cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antigua og Barbuda
Karneval og musikk
I august månad blir det halde eit nasjonalt karneval. Dette årlege karnevalet inneheld skodespel, konkurransar og andre aktivitetar. Karnevalet er òg ein stor turistattraksjon. Opphavleg var karnevalet ei feiring av at slaveriet blei avskaffa i 1834. Kulturen i landet er påverka av populærkultur frå USA. Familien og religionen spelar ei viktig rolle i det daglege livet til folk.
Dei vanlegaste og viktigaste musikksjangrane er calypso og soca.
Mat og drikke
Nasjonalretten i landet heiter fungie. Han liknar mykje på den italienske retten polenta, og er som denne laga av maismjøl. Nokre andre vanlege lokale rettar er ducana og salt fisk og hummer. Ducana er laga av innbakte poteter og kokosnøtter. Tamarind-jus og mauby er døme på lokale drikker. Mauby består av sukker og bork og frukt frå Colubrina-treet.
Idrett
Den mest populære idretten er cricket. VM i cricket 2007 blei halde i Karibia, og åtte av kampane blei utkjempa på Antigua. Friidrett og fotball er òg populære idrettar. Det finst mange store friidrettsutøvarar frå Antigua og Barbuda, som James Grayman, Daniel Bailey og Brendan Christian.
Administrativ inndeling
Antigua og Barbuda er delt inn i 6 administrative parish. Dessutan er Barbuda og den ikkje folkesetteøya Redonda styrte som avhengige område (depencency).
Körös-ér
Körös-ér (på ungarsk) eller Kereš (på serbisk, kyrillisk Кереш) er ei elv sør i Ungarn og nord i Serbia. Elva er 70 km lang og ei av sideelvane til Tisza frå høgre. Ho renn gjennom Bačka i både Ungarn og Serbia (Vojvodina): 27 km i Ungarn, 15 km som grenseelv og 27 km i Serbia.
Körös-ér har utspring i den ungarske delen av Subotička peščara, mellom byane Jánoshalma og Kiskunhalas. Vest for Kelebia vert Körös-ér ei grenseelv mellom dei to landa. Som Kereš renn ho nord for byen Subotica. Ho munnar ut i Tisza ved Adorjan, 76 moh.
Ved Subotica vert det dumpa mykje avfall i elva, som er særs forureina og den største foruereingskjelda til Tisza.
Freiburg im Breisgau
Freiburg im Breisgau er ein by i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 218 000 innbyggjarar. Byen ligg i området Breisgau vest i Schwarzwald. Freiburg er kjend som den varmaste byen i Tyskland. Elva Dreisam renn gjennom byen, som ligg ved foten av fjellet Schlossberg. Rundt byen ligg fjella Rosskopf og Bromberg i aust, og i sør og vest Schönberg, Tuniberg og Kaiserstuhl.
Historie
Freiburg vart grunnlagd på 1100-talet av hertug Konrad av Zähringen som ein fri handelsby (derfor namnet). Han låg strategisk til ved kryssingspunktet mellom handelsvegane mellom Middelhavet og Nordsjøen, og Rhinen og Donau. I 1368 kjøpte Freiburg seg laus frå den lokale hertugen, og søkte vern hos Habsburg, som stort sett lét byen vere sjølvstendig.
Rundt 1200 bygde byen domkyrkja Münster over ei tidlegare kyrkje. Slutten av mellomalderen og byrjinga av renessansen var ei tid med både framgang og tragediar i Freiburg.
I 1457 oppretta Hertug Albrecht VI Albert-Ludwigs-Universität, eit av dei eldste universiteta i Tyskland. I 1520 gjorde byen fleire rettslege reformer, som vert sett på som å vere før si tid. Dei prøvde å balansere mellom dei gamle bytradisjonane og dei gamle romerske lovene. Reformene vart godt tatt imot, særleg innan sivilrett, straff og vedtektene til byen.
I 1520 valde Freiburg å ikkje godta reformasjonen og vart eit viktig senter for katolisismen i Oberrhein. I 1536 førte trua på hekseri til dei første heksejaktane. Ei trong for å finne årsaka til tragediar som Svartedauden førte til auka omfang av heksejakta, som nådde toppen i 1599. Ein plakett på den gamle bymuren viser kor brenninga vart utført.
1600- til 1800-talet var ei turbulent tid i Freiburg. Som følgje av kampar under trettiårskrigen og andre konfliktar høyrte byen i periodar til både Austerrike, Frankrike, Sverige, Spania og Tyskland. I ein periode mellom 1648 og 1805 var han administrasjonsstad for Vorderösterreich og Habsburgområda sørvest i Tyskland, då han ikkje var under fransk okkupasjon. I 1805 vart byen, i lag med Breisgau og Ortenau, ein del av Baden.
I 1827, då erkebispedømet Freiburg vart oppretta, vart Freiburg sete for ein romersk-katolsk erkebiskop.
I 1889 måtte heile byen evakuerast då det illeluktande stoffet thioacetone vart produsert i eit laboratorium.
22. oktober 1940 gav den nazistiske Gauleiter av Baden ordre om å deportere alle jødar i Baden, 360 av dei i Freiburg, til den sørfranske interneringsleiren Camp de Gurs i Basses-Pyrénées. Dei fleste overlevde dei dårlege forholda i leiren, men vart sende til Auschwitz 18. juli 1942, der dei døydde. Gravstaden for dei tyske jødane som døydde i Gurs er vedlikehalden av Freiburg og andre byar i Baden. Eit minnesmerke står utanfor den moderne synagogen i sentrum av byen.
Byen vart utsett for kraftige bombeåtak under den andre verdskrigen. I 1940 slapp tyske fly grunna eit mistak om lag 60 bomber nær jernbanestasjonen i Freiburg. Eit alliert bombetokt i november 1944 øydela store delar av byen. Det meste av byen vart jamna med jorda bortsett frå domkyrkja. Etter krigen vart byen bygd opp slik han hadde vore før krigen. Han var ei kort tid sete for styresmaktene i den tyske staden Baden, som vart slått saman til Baden-Württemberg kort tid etter. Han vart okkupert av den franske hæren i 1945. Dei hadde styrkar her fram til 1991.
Samuel Reshevsky
Samuel Herman Reshevsky var ein polsk fødd amerikansk stormeister i sjakk, frå midt på 1930-talet ein av dei sterkaste sjakkspelarane i verda.
Reshevsky begynte deretter å spele sjakk aktivt, og frå 1935 deltok han i internasjonale turneringar.
Sjakkresultat
Han etablerte seg deretter i verdstoppen i sjakk, og hadde svært mange sterke resultat. Eit lite utval av desse:
I Nottingham 1936 tok han 3.-5.-plass saman med Euwe og Fine. Same året vart han for første gong USA-meister, han vann seinare også i 1938, 1940 og 1946. I 1937 vann han turneringa i Kemeri saman med Salo Flohr og Vladimirs Petrovs, og i Semmering delte han 3-4. plass. Han vann deretter Hastings 1937/38, og blei nummer 2 etter Flohr i Leningrad/Moskva 1939.
I turneringa om Verdsmeisterskapen i sjakk 1948 delte han 3-4.-plass med Paul Keres, etter Mikhail Botvinnik og Vassilij Smyslov.
FIDE utnemnde Reshevsky til Stormeister i sjakk i 1950, som ein av dei 27 første.
I 1952 delte han førsteplassen i Havanna med Miguel Najdorf, Argentina. Same året spelte dei ein tvekamp som Reshevsky vann 11-7. Etter dette kunne Reshevsky rekne seg som den beste spelaren på den vestlege halvkula.
Reshevsky spelte første bord i to prestisjetunge landskampar mot Sovjetunionen: I 1954 klarte han uavgjort mot Vassilij Smyslov og i 1955 vann han 2,5-1,5 mot Mikhail Botvinnik.
I 1961 spelte han ein tvekamp mot Bobby Fischer, den enda etter 11 parti uavgjort, +2 =7 -2. I 1968 tapte han kvartfinalen i Kandidatturneringa mot Viktor Kortschnoi. I 1969 og 1971 vann han for 6. og 7. gong USA-meisterskapen.
Reshevsky var aktiv som sjakkspelar til han nådde høg alder, og spelte i sterke turneringar så seint som i 1989. Han døydde i Suffern, Delstaten New York i 1992 av eit hjarteåtak.
Cheddar i Somerset
Cheddar er ein stor landsby og ein civil parish i distriktet Sedgemoor i det engelske grevskapet Somerset i England. Landsbyen ligg på den sørlege kanten av Mendip Hills, 14 kilometer nordvest for Wells. Civil parishet inkluderer òg landsbyane Nyland og Bradley Cross. Cheddar som har sitt ege parish council, hadde 5 755 innbyggarar i 2011 og eit areal på 34,77 kvadratkilometer (8592 acre eller 3477 hektar).
Gjelet Cheddar Gorge ligg nord for landsbyen og omfattar fleire grotter, mellom anna Gough's Cave. Gjelet har vore sentralt for lokal folkesetnad sidan yngre steinalder, og omfattar mellom anna eit angelsaksisk slott. Gjelet har eit temperert klima og eit unikt geologisk og biologisk miljø med fleire offisiell Sites of Special Scientific Interest. Det finst også fleire historiske steinbrot for kalkstein her.
Namnet «Cheddar» kjem frå gammalengelsk ceodor, som tyder 'djup mørk hole' eller 'lomme'. Landsbyen har gjeve namn til ostetypen cheddar. Han har også vore eit senter for jordbærdyrking. Denne avlinga blei tidlegare frakta med Cheddar Valley-linja, ei jernbanelinje som blei stengd seint på 1960-talet og no er ein sykkelsti. I dag er landsbyen ein turistattraksjon med fleire senter for vitjande, mellm anna Cheddar Show Caves Museum.
Dytikí Frangísta
Dytikí Frangísta (gresk Δυτική Φραγκίστα, Vestre Frangísta) er ein landsby i periferieininga Evrytanía i Sentral-Hellas i Hellas. Dytikí Frangísta var hovudsete i den tidlegare kommunen Frangísta, som no er ei kommunaleining i kommunen Ágrafa.
535 Montague
535 Montague er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. mai 1904 av Raymond Smith Dugan ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
873
873 (romartal DCCCLXXIII)
Torvikbukt
Torvikbukt er ein tettstad i Gjemnes kommune i Møre og Romsdal. Tettstaden ligg ved Bergsøyfjorden, sør for munningen av Batnfjorden og har.
I Torvikbukt ligg maling- og lakkfabrikken Gjøco AS, den største industribedrifta i Gjemnes. Her ligg også Høgtun folkehøgskole, ein kristeleg folkehøgskule med omkring 95 elevar i året. Tettstaden har ein privat barneskule, Torvikbukt skule. Denne skulen vart etablert i 2009 etter at den offentlege Torvik skole vart lagt ned. Torvikbukt skule leiger dei gamle lokala til Torvik skole av kommunen.
Torvikbukt har daglegvarebutikk, småbåthamn, idrettsanlegg og barnehage. Tettstaden ligg attmed fylkesveg 666, som går mellom Batnfjordsøra og Eidsvåg.
Salhus
Salhus er ei bygd i Åsane bydel i Bergen kommune i Vestland fylke. Staden er kjend for tekstilfabrikken Salhus Tricotagefabrik, der det var produksjon frå 1859 til 1989. Delar av fabrikklokala er gjort om til Tekstilindustrimuseet, og administrasjonen til Museumssenteret i Hordaland og konserveringsateliera Bevaringstenestene for musea i Hordaland ligg også i fabrikkanlegget. Statistisk Sentralbyrå reknar Salhus som ein del av den samanhengande tettstaden Bergen, og fører difor ikkje folketalsstatistikk for staden. Så godt som heile tettstaden ligg innanfor grensene til matrikkelgarden Salhus, som i 2001 hadde 725 innbyggjarar. I 1960 var dette talet 1149 innbyggjarar.
I 1954 vart ferjesambandet Salhus-Frekhaug-Flatøy oppretta. Ferjekaien i Salhus vart nedlagd i 1985.
Trope
Trope (frå gr. tropos, 'vending') kan visa til:
Qibla
Qibla er eit arabisk ord som refererer til retninga ein muslim skal venda seg i når han ber. Opphavleg skulle dette vera i retning Baitul Muqaddas i Jerusalem, men i 624 evt. då Muhammed hadde emigrert til Medina vart bøneretninga endra til å vera i retning Kabaen i Mekka.
Bøneretninga vert alltid sett til å vera i den retninga der distansen til Kaba er kortast. Ein spesiell situasjon oppstår når muslimar ber inne i sjølve Kaba, dei vil då venda seg mot ytterveggane.
Peter Erskine
Peter Erskine  er ein amerikansk trommeslagar. Han vert rekna som ein av dei mest allsidige og mest brukte jazztrommeslagarane dei siste tiåra.
Körös
Körös (på ungarsk) eller Criş (på rumensk) er ei elv aust i Ungarn. Ho vert danna der elvane Crişul Alb (ungarsk: Fehér-Körös) og Crişul Negru (ungarsk: Fekete-Körös) renn saman nær Gyula (rumensk: Ghiula). Crişul Repede (Ungarsk: Sebes-Körös) munnar ut i Körös nær Gyoma. Alle desse tre elvane har sine utspring i Apusenifjella i Romania. Körös munnar ut i Tisza nær Csongrád.
I antikken vart elva kalla Crisus, Crisia, Grisia eller Gerasus, medan eit eldre tysk namn på elva er Kreisch.
Peter Erskine
Erskine har utmerkt seg som ein musikar som kan fungere innanfor mange ulike sjangrar. Han har spelt i storbanda til Bob Mintzer og Kenny Wheeler, og han har spelt i mindre akustiske grupper med mellom andre Diana Krall og Jan Garbarek. I tillegg til Weather Report, var han medlem av fusiongruppa Steps Ahead og Marc Johnson sitt band Bass Desires. Han har også spelt pop/rock med Steely Dan og Rickie Lee Jones. Som studiomusikar har han delteke på over 400 album, og han har gjeve ut ti plater med eigne band.
Lesarane av magasinet Modern Drummer, dvs. andre trommeslagarar, har åtte gonger kåra Erskine som beste jazztromeslagar.
871
871 (romartal DCCCLXXI)
Vitskap i 1876
Vitskapsåret 1876 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1876.
12. juni
12. juni er den 163. dagen i den gregorianske kalenderen (164. under skotår). Det er 202 dagar att av året.
Fisjon
Fisjon er spalting av atomkjerner i to eller fleire andre atomkjernar som til saman har mindre masse enn dei opphavlege atomkjernane. Fisjon fører òg som oftast til at det vert frigitt neutronar og fotonar (gammastråling). På grunn av at den samla massen av dei nye kjernane er mindre enn massen til dei kjernane som vart splitta vert det frigitt energi der er massedifferansen før og etter fisjonen av c er lysfarten.
Crişul Negru
Crişul Negru (på rumensk) eller Fekete-Körös (på ungarsk) er ei elv vest i Romania og søraust i Ungarn.
Fisjon
Når til dømes ei 235U-kjerne vert spalta til ei 141Ba-kjerne og ei 92Kr-kjerne har desse mindre masse enn 235U-kjernen, så det vert frigidd energi.
870
870 (romartal DCCCLXX)
Crişul Negru
Ho har utspring vest i Apusenifjella og renn gjennom byane Ştei og Beiuş i Romania. Ei av sideelvane hennar er den vesle Roşia. Ho kryssar grensa til Ungarn og endrar namn til Fekete-Körös, her møter ho Fehér-Körös eit par kilometer nord for Gyula og i lag dannar dei elva Körös.
Fylkesveg 9 i Hordaland
Fylkesveg 9 i Hordaland går mellom Dalshovda og Tittelsnes i Sveio kommune. Vegen er 6,3 km lang.
Marie Kondo
Marie Kondo (japansk 近藤 麻 理 恵 Kondo Marie; ) er ein japansk rydde- og organiseringskonsulent. Ho har skrive fleire bøker om rydding og organisering, som har selt meir enn 8,4 millionar eksemplar til saman og er blitt omsett frå japansk til meir enn 40 språk.
Då ho var 18 år gammal fekk Kondo ein deltidsjobb som miko (ung kvinneleg hjelpar) ved eit shintotempel. På universitetet Tōkyō Joshi Daigaku (offisielt engelsk namn Tokyo Woman’s Christian University) studerte ho sosiologi og skrev ei avhandling om rydding. Då ho var 19 år gammal fekk ho tilbod frå vener om å rydda for dei mot betaling. Ryddemetoden hennar er kjend som «Konmari-metoden».
Marie Kondo sertifiserer ryddekonsulentar i 23 land, frå Europa og Nord- og Sør-Amerika til Australia og Midt-Austen.
Prisar og utmerkingar
Ho blei oppført som ei av dei 100 meste innverknadsrike personane i verda av Time Magazine i 2015.
536 Merapi
536 Merapi er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 11. mai 1904 av George Henry Peters ifrå U.S. Naval Observatory, Washington.
Mari Kiviniemi
Mari Johanna Kiviniemi er ein tidlegare finsk politikar for Centern. Ho var finsk statsminister 2010–2011 og partileiar for Centern 2010–2012. I 2014 vart Kiviniemi visegeneralsekretær i OECD.
Bakgrunn
Kiviniemi vart fødd i Seinäjoki, og voks opp i bygda Alavalli i Jalasjärvi som dotter av ein kyllingbonde. Som gymnasiast hadde ho eit utvekslingsopphald i Tyskland. Ho flytta til Helsingfors i 1988 for å studera økonomi. Ho har mastergrad i samfunnsvitskap frå Helsingfors universitet frå 1994. I tillegg til morsmålet finsk snakkar ho svensk, tysk og engelsk. Mari Kiviniemi gifta seg i 1996 med forretningsmannen Juha Mikael Louhivuori, som ho har barn med.
Politikk
Kiviniemi vart vald inn i Riksdagen frå Södra Österbotten i 1995. I 2004 vart ho rådgjevar for økonomisk politikk for statsminister Matti Vanhanen, og fungerte deretter som utenrikshandels- og utviklingsminister i Matti Vanhanen si første regjering under Paula Lehtomäkis fødselspermisjon 2005–2006. Kiviniemi var medlem av bystyret i Helsingfors 2005–2012 og kommunalminister i Matti Vanhanen si andre regjering 2007–2010.
I 2010 vart ho vald til ny partileiar i Centern etter Vanhanen, og overtok som statsminister kort tid etter. Centern fekk ikkje auka veljartilslutting ved riksdagsvalet i 2011, og Kiviniemi måtte overlata statsministerposten til Jyrki Katainen frå Samlingspartiet. Centern gjekk i opposisjon, og Kiviniemi vart medlem av Riksdagen sin utanrikskomité. Ho søkte ikkje attval som partileiar i 2012, og trekte seg frå Riksdagen i 2014 for å bli visegeneralsekretær i OECD.
Vitskap i 1877
Vitskapsåret 1877 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1877.
Lise Davidsen
Lise Davidsen er ein norsk operasongar. Ho er frå tidlegare Stokke kommune i Vestfold.
Utdanning
Davidsen har ein bachelor-grad frå Griegakademiet i Bergen. Deretter studerte ho hjå Susanna Eken ved Det Kongelige Operaakademi i København. I avgangsåret 2014 var ho ein av solistane ved Konserten til det Kongelege Danske Musikkonservatorium med Berlinfilharmonien.
Kunstnarisk virke
På ein konsert i Oslo Konserthus 8. februar 2018 mottok Davidsen Sibeliusprisen for 2018 frå Sibelius-selskapet i Noreg. Sibeliusselskapet skreiv i samband med utdelinga at dei ønska å gje prisen for 2018 til «en representant for den yngre garden av fremadstormende musikere i Norge.»
869
869 (romartal DCCCLXIX)
Lise Davidsen
Prisar og utmerkingar
Davidsen har elles vunne ei rekkje prisar og songkonkurransar i inn- og utland:
Den heilage Hallvard
Den heilage Hallvard er ein norsk helgen med minnedag ved hallvardsmesse, 15. mai. Hallvard Vebjørnsson var fødd i Lier som einaste son av Vebjørn og Torny på Husaby i Lier. Torny, mor hans, var søsterdotter til Åsta Gudbrandsdotter, som var mor til kong Olav Haraldsson.
Ifølgje legenda vart Hallvard drepen da han prøvde å redde ei kone som med urette vart forfølgd, klaga for tjuveri. Hallvard vart drepen med tre pilar og søkkt i Drammensfjorden med ein mylnestein om halsen. Etter ei tid flaut liket opp. Da var huda hans like frisk, og vidjekvisten som batt steinen til halsen hadde fått friske skot. Dette vart tolka som jærteikn og som ei stadfesting på at han hadde gjort ein stordåd: Han hadde forsøkt å redde ei ukjend kone, eller han hadde ofra livet sitt for ei tjuvkjerring.
I 1053 gav kong Harald Sigurdsson ordre om at liket skulle gravast opp og flyttast til Mariakyrkja i Oslo. Helgenskrinet vart flytta til Sankt Hallvardskyrkja da ho var ferdig i 1130.
Hallvard vart vernehelgen for Oslo, som enno ber dei tre pilane og kvernsteinen som skjoldmerke. Som helgen har han vore dyrka i Noreg, på Island og vest i Sverige. I Oslo markerer ein festdagen kvart år 15. mai med ulike arrangement. St. Hallvardsdagen er òg datoen for utdeling av St. Hallvard-medaljen.
Drusarar
Drusarane eller druzarane er ei religiøs rørsle med opphav og hovudsakleg utbreiing i Midtausten. Frå ein religionsvitskapleg ståstad har trua til drusarane opphav i islam, men ho er òg påverka av andre religionar og av gresk filosofi.
Drusarane er fyrst og fremst å finna i Libanon, Israel, Syria, Tyrkia og Jordan. Andre stader i verda finn ein mindre diasporasamfunn. Drusarane nyttar seg av arabisk og har kulturelt mange fellestrekk med andre arabarar i regionen. Dei fleste muslimar, og òg ein del av drusarane sjølve, reknar ikkje drusarane som ei muslimsk gruppe. Drusarane kallar seg sjølve Ahl al-Tawhīd eller al-muwahhidūn, 'monoteisme-folket'.
Opphav
Tidleg i det ellevte hundreåret skal al-Hakim bi-Amr Allah, den sjette kalifen i fatimid-dynastiet ha sagt seg sjølv å vera guddommeleg. Det var sterke messianske straumdrag i Ismaili-islam og al-Hakim sin visir, den persiske teologen Hamza ibn Ali ibn Ahmad al-Zuzani såg al-Hakim sin ein inkarnasjon av Gud. Muhammad al-Darazi vart send ut som misjonær, men fall i unåde og vart drepen etter å ha sett seg sjølv som spirituell leiar. Al-Darazi skal òg ha gjeve opphav til namnet drusar. Al-Hakim forsvann under mystiske omstende i 1021, moglegvis snikmyrda av systera. Drusarane trur at han vart teken opp i himmelen og at han ein dag skal venda attende og starta ein ny gullalder.
Drusisk tru
Sentrale prinsipp i drusarane sin religion er ærlegdom, å verna om bror sin, å respektera dei eldre, å hjelpe andre, å verga heimlandet, samt trua på éin Gud. Drusarane trur òg på menneskeleg reinkarnasjon. Dei godtek ikkje fleirgifte, tobakksrøyking, bruk av alkohol og reknar svinekjøt for ureint. Medan drusisk religion i prinsippet ikkje tillèt giftarmål med muslimar, jødar eller medlemer av andre religionar vert desse reglane ofte oversett i moderne tid.
Drusarane trur òg på fem kosmiske prinsipp, representert med fem fargar i den drusiske stjerna: intelligens / fornuft (grøn), sjel (raud), ord (gul), presedens (blå) og immanens (kvit). Desse fem dygdene tek form i fem ulike ander som stendig har vorte reinkarnert på jorda i form av profetar og filosofar, inkludert Adam, Pythagoras, Akhenaten og andre. Drusarane har stor respekt for Jethro, Moses sin svigerfar.
Drusarane er delt inn i uqqal (dei initierte) og djuhhal (dei ignorante). Kvinner vert rekna å ha særleg emne til å verta uqqal.
Vikse
Vikse er ein skulekrins i Sveio kommune. Han ligg heilt sør i kommunen og grensar mot Haugesund kommune i Rogaland fylke.
Canal du Midi
Canal du Midi er ein 240 km lang kanal i Sør-Frankrike som bind saman elva Garonne og Middelhavet. Kanalen går frå Toulouse til middelhavshavna Sète, som vart grunnlagd i samband med bygginga av kanalen.
Canal du Midi vart sett på UNESCO si verdsarvliste i 1996, og vert i dag hovudsakleg nytta til kanalturisme.
Sliven
Sliven (bulgarsk Сливен) er ein by og ein kommune i provinsen Sliven søraust i Bulgaria, og er hovudstad i provinsen. Kommunen omfattar byane Sliven og Kermen, i tillegg til 43 andre busetnader.
Sliven er den niande største byen i Bulgaria og er kjend for dei bulgarske innbyggjarane som kjempa mot ottomanarane på 1800-talet.
I 1834 oppretta Dobri Zjeljazkov den første fabrikken i Bulgaria, og starta med det den industrielle utviklinga i landet. Sliven var eit av dei største industrisentera i Bulgaria, og spelte ei viktig rolle i å byggje opp landet på nytt. Byen har lange tradisjonar innan tekstilproduksjon, maskinbyggjing, og glasproduksjon, og teknisk- og matindustri.
Areal og folketal
Kommunen har eit areal på 1 354 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 125 268 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 91 620 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Long Road Out of Eden
Albumet inneheld to singlar som gjekk inn på Hot Country Songs-lista i USA. Desse var ein versjon av J.D. Souther-songen «How Long» og «Busy Being Fabulous». I tillegg gjekk fem av songane på albumet inn på Hot Adult Contemporary Tracks-lista med «How Long», «Busy Being Fabulous», «No More Cloudy Days», «What Do I Do With My Heart» og «I Don't Want to Hear Anymore».
Albumet gjekk rett inn på førsteplassen i USA og bandet vann Grammyprisen for «How Long» og den instrumentale «I Dreamed There Was No War». Albumet vart det sjette albumet deira som nådde toppen av den amerikanske albumlista og det mestseljande albumet det året. Det selde 3,5 millionar eksemplar i USA aleine. Albumet er eit dobbeltalbum og selde til 7x platinaplate av Recording Industry Association of America.
Den dominikanske republikken
Den dominikanske republikken er eit land som opptek dei austlege to tredjedelane av øya Hispaniola i Karibia. I vest har landet grense til Haiti. Etter Cuba er Den dominikanske republikken er det nest største landet i Karibia, både i folketal og flatevidd. Folk frå Den dominkanske republikken blir kalla dominikanarar.
Den dominikanske delen av Hispaniola var den første spanjolane busette seg på etter oppdaginga si av «Den nye verda», og hovudstaden Santo Domingo står på UNESCO si liste over verdsarv. Landet fekk sjølvstende i 1821, etter tre hundreår med hovudsakleg spansk styre. Landet har gått gjennom lange periodar med manglande politisk stabilitet og demokrati. USA okkuperte landet frå 1916 til 1924. Diktatoren Rafael Trujillo hadde makta fram til 1961. Den påfølgjande borgarkrigen i 1965 førte til invasjon frå USA og deretter eit autoritært styre frå Joaquín Balaguer i perioden 1966–1978. Etter dette har landet vore eit partamentarisk demokrati, hovudsakleg leia av Leonel Fernández etter 1996.
Geografi
Hispaniola er ein av Dei store Antillane. Ho er ei fjellrik øy, og republikken omfattar både den høgaste toppen i Karibia, Pico Duarte, og det lågaste punktet, innsjøen Lago de Enriquillo som ligg 44 meter under havoverflata. Mellom fjella og austdelen av landet ligg fruktbare dalar med sukkerplantasjar. I dei lågttliggande områda i sør og aust er det store, tørre savannar. Landet har naturressursar som nikkel, bauxitt, gull og sølv.
Klima
Den dominikanske republikken har tropisk klima og det meste av året er vêret påverka av nordaustpassaten, som gjev mykje nedbør på nordsida av fjella, medan sørsida vert liggande i regnskuggen. Delar av Cibaosletta og låglandet sør for Cordillera Central får òg lite nedbør. Om sommaren vert passatvinden austleg eller søraustleg, og gjer dermed regn òg i dei sørlege delane av landet.
Temperaturen er høg året rundt og varierer lite gjennom året. I hovudstaden Santo Domingo er middeltemperaturen for heile året 25 °C, og middeltemperaturen varierer frå 24 °C i januar og februar til 27 °C i juli-september. Hovudstaden får 1385 mm med nedbør i eit normalår og mest nedbør kjem det frå mai til november.
Den dominikanske republikken vert stundom råka av tropiske orkanar, og særleg er dei sørlege og sørvestlege områda utsett for store øydeleggingar.
Administrativ inndeling
Den dominikanske republikken er inndelt i eit distrikt, Distrito Nacional, og 31 provinsar:
868
868 (romartal DCCCLXVIII)
Barista
Barista er italiensk og tyder eigentleg bartender, men blir nå brukt internasjonalt om ein som står i ein kaffibar eller kafé og lagar kaffidrikkar.
Jyrki Katainen
Jyrki Tapani Katainen er ein finsk politikar for Samlingspartiet. Han var finsk statsminister frå 22. juni 2011 til 24. juni 2014. Katainen vart i 2014 foreslått som EU-kommissær og medlem av Juncker-kommisjonen.
Utdanning og privatliv
Katainen er fødd og oppvakse i Siilinjärvi i landskapet Norra Savolax i Finland. Katainen er utdanna magister i samfunnsvitskap frå Tammerfors universitet. I tillegg til finsk, snakkar han flytande engelsk, fransk og svensk.
Karriere
I 1999 vart han innvald i Riksdagen for Samlingspartiet og han har sidan vorte attvald ved kvart riksdagsval fram til han vard oppnemnd som EU-kommissær. Katainen vart i 2001 nestleiar i Samlingspartiet og var leiar i partiet i perioden 2004-2014. Før han vart statsminister var Katainen frå 2007 finansminister og visestatsminister i Matti Vanhanens og Mari Kiviniemis regjeringar. Katainen leidde ei koalisjonsregjering beståande av Samlingspartiet, Socialdemokraterna, Vänsterförbundet, Dei grøne, Svenska folkpartiet og Kristdemokraterna. Katainen vart i 2014 foreslått som EU-kommissær og medlem av Juncker-kommisjonen. 14. juni 2014 overlét han leiarvervet i Samlingspartiet til Alexander Stubb. Katainen gjekk av som Finlands statsminister 24. juni 2014, for å verta Finlands EU-kommissær og Kommissær med ansvar for økonomi- og valutaspørsmål i Juncker-kommisjonen.
Habitat
Habitat (av latin habitare, '[det] bur') er den konkrete staden der ei levande organisme (enkeltvis eller i samfunn) lever og utviklar seg. Omgrepet blir ofte brukt delvis synonymt med biotop, som ein i skandinavisk og tysk tradisjon bruker om ei overordna eining som inneheld fleire habitat. Felles for omgrepa er at ein brukar dei om eit konkret leveområde for organismar der levevilkåra er definert gjennom ulike miljøfaktorar.
Habitat kan påverkast av biotiske og abiotiske faktorar. Dei biotiske faktorane kan til dømes vera tilhøvet mellom ulike artar og korleis dette påverkar bestanden deira i habitatet. Viktige abiotiske faktorar er geologi og klima.
Areál (biologie)
Økologi
Økologi er vitskapleg studie av levande organismar, med hovudvekt på samspelet mellom desse og miljøet rundt dei. Omgrepet vart introdusert av den tyske biologen og filosofen Ernst Haeckel (1834–1919) på midten av 1800-talet og er avleia av dei greske orda oikos ('hus, heim, hushald') og logos ('ord, lære'). Økologi og biologi har nært slektskap, men det tangerer òg mot andre vitskaplege felt, slik som kjemi, fysikk, geologi, geografi og samfunnsvitskap.
Organismar blir påverka både av andre levande vesen, biotiske faktorar, og faktorar som ikkje er levande, eller abiotiske. Nokre abiotiske faktorar er til dømes temperatur, mengd av vatn og kva stoff som finst i miljøet. Nokre biotiske faktorar kan vera større dyr og plantar, sopp og mikroorganismar. Dei kan vera føde, predatorar, konkurrentar eller symbiotiske hjelparar fro kvarandre.
I daglegtale kan ein ofte bruka «økologi» med andre eller avleia tydingar enn den reint vitskaplege. Omgrepet økologisk blir gjerne brukt synonymt med naturleg, miljøvenleg, berekraftig.
13. juni
13. juni er den 164. dagen i den gregorianske kalenderen (165. under skotår). Det er 201 dagar att av året.
Azovhavet
Azovhavet (russisk Азовское море - Azovskoje more; ukrainsk Азовське море - Azovske more, krimtatarsk Azaq deñizi) er det grunnaste havet i verda og er knytt til Svartehavet i sør via Kertsjsundet. Det grensar til Ukraina i nord, til Russland i aust og til Krimhalvøya i vest. Elva Don munnar ut i havet.
Det noverande namnet skal i følgje segna kome frå ein kumansk fyrste kalla Azum eller Asuf som mista livet då han forsvarte ein by i regionen i 1067. Dei fleste historikarar meiner at namnet kjem frå byen Azov, eller Azak, som tyder «låg» på tyrkisk, og som refererer til plasseringa.
867
867 (romartal DCCCLXVII)
Azovhavet
Geologi og batymetri
Havet er 340 km langt og 135 km breitt og har eit areal på. Dei største elvane som renn ut i Azovhavet er Don og Kuban. Dei gjer at havet har låg salinitet og er nesten heilt ferskt enkelte stader. Dei fører òg med seg store mengder avleiringar.I vest ligg den 110 km lange Arabattangen og dei særs salte myrete buktene i Sivasj.
Azovhavet er det grunnaste havet i verda med eit gjennomsnittleg djup på 13 meter og eit maksimalt djup på 15,3 meter. I områda der avleiringane har bygd seg opp, som i Taganrogbukta er djupeter mindre enn ein meter. Dei rådande havstraumane går mot klokka. Saliniteten varierer frå 1 til 15 promille (samanlikna med 30 til 40 for dei fleste andre hav) i forskjellige område av havet og til forskjellige tider på året.
Det grunne havet og den låge saliniteten gjer at det kan fryse til om vinteren. Havisen kan stundom ligge på havet frå seint i desember til midten av mars. Dei siste åra har derimot klimaet vorte så varmt at det sjeldan legg seg is her.
Hydrologi og hydrokjemi
Det noverande vertikale vassprofilet i Azovhavet viser oksygenrikt vatn i overflata og oksygenfattig vatn ved botn. Det oksygenfattige laget er 0,5 til 4 meter tjukt. Det oksygenfattige laget kjem av eutrofiering i samband med avleiringane frå Don og Kuban. Dette stimulerer biotisk aktivitet i overflata med fotosyntese under aerobiske tilhøve. Det døde organiske stoffet søkk til botn av havet der bakteriar og mikroorganismar nyttar all tilgjengeleg oksygen og fortærer det organiske stoffet. .
Dyreliv
Historisk var Azovhavet rikt på liv med over 80 fiskeartar og 300 virvellause dyr. Men mangfaldet og mengda har vorte redusert av overfiske og forskjellig grad av forureining.
Historie
Teorien om Svartehavsflaumen daterer danninga av Azovhavet til 5600-talet fvt. og det er spor etter busetnader frå steinalderen som i dag er dekte av havet. I antikken vart det kalla Maeotianhavet (gresk Μαιῶτις λίμνη og latinsk Palus Maeotis), etter maeotae, eit folk som var busett aust for havet.
Krimkrigen
Under Krimkrigen fann fleire sjøslag mellom dei allierte marinane til Storbritannia og Frankrike mot Russland stad i Azovhavet mellom mai og november 1855.
Flaumteorien
I 1997 publiserte William Ryan og Walter Pitman frå Columbia University ein teori om at ein massiv flaum gjennom Bosporus skjedde ein gong i antikken. Dei hevdar at Svartehavet og Kaspihavet var to store ferskvassjøar, men rundt 5600 fvt. braut Middelhavet gjennom Bosporus og skapte Svartehavet slik det er i dag. Det er gjort mykje arbeid for å støtte og forkaste teorien og teorien er framleis omdiskutert. Teorien er òg knytt til ei mogeleg forklaring på Syndfloda.
Maghreb
Maghreb (المغرب العربي al-Maġrib al-ʿArabī eller Maghrib er Nord-Afrika, nord for Sahara og vest for Nilen, inkludert Libya, Tunisia, Algerie, Marokko og av og til Mauritania. Ordet Maghreb er fransk med opphav i det arabiske ordet «Al-Maghrib», «Den nedgåande sola» eller «Vesten». På fransk vert innbuarane omtala som «maghrébins». Det arabiske namnet «Al-Maghrib» syner til området si geografiske plassering i vest i høve til resten av den arabiske verda i aust, som på arabisk vert omtala som «Machrek», «Den oppstigande sola».
Fylkesveg 72 i Hordaland
Fylkesveg 72 i Hordaland går mellom Petterteig i Stord kommune og Sælevik i Fitjar kommune. Vegen er 4,5 km lang.
Aust-Sibir-havet
Aust-Sibir-havet er eit randhav i Nordishavet. Det ligg mellom Kapp Arktis i nord, kysten av Sibir i sør, Nysibirøyane i vest og Kapp Billings, nær Gytkhelen i Tsjukotka og Wrangeløya i aust. Havet grensar til Laptevhavet i vest og Tsjuktsjarhavet i aust.
Havet dekkjer og 70 % av det er ikkje djupare enn 50 meter. Det djupaste punktet er 155 meter. Kysten er stort sett flat i vest, opp til munningen av elva Koljma og fjellkledd i aust. Middeltemperaturen i lufta er 0-2 °C (4 °C i sør) om sommaren og om vinteren ned mot -30 °C.
Det er ingen øyar sentralt i Aust-Sibir-havet og berre nokre få øyar langs kysten, som Ajonøya og Medvjezjiøyane.
Sidan det ligg så langt nord er Aust-Sibir-havet dekt av is det meste av året.
Dei største hamnebyane er Pevek og Logasjkino.
Historie
Havet vart segla av russiske sjøfararar frå ein elvemunning til den neste i kotsjar så tidleg som 1600-talet. I 1648 segla Semjon Dezjnev og Fedot Alekseev langs kysten av Aust-Sibir-havet frå Kolyma til Anadyrelva i Beringhavet. Systematisk utforsking og kartlegging av havet og kysten vart utført i fleire ekspedisjonar i 1735-42, 1820-24, 1822, 1909 og 1911-14.
Elektrisk batteri
Eit elektrisk batteri eller ein akkumulator har potensiell energi i form av kjemisk energi. Batteriet inneheld to halvceller, som saman kan produsere elektrisk straum ved ein kjemisk prosess. Når batteriet leverer straum, er det ein oksidasjon i eine halvcella og ein reduksjon i den andre halvcella som fører til at elektron blir overført. Kor mykje straum eit batteri leverer, er avhengig av skilnaden mellom reduksjonspotensiala til halvcellene.
Det finst ulike typar batteri, som høver til forskjellige bruksområde.
Erben Wennemars
Egbert Rolf Wennemars, kjend som Erben Wennemars, er ein nederlandsk tidlegare skeiseløpar frå Dalfsen. Han vart sprintverdsmeister i 2004 og 2005.
Wennemars kom på tredjeplass i sprint-VM 1998 i Berlin, ei plassering han kopierte i sprint-verdsmeisterskapen 2003 i Calgary. Same sesongen var han tilbake i Berlin ved VM i enkeltløp, der han vann både 1000 m og 1500 m.
Under sprint-VM 2004 i Nagano imponerte Wennemars med to sterke 1000-meterar, noko som gav han VM-gullet framfor kanadiarane Jeremy Wotherspoon og Mike Ireland. Han forsvarte VM-tittelen i Salt Lake City i 2005, også då var Wotherspoon hans sterkaste konkurrent. Frå Vinter-OL 2006 i Torino reiste Wennermars heim med to bronsemedaljar, fyrst fekk han ein "gratismedalje" i lagtempoen, før han vart tredjemann på 1000 meter.
I 2007 deltok Wennemars i firkamp-VM, og på heimebane i Heerenveen enda han på femteplassen. Over ein tiårsperiode, 1999-2008, vann Wennemars elleve 11 medaljar (6-2-3) i ulike VM i enkeltløp.
Tegl
Tegl er eit keramisk materiale laga ved brenning av leire i spesielle omnar. Ordet kjem frå latin tegula (brukt om takstein) frå verbet tegere som betyr «å dekke».
Teglstein er kunstig stein i standardformat, laga av leire som enten er brent i omn ved høg temperatur, eller berre tørka. Teglstein har sidan oldtida vore eit av dei vanlegaste materiala til murbygg. Soltørka tegl vart brukt i dei tidlege sivilisasjonene i Mesopotamia og blir fortsatt innanfor folkeleg byggeskikk mange stader i verda. I antikkens Roma vart dei fleste bygg oppført i tegl, ofte i form av relativt store skiver. Teglmuren vart som regel pussa med mørtel eller dekt med til dømes keramiske fliser.
Breim kyrkje
Kyrkja er soknekyrkje for Breim sokn i Nordfjord prosti. Gamlekyrkja, som stod på garden Hetle, vart riven etter at dagens kyrkje stod ferdig.
866
866 (romartal DCCCLXVI)
Handball-EM 2006 for kvinner
Europameisterskapen i handball for kvinner 2006 var den sjuande handball-EM-en for kvinner. Han blei halden i Sverige i perioden 7.-17. desember 2006. Noreg var regjerande europameister før meisterskapen starta. Noreg vann over Russland i finalen.
537 Pauly
537 Pauly er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. juli 1904 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Handball-EM 2006 for kvinner
Meisterskapen var den første EM-en i kvinnehandball der Romania ikkje deltok, etter at dei vart slått ut av Serbia og Montenegro i kvalifiseringa.
Det norske laget
Landslagstrenar Marit Breivik offentleggjorde det norske laguttaket 7. november 2006.
Utespelarar
Ein skade på Katja Nyberg førte til at Marianne Rokne kom inn i laget etter at turerninga var i gang.
Mellomrunden
Dei tre beste frå kvar innleiande gruppe gjekk vidare til mellomrunden, der laga frå gruppe A og B gjekk saman i gruppe 1, mens laga frå gruppe C og D gjekk saman i gruppe 2. Resultata frå innbyrdes oppgjer mellom lag frå same innleiande gruppe blei overførte til mellomrunden. Dei to beste laga i kvar gruppe gjekk vidare til semifinalane, mens trearane gjekk vidare til kampen om 5. plassen.
Víniani
Víniani (gresk Βίνιανη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Evrytanía i Sentral-Hellas i Hellas. Víniani inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Ágrafa.
Landsbyen vart fråflytta i 1963 etter at eit jordskred løyste ut jordskred som øydela mange hus. Ein ny landsby, Néa Víniani, vart bygd opp i nærleiken.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Víniani 967 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 3 innbyggjarar og Néa Víniani 127 innbyggjarar.
Kårstø
Kårstø er eit område i Tysvær kommune i Rogaland fylke. Området vert dominert av Kårstø gassbehandlings- og kondensatanlegg, som vart bygd ut på 1980-talet. Tradisjonelt er det jordbruk og fiskeri som er næringsvegane i området.
29. juni
29. juni er den 180. dagen i den gregorianske kalenderen (181. under skotår). Det er 185 dagar att av året.
Raulandstova
Raulandstova er ein stovebygning frå garden Søre Rauland i Uvdal i Nore og Uvdal kommune i Numedal. Han blei oppført i lafteverk i 1238 Stova blei kjøpt inn til det nystifta Norsk Folkemuseum i 1895 og gjenreist ved friluftsmuseet på Bygdøy i 1899. Som kulturminne frå mellomalderen er bygningen automatisk freda etter lov om kulturminne.
Planløysing og konstruksjon
Raulandstova har som dei fleste verna stover frå mellomalderen treromsplan. Ein tverrgåande laftevegg deler planen i to delar, som tek opp høvesvis 1/4 og 3/4 av lengda. Den smalaste delen er delt i to av ein sleppevegg. Ytterst mot tunet ligg forstova med inngangsdør, og bak denne koven eller kleven. Over desse to romma på grunnplanet ligg eit loft eller trev, ramen, som opphavleg hadde inngang frå ein sval på gavlveggen. Frå forstova er det dør til det nesten kvadratiske stoverommet, som med eit areal på 57 m² er uvanleg stort. Stova er ei årestove med ope rom heilt til taket. Opninga midt i taket, ljoren, var den einaste lyskjelda, og denne tente òg til å sleppa ut røyken frå åra eller eldstaden midt på golvet. Langveggane er 4 meter høge innvendig, og den samla høgda frå golv til møne er ca. 6 meter. Årestover måtte vera høge for at røyken frå åra skulle halda seg over hovudhøgd. Framfor inngangsfasaden har det opphavleg vore ein sval. Svalen på gavlveggen er no heilt open, men var opphavleg lukka med ein tilevegg.
På Folkemuseet blei stova sett opp utan åre, fordi det var tvil om kvar han opphavleg hadde vore. Stova har jordgolv, og langs veggen grove moldbenkar fylt med jord, som både var til å sitja på og til å isolera mot trekk mellom golv og veggar. Elles er langbordet det einaste inventarstykket, og ein går ut frå at det har følgd huset heilt frå mellomalderen.
Stova har sperretak understøtta av to par langsgåande åsar, kalla «bjørneryggar». Dei opphavlege åsane frå mellomalderen blei fornya i samband med ein omfattande reparasjon i 1671. Åsane bidreg til å fordela taklasten på alle dei fire veggane, men hindrar ikkje sidetrykket frå sperrene som pressar langveggane utover. For å motverka sidetrykket er to digre tverrbjelkar eller beter lafta inn mellom dei to øvste veggstokkane 1–1,5 m frå tverrveggane. Dei har høgt og smalt tverrsnitt, og på sidene som vender mot midten av rommet er det skore inn langstrekte blindboger. Liknande blindboger er òg skorne inn utvendig på stokk nr. 2 i nordre langvegg.
Portalen
Inngangsdøren har beitskier med ulik form. Som vanleg i mellomalderen er veggstokkane felt inn i ei nót i beitskiene. Begge har utskoren dekor etter førebilete frå mellomaldersk steinarkitektur. Den venstre er forma som ein flat pilaster med base og kapitel, og med utskoren rankedekor i romansk stil. Den høgre har form som ei halvsøyle der skaftet er skilt frå base og kapitel med vulstar. I stokken over døropninga er det skore inn ein blindboge, slik at framsida i bogesegmentet ligg i plan med fronten til beitskiene. Over bogen er det rissa inn ei runeinnskrift: «Þorgautr Fivil mik gerði», 'Torgaut Fivil gjorde meg'. Kva Torgaut gjorde, er usikkert – det var sannsynlegvis sjølve huset. Både runene og språkforma stadfestar den dendrokronoligiske dateringa til 1200-talet. Under runeinnskrifta har Jon Roulan rissa inn namnet sitt og årstalet MDCCXXXIIII, 1734. Dette er truleg året då stova blei ombygd og truleg fekk peis og vindauge.
Raulandslaftet
Veggene er lafta av forholdsvis grovt rundtømmer, og laftehogget er utført på den måten som har fått namn etter nettopp denne stova, raulandslaft. Dette er den eldste kjende førekomsten av ein type laft som var utbreidd før svartedauen, og som fortsette å vera i bruk òg fram i nyare tid. I motsetnad til det jamgamle findalslaftet ligg halsen i raulandslaftet midt i stokktverrsnittet, noko som gjer laftehovudet mindre utsett for brot. I underhogget har tømrarane sett igjen ein kloss («garpe», «barke» eller «kverke») som passar inn i overhogget til den underliggande kryssande stokken og sikrar stabilitet mot vriding og sideveges forskyving. Hoggemåten gjev halsen eit T-forma tverrsnitt. På begge sider av overhogget er det hogge kinningar som gjev god tilslutting til skråflatene i underhogget til neste stokk.
Tømmergrip
Tømmergrip eller tømmerklo er ein type reiskap som vert nytta for å handsama tømmer. Dei vert ofte monterte på hjullastarar og nytta for å flytta på tømmer på lunningsplassar og for å lasta tømmer på tømmerbilar. Ein kan òg montera tømmergrip på frontlastarar på landbrukstraktorar og store gaffeltruckar.
Fylkesveg 75 i Hordaland
Fylkesveg 75 i Hordaland går mellom Røydland og Fitjar i Fitjar kommune. Vegen er 9,0 km lang.
Raulandstova
Til Folkemuseet
Ved stiftigan av Norsk Folkemuseum i 1894 hadde grunnleggjaren Hans Aall planlagt at eit friluftsmuseum skulle inngå i prosjektet. Tomtespørsmålet blei ikkje løyst før ein del av eigedomen Dronninghavn på Bygdøy blei kjøpt inn i 1898. Men allereie i 1895 byrja Aall å leita etter bygningar til å setja opp på museet, og Raulandstova var den første som blei kjøpt, etter råd frå antikvar Nicolay Nicolaysen, leiaren av Fortidsminnesforeningen. Heilt sidan 1859 hadde foreininga vore merksam på verdien til denne bygningen og sørgd for at han blei oppmålt av arkitekt Christian Christie. Nicolaysen freista å sikra i alle fall delar av bygningen, dersom eigaren ville modernisera han. I 1889 måtte foreininga avslå eit tilbod om å kjøpa stova for 1200 kroner då ho mangla midlar. Nicolaysen freista òg utan hell å få bygningen plassert på Kristiania kommune sitt friluftsmuseum Heftyesamlingen på Frognerseteren. 1. mars 1895 gjekk Folkemuseet inn som kjøpar i staden for Fortidsminnesforeningen, og tok sjansen på å overta bygningen utan tomt til gjenreising. Prisen enda på 1000 kroner. Same månad blei stova demontert under oppsyn av ein utsend arkitekt, og i april blei ho frakta med slede til Kongsberg. Etter lagring på stasjonen blei ho transportert gratis med jarnbane til hovudstaden og lagra på Vestbanestasjonen inntil vidare. Gjenreisinga av denne og fire andre bygningar som allereie var innkjøpt tok til like etter tomtekjøpet, og var fullført i 1899.
Samtidig med Raulandstova overtok museet som gåve Grøslistova frå garden Grøsli i Flesberg frå ca. 1650. Denne har òg treromsplan og omtrent same areal, men har peis med røykpipe, betydeleg lågare veggar med vindauge, og tak med mønsås og utan ljore. Også den stod ferdig gjenreist i 1899. Ideen med dei to stovene var å visa skilnadene mellom årestover frå mellomalderen og peisestovene som blei vanlege på 1600-talet, og endringane i byggeskikken som innføringa av peisen førte til. Stoverommet blei innreia med peis og høgsete diagonalt i kvart sitt hjørne, og inngangsdør og veggfast seng i dei to andre hjørna.
Seinare endringar
Etter at stova var oppført, blei bygningsskadar utbetra med ujamne mellomrom. Etter ca. 15 år blei søre stavlegje heilt eller delvis skifta ut, og det same skjedde med nordre stavlegje i 1436. Det blei gjort meir omfattande reparasjonar i 1671 eller kort tid seinare. Då blei åsane og heile røstet i vestre gavlvegg fornya, og det blei lagt inn ein ekstra bjelke tvers over rommet, fire omfar lågare enn vestre bete. Denne kan ha hatt ei anna plassering opphavleg, kanskje som bering for ein himling.
Ein har gått ut frå at stova fekk peis i søraustre hjørne i staden for åra i samband med ei ombygging som blir datert av innskrifta frå 1734, men dette kan òg ha skjedd i samband med reparasjonen i 1671. Sidan ljoren måtte stengast då peisen blei sett inn, måtte stova samstundes få vindauge. Det blei skore ut opningar for to vindauge i vestre gavlvegg og eitt i sørveggen. Desse blei kubba igjen då huset blei gjenreist på Folkemuseet.
Olav Veka
Olav Veka er ein norsk namnegranskar og tidlegare lektor ved Ringsaker vidaregåande skole.
Veka kjem opphavleg frå Sand i Ryfylke. Olav Veka har gjeve ut bøker om personnamn, både fornamn (Namneboka 1991) og etternamn (Norsk etternamnleksikon 2000). Han har vore medforfattar i ei rad norskfaglege lærebøker og ordlister sidan 1984, mellom anna norskverket Bruer for studieretning for allmenne fag, Nynorskboka for nynorsk som sidemål og Nynorskordliste for vidaregåande skole. Han har vore lektor i den vidaregåande skolen sidan 1973.
Veka var medlem av fagnemnda for nynorsk i Norsk språkråd 2001-2005. Sidan 2006 har han òg vore leiar i Norsk namnelag.
Norsk Standard
Norsk Standard (NS) er ei nemning brukt om standardar som er fastsette og utgjevne av Standard Norge, som er det norske medlemet i CEN og ISO.
Ein kan utvikla ein Norsk Standard for dei fleste område i samfunnet, frå petroleum, bygg og anlegg til samfunnsansvar og kontoplan.