cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
L.A. (Light Album)
På grunn av singelen «Lady Lynda» (som Al Jardine skreiv om kona si) fekk gruppa den første Topp 10-plasseringa sidan 1970. Albumet nådde derimot berre 100. plass på Billboard-lista. I Storbritannia kom albumet på 32. plass.
Medverkande
• Ed Carter – gitar, bassgitar
• Bobby Figueroa – trommer
• Sterling Smith – cembalo
• Phil Shenale – synthesizer
• Jim Guercio – bassgitar
• Mike Baird – trommer
• Joel Peskin – altsaksofonsolo på «Here Comes The Night»
• Jimmy Lyons – altsaksofonsolo
• Mike Meros – clavinet
• Bob Esty – synthesizer
• Wah Wah Watson – gitar
• Joe Chemay – bassgitar
• Steve Forman – perkusjon
• Victor Feldman – perkusjon
• Ron Altbach – klaverinstrument
• Lyle Ritz - kontrabass på «Goin' South»
• Bruce Johnston – produsent
• The Beach Boys – produsent
• Jim Guercio – produsent
• Curt Becher – medprodusent («Here Comes the Night»), lydteknikar
• Bill Fletcher – lydteknikar
• Chuck Britz – lydteknikar
• Joel Moss – lydteknikar
• Earle Mankey – lydteknikar
• Tom Murphy – lydteknikar
• Chuck Leary – lydteknikar
• Greg Venable – lydteknikar
• Jeff Guercio – lydteknikar
• John Hanlon – lydteknikar
Buffy the Vampire Slayer
Buffy the Vampire Slayer, også kjent som Buffy, vampyrenes skrekk på norsk, er ein amerikansk TV-serie som gjekk frå 1996 til 2003. Serien blanda tradisjonelle skrekkfilmelement med typiske amerikanske ungdomsseriar. Serien var laga av Joss Whedon og produsert av 20th Century Fox. Han er lauseleg knytt til filmen med same namn frå 1980-talet med Christy Swanson i hovudrolla.
Emne
Serien tek for seg livet til ei ung jente, Buffy Summers (Sarah Michelle Gellar), som er peikt ut til å vere vampyrjegeren for sin generasjon. Ho kjem til ein ny skole i den vesle byen Sunnydale, der ho straks vert teken vare på av ein vaktar, Rupert Giles (Anthony Stewart Head). Plikta hennar er å «stå einsam mot mørkekreftene» og om naudsynt ofre livet for å redde verda. Samstundes ønskjer Buffy å vera ei vanleg tenåringsjente med vanlege interesser.
Hovudfienden til Buffy er vampyrane som det kryr av i den vesle byen Sunnydale. Byen er tilfeldigvis lagt over ei opning til Helvete, og syd av merkelege hendingar. Ein vampyr, Angel (David Boreanaz), kjem inn som rådgjevar og ven for Buffy, og med tida vert han kjærasten hennar. Skilnaden på han og dei andre er at han har ei sjel. Elles kjempar Buffy mot alle slag vette, demonar og ulike former for utyske frå underverda.
Lagnaden til Angel vert fortald i avleggarserien med same namn, som ofte kryssar med handlinga i serien om Buffy.
Sjå òg Rolleliste for Buffy the Vampire Slayer.
Mytologi
Verda Buffy bur i er kalla buffyverset. Mytologien er tufta mykje på gamalt folkeminne og segner, men òg på verka til mellom andre H. P. Lovecraft. Som hjå Lovecraft har buffyverset ei opphavssegn om «dei gamle», The Old Ones, som trødde jorda før menneska vart skapte. Desse var «reine demonar», og dei fleste av dei fór av eller vart drepne før menneska kom. Ein av desse blanda blod med eit menneske, og slik vart den første vampyren til. Vampyrane er rekna som lengst nede på rangstigen for demonane, ureine skapnader som lever av menneskeblod og som skaper nye vampyrar ved å byte blod med dei menneska dei drikk av. Tidleg i menneskesoga vart det sett opp ei ordning: Kvar ættled skal ha ein vampyrjeger, alltid ei ung jente, som vert utvald til å slåst mot dei. Når ein jeger døyr, vert ein ny kalla. «Vaktarrådet» vart sett opp for å finne dei potensielle jegerane, som får ein vaktar til hjelp for seg. Buffy er den første som bryt reglane i dette spelet, av di ho har vener som stør henne, og difor kjem det brått inn meir enn éin jeger (Først Kendra Young (Bianca Lawson) i andre sesongen, og sidan Faith Lehane (Eliza Dushku) frå tredje sesong og ut), og ved hjelp av Willow sørgjer Buffy for å endre spelet heilt på slutten av serien.
Sesong 1
Buffy kjem til ein ny skole etter å ha sprengt gymsalen i lufta på den gamle (den var full av vampyrar). Hovudfienden denne sesongen er ein eldgamal vampyr kalla Meisteren (spela av Mark Metcalfe), som sit fast i helvetesholet. Buffy vert hugteken i vampyren Angel (David Boreanaz), som har fått sjela si attende. Buffy døyr ei stutt tid og vert vekt opp att av Xander. Dette kallar den neste jegeren, Kendra, til byen i sesongen etter.
Scooby-gjengen i sesong 1: Buffy, Willow, Xander, Giles, Angel, og mot slutten Cordelia Chase (Charisma Carpenter) og læraren Jenny Calendar (Robia laMorte).
Sesong 2
Vampyrane Spike (James Marsters) og Drusilla (Juliet Landau) slår seg til i Sunnydale. Angel misser sjela si og vert vondhuga. Buffy lyt kjempe mot den ho i røynda elskar, for å redde verda. Willow utvikler trolldomskunne. Kendra vert drepen av Drusilla, og Faith får kallinga.
Scooby-gjengen i sesong to: Buffy, Willow, Xander, Giles, Cordelia, og kjærasten til Willow, Oz (spela av Seth Green). Angel fell naturleg nok ut frå midten av sesongen, og går saman med Spike og Drusilla. Jenny Calendar vert drepen av Angelus midtvegs i sesongen.
Sesong 3
Ein ny jeger, Faith Lehane, syner seg i byen, og er det motsette av Buffy på mange vis. Hovudskurken i sesongen er borgarmeisteren i byen, som planlegg ei avsluttande forvandling til demon-form. Buffy stansar han i samarbeid med heile avgangsklassa 1999.
Scooby-gjengen i tredje sesong: Som i andre sesong, med tillegga Angel og Faith (Eliza Dushku). Sesongen markerer avreisa for Cordelia og Angel. Eksdemonen Anya Jenkins (Emma Caulfield) slår lag med gjengen frå sesong 3 og ut.
Sesong 4
Buffy og venene byrjar på universitetet. Spike dukkar opp att, og Buffy tek opp kampen med The initiative, ein dekkoperasjon for å skape super-soldatar. The Initiative pasifiserar Spike og gjer han harmlaus. Verknaden er at han lyt slåst med andre vampyrar for å halde seg i form. Willow skiftar legning og vert lesbisk.
Sesong 5
Buffy får uventa ei yngre søster, Dawn, (spela av Michelle Trachtenberg), som i røynda er ein nykel, skapt som ei ung jente under verja til vampyrjegeren. Ei gamal vondskapsgudinne, Glory, er ute etter Dawn, og verda vert berga ved at Buffy ofrar livet sitt. Spike oppdagar at han elskar henne. I denne sesongen døyr mor til Buffy, Joyce, av ein hjernesvulst. Joyce Summers er spela av Christine Sutherland.
Scooby-gjengen i femte sesong: Dei fire faste, Tara, Spike, Riley og Dawn.
Sesong 6
Willow vekkjer Buffy frå dei daude, og strevar med å koma overeins med makta si. Ho vert avhengig av trollkreftene sine, og kjempar for å styre seg. Då kjærasten hennar, Tara McLay, (Amber Benson), vert skoten i ei ulukke, hemner Willow seg på drapsmannen og vert vondhuga ei tid. Berre kjærleiken frå den eldste venen hennar, Xander, hindrar verda i å gå under. Spike provar kjærleiken sin til Buffy, og han vinn att sjela si.
Scooby-gjengen: som i førre sesong. Riley Finn reiser tidleg i sesongen.
Sesong 7
Den eldste vondskapen slåst for å vinne over Buffy, som no samlar hjå seg alle dei potensielle jegerane ho kan finne. Saman dannar dei ein hær for å kjempe mot det vonde. Angel kjem til med eit middel til å vinne kampen, og kampen vert vunne i sameinte krefter mellom Willow, Spike, Buffy og dei andre, mellom dei Faith. Willow syter for at vampyrlina ikkje lenger er esla ei einskild jente, men alle jenter i verda, som har «gåva». I den avgjerande kampen går heile byen Sunnydale under, og scena for serien vert borte. Tv-serien slutta her.
Scooby-gjengen: som i førre sesong med unnatak av Tara som vart drepen. Gjengen vert utvida med alle dei potensielle jegerane som vinn full styrke i siste episode. Gjengen blir ein slagkraftig hær.
Sesong 8
Teikneserien kommenterer og nyare vampyrtrendar, der vampyrane er framstilte meir og meir positivt, noko som set Buffy og jegerane hennar i eit dårleg lys.
Britisk folkemusikk
Britisk folkemusikk er folkemusikk som har utvikla seg på dei britiske øyane, Storbritannia og Irland. Denne musikken har ofte vore delt inn etter geografiske område, som engelsk, irsk, skotsk eller walisisk folkemusikk, eller endå mindre regionar. Men mykje av tradisjonen har kryssa desse ofte kunstige grensene, slik at det også kan vera nyttig å sjå britisk folkemusikk som eit heile.
Eider
Eider er den lengste elva i Schleswig-Holstein i Tyskland. Elva har utspring nær Bordesholm og renn gjennom dei sørvestlege områda av Kiel langs kysten av Austersjøen, men ho held fram vestover og munnar ut i Nordsjøen i staden for. Dei midtre delane av Eider vart nytta som ein del av Kielkanalen.
Wexford Harbour
Wexford Harbour (engelsk) eller Loch Garman (irsk) er ein fjord som går frå munningen av elva Slaney søraust på Irland ut mot Irskesjøen. Området kan òg omtalast som eit estuar for Slaney. Wexford Harbour dannar ei naturleg hamn som har gjeve området det engelske namnet. Fjorden ligg i County Wexford i Irland, byen Wexford ligg inst i fjorden ved elvemunningen.
Eider
Eider renn gjennom byane Bordesholm, Kiel, Rendsburg, Friedrichstadt og Tönning. Nær Tönning munnar ho ut i Nordsjøen. Elvemunningen har gjørmete strender og brakkvatn. På tvers av elvemunningen går det ein stormflodbarriere, som kan lukkast.
Wexford Harbour
Fjorden var opphavleg omtrent halvanna mil brei, med store mudderflater på begge sidene. På 1800-talet bleo det bygd dike og eit pumpesystem for å drenera mudderflatene, og dette gav gode jordbruksområde under havnivå, liknande det ein finn i Nederland.
Storleiken på den naturlege hamna vart ved dette kraftig redusert. Problemet med oppsamling av silt frå elva i nye og ustabile sandbankar auka, og Wexford Harbour er ikkje lenger eigna som hamn for større skip.
Tonen E
E, italiensk Mi, er i musikken namnet på den tredje tonen i C-durskalaen, vår moderne grunnskala. I mellomalderske bokstavnoteskrifter var E femte tone, ein kvint over utgangstonen A.
21. november
21. november er den 325. dagen i den gregorianske kalenderen (326. under skotår). Det er 40 dagar att av året.
Sındırgı
Sındırgı, tidlegare Koruköy, er ein by og eit distrikt i provinsen Balıkesir i Marmararegionen i Tyrkia. Byen har 12 673 innbyggjarar (2010).
Orientering
Meir hobbyprega orientering kan gå ut på å samla orienteringsmål, postar, i ro og mak. Dette kallast turorientering, og er ofte organisert som ein turkonkurranse.
Idrettsforma oppstod i Skandinavia på 1800-talet, som ein måte å trena soldatar på. Ho blei først ein konkurranseidrett i Sverige i 1919. Utviklinga av meir nøyaktige kompass i 1930-åra gjorde orientering meir populær, og den første noregsmeisterskapen blei arrangert i 1937. Norges Orienteringsforbund blei stifta 2. oktober 1945.
Idretten er blitt populær i Noreg, og er ein av sommarsportane der det norske landslaget har teke mange VM-medaljar. Rundt 30 000 nordmenn driv aktivt med orientering.
Kystartilleri
Kystartilleri er ei militær våpengrein som tradisjonelt har hatt ansvaret for kanoner i faste installasjonar langs kysten for skyting på sjøborne mål. Kystartilleriet har òg omfatta undervassforsvaret med minefelt og torpedobatteri, nærforsvarstroppar, landgangsfartøy, luftvern og til tider diverse missilbaserte våpen.
Sidan 90-talet er kystartilleriet bygd ned i dei fleste land, fordi frykta for tradisjonelle invasjonar har avteke og fordi faste installasjonar er sårbare for presisjonsvåpen. Kystartilleri har vore særleg utbreidd i Noreg, Sverige og Finland, men er i ferd med å verta avvikla her òg.
Noreg
Kystartilleriet i Noreg vart skipa som eiga våpengrein i 1899. Det var kystartilleriet som i 1940 senka Blücher og slik hindra tyskarane i å ta nokon av dei kongelege eller regjeringsmedlemane til fange. Kystartilleriet vart underlagt Sjøforsvaret i 1957. Det stasjonære utstyret er i dag nedlagt, og oppgåva med å forsvara kysten er overført til kysteskadren.
Austra Skujytė
Austra Skujytė er ein litauisk tidlegare friidrettsutøvar frå Biržai. Ho vann sølvmedaljen i sjukampen under Sommar-OL 2004 i Aten, ho tevla òg i kulestøyt.
Aktiv
Skujytė vart nummer seks i sjukampen i VM 2001 og nummer fire i EM 2002. Høgdepunktet kom då ho kneip sølvmedaljen i sjukamp-tevlinga då dei olympiske leikane 2004 fann stad i Aten. Med 6 435 poeng hamna ho over 500 poeng bak den suverene vinnaren, Carolina Klüft, men 11 poeng føre Kelly Sotherton. Åra etter kom Skujytė på fjerdeplassen i VM 2005, 15 poeng unna bronsemedalje, og på sjetteplassen i VM 2007.
I Friidretts-VM 2009 deltok Skujytė i kulestøyt og sette personbeste med 17,86 meter i kvalifiseringa, utan det gav henne finaleplass. Under Sommar-OL 2012 i London presterte Skujytė sitt livs beste sjukamp. Med 6 599 poeng enda ho på femteplass i tevlinga. I kuleøvinga støytte ho heile 17,31 meter, det aller beste resultat i øvinga nokon gong oppnådd i ein sjukamp. IOK annullerte i ettertid prestasjonane til nummer tre og fire i OL-tevlinga, utan at Skujytė har vorte tilgodesett med ein bronsemedalje.
Eiss
Eiss (engelsk E-sharp, italiensk Mi diesis) er tonen ein får ved å heve tonen E eit kromatisk halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Eiss tilsvare tonen F
Austra Skujytė
Aktiv
Skujytė la opp i 2017.
Eiss
E♯ (musical note)
391 Ingeborg
391 Ingeborg er ein Han blei oppdaga den 1. november 1894 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Abdus Salam
Abdus Salam var ein pakistansk fysikar som fekk nobelprisen i fysikk i 1979 saman med Steven Weinberg og Sheldon Glashow. Han fekk nobelprisen for bidraget sitt til utviklinga av ein einskapleg teori for svak og elektromagnetisk vekselverknad. Salam er den einaste pakistanske nobelprisvinnaren og den første muslimske nobelprisvinnaren i realfag. Gildskapen av teorien vart stadfesta gjennom eksperiment utført på Supar Proton Synchrotron-anlegget ved CERN i Genève, særleg gjennom funnet av W- og Z-boson. I dag blir Abdus Salam rekna for å ha vore ein av dei viktigaste vitskapsmennene i Pakistan.
Barndom og utdanning
Berre fjorten år gammal fekk Salam dei høgaste karakterane som er registrert nokosinne for immatrikuleringseksamen ved Panjab Universitetet og han vann eit stipend til Government College, Panjab universitetet i Lahore. Som fjerdeårsstudent publiserte han arbeidet sitt med Srinivasa Ramanujan. Han fekk mastergrad sin frå Government College i 1946. Same år fekk han eit stipend til St. John's College ved Cambridge University, der han fullførte ein BAD-grad med Double First-Class Honors i matematikk og fysikk i 1949. I 1950, mottok han Smiths Prize frå Cambridge Universitetet for det mest meisterlege, predoktoriale bidraget til fysikk.
Han tok doktorgraden sin i teoretisk fysikk ved Cambridge universitetet. Doktoravhandlinga hans inneheldt grunnleggjande arbeid i kvanteelektrodynamikk. Då dette arbeidet vart utgjeve i 1951, hadde han allereie fått seg eit internasjonalt renommé og Adamsprisen.
Vidare karriere
Han vende tilbake til Government College i Lahore som professor i matematikk frå 1951 til 1954 og reiste deretter tilbake til Cambridge som forelesar i matematikk.
På byrjinga av 1960-talet spelte Salam ei særs viktig rolle i skipinga av Pakistan Atomic Energy Commission (PAEC) - atomforskingsorganet i Pakistan - og Space and Upper Atmosphere Research Commission (SUPARCO) – romforskingsorganet i Pakistan. Her var han både grunnleggjar og direktør. Han medverka òg til å setje opp fem Superior Science-høgskular i Pakistan for å fremje vitskap i landet.
Han var grunnleggjar og direktør for det internasjonale senteret for teoretisk fysikk (ICTP) i Trieste i Italia, frå 1964 til desember 1993. Senteret har sidan vorte omdøypt til Abdus Salam International Centre for Theoretical Physics.
Salam var overtydd om at «vitskaplege tenkjemåtar er den felles arven til menneskja», og at utviklingsland trong å hjelpe seg sjølv ved å investere i sine eigne forskarar som fremja utviklinga i landa og dermed redusere gapet mellom nord og sør. Dette ville samstundes bidra til ei meir fredeleg verd. Salam grunnla òg Third World Academy of Sciences (TWAS) og var ein leiande figur i etableringa av ei rekkje internasjonale senter tileigna til framgang for vitskap og teknologi.
I 1956 vart han invitert til å bli medlem av styret ved Imperial College London, der han og Paul Matthews bidrog til å skape ei livleg gruppe av teoretisk fysikarar. Han vart verande professor ved Imperial til han døydde. I 1959 vart han den gongen den yngste Fellow of the Royal Society, i ein alder av 33.
I 1998 utgav Pakistan eit frimerke som ber portretta hans som ein del av ein frimerkeserie med tittelen «Scientists of Pakistan».
Religiøs tilhøyre
Professor Abdus Salam høyrde til Ahmadiyya Muslim Jama'at, i Noreg kjent for blant anna nyårsdugnaden i Vigelandsparken Sidan denne retninga i islam er kontroversiell for mange sunnimuslimar, fekk han heller aldri den respekten frå den pakistanske regjeringa under diktatoren Zia-ul-Haq som han fortente. Sjølv om han var ein from muslim heile livet sitt, førte ei lov vedteke i 1984 av regjeringa i Pakistan under general Zia-ul-Haq, til at teksta på gravsteinen hans vart endra frå det opphavlege «Første muslimske nobelprisvinnaren» til å lyde «Første nobelprisvinnaren». Han såg religion som ein integrert del av det vitskaplege arbeidet sitt. Ein gong skreiv han:
«Den ærverdige Koranen pålegg oss å reflektere over sanninga til naturlover skapt av Allah. Likevel, det faktumet at generasjonen vår har vorte privilegert med å skimte ein del av utforminga hans er ein sjenerøsitet og nåde som eg berre kan takke med eit audmjukt hjarte».
Ettermæle
Den 21. november 1996 døydde Salam i Oxford, i ein alder av 70 år, etter ein langvarig sjukdom. Lekamen hans vart frakta til Pakistan og vart send til Ahmadiyya Muslim Jama’ats hovudkvarter i byen Rabwah (seinare omdøypt til Chenab Nagar). Lekamen hans vart oppbevart i Dar-uz-Ziafat der 13,000 menn og kvinner fekk eit siste glimt av andletet hans. Om lag 30,000 menneske deltok i gravferdsbøna.Salam vart gravlagd på gravlunden Bahishti Maqbara i Rabwah, ved sida av foreldra sine.
Dr. Abdus Salam blir rekna for å vere ein av dei mest prominente teoretisk fysikarane og astrofysikarane som stammar frå Pakistan, og han er òg kjent som «den ukjende helten» av det kjernefysiske Pakistan.
Arbeidde til Salam og teoriane hans hadde og har framleis omfattande innverknad. Han er rekna som ein av dei mest respekterte vitskapsmennene i Pakistan. Dei vitskaplege teoriane hans og innsats hans gav han kjendisstatus i Pakistan og i andre islamske land.
Eit stort fleirtal av pakistanske vitskapsmannen rekna han som faren til vitskapen i landet. Innverknaden hans lever vidare i hjarta til det pakistanske folket. I 1998 skreiv regjeringa i Pakistan eit frimerke for å ære Abdus Salams bidrag og tenester for vitskapen.
Arsin
Arsin (frå gresk "Αρσίνη" - Arsini) er ein kystby og eit distrikt i provinsen Trabzon i Svartehavsregionen i Tyrkia. Byen har kring 13 000 innbyggjarar.
Tømmerklave
Tømmerklave er ein reiskap som vert nytta til å måla diameteren på tømmer og er utforma som eit stort skyvelære. Tømmerklavar var fyrst og fremst nytta til å måla skurtømmer og slip, men dei er òg nyttige ved lafting.
Tommerklavar kan ha forskjellig utforming og bruk:
Kommunevåpnet til Flesberg har to tømmerklavar.
Mezjdusjarskij
Mezjdusjarskij (russisk остров Междушарский) er den tredje største øya i øygruppa Novaja Zemlja nord i Russland. Ho ligg i Barentshavet vest for den mykje større Juzjnyjøya. Mezjdusjarskij har eit areal på 742 km². .
Eississ
Eississ (engelsk E-double sharp, italiensk Mi doppio diesis) er i musikken namnet tonen ein får ved å heve tonen E to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Dississ tilsvare Fiss.
Užice
Užice (serbisk Ужице) er ein by og ein kommune i Serbia. I 2002 hadde byen om lag 102 463 innbyggjarar, men medrekna forstadane har byen nesten 83 022 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i Zlatibor distrikt. Byen ligg ved breidda av elva Đetinja.
Antikken
Regionen der Užice ligg vart først busett av illyrarar, særleg stammene Parthini og Autariatae. Gravene deira finst i heile regionen. Regionen vart annektert av Romarriket og vart ein del av provinsen Dalmatia.
Mellomalderen og Det osmanske riket
I mellomalderen flytta fleire slaviske folk til området. Rundt 1180 annekterte Stefan Nemanja Užice til Raška. Då kong Dragutin abdiserte til fordel for broren Milutin, heldt han kontrollen over Užice og fekk regionen Mačva av den ungarske kongen. Av dette danna han kongedømet Srem. Då kong Dragutin døydde, vart landområda hans annektert av Serbia. Etter tsar Stefan Dušan døydde, kom Užice under Vojislav Vojinović sin kontroll, men han vart styrta av Nikola Altomanović. Lazar av Serbia og Tvrtko I av Bosnia slo Nikola Altomanović og delte landområdet hans mellom seg. Užice kom då under Knez Lazar sin kontroll.
Republikken Užice
I 1941 vart Užice frigjort av partisanane, som gjorde byen som hovudstad i Republikken Užice. Denne republikken var ein kortvarig ministat som eksisterte hausten 1941 i den vestlege delen av det naziokkuperte Serbia.
Republic Užice bestod av nesten heile det vestlege Serbia, og hadde meir enn 300 000 innbyggjarar. Han låg mellom elvane Skrapež i nord, Drina i vest, Zapadna Morava i aust og Uvac i sør.
På denne tida produserte fabrikkane i Užice hovudsakleg utstyrt for militært bruk. Tog og vegar fungerte og det vart trykt bøker og aviser, medan krigen heldt fram i Jugoslavia og verda elles.
I november 1941 gjenerobra derimot Wermacht området, medan dei fleste partisanane flykta til Bosnia, Sandžak og Montenegro.
Jugoslvia
Det sosialistiske Jugoslavia vart oppretta etter den andre verdskrigen og Užice fekk namnet Titovo Užice (Титово Ужице). Frå 1992, då kommuniststyret i landet kollapsa, vart «Titovo»-delen (som tyder «Titovo sin») av namnet fjerna. Han var ein av åtte byar i Jugoslavia som fekk dette tilnamnet, og som følgje av dette vart det investert mykje pengar i infrastruktur og lokale fabrikkar i byen.
1990-åra
I 1990-åra gjekk det dårleg økonomisk i Užice som følgje av krig og politisk ustabilitet.
I 1999 vart byen bombardert fleire gonger under NATO-bombinga av Jugoslavia i 1999. 6. mai vart mange vegar, motoverga, flyplassen og både sivile og offentlege byggverk råka av bombene.
Det moderne Užice
I dag er industrien den viktigaste næringa i Užice kommune. Den mest utvikla industrien er ikkje-jernhaldig metallurgi, metallhandsaming og tekstilindustri.
Vestre Toten kommune
Vestre Toten er ein kommune i Oppland i Innlandet fylke med Gjøvik, Søndre Land, Østre Toten, Gran som nabokommunar. Riksveg 4 og Gjøvikbanen går gjennom kommunen.
Vestre Toten er ein industri- og landbrukskommune, med stor grad av spreitt busetnad. 64 % av innbyggjarane bor i tettstader. Hjørnesteinsbedrifta i kommunen er Raufoss aluminium.
Landskapet i kommunen er karakterisert av varierte jordbruksområde med innslag av større og mindre innsjøar og tjern samt høgproduktive skogsområde. Hunnselva spring ut frå Einafjorden og endar i Mjøsa ved Gjøvik.
Bandrikse
Bandrikse (Gallirallus philippensis) er ein vassfugl i riksefamiliener ein svært spreidd, mellomstor rikse i karakteristiske farger. Denne arten er utbreidd i store delar av den australasiatiske regionen og i den sørvestlege stillehavsregionen. Dette inkluderer Filippinane, Ny-Guinea, Australia, New Zealand og ei mengd mindre øyar, som dekker ei rekkje breiddegradar frå tropane sør til den subantarktiske regionen.
Skildring
Det er ein i stor grad bakkelevande fugl på storleik med ei lita tamhøne, ca. 30 centimeter med kroppssvekt på 170 gram. Bandriksa har hovudsakleg brun overside, fine striper i svart og kvitt på undersida, eit langt kvitt augebryn, kastanjefarga band frå nebbrota rundt nakken, med eit gulbrunt band tvers over brystet. Kinn, hals og øvre bryst har grå farge. Nebbet er langt, kraftig og brunfarga. Dei nyttar ei rekkje fuktige habitat eller våtmarker med låg, tett vegetasjon som gøymsle. Dei kan bruke mangroveskog og andre salte miljø. Fuglane er vanlegvis ganske skjerre, men kan bli tillitsfulle, til dømes på stader lagt til rette for rekreasjon på øyar innanfor det store barriererevet i Australia.
Bandriksa er ein altetar som beitar på ei rekkje terrestriske virvellause dyr og små virveldyr, frø, nedfallsfrukt og anna vegetabilske matkjelder, og dessutan åtsel og avfall.
Dei plasserer vanlegvis reira i tett vegetasjon av gras eller takrøyr nær vatn. Storleiken på kulla kan vere 3-4, på New Zealand 5-6, truleg med fleire kull i sesongen. Sjølv om nokre øypopulasjonar kan vere truga, eller til og med utrydda av introduserte rovdyr, er arten som heilskap rekna som livskraftig og stabil. Arten har hatt tilbakegang på New Zealand på grunn av habitattap og indroduserte rovdyr, og finst no mest i mangrovar og i vårmarker med ferskvatn på Nordøya.
Ålrekstad
Ålrekstad eller Alrek er ein grunnkrets i Bergen kommune. Alrek ligg i Årstad som har vore ein eigen kommune og som no er ein bydel i Bergen. Her låg i vikingtida ein av dei eldste kongsgardane i Noreg og det har vore ein kjøpmannshovudgard. I dag er dette ein spesialskule for Bergen kommune.
Historie
I Norrøn tid hadde staden namnet Alrekstaðir. Alrekstad var ein av dei kongsgardane langs den sørvestnorske kysten der Harald Hårfagre og etterfølgjarane hans tok opphald på 900-talet før det kom opp byar i Noreg. Etter Slaget ved Fitjar omkring år 960 var Kong Håkon den Gode på veg til Alrekstad då han døydde av banesåret i Håkonshella.
Ifølgje Snorre Sturlasson sin saga om Håkon den gode 32, etter slaget Fitjar:
Som kongssete var Alrekstad eit viktig utgangspunkt for byutviklinga i Bergen. Årstadgeilen som går frå Alrek til Store Lungegårdsvannet er det eldste gateløpet i Bergen. Namnet på store Lungegårdsvannet kjem av Lungegården som i mellomalderen hadde namnet Alrekstadvågen etter kongsgarden Ålrekstad.
I 26 år styrte Olav Kyrre landet frå Alrekstad. Kongsgarden var hovudstaden i landet. Olav Kyrre styrte med visdom og fredsvilje i ei tid med framgang for landet. Ein tur til området der den gamle kongsgården låg viser raskt at staden ikkje var tilfeldig vald. Staden har ein strategisk plassering. I aust reiser det majestetiske Ålreken (Ulriken) seg, i forgrunnen ligg Ålrekstadvågen, Store Lungegårdsvannet, i nord Ålrekstadvannet, i dag Svartediket. Sentralt i landskapet ligg òg Skinhosa, i dag Puddefjorden. Det var på Alrekstad Olav Kyrre bestemte seg for å grunnlegge byen Bjørgvin. Her sat han og skoda utover Vågen, til området på Holmen og planla bygging av den store Kristkyrkja, domkyrkja for heile Vestlandet.
På ein sentral kongsgard som Alrek må det ha stått ei trekyrkje i den eldste kristne tida her i landet, kanskje alt i Håkon den gode sine dagar. Seinare stod det ei steinkyrkje her Det Hellige Korskirke som først vart nemnd i år 1395, men som truleg er langt eldre, kanskje oppført alt på 1100-talet. Kyrkja vart rive på 1600-talet og steinane vart nytta til å bygge små murer langs Årstadgelien. I 1277 testamenterte Magnus Lagabøte Alrekstad kongsgard til Nonneseter Kloster. Eigedomen vart halden i hevd til reformasjonen, då Vincens Lunge sørgde for at både kloster og kongsgard forfall. På 1800-talet var Årstadvollen ekserserplass. I 1898 kjøpte Bergen kommune området.
Søndag 10. september 2000 vart ei minneplate avduka ved inngangspartiet til Alrekstad skule, støtta av Årstad kyrkjelyd og Årstad skule.
I området
Alrek studenthjem ligg rett ved sidan av Alrekstad skule og ein har utestaden Club Alrek i kjellaren på studentbustaden. Brann stadion, Haukelandshallen og Haukeland sykehus ligg òg i Årstad.
Lisleherad kyrkje
Lisleherad kyrkje står vestom Kloumannsjøen (Tinne) i Lisleherad i Notodden kommune i Vestfold og Telemark, og er ei tømra langkyrkje som vart oppført i 1873–76. Kyrkja avløyste ei stavkyrkje som vart riven like før den nye kyrkja vart oppført. Lisleherad kyrkje har 140 sitjeplassar.
Medvezjiøyane
Havet omkring Medvezjiøyane er isdekt om vinteren og klimaet er hardt. Sjølv om sommaren er det pakkis rundt øyane, og på denne tida vert det drive kommersielt fiske her.
3. september 1878 noterte Adolf Erik Nordenskiöld at han segla nær Bjørnøyane med dampskipet «Vega». Dette var under den kjende ekspedisjonen då heile Nordaustpassasjen vart segla for første gong i historia.
Øyane må ikkje forvekslast med den norske Bjørnøya som ligg mellom Noreg og Svalbard. Det finst òg to andre mindre russiske øyar kalla Ostrova Medvezji i Karahavet utanfor Dikson og utanfor sørenden Novaja Zemlja. Bortsett frå desse er det fleire småøyar i Kvitsjøen, Austersjøen og i elvar og innsjøar forskjellige stader i Russland som heiter Ostrov Medvezji.
Vegsjef Arne Nilsen
Arne Leonhard Nilsen var ein norsk ingeniør frå Kristiansand, tilsett i Statens vegvesen i 45 år. Frå 1954 til han døydde i 1957 var han stortingsrepresentant for partiet Høgre og Aust-Agder fylke.
Nilsen var frå 1944 til 1956 formann i Fylkesarbeidsnemnda i Aust-Agder. Han representerte Høgre i Arendal bystyre i dei to periodane 1947-51 og 1952-55. Hausten 1953 vart han vald inn på Stortinget på ei fellesliste med Bondepartiet. På Tinget tok han plass i Samferdslekomiteen. Nilsen døydde knapt 8 månader før tingperioden var over, Jørund Kvaale rykte då opp frå varamannsplassen.
Ortaklar
Ortaklar er ein by i distriktet Germencik i provinsen Aydın i Tyrkia. Han ligg 10 km frå Germencik og 28 km frå Aydın. Byen har kring 13 000 innbyggjarar (2011). Landsbyen vart grunnlagd i 1886 då jernbanen frå İzmir til Aydın vart bygd.
12. november
12. november er den 316. dagen i den gregorianske kalenderen (317. under skotår). Det er 49 dagar att av året.
Eggedal
Eggedal er ei bygd og ein dal nord-nordvest i Sigdal kommune i Viken. Bygda ligg vest for Norefjell, der elva Eggedøla renn sørover. Eggedal kyrkje ligg sentralt i Eggedal.
Stortingsmann Asle Kristensen Hoffart var frå Eggedal, medan målarane Christian Skredsvig og Theodor Kittelsen budde i Eggedal. Songaren Anne-Lise Berntsen voks opp i bygda.
Stein Knutsen
Stein Knutsen er ein norsk Ap-politikar. Han har vore ordførar i Vestre Toten kommune for Arbeidarpartiet i følgjande tidsrom: 1995–1999, 1999–2003, 2003–2007 og 2007–2011.
Guro Sandsdalens litteraturpris
Guro Sandsdalens litteraturpris var ein norsk litteraturpris som vart delt ut årleg mellom 2003 og 2010 til ein yngre forfattar som arbeidde for å utvikle og utbreie nynorsk skriftkultur. Det skulle leggjast vekt på litteratur for barn og unge, og om det var høvelege kandidatar frå Telemark så skulle dei prioriterast. Prisen var oppretta for å hjelpe fram yngre forfattarar.
Prisen vart stifta i 2002 til minne om forfattaren Guro Sandsdalen (1916-2000). Etter hennar død vart det oppretta eit minnefond som skulle brukast til prispengar til det var oppbrukt. Pengane var brukte opp etter tildelinga i 2010. Prisen vart administrert av Det Norske Samlaget.
Keepin' the Summer Alive
Keepin' The Summer Alive var det 24. studioalbumet til The Beach Boys og kom ut 24. mars 1980. Albumet er produsert av Bruce Johnston.
Albumet nådde 75. plass på Billboard-lista i USA og 54. plass i Storbritannia. Albumet fekk lunken kritikk hos musikkpressa.
Medverkande
• Scott Mathews – trommer, vokal
• Steve Douglas – saksofon
• Steve Ross
• Ricci Martin
• John Hobbs
• Joe Walsh – sologitar på «Keepin' the Summer Alive»
• Daryl Dragon – klaverinstrument
• Caleb Quaye
• Gary Mallaber
• Joel Peskin – saksofon
• Dick Hyde – trombone
• Brian Garofalo
• Chuck Findley
• Mike Meros – klaverinstrument
• Steve Forman
• Igor Horoshevsky
• Bill House
• Vince Charles
• Ray Armando
• Ricky Fataar – trommer og perkusjon på «Keepin' the Summer Alive» og «Sunshine»
• Efrain Toro
• Lyle Ritz - kontrabass på «Santa Ana Winds»
• Jerry Scheff - bass på «Oh Darlin'»
171 Ophelia
171 Ophelia er ein asteroide i hovudbeltet og eit medlem av Themis-familien, ein asteroidefamilie.
Ophelia er stor og mørk og har sannsynlegvis ein primitiv samansetnad lik den til karbonkondrittmeteorittar.
Ophelia blei oppdaga av Alphonse Borrelly den 13. januar 1877 og namnsett etter figuren med same namn i Shakespeare-stykket Hamlet.
Det blei rapportert om oppdaginga av ein mogleg naturleg satellitt i 1979 basert på lyskurvedata, men oppdaginga har ikkje blitt bekrefta.
172 Baucis
172 Baucis er ein ganske stor hovudbelteasteroide av S-typen.
Han blei oppdaga av Alphonse Borrelly den 5. februar 1877 og namnsett etter ein figur i den greske legenden om Filemon og Baukis.
173 Ino
173 Ino er ein stor asteroide i hovudbeltet. Han har ein primitiv karbonhaldig samansetnad og ei mørk overflate. Han blei oppdaga av Alphonse Borrelly den 1. august 1877 og namnsett etter Ino, ei dronning i gresk mytologi.
Anton Tsjekhov
Anton Pavlovitsj Tsjekhov var ein russisk dramatikar og novellist.
Tsjekhov skapte modellen for det moderne dramaet og representerer overgangen frå realismen til symbolismen. Han skreiv skodespel om det grå og kjedelege tilværet til figurar i det førrevolusjonære Russland. Dei mest kjente av desse er Чайка (Måken) (1895), Три сестры (Tre søstre) (1900) og Вишнёвый сад (Kirsebærhagen) (1903). Her er det treffande samfunnskildringar, men det var primært menneskelege kjensler han ønskte å framstille. Plotta har ofte ytre sett heller lite hendingar, fylt av kjedelege ting som overveldar og lammar alt tilløp til handling. I staden for fysiske konfliktar, dramatiske vendepunkt og fargerike figurar møter ein kvardagsmenneske, eller utstøtte som er fanga i statiske atferdsrutinar. Figurane uttalar seg stort sett om det som har skjedd i fortida. Jo meir dei seier, jo mindre handlar dei. Men under overflata finst valdsame kjensler.
<!-- == Bibliografi ==
Korte fortellinger
Mange av dei tidlegaste historiene var skrive under pseudonymet <<Antosha Tsjekhonte>>
Elverhøy kyrkje
Kyrkja er bygd i tre og har 350 plassar.
10. november
10. november er den 314. dagen i den gregorianske kalenderen (315. under skotår). Det er 51 dagar att av året.
Arne Rostad
Arne Rostad var ein gardbrukar, organisasjonsleiar og politikar frå Verdal i Nord-Trøndelag.
Rostad voks opp på storgarden Trones i Verdal, der far hans var proprietær. Frå 1913 til -18 dreiv han sjølv gard på Lambertseter i Oslo. Samstundes utdanna han seg på Vinterlandbruksskolen i Oslo og deretter på Norges landbrukshøgskole i Ås i Akershus. I 1918 kjøpte han storgarden Mustad i Vardal herad, tett vest om Gjøvik. Seinare arva han farsgarden i Verdal og dreiv den òg, men heldt fram å bu i Vardal.
I over 40 år sat Rostad i ei rad med sentrale posisjonar innom landbruket, lokalt så vel som nasjonalt. Han var såleis styreformann 1924-54 i Gjøvik Meieri og 1932-69 i Holmen brenneri. Vidare var han formann i Meierienes Arbeidsgiverforening frå 1937 og i Landbrukets Arbeidsgiverforeninger frå 1950, verv han hadde til han døydde i 1969. Innom potetnæringa var han styreformann 1941-67 for A/L Potetmelfabrikenes Salgskontor og 1948-67 formann for Hveem forsøks- og stamsædsgård for poteter.
Rostad var heradsstyremedlem i Vardal frå 1925 til –40. I 1945 var han medlem i Det økonomiske samordningsråd. Same hausten vart han vald til å representere Oppland og Bondepartiet på Stortinget. Dei neste fire åra var han nestformann i Kommunalkomitéen. Også i 1945, det året han vart tingmann, valde Norges Bondelag Rostad til formann, eit verv han hadde til 1951. Der etter fekk han plass i Skogkommisjonen av 1951. Seinare var han formann i Forskningsutvalget for konserves frå 1954. Han leidde Avlslaget for Telemarksfe 1954-69 og Landslaget for Storfeavl 1958-66. I 1959 fekk han styreplass i Vinmonopolet. Og frå 1962 til han døydde var Rostad formann i Opplysningsutvalget av 1962 om Norge og Fellesmarkedet.
Eina
Eina var tidlegare eit knutepunkt for jernbanen, som kom til bygda i 1920-åra og førte med seg mykje folkevekst. Frå 1908 til 1964 var bygda eigen kommune, og var då den minste i Oppland fylke.
Sonatar og partitaer for fiolin
Sonatar og partitaer for fiolin (BWV 1001–1006) er ei samling av seks verk komponert av Johann Sebastian Bach. Dei består av tre sonatas da chiesa, i fire satsar og tre partitaer, i dansesatsar.
Settet vart gjort ferdig i 1720, men vart først publier i 1802 av Nicolaus Simrock i Bonn. Sjølv etter det kom ut vart det stort sett ignorert fram til fiolinisten Josef Joachim starta å framføre verka. I dag vert Bachs Sonatar og partitaer rekna som ein viktig del av fiolinrepertoaret og dei vert ofte framført og innspelt.
Sei Solo – a fiolino senza Basstemme accompagnato, som Bach sjølv kalla dei, stadfester grundig dei tekniske eigenskapane til fiolinen som eit soloinstrument. Stykka vert ofte rekna som arketypen for solofiolinstykke for dei komande komponistgenerasjonane, som mellom andre Eugène Ysaÿe, Béla Bartók og Paul Hindemith.
Historie
Bach starta å komponere desse verka rundt 1703, då han var Weimar og settet var ferdig i 1720, då Bach var Kapellmeister i Köthen. Han vart nesten heilt sikkert inspirert av Johann Paul von Westhoffs Partitaer for fiolin, for han arbeidde i lag med Westhoff i Weimar og den eldre komponisten har fleire stilmessige likskapar til Bach sine verk.
Det er ikkje kjend om desse verka vart framført medan Bach levde, eller kven som i så fall framført dei.
Struktur
Sonatane består kvar av fire satsar, i langsam-hurtig-langsam-hurtig-mønster som er typisk for sonata da chiesa. Dei første to satsane er preludium og fuge. Den tredje (langsame) satsen er lyrisk, medan den siste satsen deler liknande musikalsk struktur som dei to første satsane. I motsetnad til sonatane, er partitaene meir uortodoks oppbygd. Det vert framleis nytta dei vanlege barokke stilane allemande, courante, sarabande og gigue, og stundom i tillegg galanteriar, og nye element vart introdusert i kvar partita for å gje variasjon.
Chaconne (Ciaccona) i d-moll
Chaconneen, den siste satsen i Partita No. 2 i d-moll, BWV 1004, er lengre enn dei fire første satsane totalt. Temaet, som vert presentert i dei fire første taktane i ein typisk chaconne-rytme med ein akkordprogresjon basert på det gjentakande bassnotemønsteret D D C D B G A D, vert framført i ei rekkje variasjonar vidare i satsen. Heile forma er tredel, og den midtre delen er i dur. Han representerer toppen solofiolinrepertoaret ved at han dekkjer ensten alle askept ved fiolinspeling kjend på Bach si tid. Det er framleis eit av dei teknisk og musikalsk krevjande stykka for instrumentet.
Sidan Bach si tid er det gjort fleire transkripsjonar av stykket for andre instrument, særleg for piano (av Ferruccio Busoni) og for venstrehanda på piano (av Brahms), samt for gitar, først av den argentinske gitaristen og komponisten Antonio Sinopoli. Minste tre av treanskripsjonane er publiserte for orgel. Eit arrangement for fullt orkester (1930) vart spelt inn av Leopold Stokowski.
Johannes Brahms, sa om stykket i eit brev til Clara Schumann:
Satsar
Sonate No. 1 i g-moll, BWV 1001
Partita No. 1 i h-moll, BWV 1002
Sonate No. 2 i a-moll, BWV 1003
Partita No. 2 i d-moll, BWV 1004
Sonate No. 3 i C-dur, BWV 1005
Partita No. 3 i E-dur, BWV 1006
Innspelingar på fiolin
Delar av verka vart først innspelt av Joseph Joachim i 1903 og det første komplette settet vart spelt inn av Yehudi Menuhin i midten av 1930-åra.
Bahçe
Bahçe er ein by og eit landleg distrikt i provinsen Osmaniye i Middelhavsregionen i Tyrkia. Han ligg i Nurfjella.
Bahçe vindpark ligg ved Gökçedağ i distriktet og er den største i landet med ein installert effekt på 135 MW. Parken kom i drift i 2009.
Vestmarka i Larvik
Vestmarka er eit friluftsområde vest for Larvik. Her begynner dei store skogområda eigd av Treschow-Fritzøe. Området har flotte skogsbilvegar som blir bruka av syklistar og fotgjengarar. På vinteren er det oppkjørte skiløyper i området. I vest er Vestmarka avgrensa av Farrisvannet.
Rolvsøy kyrkje
Rolvsøy kyrkje er ei langkyrkje frå 1908 i Fredrikstad kommune i Østfold fylke.
Kyrkja er bygd i teglstein og er i romansk stil. Ho har 450 sitjeplassar.
Ein kan kome til kyrkja via Riksveg 109 og Riksveg 112.
Uludere
Uludere er ein landsby og eit distrikt i provinsen Şırnak i Tyrkia. Han har kring 11 000 innbyggjarar og ligg 56 km frå grensa til Irak.
Målrøystingar 1990-1999
Oversyn over folkerøystingar om opplæringsmål i norske skulekrinsar i åra 1990–1999.
Outlaw Man
«Outlaw Man» er ein song skriven av David Blue og spelt inn av det amerikanske rockebandet Eagles. Han var den andre singelen og det åttande sporet på det andre albumet deira, Desperado. Glenn Frey syng solovokal på songen, medan dei andre syng harmonivokal på refrenget «Woman don't try to love me don't try to understand. The Life upon the road is a life of an Outlaw man.»
Edremit i Van
Edremit er eit distrikt og ein by i provinsen Van i Tyrkia. Byen ligg ved breidda av Vansjøen 18 km frå byen Van.
Byen vart grunnlagd som ein liten by i det historiske Armenia. I løpet av historia har byen hatt fleire namn som Artemida, Zard, Artashessyan, Avan, Artavanyan og no Edremit. Før det armenske folkemordet budde det hovudsakleg armenarar i Artamet, men dei vart massakrerte under første verdskrigen, samt at mange av dei historiske armenske monumenta vart øydelagde.
Placentia
Placentia er ein by på Avalonhalvøya i Newfoundland og Labrador. Byen er slått saman av samfunna Jerseyside, Townside, Freshwater, Dunville og Argentia.
I 2006 hadde Placentia 3898 innbyggjarar, eit kraftig fall frå 2001 då det vart tald 4426 innbyggjarar. Dette var det neststørste fallet i folketal i heile Canada.
394 Arduina
394 Arduina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. november 1894 av Alphonse Louis Nicolas Borrelly ifrå Observatoire de Marseille.
Silkehegre
Silkehegre (Egretta garzetta) er ein liten, kvit hegre. Fram til ca. 1950 var utbreiinga avgrensa til sørvestlege palearktis, afrotropisk region, indomalayisk region og den australske regionen. Men i løpet av dei siste tiåra har arten òg begynt å kolonisere «den nye verda».
Skildring
Dette er ein kvit vadefugl med eit slankt, svart nebb, lange, svarte bein, og gule føter hos den vestlege underarten. Vaksne silkehegrar er 55-65 cm lange med vengespenn på 86-104 cm, og kroppsvekt på 280-710 gram. Fjørdrakta er vanlegvis heilt kvit, sjølv om det òg svært sjeldan finst fuglar av ein mørk morf med stort sett blågrå fjørdrakt. Hannfuglar er større enn hoer. I hekkesesongen har vaksne fuglar to lange fjører på nakken som dannar ein kam.
Som ein vasslevande fugl, beitar han på grunt vatn og på land og tar ei rekkje små byttedyr.
Han er kolonihekkar, ofte saman med andre vassfuglartar, noko som byggjer eit plattformreir av pinnar i eit tre, ein busk eller ei sivseng. Ein kull er på mellom 1 og 7 av blågrøne egg, mest vanleg 2-5 egg. Begge foreldre rugar. Ungane blir flygedyktige rundt seks veker gamle.
Hekkedistribusjonen er i våtmarker i varme tempererte til tropiske delar av Europa, Afrika, Asia og Australia. Fuglar i nordlege populasjonar, inkludert mange europeiske fuglar, trekker til Afrika og Sør-Asia til overvintrar der. Fuglane kan òg streife nordover på seinsommaren etter hekkesesongen, og tendensen til å spreia kan ha medverka i den siste utvidinga av utbreiingsområdet.
På eit tidspunkt var dei vanlege i Vest-Europa, men vart lokalt utrydda i det nordvestlige Europa og knappe i sør grunna jaktpress. Rundt 1950 blei det innført loververk for vern i Sør-Europa, og populasjonane har auka igjen. Ved byrjinga av 2000-talet hekka han igjen i Frankrike, Nederland, Irland og Storbritannia. Dei har òg byrja å kolonisera «den nye verda», første observasjon vart gjort på Barbados i 1954 og første hekking der i 1994. Arten er ein årleg streiffugl i Noreg.
Arten er klassifisert som globalt livskraftig, LC.
Partita for fiolin No. 2 av Bach
Partita i d-moll for solofiolin (BWV 1004) av Johann Sebastian Bach vart skriven i perioden 1717–1723 og somme forskarar, mellom anna professor Helga Thoene, meiner at det vart skriven til den første kona til Bach, Maria Barbara Bach. Partitaen inneheld fem satsar:
Det er eit sterkt felles tema mellom dei fire første satsane. I allemanden er det ein hint på ein gjentakande bass, som frå der dukkar opp her og der i stykket før han kjem fram for fullt i Ciaccona. Dei første fire satsane reflekterer ein standard tysk barokk dansesuite, men den totale mørke karakteren til partitaen vert forsterka av den monumentale Ciaccona som lukkar verket.
Kjende innspelingar av partitaen er gjort av Henryk Szeryng, Midori Goto, Nathan Milstein, Arthur Grumiaux, Gidon Kremer, Jascha Heifetz, Itzhak Perlman, Yehudi Menuhin, Leonid Kogan og Hilary Hahn, for å nemne nokre få.