cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spellemannprisen 2008
Då påmeldingsfristen gjekk ut i desember 2008, var det registrert 599 påmeldingar. Mellom desse vart dei nominerte i sjangerklassane plukka ut og offentleggjort 6. januar 2009 medan dei nominerte i opphavsprisane vart offentleggjort 12. januar. Vinnaren av dei ulike klassane, inkludert Årets spellemann, vart så kåra av ein jury, med unntak av kategoriane «årets musikkvideo», «årets hit» og spesialprisen «tidenes VG-listelåt». For desse fekk publikum høve til å stemme fram vinnaren. For prisane «Årets spellemann», «årets eksportpris» og «bransjeprisen» vart det på førehand ikkje offentleggjort nokon nominasjonar.
Prisen for årets musikkvideo vart delt ut dagen før hovudutdelinga på TV 2-programmet Fredag og gjekk til Madcon for videoen til songen «Liar» regissert av Kaveh Tehrani.
Prisutdelinga vart overført direkte på TV 2, med Harald Rønneberg og Thomas Numme som programleiarar.
Nominerte
Årets samtidskomponist: Årets populærkomponist:
Årets tekstforfattar:
Moon Geun Young
Moon Geun young er ein koreansk filmskodespelar.
Saretan
Saretan (òg kalla Seredata) er ein by nemnd i Bibelen som låg nær staden der hebrearane kryssa Jordan.
Saretan låg i Jordandalen, på austbreidda av elva, nokre få kilometer nordvest for Sukkot og kring 70 kilometer nord-nordaust for Jerusalem. Det var i leirjorda her at bronseavstøypingane for Salomotempelet vart laga av Hiram I.
Great Ganilly
Great Ganilly (kornisk Guen Hily, tyder «Saltvassbakkane») er ei øy i Scillyøyane. Ho har fine strender, og kan vitjast av turistar.
Great Ganilly er ei av dei små austre øyane, Eastern Isles, og er i dag ikkje folkesett. På Nornour, som er forbunden med øya ved lågvatn, er det derimot funne spor etter busetting frå første hundreåret. Nornour ligg like nord for Great Ganilly. Nordaust ligg Irishman's Ledge og Shag Rocks og søraust ligg Little og Great Innisvouls.
Vest for Great Ganilly ligg Ragged Island, Great og Little Arthur og Little Ganilly.
Åkle
Åkle eller åklede (mellomnorsk áklædi, 'på-klede') er ein mønstra, grov vevnad frå norsk bygdekultur. Det blei opphavleg brukt som sengeteppe, ofte oppå ein skinnfell, men har også vore brukt til å utsmykka kyrkjerom og opphaldsrom ved særskilde høve, som jul og bryllaup. Frå 1900-talet er åkle helst blitt sett på som prydtekstil som kan leggast på overflater eller hengjast opp på veggen.
Åkle fanst i mange ulike mønster og blei laga med mange ulike vevteknikkar, som rutevev, rosengang, krokbragd og skillbragd. I dag er rutevev på toskaftsvev mest vanleg. Vevnaden er typisk mangefarga med mønster laga av geometriske figurar.
286 Iclea
286 Iclea er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 3. august 1889 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Preludium og fuge i Ess-dur, BWV 552
Preludium og fuge i Ess-dur eller 'St. Anne', BWV 552, er eit omfattande orgelverk av Johann Sebastian Bach og eit av dei beste døma på Bachs bruk av religiøse symbol. Verket vert kalla St. Anne-fugen fordi dei første taktane i fugen liknar den første linja i salmen St Anne (melodien til 'Å Gud, vårt vern i farne år'). Ein kjenner ikkje til at Bach skal ha kjent til denne britiske salmen av William Croft, som på denne tida ikkje vart sungen utanfor Dei britiske øyane.
Referansar
Clavier-Übung III
Qalat
Qalat, Qelat, Kalat, Kalaat eller Kelat (av persisk qalat, 'festning' eller 'festningsby') er namnet på fleire stader og område:
15. mai
15. mai er den 135. dagen i den gregorianske kalenderen (136. under skotår). Det er 230 dagar att av året.
Religiøs helgedag
Historisk
Døde
mai
Jørgen Holte
Jørgen Holte er ein gardbrukar og politikar frå Volda. Han representerte Møre og Romsdal og Senterpartiet på Stortinget i tida 1993-2000.
Holte var odelsgut til farsgarden på Holen i Folkestadbygda i Volda kommune. Etter agronomutdanning 1962-64 ved Lyngdal Jordbruksskole, arbeidde han ved same skulen i åra fram til 1968. Deretter flytta han til Oslo og var seljar for Eiksmaskin. Åra 1970-73 arbeidde han ved Vestlandske Salslag i Ålesund. I 1973 tok han over farsgarden i Folkestadbygda og dreiv denne i fire tiår.
Holte har gjennom åra hatt ei mengd styreverv.
Kerkíni i Sérres
Kerkíni (gresk Κερκίνη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Han har namn etter Kerkínisjøen. Kerkíni inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sindikí.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Kerkíni 6 695 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 980 innbyggjarar.
Marsmånen Fobos
Fobos eller Phobos er den største av to marsmånar (den andre er Deimos). Han er namnsett etter den greske guden Fobos, son av Ares (Mars). Fobos krinsar med ein avstand på omtrent 9377 km over overflata til Mars og er med det den månen som krinsar nærast planeten sin. Fobos blei oppdaga av den amerikanske astronomen Asaph Hall den 18. august 1877 ifrå US Naval Observatory i Washington, D.C.
Fobos har ei omløpstid på 0,319 dagar og er den einaste kjende naturlege månen som har kortare omlaupstid enn rotasjonstida for den planeten han flyttar seg rundt. Sett frå Mars vil han stå opp i vest og gå ned i aust.
Fobos er sterkt flattrykt med ein poldiameter på 18 km og ein ekvatordiameter på 22 km. Albedoen er særs låg, 0,065. Det første nærbiletet av månen vart teke 5. august 1969 av romsonden Mariner 7 frå ein avstand på 130 900 km.
Obsjtsjij Syrt
Obsjtsjij Syrt (russisk Общий Сырт) er eit høgdedrag eller platå i den europeiske delen av Russland. Det startar nord for Orenburg som ei grein av Uralfjella og strekkjer seg sørvestover til austbreidda av Volga.
Nordhellinga av Obsjtsjij Syrt er dekt av lauvskog, medan sørhellingen mot Den kaspiske senkinga har steppekarakter.
Ilovlja
Ilovlja (russisk Иловля) er ei elv i Saratov og Volgograd oblast i Russland og ei av sideelvane til Don frå venstre. Elva er 358 km lang og har eit nedslagsfelt på. Middelvassføringa hennar er 9,6 m³/s.
Elva frys til i desember og vert isfri att i mars. Tidlegare var det er ein dragstad her mellom elvane Volga og Don.
1267
1267 (romartal MCCLXVII)
İmamoğlu
İmamoğlu er ein by og eit distrikt i provinsen Adana i Middelhavsregionen i Tyrkia, eit lite jordbrukssamfunn på ei slette mellom åsane mellom byane Adana og Kozan, 45 km frå Adana, 27 km frå Kozan. Byen har kring 20 000 innbyggjarar.
287 Nephthys
287 Nephthys er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. august 1889 av Christian Heinrich Friedrich Peters.
Yinchuan
Yinchuan er hovudstaden i den autonome provinsen Ningxia i Folkerepublikken Kina, og tidlegare hovudstad av det vestlege Xia-riket. Byen har om lag 1,6 millionar innbyggjarar, men eksplosiv folkevekst i området og landet generelt gjer at ein manglar nøyaktige tal. Namnet «Yinchuan» tyder 'Sølvdal'.
Geografi
Byen ligg 1100 meter over havet, midt på Ningxia-sletta, i ly av Helan-fjella vest for byen, og unslepp soleis dei verste sandstormane frå Mongolia. Den gule elva renn gjennom byen frå sørvest til nordaust.
Paul Hindemith
Paul Hindemith var ein tysk komponist, musikkteoretikar, dirigent, bratsjist og fiolinist. Hindemith skreiv modernistisk musikk, og er ein av få store tyske komponistar etter romantikken.
Bakgrunn
Hindemith vart fødd inn i ein musikalsk familie i Hanau i Hessen, og fekk frå seks-sjuårsalderen fiolinopplæring, sjølv om han seinare har vore mest kjend som bratsjist. Han var òg ein multimusikar av rang, og det vert sagt at han kunne spele alle instrumenta i orkesteret. Kjennskapen hans til instrumenta kjem òg til uttrykk gjennom mangfaldet av soloverk og sonatar for forskjellige instrument. Han er faktisk den einaste som har skrive sonatar for over 20 forskjellige instrument.
Komponisten
Den «nye» musikken kom ikkje med brask og bram. Litt etter litt kom tendensane som me kjenner att som det «typiske» hindemithske, med Strykekvartett, op. 10 i 1919, og ikkje minst Kammermusik, op. 24/1] frå 1922. Kva som kjenneteiknar Hindemith er ikkje sagt nøyaktig nok med få ord. Nils E. Bjerkestrand, som har skrive ei lita bok om Hindemiths satsteknikk, har med relativt få ord karakterisert musikken frå denne tida slik:
Hindemith vert ofte nemnd som ein av dei store neoklassikarane i verdssamanheng. Han henta ein del av inspirasjonen frå Johann Sebastian Bach, og andre barokkomponistar, særskild på det formmessige planet, men også gjennom bruken av den kontrapunktiske satsteknikken. Mot slutten av 1920-åra og byrjinga av 1930-åra vart Hindemiths musikk tonalt sett noko utvida. Han forlet ikkje tonaliteten, men vart meir oppteken av det teoretiske gjennom ei systematisk organisering av tonematerialet. Og det er herfrå og litt vidare Hindemiths mest kjende verk har sine utspring.
Stilendringa kan ha kome gjennom Hindemiths lærargjerning, ettersom han frå 1927 var tilsett som professor i komposisjon ved Hochschule für Musik i Berlin. Men den viktigaste årsaka var nok heller engasjementet hans for pedagogikk, og Hindemith komponerte fleire verk i forskjellige storleikar som var tilpassa born og ungdom. Dette gjorde også sitt til at han vart godt kjend med den tyske folkesongtradisjonen. Det var denne musikken som òg vart stempla som Gebrauchsmusik (bruksmusikk), eit uttrykk Hindemith sjølv skapte, men seinare ikkje likte å nytte. Eit anna uttrykk som vart synleg i musikken hans var Neue Sachlichkeit (ny-saklegheit), som kom stormande frå Tyskland i dei fleste kunstformane. Denne kom til uttrykk på fleire måtar, men i Hindemiths musikk var det hovudsakleg at musikken var «ribba for føleri og metafysisk såpekokeri», som han sjølv sa. Og det var nettopp i denne tida, i 1934, at han vart ferdig med symfonien Mathis der Maler, som var bygd på idéoperaen med same namn og som kom ut året etter.
Det var òg i desse tidene han byrja arbeidet med læreverket Unterweisung im Tonsatz, som kom ut på tysk i 1937, og på engelsk i 1942 (The Craft of Musical Composition). Denne boka var med på å konsolidere stiluttrykket hans, og musikken var tydeleg oppbygd på teoriane herfrå, utan at det skal vere eit teikn på forringing av det musikalske – heller tvert om. Mange av dei største verka som til dømes Symfoniske Metamorfoser over tema av Carl Maria von Weber, Ludus Tonalis og Die Harmonie der Welt, er nettopp frå denne perioden etter Unterweisung.
Eit mykje omtala kapittel i Hindemiths liv er slutten av mellomkrigstida, ikkje berre grunna den flotte musikken som blei komponert, men òg av di musikken hans blei boikotta av nazistane i Tyskland. Dr. Joseph Goebbels, som var propagandaminister i «Det tredje riket», proklamerte at musikken var ’entartet’ og atonal, og forsvarte det at han var tysk slik: «(...) den kjensgjerning at han [Hindemith] er av fullblods tysk opprinnelse, er berre et praktisk bevis på hvor dypt den jødiske intellektuelle infeksjon har spist seg inn i vårt folks legeme.» Det at Hindemith var ein lojal ven med fleire jødar, og ikkje minst at kona var av jødisk opphav, var nok heller ikkje formildande omstende. Sjølv om mange ikkje turte å støtte Hindemith offentleg, gjorde dirigenten av Berlin-filharmonien Wilhelm Furtwängler det til lags i artikkelen «Der Fall Hindemith», og ikkje minst gjennom å urframføre symfonien Mathis der Maler med Berlin-filharmonien i 1934. Mange støtta Hindemith no, men det gjorde avstanden mellom Hindemith og den tyske styresmakta berre større, og han såg seg nøydd til å emigrere — fyrst til Sveits, og seinare til USA der han blei fram til 1953. Her var han tilsett ved Yale University, og vart høgt respektert både som komponist og lærar. Han vart i 1946 amerikansk statsborgar, men flytte likevel tilbake til Sveits i 1953 og var professor ved universitetet i Zürich fram til sin død. Etter den andre verdskrigen vart han igjen verdsett i Tyskland, og vart tildelt æresdoktorat både ved universitetet i Frankfurt og det frie universitetet i Berlin. Paul Hindemith døydde jula 1963.
Mrajeeb Al Fhood flyktningleir
Mrajeeb Al Fhood flyktningleir (òg skrive Murijep al Fhoud og Marjeeb Al Fahood) er ein flyktningleir for flyktningar frå den syriske borgarkrigen. Han ligg i Mrajeeb Al Fhood, ei tørr slette kring 20 kilometer aust for Zarqa i Jordan. Han vart opna i april 2013 og finansiert av Dei sameinte arabiske emirata.
Leiren vart bygd for å ta i mot det store inntoget av syriske flyktningar, sidan kapasiteten til Zaatari flyktningleir ikkje var nok. Jordanske styresmakter frykta at talet på syriske flyktningar i Jordan skulle doble seg dei neste seks månadane. I desember 2013 var det 3 697 flyktningar i leiren.
Gugh
Gugh (kornisk Keow, tyder «Innhegningsbankane») er ei tidvassøy i Scillyøyane i England. Det står to hus på øya og i 2001 hadde ho tre innbyggjarar. Ho er knytt til øya St Agnes ved sandbanken Gugh Bar. Denne er berre synleg ved lågvatn.
Namnet vert ofte ofte uttalt feil som ‘Goo’, ‘Guff’ eller ‘Gogh’, men det rette skal vere ‘Gju’.
Det ligg ein gravhaug eller dolmen, Kittern Hill, på Gugh. The Old Man og Gugh (Den gamle mannen på Gugh) er ein 2,7 meter høg stein eller menhir som står ved botn av Kittern Hill. Denne vart plassert her i bronsealderen. Ein annan gravhaug er Obadiah's Barrow.
Yttrium
Yttrium er eit transisjonsmetall med kjemisk symbol Y og atomnummer 39. Grunnstoffet har fått namnet etter staden det først vart oppdaga.
Historie
Grunnstoffet vart oppdaga i eit mineral frå Ytterby i Sverige.
Bruk av yttrium
Yttrium vert brukt i legeringar med andre metall.
Stoffet vert brukt som katalysator.
Det Norske Nobelinstitutt
Det Norske Nobelinstitutt er ein institusjon som blei oppretta i 1904 for å støtte Nobelkomiteen i arbeidet med å avgjere kven som skal tildelast Nobels fredspris. Instituttet består av ei forskingsavdeling og eit bibliotek med 180 000 bind, hovudsakleg med litteratur om fredsarbeid, folkerett, internasjonal økonomi og moderne politisk historie, i tillegg til publikasjonar utgitt av internasjonale organisasjonar. Biblioteket er ope for publikum.
Instituttet blir leia av ein direktør, frå 2015 Olav Njølstad, som også fungerer som Nobelkomiteen sin sekretær.
Nobelinstituttet ligg i Henrik Ibsens gate 9 i Oslo, det inngår i Parkkvartalet og er freda.
Olavsmerket
Olavsmerket er Den norske kyrkja sitt offisielle våpen, fastsett ved kronprinsregentens resolusjon 28. september 1990. Våpen er i raudt ein gull kløverbladkross lagt over to økser med gull skaft og sølv blad som vender utover. Våpenmotivet, Olavsmerket, er det merket som lenge har vore oppfatta som fellesmerke for Den norske kyrkja. Den vanlegaste tolkinga er at det universelle kristne symbolet - krossen - er lagt over norske kristne symbol - Heilag-Olavs martyrøkser.
Våpenet kan brukast av offisielle organ i Den norske kyrkja, blant anna på brevpapir. Ved svart/kvitt-trykk nyttar ein ei konturteikning av våpenet.
Historie
Den eldste bruken av krossen og olavsøksene i segl er kjend frå erkebiskop Gaute (1475-1510) og biskop Holk (1453-83). Den første som nytta merket om lag slik det er i dag, var erkebiskop Erik Walkendorf som var erkebiskop i Nidaros 1510-22.
Ut over 1900-talet diskuterte biskopane i Den norske kyrkja fleire gonger utforming av segl og våpen. Dei har halde på at Olavsmerket er det samlande symbolet for Den norske kyrkja. Krossen er symbolet for den universelle kristne kyrkja. Heilag Olavs martyrdød har gjort øksa til symbol for den nasjonale kyrkja i Noreg.
Martyrsymbol eller maktsymbol?
Olavsmerket syner øksene som drap Olav, ikkje sverdet han sjølv slost med. Men Olav fall i kamp fordi han levde ved sverd, og det er peika på at våpenet til Den norske kyrkja signaliserer institusjonell makt, og kanskje òg valdsbruk.
Arne Bergsgård
Arne Bergsgård var ein norsk historikar og pedagog. Han var med på å gje nynorsken ei moderne rettskriving frå 1938.
Slekt
Arne Bergsgård var son av Asle Bergsgård (f. 1850) og Ingeborg Thune (f. 1866). Faren stamma frå ei bondeslekt i Ål i Hallingdal, og var amtsskulestyrar i Valdres då sonen vart fødd. Mora kom frå Valdres og var dotter av stortingsmannen Nils Trondsson Thune og syster til stortingsmannen Helge N. Thune og fylkesmannen Nils Nilsen Thune. Arne Bergsgård vart i 1922 gift med Unni Norman Eng, men ho døydde allereie i 1925.
Tidleg liv og utdanning
Skulen til faren gjekk på omgang i bygdene i Valdres, og difor kom familien til å flytte mykje. Men han rekna seg alltid som vangsgjerding, endå han flytta til Fredrikstad då han var 13 år gammal. Her var han elev ved Fredrikstad høyere skole og tok examen artium i 1904. Fredrikstad fann han «åndlaus, materialistisk og unorsk», og det var her han byrja å skrive nynorsk og vart målmann.
I 1910 tok han filologisk embetseksamen med historie som hovudfag, og verka deretter som lærar i nokre år, mellom 1911 og 1914 i Volda og frå 1914 til 1922 ved Stord offentlege lærarskule. I 1922 vart han utnemnd til dosent i historie ved Noregs lærarhøgskole i Trondheim, og i 1935 vart han professor. I åra 1936–1953 var han òg rektor ved skulen.
Arbeid som historikar
Som student gav Bergsgård ut ei litteraturhistorisk avhandling om Nicolai Wergeland i serien «Småskrifter fra Det litteraturhistoriske seminar». I 1920–1921 var han på eit studieopphald i Frankrike. Resultatet av reisa vart avhandlinga om Stat og kyrkje i strid om skulen i Frankrike. I 1932 tok han doktorgraden på tobindsverket Ole Gabriel Ueland og bondepolitikken. Året etter skreiv han Venstre si historie saman med Jacob S. Worm-Müller og Bernt A. Nissen i bestillingsverket Venstre i Norge til Venstre sitt 50-årsjubileum i 1934. Boka er ikkje heilt upartisk, for i ei melding heiter det at ho er «skrevet av venstremenn for venstremenn». I 1940 gav han ut ei bok om Aasmund Olavsson Vinje, Aasmund Vinje: norsk nasjonal konservatisme. Under den andre verdskrigen skreiv han om Riksforsamlinga på Eidsvoll i Året 1814. Ei samla oversikt over norsk historie frå 1814 til 1940 gav han i ''Frå 17. mai til 9. april'' (1958).
Arbeid for målrørsla
Bergsgård hadde vorte målmann som gymnasiast i Fredrikstad, og var som student aktiv i studentmållaget i Oslo. Sidan hadde han styreverv i Trønderlaget og i Noregs Mållag. Bergsgård ynskte seg eit felles skriftspråk for heile det norske folket. Difor vart han i 1934 medlem av rettskrvningsnemnda som utarbeidde rettskrivinga av 1938.
Verv og utmerkingar
Bergsgård hadde styreverv i Studentmållaget i Oslo, Trønderlaget, Bondeungdomslaget, Noregs Mållag og Venstre. Han var dessutan medlem av Forskningsrådet og Det vitenskapelige forskningsfond. I tre år sat han i kommunestyret i Strinda, og i åra 1946–1949 var han vararepresentant til Stortinget. Frå 1926 var han medlem av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab. Han var formann for den humanistiske klassen i selskapet frå 1935 og visepreses frå 1949. Fra 1938 var han medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi.
1268
1268 (romartal MCCLXVIII) var eit skotår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
289 Nenetta
289 Nenetta er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. mars 1890 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Dvergrikse
Dvergrikse (Porzana pusilla) er ein vassfugl i riksefamilien. Denne litle riksa har utbreiing i Afrika, Asia og Australasia. I Europa hekkar ho nord for Svartehavet og sparsamt på få og små, oppstykka område frå Iberia til søraustre Europa.
Skildring
Dvergriksa er særs lita, ca. 16-18 cm i kroppslengd og 40 gram i kroppsmasse. Vaksne fuglar har kanelbrun overside med svarte og kvite teikningar. Sidene av hovudet, nedover til bryst og undersida er blygråe. Kroppsidene, buken frå litt framføre beina og bakover med undergumpen er i svart med kraftige kvite tverrstriper. Kjønna er mykje like, ungfuglar er lysare med tverrstriper fram til halsen. Nebbet og beina er grønlege, auga er raude. Dvergriksa er vanskeleg å skilje frå sumprikse i utsjånad, sistnemnde berre ein cm større og har ein raud flekk ved nebbrota.
Denne arten lever i eit samanhengande område frå Ukraina i Europa, tvers over sentrale Asia til nordaustlege Kina og Japan. Dessutan lever ho i sørlege og austlege Afrika, Søraust-Asia og over Australasia til New Zealand. I Europa og sentrale Asia er ho trekkfugl. Overvintringsområde ligg i Afrika, India, Malayahalvøya og Filippinane. I andre delar av utbreiingsområdet, som på New Zealand, er dvergriksa ein standfugl.
Føda er ei blanding av animalske og vegetabilske kjelder. Dei tar frø frå vassplantar og et av eit utval av virvellause dyr.
Hekkehabitata ligg i fuktige område med vegetasjon av storr og takrøyr, og dei lever elles i våtmarker og på estuar.
Reira er plasserte 30-40 centimeter over vassflata. Storleiken på kulla varierer stort, typisk 6 egg. Begge kjønn rugar i 16-20 dagar.
Arten har status som livskraftig, og bestanden er estimert til å ligge mellom 13 000-37 000 individ (2006).
Videoteknologi
Videoteknologi er teknologien som ligg til grunn for opptak, redigering, overføring og framsyning av video. For analog video er dette analog elektronikk, analog signalhandsaming og kommunikasjonsteknologi, medan det for digital video er digital elektronikk, digital signalhandsaming og digital kommunikasjonsteknologi.
Analog videoteknologi
Analoge videosignal vert representerte i form av analoge signal. Fleire ulike format har vore nytta. Dei vanlegaste formata er NTSC, PAL og SECAM. Landbasert kringkasting av videosignal (fjernsyn) nytta ulike former for modulasjon for å plassera radiosignalet i tildelt frekvensområde (fjernsynskanal). PAL og NTSC nyttar kvadratur amplitudemodulasjon og SECAM nyttar frekvensmodulasjon for videosignalet. Lydsignalet vert FM-modulert (PAL og NTSC) eller AM-modulert (SECAM). Kringkasting av analoge videosignal over satellitt (satellittfjernsyn) nytta FM-modulasjon av videosignalet.
Digital videoteknologi
Digitale videosignal vert representerte i form av binære ord. For å redusera datamengda vert signalet komprimert, slik at ein treng mindre lagringsplass og mindre overføringskapasitet. Det finst fleire ulike kompimeringsalgoritmer. Nokre av dei vanlegaste er dei ulike MPEG-algotitmene.
Ved overføring av digital video har ein større moglegheit for å tilpassa modulasjonen til kanalen enn for analog video. Ved overføring via kabel har ein som oftast eit stort signal-til-støy-tilhøve og det vert nytta digital kvadratur amplitudemodulasjon (QAM). For kringkasting via satellitt er signal-til-støy-tilhøvet mykje mindre og det vert nytta kvadratur fasemodulasjon (QPSK), som er meir robust mot støy enn QAM. For landbasert kringkasting er multibaneinterferens eit problem, så det vert nytta COFDM. Strauming av digital video over pakkesvitsja nett er ein distribusjonsmetode som aukar i omfang.
Evangeliet etter Johannes
Symbolsk vert evangelisten Johannes gjerne framstilt som ei ørn.
Innhaldsmessig skil Johannesevangeliet seg markant frå dei tre evangelia etter Matteus, Markus og Lukas; desse tre vert kalla synoptiske evangelium, sidan det går an å jamføre dei kapittel for kapittel. Johannesevangeliet gjev eit noko anna bilete av Jesu historiske vyrke,med unntak av sjølve lidingssoga. Det tek berre opp eit lite utval (sju) underverk som han skal ha utført, og framstiller dei som symbol for Jesu guddom. Johannesevangeliet inneheld få likningar. Jesus talar i staden biletleg med underliggande meiningar. Det typiske for teologien i dette skriftet er den såkalla høgkristologien, dvs. at Jesus blir presentert som Messias/Kristus, verdsens frelsar, alt frå første side og jamstilt med Faderen (Eg og Faderen er eitt, Joh. 10,30).
Johannesevangeliet har alltid vore rekna som det som var skrive sist av evangelia, slik er det òg plassert i Bibelen. Moderne forskarar daterer det til mellom 90-100 e Kr. Forfattaren er ukjend, men etter kristen tradisjon vart det nedskrive av læresveinen og apostelen Johannes.
Innhald
Johannesprologen (kap. 1.1-18) innleier evangeliet. Prologen, som opphavleg kan vere skriven som ein salme, omtalar Kristi preeksistensielle tilvære som Logos (Ordet) hos Gud Faderen frå opphavet,og om korleis ordet vart menneske. Denne prologen skil seg mykje frå fødselsforteljingane vi finn i dei synoptiske evangelia.
Johannesevangeliet er aleine om Jesu samtale med Nikodemos. Eit stort fokus ligg på påskeveka. I siste halvdel av evangeliet (frå kap. 11) får vi høyre om hendingane rundt Jesu siste veke; hans død og oppstode.
Forfattarar og datering
Tradisjonen har sidan 200-talet peika ut apostelen Johannes som forfattar. Denne er i evangeliet omtalt som den læresveinen som Jesus hadde kjær (Joh. 21.20). I 21.24 står det at det er den læresveinen som vitnar om hendingane i evangeliet. Somme har av dette slutta at det må vere nokre av tilhengarane hans som har skrive ned evangeliet, kanskje på oppdrag av evangelisten sjølv. Kritikarar har meint at kapittel 21 er eit seinare tillegg for å peike ut Johannes som forfattar. Dei fleste moderne forskarar reknar med at forfattaren er ein ukjend person, og at det er usannsynleg at han var augnevitne sidan nedteikningane skjedde så pass lang tid etter Jesu liv.
Dei fleste av dagens forskarar held evangeliet for å ha vore skrive mellom år 90-100. Men ettersom tempelet i Jerusalem er skildra som om det eksisterer, kan det ha vore skrive ned før tempelet vart øydelagt i år 70.
Det finst òg forskarar som meiner evangeliet først stod ferdig omkring år 140. Det eldste papyrusfragmentet med Johannesevangeliet er datert til perioden 110-160. Det inneheld Joh 18.31-33 og 18.37-38. I det minste desse avsnitta må då ha vore skrive før denne tida.
Målgruppe
Dei tre synoptiske evangelia (Matteus, Markus og Lukas) skil seg frå Johannesevangeliet ved at Johannesevangeliet er tilpassa den romerske måten å rekne tida på. I Matt. 27.45 er Jesus krossfest ved den sjette timen, men i Joh. 19:14 står det at er Jesus hos Pilatus den sjette timen. Alle evangelia er likevel samde om at Jesus er hos Pilatus til morgongry. Årsaka till denne skilnaden er at Johannesevangeliet reknar døgnet frå midnatt til midnatt, presis som vi gjer i Europa i dag. Jødane rekna derimot med døgnet frå kvelden, slik at sabbaten begynner på fredag ettermiddag. Den jødiske tidfestinga er rekna om til romersk tidfesting, og denne skilnaden viser at Johannesevangeliet er skrive for eit publikum som reknar døgnet på romersk vis.
Medveditsa ved Don
Medveditsa  (russisk Медведица) er ei elv i Volgograd oblast i Russland og ei av sideelvane til Don frå venstre. Elva er 745 km lang med eit nedslagsfelt på. Middelvassføringa hennar er 69 m³/s.
Namnet Medveditsa tyder binne, og i følgje soga kjem det av den store mengda bjørn som tidlegare var i området.
Elva sprint ut frå Volgahøgdene i dei nordaustlege delane av Saratov oblast, og renn hovudsakleg sørvestover og inn i Volgograd oblast, der ho munnar ut i Don.
Dei største sideelvane hennar er Balanda og Tersa frå høgre, og Idolga, Karamysj og Artsjeda frå venstre.
Dei største byane ved elva er Petrovsk, Atkarsk, Zjirnovsk og Mikhajlovka. Elva er framkommeleg for skipsfart opp til Atkarsk.
Rodópoli i Sérres
Rodópoli (gresk Ροδόπολη) er ein landsby i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Rodópoli var hovudsete i den tidlegare kommunen Kerkíni, som no er ei kommunaleining i kommunen Sindikí.
Namnet Madison
Madison er eit engelsk namn som kan brukast som førenamn, etternamn og stadnamn. Det er opphavleg eit metronym som tyder 'son av Maud'. Den best kjende namneberaren er James Madison, fjerde presidenten av USA. Fleire stader i USA er kalla opp etter presidenten, mellom anna delstatshovudstaden Madison i Wisconsin.
Medan namnet opphavleg berre var eit etternamn, gjekk det etter kvart over til å bli eit førenamn for gutar. I nyare tid er det etter kvart gått over til å bli eit reint jentenamn i USA. Denne bruken var ukjend før 1985, men i 2002 var Madison det andre vanlegaste namnet gjeve til nyfødde jenter. Ein grunn til dette kan vera bruken av namnet i filmen Splash frå 1984, der hovudpersonen, ei havfrue spela av Daryl Hannah, tek namnet frå eit skilt for Madison Avenue i Manhattan.
Çine
Çine er ein by og eit distrikt i provinsen Aydın i Egearregionen i Tyrkia, 38 km frå byen Aydın, langs vegen til Muğla. Byen har kring 20 000 innbyggjarar.
Johannes Gjerdåker
Johannes Gjerdåker,, var ein norsk historikar, filolog, poet og omsetjar frå Voss. Gjerdåker studerte ved Universitetet i Oslo, dreiv sitt eige Vestanbok forlag, skreiv lokalhistoriske bøker, bygdebøker og bedriftssoger og gav ut ei rad attdiktingar. Gjerdåker var målmann, gav ut skrifter av Ivar Aasen og var lenge fast spaltist i Avisa Hordaland. Han skreiv òg mange innlegg i Dag og Tid og andre aviser og tidsskrift.
Çine
Byen heitte tidlegare Kıroba og er eit landleg distrikt sør i dalen til elva Büyük Menderes, på sørsida av fjellet Madran. Den lokale økonomien er basert på gruvedrift etter kvarts og ametyst, skogbruk og jordbruk.
Johannes Gjerdåker
Han omsette òg Beatles' «When I’m Sixty-Four» for Ivar Medaas og Joni Mitchells «Both sides now» for Herborg Kråkevik.
Til 70-årsdagen hans i 2006 vart han tileigna eit festskrift. Vennen Nils Ryum hadde også omsett William Goldings Arvtakerne som ei gåve til jubilanten.
Prisar og utmerkingar
Han fekk i 1996 Bastianprisen for gjendiktinga av Robert Burns sine Dikt og songar og fekk Melsomprisen i 1999. I 2005 fekk han Kritikarprisen for beste omsetjing (for Odar av Horats, andre samling.) Han fekk Voss kommunes kulturpris i 1992, og i 2001 fekk han Hønnørprisen frå fondet til Halldor O. Opedal.
1270
1270 (romartal MCCLXX)
René
René eller Rene er eit personnamn danna som ei fransk form av det latinske Renatus, 'gjenfødd'. Namnet er mest brukt som mannsnamn, men kan også brukast av kvinner. Den franske kvinnelege forma av namnet er Renée. René har namnedag den 8. juni.
Renato og Renata er lengre italienske former av namnet. Renata har gjeve forma Renate.
I 2009 var det 792 menn og 18 kvinner i Noreg som heitte René eller Rene.
Round Island Light i Scillyøyane
Round Island er den nordlegaste øya i Scillyøyane. Øya er kring 40 meter i diameter og består av granitt. Det står eit fyr på Round Island som vart bygd i 1887. Fyret vart automatisert i 1987. Dei bratte sidene av øya gjorde bygginga av fyret særs vanskeleg i dei harde vêrtilhøva som ein ofte har her.
Zlatan Muslimović
Zlatan Muslimović er ein bosnisk-svensk fotballspelar.
Amazonas
Amazonas kan referere til:
Alle desse fire områda er kalla opp etter Amazonaselva og er heilt eller delvis dekt av regnskogen i Amazonas. Desse har igjen fått namnet sitt etter amasonene frå gresk mytologi.
Soljonaja Kuba
Soljonaja Kuba (russisk Солёная Куба, tyder 'Salte Kuba') er ei elv i Saratov og Volgograd oblast i Russland og ei av sideelvane til Jeruslan frå venstre.
Elva er 88 km lang. Ho startar i nærleiken av kjeldene til Malyj Uzen og Jeruslan og i nærleiken av landsbyen Zaprudnogo. Soljonaja Kuba munnar ut i Jeruslan nær Valuevka.
Rosevear
Rosevear er ei lita folketom øy i Scillyøyane i Cornwall og ein del av gruppa Western Rocks. Øya er kjend for dei mange skipsforlista der. Det vert sagt at gjenferdet av operasongaren Ann Cargill, som omkom då «The Nancy», går igjen på øya. Ho vart opphavleg gravlagd på Rosevear, men vart seinare flytta til St. Mary's. Då fyret på Bishop Rock vart bygd fungerte Rosevear som busetnad for arbeidarane. Det er mykje sel og sjøfugl på øya.
19. april
19. april er den 109. dagen i den gregorianske kalenderen (110. under skotår). Det er 256 dagar att av året.
Myken fyrstasjon
Myken fyrstasjon ligg på øygruppa Myken i Rødøy kommune i Nordland. Fyret ligg på Jutøya, og vart oppretta i november 1918. Det vart elektrifisert i 1955. Fyret har ikkje fyrtårn, men ei fyrlykt på toppen av fyrbygningen. Myken fyr er i drift, men vart automatisert og avfolka alt i 1974. I dag er fyrbygningen i bruk som overnattingsstad.
Ei fyrlykt vart sett opp på Jutøya alt i 1892.
Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Myken fyr» henta frå Wikipedia på bokmål 14. mars 2008. Bokmålsartikkelen oppgav desse kjeldne:
Kriminallitteratur
Kriminallitteratur eller berre krim er underhaldande, spenningsfylt litteratur om etterforsking og oppklaring av brotsverk. Krimforteljingar handlar gjerne om mord og mystiske forsvinningar, men kriminalromanar kan òg handle om vinningskriminalitet, kriminelle organisasjonar og liknande. Kriminallitteratur finst som romanar og noveller, teikneseriar, fjernsynsseriar, høyrespel og filmar. Frå den tradisjonelle detektivromanen har det utvikla seg ulike typar kriminallitteratur, som politiromanen, spion- og agentromanen og thrilleren.
Historie
Brotsverk, oppklaring og straff har vore omhandla i ei rekkje tekstar gjennom historia. Det finst fleire døme i Bibelen, til dømes bortføringa av Josef, son av Jakob i Fyrste mosebok, eller forteljinga om Susanna i badet frå den utvida Daniels bok. Norrøn mytologi har også soger om brotsverk og oppklaringa av dei, som drapet på Balder. Soger om brotsverk er også blitt omhandla i balladar og skillingsviser frå mellomalderen til moderne tid. Det finst også former for detektivforteljingar i Tusen og ei natt-eventyra og i ein kinesisk sjanger kjend som gong'an.
Moderne krim
Edgar Allan Poe blir rekna som grunnleggjaren av moderne krim med forteljinga The Murders in the Rue Morgue frå 1841, men det fanst også tidlegare forteljingar om detektivar. I Noreg er Maurits Hansen si bok Mordet paa Maskinbygger Roolfsen frå 1839–1840 eit tidleg døme på sjangeren.
ESO 507-70
ESO 507-70, ESO 507-G070 eller AM 1300-233 er ein irregulært forma galakse som ligg rundt 300 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Vasslangen. ESO 507-70 er sannsynlegvis resultatet av to galaksar som har kollidert. Galaksen er ekstremt deformert og viser ingent teikn etter ein anteken opphavleg spiral- eller ellipseform.
Kriminallitteratur
1900-talet
Ein kjend forfattar i åra før sjangeren nådde den såkalla gullalderen i 1920- og 1930-åra, er E.W. Hornung, som med gentlemans-forbrytaren Raffles snudde om på kravet etter konvensjonen ved å gjera skurken til helt. Noko av det same er tilfellet hos Maurice Leblanc (Arsène Lupin), medan G.K. Chesterton med sine father Brown-historier markerer eit høgdepunkt i detektivnovella. Elles følgde dei fleste britiske kriminalforfattarane i Conan Doyle sine fotspor. R. Austin Freeman (1862–1943) skapte reine puslespel-intrigar, og den uhyre produktive Agatha Christie introduserte detektivane Hercule Poirot og miss Marple.
Leslie Charteris, med bøkene om Helgenen, og Edgar Wallace representerer den meir eventyrlege, handlingsfylte kriminalromanen.
Med Dorothy L. Sayers kom ei ny djupne inn i sjangeren. Sjølv om den snobbete amatørdetektiven hennar, lord Peter Wimsey, av og til nesten blir ein karikatur, er miljø- og personskildringa mindre konvensjonell enn vanleg. Sayers gav i 1930 ut (saman med Robert Eustace) The Documents in the Case, som er ein forløpar for dokument- eller dossier-romanen, ført vidare mellom anna av Dennis Wheatley (1897–1977). The Bellamy Trial frå 1927 av Frances Noyes Hart er eit tidleg døme på kriminalromanen der rettssaka utgjer heile historia. Med få unntak følgjer alle dei nemnde tradisjonen frå Poe og Conan Doyle.
1930-talet: Hardkokt krim
I USA blei det kring 1930 skapt ei heilt ny retning: den hardkokte kriminalromanen, som er langt meir realistisk og samfunnskritisk enn den intellektuelle leiken mange forfattarar ynda å drive. Dashiell Hammett, med mellom anna The Maltese Falcon frå 1930, blir rekna som grunnleggjaren av denne retninga. Hammett sin «elev», Raymond Chandler, som er skaparen av privatdetektiven Philip Marlowe, er kanskje meir berømt, mellom anna på grunn av at han fekk filmatisert fleire av sine beste bøker. Retninga blei vidareført av Ross MacDonald i eit utal romanar frå den amerikanske vestkysten og av George V. Higgins. Nært i slekt med denne retninga er William Faulkner si Sanctuary og, kanskje endå nærare, James McCain si The Postman Always Rings Twice.
1950-talet: Politiromanen
Blant dei mest populære retningane innan kriminallitteraturen i dag er politiromanen (prosedyreromanen) og spionromanen (agentromanen). Ed McBain skapte med romanane sine frå politidistriktet «87th Precinct» ei av dei mest populære formene i sjangeren, nemleg politiromanen. Med sine meir enn 50 bøker med same politietterforskarar danna han skule og har bidrege til at denne forma for krim er den viktigaste no.
I sin uttalte samfunnskritikk dannar enkelte av dei saman med Hammett-Chandler-tradisjonen eit direkte og naturleg førebilete for den største og beste serien av kriminalromanar i nordisk litteratur, nemleg Sjöwall og Wahlöö sine romanar om Martin Beck og politikollegaene hans. Romanserien i ti bind har inspirert fleire svenske forfattarar til å skrive seriar med like mange bøker, mellom anna Håkan Nesser, Henning Mankell, Arne Dahl og Camilla Läckberg. Sjöwall og Wahlöö har utan tvil vore ein hovudgrunn til den sterke utviklinga i så vel svensk som nordisk krim generelt frå 1970 og fram til i dag.
Podrinje
Podrinje (serbisk Подриње) er namnet på tilsigsområdet til Drina i Serbia (Sentral-Serbia) og Bosnia-Hercegovina (hovudsakleg Republika Srpska).
Kriminallitteratur
Norsk krim
I Noreg er Maurits Hansens Mordet paa Maskinbygger Roolfsen frå 1839–1840 eit tidleg døme på sjangeren. Det var fyrst med Rudolf Muus, Øvre Richter Frich og Sven Elvestad (med pseudonymet Stein Riverton) i åra kring fyrste verdskrigen at krim verkeleg vart ein viktig sjanger, både når det gjeld produktivitet, opplagstal og kvalitet. Elvestad si Jernvognen frå 1909 blir framleis rekna som ei av dei beste norske kriminalbøkene, men det finst mange andre som er lesverdige den dag i dag, blant dei nesten 100 kriminalromanane han skreiv. Alf Bonnevie Bryn (Peter van Heeren) og Detektiv-Magasinet med politihelten Knut Gribb bør også nemnast. Øvre Richter Frich er ein av dei mest produktive forfattarane som bidrog til at norsk kriminallitteratur dominerte i Skandinavia i mellomkrigstida. Med nokre få spennande romanar under psevdonymet Max Mauser markerte også Jonas Lie (barnebarnet til den store diktaren) seg.
Podrinje
Historie
Drina-området var det politiske senteret for fyrstedømet Serbia under Časlav Klonimirović frå Huset Vlastimirović på 900-talet.
Kriminallitteratur
Norsk krim
Åra under andre verdskrigen markerer eit oppsving for norsk krim, men frå denne perioden er det eit par forfattarar som skil seg ut, fordi dei beste bøkene deira er for klassikarar å rekne i norsk krim: Torolf Elster, særleg Historien om Gottlob frå 1941, og André Bjerke, som under psevdonymet Bernhard Borge gav ut sin første kriminalroman, Nattmennesket, i 1941, etterfølgd av mellom anna De dødes tjern frå 1942 og Døde menn går i land frå 1947. Også Arthur Omre skreiv krim, men det er få eller ingen forfattarar eller bøker frå tida etter krigen og fram til 1960-talet som har sett avgjerande spor etter seg. Lalli og Fridtjof Knutsen skreiv krim både saman og kvar for seg, men klassikarstatus innanfor detektivsjangeren fekk Gerd Nyquist, fyrst og fremst med bøkene Avdøde ønsket ikke blomster frå 1960 og Stille som i graven frå 1966.
Nyquist var den fyrste presidenten i Rivertonklubben då han blei skipa i 1972, og frå midten av dette tiåret voks norsk kriminallitteratur i omfang og kvalitet til nivå som ikkje var sett før. Tor Edvin Dahl skreiv ein serie med politiromanar, Gunnar Staalesen debuterte med ein politiroman og innførte så privatetterforskaren Varg Veum, som har vore aktiv i nye bøker meir enn 30 år. Jon Michelet og fleire andre bidrog til ein meir politisk og samfunnsoppteken krim, og for første gong etablerte ei rekkje forfattarar seg som reine krim- og spenningsforfattarar av alt frå politiromanar til agent- og spionromanar og reine thrillerar. Desse forfattarane fekk følgje av mange nye som heldt seg til sjangeren, men den store nye tilveksten etter oppblomstringa til 1970-talet kom fyrst på 1990-talet. Kringsjangeren er særs populær blant lesarane, og står for ein usedvanleg høg del av boksalet i Noreg.
Podrinje
Historie
I dag heiter ein av kantonane i Bosnia-Hercegovina Bosnian Podrinje kanton.
Byar i Podrinje
Bosnia-Hercegovina: Serbia (Sentral-Serbia):
Kriminallitteratur
Norsk krim
Kvinnelege forfattarar har markert seg stadig sterkare i norsk kriminallitteratur, nokre gonger også med kvinnelege heltar, i tråd med ein internasjonal trend frå 1980-åra (Sue Grafton, Sara Paretsky). Framståande namn er Kim Småge, Anne Holt, Kjersti Scheen, Magnhild Bruheim, Karin Fossum og Unni Lindell. Desse var med på å prega norsk krim frå tidleg på 1990-talet, og dei fleste har vore svært produktive. Men dei hadde selskap av mange menn som på ulikt vis fornya norsk krim, anten ved å velja nye og spennande etterforskarar, finna nye miljø, gjerne langt utanfor storbyen, eller ved å utvide mystifikasjonen og valdsnivået i bøkene. Viktige namn frå 1990-talet og framover er mellom anna Jan Mehlum, Kolbjørn Hauge, Kjell Ola Dahl, Jo Nesbø, Jørgen Gunnerud, Torkil Damhaug og Thomas Enger, for berre å nemne nokre få. Norsk kriminallitteratur var sterkt mannsdominert i åra etter 2000, og av dei 40–50 bøkene som kom ut kvart år, var tre av fire skrivne av mannlege forfattarar. Spreiinga på dei mange underformene av kriminalromanen er stor.
Mange av forfattarane som er nemnde ovanfor, har hatt stor suksess med omsetjingar av bøkene til dei fleste europeiske språk. Norsk krim har til og med klart å erobre den vanskelege engelskspråklege marknaden. I England blir norsk og nordisk krim marknadsført som «nordic noir», og det er skrive studiar både av «nordic noir» og «Scandinavian Crime Fiction». Svensk krim er nok større i engelsktalande land, særleg på grunn av bøkene til Stieg Larsson, men forfattaren Jo Nesbø har vore høgt oppe på bestseljarlistene også i USA.
Stephen Harper
Stephen Joseph Harper er ein kanadisk politikar frå Toronto i Ontario. Han var med i det konservative partiet i Canada. Ved valet 23. januar 2006 vart Harper vald til statsminister i Canada, og vart innsett 6. februar same året.
Angela Merkel
Angela Dorothea Merkel er ein tysk politikar. Ho var leiar for det kristelegdemokratiske partiet CDU. Frå 22. november 2005 til 8. desember 2021 var ho tysk kanslar. I 2007 var ho president for G8-landa. Forbes Magazine kåra Merkel til verdas mektigaste kvinne 15. gongar.
Bakgrunn
Merkel vart fødd i Hamburg i Vest-Tyskland, men flytta saman med familien til Templin i Aust-Tyskland. Ho voks opp i Templin. Ho tok doktorgraden i fysikk i 1986 ved universitetet i Leipzig. I 1989 engasjerte ho seg i den opposisjonelle partidanninga Demokratischer Aufbruch, som i 1990 gjekk saman med det austtyske CDU.
Etter at Tyskland igjen vart samla i 1990 vart Merkel vald inn i Forbundsdagen. Frå 1991 til 1994 var ho minister for familiedepartementet og frå 1994 til 1998 miljøvernminister i regjeringa til Helmut Kohl.
I april 2000 vart ho vald til partileiar i CDU. I samband med Forbundsdagsvalet 2005 var ho høgresida sin kandidat til embetet som tysk forbundskanslar, mot den sitjande kanslaren Gerhard Schröder. Den 10. oktober 2005 vart det kunngjort at partia CDU, CSU og SPD hadde kome fram til ei avtale om at Merkel skulle verte ny kanslar, ho vart dermed den fyrste kvinnelege kanslaren i Tyskland.
Potisje
Potisje (Потисје) er namnet på tilsigsområdet til elva Tisa i Serbia og provinsen Vojvodina. Tisa renn mellom regionane Banat og Bačka.
Kommunar i Potisje
Bačka:
Banat:
Historie
I det første hundreåret nytta forfattaren Plinius namnet Pathissus for å skildre området rundt Tisa. Sidan dette namnet liknar mykje på det moderne slaviske namnet Potisje (som tyder landområdet rundt elva Tisa på slavisk), som er eit typisk slavisk namn for område rundt elvar (som Podunavlje, Pomoravlje, osv) kan namnet Plinius nemner indikere at det alt var slavarar i området på denne tida.
Kjelder
''
Renate
Renata og Renate er kvinnenamn danna av det latinske Renatus, 'gjenfødd'. Renate har namnedag den 8. juni.
Den noverande mannelege forma er Renato. Namna er også kjend under dei franske formene René og Renée.
Namneforma Renata er utbreidd i italienske og polske område. Renate er utbreidd i tysk.
Renate var utbreidd i Noreg i tiåret rundt 1980, då over 0,5 % av nyfødde jenter kunne få namnet. I 2009 var det 4 142 norske kvinner som heitte Renate, og 272 som heitte Renata.
Petrítsi
Petrítsi (gresk Πετρίτσι) er ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Petrítsi inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sindikí.
Kilkís
Kilkís (gresk Κιλκίς, slavisk Кукуш, Kukuš, tyrkisk Kılkış) er ein kommune og ein industriby i periferieininga med same namn i Sentral-Makedonía i Hellas, der han er hovudstad.
Historie
Byen vart styrt av Det osmanske riket før han vart teke av Bulgaria under den første balkankrigen i 1912. I den andre balkankrigen i 1913 erobra den greske hæren byen etter eit tre dagar langt slag 19. til 21. juni. Den greske sida mista over 5 000 soldatar, medan Bulgaria mista 7 000 og den greske sigeren var eit stort steg mot siger i krigen. Kilkís vart nesten lagd i grus under krigen og dei bulgarske innbyggjarane vart flytta til Bulgaria etter Neuillytraktaten. Den nye byen vart bygd opp att nærare jernbanen til Thessaloníki og vart busett av grekarar frå Bulgaria og Vesleasia.
Bulgaria okkuperte byen igjen under den andre verdskrigen, men han vart frigjeve i 1944.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei sju tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 51 926 innbyggjarar, medan kommunaleininga Kilkís hadde 28 745 og tettstaden med same namn 22 014 innbyggjarar.
1271
1271 (romartal MCCLXXI)
Slegel
Slegel eller sliul er ein reiskap som har vorte brukt til tresking av korn. Han er samansett av to samanbundne trestykke, der det eine blir slått mot kornet. Reiskapen er kjend under ei rekkje namn i Noreg, som fløyte, sliul, sloge og tust, sjå under.
Skildring
Skaftet er om lag 1,2 meter langt. Det vert kalla handvol eller tustarvol. Det andre trestykket er noko kortare og tjukkare. Han vert kalla slagvol eller dettvol, er ofte rund eller åttekanta. Dei to delane er festa med ei slureim. Ho er ofte laga av vidje, ei oksesene eller eit åleskinn. Tog har og vorte brukt, men det har ikkje vorte rekna som like bra. Når det vart treska skulle slagvolen treffe flatt ned på kornet.
Treskinga vart for det meste utført på førejulsvinteren, tidleg på morgonen før det vart ljost nok til å arbeida ute. Ein kunne då høyra dumpe slag frå slegelen på alle låvane bortetter bygda. Det var best å treskja nå det var kaldt, for då slapp kjernene lettare.
Bruk
Tresking med slegel er ei tidleg oppfinning som var i utbreidd bruk fram til 1800-talet, då mekaniske treskeverk overtok. På mindre avlingar kunne ein fortsetja å bruka slegel også seinare.
Reiskapen fekk ei viktig symbolsk tyding i det gamle Egypt, der han saman med hyrdestaven stod for farao. Slegelen viste til at den guddommelege faraoen sytte for mat til folket sitt. Gudane Osiris oog Anubis hadde også slegel som symbol.