cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salma Hayek
Salma Valgarma Hayek Jiménez, kjend som Salma Hayek, er ein meksikansk-amerikansk skodespelar. Ho blir av mange sett på som den mest suksessrike latinamerikanske skodespelaren i Hollywood sidan Dolores del Río. Hayek har vore med i over tretti filmar og har vore nominert til Oscar.
Tidleg karriere i Mexico
Då ho var 23 år gammal fekk ho tittelrolla i såpeoperaen Teresa, ein vellykka telenovela (såpeopera) som gjorde henne til stjerne i heimlandet Mexico. I 1994 hadde ho hovudrolla i El Callejón de los Milagros, som seinare skulle bli den mest prislønte filmen i meksikansk historie.
Karriere i Hollywood
I 1991 flytta Hayek til Los Angeles for å studera til å bli skodespelar, med voner om å få ei rolle i ein hollywoodfilm. Robert Rodriguez og hans produsentkone Elizabeth Avellan gav ho raskt ei stor rolle mot Antonio Banderas i filmen Desperado, ei rolle som vekte oppsikt i Hollywood.
Hayek fekk seinare ei rolle i From Dusk Till Dawn, ein film som òg vart produsert av Rodriguez. Sjølv om vampyrrolla hennar mot George Clooney og Quentin Tarantino var liten, var det ein opptreden som blei merka. Hayek fortsette karrieren både i kommersielle og kunstneriske filmar. Ein av hennar følgjande suksessar var Wild Wild West (1999), der ho spelte mot Will Smith, Kevin Kline og Kenneth Branagh.
Det nye tusenåret byrja roleg for Hayek, som planla å produsera og opptre i drømmerolla si som Frida Kahlo, den legendariske meksikanske malaren som Hayek har beundra heile livet.
I 2002 vart Frida, co-produsert av Hayek sjølv, lansert. Hayek hadde tittelrolla, og Alfred Molina spelte den utru ektemannen hennar Diego Rivera. Denne rolla gjorde at Hayek vart nominert til Oscar same år.
Anna
Hayek snakkar spansk, engelsk, arabisk og portugisisk. Far hennar er av libanesisk opphav. Salma er eit spansk namn, utleidd av det arabiske ordet salam som tyder 'fred' og 'ro'. Hayek gifta seg 14. februar 2009 med den franske forretningsmannen François-Henri Pinault. Då har dottera Valentina Paloma Pinault (fødd 2007) saman.
Hayek vart i 2011 utnemnd til riddar av den franske Æreslegionen.
Lutzenberg
Lutzenberg er ein kommune i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 538 meter over havet.
Övertorneå kommun
Övertorneå kommune er ein svensk kommune som ligg i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. Administrasjonssenter i kommunen er Övertorneå.
Lutzenberg
Kommunen er den minste i kantonen og den einaste kommunen utan kyrkje. Han består av to grender, Haufen-Brenden og Wienacht-Tobel, samt spreidde gardar.
Övertorneå kommun
Språk
Meänkieli og finsk har status som offisielle minoritetsspråk i kommunen, og Övertorneå er ein av seks svenske kommunar der meänkieli har status som offisielt minoritetsspråk.
Tettstader
Övertorneå kommune hadde fire tettstader i 2005. Folketalet i tabellen er frå 31. desember 2005.
Planetarium
Eit planetarium er opphavleg ein mekanisk modell av planetsystemet.
I dag vert det vanlegvis nytta om eit instrument (òg bygningen der instrumentet står) som viser utsjånaden til himmelen og rørsla til himmellekamane ved hjelp av projeksjonsapparat som kastar bilete av innsida av ein stor, halvkuleforma kvelving over tilskodarane. Det første mekaniske planetariet vart bygd alt av Arkhimedes kring. 250 fvt. Det første moderne planetariet vart oppført 1924 i Jena i Tyskland. Det største planetariet i Europa ligg i London. Det vart opna 1958 og har plass til 550 tilskodarar. Det einaste offisielle planetariet i Noreg, Nordlysplanetariet, ligg i Tromsø.
Louise Glück
Glück vart fødd i New York by. I tillegg til karriera som forfattar har ho arbeidd i akademia som poesilærar ved fleire institusjonar. For tida er Glück lærar og «Rosenkranz Writer in Residence» ved Yale University, og busett i Cambridge i Massachusetts.
Diktsamlinga «Averno» frå 2006 vart i 2017 omsett til norsk av Per Petterson.
International Submarine Band
Tidlegi 1966 flytta ISB til New York City, der dei budde i eit hus som Parsons hadde kjøpt. Her spelte dei inn to singlar for Goldstar Records, og eit album som aldri vart gjeve ut og som etter kvart gjekk tapt. Den første singelen deira kom ut i april 1966 og heitte «The Russians Are Coming, The Russians Are Coming», og var ein coverversjon av Johnny Mandel. B-sida var ein coverversjon av Terry Fell sin «Truck Driving Man». Bandet flytta så til Los Angeles, der dei spelte i ein film med Peter Fonda, ein psykedelisk film kalla The Trip. ISB kom ingen veg og ein frustret Parsons byrja å spele på honky-tonk-barar i Los Angeles med venen Bob Buchanan. Han bestemde seg så for å satse på country. Då han informerte resten av bandet om det nye fokuset, slutta Ian Dunlop og Mickey Gauvin i bandet og skipa eit band kalla The Flying Burrito Brothers, som ikkje må forvekslast med det seinare countryrockbandet med same namn som Parsons spelte i.
Berre dagar før ISB vart oppløyst hamna dei i kontakt med Lee Hazlewood, som eigde LHI Records, og fekk ein eksklusiv platekontrakt. Parsons og Nuese leita så etter musikarar for bandet. Jon Corneal, ein trommeslagar frå eit tidlegare Parsons-band, kom inn. Tre studiomusikarar vart henta inn for å fylle inn resten: Joe Osborn på bass, Earl Ball på piano og JayDee Maness på pedal steel.
Det nye bandet spelte inn ein singel i juli 1967 som bestod av to Parsons-songar, «Luxury Liner» og «Blue Eyes». Fire månadar seinare, i november 1967, gjekk den same gruppa, med Chris Ethridge på bass, i studio for å spele inn det som vart det einaste albumet deira, Safe at Home. Parsons skreiv to originale songar til for albumet: «Do You Know How It Feels To Be Lonesome» og «Strong Boy».
Sjølv om Safe at Home var ferdig innspelt i 1967, kom det ikkje ut på fleire månadar. I februar 1968 slutta Parsons i bandet for å bli med The Byrds på innspelinga av Sweetheart of the Rodeo. Lee Hazlewood var ikkje nøgd med avgjersla til Parsons og valde å halde på eigarskapet til namnet «International Submarine Band». Hazlewood prøvde å hindre at vokalspora til Parsons kom ut på Sweetheart of the Rodeo. På grunn av dette vart vokalen hans fjerna frå fleire songar og erstatta med vokal av Roger McGuinn. Til slutt var likevel solovokalen til Parsons med på tre songar på albumet: «You're Still on My Mind», «Life in Prison» og «Hickory Wind». Safe at Home kom først ut våren 1968, då gruppa var oppløyst.
Buntley Bluff
Buntley Bluff er ei markant klippe 3,5 km lang, like nord for Cape Lankester ved munningen av Mulockbreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå tellurometermålingar og marinen sine flyfoto, 1959–63 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter fenrik Ronald E. Buntley i sivilingeniørkorpset til U.S. Navy, som var ansvarleg for personellet ved flystripa Williams Field i McMurdo Sound under U.S. Navy Operasjon Deepfreeze i 1964.
Snezana Pajkić
Snežana Pajkić er ein serbisk tidlegare friidrettsutøvar frå Ćuprija som tevla for Jugoslavia. Ho vart europameister på 1500 meter i 1990.
Aktiv
Pajkić var eit stort talent på mellomdistansane. I junioralderen sanka ho fire internasjonale medaljar på 1500 m; bronse og sølv i Junior-VM 1986 og -88, samt gull i Junior-EM 1987 og 1989.
Enno ikkje fylte 20 år vann Pajkić 1500-meteren under EM i friidrett 1990, på det som då framleis var jugoslavisk heimebane i Split. Med tida 4.08,12 viste ho austtyske Ellen Kießling og sveitsiske Sandra Gasser til høvesvis sølv- og bronseplass, begge slått med eit halvt sekund.
I 1991-sesongen sette Pajkić personleg rekord på 800 meter med 2.01,78. Deretter forsvann ho frå internasjonal friidrett.
Wantsum
Wantsum er ei elv i grevskapet Kent, England. Ho er ei sideelv til Stour. På området der Wantsum og den nedre delen av Stour i dag renn låg tidlegare Wantsumkanalen, eit sund som skilde Isle of Thanet frå fastlandet i Kent. I dag er Wantsum ikkje stort meir enn ei dreneringsgrøft som byrjar like austom Reculver, renn sørover gjennom dei rike jordbruksområda på den tidlegare havbotn, og munnar ut i Stour ved Stourmouth. Frå vest kjem sideelva Sarre Penn (lokalt òg kalla Fishbourne Stream, som lauper saman med Wantsum ved Sarre.
Beda sa på 700-talet at Wantsum – altså Wantsumkanalen – var tre furlong brei (ca 600 meter). I 1414 fanst det enno ei ferje som kryssa over Wantsum ved Sarre, men i 1550 var Thanet ikkje lenger ei øy. Ved Reculver bygde romarane eit fort som låg rundt 1,5 kilometer frå sjøen, medan historikaren John Leland på første delen av 1500-talet sa at Reculver låg 400 meter frå sjøen, og den store stormen i 1809 tok til slutt med seg halve fortet. Det blir hevda at det eroderte materialet vart frakta langs kysten og med tida blokkerte den nordlege munningen til Wantsumkanalen.
Mount Frost
Mount Frost er eit fjell, 2350 moh i Churchill Mountains, som ligg 4 nautiske mil (7 km) sør for Mount Zinkovich, ved sørsida av toppen av Silkbreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter oberstløytnant Foy B. Frost i United States Air Force (USAF), øvstkommanderande for Ninth Troop Carrier Squadron, som flydde mellom New Zealand og Antarktis ved McMurdo Sound og innover til Byrd-, Eights-, og Amundsen-Scott-stasjonen i løpet av U.S. Navy Operasjon Deepfreeze 1962.
Cambrian Bluff
Cambrian Bluff er ein markant fjellskrent som stikk ut i nordsida av Nimrodbreen og lengst sør i Holyoake Range. Han vart namngjeven av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand (1960–61) fordi det i skrenten finst mange saumar av rosa og kvit marmor.
Rehetobel
Rehetobel er ein kommune i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 958 meter over havet.
Kommunen består av landsbyen Rehetobel og fleire spreidde grender og gardar.
Rehetobel ligg sør for fjellet Gupf.
Bhupen Hazarika
Bhupen Hazarika var ein indisk songar, låtskrivar og filmskapar frå Assam. Han skreiv over 1 500 songar, hovudsakleg på assamesisk, men mange av dei blei også omsett til bengali og hindi. Hazarika var populær i India og Bangladesh, og musikken hans viste fram assamesisk og nordaustindisk kultur til eit vidare publikum. Hazarika var også politisk aktiv, og var sterkt inspirert av Paul Robeson, både musikalsk og politisk.
Hazarika blei først kjend for ein song han framførte som tolåring i filmen Indramalati (1939) som var skriven og regissert av Jyotiprasad Agarwala. Tretten år gammal skreiv han sin første eigne song, «Agnijugor Firingoti Moi».
Etter å ha oppnådd mastergrad ved Banaras Hindu University fekk han eit stipend til Columbia University i USA i 1949, der han tok doktograd i 1952 med avhandlinga Proposals for Preparing India's Basic Education to use Audio-Visual Techniques in Adult Education. Ved universitetet møtte han Priyamvada Patel, som han gifta seg med i 1950. Dei fekk ein son, Tez Hazarika, i 1952.
Sødorp kapell
Sødorp kapell er ei langkyrkje på Vinstra i Nord-Fron kommune i Innlandet. Bygningen er av tre og har 169 sitjeplassar.
Kapellet står på den gamle kyrkjestaden på Vinstra, der det har vore kyrkje sidan mellomalderen, med unntak av åra 1910–1929. I 1910 vart Sødorp kyrkje flytta til prestegarden på den andre sida av Lågen, og allereie i 1929 bygde frøningane nytt kapell på den gamle kyrkjestaden. Det vart utvida i 1970–72 og igjen i 2009.
Halvdan Holbø har laga altartavla.
Lisanhalvøya
Lisanhalvøya eller Al-Lisān (arabisk for 'tunga') i Jordan er ei stor landtunge som no skil det nordlege og sørlege bassenget i Daudehavet. Halvøya skil den nordlege delen av Daudehavet frå den grunnare sørlege delen. Før vasstanden i sjøen gjekk ned på 1900- og 2000-talet var ho eit nes som delte havet i to fråskilde bekken i nord og sør.
Den nordlege delen av halvøya vert kalla Costiganneset, til minne om Christopher Costigan, ein irsk oppdagar som omkom i 1835 av varme og tørste etter å ha vore stranda i havet i fleire dagar. Han tok den første kjende båtturen på sjøen i moderne tid. Sørvestenden av halvøya vert kalla Molyneuxneset, til minne om Thomas Howard Molyneux, ein offiser i britiske Royal Navy som utforska Daudehavet i august 1847 og omkom på reisa heim. Det tørrlagte sundet mellom Lisanhalvøya og vestkysten vert kalla Lynchsundet og er kalla opp etter William Francis Lynch som utforska Daudehavsområdet i 1848.
Som med den nærliggande Har Sedom (Jebel Usdum), består halvøya stort sett av kvit, kalkhaldige sediment med salt og gips, som stig 200 meter opp på austsida.
Al-Lisān får rundt 65 mm nedbør i året.
Loddline
Loddline eller loddsnor var eit hjelpemiddel for å måle vassdjupna ved kystnavigering før ein hadde ekkolodd.
Snora bestod av eit lodd, ofte i bly, med ei snor som var lang nok til å nå botn på ganske djupt vatn. Snora var utstyrt med knutar (knop eller stikk) av ulikt slag som markerte kor mykje av snora som var sloppe ut. Han som skulle lodde djupna måtte først og fremst mæle at der var seglingsdjupne. Når skipperen var usikker, vart segla og dermed farten redusert slik at eit godt kasta lodd ville stå loddrett stramt når segldjupnelengda var sleppt ut.
Loddmannen vart ofte så flink at han ved hjelp av hovudrekning kunne seie kor djupt der var medan loddlina stod skeivt i vatnet.
Var ein på leting etter god ankergrunn, trongst både djupnemål og opplysning om det var sand eller steinbotn. Dette vart løyst ved å smørje lodda inn med feitt. Kom det opp med sand eller gjørme, var den saka grei.
Planetesimal
Ein planetesimal er ein liten himmellekam som går i bane rundt sola. Ein trur at desse har eksistert sidan før planetane vart danna
Ein trur at for kring 3,8 milliardar år sidan, etter ein perioden kjend som det seine, kraftige bombardementet, var dei fleste planetesimalane i solsystemet anten kasta ut av solsystemet, i store eksentriske banar som Oortskya, eller hadde kollidert med større lekamar. Ei par planetesimalar kan ha blitt fanga inn som månar, slik som Marsmånane Phobos og Deimos.
Planetesimalar som har overlevd fram til i dag er verdifulle for forskarar fordi dei inneheld informasjon om utviklinga av solsystemet. Sjølv om det ytre av desse planetesimalane er påverka av intens solstråling, som kan ha endra dei kjemiske forholda der, er det indre av desse lekamane urørte sidan dei vart danna. Dette gjer dei til ein «tidskapsel» som kan sei noko om tilhøva i gasskya som låg kring sola før planetane vart danna.
Hyndburn-elva
Hyndburn er ei elv i Lancashire i England. Ho renn gjennom byane Haslingden, Baxenden, Accrington, Clayton-le-Moors og Great Harwood før ho møter Hyndburn Brook og så renn inn i Calder.
Distriktet Hyndburn har namn etter elva.
Slaget ved Carrickfergus i 1760
Slaget ved Carrickfergus fann stad i februar 1760 i Carrickfergus i Irland under sjuårskrigen. Ein styrke på 600 franske soldatar gjekk i land kommandert av kaperen François Thurot og tok den vesle garnisonen i byen og erobra borga.
Då ord om hendinga nådde Dublin vart ein liten styrke dragonar sende av hertugen av Bedford som feilaktig frykta at det var ei skinnåtak for å trekkje britiske styrkar nordover, slik at den franske hovudstyrken kunne angripe Cork eller Dublin.
Thurot heldt byen i fem dagar, og trua den nærliggande Belfast og kravde forsyningar og løysepengar. Då den lokale militsen under general Strode og ein skvadron frå Royal Navy dukka opp utanfor kysten, sende Thurot styrken sin til sjøs att og forlet byen.
Stour i Kent
Stour er ei elv i Kent i England. Ho har utspring ved landsbyen Lenham, midtvegs mellom Maidstone og Ashford, og renn i austleg retning, passerer den historiske byen Canterbury, og munnar ut i Den engelske kanalen like sørvest for Ramsgate. Elva er rundt 35 kilometer lang. Dei viktigaste sideelvane er Wantsum, Little Stour og East Stour.
Slaget ved Carrickfergus i 1760
Etterverknad
Thurot mista livet i eit sjøslag, men det at han hadde gått i land på fiendtleg jord vart hylla i Frankrike og han vart ein nasjonalhelt, dels fordi det han gjorde stod i skarp kontrast til inkompetansen som dei franske marineoffierane nyleg hadde vist i slaget ved Quiberonbukta.
Stour i Kent
Oppstraums frå samløpet med Little Stour kallast elva vanlegvis for Great Stour, og ovanfor samløpet med East Stour ved byen Ashford blir den nokre gongar kalla Upper Great Stour eller West Stour.
Elva er påverka av tidvatnet nedstraums frå Fordwich. Elvemunningen låg opphavleg ved Wantsumkanalen, eit sund som fram til mellomalderen skilde Isle of Thanet frå resten av Kent. Sundet var tidlegare ein viktig sjøveg, men har gjennom hundreåra vorte fylla opp av silt.
Elveløpet
Utspringet til elva, som her blir kalla Great Stour, ligg like austom landsbyen Lenham, ved vasskilet til elva Len, ei sideelv til Medway. Elva renn frå kjeldeområdet i søraustleg retning gjennom den landlege Low Weald-dalen, der ho òg tek oppi seg fleire mindre sideelvar. Ved byen Ashford møter ho sideelva East Stour, som kjem inn frå søraust frå kjeldeområda nord for Hythe, og dessutan dei mindre sideelvane Whitewater Dyke og Ruckinge Dyke.
Etter Ashford snur Stour mot nordaust og bryt gjennom åsane i North Downs, som ligg mellom Ashford og Canterbury, ein avstand på rundt 25 kilometer. På denne strekninga, der elva renn gjennom landsbyane Wye, Chilham og Chartham, er det ingen større sideelvar.
Den historiske byen Canterbury ligg ved møtet mellom fire romarvegar, og der Watling Street hadde tilknyting til havet. Innanfor byen har elva to separate løp, eit gjennom bysentrum og det andre nord for bymurane. Dei to løpa renn saman austom Canterbury, før elva når fram til Fordwich, ei tidlegare uthavn for Canterbury og den noverande grensa for tidvatnet i Stour.
Etter Fordwich passerer elva mellom Westbere Lakast, ei rekkje av innsjøar danna av tidlegare grustak som no yrer av liv, og gjennom våtmarkene i Stodmarsh naturreservat. Deretter følgjer ope jordbruksland anlagt på dei tørrlagde sumpane rundt elva ved landsbyen Upstreet.
Bengalgribb
Skildring
Bengalgribb har som andre gribbar fjørlaus hals og hovud. Hovudet har eit rosa skjær medan nebbet er sølvfarga. Nedst på halsen, på ryggen, bak og under vingene har han kvite fjører, elles er fjørdrakten mørk med svarte og sølvgrå fjører. Juvenilar er mørkare enn vaksne fuglar, og får først vaksen fjørdrakt når dei er fire-fem år gamle.
Stour i Kent
Elveløpet
Ved landsbyen Plucks Gutter møte Stour dei to siste sideelvane, Little Stour frå sør, med kjeldeområde nord for Folkestone, og Wantsum frå nord, som startar ved Reculver austom Herne Bay. I dette området ligg òg tvillinglandsbyene West og East Stourmouth, der Stour opphavleg munna ut i Wantsumkanalen, eit tidlegare sund som no er silta igjen og omdanna til eit vidstrekt jordbruksområde.
Bengalgribb
Skildring
Fuglen er den minste av gribbane i slekta Gyps, men er ein mellomstor gribb. Han veg 3,5-7,7 kg, måler 75–93 cm i lengd og har eit vingespenn på 1,92–2,6 m.
Stour i Kent
Elveløpet
Herfrå snur elva sørover, og passarar den tidlegare så viktige og travle hamna Sandwich. Deretter snur elva nordover igjen i ein stor loop, og på eit punkt passerer ho under 200 meter frå det sørgåande løpet sitt. På denne staden vart det i 1776 grave ein kanal, kalla «Stonar Cut» etter den nærliggande landsbyen Stonar, hovudsakleg for flaumkontroll i området. Kanalen er i dag i stor grad gjengrodd. Til slutt bøyer elva av mot aust og munnar ut i Doversundet ved Pegwell Bay, sørvest for Ramsgate.
Bengalgribb
Leveområde
Bengalgriben lever hovudsakleg på sletteland og til ein viss grad i meir fjellendte område. Han lever ofte nær menneske. Gribbane flokkar seg gjerne saman for å eta og kvila. Dei formeirer seg i koloniar i høge tre.
Stour i Kent
Elveløpet
Frå tidevassgrensa i Fordwich til havet er elva omgjeve av lågtliggande sumpland. Mesteparten av dei ligg på det som var botnen av Wantsumkanalen, medan dei sørlegaste ligg bak sanddynene på Sandwich Flats. Dei fleste av desse sumpane er i dag gjennomskårne av dreneringsgrøfter på kryss og tvers, og er i all hovudsak omdanna til jordbruksland.
Bengalgribb
Leveområde
Bengalgribb har forsvunne frå alle søraustasiatiske land bortsett frå Kambodsja og Burma. Populasjonen i Kambodsja verker vera stabil, eller til og med noko aukande. I Sør-Asia har populasjonen gått ned med over 99 % frå midten av 1990-åra til 2010-åra, og han er utdøydd i Bangladesh. Fuglen er forsvunnen frå Kina, og har ukjend status i Iran og Afghanistan.
Mount Fyfe
Mount Fyfe er eit fjell, 2260 moh, som ligg 3 nautiske mil nord for Quest Cliffs i Geologists Range i Antarktis. Det vart sett av den nordlege gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (1961–62) og kalla opp etter H.E. Fyfe, sjefsgeolog i New Zealand Geological Survey.
Blodoverføring
Blodoverføring eller transfusjon er ein medisinsk prosess der ein overfører blodkomponentar eller plasmaprodukt mellom menneske eller dyr. Slik overføring er ei utbreidd form for transplantasjon, og blei utvikla på 1800- og 1900-talet.
Ein kan overføra blod ved ei rekkje høve, som blodtap ved sjukdom, skade eller operasjonar, eller i samband med at produksjonen av visse komponentar i blodet ikkje skjer slik han skal.
Historie
Ein byrja eksperimentera med blodoverføring på 1600-talet, etter at den engelske legen William Harvey oppdaga blodsirkulasjonen i 1628. I 1665 lukkast Richard Lower i Oxford med å overføra blod mellom hundar. To år seinare utførte den kongelege livlegen i Frankrike, dr. Jean-Baptiste Denis, fleire overføringar mellom dyr og menneske. Medan dei første forsøka innebar overføringar av små mengder blod frå sauer til menneske, og blei rapporterte som store suksessar, døydde to pasientar etter fleire omgangar med blodoverføringar. Sjølv om Denis blei frikjend for noka form for feilbehandling, blei blodoverføringar til menneske etter dette strengt regulerte eller forbodne av det franske parlamentet, det engelske Royal Society og av den katolske paven.
I 1818 utførte den engelske legen James Blundell den første vellukka blodoverføringa mellom mennske, då han overførte blod til ei barselkvinne frå ektemannen hennar ved hjelp av ei sprøyte. Mellom 1825 og 1830 utført Blundell ti blodoverføringar der fem av dei hadde god verknad, og publiserte resultatet. Han utvikla også fleire instrument for å letta blodoverføring.
Desse tidlege blodoverføringane var risikable, og pasientar kunne få kraftige reaksjonar, utan at ein skjøna kvifor. Først i 1900 hadde Karl Landsteiner oppdaga og skildra blodtypesystemet ABO, medan Philip Levine oppdaga Rh-systemet i 1940. Typebestemming gjorde blodoverføring mykje tryggare. Andre forskarar, som Albert Hustin og Luis Agote, hadde funne stoff som hindra koagulasjon, eller andre teknikkar som kunne brukast til å oppbevara blod eller bloddelar. Dermed kunne blod også oppbevarast over lengre tid i blodbankar. Sjølv om ein sjeldan får kraftige reaksjonar ved blodoverføring i dag, er det framleis mogleg å få større eller mindre transfusjonsreaksjonar, som regel fordi immunforsvaret til mottakaren reagerer. Visse smittestoff som hepatittvirus og HIV kan også overførast gjennom blod. Før HIV/AIDS var kjend blei fleire personar smitta gjennom sjukdommen gjennom blodoverføringar.
From a Lover to a Friend
«From a Lover to a Friend» er ein song av Paul McCartney frå 2001 på albumet hans Driving Rain. Han vart gjeven ut på singel og låg to veker på UK Singles Chart, der han nådde 45. plassen. Singelen nådde òg sjetteplassen i Canada. I USA var songen B-side til singelen «Freedom» og nådde 24. plassen på Billboard Adult Contemporary-lista.
Kritikarane såg på songen som ein ballade der McCartney prøver å avfinne seg med dødsfallet til kona Linda, og song «let me love again»; men McCartney sjølv var mindre sikker på kven songen var til i eit intervju med Howard Stern. The Guardian kalla songen «eit meisterverk... så delikat og ærleg at det høyrest meir eller mindre perfekt ut.»
Banyan
Banyan eller banyantre (Urostigma) er ein type fikentre med luftrøter som veks ned til jorda frå greinene og hardnar, slik at treet aukar i omkrins. Ei kjend form av treet er poppelfikentre (Ficus benghalensis), som ofte er det ein meiner når ein snakkar om banyantre. Banyan blir brukt som pryd- og skuggetre. Det er også populært som bonsaitre.
From a Lover to a Friend
«From a Lover to a Friend» vart spelt inn 27. februar 2001 med McCartney på bass og piano, Abe Laboriel jr. på trommer, Rusty Anderson på 12-strengs elektrisk gitar og Gabe Dixon på piano.
Frederik Norgreen
Frederik Wilhelm Weidemann Norgreen var ein norsk embetsmann og stortingsmann, fødd på Eidsvoll. Han representerte Finmarkens amt (Troms og Finnmark) stortinget 1862-66 og Hedemarkens amt 1874-76.
Norgreen var son til ein militær offiser. Sjølv vart han student i 1835 og cand.jur. i 1842. Deretter var han sorenskrivar- og futfullmektig i to år og frå 1845 kopist i Revisjonsdepartementet. Han var så underrettssakførar 1849 i Smålenene og 1851 i Buskerud. I tida frå 1855 til 1867 var han fut og sorenskrivar i Tana, med unnatak for 1861-62 då han var sorenskrivar i Nord-Gudbrandsdal. Sidan i livet var han sorenskrivar 1867-79 i Nord-Østerdal, busett på Tynset, og 1879-99 i Solør, busett i Grue.
Etter å ha vore fyrste varamann til Stortinget 1859-60 frå Finmarkens amt, representerte Norgreen same valkrinsen på Stortinget 1862-63, Omframtstortinget 1864 og Stortinget 1865-66. Då han var komen til Hedmark, møtte han på Stortinget 1874-76 som fjerde representant frå landkommunane i amtet. På Stortinget var han 1862-63 medlem av Justiskomite nr 2, 1865-66 sekretær i Konstitusjonskomiteen, 1874 medlem i Justiskomite nr 1 og 1875-76 formann i Justiskomiteen.
Norgreen døydde i Vinger i 1902.
Ommund Norheim
Ommund Ommundsson Norheim var ein norsk bladmann og fattigforstandar frå Time i Rogaland.
Norheim var son til ein gardbrukar og lensmann. Sjølv tok han studenteksamen i 1869, og andreeksamen året etter. Han var forretningsførar og seinare redaksjonssekretær i Vestlandsposten. Frå 1890 var han fattigforstandar i Stavanger.
Ingebret Svennsson Mossige var farbror til Norheim.
Louis Charles Armand Fouquet
Han tente som lågare offiser i den spanske arvefølgjekrigen og som brigadegeneral i felttoget i 1734 ved Rhinen og Moselle, der han fekk graden marchal de camp. Han vart tilsett under broren i dei politiske tokta i Bayern og Schwaben i 1741-1742 og vart general løytnant. Han kjempa i Böhmen, Bayern og Rhinlanda i 1742-1743, og vart her arrestert og send til england med marskalken i 1744. Då han vart slept fri fekk han kommando over ein arme i Piemonte. Han vart offer for det store motet han synge i slaget ved Assietta.
Jill Johnson
Jill Johnson er ein svensk songar og låtskrivar. Ho er særleg knytt til countrysjangeren, men har også laga mellom anna blues, pop og rock. Ho er kjend for «Kärleken är», som ho deltok i Melodifestivalen og Eurovision Song Contest 1998 med, og «Crazy in Love», også denne eit bidrag i Melodifestivalen.
Jill Johnson har også arbeidd i media med fjernsynsserien Jills veranda. Serien var filma i Nashville og tok for seg opphavet til countrymusikk og hadde ulike countrytilknytte gjester.
Just Dropped In (To See What Condition My Condition Was In)
«Just Dropped In (To See What Condition My Condition Was In)» er ein song skriven av Mickey Newbury og den første hitten for Kenny Rogers and the First Edition i 1968. Songen er sagt å reflektere ei LSD-oppleving, og songen var meint å åtvare mot faren ved å bruke LSD. Songen vart først spelt inn 10. oktober 1967 av Teddy Hill & the Southern Soul som ein singel for Rice Records, produsert av Norro Wilson. Jerry Lee Lewis spelte inn songen kort tid etter for albumet sitt, Soul My Way.
«Just Dropped In ...» vart ein hit for Kenny Rogers and the First Edition (med Kenny Rogers på solovokal) i 1968. Det var den første hitten til Rogers som nådde topp 10 på Billboard-lista, og dei fekk framføre songen på nasjonalt fjernsyn på The Smothers Brothers Comedy Hour. Songen fangar den kortvarige psykedeliske tida seint i 1960-åra, og skil seg frå countryfolkharmoniar som skildra dei fleste songane til First Edition. Songen kom òg ut på albumet The First Edition. Produsenten Mike Post snudde om på eit par riff for å skape introen, og soloen vart spelt av Glen Campbell. Ein annan studiogitarist, Mike Deasy, spelte akustisk gitar.
Grow Some Funk of Your Own
«Grow Some Funk of Your Own» er ein song av Elton John på albumet Rock of the Westies frå 1975. Han vart gjeven ut som singel i 1976 som ei dobbel A-side i lag med «I Feel Like a Bullet (In the Gun of Robert Ford)». Songen vert rekna som ein av dei tyngre rockesongane til John. Singelen nådde 14. plass på Billboard Hot 100 i USA.
Hao Ran
Liang Jinkuang var ein kinesisk forfattar. Han skreiv under namnet Hao Ran eller Haoran (浩然), og nytta også pseudonyma Baixue (白雪) og Panshan (盘山).
Han var fødd inn i ein fattig familie i Tangshan i provinsen Hebei, og blei foreldrelaus då han var 10 år. Han avbraut skulegangen etter berre tre år. 14 år gammal blei han bykader-medlem av kommunistpartiet.
I 1949 byrja han å arbeida for ungdomsorganisasjonen til kommunistpartiet og frå 1954 arbeidde han som journalist og redaktør for Hebei Ribao, Youyibao og Hongqi. Det første litterære verket hans, novellesamlinga Xique deng zhi, kom ut i 1956. I 1964 blei han forflytta til Beijing og blei yrkesforfattar. Det mest kjende verket hans, Yanyangtian («Ein strålande dag»), kom i 1965 i tre delar, og blei seinare filmatisert under same namn.
Greatest Hits 87–97
Greatest Hits 87–97 er eit samlealbum av den australske songaren Kylie Minogue utgjeve av BMG i 2003. Albumet samlar songar frå albuma Kylie (1988), Enjoy Yourself (1989), Rhythm of Love (1990), Let's Get to It (1991), Greatest Hits (1992), Kylie Minogue (1994) og Impossible Princess (1997).
Dette albumet er ein utvida versjon av Greatest Hits 1987-1992 utgjeve i 2002.
Campbell Cliffs
Campbell Cliffs er ei rekkje høge, stupbratte klipper, stort sett snødekte, som dannar austveggen av Haynes Table i Hughes Range. Dei vart oppdaga og fotografert av U.S. Navy Operasjon Highjump på Flight 8A den 16. februar 1947 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter offiser Clifford M. Campbell i U.S. Navy som var eldste offiser på denne flyturen.
Planet X
Planet X var eit namn som opphavleg vart nytta av Percival Lowell om ein ukjent planet han postulerte måtte eksistere utafor Neptun. Det no eit uoffisielt namn på ein hypotetisk planet utafor dvergplaneten Pluto.
Göteborgs Lättmetallgjuteri AB
Göteborgs Lättmetallgjuteri AB var eit tidlegare dotterselskap til Gustaf Holm & Co AB i Göteborg. Føretaket vart stifta i 1947, heldt til i Mölndal, og produserte lettmetalldelar for motorsaga Be-Bo som AB Bergborrmaskiner produserte.
Cape Brown
Cape Brown er eit kjenneleg, isdekt nes 5,5 nautiske mil nord-nordaust for toppen av Mount Nicholas (heilt nord i Douglas Range), og markerer austsida av innløpet til Schokalsky Bay på nordaustkysten av Aleksanderøya. Det vart oppdaga frå avstand av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot i 1909, men kartlagd som ein del av ei lita øy. Det vart fotografert frå lufta i 1937 av British Graham Land Expedition under Rymill og seinare grovt kartlagd frå bilete. Det vart kartlagd frå bakken i 1948 av Colin C. Brown i Falkland Islands Dependencies Survey ved Stonington Island, 1948–49, som neset er kalla opp etter.
Platonisk år
Eit platonisk år er 25 800 år og er den tida rotasjonsaksen til jorda nyttar på eitt omlaup langs ei kjegleflate. Himmelpolane skildrar på grunn av presesjonen sirklar omkring polane til ekliptikken.
RS «Trondhjem»
RS 13 «Trondhjem» var ei redningsskøyte som vart bygd for redningsselskapet i 1899. Ho vart konstruert og bygd av Colin Archer i Larvik. Skøyta vart rekna for ein svært god seglar. . RS 13 «Trondhjem» vart seld i 1934. Ho hadde då redda 95 menneske frå ein sikker daude, og assisterte 1046 fartøy.
Reute
Reute består grendene Mohren, Reute og Schachen.
Al-Zabadani-distriktet
Zabadani-distriktet eller az-Zabadan (arabisk منطقة الزبداني) er eit distrikt (mantiqah) i Rif Dimashq guvernement i Syria. I 2004 hadde distriktet eit folketal på 63 780. Senteret i distriktet er byen Zabadani.
Fram til februar 2009 var underdistrikta Ayn al-Fijah og Al-Dimas ein del av Zabadani-distriktet før dei vart flytta til det nyoppretta Qudsaya-distriktet.
Inndelingar
Distriktet Zabadani er delt inn i tre underdistrikt eller nāḥiyaer (folketala er frå folketeljinga i 2004):
Kjelder
Zabadani District|Al- Zabadani District]]» frå, den 4. juli 2014.''
Cascade Bluff
Cascade Bluff er ein låg, hovudsakleg isdekt fjellskrent som dannar sørvestveggen langs Minceybreen i Dronning Maudfjella. Klippa fekk dette namnet av Texas Tech Shackleton Glacier Expedition i 1962–63, fordi vatnet strøymer over skrenten i varme periodar.
Antonietta Di Martino
Antonietta Di Martino er ein italiensk høgdehoppar frå Cava de' Tirreni. Ho vann ein sølvmedalje i øvinga ved verdsmeisterskapen 2007 og bronsen ved verdsmeisterskapen 2011.
Aktiv
Di Martino forbetra i 2000 sin personlege rekord med ti centimeter til 1,88 meter, sesongen etter med ytterlegare ti centimeter til 1,98 m. Deretter måtte ho vente til 2007 før ho forbetra seg, og då til 2,03 meter.
Sommaren 2009 kneip Di Martino fjerdeplassen i verdsmeisterskapen i Berlin. Den 9. februar 2011 presterte Di Martino sitt livs høgste hopp, med 2,04 meter sigra ho ved eit innandørs-stemne i Banská Bystrica. Få veker seinare i Paris vart ho europameister innandørs ved å gå over 2,01 m. Under Friidretts-VM 2011 i Daegu tok ho bronsemedaljen med eit hopp på 2,00 m, den einaste medaljen som gjekk til Italia i meisterskapen. Tidleg våren 2012 tok ho andreplassen i hall-VM i Istanbul. Ho deltok ikkje i Sommar-OL 2012.
Di Martino vart italiensk meister i høgdehopp i 2000, 2001, 2006, 2007, 2008 og 2010.
Nadia Murad
Nadia Murad Basee Taha er ein irakisk menneskerettsaktivist av jesidisk bakgrunn. <!-- I september 2016 ble hun FNs første goodwill-ambassadør for overlevende av menneskehandel.<ref name Nadia Murad Basee Taha (kurdisk: نادیە موراد, arabisk: نادية مراد; fødd 1993 i Kojo i distriktet Sinjar i guvernementet Nineveh i Irak) er en irakisk menneskerettighetsaktivist av jesidisk og kurdisk bakgrunn. I september 2016 ble hun FNs første goodwill-ambassadør for overlevende av menneskehandel. Murad er tildelt Nobels fredspris for 2018. == Liv og virke == Murad vart kidnappa av Den islamske staten Irak og Levanten (IS) i august 2014 I tida som IS-fange vart Nadia Murad utsett for gjentekne voldtekter og overgrep. Ho klarte å rømma frå fangenskap i november same år. Murad vart teke inn av ein nabofamilie som kunne smugla ho ut av det IS-kontrollerte området, slik at ho kunne ta seg til ein flyktningleir i Duhok i Nord-Irak. I februar 2015 ga ho sit første vitnesbyrd til journalistar frå den belgiske avisa La Libre Belgique medan ho budde i Rwanga-leiren. I 2015 var ho ein av 1 000 kvinnor og barn som dro nytte av eit flyktningprogram frå regjeringa i Baden-Württemberg i Tyskland, som vart hennes nye heim. Murad vart i 2016 tildelt Václav Havel-prisen for menneskerettar av Europarådets parlamentarikerforsamling. Saman med Lamiya Aji Bashar vart ho tildelt Sakharovprisen for 2016. I 2018 vart ho tildelt Nobels fredspris, saman med Denis Mukwege. {{Kilde avis|tittel=Nobels fredspris for 2018 tildeles Denis Mukwege og Nadia Murad| I oktober 2017 utkom Nadia Murads sjølvbiografi om eigne opplevingar, The Last Girl som var skrive saman med Jenna Krajeski. Boka vart i 2018 omsett til norsk under namnet Den siste jenta. -->
Arnfinn Urnes
Arnfinn Urnes var ein norsk lærar og forfattar. Han var fødd i Hafslo i Luster kommune. Urnes tok eksamen ved Stord lærarskule 1910, og han var lærar i Hjartdal 1910-1912, Furnes 1912-1914, Kvitingsøy 1914-1918 og Jevnaker 1918-1942.
Emmer
Emmer (Triticum dicoccum), òg kjent som farro spesielt i Italia, er ein kveitesort med lita avling, agna kveite. Emmer var ein av dei første artane som vart domestifisert i det nære Austen. Han var mykje dyrka i antikken, men er no berre dyrka i liten grad i fjellområda i Europa og Asia.
Villemmer
Villemmer (Triticum dicoccoides) veks vilt i den fruktbare halvmånen i det nære Austen. Den er ein tetraploid kveitesort danna ved hybridisering av to ville diploide grasartar. Det eine er Triticum urartu som er i slekt med villeinkorn (T. boeoticum)), og den andre er ein hittil uindentifisert Aegilops-art som er i slekt med A. searsii eller A. speltoides.
Morfologi
Som einkorn og spelt, er emmer ein skalkveite. Med andre ord, den har eit sterk skal (hams) som omgir kornkjernen, og eit halvsprøtt rachis. Ved tresking vil akset bli brote ned i enkeltkorn. Dette krev knusing eller slåing for å frigjere kornkjernen frå hamsen.
Villemmer sår seg sjølv ved at agna mekanisk skrur kornet ned i jorda. Om natta, når fuktigheita aukar, vil agna bli stiv og trekke seg saman, og i den prosessen vil det presse kornet ned i jorda. Om dagen avtar fuktigheita, og agna blir slakkare. Men fine silikahår på agnene verkar som krokar i jorda og hindrar kornet frå å gå attande. Ved hjelp av den skiftande luftfuktigheita mellom dag og natt vil pumperørslene i agna, som liknar på eit svømmande froskespark, bore kornet med agn a ned eit par centimeter i jorda.
Mount Gillmor
Mount Gillmor er eit stort sett isfritt fjell (2185 moh) ved sørsida av toppen av Svendsenbreen i Usarp Mountains.
Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi i U.S. Navy, 1960-62. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter C. Stewart Gillmor ein amerikansk utvekslingsforskar (ionosfærisk fysikk) ved den sovjetiske Mirny-stasjonen i 1961.
Damocles Point
Damocles Point er eit nes på austkysten av Aleksanderøya, 3 nautiske mil aust-søraust for sørtoppen av Mount Tyrrell. Eit lite klippeframspring nær sjøen ligg nedanfor ein 60 meter høg isklipp. Neset ligg nær George VI Sound mot Rymill Coast i Palmer Land. Det vart først fotografert frå lufta i 1937 av British Graham Land Expedition under Rymill. Det vart kartlagd i 1948 av Falkland Islands Dependencies Survey, og det fekk dette namnet av dei fordi isklippene som hang over neset såg ut som sverdet til Damokles.
DS «Bergen» (1873)
DS «Bergen» (kallesignal JVRT) var eit dampskip levert i februar 1873 som lasteskip for D. Burger & Zoon i Rotterdam i Nederland. I 1883 hamna skipet i Noreg hos Claus Eilertsen m. fl. i Bergen, og var sidan under fleire forskjellige reiarlag, mellom andre ein kort periode hos Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) i 1908-1909. ¨
Historie
Skipet vart bygd ved Coulson, Cook & Co. i Newcastle i Storbritania og levert til D. Burger og Zoon i Rotterdam i februar 1873.
I august 1883 vart skipet selt til Claus S. Eilertsen m.fl. i Bergen. I 1885 vart Joh. Ameln eigar før det i 1888 hamna hos Johan C. Giertsen i Bergen. Han selde skipet vidare i oktober 1893 til Vestlandske Lloyd ved Erik Rusten i Bergen, som hadde skipet i fleire år. Det Bergenske Dampskibsselskab kjøpte i februar 1908 skipet for ein 54 276 kroner. Skipet vart ikkje verande lenge hos BDS, og alt i juli 1909 vart det selt til A/S D/S Ryvingen (Bernhard Amundsen, seinare Thv. Joh. Kyvig) i Haugesund.
12. desember 1910 grunnstøytte skipet ved Newton på austkysten av England på reise frå Altona til Dysart i ballast.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 386 bruttoregistertonn og 230 nettoregistertonn og lasteevna var 500 dødvekttonn. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tosylinda compound dampmaskin, levert av Thompson, Boyd & Co i Newcastle. Oppgjeven yting var 200 iHk (indikerte hestekrefter) og 50 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart 8 knop.
Jordforureining
Forureininga kan føre til helsefare både gjennom direkte kontakt med den forureinina jorda, ved at giftstoffa vert spreidde via jorda til grunnvatnet eller ved utveksling mellom sediment og omliggande vatn. I seinare tid har ein særleg vorte merksam på PCB (polyklorerte bifenylar) som vart nytta i mange produkt som isolerglasruter, kondensatorar og måling og som kan samle seg som ei alvorleg forureining i jord, sedimentære avleiringar og sjøbotn. Sidan 1980 har stoffet vorte rekna som ei miljøgift og vore forbode.
Klima- og forureiningsdirektoratet (SFT) i Noreg kartlegg forureina grunn og tiltak i samband med jordforureining. Målet er å redusere ytterlegare forureining, å redusere spreiingsfaren av eksisterande forureining og redusere helsefaren for folk og dyr. Av tiltak finn ein reinsing av jorda lokalt eller i spesielle anlegg, tildekking og isolering på staden, eller oppgraving og ny deponering under kontrollerte tilhøve.
Eiler Prytz
Eiler Hagerup Krog Prytz var ein norsk embetsmann og stortingsmann frå Hadsel i Nordland. Han møtte på Stortinget frå Nordlands amt i tida frå 1857 til 1866.
Prytz var son til ein fut. Medan han var kopist 1838-42 i eit departement i Christiania, tok han norsk juridisk eksamen i 1840. Frå 1849 var han underrettssakførar i Bodø, og i tida 1852-58 sorenskrivar i Helgeland, med bustad i Alstahaug. Han heldt fram som fut 1858-70 i Helgeland. I 1870 flytta han til hovudstaden og arbeidde som kopist Finansdepartementet i tjue år.
I Feel Like a Bullet (In the Gun of Robert Ford)
«I Feel Like a Bullet (In the Gun of Robert Ford)» er ein song av den britiske songaren Elton John frå albumet Rock of the Westies frå 1975.
My Midnight Creeps
My Midnight Creeps var eit norsk rockeband som spelte saman i perioden 2003 til 2007. Frontfigur, vokalist og gitarist var Robert Burås frå Madrugada, under pseudonymet Bobby Cagehill. Dei andre medlemmene var Alex Kloster-Jensen frå Ricochets på gitar, Behzad Farazollahi på trommer, Dag Stiberg på altsaksofon og Raymond Jensen på bass.
I Feel Like a Bullet (In the Gun of Robert Ford)
Teksten, skriven av Bernie Taupin, samanliknar mordet på Jesse James av partnaren hans Robert Ford med ein mislykka romanse.
My Midnight Creeps
Bandet debuterte med albumet My Midnight Creeps i 2005 og følgde opp med Hïstamin frå 2007. Hïstamin fekk god mottaking i media, og gjorde at dei vann både Alarmprisen og Spellemannprisen 2007 i klassa rock.
Eiler Prytz
Prytz representerte Nordlands amt på Stortinget 1859-60, 1862-63, Omframtstortinget 1864, og Stortinget 1865-66. Han var medlem 1859-60 og sekretær 1865-66 i Næringskomite nr 1 og i 1862-63 medlem av Justiskomite nr 1. I 1864 var han sekretær i komiteen om å senke innsjøen Øyeren, og i 1865-66 hadde han sete i Lagtinget.
I Feel Like a Bullet (In the Gun of Robert Ford)
Singelen vart gjeven ut som ei dobbel A-side i lag med «Grow Some Funk of Your Own» og nådde 14. plass på Billboard Hot 100 i USA i februar 1976.
My Midnight Creeps
Bandet vart oppløyst etter at Burås vart funnen død i bustaden sin i juli 2007, midt i ein travel periode med bandet.
Eiler Prytz
Han døydde i Kristiania, 88 år gammal.
Jordandalen
Jordandalen (arabisk الغور, Al-Ghor eller Al-Ghawr) er ein del av den større Jordan-riftdalen. Han er 120 kilometer lang og 15 kilometer brei, der han går frå Genesaretsjøen i nord til nordlege Daudehavet i sør. Dalen strekkjer seg vidare 155 kilometer sør for Daudehavet til Akaba, eit område òg kalla Wadi Arabah eller Aravadalen. Han dannar grense mellom Israel og Jordan i nord, og mellom Vestbreidda og Jordan i sør.
Lokalt styre
Seint i 1930-åra danna kibbutzar i Jordandalen Gush kommune, ein regional kommune som var ansvarleg for å samarbeide med styresmaktene i Det britiske mandatet. I 1940-åra heldt dette økonomiske, kulturelle og tryggleikssamarbeidet fram mellom kibbutzar, og eit regionalt skulesystem vart oppretta. I 1949 vart Jordandalen regionale kommune skipa og vart ein modell for regionale kommunar gjennom heile Israel.
Demografi
Det bur kring 47 000 palestinarar i Dei palestinske territoria i dalen, som bur i Vestbreidda fordelt på kring tjue permanente busetnader, som byen Jeriko. Tusenvis fleire, hovudsakleg beduinar, bur i midlertidige samfunn.
Kring 11 000 israelarar bur i 17 landsbyar som utgjer Emek HaYarden regionale kommune i Israel. I tillegg bur 7 500 i 26 israelske busetnader og fem Nahal-brigadeleirar som er oppretta på Vestbreidda sidan 1970-åra. Den jordanske folkesetnaden i dalen er over 85 000 menneske, dei fleste av dei bønder, og 80% av gardane i den jordanske delen av dalen er familiegardar som ikkje er større enn 30 dekar.
Før seksdagarskrigen var dalen busett av kring 80 000 innbyggjarar, som stort sett dreiv med jordbruk. I 1987 vart det estimert at den jordanske folkesetnaden i dalen var over 85 000 menneske, hovudsakleg bønder. 80 % av gardane i den jordanske delen av dalen var familiegardar som ikkje var større enn 3 hektar. I 1971 hadde folketallet falle til 5 000 som følgje av krigen og svart september i Jordan mellom Palestinsk frigjeringsorganisasjon (PLO) og Jordan.
Geografi
Den nordlege delen av dalen, på arabisk kalla Ghor (غور), omfattar Jordanelva. Området er fleire grader varmare enn tilstøytande område og har jordbruksklima året rundt, med frodig jordsmonn og rikeleg med vatn, slik at Ghor har blitt eit viktig jordbruksområde. Jordanelva spring ut frå forskjellige kjelder, hovudsakleg i Anti-Libanonfjella i Syria. Ho renn ned til Genesaretsjøen, 212 meter under havnivå og munnar så ut i Daudehavet. Sør for Daudehavet vert Jordandalen varm og tørr og denne delen av dalen vert kalla Wadi 'Araba, «villmarka» eller «Arabahørkenen» frå Bibelen.
Jordbruk
Det har vore drive i jordbruk i regionen frå kring 10 000 år sidan. Kring 3000 fvt. vart avlingar frå dalen eksportert til naboområda. Dei frodige områda vart omtalte i Gamletestamentet, og Jordanelva er heilag i kristendomen som staden der Johannes døyparen døypte Jesus. Moderne jordbruksmetodar har auka avlingane frå området. Bygginga av Aust-Ghorkanalen i 1950-åra (i dag kalla Kong Abdullah-kanalen), som renn 69 km ned austsida av Jordandalen, har ført vatn til nye område av Jordandalen. Innføringa av flyttbare drivhus har auka produktiviteten slik at Jordan kan eksportere store mengder frukt og grønsaker året rundt.
Tavle
Tavle (norrønt tafla, frå latin tabula) er ei rektangulær flate som kan brukast til å skriva, teikna eller oppbevara ting på.
Tavler har vore brukt gjennom historia til å hogga eller rissa inn eller skriva ned tekst på. Leirtavler er særleg kjende for kileskrift frå Midtausten, og er kjelde til mykje kunnskap om språk og kultur frå oldtida. Annan tekst kunne hoggast inn på steintavler. Ifølgje Bibelen var Dei ti bodorda opphavleg skrivne ned på steintavler.
Dei gamle grekarane og romarane brukte gjerne tretavler til å skriva brev på. Skriftflata var dekka med voks. Ein skreiv ved å rissa i vokslaget med ein spiss griffel av metall. Seinare tok ein i bruk skifertavler som ein skreiv på med griffel eller krit.
Andre tavler
Ei tavle kan vera ei plate ein har måla bilete eller skrive varig tekst på. Altartavle er til dømes ei slik tavle ein kan ha bake eit altar i ei kyrkje. Hustavle kan vera ei tavle med reglar for ein huslyd.
Tavler kan også brukast til å henga ting på, som bilde og meldingar på ei oppslagstavle eller ein flanellograf.
Tavler for ulike instrument og brytarar kan vera apparattavle, brytartavle, instrumenttavler eller kontrolltavler.
Griffel
Griffel (gjennom tysk, frå gresk graphein, 'skrive') er ein avlang stift eller rissepinne til å skriva med på ei tavle av skifer eller voks.