cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Wrong Place
Eurovision Song Contest
I 2020 valde den flamske kringskastaren VRT Hooverphonic til å representere landet i Eurovision Song Contest 2020, men tevlinga vart avlyst på grunn av koronaviruspandemien. VRT vedtok at Hooverphonic i staden skulle delta i tevlinga i 2021.
Arne Kjell Larsen
Arne Kjell Larsen er ein norsk tidlegare kombinertløpar frå Asker. Verdsmeister i øvinga i 1962. Han var medlem i Heggedal Idrettslag.
Karriere
Larsen deltok under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley, men tok ingen medaljar her. Under Ski-VM 1962 i Zakopane i Polen vart han verdsmeister i kombinert. Same året vann han i kombinert i Svenska skidspelen og dessutan vart han noregsmeister både i kombinert og i skihopp. Den litt uvanlege skihoppstilen til Larsen var med armane strekte framover i svevet, lik dei tyske Helmut Recknagel og Max Bolkart.
Arne Larsen er den einaste kombinertløparen som har vorte noregsmeister i spesialhopp.
Arne Kjell Larsen tok del i Vinter-OL 1964 i Innsbruck, men tok ingen medaljar heim frå dette OL-et heller. Men same året vann han i kombinert i Lahtispelen. Han vart tildelt Holmenkollmedaljen i 1965, og har i tillegg to kongepokalar.
Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
På sida av skikarrieren var Larsen bakar og dreiv Heggedal Bakeri.
Velordna mengd
Ei velordna mengd i matematikk er ei mengd som er ordna på ein slik måte at ei kvar delmengd har eitt minste element.
Ernst Zermelo beviste at alle mengder kan velordnast ved hjelp av det såkalla utvalsaksiomet. Mengda av naturlege tal 1, 2, 3, ... er velordna, og dette dannar grunnlaget for matematiske induksjonsbevis.
One Kiss Led to Another
«One Kiss Led to Another» er ein song skriven av Jerry Leiber og Mike Stoller og framført av The Coasters. Songen nådde 11. plassen på R&B-lista og 73. plassen på Billboard Hot 100 i 1956. Songen vart gjeven ut i 1957 på albumet deira The Coasters.
Songen vart produsert av Jerry Leiber og Mike Stoller.
The Beach Boys spelte inn songen i september 1965 under innspelinga av Beach Boys' Party!, men han kom ikkje med på dette albumet. Songen vart då sungen av Mike Love.
Vertikalplan
Eit vertikalplan er eit loddrett plan, eit plan som går gjennom ei loddrett linje. Dette vert nytta i mellom anna projeksjonsteikning.
Vertikalplan gjennom eit punkt er eit plan som inneheld tangenten til loddlinja i punktet.
Starbuck Cirque
Starbuck Cirque er ein merkverdig dalbotn, 7 km brei, mellom foten av Tentacle Ridge og Mount Hughes i Cook Mountains. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Michael J. Starbuck, som var kartograf i United States Geological Survey (USGS) som i lag med Roger A. Barlow opererte seismometeret og Doppler-satellittmottakarstasjonar ved Sørpolen vinteren 1992. Medlemmar av det amerikansk-newzealandske laget slo saman sine geodetiske nettverk i McMurdo Dry Valleys-området sommaren 1996-97.
Carnallitt
Carnallitt er eit mineral som opptrer i dei øvre delane av saltleier, til dømes i Tyskland og USA (Texas – New Mexico). Det er eit viktig kaliumråstoff. Den kjemiske samansetjinga er KMgCl3·6(H2O). Mineralet er hygroskopisk.
Teljeleg
I matematikk nyttast omgrepet teljeleg (bokmål tellbar) for å skildre mengda element i ei mengd. Ei mengd er teljeleg viss ho inneheld ei endeleg mengd element, eller mengder element ikkje er fleire enn dei naturlege tala. Med andre ord er ei mengd teljeleg viss det er mogleg å telje dei ved hjelp av dei naturlege tala. Viss ei mengd er teljeleg, men ikkje endeleg, seier ein at ho er teljeleg uendeleg.
Mange vel å definere teljeleg som det som her blir kalla teljeleg uendeleg. I det tilfellet blir altså ikkje endelege mengder rekna som teljelege.
Definisjon
To mengder er like store - dei har same kardinalitet - viss det finst ein ein-til-ein-korrespondanse mellom elementa i mengdene. At det finst ein ein-til-ein-korrespondanse mellom to mengder A og B, tyder at ein for kvart og eit element i A kan finne eit element i B slik at kvart og eit element i B korresponderer med nøyaktig eit element i A. Til dømes er mengdene {a,b,c,d,e} og {1,2,3,4,5}, like store fordi ein har korrespondansen a1, b2, c3, d4, e5. Denne korrespondansen kan òg uttrykkjast ved å seie at begge mengdene har fem element.
Ei uendeleg mengd A er teljeleg, viss det finst ein ein-til-ein-korrespondanse mellom A og mengda av dei naturlege tala, \mathbb{N}.
Skjegget
Skjegget er ein fjelltopp, 360 moh, oppom nordvestenden av Skarvsnes på austsida av Lützow-Holmbukta. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og namngjeve Skjegget.
Idar Stegane
Stegane er fødd i Eikefjord i Flora kommune, busett i Bergen, der han tok mellomfag i tysk (1966) og norsk (1967), og grunnfag i allmenn litteraturvitskap (1968) ved universitetet. Same staden tok han magistergraden i litteraturvitskap i 1971, med ei oppgåve om Olav H. Hauge si dikting. I 1993 tok Stegane doktorgraden i nordisk litteraturvitskap, med avhandlinga ''Det nynorske skriftlivet. Studiar i framvoksteren av ei nynorsk litterær offentlegheit''.
Før Stegane byrja det akademiske livet, arbeidde han ein periode på gard, og som skogsarbeidar og sildefiskar. I 1964 var han lærarvikar ved Flora folkeskule. Frå 1971 til 1972 var han lektor ved Firda offentlege landsgymnas på Sandane. Han var vitskapleg assistent ved Universitetet i Bergen i 1977, før han blei stipendiat og seinare førsteamanuensis same staden, mellom 1986 og 1993. Frå 1993 til 2007 var Stegane professor i nordisk litteratur, og han er no professor emeritus.
Stegane har skrive og har vore redaktør for fleire bøker. Olav H. Hauges dikting (1974) er ein lettare omarbeidd versjon av magisteravhandlinga og eit viktig bidrag til forskinga på Hauge si dikting. I 1983 gav Stegane ut ei bok om den unge forleggjaren og bokhandlaren Mons Litleré, med tittelen Mons Litlerés forlag. I 1995 redigerte han festskriftet ''Ord om ordkunst. Til Asbjørn Aarseth på 60-årsdagen'', saman med Atle Kittang. Han har òg vore medredaktør for antologien ''Norske tekster. Lyrikk (1998), og saman med Hadle Oftedal Andersen redigerte han Modernisme i nordisk lyrikk'' i 2005. I 2010 kom artikkelsamlinga Artiklar om litteratur.
Verdimengd
Verdimengda til ein funksjon f er dei verdiane funksjonen faktisk kan ta. Merk at verdimengda er ei delmengd av verdiområdet. Det er vanleg å bruke notasjonen V_f for verdimengda, og vi har for ein a\in A\}. Eit synonym for verdimengd er bilete eller biletmengd.
Kjelder
mzn:برد
Pykebreen
Pykebreen er ein isbre, 9 km lang, som flyt sørover frå Detroit Plateau, mellom Albone- og Polarisbreen på Nordenskjöld Coast nord i Graham Land i Antarktis. Han vart kartlagt frå landmålingar av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) (1960–61). Breen vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Geoffrey N. Pyke (1894–1948), ein engelsk forskar som i 1941 utvikla ideane til Studebaker Corporation til M-29 Weasel, den første verkeleg suksessrike snøbilen.
Black Island Channel
Black Island Channel er eit sund mellom Black Island og Skua Island i Argentine Islands i Wilhelm Archipelago. Det vart kartlagd og namngjeven i 1935 av British Graham Land Expedition under Rymill.
Lillkyrka
Lillkyrka er ein tettstad i Enköpings kommun i Uppsala län i landskapet Uppland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 300 innbyggjarar.
Mark Mancina
Mark Mancina er ein amerikansk filmmusikk-komponist, musikar, arrangør og albumprodusent. Han har langvarig fartstid ved Hans Zimmer si verksemd Media Ventures, og har skrive musikk for over seksti filmar og fjernsynsseriar, mellom anna Speed, Bad Boys, Twister, Tarzan, Training Day, Brother Bear, Criminal Minds, Blood+ og Moana.
Kyzyl
Kyzyl (russisk og tuvinsk Кызы́л) er hovudstaden i republikken Tyva i Russland med om lag 110 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jenisej, rundt 3700 km aust for Moskva.
Bynamnet tyder «raud» på tuvisk (som i mange andre tyrkiske språk).
Kyzyl ligg der elvane Bolsjoj Jenisej (Store Jenisej) og Malyj Jenisej (Vesle Jenisej) renn saman og dannar Verkhnyj Jenisej (Øvre Jenisej). Kyzyl hevdar å ligge nøyaktig i det geografiske senteret i Asia. Påstanden er omtvistet, men det er reist et monument merket «Asias senter» på engelsk, russisk og tuvisk. Kyzyl vart grunnlagt i 1914 som Belotsarsk (russisk Белоца́рск). I 1918 vart namnet endra til Khem-Beldyr (russisk: Хем-Белды́р) og i 1926 til Kyzyl.
Mesteparten av busetnaden ligg sør for elva og følgjer elvebredda, med den tettaste busetnaden sentrert like nedanfor der dei to Jenisej-elvane møter kvarandre.
Byen er administrasjonssenter i Republikken Tuva og er det økonomiske og politiske sentrum i republikken. Av industri finn ein teglverk, sagbruk, møbelfabrikkar og næringsmiddelindustri, i tillegg til ei større transportverksemd.
Kyzyl lufthamn ligg 6 km sørvest for sentrum.
Yazdegird I av Persia
Yazdegird I («skapt av gud» Izdigerdes) var konge av Persia 399–421. Han var son av Shapor III og vart kalla «syndaren» av persarane.
Han var ein særs intelligent herskar som freista å frigjere seg frå makta til stormennene og magi-prestane. Han straffa adelsmennene strengt då dei freista undertrykking. Han stoppa forfølgingane av dei kristne og gav dei ein eigen organisasjon.
Han levde i fred og venskap med Austromarriket, og vart difor lovprist like mykje av bysantiske forfattarar som han vart skulda av persarane.
Etter eit styre på tjue år ser det ut til at han vart myrda i Khorasan.
Strawberry Cirque
Strawberry Cirque er ein halvsirkelforma isdekt dalbotn i Antarktis, 2 km brei, ved sørenden av Macdonald Bluffs i Miller Range. Han ligg i klippene på nordsida av enden av Argobreen der denne møter Marshbreen. Han fekk dette namnet av Ohio State University Geological Party i 1967–68, fordi granittklippene i dalbotnen har ein lys rosa- til raudfarge i visse lyssettingar.
Jarlsberg Travbane
Jarlsberg travbane er ein travbane (totalisatorbane) på Auli 2 kilometer vest for Tønsberg og 1 kilometer frå Jarlsberg hovedgård i Vestfold og Telemark. Banen har ei lengd på 1000 meter og er Noregs nest største. Den blir dreve av Vestfold Travforbund. Jarlsberg Travbane har arrangert travløp sidan 1935, og har i dag rundt femti køyredagar i året, der de fleste er på fredager. Eit stort løp er Ulf Thoresens Minneløp for varmblodshestar.
Quartermainbreen
Quartermainbreen er ein isbre med mange bresprekkar på nordsida av Frickerbreen. Mellom desse breane ligg øvre delen av Mount Kennett. Han flyt frå platået ut i Millfjorden på austkysten av Graham Land, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Leslie B. Quartermain (i lag med Quartermain Mountains og Quartermain Point), ein historikar frå New Zealand som skreiv om Antarktis i ''South to the Pole. The early history av The Ross Sea Sector'' (London, 1967).
Europameisterskapen på skeiser 1973/Menn
Europameisterskapen på skeiser 1973 fann stad i Grenoble i Frankrike laurdag 27. og sundag 28. januar 1973. 28 utøvarar frå 11 land deltok i meisterskapen, av dei fem frå Noreg. Dei norske utøvarane var Terje Andersen, Ingar Bollerud, Dagfinn Hagen, Sten Stensen og Erik Vea. Deltakarane elles kom frå Aust-Tyskland, Frankrike, Italia, Nederland, Polen, Sovjetunionen, Storbritannia, Sveits, Sverige, Vest-Tyskland.
Jamal Khashoggi
Jamal Ahmad Khashoggi (arabisk جمال أحمد خاشقجي‎, Jamāl ʾAḥmad Xāšuqjī, hedsjasisk uttale [dʒaˈmaːl xaːˈʃʊɡ.(d)ʒi]; tyrkisk: Cemal Ahmet Kaşıkçı)  var ein saudiarabisk journalist, redaktør og leiar for Al-Arab News Channel. Han gjorde òg teneste som redaktør for Al-Watan, og gjorde denne avisa om til ei plattform for progressive saudiarabarar.
The Stage
The Stage er ein markant morenedekt amfi (ein dalbotn) mellom West Aisle Ridge og Central Aisle Ridge på nordsida av Renegarbreen på Scott Coast i Antarktis. Golvet i dalbotnen ligg 1000 moh og er relativt flat. Botnen vart vitja av feltgruppa til D. N. B. Skinner frå New Zealand Geological Survey 1977–78, som foreslo namnet, sidan han sett frå den nedre Renegarbreen ser ut som eit amfiteater og ein scene (stage på engelsk).
Bårdsnakken
Bårdsnakken (227 moh.) er eit lite fjell i Landesalpane. Bårdsnakken ligg heilt sør-vest i Landesalpane, sentralt i Ørskog kommune i Møre og Romsdal. Fjellet er lett tilgjengeleg både frå Ådalen og Lande. Det er mest vanleg å parkere ved Ørskog vidaregåande skule. Frå Ørskog vidaregåande er det totalt 142 høgdemeter til toppen. Frå toppen er det god utsikt mot vest. Trea i toppområdet gjer at utsikta er dårlegare mot sør, aust og nord.
Jamal Khashoggi
Død
Den 2. oktober 2018 gjekk Khashoggi inn i det saudiarabiske konsulatet i Istanbul for å hente nokre dokument i samband med eit planlagt giftarmål. Mykje tyder på at han der vart drepen av saudiarabarar etter ordre frå Mohammed bin Salman.
Schollaert Channel
Schollaert Channel er eit sund mellom Île Anvers i sørvest og Brabant Island i nordaust, mellom Dallmann Bay og Gerlachesundet i Antarktiske Arkipel. Det vart oppdaga i 1898 av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, som namngav det etter Francois Schollaert (1851–1917), ein belgisk minister.
Europameisterskapen på skeiser 1973/Menn
Göran Claeson frå Sverige vart europameister, framom fem nederlendarar. Norske Terje Andersen var bestemann på 500 meter og Claeson det same på 1500 m, medan nederlendaren Jappie van Dijk vann både 5 000 m og milløpet. Sten Stensen gjekk inn til bestetid (15,26,2) på 10 000 meter, men vart diskvalifisert for feil veksling: Om ikkje hadde han vorte andremann i meisterskapen.
Skeise-EM 1973
Dato: 27./28. januar 1973
<br style="clear:both;" />
500 meter
<br style="clear:both;" />
5000 meter
<br style="clear:both;" />
1500 meter
<br style="clear:both;" />
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Yazdegird II av Persia
Yazdegird II, («skapt av gud» Izdegerdes) var konge av Persia og herska frå 438 til 457. Han var sonen til Bahram V.
Han forfølgde dei kristne og jødane og hadde ein kort krig med Austromarriket i 441. Han freista å utvide kongedømmet i aust og kjempa mot Kushan og kidaritane (eller hunarane).
Gjerdsnakken
Gjerdsnakken (237 moh.) er eit lite fjell i Ålesund kommune, Møre og Romsdal.
Prudnik
Prudnik (tysk Neustadt, Neustadt in Oberschlesien) er ein by sørvest i Polen ved elva Prudnik. Han har om lag 21 237 innbyggjarar og ligg i Opole-voivodskapet. Han er administrasjonsstad i fylket med same namn. Byen utgjer den urbane delen av eit større område kalla Gmina Prudnik, som inneheld om lag 27 510 innbyggjarar.
Fram til 1945 høyrte byen til Tyskland.
Skoddemedet
Skoddemedet er eit fjell kring 5 nautiske mil (9 km) sørvest for Høgfonna i Borgmassivet i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52).
Lillpite
Lillpite er ein svensk tettstad i Piteå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I 2005 hadde tettstaden 454 innbyggjarar.
Lillhärdal
Lillhärdal blir rekna å vere staden der den første herjedalingen, Herjolfr hornbrjótr, busette seg. Det er gjort arkeologiske utgravingar utanfor byen som ein trur stadfestar dette. Ein statue av Herjulf med kona Helga står midt i Lillhärdal.
Byen er i dag mest kjend på grunn av Jan Guillou-serien Häxornas tid. I Lillhärdal starta nemleg dei svenske hekseprosessane på 1600-talet, då Gjertrud Svensdotter i 1668 skulda Marit Jonsdotter for å vere heks. På Spångmyrholmen, der heksene blei brend, finst i dag eit minnemonument over hendingane. Det er òg eit historisk museum i Lillhärdal som fortel om hekseprosessane. Om sommaren kan ein òg gjere opplevelsesturar kring dei historiske stadane i Lillhärdal.
Skahaugen
Skahaugen (272 m.o.h.) er eit lite fjell i Ålesund kommune i Møre og Romsdal.
Peter Ørebech
Peter Thomas Ørebech er ein norsk jurist som har spesialisert seg på hav- og fiskerirett. Han er professor ved Noregs fiskerihøgskule ved UiT Noregs arktiske universitet.
Ørebech fullførte juristutdanninga (cand. jur.) ved Universitetet i Oslo i 1976, og fekk advokatløyve i 1978. Han har vore forskar ved fiskerihøgskulen og juridisk fakultet i Tromsø sidan 1977, avbrote av av advokatpraksis frå 1989 til 1994. Han har særleg interessert seg for korleis EU-rett, EØS-rett og internasjonale handelsavtaler som GATT og GATS innvirker på norsk fiskeriforvalting og suverenitet i nordområda. Han har òg skrive bøker om fiskeri- og havbruksrett.
Ørebech har vore politisk aktiv i Senterpartiet og Nei til EU gjennom ei årrekkje og er vararepresentant på Stortinget for Senterpartiet frå 2009-2013.
Teasdale Corrie
Teasdale Corrie er ein dalbotn kring 750 m frå aust-vest og 500 m frå nord til sør, som ligg kring 600 m nord-nordaust for Cinder Spur. På nordsida ligg høge klippeframspring frå Dunikowski Ridge. Dalbotnen vart feilaktig trudd å vere ein vulkanventil då isen trekte seg attende. Han inneheld ei rekkje små vatn i sør som får vasstilførsel frå smeltevatn dei mildare årstidene. Botnen er kalla opp etter Andrew Teasdale, som var feltassistent i British Antarctic Survey for dr. J.L. Smellie frå januar til april 1996.
Infleksjonspunkt
Eit infleksjonspunkt eller eit vendepunkt i matematikk er eit punkt på ei kurve som skil mellom to delar av kurva som er konkave til kvar si side.
Tangenten i eit slikt punkt, ein vendetangent, skjer gjennom kurva. Om likninga til kurven er
\ y = f(x), må den andrederiverte av f(x) vere null i eit infleksjonspunkt, og i tillegg skifte teikn i infleksjonspunktet.
Tore Reginiussen
Tore Reginiussen er ein norsk fotballspelar frå Alta som spelte 21 landskampar i tida 2008-14, og sidan 2012 har vore midtstoppar i Rosenborg Ballklubb.
Klubbspel
I juni 2011 signerte Reginiussen for danske Odense Ballklub og eit tilhald som varte eitt år. Den 5. august 2012 vart han overført til Rosenborg BK i Trondheim. Her var han i 2015 med å vinne både serien og cupfinalen.
Landslagspel
Reginiussen debuterte på det norske landslaget 26. mars 2008 mot Montenegro. Fem månader seinare skåra han sitt fyrste landslagsmål i ein privatlandskamp mot Irland som enda 1-1. I sin tiande landskamp vart han matchvinnar då han skåra det einaste målet i kampen mot Thailand i Bangkok, 18. mars 2012. Han var landslagskaptein i sine to siste landskampar, begge spelt i Abu Dhabi i januar 2014 og mot høvesvis Moldova og Polen.
Flatråker
Flatråker er ei grend på sørvestsida av Tysnesøya i Tysnes kommune, ut mot Langenuen. Her er sandtak, tidlegare var her også trevarefabrikk. I 2020 hadde grenda 130 ibuarar.
Postnummer 5687 Flatråker.
Bloor Passage
Bloor Passage er eit sund som går nordover frå Meek Channel mellom Corner Island og Uruguay Island i Argentine Islands i Wilhelm Archipelago. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee i 1959 etter matrosen Vincent T. Bloor som deltok i British Naval Hydrographic Survey Unit i området i 1957–58.
Remusbreen
Remusbreen er ein isbre i Antarktis som er 15 km lang og flyt frå nordsida av Mount Lupa og nordvestover langs nordaustsida av Blackwall Mountains ut i Providence Cove i Nenyfjorden, på vestkysten av Graham Land. Dei nedre delane av isbreen vart først grovt kartlagde i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill. Breen vart kartlagd på ny i 1948-49 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), som namngav han etter tilknytinga til Romulusbreen, som endar like nær enden av denne breen.
Writer av Carole King
Albumet fekk positive meldingar frå kritikarane, og AllMusic skreiv at det var det «mest undervurderte av alle dei originale albuma hennar». Og i ei melding som òg omfatta Tapestry i Rolling Stone, skreiv Jon Landau «Writer var ei velsigning trass i feila sine» og at sjølv om «produksjonen var dårleg», gjorde King sjølv albumet «absolutt verdt det».
Innhald
Alle songar skrivne av Gerry Goffin og Carole King; tekst for «Raspberry Jam» og «What Have You Got to Lose» av Toni Stern.
Carrollitt
Carrollitt er eit grått ertsmineral som krystalliserer kubisk, kjemisk eit koparkoboltsulfid med formel CuCo2S4, nærskyldt med linneitt.
Det er funne i Noreg ved Borras koparførekomst i Alta. Det har namn etter Carroll County i Maryland.
Dag Michalsen
Dag Michalsen er ein norsk jurist som er professor ved  Institutt for offentleg rett ved Det juridiske fakultet ved Universitetet i Oslo. Michalsens hovudområde er rettshistorie og rettskildelære. Han er òg Professor II ved Det juridiske fakultet i Tromsø.
Khrysilioú
Khrysilioú (gresk Χρυσηλιού, tyrkisk Yuvacık) er ein bydel i kommunen Mórfou i distriktet Levkosía i Republikken Kypros. Bydelen ligg heilt aust i byen.
Slettefjellet
Slettefjellet er ein fjelltopp 1 nautisk mil (1,9 km) nord for Gessnertind i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
Lima i Dalarna
Lima er ein tettstad i Malung-Sälens kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 418 innbyggjarar.
Slaget ved Liège
Slaget ved Liège var ein serie kampar om den belgiske byen Liège og befestningane rundt han som fann stad frå 5. til 16. august 1914, under den første verdskrigen. Slaget var den første blodige striden etter at Tyskland invaderte Belgia, og ende med at tyskarane tok byen. Invasjonen krenka Belgia sin nøytralitet, og førte til at Storbritannia gjekk inn i verdskrigen.
Bakgrunn
Tyske troppar, som bestod av 6 ikkje-mobiliserte brigadar under befal av Otto von Emmich, hadde 4. august 1914 gått over den belgiske grensa og raskt rykka fram mot Liège. Etter den såkalla Schlieffenplanen som var blitt utvikla i løpet av dei siste to tiåra, skulle dei tyske styrkane omgå den franske hæren i aust ved å marsjera gjennom Belgia. Liège ligg ved punktet der elva Ourthe renn inn i Maas (Meuse), med Ardennane i sør og med Flandern i nord og vest. Her låg også på hovudjernbanelinjene frå Tyskland til Brussel og Paris, som etter planen skulle brukast til å invadera Frankrike.
Tyskland erklærte krig mot Belgia om morgonen 3. august, og dei fremste elementa av den invaderande Meusearméen kryssa grensa kl. 08:00 den 4. august. Kavaleriet rykka frem til Maas for å ta bruene, men fann at dei var blitt øydelagd. Seint på ettermiddagen den 4. august hadde tyske kavaleristyrkar likevel kryssa Meuse nordpå ved Visé. Dei møtte belgiske troppar frå 12. brigade som kjempa imot og heldt troppane i sjakk gjennom natta.
Forsvar
Liège var forsvart av 12 festningar plassert rundt byen. Dei var blitt utforma av den leiande ingeniøren Henri Alexis Brialmont sist på 1800-talet. Festningane var laga av betong og hovudsakleg bygde ned i bakken. Dei var konstruerte for å motstå dei rifla 210 mm kanonane ein kunne venta seg då dei stod ferdige i 1892. I ettertida var det blitt utvikla kraftigare våpen, samstundes som festningane ikkje var blitt godt vedlikehaldne. Etter Brialmont sine planar skulle det også lagast mindre befestningar og skyttargraver for å forbinda og verna hovudforta, men dette var ikkje blitt gjort.
Festningane var utstyrte med 78 artillerieiingar som omfatta 210 mm haubits, 150 og 120 mm kanonar og 57 mm hurtigskyteade kanonar til nærforsvar. Hovudkanonane var installert i ståltårn som kunne dreiast 360°. Berre 57 mm kanonane kunne hevast og senkast.
Sidan det var 3-4 km mellom kvar festning betydde dette at angriparane kunne gå mellom dei og nå sjølve byen. Garnisonane var heller ikkje på full styrke, og mange troppar bestod av lokale vakteiningar med lita trening og erfaring. Til saman var det rundt 36 000 soldatar her under befal av Gérard Leman.
Belgiske styrkar
Kommandør: Generalløytnant Gérard Leman.
Brigadar og einingar:
I alt var det rundt 36 000 soldatar og 252 kanonar til å motstå den tyske invasjonen.
Tyske styrkar
Den tyske åtaksstyrken blei kalla Meusearméen. Ho bestod av:
Kommandør: General Otto von Emmich
I alt bestod styrken av omkring 59 800 soldatar og 100 kanonar.
Slaget om Liège
6. august tok general Ludendorff kontrollen over 14. brigade etter at kommandøren der var blitt drepen. Ved hjelp av eldstøtte frå ein felthaubits kjempa brigaden seg gjennom landsbyen Queue-de-Bois til ei høgd som gav godt utsyn mot Liège. Ludendorff sende fram en gruppe under parlamentærflagg for å krevja av Leman overgav seg, noko kommandøren avviste. Ein åtaksstyrke som følgde etter blei skoten ned like utanfor hovudkvarteret til Leman. Dette utfallet fekk Leman til å forlata byen og søke tilfluka i festningen Loncin på den vestlege sida av festningsringen.
Den ytre ringen av festningar heldt ut, og blokkerte den tyske framrykkinga ved å sperra jernbanen. Festningane blei utsett for samanhengjande bombardement og åtak frå tyske styrkar, men dei fleste fortsette med å slå tilbake åtaka. Berre Fleron blei sett ut av spel då heisemekanismen på kanonkuplane blei øydelagd av granateld. Den einaste festningen som blei teken ved eit infanteriåtak var Barchon, og dette skjedde først 10. august.
Ved å setja inn tyngre beleiringsartilleri som Dicke Bertha frå Krupp, ein 420 mm haubitsar, klarte tyskarane å skyta granatar inn i festningane som eksploderte ved hjelp av forsinka eksplosjon. Ein etter ein blei festningane tvinga til kapitulasjon, og den siste, Boncelles, overgav seg 16. august. Leman blei skadd ved festningen den 15. august, frakta bevisstlaus ut av fortet og teken som ein av mange tyske krigsfangar.
Resultat
Den ti dagar lange kampen om Liège skal ha forseinka den tyske framrykkinga to dagar i høve til planen, sjølv om leiande tyske offiserar avviste at forseinkinga hadde mykje å seia. I alle høve styrkte den belgiske innsatsen moralen blant allierte styrkar. Den franske presidenten tildelte byen krossen til æreslegionen (légion d'honneur) for motstanden.
Den 2. og 3. tyske hæren var meint å byrja gå gjennom Belgia den 10. august, men kunne først starta den 13. og kunne ikkje passera gjennom Liège før den 17. Motstanden frå dei seks store og dei seks små festningane rundt Liège hadde berre gjeve nokre dagars pusterom til franskmenn og britar, men dette ville visa seg å vera avgjerande. Det var nok til å såvidt gje dei franske og britiske styrkane tid til å ta oppstilling ved Marne-elva og forsvara Paris. Sjølv om logistikken til tyskarane også blei forseinka, var slaget ved Marne så mykje på vippen at eit tysk åtak nokre dagar tidlegare kanskje kunne ha betydd at dei ville ha teke den franske hovudstaden og gått sigrande ut av første verdskrigen.
Den psykologiske effekten av den belgiske motstanden på resten av Europa var av like stor tyding. Den tyske hæren hadde hatt rykte på seg for å vera uovervineleg heilt sidan den knusande sigeren over Frankrike i 1870, men verka no meir menneskeleg. Den belgiske hæren heldt fram med å yta motstand medan han trekte seg tilbake mot Antwerpen, og dette styrkte både franske og britiske borgarar og regjeringar i avgjerda om å slost imot.
Svenakken
Svenakken er eit lite fjell på 280 moh. i Ålesund kommune i Møre og Romsdal.
Arne Bakker
Arne «Bakker'n» Bakker var ein norsk fotball- bandy- og ishockeyspelar frå Bærum.
Karriere
I åtte år spelte Bakker forsvar for Asker Skiklubb i eliteserien, der han spelte i 99 kampar og skåra 10 mål. Han spelte også svært lenge for det norske herrelandslaget i fotball, med heile 54 kampar.
Som bandyspelar spelte Bakker først for Asker, og deretter for Stabæk Bandy, der han vann kongepokalen i 1952. Under vinter-OL 1952 i Oslo, der bandy var demonstrasjonsgrein, spelte Bakker på det norske OL-landslaget. Med tre deltakande lag kom Noreg her på andreplass, bakom Sverige og framom Finland. Bakker spelte i NM i bandy i 1952, 1953 og 1955.
I ishockey spelte han også på norsk proffnivå, der han spelte for Stabæk og Jar. Etter at han gav seg som idrettsutøvar, vart han fotballtrenar; fyrst for Asker sitt A-lag, seinare for Stabæk Fotball.
I 1961 vart han tildelt Egebergs Ærespris. Han er så langt den einaste som har vunne prisen for både bandy og fotball.
Caysichitt-(Y)
Caysichitt-(Y) er eit mineral med namn etter samansetjinga Ca, Y, Si (silikat), C (karbonat) og H (hydroksyl og vatn). Funne som eit sjeldant mineral i ein granittpegmatitt ved Kragerø.
Zjeleznodorozjnyj i Moskva oblast
Zjeleznodorozjnyj (russisk Железнодоро́жный) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 120 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 20 km aust for Moskva.
Zjeleznodorozjnyj vart grunnlagt i 1861 som ein busetnad som tente jernbanestasjonen Obiralovka (russisk: Обира́ловка), som vart gjort kjend av Leo Tolstoj som valde denne staden som dødsstad til hovudpersonen i romanen Anna Karenina.
I 1938 vart staden omdøypt til Zjeleznodorozjnyj og gjeve bystatus i 1952. På 1960-talet vart busetnadane Kutsjino (russisk: Ку́чино), Savvino (russisk: Са́ввино), Temnikovo (russisk: Те́мниково) og Sergejevka (russisk: Серге́евка) innlemma i Zjeleznodorozjnyj.
M29 Weasel
M29 Weasel er eit beltekjøretøy frå andre verdskrigen. Han vart produsert av Studebaker, og var rekna for bruk på snø.
I Noreg vart Weaselen brukt i fleire militære avdelingar. Vernepliktige soldatar vart kjent med kjøretøyet og namnet, som etter kvart gjekk inn i kvardagsspråket som namn på alle slags lett- eller upansra beltekjøretøy til generelle transportføremål.
Furugrenda
Furugrenda er ei grend i Sunndal kommune på Nordmøre. Grenda ligg 3 kilometer søraust om Sunndalsøra, på nordaustsida av elva Driva. Her er gardsbruk på øvste sida av Sunndalsvegen, (Riksveg 70). Her er det og campingplass, med utleige av fiskerett. På nedste sida av vegen er det bustadfelt. Folketalet i Furugrenda var 171 i 2020.
Ole Karlsen
Ole Karlsen er ein norsk poesiforskar. Han er professor ved Institutt for kultur og litteratur, Universitetet i Tromsø og nordisk litteratur ved Høgskulen i Hedmark. Han fekk Amboltprisen i 2018.
Carnotitt
Mineralet finst ofte saman med eit liknande kalsium-samband, tyuyamunitt. Carnotitt spelar ei stor rolle i uranproduksjonen. Det finst førekomstar mellom anna. i USA, Kongo og Russland. I Noreg er det funne i malmane frå Spennivegg gruve i Dalane i Kviteseid og frå granitt-pegmatitt i Einerkilen i Evje.
Det er kalla opp etter den franske gruveingeniør og kjemikaren Adolphe Carnot (1839–1920).
Release Me av Hooverphonic
«Release Me» ('slepp meg fri') er ein popballade som vert framført av det belgiske bandet Hooverphonic. Songen vart utgjeven 17. februar 2020 og skulle ha vore det belgiske bidraget i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland, men 18. mars 2020 avlyste EBU Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020.
Eurovision Song Contest
«Release Me» skulle ha vore det belgiske bidraget i Eurovision Song Contest 2020 etter at den flamske kringkastaren VRT internt valde bandet Hooverphonic til å representere landet i tevlinga. Songen skulle ha delteke i den fyrste semifinalen i Rotterdam Ahoy i Rotterdam i Nederland tysdag 12. mai. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 såg EBU seg nøydd til å avlyse Eurovision Song Contest for å hindre spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen covid-19. Hooverphonic representerte Belgia i Eurovision Song Contest 2021, med songen «The Wrong Place».
Jesse Johnson
Jesse Woods Johnson er ein USA-amerikansk musikar mest kjend som gitarist i den originale besetninga av The Time (i nyare tid kjend som The Original 7ven).
Johnson har vore produent for ei rekkje artistar, som Janet Jackson, Paula Abdul, TaMara and the Seen, After 7, Da Krash, Kool Skool, Debbie Allen, Cheryl Lynn og Les Rita Mitsouko.
I nyare tid har han spelt i bandet til D'Angelo, The Vanguard.
I Can Dream, Can't I?
«I Can Dream, Can't I?» er ein tradisjonell popsong skriven av Sammy Fain med tekst av Irving Kahal. Songen vart publisert i 1938 for den mislukka musikalen Right This Way. Tommy Dorsey gav ut ei hitinnspeling av songen same året, men det var i etterkrigstida songen vart mest populær.
Den mest kjende versjonen vart spelt inn av The Andrews Sisters og Gordon Jenkins' orchestra den 15. juli 1949, og gjeven ut på Decca Records. Han nådde først Billboard-lista den 16. september 1949, og nådde førsteplassen på alle dei tre poplistene på den tida (bestseljar i butikk, mest spelt på radio og mest spelt på jukeboksar). Ein annan versjon vart spelt inn av Toni Arden med orkesteret til Hugo Winterhalter den 16. september 1949, og gjeve ut av Columbia Records. Denne versjonen nådde toppen av Cashbox-lista.
Ein versjon vart spelt inn av Alan Dean med orkesteret til Carroll Gibbons den 9. desember 1949 og gjeven ut på UK Columbia Records i Storbritannia. Ein versjon av Tune Twisters med Art Wranzer & his orchestra vart spelt inn mai 1950 for Artransa Records i Australia.
Skyliners spelte inn ein doo wop-versjon i 1958 med den kvinnelege vokalisten Janet Vogel.
Joni James spelte inn ein versjon i 1959 for albumet 100 Strings and Joni. Cass Elliot spelte inn songen i 1969 for albumet Bubblegum, Lemonade, and... Something for Mama. Songen vart spelt inn av The Carpenters i 1975 for albumet Horizon. Ein meir moderne versjon vart spelt inn i 2000 av Susannah McCorkle for Hearts and Minds. Annie Lennox spelte inn songen i 2014 for albumet Nostalgia.
Ajía Paraskeví i Mórfou
Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har bydelen vore utanfor kontroll frå styresmaktene. Frå 1983 er han administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som ein del av kommunen Güzelyurt i distriktet Güzelyurt.
Limedsforsen
Limedsforsen er ein svensk tettstad i Malung-Sälens kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 443 innbyggjarar.
Polfrimerka
Polfrimerkene var ein serie på sju norske frimerke i valørane 2, 3, 5,10,15, 20 og 25 øre som Postvesenet gav ut i 1925 som bidrag til Roald Amundsen sin nordpolsekspedisjon i 1926. Frimerka hadde ikkje tilleggsverdi. Motivet var isbjørn på isflak og eit sjøfly.
Ljøstaknakken
Ljøstaknakken (292 moh.) er eit lite fjell i Landesalpane. Ljøstaknakken ligg langt sør i Landesalpane, sentralt i Ørskog kommune i Møre og Romsdal. Fjellet er lett tilgjengeleg både frå Odden og Lande. Det er mest vanleg å parkere ved Ørskog vidaregåande skule. Frå Ørskog vidaregåande er det totalt 207 høgdemeter til toppen. Frå toppen er det god utsikt mot vest, sør og aust. Trea i toppområdet gjer at utsikta er dårlegare mot nord.
Rare Masters
Rare Masters er eit album av Elton John som kom ut i 1992. Samlealbumet inneheld B-sider og studioopptak spelt inn mellom 1968 og 1975, og er den einaste staden ein kan finne filmmusikken til filmen Friends frå 1971 på CD.
Då katalogen til Elton John frå 1969 til 1975 vart remastra og gjeven ut i 1995, vart mange av desse songane gjevne ut på desse albuma òg, i remastra form.
Slettfjell
Slettfjell er eit lågt, heller flatt fjell kring 1 nautisk mil (1,9 km) vest for Aurhø, på Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52).
Hugo Almeida
Hugo Miguel Pereira de Almeida er ein portugisisk fotballspelar som har spela for tyrkiske Beşiktaş.
Karriere
Almeida starta som juniorspelar for heimklubben Naval 1º de Maio i 1997, men bytte klubb til Porto i år 2000. Her kom han opp på fyrstelaget i 2002. Han vart seriemeister i Portugal med klubben i 2004 og 2006 Han vart lånt vekk til andre klubbar fleire gonger, og vart også lånt vekk til Werder Bremen, men lånet vart omgjort til kjøp i 2007. Ved nyttår 2010/11 gjekk han til Beşiktaş for 2 millionar euro. Han var med på å bli cupmeister i Tyrkia med laget same sesongen.
På landslagsnivå har Almeida delteke i fleire turneringar, mellom anna fotball-VM 2010 i Sør-Afrika. Her skåra han eitt av måla i kampen mellom Portugal og Nord-Korea, som enda 7-0 til Portugal. Under EM i 2012 spelte han i to av Portugal sine kampar då laget nådde semifinalen i turneringa.
Limmared
Limmared er ein svensk tettstad i Tranemo kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 1 445 innbyggjarar.
Jori Mørkve
Jori Mørkve er ein norsk idrettsutøvar som er medlem i Voss Skiskyttarlag og IL Eldar.
Mørkve er mest kjend som skiskyttar. I perioden 2001-16 deltok ho i nesten 50 renn i verdscupen i skiskyting, med ein 18. plass på sprinten i Khanty-Mansijsk i 2007 som beste individuelle plassering. Sine beste prestasjonar i verdscupen gjorde ho i stafettar, fyrste gongen med tredjeplassen saman med det norske laget som deltok i Hochfilzen i desember 2006.
Etter nokre gode stafettetappar fekk Mørkve plass på det norske laget i mixstafett under VM i skiskyting 2007 i Antholz. Saman med Tora Berger, Emil Hegle Svendsen og Frode Andresen gjekk ho det norske laget inn til bronsemedalje. I same meisterskapen fekk ho bronse også med det norske kvinnelaget i 4 × 6 km stafett; Tora Berger, Ann Kristin Flatland og Linda Grubben var lagkameratane hennar.
Mørkve har også delteke i langrenn, då på nasjonalt nivå og helst i stafettevlingar.
Walker Cirque
Walker Cirque er ein markant isbrefylt dalbotn i Antarktis som ligg på vestsida av enden av McClearybreen i Cook Mountains. Dalbotnen opnar til Darwinbreen nær toppen og er kalla opp etter Carlton Walker, som var vedlikehaldsleiar ved Sørpolstasjonen for United States Antarctic Program (USAP).
Svalbard-frimerka
Svalbard-frimerka var ein frimerkeserie på fire merke, verd 10, 15 20 og 45 øre, som Postverket utgav i 1925 for å markera at Noreg fekk overhøgd over Svalbard.
Shades of a Blue Orphanage
Shades of a Blue Orphanage er det andre studioalbumet til det irske rockebandet Thin Lizzy, gjeve ut i 1972. Tittelen er ein kombinasjon av det tidlegare bandet til medlemmene: Shades of Blue og Orphanage.
«Sarah» vart skriven til bestemor til Phil Lynottsom oppdrog han då mor hans, Philomena, ikkje var i stand til å gjera det. Denne songen må ikkje forvekslast med 1979-songen med same namn, til dottera til Lynott, inkludert på Black Rose: A Rock Legend.
Ei ommastra og utvida versjon av Shades of a Blue Orphanage vart gitt ut 11. oktober 2010
Mottaking
Stuart Berman frå Pitchfork uttalte at Thin Lizzy «ikkje mangla ambisjonar på dette stadiet, men snarare retning», og kritiserte songar som albumopnaren for dent «tidlege, klønete forsøk på tyngde frå eit band som på dette tidspunktet hadde eit mykje betre grep om intimitet», men rosa «den lyriske røysta til Lynott» som eit «solid anker» for produksjonen til bandet. Martin Popoff definerte Shades of a Blue Orphanage som «eit ærleg verk», med hint av den akustiske folk-fortida til Lynott, «litt 60-tals regissert progressiv psykedelia og til og med rockabilly utanfor kontekst», typisk for slike tidlege 1970-tals rockeplater. Eduardo Rivadavia frå AllMusic var i stor grad kritisk til albumet, og skildra det som «skuffande», og både opningssporet og tittelsporet som «overdrive og usamanhengande». Han plukka likevel ut «Baby Face» og «Buffalo Gal» som lyse stunder, og rosa den «veltalande og personlege» framføringa til Lynott på «Sarah».
Renardbreen
Renardbreen er ein isbre som flyt inn i den sørlegaste delen av Charlotte Bay, på vestkysten av Graham Land. Han vart kartlagt av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897-99. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter Charles Renard (1847–1905), som i lag med A.C. Krebs, bygde og flydde det første styrbare luftskipet som var mogeleg å fly stabilt, i 1884.
Synnøve Thoresen
Synnøve Thoresen er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Simostranda IL som vann eitt verdscuprenn.
Den 15. mars 1988 overraska Thoresen ved å vinne 7,5 km sprint i verdscupen i skiskyting i finske Jyväskylä. I 1989 gjekk ho på det norske laget som tok sølvmedaljar i lagtevlinga i verdsmeisterskapen, dei andre på laget var Elin Kristiansen, Anne Elvebakk og Mona Bollerud. Året etter kom ho på sjetteplassen på 15 km under VM i skiskyting 1990 i Minsk, hennar fremste individuelle prestasjon i eit stort internasjonale meisterskap. Under skiskytings-VM 1991 i Lahti tok ho nok ein medalje i lagtevlinga, den gongen saman med Signe Trosten, Hildegunn Fossen og Unni Kristiansen.
I tida 1987-91 sikra Thoresen seg tre sølv- og to bronsemedaljar i noregsmeisterskap i skiskyting. Ho la opp etter 1993-sesongen.
Butler Passage
Butler Passage er eit sund mellom Wauwermans Islands og Puzzle Islands, og går mellom Peltier Channel og Lemaire Channel, utanfor vestkysten av Graham Land. Ruta var truleg den første nytta av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, 1903–05 og 1908–10, på reisene deira mellom Port Lockroy og Booth Island. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee i 1959 etter kaptein Adrian R.L. Butler, som var kaptein på det britiske kystvaktskipet HMS «Protector» i området i 1957–58 og 1958–59.
Hazard Rock er ei lita isolert klippe som ligg på austsida av Butler Passage.
Frigjeringa av Aust-Finnmark
Frigjeringa av Aust-Finnmark frå tysk okkupasjon fann stad hausten 1944, etter at sovjetiske soldatar kom til Bjørnevatn 25. oktober 1944. I resten av Troms og Finnmark kom frigjeringa først 8. mai 1945. Etter tvangsevakueringa og nedbrenninga av Finnmark og Nord-Troms vart resten av Finnmark og Nord-Troms i stor grad verande i ingenmannsland, delvis under tysk kontroll. Den norske regjeringa i London etablerte allereie i november 1944 kontakt med sivile styresmakter i Aust-Finnmark. Ifølgje fylkesmannen Peder Holt hadde det ikkje vore problem å samarbeida med dei russiske soldatane.
Bakgrunn
Våren 1944 hadde sovjetiske styrkar overtaket ved fronten mot Finland og USA pressa på for at Finland skulle innleia fredsforhandlingar med Sovjetunionen. Sovjetiske styrkar innleidde eit stort angrep på den finske fronten 9. juni 1944 og erobra Det karelske neset og Viborg. Mannerheim vart 4. august vald til president og 4. september var det våpenkvile. Tyskland var førebudd på at Finland ville gje opp og hadde planar for tilbaketrekking frå Lappland og Finnmark. Den tysk-finske alliansen opphøyrde 2. september og Finland var ifølgje fredsvilkåra med Sovjetunionen forplikta til å sørgja for at alle tyske styrkar hadde forlate landet innan 15. september. Etter kampar mellom tyske og finske styrkar ved Torneå og Rovaniemi trekte dei tyske styrkane seg unna. Hitler godkjende 3. oktober Operasjon Nordlicht og tilbaketrekkingea frå finsk Lappland byrja midt i oktober. Tilbaketrekkingane skjedde via Ivalo-Karasjok og Karesuando-Skibotn.
Etter landgangen i Normandie i juni 1944 frykta Tyskland at dei allierte kunne setja inn sjøstridskrefter mot Nord-Noreg. Kystforsvaret i Finnmark vart difor halde operativt så lenge som mogleg.
Yazdegird III av Persia
Yazdegird III, («skapt av gud» Izdegerdes) var konge av Persia som vart sett på trona i 632 etter ei rekkje interne konfliktar. Han var barneborn av Khosrau II, som vart myrda av sonen sin Kavadh II i 628.
Han var berre eit barn og kan aldri ha hatt reell makt. I dei første åra hans starta han den arabiske invasjonen av Persia, og i 637 avgjorde slaget om Kadisiya lagnaden til imperiet.
Ctesiphon vart erobra av arabarane, og kongen flykta til Media. Yazdegird flykta frå eit distrikt til eit anna, før han til slutt vart myrda ved Merv i 651. Parsiane som brukte den gamle persiske kalenderen, heldt fram å telje åra frå han kom på trona (Yazdegirds periode, starta 16. juni 632).
Dottera hans Shahr Banu gifta seg med barnebarnet til Muhammed, Husayn ibn Ali, og fødde den fjerde sjiaimamen, Ali Zayn al Abidin. Sonen hans Peroz flykta til Kina.
Leangen Travbane
Leangen Travbane er eid av eit aksjeselskap med same namn og står, etter avtale med Norsk Rikstoto, for totalisatorverksemda i området Ålesund til Nordland fylkesgrense. Einaste aksjonær er Det Norske Travselskap.
Travbanen dekker ca. 90 dekar og vart første gong opna 5. september 1931. Dei tyske okkupantane okkuperte banen under andre verdskrig og banen opna att 6. oktober 1946.
Slettfjellnutane
Slettfjellnutane er to små fjelltoppar kring 2 nautiske mil (3,7 km) nord for Slettfjell på Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52), og namngjeve Slettfjellnutane fordi dei ligg nær Slettfjell.
Young Blood av The Coasters
«Young Blood» er ein song skriven av Doc Pomus i lag med låtskrivarduoen Jerry Leiber og Mike Stoller. Songen vart ein hit for The Coasters i 1957.
The Coasters-versjonen
«Young Blood» vart opphavleg spelt inn av The Coasters og gjeven ut på singel med B-sida «Searchin'» i mars 1957 av Atco Records (#6087). Songen gjekk til topps på Billboard's R&B-lista og åttandeplassen på Billboard Hot 100.
The Coasters-verjonen er rangert på 421. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene..
Songen var med i musikalen Smokey Joe's Cafe.
The Beatles-versjonen
The Beatles spelte «Young Blood» på konsertane sine på Cavern Club. Det var ein av tolv songar dei spelte inn på eit lydband i juli 1962, som vart kjøpt attende av Paul McCartney på ein auksjon på Sotheby's i 1985.
Ein versjon spelt inn for BBC den 11. juni 1963 kom ut på albumet Live at the BBC, som kom i 1994. George Harrison song solovokal på innspelinga.
Medverkande
Frå The Beatles Bible
Andre versjonar
Songen er blitt spelt av mange andre artistar
Sarapul
Sarapul (russisk Сарапул) er ein by i Republikken Udmurtia i Russland med om lag 100 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kama, rundt 50 km søraust for Izjevsk.
Ein meiner at namnet Sarapul kjem frå frå tsjuvasjisk og tyder «gul fisk» (tsjuvasjisk сарă пулă).
Busetnaden oppstod på 1500-talet. Innbyggjarane levde hovudsakleg av kornhandel og fiske. I 1780 fekk busetnaden innvilga byrettar. Mange av dei arkitektoniske fortidsminnene i Udmurtia ligg i Sarapul. Dei vakraste bygningane er kjøpmannhusa og kyrkjene.
Næringslivet i byen er i dag preget av verksemder innan maskinbygging og elektronikk.
Rescue Me av Fontella Bass
«Rescue Me» er ein rhythm and blues-song først spelt inn og gjeven ut på singel av Fontella Bass i 1965. Den originale versjonen av songen, og BMI, har Raynard Miner og Carl William Smith oppført som låtskrivarar, men mange kjelder har òg med Bass sjølv som medlåtskrivar. Det vart den største hitten til Bass og han låg fire veker på toppen av R&B-lista og nådde fjerdeplassen på Billboard Hot 100. «Rescue Me» nådde 11. plassen på UK Singles Chart.
Originalinnspelinga
I følgje forfattaren Robert Pruter i boka si Chicago Soul, kom songen til under ei øving hos Chess Records: «'Rescue Me' var eit glimrande døme på Chess-studiosystemet på sitt beste. Ein laurdag i august 1965 sa Bass i eit øvingsstudio med produsentane og låtskrivarane Carl Smith og Raynard Miner. Dei leika seg med ein song då arrangøren Phil Wright kom inn og dei fire i lag skapte 'Rescue Me'. [Billy] Davis produserte denne songen...» Bass hevda at sjølv om Smith, Miner og Davis hadde sikra ho om at ho skulle få teksten til songen tilskriven seg, vart dette aldri gjort.