cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Snøstjerne
I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1978. Arten er i auke og veks talrike stader i kyststrøk og låglandet til Troms. I Framandartslista 2018 er arten registrert med låg risiko (LO).
Gerasimoubreen
Gerasimoubreen er ein sidebre med bratte dalveggar kring, som er kring 10 km lang og som munnar ut i vestsida av Shackletonbreen ovanom Gemini Nunataks i Dronning Maudfjella i Antarktis. Han vart namngjeven av Texas Tech Shackleton Glacier Expedition i 1964–65, etter Helen Gerasimou, ein personalspesialist i antarktisavdelinga til National Science Foundation.
Snøstjerne
Det er gjort funn av hybridar med storsnøstjerne (S. forbesii × S. luciliae) frå Oslo til Drammen. Denne finst truleg mange fleire stader.
Bahmai fylke
Bahmai fylke (persisk شهرستان بهمئی) er eit fylke i Kohkiluyeh og Buyer Ahmad i Iran. Det administrative senteret i fylket er Likak. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 35 067. Fylket er delt inn i dei to distrikta Sentral-distriktet og Bahmai-ye Garmsiri-distriktet (Tropical Bahmai District). Fylket har éin by: Likak.
David Spinozza
David Spinozza er ein amerikansk gitarist og produsent. Han arbeidde med både Paul McCartney og John Lennon i 1970-åra. Seinare hadde han eit langvarig samarbeid med songar-låtskrivaren James Taylor, og produserte albumet hans Walking Man.
Buda
Buda (tysk Ofen, tyrkisk Budin) er den vestlege delen av den ungarske hovudstaden Budapest på vestbreidda av Donau. Namnet Buda kjem frå namnet Bleda, ein herskar for hunarane, som òg vert kalla Buda på ungarsk.
David Spinozza
Karriere
Spinozza arbeidde med McCartney på Ram i 1971. Då sjansen kom for å få arbeide med Lennon to år seinare, oppdaga Spinozza at han Lennon ikkje visste at han hadde arbeidd med McCartney. På grunn av feiden mellom McCartney og Lennon på denne tida var han redd for å få sparken om Lennon fekk vite om det. Då Lennon fekk vite om det sa han berre at McCartney visste å hente inn gode folk.
Buda
Buda utgjer ein tredjedel av området til Budapest og er hovudsakleg skogkledd og åslendt. Bydelen vert vanlegvis rekna for å ha høgare levestandard. Kjende landemerke er Buda slott og citadellet.
Luis Roberto Alves
Luis Roberto Alves dos Santos Gavranić betre kjend som Zague var ein meksikansk pensjonert fotballspelar som spelte i angrep. Zague hadde heile sin karriere i heimlandet, der han hovudsakeleg spelte for Club América i heimstaden Mexico by. Her spelte han i 13 sesongar, og var med om å vinne tre meksikanske meisterskap og tre utgåver av CONCACAF Champions League.
Zague nådde i ein periode på 14 år å spele 84 landskampar for det meksikanske landslaget og skåra 30 mål. Hans fyrste landskamp var eit oppgjer mot Uruguay den 1. februar 1988, medan hans siste opptreden i landslagstrøya fant stad den 14. november 2001 i ein privatlandskamp på bortebane mot Spania. Han var òg med om å vinne det nordamerikanske meisterskapen CONCACAF Gold Cup i 1993 og bronse under Confederations Cup i 1995.
David Spinozza
Karriere
Spinozza spelte òg på Ringo Starr-albumet Ringo the 4th i 1977, og hadde dermed arbeidd med tre av fire Beatles-medlemmar.
Han spelte akustisk gitar på songen «Honesty» i 1978 på albumet 52nd Street av Billy Joel.
Spinozza spelte gitarsoloen på Dr. John-hitten «Right Place, Wrong Time», Paul Simon-albuma Paul Simon og There Goes Rhymin' Simon, Don McLean sitt American Pie. Seinare medverka han med filmmusikk til filmane Dead Man Walking, Happiness og Just the Ticket.
Drapsforsøk
For at nokon skal dømmast for drapsforsøk, må retten finna det sannsynleg at meininga med handlinga var å drepa. I staden kan ein vedgå eller dømmast for drapstruslar eller lekamsskading.
David Spinozza
Diskografi
Med B.B. King Med Rusty Bryant Med Richard Davis Med Art Farmer Med Johnny Hodges Med Robin Kenyatta Med Yusef Lateef Med Johnny Lytle Med The Thad Jones/Mel Lewis Orchestra Med Herbie Mann Med Jean-Pierre Ferland Med Arif Mardin Med Les McCann Med David Newman Med Shirley Scott Med Joe Thomas Med Charles Williams Med Deodato Med Billy Joel Med David Sanborn Med Michael Kenny
Drapsforsøk
I Noreg er drapsforsøk straffbart på linje med drap etter Straffeloven § 233, jf. § 49. Kva slags straff ein får, kjem an på korleis freistnaden vert utført, men Høgsterett stadfesta i ein dom frå 2011 ei straff på ni år i fengsel.
Thomas Eidem
Bastian Thomas Laurits Johannesson Eidem var ein norsk lærar, ordførar og stortingsmann frå Sykkylven. På Stortinget representerte han Venstre og mellom anna Tromsø by.
Eidem var med å skipe det første regionale mållaget i Nord-Noreg, Nordmannalaget, som var ein forløpar for Troms og Finnmark mållag. På skipingsmøtet 16. juli 1899 blei han vald til formann i laget.
I dei to valbolkane mellom 1913 og -18 representerte Eidem Tromsø krins og Venstre på Stortinget, heile vegen medlem av sosialkomiteen. Perioden 1925-27 var han 3. representant for Venstre og den samanslegne bykrinsen Bodø, Narvik, Tromsø, Hammerfest, Vardø og Vadsø. Han var då nestformann i justiskomiteen.
Ad fontes
Ad fontes er Det humanistiske fakultet ved Universitetet i Bergen sin fakultetspub, studentkafé og tilhaldsstad, og vert driven av studentar ved HF. Kafeen opna dørene fyrste gong 14. januar 2011, men hadde offisiell opning to månader seinare, 14. mars 2011. Studentkafeen held ope kvar vekedag i semestera (medio januar-mai, medio august-desember) frå kl. 10-24. Ad fontes har både breie og smale hendingar som strekkjer seg frå quiz til brettspelkveldar.
Ad fontes er ein del av Humanistisk studentutval, og har kontor i tredje etasje på Sydneshaugen skole.
Ben Ainslie
Charles Benedict Ainslie er ein engelsk seglar og fire gonger olympisk meister for Storbritannia; sommar-OL 2000 i Sydney, sommar-OL 2004 i Aten, sommar-OL 2008 i Beijing og sommar-OL 2012 i London. I tillegg har han sølvmedalje frå sommar-OL 1996 i Atlanta.
Couperin Bay
Couperin Bay er ei bukt på sørkysten av Beethoven Peninsula på Aleksanderøya, mellom Perce Point og Berlioz Point. Bukta vart fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon, 1947-48, og vart kartlagd frå fotografi av D. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey i 1960. Ho vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1977 i samband med at andre detaljar i området var kalla opp etter komponistar, fekk denne bukta namn etter den franske komponisten François Couperin. Couperin Bay er den vestlegaste bukta på Aleksanderøya.
Haakon Ditlef Lowzow
Haakon Ditlef Lowzow var ein norsk general frå Kristiania som var forsvarsminister 1908-09.
Lowzow var son ein oberst. Han var sjølv offiser i kavaleribrigaden frå 1876, med rang av rittmeister frå 1891 og oberstløytnant frå 1904. Den 11. april 1908 vart han utnemnd til ny forsvarsminister i den ferske regjeringa leia av Gunnar Knudsen. I regjeringa hadde han til hovudoppgåve å gjennomføre ei ny hærordning. Han møtte stor motstand i Stortinget, noko som førte til at han tok avskjed 20. august 1909. Der etter vart han forfremja til generalmajor og var generalinspektør for kavaleriet til han døydde i 1915.
Lowzow gav ut fleire «krigshistoriske og militærpolitiske skrifter». Mellom anna skreiv og gav han i 1896 og -97 ut verka Minder fra Norges krige og Norges Forsvar.
Omnichord
Omnichord er eit elektronisk musikkinstrument introdusert i 1981 av Suzuki Musical Instrument Corporation. Det består typisk av ei berøringsplate og knappar for dur-, moll- og septimakkordar. Den enklaste måten å spele instrumentet er å trykke akkkordknappane og sveipe over berøringsplata med ein finger eller eit plekter, slik ein ville gjort når ein klimprar på eit strengeinstrument. Instrumentet vart opphavleg designa som ei elektronisk autoharpe, men har blitt populært som eit individuelt instrument på eiga hand på grunn av den unike, ringande klangen og verdien som ein kitsch lekam.
Vitelo
Vitelo er mest kjend for den omfattande innføringa si i optikk, Perspectiva, som han gjorde ferdig heilt på slutten av livet sitt. Boka vart seinare trykt i fleire opplag (1535, 1551, 1572). Han bygde på verk som var kjende i oltida, av Evklid, Ptolemaios, Heron og fleire, og dessutan Ibn al-Haitham og andre optikarar frå mellomalderen. Ved einskilde universitet kunne studentane velje mellom Vitelo, Evklid og Ibn al-Haitham ved prøva til grada baccalaureus. Boka var i bruk til ut på 1600-talet, då ho vart forelda gjennom arbeidet til Kepler.
Omnichord
Omnichord vert framleis produsert av Suzuki, men vert i dag kalla Q-chord. Det består av meir moderne variantar av eigenskapane til det originale Omnichord-instrumentet.
Vitelo
Eit ringfjell på Månen er kalla opp etter Vitelo.
Ahl Fashshash
Ahl Fashshash er ein landsby sørvest i Jemen. Han ligg i Abyan guvernement.
Ski-NM 1990
Noregsmeisterskapen på ski 1990 i nordiske greiner vart avvikla i tida 27. januar til 11. februar 1990. Meisterskapen omfatta tolv øvingar, åtte for menn og fire for kvinner. Langrennstevlingane og kombinertrennet fann stad på Gjøvik i Oppland og Fluberg i Buskerud, medan hopprenna gjekk av stabelen i Meldal i Sør-Trøndelag og på Fluberg.
15 km fristil
<br style="clear:both;" />
30 km fristil
<br style="clear:both;" />
50 km klassisk
Dato: 11. februar
Stad: Gjøvik
<br style="clear:both;" />
5 km klassisk
<br style="clear:both;" />
10 km fristil
<br style="clear:both;" />
30 km klassisk
Dato: 10. februar
Stad: Gjøvik
<br style="clear:both;" />
Kombinert
<br style="clear:both;" />
Normalbakke
<br style="clear:both;" />
Storbakke
Dato: 27. januar
Stad: Kløvsteinbakken, Meldal
<br style="clear:both;" />
Elfrida Andrée
Elfrida Andrée var ein svensk komponist, dirigent og musikar som var den fyrste kvinnelege domkyrkjeorganisten og den fyrste kvinnelege telegrafisten i Sverige.
I 1879 blei ho medlem i Kungliga Musikaliska Akademien og vald inn i Föreningen Svenska Tonsättare i 1921. Systera til Elfrida Andrée, Fredrika Stenhammar (tidlegare Andrée), og systerdottera Elsa Stenhammar var òg framståande musikarar.
Barndom
Elfrida Andrée var fødd i Visby i 1841 som det andre av dei tre barna til legen Andreas Andrée (1802-1877) og prestedottera Lovisa Lyth (1810-1861). Mora kom frå ei velberga og innverknadsrik presteslekt på Fårö og faren busette seg i Visby i 1832 der han arbeidde som provinslege. To år seinare gifte paret seg, og i 1836 fekk dei sitt fyrste barn, Fredrika Stenhammar (1836-1880). Elfrida Andrée blei fødd på familien sin dåverande bustad ved S:t Larsgränd 1 der syskena voks opp i eit borgarleg miljø. Barndomsheimen, seinare det Cramérska huset, er òg kjend som det eldste bebudde huset i Sverige med røter frå 1200-talet. Familien budde ein kortare periode på garden Tors i Bru sokn, men flytta attende til Visby då det yngste barnet, Tor Andrée (1849-1901), blei fødd. Andreas Andrée var involvert i det musikalske selskapet i Visby som hadde ei stordomsstid som fall saman med oppveksten til døtrene og musikkundervisinga deira. Andrée-salongen var eit sentralt punkt i kultur- og musikklivet i byen. Faren underviste Elfrida Andrée i harmonilære, generalbass, song og piano. Ho lærte seg òg å spela harpe. I 1847 blei Wilhelm Söhrling musikkdirektør for Det musikalske selskapet og tenestegjorde som domkyrkjeorganist i Visby. Söhrling underviste Elfrida Andrée i harmonilære, piano og orgel. Ho var engasjert i musikklivet i Visby, og opptredde som pianist og songar i samband med Musikalske selskapet sine tilstellingar og uformelle musikalske salongar.
Organist
Elfrida Andrée var 14 år gammal då ho forlet Visby og kom til Stockholm i 1855. Fredrika Stenhammar hadde etter nokre år med studiar ved Mendelssohns musikkonservatorium i Leipzig blitt tilsett som songar ved det kongelege teateret og seinare operaen. Systrene fekk dermed eit stort kontaktnett i dei musikalske krinsane og salongane i Stockholm. Privat studerte Elfrida Andrée song hjå Julius Günther og tok timar i piano hjå Johan Van Boom. Det første steget mot ein organisteksamen tok ho i 1857, då ho tok timar i orgel to gongar i veka hjå Gustaf Mankell i Jacobs kyrkje. Som fyrste kvinne i Sverige tok Andrée organisteksamenen som privatist i Stockholm same året, ettersom utdanninga på dette tidspunktet ikkje var open for kvinner. Ho arbeidde òg for lovendringa som seinare skulle koma til å gjera det mogleg for kvinner til å ha og søkja på organiststillingar. Kort tid etter eksaminasjonen sende Elfrida Andrée, med støtte frå faren Andreas Andrée, ein førespurnad til kongen om retten til å søkja organiststillingar.
Couzens Bay
Couzens Bay er ei isfylt bukt i Antarktika på vestsida av Rossisen. Ho er kring 10 nautiske mil lang og ligg mellom Senia Point og Cape Goldschmidt. Bukta vart namngjeven av New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (1960-61) etter løytnant Thomas Couzens i Royal New Zealand Air Force, som mista livet i ein bresprekk nær Cape Selborne den 19. november 1959.
Elfrida Andrée
Organist
Spørsmålet møtte motstand, og blei avslått av den dåverande erkebiskopen Henrik Reuterdahl. I 1858 tok Elfrida Andrée ein klasse i solosong ved Kungliga Musikaliska Akademien og blei tilsett som akkompagnatør til Julius Günther. Privat studerte ho også komposisjon med Ludvig Norman og seinare med den danske komponisten Nils W. Gade. Songklassene til akademiet blei opna for kvinner i 1854, og deretter fann det stad ei rad opningar i andre utdanningar. I 1858 blei Heddie Hammarskiöld teken opp som første kvinne til orgelklassa ved akademiet.. Rettane til kvinner blei debatterte mykje i riksdagen, og det blei kjempa for yrkeshøva til kvinner. Lovendringar som gav kvinner rett til å søkja organistsstillingar blei verksam i 1861, og to månader seinare fekk Elfrida Andrée stillinga som organist i Finska församlingen i Stockholm. Lovbrigdet bidrog òg til at fleire kvinner tok ut ein organisteksamen ved Kongelege Musikalske Akademiet. I åra 1861–1867 var Elfrida Andrée tilsett som organist i Finska församlingen og i Den franske reformerte kyrkja i Stockholm. I 1867 fekk ho stillinga som domkyrkjeorganist i Gøteborg domkyrkje.
Storsnøstjerne
Storsnøstjerne (Scilla luciliae) er ei plante i snøstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå det vestlege Tyrkia. Arten var tidlegare rekna til slekta Chionodoxa med namnet C. luciliae.
Gillespiebreen
Gillespiebreen er ein liten sidebre like sørvest for Mount Kenyon, som flyt ned vestsida av Cumulus Hills og ut i Shackletonbreen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Lester F. Gillespie ein fysikar i US Antarctic Research Program (USARP) ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1962.
Elfrida Andrée
Telegrafist
Elfrida Andrée blei den fyrste kvinnelege telegrafisten i Sverige då også dette yrket blei opna for kvinner, etter å tidlegare ha vore lukka. Faren hennar, Andreas Andrée, skreiv til kongen i 1860 med spørsmål om det var mogleg for dottera å bli tilsett ved ein telegrafstasjon. Han meinte at Elfrida Andrée hadde dei nødvendige kunnskapane og at ho ikkje ville ha noka løn. Den 15 oktober 1860 kommuniserte kongen eit avslag via telegrafstyret. Det blei sett på som upassande for «den bildade unga qvinnan att ägna sig åt sådant arbete, där telegrafmannen nödgas åtföljd af arbetsmanskap till fots i hvad väder som helst, ofta i djup snö, miltals färdas utåt linien och från höjden af en 8 á 10 alnars stege undersöka ledningstrådarnas isolering och så vidare. Helst utlandets förtroende till oss i detta avseende möjligen kunde derigenom minskas.» Telegrafstyret meinte òg at det ikkje var passande for ei ung kvinne å arbeida blant så mange menn.
Elfrida Andrée gav seg ikkje og skreiv i 1862 på nytt til kongen. Ho framheva då at ho ville opna opp for ein ny, nyttig og respektable yrkesbane for kvinner i Sverige. Dette gav henne nok eit avslag. 2. mai 1864 utforma telegrafstyret likevel generelle reglar for tilsetting av kvinner, og same året kom det første kurset for kvinnelege telegrafistar med 23 elevar. Ein av desse var Elfrida Andrée. Etter fem års politisk kamp blei lovverket endra og i 1865 fekk Andrée, som første kvinne, løyve til å søkja tilsetting som telegrafist. Ho arbeidde for Telegrafverket til 1867, då ho blei tilsett som den fyrste kvinnelege domkyrkjeorganisten i Sverige.
Åra i Gøteborg
Elfrida Andrée søkte teneste som domkyrkjeorganist i Gøteborg i konkurranse med sju andre, alle menn, og blei einstemmig vald som etterfølgjar til Henric Seldener. Etter henne gjekk det 120 år til neste kvinne tiltredde som domkyrkjeorganist i Sverige. Arbeidsoppdraga bestod framfor alt i å spela under sundagsgudstenestene og å underhalda med kyrkjeorgelet. I 1908 blei ho òg kantor, ei teneste som seinare blei overteken av systerdottera Elsa Stenhammar; fram til 1905 var det forbode for kvinner å leia kyrkjekoret. Elfrida Andrée var ikkje berre verksam som kyrkjemusikar men verka òg som kammermusikar, leia orkester- og koraktivitet, dreiv musikkundervising og komponerte.
Folkekonsertane trekte seg til arbeidarklassa og billettane var subsidierte. Repertoaren hadde eit folkeopplysings-formål, og det blei mellom anna framført nordisk musikk og verk av komponistar som Händel og Bach.
Folkekonsertane bidrog til at Elfrida Andrée si stilling i musikk- og kulturlivet i Gøteborg blei befesta, og ho fekk høve til å fastsetja programma for konsertane sine sjølv. Den 11. februar 1905 blei konserthuset på Heden innvigd på same tid som ein feira 10-årsjubileet til folkekonsertane og heldt den 200. folkekonserten. Elfrida Andrée dirigerte og programmet bestod av hennar eigne komposisjonar, mellom dei Snøfred med tekst av Viktor Rydberg.
Elfrida Andrée var formelt domkyrkjeorganist i Gøteborg fram til ho døydde, men stoppa arbiedet av helsegrunnar i 1921. Ho er gravlagd på Norra gravleggingsplassen i Stockholm i ei familiegrav der også systera hennar og systerdottera, operasongaren Fredrika Stenhammar og kyrkjemusikaren Elsa Stenhammar, er gravlagde.
Komponist
Det største verk til Andrée var operaen Fritiofs eventyr med libretto av Selma Lagerlöf etter diktverket til Esaias Tegnér. Heile operaen har aldri blitt formelt oppsett, men det blei oppført eit utdrag konsertant av Wermland Opera i Karlstad 2013 og heile operaen blei oppført konsertant for første gong av Göteborgsoperan i 2019. Andrée laga ein orkestersuite av musikken til operaen med namnet Fritiof-suite.
Ettermæle
Sporvogntype M31 i Gøteborg nummer 380 har fått namnet Elfrida Andrée. Det er òg kalla opp ei gate, Elfrida Andrées gate, etter henne i Gøteborg. I Visby fanst tidlegare Elfrida Andréegymnasiet som i 2014 blei slått smaan med to andre gymnasskular til Wisbygymnasiet.
Aonach Meadhoin
Aonach Meadhoin er eit fjell i området Kintail i Skottland. Det ligg på nordsida av Glen Shiel, om lag 31 km søraust for Kyle of Lochalsh.
Aonach Meadhoin har ei høgd på 1001 meter over havet og dannar i lag med Saileag og Sgurr a' Bhealaich Dheirg ei gruppe fjell som ofte vert kalla North Glen Shiel Ridge. Gruppa vert òg kalla Brothers of Kintail.
Hina Rabbani Khar
Hina Rabbani Khar er ein pakistansk politikar, og var den fyrste kvinnelege utanriksministeren i Pakistan. Ho var også den yngste utanriksministeren i Pakistan nokonsinne i ein alder av 33 år.
Khar kjem frå ein innverknadssrik, føydal familie i Multan. Ho studerte ved Lahore University of Management Sciences og University of Massachusetts Amherst før ho vart vald inn i nasjonalforsamlinga i 2002 som representant for partiet Pakistan Muslim League-Q (PML-Q) og vart juniorminister med ansvar for den økonomiske politikken i regjeringa til statsminister Shaukat Aziz. I 2009 vart Khar attvald til parlamentet, då som medlem av Pakistans folkeparti (PPP). Ho vart minister for statlege finansar og økonomiske saker, og den fyrste kvinnelege politikaren som la fram nasjonalbudsjettet. I juli 2011 vart Khar utnemnd som utanriksminister av statsminister Yousaf Raza Gillani. Kort tid før 2013-valet trekte ho seg frå politikken, men ho fortsette å jobbe for sterkare band til India.
Khar er framleis medlem av PPP, og held føredrag om utanrikspolitikk. I 2019 vart ho medlem av nasjonalforsamlinga igjen, denne gongen gjennom eit reservert sete for kvinner.
Privatliv
Hina Rabbani Khar vart fødd i Multan i Panjab i Pakistan. Ho er dotter av den mektige oligarken og politikaren Ghulam Noor Rabbani Khar, ein framståande nasjonal politikar. Ho er niese av Ghulam Mustafa Khar, ein tidlegare guvernør og provinsregjeringssjef i Panjab.
Khar er gift med Feroze Gulzar. Ho er medeigar i «Polo Lounge»-resturantane. Den fyrste av desse opna i 2002 i Lahore og ein annan restaurant har sidan vorte opna i Islamabad.
Khar studerte ved Lahore University of Management Sciences (LUMS) og tok i 1999 ein bachelor of science-grad (med laud) i samfunnsøkonomi. Ho studerte deretter ved University of Massachusetts i Amherst, der ho i 2002 fullførte master of science-graden i Business Management.
Khar har halde på banda til LUMS. I 2012 heldt ho eit føredrag ved LUMS om «Utanrikspolitikk og ungt demokrati», og ho sikra finansiering for Abdus Salam Institute for Physics.
Politisk karriere
Ved valet i 2002 vart Khar vald inn i nasjonalforsamlinga som representant for Muzaffargarh-II-valkrinsen i Panjab. Faren hennar hadde tidlegare vorte vald frå same valkrins, men han fekk ikkje stille i 2002, på grunn av ei ny lov som kravde at alle kandidatar måtte ha ein universitetsgrad. Ho fekk økonomisk støtte frå faren, som også organiserte valkampen. Ho representerte det nystifta partiet PML-Q og kjempa mot kandidaten frå Pakistan Muslim League (N).
Khar fekk fleire framståande verv i løpet av regjeringstida til Shaukat Aziz. Ho var statssekretær for økonomiske saker og statistikk frå 2003 til 2004, og minister for økonomiske saker frå 2004 til 2007. Etter jordskjelvet i Nord-Pakistan i 2005 samarbeidde ho med internasjonale hjelpefond og veldedige organisasjonar. Ho arbeidde også med forslag til den transafghanske røyrleidninga.
Khar vart utnemnd til minister for finans og økonomiske saker i regjeringa til Yousaf Raza Gillani. I fråværet til den daverande finansministeren arbeidde ho med budsjettet og den økonomiske politikken, og 13. juni 2009 presenterte ho det føderale statsbudsjettet for 2010 i parlamentet. Ho vart med det den fyrste pakistanske kvinnelege politikaren som har presentert statsbudsjettet i nasjonalforsamlinga.
Utanriksminister
Khar vart fyrst konstitutert som utanriksminister 11. februar 2011, då Gillani gjorde endringar i regjeringa og ikkje lot den tidligere utanriksministeren Shah Mehmood Qureshi fortsette i stillinga. Khar var konstituert utanriksminister i fem månadar før ho vart utnemnd formelt den 18. juli og vart då både den yngste, og den fyrste kvinnelege, utanriksministeren i Pakistan. President Asif Ali Zardari, som vart president etter Pervez Musharraf i 2008, sa at utnemninga var «ein demonstrasjon av forpliktinga til regjeringa til å bringe kvinner inn i hovudstrøymen av livet til nasjonen». Khar vart utnemnd til utanriksminister i ei vanskeleg tid: dei væpnende styrkane til Pakistan låg i krig med ekstremistgruppa Tehreek-e-Taliban Pakistan i det vestlege Pakistan og anti-amerikanske kjensler var utbreidd etter Raymond Davis-hendinga. Khar vitja India i juli 2011 for å ha fredssamtaler med sin indiske kollega, S. M. Krishna. Dei diplomatiske sambindingane mellom dei to landa hadde opphøyrt etter terroråtaka i Mumbai 26. november 2008 og vart ikkje gjenoppretta før i februar 2011, fem månadar før vitjinga til Khar. Før møtet med representantar frå den indiske regjeringa, møtte ho leiarar for Hurriyat Conference. Dette vart kritisert av Bharatiya Janata Party (BJP), det største politiske partiet i India. BJP påstod at dette var eit brot på protokoll og kravde ei gransking av saka. Seinare leia Khar eit mislykka forsøk på å gje India most favoured nation-status. I august 2011 vitja ho Kina og hadde samtalar med Yang Jiechi, den kinesiske utanriksministeren.
I august 2011 vart 24 pakistanske soldatar drepne i eit NATO-leia åtak. Regjeringa i Pakistan svara med å nekte NATO- og ISAF-styrkar å bruke pakistanske forsyningsliner. Pakistan kravde ei orsaking, og den 6. juni 2012 uttala Khar at «høgare prinsipp bør prioriterast framfor politisk populære omsyn», og utfordra USA til å «leve opp til sine demokratiske ideal ved å respektere viljen til den valde lovgjevande forsamlinga i Pakistan». USA stoppa økonomisk støtte til Pakistan 15. desember 2011. Khar åtvara mot konsekvensane av handlingene til amerikanarane, og påstod at desse ville resultere i eit nederlag i krigen mot terror fordi Pakistan ikkje kunne vinne utan amerikansk hjelp. Khar reiste 21. januar 2012 i all hemmelegheit til Moskva med agenda om å styrke dei bilaterale sambindingane mellom Pakistan og Russland, då Pakistan sitt forhold til USA var anstrengt. På møtet inviterte ho dei russiske leiarane til Pakistan, og oppmoda om å oppretthalde eit bilateralt samarbeid og støtte til eit «afghanskleia og afghanskkontrollert» forsøk på å skape fred. 12. august 2012 tala ho på den 16. toppmøtet til den alliansefrie rørsla i Teheran. Khar hevda at regional stabilitet var sett i fare på grunn av den aukande spenninga knytta til det kjernefysiske programmet til Iran. Ho sa vidare at ei «fredeleg løysing på dette problemet er fortsatt mogleg på grunnlag av gjensidig tillitskapande tiltak og tryggleiksforsikringar mot eksterne trugslar».
Valperioden PPP var valt for var ferdig i mars 2013, og med dette også grunnlaget for regjeringa Khar var ein del av. I april 2013 annonserte ho at ho ikkje ville stille til 2013 slik at faren hennar, som tidlegare ikkje hadde vore rettkomen til å stille som kandidat, kunne stille. Føresetnaden om at parlamentariske kandidatar måtte ha ein universitetsgrad, som gjorde at ho stilla i staden for faren i 2002, var oppheva. PPP kom på andreplass i valet og mista 74 representantar og faren til Khar mislykkast i forsøket på å attvinne det tidlegare mandatet sitt.
Betydning
I løpet av dei to åra sine som utanriksminister i Pakistan fekk Khar betydeleg global merksemd på grunn av hennar status som den fyrste kvinnelege utanriksministeren i Pakistan. Ho vart intervjua i fleire, store internasjonale medium. Ho var medlem av sentralstyret i PPP frå 2008 til 2013 då ho trekte seg tilbake frå politikken.
Khar har vore ein aktiv føredragshaldar. I eit intervju med Al-Jazeera i desember 2015 skulda ho den amerikanske regjeringa for å støtte militære regime i Pakistan. Ho har skrive for Newsweek Pakistan og vart intervjua av Mehdi Hasan hos Oxford Union i desember 2015. I juni 2016 var ho med i Jirga with Saleem Safi, og uttala seg mot haldninga til Pakistan i Kashmirkonflikten. I ei framsyning på Islamabad litteraturfestival fortsette ho å forfekte ei tilnærming mellom India og Pakistan.
Tilbake til politikken 2018
Khar vart i 2018 vald inn igjen i nasjonalforsamlinga gjennom eit sete reservert for kvinner. Ho vart nominert av PPP.
Ola Kaldager
Ola Kaldager er ein norsk offiser og tidlegare leiar av etterretningsgruppa E 14.
Han vart pensjonert frå tenesta i forsvaret i 2004, og arbeidde deretter for eit privat tryggleiksselskap.
Korallrot
Korallrot (Corallorhiza trifida) er ei plante i korallrotslekta Corallorhiza i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Ola Kaldager
Bakgrunn og karrière
Kaldager har bakgrunn frå heimevernet og var på sit første utenlandsoppdrag som etterretningsoffiser i den norske styrken i UNIFIL i Libanon i midten av 1980-åra. I midten av 1990-åra fekk Kaldager i oppdrag å etablera etterretningsgruppa E 14 for å støtta norske utenlandsstyrker
Korallrot
Utsjånad
Korallrot er ei lita plante, som kan bli om lag 20 centimeter høg. Planta har gulgrøne blomar i eit lite aks. Leppa på blomen er stutt og oftast veikt tredelt med raudbrune spissar. Stengelen er gjerne gulbrun med svært veik grønfarge.
Systematikk
Korallrotslekta har eit titals artar i Nord-Amerika, men korallrot er den einaste arten i slekta som lever i Europa.
Utbreiing
I Noreg veks korallrot over det meste av landet. På Norsk raudliste for artar (2021) er arten rekna som livskraftig (LC).
Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn korallrot), i Danmark (VU, dansk namn koralrod), i Finland (LC, finsk namn harajuuri), på Island (LC, islandsk namn kræklurót) og på Grønland (LC, grønlandsk namn isigammaasaaqqat).
Korallrot (engelsk namn coralroot orchid) veks i den nordlege delen av Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), slik som lokalt i England. Arten er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.
I Estland (estisk namn kõdu-koralljuur) veks korallrot over det meste av landet, men er rekna som sårbar (VU). I Latvia (latvisk namn trejdaivu koraļļsakne) veks arten over det meste av landet på skogkledd myr. På den latviske raudlista er han klassifisert som sjeldan (kategori 3 – samazinās). I Litauen (litauisk namn nariuotoji ilgalūpė) er arten i tilbakegang, men finst framleis over det meste av landet utanom i nord. Han er rekna som nær truga (NT).
Sunette Viljoen
Sunette Stella Viljoen er ein sørafrikansk idrettsutøvar som har vore aktiv i både friidrett og cricket. Ho vann sølvmedaljen i spjutkasting ved Sommar-OL 2016, tidlegare fekk ho VM-bronse i same øvinga i så vel 2011 som i 2015.
Friidrett
I VM-finalen 2011 i Daegu forbetra Viljoen den sørafrikanske spjutrekorden med to meter til 68,38 m og sikra seg bronsemedaljen i tevlinga. Den 9. juni 2012 presterte ho sitt livs lengste kast ved eit stemne i New York, spjutet landa på 69,35 meter. Under sommarleikane i London to månader seinare kasta ho 64,53 m, 40 cm for kort til å ta bronsen. Derimot vann ho ein ny bronse ved Beijing-VM i 2015, etter eit bestekast på 65,79 m. Då Sommar-OL 2016 fann stad i Rio de Janeiro kneip Viljoen med sine 64,92 meter sølvmedaljen framom tre andre utøvarar som alle kasta 64,60 m og lengre.
Cricket
Viljoen var 2000-02 sørafrikansk landslagsspelar i cricket. Ho deltok då i verdsmeisterskapen 2000 i New Zealand.
Korallrotslekta
Korallrotslekta (Corallorhiza) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Karolingisk kunst
Karolingisk kunst blei laga i Frankarriket i dei rundt 120 åra frå kring 780 til 900, under styret til Karl den store og dei direkte arvingane hans. Denne tida er blitt kalla den karolingiske renessansen. Kunsten blei laga av og for folk kring hoffet og ei gruppe viktige kloster som hadde keisarleg støtte. Kunst skapt utanfor denne opphøgde krinsen viser ein merkbar nedgang i kvalitet på utføring og sofistikert design. Kunsten blei laga i fleire senter i det som no er Frankrike, Tyskland, Austerrike, Nord-Italia og Nederland, og fekk betydeleg innverknad, via kontinentale misjonssenter, frå insulær kunst på dei britiske øyane, og ei rekkje bysantinske kunstnarar som ser ut til å ha vore busette i karolingiske senter. Dette var fyrste gongen ein gjorde eit grundig forsøk i Nord-Europa på å gjenoppliva og etterlikna klassiske stilar og kunstformer frå middelhavsområdet, noko som gav ei blanding av klassiske og nordlege element i ein overdådig og verdig stil, og introduserte særleg ei tiltru til å representera menneskeskikkelsar i nord, og sette scenen for framveksten av romansk kunst og seinare gotisk kunst i Vesten. Den karolingiske epoken høyrer til ein periode i mellomalderkunst som av og til blir kalla «førromansk». Etter eit ganske kaotisk intervall etter den karolingiske perioden, gjenoppliva det nye ottonianske dynastiet keisarleg kunst frå ca. 950. Dette dynastiet bygga på og vidareutvikla karolingisk stil i sin ottonianske kunst.
Oversyn
Det er att ganske gode mengder karolingiske illuminerte handskrift og mindre skulpturar, for det meste i elfenbein. Det er att mykje færre døme på metallarbeid, mosaikk og freskar og andre typar verk. Mange manuskript er kopiar eller fortolkingar av modellar frå seinantikken eller Bysants, som nesten alle no er tapte. I tillegg til desse påverknadane gav den ekstravagante energien frå insulær kunst ein definitiv stil til karolingisk arbeid, som av og til brukte fletteornamentikk, og følgde den insulære fridommen meir forsiktig ved å la dekorasjonar breia seg rundt og inn i teksten på sida til eit manuskript.
Korallrotslekta
Systematikk
Korallrotslekta har ein einaste art i Europa, korallrot.
Karolingisk kunst
Oversyn
Etter at det karolingiske styret tok slutt kring 900, gjekk kunstnarisk produksjon av høg kvalitet mykje tilbake i riket i kring tre generasjonar. Seinare på 900-talet, i lag med dei bendiktinske reformene knytte til Cluny og ei gjenoppvekt and for ideen om keisarriket, byrja kunstproduksjonen opp att. Det kom til nye pre-romaneske stilar i Tyskland med den ottonianske kunsten under det neste stabile dynastiet, i England med sein angelsaksisk kunst etter at trugsmålet frå vikingar var fjerna, og i Spania.
Korallrotslekta
Etymologi
Namnet Corallorhiza er sett saman av corall (norsk korall) og riza (gresk ρίζα), som tyder rot.
Karolingisk kunst
Illuminerte handskrifter
Dei mest talrike verka som er att frå den karolingiske renessansen er illuminerte manuskript. Det finst att fleire luksuriøse manuskript, for det meste evangeliebøker, dekorerte med relativt få fullsideminiatyrar som ofte er portrett av evangelistane, og forseggjorte innhaldsforteikningar som følgjer forbilde frå britisk og irsk insulær kunst. Narrative bilet og særleg syklusar er mindre vanlege, men det finst framleis fleire døme, typisk frå Det gamle testamentet og særleg frå Fyrste mosebok; nytestamentlege scenar er meir typisk funne i relieff av elfenbein på deksla. Dei overdimensjonerte og sterkt dekorerte initialane frå insulær kunst blei tatt i bruk, og den historikerte initialen vidareutvikla. Ved slutten av perioden såg ein for fyrste gong små narrative scenar i initialane, særleg i Drogo-sakramentariet. Luksusmanuskript blei gjevne rike bindingar eller omslag med juvelar sett i gull og utskorne elfenbenspanel, og, som for insulær kunst, blei prestisjegjenstandar oppbevart i kyrkjer eller skattkammer. Dei var ein annan klasse gjenstandar enn arbeidsmanuskripta som blei oppbevart i bibliotek, der nokre initialar kunne vera dekorerte, og penneteikningar blei lagt til nokre få stader. Nokre få av dei største keisarlege manuskripta blei skrivne på purpurpergament. Berner Physiologus er eit relativt sjeldant døme på eit sekulært manuskript som er sterkt illustrert med fullmåla miniatyrar, som ligg mellom desse to klassane, og kanskje blei laga for privatbiblioteket til ein viktig person, slik som Terentius Vaticanus. Utrecht-psalteret står åleine som ein svært sterkt illustrert bibliotekversjon av salmane utført i penn og akvarell, og nesten helt sikkert kopiert frå eit mykje eldre manuskript.
Andre liturgiske verk blei også av og til laga i luksusmanuskript, som sakramentarium, men det finst ingen karolingisk bibel som er så rikt dekorert som seinantikke eksemplar, som er blitt att i fragment. Lærebøker som teologiske, historiske, litterære og vitskalplege verk frå forfattarar frå antikken blie kopierte og vanlegvis berre illustrerte med blekk, om dei var illustrerte i det heile. Kronografen frå 354 var eit seinromersk manuskript som truleg blei kopiert i karolingartida, men det verker som om denne kopien gjekk tapt på 1600-talet.
Korallrotslekta
Artar i Noreg
Den einaste arten i slekta som lever i Noreg:
Karolingisk kunst
Illuminasjonssenter
Ein går ut frå at karolingiske handskrifter blei laga stort sett eller berre av geistlige, i nokre få verkstader rundt om i det karolingiske riket. Kvar stad hadde sin eigen stil som utvikla seg basert på kunstnarane og påverknadane på den bestemte staden og tida. Manuskript har ofte inskripsjonar, ikkje nødvendigvis samtidige, om kven som bestilte dei og kva kyrkje eller kloster dei blei gjevne til, men få datoer eller namn og stader for dei som laga dei. Overlevande manuskript er blitt tildelt, og ofte flytta til, verkstadar til lærde. Den eldste verkstaden var hoffskulen til Karl den store. Deretter følgde ein reimsisk stil som fekk mest innverknad i den karolingiske perioden; ein touronsk stil, ein Drogo-stil, og til sist hoffskulen til Karl den skalla. I tillegg til desse hovudsentera fanst det også andre, med sine eigne særmerke. Hoffskulen til Karl den store (også kjend som Ada-skulen) stod bak dei eldste manuskripta, mellom anna Godescalc-evangelieboka (781–783), Lorsch-evangelia (778–820), Ada-evangelia, Soissons-evangelia, dei gylne Harley-evangelia (800-820) og Wien-kronings-evangelia; ein reknar vanlegvis med ti manuskript til denne gruppa. Manuskrip frå denne hoffskulen var ornamenterte og prangande, med ein stil som minna om verk i elfenbein og mosaikkar frå Ravenna.
Korallrotslekta
Artar i Noreg
I Norsk raudliste for artar (2021) er korallrot rekna som livskraftig (LC).
Karolingisk kunst
Illuminasjonssenter
Tidleg på 800-talet samla erkebiskop Ebbo av Reims, kunstnarar i Hautvillers (nær Reims) og omforma karolingisk kunst til noko heilt nytt. Ebbo-evangelia (816–835) blei måla med raske, friske og levande penselstrøk, og synte ein inspirasjon og energi som var ukjend i klassiske middelhavsformer. Andre bøker knytte til Reims-skulen inkluderer Utrecht-psalteret, som kanskje var det viktigaste av alle karolingiske manuskript, og Bern Physiologus, den eldste latinske utgåva av den kristne allegoriske teksten om dyr. Dei uttrykksfulle animerte figurane til Reims-skolen, særleg Utrecht-psalteret med naturalistiske, ekspressive figurlinjeteikningar, ville ha innverknad på nordleg mellomalderkunst i fleire hundreår seinare, inn i den romanske perioden.
Det blei utvikla ein anna stil ved klosteret til heilage Martin av Tours, der store biblar blei illustrerte basert på seinantikke bibelillustrasjonar. Det blei laga tre store biblar ed denne skulen, det siste og beste eksemplaret blei laga kring 845/846 for Karl den skalla, kalla Vivian-Bibelen. Skulen i Tours blei stoppa av invasjonen til normannarane i 853, men stilen hadde då allereie gjort permanent inntrykk på andre kunstsenter i Det karolingiske riket. Bispedømet Metz var eit anna senter for karolingisk kunst. Mellom 850 og 855 blei det laga eit sakramentarium for biskop Drogo kalla Drogo-sakramentariet. Dei illuminerte, historie-dekorerte initialbokstavane her kom til å ha innverknad inn i den romanske perioden, og var ei harmonisk sameining av klassisk bokstavering med figurscenar.
Tradisjonane frå fyrste halvdelen av 900-talet blei fortsette i den andre. fortsatte. Det blei laga ei rad rikt dekorerte biblar for Karl den skalla som smelta saman former frå seinantikken med stilane som var utvikla i Reims og Tours. Det var i løpet av denne tida at ein fransk-saksisk stil dukka opp i Nord-Frankrike som integrerte hiberno-saksisk flettestil, og kom til å overleve alle dei andre karolingiske stilane inn i det neste hundreåret.
Mandocello
Ein mandocello er eit klimpreinstrument i mandolinfamilien. Han er større enn ein mandolin, og er barytoninstrumentet i mandolinfamilien. Dei åtte strengane er sett saman i fire parvise strengekor, der strengane i kvart strengekor er stemd unisont. Strengekora er i lag stemnd i kvint som ein mandolin, men byrjar med ein bass C (C2). Det kan skildrast som å vere for ein mandolin, det ein cello er for ein fiolin.
Karolingisk kunst
Illuminasjonssenter
Karl den skalla skipa som bestefar sin også ein hoffskule for kunst. Kvar denne heldt til er usikkert, men det finst fleire manuskript som er tilskrivne denne, med Codex Aureus til heilage St. Emmeram (870) som den siste og mest spektakulære. Skulen omfatta element frå Tour og Reim, men smelta saman med stilen som prega dei meir formelle manuskripta frå hoffskulen til Karl den store.
Torg
Torg (frå gammalrussisk torgŭ, 'marknadsplass', gjennom svensk) er ein open plass i ein by brukt til handel. Torg kan også fungera som offentlege stader for møte og seremoniar, og er ein viktig del av det offentlege rommet. Torg er særleg utbreidde i område med europeisk innverknad, det vil seie i Europa og tidlege koloniar i Den nye verda.
Karolingisk kunst
Illuminasjonssenter
Etter at Karl den skalla døydde avtok støtta til å laga manuskript. Dette signaliserte byrjinga på slutten for produksjonen, men noko arbeid fortsette likevel ei stund til. St. Gall-klosterte skapte Folchard-psalteret (872) og Det gylne psalteret (883). Denne galliske stilen var unik, men mangla nivået av teknisk meistring som fanst i andre regionar.
Torg
Utforming
Torg ligg på sentrale stader i byar. Dei kan omfatta område på nokre få til fleire tusen kvadratmeter. Torg er ofte dekte med brustein, naturstein, betong eller asfalt. Dei kan vera utsmykka med sentralt plasserte fontener, statuar, monument, tre og liknande.
Karolingisk kunst
Skulptur og metallarbeid
Høgt skatta karolingiske manuskript var meint å ha klenodiebind — forseggjorte bind i edelmetall med edelsteinar og utskorne elfenbeinspanel. Desse blei nokre gongar gjevne ei tid etter at sjølve manuskriptet blei laga. Berre nokre få slike bind er att i intakt tilstand, men mange av elfenbeinspanela har overlevd åleine etter at binda er blitt brotne opp for å henta ut materiala. Emna i utskjeringane var ofte narrative religiøse scenar i vertikale seksjonar, ofte henta frå måleri og utskjeringar frå seinantikken. Fram- og bakpanela til Lorsch-evangelia nytta ein keisarleg trium frå 500-talet til å framstilla triumfen til Kristus og jomfru Maria.
Nokre viktige karolingiske døme på gullsmedarbeid er framsida til Lindau-evangelia; dekselet til Codex Aureus til heilage Emmeram, som ein kan datera presist til 870, er truleg laga i same verkstad, sjølv om det er noko skilnad i stilane. Denne verkstaden er knytt ti keisar Karl II (den skalla), og blir ofte kalla hans «Palasskule». Kvar denne heldt til, og om han hadde ein fast stad, er ikkje slått fast og er mykje omdiskutert. Saint-Denis Abbey utanfor Paris er ein leiande kandidat. Arnulf-ciboriumet som no er i Münchner Residenz er det tredje viktige verket i gruppa; alle tre har fine relieffigurar i gullopptrykk. Eit anna verk knytt til verkstaden er omfattinga til eit antikt serpentinfat i Louvre.
Torg
Utforming
Ofte ligg det rådhus, kyrkjer og hotell ved torga. I dag finn ein også ofte kaféar, restaurantar og underhaldningsstader som operaer og teater rundt torg.
Historie
Torg var offentlege forsamlingstader i antikk bykultur. Gjennom tidene blei handel og viktige bygningar gjerne samla ved torga. Her kunne tilreisande bønder og fiskarar selja varene sine direkte til bybuarane. Nokre stader var det forbode å selja varer utandørs andre stader enn på torget. I større byar kunne ein ha ulike torg for særskilde varer, som blometorg, fisketorg og slaktartorg.
Karolingisk kunst
Skulptur og metallarbeid
Eit av dei finaste døma på karolingisk gullsmedarbeit er det gylne altaret (824–859), ein paliotto, i Basilica Sant'Ambrogio i Milano. Dei fire sidene til altaret er dekorerte med bilde i gull- og sølvopptrykk, omkransa av rammer med filigran, edelsteinar og emalje.
Lotharkrystallen frå midten av 800-talet er ein av dei største i ei gruppe på rundt 20 graverte kvartssteinar som overlever. Denne viser eit stort tal figurar i fleire scenar som viser eit uvanleg emnet, soga om Susanna i badet.
Torg
Historie
Dei opne torgplassane blei i større grad tekne i bruk som plassar til høgtideleg bruk og som del av byutforming, og smykka ut. I mange moderne byar har ein også utforma opne plassar meir som parkar eller stasområde enn som handelsstader. Medan torg har vore brukt av styresmaktene til å uttrykka prakt eller status, har dei også vore brukt av folkemassar til å samla seg og protestera.
Karolingisk kunst
Mosaikkar og freskar
Kjelder fortel om ei rekkje veggmåleri i kyrkjer og palass, men dei fleste av desse har ikkje overlevd. Registreringar av inskripsjoner viser at dei fyrst og fremst framstilte religiøse motiv.
Torg
Ordsoge
På gresk heiter torg «agora», som har gjeve det moderne omgrepet «agorafobi», og på latin «forum», som i dag er nytta om ei rekkje verkelege eller tenkte stader der ein utvekslar idéar.
Karolingisk kunst
Mosaikkar og freskar
Mosaikkar installerte i Karl den store sitt palatinske kapell i Aachen viste Kristus på trona, tilbeden av evangelistsymbola og dei tjuefire eldste frå Apokalypsen. Denne mosaikken har ikkje overlevd, men det finst ein over-restaurert ein att i apsisen til oratoriumet i Germigny-des-Prés (806) som viser Paktarka hylla av englar. Denne blei gjenoppdaga i 1820 under eit dekke av gips.
Torg
Ordsoge
På dei nordiske språka bruker ein «torg» eller «torv» som kjem frå gammalrussisk torgŭ og tyder 'marknadsplass', eller (open) plass. På dei romanske språka er den opne plassen kjend som place (fransk), plaza (spansk) og piazza (italiensk), på tysk heiter han Platz og på engelsk square.
Plassar som samsvarer ein del med torg i Midtausten heiter midan på arabisk og maidan på persisk, hindi og urdu.
Red Dirt Girl
Red Dirt Girl er det nittande studioalbumet til Emmylou Harris, utgjeve 12. september 2000. Det nådde tredjeplassen på Billboard countryalbum-lista og vann Grammyprisen for beste moderne folk-album i 2001. Albumet var uvanleg for Harris. Ho var låtskrivar eller medlåtskrivar på elleve av tolv spor på albumet. På denne tida var ho mest kjend for å tolke andre artistar. Før dette albumet var det berre to Harris-album med meir enn to av hennar eigne songar (Gliding Bird i 1969 og The Ballad of Sally Rose i 1985). Det neste albumet hennar, Stumble into Grace, var òg skriven av Harris.
Albumet inneheld «Bang the Drum Slowly», ein song skriven av Harris og Guy Clark som eit minneord for faren hennar.
Albumet er inkludert i Robert Dimery-boka 1001 Albums You Must Hear Before You Die.
Karolingisk kunst
Spolia
Spolia viser til bruken av eldre monument eller andre kunstverk på nye stader eller område. Mange marmorverk og søyler blei frakta nordover frå Roma i denne perioden.
Det kanskje mest kjente eksemplet på karolingisk spolia er soga om ein ryttarstatue. I Roma hadde Karl den store sett ryttarstatuen av Marcus Aurelius i Lateranpalasset. Dette var den einaste attverande statuen av ein førkristen romersk keisar fordi ein feilaktig trudde han var av Konstantin, og dermed var av stor tyding. Karl den store tok så med seg ein ryttarstatue frå Ravenna, som ein då trudde var av Theoderik den store, til Aachen, for å matche statuen av Konstantin i Roma.
Antikke graverte smykkesteinar blei brukte opp att i ulike innfatningar, utan mykje tanke for den opphavlege ikonografien deira.
Anita Márton
Anita Márton er ein ungarsk friidrettsutøvar frå Szeged som vann kulestøyt ved innandørs-EM 2015 og 2017, samt innandørs-VM 2018. Ved dei store internasjonale meisterskapane utandørs har ho vunne sølv i VM 2017 og EM 2016, bronse i OL 2016 og EM 2014.
Aktiv
Márton fekk bronsemedaljen i kulestøyt då ho ved EM 2014 i Zürich gjorde personbeste med 19,04 m. Tidleg våren 2015 vann ho øvinga ved innandørs-EM 2015 i Praha med eit støyt på 19,23 m. Under verdsmeisterskapen i Beijing fem månader etter forbetra Márton sitt personbeste til 19,48 meter og vart nummer fem.
Elvebakken videregående skole
Skulen ligg nær både buss- og trikkeholdeplassar ved Hausmanns gate, like ved Akerselva, Hausmania Kulturhus og Vega Scene.