cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reformasjonen i Danmark-Noreg
Reformasjonen
Kristian 3. innførte reformasjonen same året som han blei vald til konge.
Kongen blei vald til øvste leiar av den nye statskyrkja. No blei kyrkjegodset lagt under staten, noko som bidrog til å løyse dei økonomiske problema for Danmark. Reformasjonen var godt førebudd i Danmark gjennom den lutherske propagandaen, og møtte derfor ikkje så mykje motstand.
Resultat av reformasjonen
I Kristian 3. si handsfestning frå 1536 blei det slått fast at Noreg ikkje lenger var eit rike for seg sjølv, men ein del av Danmark. Dette sikra danske adelsmenn tilgang til norske len, og det letta gjennomføringa av reformasjonen i Noreg. Den danske kongen overtok jorda til kyrkja, noko som auka inntektene til kongen.
Jungfrau
Jungfrau (tysk for «jomfru») (4158 moh) er ein av dei høgaste fjelltoppane i Bern-Alpane. Fjellet ligg på grensa mellom kantonane Valais og Bern i Sveits. Saman med Eiger og Mönch dannar Jungfrau ein massiv vegg godt synleg i Berner Oberland, og er rekna for å framvise eit av dei mest imponerande syn i dei sveitsiske Alpane. Jungfrau er tredje høgste fjellet i Bern-Alpane, etter dei nærliggjande Finsteraarhorn og Aletschhorn, høvesvis 12 og 8 km unna.
Geografi
Jungfrau er det vestlegaste og høgste punktet i ein gigantisk 10 km lang fjellvegg, som kneisar dominerande over dalane Lauterbrunnen og Grindelwald. Fjellveggen vert danna gjennom oppstillinga av dei mest utprega nordveggane i Alpane, med Mönch (4107 m) og Eiger (3970 m) langs sida av Jungfrau, fjellveggar som reiser seg opptil 3000 m frå dalane under. Jungfrau er om lag 6 km unna Eiger; toppen av Mönch ligg omtrent midt i mellom, ei 3,5 km frå Jungfrau. Fjellveggen held fram vidare mot aust til Gross Fiescherhorn, og mot vest i Lauterbrunnen-veggen.
Høgdeskilnaden mellom fjelltoppen og den djupe dalen Lauterbrunnen (800 m), er særleg synleg frå området kring fjellandsbyen Mürren. Frå dalbotnen stig terrenget med over 3000 m, på ei horisontal strekning på 4 km.
Landskapet kring Jungfrau er rikt på kontrastar. I nordvest er dei stupbratte avgrunnane, søraustsida er snødekt til kring 3 500 moh av Aletschgletscher. Den 20 km lange Aletsch-dalen i søraust er ubebudd og er kringsett av andre, liknande bredalar. Dette området er det største, bredekte i heile Alpane.
Klatresoge
Toppen av Jungfrau vart nådd fyrste gong 3. august 1811 av brørne Rudolf og Hieronymus Meyer frå Aarau (søner av topografen J.R. Meyer). Dei hadde fylgje med to gemsejegerar frå Valais, truleg A. Volker og J. Bortis. Fyrst gjekk dei opp til Aletschfirn (vestleg arm av Aletschgletscher), nord for Aletschhorn. Dei slo leir der, og kunne etter tre dagars tur stå på toppen. Bestiginga deira vart trekt i tvil, så dei bestemte seg i september året etter for å gjenta bestiginga. Dei gjekk då same ruta. For å vise dei hadde nådd til topps, bar dei med seg eit flagg.
Fyrste direkteruta frå dalen Lauterbrunnen vart klatra i 1865 av George Young, H. Brooke George og fjellføraren Christian Almer. Dei bar med seg stigar som dei nytta til å krysse dei mange bresprekkene på nordsida av fjellet.
Fyrste vinterbestiginga fann stad 22. januar 1872. Meta Brevoort og W.A.B. Coolidge nytta då ein slede opp Ober Aletschgletscher. Brevoorts yndlingshund, Tschingel, var med dei på turen til toppen.
Próti i Sérres
Próti (gresk Πρώτη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Próti inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Amfípoli.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Próti 2 044 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 176 innbyggjarar.
Traun i Bayern
Traun er ei elv i Oberbayern i Tyskland, og ei av sideelvane til Alz med ei lengd på 28,8 km.
Ho har sitt utspring ved Siegsdorf der elvane Kvite Traun og Raude Traun renn i hop. Begge desse har kjelde i Cheimgauer Alpen. Ved Altenmarkt munnar ho ut i Alz.
Valdresspringar
Valdresspringaren er ein type springar som har heime i Valdres, og halden ved like der. Tidvis har dansen vore rekna som ein av dei gjævaste springartypane, og har vore svært populær i seinare år.
Utføring
Dansen vert utført på tosvikt, med tyngdepunktet på første slaget i takta. Danseparet slepper kvarandre heller lite gjennom dansen, som har fast danseretning. Kvar runde vert toppa med ei rundsnu, men før dette er det ei rekkje turar, som vert hekta i hop etter ønskje. Guten fører jenta skiftevis med båe hender.
Zanzibar
Zanzibar er ei afrikansk øygruppe. Ho har hovudøya Zanzibar (swahili: Unguja) på 1658 km², og Pemba på 984 km² i nord. Zanzibar ligg utanfor austkysten av Afrika og høyrer til Tanzania. (Namnet Tanzania er ei samansetting av dei to delane i landet: fastlandet Tanganyika, og Zanzibar). Hovudstad og økonomisk sentrum er Zanzibar by med gamlebyen Stone Town (verdsarv). Zanzibar utgjer saman med øya Pemba og nokre andre småøyer Zanzibararkipelagoet. Hovudstaden på Pemba er Chacke Chacke.
Riella affinis
R. affinis veks på Kanariøyene og i California og Texas.
Sørfjorden i Bindal
Sørfjorden er ein fjord i Bindal kommune i Nordland og Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 19 km sørvestover til Simle i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Terråk i søraust og Hjartøya i nordvest. Grenda Breivika ligg på sørsida av fjorden og frå dette punktet vert fjorden smalare. Ved Årsandøya stikk fjordarmen Kollbotnet sørover. Riksveg 801 følgjer sørsida av fjorden frå Terråk og går over Kollstraumen, innløpet til Kollbotnet, på Kollstraumen bru. På andre sida møter han Fylkesveg 17 som følgjer fjorden vidare vestover på sørsida.
Trieste
Trieste (slovensk, serbisk og kroatisk Trst; tysk Triest) er ein hamneby i Italia. Han er hovudstad i provinsen Trieste i regionen Friuli-Venezia Giulia og har om lag 210 000 innbyggjarar. Byen ligg inst i Triestebukta ved Adriahavet.
Sørfjorden i Bindal
Ved Djupvikvågen snur fjorden nordvestover og ved Kvitnesodden vestover igjen. Har smalnar fjorden enno meir inn og ved Simlestraumen går Fylkesveg 17 over fjorden og held fram nordover. Frå her og inn Simlebotn følgjer fjorden fylkesgrensa mellom Nord-Trøndelag og Nordland.
Trieste
Trieste voks fram som ein del av Austerrike frå 1382 (Austerrike-Ungarn frå 1867) til 1918 og var av dei mest velståande hamnebyane i Middelhavet og eit stort senter for litteratur og musikk. Etter Austerrike-Ungarn kollapsa og Trieste vart ein del av Italia etter den første verdskrigen vart han mindre viktig både økonomisk og kulturelt.
I dag er Trieste ein grenseby. Folkesetnaden er ei etnisk blanding frå dei omliggande områda. Den dominerande lokale venetianske dialekten i Trieste vert kalla triestinsk (italiensk Triestino). Denne dialekten og det offisielle italienske språket vert tala i senter av byen, medan slovensk vert tala i forstadane. Det venetianske og slovenske språket vert rekna som det innfødde språket i området. Det finst òg små grupper med tysk- og ungarsktalande folk.
Eldre historie
Området som no er Trieste vart busett av karnarar, ei indoeuropeisk stamme (derfor namnet Carso sidan 2000-talet fvt.). Området vart så busett av histrarar, eit illyrisk folk som var den viktigaste sivilisasjonen her fram til 2000 fvt, då paleo-venetarar kom hit.
I 177 fvt. kom byen inn under Den romerske republikken. Trieste fekk status som koloni under Julius Cæsar, som skreiv namnet som Tergeste i verket hans Commentarii de bello Gallico (51 fvt.). Etter fallet til Vestromarriket i 476 vart Trieste eit militærsenter for Austromarriket. I 788 vart det ein del av Frankarriket, styrt av ein grevbiskop. Frå 1081 kom byen halvvegs under Aquileia sitt patriarki og utvikla seg til ein fri kommune mot slutten av 1100-talet.
Austerrike
Etter to hundre år med krig mot den nærliggande stormakta, Republikken Venezia (som okkuperte byen frå 1369 til 1372) søkte borgarane av Trieste støtte hos Leopold III von Habsburg, hertug av Austerrike med ønske om å verte ein del av riket hans. Avtalen vart signert i oktober 1382 ved Bartolomeuskyrkja i landsbyen Šiška (apud Sisciam), som i dag er ein av bydelane i Ljubljana i Slovenia. Innbyggjarane fekk likevel eit visst sjølvstyre fram til slutten av 1600-talet.
Trieste voks fram som ei viktig hamn og eit handelssentrum. Han fekk status som ei frihamn av keisar Karl VI frå 1719 til 1. juli 1891. Regjeringstida til etterfølgjaren hans, Maria Theresa av Austerrike, markerte byrjinga på ein særleg velståande periode for Trieste.
Byen vart okkupert av franske troppar tre gonger under napoleonskrigane, i 1797, 1805 og 1809. Siste gong vart han annektert til Dei illyriske provinsane av Napoleon. I denne perioden mista Trieste sjølvstyret sitt (sjølv etter han kom tilbake til Det austerrikske riket i 1813) og statusen som frihamn fekk eit opphald.
Den moderne austerriksk-ungarske marinen nytta òg skipsverftet i Trieste og byen som marinebase. Då den første store jernbanelinja i riket, mellom Wien og Trieste, stod ferdig i 1857 og auka handelen i byen og tilførte mykje kol.
På byrjinga av 1900-talet var Trieste ein travel verdsby som ofte vart vitja av kunstnarar og forfattarar som James Joyce, Italo Svevo og Umberto Saba. Byen vart ein del av den såkalla austerrikske rivieraen og ein svært sentral del av Mitteleuropa. Den særeigne friuliske dialekten kalla Tergestino vart nytta fram til byrjinga av 1800-talet og har etter dette gradvis vorte erstatta av triestinsk (ein venetiansk dialekt) og andre språk, inkludert italiensk, tysk og slovensk. Medan triestinsk vart nytta av store delar av innbyggjarane, var tysk språket til dei austerrikske byråkratane og slovensk språket til dei omliggande landsbyane. Wienerarkitektur og kaféar dominerer framleis gatebiletet i Trieste i dag.
Annektering til Italia
I lag med Trento var Trieste hovudsetet for irredentistiske rørsler med mål om å annektere alle land som historisk var busett av kulturelt italienske folk. Etter den første verdskrigen enda og Austerrike-Ungarn vart oppløyst vart Trieste overført til Italia (1920) i lag med heile Venezia Giulia. Annekteringa førte til at byen vart mindre viktig og den nye grensa gjorde at han ikkje lenger hadde ei verkeleg landsbygd. Dette førte til ein periode med indre stridar som nådde toppen 13. april 1920 då ei gruppe italienske nasjonalistar brende Narodni dom, det kulturelle senteret for slovenarane i Trieste.
Den andre verdskrigen
Etter at Den italienske sosialrepublikken vart oppretta 23. september 1943 vart Trieste formelt ein del av denne staten. Tyskarane annekterte han derimot til Operasjonssonen Det adriatiske kystlandet, som òg inkluderte Gorizia og Ljubljana og vart styrt av den austterikske Friedrich Rainer. Under nazistane sin okkupasjon vart den einaste konsentrasjonsleiren i Italia bygd i ein forstad til Trieste ved Risiera di San Sabba (Rižarna) den 4. april 1944. Byen vart òg råka av parisanarane sine militære aktivitetar og bombardement frå dei allierte.
30. april 1945 starta den italienske antifacistiske Comitato di Liberazione Nazionale (CLN) med 3 500 frivillige eit opprør mot nazistane. 1. mai kom dei jugoslaviske partisanarane leia av Tito og frigjorde det meste av Trieste frå nazistane. Den andre newzealandske divisjonen heldt fram langs nordkysten av Adriahavet til Trieste og kom til byen dagen etter. Dei tyske styrkane kapitulerte til slutt 2. mai.
Den italienske byen
I 1947 vart Trieste ein sjølvstendig stat kalla Det frie området Trieste (Territorio libero di Trieste) og vart i fleire år styrt av ein alliert militærregjering som bestod av amerikanske og hovudsakleg britiske styrkar leia av Sir Terence Airey. Denne staten vart de facto oppløyst i 1954 og byen Trieste, kalla Sone A, vart ein del av Italia, medan den sørlege delen (Sone B), som bestod av Istria og delar av Kras, gjekk til Jugoslavia. Annekteringa til Italia skjedde offisielt 26. oktober same året.
Grensespørsmålet med Jugoslavia og statusen til dei etniske minoritetane vart endeleg fastsett i 1975 med Osimoavtalen.
1. oktober
1. oktober er den 274. dagen i den gregorianske kalenderen (275. under skotår). Det er 91 dagar att av året.
Forlaget Manifest
Forlaget Manifest er eit venstreorientert forlag som vart skipa i 2007 av stiftinga Stiftelsen Manifest, og er eigd av Stiftelsen Manifest og Forlaget Oktober AS. Håkon Kolmannskog vart tilsett som sjefredaktør. Forlaget har tilhald i Kristian Augustgate 11 i Oslo.
Forlaget Manifest har som føremål å gje ut samfunnsengasjerte tekster med venstreprofil for å styrke den folkelege opplysinga og ei aktiv arbeidarrørsle.
Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Forlaget Manifest
Akne
Akne, òg kalla filipensar, kviser eller kveiser, er ein betennelsessjukdom i huda. Akne oppstår i hårsekkane. Tilstanden har ein karakteristisk utsjånad, og det er av den grunn enkelt å stille diagnosen. Den vanlegaste forma vert kalla acne vulgaris (vanleg akne).
330 Adalberta
330 Adalberta er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 2. februar 1910 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Tiroler Achen
Tiroler Achen er ei elv i Austerrike og Tyskland med utspring i Kitzbühleralpane som Großache der elvane Kitzbühler Ache, Reither Ache og Fieberbrunner Ache renn i hop. I Bayern vert elva kalla Tiroler Achen, og her munnar ho ut i Chiemsee.
Elva har ei lengd på 79 km, der 24 km renn i det tyske landkreiset Traunstein. Elvedeltaet er erklært eit naturreservat.
Øvre Angara
Øvre Angara (russisk Верхняя Ангара - Verkhnjaja Angara) er ei elv i Burjatia i Russland og den nest største største elva som munnar ut i Bajkalsjøen.
Elva spring ut om lag 2000 meter over havet mellom Nord-Mujskogo og Deljun-Uranskogo nord for Bajkalsjøen, nær landsbyen Nizjeneangarsk.
Den øvre delen av elva er ei rask fjellelv, men det meste av Øvre Angara renn sakte gjennom myrlendte område. Dei nedre delane av elva kan nyttast til skipsfart.
Dei største sideelvane hennar er Angarakan, Jantsjuj, Tsjuro og Kotera.
I Øvre Angara finn ein aure, harr, lake, vederbuk, gjedde og åbor.
Mandrenskosjøen
Mandrenskosjøen eller Mandrasjøen (Мандренско езеро) er den sørlegaste av Burgassjøane, og ligg like i nærleiken av Svartehavet og Burgas i Bulgaria. Han er 8 km lang og 1,3 km brei med eit areal på 38,84 km², og var fram til 1963 ein naturleg innsjø med brakkvatn. I 1963 vart han omgjort til eit reservoar for å sikre ferskvatn til det store oljeraffineriet Neftotsjim Burgas. Elvane Izvorska, Fakijska, Sredetska and Rusokastrenska munnar alle ut i innsjøen.
Delar av Mandrenskosjøen er del av eit verna område, og inneheld mange lokalt og globalt utryddingstrua fiske- og fugleartar.
Ove Gjerløw Meyer
Ove Gjerløw Meyer var ein norsk patriot og embetsmann frå Fredrikshald.
Meyer studerte i København, der han tok både teologisk og juridisk embetseksamen. Han var ein «ivrig patriot» som i 1771 gav ut eit skrift der han kravde at det vart oppretta ein universitet i Noreg. I 1772 skipa han Det norske Selskab København, og var i fleire år formann for selskapet. Frå 1778 var han byfut i Tønsberg og sidan assessor i overhoffretten i Christiania og lagmann i Tønsberg.
Grünhorn
Grünhorn eller Gross Grünhorn (4043 moh) er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjelltoppen ligg på egga mellom dei to største breane i Alpane, Aletschgletscher i vest og Fieschergletscher i aust. Sør for fjellet stig Gross Wannenhorn, og i nord Gross Fiescherhorn.
Klatresoge
Fyrste stiginga fann stad den 7. august 1865. Fjellpioneren Edmund von Fellenberg frå Bern, saman med fjellførarane Peter Michel, Peter Egger og Peter Inäbnit steig til topps. Dei klatra fjellet frå vestsida, turen tok til på Ewigschneefeld, ein brearm til Aletschgletscher. Dei nådde toppen, trass i vanskelege vertilhøve. Dei same klatrarane hadde mislukkast å nå toppen av Grünhorn året før. Den gongen nådde dei einast til eit noko lågare punkt, kalla Grünegghorn.
Ei rute opp nordaustegga vart klatra fyrste gongen den 26. august 1913, av D. von Bethmann-Hollweg og O. Supersaxo. Sommaren 1950 klatra G. Van der Leck vestveggen. Vestpillaren vart klatra av C. Blum og U. Frei den 27. august 1967.
Heinrich Gustav Magnus
Heinrich Gustav Magnus var ein tysk fysikar. Han var kjent for arbeid om varmestråling og for oppdaginga av Magnus-effekten (1851): Ein roterande sylinder i ein luftstraum blir utsett for ei kraft som står vinkelrett på luftstraumen og på rotasjonsaksen til sylinderen. Magnus berekna effekten for roterande prosjektil. Han vart seinare nytta i rotorskipet til Anton Flettner. Uavhengig av Magnus oppdaga òg Carl Anton Bjerknes denne effekten.
Han var professor i fysikk ved universitetet i Berlin.
Atanasovskosjøen
Atanasovskosjøen eller Atanasovosjøen (Атанасовско езеро) er ein salt kystinnsjø like nord for Burgas i Bulgaria, og like i nærleiken av Svartehavet. Innsjøen er om lag 5 km lang og delt i to av ei stripe sand i midten. Innsjøen er kjend for mangfaldig flora og fauna, og er omgjeve av sumpar og kanalar som drenerer heile det lokale nedslagsfeltet til sjøs. Sidan innsjøen er salt, på grunn av nærleiken til sjøen, så har det vore produsert salt frå innsjøen sidan 1906, og om lag 40 000 tonn havsalt vert henta opp kvart år. Den nordlege delen av innsjøen har vore eit naturreservat sidan 1980, og er forbunde med Svartehavet via ein kanal, medan den sørlege delen har vore brukt til saltproduksjon og fungerer som ein buffersone for reservatet. Ein veg mellom Varna og Burgas kryssar innsjøen på sandstripa i midten av innsjøen.
Innsjøen inneheld over 230 artar karplanter, der 7 av dei er utryddingstrua i Bulgaria. Han inneheld òg etruskisk dvergspisspmus, som er det lettaste pattedyret i verda. Atanasovskosjøen er òg eit av dei rikaste fugleområda i landet med 314 forskjellige artar, 70 % av alle artane som finst i Bulgaria. 12 av desse er globalt utryddingstrua, mellom anna dvergskarv, raudhalsgås, kvitaugeand, krølltoppelikan og åkerrikse. I tillegg er 17 av artane utryddingstrua i Bulgaria, slik som makrellterne og korallmåse. Årsaka til at det er så mange fugleartar her er at innsjøen ligg i ruta til mange trekkfuglar, og innsjøen har derfor mest fuglar om hausten.
Komposisjon i musikk
Komposisjon kan innan musikk visa til eit særskild musikkstykke, den strukturen musikkstykket har eller prosessen med å laga eit nytt musikalsk verk. Sjølve ordet «komposisjon» tyder 'å setja saman delar til ein heilskap', og folk som driv med komposisjon vert kalla komponistar. Omgrepet komposisjon kan også brukast innan fotografi, målarkunst, teikning og litteratur, men ordet «komponist» viser som oftast til ein som driv med musikk.
Komposisjonslære omfattar allmenn musikklære, harmonisering, kontrapunkt, instrumentasjon, musikalsk formlære og anna.
Når ein komponerer musikk, er det vanlegaste å notera ned musikken ved hjelp av noter. Ved hjelp av notesystemet kan ein notera ned kva slags takt musikkstykket skal ha, om takta skal varierast, kor høgt musikkvolumet skal vera på dei forskjellige partia, kva slags instrument som skal brukast, og så vidare. Nyttige teknikkar innan komposisjon er orkestrering og musikkteori. Ein annan komposisjonsmetode er improvisasjon, som tyder at ein nærmast komponerer samtidig som ein speler inn eit nytt musikkstykke.
Arne-Ivar Kjerland
Arne-Ivar Kjerland er ein norsk antikvarbokhandlar i Nynorsk Antikvariat i Tvedestrand. Kjerland var leiar i Granvin Mållag 1974–1977 og redaktør av Granvinsmaole 1975–1977. Mest kjend er han nok som mangeårig disponent i nynorskavisa Dag og Tid (1981–2004). I perioden som Dag og Tid-disponent var han samstundes sekretær for Riksfondet for nynorsk presse. Kjerland er kjend som formidlar av nynorsk litteratur, mest Olav H. Hauge og dei nynorske salmediktarane. Som sambygding har Kjerland arbeidd mykje med forfattarskapen til Thrond Sj. Haukenæs, og skrive ei rekkje artiklar om denne særmerkte folkeminnesamlaren frå Hardanger.
Suser avgårde
Suser avgårde er rockegruppa deLillos sitt debutalbum frå 1986. Kjende låtar er «Min beibi dro av sted» og «Tøff i pyjamas». Albumet vart gjeve ut 9. september 1986. Alle låtane er skrivne og sungne av Lars Lillo-Stenberg.
I samband med 20-årsjubileumet til deLillos i 2005, vart albumet gjeve ut på nytt i ei nymastra og utvida utgåve som Suser avgårde deluxe edition.
Sergej Vasilenko
Sergej Nikiforovitsj Vasilenko var ein russisk-sovjetisk komponist og musikkpedagog. Komposisjonane hans synte ein sterk hang mot mystisisme.
Vasilenko vart fødd i Moskva og studerte opphavleg jus ved Universitetet i Moskva. Deretter endra han retning og studerte ved Konservatoriet i Moskva frå 1896 til 1901 under Sergej Tanejev og Mikhail Ippolitov-Ivanov. Frå 1903 til 1904 var han dirigent i eit privat operahus i byen. I fleire år organiserte og dirigerte han dei historiske konsertane ved den russiske musikkforeininga. Han vart så professor ved Konservatoriet i Moskva, der han hadde mellom anna Aram Khatsjaturjan, Nikolaj Roslavets, Nikolaj Rakov og Aarre Merikanto som studentar.
Som komponist produserte Vasilenko både operaer, koralmusikk og orkestermusikk. Han vart tildelt Ordenen av den raude fana, fekk tittelen «Velfortent kunstarbeidar», og i 1947 fekk han Stalinprisen. Sergej Vasilenko døydde i Moskva i 1956.
Kormísta
Kormísta (gresk Κορμίστα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kormísta inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Amfípoli.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Kormísta 1 912 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 555 innbyggjarar.
Néa Báfra
Néa Báfra (gresk Νέα Μπάφρα) er ein landsby i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Néa BáfraKormísta inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Amfípoli.
Palićsjøen
Palićsjøen (serbisk Palićko jezero, Палићко језеро) er ein innsjø 8 km frå Subotica, nær byen Palić i Serbia. Han har eit areal på 3,8 km² og eit middeldjup på 2 meter.
Carl XVI Gustaf av Sverige
Kong Carl XVI Gustaf av Sverige (uttalt «gustav») har vore konge av Sverige frå 15. september 1973. Han etterfylgde bestefaren Gustav VI Adolf av Sverige som konge. Han vart den 19. juni 1976 gift med Silvia Sommerlath.
542 Susanna
542 Susanna er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. august 1904 av Paul Götz og August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Palićsjøen
Innsjøen skal ha tørka opp ved fleire høve, men alltid vorte fylt med vatn att. Det vart oppretta ein park i 1840 då det vart oppdaga at vatnet og gjørma i innsjøen hadde helsebringande eigenskapar. Parken utgjer i dag om lag 190 000 m².
Carl XVI Gustaf av Sverige
Foreldra hans var prins Gustaf Adolf av Sverige og Sibylla av Sachsen-Coburg-Gotha. Prins Gustaf Adolf omkom i ei flyulukke 26. januar 1947.
Palićsjøen
Palić er ein naturpark og eit verna området. Heile den 17 km lange breidda er omarbeidd med stiar for gåturar og sykling. Palić er ein av dei mest populære turistdestinasjonane i Vojvodina og den femte mest vitja i heile Serbia.
Carl XVI Gustaf av Sverige
Carl Gustaf er busett på Drottningholms slott, like utanfor Stockholm. På fritida driv han mellom anna med jakt og bilkøyring. Carl Gustaf er admiral i det svenske sjøforsvaret. I hæren og luftforsvaret er han general.
Carl Gustafs slekt har namnet Bernadotte. Slekta kom til Sverige med Jean Baptiste Bernadotte, som vart kong Karl III Johan av Noreg, og Karl XIV Johan av Sverige.
Han vart i 1974 tildelt storkrossen med kjede av St. Olavs Orden.
Titlar
Høgvyrde Prins Carl Gustaf av Sverige, hertug av Jämtland (1946–1950) Høgvyrde Kronprins Carl Gustaf av Sverige, hertug av Jämtland (1950–1973) Hans Majestet Kong Carl XVI Gustaf av Sverige
Ole Holck
Ole Elias Holck var ein norsk offiser, eidsvollsmann og stortingsmann.
Familie og bustad
Holck var fødd i bygda Leirvik i Hyllestad kommune. Foreldra var kaptein Hans Henrik Horneman Holck og Margrete Tostrup, og han var nummer tre i ein søskenflokk på 14. I 1812 gifta Holck seg med Karen Hansen, dotter til Kirsten Finde Harberg Leganger som arva futegarden Alvera i Lavik i namnet åt mannen, og Simon Hansen som var fut.
Holck tok over som eigar av Alvera i 1822 etter svigerfaren. Han dreiv garden og var ein høgt akta mann som gjorde ein stor innsats for å ta vare på "Oldsager og Documenter til Historien henhørende". Holck budde med familien på Alvera fram til han døydde i 14. juli 1842.
Vils ved Donau
Vils er ei elv i Bayern i Tyskland og ei av sideelvane til Donau frå høgre. Ho har utspringet sitt der dei to elvane Kleine Vils og Große Vils renn i hop i Gerzen. Elva er om lag 120 km lang (inkludert Große Vils). Ho renn austover gjennom eit landleg område med små landsbyar, som Eichendorf. Vils munnar ut i Donau ved Vilshofen.
Ole Holck
Karriere
Som sin far gjekk Holck tidleg inn i militæret. Han var fenrik ved Det bergenhusiske regiment i 1789, sekondløyntnant i 1790 og premierløyntnant i 1800. I 1808 var han tilsett i regimentet i København før han i 1808 var tilbake i Det bergenhusiske regiment som kompanisjef. I 1815 vart Holck oberstløyntnant og i 1818 vart han sjef for Det søndfjordske musketerkorps. I 1828 vart han utnemnd til oberst og 1834 generaladjutant. Han tok i 1841 avskjed med full gasje i pensjon.
Politikk
I 1814 vart Holck vald som 1. utsending for regimentet sitt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han slutta seg der til sjølvstendepartiet. Seinare representerte han Nordre Bergenhus amt på stortinga 1818, 1824 og 1839. I 1818 var han medlem av Lagtinget og medlem av 12 komitear. Same året var han elles med i stortinget sin deputasjon til Carl Johans svenske kroning. På 1824-tinget var han formann i komiteen om utreiarlova, samt medlem i fire andre stortingskomitear. På det siste stortinget, 1839, var han medlem av militærkomiteen.
Dagboka hans frå Eidsvoll 1814 er trykt i Historiske Samlinger, bind II.
Séder
Ein séder (hebr. סֵֽדֶר [sēder]), fleirtal sedarím, tyder ‘ei rekkje’, ‘ein serie’ eller ‘ein orden’. Dette ordet blir i samband med jødedommen bruka i fleire samanhengar:
Rieti
Rieti (latin Raeta) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Rieti i regionen Lazio og har om lag 45 000 innbyggjarar.
Byen ligg på ein liten åstopp oppfor ei vid slette ved sørenden av ein eldgamal innsjø. Innsjøen har derimot tørka inn og i dag er det berre to småvatn, Ripasottile og Cantalice.
Antikken
Reate var opphavleg ein viktig stad for sabinarane. Etter at romarane tok over området på 200-talet fvt. og landsbyen vart ein strategisk stad langs det tidlege romerske vegnettverket. Byen låg langs Via Salaria som var ein av dei største transportårene for salthandel mellom Roma og Adriahavet over Appenninane.
Gjennom eit djupt gjel i kalksteinen i nordenden av dalen gjorde Curius Dentatus slik at vatnet i innsjøen rann bort og ut i elva Nera. Det vide området vart så omgjort til ei frodig slette. Byen vart då flytta og forsterka med kraftige bymurar. Ei steinbru vart bygd over elva Velino og ein stor viadukt vart bygd for å føre folk og vogner frå Salaria-vegen og opp til sørporten av byen.
Mellomalderen
Etter Vestromarriket sitt fall vart Rieti øydelagd av barbarar, men haldt fram som ein viktig administrasjonsstad (gastaldato) medan han var under langobardane, som ein del av Hertugdømet Spoleto. Under frankarane var han hovudstad i eit grevskap. På 800- og 900-talet vart han plyndra av sarasenarar og i 1149 av normannarkongen Roger II av Sicilia.
Byen vart bygd opp at med hjelp frå Roma og frå 1198 vart Rieti ein fri kommune, støtta av guelfarane med eigen podestà.
Som sete for mange pavar vart Rieti ein stad der mange historiske hendingar. Konstanse av Hauteville gifta seg her med keisar Henrik VI (1185); Karl I av Anjou vart krona i domkyrkja i 1289 som konge av Puglia, Sicilia og Jerusalem av pave Nikolas I. Pave Gregorius IX feira kanoniseringa av heilage Dominikus her i 1234.
Sein mellomalder og nyare historie
Etter pavesetet vart flytta til Avignon vart Rieti erobra av Kongedømet Napoli då dei indre stridane mellom Welf og Ghibellini byrja. I 1354 vart han tatt tilbake av kardinal Albornoz, og seinare av føydalherrane i Alfani-familien som ein del av Kyrkjestaten. Ein plan om drenere meir av den omliggande sletta vart utført i hundreåret etter, men dette førte til stridar med byen Terni.
Rieti vart provinshovudstad i Kyrkjestaten frå 1816 ti l1860. Etter samlinga av Italia vart han først ein del av Abruzzi, før han vatr annektert til Lazio i 1923. Han vart provinshovudstad 2. januar 1923.
Kollbotnet
Kollbotnet er ein fjordarm av Sørfjorden i Bindal kommune i Nordland og Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 7,5 km sørover til garden Kolla, som fjorden er kalla opp etter og garden Botnet inst i fjorden. Berre den inste delen av fjorden, vest for Kolla, ligg i Nord-Trøndelag.
Fjorden har innløp mellom Årsandsøya i vest og Kvitnesodden i aust. Denne ytste delen av fjorden heiter Kollstraumen og Riksveg 801 kryssar dette sundet på Kollstraumen bru. Like over på vestsida møter han Fylkesveg 17 som går langs heile vestsida av fjorden.
Leksikon for det 21. århundrede
'Leksikon for det 21. århundrede' er eit dansk oppslagsverk som vart etablert i 1998. Første utgåva kom ut i 2000, og tredje utgåva er no den siste, og finst på CD-ROM og Internett. Det har rundt 3000 oppslag, og fokuserer på emne som ikkje tradisjonelt vert omhandla i etablerte leksikon, eller "hvor de skriver noget sludder". Det tek for seg grasrotsorganisasjonar, omgrep, land og personar.
Verket strevar ikkje med å gjera artiklar nøytrale, sidan redaksjonen meiner at nøytralitet ikkje finst. I staden for prøver artikkelforfattarane å presentera meir enn ei forklaring, og leksikonets motto er «tvil på alt».
''Leksikon for det 21. århundrede'' er basert på Pax Leksikon som vart utgjeve i Noreg i 1978-82.
Der Abi Saeed
Der Abi Saeed (arabisk دير ابي سعيد) er ein by i Irbid guvernement i Jordan. Han er kalla opp etter det historiske, kristne kapellet ('Der' på arabisk) som låg der byen vart bygd. Byen vart viktig tidleg på 1900-talet etter Det osmanske riket fall. Der Abi Saeed er det administrative senteret i Al-Kourah nahiya, eit av ni slike department i Irbid guvernement.
Geografi
Byen ligg på den jordanske delen av Houran, kring 25 km i sørvest for byen Irbid, og kring 83 km nord for hovudstaden i Jordan, Amman.
Område
Kommunen Der Abi Saeed er delt inn i åtte område:
Jollof-ris
Jollof-ris er ein type risrett som er utbreidd over mesteparten av Vest-Afrika. Retten finst i ei rekkje ulike variantar og under fleire namn. Dei fleste typane inneheld ingrediensane ris, tomatar og tomatpuré, lauk, krydder som pepar, chilipepar, muskat, ingefær, spisskummen og og salt. Tomaten gjer at risen alltid har ein raudleg eller oransje farge. Jollof-ris kan etast åleine som ein vegetarrett, som tilbehøyr til fisk eller kjøt, eller dette tilbehøyret kan vera del av sjølve retten.
Namnet «jollof» viser til wolof-folk. Retten er utbreidd i det som tidlegare var Jolof- eller Wolof-riket, og kan ha oppstått der. På wolof heiter han gjerne benachin, som tyder 'éi gryte'.
Ein lager jollof-ris ved å steika finhakka lauk, tomat, pepar og eventuelt andre smaksetjarar i palmeolje eller jordnøttolje. Deretter tilset ein buljong og kokar ris i blandinga. Andre ingrediensar ein kan bruka i retten er til dømes kvitlauk, erter, timian, tebuskblad, basilikum-typen partminger og karripulver. Nokre stader kan ein servera retten med steikt kokebanan og salat.
Matlaginstradisjonane i ulike land har ført til ei rekkje ulike variantar som folk utanfrå området reknar som ikkje-autentiske.
Nokre variantar er kjend under eigne namn og kan reknast som separate retter, som theibou dienn eller thieboudienne i Senegal og riz au gras eller riz gras i nokre franskspråklege område som Burkina Faso.
Jollof-ris har gjeve opphav til ulike matretter i Amerika, som jambalaya frå Louisiana eller Savannah red rice frå Georgia og Sør-Carolina.
Doubtful Sound
Doubtful Sound er ein fjord sørvest på Sørøya på New Zealand, nær den mindre, men lettare tilgjengelege og meir kjende fjorden Milford Sound. Denne delen av øya har uoffisielt fått namnet «Fjordland» (engelsk Fiordland) på grunn av alle fjordane som skjer inn i landskapet her, og ein nasjonalpark her ber også dette namnet. Dei bratte fjordsidene byr fram hundrevis av fossefall i regntida. Fjorden hyser ein av dei sørlegaste bestandane av delfinar i verda. Talet på individa er lågt, berre om lag 60 stykke, og det er uvisst om bestanden vil bestå i framtida. Det er vanleg at turbåtar prøver å få kontakt med desse dyra.
Historikk
Doubtful Sound fekk namnet «Doubtful Harbour» av kaptein James Cook, som ikkje våga segla inn i fjorden fordi han var utrygg på om farvatnet var tilgjengeleg for seglskip. Seinare vart han kalla Doubtful Sound av kval- og selfangarar.
Doubtful Sound har tre fjordarmar, og det fell fleire store fossefall ned i kvar av dei, t.d. Helena Falls ved Deep Cove, og Browne Falls som er over 600 m høg.
Doubtful Sound er uvanleg på den måten at der er to åtskilde lag med vatn som ikkje blandar seg: Dei øvste meterane er ferskvatn frå elveutløpa i fjorden. Under dette er eit lag med kaldt, tungt saltvatn frå havet. Skilnaden i brytingsindeksen mellom desse to laga gjer det vanskeleg for ljos å trengja gjennom. Slik har det seg at mange djuphavsorganismar held til i det høvesvis grunne farvatnet i denne fjorden.
Deep Cove
Deep Cove er ein fjordarm i Doubtful Sound, og tek mot utsleppet av vatn frå kraftstasjonen Manapouri Power Station, den største vasskraftstasjonen på New Zealand. Lik resten av Fjordland har òg Deep Cove eit unikt, vilt og lite tilgjengeleg landskap. Vasstilførsla frå kraftstasjonen påverkar kvaliteten av vatnet i fjordarmen, sjølv om dette frå før er eit område med stor ferskvasstilførsel gjennom ei årleg nedbørsmengde på 7,6 meter.
Dyreliv
Dyr som finst i Doubtful Sound er mellom anna:
Doubtful Sound hyser ei stor mengde ulike sjødyr, t.d. mange arter fisk, sjøstjerner, sjøanemoner og korallar. Dei mest kjende er kanskje dei svarte koralltrea som her finst i uvanleg grunt vatn for organismar som elles vert rekna som djuphavsarter.
Tschingelhorn
Tschingelhorn (3562 m) er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits. Kantongrensa mellom Bern og Valais går over fjelltoppen. Fjellet er elles med i verdsarvområdet som vart oppretta kring Jungfrau og Aletschgletscher.
Ymse
Briten W.A.B. Coolidge sin hund Tschingel, som elles var ei gåve til Coolidge frå den sveitsiske fjellføraren Christian Almer, var oppkalla etter fjellet Tschingelhorn. Hunden, ei tispe, var med på elleve fyrstebestigingar i Alpane og gjennomførte 66 såkalla grandes courses, storturar. Hunden vart føreslått til æresmedlem av Alpine Club, noko som vart avvist med tilvising til kjønn.
1. november
1. november er den 305. dagen i den gregorianske kalenderen (306. under skotår). Det er 60 dagar att av året.
Rasar i The Elder Scrolls
The Elder Scrolls-serien er ein datarollespel-serie med karakterar av mange ulike fantasy-rasar, der spelaren kan spele som ti av desse. Vanlegvis fell rasane innanfor ein av tre grupper; menneskje, alv og beist.
Spelbare rasar
Det er ti forskjellige rasar som spelaren kan velje mellom i eit The Elder Scrolls-spel: Altmer (Høg alv), Bosmer (Skog alv), Dunmer (Mørk alv), Orsimer (Ork), Breton, Argonian, Khajiit, Nord, Imperial og Redguard. Kvar rase utmerkar seg betre i visse område enn andre, og startar på eit høgare nivå i desse ferdigheitene. Skog alvar startar til dømes med høgare ferdigheitsnivå i bueskyting, medan Argonians startar med høgare låsprikingsnivå.
Breton
Bretons held til i High Rock, der det andre spelet i serien, Daggerfall, tek stad. Dei er ein menneskeleg rase med ei lita mengd opphav frå høg alvane, og har derfor god resistans mot trylleformelar og god forståing for dei magiske kunster. Rasen er tungt basert og påverka av fransk og fransk-kanadisk folk og kultur, med noko keltisk innverknad. Dei har ein tendens til å mangla fysiske ferdigheiter i forhold til Nords, men har stor tilknyting til magi og ender ofte opp med å bli trollmannskrigarar. Dei er generelt kjend for å vera lidenskapelege, eksentriske, poetiske, intelligente, forsettlege og vera ekstraordinære kokkar.
Imperial
Imperials held til i Cyrodiil, der Oblivion tek stad. Rasen er basert på romerane. Sjølv om dei er mindre fysisk imponerande enn dei andre rasane, er dei smarte diplomatar og store handelsmenn. Dei har på denne måten klart å undertrykka alle dei andre provinsane i Tamriel og fått samla alle under imperiumet sitt.
Imperials var ikkje ein rase ein kunne spela før i Morrowind og spela etter det. Dei er mest kjend for å vera riddarar eller tempelriddarar.
Nord
Nords held til i Skyrim, som er provinsen der Skyrim tek stad. Dei kjem opphavleg frå det frosne kontinentet Atmora og er kjend for å vera hissige, sterke og entusiastiske kjemparar. Dei er ofte krigarar, soldatar og leigesoldatar over heile Tamriel.
Nords er inspirert av det nordiske folket og kulturen. Dei liknar mykje på skandinavske vikingar, som ein kan sjå i The Elder Scrolls V: Skyrim. Dette kan me sjå på bustader, gjerdar, skip, våpen, namn, viktige karakterar og til og med på sengene i spelet. Nords ser vanlegvis ljose ut i huda, er muskuløse og har langt blondt eller brunt hår som fletta eller bunde. Dei er godt tilpassa kalde miljø og er derfor motstandsdyktige mot is-basert magi. Rustningane deira er laga av skinn, pels, jern eller stål.
Redguard
Redguards held til i Hammerfell, og er dei mest talentfulle krigarar på Tamriel. Dei tok til deg ein eigen provins gjennom krig etter dei migrerte til Tamriel frå heimlandet sitt, det tapte kontinentet Yokuda. Rasen er basert på afrikanske og arabiske kulturar. Dei er gode leigesoldatar og snikmordarar, har ein effektiv marinestyrke og er kjende for sin hovudplagg og bua sverd. Dei er hardføre, motstandsdyktige mot gift og god uthaldande.
Amper
Amper er ei elv sør i Bayern i Tyskland, og ei av dei største sideelanve til Isar, som renn gjennom München, frå venstre. Etter ei lengd på 185 km munnar ho ut i Isar ved Moosburg. Elva har sitt utspring frå Ammersee og den øvre greina hennar, oppfor Ammersee, vert kalla Ammer. Byar langs Amper er Fürstenfeldbruck, Dachau og Moosburg. Dei største sideelvane hennar er Glonn, Würm og Maisach.
Rasar i The Elder Scrolls
Altmer
Altmer, også kalla høg alvar, held til på Summerset Isles. Dei er vanlegvis høgare enn dei andre rasane, og har ein gyllengul hudtone og augenfarge. Dei har ein tendens til å være stolte og ser på seg sjølv som den mest siviliserte rasen. Altmer er blant dei mest talentfulle magikarane på Nirn, og overgår sjølv Bretons med sine magiske evner. Mange altmer kan vera arrogante, overlegne og hjertelause.
Bosmer
Bosmer, også kalla skog alvar, held til i Valenwood. Dei er den kortaste rasen med ein brun til mørk brun hudfarge. Dei er oppsiktsvekkjande tjuvar og bueskyttarar på grunn av sin overlegne smidigheit. Dette kan vera eit resultat av all tida dei brukar på jakt i tett skog. Dei er òg religiøst kjøttetande og kannibalistiske grunna den grøne pakta, som er ein sentral del av Bosmer-tru.
Dunmer
Dunmer heimlandet Morrowind er svært ugjestmildt, dominert av vulkanen Red Mountain og dekt av oska. Kvar gong Red Mountain får eit utbrot, forårsakar det store øydeleggingar og kaos for innbyggjarane i Morrowind. Morrowind var den siste provinsen som forbaud slaveri i Tamriel.
Orsimer
Orsimer, eller berre ork, er ein rase som nedstammar frå ei gruppe med Aldmer som tilbad ein gud som heiter Trinimac. Orsimer var dei tidlegare innbyggjarane i provinsen Hammerfell, men mista landet sitt til hærstyrkar med Redguards. Orkar bur no i eit vesle fjellriket kjent som Orsinium. Det riket har blitt brote ned og ombygd fleire gonger, og ligg i nærleiken av Bretons sitt heimland High Rock. Orcs utmerkar seg ved den imponerande og muskuløse kroppen, grøn hud, og stort underbitt. Dei er dei største handverkarane i Tamriel, og utrulege krigarar, kledd i tung rustning.
Argonian
Argonians er ein rase med menneskjeliknande krypdyr konsekvent portrettert gjennom heile The Elder Scrolls-serien som intelligente, raske og smidige, som held til i det baske og sumpete Black Marsh. I spelet plar argonians å ha figurklasser som magikar og tjuv. I Black Marsh finst det levande tre kalla Hist, som blir tilbedd av Argonians og spelar ei viktig rolle i religionen og livssyklusen deira. År med å forsvara heimlandet sitt har gjort dei til meistrar i geriljakrigføring. Dei kan pusta under vatn og er motstandsdyktig mot gift og sjukdomar.
Khajiit
Khajiit er ein antropomorfisk katteliknande rase som held til i provinsen Elsweyr. Dei likar forandring, rikdom og eventyr. Sjølv om det er mange typar khajiit, er cathay og suthay-raht vanlegast. Kjend for å vera smygande, smidig og gode med sverd, er dei talentfulle tjuvar og mordarar, som fører til at mange har mistru til dei. Dei er òg gode krigarar. Mange Khajiit tek til å selja eit ulovleg narkotisk stoff kalla Skooma, som er laga av Moon Sugar, ein avling som veks i Elsweyr. Dette har gitt Khajiits eit dårleg rykte, og dei vert ofte utstøytt utanfor heimlandet sitt.
Aldmer
Aldmer, også kalla «Dei Fyrste» eller «Det eldste folk», er i The Elder Scrolls-mytologien den fyrste alve-rasen som levde på planeten Nirn. Boka «Before» the Ages of Man i Oblivion er den meste omfattande kjelda til historia deira. Den fortel at rasen opphavleg kjem frå det sitt først til mytiske kontinentet Aldmeris. Dei er etterfylgjarar av Ehlnofey, som igjen er etterkomarane til Aedra. Sjølv om Aldmer ikkje lenger eksisterer som ein eigen rase, lev kulturen deira vidare gjennom heile imperiet, og har danna grunnlag for språk og religion i Tamriel.
Dwemer
Dwemer, også kalla «Djupe Alvar», er ein utdøydd rase som levde hovudsakleg i regionen Vvardenfell i Morrowind, men òg levde i High Rock, Skyrim, og Hammerfell. Dei vert ofte referert til som «dverg» i vestlege kulturar i speleverda, sjølv om dei ikkje var særleg kortare enn eit menneskje. Dei var ein tilbakedregen, sjølvstendig rase, opptatt av vitskap, alkymi, magi og ingeniørvitskap. Dei er basert på dei oldtidas mesopotamiarar. Dwemers i Morrowind var i konflikt med Chimers før dei slo seg saman for å overvinna Nords. Ein klan av Dwemers nekta å sameina seg med Chimers og klanleiaren deira kasta hammaren sin, Volendrung, over Tamriel, og erklærde at klanen hans skulle busette seg der den landa. Den endte opp i Hammerfell, som då blei opphavet til provisen sitt namn. Resten av Dwemers byrja utgraving av Red Mountain i Morrowind, og fann Heart of Lorkhan. Dwemers brukte gjenstanden til å laga ein ny gud kalla Anumidium, messing-guden. Dette er knytt til den mystiske forsvinninga deira under «the Battle of Red Mountain».
Piz Arlos
Piz Arlos er eit fjell i Oberhalbsteinfjella, i nærleiken av Savognin i Graubünden i Sveits.
Rasar i The Elder Scrolls
Falmer
Falmer, også kalla snøalvar, var dei fyrste alve-innbyggjarane i Skyrim, den nordlegaste provinsen kontinentet Tamriel, som blei overvunne og fordrivne av Nords. Dei flykta til Dwemers underjordiske land, med med deira overlegne kunnskap om teknologi og det underjordiske Skyrim, klarte Dwemers til slutt å pressa Falmar djupt inn i Blackreach. Seinare gjorde Falmers opprør og skulle gå til åtak på Dwemers, men fann ut at dei på mystisk vis hadde forsvunne.
Falmers hadde no utarta seg til ein hesleg rase av underjordiske monster som spelaren ofte vil møta på i Dwemer-ruinar og grotter i Skyrim. Dei har blitt blinde og krumma grunna å ha levd så lenge under jorda, og liknar ikkje særleg på alvar lenger. I staden for har dei fått betre høyrsle og jaktar ved hjelp av dette høvet. I tilleggspakka Dawnguard blir det oppdaga at det berre finst to snø alvar igjen i Skyrim.
Maormer
Maormer, også kalla sjøalvar, er ein alverase knytt til Aldmer. Dei lev i Pyandonea, eit kontinent som ligg nedanfor Summerset Isles. I The Elder Scrolls: Online, finst Maormer i kystområda ved Elsweyr, Valenwood og Summerset Isles.
Drakar
Drakar, også kalla Dovah, er store krypdyrliknande skapningar med flaggermusliknande vinger og klør, og ein av dei eldste levande rasane i The Elder Scrolls-universet. Dei blir sett på som nokon som beist, men drakar er udødelege, svært intelligente og er i stand til snakka. Dei fleste av dei har eit sterkt hat for nesten alle andre levande skapningar, og berre vis respekt for skapningar som er mektigare enn dei. I The Elder Scrolls-mytologien er drakar er ein rase mindre mektige Aedra som nedstammar direkte frå Akatosh, guden for tid og drakar. Grunna dette er drakar bunde til tida og Nirn i all æve. Dei kommuniserer gjennom sitt eige språk som inkluderer ei kraft kjend som «Thu'um» eller «Stemmen». Drakar har ei evne som blir kalla kalla «Shout» (Rop), som kan ta form som ein eksplosjon av eld, støytande eller ein annan magisk effekt. Dersom ein drake blir drepen, blir sjela anten igjen på Nirn eller fortært av ein anna drake. I The Elder Scrolls V: Skyrim er spelaren sin karakter den siste «Dragonborn» (drakefødd). Ein drakefødd er eit sjeldan individ som har drakeblod og sjel, men kroppen til eit menneskje. Han eller ho kan bruke Thu'ums og absorbera sjela dersom karakteren drep ein drake.
Lycanthrope
Lycanthrope er ein samlebetegnelse i spela som blir brukt for å referere til ulike personar som enten har hatt dyrelikande transformasjonar tvunge på dei av sjukdommen lycanthropy, eller har fått lycanthropy frivillig. Lycanthropes har dukka opp i The Elder Scrolls II: Daggerfall, The Elder Scrolls III: Morrowind og The Elder Scrolls V: Skyrim, og i desse spela kan spelaren sin karakter bli varulv. Den daedric prinsen Hircine er opphavet til varulven, og varulvar som tilber Hircine kjem til hans rike når dei døyr. Andre lycanthropes er varbjørnar, varkrokodillar, varløver og varhaiar.
Vampyr
Ein spelar sin karakter kan få vampyrisme, referert til som til som Sanguinare Vampiris eller Porphyric Hemophilia. Ein høgare tilstand av vampyrisme kalla vampyrherren kan bli oppnådd for karakteren gjennom daedric-prinsen Molag Bal.
Aedra og Daedra
Innbyggjarane i Tamriel tilber ei rekkje guddomar og utanomjordiske krefter. Hovudgruppene av desse er Aedra og Daedra. Aedra tydar «våre forfedre» på Aldmeri og består av «The Nine Divines» (Dei ni geistlege) frå kulten til imperiet. Båe Aedra og Daedra høyrer til ein udøyeleg rase av himmelske vesen kalla et'Ada eller «dei opphavlege åndene», vesen som eksisterte før Mundus (universet) vart danna. Aedra tek sjeldan del i dei dødlege sine affærer med unntak for visse situasjonar, som til dømes i slutten av Oblivion. Aedra tok del i skapinga av Mundus, men Daedra, som tyder «ikkje våre forfedre», var dei som ikkje ynskte å ta del i denne skapinga. Dei vert set på som langt mindre venlege enn Aedra.
Aedra
Aedra blir tilbedde av nesten alle menneskje, beist and alve-rasar, gjerne med sine eigne namn og former. Dei ni Aedra består av: