cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Almandin
Almandin er det mest utbreidde mineralet i granatgruppa. Det har ein djupraud farge og vert nytta som smykkestein. Den kjemiske samansetnaden er er Fe2+3Al2Si3O12 og finst ofte i metamorfe bergarter (omdanningsbergarter) som glimmerskifer, amfibolitt og gneis. Det kan òg finnast i pegmatittar og kontaktmetamorfe bergarter. Almandin er ein granat i pyralspitt-serien og dannar offer kjemiske blandingsrekker med granatane spessartin og pyrop.
Harry Hole
Harry Hole er ein oppdikta detektiv og ein såkalla antihelt i fleire bøker skrivne av Jo Nesbø.
Almandin
Store krystall på over 10 cm er blant anna kjent i frå Fauske i Nordland, Nesodden og dessutan mange andre stader i Noreg
Harry Hole
Harry Hole er ein politietterforskar som slit med livet og med alkoholmisbruk, men han er iherdig og gjev ikkje opp i etterforskinga av sakene han har. Bustaden til Harry Hole ligg i tredje etasje i ein bygard i Sofies gate på Bislett i Oslo. I periodane med alkoholproblem, er Harry stamgjest på Restaurant Schrøder.
Almandin
Namn kjem truleg etter byen Alabanda i Vesleasia.
Harry Hole
Bøker
Nesbø har så langt skrive tretten bøker om Hole. Desse bøkene er:
Salair
Salair (russisk Салаир) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 9000 innbyggjarar. Han ligg rundt 130 km sør for Kemerovo.
Intracellulærrom
Intracellulærrommet er rommet inni cella. Det står i skilnad til ekstracellulærrommet, som er på utsida av cella. Cellemembranen, og hjå mange organismar celleveggen, er barrieren mellom dei to romma, og den kjemiske samansetnaden er ofte veldig ulik. Til dømes vil natrium-kaliumpumpa oppretthalde høge kaliumnivå og låge natriumnivå inni cella, noko som fører til kjemisk eksitabilitet. Omgrepet intracellulær blir også bruka som eit adjektiv for å skildre noko som er inni cella.
Salair
Han vart grunnlagd i 1626 som landsbyen Salairskoje (russisk: Салаирское). Han fekk bystatus i 1941.
Henry Spinetti
Henry Anthony George Spinetti er ein walisisk trommeslagar som har spelt med mange artistar. Han er den yngre broren til skodespelaren Victor Spinetti.
Spinetti starta å spele med bandet Scrugg, før han vart med i The Herd og Judas Jump, som mellom anna spelte på Isle of Wight Festival 1970.
Han spelte på Gerry Rafferty-singelen «Baker Street», og på minnekonserten for George Harrison, «The Concert For George».
Hans van Breukelen
Johannes Franciscus van Breukelen, kjend som Hans van Breukelen, er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar frå Utrecht. Målvakta vann i 1988 Europacupen i fotball med PSV Eindhoven og vart europameister med Nederland.
Breukelen debuterte på FC Utrecht i mars 1977, og tok fast plass i fyrsteellevaren frå hausten 1978. Den 11.oktober 1980 fekk han sin landslagsdebut mot Vest-Tyskland. I september 1982 vart han overført til det engelske topplaget Nottingham Forest for 200 000 pund, der han erstatta veteranen Peter Shilton. Breukelen spelte to sesongar i England og var i 1984 med å føre Forest til tredjeplass i 1. divisjon, seks poeng bak ligameister Liverpool FC, og til semifinalane i UEFA-cupen, der laget hans vart slått ut av belgiske RSC Anderlecht.
Hausten 1984 vende Breukelen tilbake til heimlandet og spel i PSV Eindhoven. Med PSV vart han nasjonal seriemeister fire år på rad, 1986–1989. Våren 1988 stod høgdepunkta i kø for Breukelen. Etter seriegullet var sikra, gjekk PSV heilt til topps i serievinnarcupen. I finalen mot Benfica stoppa han ei avgjerande straffe i straffeskytinga. Og i juni månad var han på plass mellom målstengene då Nederlands landslag vann EM i fotball 1988, ved å slå Sovjetunionen i finalen med 2-0. Også då redda han eit straffespark.
Sidan deltok Breukelen både i fotball-VM 1990 og i EM 1992, då Nederland tapte for komande europameister Danmark i semifinalane. Semifinalekampen var Breukelens 73. og siste landskamp. Han hadde då allereie vunne ytterlegare to seriegull med PSV; 1991 og -92. Ved sesongslutt våren 1994 la han opp.
Klas Lestander
Klas Ivar Wilhelm Lestander var ein svensk skiskyttar og snikkar, frå Arjeplog i Norrbottens län. Han overraska ved å vinne gullmedaljen i skiskyting under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley.
Karriere
Lestander var ein av få utøvarar som deltok i prøve-OL 1959 i Squaw Valley. Året etter var han på plass i OL-løypa, der han med sitt mausergevær trefte blink med alle 20 skota på 20-kilometer. Trass i at han berre hadde 15. beste langrennstid av dei 30 deltakarne, vann han tevlinga med 2 minutt til gode på finske Antti Tyrväinen. Året etter kom Lestander på niandeplass i VM i skiskyting 1961 i Umeå.
Haugsholmen
Haugsholmen er ei vel 700 m lang og på det vidaste 400 m brei øy i Haugsfjorden i Sande kommune. Haugsholmen ligg to km vest for Hakallestranda i Vanylven, og er matrikkelgard nummer 53 i Sande.
Haugsholmen fekk kai og rutesamband frå 1904. Næringsverksemda var allereie før den tid basert på tilverking og handel med fisk. Frå 1920-åra til 1960-åra var ein sildoljefabrikk i drift. Sidan 1970-åra har busetnaden minka mykje, og Haugsholmen er nærast for feriestad å rekne.
Haugsholmen fyr vart bygt i 1876 på Vestre Frekøya, ei mindre øy vel ein kilometer nord-nordvest for sjølve Haugsholmen.
Åram
Åram er ein matrikkelgard og ein krins i Vanylven kommune. I krinsen bur om lag 380 menneske. Fram til 2001 høyrde Åram til Sande kommune, ei folkeavrøysting i krinsen gjekk inn for å byte kommune.
Matrikkelgarden Åram hadde fram til 2001 gardsnummer 38 i Sande. Garden var i tida frå 1620 tobølt, heilt til to nye bruk vart opparbeidde i fyrste halvdelen av 1800-talet. Åram kyrkje, som vart vigsla i 1927, står på Åram. Åram hadde rutebåtsamband frå kring 1900 til 1962. Sidan 1968 har Åram hatt ferjesamband til Voksa, Kvamsøya og Larsnes.
Den kommunale krinsen Åram omfattar Brandalsstranda (langs Rovdefjorden) i nordaust og Hakallestranda (langs Vanylvsfjorden) sør for matrikkelgarden Åram.
Bakgrunnsstoff
Kommunal side om Åram
Leksandsbröd
Det heilsvenske familieforetaket er Sveriges nest største tilverkar av knekkebrød etter Wasabröd, og har eit 20-tal variantar i produktspekteret.
Feelin' Alright?
«Feelin' Alright?», òg kalla «Feeling Alright», er ein song skriven av Dave Mason frå det engelske rockebandet Traffic frå albumet Traffic frå 1968. Songen vart gjeven ut som singel og nådde 123. plassen på den amerikanske singellista men nådde ikkje lista i Storbritannia. Songen vart ein hit for fleire andre artistar: Joe Cocker (1969, 69. plassen, og igjen i 1972, 33. plassen), Mongo Santamaría (1969, 95. plass), og Grand Funk Railroad (1971, 54. plass).
Andre versjonar
Songen er òg blitt spelt inn av :
Andre artistar som har gjeve ut songen er Freddie King, Widespread Panic og The Black Crowes.
Songen vart nytta i filmen Duets, sungen av Huey Lewis. Både originalen og Joe Cocker-versjonen er nytta i filmen Flight med Denzel Washington.
Joe Cocker-versjonen
Cocker framførte ein «duett» av songen med John Belushi på Saturday Night Live i 1976.
Alcohol Is Free
«Alcohol Is Free» (gresk Το αλκοόλ είναι δωρεάν, To alkoól eínai doreán, engelsk for Alkohol er gratis) var det greske bidraget i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, framført på engelsk og gresk av Koza Mostra og Agáthonas Iakovídi. Songen er skriven av Státhis Pakhídis.
EUROSONG 2013 - a MAD show
Ellinikí Radiofonía Tileórasi (ERT) og MAD TV valde ut fire bidrag, mellom dei «Alcohol Is Free» av Koza Mostra og Agáthonas Iakovídi, som fekk delta i EUROSONG 2013 - a MAD show, den greske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013.
Finalen
Songen starta som nummer tre, etter «Angel» av Alex Leon og Giorgina og før «Xílies kai mía níkhtes» av Aggelikí Iliádi. Bidraget vann og vil representere Hellas i Eurovision Song Contest 2013.
Eurovision Song Contest 2013
Etter sigeren i EUROSONG 2013 - a MAD show vart det klårt at «Alcohol Is Free» vil representere Hellas i Eurovision Song Contest 2013. Sidan berre Frankrike, Italia, Storbritannia, Spania, Tyskland, kalla dei fem store, og vertslandet Sverige er direktekvalifisert til finalen må kvart land kvalifisere seg i éin av dei to semifinalane. Hellas vart tildelt ein plass i den andre semifinalen 16. mai 2013 i Malmö Arena.
Semifinale 2
Songen vil starte som nummer ni, etter Island med «Ég á líf» av Eythor Ingi og før Israel med «Rak bishvilo» av Moran Mazor.
Funksjonshemming
Funksjonshemming, funksjonsnedsetting eller handikap viser til ulike former for nedsett arbeids- eller funksjonsevne på grunn av psykiske, fysiske eller sosiale årsaker hos eit individ eller i omgjevnadene. Funksjonshemmingar kan vera lett synlege, som når ein kan sjå at ein lem manglar eller manglar funksjon, men mange er vanskelege å merka, til dømes når det gjeld astma, dysleksi og mange psykiske lidingar.
Funksjonshemmingar er også avhengige av situasjon. Lese- og skrivevanskar er ikkje synlege der ein ikkje bruker skrift. Blinde kan snakka på telefon utan at ein merkar at dei er blinde. Om nokon ikkje kan gå treng dei ikkje ha problem når dei sit eller køyrer. Behandling av funksjonshemming kan dermed føregå på to måtar: Ein kan prøva forbetra evnene dei funksjonshemma manglar gjennom hjelpemiddel eller terapi (til dømes briller, høyreapparat eller proteser), eller å gjera eit samfunn meir tilpassa ulike funksjonshemmingar, til dømes gjennom universell utforming.
Ferrosilisium
Ferrosilisium er ei legering av jern og silisium, der innhaldet av silisium kan vere 45–75 prosent.
Ferrosilisium er produsert i Noreg, mellom anna hjå føretaka Finnfjord smelteverk og Elkem.
Don Snow
Don Snow er ein vokalist, organist, pianist, gitarist, bassgitarist, trommeslagar og saksofonist, som er mest kjend for arbeidet sitt med Squeeze, The Sinceros, Procol Harum og new wave-gruppa The Catch (kjend for songen «25 Years» frå 1983). Han har ofte turnert med Van Morrison og spelt hammondorgel og piano på tre av albuma hans.
Graham Broad
Graham Broad er ein engelsk trommeslagar som har vore profesjonell musikar sidan han var femten, etter å ha gått på Royal College of Music i 1970.
Han har arbeidd med musikarar som Roger Waters, Tina Turner, The Beach Boys, Jeff Beck, Van Morrison, Bryan Adams, Bill Wyman, Tony Banks og George Michael.
Han var ein av dei mest produktive trommmeslagarane i 1980-åra og medverka på hittar for Bucks Fizz, Dollar, Tina Turner, Bardo, Go West, Five Star, ABC og Wham!.
Broad har hovudsakleg spelt med tidlegare Pink Floyd-medlem Roger Waters sidan 1987, då han spelte på albumet Radio KAOS og den påfølgjande turneen. I 1990 spelte Broad med Waters på The Wall Concert in Berlin. I 1992 spelte han på Waters-albumet Amused To Death. I 1999 inviterte Waters han med på In the Flesh-turneen som varte frå 1999 til 2002. Broad har òg spelt med Waters på seinare turnear. Seinast i 2010.
Polysajevo
Polysajevo (russisk Полыса́ево) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Inja, ei sideelv til Ob, rundt 90 km sør for Kemerovo.
Polysajevo fekk status som urbanliknande busetnad i 1952 og bystatus den 30. oktober 1989.
Don Snow
Han starta karrieren i 1978 som opphavleg medlem av new wave/power pop-gruppa The Sinceros, som fekk kontrakt med Epic Records og gav ut ei rekkje album der. På denne tida spelte han òg med Lene Lovich og Bill Nelson, før han vart med i Squeeze i 1982, der han erstatta Paul Carrack. På denne tida spelte han inn singele «25 Years» (som The Catch), som nådde tredjeplassen på den tyske singellista og selde ein halv million eksemplar der. Han har òg arbeidd på plater av artistar som Judie Tzuke, Tracey Ullman, Nik Kershaw, ABC og Sheila Walsh.
I 1987 vart han med Tina Turner på Break Every Rule-turneen hennar og albumet Tina Live in Europa. Han har òg spelt med Roger Daltrey, Tom Jones, Jimmy Somerville, Chris Eaton, Holly Johnson, Boy George, Jaki Graham og Gary Moore. Den 11. juni 1988 spelte han på den første Nelson Mandela-konserten på Wembley Arena i lag med Al Green, Joe Cocker, Natalie Cole, Jonathan Butler, Freddie Jackson og Ashford & Simpson.
Sidan 2000 har han spelt på plater med Kylie Minogue, Melanie C, Joe Cocker, Mark Owen, Michael Ball, og gjeve ut fleire soloalbum.
I desember 1992 endra han namn til Jonn Savannah.
Althausitt
Althausitt er eit mineral orginalt skildra frå magnesitt-serpentin-førekomstar på Modum. Det er eit grått til raudbrunt rombisk magnesiumfosfat, Mg2(PO4)(OH,F). Gode krystall av mineralet er sjeldene. Althausitt finst vanlegvis saman med apatitt, holtedahlitt, talk, magnesitt og serpentin. Mineralet er òg funne som ein sjeldanheit i wolframitt-førekomsten i Panasqueira i Portugal.
Alfred Getz
Alfred Getz var ein norsk bergingeniør, geolog og politikar. Han var blant pådrivarane for moderniseringa av bergverksdrifta i Noreg, og vart professor og rektor ved NTH i Trondheim. Getz stortingsrepresentant for Trondheim og Levanger]] 1919–1921, vald for Frisinnede Venstre.
Althausitt
Mineralet er kalla opp etter mineralog Egon Althaus (1933-) ved Universitetet i Karlsruhe i Tyskland.
Alfred Getz
Gets var med å skipe Den norske Bergingeniørforening (1900) og var aktiv i fleire andre organisasjonar, og viktig pådrivar for å overføre bergstudiet frå universitetet i Oslo til Norges tekniske høgskole (NTH) då denne vart skipa i Trondheim. Getz var direktør ved Røros kobberverk frå 1903, 1912 var han ein av dei to første professorene ved bergavdelinga ved NTH, og han var seinare (1914–17) rektor ved NTH.
Æres
Alfred Getz' vei ved gamle NTH (nå NTNU) er oppkalt etter ham.
Yann Tiersen
Yann Pierre Tiersen er ein fransk komponist og multiinstrumentalist.
Tiersen kjem frå Brest i Bretagne. Han har teke musikkutdanning ved musikkhøgskulane i Rennes, Nantes og Boulogne. I Frankrike fekk han gjennombrotet sitt då han gav ut albumet La Phare i 1998, men han slo gjennom internasjonalt då han komponerte filmmusikken til Den fabelaktige Amélie fra Montmartre frå 2001. Filmmusikken er prega av fiolinar, trekkspel og piano. Han har også komponert filmmusikken til La Vie Rêvée des Anges (1998), Alice et Martin (1998) og Qui Plume la Lune? (1999), samt Good bye, Lenin! (2003) og Tabarly (2008).
Hippo Island
Hippo Island er ei bratt, klipperik øy, som stigg opp av Shackleton isbrem i Antarktis 1,5 nautiske mil nord for Delay Point. Ho vart oppdaga av den vestlege arbeidsgruppa i Den australasiatiske antarktisekspedisjonen under Mawson, 1911–14, som namngav ho etter den flodhest-liknande forma.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Claude Joseph Rouget de Lisle var ein fransk offiser under dei franske revolusjonskrigane, forfattar og komponist.
Han er kjend for å ha skrive teksta og musikken til «Chant de guerre pour l'armée du Rhin» på ei natt, mellom den 24. og den 25. april, i 1792, og denne songen vart seinare kjent som «La Marseillaise» og vart den franske nasjonalsongen.
Tidleg liv
De Lisle (tidvis stava de l'Isle) vart fødd i Lons-le-Saunier som den eldste sonen til Claude Ignace Rouget (1735–1792) og Jeanne Madeleine Gaillande (1734-1811).. Det er sett opp ein plakett for å markera staden han blei fødd og ein statue av han i sentrum av byen i 1882.
Karriere
Han vart innskriven i hæren som ingeniør og fekk rang som kaptein. Songen som har gjort han udøyeleg, «La Marseillaise», vart skriven ved Strasbourg der Rouget de Lisle var innkvartert i april 1792. Han skreiv orda i ein raptus av patriotisk begeistring etter ein offentleg middag. Stykket vart først kalla for «Chant de guerre pour l'armée du Rhin» ('Krigssong for hæren ved Rhinen'), og fekk først namnet «Marseillaise» då han vart teken til brystet av frivillige frå Provence frå søraustlege Frankrike som politikaren Barbaroux introduserte i Paris, og som var framtredande ved stormen på Tuileris den 10. august 1792. Rouget de Lisle sjølv var rojalist og vart avsett og kasta i fengsel i 1793. Det var berre med naud og neppe han unngjekk giljotinen. Han vart sett fri i løpet av thermidorkrisa, den blodige oppløysinga av skrekkveldet til den franske revolusjonen i juli 1794.
Rouget de Lisle skreiv noko få andre songar av same type som Marseillaisen, og i 1825 gav han ut boka Chants français ('Franske songar') der han sette musikk til femti songar av ulike forfattarar. Hans Essais et vers og et prose ('Essay i poesi og prosa', 1797) som inneheldt «Marseillaisen», ei sentimental prosaforteljing kalla «Adelaide et Monville», og ein del mindre dikt.
Død
Rouget de Lisle døydde i fattigdom i Choisy-le-Roi i Seine-et-Oise. Leivningane hans vart overførte frå kyrkjegarden i Choisy-le-Roi til Les Invalides i Paris den 14. juli 1915 under den fyrste verdskrigen.
Detektivforteljing
Det finst detektivforteljingar frå oldtida, men den moderne detektivsjangeren oppstod på midten av 1800-talet, i lag med sjølve ordet «detektiv». Han er blitt verande svært populær, særleg i form av romanar. Utviklinga av sjangeren fell saman med industrialisering, der fleire framande folk kom saman i byar, og framveksten av eit moderne politivesen. Helten i ei detektivforteljing kan sjølv vera politi, arbeida saman med politiet, skugga unna frå det eller vera i konflikt med det. I tillegg til politifolk kan helten vera tidlegare politi, privatdetektiv eller ein amatør som av ulike grunnar blir innblanda i kriminelle gåter. Nokre av dei best kjende heltane i detektivlitteratur er C. Auguste Dupin, Sherlock Holmes og Hercule Poirot. Ungdomsforteljingar med Hardy-guttane, Nancy Drew og Mesterdetektiven Blomkvist har også vore på trykk i mange tiår.
Oldtida
Nokre forskarar, som R.H. Pfeiffer, har hevda at visse oldtidstekstar liknar det ein seinare ville kalla detektivlitteratur. Til dømes kan ein sjå trekk av ei detektivforteljing i bibelsoga om Salomo sin dom over to kvinner som strir om eit barn, ved å provosera fram ei handling som viser kven den rette mora er. I soga om Susanna og dei eldre (rekna til apokryfane i den protestantiske Bibelen), blir vitnemålet til to menn funne å vera falskt når dei blir krysseksaminerte av Daniel. Forfattaren Julian Symons har argumentert mot dette og sagt at «dei som leiter etter stykke av detektivarbeid i Bibelen og Herodot ser berre etter gåter», og at dette ikkje er detektivforteljingar. I skodespelet Kong Oidipus av den gamle greske dramatikaren Sofokles prøver kong Ødipus å finna ut kven som drap Laios, som var konge før han, og etter å ha spurd fleire vitne finn han ut at det er han sjølv som er skuldig i drapet. Sjølv om «Ødipus si etterforsking byggjer på overnaturlege, før-rasjonelle metodar som er tydelege i dei fleste krim-narrativ før utviklinga av opplysingstida sine tange på 1600- og 1700-talet, har denne soga «alle dei sentrale karakteristikkane og formelle elementa til detektivforteljinga, som eit mysterium kring eit drap, ein slutta krins av mistenkte, og den gradvise avdekkinga av ei fordekt fortid», ifølgje John Scaggs.
Tidleg arabisk
Tusen og ei natt inneheld fleire av dei eldste detektivforteljingane før den moderne sjangeren blei til. Eit døme er 'Dei tre eplene', ei av sogene Sjeherazad fortel. I denne soga finn ein fiskar ei tung, låst kiste ved elva Tigris, som han sel til abbasidekalifen Harun al-Rashid. Når kalifen bryt open kista finn han liket til ei ung kvinne skore opp i bitar. Harun gjev vesiren sin Ja'far ibn Yahya ordre om å løysa brotsverket og finna mordaren innan tre dagar, eller sjølv bli avretta om han mislukkast. Soga får spenning gjennom fleire plutselege endringar (plot twists) undervegs. Desse eigenskapane gjer at ho kan reknast som ein arketyp for ei detektivforteljing. Han går føre den omvende kronologien som ofte blir nytta i moderne detektivforteljingar, der soga byrjar med ei kriminell handling som er utført før ein byrjar ein gradvis rekonstruksjon av kva som har hendt.
Ein hovudskilnad mellom Ja'far i 'Dei tre eplene' og seinare oppdikta detektivar, som Sherlock Holmes og Hercule Poirot, er at Ja'far ikkje har eit eige ønske om å løysa saka. Mysteriet blir løyst når drapsmannen tilstår sjølv. Dette leier til eit nytt oppdrag der Ja'far må finna personen som forårsaka drapet, eller sjølv bli avretta. Igjen klarer ikkje Ja'far å finna den skuldige før tidsfristen, men ved hell oppdagar han ein viktig gjenstand, og klarer å løysa saka gjennom si eiga overveging slik at han unngår avrettinga.
To andre soger frå Tusen og ei natt, 'Kjøpmannen og tjuven' og «Ali Khwaja», inneheld også to av dei eldste oppdikta detektivane som finn spor og presenterer prov for å fanga eller dømma ein kriminell, med ei forteljing som går føre seg i kronologisk orden og med den skuldige allereie kjend for publikum. Den sistnemnde soga har eit klimaks der hovudpersonen Ali Khwaja legg fram prov frå ekspertvitne i retten.
Tidleg kinesisk
Gong'an-forteljingar (公案小说, bokstaveleg 'saksdokument frå ein offentleg rett') er den eldste kjende sjangeren med kinesiske detektivforteljingar.
Transformer av Lou Reed
Transformer er det andre studioalbumet til den amerikanske rockemusikaren Lou Reed. Det vart produsert av David Bowie og Mick Ronson og kom ut i november 1972 på RCA Records.
Detektivforteljing
Tidleg kinesisk
Nokre kjende soger er 'Kritsirkelen' ( 灰闌記) frå Yuan-dynastiet, samlinga Bao Gong An (包公案) frå Ming-dynastiet og Di Gong An (狄公案) frå 1700-talet. Sistnemnde samling blei omsett til engelsk som Celebrated Cases of Judge Dee av den nederlandske sinologen Robert Van Gulik, som så brukte same stil og figurar til å skriva serien om Judge Dee på 1900-talet.
Transformer av Lou Reed
Det vert rekna som eit innverknadsrikt landemerke innan glamrock, forankra i den suksessrike singelen, «Walk on the Wild Side», som rørte ved dåverande kontroversielle tema som seksuell orientering, kjønnsidentitet og dopmisbruk. Sjølv om det sjølvoppkalla debutalbumet til Reed ikkje hadde vore ein suksess, var Bowie stor fan av det tidlegare bandet til Reed, The Velvet Underground, og brukte sin eigen kjendisstatus til å fremje Reed, som enno ikkje hadde slått gjennom kommersielt.
Detektivforteljing
Tidleg kinesisk
Helten eller detektiven i desse sogene var typisk ein tradisjonell dommar eller tilsvarande embetsmann, basert på historiske personar som dommar Bao (Bao Qingtian) eller dommar Dee (Di Renjie). Medan dei historiske personane kan ha levde i ein tidlegare periode, som Song- eller Tang-dynastiet, blei dei fleste sogene skrivne i sein Ming- eller Qing-perioden.
Transformer av Lou Reed
Bakgrunn
I motsetnad til føregangaren Lou Reed, inneheldt Transformer hovudsakleg nye songar. Fire av dei er derimot frå The Velvet Underground-dagane: «Andy's Chest» vart først spelt inn av bandet i 1969 og «Satellite of Love» vart spelt inn som ein demo i 1970. Desse versjonane kom ut på høvesvis VU og Peel Slowly and See. For Transformer vart tempoet skrudd ned på desse songane.
Detektivforteljing
Tidleg kinesisk
Desse romanane skil seg frå den vestlege tradisjonen på fleire punkt, som skildra av Van Gulik:
Transformer av Lou Reed
Bakgrunn
«New York Telephone Conversation» og «Goodnight Ladies» vart spelte på konsertane til bandet sommaren 1970 medan dei var ein periode på Max's Kansas City. Refrenget på sistnemnte kjem frå siste linja i den andre delen («A Game of Chess») av T.S. Eliot-diktetThe Waste Land: «Good night, ladies, good night, sweet ladies, good night, good night», som i seg sjølv er eit sitat frå Ophelia i Hamlet.
Detektivforteljing
Tidleg vestleg tradisjon
Eit av dei eldste døma på detektivforteljingar i vestleg litteratur er Zadig (1748) av Voltaire, med ein hovudfigur som utfører imponerande analysar. Things as They Are; or, The Adventures of Caleb Williams (1794) av William Godwin skildrar eit rettssystem som vernar om mordaren og øydelegg den uskuldige. Thomas Skinner Sturr sitt anonyme verk Richmond, or stories in the life of a Bow Street officer kom ut i London i 1827; den danske krimforteljinga Præsten i Veijbye av Steen Steensen Blicher blei skriven i 1829, og den norske krimromanen Mordet paa Maskinbygger Roolfsen av Maurits Hansen kom ut i desember 1839.
«Das Fräulein von Scuderi» er ei novelle av E.T.A. Hoffmann frå 1819 der Mlle de Scudery slår fast at politiet sin favorittmistenkte for drapet på ein juveler er uskuldig. Denne soga er nokre gongar blitt kalla den fyrste detektivforteljinga, og som ein direkte påverknad på Edgar Allan Poe si «The Murders in the Rue Morgue» frå 1841. Ein annan føreslått påverknad på Poe er «The Secret Cell», ei novelle gjeven ut i september 1837 av William Evans Burton. Poe kan ha kjent til novella ettersom han arbeidde for Burton i 1839. Novella handlar om ein politimann som løyser mysteriet kring ei kidnappa jente. Detektiven i forteljinga til Burton nytta praktiske metodar, som lokale undersøkingar, kjennskap til underverda og løynd overvaking, heller enn stort intellekt eller ein veldig fantasi.
Transformer av Lou Reed
Produksjon
Transformer vart produsert av David Bowie og Mick Ronson, som begge var særs inspirert av Reed sitt arbeid med Velvet Underground. Bowie hadde referert til Velvet Underground på plateomslaget til albumet Hunky Dory og ofte spelt både «White Light/White Heat» og «Waiting for the Man» på konsertar og på BBC i 1971–1973. Han spelte til og med inn «White Light/White Heat» for å ha den med på Pin-Ups, men han vart aldri gjort ferdig. Ronson nytta dette opptaket som akkompagnement på soloalbumet sitt Play Don't Worry i 1974.
Detektivforteljing
Engelsk sjangergrunnlegging
Engelskspråklege detekivforteljingar er rekna for å ha byrja i 1841 med Poe si «The Murders in the Rue Morgue», der ein møtte «the first fictional detective, the eccentric and brilliant C. Auguste Dupin». Då figuren fyrst opptredde var ikkje ordet detective i bruk i engelsk; men namnet til figuren, «Dupin», kom frå det engelske ordet dupe eller 'villeiing'. Poe laga ei «plott-oppskrift som har hatt suksess sidan, med nokre få ulike variablar lagt til eller trekt frå.» Poe følgde opp med fleire forteljingar om Auguste Dupin: «The Mystery of Marie Rogêt» i 1842 og «The Purloined Letter» i 1844.
Transformer av Lou Reed
Produksjon
Mick Ronson var på denne tida sologitarist i bandet til Bowie, The Spiders from Mars, og spelte ei stor rolle i innspelinga av albumet i Trident Studios i London som medprodusent og den viktigaste studiomusikaren (på gitar, piano, blokkfløyte og korvokal), i tillegg til at han var arrangør. Han er særleg kjend for det svulstige strykearrangementet på «Perfect Day». Reed hylla mellom anna bidraga til Ronson i Transformer-episoden av dokumentarserien Classic Albums og trekte særleg fram korleis vokalen vart tona ut for å trekke fram strykarane. Songane på albumet er no av dei mest kjende songane til Reed, som «Walk on the Wild Side», «Perfect Day» og «Satellite of Love», og den kommersielle suksessen til albumet heva han frå kultstatus til ei internasjonal stjerne.
Detektivforteljing
Engelsk sjangergrunnlegging
William Russell (1806–1876) var ein av dei fyrste engelske forfattarane til å skriva oppdikta «politimemoar». Han skreiv ein serie soger (under pseudonymet Waters) som kom ut med ujamne mellomrom i Chambers's Edinburgh Journal mellom 1849 og 1852. Tolv av dei blei gjevne ut i boka Recollections of a Detective Police-Officer som kom ut i London i 1856. Ifølgje litteraturkritikaren Catherine Ross Nickerson skapte Louisa May Alcott det nest eldste verket innan moderne detektivlitteratur, etter Poe sine soger om Dupin, med novella «V.V., or Plots and Counterplots» frå 1865. Alcott gav ut denne teksten anonymt, og tok for seg ein skotsk aristokrat som prøver å visa at ei mystisk kvinne har drepe den trulova kusina hans. Detektiven i dette høvet, Antoine Dupres, er ein parodi på Auguste Dupin som er mindre oppteken av å løysa mysteriet og meir av å stella til ei dramatisk framlegging av løysinga. Ross Nickerson peiker på at mange amerikanske forfattarar som eksperimenterte med sjangerreglane fastlagde av Poe var kvinner, som fann opp ein undersjanger av heimleg detektivlitteratur som bløma som sin eigen sjanger i fleire generasjonar. Blant desse var Metta Fuller Victor sine to romanar The Dead Letter (1867) og The Figure Eight (1869). The Dead Letter er det fyrste dømet på amerikansk kriminallitteratur i lang form.
Transformer av Lou Reed
Plateomslag
Plateomslaget var eit bilete teken av Mick Rock. Fotografiet vart overeksponert og då han framkalla det i mørkerommet la Rock merke til at det var feil, men likte likevel resultatet og brukte det til omslaget.
Detektivforteljing
Engelsk sjangergrunnlegging
Émile Gaboriau var ein pioner innan detektivlitteratursjangeren i Frankrike. I Monsieur Lecoq (1868) er tittelfiguren flink til å forkle seg, eit typisk trekk ved mange detektivar. Gaboriau er også rekna som å ha det fyrste dømet på ein detektiv som nøye studerer ein åstad for å finna spor.
Transformer av Lou Reed
Plateomslag
Rock sa: «Då eg synte Lou bileta fokuserte han med ein gong på biletet som hamna på Transformer. Eg framkalla det sjølv - som eg vanlegvis gjorde på den tida. Den første testen eg laga var uskarpt og overeksponert. Lou elska resultatet. Det tok meg tolv forsøk på å gjenskape feilen for ein større versjon av biletet for plateomslaget».
Karl Stoecker (som òg tok bileta til dei første tre Roxy Music-plateomslaga) tok biletet på baksida av ei kvinne og ein mann. Kvinna er supermodellen Gala Mitchell. Mannen er Ernie Thormahlen (ein ven av Reed). Mannen verkar å ha ein tydeleg ereksjon, men Reed har fortalt at det var ei banan som Thormahlen stakk ned i buksa før biletet vart teke.
Detektivforteljing
Engelsk sjangergrunnlegging
Charles Dickens har eit mordmysterium som biplott i romanen Bleak House (1853). Advokaten Tulkinghorn blir drepen på kontoret sitt ein sein kveld, og mordet blir etterforska av Inspector Bucket frå Metropolitan police. Fleire figurar hadde vore i trappa som leia til Tulkinghorn sitt kontor den kvelden, nokre av dei i forkleding, og Inspector Bucket må finna ut av desse mysteria for å finna mordaren. Dickens let også etter seg ein ufullendt roman med eit forsvinningsmysterium då han døydde, The Mystery of Edwin Drood. Wilkie Collins (1824–1889) er av og til blitt kalla bestefaren til engelsk detektivlitteratur, og skal ha skrive den fyrste store mysterieromanen med The Woman in White. T. S. Eliot kalla romanen hans The Moonstone (1868) «the first, the longest, and the best of modern English detective novels... in a genre invented by Collins and not by Poe», og Dorothy L. Sayers kalla henne «truleg den aller beste detektivforeljinga nokonsinne skriven.» The Moonstone inneheld fleire idear som blei ein viktig del av detektivsjangeren på 1900-talet:
Transformer av Lou Reed
Utgjeving
Den første singelen frå albumet, «Walk on the Wild Side», vart ein internasjonal suksess, trass i det kontroversielle temaet. Teksten nemner transeksuelle tema, sexhandlingar og narkotika, som førte til at songen vart redigert i somme land og bannlyst i andre. Songen vert rekna som signaturlåten til Reed i dag av fans og kritikarar. «Satellite of Love» kom ut som den andre singelen i februar 1973. I 2002 kom det ut ei 30-årsjubileumsutgåve av albumet. Det inneheld demoversjonar av «Hangin' Round» og «Perfect Day», og eit løynd spor med ein reklame for albumet. Etter at Reed døydde i oktober 2013 steig det digitale salet av Transformer, «Walk on the Wild Side» og «Perfect Day» med meir enn 300 %, og «Walk on the Wild Side» gjekk inn på den nye Billboard Rock Digital Songs-lista på ein 38. plass.
Detektivforteljing
Engelsk sjangergrunnlegging
Anna Katharine Green debuterte med The Leavenworth Case i 1878, og populariserte sjangeren blant mellomklasselesarar. Green bidrog til å forma sjangeren inn i si klassiske form, og utvikla ideen om ein detektivserie.
I 1887 skapte Arthur Conan Doyle detektiven Sherlock Holmes, som er blitt nær synonymt med ein oppdikta, briljant detektiv. Conan Doyle sa han var inspirert av dr. Joseph Bell, som Doyle hadde arbeidd for ved Edinburgh Royal Infirmary. På same vis som Holmes var Bell kjend for å trekka store konklusjonar frå små observasjonar. Holmes er kjend for intelligensen sin og evna til å nytta observasjon, deduksjon og kriminalteknikk for å løysa vanskelege saker. Conan Doyle skreiv fire romanar og femtiseks noveller om Holmes, med alle utanom fire fortalde av venen, assistenten og biografen hans dr. Watson.
Transformer av Lou Reed
Mottaking
I 2018 publiserte 33⅓ ei bok av musikaren Ezra Furman om Transformer.
Detektivforteljing
Gullalder
Mellomkrigstida (1920- og 1930-talet) er blitt kalla gullalderen for detektivlitteratur. På denne tida skreiv ei mengd særs populære forfattarar detektivforteljingar. Fleire av dei var kvinner, som Agatha Christie, Dorothy L. Sayers, Josephine Tey, Margery Allingham og Ngaio Marsh. Bortsett frå newzealandske Ngaio Marsh var alle desse britar.
Transformer av Lou Reed
Medverkande
Henta frå Transformer-omslaget.
Detektivforteljing
Gullalder
Mange av dei mest populære bøkene frå gullalderen var skrivne av Agatha Christie. Ho skreiv lange bokseriar med detektivar som Hercule Poirot, Miss Marple og fleire andre. Suksessen hennar er tillagd bruken hennar av komplekse mysterium «combined with her stereotyped characters and picturesque middle-class settings.». Nokre av verka til Christie er Murder on the Orient Express (1934), Death on the Nile (1937), Three Blind Mice (1950) og And Then There Were None (1939).
Transformer av Lou Reed
Medverkande
Produksjon
Detektivforteljing
Hardkokt
Mot slutten av 1920-talet skapte Al Capone og mafiaen i USA ikkje berre frykt, men også nyfikenheit kring den kriminelle underverda. Populære såkalla pulp-blad som Black Mask tente på dette, med soger av forfattarar som Carrol John Daly som fokuserte på vald og urettvise kring dei kriminelle, ikkje så mykje på omstenda kring dei kriminelle handlingane. Ofte fanst det ikkje noka verkeleg gåte å løysa – forteljingane fokuserte ganske enkelt på å oppnå rettvise, på brutalt vis om det var nødvendig, gjerne skildra i detalj.
På 1930-talet tok fleire amerikanske forfattarar opp privatdetektivsjangeren. Ein av dei viktigaste bidragsytarane til sjangeren var Dashiell Hammett med detektivfiguren Sam Spade. Krimstilen hans blei kalla hardboiled, eller hardkokt. Han føregjekk i eit moderne, urbant miljø blant anonyme framande, og blei skildra i krast språk med kjenslelause detektivar som heltar.
Mot slutten av 1930-talet oppdaterte Raymond Chandler sjangeren med privatdetektiven Philip Marlowe, som gav helten ei meir intim stemme enn den meir distanserte stilen til Hammett. James Hadley Chase skreiv nokre romanar med privatdetektivar som hovudpersonar, som Blonde's Requiem (1945), Lay Her Among the Lilies (1950) og Figure It Out for Yourself (1950). Heltane i desse sogene var svært like dei til Chandler.
Privatdetektivromanen var lenge eit mannsdominert felt, men forfattarar som Marcia Muller, Sara Paretsky og Sue Grafton blei endeleg gjevne ut frå slutten av 1970-talet. Desse hadde kvinnelege detektivar som både var smarte og fysisk sterke. Suksessen deira gjorde at forlag byrja sjå etter fleire kvinnelege forfattarar.
Detektivforteljingar i ulike kulturar
Engelskspråklege detektivforteljingar er blitt omsette til ei rekkje ulike språk, og har inspirert mange lokale variantar.
Beck, Bogert & Appice
Historie
Beck hadde ønskt å arbeide med Tim Bogert og Carmine Appice etter å ha møtte dei to i 1967. Dei snakka om å skipe eit band i lag alt i juli 1969. Men 12. november 1969 hamna Beck i ei bilulukke og planane vart sett på vent. Då Beck var frisk att var Appice og Bogert opptekne med bandet Cactus og Jeff Beck skipa ei ny Jeff Beck Group. Då dette bandet vart oppløyst i juli 1972 vart bandet med Appice og Bogert ein realitet att. Den første konserten deira, den 1. august 1972 på Stanley Theater i Pittsburgh, vart framført som Jeff Beck Group. Då turneen var over skipa Beck powertrioen Beck, Bogert & Appice.
Detektivforteljing
Italia
I Italia var engelske og amerikanske bøker i sjangeren så populære at lokale forfattarar gjerne skreiv under engelsk-klingande pseudonym. Etterkvart blei det skrive meir lokale tekstar som spegla realitetane i ulike italienske miljø, som Alessandro Varaldo med forteljingar som føregjekk i Roma, Giorgio Scerbanenco med Duca Lamberti i Milano, Loriano Macchiavelli med Antonio Sarti i Bologna og Andrea Camilleri med Salvo Montalbano på Sicilia.
Beck, Bogert & Appice
Historie
Dei byrja på innspelinga av debutalbumet sitt, Beck, Bogert & Appice, den 11. desember 1972 i Chess Studios, med produsenten Don Nix. På nyåret spelte dei inn meir musikk i The Village i Los Angeles. Albumet kom ut 26. mars 1973 i USA og 6. april i Storbritannia. Det nådde 12. plassen på den amerikanske albumlista og 28. plassen på albumlista i Storbritannia.
Detektivforteljing
Japan
Edogawa Rampo var den fyrste viktige moderne krimforfattaren i japansk litteratur, og grunnla Detektivforteljingklubben i Japan (seinare Krimforfattarar i Japan). Rampo beundra vestleg krimlitteratur, og tok pennenamnet sitt frå Edgar Allan Poe. Han blei kjend tidleg på 1920-talet, då han byrja skriva innan sjangeren med mange bisarre, erotiske og tilmed fantastiske element. Dette kan delvist knytast til sosiale spenningar før andre verdskrigen. Seicho Matsumoto vann Krimforfattarar i Japan-prisen i 1957 for novella 'Andletet' (顔, kao). Denne novella og seinare verk av Matsumoto byrja «samfunnsskulen» (社会派, shakai ha) innan sjangeren, som la vekt på sosial realisme, skildra krim i vanlege miljø og plasserte motiv i ein vidare kontekst av sosial urettvise og politisk korrupsjon. Sidan 1980-talet har ei «ny-tradisjonalistisk» rørsle vokse fram i Japan, kjend som «den nye ortodokse skulen» (新本格派 shin honkaku ha), med krav om bruk av klassiske reglar for detektivforteljingar og meir sjølvreflekterande element. Nokre kjende namn innan denne rørsla er Soji Shimada, Yukito Ayatsuji, Rintaro Norizuki, Alice Arisugawa, Kaoru Kitamura og Taku Ashibe.
Beck, Bogert & Appice
Historie
Bandet la ut på turné i Storbritannia i februar 1973 og spelte på eit fransk TV-show same månaden føre 2000 fans. Den 28. mars 1973 la dei ut på turné i USA, der Beck spelte på talkbox for første gongen og drog til Japan i mai. Sommaren 1973 spelte dei i Europa og USA. Den amerikanske delen av turneen starta 11. juli 1973, men enda brått 17. juli då Beck slutta.
Detektivforteljing
Kina i moderne tid
I den kinesiske gullalderen for krim (1900–1949) blei omsetjingar av vestlege klassikarar ogo lokalt skrivne kinesiske detektivforteljingar spreidde innan landet. Cheng Xiaoqing blei fyrst kjent med Conan Doyle sine populære detektivforteljingar i ungdommen. I åra som følgde spelte han ei viktig rolle i å formidla dei fyrst på klassisk kinesisk og seinare på folkespråket. Omsetjingane hans introduserte ein ny forteljingsstil til kinesisk litteratur som gjerne la vekt på «individualitet, likestilling og kunnskap». Den nye stilen blei populær, og Cheng Xiaoqing skreiv etterkvart sin eigen detektivroman, 'Sherlock i Shanghai'. Mot slutten av 1910-talet byrja Cheng å skriva detektivforteljingar som mykje likna stilen til Conan Doyle, med Bao Long som ein Watson-aktig forteljar og Huo Sang som «den orientalske Sherlock Holmes».
Beck, Bogert & Appice
Historie
Live in Japan kom ut 21. oktober 1973 frå den japanske delen av turneen deira. Den 21. november 1973 reiste bandet til Frankrike og byrja ein ny, europeisk turné som Beck, Bogert & Appice. Turnen fortsette i Storbritannia på nyåret og enda 29. februar i Caley Picture House i Edinburgh.
Detektivforteljing
Noreg
Mordet paa Maskinbygger Roolfsen av Maurits Hansen frå 1839–1840 er eit svært tidleg døme på ei detektivforteljing, og kom ut før Poe sine kjende historier. Sjangeren blei etablert i Noreg på 1900-talet, med blad som Detektiv-Magasinet, heltar som Knut Gribb og forfattarar som Sven Elvestad (med pseudonymet Stein Riverton). Rivertonklubben vigd kriminallitteratur blei kalla opp etter han. På andre halvdel av 1900-talet blei det skipa fleire norske seriar med detektivromanar, til dømes av Tor Edvin Dahl med til dømes presten Pernille som etterforskar og Groruddalens Gribber for barn, Gunnar Staalesen som særleg er kjend for Varg Veum, Anne Holt med Hanne Wilhelmsen, Jo Nesbø med Harry Hole, Jørn Lier Horst med William Wisting, Karin Fossum med Konrad Sejer og Unni Lindell med Cato Isaksen.
Regionale forteljingar og subkulturar
I USA har detektivforteljingar frå 1960-talet av vore ein måte for forfattarar å dela trekk frå ulike minoritets- og subkulturar med eit allment publikum. Ein forskar har skrive om detektivromanane til Tony Hillerman, som går føre seg blant urfolk i og rundt New Mexico, at «mange amerikanske lesarar har truleg fått meir innsikt i tradisjonell navahkulturo frå hans detektivforteljingar enn frå nokre andre nylege bøker.» Andre forfattarar som har teke for seg særskilde regionale og etniske samfunnsgrupper er Harry Kemelman, med ein serie om Rabbi Small som går føre seg blant konservative jødar i Massachusetts; Walter Mosley, med bøker om Easy Rawlins som går føre seg blant afroamerikanarar i Los Angeles på 1950-talet, og Sara Paretsky, med bøker om V.I. Warshawski som utforskar ulike subkulturar i Chicago.
Britiske detektivforteljingar er også blitt meir regionale, med Reginald Hill sin duo Pascoe og Dalziel og Peter Robinson sin inspector Banks plasserte i Yorkshire, Ian Rankin sin inspector Rebus i Edinburgh og mange av verka til Val McDermid i Manchester.
Ulike medium
Ei rekkje detektivforteljingar er blitt omdanna til høyrespel, filmar og tv-seriar, og dette har bidrege til populariteten til heile sjangeren. Nokre døme er P. D. James sin diktar-detektiv Adam Dalgliesh, Ruth Rendell sin inspector Wexford og Colin Dexter sin inspector Morse.
Albaron
Albaron er ein 3 638 meter over havet høg fjelltopp i Graji-Alpane i departementet Savoie i Frankrike. Saman med grannefjellet Uia di Ciamarella dannar Albaron ein vid brebotn.
Fjelltoppen ser frå nord og søraust ut som ein kvass pyramide og er eit ynda turmål for klatrarar om sommaren då han er relativt enkel å klatre. Også om vinteren er han turmål, då for skiklivarar.
R.C. Nichols og J.V. Favret var dei fyrste menneska som tok turen til topps, den 2. september 1866.
Vikabröd
Vikabröd er eit knekkebrød som blir bakt av Vika Bröd. Bakeriet er frå 2005 eigd av Leksandsbröd. Vikabröd blir bakt på tradisjonelt vis i vedfyrte bakomnar.
Den som starta bakeriet i 1923 i Kniva, Vika soknen, utanfor Falun heitte Karl-Oskar Andersson. Bakarstova finst enno og ein kan sjå denne på høgre side frå vegen mot Vika kyrkby. All tilverking vart flytta til Stora Skedvi i 1975. I dag er Vikabröd eit mykje oppskatta brød som blir seld nasjonalt og lokalt kan ein kjøpe "sekunda" og brot(som i gamle dagar) i kartongar.
Produksjonen er i dag 600 tonn i året.
Beltana
Beltana er ein liten stad (town) i Sør-Australia som ligg 540 km nord for Adelaide. Beltana er kjend for å ha fortsett å eksistera lenge etter at eksistensgrunnlaget forsvann. Staden blei folkesett frå 1870-talet då ein byrja med kopargruvedrift og bygginga av Australian Overland Telegraph Line og jernbanelinja The Ghan. Innbyggjartalet byrja å gå ned frå 1941 då ein byrja gruvedrift etter kol ved Leigh Creek og folk flytta dit i staden. I 1983 blei hovudvegen flytt vekk frå staden. Beltana hadde sitt største folketal på 1880-talet, med 390 innbyggjarar i 1883. Tidleg på 2000-talet budde berre rundt 20 folk i Beltana.
Beltana har viktige band til utbygginga av telegrafen, den transkontinentale jernbana, gruvedrift, outback-livet, Australian Inland Mission og den «afghanske» kameltransporten i innlandet. Restane etter byen, gravplassen og jernbanestrukturane blei erklært State Heritage Area i 1987.
Ein har halde hesteveddeløp her sidan 1876, og ein har halde fram med å arrgangera piknikløp og gymkhana kvart år og landbrukstreff annakvart år.
Norsk Høstfest
Norsk Høstfest er ein årleg festival som blir halden kvar haust i Minot i Nord-Dakota i USA. Han er den største skandinaviske festivalen i Nord-Amerika.
Historie
Festivalen blir halden på området til North Dakota State Fair i Minot i Nord-Dakota. Titusentals folk deltar for å feire og ta del i den skandinaviske kulturen og underhaldninga. Festivalen har vore vertskap for kulturelle leiarar frå Island, Danmark, Noreg, Sverige, Finland, Estland, Grønland, Åland, Færøyane, tyskspråklege Europa og Nederland.
Festivalen blei skipa i 1978 av den tidlegare senatoren for Nord-Dakota og borgarmeisteren i Minot, Chester Reiten (1923-2013), og ei gruppe vener som delte interessa hans for å feira den nordiske arva deira. Festivalen er ein ikkje-profiterande organisasjon som samlar inn pengar til å ta vare på, forbetra og dela skandinavisk kultur og arv og halda utdanningsprogram.
Hostfest 2020 og 2021 blei avlyst på grunn av koronapandemien.
Aktivitetar
Høgdepunkt ved festivalen er mellom anna annonseringa av dei som har kome med i Scandinavian-American Hall of Fame. Hall of Fame er ein måte til å heidra folk av skandinavisk avstamming i Nord-Amerika som har oppnådd stordom i sine verkefelt, og/eller har gjort ein innsats for å forbetra tilveret til menneskja.
Andre ærestilvisingar omfattar valet av den årlege Miss Norsk Høstfest og tildelinga av Chester Award, som heidrar framifrå bidrag til festivalen i fem kategoriar: handverk, utstillar, mat, frivillig og styreleiar.
Norsk Høstfest har ei rekkje nordiske utstillingar der ulike handverkarar og kokkar tek del.
Under Høstfest-veka i slutten av september og dei fyrste dagane i oktober kjem representantar til festival til området og presenter døme på nordisk arv og kultur til lokale elevar i samband med «Høstfest In The Schools». Scandinavian Youth Camp blir halden helga før Høstfest. Barn som deltek på desse leirane opptrer også på festivalen i hendingar som Troll venleikstevling, norsk folkedans, svensk maistongdans og Troll-opptoget.
Det blir hyrt inn fleire underhaldarar kvar kveld festivalen er i gang som ikkje berre er knytte til det skandinaviske. Utøvarar har kome frå USA, Canada og Europa.
Perg
Perg er ein by og ein kommune i distriktet med same namn i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 26,5 km² og i kring 8 300 ibuarar. Byen Perg ligg 250 meter over havet, ved elva Naarn.
Filmmusikken Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban er musikken brukt i filmatiseringa av Harry Potter og fangen fra Azkaban.
Valerij Brumel
Valerij Nikolajevitsj Brumel, (Валерий Николаевич Брумель) var ein sovjetisk idrettsutøvar som konkurrerte i høgdehopp. Han vart europameister 1962 og olympisk meister 1964, i tillegg tok han OL-sølv i 1960. Brumel var verdsrekordhaldar i høgdehopp frå 1961 til 1970. Han nytta dykkstilen når han hoppa høgde.
Aktiv
Brumel sette europarekord med 2,17 meter i eit stemne i Moskva den 13. august 1960. Under sommar-OL i Roma knapt tre veker seinare tok han sylvmedaljen med 2,16 m, same høgda som den olympiske meisteren Robert Sjavlakadze, som klarte høgda i fyrste forsøk. Utover i september og oktober 1960 forbetra Brumel europarekorden tre gongar og stoppa på 2,20 m den 25. oktober i Ujgorod.
I 1961-sesongen sette Brumel den fyrste av seks verdsrekordar i åra fram til 1963; frå 2,23 m til 2,28 m. Rekordhoppet på 2,28 meter vart utført i Moskva 21. juli 1963, og stod som verdsrekord fram til kinesaren Ni Zhiqin klarde 2,29 m hausten 1970. I 1962 vann Brumel gullmedaljen under EM i Beograd, med sluttresultatet 2,21 m slo han sølvvinnaren Stig Pettersson frå Sverige med åtte centimeter. Brumel vart olympisk meister under sommar-OL 1964, då han svinga seg over 2,18 m, same høgda som sølvvinnaren John Thomas frå USA.