cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slettestruts
Skildring
Strutsar veg vanlegvis 63–145 kg, strutsar av den austafrikanske underarten S. c. massaicus veg i gjennomsnitt 115 kg og 100 kg for høvesvis hannar og hoer, medan vaksne fuglar uavhengig av kjønn av den største underarten, nominatforma, veg i gjennomsnittleg 111 kg. Særs store individ av hannstrutsar i nominatforma kan vege opp til 156,8 kg. Når hannfuglar er blitt kjønnsmodne etter to til fire år, kan dei vere 2,1 til 2,8 m i høgd, medan hoer varierer mellom 1,7 til 2 m i høgd. Den lange halsen og beina held hovudet opp til 2,8 m over bakken, og auga deira er sagt å vere den største av alle land virveldyr - 50 mm i diameter, dei kan difor oppfatte rovdyr på stor avstand. Auga er skuggelagte frå sollys som fell ovanfrå. Men hovudet og nebbet har liten storleik relativt til den enorme kroppsstorleiken. Hannar av slettestruts skil seg frå somalistruts med ein distinktiv kvit ring nedst på halsen som somalistrutsen manglar. Somalistrutshannar derimot har kvitt på den ytste delen av dei korte vengene, noko som slettestrutsen manglar.
Ungfuglar er lys brune med mørkebrune flekker. I løpet av det første leveåret veks ungane ca. 25 cm per månad. Ved eittårsalderen veg strutsar rundt 45 kilo. Levetida deira er opptil 40 til 45 år.
Galtesund
Galtesund var òg eit kjent kystruteskip som vart kapra av norsk-engelske kommandosoldatar og ført til England under den andre verdskrigen. Skipet var eigd av Arendals Dampskipsselskap.
Slettestruts
Skildring
Fjørene til vaksne hannar er stort sett svarte, med kvite primærfjører og ein kvit hale. Hannar av den eine underarten er brungul. Hoer og unge hannar er gråbrune og kvite. Hovudet og nakken av begge kjønn er nesten nakne, med eit tynt dunlag.
Slettestrutsen har flat sternum, manglar brystbeinkam som vengmusklar har feste i hos fuglar med flygeevne. Nebba er flate og breie, med ein avrund tupp. Som alle strutsefuglar manglar strutsar kro, og dei manglar òg galleblære. Dei har tre magar, og blindtarmen er 71 cm lang. I motsetnad til alle andre levande fuglar, skil strutsen ut urin separat frå avføringa. Og i motsetnad til alle andre fuglar som samlar urin og avføring i felles utførslegang, kloakken, lagrar dei avføring i endetarmen. Dei har òg unike skambein som er samansmelta for å halde tarmen. Ulikt dei fleste andre fuglane har hannane ytre forplantingsorgan. Ganen skil seg frå andre strutsefuglar ved at kilebein og palatalbein er fråkopla.
Utbreiing og habitat
Utbreiingsområdet for slettestrutsen var tidlegare Afrika både nord og sør for Sahara, Aust-Afrika, Afrika sør for regnskogsbeltet, og mykje av Vesleasia. I dag føretrekker strutsar opne område og har naturleg utbreiing Sahel i Afrika og på savannar nord og sør for den ekvatoriale skogssona. I Sørvest-Afrika lever dei i halvørkenen eller i ørkenen. Dei går sjeldan over 100 moh. Oppdrettstrutsen i Australia har etablert populasjonar av villfuglar. Underarten i nærleiken og Midtausten vart jakta til utrydding på midten av 1900-talet.
Sosial og sesongmessige åtferd
I vintermånadene vil strutsar normalt leve parvise eller åleine. Berre 16 prosent av observerte strutsar var i grupper på meir enn to fuglar. Gjennom hekkesesongen, og nokre gonger under ekstremt tørre periodar kan strutsar leve i nomadiske grupper på frå fem til 50 fuglar, som ofte vandrar saman med andre beitedyr som sebraer eller antiloper. Strutsar er dagaktive, men kan vere aktive på månelys netter. Dei er mest aktive tidleg og seint på dagen. Territoriet til ein hannstruts er på mellom 2 og 20 km2.
Med sterkt utvikla syn og høyrsle, kan strutsar bli merksame på rovdyr som løver på langt hald. Når dei blir forfølgt av eit rovdyr, er dei kjente for å nå snøggleik på i overkant av 70 km/t, og kan halde ei jamn fart på 50 km/t, noko som gjer strutsen til verdas raskaste tobeinte dyr. Når dei ligg nede og gøymer seg frå rovdyr, legg fuglane hovudet og halsen flatt på bakken, noko som gjer dei ser ut som ein jordhaug på avstand, gjerne hjelpt av varmedisen i det varme og tørr habitatet.
Når dei blir truga, vil strutsane springe bort, men kan valde alvorleg skade og død for ein åtakar med spark frå dei kraftige beina. Beina kan berre sparke framover. I motsetnad til det mange sei, stikk ikkje strutsane hovudet i sanden. Denne myten kan ha byrja med Plinius den eldre (23-79 e.Kr.), som skreiv om strutsane: «førestill deg at heile kroppen er skjult når dei har kasta hovudet og nakken i ein busk.» Det kan òg hengje saman med ei mistyding av at dei plukkar og svelger sand og småstein, eller som National Geographic ymtar om, myten er skapt av den defensive åtferda med å liggje lågt, slik at det ser ut som hovudet er under bakken sett frå avstand.
Føde
Strutsar lever hovudsakleg av frø, buskar, gras, frukt og blomar, nokre gonger et dei òg insekt som grashopper. Ettersom dei manglar tenner, svelgjer dei småstein som fungerer som gastrolitt til å knuse mat i kråsen. Når maten har gått ned gjennom matrøyret er han i form av ein ball som blir kalla ein bolus. Bolusen kan vere så stor som 210 ml og går til kråsen der han blir handsama av dei nemnde småsteinane. Kråsen kan halde så mykje som 1300 gram, av dette kan opptil 45 % vere sand og småstein. Strutsar kan klare seg utan drikke i fleire dagar ved hjelp av metabolsk vatn og råme i inntatte plantar, men dei likar flytande vatn og tar ofte bad der det er vatn tilgjengeleg. Dei kan overleve tap av opptil 25 % av kroppsvekta gjennom dehydrering.
Reproduksjon
Strutsar blir kjønnsmodne når dei er 2-4 år gamle, hoer mognast omtrent seks månader tidlegare enn hannar. Paringstida byrjar i mars eller april og sluttar ein gong før september. Paringsprosessen varierer gjennom ulike geografiske regionar. Territoriale hannar vernar vanlegvis territorium med harem på to til sju hoer, hannar kan då pare seg med fleire hoer i området, men vil berre danne eit parband med ein spesiell hofugl.
Hannen utfører oppvising med slag med vekslande venge før han vel ein make. Dei vil gå til eit paringsområdet og jagar bort alle inntrengjarar. Paret beitar inntil åtferda deira er synkronisert, beitinga blir då sekundær og hannen slår med vengene igjen, og byrjar å peike i bakken med nebbet. Så slår han valdsamt med vengene sine til han symbolsk ryddar eit reir. Hoa legg seg ned på bakken før paringa tar til.
Hostrutsen legg dei befrukta egga sine i eit einskild felles reir, ei enkel grope, 30–60 cm i djupne og 3 meter i diameter, skrapa ned i bakken av hannen. Den dominerande hoa legg egga sine først, og når det er på tide å dekkje dei for ruging, kastar ho ekstraegg frå dei svakare hoene, slik at totalt om lag ligg 20 i reiret i dei fleste tilfella. Ein hostruts kan skilje sine eigne egg frå dei andre i eit felles reir. Strutseegga er dei største av alle egg, følgjeleg er eggeplomma den største enkeltcella, jamvel om strutseegga faktisk er dei minste egga i høve til storleiken på den vaksne fuglen. I gjennomsnitt er egga 15 cm lange, 13 cm i breidd, og veg 1,4 kilogram, over 20 gonger vekta av eit hønseegg, men berre 1-4 % av massen til hostrutsen. Dei er glansa kremfarga, med tjukke skal prega av små groper. Egga blir ruga av hoa på dagtid og av hannane om natta. Dette står i tilhøve med farga på kjønna for å unngå å bli oppdaga på reiret; farga på hoa harmonerer med sandfarge, medan den svarte hannen er nesten umogleg å oppdage i nattemørket. Rugetida er 35 til 45 dagar, noko som er ganske kort i tilhøve til andre strutsefuglar. Dette blir trudd å ha samanheng med den høge predasjonsfrekvensen. Vanlegvis forsvarar hannen ungane og lærer dei å beite, men kjønna samarbeider i å syte for ungane. Færre enn 10 % av reira overlever dei 9 vekene det samla tar for egglegging og ruging, og av dei ungane som blir klekte, overlever berre 15 % til 1-årsalderen. Men blant dei strutsane som overlever til vaksen alder, er arten ein av dei lengstlevande fugleartar. Strutsar i fangenskap har levd i opptil 62 år og 7 månader.
Predatorar
Som ein flygeudyktig art i den rike biotopen på den afrikanske savannen, står strutsen ovanfor ei rekkje formidable predatorar gjennom heile livssyklusen. Dyr som jaktar strutsar i alle aldrar kan femne om gepardar, løver, leopardar, afrikanske jakthundar, og flekkhyenar. Strutsar kan ofte springe frå dei fleste forfølgjarar, så dei fleste rovdyra vil prøve å overraske ein umerksam fugl med å skjule seg i vegetasjon eller bak andre gjenstandar. Eit unntak er geparden, som er den mest suksessfulle predatoren på vaksne strutsar på grunn av sin eigen enorme løpshastigheit.
Dyr som er trugsmål mot reir og strutseungar inkluderer sjakalar, ulike rovfuglar medrekna åtselgribbar, vortesvin og mungoar. Viss reiret eller ungar bli truga, kan ein av foreldra eller begge freiste skape ein distraksjon ved å simulere skade. Men dei kan nokre gonger kjempe intenst mot rovdyr, spesielt når dei vernar ungane, og strutsar kan vere i stand til å drepe sjølv dei største fiendane sine, løver, i slike konfrontasjonar.
Underartar med utbreiing
Underartar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013. Eit anna takson, tidlegare klassifisert som underarten S. c. molybdophanes i søraustlege Etiopia, nordaustre Kenya og Somalia, blei godtatt som ein sjølvstendig art, somalistruts, i 2015.
U
Bokstaven U (u) er den 21. bokstaven i det latinske alfabetet og eigentleg same bokstav som Y (ypsilon) i det greske alfabetet, der denne opphavleg hadde lydverdien u. Då grekarane i staden uttalte han y, skreiv dei ου for å vise til u-lyden. Etruskarane, og etter dei romarane, overtok bokstaven med forma V. Den avrunda forma U er berre ein seinare skriftvariant av den same bokstaven. Først frå 1500-talet av vart det vanleg å skilje mellom u og v i latinsk rettskriving. I gotisk skrift er n og u lik kvarandre, og for å lette lesinga sette ein frå 1400-talet av ofte ein liten boge over u-en. I runealfabetet er bokstaven andre rune i første ætt.
U vert på norsk norsk og svensk uttalt lenger framme og er trongare enn den såkalla «europeiske» u-en.
Turbenthal
Turbenthal er ein kommune i distriktet Winterthur i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 554 meter over havet.
Turbenthal ligg i øvre Tösstal.
Ugarit
Ugarit var ein hamneby i oldtida som låg nordvest i det noverande Syria. Han blei øydelagd på 1200-talet f.Kr. av ukjende fiendar, truleg dei mystiske «havfolka». Ruinane av Ugarit ligg på ein stad som i dag blir kalla Ras Shamra. Dei blei oppdaga i 1928 av Claude Schaeffer.
Ugarit var ein handelsby og senter for eit ugarittisk rike som hovudsakleg var sjølvstendig, men som til tider var under påverknad frå Egypt og hettittane.
Støren
Støren er kommunesenteret i Midtre Gauldal kommune og har eigen barne- og ungdomsskule og vidaregåande skule. Dovrebanen og Rørosbanen møtest her, og lakseelva Gaula renn gjennom tettstaden. Europaveg 6 og Fylkesveg 30 møtest også her.
Støren var fram til 1964 eigen kommune, men vart då ein del av Midtre Gauldal kommune etter å ha blitt slegen saman med Budal, Singsås og Soknedal kommunar. Gamle Støren kommune gjekk frå Hage bru i nord til Singsås i sør-aust, Budal i sør og Soknedal i sør-vest.
Fylkesveg 258
Fylkesveg 258 (Fv258) eller nasjonal turistveg Gamle Strynefjellsvegen går mellom Grotli i Skjåk og Ospeli bru i Stryn. Vegen stod ferdig i 1894. Vegen var opphavleg hovudfartsåra mellom Nord-Austlandet og Nordfjord, og vart opprettheldt etter at den nye Strynefjellsvegen vart opna i 1977 mellom Grotli og Ospeli bru.
Vegen fekk status som nasjonal turistveg i 1997.
Vegen forlet riksveg 15 ved Grotli og følgjer Mårådalen og Videdalen til Videseter der han etter 27 km møter riksveg 15 igjen ved Ospeli bru. Vegen er stengd om vinteren. Riksveg 258 er ein av dei få riksvegane som har fått halde grusdekket sidan han har verdi i forhold til Nasjonal verneplan for vegar og bruer. Dei andre er mellom anna riksveg 252 (Tyin–Eidsbugarden) og riksveg 886 (Bjørnstad–Jacobselv).
I området lever det villrein som ikkje bør forstyrrast, ein finn derfor lite informasjon eller rasteplasser på vegen.
Saman med den nye Strynefjellsvegen på riksveg 15 er riksveg 258 føreslått verna i Nasjonal verneplan for vegar, bruer og vegrelaterte kulturminne.
Kento Shiratani
Kento Shiratani er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Mito HollyHock, Fagiano Okayama, Roasso Kumamoto og FC Machida Zelvia.
Armstronggrensa
Armstronggrensa er høgda der lufttrykket er så lågt at vatn kokar ved normal kroppstemperatur, 37°C.
Høgda blir av og til kalla Armstronglinja og varierer mellom 18900 m og 19400 m. I eller over denne høgda vil væsker i menneskekroppen koke utan ei trykkdrakt og på grunn av lite oksygen kan ikkje menneske overleve meir enn eit par minutt. Eit menneske vil altså koke i sine eigne kropssvæsker (ein prosess kjend som ebullisme), sjølv om ein først ville døydd av kveling sidan huda og kontroll av blodtrykket vil hindre blodet i å koke med ein gong.
Ein teknisk rapport frå NASA skildra ei ulykke der eit menneske blei eksponert for omgivnadar nær vakum og noko som tilsvara trykk under armstronggrensa. Offeret forklarte seinare at det siste han hugsa før han mista medvitet var at vatnet på tunga hans byrja å koke.
Additiv funksjon
Ein additiv funksjon er ein matematisk funksjon som har den eigenskapen at funksjonsverdien av ein sum er lik summen av funksjonverdiane til addendane.
Det vil sei f(x+y) = f(x) + f(y) for alle definerte verdiar av x og y. Funksjonen f(x)= 2xer altså additiv, sidan f(a+b) = 2(a+b) = 2a+ 2b= f(a) + f(b). g(x)= exer derimot ikkje additiv, sidan til dømes g(2+3) ikkje er lik g(2) + g(3).
Ei additiv gruppe er ei gruppe der det er definert ein gruppeoperasjon som fungerer på same måte som addisjon.
Wiebke Synnøve Slåtsveen
Wiebke Synnøve Slåtsveen var sametingsrepresentant for Arbeiderpartiet i perioden 2005-2009. Ho vart vald inn frå Porsanger valkrins. Slåtsveen har tidlegare vore kommunestyrerepresentat i Lebesby kommune.
Ho er gardbrukar og busett Bekkarfjord i Lebesby kommune. Slåtsveen stilte ikkje til gjenval til Sametinget i 2009.
Masato Kurogi
Masato Kurogi er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, V-Varen Nagasaki og Ventforet Kofu.
Bloc Party
Bloc Party er ei engelsk musikkgruppe skipa i London, England. Medlemmane i gruppa er Kele Okereke (vokal, gitar), Russell Lissack (gitar), Gordon Moakes (bassgitar, synthesizer, støttevokal, klokkespel), and Matt Tong (trommer,støttevokal).
Debutalbumet deira, Silent Alarm, blei lansert februar 2005.
Jakamarfuglar
Begge familiane har nært slektskap med spettefuglar, men formar ei eiga evolusjonær utviklingslinje.
Dette er insektetande fuglar som fangar byttet i lufta. Dei er skogsfuglar i lågtliggande område og er hòlerugarar med reir inne i bakken eller i termittuer i skogshabitat.
Det er ulike syn på den taksonomiske handsaminga av denne utvikligslinja. Clementslista versjon 6 nyttar Galbuliformes som ein sjølvstendig orden. IOC World Bird List reknar jakamarar og dovenfuglar som ein underorden Galbulae av ordenen spettefuglar, Piciformes.
Hallo i uken
Hallo i uken var eit satirisk radioprogram som vart sendt på NRK P2 på laurdagar frå 4. februar 1989 til 8. juni 2013. VG har omtala programmet som «kanskje en av norsk radios største suksesser i ny tid», og Lydbokforlaget har produsert ei rekkje CD-ar med høgdepunkt frå programma.
1989-1993
Programmet vart utvikla av Else Michelet. Nils Rykken leia programmet i 1989, og Kai Sibbern tok over i 1990.
1993-2009
Hausten 1993 tok Else Michelet over som programsjef. Saman med komikaren og forfattaren Are Kalvø (programleiar frå 1994) og Espen Beranek Holm leia ho programmet i 16 år. Rune Andersen og Anne Marie Ottersen var faste bidragsytarar, og ei rekkje andre tekstforfattarar, låtskrivarar, skodespelarar, imitatorar og komikarar deltok i programma.
Trioen gav seg før sommarferien 2009, etter tjue år i satiren. I 2008 hadde programmet dekning på 91 000.
2009-2013
Etter sommarferien 2009 tok Jørgen Strickert, Geir-Atle Johnsen og Cathinka Rondan over Hallo i uken.
I desember 2010 sa Strickert opp i protest mot at Johnsen ikkje fekk fornya kontrakten sin. Konflikten med NRK-leiinga og fødselspermisjon gjorde at fleire sendingar i januar 2011 vart avlyst. Strickert trakk oppseiinga si etter at NRK forlenga kontrakten med Johnsen.
Etter 24 år vart Hallo i uken lagt ned i juni 2013. Radiosjef Marius Lillelien sa at programmet vart lagt ned for å gje plass til ein ny kanal der «humor og satire [skulle få] en sentral plass». Lyttartala var òg meir enn halverte frå 2008 til 2013: i 2013 var dekninga rundt 40 000. Siste sending gjekk 8. juni 2013.
Rekvatnet
Rekvatnet (lulesamisk Goaivojávri) er ein innsjø som ligg i Hamarøy kommune i Nordland.
Atto
Atto (symbol a) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−18 eller 1/1 000 000 000 000 000 000.
Det vart teke inn i systemet i 1964. Atto kjem frå dansk atten.
Per Edvind Varsi
Per Edvind Varsi var sametingsrepresentant for Arbeiderpartiet i perioden 2005-2009. Han vart vald inn frå Alta/Kvalsund valdistrikt. Han var 2. vararepresentant til Det norske sametinget i valperiodane 1993-97, 1997-01 og 2001-05.
Zepto
Zepto (symbol z) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−21 eller 1/1 000 000 000 000 000 000 000.
Per Edvind Varsi
Varsi er fagutdanna servitør og har arbeidd som faglærar innan yrkesfagleg studieretning. Han er busett i Alta kommune.
Zepto
Det vart teke inn i systemet i 1991. Zepto kjem frå fransk sept, som tyder sju, fordi det tilsvarer 1000−7.
Bufjorden
Bufjorden er ein liten fjord i Grimstad kommune mellom byane Grimstad og Lillesand. Fjorden har innløp nord for Bjorøya og strekker seg sørvestover på nordsida av tettstaden Homborsund. Fjorden er om lag 5 km lang og har to små sidearmar som strekker seg nordover. Den første av desse er Strandfjorden som har ei lengd på 2,5 km. Inst i denne fjorden munnar Reddalskanalen ut. Den andre heiter Nørholmskilen og er om lag 1,5 km lang. Den inste dele av Bufjorden heiter Engekilen. Innløpet til Engekilen er særs smalt, berre om lag 5 meter og sundet vert kryssa av ei lita bru langs Fylkesveg 37.
Voksetarfamilien
Voksetarar, Indicatoridae, er ein familie av spettefuglar som lever i den tropiske del av «den gamle verda». Dei fleste artane finst i Afrika, to artar lever i Asia.
Skildring
Mest alle artane har fjørdrakt i avdempa farger, med somme unnatak for artar med lys gul fjørdrakt. Alle har lyse ytre halefjør, og hos dei afrikanske artane er desse fjøra kvite.
Dei fleste artane i familien er blant dei få fuglane som regelmessig et bivoks. Artar i slekta Prodotiscus beitar truleg vokssekret frå skjoldlus, også i mindre grad somme artar i Melignomon og dei minste artane i Indicator. Anna diett er larver i bikoloniar, insekt, edderkoppar og i nokre tilfelle frukt. Mange artar beitar i flokkar med blanding av individ frå ulike voksetarartar.
Det engelskspråklege namnet på familien, ’honeyguide’, kjem av at ein eller to artar i familien kan vise veg til bikoloniar. Somme meiner det kan oppstå samarbeid mellom store pattedyr og voksetarar ved at dyra opnar strukturar og et honning slik at voksetarane får tilkomst på restar av voks og larver. Dette er dokumentert for arten honninglos.
Ein kjenner hekkevanane til åtte artar i slektene Indicator og Prodotiscus. Alle desse er hekkeparasittar som legg eitt egg i reir hos ein annan art, og held fram i ein serie på fem egg i løpet av fem til sju dagar. Dei fleste vertane er hòlrugarar, ofte skjeggfuglar eller spettar, men Prodotiscus parasitterer artar med vanlege reir som for eksempel brillefuglar og songarar. Ungar av voksetarar er kjent for å vere i stand til å drive ut eller drepe verten sine ungar eller punktere egga hos verten. Nebbet til voksetarungane har ein krok som passar til denne åtferda.
Artslista
Voksetarar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. Slekt Prodotiscus
Slekt Melignomon
Slekt Indicator
Slekt Melichneutes
Strandfjorden
Strandfjorden er ein liten fjordarm til Bufjorden i Grimstad kommune. Han har innløp ved Nesvoll og strekkjer seg 2,5 km nordover til Mollandskjer. Her munnar Reddalskanalen ut. Reddalskanalen går mellom Strandfjorden og Landvikvatnet.
Anna av Brandenburg
Anna av Brandenburg ( i Kiel) var fyrste kona til Fredrik av Schleswig-Holstein-Gottorp, den seinare dansk-norske kongen Fredrik I. Ho var dotter av kurfyrst Johan I av Brandenburg og Margrethe av Sachsen.
Ekteskapet vart inngått i Stendal 10. april 1502. Dei var i så nær slekt at dei måtte få paveleg dispensasjon for å inngå ekteskap.
Anna og Fredrik fekk to born; Kristian i 1503 og Dorothea i 1504. Kristian vart seinare konge under namnet Kristian III og Dorothea blei gift med Albrecht av Preussen.
Fredrik fekk òg tinga eit mausoleum i Bordesholm klosterkyrkje der skulpturar av han og henne ligg støypt i bronse.
Alle elsker Raymond
Alle elsker Raymond (orig. Everybody Loves Raymond) er ein amerikansk fjernsynsserie i sjangeren sitcom. Ray Romano og Patricia Heaton speler hovudrollene, Ray og Debra Barone. Serien gjekk opphavleg på CBS frå 13. september 1996 til 16. mai 2005. Mange av situasjonane i serien er basert på verkelege opplevingar av Romano. Skapar og produsent Phil Rosenthal tek òg del i dette, i tillegg til dei tilsette. Hovudpersonane i serien er laust basert på Romano og Rosenthals verkelege familiemedlemmar. Serien består av ni sesongar og til saman 210 episodar.
Rotvatnet
Rotvatnet, òg kalla Nervatnet, (lulesamisk Ruohcajávri) er eit vatn som ligg i Hamarøy kommune i Nordland, rundt 8 kilometer sør for Innhavet.
Vatnet er det nedste av Sagvatnan, og ligg på same høgd som Strindvatnet og Sandnesvatnet. I sør er det forbund med Strindvatnet gjennom Nerstraumen. Utløpet er til Sagelva i nordenden, som renn ned til Hopen innerst i Sagfjorden. Dei tre innsjøane er regulerte som magasin for Sagfossen kraftverk.
E6 går langs austsida av vatnet mellom Strindberg og grenda Tømmerneset.
Kaio Felipe Gonçalves
Kaio Felipe Gonçalves er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Yokohama FC.
Brearm
Brearm er ein del av ein isbre. Ofte følgjer armen eit dalføre og ender ved kysten inst i ein fjord. Isen i brearmar har ulik fart avhengig av terrenget rundt brearmen. Ein reknar med at normal fart på isen i norske brearmar er mellom 30 og 50 meter i året.
Pirelli
Pirelli & C. SpA er ein produsent av dekk og har hovudkontor i Milano i Italia. Selskapet vart etablert i Milano i 1872 av Giovanni Battista Pirelli. Dekka frå Pirelli vart blant anna nytta av Subaru i World Rally Championship.
Ein periode dreiv selskapet også med kabelproduksjon, men denne divisjonen vart seld til Goldman Sachs i 2005.
Otto Christian Dahl
Otto Christian Dahl var ein norsk misjonær og lingvist. Han er framforalt kjend for å vere ein av verdas fremste ekspertar på gassisk, eit austronesisk språk snakka på Madagaskar.
Dahl har skrive om dei fleste aspekt ved gassisk, frå fonologisk struktur til morfologi og syntaks, og frå synkrone studium via rekonstruksjon av ur-austronesisk til studium av bantusubstrat i gassisk. Dahl vart òg tildelt Kongens fortenestmedalje i gull.
Teigebyen
Nannestad rådhus, Nannestad kyrkje, Nannestad ungdomsskole, Nannestad videregående skole og barneskulen Preståsen skole ligg her.
Kravområde i Antarktis
Sju statar har eit kravområde på åtte territorium i Antarktis. Desse landa har som regel plassert dei vitskaplege basane og stasjonane sine i territorialkrava sine i Antarktis.
Det vert stundom sagt at Antarktistraktaten rettar seg etter eller innstiller desse krava. Paragraf IV § 2 seier derimot: “Ingen handlingar eller aktivitetar som finn stad medan denne traktaten er i kraft skal danne grunnlag for forsvare, støtte eller nekte eit kraft til territorial suverenitet i Antarktis. Ingen nye krav, eller utvidingar av eit eksisterande krav, til territorial suverenitet kan gjere seg gjeldande medan denne traktaten er i kraft”, så dette punktet verken støttar eller går imot dei eksisterande krava.
Antarktiske territorialkrav
Sju suverene statar har gjort åtte territorialkrav på landområde i Antarktisk sør for 60° S før 1961. Desse krava vert berre anerkjent av landa som har gjort krav i området. Alle kravområda er sektorar, utanom Peter I Øy. Ingen av kravområda har innfødde folkesetnader. Sør-Orknøyane fell innanfor territorialkravet til Argentina og Storbritannia; og Sør-Shetlandsøyane fell innanfor kravområda til både Argentina, Chile og Storbritannia. Storbritannia, Frankrike, Australia, New Zealand og Noreg har alle anerkjent kvarandre sine krav, som ikkje overlappar kvarandre. Før 1962, var Britisk Antarktis eit område under Falklandsøyane og omfattar òg Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane. Dei antarktiske områda vart eit eige oversjøisk territorium etter ratifiseringa av Antarktistraktaten. Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane vart verande under Falklandsøyane fram til 1985 då dei òg vart skildre ut som eit eige oversjøisk territorium.
Mogelege framtidige krav
Det har vore spekulasjonar om mogelege framtidige krav. USA og Russland (som etterfølgjar etter Sovjetunionen) har hevda å ha reservert retten til kravområde og det har vore spekulasjonar om Brasil kjem til å gjere krav avgrensa av 53° V og 28° V, som dermer overlappar kravområda til Argentina og Storbritannia, men ikkje områda til Chile.
Subantarktiske øyterritorium
Fire øyterritorium nord for 60° sør vert stundom rekna med til verdsdelen Antarktis. Ingen av desse territoria har innfødde folkesetnader.
Antarktistraktaten
Antarktistraktaten og tilknytte avtalar regulerer internasjonale forhold med omsyn til Antarktis, det einaste kontinentet på jorda utan innfødde folkeslag. Avtalen er no signert av 46 land, inkludert Storbritannia, USA, og det tidlegare Sovjetunionen. Avtalen tilsideset Antarktis som eit vitskapleg reservat, med fridom til å gjere vitskaplege utforskingar og er bannlyst frå militær aktivitet. Dette var den første nedrustningskontrollavtalen oppretta under den kalde krigen. Sovjetunionen og USA var begge reserverte mot restriksjonane om nye krav, og USA og Russland forsvarar retten sin til å gjere framtidige krav om dei ønskjer dette. Brasil held fast på Comandante Ferraz-basen (den brasilske basen i Antarktis) og har lagt fram eit forslag om å avgrense territoria ved hjelp av lengdegradene, noko som gjer at Brasil og andre land kan kome med ytterlegare krav. Generelt har territorialkrava sør for 60° S berre vorte anerkjent av dei landa som har gjort krav i området. Sjølv om krava ofte er innteikna på kart over Antarktis, indikerer ikkje dette ein de jure-anerkjenning.
Antarktistraktaten slår fast at kontrahering til traktaten:
Uitikon
Uitikon er ein kommune i distriktet Dietikon i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 550 meter over havet.
S
Bokstaven S er den 19. bokstaven i det latinske alfabetet og den 18. bokstaven i det greske alfabetet (Σ, σ, i slutten av ord ς). Bokstaven stammer frå det fønikiske alfabetet, og det semittiske namnet var samek. Grekarane kalla han sigma, i slekt med ordet sigmos, 'hvesing'. På latin heitte bokstaven es. Det fønikiske alfabetet hadde enno to teikn for spesielle s-lydar. Det eine, med det hebraiske namnet shin, som tyder «tann», vart ikkje nytta av grekarane. Det andre teiknet, med det hebraiske namnet tsade, tok enkelte greske stader med dorisk dialekt opp i skrifta si i forma M.
I runealfabetet er s den åttande runen i andre ætt.
Minuskelen ser i dag slik ut: s. Fram til byrjinga av 1900-talet såg han slik ut: ſ («ſ», «lang s»), unntatt i slutten av ord og etter bokstaven ſ, når han såg ut som han gjer no. På grunn av likskapen med bokstaven f gjekk ſ ut av bruk.
VM i skiskyting 1996
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1996, den 31. i rekka, fann stad i Ruhpolding i Tyskland i tida 3. til 11. februar 1996. Det var tredje gongen den bayerske småbyen var vertskap for ein verdsmeisterskap i skiskyting.
Meisterskapen omfatta åtte tevlingar, to individuelle øvingar for begge kjønn og ein stafett og ei lagøving, også det for begge kjønn. Russland hadde den klart beste deltakartroppa og tok heim fire gull og like mange sølvmedaljar. Noreg fekk ei sølvmedalje ved Ann Elen Skjelbreid.
Sprint 10 km
Dato: 9. februar 1996 <br style="clear:both;" />
Reinoksvatnet
Reinoksvatnet (lulesamisk Heargejávri) er ein innsjø som ligg i Hamarøy kommune i Nordland.
VM i skiskyting 1996
20 km
Dato: 4. februar 1996 <br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
Dato: 11. februar 1996 <br style="clear:both;" />
7,5 km sprint
Dato: 8. februar 1996 <br style="clear:both;" />
15 km
Dato: 3. februar 1996 <br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
Dato: 10. februar 1996 <br style="clear:both;" />
Lagtevling
Dato: 6. februar 1996 <br style="clear:both;" />
Pieralberto Carrara
Pieralberto Carrara er ein italiensk tidlegare skiskyttar frå Bergamo. I VM i skiskyting 1993 i Borovets vart han verdsmeister i 4 x 7,5 km stafett saman med Wilfried Pallhuber, Johann Passler og Andreas Zingerle.
Carrara vann to renn i verdscupen i skiskyting, fyrst ein 20 km i Ruhpolding i 1991 og så 7,5 km sprint i Antholz i 1993. Gjennom 1993-sesongen hevda han seg heilt i toppen i verdscupen og enda på tredjeplassen, bakom svenske Mikael Löfgren og tyske Mark Kirchner. I alt kom han ni (2-5-2) gongar på sigerspallen etter renn i verdscupen.
Under dei olympiske leikane 1998 i Nagano tok han sølvmedaljen på 20 km. Med prikkfri skyting mangla han 7,5 sekundar på å få same tid som vinnaren, norske Halvard Hanevold. Carrara la opp etter 1999-sesongen.
Bluebirds over the Mountain
«Bluebirds over the Mountain» er ein song skriven av Ersel Hickey og er kanskje den best kjende songen hans. Songen har vorte spelt av artistar som The Beach Boys og Ritchie Valens.
Beach Boys-utgåva
«Bluebirds over the Mountain» vart spelt inn av The Beach Boys og gjevne ut på albumet deira «20/20», samt som singel den 2. desember 1968 med B-sida «Never Learn Not to Love». Singelen nådde 61. plass i USA og 33. plass i Storbritannia. Mike Love syng solovokal og har med Ed Carter på gitar.
Gardin
Gardin er forheng eller draperi som kan hengjast framfor eller rundt ei opning, som vindauge, dører eller i møblar. Dei blir brukt til å skugga for lys, hindra innsyn, strenga ute insekt eller trekk og isolera mot kulde eller lyd. Gardin er òg ein viktig del av innreiinga, og finst i ei rekkje ulike utformingar både i høve til materiale, samansetting og oppheng. Mange gardin kan opnast og lukkast, anten ved å dra dei langs opphenget, losna dei frå ei fortøying, heva eller senka dei med ein tråmekanisme, eller ved å rotera delane. Gardina kan henga frå tak til golv, dekka eit vindauge eller berre ein del av det, og ha fleire lag. Dei kan vera i laga i eitt stykke (t.d. rullegardin), vera delte på midten (typiske tøygardin), ha mange vassrette delar (persienner) eller mange loddrette (lamellgardin). Vanlege materiale brukte til gardin er tøy, tre, metall og plast.
Ordsoge
Gardin kan vera hokjønns- eller inkjekjønnsord på nynorsk. Ordet har kome til norsk gjennom tysk Gardine, avleidd av fransk courtine som igjen kom frå mellomalderlatin cortina, 'forheng'. Det engelske ordet curtain er eit litt vidare omgrep som også omfattar tyngre draperi og seneteppe.
Historie
Ein kjenner til bruk av gardin i velståande hus i Europa frå 1300-talet. Dei kunne brukast framfor senger, dører, veggar, måleri, speglar og vindauge. På 1600-talet fekk ein større glasvindauge, og gardin for desse blei meir vanlege. Gardin er kjende også i Noreg på denne tida, sjølv om dei ikkje blei tekne i bruk i alle lag av samfunnet.
Tidlege gardin var som ofast av tette stoff i enkle fasongar, med ein eller to tøybreidder til kvar opning. Frå andre halvdel av 1700-talet blei rullegardin og persienner tekne i bruk. Dette er ein effektiv blendingsgardin som gjorde at tøygardinane fekk ein meir dekorativ funksjon. Dei kunne ha frynsar, kvastar og rosettar. Frå rundt 1770 var det vanleg å drapera dei i bogar rundt vindauge, ofte usymmetrisk i høve til kvar vindauge for å danna ein effekt for heile veggen. Tidleg på 1800-talet var lette gardin i t.d. voile på mote, medan ein rundt 1840-åra føretrekte tyngre stoff som fløyel. I det neste tiåret blei stive gardinkapper og liknande teke i bruk øvst eller rundt kanten av gardina.
I norske bondeheimar var det ikkje vanleg å bruka gardin før på 1800-talet. Det har også vore mote å innreia rom utan gardin, til dømes på slutten av 1700-talet, i 1830-åra og rundt 1900.
Ulike typar og delar
Gjennom tidene har stoffgardin festa øvst vore den vanlegaste gardintypen. Medan mange vil rekna sidegardin som «typiske» gardin, har også foldegardin og rullegardin vore brukt lenge. Persienner, plisse- og lamellgardin er hardare gardintypar som ofte er laga i andre materiale enn stoff. Panelgardin er faste panel laga av stoff, og er ein nokså ny gardintype. Gardin med særskilde føremål er myggnett og kjølegardin.
Til å festa gardin kan ein bruka gardinstong eller skinnar som det kan gli på. Stive gardin kan festast med oppheng på veggen. Gardinet kan ha krympeband øvst som blir fest til opphenget med hekter, eller kan festast direkte til ringar som glir på gardinstonga. Maljer er metallringar som er innsette i sjølve stoffet. Gardina kan også ha eigne sydde stroppar som går rundt gardinstonga.
Lange sidegardin heng frå toppen av vindauget eller opningen og dekkjer helt ned. Kappe dekkjer berre ein liten del av vindauget, og kan som regel ikkje dragast for og frå. Kapper heng gjerne øvst i vindauget kan brukast til å skjula øvste del av ein lengre gardin, eller dei kan brukast åleine eller både oppe og i midten, såkalla kafégardin. Ein variant er bogekappe, som er utforma slik at vindauget får bogeform.
For å halda gardin inntil sidene når dei er frådregne kan ein bruka omtak av stoff eller metall. Desse kan ha kvastar eller rosettar til pynt.
Yokto
Yokto (symbol y) er eit SI-prefiks i SI-systemet som står for 10−24 eller 1/1 000 000 000 000 000 000 000 000.
Merka at ein stor Y står for Yotta, den største nemninga i SI-systemet.
Det vart teke inn i systemet i 1991. Yokto kjem frå gresk όχτώ, som tyder åtte, fordi det tilsvarer 1000−8.
Stjepan Jukić
Stjepan Jukić er ein kroatisk fotballspelar.
Han spela for klubben Sanfrecce Hiroshima.
Fylkesveg 23 i Oppland
Fylkesveg 23 i Oppland går mellom Svingen og fylkesgrensa ved Helleren i Lunner kommune. Vegen er 14,1 km lang.
Love Me Do
«Love Me Do» startar med eit blues-aktig munnspel av John Lennon, og så Lennon og McCartney på vokal. Songen var spelt inn ved fleire høve med tre forskjellige trommeslagarar. Første gong var 6. juni 1962 med Pete Best på trommer då dei hadde audition for EMI i Abbey Road Studios i London. 4. september hadde Best vorte erstatta med Ringo Starr. Ei veke seinare, 11. september, kom dei tilbake til studio, men sidan produsent George Martin var misnøgd med Starr si speling vart hans spelt inn på ny med Andy White på trommer, medan Starr spelte tamburin.
Dei første utgåvene av singelen var versjonen der Ringo Starr spelte trommer, medan Andy White-utgåva hamna på debutalbumet til The Beatles, Please Please Me.
Medverkande
På Please Please Me-utgåva:
Salslister og salstrofé
Songen var den fjerde av sesks songar som nådde førteplassen på den amerikanske hitlista i løpet av eitt år, noko som er rekord i USA. Det var òg den fjerde av sju songar skrivne av Lennon-McCartney som gjekk til topps i 1964. Dette er òg rekord for flest topplasseringar i USA i det same kalenderåret.
Signe Olaug Pedersen
Signe Olaug Pedersen er frå Aurland. Ho debuterte som barnebokforfattar i 2010 med Sprett i håret – sug i magen.
Futedømme
Eit futedømme (eller -døme, bokmål fogderi) er ei historisk nemning for eit distrikt som blei styrt av ein fut (fogd).
I Noreg var amta frå 1660 delt inn i fleire futedømme. I 1660 var det 55 futedømme, men i 1700 var talet redusert til 38. Då futedømma vart oppheva 21. juli 1894 var det 56 av dei. Futedømma var delte inn i herad.
Sjølv om futedømma forlengst er borte, lever denne inndelinga vidare som ei meir eller mindre veldefinert inndeling av Noreg i form av distrikt. Grensene for dei gamle futedømma er i nokre tilfelle samanfallande med dagens grenser for prosti eller tingrettdistrikt.
Dei truleg mest kjende futedømma i Noreg er dei tre futedømma som utgjer Møre og Romsdal fylke — Sunnmøre, Romsdal og Nordmøre. Striden mellom desse i ymse lokalpolitiske saker er kjende som fogderistriden.
Futedømme i Noreg
Denne lista gir inndelinga slik den var på slutten av 1800-talet.
Blank-Ola
Blank-Ola, Opphavleg Ola Tolleivson Uppsata, var ein kjend handelskar og kjempekar frå Ål i Hallingdal om lag 1700. Han var fødd på garden Uppsata i Ål om lag 1668 eller 1669 og døydde på Villand i Hovet i Hol i 1724.
Ranseren
Ranseren (sørsamisk Bijjie Raentsere) er eit vatn som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.
Blank-Ola
Liv og virke
Ola var son av Tolleiv Olsson Skjerveim, som tok garden Uppsata etter far sin om lag 1673. Då faren døydde, fylgde Ola med mora til garden Myro, og vart ei tid kalla Ola Myre. Etter dette var han ei tid på Hamarsbøen før han endeleg vart gift med Ragnhild Ellingsdotter Villand, dotter av bygdehovdingen Elling Nilsson Villand. Ola sat på Villand til han døydde.
''Ola gjekk med digre sylvspenne i skorne, lange knapperadir av sylvknappar i knebrok og trøye, sylvring i halsen, og ei pynteleg gild hattesylgje. Av all denne sylvglamen fekk han namnet Blank-Ola,'' fortel kjeldene. Ei kjelde fortel òg at han handla med sølv. I skiftet etter kona Ragnhild på Villand vart det rekna opp uvanleg mykje sølv etter han.
Blank-Ola handla over fjellet til Vestlandet, og stansa ofte på Kløkk. Der står det ein stein etter han, der han pla sitje og skrive kjøpebreva sine, med initialar og årstalet 1711. Slik var Ola rikare enn mange i Hallingdal på den tid. På Kløkk samla han hest, og dreiv dei vestetter til mellom anna Sogndal og Lærdal.
Segna om nevaslaget
I Sogndal var det Ola kom utfor det han er mest kjend for. Dei fleste forteljingar om Ola minnest nevaslaget i Sogn. Rikard Berge gjev det att slik:
Lars Reinton fører prov for at hendinga er best tidfest til Blank-Ola, sjølv om forteljinga er knytt til mange andre kjempekarar, frå Lista til Gudbrandsdalen.
Born og familie
Ola hadde tre lausungar før han gifte seg, den første kom i 1704, med Birgit Aslesdotter Gjivsjord. I 1714 fekk han ein son med Ragnhild Villand, som han gifte seg med, og same året fekk han eit barn med Kari Olsdotter Mehus. For lausungane sine laut Ola bøte til lensmannen i Ål fleire gonger, og lensmannen var støtt etter han med søksmål. I 1707 vart han etterlyst av di han ikkje hadde gjort opp for mora til ungen, Birgit Aslesdotter. Ho sat på vatn og brød nett same tida for å ha fødd «i dølgsmål».
Neste gong dette hende var mora nett Ragnhild Villand, og no laut Ola betale leigemål eller gifte seg med ho. Tinget på Leksvol skreiv ned: «Ole Tollefsen og Ragnil Ellingsdatter Villand efter prestens attest vil de ægte hin anden hvilchet hd og ny for retten vedstaar saa snart hd faaer hendes forædris samtøche til at ægte hende». Soleis vart det. Men Elling, far hennar Ragnhild var nett då på Akershus festning for å søkje oppreist, og Ola flytte til Villand. Ikkje lenge etter kom det til nok ein unge, denne gongen med Kari Olsdotter Mehus. Ola laut for retten att. Retten slo fast at Ola no hadde fire lausungar i alt, med fire ulike jenter. Ola Mehus, far hennar Kari, vart forlikt med Ola før han gifta seg med Ragnhild. Ola laut bøte Kari «for hendes æres krænckelse og til deris sammen auflede barns opdragelse 30 Rixdaler, som schal svares dend halfue del i høst og resten til vinteren.»
Ola vart endeleg gift med Ragnhild 15. oktober 1716. Dei hadde alt sonen Tolleiv, som då var to år gamal. Ragnhild var på den tid om lag 23 år gamal. Ola var om lag 45 år.
Sønene til Ola og Ragnhild er dei fire eldste Villandskarane:
Etter at Ola var daud. gifte Ragnhild seg oppatt med Ola Larsson Fossgard, og fekk fire søner til med han.
Ettermæle
Det gjekk lenge ei rik segnkrins om Blank-Ola. Han var så storlåten og vidgjeten at folk heldt fram å fortelja om han i lange tider etter at han var daud. På bygdetunet i Ål vart segna om nevaslaget attgjeve som spel, med førande dansarar frå Ål, i nyare tid.
Ola har elles ei rik etterslekt i Hallingdal, og i Ål vert det rekna som noko storveges å ætte frå han.
Dyreplankton
Mellom dei meir økologisk viktige protistane i dyreplankton-segmentet kan me nemna foraminiferar, radioloarianar og dinoflagellatar. Døme på viktige fleircella dyr som lever planktonisk er m.a. manetar, hoppekreps, kril, salpar, fiskelarvar og pteropodar. Dette breie fylogenetiske spekteret er tilsvarandre mangfaldig i fødeinntak; nokre er passive filtrerarar, andre er aktive predatorar og atter andre lever mutualistisk med autotrofe planteplankton. Dyreplankton et bakterieplankton, planteplankton, andre dyreplankton (gjerne kannibalistisk), detritus og stundom tilmed symjande organismar.
Hérault
Hérault (oksitansk: Erau) er eit departementet sørvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Languedoc-Roussillon, og er kalla opp etter elva med same namn. Préfecture (administrasjonsstad) i departementet er Montpellier (225 000 inb. i 1999) som òg er hovudstad i regionen.
Medan Montpellier har vore ein viktig universitetsby sidan mellomalderen, så er hovudnæringsvegane i departementet landbruk og turisme. Vin for masseforbruk har vore det viktigaste produktet. Auka import frå Amerika og Australia og mindre vinforbruk i Frankrike har gjort at vinbøndene står overfor krav om omlegging til mindre vinmarker og høgare kvalitet, nok som har vore ein smertefull prosess.
Historie
Ved byrjinga av 1900-talet førte låge vinprisar i samband med sjukdom i vindruene førte til protestar frå tusentals mindre vinmakarar. Opprøret vart hardt slått ned på av regjeringa til Georges Clemenceau.
Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Languedoc-Roussillon og grensar til departementa Aude, Tarn, Aveyron, Gard, i tillegg til Middelhavet (Golfe du Lion) i sør.
Geografisk er departementet svært variert med strender i sør, Cevennane i nord, og med jordbruksland i mellom.
Viktige elvar:
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla Héraultais.
Kultur
Canal du Midi står på UNESCO si verdsarvliste.
Turisme
Dei mest kjende turiststadene i Hérault er:
Ramsgjelvatnet
Ramsgjelvatnet er eit vatn som ligg i Beiarn kommune i Nordland.
John Harald Skum
John Harald Skum er sametingsrepresentant for Norske Samers Riksforbund i Alta/Kvalsund valgkrins for perioden 2005-2009. Han var også sametingsrepresentant i valperioden 2001-2005.
Tsubasa Yokotake
Tsubasa Yokotake er ein japansk fotballspelar.
John Harald Skum
Skum arbeider som bibliotekmedarbeidar og bur i Tverrelvdalen i Alta kommune.
Tsubasa Yokotake
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima og Gainare Tottori.
Sekundær straum
Ein sekundær straum er i væskedynamikk ein relativt liten straum oppå ein primær straum, der primærstraumen vanlegvis ligg tett opp til det straumingsmønsteret ein studer med enkle analytiske teknikkar når ein reknar væska som ikkje-viskøs. Ei ikkje-viskøs væske er ei teoretisk væske med null viskositet.
Norsk Allsang
Norsk Allsang er eit songhefte som Lars Søraas d.y. gav ut på John Griegs Forlag i 1941. Innhaldet var utvalde nasjonale songar. Framsida var illustrert med eit norsk flagg. På tittelbladet skreiv Søraas og :«Måtte dikt og toner vekke et brus av Norsk Sang over landet. Det vil gi styrke og mot.» Ikkje uventa vart heftet forbode og restopplaget inndrege. Ei tid etter kom det ut i sensurert utgåve. No med konturane av eit norgeskart og teikning av ei syngande jente på framsida. Etter at krigen var slutt kom originalutgåva av heftet i fleire opplag. I tillegg var kongesongen «Gud sign vår konge god» trykt på innsida av omslaget.
Sekundær straum
Om ein ser bort frå områda tett opp til faste flater nede i væska, er den primære straumen i ei væske vanlegvis særs lik den ein ville hatt i ei ikkje-viskøs væske når ein nyttar grunnleggande fysiske prinsipp. I verkelege straumar finst det derimot område i straumfeltet som skil seg kraftig ut i både snøggleik og retning i forhold til det som er venta for ein slik ikkje-viskøs straum. Straumen i desse områda er den sekundære straumen. Desse områda finn ein vanlegvis nær grenseområda mellom straumen og faste overflater, der ein finn viskøse krefter, slik som i grenselaget.
Vind nær bakken
Dei grunnleggande fysiske prinsippa og corioliseffekten kan på tilfredsstillande måte forklare at vindretninga i atmosfæren er parallell til isobarar. Målingar av vindsnøggleiken og retninga i høgder godt over bakken stadfestar at vindsnøggleiken ligg tett opp til gradientvinden, og at vindretninga verkeleg er parallelle med isobarane i området. Frå bakken og opp til høgdene der ein kan sjå bort frå påverknaden frå jordoverflata, er vindsnøggleiken mindre enn det ein kan vente ut frå det lufttrykket, og vindretninga går delvis over isobarane, og er ikkje heilt parallelle med dei. Denne straumen som kryssar isobarane nær overflata er ein sekundær straum. Han stemmer ikkje overeins med hovudstraumen, som er parallell med isobarane.
Som følgje av den lågare vindsnøggleiken nær jordoverflata er lufttrykket i eit lågtrykk vanlegvis langt høgare ved overflata enn det ein kunne venta ut frå lufttrykket i midlare høgder. Dette kjem av Bernoulliprinsippet. Som eit resultat vert den sekundære straumen mot sentrum av eit lågtrykk òg trekt oppover av det langt lågare trykket i mildare høgder. Denne treige, utbreidde luftstiginga i eit område rundt lågtrykk, kan ofte føre til omfattande skydekke og regn, om lufta er fuktig nok.
I eit område med høgtrykk (ein antisyklon), fører den sekundære straumen til at lufta over store område sakte søkk mot bakken frå mildbare breidd, og så utover på tvers av isobarane. Denne nedsøkkinga skapar ein reduksjon i relativ fukt og forklarer kvifor høgtrykksområde ofte har skyfri himmel i mange dagar.
Tropiske syklonar
Hovudstraumen rundt ein tropisk syklon er parallell til isobarane - og derfor sirkulær. Jo nærare sentrum av syklonen ein kjem, jo høgare er vindsnøggleiken. I følgje Bernoulliprinsippet, er lufttrykket lågast der vindsnøggleiken er høgast. Som følgje av dette er lufttrykket nær sentrum av syklonen særs lågt. Det er ein sterk trykkgradienten på tvers av isobarane mot senteret av syklonen. Denne trykkgradienten skapar ei sentripetalkraft som er naudsynt for den sirkulære rørsla til kvar luftpakke. Denne sterke gradienten, i lag med svakare vind nær jordoverflata, fører til ein sekundær straum nær overflata mot sentrum av syklonen, i staden for ein fullstendig sirkulær straum.