cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jorda
Oppbygging og samansetning
Ein kan berre studere det indre av jorda gjennom indirekte metodar. Sjølv dei djupaste gruvene og borehola når berre nokre få kilometer ned i den ytre jordskorpa, som utgjer om lag 1 % av jordradien, som er om lag 6360 km. Mellom anna kan ein studere jordskjelvbylgjene som forplantar seg gjennom dei ulike bergartane for å finne ut noko om strukturen til det indre av jorda. Ein har òg studert meteorittar og naboplanetane våre i rommet, som truleg er danna av det same urmaterialet som jorda, samt andre metodar.
Jordkula er roterande og difor svakt samantrykt og er bygd opp av fleire konsentriske lag. Laga vert tyngre og tyngre mot sentrum og kan grovt sett delast inn i tre: jordskorpa, mantelen eller kappa og kjernen.
Jordskorpa
Jordskorpa består av to hovuddelar: havbotn- og kontinentalskorpa. Kontinentalskorpa er om lag 35 km tjukk i gjennomsnitt, men kan vere opp til 60-70 km tjukk under unge fjellkjeder. Havbotnskorpa er langt tynnare og i snitt berre 8-10 km tjukk. Havbotnskorpa består hovudsakleg av basaltisk lava og mørke gabbrobergartar med eit tynt topplag av djuphavssediment.
Mantelen
Innanfor jordskorpa strekkjer mantelen seg ned til om lag 2900 km og grensar til kjernen. Ofte deler ein inn mantelen i ein øvre, midtre og nedre del. I den øvre delen finn ein hovudsakleg peridotittar og grønaktige olivinsteinar av same type som ein av og til kan finne som små klumpar inneklemt i jordskorpebergartane (t.d. i Møre og Romsdal). Her finst òg den tunge bergarten eklogitt, som òg er kjend frå djupe røter av fjellkjeder på jordoverflata.
Djupare nede i mantelen aukar temperaturen og trykket, og grunnstoffa vert konsentert i mindre plasskrevande mineral. Om lag 410 km nede vil til dømes olivin omdannast til det tyngre mineralet spinell og ved 660 km vert spinellen igjen omdanna til det enno tyngre perovskitt. I overgangane mellom desse sonene aukar snøggleiken til jordskjelvbylgjene. Perovskitt er truleg det mest utbreidde mineralet på jorda og vert erstatta av post-perovskitt i ei djupn på 2600-2700 km, som er 200 km over grensa mot kjernen.
Den nedste delen av mantelen på djupner frå 1000 til 2900 km er særs tjukk og kjemisk sett lik den øvre mantelen. Ein finn her meir jarn og sulfid. Undergrensa vert kalla Gutenbergs diskontinuitet.
Kjernen
Kjernen består av ein ytre flytande, og ein indre fast del, med ein mellomliggande overgangssone på om lag 140 km. Kjernen har særs høg tettleik. Den ytre delen består truleg av silisium, metallisk jarn, i tillegg til ein del nikkel og andre metall. I den indre kjernen trur ein at det må vere område jern og noko nikkel.
Litosfære og astenosfære
I tillegg til denne tredelinga i skorpe, mantel og kjerne, har ein ved hjelp av jordskjelvebylgjene vist at det om lag 100 km nede og ned til om lag 250 km finst ein noko «blautare» mantel, fordi mantelen her er særs nær smeltepunkta til bergartane. Dette «blaute» laget blir kalla astenosfæren. Over astenosfæren ligg den øvste delen av mantelen og skorpa, som er eit meir stivt skal og vert kalla litosfæren. Dei om lag 100 km tjukke litosfæreplatene kan «gli» oppå astenosfæren, som ligg under. Rørslene i platene skapar dramatiske hendingar på jordoverflata som jordskjelv, vulkanisme og fjellkjededanning.
Hiroto Yamada
Han spelar for klubben Cerezo Osaka (2019).
Jorda
Fysiske kjenneteikn
Ein kjenner til dei fysiske eigenskapane til jorda ved å sjå på tyngdeakselerasjon ved overflata og gravitasjonskonstanten, som ein kan rekne ut gjennomsnittstettleiken til jorda ut frå. Ved å sjå på jamdøgnspunkta kan ein rekne ut tregleiksmoment og tyngdefordelinga gjennom jorda. Seismiske data gjev informasjon om diskontinuitetsflater i jorda og elastisitetskonstantane gjennom jorda. Ved å måle varmestraumane kan ein finne fordelinga av radioaktive grunnstoff i jorda.
Den gjennomsnittlege temperaturgradient i den øvre delen av kontinenta er om lag 30 °C/km, men han minkar raskt. Temperaturen ved grensa mellom mantelen og skorpa er truleg kring 800 °C. I det indre av jorda trur ein temperaturen er om lag 4000–5000 °C, som gjev ein gjennomsnittleg temperaturgradient for heile jorda på om lag 0,6–0,8 °C/km.
Platetektonikk
Då platetektonikken fekk gjennombrotet sitt på slutten av 1960-talet. kunne ein forklåre mange storstilte geologiske trekk på jorda. Romforsking har òg gjeve mykje vitskapleg material og kunnskap, òg om det indre i jorda og dimed om dei geologiske prosessane på jordoverflata.
Alfred Wegener framsette på byrjinga av 1900-talet kontinentaldriftshypotesen, som skulle skape debatt gjennom fleire tiår. Wegener viste at mange merkverdige faktorar ved klimatilhøva i eldre tider lettare kunne forklarast ved at kontinenta hadde flytt på seg. Mellom anna kunne tydelege, men spreidde spor av ei (ca. 300 millionar år) gamal istid på den sørlege halvkula best forklårast viss landområda på den tida hadde vore føydd saman til eit enkelt samanhengande superkontinent, Pangea.
Ein annan, nyare og like viktig hypotese er havbotnspreiinga, som vart føreslegen i byrjinga av 1960-åra. Han går ut på at jordskorpa under verdshava og øvste delen av mantelen (litosfæren) sprekk opp langs midten. Glødande lavamasser blir danna under litosfæren, trengjer opp i sprekksonene, storknar og byggjer dimed opp dei veldige midthavsryggene, samstundes med at havbotn på båe sider glir ut til sidene. Havbotnen vert altså kontinuerleg skapt langs midthavsryggene, og alderen til havbotnen vil auke jamt med avstanden frå ryggen til båe sider.
Ein har ikkje nokon stader på jordkloten funne havbotn som er eldre enn kring 200 millionar år. Sidan jorda er om lag 4,6 milliardar år gamal, må det tyde at havbotn ikkje vert skapt på ny, men òg lyt forsvinne att. I tillegg ville omfanget til jorda ha auka om ikkje det forsvann havbotn etter kvart som det kom til ny.
Kontinentaldrifta, havbotnspreiinga og den konstante verdien til jordradien er alle tekne vare på i platetektonikken. Jordoverflata er delt opp i store plater som flytter seg i høve til kvarandre. Der dei glir frå kvarandre oppstår ein såkalla spreiingsakse eller midthavsrygg. Der dei kolliderer, vil havbotnsdelane av platene ofte pressast under dei kontinentale delane, slik det skjer rundt det meste av Stillehavet. Desse områda vert kalla subduksjonssoner og ein finn der gjerne djuphavsgroper der havbotnsplata vert bøygd og søkk ned innunder kontinentalplata.
Områda der platene kolliderer er òg markerte som intense jordskjelvsoner, der kollisjonsspenningane blir utløyst som plutselege brot i bergartane. Så lenge litosfæreplatene er i rørsle, vil kollisjonssonene representere risiko-område; Himalaya, Kaukasus, Alpane, Andesfjella og dei øvrige unge fjellkjedene og øybogane kring Stillehavet er alltid potensielle jordskjelvsområde.
Eremitten
Eremitten er ein nunatak 3 nautiske mil sør for Balchenfjella i Sør-Rondane i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47, og namngjeven av dei.
Motohiko Nakajima
Motohiko Nakajima er ein japansk fotballspelar.
Han spelar for klubben Cerezo Osaka (2019).
Medina
Medina er kjend for Profetmoskeen og som byen som gav tilflukt til profeten og følgjesveinane hans. Medina var staden Muhammed drog etter si utferd frå Mekka (hijrah). Han vart hovudstaden i det stadig veksande muslimske riket, først under Muhammed, og så under dei første tre Rashidun-kalifane Abu Bakr, Umar og Uthman. Medina var maktbasen til islam dei første hundreåra, der det tidlege muslimske samfunnet utvikla seg. Her ligg dei tre eldste moskéane i verda, nemleg Quba-moskeen, Nabawi-moskeen, og Qiblatayn-moskeen («to qibla-moskeen»). Muslimane at dei kronologisk siste suraene i Koranen vart openberra for profeten i Medina. Muhammed vart gravlagd i Medina, under Den grøne kuppelen, og det same vart dei to første Rashidun-kalifane, Abu Bakr og Umar, som vart gravlagde ved sidan av han i det som vert kalla profethuset.
På grunn av den religiøse politikken til den saudiarabiske staten, og uro for at historiske stader skal verte eit fokus for tilbeding, har mange av dei historiske islamske byggverka i Medina blitt øydelagd sidan saudiarabarane tok over makta i området. Som for Mekka, har ikkje ikkje-muslimar løyve til å gå inn i den heilage kjernen av Medina eller sentrum, men forbodet gjeld ikkje heile byen.
Etymologi
Det arabiske ordet al-Madīnah (المدينة) tyder berre «byen». Alternative namn er al-Madīnah an-Nabawīyah (المدينة النبوية) eller Madīna-tu an-Nabī, «byen til profeten», eller al-Madīnatu 'l-Munawwarah (arabisk المدينة المنورة «den opplyste byen»).
Medina i islam
Den religiøse statusen til Medina kjem av Proefetmoskeen. Grava til profeten Muhammed vart seinare ein del av moskéen då han vart utvida av omajade-kalifen Al-Walid I. Fjellet Uhud er eit fjell nord for Medina som var åstad for det andre slaget mellom muslimske styrkar og styrkar frå Mekka.
Den første moskeen som vart bygd i tida til Muhammed ligg òg i Medina og vert kalla Quba-moskeen. Han vart øydelagd av eit lynnedslag, truleg kring 850, og gravene vart nesten gløymd. I 892 vart staden rydda, gravene vart funnen att og ein fin moské vart bygd opp att. Denne vart øydelagd av ein brann i 1257 og bygd opp att kort tid etter. Han vart restaurert av Qaitbay, ein egyptisk herskar, i 1487.
Masjid al-Qiblatain er ein annan moské som er historisk viktig for muslimar. Det er her profeten endra retninga for bøna (qibla) frå Jerusalem til Mekka i følgje sunni-hadithar.
Gravene til Fatimah (dotter til Muhammed) og Hasan (barnebarnet til Muhammed), ved sidan av moskéen ved Jannat al-Baqi, og Abu Bakr (den første kalifen og far til kona til Muhammed, Aisha), og Umar (Umar ibn Al-Khattab), den andre kalifen, låg òg her. Moskeen er datert attende til tida til Muhammed, men har to gonger brend ned og bygd opp att.
Som Mekka har berre muslimar løyve til å kome inn i delar av byen Medina, men haramen (området lukka for ikkje-muslimar) i Medina er mykje mindre enn det tilsvarande området i Mekka, og mange anlegg i utkanten av Medina er opne for ikkje-muslimar, medan heile Mekka-området er lukka for ikkje-muslimar. Mange muslimar vitjar dei mange moskeane i begge byane under sin umrah (den andre pilegrimsreisa etter hajj). Hundretusenvis av muslimar kjem til Medina kvart år for å vitje grava til profeten. Al-Baqi' er ein viktig gravplass i Medina der fleire av familiemedlemmane til Muhammed, kalifar og lærde ligg gravlagd.
Jødisk påverknad
På 300-talet byrja arabiske stammer å kome til området frå Jemen, og det var tre viktige jødiske stammer som var busett i byen på 600-talet: Banu Qaynuqa, Banu Qurayza og Banu Nadir. Ibn Khordadbeh skreiv seinare at medan persarane styrte over Hejaz, tente Banu Qurayza som skatteinnsalmararfor sjahen.
Situasjonen endra seg då to nye arabiske stammer kalla frå Banu Aus (eller Banu 'Aws) og Banu Khazraj frå Jemen. Først var desse stammene allierte med dei jødiske herskarane, men seinare gjorde dei opprør og vart sjølvstendige. Mot slutten av 400-talet, mista dei jødiske herskarane kontrollen over byen til Banu Aus og Banu Khazraj. Jewish Encyclopedia skriv at «ved å hente inn støtte frå utsida og massakrere dei viktigaste jødane under ein middag», fekk Banu Aus og Banu Khazraj omsider makta i Medina.
Den tidlege muslimske historikaren Ibn Ishaq fortel om ein førislamsk konflikt mellom den siste jemenittiske kongen av Himjar og innbyggjarane i Yathrib. Då kongen passerte oasen, tok innbyggjarane livet av sonen hans, og den jemenittiske herskaren truga med å utslette folket og hogge ned palmane. I følgje Ibn Ishaq vart han stoppa frå å gjere dette av to rabbinarar frå Banu Qurayza-stamma, som bad kongen spare oasen fordi det var staden der «ein profet frå Quraysh skal kome her med tida, og det vil vere heimen og kvilestaden hans.» Den jemenittiske kongen øydela derfor ikkje byen og konverterte til jødedom. Han tok rabbiane med seg og i Mekka skal dei ha vedteke Ka'ba som eit tempel bygd av Abraham og rådde kongen «til å gjere det folket i Mekka gjorde, gå i ring rundt tempelet, æra det, barbere hovudet og oppføre seg audmjukt til han hadde forlate området.» Då dei prøvde å vende om Jemen, fortel Ibn Ishaq, demonstrerte rabbiane for dei lokale innbyggjarane eit mirakel der dei kom uskadd ut av ein eld og jemenittane aksepterte jødedomen.
Til slutt vart Banu Aus og Banu Khazraj fiendar og under Muhammed sin hijra (emigrasjon) til Medina i år 622/1 e.h., hadde dei sloss i 120 år og var svorne fiendar av kvarandre. Banu Nadir og Banu Qurayza var allierte med Aus, medan Banu Qaynuqa tok Khazraj si side. Dei utkjempa i alt fire krigar.
Det siste og blodigaste slaget deira var slaget ved Bu'ath som vart utkjempa eit par år før Muhammed kom. Slaget endte uavgjort og feiden heldt fram. Abd-Allah ibn Ubayy, høvdingen til Khazraj, hadde nekta å ta del i slaget, noko som gav han eit rykte om rettkjensle og fred. Før Muhammed kom var han dem est respekterte innbyggjaren i Yathrib. For å løyse den pågåande feiden møtte uroa innbyggjarar frå byen Muhammed i løyndom i Aqaba, og inviterte han og følgjesveinane hans til Yathrib, der han kunne fungere som meklar mellom dei to fraksjonane.
Muhammed kjem til Medina
I 622 evt./1 AH kom Muhammed og kring 70 følgjesveinar frå Mekka til Yathrib. Dette omforma det religiøse og politiske landskapet i byen fullstendig. Den langvarige striden mellom Aus og Khazraj vart dempa då mange av frå dei to arabiske stamme og somme lokale jødar konverterte til islam. Muhammed vart vald som leiar i byen. Folka frå Yathrib som konverterte til islam vart kalla ansar («vernarane» eller «hjelparane»).
I følgje Ibn Ishaq, signerte dei lokale heidenske, arabiske stammene, dei muslimske følgjesveinane frå Mekka, dei lokale muslimane (ansar) og den jødiske folkesetnaden i området ein avtale, kalla Medinakonstitusjonen, der alle partar skulle samarbeide under Muhammed. Dokumentet er omstridd, og mange vestlege historikarar meiner at avtalen var ei samling av forskjellige avtalar, dei fleste munnlege, medan andre forskarar, både muslimske og vestlege, hevdar at teksten, om det var eit enkelt dokument eller fleire, kan han vore den eldste islamske teksten som finst.
Hovudstad for tidleg islam og kalifatet
I dei ti åra etter hijra, var Medina basen Muhammed og den muslimske hæren hans nytta til å gå til åtak, og bli angripen, og det var frå her han marsjerte mot Mekka, og gjekk til kamp mot byen i 629 evt./8 AH. Etter dette, trass i at Muhammed kom frå Mekka og at heilagdomen kaba ligg her, vendte Muhammed attende til Medina, som i fleire år vart verande den viktigaste byen i islam og hovudstaden i det tidlege kalifatet.
Yathrib fekk namnet Medina frå Madinat al-Nabi («Byen til profeten» på arabisk) til ære for Muhammed, som døydde der. Lucien Gubbay har føreslått at det òg kan kome frå arameiske ordet Medinta, som dei jødiske innbyggjarane kan ha kalla byen. )
Under dei første tre kalifane, Abu Bakr, Umar og Uthman, var Medina hovudstaden i det raskt veksande muslimske riket. Under perioden til Uthman, den tredje kalifen, gjekk ei gruppe arabarar frå Egypt, som var misnøgd med dei politiske avgjerslene hans, til åtak på Medina i 656 evt./35 AH og tok livet av han i sin eigen heim. Ali, den fjerde kalifen, flytta hovudstaden i kalifatet frå Medina til Kufa i Irak. Etter det vart Medina mindre viktig, og fekk meir religiøs enn politisk makt.
Etter oppdelinga av kalifatet kom byen under forskjellige herskarar, inkludert mamelukkanes i Kairo på 1200-talet og til slutt Det osmanske riket i 1517.
Fyrste verdskrigen til saudiarabisk kontroll
På byrjinga av 1900-talet, under fyrste verdskrigen, var Medina åstad for ein av dei lengste kringsetjingane i historia. Medina høyrte då til det tyrkiske osmanske riket. Hashemitt-klanen styrte lokalt som sharif eller emir av Mekka. Fakhri Pasha var den osmanske guvernøren i Medina. Ali bin Hussein, sharifen av Mekka og leiaren for den hashemittiske klanen, gjorde opprør mot kalifen i Konstantinopel (Istanbul) og støtta Storbritannia. Byen Medina vart kringsett av styrkane til sharifen og Fakhri Pasha heldt ut omleiringa av Medina frå 1916 til 10. januar 1919. Han nekta å overgje seg og helt ut enno 72 dagar etter våpenkvilen i Moudros, før han vart arrestert av sine eigne menn. I vente av plyndringa og øydelegginga som følgde, fekk Fakhri Pasha sendt bort heilage leivningar frå Medina til Istanbul.
I 1920 skildra britane Medina som «mykje meir sjølvforsørgande enn Mekka.» Etter fyrste verdskrigen vart den hashemittiske Sayyid Hussein bin Ali utnemnd til konge av eit sjølvstendig Hejaz. Kort tid etter, i 1924, vart han slått av Ibn Saud, som innlemma Medina og heile Hejaz i det moderne kongedømet Saudi-Arabia.
Medina i dag
I dag er Medina ein viktig regionshovudstad i den vestlege saudiarabiske provinsen Al Madinah, i tillegg til å vere den nest heilagaste byen i islam. I tillegg til den heilage, indre kjernen i gamle byen, som avstengd for ikkje-muslimar, er Medina ein moderne, multietnisk by busett av saudiarabarar og mange utanlandske arbeidarar.
Geografi
Jordsmonnet kring Medina består hovudsakleg av basalt, medan åsane, særleg sør for byen, er vulkansk oske som er datert til paleozoikum.
I 1256 vart Medina truga av ein lavastraum frå det siste utbrotet til Harrat Rahat.
Yoshiki Fujimoto
Yoshiki Fujimoto er ein japansk fotballspelar.
Medina
Klima
Medina har eit varmt ørkenklima (Köppen si klimaklassifisering BWh). Somrane er særs heite med dagtemperaturar normalt kring 40 °C og nattemperaturar kring 28 °C. Temperaturar over 45 °C er ikkje uvanlege mellom juni og september. Vintrane er milde med temperaturar frå 12 °C om natta til 24 °C om dagen. Det er særs lite nedbør og det meste kjem mellom november og mai.
Yoshiki Fujimoto
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Veidemannen
Veidemannen (internasjonalt òg Ekspress Nunatak) er ein isolert nunatak 10 nautiske mil nord for Stabben i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av Norsk Polarinstitutt frå flyfotografi i 1951–52 og 1958–59 og namngjeven av dei. Han vart òg kartlagd av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961 og namngjeven «Gora Ekspress» av sovjetarane.
Desio
Desino er ein by og ein kommune i provinsen Monza og Brianza i regionen Lombardia i Italia. Kommunen har 41 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 14,8 km². Byen ligg fem kilometer nordvest for Monza, 196 meter over havet.
Ambrogio Ratti, kjend som pave Pius XI, vart fødd i Desio i 1857.
Leningrad
Leningrad kan visa til:
Firlingane
Firlingane er fire nunatakar som ligg mellom Bulken og Hesteskoen i Sør-Rondane i Antarktis. Dei vart kartlagde av norske kartografar i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47, og namngjeven Firlingane.
Filsponen
Filsponen er ein nunatak som ligg nordaust for Steinfila i den sørlege delen av Payerfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeven av dei.
Apostilb
Apostilb er ei måleining for lystettleik eller luminans frå ei fullstendig diffus eller matt flate. Det vil seie at flata sender ut like mykje lys i alle retningar. Eininga har symbol asb og 1 asb er lik 1/π candela/m².
Apostilb er ikkje godkjent som SI-eining.
Oppdaginga av Amerika
Det er mange ulike syn på kva tid Amerika vart «oppdaga», og ikkje minst av kven. Sjølv om Amerika vart folkesett av indianarar og eskimoar frå Asia for om lag 20 000 år sidan, er det vanleg å vise til desse ulike hendingane for å forklare den såkalla oppdaginga:
Tsubasa Kubo
Tsubasa Kubo er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Hirohito Shinohara
Han spela for klubben Renofa Yamaguchi FC.
Fokknuten
Fokknuten er ein liten nunatak som ligg 4 nautiske mil aust for Perlebandet i Sør-Rondane i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47, og namngjeven Fokknuten av dei.
Fjomet
Fjomet er ein isolert nunatak kring 8 nautiske mil aust-søraust for Hallgrenskarvet, langs Kirwanveggen i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52) og frå flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59 og namngjeven av dei.
Kazuya Sunamori
Kazuya Sunamori er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Honda og Kamatamare Sanuki.
Masayuki Okuyama
Masayuki Okuyama er ein japansk fotballspelar.
Fløymannen
Fløymannen er ein nunatak like nord for vestenden av Neumayerskarvet i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52) og frå flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Masayuki Okuyama
Han spela for klubben Renofa Yamaguchi FC.
Daiki Shinagawa
Daiki Shinagawa er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kamatamare Sanuki.
Hamilton i Ontario
Hamilton er ein hamneby og kommune i Ontario i Canada ved vestenden av Lake Ontario. Kommunen hadde 504,559 innbyggjarar i 2006, og 692,911 i opplandet.
Bømlo kommune
Bømlo er ein kommune i Sunnhordland, sør i Vestland fylke. Han ligg ut mot havet og Nordsjøen og femner om på lag 900 øyar og holmar. Mellom andre Bømlo, Goddo, Hiskjo, Espevær, Moster, Spissøy og Hespriholmen. Øyane i kommunen vert bundne saman av fleire bruer, til dømes Bømlabrua. Øyane i nord og i aust høyrer til kommunane Austevoll, Fitjar og Stord. Fastlandsområda på andre sida av Bømlafjorden i søraust høyrer til Sveio kommune.
I 1995 vart Bømlo kommune tillagt øyane Aga og Agasøster i aust og Gisøy og Vikøy i nord frå Fitjar kommune, då desse fekk brusamband med resten av Bømlo.
Det høgaste fjellet på Bømlo er Siggjo på 474 moh.
Trekantsambandet gjev Bømlo vegsamband til øya Stord og Sveio på fastlandet. Bygda Langevåg, på sørspissen av Bømlo, har ferjesamband til Buavåg i Sveio.
Namnet Bømlo kjem av norrønt Bymbil, som skal vera skyldt ordet «bembel», navle eller mage. I denne samanhengen er det venteleg meint i tyding tjukk, oppsvollen, som spelar på fjellformasjonen til Siggjo.
Historie
Bømlo var ein kommune som vart oppretta i 1916, då Finnås kommune delte seg i kommunane Moster, Bømlo og Bremnes. I 1963 slo kommunane seg saman att, til Bømlo kommune.
Bømlo kommune frå 1916 til 1963 omfatta det området ein i dag kallar «Søra Bømlo».
Run Away
«Run Away» (engelsk for Spring vekk) var det moldovske bidraget i Eurovision Song Contest 2010, framført av SunStroke Project og Olia Tira. Teksten er skriven på engelsk.
Bømlo kommune
Politikk
Sammy Olsen (Sp) er ordførar og Ragnfrid Sønstabø (H) er varaordførar.
Run Away
O melodie pentru Europa 2010
Songen deltok i den fyrste semifinalen i O melodie pentru Europa 2010 og gjekk vidare til finalen der han vann med 24 poeng. «Run Away» fekk dimed representere Moldova i Eurovision Song Contest 2010.
Yggdrasil
Yggdrasil er i norrøn mytologi namn på verdstreet eller livstreet i midten av verda. Yggdrasil er eit asketre. Trekrona er alltid grøn, og går heilt opp til himmelen. Eddakvadet Grimnesmål fortel at treet har tre røter. Den eine rota går til det underjordiske dødsriket Helheim og skuggeriket Nivlheim. Draken eller ormen Nidhogg skadar der rota. Den andre rota går gjennom Midgard til Mime sin brunn og derifrå heilt til Jotunheim. Den tredje passerer gjennom Åsgard til Urd sin brunn. Urd er ei av dei tre nornene som vatnar treet slik at det alltid er grønt. Så seier Voluspå.
Run Away
Eurovision Song Contest 2010
Songen starta som nummer éin i den fyrste semifinalen, før Russland med «Lost and Forgotten» av Peter Nalitch and Friends.
Høgaste fjella i Sykkylven
Dette er ei liste over dei ti høgaste fjella i Sykkylven som har ein primærfaktor på minst 50 meter. Når to eller fleire nærliggande fjelltoppar har ein høgdeskilnad seg i mellom som er mindre enn 50 meter vil altså berre den eine vere med på lista.
Run Away
Eurovision Song Contest 2010
Bidraget fekk ti poeng frå Kviterussland, åtte poeng frå Portugal, sju poeng frå Malta og Makedonia, fem poeng frå Russland og Spania, fire poeng frå Hellas, tre poeng frå Frankrike, to poeng frå Belgia og eitt poeng frå Serbia. Moldova fekk til saman 52 poeng og enda på tiandeplass av totalt 17 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget fått 54 poeng og enda på tiandeplass og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget fått 42 poeng og enda på 13. plass.
Høgaste fjella i Sykkylven
Den høgaste fjelltoppen i Sykkylven er Råna på 1 586 meter over havet. Han ligg i Sunnmørsalpane, på grensa mot Ørsta kommune.
Bømlo kommune
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for noverande Bømlo kommune frå 1920:
Utdanning
Det er fleire skular i kommunen. Svortland, Rubbestadneset, Gilje, Meling, Folderøy, Våge og Espevær har 1.-7. klasse, medan Moster og Hillestveit har 1.-10. klasse. Bremnes Ungdomsskule har elevar frå 8.-10. klasse og tek inn elevane frå alle skulane som ikkje har ungdomsskule, unnateke av Espevær som soknar til Hillestveit.
Det er 2 vidaregåande skular, Rubbestadnes Vidaregåande skule (tidlegare Rubbestadnes Yrkesskule) og Bømlo Vidaregåande skule.
Bømlo Folkehøgskule (tidlegare Olavsskulen) ligg på Finnås.
Grunna spreidd busetnad var det fleire skular tidlegare. Dei som sist vart lagde ned var Rolfsnes skule (sokna til Rubbestadneset), Håvik skule (sokna til Moster skule) og Erevik skule (sokna til Bremnes Ungdommskule). Tidlegare skulebygg vert brukte til grendahus og industri.
Kultur
Bømlo er kjent for å ha eit rikt kulturliv med mykje teater, dans, song og musikk.
Sogespelet Kristkongane på Moster (Mostraspelet) vert sett opp i den nedlagde kalkgruva som i dag utgjer Moster Amfi. Mostraspelet er eit sogespel i 3 akter skrive av Johannes Heggland, med musikk av Kjell Habbestad. Spelet hadde urpremiere i Moster Amfi i 1984 og har vorte sat opp kvart år etter dette, i månadsskiftet mai/juli, med skuleframsyningar fredagen, premiere laurdagen og framsyning søndag. Talet på framsyningar kvar dag har variert. Det var og nokre år sett opp nattframsyningar, med ekstra lys. Frå 2013 vert spelet oppsett annankvart år (neste gong i 2015).
Bømloteateret vart stifta i 1973 og har normalt sett opp ei teaterforestilling i året, i tillegg til å vera ambassadørar for kystkulturen. Bømlo Musikallaug vart stifta i 1999. Dei har nytta Moster Amfi som scene for dei store musikalane Jesus Christ Superstar, Les Misérables, Chess og Miss Saigon. I tillegg har dei sett opp mindre framsyningar. I 2011 slo Bømloteateret og Bømlo Musikallaug seg saman og danna Bømlo Teater som i 2014 kjem til å setja opp musikalen West Side Story i Moster Amfi.
Miguel Bianconi
Miguel Bianconi er ein brasiliansk fotballspelar.
Bømlo kommune
Kultur
Bømlo kulturskule driv musikalsk opplæring på strykeinstrument, gitar og piano. Gjennom skulekorpsa driv dei opplæring på messing- og treblåsinstrument. I tillegg har dei undervisning/grupper i dans, kunst og teater, og eigne tilrettelagde kunst- og musikkgrupper. Kulturskulen har fleire oppsettingar i året med konsertar, danse- og teaterframsyningar og kunstutstillingar.
Det er 6 skulekorps og eit amatørkorps på øya, fordelt på 3 janitsjarkorps og 4 brass band. Rubbestadneset skulekorps, Steinsbø skulekorps og Bømlo Janitsjar har janitsjar besetning, medan Moster skulekorps, Våge skulemusikklag, Meling skulekorps og Hillestveit skulekorps har rein messingbesetning.
Run Away
Eurovision Song Contest 2010
Songen starta som nummer fire i finalen, etter Noreg med «My Heart Is Yours» av Didrik Solli-Tangen og før Kypros med «Life Looks Better in Spring» av Jon Lilygreen og The Islanders.
Miguel Bianconi
Han spela for klubben Kamatamare Sanuki.
Bømlo kommune
Kultur
Under og ved sida av kulturinstansane er det eit mylder av band, forfattarar, songarar og kunstnarar.
Yggdrasil
I Yggdrasil si trekrone lever fire hjortar, som et av blada på treet. Hjortane heiter Dåin, Dvalin, Dunøyr og Duratro. Morgondogga samlar seg i gevira deira og renn av for å verta verdselvane.
I toppen av treet sit ei ørn. På nebbet til ørna sit ein hauk og skodar ut over verda. Eit lite ekorn, Ratatosk, piler opp og ned trestamma. Ekornet får med seg nyhende frå røtene til toppen. Andre vegen fører Ratatosk med seg ørna sine ord til draken Nidhogg. Ved Ragnarok jamrar og skjelv heile det eldgamle treet. Nidhogg lukkast med å gnaga over rota til treet.
Snorre Sturlason seier i si den yngre Edda at gudane samlar seg til doms ved Yggdrasil kvar dag.
Ordet Yggdrasil skal tyda Ygg sin hest. Ygg er eitt av dei mange namna til Odin.
Yggdrasil skal vera det treet som Odin hang frå i ni døgn for å få visdom.
I Håvamål vert det fortalt at Odin såra seg sjølv med sitt eige spyd. På eit vis ofra han seg sjølv til seg sjølv.
Framrabben
Framrabben er ein nunatak kring 3 nautiske mil vest-nordvest for Borga i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52) og namngjeven av dei.
Førstefjellsrabben
Førstefjellrabben er ein isolert nunatak kring 5 nautiske mil sør for Førstefjell, nordvest på Giæverryggen i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52), og namngjeven av dei etter plasseringa ved Førstefjell.
Åse Kleveland
Åse Maria Kleveland er ein svensk–norsk kulturarbeidar, politikar og songar. Ho har sidan 2007 vore styreleiar i Human-Etisk Forbund.
Åse Kleveland budde i Noreg frå 1957 og medverka i norsk fjernsyn og radio frå 1959. Frå 1990 til 1996 var Kleveland norsk kulturminister i Gro Harlem Brundtland si regjering. Frå 1999 til 2005 var ho direktør for Svenska filminstitutet, og frå 2006 til 2012 var ho direktør for dei norske Rikskonsertane. 10. juni 2007 vart Kleveland samrøystes vald til styreleiar for Human-Etisk Forbund.
Karriere som musikar
Åse Kleveland debuterte i Hylands Hörna og turnerte verda rundt. Eit par år spelte ho teater i Stockholm, deretter gitar i Noreg. «Intet er nytt under solen», framført av Kleveland og skriven av Arne Bendiksen, vann norsk Melodi Grand Prix i 1966 og kom på 3. plass i den internasjonale finalen same året. Ho var programleiar for Eurovision Song Contest 1986 i Bergen, etter at Bobbysocks hadde vunne for Noreg året før.
Åse Kleveland var medlem i visegruppa Ballade!. Som songar er ho kjent for sin mørke og sjelfulle stemme. Ho både syng og spelar gitar og har komponert songar i visetradisjonen.
Private tilhøve
Kleveland er gift med Oddvar Bull Tuhus. Ho har tidlegare vore gift med den svenske biletkunstnaren Svenolov Ehrén, frå 1972 til 1982.
Ho er dotter til norske Olaf Kleveland frå Evje og svenske Eva Maria. Far hennar, Olaf Kleveland, kom til Sverige i 1943 som flyktning og budde der saman med kone og barn heilt til dei i 1956 flytta til Noreg og etter kvart til Romerike. Han fekk arbeid på Institutt for atomenergi på Kjeller.
Appletonsjikt
Appletonsjiktet, Appleton-laget, Appleton-Barnett-laget eller F-laget er ein del av ionosfæren i jordatmosfæren og ligg mellom 160 og 400 km over jordoverflata. Sjiktet ligg rett over Heaviside-laget (E-laget) og under protonosfæren.
Det er kalla opp etter den engelske fysikaren Edward Victor Appleton, som fekk Nobelprisen i fysikk i 1947 for oppdaginga av dette laget, og etter newzealandske Miles Barnett. Laget fungerer som ein påliteleg reflektor av radiosignal sidan det ikkje er påverka av atmosfæriske tilhøve, sjølv om ionesammensetnaden varierer med solflekksyklusen. Det reflekterer normalhendingsfrekvensar ved eller under den kritiske frekvensen (ca 10 MHz) og absorberer delvis bølgjer av høgare frekvens.
Appletonsjikt er som tettast i ei høgd på rundt 200 km. Her er tettleiken av den omgjevande lufta så låg at rekombinasjonen går langsamt. Difor finst Appletonsjiktet òg om natta, om enn med minkande elektrontettleik. Appletonsjiktet vert ofte delt i to separate lag på dagtid, F1 og F2.
Førstefjell
Førstefjell er ein isolert nunatak kring 5 nautiske mil nord for Førstefjellrabben, nordvest i Giæverryggen i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52) og namngjeven av dei.
Tsar
Tsar er den russiske forma for tittelen keisar, som kjem av namnet Cæsar. Cæsar var opphavleg eit eigennamn (på Julius Cæsar), men blei etter hans død også bruka som tittel av etterfølgjarane hans, ilag med ordet emperator. På somme språk, som tysk, russisk og dei skandinaviske språka er det variantar av caesar som er bruka som tittel for ein ekstra mektig konge (Kaiser, tsar, keisar), mens til dømes fransk og engelsk brukar variantar av emperator (empereur, emperor).
Tsarar styrte meir eller mindre eineveldig i Russland og andre område underlagde det russiske riket frå mellomalderen til mars 1917. Sidan da har Russland vore republikk.
Den siste tsaren, Nikolaj II av Russland, blei skoten av bolsjevikar i 1918, under den russiske borgarkrigen.
Godavari
Godavari (marathi गोदावरी, telugu గోదావరి) er ei elv i sentrale India. Ho spring ut i fjella i Maharashtra, i Trimbakeshwar nær Nasik og Mumbai, berre 38 mil frå Arabiahavet. I staden for å renna ut her krysser ho landet og renn ut i Bengalbukta i aust. Med ei lengd på rundt 1 450 km er Godavari den nest lengste elva i India, etter Krishnaelva.
Godavari har utspring i Dei vestlege Ghatfjella ved Trimbak i delstaten Maharashtra. Elva renn så i austleg retning over Deccanplatået, gjennom Maharashtra, Karnataka, Orissa og Andhra Pradesh. Nær Rajamundry, 80 km frå austkysten, delar elva seg i to og dannar eit delta. Ho munnar ut i Bengalbukta. Elva har eit nedbørsfelt på 319 808 km².
Under monsuntida har elva stor vassføring, medan det øvre elveleit tørker ut vår og haust. Vatnet i elva er brunfarga. Dei største sideelvene er Indravati, Pranahita, Wainganga, Wardha, Manjira, Bindusara og Sabari.
Elva blir også kalla Vriddh Ganga ('Gamle Ganges') eller Dakshin Ganga ('Sør-Ganges'). Heile elva er heilag for hinduar. Som alle større elvar i India finst det mange valfartsmål ved Godavari, som Triyambak, Nasik og Bhadrachalam. Dei største byane langs elva er Aurangabad, Nagpur, Nizamabad, Nasik, Nanded, Balaghat, Bhadrachalam, Rajamundry og Narsapur.
Før elva nar Rajamundry er ho demma opp til vasskraft. Ei stor veg- og jarnbanebru over Godavari bind saman Kovvur og Rajamundry. Rundt halvparten av elva blir brukt til kunstig vatning. Elvedeltaet blir brukt til risdyrking. Godavari er sterkt forureina, særleg av industriverksemd.
Randi Monsen
Randi Monsen var ein norsk teiknar og illustratør. Ho var særleg kjent som teiknar i Arbeiderbladet.
Randi Monsen var fødd på Hamar som dotter av arbeidarpartipolitikaren og stortingspresidenten Fredrik Monsen (1874-1954) og læraren Aasta Ingerø Hansen. Pressemannen Per Monsen (1913-1985) var bror hennar.
Monsen gjekk på Statens håndverks- og kunstindustriskole og Statens Kunstakademi i periodane 1934–1935 og 1940–1944 som elev av Per Krohg og Thorbjørn Lie-Jørgensen. Frå 1945 til 1980-talet var ho knytt til Arbeiderbladet i Oslo, der ho særleg bidrog med portrett- og teaterteikningar. Ho har elles illustrert fleire bøker og laga ei rekkje karikaturportrett.
Ho gifta seg med bilethoggaren Kjeld Arthur Midleton Rasmussen i 1949. Ekteskapet deira blei seinare oppløyst.
Rikuya Izutsu
Rikuya Izutsu er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Tokushima Vortis.
Yoshiki Nakajima
Yoshiki Nakajima er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Ehime FC.
Cluj-Napoca
Cluj-Napoca (ungarsk Kolozsvár; tysk Klausenburg; latinsk Napoca, Castrum Clus, Claudiopolis; jiddisk קלויזנבורג) eller berre Cluj er den tredje største byen i Romania, og administrasjonssete i Cluj fylke nordvest i Transilvania. Geografisk ligg han om lag midt mellom București (323 km), Budapest (354 km) og Beograd (327 km). Byen ligg i dalen til elva Someșul Mic og var hovudstad i den historiske provinsen Transilvania.
Byen har om lag 325 000 innbyggjarar, medan storbyområdet har om lag 420 000 innbyggjarar.
Byen er sentrert rundt St. Mikael-kyrkja på Uniriiplassen frå 1300-talet og som er kalla opp etter erkeengelen Mikael, vernehelgenen til Cluj-Napoca. Kommunen har eit areal på.
Cluj-Napoca opplevde ein nedgang i 1990-åra og fekk eit dårleg internasjonalt rykte på grunn av politikken til borgarmeisteren på denne tida, Gheorghe Funar. Dei etniske provokasjonane hans mot den ungarsktalande minoriteten i byen hindra investorar i å kome til byen, men dette endra seg etter han vart kasta ut og byen utvikla seg raskt både økonomisk og demografisk. I følgje nylege tal kan innbyggjartalet ha vorte dobla i slutten av 2010-åra. I dag er byen eit av dei viktigaste sentera for utdanning, kultur, industri og handel i Romania. Her ligg mellom anna det største universitetet i landet, Babeș-Bolyai universitet med den kjende botaniske hagen.
Historie
Romarriket erobra Dakia i 101 e.Kr. og 106 e.Kr. under regjeringstida til Trajan og den romerske busetnaden Napoca vart så grunnlagd. Trajan sine etterfølgjar Hadrian gav Napoca status som municipium kalla municipium Aelium Hadrianum Napocenses. Seinare på 100-talet fekk Napoca status som romersk koloni kalla Colonia Aurelia Napoca. Napoca vart så provinshovudstad i Dacia Porolissensis. Romarane reiste frå kolonien i 274. Dei neste tusen åra har ein ikkje funne spor etter busetnader her.
I byrjinga av mellomalderen byrja ein ny busetnad å utvikle seg rundt ein trefestning kalla Cluj-Mănăștur (Kolozsmonostor). Sjølv om ein ikkje veit nøyaktig kva tid ungararane erobra Transilvania har ein datert dei tidlegaste ungarske funna til første halvdel av 900-talet. Byen vart ein del av Kongedømet Ungarn og kong Stefan I gjorde byen til sete for fylket Kolozs og kong Ladislaus I av Ungarn grunnla klosteret Cluj-Mănăștur (Kolozsmonostor), som vart øydelagd av tatarar i 1241 og 1285. Den nye landsbyen vart busett av transilvanske saksarar på 1200-talet. Busetnaden vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1285 i eit dokument frå kong Ladislaus IV av Ungarn, då landsbyen (Villa Kulusvar) vart gjeven til biskopen av Transilvania. 19. august 1316, under styret til den nye kongen Karl I av Ungarn fekk Cluj bystatus etter at saksarane i byen var med på å slå opprøret til den transilvanske voivoden László Kán.
Mange handverkarar slo seg ned i byen på andre halvdel av 1200-talet og eit aristokrati basert på handel og handverksproduksjon erstatta den eldre eliten som hadde styrt byen. Byen fekk privilegium av Sigismund av Luxembourg i 1405 slik at byen kunne velje eit byråd på 12 personar kvart år. Etter kvart vart det avgjort at halvparten av byrådet skulle bestå av ungarar og den andre halvparten av saksarar, og at styret av rådet skulle rotere frå år til år. I 1541 vart Klausenburg ein del av det sjølvstendige Fyrstedømet Transilvania etter at Det osmanske riket okkuperte den sentrale delen av Kongedømet Ungarn og byen opplevde ein periode med økonomisk og kulturelt oppsving. Sjølv om Alba Iulia var den politiske hovudstaden for fyrstane av Transilvania, fekk Klausenburg mykje støtte av fyrstane og byen hadde band til dei viktigaste byane i Aust-Europa på denne tida, som Košice, Kraków, Praha og Wien.
Både lutherske og kalvinistiske rørsler oppstod i byen på 1500-talet, men i 1571 vedtok dietten i Turda den meir radikale unitarianismen som hadde ei meir fri tolking av Bibelen og nekting av Treeininga Stephen Báthory grunnla eit jesiuttakademi i Klausenburg som ei motreformasjonsrørsle, men dette hadde lite suksess. I ein periode på eitt år, i 1600–1601, vart Cluj ein del av personalunionen til Mihai Viteazul. Med Carlowitztraktaten i 1699 vart Klausenburg ein del av Habsburgmonarkiet.
Frå 1830 var byen senteret for den ungarske nasjonalrørsla i fyrstedømet. Dette braut ut med den ungarske revolusjonen i 1848, der austerrikarane på eit tidspunkt fekk kontroll over Transilvania og fanga ungararane mellom to flankar. Den ungarske hæren, leia av den polske generalen Józef Bem, gjekk til åtak på Transilvania og gjenerobra Klausenburg jula 1848. Etter revolusjonane i 1848 vart det innført eit eineveldig regime, etterfølgd av eit liberalt regime som kom til makta i 1860. Det var i denne perioden at rumenarane fekk like rettar som ungararane, men det var ikkje lenge og i 1865 avskaffa dietten i Cluj lovene som gav dei desse rettane og gjekk tilbake til lovene frå 1848 som omfatta unionen mellom Transilvania og Ungarn. Før 1918 var den einaste rumensktalande skulen i byen ein grunnskule styrt av kyrkja og det første rumenske tidsskriftet kom først i 1903.
Etter det austerriksk-ungarske kompromisset i 1867 vart Klausenburg og heile Transilvania igjen ein del av Kongedømet Ungarn. På denne tida var Kolozsvár ein av dei største og viktigaste byane i kongedømet og sete i Kolozs fylke. Tilhøva for dei etniske rumenarane i Transilvania var derimot dårlege på grunn av undertrykking og forfølging. Dette førte til at det vart sendt ein underskriftskampanje i 1892 av dei rumenske politiske leiarane i Transilvania til den austerrikske keisaren Frans Josef der dei bad om like rettar med ungararane og kravde at forfølgingane og madjariseringa tok slutt. Keisaren sende dokumentet vidare til Budapest og forfattarane av dokumentet, mellom anna Ioan Rațiu og Iuliu Coroianu, vart stilte for retten og dømde til lange fengselsstraffer for «høgforræderi» i Kolozsvár/Cluj i mai 1894. Under rettssaka kom om lag 20 000 menneske til Cluj for å demonstrere i gatene og støtte dei tiltalte.
26. september 1895 vitja keisar Frans Josef den nærliggande Bánffy-Hunyad etter at den ungarske hæren flytta seg ut av Transilvania, og han vart teken godt imot av innbyggjarane, som bygde ein boge til ære for hendinga. I 1897 avgjorde den ungarske regjeringa at berre ungarske stadnamn skulle nyttast og forbaud bruk av tyske og rumenske utgåver av bynamn i offisielle dokument.
Hausten 1918 gjekk den første verdskrigen mot slutten og Cluj vart senter for revolusjonsaktivitet, leia av Amos Frâncu. Trettini delegatar vart vald frå Cluj for å delta i kunngjeringa av unionen med Kongedømet Romania i Alba-Iulia den 1. desember 1918,, seinare anerkjend av Trianontraktaten. I mellomkrigstida utførte dei nye styresmaktene eit «romaniseringsprosjekt». I 1939 dominerte ungararane derimot framleis den lokale økonomien og det var t.d. fem ungarske dagsaviser i Cluj og berre ei rumensk. I 1940 vart Cluj i lag med resten av Nord-Transilvania gjeven tilbake til Ungarn av Nazi-Tyskland og Italia. Etter at tyskarane okkuperte Ungarn i mars 1944 og innførte eit marionettstyre under Döme Sztójay der, vart det utført jødeforfølgingar på stor skala i byen, og mange av jødane vart flytta til ein getto kalla Iris. Dei fleste av jødane vart deporterte til Auschwitz i mai og juni 1944 og 16 148 av dei mista livet der. Nokre jødar klarte å rømme over grensa til Romania. 11. oktober 1944 vart Cluj erobra av rumenske og sovjetiske troppar, og vart formelt ein del av Kongdømet Romania etter Paristraktatane i 1947.
Ungararane vart verande den største folkegruppa i byen fram til 1960-åra, då rumenarane tok over, på grunn av stor innflytting som følgje av industrialiseringa av byen. I 1974 feira byen 1850-årsjubileum etter første gong Napoca vart nemnd, og kommuniststyret endra namnet på byen til Napoca.
Under den rumenske revolusjonen i 1989 var det store opprør i Cluj-Napoca. 26 menneske mista livet og 170 vart skadd som følgje av opprøret. Etter det totalitære regimet enda vart den nasjonalistiske politikaren Gheorghe Funar borgarmeister og styrte byen i 12 år. Politikken hans var prega av sterk rumensk nasjonalisme og etniske provokasjonar mot dei ungarske minoritetane i byen. Dette hindra utanlandske investorar å slå seg ned i byen, men i juni 2004 vart ikkje Funar vald inn igjen. Etter dette opplevde byen ein periode med rask vekst, både økonomisk og demografisk.
Busetnader
Cluj-Napoca er ein municipiu (større bykommune) med den eine busetnaden:
Storbyområde
Storbyområdet til Cluj-Napoca omfattar Cluj-Napoca og 19 mindre kommunar, med eit samla folketal på 418 153.
Gårenevkalven
Gårenevkalven er ein nunatak, 2250 moh, 3 nautiske mil nord for Gårekneet i austlege delen av Payerfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd og namngjeven av norske kartografar frå flyfoto tekne under Den sjette norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.
Rodrigo Paraná
Rodrigo Paraná er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane V-Varen Nagasaki og Giravanz Kitakyushu.
Galysjevhammaren
Galysjevhammaren er ein nunatak ved sørvestfoten av Store Svarthorn i Midtre Petermannkjeda i Wohlthatmassivet i Antarktis. Dei vart oppdaga og kartlagd frå flyfoto av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen i 1938–39. Dei vart kartlagde frå flyfoto og landmålingar av Den sjette norske antarktisekspedisjonen i 1956–60. Den sovjetiske antarktisekspedisjonen kartla det på ny i 1960–61, og kalla det opp etter den sovjetiske piloten V.L. Galysjev.
Daichi Tagami
Daichi Tagami er ein japansk fotballspelar.
Odinfeltet
Odinfeltet er eit gassfelt i Nordsjøen som er oppkalla den norrøne guden Odin. Feltet ligg 26 kilometer nord for Friggfeltet. Ein vann ut naturgass her mellom 1984 og 1994. Oljeplattformen vart fjerna i 1996/97. Esso var oljeselskapet som hadde rettane til Odinfeltet. Gassen frå feltet vart transportert i røyrledning til Frigg og deretter i Frigg-røyrledningen til St. Fergus i Skottland.
Daichi Tagami
Han spela for klubben V-Varen Nagasaki.
Kenta Fukumori
Kenta Fukumori er ein japansk fotballspelar.
Han spelar for klubben Giravanz Kitakyushu (2019).
Keita Nakamura
Keita Nakamura er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben V-Varen Nagasaki.
Krigsbrotsverk
Krigsbrotsverk eller krigsbrottsverk er ei straffbar handling under internasjonal lov som inneber folkerettslege brot av krigsreglar og skikkar for krigføring. Krigsbrotsverk kan vere utført mot andre soldatar, mot sivile personar eller mot eigedom i okkuperte område.
Døme på krigsbrotsverk
Krigslovbrot kan mellom anna vere:
Strafferett
Krigsbrotsverk kan skje som ei følgje av både internasjonal og intern konflikt. Formelt sett var tidlegare krigsbrotsverk avgrensa til internasjonale konfliktar, men dette har forandra seg etter som ulike menneskerettsorganisasjonar har fått meir makt og vorte meir synlege. Døme er Oxfam International, Amnesty International og UNWRA.
Krigslovbrot er eit viktig punkt i internasjonal humanitær lovgjeving. I fleire tilfelle har internasjonale tribunal blitt samankalla for å straffeforfølgje krigsforbrytarar, som for eksempel i Nürnbergprosessen, Det internasjonale krigsforbrytertribunalet for det tidlegare Jugoslavia og Det internasjonale krigsforbrytertribunalet for Rwanda. Det er vanleg at krigslovbrot gjort av den sigrande parten i ein krig ikkje blir forfølgd, best illustrert ved Nürnbergprosessane, noko som har fått fleire til å stille spørsmål ved slike prosesser. Domstolane oppretta i nyare tid av f.eks. FN er meininga å vere nøytrale og dømme krigsforbrytarar frå alle nasjonar heilt likt, men dette har også blitt gjenstand for kritikk frå enkelte organisasjonar.