cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Hermann Schein
Verk
Av den store korproduksjon hans kan ein nemne Venus Kräntzlein (1609) for fem stemmer, Cymbalum Sionium (1615) for 5–12 stemmer, Tedeum (1618) og Gesangbuch Augspurgischer Confession (1627). Av instrumentalverka hans finn ein Banchetto musicale newer anmutiger Padouanen, Gagliarden, Courenten und Allemanden à 5, auff allerley Instrumenten (1617).
Petter Dass
Petter Dass var ein teolog, prest og diktar frå Helgeland i Nord-Noreg. Han er ein kjend representant for barokken i norsk litteraturhistorie. I tillegg til å vere prest dreiv Petter Dass òg med jordbruk og handel. Petter Dass skreiv songar og rimbrev gjennom heile sitt vaksne liv, men berre Dalevisa vart trykt medan han levde. Songane hans vart utbreidde over heile landet, og diktaren sjølv vart seinare ein figur i mange segner i folkeleg tradisjon. Han har ein eineståande posisjon som diktar på norsk grunn i dansketida, og han har betydd så mykje for nordnorsk sjølvbilete at det i dag kan vere vanskeleg å skilje røyndommen om Petter Dass frå mytane.
Liv
Petter Dass var son av Peiter Dundas (frå Skottland) og Maren Falk. Han blei fødd inn i ein av dei mest innflytelsesrike og velståande familiane i Nord-Noreg på den tida. Besteforeldra på morsida var helgelandsfuten Peter Jakobssøn Falk og kona Anne Jonsdotter.
Det er usikkert kvar og når Petter Dass kom til verda, han kan vere fødd på Tjøtta gard eller Troberget i Tjøtta sokn, eller han kan vere fødd på Nord-Herøy eller i Åkvika i dåverande Herøy sokn, ein gong i 1646 eller 1647. Faren døydde då Petter var 7-8 år gammal, og mora gifte seg oppatt med soknepresten i Hadsel, Mogens Pettersen Thielemann. Guten vart då sett bort til slekt av familien i Namdalen. I 1660 vart Petter send til Bergen for å gå på latinskulen der. I 1666 vart han, som ein av 20 norske studentar, immatrikulert ved Universitetet i København, der han studerte teologi.
Petter Dass gifta seg med Margrethe Andersdtr., stedottera til vefsnpresten, då ho vart med barn. Dei fekk to søner: Lars (ca 1671- ca 87), som døydde som elev på latinskulen i Bergen, og Anders (ca 1675-1736), som vart prest. I ei vise nemner Petter Dass også ei dotter.
I 1683 overtok Petter Dass stillinga som residerande kapellan i Nesna, eit av dei rikaste kapellania i Trondheim stift. Den 26. april 1689 døydde soknepresten i Alstahaug, Peder Meyer. Petter Dass søkte straks denne stillinga, og allereie den 18. mai same året vart han utnemnd til sokneprest i det som den gongen var eit av dei største og mest inntektsgjevande sokneprestembeta i bispedømmet. I dette embetet sat Petter Dass fram til han døydde i august (ei kjelde oppgjev 17. august ) 1707. 18. september same året vart han gravlagd, truleg under koret i Alstahaug kyrkje.
Petter Dass si dikting
Berre ei av visene hans vart trykt på 1600-talet, men nokre av dei finst i mange avskrifter. På 1700-talet kom bøkene hans ut i mange opplag, Katekismesongane var den som fekk størst utbreiing blant folk flest. På midten av 1800-talet møtte diktinga hans ny interesse også i den kulturelle eliten, og då var det spesielt Nordlands Trompet som vart halden fram.
Salmar og læresongar
Petter Dass er kjend som salmediktar, men neppe nokon av salmane hans var skrivne for bruk i kyrkja. Dei var heller meint som læresongar eller andeleg tidsfordriv. Før Petter Dass sine songar vart tekne inn i salmebøkene til Landstad (1869; 7 salmar) og Hauge (1870; 2 salmar), vart dei korta inn og skrivne om. Den mest kjende Petter Dass-salmen, «Herre Gud ditt dyre navn og ære», er opphavleg på 16 vers, som forklarer bøna Helligt vorde ditt Navn i Fadervår. Læresongen vart omskriven av Gustav Jensen til ein mektig salme på tre vers i Landstads reviderte salmebok.
Det er samla mange folketonar til songane hans — til «Herre Gud ditt dyre navn og ære» skal det vere notert ned hundre variantar av melodien.
Petter Dass forkynner luthersk ortodoksi i språket frå barokken. På sitt beste formulerer han kristen tru på ein enkel og genial måte. Dette praktiske og djupe innhaldet er ein hovudgrunn til Petter Dass sin popularitet. Ein annan grunn er hans folkelege stil og form, med jordnære uttrykksmåtar som folk kunne kjenne seg att i.
Rimbrev
Av materialet etter Petter Dass finst både brev med latinske tekster og norske rimbrev. Mest kjend er brevvekslinga som starta med ''En Begiæring til Mad. Dorethe Engebrets-Daatter om et Exemplar af hendis Sange''.
Andre brev til kolleger lenger nord i landsdelen syner korleis Petter Dass samla opplysningar som han seinare brukte i diktverket Nordlands Trompet.
Høvesdikt
Petter Dass kommenterte dagsaktuelle hendingar i viser som «Forskrækkelig Blodskam som er sked af en gammel Mand ved Navn Iver Skonseng» og «Plaster tjenlig at lægge paa de brændte saar Indbyggerne i BERGENS Stad blev plaget med den 19de Maj 1702». Mange slike viser er gått tapt. I visa «Mammons Regimente og Plutonis Herredømme» skriv han harmdirrande om korleis folk med pengemakt kan skaffe seg både stillingar og doktorgrad.
Mange av høvesdikta er skrivne som minnesongar ved gravferd, etter skikken i samtida. I bryllaupsdiktet dedikert Rasmus Angell samanliknar han Rasmus' friarferd med eit vellykka fiske - i ei vise full av barokke ordspel. Denne visa vart eit par hundreår seinare omdikta og teken inn i leseboka til Nordahl Rolfsen som Fiskevise.
Petter Dass som økonomisk aktør
Petter Dass var òg ein betydeleg økonomisk aktør i prestegjeldet, både som forvaltar av kyrkjegodset og som aktør i fiskehandelen med Bergen. Han kom frå ei slekt med solide materielle ressursar og tette band til innflytelsesrike maktpersonar i Danmark-Noreg.
Allereie som ung kapellan i Nesna viste Petter Dass vilje og evne til å drive økonomisk verksemd. Petter Dass sikta tidleg mot å overta embetet som sokneprest i Alstahaug, den gongen det rikaste prestegjeldet i heile Trondheim stift. Samanlikna med sokneprestar i andre prestegjeld i Nord-Noreg kunne Alstahaugpresten rekne med store inntekter. Fleire gonger gjekk han rettens veg for å sikre seg eller kyrkja inntekter. At Petter Dass må ha vore ein svært halden mann, viser det faktum at han var ein av dei velståande menn i riket, som i år 1700 blei pålagt å låne kongemakta i Københamn ein sum på 600 riksdalar for å finansiere krigen mot svenskane. Då Petter Dass døydde, etterlet han seg ein svært stor formue.
Petter Dass i dag
300 år etter at diktaren døydde stridest forskarar om presten dikta «makt til folket» eller om verdsbiletet han forkynte gav folket avmakt. . Men den fargerike diktinga til Petter Dass har utvilsamt inspirert både teologar og kunstnarar, også i vår tid.
På 1970- og -80-talet vart utdrag av visene hans sunge av mellom anna Birgitte Grimstad og Erik Bye. Seinare har Ola Bremnes gjeve ut bøker og musikk med Petter Dass sine originaltekster i utval. Gjennom dette arbeidet har han vist publikum nye sider av diktinga hans. Motiv fra Dass sine dikt har inspirert målaren Karl Erik Harr. Petter Dass-kapellet på Træna er dekorert med Harr sine illustrasjonar til Petter Dass si dikting. Petter Dass har òg vore ein inspirasjon for den nyaste boka til forfattaren Henrik H. Langeland.
Petter Dass-museet i Alstahaug er vald til tusenårsstad for Nordland.
Avisa Vårt Land deler kvart år ut Petter Dass-prisen som ein påskjønning for å ha sett kristen tru på dagsorden i samfunnet på ein jordnær og folkeleg måte.
Petter Dass sine salmar er omsette og tekne med i danske, norske og samiske salmebøker. Vi finn dei att i sju salmar i Norsk Salmebok frå 1985. Den katolske kyrkja har i si salmebok Lov Herren med 14 av salmane til lutheranaren Petter, 11 av desse redigert av Lars Roar Langslet.
{| border="0"
Pedro de Valdivia
Pedro de Valdivia var ein spansk conquistador og den første guvernøren i Chile.
Pedro de Valdivia var fødd i Badajoz i Villanueva de la Serena i Spania. Han kom frå ein hidalgofamilie med sterke militære tradisjonar, han var son av Pedro Oncas de Melo og Isabel Gutiérrez de Valdivia. I 1520 vart han skriven inn i hæren åt Carlos I (Karl V), var med i kampar i Flandern året etter og kjempa i Italia mellom 1522 og 1525. Han deltok òg i slaget ved Pavía i 1525 og fekk med det ei brei militær røynsle. Seinare same år gifta han seg med adelskvinna Marina Ortiz de Gaete frå Salamanca. I 1535 reiste Valdivia til Venezuela i «den nye verda» utan ektefellen og kom aldri tilbake til Europa.
I Peru 1538-1540
I 1537 reiste de Valdiva frå Panama mot Peru for å melde seg til teneste for Francisco Pizarro i borgarkrigsstoda mot Diego de Almagro. Pizarroane sigra med hjelp frå de Valdivia og de Valdivia fekk militær vørdnad og verdfulle godtgjersler for medverkinga, mellom anna gruver i Porco og land i Canela-dalen.
Almagro sitt tokt til Chile var mislukka og alle spanjolane trekte seg attende i 1536. No såg Pedro de Valdivia sin sjanse og han fekk løyve frå Pizarro i 1539 til ein ny ekspedisjon. Dette vart hovudmålet hans i «den nye verda», å erobre landet sør for Peru. Førebuingane skapte vanskar frå første stund. Mykje av det han fekk for kringsinnsatsen måtte han selje igjen for å finansiere forsyningar til ekspedisjonen. Etter det deltakarane frå Almagro sin ekspedisjon fortalde, så var det lite gull å hente i Chile og det var derfor lunken interesse blant soldatar og eventyrarar for å vere med å erobre dette fattige landet i sør.
Til Chile
Pizarro gav de Valdivia tittelen løytnantguvernør av Chile og ikkje tittelen guvernør som han sjølv hadde von om å få. Ekspedisjonen forlét Cuzco i januar 1540 med ca. 1000 innfødde indianarar, yanaconarar, men berre få spanjolar. de Valdivia hadde òg fått løyve til å ta med elskarinna si, Inés de Suárez, rett nok i rolla som tenar, noko som elles var svært uvanleg for conquistadorar. Fleire soldatar slutta seg til undervegs, så alt i alt var det ca. 150 soldatar med i ekspedisjonen til de Valdivia.
Dei følgde ruta gjennom Atacama, den ovlege ørkenen som hadde gjeve Diego de Almagro så store vanskar på tilbakevegen til Peru. Då dei kom til Copiapo-dalen i Chile, tok de Valdivia retten til landet i namnet åt kongen.
I løpet av den langvarige og gruelege ferda mot sør fekk dei ingen stønad frå dei innfødde som budde langs ruta. Dei bufaste brende avlingar og trekte seg bort med buskapen. de Valdivia sine folk måtte derfor klare seg med eigne dyr og matforsyningar.
Erobringa av Chile
Flokken heldt fram søretter og i desember var dei framme ved Mapocho-elva kor dei endeleg avgjorde å skipe ei permanent busetjing. Dalen var vidstrekt med mange innbyggjarar, jorda var fruktbar og her var rikeleg med vatn. To høvelege høgdedrag gav gode forsvarsposisjonar. Dette skulle bli hovudstaden i territoriet.
Skipinga av Santiago
De Valdivia freista tidleg å overtyde dei innfødde om gode meiningar ved å sende ut delegasjonar med gåver til caciqueane (lokale leiarar). Dei innfødde heldt på gåvene, men dei samla seg under leiing av Michimalonco og åtaka spanjolane. Noko skremde folka til Michimalonco og dei flykta frå det første angrepet. Etter det fekk nybyggjarane ro over den første vinteren. Byen vart kalla Santiago de la Nueva Extremadura. Den 12. februar 1541 skjedde den offisielle grunnlegginga av byen. Seremonien vart halden på Huelén-åsen.
Michimalonco opplyste spanjolane om gullgruvene Marga Marga. Det første de Valdivia gav ordre om i den nye byen var å starte gullgraving i gruvene og å opprette ei kurerteneste til Peru. For å bryte isolasjonen innsåg han at det var naudsynt å opprette samband med Peru med båt og sette i gang bygging ved stranda i Concón. Før bygginga vart ferdig åtaka indianarane, drap mest alle arbeidarane og brende det som var bygd. Ein kort fredfull periode med sameksistens mellom folkegruppene var no over.
Første øydelegging av Santiago
Michimalonco hadde førebudd seg grundig på eit avgjerande angrep mellom anna fordi spanjolane hadde kidnappa sju caciquear. Michimalonco var dessutan oppglødd av suksessen i Concón. Den 11. september 1541 gjekk han til eit kraftfullt åtak på Santiago med 8000 eller fleire mann. de Valdivia var ikkje inne i byen då angrepet kom, og forsvaret vart leidd av Inés de Suárez. Då utviklinga såg ut til å gå mot ein siger for angriparane var det at de Suárez sjølv halshogg to av fangane og kasta hovuda over gjerdet mot angriparane. Dette skapte forfjamsing og uorden blant Michimalonco sine styrkar, såleis vart dei drivne tilbake, og den makabre handlinga sette dermed sluttstreken for kampane.
Fire spanske soldatar var drepne, ei mengd peruanske leigesoldatar, yanaconarar, gjekk tapt og dessutan fleire hestar. Og verst var det kanskje at bygningane vart brunne. Dette var eit hardt tilbakeslag for erobringa av Chile og no følgde to naudsår for de Valdivia og kolonien. de Valdivia sendte bod landvegen til Cuzco etter hjelp. Utsendingane kom fram til Cuzco 23. januar 1542 og dei klarte å få i stand ein båt med forsyningar som var framme i Santiago 20. desember 1543.
Nye initiativ
For å styrke grepet om territoriet sendte de Valdivia først ein ekspedisjon mot nord leidd av Juan Bohon. Denne ekspedisjonen grunnla La Serena i Coquimbo-dalen halvvegs mellom Santiago og nordlege Atacama.
I februar 1546 fór de Valdivia saman med 70 mann mot sør. Han kom ned til Bío-Bío-elva. Planen hans var å skipe endå ein by, men dei innfødde folka i sør var fiendtlege og tvinga de Valdivia tilbake til Santiago i mars 1547.
I 1547 og 1548 var de Valdivia i Peru for å samle meir ressursar og overtyde fleire folk om å komme til Chile. Medan han var i Peru kom han med i slaget om Xaquixahuana og fekk ei påskjønning for tenesta. Visekongen i Peru utnemnde de Valdivia til guvernør av Chile.
1211
1211 (romartal MCCXI)
Pedro de Valdivia
Nye initiativ
Frå 1549 til 1553 gjorde de Valdivia nye freistingar på å erobre sørlege Chile, og møtte framleis eit sterk forsvar frå dei innfødde indianarane. Trass all motstanden fekk han i 1550 kontroll over Bío-Bío-området etter eit slag mot ein lokal styrke. Ved utlaupet av elva tufta han byen Concepción. Seinare kom han jamvel lengre sør og skipa landsbyane La Imperial (den første), Valdivia og Villarica for å nemne somme av dei.
Oppstanden i 1553
Etter eit kortvarig opphald i Santiago returnerte de Valdivia sørover i desember 1552 for å halde oppe sambandet mellom Santiago og Concepción og med dei andre settlarstadane i sør. Han bygde fleire fort i fjella langs kystvegen. Eit av dei første teikna på at noko var i emning var åtaket på tucapelfortet. De Valdivia ville sjølv inspisere fortet, men dei innfødde styrkane angreip då troppen hans var nær fortet og de Valdivia vart tatt til fange. Slaget her skulle bli det siste for Pedro de Valdivia, den frykta conquistadoren vart tatt av mapucherar. Historia fortel at de Valdivia fekk munnen fylt av smelta gull og vart kvelt. Dette kan vere ein myte, han kan med mykje sannsyn ha vorte utsett for tradisjonell tortur og avretting.
Ein del av det episke diktet La Araucana av Alonso de Ercilla handlar om karrieren åt de Valdivia og omstenda rundt dødsfallet.
Typosquatting
Typosquatting er dét å oppretta (falske) nettsider og epost-adresser med namn som liknar på andre, kjende namn, i håp om at brukarar skal tasta namnet feil og hamna hjå «bedragaren» i staden.
Typosquatting er særleg ille i samband med phisking, der den falske nettstaden ikkje nøyer seg med å lura brukaren til seg, men held fram med å utgje seg for å vera den ekte nettstaden, for å lura personleg informasjon (til dømes kredittkortnummer og liknande) ut av brukaren.
KA Kyrkjeleg arbeidsgjevar- og interesseorganisasjon
KA Kyrkjeleg arbeidsgjevar- og interesseorganisasjon (KA) er ein arbeidsgivar- og interesseorganisasjon for verksemder med kyrkjeleg forankring. KA har som føremål å ta vare på dei felles interessene til medlemene og yte service som dei kan ha nytte av i arbeidet sitt.
Medlemene i KA
KA er ein medlemsorganisasjon. Kyrkjelege fellesråd og sokneråd har rett til medlemskap, men òg andre organ og einingar i Den norske kyrkja kan bli tatt opp som medlemer. Også andre kristne kyrkjer og verksemder med kristeleg formål kan søkje styret i KA om medlemskap. Vidare kan diakonale og pedagogiske institusjonar med kyrkjeleg forankring etter søknad blit tatt opp som medlemer.
Oppgåvene til KA
KA hjelper medlemene sine med arbeidsgjevarspørsmål, økonomiske spørsmål, lovar og regelverk, styring og leiarutvikling, oppgåve- og ansvarsdeling, forvaltnings- og organisasjonsutvikling, verksemds- og kvalitetsutvikling, strategi- og planarbeid, opplæring og informasjon.
Massachusetts Institute of Technology
Massachusetts Institute of Technology (MIT) er eit universitet i Cambridge i Massachusetts i USA med fokus på teknologi. I den seinare tid har biologiske fag fått ei større rolle. Det vart skipa av William Barton Rogers i 1862 og låg opphavleg på den andre sida av Charles river i Boston.
MIT er verdsleiande innan teknologi og vitskap, i tillegg til mange andre felt, mellom anna administrasjon, økonomi, lingvistikk, statsvitskap og filosofi.
Skyting
18. april 2013 vart ein politimann skoten og drepen utanfor Stata-bygget. Studentane vart råda til å halde seg innandørs av di den mistenkte var på frifot.
Deutz-Fahr
Deutz-Fahr er eit tysk føretak som produserer traktorar. Føretaket har røter tilbake til 1864, då Nicolaus August Otto stifta Motorenfabrik N.A. Otto & Cie., som seinare skifta namn til Klöckner-Humboldt-Deutz AG. Traktorproduksjonen tok til i 1918, med ein benzendriven traktor på 30 hk. I 1975 kjøpte Deutz den tyske traktorprodusenten Fahr og endre merkenamn til Deutz-Fahr. I 1992 produserte Deutz traktor nr. 1 million. I 1995 vart føretaket kjøpt av den italienske traktorprodusenten SAME (Società Accomandita Motori Endotermici), som skifta namn til SAME Deutz-Fahr.
1212
1212 (romartal MCCXII)
Cohen Islands
Cohen Islands er ei gruppe småøyar mellom Ponce Island og Pebbly Mudstone Island i søraustlege delar av Duroch Islands. Gruppa ligg 0,5 nautiske mil vest-sørvest for Halpern Point, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Theodore J. Cohen, feltassistent med University of Wisconsin (USARP) under den geologiske kartlegginga av området i 1961–62.
Berkner Island
Berkner Island, Berkner ishaug eller Hubley Island er i røynda ein ishaug, der berggrunnen faktisk er under havnivå. Om all isen her smelta, så ville øya ha vore under vatn Berkner «Island» er òg fullstendig dekt av is og er kring 320 km lang og 150 km brei med eit areal på 44 000 km². Berkner er omringa av Filchner-Ronne isbrem. Det nordlegaste punktet på Berkner ligg kring 20 km frå det opne havet. Ho ligg i ein del av Antartkisk som høyrer til kravområda Argentinsk Antarktis og Britisk Antarktis.
Øya er 869 meter på det høgaste (975 moh i følgje somme kjelder) og skil Ronne isbrem frå Filchner isbrem. Ho er kjenneteikna av to domar, Reinwarthhöhe i nord (698 moh) ved, og Thyssenhöhe i sør (869 moh), ved. Ho har tre bukter på austsida som frå nord til sør er McCarthy Inlet, Roberts Inlet og Spilhouse Inlet. Gould Bay ligg på nordkysten. Berkner Island ligg kring 150 km vest for Luitpold Coast i Coats Land, den næraste delen av fastlandet i Aust-Antarktis. 17 km utanfor nordvesthjørnet av Berkner Island ligg Hemmen ishaug.
Berkner Island vart oppdaga av medlemmar av USA-Det internasjonale geofysiske året (US-IGY) ved Ellsworth Station leia av kaptein Finn Rønne, US Navy Reserve (USNR), i 1957-1958. Berkner Island vart namngjeven av USA Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter den amerikanske fysikaren Lloyd Berkner som var ingeniør under Byrd-ekspedisjonen (1928–1930).
Sidan 1990 har Berkner Island vore utgangspunkt for lang polekspedisjonar. Ben Saunders har planlagt ei reise frå øya til Sørpolen og attende utan støtte.
I 1994/1995 samarbeidde British Antarctic Survey, Alfred Wegener Institute og Forschungsstelle für Physikalische Glaziologie frå University of Münster med å bore iskjernar på nord- og sørdomen på Berkner Island.
Kjelder
''
Dana
Dana er rekna som den keltiske morgudinna. Ho er dotter av Dagda og mor til irske gudane. Ho er rekna som gudinne for grøde og kjærleik. Gudefolket i Irland er kalla «Folket til gudinna Dana», Tuatha dé Danann.
Pariskommunen
Pariskommunen er namnet på det revolusjonære folkestyret som blei oppretta i Paris 18. mars 1871.
Dana
Dana-kulten er nok svært gamal. Somme religionsforskarar meiner dei kan finne namnet att i fleire europeiske elvenamn, og i namnet på ei rekke historiske folkeslag. Slik kan ho ha vore ei gamal elvegudinne som har vore dyrka over store område. Namnet Dana er halde saman med den gamalskytiske Disni, gudinna Diana hjå romarane, og elvene Donau, Dnjepr og Dnjestr eller frå gamalt Tanaïs. Vidare kan vi spore namnet hennar i dei greske danaene, og vidare i folkenamnet danar.
Pariskommunen
Bakgrunnen var den sterkt auka misnøya i arbeidarklassen og småborgarskapet i Paris som oppstod som følgje av den fransk-tyske krigen 1870-1871 og den prøyssiske omleiringa av byen. Det var stort fleirtal av radikale republikanarar og sosialistar i Paris. Byen stod i skarp politisk motsetning til nasjonalforsamlinga i Versailles og regjeringa som utgjekk frå den. Det var full organisasjons- og pressefridom i byen, sjølv om Versaillesforsamlinga gjennom den militære kommandanten for byen prøvde å forby radikale aviser. Mange av mennene i byen var gått inn i nasjonalgarden, som no var som ein folkemilits for byfolket. Dei meinte regjeringa var altfor svake i kampen mot prøyssarane, og at kapitulasjonen 28. januar var eit svik. Da Kommunen blei utropt 18. mars var det såleis både ein sosial og ein patriotisk dimensjon i opprøret, som blei utløyst av at regjeringstroppar ville ta frå nasjonalgarden kanonane deira. Kommunen blei styrt av eit råd av folkevalde, vald 26. mars med allmenn røysterett for menn. Da liknande opprør blei slått ned i andre byar, blei Paris ståande aleine mot Versailles-regimet. Den 2. april starta Versailles krigshandlingar mot Pariskommunen.
I denne situasjonen sette den prøyssiske regjeringssjefen Otto von Bismarck fri store mengder franske soldatar som var tatt som krigsfangar, og overleverte dei til disposisjon for Versailles. Den parisiske nasjonalgarden kjempa modig, men måtte gradvis trekkje seg tilbake da store regulære hærstyrkar trengde inn i byen 21. mai. Dette var starten på den blodige veka, da tusenvis av parisiske kvinner og menn blei massakrerte. Dei siste kommunardane blei skotne på kyrkjegarden Père Lachaise 28. mai.
Mellom 30 og 40 tusen menneske blei drepne da regjeringshæren inntok Paris. Etterpå blei om lag 10 tusen menneske dømde i rettssaker mot dei som hadde støtta Kommunen, og nesten halvparten av dei blei dømde til straffarbeid i koloniane.
Zeolitt
Zeolittar (frå gresk ζεω zeo, 'kok' og λįθος lithos, 'stein') er vasshaldige aluminiumsilikat. Dei har ein tredimensjonal struktur med opne kanalar gjennom strukturen. Det er porøse stoff der krystallstrukturen består av SiO4 og AlO4 bygd opp i eit ope gitter av tetraeder. I dei indre holromma kan stoffet ta opp vatn og metallion. Dette skjer utan at strukturen vert endra.
Pariskommunen
Politisk var Pariskommunen eit samansett fenomen, og på ein gong den siste av dei klassiske franske revolusjonene og den første sosialistiske freistnaden. I det folkevalde rådet sat revolusjonære republikanarar i tradisjonen frå 1793, elitistiske kommunistar med Auguste Blanqui som leiar, og sosialistar som kjende seg knytte til den Første Internasjonalen, men var meir påverka av Pierre Joseph Proudhon enn av Karl Marx.
Zeolitt
Eit eksempel på formelen er natrolitt: Na2Al2Si3O10•2H2O
Zeolitter vart først beskrive i 1756 av svensken A.F. Cronstedt, som oppdaga at dei avgir vatn ved oppvarming (derav namnet). Naturlege zeolittar vert danna når vulkanske klipper og oskelag reagerer med basisk grunnvatn. Sidan undersøkingane av havbotnen skaut fart i starten på 1950-talet, har ein avslørt at det òg finst mange ulike typar zeolittar i botnslammet, og med den mengda slam som finst må zeolittar vere nokre av verdas mest vanlege mineral.
Pariskommunen
Trass i dette mangfaldet og dei skarpe ordskifta det førte til, gjennomførte Pariskommunen ei rad radikale reformer i den tida den fekk leve. Dødsstraffa blei avskaffa, og giljotinen offentleg brend. Symbolet for sigrane over andre folk og land under Napoleon den første, Vendômesøyla, blei riven. Den regulære ståande armeen blei vedtatt avskaffa, berre ein demokratisk milits skulle finnast, og vere folkets eige væpna vern. Kyrkje og stat blei åtskilde, og kyrkjene opna for folkemøte. Obligatorisk, gratis og ikkje-forkynnande offentleg folkeskole blei vedtatt innført. Det blei vedtatt forbod mot unødig nattarbeid, for eksempel for bakarar, og tomme produksjonslokale kunne overtakast av samvirkebedrifter. Trass i at han blei slått ned, blei Pariskommunen ei inspirasjonskjelde for den framveksande sosialistiske arbeidarrørsla internasjonalt. Det var også kommunarden Eugene Pottier som skreiv teksten til songen «Internasjonalen», som sidan blei den mest kjende og bruka sosialistiske songen i heile verda.
Zeolitt
Forutan dei naturlege zeolittane som ein kjenner over 40 av, er det framstilt eit tilsvarande tal kunstige. Dei vert framstilte ved ei langsam krystallisering av ein silisium-aluminium-gel i nærvær av organiske stoff.
Bruk
Zeolittar vert nytta til mange tekniske føremål, spesielt der evna deira til å ta opp og frigi ion kan vere nyttig. I prinsippet verkar dei som molekylære sikte som kan skilje ut uønskte stoff som f.eks. oljeureining eller kalk frå vatn.
Pariskommunen
Etter at Pariskommunen fall, vart den tredje franske republikken oppretta.
Zeolitt
Bruk
Andre viktige bruksområde for zeolittar:
Zeolittar vert nytta i mange vaskemiddel.
Kenscoff
Kenscoff er ein landsby i Haiti i fjella om lag 10 km søraust for hovudstaden Port-au-Prince.
Byen hadde i 2005 om lag 4 000 innbyggjarar. Han høyrer til departementet Ouest.
Mollens i Valais
Mollens er ein kommune i distriktet Sierre i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1070 meter over havet.
STS-107
STS-107 er namnet på ei romferd med den amerikanske romferja Columbia. Heile mannskapet på sju omkom då romferja kom tilbake til jorda.
Romferja vart skoten opp 16. januar 2003 for å utføyre eksperiment innan mikrogravitasjon, botanikk, materialprosessering, medisin, fysiologi, biologi og fysikk. Då romferja vart skoten opp, lausna ein stor bit av skum frå den utvendige drivstofftanken og skada varmeskjoldet på den venstre vingen. Då romferja Columbia vendte tilbake til jorda etter endt oppdrag, mista ein kontakt med romferja 16 minutt før den planlagde landinga. Videoopptak viste at Columbia gjekk i oppløysning over Texas i ca. 63 km. høgde i ein fart på 5,6 km/s. Både ferja og heile mannskapet gjekk tapt.
Mollens i Valais
Kommunen ligg ved høgrebreidda av elva Rhône. Han består av landsbyane Mollens og Cordona, og dei spreidde busetnadane Conzor, Laques og Saint-Maurice-de-Laques samt vintersportstaden Aminona.
1213
1213 (romartal MCCXIII)
Talgjefjorden
Frå Hanasand på Rennesøy går det ferje til Østabø på Talgje og vidare over Talgjefjorden til Ladstein på Finnøy. Frå Finnøy går det ferje til Gjellarvika på Fogn. Ferjekaien på Hanasand vert òg nytta som avlastingskai for Mortavika når det er for dårleg vêr til at ferjene kan legge til kai her eller i tilfelle med stor trafikk.
La Tchadienne
«La Tchadienne» er nasjonalsongen til Tsjad. Han blei skriven av Louis Gidrol og ei studentgruppe, og tonesett av Paul Villard. Songen har vore i bruk sidan Tsjad fekk sjølvstende i 1960.
Tekst
Refreng : Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage! Tu as conquis la terre et ton droit ; Ta liberté naîtra de ton courage. Lève les yeux, l'avenir est à Toi. ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde, Que tes voisins admirent tes enfants. Joyeux, pacifique, avance en chantant, Fidèle à tes anciens qui te regardent.
Refreng
1214
1214 (romartal MCCXIV)
Pronar
Pronar er ein polsk traktorprodusent stifta i 1988. Pronar samarbeider med MTZ Belarus og i byrjinga dreiv dei med montering av traktorar produserte av MTZ i Minsk. Etter kvart har meir vorte produsert i Polen. Pronar produserer òg tilhengarar, kommunalmaskinar, hydrauliske og pneunatiske komponentar, osb. og eksporter til fleire land, mellom andre Noreg.
Le Canard
Restauranten stengte i 2011, og året etter opna asiatisk-inspirerte restaurant Sawan i bygningen.
Lockheed Martin C-130 Hercules
C-130 Hercules er eit transportfly produsert av amerikanske Lockheed Martin. Flyet har 4 turbo-prop-motorar, maks. fart ca. 610 km/t; maks. høgde ca. 40.000 ft og maks. flytid ca. 15 timer.
Den fyrste C-130 Hercules flaug i 1954. Med ei rekkje vidareutviklingar har det til no vorte bygd meir enn 2200 fly, som er levert til meir enn 60 land, deriblant Noreg. Dette gjer flyet til den lengste, aktive militære produksjonsserien innan luftfartshistoria. Den versjonen som vert produsert no vert kalla C-130J.
Det norske Luftforsvaret opererer ein flåte på seks C-130 E/H fly. Dei høyrer til 335 skvadronen og er stasjonert på Gardermoen.
Thomas Alsgaard
Thomas Alsgaard er ein norsk skiløpar frå Lørenskog. Han fekk det store internasjonale gjennombrotet sitt under OL i 1994 på Lillehammer, då han vann tremila med stor margin til dei næraste løparane. Etter endt karriere som skiløpar har Alsgaard så vidt vore innom ei karriere som rallyførar og vore langrennstrenar for landslaget i skiskyting. I tillegg har han vore assistenttrenar for det svenske langrennslandslaget, under Inge Bråten.
Heile barndommen sin budde Alsgaard på Flateby i Enebakk.
Ymse
I 2001 vart Alsgaard tildelt Holmenkollmedaljen, samstundes med Bente Skari og Adam Malysz.
Islote Gándara
Islote Gándara er ei øy like sørvest for Isla Kopaitic i Duroch Islands i Antarktis. Namnet finst på eit chilensk offentleg kart frå 1959. Ho vart visstnok kalla opp etter Comodoro Jorge Gándara, leiaren for Den chilenske antarktisekspedisjonen 1954–55.
Overhalla kommune
Overhalla er ein kommune i Trøndelag fylke. Kommunen grensar i nord mot Fosnes og Høylandet, i aust mot Grong, i sør mot Snåsa og Steinkjer og i vest mot Namsos. Administrasjonssenter er Ranemsletta. Laksefiskeelva Namsen og sideelva Bjøra, der kong Harald fiskar laks, renn gjennom Overhalla. Kommunevåpenet er på gylden botn med sju raude, utsvinga kross i ring, og våpenet er avleia av eit stempel som bøndene i Efri Halfua prega eit pergament med i samband med hyllinga av Håkon VI Magnusson i 1344. I kommunen ligg to kyrkjer, Ranem og Skage.
Historie
Det er gjort funn frå steinaldertida i det som i dag er Overhalla, mellom anna i form av skiferknivar. 800 gravhaugar er registrerte i Overhalla, og 500 av desse er storhaugar. Dei mest kjende av desse ligg på Bertnem, der det i Merovingartida var eit namdalsk sete for høvdingar av Ynglingeætta. Det er gjort funn av hustufter i nærleiken av Bertnemshaugane, dei eldste av desse langhusa på 40 gonger 8 meter frå år 150-200 e.Kr.
Ved rikssamlinga kring tusentalet vart området som i dag vert kalla Namdalen delt opp i to syssel: Nidri og Efri Halfua, nedre og øvre halvdel. Dette vart òg prestegjeld, med kvar seg Nærøy og Ranum som senter. Efri halfua vart etterkvart brukt både i geistleg og verdsleg administrasjon. Det geografiske området som bar namnet skrumpa derimot stadig inn, til det vart avgrensa for bygda kring Ranem kyrkje. I 1917 vart namnet fastsett til Overhalla ved kongeleg resolusjon. Namnet «Dalen» skal likevel ha vore eit eldre namn for ein del av det området som i dag utgjer Overhalla. Ein møter dette namnet i skriftlege kjelder på 1500-talet, mellom anna i Gaandske Nommedalls leens beskriffuelse aar 1597, der det blir tala om «Offuer halltz gield, eller Dallen».
Allereie i sagaene møter ein overhallningar. Landnåmsmannen Torstein Kvite på Island skal nemleg ha vore frå Overhalla, rettare sagt Almdolum. I Ågrip møter ein dessutan soga om Igda, ei dronning frå ein kongsgard på Øvre Veglo, som drukna seg i ein bekk her. Elles er den første skriftlege kjelda der Overhalla blir nemnd eit mellomalderdiplom frå 5. april 1309, gjeldande eit hæroppbod mot Jemtland frå «æfra haulfu j Naumadale».
På Melen under Hallvardmo ved Namsen har det truleg vore marknad langt tilbake i tid. Sikre prov finst ikkje før frå 1600-talet. Her vart det halde marknad i oktober, der det vart byta ulike landbruks- og tekstilvarer, fisk og tran. Hit kom bønder frå indre og yttre Namdalen i den namdalske båten lafar stakande på Namsen. I 2008 og 2010 vart det arrangert martna på nytt her, for å minnast den gamle marknaden.
Kyrkja i Overhalla er bygd i 1187. Bygget er i romansk stil, og byggematerialet er gråstein på marmorsokkel, medan taket og tårnet er av tre. Klenodiet i kyrkja er altertavla frå 1678, som òg var det einaste ein klarte å redda ut då kyrkja brann i 1899.
Norsjø Ferieland
Norsjø Ferieland er ein campingplass/feriesenter på Akkerhaugen i Sauherad kommune, Telemark. Ferielandet blei i 2005 kåra som Noregs beste campingplass av Norsk Caravan Club. Norsjø Ferieland ligg like ved Telemarksvassdraget, og Norsjø Kabelpark er ein del av ferielandet som også har både uterestaurant og butikk på campingplassen. Norsjø Ferieland har også fleire hytter til utleige på campingplassen. For øvrig ligg Norsjø Ferieland 15 km frå Bø Sommarland. Kanalbåten M/S Telemarken legg dagleg til ved Norsjø Ferieland si brygge.
Norsjø Kabelpark
Eit skitrekk beståande av ein elektromotor, fleire master og ein kraftig kabel som gjer det mogleg å stå på vasski rundt ei bane på 550 meter.
Gebhard Leberecht von Blücher
Han er mest kjend for sin innsats under Napoleonskrigane. I 1813 vart han utnemnd til øvstkommanderande for den schlesiske hæren. Han fekk Gerhard von Scharnhorst som stabssjef og August von Gneisenau som generalkvartermeister. Nyårsnatta 1813 gjekk Blücher sine styrkar over Rhinen. Saman med Gneisenau hadde Blücher ein viktig del av æra for sigeren ved Waterloo. Som heider for sine sigrar vart Blücher utnemnd til fyrste.
Blücher døydde i 1819 på godset sitt i Krieblowitz i Schlesien.
Snåsa kommune
Snåsa (sørsamisk: Snåase) er ein kommune i Trøndelag fylke som grensar til Steikjer, Verdal, Lierne, Grong og Overhalla. Han ligg nær det geografiske midtpunktet i Noreg.
Han er eit kjerneområde for sørsamisk, og 3-4 % av innbyggjarane står i Samemanntalet. Snåsa vedtok i september 2004 å ha både norsk og sørsamisk som administrasjonsspråk, og 1. januar 2008 vart kommunen, som den første i sørsamisk område, innlemma i Samisk språkforvaltingsområde, og dermed offisielt tospråkleg.
Natur
Sentrum ligg ved den nordaustre enden av Snåsavatnet, som er den sjette største innsjøen i Noreg. Det er eit av over 2 500 fiskevatn som finst i kommunen. Nesten halvparten av kommunen er lagt ut som nasjonalpark. Snåsa er den nordlegaste staden i Noreg for fleire planteartar, som svart-or, fruesko og myrkongle.
Orkideen marisko er avbilda i kommunevåpenet.
Næring
Næringslivet i Snåsa er i stor grad landbruk, med industri utvikla med utgangspunkt i naturprodukt i kommunen, som tømmer og stein.
Kommunen er eit trafikknutepunkt som både Europaveg 6 og Nordlandsbanen går gjennom.
Referansar
<References/>
Tiléthrio
Frå toppen av fjellet kan ein sjå fastlandet, som det austlege Fthiótida og Magnisía, i tillegg til dei vestlege øyane i Dei nordlege Sporadane, Maliábukta og Nord-Évvia-bukta.
1444 Pannonia
1444 Pannonia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. januar 1938 av György Kulin ifrå Konkoly Obszervatórium i Konkoly.
Rune Djurhuus
Rune Djurhuus i Elverum er ein norsk sjakkspelar.
Han vart utnemnd til Internasjonal meister i sjakk (IM) i 1989., og i 1996 vart han som den fjerde frå Noreg utnemnd til internasjonal sjakkstormeister.
Djurhuus lærte å spele sjakk i 6-7 års alderen. I 1980 begynte han å spele i Elverum sjakklubb. Han hadde rask framgang, og vart norsk juniormeister i 1985. Han har sidan den gongen høyrt til noregseliten.
Djurhuus vart europameister for juniorar i 1991 i Arnhem, framfor blant andre den seinare verdsmeisteren Vladimir Kramnik og seinare stormeister Loek van Vely.
Prestasjonane som kvalifiserte for stormeister-tittelen kom i følgjande turneringar: 8 poeng på dei første 11 partia i Sjakk-OL (lag-VM i sjakk) i Manila i 1992. 1-2. plass i Gausdal Masters 1994/95 med 7 poeng av 9 moglege. 1. plass i Gausdal Masters 1995/96 med 7 poeng av 9 moglege. Han vart deretter utnemnd til stormeister av verdssjakkforbundet FIDE i 1996.
Djurhuus har vore ein flittig deltakar i kampen om å bli noregsmeister i sjakk. Han har fire gongar blitt nr 2 (1990, 1994, 2000 og 2003), og fem gongar nr 3 (1988, 1995, 1996, 1998 og 1999), men har til no ikkje klart å gå til topps.
Han har deltatt på det norske landslaget i sjakk-OL (lag-VM i sjakk) 6 gongar, i åra 1988, 1990, 1992, 1994 og 1996, og så no 2006. Han har eit samla resultat på 26 sigrar, 17 remisar og 19 tap, 34,5 poeng på 62 parti, 55,6 %.
Djuurhus har pr 1. oktober 2007 ein FIDE-rating på 2452. Dette gir han ein 7-plass av dei norske på FIDE-lista. Rune Djurhuus hadde sin høgaste rating med 2530 frå januar til juni 1997.
Spelestilen til Djuurhus er aggressiv og skarp. Med svart spelar han gjerne kongeindisk mot 1. d4 og siciliansk mot 1. e4. Med kvit opnar han vanlegvis med 1. e4.
Sidan 1991 har han spelt for Akademisk Sjakklubb Oslo, etter at han begynte å studere informatikk ved universitetet i Oslo. Han har også spelt lagkampar for svenske Skara SS.
Djurhuus skriv sjakkspalta i Aftenposten. Han har også ei av dei mest omfattande nettsidene på norsk med sjakkstoff, Stormeister Rune Djurhuus sine sjakksider
New York by
New York City, New York by, ofte korta til New York eller NYC, er ein metropol i delstaten New York i USA. Han er òg kjend under tilnamnet «The Big Apple», det store eplet.
Bydelar
New York City er delt opp i 5 større distrikt der kvart distrikt er sitt eige county (innbyggartal er frå 2002):
Historie
Dei første europearane som busette seg på det som i dag er New York City var nederlendarar. År 1626 kjøpte desse personane den sørlege delen av Manhattan av indianarane og grunnla kolonien New Amsterdam. År 1664 tok England over byen etter svak motstand frå nederlendarane. Det nye namnet vart New York etter Jakob II av England, den dåverande hertugen av York, som var med på å finansiere overtakinga.
Frå 1785 til 1790 var New York hovudstad i USA. Under denne tida hadde byen 30 000 innbyggarar og var med det den største i Nord-Amerika. Dette talet vart dobla om lag kvart tiande år. Allereie i 1870 var innbyggartalet éin million. For mange innvandrarar vart New York det første inntrykket av USA. Ellis Island var i lang tid hovudhamna for emigrantar.
Det var på Manhattan i New York at tvillingtårna World Trade Center vart ramma av terroristangrepet den 11. september 2001.
Historisk innbyggartal
Samla innbyggartal for dei fem bydelane i New York City:
Styresmakter
Ordføraran i 2018 er Bill de Blasio.
Seljord
Seljord er ein tettstad og administrasjonssenter i Seljord kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Tettstaden har og er handels- og sørvissenter for kommunen, men i nokon mon også for heile Vest-Telemark.
Av institusjonar på staden kan nemnast Seljord Folkehøgskule og ei avdeling av Bø vidaregåande skule.
Kommunikasjonar
Seljord ligg ved nordenden av Seljordsvatn, omtrent 30 kilometer nordvest for Bø ved krossen mellom riksveg 36 og E 134. Bussekspressar har ruter til Notodden-Oslo, Bergen og Skien-Porsgrunn-Tønsberg. Det går òg bussruter går til Kviteseid-Fyresdal og Arendal.
Randogne
Randogne er ein kommune i distriktet Sierre i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 540 meter over havet.
Kommunen ligg i nordsida av Rhônedalen. Kommunen strekkjer seg opp til Mont Bonvin på 2995 moh. Han består av landsbyen Randogne (som vart bygd i stein etter ein brann i 1898), landsbyen Loc, delar av landsbyen Darnona og Bluche, samt stode delar av vintersportstadane Montana-Vermala og Montana-Station.
1480-åra
1480-åra var eit tiår på 1400-talet. I europeisk historie blir dette rekna som mellomalderen.
Hendingar
Rosekrigane i England tok slutt då Henry Tudor nedkjempa Huset York.
Kultur
Sandro Botticelli måla fresker i Det sixtinske kapellet.
VM i skiskyting 1977
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1977, den 15. i rekka, vart avvikla på Vingrom i Oppland i dagane frå 24. til 27. februar 1977. Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.
Meisterskapen var den siste der ein skaut med grovkalibergevær på blinkar 150 meter borte. Året etter nytta ein finkalibergevær, og avstand til blinkane var redusert til 50 meter.
10 km
Dato: 26. februar 1977 <br style="clear:both;" />
20 km
Dato: 24. februar 1977 <br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km
Dato: 27. februar 1977 <br style="clear:both;" />
VM i skiskyting 1976
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1976 bestod av ei einaste øving, 10 km sprint, som vart avvikla 31. januar 1976 i Antholz i Italia. Dei to andre skiskytingsøvingane, 20 km normalprogram og 4 x 7,5 km stafett, stod på OL-programmet og vart arrangert i Innsbruck kort tid etterpå.
10 km
<br style="clear:both;" />
Nevers
Nevers er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er préfecture (administrasjonsstad) i departementet Nièvre i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 45 000 innbyggjarar, og ligg der elva Nièvre munnar ut i Loire. Nevers ligg i den tidlegare franske provinsen Nivernais, 260 km søraust for Paris.
Historie
Noviodunum var det tidlege namnet på Nevers, som etter kvart endra seg til Nebirnum. Alle medaljane og andre romerske lekamar ein har funne på staden viser at det må ha vore ein viktig stad då Cæsar valde staden som militærlager for kveite, pengar og gislar. I 52 fvt. var det første staden som vart erobra av opprøraren Aedui.
Mongstad
Mongstad er eit område i kommunane Alver og Austrheim i Vestland fylke. Mongstad er særleg kjend på grunn av Mongstad oljeraffineri, som vart sett i drift frå 1975. I tillegg er Mongstad bygd opp som ein terminal og lagringsstad for råolje. Kaien ved Mongstad kan ta imot skip på inntil fire hundre tusen tonn. Før raffineriet vart bygd, var området mest nytta til jordbruk. Mongstad vart kjend gjennom Mongstad-skandalen mot slutten av 1980-talet. Kostnadsoverskridingar i samband med utbygging av oljeraffineriet gjorde at leiinga i oljeselskapet Statoil måtte gå av i 1987. Overskridinga synte seg til slutt å vera på kring seks milliardar norske kroner. Ein slik sum vart i media kalla ein mong, oppkalla etter Mongstad. Mongstad-saka inspirerte forfattaren Georg Johannesen til å skriva ein satirisk og samfunnskritisk roman, Romanen om Mongstad.
Deserta Grande
Deserta Grande er den størate av Desertasøyane, ei lita øygruppe i øygruppa Madeira. Ho ligg søraust for sjølve Madeira.
Saint-Léonard i Sveits
Kommunen ligg på venstresida av elva Lienne og langs høgresida av Rhônedalen. Midt på 1900-talet hadde kommunen spreidde seg ut over dalbotnen.
Skjå
Skjå (norrønt skjá) er eit enkelt uthus, skjul eller skur, gjerne bygd med eit reisverk kledd med enkel bordkleding (ein bordskjå). Ordet har same opphav som ordet «skur».
Ein skjå kan òg vere ei gjennomsynleg hinne, gjerne av kumage, til å bruke som vindauge. Ordet er òg bruka om ei treramme med ein slik skjå over, brukt som luke i ein glugge eller ein ljore. Ordet har opphav i eingermansk grunnform *skîa- eller *skiô, som ein finn igjen i ordet å skine.
Almanakkforlaget
Almanakkforlaget er eit privat forlag, eit marknadsnamn for Emil Moestue AS. 2. april 1912 underteikna Emil Moestua AS ein kontrakt med Det akademiske kollegium ved Universitetet i Oslo om produksjon og utgjeving av Almanakk for Noreg frå og med 1913-årgangen. Denne eineretten hadde Emil Moestue as heilt fram til 1987, då Stortinget oppheva eineretten.
ALmanakkforlaget samarbeider med Ajasto i Finland og og Almanacksförlaget i Sverige om utgjeving av almanakkar og kalendariske produkt. Forlaget har tre registrerte varemerke og produkt; Den 7de Sans, Aplan og Filofax.
Taýjetos
Taýjetos (gresk Ταΰγετος), òg kalla Taygetos, Taigetos eller Taygetus, er ei fjellkjede på Peloponnes sør i Hellas, som strekkjer seg 100 km nordover frå sørenden av Kapp Ténaro på Mánihalvøya. Det er 2 410 meter høgt ved Ájos Ilías. Fjellet er kalla opp etter Taygete. I tida frå Austromarriket og fram til 1800-talet vart fjellet kalla Pendedáktylos (gresk for femfingra). Fjellkjeda ligg i periferieiningane Arkadía, Lakonía og Messinía.
Den høgaste toppen i fjella er forma som ein pyramide. Enkelte forskarar meiner at denne strukturen vart hogd ut for hand av menneske i antikken, medan andre meiner at dette er ein naturleg steinformasjon. Det er derimot ingen erosjonsmekanismar (til no) som kan forklare ein slik naturleg steinformasjon. I antikken skal spartanarane ha bygd eit tempel for Apollon ved toppen. Ei kyrkje for profeten Elias (προφήτης Ηλίας) ligg på same stad.
Dalen til elva Evrótas ligg i aust, medan Det joniske havet ligg mot sør og vest i lag med Messiníabukta og Arkadía i nord.
Nesten heile Evrotasdalen og Párnonasfjella og halve Lakonía kan ein sjå frå austsida av fjellet. Frå vestsida kan ein sjå Kalamáta og den austlege halvdelen av Messinía.
Ymse
Spartanarane i antikken etterlet nyfødde born med sjukdom eller fysiske feil her for å døy. Spárti var ein krigarby og fysisk veikskap vart ikkje tolerert.
Høgdebrotet
Høgdebrotet (2226 moh.) er eit fjell på høgresida av Tjønnholstinden når ein køyrer over Valdresflye. Oppå er fjellet flatt, men det har stup på fleire kantar, særleg mot nord. Tinden er enkel å nå frå toppen av frå Steinflya.
Venthône
Venthône er ein kommune i distriktet Sierre i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1014 meter over havet.
Château-Chinon (Ville)
Château-Chinon (Ville) er ein landsby og kommune sentralt i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Nièvre i regionen Bourgogne. Byen har om lag 2 500 innbyggjarar.
Historie
Château-Chinon (Ville) har ei lang historie. Heilt tilbake til 700-talet eksisterte det ei borg med riddarar frå Chinon. På 1100- og 1200-talet vart det bygd massive bymurar rundt byen. Som vassallar for hertugane i Burgund måtte riddarane av Chinon i mellomalderen levere material og honningprodukt til hoffet i Dijon. Ludvig XIII drog bort frå byen på byrjinga av 1600-talet og gav borga til ein av rådgjevarane sine. Byen vart først viktig igjen på 1900-talet då den seinare franske presidenten François Mitterrand var ordførar her frå 1959 til 1981.
Gardssundfjorden
Gardssundfjorden er ein fjord i Stavanger og Hjelmeland kommune i Rogaland mellom øyane Ombo i nord og Randøy i sør. Fjorden strekkjer seg om lag 10 km frå Finnøyfjorden i vest til Hjelmelandsfjorden i aust, men høyrer til same fjordsystem som går vidare austover Jøsenfjorden. Den totale lengda frå innløpet i vest til botn av Jøsenfjorden er 32 km.