cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Periferien Peloponnes
Han omfattar dei tidlegare prefektura Arkadía, Lakonía, Messinía, Argolída og Korinthía.
Periferieiningar og kommunar
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Peloponnes delt inn i fem periferieiningar som omfattar 26 kommunar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:
Byar i Frankrike
Dette er ei liste over kommunar i Frankrike med meir enn 20 000 innbyggjarar etter ei folketeljing i 1999.
Ivar Aasen
Ivar Andreas Aasen var ein norsk språkforskar og diktar. Gjennom innsamlingsarbeid og systematisering la han grunnlaget for den vitskaplege utforskinga av norsk språk. Ivar Aasen er mest kjend for å vera opphavsmannen til landsmålet, opphavet til den moderne nynorsken.
Saman med Henrik Wergeland, Ole Gabriel Ueland og Johan Sverdrup var Aasen den leiande i den nasjonale og folkelege rørsla på 1800-talet.
Livssoge
Aasen vart fødd i 1813 i Åsen i Hovdebygda i Ørsten, dagens Ørsta kommune, som son av Ivar Jonsson og Guri Jonsdotter Åsen. Han var døypt Iver Andreas Aasen, forma «Ivar» kom i bruk omkring 1845. Han var yngst av åtte sysken og mista tidleg begge foreldra. Aasen måtte tidleg ta del i hardt gardsarbeid for å klara seg. Plassen han budde på, var isolert, og han hadde få vener. På fritida underheldt han seg derfor med å lesa i Bibelen. Han blei allereie som liten rekna som ein kvikk kar av både lensmannen og presten i bygda. Garden Ekset med Sivert Aarflots boksamling var berre tre kilometer frå Åsen-garden. Aarflot hadde sjølv gjort observasjonar om slektskap mellom sunnmørsdialekten og gamalnorsk, og dette kan ha inspirert den unge Aasen. Aasen fekk utvikla lærdommen sin hjå prosten Hans Conrad Thoresen, der han avla «prosteprøve». Thoresen var prost i Herøy og vart seinare svigerfar til Henrik Ibsen. I åra 1833–35 las Aasen latin, historie, geografi, retorikk og diktekunst hos Thoresen med tanke på vidare studier (som han slo frå seg). I 1831 blei han omgangsskolelærar før han etter kvart blei huslærar hjå kaptein Daae på Solnør (i Skodje). Det var truleg prosten Thoresen som fekk Aasen plassert hos slekta på Solnør. Der hadde han mellom anna Ludvig Daae (Suzannah Ibsens søskenbarn) som elev 1835–42. Han utvida heile tida kunnskapen sin, mellom anna ved å læra seg fleire språk på eiga hand, og ved å laga ei fyldig plantesamling frå nærområdet. Medan han var på Solnør, byrja Aasen òg å granska målføre, og tok først fatt på sin eigen sunnmørsdialekt. Han fekk eit vanskeleg arbeid, ettersom han ønskte å finna fram til målføret før dansk påverking, men blei til sist ferdig med Den Sunnmørske dialekt, som blei gjeven ut i 1841.
I 1836, då han berre var 22 år gamal, skreiv han det programmatiske essayet «Om vort Skriftsprog» (prenta første gong i Syn og Segn i 1909 ). Stephen Walton kallar dette essayet ein «retorisk kraftprestasjon» og eit naturleg utgangspunkt for drøfting av Aasens livsverk. I «Om vort Skriftsprog» skriv Aasen mellom anna:
Aasen reiste til Bergen for å få arbeidet sitt vurdert av biskopen der, Jacob Neumann. Biskopen blei svært imponert, og fekk delar av arbeidet trykt i to nummer av Bergens Stiftstidende i 1841. Neumann sørgde òg for å setja den unge språkforskaren i kontakt med Vitenskapsselskapet i Trondheim, som gav han eit stipend slik at han kunne reisa rundt og granska andre dialektar. Aasen var då 29 år.
Sjølv om Aasen er mest kjend som språkforskar, gjekk han omkring 1859 inn i ein «offensiv fase» med politisk polemikk:
Røyr (fleirtyding)
Røyr kan syna til:
Ivar Aasen
Språksamling
I essayet «Om vort Skriftsprog» (1836) tar Aasen til orde for å lage eit nytt «Hovedsprog» som ikkje er basert på ein enkelt dialekt, men eit grunnlag for alle dialektar. For å oppnå dette ville han lage ordsamlingar «for enhver af Landets større Provindser» og:
I fire år reiste han rundt i Noreg og skreiv ned ord og uttrykksmåtar. Han dekte over fire hundre mil, men reisepengane tok slutt før han fekk vitja Nord-Noreg. Målføra nord for Helgeland kom derfor ikkje med i studiet i fyrste omgang. Men i løpet av tjue år skulle han fortsetja å reisa, mellom anna til Tromsø, og han vitja over halvparten av alle kommunane i landet. Når han ikkje reiste, budde språkforskaren i Kristiania.
I 1848 gav Aasen ut Det norske Folkesprogs Grammatik. To år etter kom Ordbog over det norske Folkesprog. Denne inneheldt over 25 000 ord og blei skildra av P.A. Munch som eit nasjonalt meisterverk. I 1849 presenterte Aasen den første teksten på det nye skriftspråket («Samtale imellem to Bønder»), og fire år etter kom han med utkastet til det nye norske landsmålet: Prøver af Landsmaalet i Norge.
Landsmålet
Ivar Aasen utvikla eit landsmål — eit språk for heile landet — som bygde på det norske folkespråket. Ivar Aasen sitt landsmål vart sterkt prega av kvardagsspråket til bygdefolk — det språket som nasjonalromantikaren P. A. Munch omtalte som «plat» og «pøbelagtigt». Nasjonalromantikarane hadde ønskt seg eit meir arkaisk språk. Men Aasen villa skape eit fellesspråk, og det metodiske arbeidet for å skape mest mogleg regelrett samsvar mellom språket og kvar av dialektane fekk til følgje at fellesformene ofte tilsvarte dei røtene dialektane hadde til felles i dei gammalnorske formene. Men Aasen hadde som prinsipp at der nesten alle dialektar hadde endra seg frå det gammalnorske, skulle ikkje det nye landsmålet følgje gammalnorsk. Det var hos bøndene ein fann det ekte nasjonale språket som frå eit nasjonalt perspektiv hadde rett på den fremste plassen, meinte Aasen. Medan dansk-norskens stilling i Noreg bygde på makt, tvang og vald, hadde landsmålet ein naturleg og legitim rett.
Aasen sette opp ei ny og sjølvstendig målform, men tok omsyn til dei andre skriftmåla i Norden. Eit grunndrag i norma som Aasen sette opp, var den kløyvde endinga i bunde hokjønn eintal: «visa», men «soli». Av di ein skulle syne samanhengen med grunnforma «trygg», måtte ein skrive «trygt», endå uttala var «trykt». Han heldt på mange konsonantar som ikkje fanst i talemålet, slik at han etter opphavet skreiv «djup» og ikkje «jup», «huset» og ikkje «huse».
Aasen meinte at dei dialektane som best hadde teke vare på formrikdom og ordtilfang frå det gamle norske språket, var dei beste. Dette synet sette sitt preg på landsmålet. Etter kvart som landsmålet vart teke i praktisk bruk, valde folk likevel å skrive eit språk med færre grammatiske former og med større innslag av lånord frå andre språk.
Kristiania
Ivar Aasen gav ofte uttrykk for at han kjende seg einsam, utan familie og skild både frå bondekulturen han voks opp i, og frå borgarskapskulturen som han vegra seg mot å bli ein del av.
Språkforskaren
Med Det norske Folkesprogs Grammatik (1848) innleidde Ivar Aasen den vitskaplege utforskinga av moderne norsk. Hans Norsk Grammatik frå 1864 er på mange felt, særleg innan morfologi, framleis ein standardreferanse. Ivar Aasens Norsk Ordbog : med dansk Forklaring i 1873 er fundamentet norsk leksikografi kviler på.
Diktaren
I tillegg til språkskriftene sine gav Ivar Aasen ut fleire skjønnlitterære verk, mellom anna ei samling av eventyr og segner, syngespelet Ervingen frå 1855, og diktsamlinga Symra frå 1863. Eit av dei mest kjende dikta hans er «Nordmannen» (Millom bakkar og berg). Aasen omsette og utanlandske dikt, mellom anna av Lord Byron og Friedrich Schiller.
Ludvig Daae karakteriserte diktaren som «en af de mest alsidigt begavede Mennesker jeg har truffet paa. Stor Sprogkyndig, mere end middelmaadig Poet, fin musikalsk Sands. Humor, Lune og mimisk Begavelse.» Aasen ynskte at dikta skulle syngjast, difor kalla han dei «visor». Og visene til Ivar Aasen slo ned i den folkelege songtradisjonen.
Planteforskaren
Samlinga av rundt 500 vekstar frå Ørskog og Skodje som Aasen hadde gjort i ungdommen og klassifisert etter Linné sitt system la, saman med namneforskinga, grunnlaget for artikkelen «Norske Plantenavne» frå 1860. Samlinga har sidan gjeve eit godt bilete av sunnmørsfloraen på Aasen si tid.
Provinsen Parma
Provinsen Parma  (italiensk Provincia di Parma) er ein provins i regionen Emilia-Romagna i Italia. Hovudstaden er byen Parma. Han har eit areal på 3 449 km² og totalt 413 198 innbyggjarar (2005). Det er 47 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Absolute Music 2
Absolute Music 2 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1991.
Innhald
Absolute
Ilulissat
Vintertemperaturen i området kan gå ned til rundt -30° celsius medan sommartemperaturen kan stiga til 25°C.
Historie
Det har budd folk i Ilulissat-området i minst tre tusen år. Semermiut, ein gong den største bustaden på Grønland med 250 menneske og forlaten, ligg rundt to kilometer sør for dagens by. Denne blei grunnlagd i 1741 som Jakobshavn av misjonæren Paul Egede etter at pelshandlaren Jakob Severin hadde slått seg ned der.
Polforskaren Knud Rasmussen var fødd og voks opp her, og byen har nå eit museum tileigna han.
Turisme
Frå Ilulissat har ein panoramautsikt over isfjorden, som har gjort byen til det viktigaste turistmålet på Grønland, og Diskobukta med Diskoøya, som ein kan vitja derfrå med båt eller helikopter. 6 000 sledehundar set òg sitt preg på byen, og det blir ofte arrangert sledeturar for vitjande.
Philip Seymour Hoffman
Philip Seymour Hoffman var ein amerikansk teater- og filmskodespelar og regissør.
Hoffman tok ein BFA (Bachelor of Fine Arts) i drama etter å ha fullført utdanninga si ved New York-universitet Tisch School of the Arts. Han byrja den profesjonelle skodespelarkarrieren sin i fjernsynet i 1991, og året etter var han med i den fyrste filmen sin. Mangfaldet i filmrollene han spela i gjorde han anerkjend det følgjande tiåret, og han hadde også suksess som teaterskodespelar. Hoffman vart nominert til ein Tony Award for rollene i True West (2000) og Long Day’s Journey into Night (2003).
Paul Allen
Paul Allen er ein amerikansk forretningsmann. Saman med Bill Gates grunnla han datagiganten Microsoft, og har hatt ei sentral rolle opp gjennom historia til selskapet.
Kjelder
.
Hanoi
Hanoi er hovudstaden i Vietnam. Byen ligg ved Den raude elva, og har omkring 3 500 800 innbyggjarar (1997), av dei 1 320 000 innanfor bygrensene.
Hanoi er òg hovudstad for den administrative regionen Dong Bang Song Hong.
Historie
Hanoi blei hovudstad i Vietnam allereie på 600-talet. Det eldre namnet Đông Kinh, som er ei forvansking frå kinesisk, blei i sin tur forvanska til Tonkin, som av europearar blei brukt om heile regionen. I 1873 blei Hanoi tatt av franskmennene. Etter 1887 blei byen hovudstad i Fransk Indokina.
Byen blei okkupert av japanske styrkar i 1940. Etter frigjeringa i 1945 blei han sete for den vietnamesiske regjeringa, som året etter blei anerkjend av Frankrike som regjering for eit autonomt Vietnam innanfor Den franske unionet. Kampane mellom den nasjonale rørsla Viet Minh og franske styrkar, etter at Frankrike likevel ikkje ville godta vietnamesisk sjølvstende, blei leidde frå Hanoi, og det var ved fleire høve harde kampar der mellom 1946 og 1954. Det året blei Vietnam anerkjent som sjølvstendig av Frankrike etter det franske militære nederlaget ved Dien Bien Phu, og Hanoi blei hovudstad i den kommunistiske staten.
Under den amerikanske Vietnamkrigen blei Hanoi bomba ei rekkje gonger, både taktisk bombing av bruer, jernbaneliner og industriområde, og såkalla strategisk teppebombing. Øydeleggingane blei normalt reparerte nesten med ein gong. I den vestlege verda var Hanoi på denne tida for mange eit symbol på kommunismen sin frammarsj, og tilhengarar av USAs intervensjon i Vietnam brukte slagordet «Bomb Hanoi» under motdemonstrasjonar då venstresida demonstrerte til støtte for den sør-vietnamesiske frigjeringsrørsla FNL.
2. juli 1976, 15 månader etter at den sørlege hovudstaden Saigon fall, blei Nord-Vietnam og Republikken Sør-Vietnam sameinte, og Hanoi blei hovudstad for Den sosialistiske republikken Vietnam.
Vietnams nasjonaluniversitet, tidlegare Universitetet i Hanoi, ligg i byen. Ein finn òg Ho Chi Minhs mausoleum, Det nasjonale historiske muséet, Revolusjonsmuséet og fleire historiske monument.
Petr Čech
Petr Čech er ein tsjekkisk fotballspelar, som spelar som keeper for Chelsea i engelsk Premier League og det tsjekkiske landslaget.
Al Ghashban
Al Ghashban er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Svinesundsbrua
Svinesundsbrua (svensk Svinesundsbron) er ei motorvegbru over sundet Svinesund, som her er grensefjord mellom Noreg og Sverige, og soleis òg yttergrense for Den europeiske unionen (EU). På norsk side ligg Halden kommune i Viken fylke og på svensk side Strömstad kommune i Västra Götalands län.
går over Svinesundsbrua, og er hovudvegen mellom Noreg og Sverige og for trafikk vidare nedetter kontinentet. Då den første Svinesundsbrua blei opna i 1946 hadde ho totalt rundt 10 500 køyretøypasseringar. I 2000-åra hadde talet stige til rundt det dobbelte kvart døgn, inkludert tungtrafikk. Ei ny bru tilpassa dette vart opna i 2005.
Historie
Svinesundsbrua og den tilstøytande vegstrekninga avløyste den gamle Svinesundsbrua frå 1946, som ikkje stetta nyare krav til eit hovudvegsamband mellom Noreg og Sverige. Opninga av den nye brua skulle etter planen gå føre seg 7. juni 2005, til 100-årsmarkeringa av unionsoppløysinga, men vart flytta til 10. juni 2005 slik at dei norske og svenske kongehusa kunne vere til stades samstundes. Med opninga av den nye brua fekk den gamle namnet Gamle Svinesundsbrua, medan den nye overtok namnet Svinesundsbrua. På svensk heiter bruene «Gamla Svinesundsbron» og «Svinesundsbron».
Dagen etter opninga gjennomførte Strömstad Löparklubb og Halden Skiklubb «Svinesundsløpet» over Svinesundsbrua. Etter at ho vart opna for biltrafikk 12. juni vart brua stengd for fotgjengarar.
Kostnadar og finansiering
Byggjekostnadane er rekna til 675 millionar svenske kroner eller 616 millionar norske kroner, og skal i sin heilskap nedbetalast med bompengar over inntil 20 år.
Yatzy
Yatzy er eit terningspel for to eller fleire personar. Yatzy vert spela med fem terningar.
Svinesundsbrua
Kostnadar og finansiering
Bomstasjonane ved både den nye brua og den gamle brua vart sette i drift 1. juli 2005, slik at det ikkje skulle vera mogleg å sleppe bompengar ved å køyre gamlevegen. Avgifta for ei passering er 20 NOK (23 SEK) for køyretøy under 3,5 tonn og 100 NOK (115 SEK) køyretøy over 3,5 tonn. Pendlarar kan få rabatt ved å nytte det norske betalingsbrikkesystemet AutoPASS. Fram til 1. mai 2006 var passeringar på den gamle brua i retning frå Noreg til Sverige avgiftsfrie. Tunge køyretøy med tillaten totalvekt over 3,5 tonn har ikkje lengre løyve til å bruke den gamle brua, bortsett frå når det gjeld linetrafikk og turistbussar.
Yatzy
Spelarane får poeng for 15 forskjellige slags terningkonstellasjonar, og i kvar runde har dei inntil tre kast med kvar terning for å oppnå best mogleg poengsum for éin av desse konstellasjonane.
Svinesundsbrua
Konstruksjonen
Tilfartsbruene er bygde som bjelkebruer, der overbygginga med køyrebanen er understøtta av totalt 5 pilarar. Overbygginga består av to 11 m breie stålkassar som er bunde til kvarandre med tverrberarar.
Yatzy
Det er opp til spelaren å avgjere kva for ein konstellasjon han vil føre kastet på. I variant av spelet er han nøydd til å oppnå konstellasjonane i ein tvungen rekkjefølgje.
Svinesundsbrua
Konstruksjonen
I midtdelen av brua er overbygginga opphengd i ein einaste berande betongboge ved hjelp av vertikale kablar festa til horisontale stivarar mellom brubanane. I tillegg er brubanane kopla direkte til bogen på båe sider, for å oppnå stabilitet sidevegs. Sjølve bogen er hol innvendig. For å kunne gjere inspeksjonar av brua er det innvendige trapper gjennom heile bogen, og luker direkte inn mot stålkassane som ber køyrebanane. Det er installert avfuktingsanlegg for å hindre korrosjon. I dei vertikale kablane som ber brubana er det festa nokre sensorar som måler dynamiske spenningar og krefter i konstruksjonen.
Yatzy
Konstellasjonar og poengrekning
Spelaren oppnår eitt poeng for kvart terningsauga som inngår i konstellasjonen. Dei terningane som ikkje inngår i konstellasjonen, vert ikkje rekna med. Kastet yatzy (fem like) gjev femti poeng, same kor mange augo som inngår.
Svinesundsbrua
Byggjemetode
Bogebrua er bygd etter ein spesiell variant av «fritt frambygg»-metoden. Det vart fyrst bygd høge hjelpetårn på båe sider av fjorden, og kablar frå desse tårna vart mellombels kopla direkte til «fritt fram»-delen etter kvart som bogen vart støypt ut frå kvar side av fjorden. Slik vart dei to halvpartane av bogen haldne oppe fram til bogen var ferdig støypt over heile sundet og stod av seg sjølv. Støypevogna var festa til ei linebane som gjekk mellom hjelpetårna. Hjelpetårna vart tekne ned etter at bogen var ferdigstøypt.
Yatzy
Konstellasjonar og poengrekning
Konstellasjonane er:
Svinesundsbrua
Byggjemetode
Bogen er solid festa til grunnen på båe sider. På nordre delen var fjellet oppsprukke, så der måtte ein bore hol ned til 12 meter djupne, for so å tette att med betong.
Yatzy
Konstellasjonar og poengrekning
I tillegg får spelaren ein bonus på 50 poeng dersom han på kombinasjonane einarar, toarar, trearar, firarar, femmarar og seksarar oppnår minst 63 poeng - som er den summen ein oppnår dersom ein har kombinasjonar med tre av kvar av desse seks. Om ein spelar varianten med tvungen rekkjefølgje, er bonusgrensa 42 poeng, som om ein har kasta to av kvar.
Svinesundsbrua
Byggjemetode
Heile midtre del av overbygginga (køyrebana) vart lyfta opp frå eit lasteskip i sundet og montert direkte.
Yatzy
Konstellasjonar og poengrekning
Dersom spelaren ikkje kan eller vil føre verdien på nokon konstellasjon, må han stryke (eller nulle ut) verdien i eitt av felta.
Svinesundsbrua
Prisar og utmerkingar
Svinesundsbrua fekk Vägverkets Vackra Vägars Pris den 23. oktober 2007. Brua blei rosa for si rolle som landemerke med kjensle for staden og landskapet rundt. Brua vart heidra med Betongtavlen i 2006.
Den gamle Svinesundsbrua
Den gamle Svinesundsbrua, som vart innvigd i 1946, avløyste ei ferje som hadde gått over sundet. Den totale lengda på brua er 420 meter, og lengste spenn er 155 meter. Største høgde over fjorden er 65 meter. Hovudspennet er bygt som ei bogebru med underliggjande boge i betong. Sidespenna er bygde som viadukter og føreblenda med granitt.
Yatzy
Variantar
I tillegg til den ordinære tvungne varianten, finst det mange ulike variantar. Varianten
Svinesundsbrua
Den gamle Svinesundsbrua
Brua hadde ulike namn på norsk og svensk side, I Noreg hadde brua det offisielle namnet «Brunr. 1-109 Svinesund», medan det svenske namnet var «Bro 06 över Idefjorden vid Svinesund (Svinesundsbron) i Strömstad på väg E6». På folkemunne var namnet berre «Svinesundbrua» og «Svinesundsbron».
Yatzy
Variantar
Maxi-Yatzy vert spela med seks terningar, og kvar spelar har inntil fire kast i kvar runde. , Ekstra eller endra kombinasjonar i Maxi-Yatzy:
Fonetikk
Hovudgreinene av fonetikken
Sidan fonetikk er studiet av korleis mennesket produserer språklydar, korleis desse språklydane breier seg som lydbølgjer og korleis mennesket oppfattar desse lydbølgjene, er det vanleg å rekne med at fonetikken har tre hovudgreiner:
Svinesundsbrua
Den gamle Svinesundsbrua
Bygginga av brua starta i 1939. Då Tyskland invaderte Noreg i april 1940 vart situasjonen i området særs spent, og byggjearbeidet vart mellombels stoppa. Arbeidet vart likevel teke opp att etter eit avbrot på nokre veker, og planen var å opne brua for trafikk i laupet av 1942. Den 7. juli 1942 fann det stad ein eksplosjon som råka delar av dei ferdige brukvelva. Det vart aldri oppklart om det var ei ulukke eller sabotasje. Bygginga vart då innstilt og ikkje teken oppatt før krigen var over. Brua vart ferdigstilt og offisielt opna 15. juni 1946.
Ludo
Ludo er eit klassisk familiespel for to til fire spelarar. Spelnamnet «Ludo» tyder ’eg spelar’ på latin. Ludo byggjer på det indiske spelet patsjisi. Det vart patentert i 1896 i England.
Kvar spelar har fire brikker som han ved hjelp av terningskast skal flytte frå ein heimebase til eit mål i sentrum av spelet. For å flytte ein spelar ut frå heimebasen til spelebanen, må han slå terningkast seks.
Om ei brikke landar på eit felt der det står ei brikke av ein annan farge frå før, vert brikka som står på feltet slått inn, og må starte på nytt frå heimebasen. Dersom brikka landar på eit felt der det står ei brikke av same farge, dannar dette tårnet ein blokade som andre spelarar ikkje kan slå inn eller passere.
Mot slutten av spelet, må spelaren følgje talet på terningaugo nøyaktig for å flytte brikka i mål, elles vert brikka ståande. Vinnaren er den som først får fire brikker i mål.
Variantar
Norges ludoforbund lanserte på slutten av 1970-talet eit regelsett som vart utgjeve i heftet Ludo utan tårer.
Sentralt her var
Provinsen Piacenza
Provinsen Piacenza  (italiensk Provincia di Piacenza) er ein provins i regionen Emilia-Romagna i Italia. Hovudstaden er byen Piacenza. Han har eit areal på 2 589 km² og totalt 273 689 innbyggjarar (2005). Det er 48 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Al Hamraniyah
Al Hamraniyah' (arabisk الحمرانية) er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Misteltein
Misteltein (Viscum album) er ein parasittplante i mistelteinfamilien.
Planten er ein gaffelgreina busk med motsette blad som er læraktige og vintergrøne. Han har små og gulgrøne blomar som høyrer til hann- eller hoplantar. Frukta er kvitlege, klebrige bær som blir spreidde med fuglar.
Chopin Hill
Chopin Hill er ein låg, snødekt ås, kring 600 moh, som ligg 2 nautiske mil sørvest for Mount Schumann ved foten av Harris Peninsula på Beethoven Peninsula, sørvest på Aleksanderøya i Antarktis. Han vart først kartlagd, frå flyfoto tekne under Ronne antarktiske forskingsekspedisjon, 1947–48, av D. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey i 1960, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Frédéric Chopin, den polske komponisten.
Misteltein
Misteltein veks vanlegvis innimellom greinane på ulike tre, i Mellom-Europa snyltar både på lauvtre og bartre, i Noreg berre på lauvtre, mest på lind og løn, sjeldnare på rogn, villapal og bjørk.
Planten snyltar på trea ved å senda rotliknande skot gjennom barken og inn i veden, og kan hemma voksteren av desse viss han vert stor.
Misteltein veks i visse avgrensa område i Noreg: Berre ved Oslofjorden, på Jeløya og på vestsida frå Sem til Horten og nordover til Hurumlandet. Misteltein er den planten som har vore freda lengst i Noreg. Planten vart freda i heile landet i 1956 og var den einaste freda planten i Noreg heilt fram til 1981. Før han vart freda, var misteltein svært populær som julepynt i Noreg.
Misteltein i kulturen
Ein har rekna misteltein som ein heilag plante sidan oldtida. Ein meinte han kunne bringa lukke og lækja sjukdommar. Han har vore brukt til pynt ved jul og nyttår fleire stader. I engelsktalande land finst til dømes skikken med å kyssa folk ein møter under ein opphengd mistelteinbunt.
I nordiske gudesagn var det ei pil av misteltentre som drap Balder. Planten var den einaste skapningen mor hans ikkje hadde bede om å skåna han.
Teikneseriane om Asterix speler på den gamle trua om krafta til planten, og druidar som Miraculix klatrar ofte opp i eiketre for å skjera misteltein med sigd.
Kult
Ein kult (frå latin cultus) er eit kompleks av fastsette handlingar (ritual) som skal gjerast av ei gruppe menneske for å ære eller tilbe ein reell eller mytisk skapnad, eit fenomen og så vidare, som vert halde for heilag, eller som vert rekna for å tilhøyre ein heilag sfære. Levande eller døde menneske som vert rekna for å ha makelause eller eksemplariske eigenskapar verd å etterlikne, eller er fofedrar, vil òg kunne verte æra eller tilbedne ved handlingar av kultisk art.
Kulten er eit av dei viktigaste elementa i ein religion, og utgjer saman med mytologien grunnlaget for vedkomande religion og er særkjenne for denne religionen. Alt etter dei krava religionen stiller til sine tilhengarar, kan kulten gå føre seg heime hjå dei einskilde tilhengarane, i særlege bygningar, ved eller i retning av særlege fjell, i grotter eller attmed kjelder, og vanlegvis knytt til fastsette tider på dagen og/eller i året. Dei kultiske handlingane kan gjerast av menneske i einsemd, eller saman med andre. Ofte er det særleg kyndige som står for dei kultiske gjeremåla eller leiar seremoniane, som kan vere ofringar, bøner, songar og musikk eller opplesing av heilage tekstar. I somme religionar finst det dessutan ritual som går ut på å finne ut kva som er guddomens vilje og kva framtida vil bringe. Prosesjonar av ulik art er òg eit viktig innslag i kulten i mange religionar, og det same er pilegrimsferder.
Stader der det går føre seg ei kult av einkvart religiøse slaget vert ofte kalla kultstader, og gjenstandar nytta i samband med kultar vert kalla kultgjenstandar. I arkeologien vert desse omgrepa nytta når det er funne plassar, innretningar og gjenstandar som etter omstenda vert rekna for å kunne ha hatt med religiøs praksis i tidlegare tider å gjere.
Khirbet Safa
Khirbet Safa (arabisk خربة صافا) er ein palestinsk landsby som ligg 12 kilometer nordvest for Hebron. Landsbyen ligg i Hebron guvernement sør på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen eit folketal på 1 105 i 2006.
Al Hayl
'Al Hayl er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Absolute Music 3
Innhald
Absolute
Internasjonal
Internasjonal kan referera til:
Onen
Onen er eit fjell som ligg på grensa mellom Ulvik herad og Eidfjord kommune i Hardanger. Toppen ligg på 1621 m.o.h.
Vladimir Makovskij
Vladimir Jegorovitsj Makovskij var ein russisk kunstmålar og kunstsamlar.
Bakgrunn
Makovskij vart fødd i Moskva, som son av ein kunstsamlar. Faren, Jegor Ivanovitsj Makovskij, var ein av grunnleggarane av Moskva kunstskule. Vladimir hadde to brør, Nikolaj og Konstantin Makovskij, og ei syster, Aleksandra. Alle var berømte kunstmålarar. Vladimir studerte ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. Han fullførte studiane sine i 1869. Det påfølgjande året var han ein av grunnleggarane av Forbundet for vandrande kunstutstillingar, også kalla Peredvizjnikij. Mange års framifrå arbeid bringa han fram til ein leiarposisjon i forbundet.
Realisme-målar
På 1880-talet, tida for russisk «demokratisk» kunstmåling, laga Makovskij fleire av sine mest oppskatta verk. Nokre av Makovskijs fremste verk frå denne perioden er I forværelset til forliksrådet (1880), Bank-kollapsen (1881) og Den frigjevne fangen (1882).
Lærar. Samfunnskritikk. Portrettmålar
I 1882 fekk Makovskij ei stilling som professor ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur, etter Vasilij Perovs død. Der underviste han i tolv år. Han vart då i 1894 leiar ved studioet for sjangermåleri ved St. Petersburgs kunstakademi, arbeidde der sidan.
Frå slutten av 1880-åra begynte Makovskij å lage meir dystre verk. Svært viktige arbeid frå den perioden er På bulevarden (1888) og Du skal ikkje gå (1892). Han var elles ein dyktig portrettmålar, og han laga illustrasjonar til bøker.
På 1900-talet
Etter den første russiske revolusjonen, måla Makovskij ''9. januar 1905, på Vasiljev-øya'' der han skildrar væpna politi som skyt på forsvarslause menneske. I eit anna måleri, Ofringane på Khodyn-marka (viser til då tusen menneske mista livet under kruningsseremonien av tsar Nikolaj II), stod han atter kompromisslaust på det undertrykte folkets side. Etter Oktoberrevolusjonen i 1917 tok han del i å føre tradisjonane i realismen over i dei tidlege stadium av den sosialistiske realismen.
Makovskij døydde i Petrograd.
Provinsen Ravenna
Provinsen Ravenna  (italiensk Provincia di Ravenna) er ein provins i regionen Emilia-Romagna i Italia. Hovudstaden er byen Ravenna. Han har eit areal på 1 858 km² og totalt 365 369 innbyggjarar (2005). Det er 18 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Zevs
Zevs (gresk Ζεύς (Zeús eller Zdeús) eller Δίας (Dias, gudekonge) er herskar over gudane i den greske mytologien, og gud over himmel og torevêr. I den romerske mytologien svarar han til Jupiter.
Mytologi
Soga fortel at Zevs var den siste ungen til Kronos, som til då hadde svelt alle ungane kona Rhea til då hadde født. Då ho fekk Zevs klarte ho å lura Kronos til å svelja ein stein i staden, og Zevs voks opp i trygg løyndom.
Då han var blitt vaksen tvinga han eller skar opp far sin og sleppte ut dei eldre søskena sine. Han tok søster si Hera til kone. Dei fekk ungane Hefaistos, Eileithyia, Hebe og Ares saman. Elles er Zevs kjend for talrike sidesprang med andre gudinner, nymfer og menneske, både kvinner og menn. Hera var svært sjalu, og straffa elskarane, eventuelt avkom og dei som hjelpte Zevs når ho kunne.
Historisk utvikling
Zevs var vidareutvikla frå den indoeuropeiske guden Dyeus som blei til Dyaus i den vediske gudelæra og Tyr (Ziu, Tiw, Tiwaz) i den norrøne. Den greske tilbedinga av guden har utspring i den minoiske sivilisasjonen, som kalla han for «Jordrystaren».
Al-Kum
Al-Kum (arabisk الكوم, offisielt al-Kum-al-Muwarraq-Beit Maqdum-Humsa) er ein palestinsk landsby sør på Vestbreidda, ein del av Hebron guvernement og 13 kilometer vest for Hebron. Kommunegrensa strekkjer seg frå grensa til Israel i vest til byen Dura i aust. Han hadde eit folketal på 2 568 i 2007 i følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå.
Den moderne landsbyen vart danna i 1995 då landsbyane al-Kum, al-Muwarraq, Beit Maqdum og Humsa vvart slått saman. Al-Kum og Beit Maqdum vart grunnlagde ein gong tidleg på 1800-talet under det osmanske styret i Palestina.
Gelobet seist du, Jesu Christ
Gelobet seist du, Jesu Christ, BWV 91, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1724 for første juledag, den 25. desember.
Teksten er henta frå Martin Luther (sats 1, 2 og 6) og ein ukjend opphavsmann.
Orenburg oblast
Orenburg oblast (russisk Оренбургская область) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Orenburg, arealet er 123 700 km² og innbyggjartalet er 2 033 000 (2010). Provinsen grensar til Kasakhstan i sør og aust.
Gelobet seist du, Jesu Christ
Koraltemaet er basert på salmen «Gelobet seist du, Jesu Christ» av Martin Luther frå 1524.
Orenburg oblast
Demografi
Dei største byane er Orenburg (548 300 ibuarar), Orsk (239 800) og Novotroitsk (98 170).
Gelobet seist du, Jesu Christ
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to valthorn, pauke, tre oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av seks satsar:
Orenburg oblast
Demografi
Fleirtalet av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2002 var den etniske samansetjinga:
Ved det russiske presidentvalet i 2008 var Orenburg oblast den provinsen der den kommunistiske kandidaten, Gennadij Ziuganov, fekk sitt beste resultat, med 26,3 %.
Flåvær fyrstasjon
Flåvær fyrstasjon er eit fyr som ligg på den vesle Varholmen i Flåvær i Herøyfjorden, sørvest for Fosnavåg i Herøy kommune på Sunnmøre.
Fyret vart tent i 1870 og har ei fyrlykt som er plassert i toppen av fyrbustaden. I starten var fyret utstyrt med bevegelege skjermar og eit slags klippapparat av eldre fransk modell. Klippapparatet vart skifta ut i 1887 med eit meir moderne eitt.
I 1914 vart fyrbygningen ombygd og det vart sett inn ei ny lykt. Lyshøgda vart då auka med 1,1 meter til 16,8 meter over havet. I 1952 fekk fyret elektrisk straum og som reservekjelde vart det installert ein dieselmotor som generator. Fyret vart avbemanna og automatisert i 1979.
Khirbat al-Simia
Khirbat al-Simia (arabisk خربة السيميا) er ein palestinsk landsby som ligg fire kilometer nordvest for As-Samu. Landsbyen ligg i Hebron guvernement sør på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen eit folketal på 1 705 i 2006.
Clark Hills
Clark Hills er ei gruppe låge, hovudsakleg snødekte åsar som strekkjer seg over 4 nautiske mil, kring 5 nautiske mil sørvest for Eland Mountains i Palmer Land. Dei vart kartlagde av US Geological Survey i 1974, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Kerry B. Clark, ein biolog i US Antarctic Research Program under International Weddell Sea Oceanographic Expeditions i 1968 og 1969.
Scrabble
Spelet byrjar med at spelarane trekkjer om tur – spelaren som trekkjer brikka nærast A i alfabetet, byrjar. Denne brikka vert så lagd attende, før spelarane trekkje sju 7 bokstavar som han kan bruke til å skrive ord på to eller fleire bokstavar. Når han har lagd eit ord på brettet, trekkjer han like mange nye brikker som han har lagt ut.
Dei brikkene han legg ut skal saman med brikker som alt er lagde, danne meiningsgjevande ord.
Kvar bokstav har sin poengverdi. Poengverdiane varierer frå land til land – til dømes gjev C-brikka 3 poeng i engelsk Scrabble, 4 poeng i tysk, 8 poeng i dansk og 10 poeng i norsk.
Spelet vert seld i meir enn 120 land i 29 språkvariantar. I mange land er det nasjonale tevlingar i scrabblespel. I Noreg vert spelet utgjeve av Mattel.
Reglar for norsk Scrabble
Etter regelheftet skal berre ord som står i ei stor norsk ordbok, og bøyingsformer av desse orda, godkjennast. Mange vel likevel å godta ordsamansetjingar som ikkje er å finne i ei ordbok.
Kvar bokstavbrikke er oppført med eit poengtal. Spelaren får poeng for kvart ord han legg ut frå poengtalet som er knytt til kvar bokstav. Vanlege bokstavar, som A og E, gjev eitt poeng, medan sjeldnare bokstavar, som Y og Æ, gjev seks poeng. Bokstavane Q, X og Z er ikkje med. Nokre felt på brettet gjev dobbel eller trippel poengverdi for bokstavane som ver lagde på feltet. Andre felt gjev dobbel eller trippel poengsum for orda som felta inngår i.
Strategi
Dersom ein spelar legg ut alle sju brikkene i ein gong, får han ein bonus på 50 poeng. Dette er lettast tidleg i spelet.
Elles er dei stutte tobokstavsorda limet mellom ord som vert lagde inntil kvarandre. Difor er det ein god strategi å lære seg mange tobokstavsord. Det er òg lurt å lære seg nokre ord med C eller W, dette er ord folk ikkje brukar så mykje til kvardags, og bokstavane gjev mange poeng.
Religion
Religion (frå latin religio, 'age, gudsdyrking') er eit samanhengande trussystem som oftast inkluderer tru på ein eller fleire gudar og/eller overnaturlege fenomen. Religionar inneheld ofte ei spesifikk morallære og spesifikke seremoniar eller ritual for kontakt med det transcendente (overnaturlege). Myter og soger knytt til ein viss religion vert ofte klassifiserte som mytologi.
Dei store verdsreligionane
Ein del eldre religionar som av ulike grunnar er utdøydde er framleis viktige for å forstå historia og eldre kulturar. Nokre av desse er i moderne tid vortne attoppliva i ny form:
Tiden
Tiden, et offentlig Blad af blandet Indhold, ofte berre omtala som Tiden, var ei av dei første nyheitsavisene i Noreg. Ho vart utgjeven frå 28. januar 1808 i Christiania (Oslo) av Niels Wulfsberg. Wulfsberg hadde dessutan med seg Christian Døderlein i redaksjonen. Tiden hadde ein slags forløpar i avisa Efterretninger og Opmuntringer angaaende de nærværende Krigsbegivenheder, som Wulfsberg gav ut 43 nummer av mellom midten av august og desember same år. Wulfsberg tok initiativ til sine avisprosjekt etter at det oppstod ein informasjonsmangel i Christiania då avisene frå København ikkje kom fram grunna den britiske blokaden av Noreg under Napoleonskrigane. Noko liknande skjedde i Kristiansand, der Christian Sørensen tok initiativ til avisa Bellona, som kom ut ifrå 1. september 1807.
Tiden kom ut to gonger vekentleg mellom 1808 og 1811, då avisa gjekk inn grunna maglande omsetning og dyrtid på papir. Wulfsberg var tidvis uforsiktig i si redaksjonelle verksemd, og bladet prenta tidvis nyhende og tekstar som styresmaktene mislikte. Mellom anna gav han den 29. januar 1810 ut eit nummer som i det fulle var dedisert til Christian August, då arvtakar til den svenske trona. Seinare dette året fekk han då òg ei åtvaring frå Frederik VI om at stoffet i avisa var utåleleg. Wulfsberg kunne derimot kunsten å snu kappa etter vinden, og ved å leggja om stilen til å bli fullstendig regimelojal klarte han å oppnå stønad frå statthaldar Christian Frederik i 1813, slik at han kunne starta opp igjen. Redaktør Wulfsberg vart såleis ifølgje pressehistorikar Svennik Høyer etter kvart «vekselvis betalt og overtalt av de politiske hovedaktørene».
I 1814 gjekk Tiden inn igjen, men året etter kom Den norske Rigstidende ut, som eit framhald av avisa. Òg denne avisa, som vart gitt ut til 1832, vart redigert av Wulfsberg og Døderlein, men med Døderlein som den mest sentrale aktøren denne gongen. Wulfsberg grunnla dessutan i 1819 Morgenbladet saman med Maurtiz Chr. Hansen, og i 1832 kom ei ny avis med namnet Tiden ut. Denne gongen låg redaksjonen i Drammen, og denne avisa lever i dag vidare som Drammens Tidende.
Vindaugehandsamar
Ein vindaugehandsamar er eit programvarelag som kontrollerer vindauga på dataskjermen, på UNIX/Linux-liknande operativsystem. Vindaugehandsmaren har ansvaret for å posisjonering, storleik og eventuell overlapping av dei ulike vindauga.
Operativsystema Windows og Apple Macintosh har ein standard brukargrensesnitt, som ikkje kan byttast ut. På Unix-liknande operativsystem er brukargrensesnittet mykje meir fleksibelt, med ein utbyttbar og konfigurerbar vindaugehandsamaren plassert mellom X Window og det grafiske brukargrensesnittet (skrivebordsmiljøet) (KDE, GNOME, etc.). Det er da brukargrensesnittet, ikkje brukaren, som kommuniserer med vinduagehandsamaren. Vindugehandsamaren opererer difor på eit lågare nivå enn det overliggande brukargrensesnittet (KDE, GNOME, etc)..
Nokre vindaugehandsamarar legg vekt på å vere minimilastisk og lite ressurskrevjande. Desse passar godt på eldre datamaskiner. Andre legg vekt på diverse tilleggsfunksjonar og flott vindaugedekor. Dei fleste vindaugehandsmarane har likevell til felles at dei nyttar ei tittellinje, samt knappar for brukarkontroll av vindauget (sjølv om nokre vinduhandsmararar utelet sjølv det).
Midhordland
Midthordland (Midhordland) er eit område som omfattar den midtre delen av kyst- og fjordstrøka i Hordaland fylke.
Området, slik det oftast vert definert i dag, ligg mellom Selbjørnsfjorden, Langenuen og Bjørnafjorden i sør og Fedjeosen, Hjeltefjorden, Herdlafjorden og Sørfjorden ved Osterøy i nord. Det strekkjer seg austover til fjellområda på grensa mot Kvam herad i Hardanger. Midhordland var tidlegare ei administrativ eining i kyrkjeleg og rettsleg samanheng. Midthordland prosti var sett saman av kommunane Austevoll, Sund, Fjell, Askøy, Os, Fusa, Samnanger og Øygarden på 1320 km2. Prostiet vart lagt ned i 2014, og kommunane (sokna) vart førte over til andre prosti. Midhordland utgjorde også eit tingrettsdistrikt svarande til prostiet, med unntak av Øygarden. Kommunane i Midthordland er no lagde under Bergen tingrett.
Av kommunane i Midthordland ligg Bjørnafjorden, Samnanger og Bergen på fastlandet, medan dei andre ligg berre på øyar. Tettast busetnad utanom Bergen er det i kommunane Askøy, Øygarden (gamle Fjell) og Bjørnafjorden (gamle Os) som alle har mykje pendling til Bergen. Austevoll er knytt til Krokeide i Fana ved bilferje. Elles har alle dei store øyane har ferjefritt vegsamband med Bergen. Dette har ført med seg ein sterk folkeauke.
Historie
Det var sorenskriveri-inndelinga frå 1847 som var opphavet til omgrepet "Midthordland". Før det var distriktet delt mellom Sunnhordland og Nordhordland. Grensa mellom dei tidlegare futedøma gjekk i Korsfjorden og Lysefjorden, og vidare over land mellom Os og Samnanger sørom grensa og Fana og Haus nordom.
Al Hulaylah
Al Hulaylah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Greatest Hits av Journey
Greatest Hits er eit samlealbum av det amerikanske rockebandet Journey, opphavleg gjeve ut i 1988 på Columbia Records. Det er det bestseljande albumet til bandet og låg heile 554 veker inne på Billboard 200 album chart (meir enn noko anna samlealbum utanom Bob Marley sitt Legend). I tillegg er albumet registrert over tusen veker på Billboard 's Catalog albums-lista.
I desember 2008 var albumet det sjette bestseljande samlealbumet i USA i følgje RIAA, bak liknande album av Eagles, Billy Joel, Elton John og The Beatles sine raud- og blå-samlingar.
Jeger (fleirtyding)
Ordet jeger kan ha fleire tydingar:
Kuseis
Kuseise (arabisk كريسة الشرقية) er ein palestinsk landsby som ligg sju kilometer vest for Hebron. Landsbyen ligg i Hebron guvernement sør på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen eit folketal på 2 276 i 2006.
Al Jaddah
Al Jaddah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Steinalderen i Noreg
Steinalderen er eit namn vi brukar på den epoken i menneskeslekta si historie da dei i hovudsak bruka reiskapar av stein, tre og bein fordi framstilling og bruk av metall enno ikkje var kjend. Vi deler steinalderen inn i tre periodar; paleolittisk (ca. 2 millionar–8000 f.v.t.), mesolittisk (ca. 8000–4000 f.v.t.) og neolittisk (4000–1800 f.v.t.). Steinalderen hadde ulik lengd i ulike delar av verda.
Elliott Hills
Elliott Hills er ei gruppe låge åsar og nunatakar, 12 nautiske mil lange, heilt nordvestend i Gutenko Mountains, sentralt i Palmer Land i Antarktis. Dei vart kartlagde av US Geological Survey i 1974, og namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names etter kapteinløytnant David J. Elliott i U.S. Navy som var offiser på LC-130-flyet under fotograferinga og ismålingane av stre område av Antarktis under Operasjon Deep Freeze, 1970 og 1971.
Steinalderen i Noreg
Steinalderen i Noreg deler vi inn i eldre steinalder (10 000–4000 f.v.t.) og yngre steinalder (4000–1800 f.v.t.).
Eldre steinalder
Eldre steinalder i Noreg (mesolitikum) blir av arkeologene delt inn i følgjande fasar:
Yngre steinalder
Yngre steinalder (neolitikum) deler ein i tre fasar:
Kor kom dei frå...?
«Nordsjølandet» mellom Danmark og England var pressa opp fordi dei enorme ismassane trykte ned landmassane lenger nord. Etter kvart som presset frå isen minka, havet steig, og Nord-Skandinavia heva seg, forsvann Nordsjølandet sakte men sikkert i havet igjen.
Folket som heldt til her måtte no finne nytt land. Somme trekte seg sørover igjen, mens ein del passerte Norskerenna (som var mykje smalare enn no) i si jakt på reinen og nytt land.
Andre teoriar skildrar innvandring austfrå, via Sverige, eller også frå øyane i vest, direkte til Vestlandet. Kanskje har fleire innvandringsvegar vorte nytta samtidig. Same kva kant dei kom frå, spreidde folket seg raskt langs kysten.
For Komsakulturen er det uklart om han vart danna på grunnlag av innvandring sørfrå eller austfrå. Nyare forsking viser at dei nordlege områda av Russland var isfrie på denne tida.
Klimaet
I perioden mellom 9 og 8 000 BP (Before Present / før notid) skjedde det store klimaendringar. Temperaturen steig kraftig, og gjennom eldre steinalder var den gjennomsnittlege sommartemperaturen heile 17–18 °C, mot dagens 15. Midt i yngre steinalder fall temperaturane noko, men klimaet var framleis gunstigare enn i dag.
Dei første plantene
Det første som voks i Noreg etter som isen trekte seg tilbake var algar, deretter kom mose og lav. Etter kvart som temperaturen steig kom òg gras og urter, og dei danna igjen grunnlaget for at lyng og buskar kunne slå rot og vekse her.
Dei første dyra
Dei første dyra som kom hit var naturleg nok fuglane. Etter desse kom mindre rovdyr, med reven som det største. Isbreen trekte seg stadig lenger vekk, og vegetasjonen auka såpass at reinen fann det interessant. Etter den følgde dei større rovdyra, og menneska.
Menneska
Steinaldermennesket såg ut omtrent som vi gjer i dag. Dei som kom hit først var kanskje noko meir grovbygde, men dette forandra seg gradvis, og i yngre steinalder var det ingen vesentleg forskjell i forhold til menneska i dag, bortsett frå at dei gjennomsnittleg var noko lågare.
Gjennomsnittsalderen derimot var under det halve av det han er i dag. Men han auka frå rundt 31 år i eldre steinalder, til over 38 i yngre steinalder. Folk døydde som regel ikkje av alder, men av infeksjonar og sjukdom. Var ein heldig kunne ein altså likevel bli 50 år eller meir. Likevel; den gongen vart ein nok rekna som fullvaksen i 15–16 års alderen, og som gammal i 30-års alderen.
Den tilsynelatande enkle livsforma deira, og mangelen på vesentlege tekniske framsteg gjennom fleire tusen år må sjåast i lys av rikeleg tilgang på mat, kombinert med eit monaleg mildare klima enn det vi har i dag. Ein trur at ein steinaldermann berre måtte arbeide 2–3 timar om dagen for å dekkje familien sitt behov. Steinalderkvinna stelte nok for familien frå morgon til kveld, mens ho dreiv matauk attåt, som sanking og fisking. Dei måtte òg produsere alt av våpen, reiskap og hushaldsutstyr sjølve, og barna måtte sikkert bidra med sitt så snart dei hadde lært å ta seg fram på eiga hand.
Men, så lenge alle var mette og hadde gode klede på kroppen og tak over hovudet, så var det heller ikkje behov for dei heilt store forandringane, verken når det gjaldt bustader, fangstmetodar eller arbeidsreiskapar. Dei kunne altså stort sett ta livet med ro, og det gjorde dei derfor òg, i nokre tusen år.
Buplassane
Menneska i eldre steinalder hadde hovudbuplassane sine ved havet, gjerne ved fjordar og vassdrag som kunne føre dei lengst mogleg innover i landet. Med desse buplassane som utgangspunkt drog dei på jaktekspedisjonar innover i skogane og opp på høgfjellet. Her oppheldt dei seg i lengre eller kortare tid om hausten og vinteren for å jakte på storvilt og pelsdyr.
Ein teori går òg ut på at delar av stammen, kanskje kjernefamiliar, har flytta til innlandet for å drive jakt i vinterhalvåret. Når våren kom flytta dei ut til kysten for atter å delta i fellesskapet, og draga nytte av den rike mattilgangen i havet.
Utover i yngre steinalder vart dei etter kvart noko mindre avhengige av ressursane i havet. Hovudmengda av buplassar fanst kanskje framleis nær havet, men dei busette seg no også fast i innlandet. Herfrå gjorde dei så ekspedisjonar både ut til havet og lenger innover i landet.
Ein typisk buplass låg på ei lettdrenert sand- eller grusslette nær vatnet, med lett tilgang til skog og trevirke. Viss plassen låg ved havet så måtte det også vera ferskvatn rimeleg nært. Plassen skulle helst vera sørvendt (mot sola), og liggja mest mogleg i le for nordavinden. I førstninga var det lite folk og mange plassar, så det var nok berre å velje og vrake mellom dei beste plassane.
Husværet
I eldre steinalder var det verken praktisk eller nødvendig med store solide byggverk. Dei bytta ofte bustad, og klimaet var mykje betre enn i dag. Dei klarte seg derfor godt med eit skinntelt eller ein enkel gamme. Viss dei, som antyda, hadde hovudbuplassar ved havet, så kan det likevel vera at husværa der var av ein annan størrelse og kvalitet enn dei på fangstbuplassane i innlandet.
Dei kom jo stadig tilbake til dei same plassane, så vi må tru at dei faste opphaldsstadene var tilrettelagde slik at dei raskt kunne få tak over hovudet for kortare eller lengre tid. Sannsynlegvis så stod teltstengene på plass, så det berre var å leggje på skinna, eller dei sette kanskje i stand ein gamme som hadde vore i bruk i mange år.