cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
São Paulo
Kultur
São Paulo vert rekna for eit kultursentrum i Brasil, og har vore årestad for ei rekkje kunstnariske og estetiske rørsler i løpet av 1900-talet. Trass rivaliseringa med Rio de Janeiro når det gjeld statusen som hovudsete for dei viktigaste kulturinstitusjonane i landet, er det for det meste i São Paulo at ein kan finne den såkalla «borgarlege» brasilianske kulturen. São Paulo har ei stort nettverk av teaterhus, konsertstader, utestader, utdanningsinstitusjonar, museum, galleri, ofte dei største i sitt slag. Til dømes det største offentlege universitetet i landet, Universidade de São Paulo, det største private universitetet, Universidade Paulista, og den største konsertscena i landet, DirecTV Music Hall.
Kultursektoren er likevel sentrert i bykjernen, noko som har ført til ein del kritikk, i og med at det kan sjåast som ei slags segregering, og at dei som bur i utkantstrøka i praksis vert røva frå retten til å bruke byen.
São Paulo vert uoffisielt rekna for å vere verdas gastronomiske hovudstad (sidan 1997). São Paulo er rekna som eit trendsetjande motesenter, og Rua Oscar Freire er ei av dei åtte mest luksuriøse gatene i verda i følgje «Mystery Shopping International».
Transport
Trafikkorkene i dei store gjennomfartsårene er eit av byen sine kjenneteikn. Den kollektive transporten, har likevel ei nøkkelrolle i dagleglivet, São Paulo har eit omfangsrikt busslinjenett, med meir enn ti tusen køyretøy. Jernbanenettet, CPTM og metroen, Metrô er knytte saman, og står for resten av det kollektive transportnettet. Ein kan òg finne «piratbussar", såkalla lotações som vert nytta av folk som ikkje har enkel tilgang til det konvensjonelle transportnettet.
Turisme
São Paulo har meir forretningsturisme enn reakreasjonsturisme. Det finst fleire store hotellkjeder retta mot bedriftsmarknaden, med fleire filialar. Det finst òg ein heil del kulturturisme, spesielt når det gjeld store internasjonale arrangement, slik som São Paulo-biennalen og konsertar med verdskjente artistar, som sjeldan opptrer i andre brasilianske byar.
På grunn av den sterke kjøpekrafta til ein svært liten, men markant, del av innbyggjarane i São Paulo, har byen ei rekkje kulturaktivitetar og eit uteliv som vert rekna for å vere blant Brasils beste. Det finst 280 kinoar, 120 teater, 71 museum og 11 kulturhus, og det seiast at «det finst alltid noko å finne på i São Paulo». Dette kultur- og fritidstilbodet er som regel avgrensa til ein liten del av befolkninga i tillegg til turistar, som ofte er på forretningsreise.
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah var ein ghanesisk politikar, og vert rekna som grunnleggar av pan-afrikanismen. Nkrumah var sosialist og var inspirert av Karl Marx, han var også inspirert av den vitskaplege sosialismen etter mønster frå Friedrich Engels.
Liv
Nkrumah vart fødd i Nkroful i Gullkysten (Ghana), og heitte opphavleg Francis Nwia-Kofi Ngonloma. Etter å ha gått på Achimota School i Accra, og deretter på det romersk-katolske seminaret i Amisano, arbeidde han som lærar på ein katolsk skule i Axim. Seinare reiste han til USA, og studerte ved Lincoln University i Pennsylvania. I 1942 fullførte han ein mastergrad (MSc) i utdanning, og i 1943 ein mastergrad (MA) i filosofi ved dette universitetet.
1422
1422 (romartal MCDXXII)
Kwame Nkrumah
Liv
Nkrumah vendte heim til Gullkysten i 1947, og gjekk inn i United Gold Coast Convention (UGCC), leia av Joseph B. Danqauh. Same år grunnla han eit nytt parti, Convention Peoples Party (CPP), med mottoet Sjølvstyre no. Han forlèt UGCC i 1949, og i desember det året sette han i gang masseaksjonar - boikott, streik og sivil ulydnad - mot dei britiske styresmaktene. Han vart arrestert av britane i januar 1950. Britane bestemte seg for å gje kolonien sjølvstende, og utlyste val til ein lovgjevande forsamling i januar 1951. Nkrumah, som framleis sat fengsla, vann eit sete. Han vart sett fri i februar 1951, og vart invitert til å leide ein overgangsregjering saman med den britiske guvernøren.
Han skreiv fleire bøker, blant anna Kvifor Afrika må einast (1963), Den afrikanske personlegdomen (1963), Handbok for revolusjonær krigføring (1968) og Klassekamp i Afrika (1970).
Sjakkolympiade
Sjakkolympiade, også kalla sjakk-OL, er lag-VM i sjakk for nasjonslag. Verdssjakkforbundet FIDE har arrangert denne sjakkturneringa sidan 1927, stort sett anna kvart år. Før andre verdskrigen vart turneringa til dels halde årleg.
I opa klasse har det blitt spela over 4 bord, med to reservar. I kvinneklassa har det blitt spela over 3 bord, med ein reserve. Frå sjakk-OL i 2008 har det blitt spelt over 4 bord i begge klasser, med ein reserve.
Her har også blitt arrangert to uoffisielle sjakk-olympiadar, i 1936 og 1976. Desse var ikkje godkjende av verdssjakkforbundet FIDE. Den første av desse var nazi-Tyskland sitt "sjakk-OL" i München i 1936. I 1976 vart det offisielle sjakk-OL arrangert i Haifa i Israel. At Israel fekk denne turneringa var politisk omstridd, og ein del land boikotta sjakk-OL i Haifa, og andre land deltok i eit mot-OL arrangert i Tripolis.
Verdssjakkforbundet FIDE har no ein del år vore medlem av Den internasjonale olympiske komiteen (IOC), men sjakk er ikkje med som olympisk sport. Det er såleis noko misvisande at lag-VM i sjakk, som sjakk-olympiaden i realiteten er, har fått dette namnet.
Sjakk-OL i 2014 vart arrangert i Tromsø.
Det vinnande laget i kvinneklassa får Vera Menchik-pokalen. <br/ style="clear:both;">
Opa klassa
* I 1976 deltok ikkje Sovjet-Unionen og andre kommunist-land av politiske grunnar.
Taumevassheia
Taumevassheia  er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1279 meter over havet og er det 11. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Potamiá i Lárisa
Potamiá (gresk Ποταμιά) er ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Potamiá inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Elassóna.
Hod
Hod var ein gud i norrøn mytologi som var son av Odin og Frigg. Han var blind, men sterk. Hod drap sin eigen bror Balder ved å skyta han med ei pil av misteltein.
Snorre Sturlason fortel at det var Loke som fekk han til å skjota den elles udøyelege Balder med det einaste som kunne skada han. Gesta Danorum framstiller derimot drapet som del av kampen mellom  Hotherus og Balderus for den kongsdottera Nanna, der Hotherus drap Balderus på eiga hand.
Det vert fortalt at Odin og jotna Rind fekk sonen Våle med det føremålet at Våle skulle drepa Hod. Berre ei natt gamal tek Våle livet av Hod. Ein annan versjon er at Våle skulle ta hemn på Loke, av di Odin og Frigg visste at Loke stod bak drapet på Balder.
Balder og Hod forsonar seg med kvarandre i dødsriket Hel. Derifrå vender dei attende etter Ragnarok.
Namnet Hod
Namnet Hod tyder «krig» eller krigar. På svensk blir han kalla Höder, på islandsk Höður, medan han blei kalla Hǫðr på norrønt.
Hod har gjeve namnet sitt vidare til Hodfeltet, eit gass- og oljefelt sør for Ekofisk i Nordsjøen.
Hod i forma Hoð er òg eit gamalt øynamn på Sunnmøre. Første lekken av Haðareið (Hareid) er genitiv av namnet på øya Hoð
Onkel
Onkel er ei slektskapsnemning eller eit tiltaleord til ein eldre mann. I norsk samanheng er «onkel» bror til mor eller far, eller svogeren deira. Synonyme ord som tydelegare viser kva slektskap det er snakk om er morbror og farbror. Motsvaret til onkel for kvinner er «tante».
Ordsoge
Ordet «onkel» kjem frå fransk oncle som er avleidd av latin avunculus, 'morbror', bokstaveleg 'vesle bestefar'.
Bruk
Ein kan tiltala ein noko eldre mann som «onkel» for å visa ein grad av nærskap og samstundes respekt. Dette er ein bruk som var utbreidd i store delar av Europa, men stort sett er gått ut av bruk i språk som norsk. Ein finn helst bruken att i faste uttrykk som «onkel politi». «Onkel» kan også vera ei omskriving for pantelånar.
I fleire kulturar er det vanleg å bruka ord for 'onkel' som tiltaleform, til dømes for å omgå namnetabu.
I USA er «Uncle» ein del av namnet til visse førestilte figurar, som Uncle Sam, ei personleggjering av USA, og Uncle Tom, eit nedsetjande omgrep om ein afroamerikanar som finn seg i undertrykking.
Flamborough Head
Flamborough Head er eit 11 km langt nes som stikk ut i Nordsjøen frå kysten av Yorkshire i England, mellom buktene ved Filey og Bridlington. Den harde kalksteinen neset består av, gjer at det skil seg ut langs den låge kysten ved Holderness i sør. Neset er kjend for det rike dyrelivet sitt. Her ligg òg ein landsby med litt over 2000 innbyggjarar.
Dyreliv
Flamborough Head er erklært eit Special Area of Conservation (SAC, særskild verneområde) av det nasjonale Joint Nature Conservation Committee (JNCC). Sjøfugl som havsule og lundefugl hekkar ved klippene og fuglereservatet i Bemptonklippene ligg like i nærleiken. Mange trekkfuglar stoppar her på veg sørover om hausten.
Menneske
Det er fleire grotter med spor av menneske i Flamborough enn nokon anna stad i Storbritannia, og den største strekkjer seg meir enn 50 meter innover. Det eldste fyret i Storbritannia, som vart bygd i 1674, står på Flamborough Head.
Landsbyen Flamborough hadde 2 121 innbyggjarar ved folketeljinga i 2001.
Slaget ved Flamborough Head
Ein fransk-amerikansk skvadron kjempa mot fregattar frå Royal Navy i slaget ved Flamborough Head under den amerikanske sjølvstendekrigen den 23. september 1779. Britane tapte slaget.
1468
1468 (romartal MCDLXVIII)
Anele Ngcongca
Calvin Anele Ngcongca er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for Genk i den belgiske fotballigaen, og som òg har landskampar for Sør-Afrika.
Daudmannsskardet
Daudmannsskardet  er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1265 meter over havet og er det 13. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Sjølve fjelltoppen ligg sør for skaret.
Mark Lanegan
Mark William Lanegan var ein amerikansk musikar frå Ellensburg i Washington.
Kjerrhaukar
Kjerrhaukar er ei biologisk slekt Circus av mellomstore rovfuglar i haukefamilien, Accipitridae. Kjerrhaukar har ei karakteristisk framferd ved jakt, dei flyg lågt over opne enger, heier, våtmarker eller ørkenar på søk etter små pattedyr, reptil og småfuglar. Dei kan òg ta insekt.
Poti
Poti (georgisk ფოთი, Poti) er ein by vest i Georgia i provinsen Samegrelo-Zemo Svaneti. Han ligg ved austkysten av Svartehavet og er ein av tre hamnebyar i Georgia. I nærleiken av byen munnar elva Rioni ut i Svartehavet. Byen har 41 465 innbyggjarar (2014).
Kjerrhaukar
I Noreg er myrhauk og sivhauk fåtalige som hekkefuglar, enghauk og steppehauk er sjeldne gjestar.
Poti
Poti vart grunnlagd som ein gresk koloni på 600-talet fvt. og kalla opp etter Phasis. Den første jernbanen som vart konstruert i Georgia vart lagd mellom Poti og Sjorapani i 1871. Segna om Det gylne skinnet (argonautane, Jason og Medea) fann stad ved Poti og elva Rioni.
Kjerrhaukar
Artslista
Kjerrhaukar i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2019 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Poti
Poti har eit subtropisk klima. Vinteren er mild og varm, og normaltemperaturen i januar er 5,2 °C. I juli er normalen 22,9 °C. Byen får ein god del nedbør og årsnormalen er på 1 960 mm.
Kjerrhaukar
Kjelder
Svensson, Lars et al (2011). Gyldendals store fugleguide. Gyldendal norsk forlag. ISBN 9788205418820.
Poti
Hovudnæringane i byen er service- og næringsmiddelindustri.
Kjerrhaukar
Bakgrunnsstoff
Kjerrhauker طائر الهار Harrier (bird) Cirkuenoj પટ્ટાઈ Lingės Rétihéjaformák Хулд Kiekendieven チュウヒ亜科 Луневые பூனைப் பருந்து Tuygun
Mathilde
Matilde og Mathilde er norske former av eit opphavleg gammalhøgtysk namn, Mechthild, sett saman av macht, 'makt', og hildr, 'kamp'. Namnet blei latinisert som Mathilda og kjend på fransk, tysk og dansk som «Mathilde». Matilda er ei italiensk og spansk form av namnet.
Poti
Marinebasen til Den georgiske marinen ligg i Poti.
Mathilde
Kortformer av namnet er Maud, Mette, Tilda, Tilde og Tille.
Mathilde har norsk namnedag den 14. mars.
I 2009 var det 3240 kvinner som heitte Mathilde og 732 som heitte Matilde. Bruken av begge namna var stigande. Mathilde var også eit utbreidd namn på slutten av 1800-talet, då opp mot 1,0 % av nyfødde jenter fekk namnet.
1467
1467 (romartal MCDLXVII)
Rochers de Naye
Rochers de Naye er eit fjell på 2042 moh oppfor Montreux. Frå byen kan ein ta Chemin de fer Montreux-Glion-Rochers-de-Naye til toppen.
I tillegg er det mogeleg å køyre til Col de Jaman og gå 2-3 timar til toppen.
Rochers de Naye er òg kjend for Rochers de Naye Via Ferrata som vert rekna som ekstremt vanskeleg (ED), Grottes de Naye (grotter langs stien mellom Col de Jaman og Rochers de Naye), og nokre innhegningar med murmeldyr.
Hilleknuten
Hilleknuten  er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1209 meter over havet og er det 18. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Ricky Phillips
Ricky Lynn Phillips er ein USA-amerikansk bassist og medlem av rockebandet Styx sidan 2003. Han har òg spelt med Nasty Habit, som medlem av The Babys og Bad English, og med Coverdale-Page og Ted Nugent.
1423
1423 (romartal MCDXXIII)
The Village Voice
The Village Voice, også kjend som berre The Voice, er ei gratisavis frå byen New York i USA som kjem ut ein gong i veka. Avisa blei grunnlagd i 1955 av Dan Wolf, Ed Fancher og forfattaren Norman Mailer. Ho var den første alternative avisa i USA, og er i dag den største.
Fleire kjende forfattarar har skrive for avisa gjennom tidene, til dømes Ezra Pound, Henry Miller, Barbara Garson, Katherine Anne Porter, James Baldwin, E.E. Cummings, Nat Hentoff, Ted Hoagland, Tom Stoppard, Lorraine Hansberry, Allen Ginsberg og Joshua Clover. Nokre redaktørar har vore Clay Felker og Tom Morgan.
Avisa blei kjøpt opp i 2005 av mediehuset New Times Media, og dette, saman med sparkinga av fleire bidragsytarar og nyheiter om ei oppdikta sak, svekka det radikale biletet av avisa.
Botnsfjellet
Botnsfjellet  er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1194 meter over havet og er det 21. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Kutaisi
Kutaisi ligg ved elva Rioni, 125-300 meter over havet. I aust og nordaust ligg foten av Imeretifjella, i nord ligg fjellkjeda Samgurali Range, og i vest og sør Colchissletta.
Historie
Kutaisi var hovudstad i det historiske kongeriket Colchis. Arkeologiske funn viser at byen eksisterte alt på 1000-talet fvt.. Historikarar meiner at då Apollonius Rhodius skreiv om Jason og argonautane og deira legendariske reise til Colchis var Kutaisi/Aia enden på reisa til argonautane og heimstaden til kongen Aeetes. I 975-1122 var Kutaisi hovudstad i Kongedømet Georgia, og frå 1400-talet til 1810 hovudstad i Kongedømet Imerertija. I 1810 vart Imeretija okkupert av Russland. Før Georgia fekk sjølvstende i 1991 og den nasjonale økonomien kollapsa, var Kutaisi eit stort industrisenter. I dag har mange innbyggjarar i byen reist utanlands for å fø seg sjølv. Handel på liten skala er hovudnæringa til resten av innbyggjarane.
Attraksjonar
Kutaisi har to attraksjonar som begge står på UNESCO si verdsarvliste. Den eine er ruinane av Bagratikatedralen, bygd av Bagrat III, konge av Georgia, tidleg på 1000-talet. Den andre er Gelatikloseter, og begge ligg eit par kilometer aust for byen. Ei av dei mest kjende kyrkjene i Georgia er Motsametakyrkja. Andre attraksjonar er Satapliagrotta, der ein kan sjå fotspor etter ein dinosaur.
1424
1424 (romartal MCDXXIV)
Bjørn Borgen
Bjørn Borgen var ein norsk fotballspelar frå Fredrikstad som vann tre seriegull og tre cupgull med Fredrikstad Fotballklubb i tida 1957-66. Han er blitt omtalt som «en stor fotballspiller» og «en typisk wingløper – han er hurtig, dribler og finter godt og har evnen til å gli inn i lukene».
Borgen spelte 163 eliteseriekampar for Fredrikstad FK og skåra totalt 48 mål frå han debuterte i 1956 til han la opp i 1968. Han spelte i FFK i nesten alle år, i 1959 var han Lyn-spelar. Borgen vart seriemeister i FFK i 1957, 1960 og 1961 og cupmeister i 1957, 1961 og 1966.
Borgen og klubbkameraten Per Kristoffersen debuterte begge då Noreg overraska og vann 2-1 over Ungarn i juni 1957. I åra fram til 1961 var han jamnt med i startellevaren. Ein av sine beste kampar spelte han på dåverande Lenin stadion i Moskva 1. juli 1961, der han skårar Noregs eine mål i eit oppgjer som enda 5-2 til europameister Sovjetunionen. Seinare vart det færre landskampar på Borgen, som i alt hadde spelt 35 kampar og skåra 6 landslagsmål då landslagstida var over i 1966.
Harald Samuelsberg
Harald Nicolai Samuelsberg var ein norsk byråkrat og politikar frå Loppa i Finnmark. Han representerte Finnmark fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1958-69.
Samuelsberg var son til ein gardbrukar. Etter ein vinter på folkehøgskule (ungdomsskule), arbeidde han frå 1928 som både fiskar, vegarbeidar, lærarvikar og fabrikkarbeidar. I tida 1936-41 var han tilsett i Fiskerioppsynet i Finnmark under vinter- og vårtorskefisket, og elles lensmannsbetjent i Lebesby frå 1939 til -40. Samuelsberg fekk i 1941 styrarjobben ved Feitsildfiskernes salgslag sitt kontor i Øksfjord, ei stilling han hadde til 1964. Frå 1948 til -65 dreiv han farsgarden i Øksfjordbotn
Hausten 1957 vart Samuelsberg vald til å representere Finnmark på Stortinget. I tre etterfølgjande fireårsbolkar hadde han sete på Tinget og var medlem i Militærkomiteen fram til 5. mai 1960, då han vart flytta over i Kyrkje- og undervisningskomiteen. Etter meir enn fem sesjonar i den komiteen, sat han dei fire siste sesjonane, 1965-69, i Sosialkomiteen.
Etter han forlet Stortinget i 1969 var Samuelsberg kontorsjef i Hasvik kommune frå 1970 til -74.
1810
1810 (romartal MDCCCX) var eit normalår som byrja på ein mandag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske, som låg 12 dagar etter.
Morgan Gould
Morgan Leonard Gould er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for Supersport United i den sørafrikanske fotballigaen. Han har òg landskampar for Sør-Afrika.
Åkra
Åkra er eit sokn i Karmøy kommune i Rogaland fylke, som òg har vore ein eigen kommune. Dei aller flesta av innbyggjarane bur i tettstaden Åkrehamn/Vedavågen.
Åkra sokn
Soknet ligg på vestsida av øya Karmøy og høyrer til Karmøy prosti. Det har 7 908 innbyggjarar (2013). Den nørdste delen av soknet vart i 2012 utskild som Vedavågen sokn.
1425
1425 (romartal MCDXXV)
Naze
The Naze er eit nes på austkysten av England. Det ligg på kysten av Essex like nord for Blackwater og går utover i Nordsjøen. Området ligg sør for den doble elvemunningen til River Stour og River Orwell i Harwich og like nord for byen Walton-on-the-Naze.
Staden er ein viktig stoppestad for trekkfuglar og her finst derfor eit lite naturreservat. Myrene Hamford Water bak byen er òg av ornitologisk interesse med overvindrande ender og ringgås.
Naze er utsett for kraftig erosjon og dette truar både tårnet som står her og dyrelivet. Naze Protection Society er oppretta for å få kontroll over erosjonen. Området er derfor vorte nytta for studiar innan erosjon og metodar for å verne kysten. Av vern som er bygd finn ein eit dike, ei steinfylling, bølgjebrytarar og ein gjennomtrenlgeleg bølgjebrytar. Det er dumpa millionar av tonn med sand på stranda for å stoppe erosjonen av klippa. Erosjonen held likevel fram og held det fram slik vil Naze Tower truleg ha falle i havet innan 50 år.
Stadnamnet Naze kjem av gammalengelsk næss, som tyder nes.
Bekkjedalsknuten
Bekkjedalsknuten  er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1192 meter over havet og er det 22. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Ola Dybwad-Olsen
Ola Dybwad-Olsen er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Oslo som har spelt fleire kampar på Lyn enn nokon annan.
Dybwad-Olsen debuterte på Lyn i 1964 og spelte for klubben i femten sesongar. I siste halvpart av 1960-åra danna han saman med Harald Berg eit unikt angrepspar i norsk klubbfotball. Han vart cupmeister i 1967 og skåra heile 25 seriemål på 18 kampar då Lyn i 1968 vann både serien og cupen. Fram til 1978 skåra han i alt 119 seriemål på 219 kampar i 1. og 2. divisjon. Han avslutta med fire sesongar, 1979-82, i 3. divisjon med Stabæk IF.
Frå 1968 til 1972 spelte Dybwad-Olsen 24 landskampar og skåra 10 landslagsmål.
Dorothea Wierer
Dorothea Wierer er ein italiensk skiskyttar frå Rasen-Antholz i Sør-Tirol. Ho vann verdscupen i skiskyting 2019 og vart verdsmeister i 12,5 km fellesstart under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Åra 2013-19 sanka ho også to VM-sølv, tre VM-bronsar og to OL-bronsar, fordelt på ulike individuelle øvingar og stafett-tevlingar.
Aktiv
Wierer gjekk startetappen for Italias lag som tok bronse i kvinne-stafetten under VM i skiskyting 2013 i Nové Město, to år seinare var ho ankerkvinne då dei italienske kvinnene vann ein ny stafett-bronse ved VM 2015 i Kontiolahti. I mellomtida hadde ho vunne endå ein bronsemedalje, då ho under Vinter-OL 2014 i Sotsji tok seg av ein etappe for Italias mannskap på mixstafetten. Individuelt i Sotsji vart ho som best nummer 6 i 7,5 km sprint. Under VM i skiskyting 2016 i Oslo sikra Wierer seg sølvmedaljen på jaktstarten. Wierer og Italia vann bronsen på mixstafetten ved Vinter-OL 2018 i Pyeongchang, nett som i dei forrige vinterleikane. Frå VM i skiskyting 2019 i Östersund reiste Wierer med medaljar i alle tre valørane. Fyrst fekk ho bronse med Italias mannskap i mixstafetten, der etter tok ho og Lukas Hofer sølvmedaljen i parstafetten, slått av Noreg, før ho avslutta meisterskapen med å vinne gullmedaljen på fellesstarten.
Wierer vann sitt fyrste renn i verdscupen i skiskyting då ho gjekk til topps på normaldistansen i Östersund 3. desember 2015. VM-sigeren same stad var hennar sjuande individuelle triumf i verdscupen. Pr 20.3.2019 har ho oppnådd 28 (7-11-10) pallplasseringar i individuelle verdscuptevlingar. Med italienske stafettlag står ho bokført med 17 (4-5-8) pallplassar.
Provinsen Ávila
Alicante er ein provins aust i Spania i Castilla y León.
Han grensar til provinsane Valladolid, Salamanca, Cáceres, Toledo, Segovia og Madrid. Nesten ein tredjedel av folkesetnaden (53 272 av 167 032) bur i hovudstaden Ávila. Den nordlege delen av provinsen er del av slettelandet på Meseta Central, medan den sørlege delen er fjelllandskap med fjellkjeda Sierra de Gredos som er del av den større Sistema Central. Den høgaste fjelltoppen i provinsen er Pico de Almanzor som er 2 592 meter over havet.
Eurik
Eurik var konge over vestgotarane frå 466 til 484. Han var siste av sønene til Theodorid som rådde for Toulouse-kongedømet. Han er rekna som det sterkaste av dei visigotiske kongane.
Under Eurik vann visigotane seg mykje land, og riket deira hadde den største utstrekninga på hans tid. Eurik sytte for å kue dei andre germanske folka, og det vestre Romarriket var svakt, og bukka heilt under i 476.
Eurik la under seg det meste av Gallia, og vann dei fleste byane der før 475. Det året gjorde Eurik ei fredsavtale med romarane, som i røynda ikkje hadde noko val. Etter at Romarriket fall året etter tok krigen til att med herulhovdingen Odovakar, som no rådde for Italia som konge.
Herreveldet i Gallia var no ei årsak til trette mellom visigotar og frankarar. Eurik stogga frankarane og slog dei i eit slag nordpå, i deira eige landområde. Han vann òg sigrar over dei saksiske sjørøvarane som herja kystane i desse åra.
Etter Eurik finst det ei lovsamling, Codex Euricianus, frå om lag 475. Med dette fastsette han og tømra i hop det visigotiske kongedømet og skipa det betre til. Han gav og bod for den katolske kyrkja, og rydda i tilhøva mellom katolikkar og arianarar. Det er elles kjend at Eurik førte ei anti-katolsk line, og stengde ei rekkje kyrkjer. Dette heldt han opp med etter 475, då romarane gjorde fred med han.
På Eurik si tid var det at visigotarfolket for alvor tok til å slå seg til i Spania.
Eurik døydde av alderdom i Toulouse i 484. Han vart etterfylgd av Alarik II.
1427
1427 (romartal MCDXXVII)
Periferieininga Kastoriá
Periferieininga Kastoriá (gresk Περιφερειακή ενότητα Καστοριάς) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Makedonía. Hovudstaden i periferieininga er byen Kastoriá.
Kastoriá grensar til Flórina, Grevená, Kozáni og Ioánnina. I vest grensar periferieininga til Albania.
Området er fjellendt med eit utprega kontinentalklima med kalde vintrar og varme somrar.
Geografi
Av fjellkjeder finn ein Grámmos og Vóio i sørvest og Vérno i nordaust.
Administrativ inndeling
Tidlegare var Kastoriá eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i tre kommunar.
Millenniumsgenerasjonen
Millenniumsgenerasjonen (etter engelsk millennials) er eit omgrep nytta om generasjonen fødd mellom starten av 1980-åra og midten av 1990-åra, dvs. den generasjonen som var barn og ungdomar på slutten av 1990-åra og byrjinga av 2000-talet, rundt tusenårsskiftet. Meir presist blir generasjonen av mange definert som personar fødde mellom 1980 eller 1981 og 1996.
På grunn av globaliseringa, sosiale medium, spreiinga av den vestlige kulturen og raske forandringar, har personar frå millenniumsgenerasjonen meir til felles med kvarandre enn dei har med eldre generasjonar i sitt eige land.
Lucas Thwala
Lucas Bongane Thwala er ein sørafrikansk fotballspelar som spelar for Orlando Pirates i den sørafrikanske fotballigaen, og for landslaget til Sør-Afrika.
Benedikt Doll
Benedikt Doll er ein tysk skiskyttar frå Titisee-Neustadt i Baden-Württemberg. Han vart verdsmeister på 10 km under VM i skiskyting 2017 i Hochfilzen. Doll har elles sikra seg tre VM-sølv i ulike stafettevlingar og tok to bronsemedaljar under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang.
Aktiv
Doll gjekk ein etappe for det tyske mannskapet som kom på sølvplass i 4 x 7,5 km stafett då VM i skiskyting 2016 fann stad i Oslo, gullet gjekk til Noreg. Året etter kneip han gullmedaljen på 10-kilometeren ved verdmeisterskapen i Hochfilzen, etter feilfri skyting slo han norske Johannes Thingnes Bø med 0,7 sekundar. Under dei olympiske vinterleikane 2018 i Sør-Korea tok Doll bronsen på jaktstarten, OL-bronse nummer to fekk han så i 4 x 7,5 km stafett. Ved VM i skiskyting 2019 i Östersund gjekk Doll som ankermann inn til sølv for to ulike stafettlag, høvesvis i mixstafett og i mannsstafett. I begge tvelingane stod norske lag i vegen for tyske triumfar. Pr 19.3.2019 er VM-triumfen i Hochfilzen Dolls einaste siger i eit individuelt renn i verdscupen i skiskyting. To gongar har han vorte nummer 2 og ein gong nummer 3.
Omgangsskule
Omgangsskule var ei utdanningsform som gjekk ut på at lærarane reiste rundt og gav borna undervisning på omgang. «Fastskulelova» frå 1860 hadde som mål å etablere permanente skular som skulle erstatte omgangsskulen. Dei fleste bygdene hadde ikkje faste skulehus - undervisninga gjekk føre seg rundt om på gardane, som fekk pålegg om å halde læraren med mat og hus og elevane med klasserom på omgang.
1428
1428 (romartal MCDXXVIII)
Sinneskulå
Sinneskulå er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1188 meter over havet og er det 23. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Roggenhorn
Roggenhorn er eit fjell i Silvrettafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
1429
1429 (romartal MCDXXIX)
Provinsen Badajoz
Badajoz er ein provins vest i Spania i den sørlege delen av Extremadura. Han grensar til provinsane Cáceres, Toledo, Ciudad Real, Córdoba, Sevilla og Huelva, samt til Portugal.
Med eit areal på 21 766 km² er han den største provinsen i Spania.
Provinsen Arezzo
Provinsen Arezzo (italiensk Provincia di Arezzo) er ein provins i regionen Toscana i Italia. Hovudstaden er byen Arezzo. Han har eit areal på 3 232 km² og totalt 323 288 innbyggjarar (2004). Det er 39 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Provinsen Badajoz
Badajoz har i underkant av 700 000 og er kalla opp etter provinshovudstaden Badajoz. Ein annan viktig by er Mérida er hovudstad i den autonome regionen.
Landskapet er forholdsvis flatt med ei stor elv, Guadiana, som går frå aust mot vest. Store delar av året har ho forholdsvis lita vassføring.
Andre byer å nemne er Almendralejo, Zafra, Don Benito, Jerez de los Caballeros, og Villanueva de la Serena.
Eidsvold Turn
Eidsvold Turnforening er eit idrettslag heimehøyrande på Eidsvoll i Viken fylke. Laget vart stifta 29. april 1910 som Eidsvold Idrætslag, men bytta til dagens namn to år seinare.
Eidsvold Turn, som laget vert kalla til dagleg, har sidan 1916 spelt fotball på Myrer stadion. Fotballaget hadde sin beste sesong i 1974, då det deltok i kvalifseringskampar om opprykk til 1. divisjon. Laget spelar i 2. divisjon (2020).
Laget er elles aktivt i idrettsgreinene gymnastikk og turn, handball og skeiseløp.
1811
1811 (romartal MDCCCXI) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen.
NSF
NSF kan visa til:
Langevåg Idrettslag
Langevåg Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Langevåg i Sula kommune, stifta i 1920. Laget er mest kjend for aktiviteten i idrettsgreinene handball og fotball, og har elles tilbod om diskgolf og el-innebandy.
Niedere Tauern
Niedere Tauern markerte den austlege grensa for det samanhengande isdekket under den siste istida (Weichsel-istida). Austlege delar av fjellkjeda var derfor utan is og var eit viktig refugium for kiselhaldige planter.
Langevåg Idrettslag
Fotballaget Langevåg hadde sine beste år på 1960- og 1970-talet. Høgdepunktet kom straks etter den nye grasbana, Langevåg stadion, vart opna 10. juli 1961. Heile 7 700 tilskodarar møtte opp for å sjå ein kvalifiseringskamp om spel i Hovedserien 1961–62. Kampen mellom Langevåg IL og Steinkjer enda 3-3. I returkampen tapte Langevåg med eitt mål, og det vart Steinkjer som fekk plass i den såkalla maratonserien 1961-62. Magne Fylling, Reidar Vågnes og Sindre Eid er mellom dei best kjende Langevåg-spelarane.
Niedere Tauern
Niedere Tauern vert vidare delt opp i Radstädter Tauern, Schladminger Tauern, Wölzer Tauern, Rottenmanner Tauern og Seckauer-alpane. Det høgaste fjellet i Niedere Tauern er Hochgolling i Schladminger Tauern med 2 863 meter.
Langevåg Idrettslag
Kjelder
heimeside
Niedere Tauern
Koordinatar
47.3°N, 14°W
Horton Foote
Albert Horton Foote, Jr. var ein USA-amerikansk dramatikar og manusforfattar. Han er truleg mest kjend for manuskripta til filmane To Kill a Mockingbird (1962) og Tender Mercies (1983), som han fekk Oscar-prisar for. Han fekk òg Pulitzer-prisen for drama i 1995 for skodespelet The Young Man From Atlanta. Foote var ein av dei eldste manusforfattarane som framleis var i arbeid i Hollywood.
Anatolij Serdjukov
Anatolij Eduardovitsj Serdjukov er ein russisk politikar. Han var forsvarsminister i Russland frå 2007 til 2012 og skatte- og avgiftsminister frå 2004 til 2007.
Serdjukov er utdanna innan økonomi og jus. Han fullførte si første utdanning i Leningrad i 1984, og tok ein ny grad ved St. Petersburg statsuniversitet i 2001.
I mai 2001 vart han nestleiar for Skatte- og avgiftsdepartementet si avdeling i St. Petersburg, i november same året vart han leiar for avdelinga. 2. mars 2004 vart han henta til Moskva som viseminister i Skatte- og avgiftsdepartementet, og berre to veker seinare tok han over som skatte- og avgiftsminister. 27. juli 2004 vart han leiar for Det føderale skattevesenet, underlagt Finansdepartementet.
15. februar 2007 utnemnde president Vladimir Putin han til ny forsvarsminister etter Sergej Ivanov. Han vart avsett 6. november 2012 i samband med ein korrupsjonsskandale. Han blei etterfølgd av Sergej Kuzjugetovitsj Sjojgu.
Klagenfurt
Klagenfurt (slovensk: Celovec) er hovudstaden i delstaten Kärnten i Austerrike ved elva Glan. Han har om lag 90 000 innbyggjarar, og rundt 1 700 av desse er kärntiske slovenarar, som utgjer om lag 10 % av innbyggjarane i Kärnten.
Byen vart først nemnd på 1100-talet.
Det er ein vakker by omgitt av dei austerrikske Alpane, ein populært skistad, og med talrike parkar og 23 slott i området rundt. Om sommaren vert festivalen Altstadtzauber arrangert og Ingeborg Bachmann Preis, ein tysk litteraturpris, vert delt ut her. Viktige landemerker er Wörthersee og Schloß Hochosterwitz, eit imponerande og utilgjengeleg slott. Byen ligg ved breidda av Wörthersee, den varmaste fjellinnsjøen i Europa, og ein populær turiststad. Området vert kalla Austerrike sitt svar på Monte Carlo, og trekkjer til seg rike austerrikarar og tyskarar som kjem for å sjå og bli sett.
Byen har eige universitet og flyplass, og det finst òg eit slovensk gymnasium her.
DnaA
DnaA er eit protein som er viktig for byrjinga av DNA-replikasjon i bakteriar. Dessutan regulerer det både seg sjølv og fleire andre gen.
Klagenfurt
Sport
Fottballklubben FC Kärnten held til i Klagenfurt.
DnaA
DnaA bind seg til ein 9 basepar lang DNA-sekvens med konsensus TT(A/T)TNCACA i oriC (staden på kromosomet der replikasjonen byrjar) kalla DnaA-boks, og mogeleggjer kan henda at helikasen DnaB (i kompleks med helikaselastaren DnaC) kan binda seg til DNA i området.
Klagenfurt
Folk frå Klagenfurt
Av kjende personar som har budd i byen er
Like i nærleiken, i landsbyen Maiernigg, hadde Gustav Mahler sommarhuset sitt.
Rochers des Rayes
Rochers des Rayes er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg like sørvest for Dent de Ruth, som er eit trippelpunkt på grensa mellom kantonane Vaud, Bern og Valais. Rochers des Rayes ligg i Vaud og har ei høgd på 2082 meter over havet.
Rustavi
Rustavi (georgisk რუსთავი) er ein by søraust i Georgia i provinsen Kvemo Kartli, 25 km søraust for hovudstaden Tbilisi. Han ligg ved elva Kura og har om lag 125 103 innbyggjarar (2014).
Byen vart grunnlagd i 1948 for å huse arbeidarar til eit jernverk i nærleiken. Farbrikken vart bygd mellom 1941 og 1950 for å handsame jernmalm frå Aserbajdsjan. Stalin førte arbeidarar her frå forskjellige område i Georgia, hovudsakleg dei fattigare landsbygdene i vest. Han tok namn etter ein antikk by som vart øydelagd av den monogolske leiaren Tamerlane rundt år 1400. Rustavi vart eit stort industrisenter i Transkaukasus-området. Hovudnæringa er jern og stål og produksjon av metallprodukt og kjemikaliar.
Tyske krigsfangar, som vart fanga under den andre verdskrigen, vart innrullert for å utforme og byggje Gamle Rustavi. Rustavi er eigentleg delt i to delar, Dzveli Rustavi (Gamle Rustavi) og Akhali Rustavi (Nye Rustavi). Gamle Rustavi vart bygd med ein stalinistisk arkitekturstil, medan Nye Rustavi er dominert av tilsynelatande endelause rekkjer av dystre blokkleilegheiter frå sovjettida.
Lausrivinga frå Sovjetunionen i 1991 var katastrofal for Rustavi, sidan den sovjetiske økonomien som byen var avhengig av òg kollapsa. I dag er dei fleste fabrikkane lagd ned og 65 % av innbyggjarane er arbeidslause med alle dei sosiale problema, som høg kriminalitet og fattigdom, som det fører med seg. Folketalet gjekk ned frå om lag 160 000 på midten av 1990-talet då innbyggjarane reiste andre stader for å få seg jobb.
Vlakhojánni
Vlakhojánni (gresk Βλαχογιάνι) er ein landsby i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Vlakhojánni var hovudsete i den tidlegare kommunen Potamiá, som no er ei kommunaleining i kommunen Elassóna.
Trento-provinsen
Provinsen Trento (italiensk Provincia autonoma di Trento, Den autonome provinsen Trento) er ein av to autonome provinsar i regionen Trentino-Alto Adige i Italia. Byen Trento hyser provins-administrasjonen. Provinsen har eit areal på 6 207 km² og totalt 504 824 innbyggjarar (2006). I 2013 er det 217 kommunar i provinsen.
Regionen er kjend for fjella sine, som t.d. Dolomittane, som utgjer ein stor del av dei sørlege Alpane.
Geografi
Nesten heile provinsen Trento er dekt av fjell, med ein stor dal som kryssar dei sentrale områda. Dalen heiter Valle dell'Adige (Adigedalen), kalla opp etter elva Adige som renn gjennom han. Dei største byane i Trentino ligg i Adigedalen, som i alle tider har vore ein av dei store gjennomfartsårane mellom Italia og Nord-Europa. Andre dalar i provinsen er Val di Non, Val di Sole, Val Giudicarie, Val di Fiemme og mange andre.
Dei største kommunane i provinsen:
Mont Rogneux
Mont Rogneux er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i nærleiken av Petit Combin og Grand Combin, like ved vintersportsstad Verbier.
Grubba
Grubba eller Grubbå er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1184 meter over havet og er det 24. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Øystein Bagle-Tennebø
Øystein Bagle-Tennebø er ein norsk siviløkonom, forfattar, musikkskribent og fotograf. Han er fødd og oppvaksen på Tennebø i Vågsøy kommune.
Bagle-Tennebø har vore dagleg leiar i Bondeungdomslaget i Oslo sidan oktober 2018. Tidlegare har han mellom anna vore personalsjef i partiet Høgre. Sidan 2015 har han skrive om musikk og fotografert konsertar for www.musikknyheter.no.
Bokutgivingar av Øystein Bagle-Tennebø
I tillegg har han skrive eit filmmanus og ei bok, Maktens Pris, som ikkje er utgjett enno.
Balge-Tennebø er skilt og har to born, Jesper og Agnes.
Stålkameratene
Idretslaget Stålkameratene er eit idrettslag i Mo i Rana, stifta 11. januar 1935 under namnet Mo Arbeideridrettslag. Dagens namn vart teke i bruk i 1946. Idrettslaget er i 2015 aktivt med i idrettsgreiner som bogeskyting, fotball, friidrett, judo, jujutsu, skiidrett, samt trim.
Stålkameratene har både ein oppvarma idrettshall med internasjonale mål for fotball, og fotballbana Sagbakken stadion. Kampsportane og bogeskyting held til i Stålbrakka.
Skirennaren Simon Slåttvik og friidrettsutøvaren Ole Bernt Skarstein er dei best kjende Stålkameratene.
Kjelder
heimeside
1812
1812 (romartal MDCCCXII) var eit skotår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen.
Connemara
Connemara (Conamara ) er eit område i County Galway i Republikken Irland. Området kan definerast på ulike vis, men ei vanleg avgrensing er området vest or Lough Corrib og Galway by, Killary Harbour, Galway Bay og Atlanterhavet. Staden har ei viktig tyding for tradisjonell irsk kultur. Han omfattar det meste av den Connacht-irsk-talande delen av gaeltacht, som er den største gaeltachten i landet.
Sotrikse
Sotrikse (Porzana tabuensis) er ein vassfugl i riksefamilien. Denne litle riksa lever frå Filippinane i nordvest gjennom Melanesia til Australia, New Zealand og andre øyar i sørvestre Polynesia.
Skildring
Sotrikse er ei lita rikse, ca. 20 centimeter med kroppssvekt på ca. 45 gram. Fjørdrakta er mørk, undersida i mørk blygrått, med skjer av blått, oversida i sjokoladebrunt. Undergumpen har svartkvite tverrstriper. Auga er raude, beina har raudskjær, medan det korte nebbet er svart.
Utbreiingsområdet for sotriksa er vidt og inkluderer Filippinane lengst vest og Marquesasøyane i Fransk Polynesia lengst aust. I Australia er ho utbreidd i sørvestlege og i søraustlege delar av kontinentet, samt på nordaustre Tasmania. Ho finst både på Nordøya på New Zealand, Sørøya og Stewart Island, samt på mange mindre nærliggjande øyar av New Zealand og på Chathamøyane.
Føda er både animalsk og vegetabilsk. Dei tar frø frå vassplantar og et av nedfallsfrukt. Dietten består dessutan av eit breitt utval av virvellause dyr, med meitemark, sniglar, insekt og insektlarver.
Sotriksepara vernar eit territorium heile året. Reira er laust vovne av plantematerialar. Ute i våtmark er reira plasserte 30-50 centimeter over vassflata, i tørrare habitat kan dei ligge på bakken under dekke av vegetasjon. Kullet er vanlegvis på 3-4, maksimum 5 egg. Begge kjønn rugar i til saman ca. 21 dagar og ungane forlèt reiret etter 2 dagar.
Sarandáporo
Sarandáporo (gresk Σαραντάπορο) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Sarandáporo inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Elassóna.
Langfjorden i Romsdal
Fjorden har innløp mellom Sekkenes på øya Sekken i nord og Okseneset i sør. Eit lite stykke inn i fjorden går Rødvenfjorden sørover. Rett aust for innløpet til Rødvenfjorden ligg Åfarnes. Frå her går det ferje over til Sølsnes i nord, som ein del av riksveg 64. Fjorden følgjer kommunegrensa mellom Molde og Rauma eit stykke innover, før han ved bygda Mittet i Rauma på sørsida går inn i Nesset kommune.
Sarandáporo
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Sarandáporo 2 455 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 580 innbyggjarar.
Langfjorden i Romsdal
Eit stykke lenger aust ligg Vistdal på sørsida, inst i Vistdalsbukta. Like aust for denne bukta ligg Gauprøra der Eresfjorden byrjar. På andre sida av innløpet til Eresfjorden byrjar Eidsvågen som går inn til kommunesenteret Eidsvåg.
Rv62 går på nordsida av fjorden frå Eidsvåg og utover til Tjelle. Frå her går Fv195 vidare langs fjorden til Sølsnes. På sørsida av fjorden går Rv660 innover i fjorden til Vistdal, der han svingar sørover.
1432
1432 (romartal MCDXXXII)
Californium
Californium er eit kunstig, radioaktivt grunnstoff med atomnummer 98 og kjemisk symbol Cf. Det er eit aktinid.
Historie
Californium vart oppdaga i 1950.
North og South Foreland
North Foreland og South Foreland er to nes av kalkstein aust i Kent sør i England. North Foreland dannar austenden av Isle of Thanet. South Foreland ligg 5 km nordaust for Dover ved Doversundet og markerer den sørvestlege enden av St Margaret's Bay (kalla opp etter landsbyen St Margaret-at-Cliffe). Begge består av bratte klipper og har eit flott utsyn over Nordsjøen. På North Foreland står North Foreland fyr og på South Foreland står to. Det eine gjekk ut av drift i 1910 og det andre i 1988.
Krig
To sjøslag under dei engelsk-nederlandske krigane er kalla slaget ved North Foreland etter neset:
Under den andre verdskrigen stod ein radarstasjon på South Foreland.
Kjelder
{{refslutt}
Luftfilter
Luftfilter er ein komponent som fjernar støvpartikklar, pollen, bakteriar, osb. frå luft. som til dømes på innsuget til forbrenningsmotorar, kompressorar, støvsugarar, klimaanlegg, i bygningar og køyretøy, osb. Luftfilter nyttar mange ulike metodar for å reinska lufta, alt etter bruksområde og krav.
Oljebadfilter
Eldre luftfilter for forbrenningsmotorar var oljebadfilter, der lufta vart sogen inn gjennom ein oljesump i botnen på eit kar, før ho gjekk gjennom ein sil laga av fleire lag av netting eller anna porøst materiale. Lufta som vart ført gjennom oljsesumpen reiv då med seg oljedråpar som fukta det etterfølgande porøse materialet. Partiklar i lufta festa seg då til oljefilmen på det porøse materialet. Når oljen rann ned att i oljesumpen fylgde støvpartiklane med og når motoren ikkje var i bruk søkk støvpartikane til botnen. Slike filter måtte reingjerast med jamne mellomrom og oljen måtte skiftast.
Vassbadfilter
Før 1940 var nokre motorar utstyrte med vassbadfilter. Desse fungerte om lag på same vis som oljebadviltre, men vassfilmen var ikkje like effektivt som ein oljefilm.
Papirfilter
Moderne forbrenningsmotorar nyttar papirluftfilter. Materialet er ikkje alltid pair, der lufta går gjennom tronge porer i papir, eller liknande materiale. Desse filtera er mein effektive enn oljebadfilter og lettare å halda ved like. Vedlikehaldet går ut på at filtera vert skifta etter eit visst timetal, eller køyrelengd. Når motoren vert nytta under svært støvhaldige tilhøve må intervallet mellom filterbytte reduserast. Som døme på slike tilhøve han ein nemna landbrukstraktorar som horvar ein tørr [[åker, skurtreskarar som arbeider under tørre tilhøve, anleggsmaskinar som arbeider i steinbrot, osb.
Papirluftfilter bør ha eit etter måten stort areal, slik at lufthastigheita ikkje vert for stor. Dette på grunn av at straumingsmotstanden er proportional med volumhastigheita.
Luftfilter for klimanlegg
Luftfilter for klimaanlegg skal fjerna støvpartiklar, men òg pollen. Slike filter er som oftast papirfilter, og liknar mykje på papirluftfilter for forbrenningsmotorar. Desse filtera lyt òg skiftast med jamne intervall.
Luftfilter for støvsugarar
Støvsugarar syg inn ein luftstraum, som riv med seg støvpartiklar. I vifte sug lufta gjennom ein oppsamplingspose av papir, før lufta vert blesen ut i rommet att. Svært små støvpartiklar går ofte gjennom papirposen og ut i rommet att. For å hindra dette er mange støvsugarar utstyrte med filter som samlar opp desse partiklane.
Ja til EF
Ja til EF vart stifta i februar 1972, etter at resultatet av forhandlingane om norsk medlemskap i EF låg føre.
Peter Ludvig Meidell Sylow
Peter Ludvig Meidell Sylow var ein norsk matematikar som leverte viktige bidrag til gruppeteori, ei grein av matematikken der norske matematikarar som Abel og Lie òg gjorde viktige gjennombrot. Sylow er mest kjend for Sylow-teorema innan gruppeteori.
Ja til EF
Organisasjonen brukte dei same arbeidsmåtane som Folkerørsla mot EEC - det vart verva medlemmer, arrangert folkemøte, laga opprop og spreidd materiell. Det halve året organisajsonen var i arbeid, hadde dei nærare 1500 «stands» over heile landet med frivillig mannskap som delte ut flygeblad og jakkemerke, og dei opplevde at ja-sida fekk god framgang på meiningsmålingane, spesielt dei som vart tekne opp av Norsk Gallup.
Peter Ludvig Meidell Sylow
Sylow vart fødd og voks opp i Kristiania. Han studerte matematikk heilt frå skuledagane og i 1856 tok han reallærareksamen. Han var ein av elevane til Ole Jacob Broch, som fekk han til å utforska Abels sine elliptiske funksjonar. Etter kvart vart han meir interessert i Abel sitt likningsteoretiske arbeid. Saman med Lie gav Sylow ut Nils Henrik Abel sine samla verk. Sylow var redaktør for Acta Mathematica frå 1894 og underviste ved Universitetet i Oslo frå 1898. Etter råd frå Carl Anton Bjerknes gjorde han seg kjend med arbeidet til Galois og Kronecker.
Ja til EF
Organisasjonen fekk pengar frå næringslivet. Han fekk òg, på line med Folkerørsla, tilskott frå staten til informasjonsarbeidet.
Berkelium
Berkelium er eit kunstig, radioaktivt grunnstoff med kjemisk symbol Bk, atomnummer 97 og atommasse 247. Det er eit aktinid.
Særlege kjenneteikn
At det er så få tilgjengeliege opplysningar om det, skyldes antakeleg at dei ikkje har klart å framstille nok av stoffet til å måle dei.
Fysiske eigenskapar
Smeltepunkt: 1259 K, 986 °C, 1807 °F (beta). Kokepunkt: 2900 K, 2627 °C, 4760 °F (beta). Tettleik: 14,78 g/cm3 (alfa), 13,25 g/cm3 (beta).
Historie
Berkelium vart oppdaga i 1949.
1431
1431 (romartal MCDXXXI) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.
Provinsen Firenze
Provinsen Firenze (italiensk Provincia di Firenze) er ein tidlegare provins i Toscana i Italia. Han blei erstatta i 2015 av Città metropolitana di Firenze ('Metropolbyeb Firenze').
Mykje av provinsen låg på sletta til elva Arno og store delar av han høyrde til storbyområdet til Firenze. Den nordaustlege delen av provinsen, som låg i Appenninane, var derimot langt meir urørt.
Bortsett frå Firenze var andre byar og viktige stader i provinsen Barberino Val d'Elsa, Fiesole, Greve in Chianti og Tavarnelle Val di Pesa.
Største kommunar
(Per 30. juni 2005)
Harry Klippenvåg
Harry Johan Olai Klippenvåg var ein norsk handelsmann og politikar fødd i Lurøy, som representerte Finnmark fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1950 til 1969.
Klippenvåg var son til ein bygningsmann. Femten år gammal tok han til å arbeide på sagbruk. Året etter byrja han arbeide som bod i Kirkenes samvirkelag, deretter var han handelsbetjent i samvirkelaget til 1940. Perioden 1941-47 var han styrar av Jakobsnes samvirkelag, og sidan eitt år forretningsførar i Sør-Varanger kommunale kraftforsyning.