cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abydos
Soga
Den osmanske sultanen Mehmet II erobra det bysantinske riket i 1453. For å styrkja kontrollen over Hellespont oppførte han i 1456 to fort, dei såkalla «gamle slotta», eitt ved Abydos og eitt ved Sestos. I 1658 vart «dei nye slotta» oppførte ved munningen av sundet.
I 1675 vart den første arkeologiske utgravinga av byen gjennomført.
I 1810 vitja Lord Byron Abydos og sumde over Hellespont, etter å ha mislukkast på det første forsøket. Han skreiv seinare diktet The Bride of Abydos. I 1843 måla Eugène Delacroix biletet La fiancée d'Abydos.
Det samiske flagget
Det samiske flagget er flagget til den samiske nasjonen og er felles for samar i alle land. Det vart godkjent av den 13. nordiske samekonferansen, 15. august 1986. Flagget er halde i dei tradisjonelle samiske fargane, grønt, gult, raudt og blått. Det har ein sirkel som symboliserer både sola (raud) og månen (blå).
Den samiske kunstnaren Astrid Båhl frå Troms utforma flagget, inspirert av runebomma og diktet «Paiven parneh» («Beaivvi bártnit») av sørsamen Anders Fjellner (1795–1876).
Samiske flaggdagar
Dei samiske flaggdagane er bestemte av samekonferansane.
Skalar
Ein skalar er ein matematisk storleik som berre inneheld eitt element, i motsetnad til vektorar og matriser. Skalarar er element i ein algebraisk ring eller kropp, som til dømes heiltal i ringen Z, reelle tal i kroppen R og komplekse tal i kroppen C.
Døme frå fysikk
Hastigheit og kraft er døme på vektorielle storleikar, i og med at desse i tillegg til ein skalar talverdi òg har retning. Masse, trykk og ladning derimot har ikkje retning og er difor skalare storleikar.
Grip
Grip er eit lite fiskevær rett nord for Kristiansund og vestanfor Smøla og Tustna på Nordmøre. Grip vart oppretta som eigen kommune i 1897, men vart i 1964 innlemma i Kristiansund kommune. Grip var den minste kommunen i landet etter folketal. Ved samanslåinga var det 104 menneske som budde på Grip. Dei siste fastbuande flytte frå øya i 1974. No er det ingen fastbuande på øya, men ho er mykje brukt som ferieplass om sumaren.
Grip er mellom anna kjend for sitt historiske minnesmerke Grip kyrkje — ei stavkyrkje som vart bygd ein gong på 1400-talet. Her er òg eit fyrtårn som vart bygt i 1888.
Berlevåg
Berlevåg er ein tettstad, eit fiskevær og administrasjonssenteret i Berlevåg kommune nordaust i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, mindre enn éin halv breiddegrad frå den nordlegste staden i Finnmark.
Tettstaden ligg på nordkysten av Varangerhalvøya ved Barentshavet, inst i ei havbukt ved utløpet av Storelva. Folketalet i Berlevåg er, som utgjer det aller meste av folketalet i kommunen.
Hurtigruta går innom Berlevåg. Berlevåg lufthavn har daglege avgangar til Hammerfest og Tromsø, i tillegg til Vadsø og Kirkenes. Dei viktigaste næringsvegane er fiske, fiskeforedling, handel, og offentleg og privat tenesteyting.
Frå 1913 til 1975 blei det bygt heile fire moloar for å verne hamna mot bølgjene frå Nordishavet. Etter ein storstorm i 1959 som raserte halvparten av Svartoksenmoloen blei det teke i bruk tetrapodar som ytterdekke på dei to ytste lange moloane.
Då tyskarane trekte seg attende på slutten av andre verdskrigen (frå september 1944 til februar 1945) brukte dei brend jords taktikk og alle bygningar i Berlevåg blei brende ned.
I bøker og på film
Berlevåg blei landskjend då filmen Heftig og begeistret som handlar om Berlevåg mannssangforening, fekk stor suksess i 2001. Berlevåg er også kjend frå Karen Blixens roman Babettes gjestebud.
Amesja spenta
I parsismen er ein amesja spenta (frå avestisk amesja udøyeleg vesen, og spenta velgjerande) eller amsjaspend eit guddommeleg vesen som hjelper Ahura Mazda med å ordna verda.
Uttrykket «amesja spenta» finst ikkje i gathaene men alle vesena er nemnd deri, og uttryket var brukt i andre tidlege skrifter. Ortodokse parsarar ser på amesja spentaene som personar. Det finst seks amesja spentaer. Dei viktigaste av dei er Asja Vahisjta, «den høgaste sanninga», og Vohu Manah, «den gode hugen». Dei andre er Khsjathra Vairya, «det fullkome veldet», Spenta Armaiti, «den heilage sinnstilstanden», Haurvatát «jordeleg fullkomenskap» og Ameretát «varig sæle». Dei første tre er mannlege, og dei siste tre er kvinnelege. Alle amesja spentaene vart skapa av Ahura Mazda, som er skildra som faren deira i nokre skrifter. Dei er generalane hans i kampen imot Ahriman. Alt som er godt på jorda kjem frå Ahura Mazda ved desse vesena. Dei sitt ved sida av Ahura Mazda på gulltroner, og kjem ned til jorda på vegar av lys. Kvar av dei har ein fiende, skapa av Ahriman, som står imot og hindrar dei.
Amesja spentaene har høgare rang enn yazataene i den parsiske teologien. Forskjellen kan samanliknast med forskjellen mellom dei høgaste erkeenglane og vanlege englar i kristendommen. I tillegg er det verd å merka seg at det fanst persiske gudar med dei same namna som yazataene før parsismen. Ein trur difor at yazataene eigentleg var gudar frå eldre religionar som vart tilpassa parsismen. Namna til amesja spentaene, i motsetnad, finst berre i parsiske skrifter, og ein trur at det var Zarathusjtra som kom med dei.
Kvar amesja spenta har sine eigne høgtider og dyrkingsmåter i den ortodokse parsismen. I moderne parsisk teologi, særleg i India, er amesja spentaene ofte sett på som ei skildring av dei religiøse omgrepa som parsismen er bygd på. Dei er aspekt av Ahura Mazda som han gjorde verkelege slik at menneske kunne kjenna han. Det er difor ikkje feil å persongjera eller dyrka dei, men det er viktigare å bruka evnene dei gjev i kampen imot den dårlege anden. Menneske må innlemma essensen deira i dagleglivet sitt, og bruka det dei står for som mønster for korleis verda må verta.
سنبلة (شهر) glk:شهریور mzn:کرچه ما وږی(مياشت) ckb:خەرمانان
Jane Hirshfield
Jane Hirshfield er ein amerikansk diktar, essayist og omsetjar. Ho har undervist ved fleire ameikanske universitet, som University of California, San Francisco og Stanford. I 2012 blei ho vald til leiar (chancellor) av Academy of American Poets.
Liv
Jane Hirshfield var fødd i New York by. Foreldra hennar var Harriet Miller Hirshfield og Robert Hirshfield, som dreiv med tekstilindustri.
Ho tok bachelorgraden ved Princeton University i det første årskullet som også omfatta kvinner. Kort tid seinare, i 1973, gav ho ut sitt første dikt. Deretter tok ho ein skrivepause på nær åtte år medan ho studerte zen-buddhisme ved San Francisco Zen Center.
Hirshfield byrja samla og gje ut antologiar av dikt skrivne av kvinner, og etterkvart særleg religiøse dikt av kvinner.
Sjakk-Oscar
Sjakk-Oscar er ein internasjonal pris gitt til den beste sjakkspelaren i verda kvart år. Vinnaren blir kåra etter ei avstemming mellom sjakkekspertar rundt om i verda, mellom anna stormeistrar i sjakk. Prisen er ein statuett i bronse kalla «The Fascinated Wanderer». Prisen vart etablert i 1967. Det var då sjakk-journalistar som var med i avstemminga.
Argolída
Periferieininga Argolída (gresk Περιφερειακή ενότητα Αργολίδας, Periferiakí enótita Argolídas, i antikken/katharevousa Ἀργολίς, Argolís) er ei periferieining i Hellas i periferien Peloponnes. Hovudstaden i periferieininga er Návplio.
Sjakk-Oscar
Prisen vart gitt kvart år fram til 1988. Den vart deretter ikkje delt ut nokre år, men vart så tatt oppatt i 1995. Sidan har det russiske Sjakktidsskriftet 64 stått for utdelinga av prisen.
Argolída
Innan jordbruk vert det hovudsakleg dyrka appelsiner og oliven. Strender finn ein i sør og aust, medan fjell og åsar dominerer i vest, nordaust og aust.
Sjakk-Oscar
Sjakk-Oscar er høgt verdsett i sjakkverda, særleg fordi det er sjakkekspertar som har peika ut vinnaren som den spelaren som har gjort dei beste prestasjonane det året.
Argolída
Argolída grensar til Arkadía i vest og sørvest, Korinthía i nord, Saroniabukta, Attikí og Trizinía-området (periferieininga Øyane) i aust og søraust, og Argolikósbukta i sør.
Sjakk-Oscar
Tal på prisar fordelt på vinnarar
!Spelar !!Land !!Prisar
Argolída
Av fjell finn ein Lýrkio og Trakhý i nordvest.
Sjakk-Oscar
Tal på prisar fordelt på nasjon
!Land !!Prisar
Kjelder
Fotnotar
Argolída
Historie
Frå 1833 til 1899 var prefekturet ein del av Argolidokorinthia, som inkluderte øyane Ýdra, Spétses og Kýthira. Ho vart så ein del av Korinthía og danna Argolidokorinthia igjen i 1909. Førti år seinare, i 1949, vart prefekturet igjen skild ut frå Korinthía.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Arktitsjeskij Institut-øyane
Arktitsjeskij Institut-øyane (russisk Острова Арктического института) er ei lita øygruppe med smale øyar dekte av tundra. Dei ligg i Karahavet, om lag 173 km nord for kysten av Sibir og 45 km sør for næraste øygruppe, Izvestij TSIK-øyane.
Avstanden mellom den nordlege og sørlege enden av øygruppa er 49,5 km og på det breiaste er ho berre 21 km frå aust til vest. Den største av øyane vert kalla Bolsjoj ('Stor').
Det er mykje pakkis i havet omkring Arktitsjeskij Institut-øyane gjennom den lange vinteren og klimaet er hardt. Sjølv om sommaren er det mykje isflak i havet.
Øygruppa høyrer til Krasnojarsk kraj i Russland og er ein del av Det store arktiske nasjonale naturreservatet, det største naturreservatet i Russland.
Arktitsjeskij Institut-øyane vart kalla opp etter Det arktiske og antarktiske forskingsinstituttet i Sovjetunionen.
Roscoe Promontory
Roscoe Promontory er eit massivt, isdekt forberg mellom Aagaardbreen og Mitterlingbreen på nordsida av Millfjorden på Foyn Coast i Graham Land. Åsen vart fotografert av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) og kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1947. Han vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1987 etter John H. Roscoe, kartkonstruktør på U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946–47, og Operasjon Windmill, 1947–48.
Sunnmøre
Sunnmøre er eit distrikt som utgjer den sørlege delen av Møre og Romsdal fylke. Distriktet ligg mellom Nordfjord i sør, Romsdal i nord og Ottadalen i søraust. Sunnmøre utgjorde tidlegare eit eige fogderi, Sunnmærafylki frå mellomalderen. I dag utgjer det to domssokn, Søre Sunnmøre og Sunnmøre, og tre prosti, Søre, Austre og Nordre Sunnmøre. På Sunnmøre ligg kommunane Ålesund, Vanylven, Sande, Herøy, Ulstein, Hareid, Volda, Ørsta, Ørskog, Norddal, Stranda, Stordal, Sykkylven, Skodje, Sula, Giske og Haram; til saman 5 232 km2 med 141 604 innbyggjarar (1/10-2014).
Landskapet på Sunnmøre er sterkt oppskore med fleire store og små øyar langs kysten. Dei største øyane er Hareidlandet og Gurskøya. Det er også fleire lange og tronge fjordar i området; særleg kjend er Geirangerfjorden som er 15 kilometer lang. I indre strøk, mellom fjordane og dalane innanfor, ligg høge, sterkt kuperte fjellområde. Den høgste fjelltoppen på Sunnmøre er Pyttegga på 1999 moh.
Den største byen på Sunnmøre er Ålesund. I tillegg har området to andre byar: Ulsteinvik og Fosnavåg. Viktige større tettstader er Ørsta, Volda, Sykkylven, Hareid, Nordstrand (Valderøy), Stranda og Brattvåg.
Sunnmørsdialekten høyrer saman med nordfjordmål og sunnfjordmål til dei nordlege e-måla under dei vestlandske målføra — ei gruppe der romsdalsdialekten ofte også er rekna med. Folk frå Sunnmøre blir kalla for sunnmøringar.
Namn
Sunnmøre er den regionen ein i middelalderen kalla Sunnmǿrafylki. Ordet «møre» kjem av den norrøne dativsforma «á Mǿri» av mǿrr som tyder «land», truleg òg i samanheng med norrønt marr som tyder «hav». Tydinga blir då: «landet ved havet» eller «myrlandet». Sunnmøre må dermed tyde «den sørlege luten av landet ved havet».
Administrative inndelingar
Regionråd:
Prosti i den norske kyrkja, alle under Møre bispedømme:
Stjernebiletet Kefeus
Stjerner
Alfa Cephei, tradisjonelt kalla Alderamin, er ei kvit stjerne med storleiksklasse 2,5, 49 lysår frå jorda. Beta Cephei, tradisjonelt kalla Alfirk, er ei dobbeltstjerne med ei blå kjempe med storleiksklasse 3,2 og ei sekundærstjerne med storleiksklasse 7,9. Primærstjerna er ei variabel stjerne som vert rekna som prototypen av ei underklassen av variable stjerner, som stundom vert kalla Beta Canis Majoris. Beta Cephei-variable varierer ikkje mykje i storleiksklasse, og har heller ikkje perioder lengre enn eit par timar. Beta Cephei i seg sjølv varierer 0,1 storleiksklassar kvar 4,6 timar. Gamma Cephei, tradisjonelt kalla Errai, er ei oransje stjerne med storleiksklasse 3,2, 45 lysår frå jorda. Ho har ei optisk dobbeltstjerne kring 50 lysår frå jorda. Systemet består av ei oransje subkjempe og ein raud dverg. På grunn av presesjonen av ekvinoks, vil γ Cephei bli polstjerna mellom år 3000 og 5200, og vil være nærast polen kring år 4000. Den primære stjerna har ein planet.
Delta Cephei er prototypen på ein kefeide, ei gul superkjempestjerne 980 lysår frå jorda. Ho avart oppdaga å vere variabel av John Goodricke i 1784. Ho varierer med 3.5m og 4,4m over ein periode på 5 dagar og 9 timar. Kefeidane er ein klasse pulserande variable stjerner. Delta Cephei har ein minste storleik på 40 soldiametrar og ein største storleik på 46 soldiametrar. Ho er òg ei dobbeltstjerne. Den gule stjerna har ei blåfarge kompanjong med storleiksklasse 6.3.
Det finst fleire andre markante variable stjerner i Kefeus. Ei av dei, μ Cephei, vert òg kalla Granatstjerna på grunn av den djupe raudfargen. Ho er ei halvregulær variabel stjerne med ein minste storleiksklasse på 5,1 og ein største storleiksklasse på 3,4. Perioden er kring to år. Stjerna er kring 11,8 AU i radius. Om ho vart plassert i midten av solsystemet, ville ho ha strekt seg ut til banen til Saturn. Ei anna stjerne VV Cephei, som My Cephei, er ei raud superkjempe og ei halvregulær variabel stjerne, minst 2000 lysår frå jorda. Ho has ein minste storleiksklasse på 5,4 og ein største storleiksklasse på 4,8. Ho er ei av dei største stjernene i galaksen med ein diameter på over 1000 soler. VV Cephei har òg ei uvanleg langperiodisk formørkande dobbeltstjerne, men formørkinga, som skjer kvart 20,3 år, er for lyssvak til at ein kan sjå det med det nakne auga. T Cephei er òg ei raud kjempe og er ein Mira-variabel med ein minste storleiksklasse på 11,3 og ein største storleiksklasse på 5,2, 685 lysår frå jorda. Ho has ein periode på 13 månad og ein diameter 500 soler.
Det er fleire prominent dobbeltstjerner og optisk dobbeltstjerner i Kefeus. Omicron Cephei er ei dobbeltstjerne med ein periode på 800 år. Systemet ligg 211 lysår frå jorda, og består av ei oransje kjempe med storleiksklasse 4,9 og ei sekundærstjerne med storleiksklasse 7,1. Xi Cephei er ei anna dobbeltstjerne, 102 lysår frå jorda, med ein periode på 4000 år. Ho har ei blåkvit primærstjerne med storleiksklasse 4,4 og ei gul sekundærstjerne med storleiksklasse 6,5.
Kruger 60 er ei dobbeltstjerne med storleiksklasse 11 og består av to raude dvergar. Stjernesystemet er eit av dei som ligg nærast jorda, berre 13 lysår unna.
Storskarv
Storskarv (Phalacrocorax carbo) er ein fugl i skarvfamilien.
Langnau am Albis
Langnau am Albis er ein by og ein kommune i distriktet Horgen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 450 meter over havet, om lag 10 kilometer sørvest for bysentrum i Zürich.
Storskarv
Arten er ein vanleg hekkefugl i Noreg.
Fylkesveg 61
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, men har no status som fylkesveg etter at forvaltingsreforma trod i kraft.
Storskarv
Levested og økologi: Storskarv av nominatunderarten carbo hekkar i Noreg hovudsakleg langs kysten frå Sør-Trøndelag til Aust-Finnmark, med tyngdepunkt i Trøndelag og Helgeland. Denne underarta hekkar i koloniar, ofte på eksponerte holmar og skjer ytst mot havet, men også i bratte fuglefjell. Føda består av fisk. Norske hekkefugler av underarta carbo overvintrar frå Norskekysten og sørover langs Nordsjøen. Ein del individ trekker òg over land til Austersjøen. I tillegg har undearten sinensis («mellomskarv») etablert seg i Sør-Noreg sidan 1997. Denne underarta er meir knytt til brakk- og ferskvatn og hekkar gjerne i koloniar i tre, langs kysten frå Østfold til Rogaland. Fuglar frå Nord-Europa overvintrar gjerne rundt Middelhavet.
Vurderingsperioden for storskarv er 27 år (grunna generasjonslengda på arten på 9 år (Bird et al. 2020)).
Data frå det nasjonale overvakingsprogrammet for sjøfugl/SEAPOP viser at bestanden av mellomskarv har auka i Noreg frå etableringa i 1997 og fram til 2019. For nominatunderarten er situasjonen noko forskjellig. I Finnmark og Troms og dessutan på Røst, Nordland synest bestandane å vera relativt stabile i perioden 1992-2019. I Trøndelag og Helgeland, Nordland har ein likevel generelt sett ein nedgang i bestanden på ca. 50 % i perioden 1992-2019.
På bakgrunn av dette går det fram at ein har eit stort spenn i bestandstrendar frå positive til negative, og også avhengig av underart. Vi vurderer på bakgrunn av desse dataa, og dessutan ei vurdering av kolonistorleikane og naturlege fluktuasjonar, ein bestandsnedgang på nasjonalt nivå for underarta carbo i intervallet 15-30 % for perioden 1992-2019, noko som betyr rødlistekategori nær trua NT etter kriteriet A2 (15-30 % nedgang dei siste tre generasjonar).
I Storbritannia har ein sett ein auke av bestanden i England (der både underartene carbo og sinensis hekkar), men ein markant nedgang i Skottland (der ein finn underarta carbo).
Raudlistevurdering: Storskarv blir vurdert til rødlistekategori nær trua NT, på bakgrunn av overvakingsdata for underarta carbo og basert på kriteriet A2 (15-30 % nedgang dei siste tre generasjonar).
Bestandsauke for underarta sinensis er ikkje tilstrekkeleg til å kompensera for bestandsnedgangen til underarta carbo. Årsaka til endring av kategori frå Rødlista 2015, der storskarv vart vurdert som livskraftig LC, er ein reell bestandsnedgang for underarta carbo.
Herre i Bamble
Herre er ein tettstad i Bamble kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Staden har og ligg ved Herreelva, på vestsida av Frierfjorden.
Herre har lange tradisjonar som sagbruks- og industristad. Det fyrste sagbruket skal ha starta opp allereie kring år 1500. På Herre ligg Herre kyrkje frå 1905, og grunnskulen Herre skole. Industriområdet Rafnes ligg ved tettstaden.
Fascisme
Fascismen er ei politisk retning og rørsle som først voks fram i Italia rett etter første verdskrigen, under leiing av Benito Mussolini. Det oppstod fascistiske rørsler i mange land. Ein av dei mest kjende variantane er Hitler-fascismen, eller nazismen, i Tyskland.
Husan
Husan (arabisk حوسان ) er ein palestinsk by nord for Gush Etzion regionale kommune, ni kilometer vest for Betlehem i Betlehem guvernement. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde Husan hadde eit folketal på 5 511 i 2007.
Fascisme
I mellomkrigstida var fascismen overalt ei nydanning som med militariserte rørsler splitta dei tradisjonelle konservative partia; særleg dei unge vart tiltrekte av fascismen. På denne tida nådde fascismen også høgdepunktet sitt. Det vart danna fascistiske parti i ei rekkje land, med klar gjensidig etterlikning mellom dei, og i fleire land fekk desse partia tilstrekkeleg tilslutning til å gje dei innverknad. I Italia (1922) og Tyskland (1933) kom fascistiske regime til makta medan fascistpartia i Spania, Portugal, Austerrike, Romania og Ungarn var aktive ved danninga av fascistvenlege regjeringar. I Frankrike, Belgia og Finland deltok desse partia i yttarleggåande men kortvarige framstøytar mot arbeidarrørsla. Berre i Skandinavia, Nederland og Storbritannia fekk dei lita tilslutning.
Husan
Etymologi
På arabisk, tyder husan «venleik». Namnet kan òg kome frå Hassan kloster, som seinare vart Husan.
Fascisme
Fascismen har ikkje nokon fast utarbeidd ideologi, men består meir av ideologibrokkar sette saman og vektlagde etter som det høvde i stoda. Det er rørsla og makta som er viktig, ikkje prinsippa. Fascismen kan difor vere svært opportunistisk. I Dahl/Hagtvet/Hjeltnes Den norske nasjonalsosialismen, kapitlet Internasjonal bakgrunn, blir dette blant anna uttrykt slik: «Fascismen skapte forvirring fordi den la seg så å si på tvers av alle kategorier.». Historikaren Sverre Steen seier det slik: ''«Mussolini utformet til å begynne med ingen ideologi for fascismen (---). Han var klart antiintellektualist og relativist og slo om seg med slagord, plukket fra mange filosofers skrifter. Han talte om viljen til makt, og han praktiserte den. Han forherliget det irrasjonale på fornuftens bekostning, og hevdet at handling hadde større verdi enn tenkning.» Og Carl Grimberg skriv: «Egentlig var imidlertid Mussolini selv ikke bundet av noen idé eller noen lære; slikt var for ham bare midler. Målet var å vinne makt og bruke makt.» Og vidare: «Den ideologi man skaffet seg etter makterobringen, var heller ikke så meget et logisk oppbygget system av idéer og normer, men «myter» som skulle stimulere viljeliv og handlekraft.»''
Husan
Historie
Dei eldste funna i landsbyen er datert attende til jernalderen. Andre funn er gjort frå tida etter den babylonske eksiltida og frå mellomalderen. Dei opphavlege innbyggjarane kom frå Den arabiske halvøya og Jemen på 200-talet. Ein har òg funne keramikk frå bysantinsk tid.
Fascisme
Likevel kan til ein viss grad tankane til tenkjarar som mellom andre Georges Sorel og Giovanni Gentile sjåast som intellektuell bakgrunn for fascismen.
Husan
Osmansk tid
Husan, vart som resten av Palestina, ein del av Det osmanske riket i 1517, og i skattelister frå 1596, stod landsbyen oppført som ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Han berre muslimske innbyggjarar med 12 hushaldningar og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, vindruer og frukttre, grønsaker og frukthagar, tilfeldige inntekter, geiter og/eller bikubar.
Fascisme
Kva er fascisme?
Nokre element kan trass i det ovannemnde identifiserast som konstituerande for fascismen:
Husan
Osmansk tid
Då den franske oppdagaren Victor Guérin vitja Husan i juni 1863, skreiv han at han låg på eit fjell. Seinare i august same året, skreiv at han staden berre var busett av eit fåtal innbyggjarar, og at husa låg kring eit tårn.
Fascisme
Kva er fascisme?
Fascismen er nasjonalistisk, og ser nasjonen som ståande i ein konstant kampsituasjon i høve til andre nasjonar, der dei sterke dominerer og dei veike blir dominerte eller bukkar under. I tysk fascisme, også kalla nazisme, er denne tankegangen utvida til å gjelde dei såkalla «rasane», og den tyske nasjonen sin lagnad er å leie den nordiske/germanske/ariske «rasen» i rasekrigen. I den opphavlege italienske fascismen er rasismen mindre viktig enn i tysk nasjonalsosialisme, særleg gjeld det anti-semittismen, som stod så sentralt i Hitler-fascismen. . Likevel var også italiensk fascisme klart rasistisk, særleg overfor afrikanarar og slaviske folk, og tendensar til antisemittisme fanst tidleg også der, og dei vart forsterka i 1930-åra.
Husan
Osmansk tid
I 1883 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine Hausan som ein liten steinlandsby på ein flat rygg, med ein bratt dal i nord og ein brunn i sør.
Fascisme
Kva er fascisme?
Sidan det framfor alt gjeld å styrkje nasjonen, må også dei sterke innanfor nasjonen dyrkast fram og dei veike må bort, og nasjonen må ikkje vere kløyvd i fleire parti, men stå samla attom ein førar i det eine nasjonale partiet. Klassemotsetningar finst ifølgje fascismen ikkje, og klassekamp blir med det forboden, liksom fagforeiningane og partia som skal føre han. I staden kom den fascistiske statskorporativismen, med representantar for arbeidsgjevarar og arbeidstakarar i dei same bransjeforeiningane under fascistisk leiing. Organisasjonane vart eittpartistaten sin forlengde arm, og alle trådar samla hos føraren. Leiarane i organisasjonane vart ikkje valde, men utpeika ovanfrå.
Husan
Det britiske mandatet
I folketeljinga i 1922, utført av Dei britiske mandatstyresmaktene, hadde Husan ein muslimsk folkesetnad på 396 innbyggjarar. Dette auka i folketeljinga i 1931 til 540, framleis alle muslimar, i 122 hus.
Fascisme
Kva er fascisme?
Fascismen foraktar generelt veikskap men inneheld samtidig element av velferdstenking for dei verdig trengande, ut frå kva som blir sett som tenleg for den fascistiske staten sjølv. Såleis dreiv dei tyske nazistane både med drap på psykisk utviklingshemma, samtidig som dei støtta familiar med mange barn. Fascismen er anti-parlamentarisk, anti-sosialistisk og byggjer organisasjonane sine på førarprinsippet. Føraren er ikkje ansvarleg overfor folket som politiske leiarar i eit representativt demokrati, men er utpeika av sjølve lagnaden til å leie folket, og folket må lyde og følgje føraren for å vinne full styrke og sigre i dei naturgjevne krigane. Fascismen ser rett og slett positivt på vald og krig, det reinsar og styrkjer. .
Båtsfjord
Båtsfjord er ein tettstad og administrasjonssenteret i Båtsfjord kommune, nordaust i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, mindre enn éin breiddegrad frå Knivskjellodden, den nordlegaste staden i Finnmark. Tettstaden ligg på Varangerhalvøya, ved botnen av Båtsfjorden, og har. Det meste av busetnaden i kommunen er konsentrert til tettstaden. Her står Båtsfjord kyrkje.
Fascisme
Kva er fascisme?
Dei italienske fascistane dreiv omfattande terror mot Det italienske sosialistpartiet og fagrørsla i åra 1919 og framover, med husbrenningar, mishandlingar, valdtekter og drap, utan at styresmaktene greip inn for å stanse det, snarare med deira stillteiande støtte. Benito Mussolini blei gjord til regjeringssjef i ei borgarleg koalisjonsregjering med andre høgreparti i 1922, og frå 1927 var Italia ein fascistisk eittpartistat. I åra frå 1930 til 1933 gjentok den same prosessen seg i Tyskland.
Husan
Det britiske mandatet
I 1945 var folketalet 770, alle arabarar, som eigde 7 252 dekar land i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 1 972 dekar for korn, medan 37 dekar vart utbygd (urbant) land.
Båtsfjord
Hovudnæringar i Båtsfjord er fiske og fiskeindustri. Båtsfjord er saman med Hammerfest dei største norske fiskeværa når det gjeld ilandført kvantum. Kaia har 7 000 skipsanløp årleg. Her finst sju fiskeforedlingsbedrifter, mellom anna filetfabrikkar med fryseri, og rekefabrikkar. Ingen andre stader produserer like mykje lodderogn og konsumlodde som Båtsfjord. Også havbruk har vorte ei viktig næring. Elles er her fleire mindre verkstader for fiskeflåten. Det har vore tre kvalfangststasjonar i Båtsfjord, der den første vart bygd i 1884 av skipsreiar O.B. Sørensen frå Sandefjord.
Båtsfjord har hurtigruteanløp og flyplass, Båtsfjord lufthamn. Flyplassen vart bygd ferdig i 1999 og har daglege ruteflyavgangar betent av Widerøe. Ishavsvegen, riksveg 891 over Båtsfjordfjellet (400 meter over havet), gir tettstaden vegsamband heile året.
Tettstaden Båtsfjord fekk berre mindre skadar under andre verdskrigen, og fungerte som forsyningsbase for det frigjorde Finnmark etter at tyskarane trekte seg tilbake.
Fascisme
Utanfor Italia og Tyskland
Tilhøvet mellom fascismen og den meir tradisjonelle høgresida er også uttrykt slik: ''«Fascistenes ekstreme nasjonalisme og elitedyrkelse måtte fra første stund blinke ut arbeiderbevegelsen som hovedfienden. Men fascismen var også anti-konservativ - med det særdeles viktige forbehold at fascistene alltid var kompromissvillige til høyre; de kom til makten på skuldrene til de konservative.»''.
Under andre verdskrigen vart det oppretta fascistiske kollaboratør-regime i fleire av dei okkuperte landa. Eitt av dei var Ustasja-regimet i Kroatia. Dette regimet dreiv ei systematisk jakt på serbarar i tillegg til jødar, sigøynarar, homofile og partisanar, og fór fram med ekstrem brutalitet.
Det norske fascistpartiet heitte Nasjonal Samling, og blei danna i 1933. Det blei forbode i 1945.
Fylkesveg 5852
Fylkesveg 5852 i Møre og Romsdal går mellom Koperneset og Fiskå i Vanylven kommune. Vegen er 33,2 km lang. Fram til 2019 vart vegen kalla Fylkesveg 2 i Møre og Romsdal.
Husan
Etter 1948
Etter den den arabisk-israelske krigen i 1948, og etter våpenkvileavtalen i 1949, var Husan under jordansk styre.
Francesco Totti
Francesco Totti er ein italiensk fotballspelar.
Lerwick
Lerwick er den einaste byen på Shetlandsøyane, som ligg om lag 160 km nord for Skottland. Lerwick har 7 500 innbyggjarar (2005), om lag ein tredel av folketalet på øygruppa. Hamna i Lerwick har stort verd for regionen. Hamna er den nordlegaste handelshamna i Storbritannia. Den moderne bilferja «Norröna» legg til i hamna. Ferja går frå Bergen i Noreg til Færøyane og vidare til Island. Det er ferjesamband til Skottland. Lerwick er eit namn med opphav i norsk eller norrønt. Namnet «Ler Wick» har opphav i orda leir og vik.
Smythe Shoulder
Smythe Shoulder er eit isdekt forberg med ei høgd opp mot kring 450 moh mellom Singerbreen og Rydelek Icefalls på Martin Peninsula på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy, 1959–67, og U.S. Landsat-bilete, 1972-73. Han vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1977 etter William Smythe, ein geofysikar ved University of California, Los Angeles, og eit medlem av US Antarctic Research Program (USARP) ved Amundsen-Scott-stasjonen vinteren 1975.
Arthurøya
Arthurøya (russisk Остров Артура, Ostrov Artura) er ei øy i Frans Josefs land i Russland. Ho høyrer administrativt til Arkhangelsk oblast.
Pointe d'Ar Pitetta
Pointe d'Ar Pitetta er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Arthurøya
Arthurøya ligg i Nordishavet nord for Zemlja Georga, relativt langt frå andre øyar. Ho har eit areal på 111 km² og er 275 meter over havet på det høgaste.
Arthurøya er nesten heilt dekt av isbrear. Berre eit lite område nordvest på øya (Mys Ledovoj Razvedkij) og eit anna punkt heilt sør på øya (Mys Nizkij) er isfrie.
Øya er kalla opp etter Arthur Montefiore Brice, eit medlem av Geological Society og sekretær under Jackson-Harmsworth Polar Expedition.
Borgestad kyrkje
Borgestad kyrkje er ei langkyrkje frå 1907 på Borgestad i Skien kommune i Vestfold og Telemark. Borgestad er eit sokn i Skien prosti.
Byggverket er i stein og skal ha 475 plassar. Ho er utsmykt mellom anna med glassmåleri av Emanuel Vigeland.
Kyrkja vart gjeven av statsminister Gunnar Knudsen etter ønskje frå den 16 år gamle dødssjuke dottera hans.
Dansk biografisk leksikon
Dansk biografisk leksikon (DBL) er det mest omfangsrike biografisk verk på dansk. Det er populært kalla Bricka etter redaktøren for første utgåve, Carl Frederik Bricka.
Tredje utgåve har ikkje overflødiggjort dei to første utgåvene, nokre av dei minst aktuelle artiklar frå tidlegare utgåver er tatt ut av tredje utgåve. I tredje utgåve er artiklar frå andre utgåve ajourført i lys av nyaste forsking, og dei mest vektige litteraturtilvisingar til kvar artikkel er oppdatert.
Kortkvistruner
Kortkvistruner, som òg blir kalla stuttruner, svensk-norske runer og Rök-runer, er ein av to hovudvariantar av runer i den yngre futharken. Den andre kallar ein langkvistruner (eller danske runer, dansk-svenske runer, vanlege runer og normalruner). I tillegg finst ei rekke variantar av runer.
Thern Promontory
Thern Promontory er eit høgt, isdekt forberg, 2220 moh, som går vestover frå sørenden av Eisenhower Range, kring 7 nautiske mil (13 km) vest for Mount Nansen i Victoria Land. Han vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Michael G. Thern, stasjonsingeniør ved McMurdo-basen sommaren 1965-66 og vinteren 1967.
Langkvistruner
Langkvistruner, som òg blir kalla danske runer, dansk-svenske runer, vanlege runer og normalruner, er ein av to hovudvariantar av runer i den yngre futharken. Den andre kallar ein kortkvistruner (eller stuttruner, svensk-norske runer og Rök-runer). I tillegg finst ei rekke variantar av runer.
Dalruner
Dalruner er ein type runer som vart nytta i delar av Dalarna i Sverige, der dei var i bruk fram til starten av 1900-talet. Dei fleste kjente og bevarte innskrifter med dalruner er skore ut i tre og dei eldste av desse er frå 1500-talet. Dalarna saknar nesten heilt kjente runesteiner. Størstedelen av innskriftene er funne i bygdene ved Älvdalen i den nordlege delen av landskapet. Med tida fekk fleire av runene stadig større likskap med tilsvarande teikn i det latinske alfabetet. Til og med Å, Ä og Ö vart lånte inn.
Takaki Promontory
Takaki Promontory er eit nes på nordaustsida av Leroux Bay, vest på Barison Peninsula på Graham Coast i Graham Land i Antarktis. Det vart oppdaga og grovt kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen, 1903–05, under Charcot. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1959 etter baron Takaki Kanehiro (1849–1920), generaldirektør i den medisinske avdelinga til Den japanske marinen, som var den første som hindra beriberi ved hjelp av ein kostplan i 1882.
Liza Marklund
Eva Elisabeth Marklund, kjend som Liza Marklund, i Pålmark utanfor Piteå i Norrbotten, er ein svensk journalist og krimforfattar.
Dei fleste av bøkene hennar krinsar om tabloidjournalisten Annika Bengtzon.
Liza Marklund har engasjert seg i samfunnsdebatten kring avfolkningsproblematikken i Norrlands innland, og menns mishandling av kvinner.
Alle bøkene hennar er omsette til norsk.
Regionen Madrid
Regionen Madrid (spansk Comunidad de Madrid) er ein av sytten autonome regionar i Spania. Det ligg midt i landet og på Den iberiske halvøya, samt Meseta Central eller Den sentrale sletta. Regionen utgjer òg provinsen Madrid og her ligg hovudstaden i Spania. Regionen og provinsen grenser i sør og aust til Castilla-La Mancha og i nord og vest til Castilla y León. Regionen har om lag 6,2 millionar innbyggjarar, dei fleste i storbyområdet rundt Madrid.
Opprettinga av regionen var mykje omdebattert i perioden før dei autonome regionane i Spania vart oppretta. Regionane skulle skapast av ein eller fleire provinsar med ein visst regional identitet, og sidan Madrid i alle år hadde vore ein del av den historiske regionen Castilla og Ny-Castilla, var planen først at Madrid skulle vere ein del av regionen Castilla-La Mancha. Madrid skulle i så fall få ein spesiall status i regionen, noko resten av provinsane i Castilla-La Mancha motsette seg. Til slutt vart det avgjort at Madrid skulle verte ein eigen region, trass i at grunnlova sa at berre regionar med historisk identitet skulle opprettast. Dette meinte ein derimot var til «nasjonen sitt beste».
Byen Madrid (spansk Villa de Madrid) var hovudstad i regionen.
Før-historie og vestgotisk kongedøme
Området rundt Madrid har vore busett sidan nedre steinalder og det er gjort fleire arkeologiske funn, mellom anna ein bjølleforma vase frå mellom 1970 og 1470 f.Kr. Under Romarriket vart regionen ein del av provinsen Citerior Tarraconese, bortsett frå den sørvestlege delen som høyrte til Lusitania. To viktige romerske vergar kryssa området, via xxiv-xxix og via xxv. Byen Complutum (i dag Alcalá de Henares) vart ein viktig metropolis, medan Titulcia og Miaccum vart viktige stader ved vegkryssa.
Under Det vestgotiske kongedømet vart regionen mindre viktig. Folkesetnaden vart spreidd mellom fleire småbyar. Alcalá de Henares vart bispesete på 400-talet, men dette var ikkje nok til å gje liv til den gamle storslåtte byen.
Al-Andalus
Dei sentrale områda av halvøya var eit av dei minst folkesette områda i Al-Andalus fram til 1000-talet då det vart ein viktig og strategisk militærpost. Dei muslimske guvernørane bygde eit forsvarssystem av festningar og tårn over heile regionen for å stoppe dei framrykkande kristne kongedøma i nord.
Festninga Mayrit (Madrid) vart bygd mellom 860 og 880 e.Kr. der militære og religiøse samfunn levde og danna eit grunnlag for byen. Han vart raskt den mest strategiske festninga i forsvaret av byen Toledo. I 1083 erobra kong Alfonso VI av Castilla Madrid og to år seinare to han Toledo. Alcalá de Henares fall i 1118 og vart lagt under Castilla.
Kristen folkesetnad
Det tok om lag 400 år å folkesette dei nyerobra områda og områda delte seg i fleire forskjellige grupper. Dei føydale herrane kom i stadig konflikt med dei forskjellige råda som styrte dei forskjellige gruppene.
På 1200-talet var Madrid den einaste byen i regionen som bevarte sin eigen juridiske personlegdom, først med Gamle Fuero (løyve) og seinare med det Kongelege Fuero, gjeve av Alfonso X av Castilla i 1262 og ratifisert av Alfonso XI i 1339. Byane Buitrago de Lozoya, Alcalá de Henares og Talamanca de Jarama, som stadig vart folkesett på ny i det hundreåret, vart under dei føydale herrane eller prestestanden sitt styre. Alcalá de Henares vart styrt av erkebiskopen av Toledo fram til 1800-talet.
Rundt byen Madrid vart eit administrativt område kalla Tiera de Madrid (landet til Madrid) skapt. Dette rådet var i konstant strid med Segovia, som var ein av dei viktigaste byane i Castilla, sidan begge kjempa kom kontroll over Real de Manzanares, eit stort fylke som til slutt vart gjeve til Huset Mendoza.
Madrid vert hovudstad
Dei kastiljanske monarkane viste ein forkjærleik for senteret av halvøya, der det var mange skogar og mykje å jakte på. El Pardo var ein region som vart mykje vitja av kongane, sidan Henrik III si tid på 1300-talet. Dei katolske kongane bygde kongepalasset Aranjuez. På 1500-talet vart San Lorenzo de El Escorial bygd og vart ein annan kongeleg stad i provinsen.
Kolbeinstveit
Kolbeinstveit høyrde til i si tid ordføraren og stortingsrepresentanten Lars O. Kolbenstvedt. Sonen Njeld Kolbenstvedt, som overtok garden, var òg stortingsmann og ordførar. Han overlét garden igjen til Lars N. Kolbenstvedt. I dag er museet ope heile sommarsesongen.
Regionen Madrid
Madrid vert hovudstad
Byen Madrid, som var ein av atten byar med rett til å stemme i den kastiljanske retten, var sete for sjølve Tinget ved fleire høve og fleire monarkar var busett her, mellom anna keisar Karl I som refomerte og utvida Alcázar eller Byslottet. I tillegg til at byen fekk stadig meir politisk makt, vart han òg eit kultursenter med Universitetet Alcalá de Henares i 1508.
Kolbeinstveit
«Garden og folka» er ei utstilling som fortel om dei som har levd på Kolbeinstveit, og korleis dei har brukt husa og utnytta ressursane på garden.
Regionen Madrid
Madrid vert hovudstad
I 1561 gjorde kong Fillip II Madrid til hovudstad i riket. Dei omliggande områda vart økonomisk underlagt sjølve byen, sjølv utanfor dagens regionsgrenser. Det var derimot ikkje ein samla region sidan fleire herrar og kyrkjer hadde styres over sine eigne sjølvstyrte område.
Kolbeinstveit
Det blir kvar sommar arrangert salsutstilling med kunst og handverk og det vert halde aktivitetsdagar og konsertkveldar.
Regionen Madrid
Madrid vert hovudstad
På 1700-talet vart det gjort fleire mislykka forsøk på å løyse denne oppdelinga. Dette hadde ein negativ effekt på den økonomiske veksten til regionen. Medan Madrid som hovudstad mottok økonomiske ressursar frå heile landet, vart adelsmennene og prestestanden i dei omliggande områda stadig fattigare.
På 1700-talet fekk Madrid fleire grandiose bygningar og monument, samt fleire sosiale, økonomiske og kulturelle institussjonar. Nokre av dei eksisterer framleis. Madrid hadde om lag 150 000 innbyggjarar på slutten av 1700-talet.
Provins og autonom region
I 1833 vart ei ny administrativ inndeling av landet sett i verk og provinsen Madrid vart skapt. Provinsen låg i regionen Ny-Castilla (i dag Castilla-La Mancha).
På 1900-talet vart alle regionane i Spania gjort om til autonome regionar, og Regionen Madrid var den siste av dei autonome regionane som vart oppretta.
Geografi
Trass i ein storby med om lag 5 millionar menneske har regionen Madrid framleis nokre urørte landskap. Madrid har fleire fjell som stig over 2000 meter over havet, steineikskogar og lågtliggande sletter. Fjellsidene i Guadarramafjella er dekt av tett skog av furu og eik. I Lozoyadalen finn ein store koloniar av munkegribbar og ein av dei siste områda der ein finn spansk keisarørn. I tillegg er det observert gaupe i skogane her.
Nesten heile rpovinsen ligg mellom 600 og 1000 meter over havet og det høgaste punktet er Peñalara på 2430 moh, og det lågaste er Albercheelva i Villa del Prado på 430 moh.
Klima
Regionen Madrid har eit temperert kontinentalt middelhavsklima med kalde vintrar og temperaturar stundom under 0 °C. Det er om lag to til tre lette snøfall kvart år. Somrane er som regel varme med temperaturar over 30 °C i juli og stundom over 40 °C. Sidan Madrid ligg i høgda og klimaet er tørt, er nattetempeaturane ofte låge samanlikna med lågare høgder om sommaren. Den middelårsnedbøren er om lag 500 mm, jamt spreidd utover året, med dei våtaste periodane om våren og hausten.
Askar Akajev
Askar Akajevitsj Akajev er ein kirgisisk politikar som var president for landet frå 1990 til 2005, då han blei avsett i den såkalla Tulipanrevolusjonen. Han var den første presidenten i det sjølvstendige Kirgisistan.
Akajev blei opphavleg sett på som ein liberal leiar, men viste etter kvart fleire autoritære trekk. Etter nokre år ved makta byrja folk å klaga på offentleg korrupsjon og valfusk.
24. mars 2005 måtte Akajev flykta frå Kirgisistan etter at demonstrantar storma kontora hans i hovudstaden Bisjkek. 4. april sa han offisielt frå seg presidentvervet i ein underskriftsseremoni i Moskva.
Betlehem
Betlehem (arabisk بيت لحم, Bayta Laḥm, tyder «Kjøthuset»; hebraisk בֵּית לֶחֶם Bēṯ Leḥem, Bet Leḥem, tyder «Brødhuset») er ein palestinsk by sentralt på Vestbreidda, like sør for Jerusalem, med eit folketal på kring 25 000 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i Betlehem guvernement i Den palestinske sjølvstyresmakta. Økonomien er hovudsakleg basert på turisme.
Ifølgje Det gamle testamentet er Betlehem Davidsbyen og ifølgje Det nye testamentet er Betlehem fødestaden til Jesus. Mellom anna er julesongen «Eit barn er født i Betlehem» laga til minne om denne hendinga. Eit av dei eldste kristne samfunna i verda heldt til i byen, sjølv om talet på dei kristne i byen har minka med åra. Betlehem vart plyndra av samaritanar i 529, men bygd opp att av den bysantinske keisaren Justinian I. Betlehem vart erobra av det arabiske kalifatet til Umar ibn al-Khattab i 637, som garanterte at heilagdomane i byen skulle få vere i fred. I 1099 vart byen erobra av krossfararane, som bygde festningsverk her og erstatta den gresk-ortodokse prestestanden med ein latinsk ein. Den latinske prestestanden vart drivne bort etter at byen vart erobra av Saladin, sultanen av Egypt og Syria. Då mamelukkane tok over i 1250, vart bymurane øydelagde, og sidan bygde opp att under styret til Det osmanske riket.
Britane fekk kontroll over byen under fyrste verdskrigen og han var ein del av ei internasjonal sone i delingsplanen til Dei sameinte nasjonane for Palestina i 1947. Jordan annekterte byen under den arabisk-israelske krigen i 1948. Han vart erobra av Israel i seksdagarskrigen i 1967. Sidan 1995 har Betlehem vore styrt av Dei palestinske sjølvstyresmaktene.
Betlehem har i dag ein muslimsk majoritet, men har òg eit av dei største palestinske kristne samfunna. Hovudnæringa i Betlehem er i dag turisme og høgsesongen er juletida, då kristne pilegrimar stimar seg kring Fødselskyrkja. Betlehem har over tretti hotell og tre hundre handverksbutikkar. Rakelgrava, som er ein viktig, jødisk heilag stad, ligg nord i Betlehem.
Kanaanittisk tid
Det finst ein historisk referanse til byen i Amarnabreva (kring 1400 fvt.) då Abdi-Heba, den lokale guvernøren i Jerusalem skreiv til faraoen i Egypt om hjelp til å ta attende «Bit-Lahmi» etter opprøret til Apiru.
Lachmo var ein akkadisk fruktbarheitsgud. Han vart dyrka av kanaanittane som Lachama ein gong på 2000-talet fvt. Dei reiste eit tempel for å dyrke denne guden på ein ås som i dag vert kalla Fødselshøgda. Byen vart kalla Beit Lachama, som tyder «Lachama-huset». William F. Albright meiner at uttalen av namnet på staden i røynda har vore den same i 3 500 år, men har hatt forskjellig tyding: «'Lakhmu-tempelet' på kanaanittisk, 'Brød-huset' på hebraisk og arameisk, 'Kjøthuset' på arabisk.»
Israelittisk og judeisk tid
Ein avdekte i 2012 arkeologiske bevis på at Betlehem har vore ein israelittisk by under ei utgraving ved Davidsbyen i form av ein bulla (segl trykt i tørka leire) i gamle hebraiske skrifter som sa «Frå byen Betlehem til kongen», og indikerer at det vart nytta til å forsegle snora kring sendingar med korn, vin og andre varer sende som skattebetaling på 700- eller 600-talet fvt.
Bibelforskarar trur at Betlehem, som ligg i åslandet Judea, kan ha vore den same som den bibelske Efrat, som tyder «frodig», sidan han i Mika vert kalla Betlehem Efratah. Bibelen kallar han òg Beth-Lehem Judah, og «Davidsbyen». Han vert først nemnt i Tanakh og Bibelen som staden der matriarken Rakel døydde og vart gravlagd «i vegkanten» (1. Mos. 48:7). Rakelgrava, den tradisjonelle gravstaden, ligg ved inngangen til Betlehem. I følgje Rut er dalen i aust staden der Rut frå Moab hausta marka og kom attende til byen med Naomi. Han var heimstaden til Jesse, far til kong David av Israel, o gstaden der David vart salva av profeten Samuel. Det var frå brunnen i Betlehem at tre av krigarane hans henta han vatn då han gøymde seg i ei grotte i Adullam.
På 300-talet skreiv pilegrimar frå Bordeaux at heilagdomane til David, Esekiel, Asaf, Job, Jesse og Salomo alle låg nær Betlehem. Dette er ikkje blitt stadfesta.
Palaestina I og antikken
Under Samaritanaropprøra i 529, vart Betlehem plyndra og murane og Fødselskyrkja øydelagd, men dei vart bygde opp att etter ordre frå keisar Justinian I. I 614 invaderte dei persiske sassanidane, med støtte frå jødiske opprørarar, Palestina Prima og erobra Betlehem. Ei soge fortalt i seinare kjelder hevdar at dei let vere å øydeleggje kyrkja då dei så dei heilage tre kongane avbilda i persiske klede i mosaikken.
Islamsk tid og krossfararane
I 637, kort tid etter Jerusalem vart erobra av muslimske armear, lovde Umar ibn al-Khattab, den andre kalifen, at Fødselskyrkja skulle vernast for dei kristne. Ei moske tileigna Umar vart bygd på staden i byen der han nbad, like ved kyrkja. Betlehem gjekk så over til dei islamske kalifata til omajadane på 700-talet, så abbasidane på 800-talet. Ein persisk geograf skreiv midt på 800-talet at det låg ei godt bevart og høgt akta kyrkje i byen. I 985 vitja den arabiske geografen al-Muqaddasi Betlehem, og kalla kyrkja «Konstantin-basilikaen, dens like finst ikkje nokon stad i landet.» I 1009, under regjeringstida til den sjette fatimide-kalifen, al-Hakim bi-Amr Allah, vart det gjeve ordre om å rive ned Fødselskyrkja, men ho vart redda av lokale muslimar, fordi dei hadde fått løyve til å be i det sørlege tverrskipet i kyrkja.
I 1099 vart Betlehem erobra av krossfararar, som bygde festningsverk og eit nytt kloster på nordsida av Fødselskyrkja. Den gresk-ortodokse prestestanden vart fjerna frå byen og erstatta med latinske prestar. Fram til då hadde det offisielle kristne nærværet i byen vore gresk-ortodoks. På juledag i 1100 vart Baldwin I, den første kongen i det frankiske kongedømet Jerusalem, krona i Betlehem, same året som det latinske bispedømet vart oppretta i byen.
I 1187 erobra Saladin, sultanen av Egypt og Syria som leia dei muslimske ajjubidane, Betlehem frå krossfararane. Dei latinske prestane vart tvungne bort, og den gresk-ortodokse prestestanden fekk vende attende. Saladin gjekk med på å la to latinske prestar og to diakonar få kome attende i 1192. Men Betlehem leid under tapet av pilegrimshandel, sidan det vart langt færre europeiske pilegrimar i byen.