cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Louise
Louise er eit kvinnenamn avleidd av Louis. Lovise er ein nordisk og Luise ein tysk måte å skriva namnet på. Begge formene av namnet har namnedag den 25. august i Noreg, då Louise og nærskylde Lovisa også har svensk namnedag.
Louis er ei fransk form av Ludvig som opphavleg er sett saman av gammalhøgtysk hluth, 'kjend', og wig, 'strid'.
Afasiologi
Afasiologi er studiet av språklege problem som er resultat av hjerneskade.
Malyj Pajalpan
Malyj Pajalpan er ein vulkan sentralt på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Vulkanen er ein skjoldvulkan. Han har ei høgd på 1802 meter over havet og ligg i Sredinnyjfjella.
Tatsunori Yamagata
Tatsunori Yamagata er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Afasiologi
Slike hjerneskader er kalla afasi, afasi kan definerast som nedsett eller kompromittert språkprodksjon eller -forståing som ikkje kjem av døvheit eller lamming av taleorgana. Fleire typar av afasi er skildra i faglitteraturen, dei to best kjende er Brocas afasi og Wernicke's afasi. Afasi er som regel eit resultat av øydelagt hjernevev som følgje av hjerneslag (ischiemisk eller hemorrhagia).
Ved Brocas afasi, som først vart skildra av den franske neurologen Paul Broca på attenhundretalet (1862), beheld pasienten sitt ordforråd, men står utan grammatisk kunnskap. Typisk for Brocas afasi er tale som består for det meste av ord frå dei opne ordklassene (substantiv, verb, adjektiv), utan grammatiske ord frå dei lukka ordklassene. Dette mønsteret har gjeve opphav til termane telegrafisk tale og agrammatisme. Spørsmålet om kor mykje grammatisk kunnskap pasientar med Brocas afasi har er omstridd. I og med at Broca-pasientar både er i stand til å forstå tale og til sjølv å snakke godt nok til å gjere seg forstått, tyder på at skaden i hovudsak gjeld den delen av språkevna som gjer tankar om til velforma setningar.
Ei anna sak som stør opp om synet på Brocas afasi som ein skade på uttrykksevna er at det ofte opptrer i lag med motoriske skadar i ansiktet, og også lokaliseringa av sjølve hjerneskaden. Sjølv om skader på ulike hjerneregionar kan gje Brocas afasi er det som oftast knytt til den inferiore frontale gyrusen, ein region som grensar mot den motorcortexen som kontrollerer munn og tunge. Dette området (Brodmanns Area 44 og 45) blir kalla Brocas område. Nyare forsking har vist at Broca-afatikarar også har problem med å forstå. Spesielt gjeld dette setningar som representerer grammatiske komplekse strukturar, eller setningar med atypisk ordstilling. Dei enklaste setningane av denne typen er setningar i passiv, setningar av typen Guten vart fanga av jenta. Broca-afatikarar har store problem med å forstå at det er jenta som fangar guten, men dei får det mykje betre til med setninga Musa vart fanga av katten, der kunnskap om verda gjer det lettare å finne ut kven det er som fangar kven. Data av denne typen tyder på at grammatisk kunnskap generelt er involvert i skader i Brocas område.
Eit slikt samansett bilete får støtte frå visse eigenskapar ved Wernicke's afasi, som (i 1874) vart skildra av den tyske neurologen Karl Wernicke, som levde samtidig med Broca. Wernicke-afatikarar produserer tale som verkar flytande og grammatisk, men som ikkje gjev meining, semantisk sett. Wernicke-afatikaren maglar nyansert fonemisk informasjon (da Wernickes senter er meir eller mindre utradert), og han kan difor heller ikkje konstruere korrekte fonetiske realisasjonar. Talen blir neologistisk. Forståingsevna til pasienten er alvorleg skada. Wernicke's afasi er knytt til posterior superior temporal gyrus-området, som er kjend under namnet "Wernickes senter". Dette området ligg like attom Heschls transverse gyrus, som er det primære senter for auditiv prosessering. Plasseringa av dei to mest kjende afasimønstra speglar såleis den prinsipielle arbeidsdelinga i hjernen: Fremre område er for motor-output, og bakre område for prosessering av input-stimuli.
8. serierunde i Tippeligaen 2006
8. serierunde i Tippeligaen 2006 vart gjennomført tirsdag 16. mai med seks kampar kl. 18 og ein kamp, mellom og  kl. 20. Både og  vann kampane sine, mot høvesvis  og, medan  klarte uavgjort mot  i Trondheim. Desse tre laga stod dermed framleis utan tap på dei åtte første rundane. gjekk på det første tapet sitt for sesongen, mot. Lillestrøm heldt plassen på toppen av tabellen, med Brann og Odd like bak.
Aspern
Aspern er ein innsjø som ligg i Aremark kommune i Viken.
8. serierunde i Tippeligaen 2006
Runden hadde 12 806 tilskodarar i snitt per kamp, flest på Lerkendal der det var 22 330 tilskodarar.
Aristide Zogbo
Aristide Benoît Zogbo er ein ivoriansk fotballspelar som i 2009/10-sesongen spelte som keeper for Maccabi Netanya i den israelske fotballigaen. Han har òg landskampar for Elfenbeinskysten. Han debuterte for A-landslaget 20. august 2008 i ein vennskapskamp mot Guinea.
Tatsunori Yamagata
Han spela for klubbane Albirex Niigata, Albirex Niigata Singapore, Avispa Fukuoka, Tochigi SC og Kataller Toyama.
Hardangerfjord sjøforsvarsavsnitt
Hardangerfjord sjøforsvarsavsnitt vart oppretta 12. april 1940 etter ordre frå Sjøforsvarets overkommando. Sjef vart kaptein F. Ulstrup og hovudkvarteret vart lagt til Uskedal, der kaptein Hauge alt hadde organisert ei vakt- og rapporteringsteneste som dekte heile dei ytre fjordområda. Avsnittet samla dei norske marinefartøy og sjøfly som var att sør for Bergen og hadde som hovudoppdrag å stengje Hardangerfjorden for tysk sjøverts trafikk. Avsnittet vart vurdert som oppløyst etter harde kampar både til lands og til sjøs 18., 19. og 20. april, der dei norske fartøya antan vart senka eller tekne av tyskarane. Kaptein Ulstrup kom likevel attende til Uskedal og heldt fram kampen, mellom anna ved å leggja ut miner frå motorbåtar, og til slutt til og med frå ein robåt.
Grigorij Pelsjemskij
Grigorij Pelmesjskij var ein prost frå Vologda som blei kanonisert på ei kyrkjeleg forsamling i 1549. Han blei fødd i Galitsj på 1400-talet og kom frå adelsfamilien Lopotov.
Pelsjemskij blei munk i Bogoroditsjnyj kloster, som blei grunnlagt av prost Avraamij ved Galitsjskojesjøen. Etter å ha flytta til Rostov gjorde han sine gjerningar i Avraamijev klosteret. Etterpå blei han tilsett som igumen i klosteret Spasa na Peskah i Rostov.
Han ønskte ikkje at menneske skulle snakke om han og flytta derfor frå Rostov til ein skog i Vologda. Ei stund budde han i Sosnovetskij kloster og blei rettleia av prost Dionisios Glusjitskij. Så flytta han aleine til breidda av elva Pelsjma som var om lag 30 km frå Vologda der byen Kadnikov seinare blei grunnlagd.
Etter kvart kom det andre munkar til han og dei oppretta eit lite kloster og ei kyrkje dei kalla opp etter Jomfru Maria. Under stridar om kven som skulle bli knjaz i Moskva flytta innbyggjarar frå øydelagde Vologda-område til klosteret der dei blei tatt hyggeleg imot og fekk hjelp om dei trong det.
Astrid Langjord
Astrid Langjord var ei norsk bondekone, diktar og organisasjonskvinne frå Vefsn.
Astrid Langjord var fødd på Myrnes ved Fustvatnet. Mora var Berit Danielsdotter, og faren var læraren Olaus Ottesen Myrnes, som døydde då Astrid var fem år gammal. Då flytta mora med fire småjenter heim til Langjorda i Bjørnådalen. Nitten år gammal vart Astrid gift med onkelen Harald Langjord, som kom heim til Bjørnådalen etter å ha vore gullgravar i Amerika.
Utover folkeskulen fekk Astrid Langjord eitt års utdanning på Vefsn folkehøgskule på Halsøy, i 1902, eit fire månaders vevkurs på Statens Industriskule i Kristiania og eitt år ved Voss folkehøgskule, i 1919. Langjord engasjerte seg i mållaget og ungdomslaget, og i 1926–28 var ho formann i nemnda som skulle granske gammal kledebunad i bygdene på Helgeland og utarbeide framlegg til ein nordlandsbunad. I 1949 vart Langjord, som fyrste kvinne, vald inn i styret i Noregs Mållag.
Langjord skreiv dikt og noveller for handskrivne lagsblad og mellom anna for blada Skuld og Unglyden. I 1951 fekk ho gjeve ut diktsamlinga Flyg mine fuglar og i 1956 Ei lita gjente gøymer seg.
I 1984 gav Vefsn kulturstyre ut samlinga Skrifter 1909–1955.
Yuki Hamaguchi
Yuki Hamaguchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Albirex Niigata.
Shinya Chiba
Shinya Chiba er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Albirex Niigata, Okinawa Kariyushi FC, Sony Sendai og NEC Tokin.
Burunge
Burunge er eit kusjittisk språk som blir snakka av burunge-folk i regionen Dodoma i Tanzania. Det er i nær slekt med alagwa, iraqw og gorowa, som blir snakka i regionane Dodoma og Manyara i Tanzania.
1388
1388 (romartal MCCCLXXXVIII) var eit skotår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.
Kostroma
Kostroma (russisk Кострома́) er ein historisk by sentralt i Russland og administrativt senter for Kostroma oblast. Han ligg ved samløpet av elvane Volga og Kostroma, 65 km aust for Jaroslavl. I 2007 hadde han om lag 270 000 innbyggjarar.
Under Rurikidene
Byen vart første gong nemnd i krønikene for året 1213, men historikarar meiner han vart grunnlagd i 1152 av Jurij Dolgorukij. Som med andre byar i Vladimir-Suzdal vart Kostroma plyndra av mongolane i 1238. Han var då eit lite fyrstedømme under leiing av fyrst Vasilij av Kostroma, ein yngre bror av den kjende Aleksander Nevskij. Vasilij arva storhertugtittelen i 1271, men han forlet ikkje byen for Vladimir og hans etterkomarar styrte Kostroma i enno eit halvt hundreår, til byen vart kjøpt av Ivan I av Moskva.
Sidan Kostroma var ein av dei nordlegaste byene i Storfyrstedømet Moskva, fungerte han ofte som ein retrettstad for storhertugane når fiendar omleira Moskva, slik som i 1382, 1408 og 1433. I 1375 vart byen plyndra av piratar frå Novgorod («usjkujniki»). Den raske veksten til byen på 1500-talet kom på grunn av nye handelssamband med engelske og nederlandske handelsmenn (Muscovy Company) gjennom hamnebyen Arkhangelsk ved Kvitsjøen.
Det var på denne tida at Boris Godunov gjenoppbygde Ipatiev- og Openberringsklostra i stein. Byggearbeida vart avslutta like før byen vart vitne til nokre av dei mest dramatiske hendingane under problemtida. Kostroma vart to gonger herja av polakkane og det måtte ein seks månader lang omleiring til for å få fjerna dei frå Ipatievklosteret. Den heltemodige bonden Ivan Susanin vart eit symbol på motstanden til byen mot framande inntrengarar og fleire monument over han finst i Kostroma i dag. Den framtidige tsaren Mikael Romanov budde òg i klosteret. Det var her at ei utsending frå Moskva tilbaud han krona av Russland i 1612.
Romanov-tida
Det er forståeleg at Romanov-tsarane såg på Kostroma som sitt spesielle protektorat. Ipatievklosteret vart vitja av mange av dei, mellom anna Nikolaj II, den siste russiske tsaren. Klosteret vart grunnlagt tidleg på 1300-talet av ein tatarfyrste, ein av Godunov-familien sine anar. Romanov-tsarane bygde om den storslåtte Treeinigheitskatedralen i 1652 og freskene hans og ikonostasane er særs vakre. Eit trehus av Mikael Romanov er framleis bevart i klosteret. Fleire gamle trebygningar er òg vorte transportert til klosteret frå fjerne distrikt i Kostroma oblast.
I 1773 vart Kostroma øydelagd av ein storbrann. Etter brannen vart byen gjenoppbygd etter ein ny byplan, der gatene strålte ut frå ein sentral stad ved elva. Det vert sagt at byplanen vart til ved at tsarina Katarina slapp vifta si ned på bykartet og bad arkitektane følgje hennar design. Kostroma er eit av de best bevarte døma på 1700-tals byplanlegging og i byen finst framleis elegante bygningar i ein «provinsiell nyklassisistisk» stil. Av desse guvernørpalasset, eit brannvakttårn, ein rotunde ved Volga og ein sentral marknad overbygd med bogegongar, med ei kyrkje for handelsmenn i midten.
Attraksjonar og landemerke
Den femkupla Openberringskatedralen, bygd i 1559-65, var den første steinbygningen i byen. Mellomalderfreskene i katedralen vart seinare øydelagd i ein brann. Katedralen huser den mest dyrebare relikvien i byen, eit bysantinsk ikon frå 900-talet kalla Vår Frue av St. Theodor (russisk: Федоровская Богоматерь – Fedorovskaja Bogomater). Det var med dette ikonet at Mikael Romanov vart velsigna av mor si før han drog til Moskva for å krevje den russiske trona. Det vert sagt at like før oktoberrevolusjonen i 1917 vart ikonet så svart at biletet knapt var synleg. Dette vart tolka som eit dårleg teikn for Romanovdynastiet.
Ipatievklosteret har overlevd stort sett intakt til i dag, med sine murar og tårn frå 1500-talet, klokketårn og katedralen frå 1600-talet. Bortsett frå klostra vart dei fleste av kyrkjene i byen anten ombygd eller rive under sovjettida.
Næringsliv
Hovudnæringane i byen er tekstilindustri, lysindustri, bildelar, treforedling og jordbruksretta verksemd, som baserer seg på dei lite industrielt utvikla landdistrikta i oblasten. Ei av dei viktigaste mineralvasskjeldene i Russland ligg i Kostroma oblast. I Krasnoje-na-Volga, rundt 70 km unna, ligg eit juvelarkombinat.
I 1983 starta bygginga av eit kjernekraftverk av RBMK-typen. Etter Tsjernobyl-katastrofen vart byggearbeidet stansa.
Brou Angoua
Brou Benjamin Angoua er ein ivoriansk fotballspelar som har spela i forsvar for Valenciennes i den franske Ligue 1. Han har òg landskampar for Elfenbeinskysten. Han tok del i Elfenbeinskysten sitt fotballag under sommar-OL i 2008.
Ten Little Indians
«Ten Little Indians» er ein song skriven av Brian Wilson og Gary Usher for det amerikanske popbandet The Beach Boys. Songen vart gjeven ut i 1962 på albumet deira Surfin' Safari. Songen var den andre singelen frå albumet og den lågaste listeplasseringa deira i USA (49. plass) før «Bluebirds over the Mountain» i 1968.
Apeman
«Apeman» er ein song av det engelske rockebandet The Kinks. Han er skriven av Ray Davies og gjeven ut på albumet Lola versus Powerman and the Moneygoround, Part One. Songen vart gjeven ut som singel hausten 1970. Han nådde ikkje listene i USA, som føregangaren «Lola», hadde gjort, men vart ein stor hit i Storbritannia der han nådde femteplassen.
Ei tekstlinje i songen, «...the air pollution is fogging up my eyes...», skapte noko kontrovers fordi ordet «fogging» høyrest ut som «fucking».
Songen vart spelt av The Format i 2007.
Kenta Numajiri
Kenta Numajiri er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Albirex Niigata.
Margrete Valdemarsdotter
Margrete var dronning av Noreg frå 1363 til 1380 og regjerande dronning av Noreg frå 1388 til 1412. Ho var regjerande dronning av Danmark frå 1375 til 1412 (Margrete eller Margrethe). Margrete vert sett på som dronning av Danmark, sjølv om ho ikkje offisielt titulerte seg slik. Ho «nøgde» seg med tittelen «fuldmægtig frue og husbonde og Danmarks riges formynder». I Sverige var ho regjerande dronning frå 1389 til 1412 (drottning Margareta).
Som 10-åring i 1363 vart ho gift med kong Håkon VI Magnusson av Noreg. I 1370 fekk dei sonen Olav (dansk Olof). Valdemar Atterdag døydde i 1375. Margrete fekk då vald den fem-årige sonen til konge av Danmark som Oluf III av Danmark. I 1380 døydde kong Håkon VI Magnusson av Noreg, og sonen Olav IV Håkonsson overtok trona. Medan sonen var mindreårig, var ho formyndar for han og regjerte på vegne av han. Då Olav døydde i 1387, vart Margrete vald til regent av riksrådet i Danmark. Valet vart tilskunda av drost Henning Podebusk. Margrete tok systera si sin dotterson til fosterson. Han heitte Bogislaw og var son av Vartislav VII av Pommern. Som fosterson fekk han det meir danskliknande namnet «Erik» (seinare Erik av Pommern). I 1388 vart Margrete vald til regent i Noreg. I Sverige var det nærast borgarkrig mellom stormennene og kongen, Albrecht III av Mecklenburg. Ved Dalaborgavtala i 1388 vart Margrete vald til regent over den delen av Sverige som stormennene kontrollerte. Dei lova å hjelpa Margrete med å få resten av Sverige. Stockholm by, som var under kontroll av tyske kjøpmenn, vart omringa. Mecklenburg kom til hjelp og starta med herjingar langs kysten i Danmark. Etter eit forlik enda det med at Margrete vart regent i Sverige. Då var heile Norden i hennar makt. Island, Færøyane og Grønland fylgde med Noreg. Finland fylgde med Sverige.
Margrete byrja etter dette å styrka si stilling. Ho overtok sjølv embeta som dansk marsk og drost og syrgde for at riksrådet si makt minska. Stormennene fekk ikkje byggja eigne borgar. Byar måtte ikkje forskansast. I 1396 fekk Margrete hylla Erik som konge av Danmark og Noreg og seinare av Sverige. Eit unionsmøte vart innkalla til i Kalmar. Den 17. juni 1397 vart Erik krona til konge av Norden, av Kalmarunionen. Den 13. juli 1397 sette 67 geistlege og riksråda deira segl på kroningsbrevet, der dei avla truskapseid til kongen. Margrete trekte seg formelt som formyndar i 1401. På mange vis var det nok ho som framleis trekte i trådane fram til ho døydde.
Gorowa
Gorowa er eit sørkusjittisk språk som blir snakka av rundt 50 000 av gorowa-folket i regionane Dodoma og Arusha i Tanzania.
Manaraga
Manaraga er eit fjell nord i Uralfjella i Russland med ei høgd på 1820 meter over havet. Det ligg 15 km vest for Narodnaja, den høgaste toppen i Uralfjella. Fjellsidene er slake og graskledde, medan toppen er steinlendt og ulendt.
Romaric
Christian Ndri Romaric er ein ivoriansk fotballspelar som hausten 2011 spela for Espanyol, Sevilla i spansk Primera Division, og for landslaget til Elfenbeinskysten.
Francis Drake
Sir Francis Drake var ein engelsk oppdagar, sjømilitær og kaprar.
Malyj Semiatsjik
Malyj Semiatsjik (russisk Малый Семячик) er ein vulkan som ligg aust på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han består av ein stratovulkan i ein 10 km brei kaldera, som igjen ligg i ein 15-20 km brei kaldera kalla Stena Soboloiny frå midten av pleistocen. Tre overlappande stratovulkanar har oppstått langs ei linje som går frå nordaust til sørvest. Den yngste kjegla, Seno-Semiatsjik, ligg i sørvest. Ein varm, syrete kratersjø fyller det historisk aktive Troitskijkrateret, som oppstod i form av store eksplosive utbrot for om lag 400 år sidan.
«Sæl»
«Sæl» er ein norsk torpedobåt 1. klasse, bygd ved Marinens Hovedverft i Horten, sjøsett 1901. Deplasement 102 tonn, fart 21 knop, bevæpning 2 stk 37 mm kanoner og 2 torpedokanoner. Mannskap på 19 mann.
9. april 1940 låg «Sæl» i Brandasund, sjef var fenrik L. Gulbrandsen. Skipet patruljerte i området sør for Bergen utan å koma i kamp. Gjekk 12. april til Uskedal for å gå inn i Hardangerfjord sjøforsvarsavsnitt. Gjekk 18. april ut for å stanse tre tyske torpedobåtar som kom sørover gjennom Lukksund. «Sæl» vart alvorleg skada etter intens kamp, men sjefen greidde å setja båten på land og mannskapet berga seg. Båten sokk seinare på dagen.
8. serierunde i Adeccoligaen 2013
8. serierunde i Adeccoligaen 2013 vart gjennomført 16. mai.
Saint-Cierges
Saint-Cierges er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 758 meter over havet.
Kommunen ligg på eit platå i Joratfjella mellom elvane Broye og Mentue.
Ruijan Kaiku
Ruijan Kaiku vart grunnlagt i 1995, og kom i byrjinga ut annakvar veke. Etter økonomiske vanskar kjem ho no ut ein gong i månaden, men framleis i det same avisformatet (tabloid, 8-16 sider) som ved oppstarten. Sjefsredaktør frå starten av har vore Liisa Koivulehto.
Nymfe
Nymfer er vakre, kvinnelege skapningar i gresk mytologi. Dei er knytte til naturen, ofte ein særskilt del av han, som tre eller vatn. Nymfene er kjende for å elska song og dans, og for mykje friare kjærleiksliv enn det greske borgarlege idealet.
Ein kunne dela inn nymfer i kvar dei høyrde til, til dømes najader, vassnymfer, dryader, trenymfer, og oreader, fjellnymfer. Dei heldt ofte til i tre og lundar, fjell, hòler og dalar eller i elver og kjelder. Særskilde nymfer kunne bli tilbedne som ein lokal guddom. Andre har plass i mytologien som følgjesveinar til gudane, som fest- og grødeguden Dionysos, naturgudane Hermes, Pan eller jaktgudinna Artemis. Dei opptrer ofte i legender, til dømes som offer for eller elskarinner til satyrar eller gudar. Ei rekkje greske soger fortel òg om ein patriark eller stamfar, ofte med same namn som eit folkeslag, som gifta seg med ei nymfe. Slike mytologiske røter gav kongen og etterfølgjarane hans status og autoritet.
Gjennom seinare europeisk dikting og klisjéskaping blei «nymfe» eit anna ord for ei vakker kvinne. Nymfer blei gjerne skildra som ville og galne, og hadde mange eventyr med menn. Gjennom dette har dei gjeve opphav til omgrepet nymfomani.
Hot Fuss
Hot Fuss er debutalbumet til det USA-amerikanske alternativ rockebandet The Killers, som blei sloppe den 7. juni 2004. Det toppa musikklistene som nummer 1. i både England og Australia, og nådde opp som ein sjuar på musikklistene i USA. Albumet selde over 2,500,000 eksemplar det fyrste året etter lansering, og har selt meir enn seks millionar totalt sidan då.
Kjende singlar frå albumet er «Somebody Told Me», ''«Mr. Brightside», «All These Things That I've Done» og «Smile Like You Mean It»''
Kulturlandskapet på Södra Öland
Kulturlandskapet på Södra Öland (svensk språk: Södra Ölands odlingslandskap) er eit område som omfattar 56 000 hektar sør på øya Öland i Sverige. I området har det vore verksemd knytt til landbruk heilt sidan steinalderen (3000 f.Kr.-1800 f.Kr.). Kulturlandskapet har spor av mykje menneskeleg aktivitet i form av byar, jordbruk og gjeting av buskap.
Kulturlandskapet er av UNESCO teke med på lista over verdsarv. Aust for området ligg Stora alvaret, som også kom med på UNESCO si verdsarvliste i 2000.
Området fell for ein stor del saman med kommunen Mörbylånga kommun. Sokna i nord Torslunda, Glömminge, Algutsrum, Norra Möckleby og Gårdby er ikkje med i området.
Selkuparar
Selkuparar er eit folkeslag som bur nord i Vest-Sibir. Før 1930-talet vart dei kalla ostjak-samojedar. Ved den russiske folketeljinga i 2010 vart det registrert 3649 selkuparar. Om lag 1000 av desse tala selkupisk.
Selkuparane bur nord i Tomsk oblast, i Jamalo-Nenetsk, Nenetsia og Krasnojarsk kraj. Det finst to grupper av selkuparar – nordlege (som kallar seg sjølv solkup, sjolkup) og sørlege (tsjumyl kup, susse kum eller sjosj kum).
Det selkupiske språket høyrer til den samojediske greina av den uralske språkfamilien. Det er sterkt utrydningstruga. Selkuparane har tradisjonelt vore animistar og sjamanistar.
Peter Kjeldseth Moe
Peter Kjeldseth Moe var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han var fødd i Ørsta, utdanna seg som jurist og arbeidde som sakførar i Ørsta.
Han var ordførar i Ørsta i periodane 1945-1947 og 1948-1951.
Masjkovtsev
Masjkovtsev (russisk Машковцев) er ein liten stratovulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er den sørlegaste vulkanen frå holocen på Kamtsjatka.
Peter Kjeldseth Moe
Han vart vald inn på Stortinget for Møre og Romsdal i 1957, og vart attvald i 1961, 1965 og 1969. Han hadde vore varamedlem i perioden 1954-1957. Han møtte då som vararepresentant medan Ulrik Olsen var statsråd. I juli 1956 døydde Anton Ludvig Alvestad, og deretter møtte Peter Kjeldseth Moe fast for resten av valperioden. For Ulrik Olsen møtte deretter vararepresentanten Arnfinn Severin Roald.
Peter Kjeldseth Moe døydde i 1973 rett før slutten av den siste valperioden hans. Oskar Edøy møtte på Stortinget deretter.
Sullens
Sullens er ein kommune i kanton Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunen ligg i distriktet Gros-de-Vaud.
Kommunen ligg langs vegen mellom Lausanne og Cossonay.
Chimborazo
Chimborazo er ein utdøydd vulkan i provinsen med same namn i Ecuador og det høgste punktet i landet med eit toppunkt på 6310 moh. Vulkanen ligg rett ved den panamerikanske hovudvegen ca 30 km nordvest for provinshovudstaden Riobamba og vel 40 km vest for den kjente aktive vulkanen Tungurahua. Vulkanen er kjegleforma kor basen har ein diameter på ca 20 km. Mellom høgda 5100 moh og topphøgda er fjellet islagt.
Historie
Namnet kjem mest sannsynleg frå quechua-frasen chimbana rasu som kan omsetjast til «veg i snø». Det vert sagt at vulkanen kan sjåast frå Stillehavet ved kysten av Ecuador under gode forhold, og det er også hevda at spanjolane observerte Chimborazo då dei segla mot Peru i 1532. Italienaren Girolamo Benzoni var den første frå Europa som skildra vulkanen, og føreslo at han hadde ei høgd på 40 miglia. Ein første kjend freistnad på å stige opp på Chimborazo gjorde Alexander von Humboldt saman med Aimé Bonpland og Carlo Montúfar den 23. juni i 1802. Dei skal ha nådd høgda 5875 meter før dei måtte snu av høgdesjuke. Den gongen var det verdas høgste kjende oppstiging og von Humboldt gav etter det ei første skildring av symptom på høgdesjuke. Det føregjekk enda eit mislukka forsøk på å nå opp på vulkanen i 1831. Først 78 år etter von Humboldt sin ekspedisjon vart Jean Antoine og Louis Carrel frå Italia og Edward Whymper frå Storbritannia dei første som ein veit klarte å nå toppen av Chimborazo. Datoen var 4. januar 1880. Same år gjentok Whymper oppstiginga i ei anna rute saman med David Beltrán and Francisco Campaña frå Ecuador. I dag finst det ei hytte på om lag 5000 moh. oppkalla etter Edward Whymper.
Før Himalaya blei målt opp trudde ein at Chimborazo var verdas høgste fjell, men i 1856 viste målingar utførte av George Everest at mange toppar i Himalaya, og då spesielt Mount Everest, ligg klart over høgda på Chimborazo. Ein veit i dag at sjølv i Sør-Amerika finst mange høgare fjell enn Chimborazo, ein kjenner til meir enn 25 toppar på kontinentet som er høgare, dei fleste er vulkanar.
Anna informasjon
Årsaka til at toppen av Chimborazo kan hevdast å vere det høgstliggande punkt over jordsenteret er at han ligg nær ekvator. Jorda har ei ellipsoidisk form grunna jordrotasjonen, så radiusen ved ekvator er så mykje lengre enn ved 29 grader nord kor Mount Everest ligg at det utgjer meir enn skilnaden i høgdene målt frå havflata.
Isen på Chimborazo har vore drikkevasskjelde for dei to kantonane Bolivar og Chimborazo. Sommaren 2005 var forsyninga for byen Guaranda kritisk, sannsynlegvis fordi nedsmeltinga av isen på vulkanen skjer raskt. Etter det franske forskarar fortel, vil dei fleste isbreane i Andes smelte i løpet av dei neste 5 til 10 åra grunna global varming. Om så skjer vil også byar som Quito, Lima og La Paz få alvorlege vassforsyningsproblem i ei nær framtid. Fleire kjelder oppgjev i dag høgda åt Chimborazo til 6267 meter, truleg etter nyare målingar.
Bruk av namnet Chimborazo
Chimborazo vart nytta som skipsnamn i Europa på 1800-talet. Det mest kjente skipet med namnet er dampskipet SS «Chimborazo» som seglde i rute mellom Liverpool og Valparaiso i perioden 1871–1877 med gjennomsnittleg reisetid på 40,5 døger, deretter i fart på Stillehavet fram til 1887. Seinare var det mellom anna i Noreg som cruiseskip i 1889. Det endra namn i 1894.
Erik Fosnes Hansen
Erik Fosnes Hansen er ein norsk forfattar som skriv på bokmål. Han er oppvaksen i Oslo.
Erik Fosnes Hansen debuterte 20 år gammal med romanen Falketårnet. Boka fekk svært gode kritikkar og selde også bra, særleg til debutbok å vera, men det vart likevel for lite å rekna målt mot den neste boka hans. I 1990 kom Salme ved reisens slutt, ein roman på over 450 sider om dei sju musikarane i orkesteret på RMS «Titanic». Boka vart ein enorm publikumssuksess, og kritikarane var også svært positive. Boka er vorte omsett til over 20 språk. I 1998 kom så første del av Beretninger om beskyttelse. I 2001 kom ei portrettbok om prinsesse Märtha Louise.
Omsetjingar
Falketårnet er vorte omsett til svensk, dansk, tysk, nederlandsk, italiensk og fransk. Salme ved reisens slutt har vorte omsett til svensk, dansk, finsk, islandsk, tysk, engelsk, nederlandsk, tsjekkisk, polsk, ungarsk, italiensk, spansk, katalansk, fransk, gresk, portugisisk, japansk, estisk, litauisk, slovakisk, russisk og tyrkisk. Beretninger om beskyttelse er gitt ut på fransk, lettisk, engelsk, dansk, finsk, katalansk, nederlandsk, spansk, svensk og tysk.
Takaaki Tokushige
Takaaki Tokushige er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Denso, Cerezo Osaka, Kyoto Sanga FC, Tokushima Vortis og Nagoya SC.
Innsjøen Ara
Ara (eller Aremarksjøen) er ein innsjø som ligg i Aremark kommune i Viken.
Cyanose
Cyanose (av gresk kyanos, 'blå') er ei blåfarging av lepper, hud, slimhinner eller negler. Blåfargen skuldast deoksygenert hemoglobin i blodkar nær kroppsoverflata. Ein skil mellom sentral og perifer cyanose.
Sentral cyanose
Sentral cyanose er lettast å sjå på (innsida av) leppene, og skuldast oksygenmangel i blodet. Han skuldast anten dårleg oksygenering av blodet i lungene (som ved lungesjukdom eller kveling), at blod går ut i systemkretsløpet utan å ha vore innom lungene (som ved medfødde hjartefeil) eller fordi langsam blodsirkulasjon gjev auka uttrekk av oksygen.
Perifer cyanose
Perifer cyanose (tydeleg under neglene) skuldast dårleg blodsirkulasjon, til dømes grunna kalde hender. Perifer cyanose er normalt hos spedborn, og blir då kalla akrocyanose.
1387
1387 (romartal MCCCLXXXVII)
Indre Wijdefjorden nasjonalpark
Indre Wijdefjorden Bünsow Land nasjonalpark er ein nasjonalpark på Svalbard. Parken vart oppretta ved forskrift 9. september 2005 i medhald om Lov om miljøvern på Svalbard.
Nasjonalparken omfattar den indre delen av Wijdefjorden og landet på begge sider. Formel med fredinga er mellom anna og ta vare på det spesielle maritime miljøet ein terskelfjord, og fleire sjeldne planteartar i det høgarktiske steppeområdet rundt den lengste fjorden på Svalbard.
Herøynytt
Herøynytt var ei nettavis på Sunnmøre. Nettstaden vart skipa i 2002, og lagt ned i 2018.
Nettavisa hadde kontor i Fosnavåg og faste tilsette i redaksjon og marknad. Herøynytt drifta òg tenester som nettkamera, bruktmarknadsplass, eiga skipstrafikkteneste og skipslister.
I 2010 vart Herøynytt kjøpt opp av mediehuset Sunnmørsposten. Nettavisa vart drive vidare som eige medie, men vart gradvis gjort om til ei rein avisside for Sunnmørsposten sine artiklar. I samband med oppkjøpet av papiravisa Vestlandsnytt i 2017, varsla Sunnmørsposten at Herøynytt ville bli avvikla ved lansering av Vestlandsnytt på nett.
Herøynytt vart tatt av nett ved utgangen av februar 2018, etter 16 års drift.
Pipipi
Pipipi, Mohoua novaeseelandiae, er ein sporvestor fugl som flyttar seg fort rundt i habitatet sitt av skog og krattskog med mykje læte. Han er endemisk for New Zealand og lever berre på Sørøya og Stewart Island/Rakiura. Artsnamnet pipipi kjem frå språket maori, og er det same på engelsk språk jamvel om 'Brown Creeper' er ei vanleg engelske nemning på New Zealand.
Jærstol
Jærstol er ein type stol frå Rogaland med treramme og fletta sete av siv eller strå. Møbelet kan lagast med eller utan armlene, og ein kan laga mindre utgåver for ungar eller legga til meier slik at det blir ein gyngestol.
Pipipi
Skildring
Pipipiane si fjørdrakt har raudbrun oversida frå panne til haletipp, men ikkje over nakken som saman med andletet er oskegrå. Heile undersida er lys gulbrun med eit mørkt band mot haletippen. Ein kvit flekk bak auget er svært liten. Dette er ein sporvefugl med lengd på 13 centimeter og vekta er ca. 13,5 og 11 gram for hannar og hoer høvesvis. Kjønna er elles like og ungfuglar har òg same fjørdrakta.
Jærstol
Jærstolar er særleg knytte til Hjelmeland. Her har ein laga stolane i over hundre år, og verksemdene Slåke Møbelfabrikk og Aksel Hanssons jærstolfabrikk held framleis tradisjonen i hevd. Ved den sistnemnde fabrikken kan ein få med seg ei utstilling om jærstolar. Ein forstørra jærstol – «verdas største» – vart sett opp på Sande i Hjelmeland i 1999. I Noreg har stolen truleg fått namnet rundt 1900, då ein henta siv til setet frå tjørn på Jæren. I nyare tid er sivet bytta ut med kinesisk sjøgras.
Pipipi
Skildring
Pipipiar er vanlegvis standfuglar og paret vernar eit territorium året rundt, unnatak er fuglar som hekkar i stor høgd og som trekker til lågare høgd om vinteren. Hannar har varierande og individuelle songar som kan innehalde både melodiske fløytetonar og harde tonar, eit læte kan vere 'tji-ro-ri-ro-ri-ri'. Hoa kan synge i duett med ein hannfugl, og har eit variert repertoar av triller og harde tonar.
Samarkand
Samarkand er ein by i Usbekistan og administrasjonssenteret i Samarkand-provinsen. Byen som har eit folketal på 405 000 er den nest største i landet. Fleirtalet av innbyggjarane er tadsjikarar.
Byen er mest kjend for den sentrale posisisjonen han hadde på Silkevegen.
Pipipi
Skildring
Populasjonen lever spreidd og er avgrensa til Sørøya, Stewart Island/Rakiura og på øyar nær sistnemnde, slik som Codfish Island. På Sørøya er dei mest vanleg nord og vest for Søralpane. Dei lever i opphavleg skog, krattskog, og i plantasjar som til dømes i furuskog i Nelson på New Zealand. Ved Dunedin lever dei i opphavleg skog. Utbreiinga kan gå opp til tregrensa.
Populasjonen av pipipi gjekk ned med europeisk busetting på New Zealand etter øydelegging av låglandsskog og innføring av predatorar. Storleiken av bestanden er ikkje kjent, han reknast ikkje som trua og storleiken på populasjonen er trudd å vere stabil.
Ryu Saito
Ryu Saito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Thespa Kusatsu og FC Gifu.
Thrash metal
Thrash metal vert av mange betrakta som ein undersjanger av heavy metal. Mot slutten av 1970 talet var det pønk som var alternativet, heavy metal og hard rock vart av mange sett på som avleggs og lite utviklande. Dette var med å føra fram til denne nye metalstilen. Thrash kombinerte aggresjon og fart frå pønk med klassiske tunge heavy metal riff. Det vart sett fokus på ein blanding av brutalitet og teknikk i gitar-riff, gitar-soloar og aggressiv tromming. «Dei fire store» thrash metal banda i historia er Metallica, Slayer, Anthrax og Megadeth.
Den største thrash metal-scena finn ein i Bay Area i San Francisco. Her var pionerane Exodus, Death Angel, Heathen, Metallica og Testament. Bandet som kanskje har gjord denne sjangeren mest kjend er Metallica. Dei henta inspirasjon frå britiske band som til dømes Iron Maiden. Sjangeren oppstod òg som ein reaksjon mot det stadig veksande glam-miljøet. Den andre store bølgja var den teutonske thrash metal-scena frå Tyskland med Kreator, Sodom og Destruction i spissen. I Noreg er det fyrst og fremst Fredrikstad-bandet Equinox som gjorde thrashen kjend.
Thrash Metal fekk namnet sitt frå pønk scena. Alt i 1978 var det ei stor undergrunns thrashpønk scene i New York og demokassetten "new york thrash cassette" vart utgjeve dette året (dette var fyrste gong ordet Thrash vart nytta som musikkterminologi). Det er også viktig å hugse at det skrivast «thrash» og ikkje «trash», som i bås.
Iraqw
Iraqw er eit kusjittisk språk som blir snakka i dei tanzanianske regionane Arusha og Manyara. I følgje Ethnologue sine tal frå 2001 blir iraqw snakka av 462 000 personar, og talet er aukande på grunn av at iraqwfolket er ope for andre folkegrupper. Språket har mange lånord frå datooga, spesielt i poetisk språk. Språket gorowa, som blir snakka sør for iraqw, deler mange karakteristikkar med iraqw, og vert av og til rekna som ein dialekt av iraqw.
Mamallapuram
Mamallapuram eller Mahabalipuram er ein kystby i Tamil Nadu som er vidkjend for det gamle, vakre strandtempelet sitt og annan tidleg dravidisk arkitektur frå 600- til 800-talet. Byen blei sett på UNESCO si liste over verdas kulturarv i 1985.
Byen ligg om lag seks mil sør for Chennai. Han var hamneby for pallavariket, og er kalla opp etter kongen deira, Mamalla. Sanskritnamnet Mahabalipuram skal koma frå demonkongen Mahabali.
I Mamallapuram finn ein holetempel, ratha eller uthogde stridsvogner, relieff og frittståande tempel. Dei fleste bygningane og statuane er hogde ut frå enkeltsteinblokker, og er typiske eksempel på tidleg dravidisk arkitektur med klare buddhistiske element.
Folk som bur i området har fleire myter om tempelet og den tidlegare byen som låg ved Mahabalipuram. Tempelet skal ha vore eitt av sju, som saman med byen dei høyrde til ein dag blei slukt av ei flodbølgje. Flodbølgja i desember 2004 avdekte fleire ruinar i Mahabalipuram som kan stamma frå endå eit tempel og sjølve byen frå 600-talet.
Viktige bygg i Mamallapuram
Elles i Mamallapuram er det fire spreidde steinstridsvogner og talrike tempel.
I landsbyen finst òg ein svær, rund, balanserande stein som blir kalla «Krishna si smørkule».
Thierrens
Thierrens er ein kommune i distriktet Gros-de-Vaud i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 768 meter over havet.
Kommunen ligg i vegkrysset mellom vegane Moudon-Yverdon og Echallens-Payerne.
Kaupang
Kaupang er eit norrønt ord for handelsstad. Ordet har i eldre tider vorte nytta om stader eller byar der det går føre seg verksemd knytt til handel, og har fleire stader rett og slett vorte eit stadnamn.
Det finst fleire stader i Noreg som kunne verta kalla Kaupang. Kaupang i Tjølling, Kaupanger i Sogn, Koppang i Østerdalen, Kaupangen i Trøndheimen, Borgundkaupangen på Sunnmøre og Hamarkaupangen.
Ordet tilsvarar det svenske ordet «köping». Jamfør òg kaupunki på finsk, som tyder by.
Historiske kaupangar
Kaupang i Skiringssal i Vestfold fylke er rekna som den eldste bydanninga i Noreg frå kring 800. Ikkje langt frå byen, på ei forhøgning i landskapet på Huseby, vart det under dei arkeologiske utgravningane avdekt restane av ein gildehall. Arkeologane meiner at dette var den sagnomsuste Skiringssal, bygd av dei første Ynglingekongane som kom frå Sverige til Noreg. Gildehallen er konstruert på same måte som i Uppsala-området, og er den einaste i sitt slag som er funne i Noreg. Kaupang-byen vart bygd opp i vikingtida og låg ikkje langt frå Gokstad sør i fylket. Ved Gokstad fann ein på 1800-talet Gokstadskipet i ein gravhaug.
Andre tilsvarande byar i Norden var Birka (kring 750) i Mälaren og Köping (Kaupang) på Öland (kring 700) i Sverige, Ribe (kring 710) og Hedeby (kring 810) på Sør-Jylland (nå Slesvig) i Danmark.
Eit sams drag ved byane var at dei låg godt plassert i høve til transport. Byane låg gjerne ved ei elv, med tilgjenge til ei god hamn ut mot havet.
Ð
ð (stungen d eller edd) er ein tilleggsbokstav til det latinske alfabetet. Den store bokstaven er Ð. Det finst tre ulike bokstavar Ð:
Bokstaven edd (engelsk: eth) (Ð/ð) blir brukt i islandsk og færøysk, d med strek (Đ/đ) i nord-, enare- og skoltesamisk, kroatisk og vietnamesisk, og d med krok (Ɖ/ɖ) i ewe. I dei europeiske språka, færøysk unntatt, står desse bokstavane for ein stemt, apiko-dental frikativ, som blir skrive med IPA [ð], t.d. slik vi finn han i th-lyden i engelsk i 'there'.
I mellomalderen blei bokstaven eth erstatta med dh i Skandinavia, og deretter, på 1500-talet, til d. Det same skjedde med finsk, der frikativen ikkje gjekk over til lukkelyd, som i svensk. Seinare, på 1800-talet, vart det finske standardspråket tilpassa skriftspråket, og lyden /d/ vart innført for bokstaven <d>.
East Lothian
East Lothian (låglandsskotsk Cooncil o Aest Lowden, skotsk-gælisk Siorrachd Lodainn an Ear) er ein av 32 regionar i Skottland og eit statthaldarskap. Han grensar til City of Edinburgh, Scottish Borders og Midlothian. Det administrative senteret er Haddington, men den største byen er Musselburgh.
Regionan vart oppretta i 1996 ut frå distriktet East Lothian som sidan 1975 hadde høyrt til regionen Lothian. I tillegg vart byen Musselburgh og Inveresk-området ein del av regionen. Desse hadde tidlegare vore ein del av grevskapet Midlothian.
Grevskapet East Lothian vart nedlagt i 1975 og grensa tidlegare til grevskapet Midlothian i vest og grevskapet Berwick i sør. Grevskapet heitte Haddingtonshire fram til 1921. På denne tida førte grenseendringar til at fleire landsbyar utanfor Edinburgh (t.d. Whitecraig) vart ein del av East Lothian.
Vladimirs Petrovs
Vladimirs Petrovs eller Vladimir Petrov, var ein latvisk sjakkmeister. Han var den sterkaste lativiske sjakkspelaren i perioden frå 1935 og fram til han døydde.
Han er mest kjend som eit av offera for terroren i Sovjetunionen: Han vart 31. august 1942 arrestert for å ha kome med kritiske utsegner om levekåra i Latvia. Han vart deretter dømd etter den illgjetne paragraf 58 til 10 års straffarbeid i ein arbeidsleir (Gulag). Det var deretter ikkje kjent kva som hadde skjedd med han, før det i 1989 kom fram at han døydde i Kotlas 26. august 1943 av ein lungebetennelse.
Resultat i turneringar og tvikampar
Vladimir Petrovs vart fødd i Riga i Latvia. Han lærte å spele sjakk relativt seint, då han var 13 år, men hadde deretter rask framgang.
Vladimirs Petrovs delte førsteplassen med Fricis Apšenieks i den latviske meisterskapen i sjakk i 1934, og vann den latviske meisterskapen åleine i 1935 og 1937. Han vann ei turnering i Helsingfors i 1936.
Same året gjekk det ikkje like bra i Semmering, der han blei nr. 8 og sist. Han vart delt 3-5 i Lodz 1938, etter Vasja Pirc og Saviely Tartakower, og nr. 3 i Margate 1938, etter Alexander Alekhine og Rudolf Spielmann, men slo verdsmeisteren i sjakk Alekhine i partiet mot han. I 1939 vart Petrovs nr. 8 av 16 spelarar i Kemeri–Riga, og vann i Rosario, framom Erich Eliskases og Vladas Mikenas.
Resultat i sjakkolympiadar
Petrovs spelte for Latvia i alle dei sju offisielle sjakkolympiadane (lag-VM i sjakk) frå 1928 til 1939. Han spelte også i den uoffisielle olympiaden i München 1936.
Han vann to individuelle medaljar: Gull i 1931 og bronse i 1939. Han klarte eit spesielt godt resultat på første bord i Buenos Aires: Han tapte ikkje noko parti, spelte remis mot verdsmeisteren Alexander Alekhine, den tidlegare verdsmeisteren José Raúl Capablanca og den nye stjerna Paul Keres, og vann mot spelarar som Vladas Mikenas, Roberto Grau, Saviely Tartakower og Moshe Czerniak.
Latvia annektert, sovjetiske turneringar, arrestasjon og dødsfall 1940-1943
Som følgje av dei hemmelege delane av Molotov-Ribbentrop-pakta i 1939, så vart Larvia annektert av Sovjetunionen i 1940.
Petrovs var kritisk, men heldt fram med å spele turneringar under det nye regimet. Han vart nr. 10 av 20 spelarar i Sovjetmeisterskapen i sjakk 1940, klarte ein delt tredjeplass i Riga 1941, og tok andreplassar i fleire sterke turneringar: Moskva 1941, etter Isaak Mazel, Moskva 1942, etter Igor Bondarevsky , og Sverdlovsk 1942, etter Viacheslav Ragozin.
Etter at Tyskland invaderte Sovjetunionen den 22. juni 1941 vart det umogleg for Petrovs å reise heim til kona og dottera i Latvia. Han måtte difor bli verande i Russland. Den 31. august 1942 vart han arrestert, skulda for å ha forbrote seg mot den illgjetne Paragraf 58 i den russiske straffelova. Han hadde kritisert at levekåra i Latvia hadde gått ned etter at Sovjetunionen annekterte landet i 1940. Petrovs vart dømd til 10 års straffarbeid, og send til ein arbeidsleir (Gulag). Det var deretter ukjent kva som hadde skjedd med han, fram til 1989, då det kom fram at han hadde døytt i Kotlas 26. august 1943 av ein lungebetennelse.
Polonne
Polonne (ukrainsk Полонне) er ein by ved elva Khomora i Khmelnytskyj oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Polonne rajon. Byen har kring 20 000 innbyggjarar (2012).
Polonne ligg langs jernbanelinja Sjepetivka-Berdytsjiv.
Polonne har vore kjend sidan minst 996, då han vart nemnd i skattelistene til fyrst Volodymyr den store. Gjennom mellomalderen var Polonne ei borg og fekk Magdeburgrettar. Byen fekk bystatus i 1938.
Naltsjik
Naltsjik (russisk На́льчик, kabardinsk Налшык, balkarisk Нальчик) er hovudstad i Republikken Kabardino-Balkaria i Russland. Byen ligg på 480 moh på nordsida av Kaukasus, rundt 1400 km søraust for Moskva. I 2007 hadde han om lag 270 000 innbyggjarar.
Historie
Naltsjik-området var busett av innfødde balkarar og kabardinarar så langt tilbake som 1743, men dagens by stammer frå tidleg på 1800-talet, da det ekspanderande keisardømet Russland bygde eit fort der i 1818. Ein militær busetnad vart grunnlagt på staden i 1838. Naltsjik vart verande relativt lite viktig til etter oktoberrevolusjonen, då han i 1921 fekk bystatus og vart administrativt senter for Den kabardinske autonome oblasten.
Under den andre verdskrigen var Naltsjik okkupert av tyske styrkar frå 28. oktober 1942 til 3. januar 1943. Byen vart sterkt skadd under konflikten.
Økonomi
Naltsjik er ein forvaltningsby og er eit politisk og kulturelt sentrum for Republikken Kabardino-Balkaria. Han er òg eit industrisenter for republikken, med verksemder innan metallurgi, lettindustri, produksjon av byggematerial og maskinbygging). Byen er òg kjend som ein kurstad på grunn av sine varme kjelder og klåre fjelluft.
Utdanning
Naltsjik har følgjande høgare utdanningsinstitusjonar:
Sterlitamak
Sterlitamak (russisk Стерлитама́к) er den nest største byen i republikken Basjkortostan i Russland med om lag 270 000 innbyggjarar.
Han vart grunnlagd i 1766 ved breidda av elva Belaja som ei hamn for transport av salt som vart grave ut lenge oppe i elva. I dag er han eit viktig senter for produksjon av kjemikaliar.
Shinobu Ito
Shinobu Ito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Mito HollyHock.
Fjesing
Fjesing (Trachinus draco) er ein fisk i fjesingfamilien som blir opp til 41 cm, men sjeldan over 20-30 cm. Han finst frå Vest-Afrika og Middelhavet, til Trondheimsfjorden og inn i den sørlege Austersjøen. Han er vanleg langs kysten sør i Noreg, og er observert nord til Trondheimsfjorden.
Skildring
Fisken har samantrykt kropp med flekkar og striper i gulbrune, blå eller grøne fargar. På den fremste ryggfinnen sit seks-sju stive piggar, medan den andre ryggfinnen og gattfinnenn er lang med mjuke strålar. Den fremste ryggfinnen og gjellelokka har piggar som har samband til giftkjertlar.
Levevis
Fjesingen lever på havbotnen der han grev seg ned i sanden om dagen. Om natta jaktar han bytte som krepsdyr, mangebørstemark og småfisk i frie vassmassar eller ved botnen.
Gytetida er mellom juni og august. Fisken legg små egg i pelagiske soner. Fisken legg ut mot djupare vatn om hausten.
Gift
Fjesing har giftige piggar og er farleg også for menneskje. Fisken grev seg ned i sanden, og det hender at badande trakkar på han og bli stukke. Fiskarar er også utsette. Når ein vert stukke skal ein reinse såret og putte den kroppsdelen som har blitt stukke, i vatn, ca. 40-45 °C. Giftstoffa vert øydelagde av varmen. Blodet må få renne fritt ut av såret. Innan 45 minutt bør smerta vere på retur. Dersom hevinga eller smertene forsvinn og så kjem attende, bør ein gå til lege. Det har vore observert tilfelle der fjesingstikk har ført til amputasjon, og til og med død, men det er svært uvanleg.
Bruk som mat
Fjesing kan brukast som matfisk, men det blir ikkje driva målretta fiske på han i Noreg.
Medvezjia
Medvezjia er ein kompleks vulkan nord på øya Iturup i Kurilane i Russland.
Colombia
Colombia er ein republikk i det nordvestlege Sør-Amerika som grensar til Panama i nordvest, Det karibiske havet i nord, Venezuela i aust, Brasil, Peru og Ecuador i sør og Stillehavet i vest.
Geografi
Colombia har kyst både mot Atlanterhavet og Stillehavet. Magdalena er den største elva og renn sør-nord-vest i landet. Pico Cristóbal Colón og Pico Simón Bolívar er dei to høgste fjella og ligg nordaust i Colombia. Den fysiske geografien i Colombia er prega av seks naturregionar som kvar presenterer sine eigne unike eigenskapar. Regionane er Andesfjella delt med Ecuador og Venezuela; Stillehavskysten delt med Panama og Ecuador; den karibiske kystregionen delt med Venezuela og Panama; Llanos, delt med Venezuela; Amazonas delt med Venezuela, Brasil, Peru og Ecuador; og til øyregionen i Colombia, med øyar både i Atlanterhavet og i Stillehavet.