cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vossavangen
På Vangen ligg Voss stasjon ved Bergensbanen. Stasjonen ligg 56,5 meter over havet og vart opna i 1883, då Vossebanen frå Bergen opna. Vossavangen har fleire vidaregåande skular: Voss gymnas, Voss vidaregåande skule, Rogne vidaregåande skule og Voss husflidsskule, i tillegg til Voss folkehøgskule. Her ligg òg Voss ungdomsskule og barneskulane Vangen skule, Gullfjordungen skule og Gjernes skule. Vossavangen har òg sjukehus, Fylkessjukehuset på Voss.
Voss kyrkje, ei steinkyrkje frå om lag 1277, ligg på Vossavangen, og er i bruk som soknekyrkje. I tettstaden finst òg eit forsamlingshus for pinsevenner og eit katolsk kapell.
Gondolbanen Hangursbanen fører frå Vossavangen opp på Hanguren med turløyper sommar og vinter, og alpinanlegget til Voss ski- og fjellheisar. Vossavangen er ein turiststad både sommar og vinter, og har fleire hotell. I utkanten av tettstaden mot vest ligg Finnesloftet, ein trebygning frå 1295, som er eigd av Fortidsminneforeningen. I åssida over sentrum ligg Voss folkemuseum med eit bevart klyngetun, Mølstertunet, med bygningar frå to gardsbruk, frå 1600-talet til 1800-talet.
Tettstaden voks opp rundt soknekyrkja og prestegarden på ei flate ved Vangsvatnet. I april 1940 vart staden lagt i ruinar av tyske brannbomber, som øydela det meste av dei gamle trebygningane som dominerte før krigen. Mellomalderkyrkja var ein av få bygningar i sentrum som overlevde bombinga uskadd. Sentrum vart bygd opp att med nytt gatenett etter krigen, og er no prega av 1950-tals murarkitektur.
I dei siste tiåra har det blitt etablert fleire musikkfestivalar på Voss, der dei mest kjende er Vossajazz og Ekstremsportveko, som er basert på Vossavangen.
«På Vossevangen der vil eg bu» er ein song om Voss og Vossavangen.
Hardanger Folkemuseum
Hardanger Folkemuseum er eit museum som ligg på Utne, ytst på Folgefonnhalvøya. Det vart skipa i 1911. Det er del av Hardanger og Voss museum.
Muséet har temautstillingar rundt Hardanger sin kultur og historie, og dessutan varierande kunstutstillingar.
Tiden Norsk Forlag
Tiden Norsk Forlag A/S er eit norsk forlag som vart skipa i Oslo i 1933 av Det norske Arbeidarpartiet. I 1947 var forlaget reorganisert og Arbeidarpartiet, Landsorganisasjonen (LO) og Norges Kooperative Landsforening vart hovudaksjonærar. Forlaget gav ut både skjønnlitteratur og generell litteratur, ofte med klar tilknyting til arbeidarrørsla. Under andre verdskrigen vart forlaget stengt og boklageret brent opp av styresmakta.
Hardanger Folkemuseum
Noko av det muséet viser fram, er ei gjenskaping av eit klyngjetun frå tida før 1800-talet, ein gamaldags frukthage, eit gamalt skulehus frå Djønno, ei samling av bunader, hardingfeler, naust og ein landhandel. Det er Hardanger Folkemuseum som eig friluftsmuséet Skredhaugen utanfor Lofthus, og muséet samarbeider med Agatunet.
Tiden Norsk Forlag
Mellom dei skjønnlitterære forfattarane som har vore knytt til forlaget kan ein nemna Ivar Lo-Johansson, Aksel Sandemose, Lars Berg, Alf Prøysen og Anne-Cath. Vestly. I seinare år har dei norske rettane til bøkene av J.R.R. Tolkien vore ei viktig inntektskjelde.
I 1991 overtok Gyldendal Norsk Forlag 91 prosent av aksjane i Tiden, medan Norsk Kjemisk Industriarbeiderforbund og LO sat attende med 4,5 prosent kvar. I 2004 overtok Gyldendal alle aksjane og Tiden Norsk Forlag gjekk inn i forlaget Gyldendal Norsk Forlag som ein imprint.
Hardanger Folkemuseum
Muséet har ope heile året.
Cares
Cares er ei elv nord i Spania, som renn gjennom dei autonome regionane Asturias og León før ho renn saman med Rio Deva og munnar ut i Biscayabukta i Atlanterhavet. Her dannar dei estuaret Tina Mayor som er ei naturleg grense mellom Asturias og Cantabria.
Cares er mest kjend for ei smal og spektakulær kløft som ho dannar gjennom Picos de Europa, ein av dei største geografiske attraksjonane i Asturias. Elva er òg kjend for den rike laksebestanden.
Dale Idrettslag i Fjaler
Dale Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Dale i Sunnfjord, skipa 24. juni 1926. Idrettslaget er aktiv med i badminton, fotball, handball, sykling, volleyball og i rullestolbasket. Dale IL spelar i gule trøyer og blå bukser.
Handballspelaren Kjerstin Solås var i yngre år medlem i Dale IL.
Veggli stavkyrkje
Alderen til kyrkja synest ikkje å vere kjend. Kunnskapen om kyrkja byggjer for ein stor del på oppmålingar og skisser utarbeidde av Christian Christie før kyrkja vart riven i 1861, to år etter at dagens Veggli kyrkje stod klar.
Troinex
Troinex er ein kommune kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 425 meter over havet.
Veggli stavkyrkje
Det opphavelege stavbygget skal ha hatt rektangulært skip og smalare kor, der skipet var om lag 5,70 m langt og 4,60 m breitt og veggane var om lag 3,75 m høge. Breidda på koret anslås til rundt 2 meter. Dette koret vart truleg rive i 1684, då kyrkja fekk eit nytt, tømra kor. Kyrkja var blitt utvida nokre år tidlegare og vart utvida igjen i 1704–08 med tverrskip, slik at ho vart ei krosskyrkje. Etter midten av 1700-talet fekk kyrkja våpenhus.
Kongoelva
Kongoelva eller berre Kongo (tidlegare kalla Zaïrefloden) er ei elv som renn gjennom regnskogen på Kongobekkenet i Sentral-Afrika. Med sine 4 700 km er Kongo den nest lengste elva i Afrika, etter Nilen. Kongo har til gjengjeld størst vassføring og størst nedslagsfelt i Afrika. Elva er den nest mest vassrike i verda, etter Amazonas.
Deep Sky Exploration
Deep Sky Exploration (DSE), er ei astronomiforeining med tilhaldsstad i Vestfold. Ho blei stifta 1. mai 1978. Foreininga er open for alle med interesse for astronomi og romfart.
Veggli stavkyrkje
Det finst få vitnesbyrd om interiøret, men ein korbogestav er å finne i Oldsaksamlinga, og det skal finnast ei rosemåla dør og nokre dekorerte bord frå kyrkja i privat eige.
Deep Sky Exploration
DSE har eit breitt medlemstilbod med eige medlemsblad, Astro Rapport. I tillegg har foreininga eiget observatorium som er tilgjengeleg for medlemer og grupper som skoleklassar og liknande. Foreininga held jamlege møter med foredrag om aktuelle emne.
Veggli stavkyrkje
Døypefonten frå stavkyrkja er overført til den nye kyrkja. Elles synest det gamle inventaret å ha gått tapt.
Deep Sky Exploration
Bakgrunnsstoff
Deep Sky Exploration
Veggli stavkyrkje
Kyrkjegarden vart utvida i 1828 og var i bruk også etter at kyrkjegarden ved dagens kyrkje var opparbeidd. Han er omgjeven av eit steingjerde med portal ved inngangen. Innanfor finn ein berre ville vekstar, inga synleg tuft.
Charlottenlund Sportsklubb
Charlottenlund Sportsklubb er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Charlottenlund i Trondheim, stifta 24. mai 1945. Sportsklubben er aktiv med i fotball, handball og innebandy. Laga spelar i grå trøyer og elles raudt.
Fotballaget til Charlottenlund tok seg til 2. runde i NM i fotball 1987, ein cupkamp mot Namsos som enda med tap 1-2. Handballspelarane Christian Berge og Marit R. Jacobsen har begge vore Charlottenlund-spelarar.
Nummererte småplanetar/19001–20000
Dette er ei lista over småplanetane ifrå nummer 19001 til 20000. For hovudlista, sjå nummererte småplanetar.
Hecun
Hecun er ein by i provinsen Hebei i det nordlege Kina. Folketalet vart i 2009 berkna til å vere 83 000.
Luansheng
Luansheng er ein kinesisk by i provinsen Hebei ved kysten mot Gulehavet. Provinsen omkranser Beijing og byprovinsen Tianjin. Folketalet vart i 2004 berekna til å vere 528 000.
Årets nynorskbrukar
Årets nynorskbrukar er ein pris som vert delt ut av Nynorsk kultursentrum på Dei nynorske festspela kvart år. Prisen går til «personar eller institusjonar som har synt evne til å bryte med språklege og kulturelle konvensjonar om bruk av nynorsk, som gjennom sitt føredøme eller praktiske arbeid gjer det lettaren å vere nynorskbrukar, eller som skaper større allmenn forståing for nynorsk». Prisen er på 100 000 kroner, ein diplom og eit grafisk trykk av Arne Nøst, og ved to høve eit eksemplar av Dialektspelet.
And Your Bird Can Sing
«And Your Bird Can Sing» er ein song av den engelske rockegruppa The Beatles, og vart første gong gjeven ut på albumet Revolver i 1966. Songen vart skriven av John Lennon, men er på sedvanleg vis tilskriven Lennon/McCartney. Arbeidstittelen på songen var «You Don't Get Me».
Teksten, med tilsynelatande gåtefulle referansar til grøne fuglar, kjære eigendelar og sju underverk, kan kanskje vere ein psykedelisk inspirert visjon av røynda.
Lennon har seinare referert til songen som «skrekkeleg» og «eit venstrehandsarbeid» og kalla han «ei tom eske med flott innpakkingspapir». I eit stort intervju med magasinet Playboy uttalte Lennon kort før han døydde at han sjølv vurderte denne songen som sin dårlegaste nokon gong, med unntak av «Dig a Pony».
Innspelinga har den same særeigne gitarlyden som pregar resten av Revolver, og vert innleia med ein karakteristisk tostemt gitarintro spelt av George Harrison og Paul McCartney. Innspelinga vart gjort den 26. april 1966.
Manntal
Eit manntal er ei offentleg liste med namn på personar, sett opp for eit bestemt formål.
Valmanntal
I Noreg vert det sett opp offentlege valmanntal som viser kven som har røysterett til stortingsval, kommune- og fylkestingsval, soknerådsval og sametingsval. Ein må stå i manntalet for å ha røysterett ved val.
Manntal som historiske kjelder
Skattemanntal er sett opp for å gje oversikt over kven som er skattepliktige. I Noreg finst brotstykke av slike manntal attende til mellomalderen. Blant dei eldste skattemantala er listene som vart sett opp for innkreving av gjengjerden frå 1514, tomarkeskatten frå 1519 og tiendpengeskatten frå 1520-22. Frå om lag 1600 har lensrekneskapa skattemanntal for dei som betalte odels- og leiglendingeskatt. Blant andre skattemanntal som vert bruka ved slektsforsking og lokalhistorie er koppskatten frå 1645 og ekstraskatten i 1762. Den sistnemnde skal vere den rikaste personalhistoriske kjelda blant skattemanntala. Her vart det ført manntal over alle innbyggjarar over 12 år, både skattepligtige og fattige, menn som kvinner.
Manntala frå 1660-åra og frå 1701 var forløparar til folketeljingane. Eit hovudformål for dei var å gje oversyn over den vernepliktige delen av folket, følgjeleg dekker dei berre den mannlege delen av folket. Likevel kan dei vere viktige som personalhistoriske kjelder, sidan kjeldematrialet frå denne tidbolken er sparsamt.
Saja
Saja er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Cantabria og ut i Biscayabukta. Delar av elva renn gjennom Saja-Besaya naturpark.
Kjelda til Saja ligg 1700 meter over havet og ho renn raskt gjennom ein bratt V-dal dei første kilometrane. Etter landsbyen Fresneda vert dalen vidare og elva dannar ei elveslette.
Sidan delar av elva er verna har ho god vasskvalitet frå kjelda til Santa Lucía-brua. Frå her er vernet dårlegare og vasskvaliteten vert gradvis dårlegare. Nedanfor Besaya er ho mykje forureina. .
Matian
Matian (kinesisk 马田镇) er ein by i Chenzhou byprefektur i provinsen Hunan sør i Kina.
Fylkesveg 5 i Oppland
Fylkesveg 5 i Oppland går mellom Kalvsjø og Vestern i Lunner kommune. Vegen er 9,7 km lang.
Fotorealisme
Fotorealisme, også kalla hyperrealisme eller superrealisme, er ein stilretning innan malerkunsten som freistar å etterlikna det «naturtru» biletuttrykket i fotografi. Denne forma for realisme oppstod på 1960-talet, mellom anna under omgrepet New Perceptual Realism, som ein ny avantgardistisk stilretning i slekt med pop-kunsten, hard edge og minimalismen.
Dei best kjende målarane innan denne stilen er Richard Estes, Ralph Goings, Richard MacLean, Davis Cone, Robert Bechtle, Rod Penner, Ron Kleeman, Randy Dudley, Audrey Flack og Chuck Close. Skulptørane Duane Hanson og Ron Mueck har laga skulpturar innan ein liknande tradisjon.
Frankfurt Main lufthamn
Frankfurt am Main lufthamn (offisielt Flughafen Frankfurt Main) er ein internasjonal lufthamn ved byen Frankfurt am Main i Tyskland. Flyplassen er er ein av dei største i Europa, og den mest trafikkerte i Tyskland. På ein vanleg dag arbeider det opp mot 60 000 personar på flyplassen. I 2004 vart det frakta 51 098 271 passasjerar, og det vart transportert 1 750 996 tonn fraktgods med 477 475 fly.
Venstresosialist
Nemninga venstresosialist blir bruka om sosialistar som meiner leiinga i dei etablerte sosialdemokratiske partia har gått bort frå ein sosialistisk politikk. Det finst venstresosialistar som ein opposisjon innanfor slike sosialdemokratiske parti, men i somme land er det blitt etablert venstresosialistiske parti, anten ved at venstresosialistar har blitt utestengde frå eller brote ut av det etablerte sosialdemokratiet, som da Sosialistisk Folkeparti (no Sosialistisk Venstreparti) blei danna i Noreg, eller ved at kommunistiske parti har omdanna seg til venstresosialistiske parti, som Vänsterpartiet i Sverige. Somme omdanna eller reformerte kommunistparti har halde på kommunistnamnet, og blir såleis gjerne kalla reformkommunistar, såleis til dømes Det franske kommunistpartiet PCF. Nemninga venstresosialistisk kan også brukast om radikale sosialistparti frå ein meir eller mindre trotskistisk tradisjon, som Det skotske sosialistpartiet SSP.
Hovlandsdalsvatnet
Hovlandsdalsvatnet er ein innsjø som ligg i Fjaler kommune i Sunnfjord i Vestland fylke.
Illvatnet
Illvatnet er eit vatn som ligg i Luster kommune i Vestland.
Vatnet er regulert i samband med Herva kraftverk. Reguleringshøgda er mellom 1382 og 1367 moh.
Røyken og Hurums Avis
Røyken og Hurums Avis kjem ut i Sætre og dekkar kommunane Røyken og Hurum. Avisa kom første gong ut i 1976 under namnet Smånytt, eit namn som framleis blir nytta på folkemunne. Avisa kjem ut to gongar i veka og er eigd av Orkla Media. Ho er organisert saman med Drammens Tidende i Drammens Tidende Konsern.
Bakgrunnsstoff
Røyken og Hurums avis
Vandœuvres
Vandœuvres er ein kommune kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 490 meter over havet.
Three into One
Three into One er det første samlealbumet til det engelske bandet Ultravox, gjeve ut i 1979 i USA og i juni 1980 i Storbritannia. Albumet er ei samling av songar frå dei første tre albuma deira, Ultravox!, Ha!-Ha!-Ha! og Systems of Romance, som i lag dannar den første inkarnasjonen av bandet med John Foxx som vokalist, før bandet vart leia av Midge Ure i 1980-åra.
Omotiske språk
Dei omotiske språka er ei gruppe på 25–30 språk som blir tala i det sørvestlege Etiopia og såvidt over grensa til Kenya. Desse språka blir rekna som ei genetisk gruppering, men det er usemje om dei eksterne genetiske relasjonane. Språkgruppa har namnet sitt etter Omo-elva, som renn gjennom delar av dei områda der språka blir tala.
Indre klassifikasjon
Det har vore vanleg å rekne med at dei omotiske språka har tre hovudgreiner, sør-omotisk, nord-omotisk og mao, og Hayward (2003) klassifiserer dei slik:
Derimot reknar Bender (2003) at mao-språka og ta-ne-språka utgjer ei grein av nord-omotisk, med dei dizoide språka som den andre greina, slik at heile familien får denne hovudstrukturen:
Ytre klassifikasjon
Det finst fem ulike oppfatningar om slektskapen mellom dei omotiske språka og andre språk; jf. nedanfor. Dei fire fyrste alternativa er presenterte i Hayward (1995), som sjølv er tilhengjar av alternativ 3. Det femte alternativet er føreslege av Theil (2006).
Fylkesveg 2280
Før ny riksveg 35 vart opna mellom Jevnaker og Roa var vegen ein del av riksveg 242.
Gándara
Gándara (òg kalla Soba) er ei elv nord i Spania. Ho renn gjennom den autonome regionen Cantabria og munnar ut i Asón. Elva er 18 km lang. Gándara har gode høve for aurefiske.
Fylkesveg 2280
Fram til 2019 heitte vegen Fv4.
Raknestunet
Raknestunet er ein kristen leirstad på Osterøy i Vestland fylke. Nordhordland Indremisjon driv leirplassen på Raknes i Osterøy kommune. Det blir arrangert leirar både om hausten, nyttår, vinteren, påska og sumaren. Det blir arrangert kristne leirar for folk i alle aldrar på Raknestunet.
Gándara
Elva har fått namn etter sletta der ho oppstår, kalla La Gándara, nedanfor Becerral-klippa. Ho renn frå vest til aust fram til Bolea og Regules-brua, der ho vender nordover. Seinare renn ho austover igjen. I somme område dannar elva fossefall.
The Broads
Det totale arealet er 303 km², og det meste av dette ligg i Norfolk. Det er meir enn 200 km farbare vassvegar, fordelt på sju elvar og kring 50 innsjøar. Berre tretten innsjøar er opne for allmenn ferdsel, medan tre andre har farbare kanalar. På hausten og vinteren er det restriksjonar på ferdsel i delar av området.
The Broads har gjeve namn til det administrative distriktet Broadland.
Historie
Ein trudde lenge at innsjøane var naturlege trekk i landskapet, men i 1960-åra viste dr. Joyce Lambert at dei er kunstige, men ikkje planlagt, då dei har oppstått som følgje av flaumar der det i tidlegare tider vart teken ut torv. Dei første som i større skala nytta torva i området som brensel var romarane og i mellomalderen dreiv lokale kloster lønsame føretak med sal av torv til Norwich og Great Yarmouth. Så byrja havnivået å stige og torvtaka vart fylte med vatn. Det vart bygt dike og andre hindringar, men flaumane heldt fram og landskapet slik det er i moderne tid utvikla seg.
Sidan byrjinga av 1900-talet har The Broads vore eit populært område for båtferdsel. Vassvegane har, med eitt unntak, ikkje sluser, men det er tre låge bruer der berre mindre båtar kan passere. Området trekkjer til seg òg fotturistar, kunstnarar, stongfiskarar og fuglekikkarar. Dei lokale innbyggjarane nemner gjerne òg kategorien «people messing about in boats», eller «folk som rotar rundt i båtar». Ein kan framleis sjå den tradisjonelle båttypen Norfolk wherry i The Broads.
Geografi
Innsjøane varierer i storleik frå små tjern til store innsjøar som Hickling Broad, Barton Broad og Breydon Water. Dei er ujamt fordelt, med langt fleire innsjøar i den nordlege halvdelen av Broadland enn i den sentrale eller den sørlege delen. Nokre ligg direkte knytte til elvane, medan andre ligg til sides for dei og heng saman med elvane gjennom kunstige kanalar.
Det er òg grave ut ein kanal gjennom området, Haddiscoe Cut, som knyter Yare og Waveney saman slik at båtar kan kome mellom dei to elvene uten å segle over Breydon Water.
Ein kan òg segle ut til havet via Waveney, som heng saman med Oulton Broad, som i sin tur er ein del av tidvassystemet i The Broad. Rett ved sida av denne ligg Lake Lothing, som heng saman med havet i hamna i Lowestoft. Mellom Oulton Broad og Lake Lothing er det lagt ei sluse, den einaste i The Broads, på grunn av den store skilnaden i tidvassyklusen i dei to innsjøane.
I dei følgjande listene er innsjøane sett i kursiv medan byar og landsbyer er i vanleg skrift.
Bure
Bure er ei sideelv til Yare. Ho spring ut nær Aylsham og munnar ut i Yare rett nedanfor Breydon Water. Elva renn gjennom eller passerer:
Thurne
Thurne er ei sideelv til Bure. Ho spring ut nær Martham Broad og renn omkring ti kilometer til Thurne Mouth der ho munnar ut i Bure. Ho renn gjennom eller passerer:
Ant
Ant er ei sideelv til Bure. Ho spring ut nær Dilham og munnar ut i Bure ved St. Benet's Abbey. Elva renn gjennom eller passerer:
Yare
Yare spring ut sør for Dereham og renn gjennom den sørlege utkanten av Norwich, så gjennom Breydon Water og ut i havet mellom Great Yarmouth og Gorleston. Ho renn gjennom eller passerer:
Chet
Chet er ei sideelv til Yare. Ho renn gjennom eller passerer:
Waveney
Waveney er ei sideelv til Yare. Ho renn gjennom eller passerer:
Wensum
Wensum er ei sideelv til Yare. Ho spring ut i Breckland og renn gjennom Norwich sentrum før ho munnar ut i Yare rett aust for byen. Den farbare strekninga ligg i heilt innanfor byområdet, frå sentrum rett ved Norwich-katedralen til staden der elvane møter kvarandre.
Trinity Broads
Trinity Broads er eit unntak frå regelen, sidan desse innsjøane er forbunde med kvarandre, men ikkje har noko farbart samband til resten av The Broads. Innsjøane er:
Kongo-Brazzaville
Republikken Kongo, også kjend som Kongo-Brazzaville eller berre Kongo, er eit land i Sentral-Afrika som grensar til Den sentralafrikanske republikken, Kamerun, Gabon, Den demokratiske republikken Kongo (Kongo-Kinshasa) og den angolanske eksklaven Cabinda. Hovudstaden er Brazzaville.
Landet var tidlegare ein fransk koloni.
Geografi
I sør er landet prega av fjellkjeda Mayombe, som stig opp frå kysten og inn i landet. Fjella er ikkje spesielt høye, men ligg på mellom 500 og 800 meter over havet. Det høgaste fjellet i landet er Leketi, med ein topp på 1040 meter over havet. Den nordlege delen av landet består av flate dalar med regnskog. I den sørlege delen av landet er det fleire jordbruks- og industriområde. Nordaust for fjella ligg elva Niari. Områda rundt Niari er det beste jordbruksområdet i landet. Niari renn frå fjellene og heilt ned til kysten. Ho er ei stor elv, men ikkje i nærleiken av storleiken til den største elva i landet, Kongo, som flyt langs den søraustre grensa mot Kongo-Brazzaville.
Klima
Det meste av landet er eit lågtliggande platå mellom 200 m og 1000 m over havet, med ei kyststripe mot Atlanterhavet i vest. Den årlege nedbørsnormalen er mellom 1250 og 1750 mm dei fleste stader, og nedbøren er spreidd utover heile året. Minst nedbør har ein i sørleg område av landet og langs kysten. Perioden juni og september er den tørraste tida på året, då sola og den intertropiske konvergenssona er lengst mot nord. Ein har ein annan forholdsvis tørr, men kortare periode i januar medan konvergenssona er lengst sør.
Plante- og dyreliv
Tropisk regnskog dekker det meste av landet. Dei vanlegaste treslaga i regnskogen er teak, mahogni og valnøtt. Republikken Kongo har eit variert dyreliv. Både elefantar, antiloper og bøflar er nokså vanlege i landet, sjølv om dei fleste av dei blir sjeldnare. Løver er mindre vanlege i landet enn dei var ført. Mange apeartar, som gorilla og sjimpanse, er utbreidde i regnskogen. På savannen finst det artar som sjiraff, gepard og hyene. Landet har også eit rikt fugleliv.
Jekaterina Jurjeva
Jekaterina Valerjevna Jurjeva er ein russisk tidlegare skiskyttar frå Tsjajkovskij som vart verdsmeister på 15 km i 2008. Sidan vart ho to gongar utestengd frå idretten etter dopingbruk, siste gongen til 2025.
Kongo-Brazzaville
Historie
I 1997 braut det ut borgarkrig i landet, som varte til 1999.
Jekaterina Jurjeva
Aktiv
Jurjeva tok sine tre fyrste pallplasseringar i verdscupen i skiskyting i 2007-sesongen. Same sesongen kom ho på femteplass i fellesstarten under skiskytings-VM i Antholz. Sesongen etter kunne ho stige på pallen etter seks av renna i verdscupen, ho tok sin fyrste verdscupsiger då ho gjekk til topps på 15 km i Pokljuka 13. desember 2007. Høgdepunktet kom då VM 2008 vart avvikla i Östersund, der ho vann gull på 15 km, sølv på jaktstarten og bronse i fellesstarten.
Doping
Den 4. desember 2008 leverte Jurjeva ei positiv b-prøve på EPO. Ho vart i ettertid stengd ut frå aktiv skiskyting i to år, same straffa fekk også landslagekollegaene Albina Akhatova og Dmitrij Jarosjenko. Då utestenginsperioden var over, byrja Jurjeva å tevle att. Sidan hamna ho langt nede på resultatlistene i verdscupen. Vinteren 2014 vart det kjend at ho på ny var hekta for EPO-bruk. Fyrst vart utestengd frå skiskyting i åtte år, til sist lengd til tolv år.
Olsztyn
Olsztyn (tysk Allenstein; litauisk Olštynas; gammalprøyssisk: Alnāsteini) er ein by nordaust i Polen ved elva Łyna og Dei masuriske sjøane
Historisk var han hovudstad i regionen Ermeland og har vore hovudstad i Ermelandskmasuriske voivodskap sidan 1999. Han var tidlegare ein del av Olsztyn voivodskap (1945-75 og 1975-98).
Kongo-Brazzaville
Politikk og administrasjon
I 1979 blei landet erklært som ein folkerepublikk med berre eitt parti. Presidenten styrer landet og blir vald for ein periode på 5 år. Presidenten utnemner og leier regjeringa. Det statsberande partiet er leia av ein komite på 75 medlemmar. Republikken Kongo har vore prega av kupp og kuppforsøk og ein ustabil politikk.
Administrative einingar
Landet er delt inn i 12 administrative einingar, départements (department). Desse er så delte inn i kommunar og distrikt. Dei er: • Bouenza
• Cuvette
• Cuvette-Ouest
• Kouilou
• Lékoumou
• Likouala
• Niari
• Plateaux
• Pointe-Noire
• Pool
• Sangha
Folkesetnad
Folkesetnad i landet er konsentrert i sørvest, medan dei store tropiske skogområda i nord er nærast folketomme. 70 % av innbyggjarane i landet bur i byområde, som Brazzaville og Pointe-Noire, eller i ein av byane og landsbyane som ligg langs den 534 km lange jernbanden som bind saman dei to byane.
Ifølgje Ethnologue blir det tala 62 språk i landet. Kongofolket er den største folkegruppa, og utgjer rundt halvparten av innbyggjarane i landet. Dei viktigaste undergruppene av kongofolk er laari, i Brazzaville- og Pool-området, og vili, kring Pointe-Noire og langs atlanterhavskysten. Den nest største gruppa er tekefolk (bateke), som bur nord for Brazzaville, og utgjer 16,9 % av innbyggjarane. Mbochifolk bur nord og aust for og i Brazzaville, og utgjer 13,1 % av innbyggjarane. Pygmefolk utgjer 2 % av innbyggjarane i Kongo.
Fylkesveg 12 i Oppland
Fylkesveg 12 i Oppland går mellom Grua og Tresliperiet i Lunner kommune. Vegen er 3,7 km lang.
Robin Simon
Robin Simon er ein britisk gitarist, som var medlem av Ultravox, Magazine og Visage.
Asón
Asón er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Cantabria og munnar ut i Biscayabukta ved byen Colindres, der ho dannar esturaret Santoña. Elva er 39 km lang.
Robin Simon
I 1975 flytta han til London og vart med i punkpopbandet Ians Radio (seinare kalla Neo) i 1976. Simon kom inn i Ultravox som erstatning for Stevie Shears i 1977. Han var berre med på eitt album, Systems of Romance, i 1978, før han slutta i lag med John Foxx året etter.
I 1980 vart Simon så medlem av Magazine, der han erstatta John McGeoch. . Han var berre med ei kort stund, før han slutta for å spele med John Foxx på albumet Garden. Han heldt fram å spele med Foxx utover i 1980-åra. Seint i 1980-åra vart Simon med i bandet Humania, som var starta av Ultravox-medlemmet Billy Currie, etter at Ultravox vart oppløyst.
Tommy Urhaug
Tommy Urhaug er Noregs fremste funksjonshemma bordtennisspelar og ein av verdas beste i sin klasse. Han kjem frå Manger i Radøy kommune. Han har 4 VM-gull, 1 VM-bronse, 6 EM-gull og 1 EM-sølv og to femteplassar frå Paralympics frå Athen og Sydney. Urhaug spelar for Stord Bordtennisklubb.
Tommy Urhaug er fødd med ein funksjonsfeil og sit difor i rullestol. Han er likevel ein av Noregs beste spelarar i klassen for funksjonsfriske, og han er på verdsrankinga over dei funksjonsfriske. Urhaug har fått prisen for Årets funksjonshemma idrettsutøvar i Noreg under Idrettsgallaen 3 gonger, i 2002, 2007 og 2008.
Holsavatnet
Holsavatnet er eit vatn i bygda Holsen i Sunnfjord kommune i Vestland. Fjellet Drøsinga stuper i vatnet på sørsida, elles er det mange gardsbruk som ligg ved vatnet. Holsen kyrkje ligg ved nordenden, her er òg Holsen skule. Rv13 følgjer vatnet på nordsida. Vatnet er rikt på aure, og er rekna som eit bra fiskevatn.
Punarkrigane
Punarkrigane er namnet på tre krigar utkjempa mellom Den romerske republikken og Kartago mellom år 264 og 146 f.Kr. Dei vert kalla punarkrigane fordi det latinske uttrykket for kartagarane var punici (eldre poenici etter det fønikiske opphavet deira).
Hovudårsaka til punarkrigane var konfliktar mellom det eksisterande kartagiske riket og den ekspanderande Romerske republikken. Romarane ønskte å utvida riket sitt via Sicilia, som delvis var under kartagisk kontroll. Ved starten av den første punarkrigen var Kartago den dominerande makta i Middelhavsområdet, med eit omfattande herredøme på sjøen, medan Roma raskt fekk stadig meir makt i Italia. Mot slutten av den tredje krigen, etter meir enn hundre år og fleire hundretusen døde soldatar på begge sider, hadde Roma erobra Kartago og rasert byen, og vart slik den mektigaste staten vest i Middelhavet. Då makedonarkrigane — som pågjekk samstundes med punarkrigane— enda med nederlaget til den selevkidiske keisaren Antiochus III den store i den romersk-syriske krigen (Apameatraktaten i 188 f.Kr.) i det austlege havområdet, vart Roma den dominerande stormakta i heile Middelhavet og den mektigaste byen i den antikke verda.
Dette var vendepunktet som gjorde at sivilisasjonen i det antikke Middelhavet utvikla seg til den moderne verda via Europa i staden for Afrika. Den romerske sigeren over Kartago i desse krigane gav Roma den framtredande statusen han hadde fram til oppdelinga av Romarriket i Vest- og Austromarriket av Diocletian i 286 e.Kr.
Bakgrunn
Kartago låg på kysten av det som i dag er Tunisia. Han vart grunnlagd av fønikarar på midten av 800-talet f.Kr. og var ein mektig bystat med eit stort og lukrativ handelsrike. Ved sidan av Roma var han den viktigaste stormakta vest i Middelhavet. Sjølv om Kartago hadde den klart største marinen, hadde han ikkje ein sterk hær. I staden var dei avhengig av leigesoldatar dei leigde med hjelp av den store rikdomen sin for å utkjempe krigane sine.
Den første punarkrigen (264 til 241 f.Kr.)
Den første punarkrigen (264 - 241 f.Kr.) vart delvis utkjempa på land på Sicilia og i den romerske provinsen Afrika og til sjøs. Kampane kosta mykje for begge sider, men etter 20 år med krig sigra Roma, erobra Sicilia og tvinga Kartago til å betale store summar. Den langvarige krigen destabiliserte Kartago så mykje at Roma kunne erobre Sardinia og Korsika eit par år etter då Kartago deltok i leigesoldatarkrigen.
Byrjinga
Krigen byrja som ein lokal konflikt på Sicilia mellom Hiero II av Siracusa og mamertinarane av Messina. Mamertinarane viste dårleg dømekraft då dei bad den kartagiske marinen om hjelp, og så sveik kartagarane ved å trygle Det romerske senatet om hjelp mot Kartago. Romarane sende ein garnison for å sikre Messina og dei rasande kartagarane hjelpte så Siracusa. Dei to stormaktene vart trekt inn i ein lokal konflikt og konflikten auka raskt til full krig mellom Kartago og Roma om herredømet over Sicilia.
Sjøkrigen
Etter stortap i slaget ved Agrigentum i 261 f.Kr. avgjorde dei kartagiske leiarane at dei ville unngå fleire samanstøyt på land med dei mektige romerske legionane og fokuserte i staden på havet, der dei meinte at dei hadde overtaket.
I starten sigra den erfarne kartagiske marinen mot den nyoppretta romerske marinen i slaget ved Dei eoliske øyane i 260 f.Kr. Roma svarte med å drastisk utvide marinen sin på svært kort tid. I løpet av to månader hadde romarane ein flåte på over 100 krigsskip. Sidan dei visste at dei ikkje kunne utmanøvrere kartagarane med den tradisjonelle taktikken der ein støtte inn i fienden sitt skip slik at det sokk, utvikla romarane ei «stormbru» på skipa sine, kalla corvus. Denne brua vart festa til fiendeskipet med ein fallås og dei romerske legionærane kunne borde skipet og erobre dei i nærkamp mann mot mann, som romarane var meir vande med. Denne nye romerske taktikken reduserte fordelen til kartagarane i samanstøyt skip mot skip og gjorde at det overlegne romerske infanteriet kunne nyttast i sjøslag. Men corvusen var òg tungvinn og farleg og vart til slutt gradvis avvikla då den romerske marinen vart meir erfarne og taktisk dyktig.
Etterverknad
Etter krigen var den romerske marinen mektig nok til å hindre ein invasjon av Italia frå sjøen, dei kontrollerte viktige og rike handelsruter og kunne invadere andre kystområde.
I 238 f.Kr. gjorde leigesoldatane til Kartago opprør (sjå leigesoldatarkrigen) og Roma nytta sjansen til å ta øyane Korsika og Sardinia frå Kartago i tillegg. Frå no av kontrollerte romarane effektivt Middelhavet, som dei kalla «Mare Nostrum» («vårt hav»).
Kartago nytta åra etter den første punarkrigen til å betre økonomien og utvide koloniriket sitt i Hispania (Den iberiske halvøya, det som i dag er Spania og Portugal), under Barcid-familien. Roma var stort sett fokusert på illyrarkrigane. I 219 f.Kr. gjekk Hannibal, son til Hamilcar Barca, til åtak på Saguntum i Hispania, ein by som var Roma sin alliert, og starta med det den andre punarkrigen.
Den andre punarkrigen (218 til 201 f.Kr.)
Den andre punarkrigen (218 – 201 f.Kr) er mest kjend for at Hannibal kryssa Alpane. Han og hæren hans invaderte Italia frå nord og slo den romerske hæren i mange slag, men nådde aldri det endelege målet sitt med å bryte dei politiske banda mellom Roma og deira allierte.
Medan Hannibal kriga i Italia, Spania og Sicila var Roma samstundes i krig i Hellas mot Makedonia i den første makedonarkrigen. Til slutt vart krigen flytta til Afrika der Kartago vart slått i slaget ved Zama av Scipio Africanus. Mot slutten av krigen hadde Kartago berre kontroll over sjølve byen.
Det var tre krigsskodeplassar i denne krigen: Italia, der Hannibal fleire gonger slo dei romerske legionane, Spania, der Hasdrubal, ein yngre bror av Hannibal, forsvarte dei kartagiske kolonibyane med blanda suksess fram til han trekte seg inn i Italia og Sicilia der romarane var militært overlegne.
Hannibal
Hannibal var ein stor strateg som visste at det romerske kavaleriet vanlegvis var svakt og sårbart. Han verva derfor betre kavaleri til hærane sine, noko som fekk katastrofale følgjer for dei romerske legionane.
Etter å ha gått til åtak på Saguntum overraska Hannibal romarane i 218 f.Kr. ved å direkte invadere Italia. Han førte ein stor hær av leigesoldatar, hovudsakleg gallarar, spanjolar, numidarar, og mest kjend, to dusin afrikanske krigselefantar, over Alpane. Dette trekket hadde ein dobbeleffekt. Sjølv om Hannibal overraska romarane og grundig slo dei på slagmarkene i Italia, mista han dei einaste omleiringsmaskinane sine og ein del elefantar i kulden over fjellet. Dette gjorde at han berre kunne slå romarane på krigsmarkene, men ikkje ta sjølve Roma og derfor heller ikkje avgjere krigen.
Håvard Gibøen
Far av Håvard var ein brukande spelemann, og bestefaren Håvard attåt. Håvard sjølv ville tidleg bortpå fela.
Punarkrigane
Hannibal
Hannibal slo dei romerske legionane i fleire store slag, inkludert slaget ved Trebia, slaget ved Trasimenesjøen og mest kjend slaget ved Cannae, men langtidsstrategien hans slo feil. Utan omleiringsmaskinar og for få soldatar kunne han ikkje ta sjølve Roma. Han hadde planlagt å få dei italienske allierte til å vende seg mot Roma og svelte ut byen ved hjelp av ei omleiring. Bortsett frå eit par av bystatane i sør var derimot dei fleste romerske allierte lojale til Roma og kjempa på deira side trass i Hannibal sin nær uovervinnelege hær på den italienske landsbygda. Roma hadde òg ein imponerande evne til å kalle inn hær etter hær med vernepliktige etter kvart knusande nederlag mot Hannibal. Dermed klarte dei å kome seg på fote att etter nederlaget ved Cannae og andre stader og hindre at Hannibal fekk hjelp utanfrå.
Håvard Gibøen
Første læremeisteren til Håvard var spelemannen Knut Lurås frå Tinn. Luråsen var mykje innom Gibøen på veg over fjellet til Rauland, og Håvard lærde mykje av han. Håvard fekk og ei høvande barnefele av Knut, fortel Rikard Berge.
Punarkrigane
Hannibal
Det viktigaste var at Hannibal aldri fekk viktige forsterkingar frå Kartago. Trass i mange bøner klarte berre Kartago å sende forsterkingar til Spania. Mangelen på forsterkingar gjorde at Hannibal hadde for få folk til å erobre Roma.
Malle
Kjenneteikn
Den europeiske mallen kan bli opp til 5 meter lang og vega 300 kg, men vanlegvis er dei ikkje større enn 1,5 med ei vekt på 100 kg. Den største mallen som er teken i skandinaviske vatn vart teken i Båven i Sverige, var 3,6 m lang og vog 180 kg.
Punarkrigane
Hannibal
Den romerske hæren under Quintus Fabius Maximus unngjekk med vilje open kamp mot Hannibal og gjorde det i staden vanskeleg for Hannibal å ta imot forsterkingar. Likevel klarte ikkje Roma å avgjere konflikten i Italia. Dei var ikkje berre i kamp mot Hannibal i Italia, men òg samstundes med broren Hasdrubal i Spania og den første makedonarkrigen mot Kartago sin allierte, Filip V.
Sidan Hannibal ikkje klarte å ta strategisk viktige byar i Italia, den generelle lojaliteten dei italienske allierte viste til Roma og at Roma ikkje kunne møte Hannibal på slagmarka, varte Hannibal sitt felttog i Italia seksten år.
Håvard Gibøen
Håvard møtte Myllarguten ein sommar han var ute og gjette. Myllaren var åtte år eldre enn Håvard, men dei spela i lag, og Håvard lærte mykje av myllaren.
Punarkrigane
Hasdrubal sitt felttog for å hjelpe Hannibal
I Spania klarte den unge romerske kommandøren Publius Cornelius Scipio (seinare gjeve tilnamnet Africanus på grunn av dådane hans under krigen) til slutt å slå den kartagiske hæren til Hasdrubal. Hasdrubal forlet Hispania og tok hæren med leigesoldatar til Italia for å hjelpe Hannibal.
Hasdrubal førte den kartagiske hæren over Alpane og inn Italia, som bror hans før han, og klarte å nå Posletta. Tanken på enno ein kartagisk hær i Italia var skremmande og romarane visste at dei måtte avskjere styrkane til Hasdrubal uansett pris. I slaget ved Metaurus i 207 f.Kr. fekk den romerske kommandøren Gaius Claudius Nero 700 av sine beste soldatar til å distrahere Hasdrubal medan han sjølv runda elva for å gå til åtak på baksida av Hasrubal sin hær. Hasrubal skjønte at han var dødsdømd og kasta seg ut i kamp mot dei romerske styrkane for å verte drepen i staden for fanga. Hovudet til Hasrubal vart på triumferande vis kasta inn i leiren til Hannibal og han og hæren hans trekte seg tilbake til fjella for ein kort periode.
Slutten av krigen
Samstundes i Hispania hadde Scipio erobra dei lokale kartagiske byane og danna alliansar med dei lokale herskarane. Med fred i Hispania vende Scipio seg mot sjølve Afrika.
Sidan Kartago no var direkte truga returnerte Hannibal i 203 f.Kr. tilbake til Afrika for å møte Scipio. Under det siste slaget ved Zama i 202 f.Kr. klarte romarane til slutt å slå Hannibal i open kamp. Karatago bad om fred og Roma godtok, men berre under strenge vilkår der Kartago mista alle koloniane sine og måtte betale høge summar. Dei hadde heller ikkje lov å danne hærar eller marine igjen.
Den tredje punarkrigen (149 til 146 f.Kr.)
Den tredje punarkrigen (149 - 146 f.Kr) involverte ei omfattande omleiring av Kartago som enda med at byen vart jamna med jorda. Oppblussinga av krigen skjedde som følgje av aukande sinne mot romarane i Hispania og Hellas og den betra kartagiske økonomien og militærmakta i dei femti åra etter den andre krigen.
Utan soldatar vart Kartago stadig utsett for plyndringar frå naboane Numidia. Som følgje av avtalen med Roma vart slike konfliktar avgjort i Det romerske senatet. Sidan Numidia var ein godt likt vasallstat under Roma gjekk avgjerslene til romarane som regel i numidianarane sin favør. Etter femti år under slike tilhøve klarte Kartago til slutt å betale krigserstatninga si til Roma og rekna avtalen som fullført, medan Roma tenkte det annleis. Kartago mønstra ein hær for å slå tilbake dei numidianske styrkane. Dei tapte krigen mot Numidia og sette seg sjølv i gjeld igjen, denne gong til Numidia.
Den aukande militære aktiviteten i Kartago alarmerte mange romarar, inkludert Cato den eldre som etter ei reise til Kartago enda alle talane sine, uansett emne, med: «Ceterum censeo Carthaginem esse delendam.» - «Dessutan meiner eg at Kartago må øydeleggjast».
Håvard Gibøen
Håvard spela i bryllaup frå han var ti år. «Daa var han so liten at han rokk ikkje nedpaa med føtane um han sat paa krakken. So laut han sitja paa borde og trampe paa krakken.» (Rikard Berge). Av andre spelemenn han møtte i desse åra var Jon Kjos den fremste. Men han heldt støtt mest av Myllaren og Luråsen. Myllaren meinte på si side at Håvard var den beste: «Når Håvar tek ti spela, so græt eg,¢ sa Myllaren. «Ja, Håvar er nok meister åt konn alle.»
Punarkrigane
Den tredje punarkrigen (149 til 146 f.Kr.)
I eit forsøk på å trekke Kartago ut i krig i 149 f.Kr. gjorde Roma fleire og fleire krav, eit av dei var at Kartago skulle overgje tre hundre adelsborn som gislar til romarane, og til slutt nesten urimelege krav om at byen skulle jamnast med jorda og byggast opp igjen borte frå kysten, lenger inn i Afrika. Då kartagarane nekta å utføre dette siste kravet erklærte Roma krig og den tredje punarkrigen var i gang. Kartagarane måtte no forsvare byen sin på eiga hand, der dei tidlegare hadde vore avhengig av leigesoldatar. Dei lagde tusenvis av våpen av det dei kunne finne i løpet av kort tid og nytta til og med kvinnehår som strenger for katapultane. Med dette klarte dei å stå imot det første åtaket til romarane. Eit nytt åtak under Scipio Aemilianus sin kommando resulterte i ei tre år lang omleiring før han klarte å bryte gjennom bymurane, plyndre byen og systematisk brenne Kartago til grunne.
Håvard Gibøen
Håvard Gibøen hadde ein annan stil enn Myllarguten. Myllaren kunne bygge ut og brigde på slåttane, og spela seg opp i ekstase til sola rann. Gibøen trøytna snøggare, og heldt seg gjerne med spel i stuttare økter. Attåt heldt Gibøen seg til eldre slåtteformer, og kunne refse Myllaren når denne gjekk for langt i nyskaping. Slik er slåttane etter Håvard særmerkte for ein meir alderdomeleg dåm.
Håvard vart gift med Mari Kjetilsdotter Eikja frå Bø, og dei fekk fleire born saman. Etterslekta lever på Møsstrond den dag i dag.
Den mest kjende eleven av Håvard Gibøen er nok Knut Dale frå Tinn. Etter han vart nokre av slåttane skrive ned at Johan Halvorsen til bruk for Edvard Grieg i hans Opus 72. Sonen Kjetil Håvardsson vart òg ein dugande spelemann.
Malle
Levesett
Europeisk malle lever åleine i stilleståande vatn på 0-30 m djupn. Han trivst best på mudderbotn i grumsete, næringsrike sjøar, og er nattaktiv. Om dagen heldt dei seg i skuggen nede på botnen eller i skuggen av overgrodde elvebreidder. Mallen er territorial og hevdar revir.
På jaktturane sine fangar vaksne mallar stort sett fisk, men dei kan òg ta fuglar og symjande pattedyr. I tillegg er krepsdyr og frosk vanlege innslag i kosten deira. Dersom dei får sjansen, et dei dessutan gjerne åtsel.
Paringstida er frå mai til juli. Hannen brukar snuten til å grava ei grop som hoa legg dei 100 000-370 000 egga sine i. Hannen befruktar dei og passar på dei i 2-4 dagar før yngelen klekker ut. Desse må likevel greia seg sjølv heilt frå starten.
Håvard Gibøen
Håvard døydde i 1873, og vart gravlagt på Møsstrond. Seinare vart det reist eit minnesmerke over han der.
Litteratur
Berge, Rikard, 1972: Myllarguten : Haavard Gibøen med etterord av Eivind Groven: "Myllar-spel og Håvard-spel" s. 233-38 og Magne Myhren, "Rikard Berge og livesverket hans" s. 239-52, Noregs boklag
Apparatturn
Apparatturn er ei form for turn der ein nyttar ulike apparat, som bom, skranke, ringar, bøyelhest og matte.
Idretten krev mykje styrke, bevegelegheit, uthaldenheit og dristigheit. Når ein trenar apparat turn får ein unik kroppskontroll, smidigheit og styrke i kroppen. Dette gjer at det er lett å få eit grunnlag innanfor andre idrettar. Apparatturn omfattar ulike øvingar, for kvinner finst det fire ulike øvingar, skranke, hopp, bom og frittståande. Det finst ulike nivå i alle apparata, nivået går frå 1 som er det lettaste til trinn 5 som er det beste. Viss ein kjem over trinn 5, kan ein gå over til Fig, det er her alle dei beste turnere i Noreg konkurrerer, men for å stille i Fig må ein vere 13 år og oppover.
Klasser
Det finst ulike klasser innanfor apparatturn, aspirantar, rekrutt og klasse 1.2.3. Dei som er aspirantar er dei som er under 10 år, som vil seie at dei ikkje er gamle nok til å konkurrere. Når ein kjem opp i rekruttklassen, er ein fylr ti år, og er klår til å konkurrere. Etter to år i rekruttklassen går ein vidare til klasse 1. der er ein i to år før ein går vidare til klasse 2 og 3.
Skranke
Skranke består av to holmar, han eine er cirka 1,65 m over bakken medan den andre er litt høgare rundt 2,4 cm over bakken. Skranke krev mykje styrke, spesielt i armane.
Hopp
Hopp vil seie at gymnastane skal hoppe over ein bukk/hest. Det går an å regulere høgda på hesten frå 110 cm til 135 cm, og når du kjem opp i klasse 1. er ein nøydde til å hoppe på 125cm. Tilløpet til hesten er maks 25m. I hopp krev det at ein har ein god kroppskontroll og bra uthaldenheit.
Bom
Bom er kanskje det vondaste apparatet for mange turnarar. Bommen er 5 meter lang, 125 cm høg og berre 10 cm brei. På bommen utfører gymnastane mange ulike øvingar, alt frå rulle til baklengssaltoar og flikkflakkar. Får å få bra resultat på bommen krev det mykje arbeida og øving. For å gjere det bra på bommen treng ein svært god balanse, samstundes må ein vere elegant, fleksibel og vise at ein har god kontroll.
Hjelmevatnet
Hjelmevatnet er eit vatn som ligg i Bremanger kommune i Vestland.
Bykle kommune
Bykle kommune er ein kommune i Agder fylke. Kommunen grensar i nord til Vinje, i aust til Tokke, i sør til Valle, Sirdal og Forsand, og i vest til Hjelmeland og Suldal.
Svatsum stavkyrkje
Svatsum stavkyrkje var ei stavkyrkje på Nedre Svatsum i Vestre Gausdal. Ein trur at kyrkja vart oppført på 1200-talet eller tidleg på 1300-talet, og ho er første gong omtala i 1380. Kyrkja stod ved Kirkebø, like oppi skråninga frå der dagens Svatsum kyrkje står. Av rekneskapar og protokollar går det fram at kyrkja hadde tårn, spontak og utvendige svaler. Kyrkja forfall og vart avløyst av ei tømra kyrkje i 1726. Denne vart so avløyst av dagens kyrkje i 1860. Stavkyrkjestaden vart påvist (eller bekrefta) av Dagfinn Skre i 1982.
Bykle kommune
Bykle er den kommunen som brukar mest pengar på kultur per innbyggjar. Bykle har store vasskraftressursar, og store delar av inntektene til kommunen kjem frå produksjon av elektrisitet frå vasskraft.
Riksveg 9 (Haukeli–Kristiansand) går nord–sør gjennom kommunen. På Haukeli i Vinje vert han forbunde til E 134 (Drammen–Haugesund).
Natur og geografi
Denne nordlege delen av Agder høyrer til det svekonorvegiske grunnfjellsskjoldet, og består av to geologiske hovedformasjoner av proterozoiske bergarter som er danna under dei gotiske og seinare svekonorvegiske fjellkjedeforldingene, med sterk metamorfose under den sistnemnde.[2] Eit underlag av 1 600 – 1 450 millionar år gammal skifer, kvartsitt, marmor og amfibolitt med noko hornblendegneis, og ovanpå dette sure overflatestrukturane av både granitt og granodioritt (høvesvis 1 250 – 1 000 mill år gammalt, og stedvis 1 550 – 1 480 millionar år gammalt). I kommunen er det ca. 1 000 millionar år gammal granitt som dominerer. Dei yngste svekonorvegiske danningane bevitnes av større formasjonar av granitt. Den kaledonske fjellkjedefoldinga nådde ikkje ned hit. Forkastningane går både i sørvest-nordaustleg retning, og i sør/nord-retning der det går ei stor forkastningsline.[3]
Elver:
Hovedvassdraget i Bykle og Setesdaler Otra. Størstedelen av kommunen, med unntak av eit lite område på grensa mot Tokke i aust og eit noko større område i sørvest blir drenert i Otra.
Fylkesveg 13 i Oppland
Fylkesveg 13 i Oppland går mellom Gruakollen og Kalvsjø i Lunner kommune. Vegen er 8,0 km lang.