippe heilt nord i Walcott Neve, 11 km vest-sørvest for Bauhs Nunatak. Ho fekk dette namnet av geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62) på grunn av kolfløtsar langs skrenten.
KylieFever2002: Live in Manchester
Informasjon
DVD-en inneheld ein konsert på to timar, ein bak-kulissene-dokumentar på 30 minutt, projeksjonar av songane «Cowboy Style», «Light Years»/«I Feel Love», «I Should Be So Lucky» og «Burning Up», og eit fotogalleri.
Det kom òg ut ein versjon i avgrensa opplag med litt annleis emballasje og ein bonus-CD med høgdepunkt frå KylieFever2002.
KylieFever2002: Live in Manchester nådde nummer seksten på dei amerikanske Billboard-videolistene.
Kosar Point
Kosar Point er eit snødekt nes som utgjer det vestlegaste punktet på Eroica Peninsula, som ligg sørvest på Aleksanderøya i Antarktis. Det vart fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) i 1947 og kartlagd frå fotografi av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1960. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå flyfotografi teken av U.S. Navy 1967-68 og frå Landsatbilete 1972-73. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser William S. Kosar i US Navy som var med på å tilpasse fly for å radiosondeoppdrag over kontinentet.
Kvikne kyrkje i Nord-Fron
Byggmeister ved oppføringa var Per Korpberget. Før Storofsen — den store flaumen i 1789 — stod kyrkja litt lengre ned, ved garden Sylte. Etter flaumen vart ho flytta til Tune, der ho framleis står.
Eistein Guttormsen Kjørrn har laga altartavle og preikestol til kyrkja. Preikestolen er kopiert etter Jakob Klukstad sin preikestol i Heidal kyrkje, som brann i 1933. Også altartavla er inspirert av tavla i Heidal, men her har Kjørrn vore noko friare.
Døypefonten i kleberstein er overført frå ei tidlegare kyrkje. Ragnvald Einbu måla kyrkjebenkane i 1922 med ulike blomar og rankar, englar og dyr. Kyrkja har fått digitalorgel, men dei gamle orgelpipene pyntar framleis opp.
Batyskaf
Ein batyskaf eller eit djupvasskip er ein ubåtliknande, sjølvgåande djupvassfarkost som består av ein kabin tilsvarande ein batysfære festa under ein tank fylt med væske som til dømes bensin.
Russisk kultur
Russisk kultur er kulturen til folkegruppa russarar og dei mange andre folkegruppene i Russland. Kulturen har rike tradisjonar på ei rekkje område, som litteratur, filosofi, musikk, folkedans, ballett, arkitektur, biletkunst, film og animasjon. Innan alle desse områda har Russland hatt betydeleg påverknad på global kultur. Russland har også ein rik materiell kultur og ein lang tradisjon innan vitskap og teknologi.
Batyskaf
Auguste Piccard, som fann opp den første batyskafen, konstruerte namnet batyskaf av dei greske orda βάθος (bathys), «djupn» og σκάφος (skaphos), «skip».
Russisk kultur
Statssymbol
Russiske statssymbol er mellom anna den austromerske dobbeltørna, kombinert med St. Georg av Moskva i Det russiske riksvåpenet; desse symbola stammar frå tida for Storhertugdømet Moskva. Det russiske flagget dukka opp seint i tsar-tida, og blei mykje brukt i Det russiske imperiet. Den noverande russiske nasjonalsongen har same melodi som den tidlegare sovjetiske nasjonalsongen, men ikkje same tekst, sjølv om mange russarar frå eldre generasjonar ikkje kjenner til dei nye tekstane og syng dei gamle. Mottoet til Det russiske imperiet, «Gud er med oss», og Sovjetunionen sitt motto «Proletarar i alle land, samein dykk!» er no forelda, og landet har ikkje offisielt innført noko nytt motto for å erstatta dei. Hammar og sigd og det fulle sovjetvåpenet er framleis til stades i russiske byar som ein del av gamle arkitektoniske dekorasjonar. Sovjetiske raude stjerner ser ein òg, ofte på militært utstyr og krigsminnesmerke. Det sovjetiske raude banneret er framleis æra, særleg sigersbanneret frå 1945.
Batyskaf
Den første batyskafen var «FNRS-2», bygd i Belgia av Piccard. Batteridrivne, elektriske motorar sørgde for framdrifta.
Russisk kultur
Uoffisielle symbol
Matrjosjkadokka er eit gjenkjenneleg symbol på Russland, medan tårna til Kreml i Moskva og Vasilijkatedralen i Moskva er dei viktigaste arkitektoniske symbola på landet. Jomfru Maria, heilage Nikolas, apostelen Andreas, heilage Jørgen, heilage Aleksandr Nevskij, heilage Sergius av Radonezj og heilage Serafim av Sarov er vernehelgenar for Russland. Den russiske nasjonale personifiseringa er kvinna Moderlandet (Родина мать), kallar Moder Russland i Vesten, som er avbilda i ein kjend statue på Mamajev Kurgan ved Volgograd (tidlegare Stalingrad). Kamille er ein blome som russarar ofte forbind med moderlandet sitt, medan bjørk er eit nasjonaltre. Den russiske bjørnen er eit dyr ein ofte knyter til Russland, sjølv om dette bildet har vestleg opphav, og russarane sjølv ikkje ser på det ikkje som eit spesielt symbol. Tsjeburasjka er ein maskot for det russiske OL-landslaget.
Språk og litteratur
Dei 160 folkegruppene i Russland snakkar rundt 100 språk. Ifølgje folketeljinga frå 2002 snakka 142,6 millionar menneske i landet russisk, følgd av tatarisk med 5,3 millionar talarar og ukrainsk med 1,8 millionar talarar. Russisk er det einaste offisielle statsspråket, men grunnloven gjev einskilde republikkar retten til å gjera sine lokale språk offisielle i lag med russisk (jf. Sovjetisk språkpolitikk for ei framstilling av bakgrunnen for denne politikken). Sjølv om språket er spreidd over eit stort område, er russisk relativt homogent gjennom heile Russland. Russisk er det mest geografisk utbreidde språket i Eurasia og det mest utbreidde slaviske språket. Russisk høyrer til den indoeuropeiske språkfamilien og er eit av dei levande medlemmane av austslaviske språk, saman med kviterussisk og ukrainsk (og kanskje rusinsk). Det finst skriftlege døme på gammalaustslavisk (gammalrussisk) frå 900-talet av.
Batyskaf
Den andre batyskafen til Piccard var «Trieste», som vart kjøpt av den amerikanske marinen i 1957. I 1960 sette «Trieste» ein uslåeleg verdsrekord ved å dykke ned til botnen av Challengerdjupet, det djupaste punktet i Marianegropa, som blir rekna for å vere det djupaste punktet i verdshava.
Russisk kultur
Språk og litteratur
Over ein fjerdedel av den vitskaplege litteraturen i verda er gjeven ut på russisk. Russisk blir også brukt til å lagra universell kunnskap — 60–70 % av all informasjonen i verda er gjeven ut på engelsk og russisk. Russisk er eit av dei seks offisielle språka til Dei sameinte nasjonane.
Folkeminne
Nyare russisk folkeminne byggjer på den heidenske trua til gamle slaviske folk, som har halde seg ved like i russiske tradisjonar. Episke russiske bylina-verk er også ein viktig del av slavisk mytologi. Dei eldste bylinaene frå Kiev-syklusen blei i røynda for det meste skrivne ned i Nord-Russland, særleg i Karelen, der mykje av det finske nasjonaleposet Kalevala også blei skrive ned.
Mange russiske eventyr og bylinaer er filmatiserte som animasjonar eller spelefilmar av kjende regissørar som Aleksandr Ptusjko (Ilja Muromets, Sadko) og Aleksandr Rou (Morozko, Vasilisa den vene). Ein del russiske diktarar, som Pjotr Jersjov og Leonid Filatov, laga fleire kjende poetiske fortolkingar av klassiske russiske eventyr, og nokre høve, som med Aleksandr Pusjkin, skapte dei også eigne kunsteventyr-dikt som blei særs populære.
Folkloristar i dag reknar Sovjetunionen på 1920-talet som ein gullalder for folklore. Dei nye styresmaktene, som hadde hendene fulle med å skipa eit nytt system for administrasjon og fornya den gammaldagse økonomien til landet, hadde fyrst ikkje tid til å kontrollera litteraturen, så studiar av folklore blømde fritt. Etter at Josef Stalin kom til makta og innførte sin fyrste femårsplan i 1928, byrja dei sovjetiske styresmaktene å kritisera og sensurera folklorestudiar. Stalin og sovjetregimet undertrykte folklore, som dei meinte støtta opp om det gamle tsar-styre og ein kapitalistisk økonomi. Dei såg på det som minne om eit gammaldags samfunn som bolsjevikane prøvde hardt å avvikla og erstatta med sitt eige system. For å halda folklorestudiar i sjakk og hindra at «upassande» idear spreier seg blant massane, oppretta regjeringa den russiske foreininga for proletariske forfattarar. Foreininga fokuserte spesifikt på å sensurera eventyr og barnelitteratur, og meinte at fantasi og «borgarleg tullskap» skadde utviklinga av gode sovjetiske borgarar. Eventyr blei tekne vekk frå bokhyller og ungar blei oppmuntra til å lesa bøker om natur og vitskap. Den russiske foreininga for proletariske forfattarar utvida etterkvart graden av sensur, og blei til Den sovjetiske forfattarforeininga i 1934.
Bortsett frå å sirkulera regjeringsgodkjente eventyr og bylinaer som allereie eksisterte, skreiv forfattarar som følgde godkjend sovjetisk ideologi under Stalin sitt styre kommunistiske eventyr og introduserte dei for befolkninga. Desse moderne eventyra kombinerte strukturane og motiva til den gamle bylinaen med det moderne livet i Sovjetunionen. Dei nye historiene blei kalla noviny, og blei haldne fram som ein renessanse av det russiske eposet. Folkloristar blei bedne om å læra moderne folkesongarar den konvensjonelle stilen og strukturen til tradisjonelle bylinaer. Dei forklarte òg utøvarane dei rette typane kommunistisk ideologi som skulle vera representerte i dei nye historiene og songane. Sidan utøvarar på den tida ofte var dårleg utdanna, trong dei å få ei grundig forståing av marxistisk ideologi før dei kunne forventast å formidla folkeeventyr til publikum på ein måte som passa den sovjetiske regjeringa. I tillegg til å ha gjennomgått ei omfattande opplæring, reiste mange folkekunstnarar gjennom heile landet for å få innsikt i livet til arbeidarklassen, og dermed kommunisera historiene sine meir effektivt. På grunn av den avgjerande rolla si med å spreia kommunistiske ideal i heile Sovjetunionen, blei nokre av desse utøvarane til slutt høgt verdsette medlemmer av det sovjetiske samfunnet. Ei rekke av dei blei, sjølv om dei kunne vera analfabetar, valde som medlemmer av Den sovjetiske forfattarforeininga.
Dei nye sovjetiske eventyra og folkesongane la hovudsakleg vekt på skilnaden mellom eit hardt liv i det gamle Tsar-Russland og eit betra liv under leiarskapen til Stalin. Karakterane deira representerte identitetar som sovjetiske borgarar skulle streva etter, og eksemplifiserte eigenskapane til «den nye sovjetiske mannen.» Heltane til sovjetiske historier var meinte å skildra ein transformert og forbetra versjon av den gjennomsnittlege borgaren, noko som gav lesaren eit klart mål for eit ideelt samfunnsorientert sjølv som framtida han eller ho var meint å bli. Desse nye folkeeventyra erstatta magi med teknologi, og overnaturlege krefter med Stalin. I staden for å få viktige råd frå eit mytisk vesen, kunne hovudpersonen få råd frå ein allvitande Stalin. Om han følgde råda til Stalin, kunne han vera sikra suksess i alle prøvingane sine og ein fullstendig transformasjon til «den nye sovjetiske mannen.» Skurkane i desse moderne eventyra var «dei kvite» og leiaren deira Idolisce, som tilsvarte tsaren. Skildringar av dei kvite i nyheita speglar dei av tartarane i bylinaer. I desse nye historiene var dei kvite inkompetente, stilleståande kapitalistar, medan dei sovjetiske innbyggarane blei uovervinnelege heltar.
Etter at Stalin døydde i mars 1953, forlét folkloristane raskt dei nye eventyra. Noviny var skrivne av einskilde forfattarar og utøvarar, og kom ikkje frå den munnlege tradisjonen til arbeidarklassen. I dag er dei rekna som pseudo-folklore, heller enn verkeleg sovjetisk (eller russisk) folklore.
Litteratur
Russisk litteratur omfattar nokre av dei mest kjende litterære verka i verda. Russisk litteraturhistorie kan førast tilbake til 900-talet. På 1700-talet blir utviklinga styrka av verka til Mikhail Lomonosov og Denis Fonvizin, og på byrjinga av 1800-talet hadde det oppstått ein moderne innfødd tradisjon som hadde produsert nokre av dei største forfattarane gjennom tidene. Denne perioden og gullalderen for russisk poesi byrja med Aleksandr Pusjkin, rekna som grunnleggjaren av moderne russisk litteratur og ofte omtalt som «den russiske Shakespeare» eller «den russiske Goethe». Utviklinga fortsette på 1800-talet med dikta til Mikhail Lermontov og Nikolaj Nekrasov, skodespela til Aleksandr Ostrovskij og Anton Tsjekhov og prosaen til Nikolaj Gogol, Ivan Turgenjev, Lev Tolstoj, Fjodor Dostojevskij, Mikhail Saltykov-Sjtsjedrin, Ivan Gontsjarov, Aleksej Pisemskij og Nikolaj Leskov. Tolstoj og Dostojevskij var særskild viktige figurar, slik at mange litteraturkritikarar har skildra den eine eller den andre av dei som den største forfattaren nokosinne. Eit viktig tema i russisk litteratur har alltid vore den russiske sjela.
Etter Den russiske revolusjonen i 1917 og den påfølgjande borgarkrigen var russisk kulturliv i kaos. Nokre framståande forfattarar, som Ivan Bunin og Vladimir Nabokov, forlet landet. Andre gjekk saman i ulike organisasjonar med mål om å skapa ein ny og særmerkt arbeidarklassekultur som passa til den nye staten, Sovjetunionen. På 1920-talet møtte forfattarane brei toleranse. På 1930-talet blei sensuren over litteraturen stramma inn i tråd med Josef Stalin sin politikk om sosialistisk realisme. Etter at Stalin døydde blei avgrensingane for litteraturen letta, og på 1970- og 1980-talet ignorerte forfattarar i aukande grad offisielle retningslinjer. Dei leiande forfattarane i sovjettida var mellom anna Jevgenij Zamjatin, Isaac Babel, Vladimir Majakovskij, Ilf og Petrov, Jurij Olesja, Mikhail Bulgakov, Boris Pasternak, Mikhail Sjolokhov, Aleksandr Solzjenitsyn, Jevgenij Jevtusjenko, Vasilij Grossman og Andrej Voznesenskij.
Sovjettida var òg ein gullalder for russisk science fiction, som opphavleg var inspirert av vestlege forfattarar og som blei entusiastisk utvikla i samband med suksessen til det sovjetiske romprogrammet. Forfattarar som Arkadij og Boris Strugatskij, Kir Bulytsjev, Ivan Jefremov og Aleksandr Beljajev blei populære på denne tida.
Filosofi
Nokre russiske forfattarar, som Tolstoj og Dostojevskij, er òg kjende som filosofar, medan mange fleire forfattarar først og fremst er kjende for dei filosofiske verka sine. Russisk filosofi bløma frå 1800-talet, då han opphavleg var definert av opposisjonen frå folk som ønska vestleggjering, og meinte at Russland burde følgja dei vestlege politiske og økonomiske modellane, og slavofilar, som insisterte på å utvikla Russland som ein unik sivilisasjon. Den sistnemnde gruppa inkluderer Nikolaj Danilevskij og Konstantin Leontiev, dei første grunnleggarane av eurasianismen.
I den vidare utviklinga si var russisk filosofi alltid prega av ei djup tilknyting til litteratur og interesse for kreativitet, samfunn, politikk og nasjonalisme; kosmos og religion var andre hovudemne. Nokre viktige filosofar på slutten av 1800- og byrjinga av 1900-talet var Vladimir Solovjov, Sergej Bulgakov, Pavel Florenskij, Nikolaj Berdjajev, Vladimir Losskij og Vladimir Vernadskij. På 1900-talet blei russisk filosofi dominert av marxisme.
Humor
Russland skylder mykje av humoren sin til den store fleksibiliteten og rikdommen i det russiske språket, noko som gjev ordspel og uventa assosiasjonar. Som med alle andre nasjonar, spenner det enorme omfanget frå vulgære vitsar og tøysete ordspel til politisk satire.
Irwell
Irwell er ei elv i Lancashire og Stor-Manchester i England. Ho skil Manchester og Salford frå kvarandre, og renn ut i Mersey. Irwell var ei sentral transportåre under den industrielle revolusjonen.
Jenta på klippen
Jenta på klippen (originaltittel The girl on the cliff) er ei bok av den britiske forfattaren Lucinda Riley. Boka blei utgitt i 2011. Ei norsk omsetjing av Elisabeth Sætvedt kom ut i 2012, og blei ein av Cappelen Damms bestseljarromanar.
Mopedbil
Mopedbil er eit motorkøyretøy med 3 eller 4 hjul. Køyretøyet er utforma som ein bil, men juridisk sett er det meir ein moped enn ein bil. Det har som regel ein kabin med to sitteplassar. Ein mopedbil kan ha form som ein liten personbil eller ein liten lastebil. Ei engelsk nemning er quadricycle.
Russisk kultur
Humor
Russiske vitsar, den mest populære forma for russisk humor, er korte fiktive historier eller dialogar med eit poeng til slutt. Russisk vitsekultur har ei rekkje kategoriar med faste og svært kjente situasjonar og karakterar. Ein oppnår overraskande effektar ved eit uendeleg utval av plott.
Aleksandr Pogorelov
Aleksandr Gennadjevitsj Pogorelov er ein russisk tidlegare mangekjemapar frå Zjeleznogorsk i Kursk oblast. Han vart tildelt bronsemedaljen etter tikampen i ved Friidretts-VM 2009 i Berlin, ein prestasjon som vart underkjent av Det internasjonale friidrettsforbundet (IAAF) sju år seinare.
Russisk kultur
Humor
Tsjastusjka er ei form for tradisjonelt russisk dikt av eit enkelt vers med eit rimskjema som følgjer «abab» eller «abcb». Slike dikt kan ofte syngast, vanlegvis akkompagnert av balalaika eller trekkspel.
Djupvasstermometer
Djupvasstermometer er termometer som er laga for å måling av vasstemperaturen på forskjellige havdjupner.
Russisk kultur
Biletkunst
Russisk kunst har mykje stilmessig likskap med den frå andre austslaviske land, som Ukraina og Kviterussland.
Irwell
Elva har utspringet sitt i heiane ved Cliviger. Ho renn sørover gjennom Bacup, Rawtenstall, Ramsbotton og Bury. Nær Radcliffe renn Roch inn i Irwell, som så dreier vestover. Utanfor Farnworth kjem endå ei sideelv, Croal, og Irwell dreier igjen sørover og svingar seg gjennom Manchester. I byen renn òg Irk og Medlock inn i Irwell. Frå Salford dreier elva igjen mot vest, og held denne retninga inntil ho møter Mersey sør for Irlam. Det siste stykket av elva vart lagt om noko mot slutten av 1800-talet for å gjere ho til ein del av Manchester skipskanal.
Russisk kultur
Biletkunst
Allereie på 1100- og 1200-talet hadde Russland nasjonale meistrar som var uavhengige av utanlandsk innverknad, dvs. frå grekarane på den eine sida, og på den andre sida av dei lombardiske meistrane som var blitt henta for å bygga Uspenskijkatedralen i Vladimir. Russland sitt forhold til den greske verda blei avbrote av den mongolske invasjonen, og det er frå isolasjonen som følgjer av dette at ein kan spora originaliteten til den slavisk-russiske ornamentikken, som har sin eigen karakter, ganske ulik den bysantinske stilen og den avleidde romanske.
Irwell
Mot slutten av 1600-talet hadde forretningsmannen Thomas Patten gjort Mersey farbar opp til heimbyen sin Warrington. Han meinte at det kunne liggje stor profitt i å gjere det same med Irwell opp til Manchester. I 1721 autoriserte Parlamentet dette gjennom Mersey and Irwell Navigation Act. Arbeidet var fullført i 1736 med åtte sluser på den omkring 32 km lange strekninga. Dermed kunne fartøy på opptil 50 tonn segle opp til Warrington. Elva vart dermed viktig for bomullsindustrien under den industrielle revolusjonen.
Russisk kultur
Arkitektur
Russisk arkitektur byrja med trebygningane til dei gamle slavarane. Nokre karakteristikkar henta frå dei slaviske heidenske templa er dei utvendige galleria og bruken av fleire tårn. Sidan kristninga av Kievriket var russisk arkitektur i fleire hundreår hovudsakleg påverka av bysantinsk arkitektur, fram til Konstantinopel fall. I tillegg til festningsverk (kreml), var dei viktigaste steinbygningane til dei gamle rusarane ortodokse kyrkjer med mange kuplar som kunne vera forgylla eller måla i sterke fargar. Aristotele Fioravanti og andre italienske arkitektar førte med seg tendensar frå renessansen til Russland. 1500-talet såg utviklinga av unike kyrkjer med telttak, med Vasilijkatedralen som eit høgdepunkt. På den tida var laukkuppelkonstruksjonen òg fullt utvikla. På 1600-talet blomstra den «brennande stilen» av ornamentikk i Moskva og Jaroslavl, og bana gradvis veg for Narysjkin-barokk på 1690-talet. Etter at reformene til Peter den store hadde ført Russland mykje nærare den vestlege kulturen, følgde endringa av arkitektoniske stilar i landet generelt den i Vest-Europa.
Aleksandr Pogorelov
Aktiv
Pogorelov vart andremann i sjukamp ved hall-EM 2005 i Sevilla med 6 111 poeng. Under verdsmeisterskapen i Helsinki i august same året enda han på femteplass med 8 246 poeng, etter han låg på tredjeplass før den avsluttande 1500-meteren, hans svakaste øving. I 2006 vart han nummer fire i europameisterskapen med 8 245 poeng, også då førte 1500 m han to plassar ned på resultatlista.
Irwell
Då James Brindley anla Bridgewater-kanalen var kryssinga av Irwelldalen ei av dei vanskelegaste utfordringane. Løysinga var å leggje kanalen på ei bru over elva, på den første kommersielle akvedukten i verda. Brua har tre bogar, er tolv meter høg, 200 meter lang og elleve meter brei. Ho vart opna i 1761, og fekk kallenamnet «castle in the air».
Russisk kultur
Arkitektur
På 1700-talet førte smaken for rokokkoarkitektur til dei fantastiske verka til Bartolomeo Rastrelli og etterfølgjarane hans. Under Katarina den store og barnebarnet hennar Aleksander I blei Saint Petersburg omdanna til eit utandørsmuseum av neoklassisk arkitektur. Andre halvdel av 1800-talet blei dominert av den bysantinske og russiske vekkingsstilen (dette tilsvarer nygotikk i Vest-Europa). Viktige stilar på 1900-talet var art nouveau (Fjodor Sjekhtel), konstruktivisme (Moisej Ginzburg og Viktor Vesnin), og staliniststil (Boris Iofan). Etter at Stalin døydde fordømde den nye sovjetiske leiaren, Nikita Khrusjtsjov, dei tidligere «overdrivne» arkitektoniske stilane, og i slutten av sovjettida blei arkitekturen i landet dominert av enkel funksjonalisme. Dette hjelpte noko med å løysa bustadproblemet, men skapte dei store massiva av bygningar med låg arkitektonisk kvalitet, mykje i motsetnad til den førre lyse arkitekturen. Etter fallet til Sovjetunionen betra situasjonen seg. Mange kyrkjer som var blitt rivne i sovjettida blei bygde oppatt, og denne prosessen heldt fram saman med restaureringa av forskjellige historiske bygningar som var blitt øydelagde i andre verdskrigen. Når det gjeld den opphavlege arkitekturen, er det ikkje lenger nokon vanleg stil i det moderne Russland, sjølv om internasjonal stil har hatt stor innverknad.
Aleksandr Pogorelov
Aktiv
Med 8 328 poeng plasserte Pogorelov seg som nummer fire i tikampen under dei olympiske leikane i Beijing i 2008. Med nøyaktig 200 fleire poeng tok han bronsemedaljen ved verdsmeisterskapen i Berlin året etter, ein medalje han sidan vart fråkjent ettersom han skulle ha vore suspendert.
Irwell
Utover på 1800-talet byrja ein trenga stadig større transportfartøy, og Liverpool utvikla seg til å bli den viktigaste hamna i området. Dermed vart Manchester skipskanal opna i 1894. Han kom for seint til å redde bomullsindustrien, men gjorde Manchester til den tredje største hamna til landet, trass i at byen ligg omkring 65 km frå kysten.
Russisk kultur
Handverk
Matrjosjka er ei kjend russisk tredokke der hole, større dokker skjular mindre dokker. Ein har vanlegvis seks eller fleire lag med dokker. Forma på dokkene er stort sett sylindrisk, avrunda øvst for hovudet og konisk mot botnen, men lite anna. Dokkene har ingen armar eller føter, bortsett frå dei som er måla på. Kvar dokke kan vera ekstremt forseggjort. Motivet er vanlegvis bondejenter i tradisjonelle klede, men kan vera nesten kva som helst; til dømes eventyrfigurar eller sovjetiske leiarar.
Irwell
Det vart under bygginga av skipskanalen klårt at brua til Brindley måtte rivast, sidan ho var for låg for skipa. Dei lokale styresmaktene i Eccles klarte å få verna han, ved å betale for flyttinga til staden der ho no står. Bridgewater-kanalen blir i staden ført over dalen på Barton Swing Aqueduct, ei form for svingbar bru med slusefunksjon.
Gravlund
Gravlund eller gravplass er eit område som er reservert for jordfesting av avlidne menneske, anten dei vert jordfesta i likkiste, eller i urne etter kremasjon. Gravplass for dei kremerte vert òg kalla urnelund.
Russisk kultur
Ikon
Russiske ikon er vanlegvis måleri på tre, ofte små, sjølv om nokon i kyrkjer og kloster kan vera like store som ei bordplate. Mange religiøse heimar i Russland har ikon som heng på veggen i krasny ugol, det «raude» eller «vakre» hjørnet (ikonhjørnet). Det er ei rik historie og forseggjort religiøs symbolikk knytt til ikon. I russiske kyrkjer er skipet vanlegvis skild frå alterrommet av ein ikonostas danna av ikon. Ikonmåleri i Russland har hatt som føremål å hjelpa folk med bønnene sine utan å idolisera figuren i måleriet. Den mest omfattande samlinga av ikonkunst finst ved Tretjakovgalleriet.