cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eat Your Salad
Supernova og Eurovision Song Contest
Gruppa sende inn «Eat Your Salad» til den latviske songtavlinga Supernova 2022 i regi av LTV. Vinnaren av tevlinga fekk representere Latvia i Eurovision Song Contest 2022.
Burjatisk
Skrift
Burjatisk blei tradisjonelt skrive med mongolsk skrift, men det litterære mongolske skriftspråket skilde seg mykje frå tala burjatisk. I 1931 blei det innført eit skriftsystem for burjatisk i Sovjetunionen med latinske bokstavar som bygde på sartul- og tsongoldialektane. Dette blei erstatta av ei modifisert russisk kyrillisk skrift rundt 1937, som er det burjatisk blir skrive med i dag. Skriftspråket byrggjer på khoridialekten, som også er standard taledialekt. Tilleggsbokstavane til det russiske alfabetet er Ү/ү, Ө/ө og Һ/һ.
Eat Your Salad
Supernova og Eurovision Song Contest
Kringkasteren kunngjorde 5. januar 2022 at «Eat Your Salad» var blant bidraga i Supernova 2022. Songen tok seg vidare frå semifinalen 5. februar og vann til slutt finalen 12. februar etter å ha vore favoritt hos både juryen og sjåarane. Songen vart dimed det latviske bidraget til Eurovision Song Contest 2022. Songen vart nummer 14 av 17 i den fyrste semifinalen, og han kvalifiserte seg dimed ikkje til finalen.
Allereie før den latviske finalen vart songen ein viral hit, og den låg på viral-topplister på Spotify i fleire land, blant anna i Noreg.
A Spanner in the Works
Medverkande
• Rick Braun – blåseinstrument
• Nick Lane – blåseinstrument
• David Woodford – blåseinstrument
• The Kick Horns – blåseinstrument
• John McSherry – sekkepipe
• Máire Ní Chathasaigh – fele
• Fred White, Lamont VanHook, Joey Diggs, Joe Turano, Aleisha Irving, Oren Waters, Jossef Powell, Terry Young – korvokal
• Glasgow Gaelic Music Association – kor
• Gavin Wright – orkesterleiar
Salslister
Albumet selde til gullplate i USA og Storbritannia. I desse landa nådde albumet høvesvis 35. og 4. plassen på albumlista.
Grahamøya
Grahamøya (engelsk Graham Island) er den største øya i øygruppa Haida Gwaii, også kjend som Charlotteøyane. Ho ligg ut for kysten av British Columbia i Canada, og er skild frå den andre hovudøya i øygrupppa, Moresbysøya, av eit trongt sund. Øya dekker ei flatevidd på 6 361 km², folketalet er 4 475. Folk bur i landsbyane Juskatla, Masset, Port Clements, Queen Charlotte City, Skidegate og Tlell.
Grahamøya blei gjeven namnet sitt av James Charles Prevost, kommandøren på HMS «Virago» i 1853. Han kalle henne opp etter James Graham, 2. baronett, den dåverande First Lord of the Admiralty.
Jeff Paris
Jeff Paris er ein USA-amerikansk vokalist, klaverspelar og gitarist som hovudsakleg har spelt innan hardrock- og heavy metal-sjangrane.
Paris byrja i det ukjende bandet Pieces før han var studiomusikar på debutplata til Cinderella i 1986. Kring samstundes fekk han platekontrakt hos PolyGram Records og gav ut to soloalbum Race To Paradise i 1986, og Wired Up 1987, men begge selde dårleg. I 1990-åra gav Paris ut tre soloalbum til: Lucky This Time (1993), Smack (1997) and Freak Flag (1998), og gjekk attende til arbeidet som studiomusikar og låtskrivar.
Sotíros i Lárnaka
Bydelen ligg nord i byen. I aust grensar han til Khrysopolítissa, i sør til Ájos Nikólaos og i nord til Tsakileró, Kókkines, Áji Anárjyri 2 og Áji Anárjyri 1, dei to siste nesten heilt omslutta av Sotíros. I nord ligg nabokommunen Livádia og i vest Aradíppou.
Rosshøgdene
Rosshøgdene er ei relativ låg høgd kring 1 nautisk mil (1,9 km) sørvest for Solsprettodden, på kysten av Dronning Maud Land. Det vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957-62. Japanarane kalla det Pingvinhøgdene i 1973.
Pavel Horváth
Pavel Horváth er ein tidlegare tsjekkisk fotballspelar.
Eskild Bakke Olsen
Eskild Bakke Olsen er ein norsk ishockeyspelar. Han har spelt for Storhamar Dragons sidan 2016. Han er son til Tom Erik Olsen.
Raised on Robbery
«Raised on Robbery» er ein song skriven av Joni Mitchell og gjeven ut som den første singelen frå 1974 på albumet Court and Spark.
Teksten handlar om ein prostituert som prøver å sjeke opp ein mann som sit aleine på eit hotell.
Musikkritikaren Sean Nelson rekna «Raised on Robbery» som ein hyllest til 1950-tals rock and roll-songar som «Shake Rattle and Roll» og artistar som Chuck Berry, men syntest ikkje det var særskild overtydande.
«Raised on Robbery» nådde 50. plassen på Cashbox-lista i USA og 65. plassen på Billboard Hot 100, og 40. plassen på Billboard Adult Contemporary-lista.
«Raised on Robbery» var seinare med i ein videoversjon av konsertalbumet hennar Shadows and Light frå 1980, i tillegg til samleplatene Hits (1996) og Songs of a Prairie Girl (2005).
Charles Lynch
Charles Lynch var ein amerikansk plantasjeeigar og tilhengar av amerikansk sjølvstende frå England. Han leia ein irregulær domstol i det sentrale Virginia, der støttespelarar for britan under den amerikanske sjølvstendekrigen vart dømde. Ordet «lynsjing» stammar moglegvis frå dette. Dommane til Lynch omfatta pisking, beslaglegging av eigedom, tvinga eidar og verneplikt, men aldri henging, som ofte har vore ein del av lynsjing.
Nazran
Nazran (russisk Назра́нь, ingusjetisk Наьсара – Näsara) er ein by i Republikken Ingusjetia i Russland. Han ligg ved elva Sunzja, 5 km nordvest for republikkhovudstaden Magas. Han har om lag 130 000 innbyggjarar (2007). Nazran fekk bystatus i 1967. Byen var hovudstad i Ingusjetia frå 1991–2002, då Magas vart utpeikt til ny hovudstad. I løpet av 1990-talet vart innbyggjartalet i byen mangedobla som følgje av tilstrøyming av flyktningar frå krigshandlingane i naborepublikken Tsjetsjenia.
I 2004 vart byen råka av tsjetsjenske og etniske ingusjetiske opprørarar som utførte eit raid i republikken. Opprørarane gjekk til åtak på 15 offentlege bygg i byen.
Reidun Elise Foldøy
Reidun Elise Foldøy er ein norsk forfattar frå Osterøy.
Ho debuterte i 2008 med novellesamlinga Ein stad å møtast. I 2007 vann ho ei novelletevling tidsskriftet Vinduet hadde skipa til.
Foldøy er busett i Bergen og arbeider som lærar.
Sander Rønnild
Sander Rønnild er ein norsk ishockeyspelar. Han har spelt for Stjernen Hockey sidan 2012.
Han er bror til ishockeyspelaren Martin Rønnild.
Overstyrmann
Overstyrmann er ein offiser som leiar dekksdepartementet på eit fartøy. Det er den høgaste graden for styrmann. Tidlegare vart denne høgaste graden kalla førstestyrmann. I dag vert førstestyrmann nytta om den nest høgaste graden for styrmann.
Den faktiske tittelen kan varierer frå skip til skip, nasjonalitet, handel og selskap.
Etter norsk og internasjonal lov (STCW) er overstyrmannen den dekksoffiseren som har rang nest etter skipsføraren på eit skip, og som overtek kommandoen dersom skipsføraren blir ute av stand til å ta vare på pliktene sine.
For å tenestegjere som overstyrmann på passasjerskip, lasteskip større enn 15 meter, fiskefartøy større enn 10,67 meter (35 fot) og på lekter, krevst det relevant kompetansesertifikat for dekksoffiser.
Château de Blois
Château royal de Blois i departementet Loir-et-Cher i Frankrike er eit slott som i si tid var favorittresidensen til fleire av dei franske kongane. Slottet ligg i hjartet av byen Blois, på høgre breidda av elva Loire. Bygginga tok til på 1200-talet og vart avslutta på 1700-talet. Slottet er samansett av fleire bygningar kring ein indre slottsplass, og i arkitekturen er både gotikken, renessansen og klassisismen representerte.
Overstyrmann
Stillinga inneber hovudansvar for laste- og losseoperasjonar, og behandling av last. Overstyrmann har òg ansvar for skipet sin stabilitet, administrativt arbeid, samt sikkerheit og vedlikehald på dekk. Ofte er overstyrmann òg medisinsk ansvarleg om bord.
Klippen i Storumans kommun
Klippen er ei bygd som ligg langs E12 ca. 6 km nord for Hemavan i Storuman kommun i Västerbottens län i Sverige. I Klippen finst det eit underjordisk vasskraftverk i Ume älv samt restaurant med overnattingshøve i Sånninggården. Frå Klippen kan ein slutte seg til Kungsleden.
Klippen ligg midt i Vindelfjällens naturreservat, mellom Artfjället og Norra Storfjället. Klippen høyrer til Tärna sokn, som var ein av dei sist busette områda i Sverige.
MF «Strandebarm»
MF «Strandebarm» er ei bilferje levert frå Hatlø Verksted i Ulsteinvik i mai 1971 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). Skroget vart laga ved Hasund mek. Verksted.
Ferja gjekk først i ruta Halhjem-Sandvikvåg, og sidan Halhjem-Våge-Bruntveit. I 1980-åra gjekk ho først i sambandet Jondal-Tørvikbygd. Frå 1986 gjekk ferja på strekninga Langevåg-Buavåg for HSD, Tide Sjø og Norled fram til våren 2011. Ho er no reserveferje.
Klockestrand
Klockestrand er ein svensk tettstad i Kramfors kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland. I 2005 hadde tettstaden 320 innbyggjarar.
Kama
Kama kan visa til:
Snøbærslekta
Snøbær, (Symphoricarpos) er ei lita slekt med om lag 15 artar av bladfellande buskar i kaprifolfamilien, Caprifoliaceae. Alle artane høyrer naturleg heime i Nord- og Mellom-Amerika, med unnatak av ein som ein finn naturleg i den vestelge delen av Kina. Namnet på slekta er avleidd frå gresk symphorein (συμφορειν) som tyder 'å bere saman' og karpos (καρπος) som tyder 'frukt'. Det viser til dei tettpakka bæra som arten har.
Tsakileró
Tsakileró (gresk Τσακιλερό) er ein bydel i kommunen Lárnaka i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros.
Snøbærslekta
Skildring
Blada på planter i snøbærslekta er 1,5–5 cm lange, runde, heile eller med ein eller to foldar ved basis. Blomstrane er små, grøn-kvite til lilla, i små klasar på 5–15 hos dei fleste artane, enkelt eller parvise hos andre (e.g. S. microphyllus). Frukta er 1–2 cm i diameter, mjuk, varierande frå kvit (e.g. S. albus) til lilla (S. microphyllus) til raud (S. orbiculatus) og hos ein art (S. sinensis), svartpurpur. Når dei kvite bæra blir opna, ser frukta ut på insida som fin, sprakande korna snø.
Tsakileró
Bydelen ligg nord i byen. I sør og aust grensar han til Sotíros og i nord til Kókkines. I vest ligg nabokommunen Aradíppou.
Utbjoa-Jektevik-Våge-Halhjem
Utbjoa-Jektevik-Våge-Halhjem var eit ferjesamband som gjekk som nattrute frå Utbjoa i Ølen kommune til Jektevik på Stord, og så vidare til Våge på Tysnes og til slutt Halhjem i Os kommune. Ruta var i drift frå 1973 til 1983.
The Bewlay Brothers
Bowie kalla distribusjonsselskapet sitt seint i 1970-åra for Bewlay Bros. Music og nytta namnet som eit psevdonym for seg sjølv, Iggy Pop og Colin Thurston som produsentar for Iggy-albumet Lust for Life i 1977.
Songen vart spelt live første gong på BBC Radio 2 i 2002.
Komposisjon
Bowie skreiv og spelte inn songen etter at resten av bandet hadde gått heim frå studio for kvelden. I tillegg vart det lagt til nokre fleire lydspor seinare.
Denne balladen har vorte skildra som «truleg den tettaste og mest ugjennomtrengelege songen til Bowie». Låtskrivaren sjølv fortalte visstnok produsenten Ken Scott at songen var meint for den amerikanske marknaden, fordi «amerikanarane alltid likar å legge for mykje inn i ting», sjølv om «teksten ikkje gav noko meining i det heile». Bowie var først avvisande til songen og skildra han som «Star Trek i skinnjakke», og meinte at hans eigen tekst var uforståeleg.
Somme biografar har sett referansar i songen til halvbroren til Bowie, Terry, som var schizofren, medan andre, som Tom Robinson, har skjelna ein «homofil agenda». Bowie snakka om songen i 2008: «Eg veit ikkje korleis eg skulle ha tolka teksten anna enn å foreslå at det er lag av spøkjelse i han. Han er ein palimpsest, då.»
«Bewlay Brothers» byrjar melankolsk med akustisk gitar og forvrengd piano, og dette varer gjennom tre lange vers på 14 taktar kvar, og tener òg som refreng. Ein liknande struktur finn ein òg i tidlegare songar som «Cygnet Committee». Versa er skilde av ein fire taktar lang gitarpause. Songen vert avslutta med eit kor av forvrengd stemmer med varispeeding; NME -kritikarane Roy Carr og Charles Shaar Murray samanlikna effekten med «Laughing Gnome», men på «ein langt meir skummel måte».
Guttorm Berge
Guttorm Berge var ein norsk skirennar frå Vardal i Oppland. Han fekk OL-bronsen i slalåm under vinter-OL 1952 i Oslo. Berge representerte Vardal IL og seinare Gjøvik Skiklubb.
Karriere
Berge var son til bondefolk på garden Melum i Vardal. I olympiaåret 1948 vart han norsk meister i utfor og i kombinasjonen. Sidan reiste han til USA og studerte ved eit college i Vermont, der han trena i lag med nokre av dei beste alpinistane i USA. Både i 1950 og 1951 vann han det såkalla Silver Belt, medan han i 1951 vart USA-meister i slalåm. Under verdsmeisterskapen i alpint i Aspen i delstaten Colorado i 1950 deltok Berge for Noreg og vart nummer åtte og beste nordmann i storslalåm.
Høgdepunktet som aktiv kom under vinterleikane i Oslo i 1952. Berge vann då bronsemedaljen i slalåm, der han sidan vart nummer 13 i storslalåm. To år seinare mislukkast han og køyrde ut i slalåmtevlinga i VM i Åre. Også under vinter-OL 1956 kom han aldri til mål, korkje i slalåm eller storslalåm. Derimot vart han i 1956 noregsmeister i nettopp dei same to disiplinane, åtte år etter han førre gongen vart norsk meister. Han la opp etter å ha vunne NM-gull i storslalåm i 1958.
Funkbreen
Funkbreen er ein isbre som flyt ut i Beascochea Bay sør for Frölich Peak, på vestkysten av Graham Land i Antarktis. Han vart først kartlagt av Den franske antarktisekspedisjonen, 1908–10, under Jean-Baptiste Charcot. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1959 etter Casimir Funk, ein amerikansk (tidlegare polsk) biokjemikar som ved Lister Institute i London i 1912 la fram teorien om vitaminar.
Pippa Middleton
Philippa Charlotte Middleton, kjend som Pippa Middleton er systera til Catherine, hertuginne av Cambridge. Fredag 29. april 2011 var ho forlover (maid of honour) for systera som gifta seg med prins William, hertug av Cambridge. Ho er også kjent for at ho bidrog i organiseringa av dette bryllaupet. Ho er fest-arrangør av yrke.
Familien Middleton skaffa seg eit eige våpenskjold den 19. april 2010. Den varianten med eit blått band over er reservert ugifte kvinner og kan for tida berre berast av Pippa Middleton.
Pervomajskajaberget
Pervomajskajaberget er ein fjelltopp, 2795 moh, som ligg 1 nautisk mil (1,9 km) nordaust for Skarshovden sentralt i Humboldtfjella i Dronning Maud Land. Det vart oppdaga og kartlagd frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen, 1938-39. Det vart kartlagd frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen, 1956–60. Den sovjetiske antarktisekspedisjonen kartla det på ny i 1960–61, og namngjeve Gora Pervomajskaja (1. mai-fjellet).
Goodwinbreen
Goodwinbreen er ein isbre som flyt vest og ut i Flandres Bay sør for Pelletan Point på vestkysten av Graham Land i Antarktis. Han vart kartlagt av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897–99. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1960 etter Hannibal Goodwin, ein amerikansk pastor som fann opp ein type fotofilm i 1887.
Egg (fleirtyding)
Egg kan visa til:
One Slip
«One Slip» er ein song frå Pink Floyd-albumet A Momentary Lapse of Reason frå 1987. Albumet har fått tittel etter ei linje i teksten til denne songen. Han vart først gjeven ut som B-side til «Learning to Fly». Han vart gjeven ut på ny som den tredje singelen frå albumet i Storbritannia og vart ein liten hitt der, medan han var den fjerde singelen i USA.
Videoen for songen vart bilete av eit gammalt fly frå 1930-åra med konsertklipp av bandet frå The Omni i Atlanta i november 1987. Videoen var regissert av Lawrence Jordan.
Medverkande
med
Egg i Vorarlberg
Egg er ein kommune i Bregenzerwald i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen, som høyrer til distriktet Bregenz, dekker eit areal på 65,3 km² og hadde i kring 3 500 ibuarar i 2016. Her er to landsbyar, Egg og Großdorf. Landsbyen Egg ligg 561 meter over havet.
37% av flatevidda i kommunen er skogvaksen, medan 32% er snaufjell.
Turisme er ei viktig næring.
Dudu Cearense
Dudu Cearense er ein brasiliansk fotballspelar.
Skeise-VM 1990 for kvinner
Verdsmeisterskapen på skeiser 1990 for kvinner vart avvikla på OL-stadion i Calgary i Canada helga 10. og 11. februar 1990. 26 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei einast Heidi Skjeggestad frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1500 m, 3 000 m og 5 000 meter.
On the Turning Away
«On the Turning Away» er ein song frå Pink Floyd-albumet A Momentary Lapse of Reason frå 1987. Han vart gjeven ut som den andre singelen frå albumet og nådde førsteplassen på Billboard Album Rock Tracks-lista tidleg i 1988. I Storbritannia gjekk songen til 55. plass på singellista. Ein konsertversjon av songen finst på Delicate Sound of Thunder.
Skeise-VM 1990 for kvinner
Jacqueline Börner frå Aust-Tyskland vart verdsmeister framom japanske Seiko Hashimoto. Hashimoto gjekk snøggaste 500-meteren og Börner fekk bestetid på 3 000 m. Kinesiske Wang Xiuli sigra på 1500 m og austtyske Heike Schalling på 5 000 m.
Kama i Fukuoka
Kama (japansk 嘉麻市, Kama-shi) er ein by i Fukuoka prefektur på øya Kyūshū sør i Japan.
Klintehamn
Klintehamn er ein svensk tettstad i Gotlands kommun i Gotlands län på Gotland. I 2005 hadde tettstaden 1 407 innbyggjarar.
On the Turning Away
Songen er ein powerballade og omhandlar tema som fattigdom og undertrykking, og klagar over at folk har ein tendens til å vende seg bort frå dei som er råka av slike tilhøve. Han endar med ein håpefull tone der siste verset startar med «no more turning away …».
Skeise-VM 1990 for kvinner
Skeise-VM 1990
Dato: 10./11. februar 1990
Lynsjing
Lynsjing (frå engelsk lynching) er ei nemning på ulovleg selvtekt, som regel ei offentleg avretting utført av ein mobb eller folkemasse, særleg i USA. Opphavet til omgrepet er usikkert, men har truleg bakgrunn i namnet til dommaren Charles Lynch som var kjent for å henga dei som stod på den andre sida under den amerikanske sjølvstendekrigen på 1700-talet. <!-- Lynsjing som utenomrettslig straffemetode er oftast ved henging, men kan òg skje ved steining, skyting eller spidding. Føremålet er å straffa ein påstådd overtreder eller syndar, eller for å skremma, eller på andre måte kontrollera ei folkegruppe. Lynsjing er nokon gonger rettferdiggjort ved at det er utøving av rettferd utan at det vert forseinka av rettsvesenet. Lynsjing kjennest som regel frå den amerikanske ville vesten på 1800-talet der «Lynsjeloven» var rådande i avsidesliggande område der lov og orden mangla, og der styresmaktene anten var heilt fråverande eller særleg svak. På byrjinga av 1900-talet fanst det òg ofte i Russland og søraustlege Europa, men spesielt og nesten særskilt i USA, særleg i tider med sosiale og økonomiske spenningar. Som valdsutøving er lynsjing ikkje eit amerikansk fenomen. Lynsjing og lovløse straffemetodar har skjedd og skjer enno i mange land i heile verda. Seinst i 2001 myrda ein palestinsk mobb andre palestinere som dei meinte hadde samarbeidd med Israel.
Klintehamn
Klintehamn har, som namnet indikerer, ei hamn som i dag fungerer som utskipingshamn for tømmer og flis. I hamna ligg den største arbeidsgjevaren på staden, Lantmännens fôrfabrikk. I Klintehamn er det òg næringsmiddelindustri. Foodmark produserer bl.a potetsalat her. På 1800-talet var det skipsverftet, kalkomnar og eit brennevinsbrenneri i Klintehamn.
Skeise-VM 1990 for kvinner
Skeise-VM 1990
<br style="clear:both;" />
Lynsjing
Etymologi
Det har endå vorte foreslått fleire andre mindre sannsynlege kjelder til opphavet til ordet:
On the Turning Away
Songen vart spelt på konsertane til bandet frå 1987 til 1989 og nokre gonger under turneen deira i 1994.
Lynsjing
USA
.
Klintehamn
Klintehamn er ein populær feriestad med fleire overnattingshøve. Her finn ein pensjonat, vandrarheim og rom til leige. Frå Klintehamn går det båt til Stora Karlsö og Lilla Karlsö. Eit populært område for utflukter er Klinteberget med milevid utsikt. I slutten av mai og byrjinga av juni kan ein her sjå den sjeldne og freda raud skogfrue blomstre.
Lynsjing
USA
«Lynch lov» – ei form for blind vald og straffejustis som vanlegvis omfatta illegal hengning av antekne kriminelle – kastet lange skuggar over sørstatane frå midten av 1800-talet og fram til midten av 1900-talet. Før borgarkrigen var offera vanlegvis svarte slavar og personar som var mistenkt for å hjelpa flykta slavar.
Etter borgarkrigen kjempa kvite i sørstatane for halda på sin sosiale dominans. Løynlege borgarvern- og opprørske grupper som Ku Klux Klan (KKK) dreiv lynsjing i omfattande grad der dei klynga opp utvalde eller tilfeldige svarte for å kua afroamerikanske folk. I samsvar med loven om menneskerettar av 1871 vart regjeringsstyrkar sett inn og lukkast til ein viss grad å splitta klanen. I 1877 lukkast kvite i sørstatane å vinna valet og overta områdets beslutningsapparat og lovgivande styresmakt.
Etter at filmen  Ein nasjons fødsel (The Birth of a Nation, òg kjend som The Clansman) kom ut i 1915 og som glorifiserte tida etter borgarkrigen. I filmen vert afroamerikanarar framstelt som vonde og dyriske. Dei kvite hovudpersonane er fortvila, men grunnlegg Ku Klux Klan. Klanen vert framstelt i filmen som den store heltane til sørstatane som greier å reinsa landet for svarte, og redda den kvite kvinna som vart halde fanga av dei svartes leiar, den vonde mulatten. I tida etter fekk klanen igjen eit oppsving og lynsjing auka som middel for å terrorisera og paralysera svarte folkegrupper. Offera var svarte menn, ofte skulda for fornærming eller påstått valdtekt av kvite kvinner. Etter 1935 sokk mengda lynsjingar igjen før det på 1960-talet oppstod nye valdshandlingar.
Medlemmar eller tilskodarar av dei mobbane som deltok i lynsjing tok ofte fotografi av kva dei hadde gjort, og desse fotografia, fordelt på postkort, vart samla inn av James Allen som sidan publiserte dem, òg på Internett
Vald og lynsjing i USA utøvd mot afroamerikanarar i sørstatane steig markant i tida etter den amerikanske borgarkrigen då slaveri var vorte forbode og nyleg frigjorde svarte menn fekk lov til å røysta ved val. Valden auka ytterlegare ved slutten av århundret etter kvite frå partiet demokratane i fekk politisk makt i Sørstatane på 1870-talet. Delstatar oppretta nye konstitusjonar eller lóvar som effektivt fråtok dei fleste svarte og mange fattige kvite mange rettar, etablerte segregering og raseskilje i offentlege fasilitetar, og skilde svara ut frå offentleg liv og fasilitetar.
Kama i Fukuoka
Byen blei grunnlagd 27. mars 2006 då byen Yamada blei slått saman med størsteparten av Kaho-distriktet. I 2006 hadde han 46 932 ibuarar.
Lynsjing
USA
Bortimot 5 000 afroamerikanarar vart lynsja i USA mellom 1860 og 1890. I si bok har professor ved Universitet i Marylands juridiske fakultet, Sherrilyn A. Ifill, undersøkt korleis gjennomsnittlege kvite borgarar deltok i lynsjing. Nokon deltok i valden, medan andre var vitne til lynsjing, men gjorde ikkje noko for å forhindra mobben. Hennes forsking har undersøkt korleis historia til dei som medverka og var medskuldige, har vorte ein del av den sosiale og kulturelle strukturen i lokalsamfunna som anten støtta, fordømde eller ignorerte valden.
Lynsjing på slutten av 1800-talet i USA, Storbritannia og i koloniane sammenfalt med ein valdsperiode der menneske vart nekta deltaking på grunnlag av rase eller kjønn i samfunn dominert av kvite i tida etter den britiske loven av 1833 som oppheva slaveriet («Emancipation Act of 1833»)
Sjølv på 1900-talet har ein del medlemmar i den amerikanske kongressen freista å få gjennomført lóvar som forbaud lynsjing, men vart forhindra av ei solid blokkdanning av medlemmar frå Demokratane til sørstatane som anten overvann eller forhindra kvart einaste lovforslag.
Neftekamsk
Neftekamsk (russisk Нефтека́мск) er ein by i Republikken Basjkortostan i Russland med om lag 120 000 innbyggjarar.
Klintehamn
Den største marknaden på Gotland vert halden i Klintehamn den siste laurdagen i september kvart år, med fleire tusen vitjande.
Lynsjing
USA
I dag er lynsjing eit grovt lovbrot i alle amerikanske delstatar, definert i nokon lóvar som «Kvar og ei valdshandling påført av ein mobb på lekamen til ein annan person som resulterte i døden for denne personen». Med ein «mobb» vert meint «ei samling av to eller fleire personar, eller autoritet, for med overlagt føremål [...] å begå ei valdshandling på ein annan person». Lynsjing i andre grad er definert som «Kvar og ei valdshandling påført av ein mobb på lekamen til ein annan person og der døden ikkje er resultatet.» For å oppretthalda ein fellande dom for lynsjing må minst ein del av bevisa av overlegg leggjast fram, men «Vanleg føremål å begå vald» kan dannast før eller under sammenkomsten”.
Klintehamn
Klintehamn har hatt eit rikt idrettsliv med samskipnader som IK Tjelvar med friidrett som største idrettsgrein. Klubben har fostra landslagsmenn som 10 000 m-løparen Torgny Björkvist, tresteghopparen Tor Broström, hinderløparen Örjan Samuelsson og lengdehopparen Göran Norrby. I dag er verksemda til klubben praktisk talt nedlagt, medan derimot Klintehamns IK er særs aktiv, med fotball som hovudaktivitet.
Neftekamsk
Byen ligg ved elva Kama, 220 km frå Ufa. Frå byen er det vegsamband til Ufa, Birsk, Janaul, Agidel, Oktjabrskij, Izjevsk, Perm og Kazan. Den næraste jernbanestasjonen er i Amzia, om lag 15 km unna. I tillegg ligg Neftekamsk lufthamn ved byen.
Lynsjing
I andre land (utval)
I Europa skjedde tilsvarande valdshandlingar mot jødar i Det russiske keiserdømmet med kva som vert kalla for pogromar. Dei skjedde frå byrjinga av 1800-talet og utpå 190p0-talet og var grunnen til at mange jødar utvandra.
Neftekamsk
Neftekamsk er eit stort industri- og kultursenter nordvest i Basjkortostan.
On the Turning Away
Musikkvideoen for songen bestod av konsertopptak frå The Omni i Atlanta i november 1987 og var regissert av Lawrence Jordan. Videoar for «The Dogs of War» og «One Slip» vart òg filma under same konsert. Videoen nådde niandeplass på MTV Video Countdown i januar 1988.
Fem-disk-utgåva av David Gilmour-albumet Live in Gdańsk, samt vinylutgåva, inneheld ein versjon av songen frå Venezia den 12. august 2006. Halvvegs gjennom songen gløymer både Gilmour og Wright teksten, ler av det og får hjelp av publikum til å kome attende i songen att.
Medverkande
Andre medverkande:
Lynsjing
I andre land (utval)
Det hadde vore mange hendingar i mellomalderen sin Europa, særleg Frankrike og Tyskland, mot utsette folkesetnadsgrupper, særleg jødar. I ein uroleg periode på 1600-talet i Nederlandene gjekk ein mobba den 20. august 1672 i Haag laus på Johan de Witt og hans bror Cornelis de Witt, mishandla og drap dem.
Den 23. november 2004 vart tre meksikanske agentar frå styresmaktene som etterforska narkotikum lynsja i byen San Juan Ixtayopan i Tláhuac av ei rasande menneskemengd som mistenkte dem for å ta barn frå ein skule. Politimennene identifiserte seg umiddelbart, men vart halde fast og banka helseløs før dei vart drepe og sett fyr på.
Under apartheidregimet i Sør-Afrika vart såkalte oppviglere og politiske motstandarar både piska og halshogge. Svarte hadde mista tillita til rettssystemet til regimet, og oppretta eigne «rettssalane til folket» som dømde i saker der det vart kravd rettferd. Ein metode var «Necklacing», halsbandmetoden, der ein plasserte ein bilring fylt med bensin om halsen og armane på offeret, og tende på. Det kunne ta over tjue minutt før offeret døydde. Denne praksisen vart vanleg på 1980- og 1990-talet. Winnie Mandela vakte merksemd og bestyrtelse då ho uttalte at «med våra fyrstikker og halsband skal vi frigjera dette landet.» -->
Litteratur
Gutenberg eBook
Holmegaard Glasværk
Holmegaard Glasværk var eit dansk glasverk som var i drift frå 1825 til 2008, då det gjekk konkurs. Det låg på Fensmark i Næstved kommune sør på Sjælland. Designfirmaet Rosendahl AS har kjøpt retten til varemerket Holmegaard.
Initiativet til Holmegaard Glasværk vart tatt av lensgreve C. C. S. Danneskiold-Samsøe som ønskte å nytte torvressursane i Holmegaardens Mose (Holmegaardens myr) som energikjelde til framstilling av glas. Han søkte derfor Kongen om løyve til å starte produksjon i 1823. Lensgreven døydde det same året, like før han fylte 59 år, slik at det vart enka, Henriette Danneskiold-Samsøe, som stod for opprettinga av den første glashytta den 5. november 1825. Ved starten kom mange av arbeidarane frå Noreg. Dei brakte med seg kunnskapen om å lage flasker som var det viktigaste produktet i den første perioden.
I samband med verksemda vart det bygd arbeidarbustader, slik det var vanleg ved mange glasverk i Noreg.
I 1835 hadde glasverket fått tak i glasmeistrar frå Böhmen som kunne lage framstille serviseglas. Verket voks hurtig, og ved 20-årsjubileet i 1845 var det 80 medarbeidar ved verket. Torvuttaket kravde stor arbeidsinnsats, og 400 mann sytte for at verket fekk den torva det trong til å fyre omnane. Med familiane vart dette derfor eit stort samfunn i datidas Danmark.
I 1847 skipa ein Kastrup Glasværk som tok over flaskeproduksjonen. Denne avdelinga vart seinare seld.
Dei første hundre åra var innsatsen fokusert på å produsere flasker og bruksglas. Først tidleg på 1900-talet tok Holmegaard Glasværk til å framstille meir kunstnariske glasprodukt som verket er kjent for i dag. Kjente designarar på 1900-talet var Jacob E. Bang, Per Lütken og Michael Bang.
På 1960-talet fusjonerte verket med Katrup Glasværk og all produksjon vart samla på Fensmark.
Klintehamn
I periodar har Klintehamn hatt ferjesamband med Grankullavik og Byxelkrok på Öland og dessutan Oskarshamn, Västervik og Oxelösund. Per 2008 er det berre båten til Stora Karlsö som har passasjertrafikk til Klintehamn om sommaren.
Fylkesveg 292
Fylkesveg 292 finst i fleire fylke i Noreg:
Holmegaard Glasværk
I 1985 vart Holmegaard Glasværk A/S ein del av Royal Copenhagen A/S som seinare skifta namn til Royal Scandinavia. Dette var ingen suksess for Holmegaard. Firmaet vart utskilt i 2004 då ei gruppe investorar ville opprette eit opplevingssenter med glas som tema i bygningane. Holmegaard Entertainment opna portane i 2006, men det vart heller ingen suksess. Føretaket gjekk konkurs, og bygningane vart selde på auksjon i 2010.
Petrellfjellet
Petrellfjellet er eit markant, hovudsakleg isfritt fjell mellom Slokstallen og Grytøyrfjellet i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeve Petrellfjellet.
Per Spook
Per Spook  er ein norsk moteskapar og klesdesignar som arbeider i Paris i Frankrike. I 1959 tok Spook diplomeksamen ved motelinja på Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo. Seinare blei han student ved L’Ècole da la Chambre de la couture parisienne i Paris, og i 1960 blei han lærling hos Christian Dior.
I 1977 opna han sitt motehus i Paris, og året etter vart han tildelt Gullsynålen for største kreativitet for sin haust/vinterkolleksjon 1978-1979. Denne kolleksjonen fekk han òg Gullfingerbølet for. I 1995 stengte han motehuset i Paris.
Per Spook arbeider framleis som designar og kreerer kvart år Prêt-à-porter under sitt eige namn i Japan.
Spook er kjent for sin kjærleik for svart/kvitt. Utstillingane hans ber ofte preg av tema som grafiske mønster og inspirasjon frå nordisk natur og klima. I 2003 mottok han St. Olavs Orden. Han vart heidra med norsk motebransjes ærespris i 2005.
Astrid Lødemel
Astrid Lødemel er ein norsk tidlegare skirennar frå Voss som tok to medaljar under VM i alpine greiner 1993, ein sølv i utfor og ein bronse i super-g. Ho var medlem av Voss Idrottslag.
Karriere
Lødemel deltok i vinter-OL 1992 og kom på 15. plass i utfor. Ho fekk sitt gjennombrot då ho suste inn til andreplass i eit verdscuprenn i super-G i Vail i USA 13. desember 1992, to hundredelar etter vinnaren, Ulrike Maier frå Austerrike. Under VM 1993 i Morioka i Japan lukkast Lødemel overmåte godt. 11. februar vann ho sølvmedaljen i utfor etter Kate Pace frå Canada, og tre dagar seinare vann ho bronsemedaljen i super-G etter verdsmeister Katja Seizinger og Sylvia Eder. Den 3. mars same året kom Lødemel inn på tredjeplass i eit verdscuprenn i utfor i Morzine i Frankrike.
Etter eit par fine plasseringar i verdscuprenn i november/desember 1993 vart Lødemel skadd i eit kne, og resten av OL-sesongen gjekk fløyten. Ho kom tilbake til neste skisesong og fekk som best ein fjerdeplass i verdscupen, oppnådd i eit utforrenn i Haus im Ennstal i Austerrike på nyåret 1995. Ved sesongslutt 1995 valde ho å leggje opp, då kneskaden hemma henne mykje.
Áji Anárjyri 1 i Lárnaka
Áji Anárjyri 1 (gresk Άγιοι Ανάργυροι Ι) er ein bydel i kommunen Lárnaka i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros.
Ina Åsheim
Ina Åsheim er ein norsk biletkunstnar og forfattar frå Hovet i Porsgrunn.
Åsheim er utdanna frå Statens håndverks- og kunstindustriskole. Ho debuterte som forfattar i 2010 med romanen Mamma vet ikke hva som er deilig.
Klövsjö
Klövsjö er ein tettstad i Bergs kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 312 innbyggjarar.
Kókkines i Lárnaka
Kókkines (gresk Κόκκινες) er ein bydel i kommunen Lárnaka i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros.
Bydelen ligg nord i byen. I aust og sør grensar han til Sotíros og Áji Anárjyri 1, i sørvest til Tsakileró. I nord ligg nabokommunane Livádia og Aradíppou.
Mont Pierre
Mont Pierre er eit massiv i Antarktis med ei høgd på 2200 moh. som ligg like nord for Monts Goossens i Dronning Fabiolafjella. Det vart oppdaga 7. oktober 1960 av Belgica-ekspedisjonen, under Guido Derom, som namngav det etter Michel Pierre, ein flymekanikar som var med på flyet som rekognoserte området.
Hallvard Viken
Hallvard Viken er eigaren av Audhild Vikens Vevstove i Skei i Jølster. Viken er son til Audhild Viken, og tok over vevstova frå henne i 1985. Viken har også vore medeigar av Skei Hotel.
Gibbsbreen
Gibbsbreen er ein isbre, 9 km lang, som flyt søraust og ut i den nordlege delen av Mercator forlandsbre på austsida av Den antarktiske halvøya. Denne og Nenybreen, som flyt nordvest, dekkjer eit tverrgåande søkk mellom Mercator forlandsbre og Nenyfjorden på vestsida av Den antarktiske halvøya. Gibbsbreen vart fotografert frå lufta og først kartlagt av U.S. Antarctic Service i 1939–41, og Ronne antarktiske forskingsekspedisjon i 1947–48. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Peter M. Gibbs frå Falkland Islands Dependencies Survey, ein landmålar ved Horseshoe Island i 1957, og sjef på Stonington Island i 1958, som var ansvarleg (i lag med P. Forster) for den første bakkebaserte landmålinga av isbreen.
Fylkesveg 292 i Troms
Fylkesveg 292 i Troms går mellom Seljelvnes i Balsfjord kommune og Lakselvbukt i Tromsø kommune. Vegen er 23,7 km lang.
Barbra Streisand
Barbra Joan Streisand  er ein amerikansk skodespelar, filmregissør, komponist og songartist. Ho vann Oscar i 1968 for beste kvinnelege hovudrolle som Fanny Brice i filmen Funny Girl. Ho har og vunne Oscar for beste song for Evergreen (Love Theme from A Star Is Born) i filmen En stjerne blir født i 1976. I tillegg har ho vunne både Grammy-prisen og Emmy-prisen.
Fylkesveg 292 i Troms
Vegen startar frå E 8 i lia over Seljelvnes, på austsida av Balsfjorden. Like etter tar av mot venstre, ned mot Seljelvnes. Fv292 går herfrå mot nordaust, i ei bratt stigning oppover lia, og ved Vakkerhaugen passerer ein det høgste punktet på 220 moh., berre 3 km frå Balsfjorden. Vegen passerer no inn i Lakselvdalen, og på austsida av dalen ligg den sørlege delen av Lyngsalpan, og den iaugefallande Piggtinden (1505 moh.) kan ein sjå rett mot aust frå vegen.
Knaften
Knaften (sørsamisk Knafta) er ein liten tettstad i Lycksele kommun i Västerbottens län i Sverige.
Fylkesveg 292 i Troms
Vegen held fram mot nordaust og ned i øvre Lakselvdal, der han fylgjer austsida av dalen. Dalbotnen er relativt flat og det ligg mindre grender og gardsbruk langsetter vegen gjennom heile dalen, med skogstrekningar i mellom. Omtrent midtvegs passerer vegen inn i Tromsø kommune, og snur like etter mot nord og passerer ved grenda Skulva over Lakselva, og fylgjer heretter vestsida av dalføret. Nedst i Lakselvdalen går vegen gjennom dei sørlegaste gardane i bygda Lakselvbukt, og munnar ut i Fv293 ved garden Flatvoll.
Barbra Streisand
Omgrepet Streisand-effekten er kalla opp etter ho.
Bibliothèque nationale de France
Bibliothèque nationale de France i Paris er nasjonalbiblioteket i Frankrike (la bibliothèque nationale de la République française). Biblioteket er eit av dei største og viktigaste biblioteka i verda.
Soga
Biblioteket vart utvikla monaleg frå 1666 under Charles Colbert de Croissy, som ville gjere det til ein institusjon til heider og ære for kong Louis XIV (Ludvig XIV). Biblioteket fekk hus i det området i Paris der det framleis har eit av sine lokale, og samlingane vart utvida ved både innkjøp og ved at det fekk eit stort tal private boksamlingar som gåver. Frå 1719, under leiinga av den kongelege bibliotekaren, l'abbé Jean-Paul Bignon, opparbeidde biblioteket seg til å verte det største og leiande i Europa. L'abbé Bignon organiserte biblioteket i avdelingar, og la vinn på å halda fram med arbeidet som forgjengarane hadde lagt opp til om å få alle viktige europeiske vitskaplege verk innlemma i biblioteket. Han var dessutan oppteke av at det skulle vere lett tilgang til biblioteket for både dei etablerte og kunnskapsrike og for vanleg interesserte og nysgjerrige.
Multiplisitet
Multiplisitet er eit omgrep i matematikken. Multiplisiteten til rota α av eit polynom p(x) syner til kor mange faktorar (x-α) som inngår i polynomet. Om polynomet vert skrive på forma
der α ikkje er ei rot til polynomet q, så er k multiplisiteten for rota α.
Bibliothèque nationale de France
Soga
Under den franske revolusjonen vart pliktavleveringa sett ut av kraft i tre år. Biblioteket, som no hadde vorte eit nasjonalbibliotek, fekk likevel ei sterk vokstertid, ettersom så mange boksamlingar både i Frankrike og i utlandet vart konfiskerte og innlemma i biblioteket. Både kyrkjelege boksamlingar, boksamlingar til folk som hadde emigrert, prinsane sin boksamlingar, privatsamlingane til kong Louis XVI (Ludvig XVI), Marie-Antoinette og  Élisabeth de France (1764-1794, kalla Madame Élisabeth) vart såleis nasjonalbibliotekets eigedom. Deretter har boksamlingane halde fram med å vekse. Nye bygningar har vorte reiste, og på 1900-talet vart det etablert fleire anneks-bibliotek utanfor Paris, tre i Versailles (1934, 1954 og 1971), i Sablé i Sarthe (Château de Sablé)i 1980, og i Provins i 1981. Men dette var ikkje tilstrekkeleg. Difor vart det vedteke å reise eit heilt nytt bibliotekkompleks på breidda av Seinen i XIIIe arrondissement i Paris, det såkalla site François-Mitterrand, namngjeve etter president François Mitterrand, som var den formelle drivkrafta attom desse planane og realiseringa av dei. Den parten av komplekset som vart kalla studiebiblioteket vart opna 20. desember 1996, og 8. oktober 1998 vart prosjektet fullført med opninga av forskingsbiblioteket. Med dette var det moderne Bibliothèque nationale de France eit faktum.
Multiplisitet
Døme:
Om
så seier ein at x=3 er ei rot til polynomet p med multiplisiteten 3, medan rota x=5 har multiplisiteten 2.
Sosial struktur
Sosial struktur eller sosialt system er eit sett av roller som står i eit gjensidig definert i forhold til kvarandre. Døme på slike system kan vere eit fengsel, eit skip, familien eller ein stat. I alle samfunn slår menneske seg saman og dannar det me kallar sosiale system, som skal ta seg av dei nødvendige samfunnsmessige behova.
Sosiologar seier gjerne at eit sosialt system er ei formalisering av menneskeleg åtferd. Eit eksempel på dette er den vidaregåande skulen i Noreg, som har mange reglar som både elevar og lærarar må følgje. Alvorlege brot på slike forskrifter kan føra til at elevar blir utviste eller at lærarar mistar arbeidet. I skulereglementet står det at du som elev har plikt til å samarbeida med lærarane. Blant elevane kan det derimot utvikla seg heilt andre oppfatningar av korleis dei skal oppføra seg, for eksempel at det ikkje er bra å kunne leksa alt for godt. Ved å lage slike uformelle reglar utviklar skuleungdom si eiga elevkultur.
Ofte slår folk seg saman i uformelle grupperingar innanfor eit sosialt system. Vi skil ofte mellom to ulike typar grupper avhengig av størrelse, varigheit og kontaktform. Små grupper med lang varigheit og hyppig kontakt er primærgrupper, medan større grupper med kortare varigheit eller hyppig byte av medlemmar og med sjeldnare personleg kontakt er sekundærgrupper.
Omfanget av sosiale system, og leiinga av dei, varierer frå kultur til kultur. Årsakene til denne variasjonen finn me i naturgrunnlag, produksjonsmåte, økonomisk system, erkjenningsformer og klasseforhold. I enkle jordbrukssamfunn er det naturleg nok ikkje behov for særleg mange sosiale system, jamvel om dei kan vere kompliserte nok. I moderne industrisamfunn ser me at det stadig oppstår nye sosiale system etter som tilboda av varer og tenester aukar.
Skeise-VM 1991 for kvinner
Verdsmeisterskapen på skeiser 1991 for kvinner vart avvikla på Hamar stadion i Noreg helga 2. og 3. februar 1991. 31 utøvarar frå 15 land deltok i stemnet, av dei einast Else Ragni Yttredal frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1500 m, 3 000 m og 5 000 meter.
Skeise-VM 1991
Dato: 2./3. februar 1991
<br style="clear:both;" />
Áji Anárjyri 2 i Lárnaka
Áji Anárjyri 2 (gresk Άγιοι Ανάργυροι IΙ) er ein bydel i kommunen Lárnaka i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros.
Bydelen ligg nord i byen. I nord grensar han til Áji Anárjyri 1 og er ellers omslutta av Sotíros.
Melodifestivalen 2013
Melodifestivalen 2013 var det 53. arrangementet av den svenske Melodifestivalen. Tevlinga vert nytta som den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige.
Finalen fann stad 9. mars 2013 i Friends Arena. Songen «You» framført av Robin Stjernberg vann.
<!--For det tolvte året på rad vil tevlinga vere sett saman av fire semifinalar, ein andresjanse og ein finale. Totalt vil 32 bidrag tevle. Frå kvar semifinale går vinnaren og andreplasssen til finalen, medan tredjeplassen og fjerdeplassen går til andresjansen. Ein del endringar har vorte gjort då ein valde å ikkje ha med ein Internettjoker dette året, men i staden la utvalspanelet velgje ut ein joker. I tillegg har vinnaren av Svensktoppen nästa 2012, Terese Fredenwall, fått ein plass i tevlinga, men då med eit heilt nytt bidrag.
Vinnaren får representere Sverige, på heimebane, i Eurovision Song Contest 2013 som vert arrangert i Malmö 14., 16. og 18. mai 2013. Sidan Sverige vann Eurovision Song Contest 2012 er dei dimed direktekvalifisert til finalen.
Semifinale 1
Den fyrste semifinalen vil verte arrangert 2. februar 2013 i Telenor Arena Karlskrona i Karlskrona. Songane er ikkje i rett startrekkjefylgje. -->
Knut Markhus
Knut Markhus kan visa til:
Slängserud
Slängserud er ein svensk tettstad i Karlstad kommune i Värmlands län i landskapet Värmland.
Oppstodekyrkja i St. Petersburg
Oppstodekyrkja er eit kyrkjebygg og museum i St. Petersburg i Russland. Ho vert òg kalla Blodskyrkja, dette namnet viser til tsaren Aleksander II av Russland sitt blod. Han vart myrda på staden i 1881.
Bakgrunn
Kyrkja står på ein framskoten plass langs Gribojedovkanalen. Forbygginga langs elva går der langs begge sidene av ein kanal. 13. mars 1881 passerte tsar Aleksander si hestevogn langs elveforbygginga. Ein granat, kasta av ein anarkist som var del av ei samansverjing, eksploderte. Ein skaka men uskadd tsar gjekk ut av vogna og byrja klandre han som han rekna for å vere gjerningsmannen. Ein annan attentatmann tok då sjansen på å detonere ei ny bombe, drap seg sjølv og skada tsaren dødeleg. Tsaren, som blødde kraftig, vart teken tilbake til Vinterpalasset. Der døydde han få timar seinare.
Eit mellombels helgenaltar vart reist på staden for attentatet, medan det vart arbeidd med eit varig minnesmerke. Det var bestemt at den delen av gata der attentatet fann stad skulle leggast innom kyrkjeveggane. Ein del av elvedemninga skulle forlengast ut i kanalen slik at helgenaltaret og bygget skulle høve. På den utvendige veggen er eit minnesmerke som markerer staden der attentatet fann stad. På innsida vart eit forseggjort altar bygt nøyaktig på staden for Aleksanders død, pryda med topas, lasuritt og andre kostbare steinar. Andsynes denne prangande dekorasjonen, dannar dei enkle brusteinane der tsaren sitt blod rann og som syner på golvet kring altaret ein slåande kontrast.
Arkitektur
Arkitekturmessig skil katedralen seg frå andre bygg i St. Petersburg. Byarkitekturen er i hovudsak barokk og nyklassisistisk, medan Oppstodekyrkja syner tilbake til russisk mellomalderarkitektur, i ånda til nasjonalromantikken. Med overlegg minner ho om syttenhundretals-kyrkjene i Jaroslavl og gjer ære på Vasilijkatedralen i Moskva.
Finn Moe
Finn Moe var ein norsk politikar og journalist frå Bergen, som representerte Oslo og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1950 til 1969.
Oppstodekyrkja i St. Petersburg
Arkitektur
Kyrkja er dekt med over 7500 kvadrameter mosaikkar. Berre ei kyrkje i verda overgår denne mengda. Cathedral Basilica of St. Louis skal ha i kring 7700 kvadratmeter med mosaikkar.
Finn Moe
Liv og gjerning
Moe var son til ein tannlækjar i Bergen. Sjølv utdanna han seg i 1920-åra ved lærestader i Frankrike; Rouen og Paris. Åra 1927-29 var han Arbeiderbladet sin korrespondent i Berlin, deretter styrte han Arbeidernes pressekontor i tre år. Frå 1932-40 var han journalist i Arbeiderbladet, der han arbeidde med utanriksstoff.
Oppstodekyrkja i St. Petersburg
Arkitektur
Interiøret vart skapt av nokre av dei mest lovprisa russiske kunstnarane i dei dagar, mellom dei Viktor Vasnjetsov, Mikhail Nesterov og Mikhail Vrubel. Sjefsarkitekt var Alfred Parland. Innvendige veggar og tak er fullstendig dekte med intrikate og detaljerte mosaikkar. Hovudbiletet viser bibelske scener og figurar, med finstemte skilje mellom kvart enkelt bilete.
Finn Moe
Liv og gjerning
Moe rømde landet i 1940 og var 1941-43 sjef i Norsk kringkastingsteneste i USA og 1943-45 pressekonsulent ved Utanriksdepartementet i London. Sommaren 1945 var han norsk utsending til kommisjonen som førebudde skipinga av Sameinte Nasjonar. Fram til 1946 arbeidde i SN eller med SN-saker. Han var norsk SN-ambassadør 1948-49, og var såleis medlem av Tryggjingsrådet.
Oppstodekyrkja i St. Petersburg
Frå revolusjonen og framover
Etter revolusjonen i 1917 vart kyrkja plyndra, og mykje skadd innvendig. Sovjetstyret stengde kyrkja tidleg i 1930-åra. Under 2. verdskrigen, då så mange menneske svalt grunna kringsetjinga av Leningrad av fiendtlege, nazi-tyske militærstyrkar, vart kyrkja nytta som lagringsplass for lik, både for dei som fall i strid og dei som døydde av svolt og sjukdom. Etter verdskrigen vart ho nytta til varehus for grønsaker, noko som avfødde det spottande namnet Frelsar med poteter.
Finn Moe
Liv og gjerning
Hausten 1949 vart Moe vald til stortingsrepresentant for Oslo fylke og Arbeidarpartiet, og sidan attvald fire gongar. I alle fem valperiodane var han med i Utanriks- og konstitusjonskomitéen. Han var formann i komiteen dei fire fyrste periodane, etter Arbeidarpartiet tapte regjeringsmakta i 1965 var han nestformann i komiteen dei siste fire åra på Stortinget.
Moe skreiv og gav ut eit titals bøker og publikasjonar, mest om internasjonale spørsmål, men også om arbeidarrørsla.