cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ainoar
Kolonisering
Stoda byrja forandra seg først på 1400- og 1500-talet i den ustabile Sengoku Jidai-perioden. Toyotomi Hideyoshi (1536/37-1598) gav Kakizakifamilien, ein samuraiklan frå nord-Japan, einerett på handel med ainoane, og dei sette seg fast heilt sør på Hokkaido. Den tredje store generalen i denne perioden, Tokugawa Ieyasu (1543-1616), som grunnla Tokugawashogunatet, stadfesta denne retten. Kakizakifamilien, under sitt nye namn Matsumae, blei i namnet daimyo over Ezogashima med sete i borga Fukuyama. Matsumae hadde handel og toll på denne som hovudinntekt og dei pressa derfor på for å intensivere den, noko som fekk uheldige konsekvensar for ainoane. For det første førte auka kontakt til ei eksplosiv spreiing av dødelege sjukdomar, særleg syfilis og koppar, som ainoane ikkje hadde noko forsvar mot. For det andre førte det auka presset og profitten frå handel til ei intensivering av jaktmønsteret til ainoane, noko som på sikt ikkje var berekraftig. Utover 1600- og 1700-talet var det såleis fleire episodar med hungersnød. Dette presset på ainoane førte òg til fleire eksplosive konfliktar der den største var Shakushains krig (1669-1672) som starta med kamp mellom to ainostammer, men utvikla seg til ei stor konflikt der fleire ainostammer under leiing av høvding Shakushain rykte langt inn i Matsumaes territorium og massakrerte fleire busettingar. Shakushain blei ikkje stoppa før Matsumae fekk forsterkingar frå sør, men då dei først kom var den japanske sigeren tilsvarande total. Stamma til Shakushain blei knust og leiarane for ainokrigarane alle avretta.
Digital signalhandsaming
Digital signalhandsaming bygger i stor grad på numerisk matematikk, men har òg teke opp i seg mange element frå diskret regulering. Det oppstod som eit eige fagområde på 1960-talet, då akademiske miljø fekk tilgang til digitale datamaskiner. At James Cooley og John Tukey i 1965 «gjenoppdaga» FFT-algoritmen var med på å setta fart i utviklinga.
Ainoar
Assimilering
På byrjinga av 1800-talet tok Tokugawa-regimet direkte kontroll over Hokkaido, og frå då av blei det gjort fleire forsøk på å betre tilhøva til ainoane og å integrere dei i det japanske samfunnet. Det nye regimet som tok makta etter Meijirestaurasjonen 1854, vidareførte også dette arbeidet og det blei laga fleire reglar meint for å skjerma ainoane. Det første som kom i gang, var eit forsøk på å nedkjempe sjukdomsbølgjene som herja blant ainoane, og allereie i 1857 blei vaksinasjonsprogram sett i gang. I 1869 fekk ainoane også fullt borgarskap i den nye japanske staten på lik linje med andre. I tillegg blei omusha, ein nedverdigande seremoni som ainoane på 1700- og 1800-talet måtte møte japanske handelsmenn med, forbodne i 1875 av Meijiregjeringa. Forordningar om at ainoane ikkje fekk bruke japanske klede eller drive jordbruk blei også oppheva. Denne politikken har gjerne blitt gitt namnet «baiku» som tyder å ta vare på eller passe på. I 1877 blei det lovfesta at ainoland ikkje var ope for nyrydding slik resten av Hokkaido, og dei lokale styresmaktene blei instruerte i hjelpe ainoane å ikkje bli lurt av japanske handelsmenn. I 1899 kulminerte dette vernearbeidet i «Lova om vern av innfødde». Den sikra alle ainoar retten til fem hektar med jordbruksland som ikkje kunne bytast vekk eller seljast, sjølv om dette seinare skjedde ganske hyppig. Det blei også lagt til rette for skulegonge for ainoborn på eigne skular, sjølv om deltakinga fram til den første verdskrigen var særs låg. Politikken var innretta mot assimilering. Ainospråket blei forbode, og det blei påbode å bruka japanske namn. Ainoane blei klassifiserte som eit tidlegare urfolk.
Digital signalhandsaming
Digital signalhandsaming har etter kvart teke over mange oppgåver som tidlegare vart utførte med analog signalhandsaming. I tillegg har digital signalhandsaming gjort det mogleg å realisera algoritmar som det ikkje var mogleg, eller for dyrt, å realisera med analog elektronikk.
Positron
Eit positron er ein elementærpartikkel og elektronet sin antipartikkel. Positronet har same masse som elektronet, men motsett ladning, altså: +e. Det vert òg kalla positon eller positivt elektron.
Digital signalhandsaming
Føremonar ved digital signalhandsaming
Digital signalhandsaming har mange føremoner i høve til analog signalhandsaming:
Ainoar
Assimilering
Medan ainoar lenge hadde sett ned på etniske japanarar, blei tilhøvet omvend. Ainoidentiteten blei knytt til skam og diskriminering. Japansk raselære fokuserte på at ainoane hadde meir hårvekst enn japanarar - menn bar tradisjonelt heilskjegg - og det oppstod rykte om at ainoar var «hårete» fordi dei hadde blanda seg med dyr. Det blei vanleg å fornekta eller gøyma ainotilhøyrsla si. Mange ainoar gifta seg også med japanarar, og fleire folk blei derfor etter kvart registrerte som japanarar. Dette meiner Cornell forklarer korleis 51 prosent av folkesetnaden i Hidaka aust på Hokkaido i 1884 definerte seg som aino, men at i 1897 var det mindre enn 30 prosent.
Positron
Paul Dirac postulerte at positronet eksisterte i 1930, og det vart påvist i eit fysisk eksperiment av Carl David Anderson i 1932. I følgje teorien til Dirac kan ein sjå på eit positron som eit manglande elektron i ein negativ energitilstand. Ein kallar dette eit elektronhol og eit slikt «hol» vert tola som eit positron. Denne teorien heiter holteori. Prosessen der vert danna eit elektron og eit positron samstundeds vert kalla pardanning. Den omvende prosessen, der dei to støyter og forsvinn, vert kalla annihilasjon.
Digital signalhandsaming
Sampling
Når ein samplar eit tidskontinuserleg signal ynskjer ein ikkje å sampla oftare enn naudsynt, ettersom dette aukar dataraten og dermed krev kraftigare maskinvare og/eller kravet til lagringskapasitet. Men det kan heller ikkje gå for lang tid mellom kvart sampel, ettersom dette fører til aliasing i frekvensplanet. Eit svært nyttig teorem, sampelteoremet, slår fast at så lenge sampelraten er meir enn dobbelt så stor som bandbreidda av inngangssignalet kan det opphavlege tidskontinuerlege signalet gjenskapast frå den tidsdiskrete sekvensen ein ender opp med etter samplinga. Sampleteoremet seier ikkje korleis denne rekunstruksjonen skal utførast, berre at der er mogleg. Sampelteoremet vert ofte kalla Nyquist sitt sampelteorem, etter Harry Nyquist, som fyrst publiserte det. Vladimir Kotelnikov publiserte likande resultat i 1933 og Claude Shannon i 1949. Sampeltoremet var ofte kalla Shannon sitt sampelteorem, andre gongar Nyquist-Shannon-sampelteoremet.
Ein gong per sampelinterval vert inngansspenninga målt og lagra (vanlegvis i form av ein ladning på ein kodensator) til neste målimg (punktprøving). Denne operasjonen vert kalla «sample-og-hald». Dei fleste praktiske system opererer med ein fast sampelfrekvens og bandbreidda til inngangssignalet må haldast mindre enn halvparten av sampelfrekvensen. For å avgrensa bandbreidda vert det plassera eit lågpassfilter før sample-og-hald-krinsen.
Molart volum
Molart volum er volumet av eitt mol stoff.
Lahinja
Lahinja er ei elv i Bela Krajina, heilt søraust i Slovenia. Ho er 33,4 km lang og spring ut frå fleire karstkjelder mellom landsbyane Knežina, Belčji Vrh og Mali Nerajec.
Ainoar
Moderne godtaking
Japanske styresmakter nekta lenge for at det fanst nokre minoritetar i landet. Mangel på rapportering og registrering har gjort at ein ikkje har sikre tal for kor mange ainoar som lever i Japan i dag. Tal som blir nemnde, varierer frå 15 000 til 150 000. I 1868 var det registrert rundt 15 000 ainoar på Hokkaido, 2000 på Sakhalin og rundt100 på Kurilane. Ifølgje den russiske folketeljinga frå 1897 hadde 1 446 innbyggjarar aino som morsmål, 1 434 av dei var på Sakhalin. Ainospråket hadde berre 10 brukarar i 2007, alle gamle menneske. Det finst likevel ein del mindre flytande talarar som er yngre, og ein del barn lærer no aino på skulen.
Lahinja
Den øvre delen av elva renn nordover gjennom eit smalt og grunt elveleie som er ganske slakt. Alle dei store sideelvane hennar kjem frå venstre, og alle spring ut frå karstkjelder. Ved Dragatuš, mottar ho Podturnščica og ved Črnomelj kjem Dobličica. Frå Podturnščica vert Lahinja smalare og og opp til 20 meter djup med mange svingar. Nær ein av svingane står Gradac-borga. Frå Črnomelj til Gradac har elva ingen sideelvar på overflata, og nedanfor Gradac mottar ho den vassrike og raske Krupa. Etter ho renn saman med Krupa vender ho Lahinja austover. Lahinja munnar ut i Kolpa ved Primostek.
Molart volum
SI-eininga for molart volum er kubikkmeter per mol.
Lahinja
Lahinja er ein del av elvesystemet til Sava. Frå Knežina til Pusti Gradec, dei første sju kilometrane, renn gjennom Lahinja regionspark.
Digital signalhandsaming
Siganlanalyse
Med digital signalanalyse meiner ein at ein trekkjer ut ulike eigenskapar ved diskrete sekvensar, av vilkårleg dimensjon. Sekvensane kan analyserast i ulike plan:
Ainoar
Moderne godtaking
I 1994 blei Kayano Shigeru den første ainoen som blei vald inn i den japanske nasjonalforsamlinga. I 1997 vedgjekk for første gong ein japansk domstol at ainoar fanst som eit eige folk då ei rettsavgjerd i Sapporo sa at styresmaktene hadde teke ainoland ulovleg for å byggja ein demning utan å ta omsyn til kulturen til «den innfødde ainominoriteten.» 6. juni 2008 blei ainoane anerkjende av det japanske parlamentet som eit japansk urfolk i Japan med eige språk, religion og kultur.
Digital signalhandsaming
Signalprosessering
Prosessering av diskrete sekvensar vert utført for å framheva eller fjerna ulike aspekt. Typiske døme er fjerning av støy, modifisering av frekvensspektret for å tilpassa det ein kommunikasjonskanal eller lagringsmedium, eller for å tilpassa det menneskelege sansar som høyrsel og syn.
Typiske algoritmer som vert nytta er rekursive (IIR)- og ikkje-rekursive (FIR) lineære eller ulineære filter med konstante koeffisientar. Det er òg vanleg å kombinera fleire filter til ein fillterbank. Adaptive filter (filter med tids-varierande koeffisientar) er òg viktige algoritmer inna signalprosessering. Ei anna viktig gruppe er lineære transformer med den sykliske foldningseigenskapen, som kan nyttast for å redusera den artimetiske kompleksiteten til lange FIR-filter og korrelasjon av lange sekvensar. Ein relatert transformasjon, diskret costransformasjon (DCT), men òg wavelettransformer, er viktig i samband med komprimeringsalgoritmer.
Realisering
Når ein skal analysera eller prosessera ein sekvens av binære tal vert dette utført ved å realisera ei algoritme i programvare, eller direkte i maskinvare. I prinsippet er det ingen forskjell på å nytta programvare eller maskinvare; resultatet vert det same. Dei praktiske forskjellane er at programvare fører til ei meir fleksibelt realisering enn om ein nyttar direkte realisering i maskinvare. På den andre sida har situasjonen vore at spesiallaga maskinvare til ei betre utnytting av arealet på ein IC og av tilført effekt. For stor effekt ein krins trekkjer er spesielt viktig i berbart utstyr, som nyttar batteri.
I dei siste åra har ein teke til å sjå på programvare og maskinvare på ein sameina måte, ved at ein startar med å beskriva funksjonaliteten på algoritmenivå og deretter nyttar kompilatorar og syntesemaskinar for å generera maskinkode (for ein bestemt prosessor), konfigurasjonskode for ein FPGA, eller eit teknologispesifikkt utlegg for ein ASIC. Denne metoden er svært fleksibel og tillet at val av maskinvare kan utsettast til ein har testa ut algoritmane ein ynskjer å nytta. Metoden gjev òg moglegheit til å simulera og testa ut ulike maskinvareløysingar.
Det finst òg mikroprosessorar som er tilpassa digital signalhandsaming, kalla digital signalprosessor (DSP). Ein DSP har ofte mindre reknekapasitet enn ein mikroprosessor i ein PC, men har aritmetriske einingar og I/O-einingar som tilpassa digital signalhandsaming. Dei trekkjer òg mindre effekt og genererer mindre varme enn kraftigare prosessorar.
Etter som kvaliteten på lydkort og I/O-kort for digital video har auka har det vorte meir og meir vanleg å utføra signalhandsaming på ein «standard» PC. Dette er ikkje heilt problemfritt når ein nyttar operativsystem som ikkje er konstruerte for sanntidsprosessering, som til dømes Linux, Mac OS X og Windows. I kritiske bruksområde nyttar ein difor sanntidsoperativsystem.
Molart volum
Ein ideell gass har standard molart volum på 0,022414 m³mol-1 eller 22,414 L/mol ved 1 atmosfæres trykk. Dette er er volumet eit mol av gassen har ved 0 °C, mens han ved 25 °C vil ha eit volum på 0,0245 m³mol-1; eller 24,5 L/mol ved 25 °C og 1 atmosfæres trykk. Standard trykk og temperatur (STP), det vil seia 298,15 K og 101 325 Pa (1 atmosfære).
Akira Matsumori
Akira Matsumori er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1973-1977 er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1973 til 30. september 1977. Stortinget hadde totalt 155 representantar, fordelt med 62 til Arbeidarpartiet, 29 til Høgre, 21 til Senterpartiet, 20 til Kristeleg Folkeparti, 16 til Sosialistisk Valgforbund, 4 til Anders Langes Parti, 2 til Venstre og 1 til Det Nye Folkepartiet.
Mol
Mol er SI-eininga for stoffmengd. Symbolet er mol. Eit mol av eit stoff er det same som avogadros tal med partiklar av stoffet.
Massen av eitt mol av eit stoff har same talverdi som massen av eit atom eller molekyl av stoffet, men eininga er da g/mol.
Skåne län
Skåne län er eit len i det sørlege Sverige. Det grensar til lena Hallands län, Kronobergs län og Blekinge län.
Nynorskordboka
Nynorskordboka er ei ordbok for nynorsk som i tillegg til rettskriving inneheld ordsoge og kortfatta leksikalske fakta. Ho har funnest som trykt bok sidan 1986, som nettordbok sidan noko før 1995 og som app (Ordbøkene) sidan 2017.
Skåne län
Administrasjon
Skåne län vart danna i 1997 ved at dei to skånske lena Malmöhus län og Kristianstads län vart slått saman til ei eining. Fram til samlinga var det dårleg offentleg kommunikasjon mellom dei to delane av landskapet. Ein av dei første oppgåvene i regionen var å opprette buss- og toglinjer mellom dei to tidlegare lena ved å skipe selskapet Skånetrafiken.
Nynorskordboka
Arbeidet med ordboka tok til i 1974, og første utgåva kom i 1986, parallelt med Bokmålsordboka. Nye utgåver kom i 1993, 2001 og 2006. Ordboka er gjeven ut på Det Norske Samlaget, men vart tilverka av Seksjon for leksikografi og målføregransking ved Universitetet i Oslo i samarbeid med Språkrådet.
Nynorskordboka på nett vart utvikla av Universitetet i Oslo i samarbeid med Språkrådet. I september 2016 overtok Universitetet i Bergen som samarbeidspartnar med Språkrådet.
Skåne län
Administrasjon
Hovudoppgåvene for lensadministrasjonen er å utføre dei oppgåvene gjeven av Riksdagen og den svenske regjeringa, å koordinere og oppmuntre til økonomisk vekst i länet og ivareta rettstryggleiken.
Skåne län er eit av lena som har fått (som ei prøveordning saman med Västra Götaland og Gotland) utvida ansvarsområde delegert frå den sentrale svenske regjeringa.
Nynorskordboka
Oddrun Grønvik, redaktør 2012-14
Terje Svardal, redaktør 2017-
Christian-Emil Ore, UiO: IT-format
Bursting Out
Bursting Out er eit konsertalbum frå 1978 av rockebandet Jethro Tull. Det vart spelt inn forskjellige stader i Europa under Heavy Horses-turneen i mai og juni 1978. Det står ikkje oppført kvar songane vart spelte inn, men i teksten i omslaget står det at nokre av songane er frå Bern Festhalle i Sveits den 25. mai 1978.
Albumet vart gjeve ut som ei dobbel CD-plate i Storbritannia, men i USA berre som ein enkel CD utan «Quatrain», «Sweet Dream» og «Conundrum». I 2004 vart heile albumet gjeve ut i USA òg som eit dobbeltalbum.
Askerøya
Askerøya er ei øy i Tvedestrand kommune i Agder. Ho ligg like sørvest for Lyngør mellom Lyngørfjorden i nord og Sandøyfjorden i sør.
Det høgaste punktet på øya er Flaufjell på 44 meter over havet.
Masao Yamamoto
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Flosta
Flosta er ei øy og ein tidlegare kommune i Arendal kommune i Aust-Agder fylke. Flosta var eigen kommune frå 1902 til 1961.
Flosta kommune låg delvis på fastlandet og delvis på øyane Flosta og Tverrdalsøya.
Frå 1837 var Flosta del av Dypvåg formannskapsdistrikt. Flosta vart skild ut som eigen kommune med 1 892 innbyggjarar 1. januar 1902.
1. januar 1962 vart Flosta, Austre Moland, Stokken og Strengereid krets i Arendal slått saman til ein ny storkommune som fekk namnet Moland kommune. Flosta hadde på dette tidspunktet 1 205 innbyggjarar.
Frå 1.1.1992 er Flosta saman med resten av Moland kommune ein del av Arendal kommune.
Kommunesenteret i Flosta var tettstaden Kilsund på Tverrdalsøya. Andre kjende stader i Flosta er uthamna Narestø.
Sørlege Afrika
Sørlege Afrika er den sørlegaste subregionen på det afrikanske kontinentet, sør for Aust- og Sentral-Afrika. Han kan definerast ut frå geografi eller geopolitikk.
Geografisk definisjon
Ut frå geografi kan ein setja grensa for regionen ved elvane Kunene og Zambezi, slik at han omfattar Sør-Afrika, Lesotho, Eswatini, Namibia, Botswana, Zimbabwe og den sørlege delen av Mosambik. Denne definisjonen er mykje brukt i Sør-Afrika i samband med naturvitskapar, men ikkje i politisk eller samfunnsvitskapleg samanheng ettersom han deler Mosambik i to.
Geopolitiske definisjonar
I SN si liste over subregionar, utgjer fem land sørlege Afrika:
Den sørlege afrikanske tollunionen omfattar desse landa.
Samarbeidsorganisasjonen for sørlege Afrika omfattar fleire land: Angola, Botswana, Eswatini, Lesotho, Den demokratiske republikken Kongo, Madagaskar, Malawi, Mauritius, Mosambik, Namibia, Seychellane, Sør-Afrika, Tanzania, Zambia og Zimbabwe.
Eggtempera
Eggtempera er ein av fleire slag tempera. Eggeplomme er ein emulsjon som inneheld både olje og vassløyselege emne. Eggeplomma verkar samstundes emulgerande, det vil seie at ho gjer det lettare å blande olje og vatn, noko ein nyttigjer seg ved framstilling av tempera.
Historie og bruksområde
Eggtempera er ved sida av enkaustikk og fresko blant dei eldste målarteknikkane, kjend frå seinantikken. Eggtemperateknikk var mykje bruka i Europa i mellomalderen fram til slutten av 1400-talet. Målinga vart særleg bruka på panel, gjerne preparert med gessogrunning. Frå slutten av mellomalderen vart det utvikla nye målingsblandingar, både temepera og rein oljemåling, som var meir elastisk og høvde betre på lerret.
Eggtempera alltid vore bruka i ikonmåling, og inspirert av fargekrafta i ikona har kunstnarar i vår tid på nytt byrja ta i bruk eggtemperamåling.
I Skandinavia har eggtempera spesielt vore bruka til dekor av møblar. Eggtempera er høveleg dekormåling sidan det er ei spesielt slitesterk måling som held godt på fargane, og ikkje gulnar slik oljemåling gjer. I Skandinavia har òg vore vanleg å blande noko linolje i eggtemperaen.
Framstilling
For å framstille eggtempera må ein skilje eggeplommen frå kviten, for så å stikke hòl på plomma med ei nål, slik at plommehinna ikkje vert med i blandinga. Det er viktig å bruke ferske egg, sidan dei eigenskapane eggeplomma har som løyse- og bindemiddel for fargepigmentet vert svekka når plomma oksyderer.
Plomma vert så blanda med reinsa eller destillert vatn, i forholdet 1:9 – 1:6 (plomme:vatn), tynnast til grunningsstròket. Til slutt blandar ein fargepigment, gjerne naturfargar som held fargeglansen over tid.
Eggtempera skal brukast den dagen målinga er blanda, men nokre dropar eddik gjer at målinga kan halde seg nokre dagar i kjøleskap.
Kipourío
Kipourío (gresk Κηπουρείο) er ein landsby i periferieininga Grevená i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Kipourío var hovudsete i den tidlegare kommunen Górjani, som no er ei kommunaleining i kommunen Grevená.
Byar i Moldova
Dette er ei liste over byar i Moldova.
Alfabetisk liste
Det er 65 byar i Moldova.
Etter status
Det er fem byar med kommunestatus: Bălţi i Moldova, Comrat, Tighina og Tiraspol. Dei andre 60 har bystatus.
Heavy Horses
Produksjon
Albumet var produsert av Ian Anderson og spelt inn med lydteknikaren Robin Black i London. Heavy Horses er det siste studioalbumet til Jethro Tull der bassisten John Glascock var med på alle songane. Anderson sa innspelinga av albumet føregjekk på ei tid då andre artistar gjekk mot nye musikktrendar og bandet fann ut at dei ikkje ønskte å «verke som om me prøvde å ta på oss post-punk-frakken som The Stranglers eller The Police hadde. Dei var band som vart rekna som ein del av punkverda, men som ikkje var det».
Musikalsk stil og tema
Heavy Horses har meir jordnære og prosaiske tema enn føregangaren. Her var songar om synet til konformisten på kvardagslivet («Journeyman»), ein song om hunden («Rover») og katten («...And the Mouse Police Never Sleeps») til Anderson, eller om den nye sonen, James («No Lullaby»). Tittelsporet er ein av to komplekse songar på albumet og vart omtalt av Anderson som ein «hestebasert Aqualung». Andre spor, som «Acres Wild» og «Weathercock» fungerer som ei bøn om betre dagar.
Mottaking
Meldinga i Rolling Stone då albumet kom ut var positiv og kalla dei instrumentale arrangementa overdådige og sa at Heavy Horses og folkrocksjangeen, som ein oppfølgjar til Songs From the Wood, passa Jethro Tull perfekt.
Tromøy
Tromøy er den største øya på Sørlandet, ein tidlegare sjølvstendig kommune i Aust-Agder fylke, og i dag ein viktig del av Arendal kommune. Tromøy er framleis eit eige kyrkjesokn i Arendal prosti. Aust for Hove på toppen av raet ligg Tromøy kyrkje, ei mellomalderkyrkje i stein.
Heavy Horses
Mottaking
AllMusic kalla Heavy Horses ei av dei venaste platene til bandet og hylla både spelinga til Martin Barre og John Glascock, og gjesteartisten Darryl Way frå Curved Air på fiolin.
Tromøy
Øya Tromøy
Tromøybrua gav vegsamband med fastlandet i 1961. Tidlegare gjekk det bilferje frå Barbu til Skilsø på Tromøy. No går det passasjerferje mellom Arendal sentrum og Skilsø. Øya er skild frå fastlandet i nord av Tromøysundet som er om lag 12 km langt, og i vest mot Hisøy av Galtesund som er litt over 2 km langt.
Heavy Horses
Salslister
Albumet har seld meir enn éin million eksemplar og nådde 19. plassen på Billboard 200, og 20. plassen på UK Albums Chart.
Tromøy
Tromøy kommune
Frå 1837 var Tromøy saman med Barbu og Stokken ein del av Austre Moland formannskapsdistrikt.
Frå 1878 til 1992 var Tromøy sjølvstendig kommune. Kommunen Tromøy omfatta i tillegg til øya med same namn fleire mindre øyar, mellom anna Merdø, Skilsø og Tromlingene.
1. januar 1992 vart Tromøy, Hisøy, Moland og Øyestad kommunar slått saman med Arendal til den nye Arendal kommune. Tromøy hadde då ein folkesetnad på 4 711.
Eldre historie
Historia fortel at Harald Granraude (konge i Agder på 800-talet) hadde kongssetet sitt på Tromøy og at dronning Åsa Haraldsdatter tok med seg den eitt år gamle Halvdan Svarte tilbake til Tromøy etter Gudrød Veidekonge døydde. Det er fleire stadnamn på Tromøy som stammar frå vikingtida, som tettstaden Kongshamn med 772 innbyggjarar (pr. 1.1.2006), Alve og Hove.
Hoveodden meiner ein er eit gammalt hov frå oldtida og det er funne i overkant av 60 gravhaugar i området.
Fritidstilbod
Sommaren 2007 vart Hovefestivalen halden for første gong og med 72 000 festivaldeltakarar var han den største festivalen i Noreg.
Kyrkjer
Øya har to kyrkjer, Tromøy kyrkje frå 1150 som ligg på yttersida av øya, og Færvik kyrkje frå 1884 som ligg på Færvik
Reisebyrå
Reisebyrå er ei verksemd som mellom anna hjelper reisande med å planleggje reiser og tinge eller kjøpe nødvendige billettar, transportmiddel, overnattingsstader og liknande.
Kaimai Ranges
Kaimai Range er ei fjellkjede på Nordøya på New Zealand. Ho kan sjåast på som ei forlenging sørover av fjellkjeda Coromandel Range på Coromandelhalvøya, og dannar eit skilje mellom regionane Waikato i vest frå Bay of Plenty mot aust. Fjellrekkja er ulendt, og berre to bilvegar kryssar henne, riksvegane State Highway 2, i den nordlege delen, gjennom det svingete passet Karangahake Gorge, og State Highway 29 mellom Tauranga og Hamilton. Der er ingen eigentlege fjelltoppar langs rekkja, det høgaste punktet er Te Aroha (952 moh.), nær byen med same namn.
Den lengste tunnelen på New Zealand
Jarnvegstunnelen Kaimai Railway Tunnel går under fjellkjeda, og er med sine 8 879 meter den lengste tunnelen på New Zealand. Bygginga starta frå begge sider i 1969, og gjennombrotet skjedde i 1976. Tunnelen opna 12. september 1978. Mellom 1991 og 2001] gjekk ei skjenebussrute på denne linja mellom Auckland og Tauranga, «Kamaiekspressen».
Den største flyulukka til lands på New Zealand
Like etter klokka ni om morgonen 3. juli 1963 krasja eit passasjerfly som kom frå flyplassen Whenuapai Airport i Auckland på veg til Tauranga i fjellkjeda, og alle 23 om bord omkom. Dette er den verste flyulukka som har skjedd til lands på New Zealand.
Geologi
Kaimai Range er resultatet av ei forkasting som løfta opp for det meste andesittiske bergarter etter forlengst inaktive vulkanar. Utbrota starta for over ein million år sidan, men der har ikkje vore aktivitet i om lag 140 000 år.
Kultur i 1952
Kultur i 1952 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1952.
Henrik Christiansen (f. 1996)
Henrik Christiansen er ein norsk symjar. Han tok femte plass i VM på 800 meter fri i 2015 med tida 7.45,66 og sette ny norsk rekord. Han sette norsk rekord på 400 meter fri under Kortbane-EM i Israel i 2015 og tok fjerde plass. Den nye rekorden lyder 3.40,32. Han sette då norsk og nordisk rekord på 1500 meter fri på 14.23,60 og tok bronse.
Södermanlands län
Södermanlands län er eit len på søraustkysten av Sverige. Det grensar til lena Östergötlands län, Örebro län, Västmanlands län, Uppsala län og Stockholms län.
Landskap
Landskapet Södermanland omfattar omtrent heile dagens Södermanlands län og ein del av Stockholms län.
Administrasjon
Hovudoppgåvene for lensadministrasjonen er å utføre dei oppgåvene gjeven av Riksdagen og den svenske regjeringa, å koordinere og oppmuntre til økonomisk vekst i länet og ivareta rettstryggleiken.
Fylkesveg 221
Fylkesveg 221 (Fv221) går mellom Elgå ved Femunden og riksgrensa mot Sverige. Han har samband med resten av riksvegnettet berre via ein fylkesveg og via Sverige. Veglengda er 21,7 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Komma
Komma (,) er eit skriftteikn som hovudsakleg blir brukt til å markera små skilje og pausar inne i setningar. Det er også brukt som desimalskiljeteikn i Noreg og fleire andre ikkje-engelskspråklege land. Kommaet er ofte forma som ein apostrof eller eit enkelt sitatteikn, men blir plassert nede på linja. Det kan vera utforma som ein enkel skråstrek, ei lett krumma linje eller som eit lite fylt 9-tal.
Ordet «komma » kjem frå gresk (κόμμα) og tyder'innskjering'. Teiknet blir brukt på mange språk, typisk til å skilja leddsetningar og ord i opplistingar. Nøyaktig kva tid ein bruker og ikkje bruker komma skil seg likevel mellom ulike språk og tradisjonar.
Kjelder
<!--
Bruk
Ein av hovudfunksjonane til kommaet er altså å skilja sideordna setningar i same periode, det vil seie mellom to punktum. Men like viktig er funksjonen å skilja mellom over- og underordna setningar i same periode.
Språkrådet gir ein overordna, og sju underordna hugsereglar for kommabruk. Den overordna hugseregelen seier: Hugs av vi set komma for at det skal bli lettare å lesa, ikkje for at det skal bli vanskeligare å skriva. Merk at regelen ikkje seier noko generelt om sterk eller svak kommasetjing i seg sjølv gjer det lettare eller vanskelegare å lesa ei tekst. Det tryggaste er derfor å halda seg til tradisjonen som gjeld for den typen tekst du skriv (sjå stilane nedanfor).
Med utgangspunkt i dei sju underordna hugsereglane til Språkrådet, kan ein setja opp følgjande 8-punktsliste for kor ein skal setja komma:
2 Men alltid skiljeteikn føre men,
anten komma eller punktum.
3 Etter alle leddsetningar som står først i heilsetning,
unntatt dei som begynner med å. Kjenneteikn på slike setningar er at dei startar med der, eit spørjeord (kva, kven, korleis) eller ein subjunksjon (at, som, viss), men subjunksjonen å er unnatatt.
4 Ofte etter innskotne leddsetningar;
i alle fall etter dei som begynner med der, spørjeord eller subjunksjon; svært sjeldan der det berre står eitt eller to ord att føre punktum, og ikkje etter å-setningar; i andre tilfelle svært varierande ut ifrå kva stil ein nyttar.
Stilnivå
Før ein peprar ei tekst med komma, bør ein tenkja noggrant gjennom kva samanheng ho skal brukast i (jf. den overordna hugseregelen frå Språkrådet). For det finst to markant ulike stilar som varierer sterkt i praktiseringa av punkt 1-4 i 8-punktslista:
Akademikar-stilen (eller forlagsstilen)
Dette er den mest konsekvente stilen, og den med mest komma. Til kvardagsbruk vil nok mange oppleva at det er så mange komma i slike tekster at det er til hinder for flyten i lesinga. Til gjengjeld er tekstene på dette stilnivået mindre tvetydige. Kjenneteikn (nummerert etter 8-punktslista ovanfor): 1. Alltid komma føre sideordna setningar der subjektet ikkje blir gjentatt, dersom det ikkje er klar samanheng mellom verbala i dei. 2. Ikkje alltid komma føre men, bare der men innleier ei setning. 3. Denne regelen følgjast slavisk. 4. Alltid komma etter innskotne leddsetningar, også dei som ikkje begynner med som, der eller spørjeord, men ikkje etter å-setningar. Likevel: Forlagsbransjen sløyfar helst komma der det står att eitt-tre ord føre punktum. Akademikarane har ofte med komma her òg.
Journalist-stilen (eller avisstilen)
-->
Tverrdalsøya
Øya ligg mellom Eikelandsfjorden i vest og Oksefjorden i aust. Det høgaste punktet på øya er Bronheiane på 70 meter over havet.
Mitsunori Yamao
Mitsunori Yamao er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Nagoya Grampus Eight, Ventforet Kofu, FC Tokyo, Cerezo Osaka og Yokohama FC.
Ledava
Ledava er den største elva i Goričko, nordaust i Slovenia og den største sideelva til Mura i Slovenia. Ho er 68 km lang, men med mindre sideelva vert ho 76 km. Ho spring ut i Austerrike som Lendva Bach og renn først søraustover. Ho renn inn i Slovenia nær Kugla, den høgaste fjelltoppen i Prekmurje (418 moh) og renn så sørover som Ledava. I denne dele av elva dannar ho den eingaste kløfta i Goričko. Ved landsbyen Ropoča renn ho ut i den kunstige Ledavasjøen som har eit variert fugleliv, mange augestikkarar og den best bevarte oter bestanden i Slovenia. Ledava er det einaste utsiget frå innsjøen.
Den nedre delen av elva renn gjennom Murska Sobota og Lendava. Ho har fleire sideelva i denne delen, hovudsakleg frå venstre, og den største av dei er Velika Krka. Til slutt munnar ho ut i elva Mura.
Yucatán
Yucatán er ein av 31 delstatar i Mexico og ligg i den austlege delen av landet på Yucatán-halvøya. Hovudstaden og største byen er Mérida. Delstaten har eit folketal på 1 818 947 og arealet er 38 402 km².
Yucatán grensar til Mexicobukta i nord og vest, Quintana Roo i sør-aust, og Campeche i sør-vest.
Yucatán er heimen til fleire prekolumbiske pyramidar, som Kukulkanpyramiden i Chichén Itzá.
Uppsala län
Uppsala län er eit len i det midtre Sverige. Det grensar til Stockholms län, Södermanlands län, Västmanlands län og Gävleborgs län.
Landskap
Landskapet Uppland omfatta heile dagens Uppsala län og ein del av Stockholms län.
Moldovsk geografi
Moldova er eit land søraust i Europa. Det grensar til Romania i vest og i nord, sør og aust til Ukraina. Det meste av landet ligg mellom dei to elvane Dnestr og Prut. Dnestr dannar ein liten del av Moldova si grense mot Ukraina i nordaust, men renn hovudsakleg langs austenden av landet, mellom Bessarabia og Transnistria. Prut utgjer heile den vestlege grensa mot Romania. Donau er så vidt innom den moldovske grensa heilt i sør og dannar grensa i mindre enn 1 km.
Uppsala län
Administrasjon
Hovudoppgåvene for lensadministrasjonen er å utføre dei oppgåvene gjeven av Riksdagen og den svenske regjeringa, å koordinere og oppmuntre til økonomisk vekst i länet og ivareta rettstryggleiken.
Moldovsk geografi
Moldova er det nest minste av dei tidlegare sovjetiske republikkane og det minst folkesette. Moldova sin økonomi er meir lik den ein finn i Sentral-Asia enn den ein finn i dei vestlege landa i det tidlegare Sovjetunionen.
Geografiske koordinatar:
Klima
Vintrane er kalde i Moldova, og ein kan ha episodar med ekstremt kaldt vêr når austavinden bles frå Sibir. Vinteren er likevel kortare enn i Ukraina og Romania, og smeltinga om våren kjem tidlegare. Somrane har fine temperaturar, og temperaturane held seg vanlegvis mellom 25 og 30 °C frå juni til august. Landet er derimot ganske så tørt, og Chisinau har ein årleg nedbørsnormal på berre 539 mm.
Topografi
Det meste av Moldova består av åslendte sletter som mange elvar og bekkar renn over. Dei nordlege områda består av rullande åsar med høgder opp til 300 meter over havet og små flate sletter i dalane til elvane innimellom. Det nordlege moldovske platået har ei gjennomsnittleg høgd på 240 meter med dei høgaste punkta opp til 320 meter. Bălţiplatået (Platoul Bălţi) har ei gjennomsnittleg høgd på 200 meter og høgaste punkt på 250 meter over havet. Desse områda var opphavleg skogkledde, men har vorte avskoga på 1800-talet for at områda skulle nyttast til jordbruk. Bălţi Plateau vert stundom kalla Bălţisteppa, men er langt meir kupert enn dei verkelege steppene lenger sør i landet.
Det høgaste punktet i landet, Dealul Bălăneşti, er 429 meter over havet og ligg i Corneştiåsane vest i sentrale delar av landet. Nordvest for dette området finn ein høglandet Ciuluc med høgder opp til 388 meter over havet. Dnestrhøglandet med høgder opp til 347 moh dannar den høgre breidda av elva Dnestr og glir over i det nordlege platået og det sentrale høglandet i aust og nordaust.
Den sørlege delen av Moldova er dominert av Den pontisk-kaspiske steppa.
Om lag 75 % av Moldova er dekt av eit jordsmonn kalla svartjord. I dei nordlege åsane består jorda meir av leire og raudjord. Jordsmonnet vert mindre fruktbar i sør, men er likevel frodig nok til at det kan dyrkast druer og solsikker.
Heile Moldova høyrer til Svartehavet sitt nedslagsfelt, men berre åtte elvar i landet strekkjer seg over 100 km. Den viktigaste elva i Moldova er Dnestr. Prut er ei sideelv til Donau. Over 95 % av alt vatn i Moldova renn ut via Dnestr og Prut. 246 av over 3000 elvar i Moldova er lenger enn 10 km.
Geografiske ytterpunkt:
Lågaste punkt: Dnestr 2 moh
Høgaste punkt: Dealul Bălăneşti 430 moh
Nordlegaste punkt: Naslavcea
Sørlegaste punkt: Giurgiuleşti
Vestlegaste punkt: Criva
Austlegaste punkt: Palanca
Areal og grenser
Areal:
totalt: 33 843 km²
land: 33 371 km²
vatn: 472 km²
Gjervoldsøy
Gjervoldsøy er ei øy i Arendal kommune i Agder. Ho ligg like sørvest for Hisøy, innanfor Torungen fyr.
Moldovsk geografi
Areal og grenser
totalt: 1 389 km
Gjervoldsøy
Ho er skild frå både fastlandet og Hisøy av smale sund. Det høgaste punktet på øya er Buråsen på 36 meter over havet.
Moldovsk geografi
Areal og grenser
grenseland: Romania 450 km, Ukraina 939 km
Kystlinje: 0 km (omgjeve av land)
Naturressursar og arealbruk
Naturressursar: brunkol, fosforitt, gips, dyrkbar mark
Arealbruk:
dyrkbar mark: 53 %
permanente avlingar: 14 %
permanente enger: 13 %
anna: 7 % (1993 est.)
Irrigert land: 3 110 km² (1993 est.)
Naturfarar: jordras (57 tilfelle i 1998)
Miljøproblem
Tida under kommunismen har sett sine spor i Moldova, som i mange andre tidlegare sovjetrepublikkar. Overbruk av insektmiddel kunstig gjødsel i jordbruket har ført til forgifting av jordsmonn og grunnvatn, mellom anna av DDT som var forbode i vest.
Denne overbruken er framleis eit problem for Moldova i dag. Tidleg i 1990-åra nytta landet om lag tjue gonger så mykje insektmiddel som andre tidlegare sovjetrepublikkar og vestlege land. I tillegg har avskoging for å plante vinranker og andre avlingar ført til omfattande erosjon av jorda.
Internasjonale miljøvernsavtalar
Delaktig i avtalar som omhandlar: Luftforureining, biologisk mangfald, klimaendringar, ørkenspreiing, miljøfarleg avfall, vern av ozonlaget
Ola Geilo
Ola Tolleivsson Geilo var ein bonde og turistutviklar i Ustedalen øvst i Hol kommune.
Ola vart fødd på garden Geilo i Ustedalen, men reiste tidleg ut, og dreiv som handelskar i om lag tolv år. Han handla mellom anna i Hardanger. Han var rekna som ein god forretningsmann. Han kjøpte farsgarden Nødre Geilo i 1880, og dreiv bruket frå då av. Han var gift med Jørand Ringøyo frå Hardanger. Då Jørand døydde, vart han gift oppatt med Birgit Uthus frå Ustedalen.
Ola var framsynt med tanke på den veksande turismen i dalen. Han såg det økonomiske potensialet i dei farande, og oppretta snart hotell på eigen grunn. Geilo Hotell er framleis i drift. Denne drifta gav Ola Geilo ein solid inntekt.
Då Bergensbanen vart påbyrja om lag 1895, gjekk Ola og andre bønder i Ustedalen saman om å få lagt banen gjennom Ustedalen. Ola sytte og for at jernbanestasjonen i Ustedalen vart lagt nær hans eige hotell, og på hans eigen grunn. Soleis vart Geilo stasjon tufta på jorda til garden med same namn.
Ola Geilo sat i mange år i heradsstyret i Hol, og slik fekk han gjennom fleire av sakene sine. Han selte hotellet i 1911 og gjekk med pensjon som ein halden mann.
Suguru Ito
Suguru Ito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Nagoya Grampus Eight, Kyoto Purple Sanga, Vegalta Sendai og Shonan Bellmare.
Hauraki District
Kjennemerke i distriktet er passet Karangahake Gorge, busetnaden Whiritoa, sletteområdet Hauraki Plains og gullgruvebyen Waihi. Byen Ngatea ligg òg i distriket.
Distriktet dekkjer ei flate på 1144 km², og hadde ved folketeljinga i 2006 eit innbyggjartal på 17 193. Av desse budde 3975 i Paeroa og 4500 i Waihi.
Setesdalsbanen
Setesdalsbanen er jarnbanestrekninga mellom Kristiansand og Byglandsfjord i Setesdal. Setesdalsbanen er 78 km lang og bygd med sporvidd 1067 mm (3,5 fot).
Historie
Banen vart opna til Hægeland den 26. november 1895 og til Byglandsfjord den 27. november 1896. Stasjonane langs linja var mellom anna Mosby, Vennesla, Grovene (Grovane), Iveland og Hægeland.
Då Sørlandsbanen vart opna til Kristiansand i 1938, vart Grovane den nye endestasjonen for Setesdalsbanen, med samband til Sørlandsbanen.
Setesdalsbanen vart nedlagd 1. september 1962, og sporet vart fjerna mellom Byglandsfjord og Beihølen. Den 6 km lange strekninga mellom Beihølen og Grovane vart teke vare på av lokale entusiastar. Setesdalsbanens Hobbyklubb vart starta allereie i 1964.
NM i sykling 1985 på landeveg
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1985 for menn vart avvikla i Skien sundag 30. juni.
Setesdalsbanen
Diesellokomotiv for normalspor
Desse lokomotiva vert berre nytta til skifting på område med kombinert spor.
NM i sykling 1985 på landeveg
Menn, 180 km
<br style="clear:both;" />
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1985 for kvinner vart avvikla i Skien fredag 28. juni.
Kvinner, 80 km
<br style="clear:both;" />
Kvener
Kvener, tidlegare òg kvæner, er medlemmer av ei folkegruppe i Troms og Finnmark som er etterkommarar etter innvandrarar frå Finland frå 1600-talet av. Opphavleg morsmål for kvenene er kvensk, eit finsk ugrisk språk nærskyldt med finsk. Kvenene har status som nasjonal minoritet i Noreg.
Historie
Kvener synest opphavleg å ha vore ei vestfinsk folkegruppe som dreiv med kombinert fangst- og handel i nord. Dei har identiteten sin knytt til Nordkalotten. Ottar si forteljing til kong Alfred av England, fr 800-talet, nemner kvenene som ei folkegruppe i området i tillegg til samar, karelar og nordmenn.
Ordet kven har gjennom hundreåra hatt ulike meiningar. Kvenene har au vore gjenstand for ein liknande, aktiv fornorskingspolitikk som samane. Fornorskingspolitikken vart særleg aktivt praktisert frå 1880 og hundre år framover. Han var prega av nasjonalisme med låg toleranseterskel og otte for kvenene som ein mogleg tryggingspolitisk risiko.
Fornorskingsprosessen har ført med seg liknande former for trakassering, mindreverdskjensle og problem med å hevde seg i samfunnet for kvener som for samar. Først på 1970-talet vart det nytt liv i det kvenske miljøet, kan hende som ein indirekte effekt av utviklinga for samane. Dette førte til auka medvit om eigen kultur og til organisering på etnisk grunnlag. Det er i dag to organisasjonar som mottek statsstøtte. Men det er forskjellige syn i den kvenske gruppa om eige språk og eiga minoritetsstilling. Det er ingen sikre anslag på kor mange kvener det finst i dag. Spørsmålet om kvenene sin formelle minoritetsstatus blir drøfta i samband med norsk ratifisering av Europarådet sin rammekonvensjon om vern av nasjonale minoritetar.
Ragnhild Foss
Ragnhild Foss var dotter til ein skulestyrar. Familien hennar flytta til hovudstaden straks etter ho vart vaksen, der ho i 1910 var kontorist. Ei tid var ho lærar på ein privatskule på Hadeland, frå 1916 til 1943 arbeidde ho i Storebrand. Ho reiste mykje omkring i Europa og Palestina, og skreiv i blad som Urd, Noreg og St. Olav''.
I 1929 gjekk ho over til katolisismen. Best er ho kjend for omsetjingar av kyrkjeleg mellomalderdikting. Ho har omsett m.a. Latinske salmar og sekvensar (Det Norske Samlaget 1938) og Sekvensane i Misseale Nidarosiense (1949). I Lov Herren Katolsk salmebok er 28 av omsetjingane hennar tekne med, i Norsk Salmebok har ho omsett tre salmar.
Ragnhild Foss brukte i omsetjingane sine ei høgnorsk språkføring. Ho har testamentarisk forbode ei kvar språkleg omarbeiding av sine gjendiktingar av «latinske hymnor». Salmane er omsette med stor truskap mot innhald og form, og til skilnad frå mange andre norske omsetjarar, har ho ikkje forsøkt å føre songen over i evangelisk sfære.
Takayuki Nishigaya
Takayuki Nishigaya er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Nagoya Grampus Eight, Avispa Fukuoka, Verdy Kawasaki, JEF United Ichihara og Albirex Niigata.
Den europeiske romfartsorganisasjonen
Den europeiske romfartsorganisasjonen (ESA) er ein europeisk romfartsorganisasjon grunnlagd 31. mars 1975. Formålet med organisasjonen er eit fredeleg samarbeid om å utnytte verdsrommet til forsking og næring. Organisasjonen har 22 medlemsland i tillegg til to assosierte medlem (Slovenia og Latvia). Canada er med i ein del av samarbeidet. Organisasjonen har hovudkvarter i Paris i Frankrike. Operasjonssenteret, ESOC, ligg i Darmstadt i Tyskland.
Per februar 2005 hadde ESA 1907 tilsette. Budsjettet for 2013 var på omtrent 4282 millionar euro, ein auke frå 2904 millionar euro i 2006. Inntektene til ESA kjem ifrå medlemslanda og står i forhold til kvart land sitt BNP. I tillegg køyrer ESA ei rekkje valfrie program som medlemsland kan velja om dei vil delta på.
Slå
Slå (norrønt slá) er ein vassrett bolt, bom eller stong ein kan bruka til å stengje ei dør eller ein port med. Til forskjell frå mange låsar kan ein ikkje opna eller stenga slåa frå begge sider av døra.
Måbødalen
Vegar opp Måbødalen
Vegane opp til fjells frå Eidfjord var bratte og vanskelege før i tida. Vegen opp Måbødalen til Sysendalen var den beinaste, men òg den vanskelegaste. Først etter at vegen var opprusta, truleg etter offentleg oppdrag i 1780-åra, og det var kome bru over elva ved Måbø, vart denne vegen den mest brukte. Opprustingsarbeidet innebar m.a. at det vart lagt over 1300 trappetrinn i stein, eit arbeid utført som pliktarbeid av oppsitjarane i Eidfjord sokn. Denne vegen finst enno og har fått namnet Måbøgaldane.
I 1880-åra la sysendølen Ola L. Garen (1857-1915) fram planar, om eit hotell på toppen av Vøringsfossen. Engelske turistar hadde tidlegare skjemta om at eit slikt hotell kunne bli ein verdsattraksjon, og Ola tok dei på ordet. Men for å kunna realisera planane sine, måtte han ha ein betre veg for hest og kløv opp Måbødalen. Alle materialar til hotellet måtte fraktast opp på hesteryggen, og med Ola L. Garen i spissen vart det sett i stand ein ny ride- og kløvveg. Vegen fekk namnet "Tymberløypet" og vart no hovudvegen opp Måbødalen. Den gamle vegen med steintrappene vart etter 100 års bruk ståande mest til forfalls. Hotellet fekk namnet Fossli Hotel, tok imot sine fyrste gjester i 1887 og stod ferdig i 1891.
Så kom fyrste verdskrigen i 1914, og all turisme låg nede i 4 år. Arbeidet med vidareføring av vegen i Måbødalen heldt likevel fram, og i 1915 - 16 vart vegen ferdigstillt opp til Fossatromme, på toppen av dalen. Herifrå var det gang- og kløvveg opp til Fossli Hotel. Køyreveg til hotellet kom fyrst i 1921.
På grunn av mykje trafikk, vart vegen opp Måbødalen etter kvart ein flaskehals. Det vart difor lagt planar om å laga ny veg med 4 tunnelar opp Måbødalen. I 1986 opna den nye vegen, og den gamle vart stengd for ordinær trafikk, etter å ha vore delvis ljos-regulert dei to foregåande åra. Gjennomgangstrafikken og spesielt tungtrafikken helsa den nye vegen velkomen. To år etter, i 1988, kom den tragiske Måbødalsulukka, der 16 menneske omkom grunna bremsesvikt. Etter dette har det vorte sett opp store åtvaringsskilt på toppen av Måbødalen som manar til å køyra på lågt gir.
Turisttoget Trolltoget køyrte gamlevegen opp Måbødalen frå 1992 til sommaren 2008. Etter dette måtte det stansa fordi gamlevegen vart stengd for all motorisert trafikk.
Anna
Måbødalen  (1854) er også namnet på eit måleri av J. C. Dahl. Måleriet heng i Rasmus Meyers Samlinger i Bergen.
Filippéi
Filippéi (gresk Φιλιππαίοι) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Grevená i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Filippéi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Grevená.
Dotsikó
Dotsikó (gresk Δοτσικό) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Grevená i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Dotsikó inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Grevená.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Dotsikó 39 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
80. motoriserte infanteribrigade
80. motoriserte infanteribrigade, òg kalla «arktisk brigade», er ein del av kystforsvaret til Nordflåten i det russiske forsvaret, men òg eit manøverelement til OSK Nord. Brigaden vart formelt sett opp 31. desember 2014, og er fredstidslokalisert til landsbyen Alakurtti i Murmansk oblast nær Kandalaksja og grensa til Finland. Fram til 1997 var 54. motoriserte infanteridivisjon forlagt til området, men vart då omdøypt til 62. motoriserte infanteribrigade. I 1998 vart denne brigaden redusert til 35. Våpen- og materiellbase, som i sin tur vart nedlagd i 2007.
Oppgåve
Oppgåva til brigaden er å halda kontroll på russisk territorium frå Murmansk til Nysibirøyene i samarbeid med luftlandestyrkene og marineinfanteriet. . Brigaden øver stadig på og ved øyane langs nordaustpassasjen og på Tajmyr.
Organisasjonsstruktur
Militær kommando og kontroll