cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Snøhvitfeltet
Snøhvitfeltet er eit naturgassfelt på norsk kontinentalsokkel nord i Norskehavet, i petroleumssamanheng ofte omtalt som Barentshavet. Det er det første gassfeltet som er utbygd i dette havområdet. Det finst ingen installasjonar på havoverflata, berre undervassinstallasjonar. Desse er konstruert slik at det er mogeleg for trålarar å tråle i området utan å skade verken installasjonane eller trålane.
Strukturane i undergrunnen omfattar sju ulike petroleumfunn som vert utnytta med ei sams utbygging av infrastruktur for produksjon. Reservoara vart kalla Albatross, Askeladd og Snøhvit. I tillegg til naturgass (193 milliardar kubikkmeter) vil ein utvinna noko NGL (5,1 millionar tonn) og naturgasskondensat (17,9 millionar kubikkmeter) frå feltet. Råolja i feltet skal ikkje utvinnast.
Dei første funna på feltet vart gjorde i 1984, medan utbygging vart godkjend først i 2002. Produksjonen byrja i august 2007. Det vil etter planen gå føre seg utvinning frå feltet i om lag 30 år. Feltet er det femte største gassfeltet på norsk sokkel etter Trollfeltet, Ormen Lange-feltet, Åsgardfeltet og Ekofiskfeltet.
Statoil ASA er operatør for feltet. Eigarar av rettar til feltet er: Amerada Hess Norge AS 3,26 % Gaz de France Norge AS 12,00 %, Petoro AS 30,00 %, RWE Dea Norge AS 2,81 %, Statoil ASA 33,53 %, Total E&P Norge AS 18,40 %
Snøhvit LNG
Prosessanlegget er det første av sitt slag i Europa og Snøhvitfeltet skil seg frå dei fleste andre norske olje- og naturgassfelt på norsk sokkel på ei rad område:
Svigermor
Svigermor eller vermor er mor til den ein er gift med. Tilhøvet til ei svigermor har vore tema for mange historier og songar, og blir då sjeldan skildra som godt.
1626
1626 (romartal MDCXXVI) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Svigermor
Svigermor i kulturen
I den vestlege verda er det gjerne tilhøvet medan ein svigerson og mora til kona hans som blir skildra — gjerne i samband med vitjingar av eller til svigermora — medan tilhøvet mellom ei kvinne og mor til mannen hennar er viktigast i India, der nygifte par ofte bur saman med foreldra til mannen. I indiske eventyr har ofte svigermor same rolla som den vonde stemora har i europeiske eventyr.
Språk
Det ublide synet på svigermor er spegla i omgrep som «svigermorsete», eit sete i bagasjerommet bak kupeen på eldre bilar, eller «mother-in-law» ('svigermor') om ein hybel eller eit anneks tilknytt, men skild frå hovudbustaden.
Den franske nemninga for svigermor er belle-mère (fin mor), men truleg tyder dette «mor til venleiken ein er gift med».
Nokre australske urfolkspråk har eit særleg ordtilfang som ein bruker dersom visse slektningar det er festa tabu ved — svært ofte svigermor — kan høyra ein. Desse språka blir kalla «svigermorspråk».
Svärfamilj Suegra Parentela
Villanova Monteleone
Villanova Monteleone (sardisk Biddanòa Monteleòne) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 2 304 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 202,68 km² og ligg i ei høgd på 567 meter over havet.
Villarreal
Vila-real er ein by i Spania i provinsen provinsen Castelló i Regionen Valencia. Han ligg 7 km sør for provinshovudstaden Castelló de la Plana, 42 meter over havet. Han har kring 50 000 innbyggjarar og er den nest største byen i provinsen og den tiande største i Valencia.
Historie
Byen vart grunnlagd i 1274 av kong Jakob I av Aragon (derfor namnet Villareal, «Kongebyen») for å styrkke område då det vart gjenerobra frå muslimane. Han låg strategisk til ved den gamle romarvegen Via Augusta, 65 km nord for byen València og nær byen Borriana, som på den tida var under muslimsk styre. Den opphavlege landsbyen, omgjeve av forsvarsmurar, vart utvida på 1300-talet.
På 1500-talet vart jordbruksområda rundt utvida og utvikla ved at det vart bora brønnar og at tørt land vart omgjort til irrigerte sletter. Dette gjorde det mogeleg å starte kommersiell landbruk på 1600-talet. Byen gjekk inn på den tapande sida i den spanske arvefølgjekrigen. På den andre halvdel av 1700-talet vart dei første industriane oppretta, hovudsakleg innan tekstilindustrien. I denne perioden vart byen involvert i fleire opprør og krigar som råka Spania.
På 1800-talet starta ein dyrking og handel med appelsiner, og dette førte til økonomiske oppgangstider i byen. Etter den spanske borgarkrigen i 1930-åra gjorde inntektene frå appelsinhandelen at ein kunne byggje ein fabrikk som produserte keramikkheller.
Fotballklubben til byen, Villarreal CF, gjorde historie då dei nådde semifinalen i Champions League i 2006.
Øvre Sandsvær
Øvre Sandsvær er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Buskerud fylke. Frå 1837 var Øvre Sandsvær del av Sandsvær formannskapsdistrikt.
1. januar 1908 vart Sandsvær delt i Øvre Sandsvær med 2 464 innbyggjarar og Ytre Sandsvær med 3 245.
1. januar 1964 vart Øvre Sandsvær, Kongsberg, Ytre Sandsvær, Svene og Jondalen i Flesberg og Øvre Jondalen i Gransherad slått saman til den nye Kongsberg kommune. Øvre Sandsvær hadde ved samanslåinga 2 854 innbyggjarar.
Valen
Valen er eit etternamn, eit stadnamn og eit gardsnamn. Valen er ei bygd i Kvinnherad kommune. Det psykiatriske skjukehuset Valen sjukehus ligg der.
Amazon Grimstad FK
Amazon Grimstad er eit norsk fotballag for kvinner som spelar i 1. divisjon fotball (2020).
Frå 2006-sesongen spela laget i Toppserien. Laget kjem frå Grimstad i Aust-Agder og spelar heimekampane sine på Levermyr. Den tidlegare storscoraren Margunn Haugenes er trenar for laget.
Rocking Mars
Rocking Mars er det 93. albumet totalt og det 23. konsertalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeven i september 2005. Albumet er den femte og så langt siste utgjevinga i den såkalla Vault-serien deira.
12. juni 1999 heldt Tangerine Dream ein enkelt konsert under Klangart Festival i Osnabrück i Nord-Tyskland, der dei presenterte det då heilt nye albumet Mars Polaris. Heile albumet vart framført, men rekkjefølgja på songane er annleis enn på albumet. Musikken er i røynda identisk til studioutgåva, med noko ekstra gitar og perkusjon. Det vart òg inkludert nokre eldre komposisjonar i settet deira og i ekstranummera, men desse er ikkje med på dette albumet.
I mars 2009 kom albumet ut på ny med nytt plateomslag.
Tuberkulose
Tuberkulose eller TB er ein sjukdom som kjem av bakteriane Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium africanum eller Mycobacterium bovis. Bakterien kan angripe ein kva som helst slags del av kroppen, men han affekterer som regel lungene.
TB var ein frykta sjukdom som tok livet av mange menneske. Rundt førre hundreårsskifte (1900) tok han livet av 6–7 000 nordmenn årleg. På 1940-talet oppdaga forskarar dei fyrste av fleire medisinar som kan behandle TB. Tuberkulose var på veg til å forsvinne, men ser no ut til å ha fått eit oppsving.
TB spreier seg via luftsmitte frå ein person til ein annan, og er ikkje særleg smittsam under gode hygieniske tilhøve. Bakterien vert spreidd til lufta når ein person med TB nys eller hostar, og så pustar personar rundt inn denne lufta. Dette vert kalla dropesmitte. Den kan då setje seg i lungene til den som vert smitta, og vekse opp der. Derfrå kan bakterien via blodet vandre til andre delar av kroppen slik som nyrene, ryggmergen, sentralnervesystemet og hjernen.
Adam og Eva
Adam og Eva er i dei abrahamittiske religionane dei første menneska Gud skapte, og alle menneske er etterkomarar av dei.
Adam er hebraisk og tyder menneske eller mann. Han var det første mennesket, og dermed, etter skapingssoga, alle menneske. I 1. mosebok 2.4 er det fortalt at Gud « skapte mannen av mold frå marka og bles livsande inn i nasen hans, så mannen vart til ein levande skapning.» Seinare skapte Gud Eva av Adam sitt ribbein. Adam vart sett til å passa og dyrka Edens hage, men vart driven ut etter syndefallet.
Tuberkulose
I Noreg vert tuberkulintest brukt i stor grad for å overvake spreiinga til bakterien. Det vert registrert ca. 250 nye tilfelle i året her i landet. BCG-vaksinen har vorte gjeven til alle 9.-klassingar for å unngå at desse vert smitta i utgangspunktet.
Adam og Eva
Den gamle Adam er eit uttrykk Martin Luther brukte om det syndige mennesket.
Røntgenrøyr
Eit røntgenrøyr vert nytta for å lage røntgenstråling. Ein glødekatode sender ut elektron som blir akselerert mot ein anode ved hjelp av ei høg spenning. Elektrona har kinetisk energi omtrent lik null når dei forlèt katoden. Den kinetiske energien Ek ved anoden blir derfor e*U, der e er elektronladinga og U er spenninga. Når elektrona treffer anoden, sender anoden ut røntgenstråling, eller bremseenergien han får når elektrona treffer. Strålinga er fordelt over mange frekvensar. Mesteparten av strålinga har større frekvens enn ultrafiolett stråling. For eit røntgenrøyr med ei gjeven spenning U har strålinga ein maksimal frekvens, f. Den mest energirike røntgenstrålinga oppstår når all kinetisk energi i eitt elektron blir omforma til eitt foton.
Adam og Eva
Eva er eit hebraisk kvinnenamn frå Første Mosebok i Bibelen, Chawwa, som vart omsett til Eva i den greske bibelomsetjinga Septuaginta. Namnet kan komme frå det hebraiske omgrepet for liv, chai, men etymologien er usikker.
480 Hansa
480 Hansa er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. mai 1901 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf og Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Pikk Hermann i Tallinn
Pikk Hermann (norsk Lange Hermann) er eit tårn på Castrum Danorum (Toompeaslottet) på Toompeaåsen i Tallinn, hovudstaden i Estland. Den fyrste delen vart bygt frå 1360 til 1370. Tårnet vart ombygt på 1500-talet, og nådde høgda 45,6 meter, som tårnet har hatt sidan. Ein trappeoppgang med 215 trappetrinn leier til toppen av tårnet.
Linus Torvalds
Linus Torvalds er ein finlandssvensk dataprogrammerar og opphavsmannen til operativsystemkjernen Linux. Han er busett i USA og jobbar for Open Source Development Labs (OSDL).
Torvalds er fødd i Helsingfors som son av Anna og Nils Torvalds og soneson av diktaren Ole Torvalds. Linus Torvalds blei kalla opp etter den amerikanske doble nobelprisvinnaren Linus Pauling.
Han utvikla dei første datainteressene sine med ein Commodore VIC-20. Den neste datamaskinen hans var ein Sinclair QL som han endra dramatisk, særleg operativsystemet. I 1990 kjøpte han ei IBM-maskin med Intel 80386-prosessor og byrja arbeidet med Linux.
Frå 1988 til 1996 studerte Torvalds ved Universitetet i Helsingfors. Han gjekk ut med mastergrad i datavitskap. Masteravhandlinga hadde han skrive om Linux.
Pikk Hermann i Tallinn
Pikk Hermann ligg ved sidan av parlamentsbygningen i Estland, og flagget på toppen av tårnet, 95 meter over havnivået, er eit av symbola på regjeringa.
Det estiske nasjonalflagget vert heist og nasjonalsongen spela ved soloppgang (men ikkje tidlegare enn klokka 7). Ved solnedgang (men ikkje seinare enn klokka 22) vert flagget fira, og den same songen, «Mu isamaa, mu õnn ja rõõm», spela.
Bygdeallmenning
Bygdeallmenning er ein allmenning som er ått av halvparten av dei jordbrukseigedommane som frå gammalt har bruksrett i allmenningen.
Historie
Allmenningane var opphavleg område som ingen hadde eigedomsrett til, der det foregjekk ein felles bruk i form av jakt, innlandsfiske, hogst og anna. Naturleg nok var det folk frå de næraste bygdene som stod for denne bruken av allmenningen. Kongen hadde òg frå gammalt visse rettar i allmenningene, og under påverknad frå romerretten vart oppfatninga i hundreåra etter reformasjonen at all fast eigedom som ikkje var i privat eige, var Kongens eigedom. Det gjaldt òg allmenningane, utan at bygdefolket av den grunn mista bruksretten dei hadde utøvd frå gammal tid.
Særleg på Fredrik IV si tid vart mange av allmenningane selde, anten til utanforståande privatpersonar, eller til bøndene som hadde bruksrett i allmenningen. Allmenningar som med tida kom i bygdefolkets eige, vart til det vi seinare har kalla bygdeallmenningar.
Bruksrett
Allmenningsretten kan gje jordbrukande bønder rett til beiteland, seter, ved og bygningsmateriale.
Vidare vil dei som utøver bruksrett i allmenningen, og familiemedlemmer og andre medlem i hushaldet deira, ha rett til småviltjakt og innlandsfiske i allmenningen.
Organisering
Forvaltinga av bygdeallmenningane ligg til eit allmenningsstyre. Bygdeallmenningene i Noreg er organiserte i Norsk allmenningsforbund.
Sand
Sand er ei samling små partiklar av finmalen stein og bergartar. Sand finn ein gjerne der vatn eller vind tærer på grunnfjellet, samstundes med at mykje rørsle i landskapet hindrar danning av eit jordsmonn. Strender og ørkenar er stader der ein gjerne finn sand.
Ein definisjon på sandkorn seier at dei har ein diameter på mellom 0,002 og 2 mm. Større partiklar gjev grus medan mindre gjev silt.
Eigenskapar
Sand blir lett flytta av vind og vatn, og kan slik danna vandrande sanddyner og bølgeformer i terrenget. Når materialet er avleira av vatn (strandsand, elvesand) eller vind (sanddyner) er det gjerne rein sand, medan sand avleira av is (sandmorene, bakkesand) gjerne er blanda.
Slitne sandpartiklar bind seg dårleg til kvarandre og er lause å gå i. Desse kan lett løftast av vinden og skapa ein sandstorm. Nyare sandpartiklar har skarpare kantar som gjer at dei kan pakkast saman til fastare material. Samanpressa sand dannar sandstein.
Bruk
Ein kan nytte sand smelta i svært høg varme, som råstoff når ein lagar glas. I naturleg tilstand kan ein bruka sand til å laga skulpturar av alle typar, især sandslott.
Rùm
Rùm (eit skotsk-gælisk namn som ofte vert anglisert til Rum, mogleg frå norrønt Romey) er ei øy i Small Isles i Indre Hebridane i Skottland. Gjennom det meste av 1900-talet heitte øya Rhum, ei staving som den tidlegare eigaren Sir George Bullough kom på, fordi han ikkje likte tittelen «godseigar av Rum».
Ho er den største av Small Isles og den femtande største i Skottland, men er berre busett av om lag 30 innbyggjarar. Alle desse bur i landsbyen Kinloch på austsida. Øya har vore busett sidan 7000-talet f.Kr. og er ein av dei tidlegaste busetnadane ein kjenner til i Skottland. Dei tidlege keltiske og norske busetjarane etterlet seg berre få skriftlege kjelder og gjenstandar. Frå 1100- til 1200-talet vart øya underlagt forskjellige klanar, mellom anna MacLean-klanen frå Coll. Folketalet voks til over 400 seint på 1700-talet, men under Highland clearances vart folketalet kraftig redusert mellom 1826 og 1828. Øya vart så ein jaktområde og det eksotiske Kinloch Castle vart bygt av Bullough-familien i 1900. Rùm vart kjøpt av Nature Conservancy Council i 1957.
Rum er av vulkansk opphav og fjella vart erodert ned under isbreane i pleistocen. Han er i dag ein viktig stad for økologiforsking, særleg på rådyr, og ein har med suksess redda havørnbestanden på øya. Økonomien er heilt avhengig av Scottish Natural Heritage, eit offentleg organ som i dag styrer øya. Det går båtsamband frå øya til fastlandsbyen Mallaig.
Entelea
Entelea arborescens eller whau er eit treslag i kattostfamilien (Malvaceae) som er endemisk på New Zealand. E. arborescens er den einaste arten i slekta Entelea. Planten veks som ein busk eller eit lite tre opp til 6 m høgt med store lime-liknande blad som gir det ein tropisk utsjånad. Whau veks i småskog langs vestkysten til Nordøya og den nordlege enden av Sørøya. Dei tørre frøkapslane er tydeleg brune av farge og dekte med tornar. Det vanleg brukte namnet whau er eit maoriord som ser ut til å koma frå det vanlege polynesiske ordet for hibiskus, andre tre i kattost-familien som har ein overflatisk likskap med whau. Elles kan planten til dømes verta kalla «newzealandsk morbær», «korktre» og «eviggrøn lime».
Utsjånad
I Malvaceae-familien er Entelea lagt til gruppa Sparrmannieae og undergruppa Grewioideae, ei plassering som er stadfesta ved ndhF DNA sekvensanalyse. Som tilfellet er med dei fleste kattost-plantar, har E. arborescens alternerande bladverk, og klårt grøne blad med lange stilkar. Blada er store (10 til 20 cm lange), og har frå fem til sju bladnerver. Bløminga er overdådig og finn stad mellom tidleg vår og midtsommar (på den sørlege halvkula). Blomane har fire eller fem begerblad og kronblad. Dei er to cm i diameter, duftar godt, er kvite med ein sentral bunt av tettpakka gule støvberarar. Dei brune frøkapslane, som er 1½ cm lange, har 2½ cm lange stive tornar.
Whau har svært lett ved, er i klasse med balsa (Ochroma pyramidale) i så måte, og er mindre tett enn kork. Veden vart brukt av maoriane til flottørar i fiskegarn og liknande. I den ljost brune veden vert det danna fleire snodde, margliknande band kvart år. Dette er eit kjenneteikn som whau deler med nærskylde plantar som til dømes Sparrmannia, og tyder at der ikkje er tydelege årringar i veden.
Vekstområde
Arten er svært ljoskrevjande og er ute av stand til å veksa under tette trekruner. Det toler dårleg sjølv moderat kulde, sterk vind eller svært tørr eller dårleg drenert jord. Førekomsten er spreidd, sjølv i uforstyrra kystskog. I regnskogar i låglandet finst whau sjeldan, og berre langs elver i dalstrøk nær kysten der landskapet er tilstrekkeleg varmt, ope og ljost.
Sjølv om whau veks her og der i Nelson og Marlborough på Sørøya, er førekomstane spreidde sør for 38° S. Treet er aldri påvist meir enn åtte km frå sjøen (Waitākere Stream, nær Auckland), eller høgare enn 350 m.o.h.. Minimumstemperaturane i eit område der Entelea skal trivast godt, ligg, så langt ein veit, godt over 0° C.
Økologi
I det naturlege voksterområdet sitt overlever whau mest på grunn av den rikelege frøproduksjonen sin, den uvanleg lange overlevinga til frøa, og at treet veks snøgt etter spiringa. I skogar er whau i røynda ein mellombels opportunistart. Eigenskapar hjå denne planten som gjer at han eignar seg i ei slik rolle er mellom anna: Evna til å overta skogbotnen snøgt etter at ljos mellombels når fram, den svært snøgge voksteren, evna til snøgt å setja frukt, den rikelege produksjonen av frø, særleg når det er i ferd med å døy, og den eigenskapen frøa har til å spira så snart kapslane opnar seg. Whaufrø kan verta stimulerte til vokster av ein skogbrann etter at dei har lege oppe på bakken i mange år. Når planten først har spira, etablerer whau seg svært snøgt, og der tilhøva er gode, er whau ofte den første nye planten som veks opp, følgd av Urtica ferox, Macropiper excelsum (Kawakawa), Coprosma macrocarpa og Coprosma australis. Treslag som til vanleg dominerer i skogane kjem seinare til syne, først gjerne Corynocarpus (Karaka), følgd av Beilschmiedia tawa (Tawatre).
Dyrking
Whau, som føretrekkjer ei feit og fuktig jord, kan dyrkast utandørs i sol eller lett skugge i mildt klima, eller i eit veksthus i kjøligare vêrlag. Det toler dårleg tørke, og greier seg så vidt i temperaturar ned mot -3°C. Formeiringa skjer ved frø som er kommersielt tilgjengelege.
Yngsdalen
Yngsdalen er ein fråflytta høgdegard på vestsida av Veitastrondsvatnet i Sogn. Garden har to bruk. Bruk nr.2 vart fråflytta i 1963 og bruk nr.1 vart fråflytta i 1967. Det er såleis over 50 år sidan det har vore aktiv landbruksdrift i Yngsdalen. Husa har i alle desse åra vore nytta til fritidsformål. Eigaren av bruk nr. 1 i 2020 bygde ein traktorveg (landbruksveg) bratt opp lia litt sør for Ospehola. Den nye vegen kjem opp om lag der den gamle kløvvegen gjekk. Hovudformålet med vegen er å starte opp landbruksdrift - framleis utan vegtilknyting til fylkesvegen.
Gardstunet
Den offisielle (og lokale) skrivemåten på garden er Yngsdalen. Ein har også nytta Yndesdal og Yngsdal. Det er to bruk i Yngsdalen. Gardstunet har i fleire hundre år vore dominert av store våningshus og store fjøsar. Bruk nr. 1 blir her omtalt som Yndesdal sidan etterkommarane brukar denne skrivemåten på slektsnamnet. Huset på Yndesdal vart bygd rundt år 1900, men vart kraftig modernisert på 2000-talet. Fjøsen vart bygd i 1914 og bygd på i 1936. Den er no riven etter at traktorvegen vart bygd frå Veitastrondsvatnet opp til bruk nr. 1 i 2020. Bruk nr. 2 blir her omtalt som Yngsdal sidan etterkommarane brukar denne skrivemåten på slektsnamnet. Huset på Yngsdal vart bygd tidleg på 1800-talet, og låven vart bygd på 1950-talet. Desse bygningane er tekne godt vare på. Til Yndesdal høyrer også eit eldhus med vedskål, som tidlegare var stølshus på Vårstølen. Mellom tuna står eit lite raudt hus som rommar motoren til taubana.
Drivhuseffekt
Drivhuseffekten eller atmosfæreeffekten er absorpsjon av energi i ein atmosfære. Effekten gjer at temperaturen på ein planet er høgare enn han elles ville vore. Planeten Venus er kjend for å ha ein særskilt sterk drivhuseffekt.
Yngsdalen
Tilkomst
Ein må krysse Veitastrondsvatnet mellom Ugulsvik og Ospehola med båt og gå opp til garden. Her går ein på ein bratt kjerreveg som vart bygd tidleg på 1900-talet. Denne vegen er eit kulturminne, og det er planar om å restaurere han. Ein kan også gå den lange vegen over fjellet frå Sogndalsdalen. Mellom Yngsdalen og Ugulsvik går ei taubane. Ho vart teken i bruk 8.juli 1952 og erstatta den eldre taubana som gjekk mellom Yngsdalen og Ospehola. Bana kan nyttast til bagasjetransport, men er ein av det litt uvørne slaget kan ein ta turen på «strengen».
Drivhuseffekt
Jordatmosfæren
Kortbølgja sollys trengjer inn i jordatmosfæren. Desse bølgjene blir omdanna til langbølgja varmeenergi som ikkje slepper like lett ut att, men blir absorbert og reemittert av drivhusgassar. Temperaturen på jordoverflata blir mykje høgare enn han ville vore i ein atmosfære utan drivhusgassar. Ein reknar gjerne med ein global gjennomsnittstemperatur på rundt -18 °C utan drivhusgassar, medan temperaturen i dag er rundt +15° C.
Yngsdalen
Kraftutbygging
På 1940-talet vart det bygd eit lite kraftverk i Yngsdalselvi, med effekt på 11 kW. Kraftverket brann ned på 1970-talet, og då vart det lagt kraftlinje frå Ugulsviki, over Holeneset, og opp til Yngsdalen.
Drivhuseffekt
Jordatmosfæren
Livet på jorda treng den drivhuseffekten som jordatmosfæren skaper. Men mykje tyder på at dei store utsleppa av gassar som karbondioksid og metan frå det moderne samfunnet aukar drivhuseffekten så mykje at det kan gje dramatiske klimaendringar. Kjemikaren Svante Arrhenius var truleg den første som kom fram til at utslepp av drivhusgassar kunne få temperaturen på jorda til å stiga.
Yngsdalen
Kraftutbygging
På grunn av vernet som naturreservat i 2004, fekk dei to grunneigarane i Yngsdalen ei erstatning på fire millionar kroner som kompensasjon for manglande høve til kraftutbygging i dalen.
Drivhuseffekt
Drivhusgassar
Mange gassar medverkar til drivhuseffekten. Vassdamp (H2O), metan (CH4), KFK-gassar, og karbondioksid (CO2) er mellom dei viktigaste.
Yngsdalen
Kraftutbygging
I 2011 gav NVE konsesjon til ei mindre utbygging utan regulering av Holetjørni, og utnytting av fallet ned til Hola ved Veitastrondsvatnet i Holen Kraftverk. Det skal sleppast minstevassføring på 110 l/s. Føresetnaden for konsesjon var at utbygginga skulle skje utan bygging av veg i den bratte lia opp til inntaket i Holetjørni. Utbygginga vart sluttført i 2020, og gir ein midlare årsproduksjon på ca 22 GWh.
Drivhuseffekt
Andre moglege faktorer i temperaturendring
Variasjon i jordaksehelling og bana rundt sola kan tenkjast å påverka temperaturen på jorda. I tillegg kan skyer, solflekkaktivitet og kosmisk stråling verka inn.
After Loving You
«After Loving You» er ein song av Elvis Presley, skriven og komponert av Eddie Miller og Johnny Lantz. Han vart gjeven ut på albumet hans From Elvis in Memphis og spelt inn i American Sound Studio i Memphis den 18. februar 1969.
Kronos
Kronos er namnet på ein av titanane i gresk gudelære. Namnet hans liknar på det til Chronos, personleggjeringa av tida, men dei to er ikkje den same. Kronos svara til Saturn i romersk gudelære. Han høyrde til den første generasjonen av titanane, og somme myter seier at han var den yngste av dei.
Grekarane dyrka Kronos som ein gud for korn, natur, jordbruk og grøde. Han blei gjerne avbilda med ein sigd i handa, både fordi han var grødegud og av di han brukte sigden som våpen. Festivalen Kronia blei halden i Aten den tolvte dagen av kvar månad (hekatombaion) til ære for Kronos og grøda.
Liv og gjerningar
På oppfordring frå mora Gaia – Jorda – tok Kronos på seg å gjera opprør mot faren Uranos – Himmelen – som hadde sperra nokre av dei mange barna deira inne i Tartaros. Med ein sigd som mor si hadde gjeve han, sprang Kronos på far sin og drap eller lemlesta han ved å skjera av han testiklane. Uranos forbanna han og sa at for ugjerninga si skulle Kronos møta same skjebnen.
Ei anna forklaring på korleis han kom til makta seier at Kronos nedkjempa den vonde slangetitanen Ophion. Etter at han hadde frigjort verda frå denne tyrannen vart han ein rettvis konge over henne.
Kronos blei i alle fall herskaren over jorda, og han tok syster si Rhea til dronning. Regjeringstida til Kronos blei kalla gullalderen, ettersom alle levde i fred utan å trenga lovar eller reglar.
Etterkomarar
Tida var likevel ikkje like god for alle. Kronos sperra inne dei yngste barna til Gaia – dei hundrearma kjempene, gigantane og kyklopane – igjen, og sette monsteret Kampe til å vakta dei. I tillegg prøvde han å unngå spådommen til Uranos om at ein av sønene hans ville drepa han. Etter kvart som Rhea fekk born, svelgde han dei heile. Hestia, Demeter, Hera, Hades og Poseidon forsvann på dette viset. Men då Rhea venta Zevs, hadde ho fått nok. Ho gøymde det nyfødde barnet og fekk Kronos til å svelgje ein stein istaden.
Zevs voks så opp og gjorde akkurat som spådommen hadde sagt. Han frelste syskena sine anten ved å tvinga faren til å spytta dei ut igjen, eller ved å skjera opp magen hans og redda dei ut den vegen. Han sette òg fri dei yngste borna til Gaia, og som takk fekk han tore og lyn av dei, som blei våpna hans. I ein stor krig mot mange av titanane vann så Zevs og syskena herredømet over verda. Kronos og titanane sperra dei inne i Tartaros – og kyklopane og gigantane blei igjen sett i fangenskap.
I tillegg til borna med Rhea fekk Kronos Pothos (attrå) med Afrodite og kentauren Cheiron med Phylyra.
Opphav
Både grekarane og seinare forskarar har sett ein samanheng mellom dyrkinga av Kronos før Zevs-dyrkinga blei populær, og kulten rundt den semittiske guden Ba'al Hammon. Mellom anna kjem myta om barnesluking til Kronos frå denne tidlegare tida, og Ba'al Hammon blei av og til dyrka gjennom barneoffer.
Ofjorden
Ofjorden, stundom kalla Åfjorden, (samisk Uffirvuodna) er ein fjord på nordsida av Sørøya i Hasvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 9 km søraustover til Ofjordbukta i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Ofjordnæringen i sørvest og Steinnæringen i nordaust. Aust for Stennæringen ligg Bølefjorden, medan Sandfjorden ligg vest for Ofjordnæringen. Fjorden er 74 meter på det djupaste, nesten heilt inst i fjorden.
Det er ingen busetnader ved fjorden.
Villanova Truschedu
Villanova Truschedu (sardisk Biddanòa Truschèdu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 305 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 16.61 km² og ligg i ei høgd på 56 meter over havet.
481 Emita
481 Emita er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 12. februar 1902 av Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Ørsted A/S
Ørsted A/S er eit dansk energiselskap med verksemd i Danmark, Noreg, Sverige, Tyskland, Nederland og Storbritannia.
Den danske staten skipa i 1972 Dansk Naturgas A/S, som året etter skifta namn til Dansk Olie og Naturgas A/S (DONG). Etter kvart nytta ein forkortinga DONG som namn på selskapet. Selskapet var tidleg på 1980-talet engasjert i transportsystem for petroleum og naturgass i Danmark. I ettertid er aktiviteten utvikla til å omfatta leveransar av elektrisk energi. I tillegg er selskapet involvert i forsking, leiting etter og utvinning av råolje og naturgass.
I Noreg er selskapet representert med dotterselskapet DONG Norge AS. Selskapet har kontor i Stavanger der selskapet si verksemd på norsk kontinentalsokkel vert ivareteke. Selskapet er den tiande største eigaren av rettar til norsk kontinentalsokkel, med reserver hovudsakleg i naturgassfeltet Ormen Lange-feltet. Andre felt der selskapet har eigardelar er Gydafeltet, Glitnefeltet, Tambarfeltet og Ulafeltet. I 2002 kjøpte DONG Statoil sine eigardelar på dansk kontinentalsokkel. DONG vart då operatør for Sirifeltet.
DONG Energy vart danna våren 2006 som resultatet av ei samanslåing av seks danske energiselskap. Desse var DONG, Elsam, ENERGI E2, Nesa, Københavns Energi sin elaktivitetar og Frederiksberg Forsyning. 6. november 2017 endra selskapet namn til Ørsted, oppkalla etter Hans Christian Ørsted.
Gazetteer for Scotland
Gazetteer for Scotland er eit nettleksikon som dekkjer geografi og historie i Skottland og skottar. I 2011 hadde det over 19 000 artiklar.
Ideen om å gje ut eit slikt leksikon blei utforma av Bruce Gittings frå University of Edinburgh og David Munro frå Royal Scottish Geographical Society i 1995. Det er dermed eit tidleg døme på eit oppslagsverk som blei gjeve ut på Internett med hyperlenkjer i staden for i bokform.
Gazetteer for Scotland inneheld nyskriven tekst, kart og statistikk, peikarar til andre nettstader som Historic Scotland, og tekst frå Ordnance Gazetteer of Scotland: A Survey of Scottish Topography, Statistical, Biographical and Historical (1882-1885) av Francis H. Groome for å gje historisk bakgrunn.
Øvingslærar
Ein øvingslærar er ein lærar, adjunkt eller lektor som rettleiar lærarstudentar og universitetskandidatar under praktisk pedagogisk opplæring.
Engevik i Bergen
Engevik er ein gard i Fana i Bergen kommune på søraustsida av Hauglandsvatnet
Miljøsenteret Seletun ligg på staden.
Namnet kjem frå det norrønt.
Historie
Garden høyrte tidlegare til Lyseklostergodset, og kom i sjølveige frå 1873.
Geografi
Garden ligg på søraustsida av Hauglandsvatnet, som er ein del av Osvassdraget, heilt søraust i Bergen kommune. Vatnet går langs heile vestsida av garden. I aust ligg Raudlifjellet (396 moh), som òg vert kalla Ørnhaugane fordi det finst havørn der.
Garden ligg skjerma til og grensar til utmarka til Øvre Sandven i nord og Indre Hamre i sør. Begge desse gardane ligg fleire kilometer lenger vest, ved Kalandsvatnet. I aust ligg Os kommune og i vest ligg Kaland i sørvest, Austevoll i vest og Haugland i nordvest.
Øvre Egypt
Øvre Egypt (arabisk صعيد مصر Sa'id Misr) er ei smal landstripe som strekkjer seg frå kateraktgrensene i dagens Aswan til området mellom El-Aiyat og Zawyet Dahshur, sør for deagens Kairo. Den nordlege delen av Øvre Egypt, mellom El-Aiyat og Asyut vert stundom kalla Midtre Egypt. Dagens innbyggjarar i Øvre Egypt vert kalla sa'idiar og snakkar generelt aa'idi-arabisk.
Øvre Egypt vart kalla Ta Shemau som tyder «siv-landet». Det vart delt inn i 22 distrikt kalla nomer. Den første nomen låg om lag der Aswan i dag ligg, og den 22. var dagens Atfih (Afroditopolis), like sør for Kairo.
Den største byen i det førdynastiske Øvre Egypt var Nekhen (gresk Hierakonpolis), som hadde gribbegudinna Nekhbet som vernar. I faraotida i Egypt var stort sett Theben det administrative senteret i Øvre Egypt. Etter at byen vart øydelagd av assyrarane vart området mindre viktig. Under Ptolemaios tok byen Ptolemais over rolla som hovudstaden i Øvre Egypt. Øvre Egypt var representert ved den høge kvite krona Hedjet og symbolet til området var ein blømande lotus.
I dagens Egypt vart tittelen prins av Sa'id (som tyder prins av Øvre Egypt) nytta om tronarvingen til den egyptiske trona. Sjølv om det egyptiske monarkiet vart avskaffa i 1953, vert tittelen framleis nytta av Muhammad Ali av Said.
Øvrebø
I 1964 vart det meste av Øvrebø kommune slått saman med Hægeland og Vennesla til Vennesla kommune. Ein mindre del av Øvrebø gjekk inn i den nye Songdalen kommune.
Villanova Tulo
Villanova Tulo (sardisk Biddanòa'e Tùlu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 095 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 40.45 km² og ligg i ei høgd på 600 meter over havet.
Jens Riksheim
Jens Thomas Ludvik Nilsson Riksheim var ein lærar, klokkar og forfattar fødd i Sykkylven og aktiv i Valberg og Mosjøen i Nordland.
Jens Riksheim voks opp på husmannsplassen Gyljane under matrikkelgarden Riksheim i Sykkylven. Han gjekk Tromsø seminar 1871-73 og arbeidde mange år som lærar i Valberg i Lofoten. Rundt 1904 blei han tilsett som kyrkjesongar og lærar i Mosjøen og arbeidde der til han slutta i posten og flytta tilbake til Valberg, der kona var ifrå.
Bølefjorden i Finnmark
Bølefjorden (samisk Bievllavuotna) er ein fjord på nordsida av Sørøya i Hasvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 5,5 km sørover til Bølestraumen i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Steinnæringen i vest og Skarvnæringen i aust. Vest for Steinnæringen ligg Ofjorden, medan Galtefjorden ligg aust for Skarværningen. Fjorden er 40 meter på det djupaste, nesten heilt inst i fjorden.
Det er ingen busetnader eller vegsamband ved fjorden.
Kafa
Kafa eller kaffa er eit afroasiatisk språk som blir tala i sonen Keficho Shekicho i regionen Southern Nations, Nationalities and Peoples Regional State (SNNPR) i det sørvestlege Etiopia, i og kring byen Bonga, jf. kartet til høgre. Språket har 570 000 fyrstespråkstalarar (445 018 einspråkelege) og 46 720 andrespråkstalarar.
Kafa er eit omotisk språk, og høyrer til undergruppa gonga-språk av gruppa ta-ne-språk innanfor nord-omotisk.
Namnet på språket og folket
Kafa er kjent i litteraturen som mellom anna kafa, kefa, kaffa, keffa, caffino og kaficho, men endonymet er kafí noonoó 'kafa-språket', der kafí er den avhengige forma av substantivet kafá, som er namnet på det gamle kongedømet til kafa-folket. Noonoó tyder 'språk; munn; opning'. Endonymet for ein person som høyrer til den etniske gruppa som talar kafa-språket, er kaféʃʃó (m.) / kaféʃʃé (f.) (Theil 2007).
Dialektar
Tradisjonelt blir kafaspråket delt i desse seks dialektane: Gimbo, deechi, xalloo, manjiyoo, canni og geeshi.
Seletun
Miljøsenteret Seletun er eit kurs- og konferansesenter på Fana i Bergen kommune. Det ligg på Engevik på ei halvøy i Hauglandsvatnet.
Seletun er eigd av Noregs Miljøvernforbund og vert skildra som det mest miljøvennlege kurs- og konferansesenteret i Europa. Byggmeister var Kurt Oddekalv. Staden består i stor grad av fleire eldre bygningar, der det eldste er frå 1800 talet.
Eigarane har lagt stor vekt på miljøvennlege løysingar på Seletun. Mellom anna er leverandørane nøye utvald med fokus på økologi- og miljøvennlegheit, samt miljøkrav. Seletun er eit visingsenter for ressurs og energivennlege løysingar med seks forskjellige energikjelder, mellom anna varmepumpe og solfangarar. Alt avfall vert kjeldesortert, vatn og avløp vert reinsa i eit eige reinsanlegg, inkludert gråvatn, som er vatn frå kjøken, servantar og dusjar.
Seletun har overnattingsplassar til 30 personar, som skal utvidast til 50.
Blue Dawn
Blue Dawn er det 95. albumet totalt og det 34. studioalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeven i juni 2006.
Albumet inneheld tidlegare studioopptak av Edgar Froese og det kortvarige medlemmet Ralf Wadephul frå ein amerikansk turné i 1988. Eit liknande album, Kyoto, med opptak frå 1983, kom ut i 2005.
Ralf Wadepulh skreiv på heimesida si om skapinga av Blue Dawn: «Etter mange år fekk eg ein telefon frå Edgar som spurte om eg var interessert i å samarbeide i studio på uferdige skisser frå 1988.» Dei arbeidde først kvar for seg, før dei møttest i Wien i 2005 for å setje det saman til eit album.
Albumet består av ti spor, seks av dei komponerte av Ralf Wadephul, dei andre av Edgar Froese. Bandmedlemmet Paul Haslinger var tilsynelatande ikkje involvert i komponeringa av desse spora.
Noko av materialet til Ralf Wadephul vart seinare gjevne ut på nytt, noko omarrangert, på soloalbumet hans When Aliens Meet a Drop of Water (2008).
Urtica ferox
Urtica ferox, kjend som ongaonga, er ei nesle som veks endemisk på New Zealand. Planten, som stundom vert kalla «trenesle», har ein treaktig stamme og uvanleg lange og stikkande nåler, og kan veksa fem meter i høgda. Sjølv den aller lettaste kontakten med planten kan føra til eit smertefullt stikk som kan vera plagsamt i fleire dagar.
I maori-folkeminne heiter det at Kupe skal ha lagt ut talrike hinder for å seinka forfølgjarar som han hadde stole konene frå; og eit av desse var ongaonga.
Ongaonga er den viktigaste næringsplanten til larven til sommarfuglen New Zealand red admiral eller kahukura, Bassaris gonerilla.
16
År 16 (romartal XVI) var eit skotår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Taurus og Libo var konsular, eller sjeldnare, som år 769 ab urbe condita.
Pave Hadrian IV
Hadrian IV, fødd Nicholas Breakspear eller Nikolaus Breakspear, var pave frå 1154 til han døydde i 1159.
482 Petrina
482 Petrina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 3. mars 1902 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Pave Hadrian IV
Hadrian IV er den einaste briten som har vore pave. Truleg vart han fødd i Abbots Langley i Hertfordshire. Han skal ha fått si fyrste utdannning på klosterskulen St Albans (no St Albans School).
Nicholas vart vald til pave den 4. desember 1154. Han tok namnet Hadrian som pave.
Hadrian krona Fredrik Barbarossa til keisar Fredrik I av det tysk-romerske riket i Peterskyrkja i Roma den 18. juni 1155.
Script for a Jester's Tear
Script for a Jester's Tear er det første albumet til det neo-progressive rockebandet Marillion, som kom ut i 1983. Det nådde sjuande plass på den britiske albumlista og låg der i 31 veker.
Singelen som kom ut før albumet var «Market Square Heroes».
«He Knows You Know» og «Garden Party» kom også ut som singlar, og kom inn på Topp 40-lisa i Storbritannia.
Lister
Album
Raasay
Raasay (skotsk-gælisk Ratharsair) er ei øy mellom Isle of Skye og fastlandet i Skottland. Mellom Skye og Raasay ligg Sound of Raasay og mellom Applecross og øya ligg Inner Sound. Øya er mest kjend for å vere fødestaden til diktaren Sorley MacLean, ein viktig person i skotsk renessanse. Tradisjonelt har øya høyrt til MacSween-klanen, men vart styr av MacLeod-klanen frå 1500- til 1800-talet. Øya har i stor grad vore i privat eige opp gjennom åra. Raasay House, som vart vitja av James Boswell og Samuel Johnson i 1773, er i dag eit utandørssenter. Raasay tyder «Rådyrøya» og ein endemisk underart av klatremus held til på øya.
Geologi og geografi
Øya er om lag 23 km frå nord til sør og om lag 5 km frå aust til vest på det breiaste. Terrenget er variert og det høgaste punktet er Dùn Caan på 444 meter over havet. Toppen er heilt flat. Øya Rona ligg like nord for Raasay og tidvassøyane Eilean Fladday og Eilean Tigh ligg i nordvest. Andre mindre øyar rundt Raasay er Eilean Aird nan Gobhar, Eilean an Inbhire, Holoman Island, Manish Island, Fraoch Eilean, Glas Eilean, Griana-sgeir og Eilean an Fhraoich. Den største landsbyen Inverarish ligg på sørvestsida.
Øya er geologisk interessant og mange geologistudentar kjem hit for kartleggingsprosjekt. Sørenden består stort sett av sandstein og skifer. På nordsida finn ein gråstripa arkaisk gneis og granulitt med lag av gabbro, peridoditt og kalkfeltspat. Det finst òg mindre utbrot av oljeskifer frå juratida og sandstein med stundom kalkstein innimellom. Jernmalmlaga inneheld enkelte årer av oolittisk jernspat og chamositt, som vart vunne ut kommersielt tidleg på 1900-talet. Det estimert at det ligg om lag 10 millionar tonn att.
Sjøen i aust og vest er særs djup, grave ut av isbrear under pleistocen.
Økonomi og kultur
Houvdnæringa på øya er turisme, arbeid for ferjeselskapet, jordbruk og fiske, eller ein pendlar til Skye. Det ligg ein grunnskule på øya, men eldre studentar må reise til Portree med ferje og buss. Ein 15 minuttar lang ferjetur går frå øya til Sconser på Skye.
Av attraksjonar på øya finn ein ein broch, ruinane av Brochel Castle, innskrivne steinar, den gamle herregarden Raasay House, folketomme samfunn og mange stiar.
Det ligg ein butikk og eit postkontor i Inverarish. Ein kan overnatte på Isle of Raasay Hotel, Raasay Outdoor Centre (ved Raasay House), forskjellige B&Bs og Scottish Youth Hostels Association ungdomsherberge, Creachan Cottage. Det er mange feriehus sør på øya. Dette har stoppa nedgangen i folketalet, som har gått frå over 900 i 1803 til 194 i 2001.
Historie
Ein kjenner lite til Raasay i den tidlege kristne perioden. Stadnamnet Kilmaluag indikerer at St. Moluag kan ha vore her seint på 500-talet.
I følgje tradisjonen skal Sweeney-klanen opphavleg ha halde til på Raasay, men det finst ikkje skriftlege kjelder som støttar dette. Ein veit at øya vart styrt av MacLeod-klanen frå 1518 då Calum Garbh, ein yngre son av MacLeod-høvdingen på Lewis fekk øya. Martin Martin vitja øya mot slutten av 1600-talet.
Brochel Castle vart bygt av MacSween-klanen på 1400-talet på nordaustkysten av Raasay. Seinare vart han base for piratverksemda til MacLeod-klanen frå Lewis før Calum Gharb kom her. Borga var busett fram til høvdingen Iain Garbh drukna i 1671 og ligg i dag i ruinar. I mellomtida flytta Macleoad-klanen setet sitt til sørenden av øya go Raasay House.
Sjølv om dei var protestantar støtta MacLeoad-klanen på Raasay Bonnie Prince Charlie i 1745. Etter å ha tapt i slaget ved Culloden, gøymde prinsen seg ei stund på Raasay frå dei britiske troppane og som følgje av at øya hadde støtte jacobittane vart det opphavlege Raasay House og mange av bygningane på øya sett i brann av dei britiske soldatane. I 1773 kom James Boswell og Samuel Johnson til øya under reisa deira til Hebridane.
I 1843 var den siste godseigaren, John Macleod, i stor gjeld og utvandra til Tasmania etter at han selde Raasay for 35 000 guinea til George Rainy. Etter at potetavlingane slo feil i 1840-åra, valde eigaren å omgjere mykje av markene til sauebeite. Innbyggjarane måtte då flytte og løysinga hans var å forby giftarmål på øya. Fleire landsbyar vart utreinska. To skip med emigrantar drog av stad til Australia i 1852, og eit nytt skip for i 1865. Eigedomen vart så seld til Edward Wood og det oppstod konflikt mellom landeigaren og øybuarane då han ønskte å omgjere øya til idrettsføremål. Øya kom så til Baird & Co. i 1912, som opna ei jerngruve her. Ein del av landsbyen vart ntyta som krigsfangeleir for tyskarane under den første verdskrigen. Fangane vart nytta som arbeidarar i gruvene. Øya vart kjøpt opp av staten i 1922 etter at gruva stengde.
1628
1628 (romartal MDCXXVIII) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit skottår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Utlandet
Danske og svenske forsterkingar gjorde at byen klarte å halda ut. Då kong Kristian IV av Danmark-Noreg kom med ein ny hær måtte Wallenstein heva beleiringa.
Råde Idrettslag
Råde Idrettslag er eit idrettslag frå Råde i Viken. Laget vart stifta 29. mars 1929 som Råde Skiklubb, bytta til dagens namn i 1946.
Dei største avdelingane i laget driv med fotball, handball og innebandy. Råde IL er også aktivt i idrettsgreinene kappgang, skeiseløp, skiidrett og volleyball. Tidlegare har laget hatt utøvarar som har drive med badminton, basketball, friidrett, orientering og turn.
I fotball hadde Råde IL sitt beste mannskap i tida 1988-91. Laget nådde kvartfinalane i NM-cupen 1988, der det vart tap 0-1 mot SK Brann, og rykte same sesongen opp i 2. divisjon. Råde deltok på nivå to i norsk seriefotball til 1991. I 2015 spelte laget på nivå seks.
Galtefjorden
Galtefjorden (samisk Gálltavuotna) er ein fjord på nordsida av Sørøya i Hasvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 14 km sørover til garden Børstrand i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Skarvnæringen i vest og Presten i aust. Flatøy er ei lita øy som ligg ved austsida av fjorden. Her går Jektefjorden nordaustover. Fjorden har fleire bukter og viker og inst i fjorden deler han seg i tre små fjordarmar. Dønnesfjorden ligg lengst vest, Børfjorden går vidare sørover, medan Nordfjorden går søraustover. Fjorden er 202 meter på det djupaste, mellom Innervoksen i vest og Skarvskjer i aust.
Det einaste busetnadane ligg i Dønnesfjorden og Børfjorden.
Sanday i Indre Hebridane
Sanday (skotsk-gælisk Sandaigh, norrønt Sandey) er ei av Small Isles, i Indre Hebridane i Skottland. Ho er ei tidvassøy som heng fast i naboøya Canna via sandbankar ved lågvatn. I tillegg har ho brusamband til Canna. Canna og Sanday dannar eit enkelt samfunn og vert ofte berre omtalt som Canna.
Sanday hadde ved siste offisielle folketeljing seks innbyggjarar fordelt på tre husstandar. Som lokalsamfunn fungerer Sanday og Canna i alle praktiske omsy som ei eining. Skulen ligg til dømes på Sanday, medan kyrkja som er i jamleg bruk av øybuarane ligg på Canna. Folketalet på dei to øyane har auka sidan 2001.
St. Edwards kapell på Sanday vart bygt i 1889, men har vore avvigsla sidan 1963. Kyrkjebygget er no gjort om til eit studiesenter for gæliske språk. Senteret vart opna 5. juni 2001 av Prinsesse Anne av Storbritannia.
17
17 (romartal XVII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.
Gjermund Nilsson Skaar
Gjermund Nilsson Skaar var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå garden Skåro opp for austsida av Fyksesund i Kvam herad i Hordaland. Han var ordførar i heimkommunen i 13 år og møtte 1851-sesjonen på Stortinget.
Liv og gjerning
Skaar var frå garden Skåro og tok over denne i 1841. Han dreiv garden til 1856, då den yngre broren Nils Nilsson Skaar kjøpte han. Dei to brørne bytte då gard, Gjermund tok over garden Botnen som Nils hadde drive. Berre tre år seinare måtte Gjermund gå frå Botnen. Same året som han tok over Botnen vart han lensmann i heimbygda, dette ombodet måtte han også forlate i 1859.
Skaar var 1842-56 med i heradstyret i heimkommunen Vikør. Frå 1844 til -56 var han ordførar. Medan han var ordførar var han og amtsrevisor og han var valmann til stortingsvala. 1851 vart han vald til stortingsmann for Søndre Bergenhus som fjerde representant. På tinget var han medlem av gasje- og pensjonskomiteen. Til 1857-sesjonen vart han vald til andre varamann.
Gjermund Nilsson Skår var bror til Nils og Johannes Nilsson Skaar. Han døydde på husmannsplassen Torpestranda under garden Torpe.
Sloe
Sloe er eit slep av greiner eller småtre (gjerne bjørk), som vert nytta for å frakte høy på vinterføre. Ei sloe vert laga ved at ein legg greinene, eller trea, tett saman på marka, for så å velta høy over dei. Så vert sidene og toppen av høydongen dekt på same måten, før det vert sett reip rundt, som så vert stramma til. Slike sloer kan så trekkast i snøen, eller leggast på ein kjelke. Når sloene ligg rett på snøen bremsa dei godt når dei vart trekte ned bratte lier. Dette var ein vanleg måte å frakta heim høy frå høyløer i marka, der det var for bratt eller ulent til å nytta hest. For husmannsfolk, som ikkje hadde råd til hest, var sloer ein rimeleg måte å få heim markahøyet på.
483 Seppina
483 Seppina er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 4. mars 1902 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.