cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Augustin av Hippo
Teologi
Dogmet om arvesynden er eit resultat av Augustin sine tankar om menneskenaturen. Dette fekk under reformasjonen stor tyding, fordi syna hans på denne naturen var, noko forenkla, dystrare enn dei offisielle syna til den katolske kyrkja. Han meinte at mennesket etter syndefallet av natur er ute av stand til å vilje «det gode», og at det berre er Guds kjærleik som kan vekke viljen til mennesket og evne til å gjere «det gode». Reformatorane (i Confessio Augustana) og Den katolske kyrkja (i Confutatio pontificia) målbar ulike syn på arvesynden i Augsburg (1530). Dette la grunnlag for hard strid òg om rettferdiggjering, og ein kom ikkje til semje.
Augustins tankar utforma òg predestinasjonslæra, som seier at Gud ein gong for alle har vald visse menneske til evig saligheit og andre til evig fortaping. Pessismismen hans leidde òg til tanken om at udøypte born som døydde gjekk fortapt. Dette var òg ei lære som einskilde reformatorar tok til seg, særleg Jean Calvin.
Augustin si utlegning av læra om Den heilage treeininga har tydd mykje for den seinare forståinga av treeininga.
I De doctrina christiana (Om kristen opplæring) tek Augustin utgangspunkt i den klassiske latinske retorikken og utviklar ein ny, særprega form for kristen retorikk. I verket utviklar og integrerer han ein eigen teori om teikn i språkteorien, noko som har gjeve han ny aktualitet for moderne språkfilosofer.
Bibliografi
(Utval)
Atle Brynestad
Atle Brynestad  er ein norsk forretningsmann som er mest kjend for å ha starta butikkjeda Smart Club i 1996.
Brynestad er utdanna cand.mag. frå Universitetet i Oslo med statsvitskap (hovudfag), offentleg rett og sosialøkonomi. Han har òg teke ein del økonomifag ved BI.
Anna
Han har sidan 1990 vore gift med skodespelaren Linn Stokke. Dei har fått to born saman. I tillegg har dei til saman seks born frå før, på kvar sin kant.
Kjelder
Referansar
Emily Dickinson
Liv
Emily Elizabeth Dickinson kom frå ein rimeleg velståande familie med røter i den tidlege puritanske innvandringa til Amerika. Amherst College var grunnlagd av bestefaren hennar, og familien budde i The Homestead, eit herskapshus ved hovudgata i byen. Ho hadde ein eldre bror, William, og ei yngre søster, Lavinia.
Emily gjekk på skule i heimbyen til ho var 16, då ho blei send til Mount Holyoke Female Seminary i ein by halvanna mil unna. Etter ti månader der blei ho henta heim att, truleg etter eige ønske, men elles uvisst av kva grunn. Emily byrja å baka for familien og tok del i aktivitetar ved Amherst College.
Nordsamisk
Nordsamisk (nordsamisk davvisámegiella, sámegiella), eitt av dei samiske språka, eit finsk-ugrisk språk i den uralske språkfamilien, er det samiske språket med flest talarar, ca. 18,000. Det blir snakka i Nordland, Troms og Finnmark, og i tilgrensande område i Finland og Sverige.
Emily Dickinson
Liv
Ein venn av familien, den unge advokaten Benjamin Franklin Newton, gav Dickinson lyrikk. Han introduserte henne for dikta til Ralph Waldo Emerson, og truleg også William Wordsworth. Ho las også skjønnlitteratur frå samtida, som Letters from New York av Lydia Maria Child, Kavanagh av Henry Wadsworth Longfellow, og Jane Eyre av Charlotte Brontë. Samstundes var Shakespeare og Bibelen viktige verk for henne.
Nordsamisk
Skriftspråk og alfabet
Det noverande skriftspråket er frå 1979, og blir brukt både i Noreg, Sverige og Finland. Tidlegare vart det brukt eit eige skriftspråk i Finland, mens Noreg og Sverige frå 1948 hadde ei sams nordsamisk rettskriving. Sjå nordsamisk ortografi. Det nordsamiske skriftspråket har eit regelmessig samband mellom bokstav og lyd, sjølv om sambandet ikkje er så direkte som t.d. i finsk.
Emily Dickinson
Liv
Fram til 1855 hadde Dickinson aldri vore langt frå Amherst, men våren det året drog ho saman med mora og søstera ut på ei lengre reise. Dei var først tre veker i Washington, der faren var kongressmann for Massachusetts. Deretter vitja dei slektningar i Philadelphia i to veker. Der fekk Emily tett kontakt med presten Charles Wadsworth og danna eit sterkt vennskap som varte til han døydde i 1882.
Nordsamisk
Skriftspråk og alfabet
Det nordsamiske alfabetet består av desse bokstavane (i denne rekkjefølgja):
Emily Dickinson
Liv
Dickinson opplevde fleire dødsfall blant venner som ho tok svært tungt. Frå midten av 1850-åra blei også mor hennar sjuk og sengeliggjande. Emily tok på seg rolla med å sjå etter henne og huset. Etter som åra gjekk, trekte ho seg meir og meir tilbake frå direkte kontakt med folk utanfrå.
Sommaren 1858 tok Emily Dickinson fatt på å reinskriva dei eldre dikta sine i skrivebøker, og la seinare også til nye. Frå denne tida og fram til 1865 skreiv ho ned 800 dikt i desse bøkene, utan at nokon visste om det. Heime var Dickinson betre kjend som ein dyktig bakar og gartnar.
Nordsamisk
Skriftspråk og alfabet
Av desse bokstavane er det nokre som har same uttale som på norsk, nokre som ikkje finst på norsk, og nokre som finst på norsk, men har ulik uttale i norsk og nordsamisk. Både i norsk og samisk kan same bokstav ha ulik uttale i ulike samanhengar.
Bokstavar med omtrent same lydverdi på nordsamisk og norsk er: b, d, e, f, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, v. Bokstavar med ulik lydverdi i nordsamisk og norsk er: c, i, o, u, z. Bokstaven c blir uttalt ts, og z blir uttalt ds. Bokstavane o og u blir uttalt som i tysk, dvs. som u, o i norsk kumlokk. Bokstaven i blir uttalt som i norsk, bortsett frå der han står etter ein vokal, då blir han uttalt som j. Bokstavane á, č, đ, ŋ, š, ŧ, ž finst ikkje på norsk. Bokstaven á blir i vest uttalt som lang a, i aust som æ. č er tsj, ž er dsj, og š er sj. đ er som i engelsk this, og ŧ som i engelsk thing. đ blir ofte skrive som islandsk ð, men det er feil. Bokstavane q, w, x, y, æ, ø, å finst ikkje i samisk. I visse kombinasjonar kan bokstavane bli uttalt på andre måtar, jf. uttale av nordsamisk skriftspråk.
Emily Dickinson
Liv
Mot slutten av 1860-åra blei livet til Dickinson endå meir tilbaketrukke. Ho forlet ikkje heimen utan at det var heilt nødvendig, og snakka helst til vitjande gjennom ei dør, i staden for ansikt til ansikt. Ho blei kjend lokalt som ei underleg kvinne som sjeldan var å sjå, men som når ho blei det, alltid var kledd i kvitt. Ho var likevel ikkje heilt ein einstøing, men var saman med familien sin og ungar, og sende gjerne brev eller små gåver til dei som kom på besøk.
Nordsamisk
Grammatikk
Nordsamisk ligg i sentrum av det samiske språkområdet, og har på mange felt endra seg meir frå det samiske urspråket enn dei andre språka.
Emily Dickinson
Liv
I 1874 døydde faren Edward Dickinson slag. Mora Emily blei invalidisert av slag året etter. Ho døydde i 1882. Året etter døydde favorittnevøen til Emily, Gilbert Dickinson, av tyfoidfeber. Emily Dickinson blei svært nedtrykt av dødsfalla, og blei også sjølv svakare. Sommaren 1884 svima ho av medan ho baka, og var dårleg fleire veker etterpå. I november 1885 avlyste broren Austin ei reise til Boston på grunn av den svekka tilstanden hennar. I mai 1886 døydde Emily Dickinson, 55 år gammal. Familielegen oppgav nyresjukdommen Brights sjukdom som dødsårsak.
Nordsamisk
Fonologi
Nordsamisk har eit femvokalsystem, i, e, a, o, u, desse kan vere korte eller lange. Lang a blir skrive med ein eigen bokstav, á. Konsonantsystemet er rikt. Stadievekslinga i nordsamisk er svært rik, der det i finsk berre er stadieveksling for (ulike kombinasjonar av) p, t, k, er så godt som alle dei nordsamiske konsonantane med i stadievekslingssystemet. I og med at genitiv og akkusativ ikkje har eigne suffiks, ligg den einaste skilnaden mellom nominativ og genitiv/akkusativ i stadievekslinga. Ordet for «fisk» er guolli, i genitiv er det guoli. Jf. finsk, der det same ordet er kala i nominativ, og kalan i genitiv, med skilnad i suffikset og ikkje i stadievekslinga.
Morfologi
Nordsamisk har, som alle samiske språk, eit rikt bøyingsverk, med både kasus- tempus- og personbøying. Typologisk sett er nordsamisk ikkje like agglitunerande som det vi finn både hos sør- og lulesamisk og hos uralske språk generelt sett.
Nomen
Nordsamisk har seks kasus, dei grammatiske nominativ og genitiv, lokalkasusa illativ og lokativ og dei andre adverbiale kasusa komitativ og essiv. Til skilnad frå andre samiske språk har i-kasus og frå-kasus falle saman til eitt lokativt kasus, lokativ Kárášjogas kan dermed tyde både «i Karasjok» og «frå Karasjok», mens illativ Kárášjohkii tyder «til Karasjok». Andre lokale relasjonar blir uttrykt med postposisjonar, som t.d. birra «om», haga «utan».
Nomen, eller substantiv og adjektiv, blir bøygde i to tal, singularis og pluralis. Til skilnad frå pronomen og verb blir nomena ikkje bøygde i dualis. Nordsamisk har ikkje bøyingsklasser som vi finn i indoeuropeiske språk, men stammeklasser. Nordsamisk har tre stammeklasser, likestava, ulikestava og kontrakte, og bøyingsmønsteret for dei tre stammetypane sil seg frå kvarandre.
Syntaks (setningslære)
Syntaktisk ber nordsamisk preg av lang kontakt med germanske språk, med grunnleggjande SVO-ordstilling (Máret bassá beatnaga "Marit vaskar hunden") og ikkje *Máret beatnaga bassá). Det er likevel tendens til SVOV, der det første verbet er hjelpeverb og det andre hovudverb, slik at Máret lea beatnaga bassan «Marit har vaska hunden» er mogleg i tillegg til Máret lea bassan beatnaga.
Typologisk har nordsamisk likevel mange trekk typisk for OV-språk. Det er t.d. vanlegare med postposisjonar (mu haga "utan meg") enn med preposisjonar. Dei orda som er preposisjonar er ofte også postposisjonar, gjerne med ein tydingsskilnad (gávpoga birra ("rund byen, om byen"), birra gávpoga ("rundt omkring i byen").
Ytre språkhistorie
Nordsamisk vart først skildra av Knud Leem (En lappisk Grammatica efter den Dialect, som bruges af Field-Lapperne udi Porsanger-Fiorden, 1748), og ordbøker i 1752 og 1768. Ein samtidig samisk grammatikar var Anders Porsanger, som m.a. studerte på Katedralskolen i Trondheim, men som på grunn av rasistiske haldningar i samtida ikkje fekk publisert verka sine om samisk. Storparten av dei er dessverre gått tapt.
Røttene til dagens nordsamiske rettskriving går attende til Rasmus Rask, som etter samtalar med Nils Vibe Stockfleth i 1832 gav ut ''Ræsonneret lappisk sproglære efter den sprogart, som bruges af fjældlapperne i Porsangerfjorden i Finmarken. En omarbejdelse af Prof. Knud Leems Lappiske grammatica''. Rask gjekk inn for at ortografien skulle bli basert på prinsippet ein lyd - ein bokstav. Alle nordsamiske ortografiar går attende til Rasks system, til skilnad frå dei lulesamiske og sørsamiske ortografiane, som i større grad er basert på svenske og norske ortografiske konvensjonar. Arven etter Rask viser seg i bruken av diakritiske teikn på konsonantane, bruken av dei nordsamiske bokstavane č, đ, ŋ, š, ŧ, ž var eit problem i datasamanheng fram til innføringa av Unicode. Både Stockfleth og seinare J.A. Friis publiserte samiske grammatikkar og ordbøker, før Ivar Aasen sin grammatikk kom ut var nordsamisk langt betre skildra enn norsk. Sjå også oversikta over samisk språkforsking i Noreg.
Nordsamisk vart brukt i tre ulike land, svært lenge med ulik rettskriving i dei tre landa. Friis si rettskriving vart i Noreg tatt i bruk i den samiske bibelomsetjinga, den første samiske avisa Sagai Muittalægje, og i Finnemisjonen sitt blad Nuorttanaste. Grunnverket i nordsamisk leksikografi, Konrad Nielsen si Lappisk ordbok, bruker ein eigen ortografi. Frå 1948 vart ortografiane i Noreg og Sverige slått saman i den såkalla Bergsland-Ruong-ortografien. Denne ortografien vart lite brukt i Noreg, i og med at styresmaktene her praktiserte ein politikk som i praksis gjorde samisk forbode som bruksspråk. I Sverige var det undervisning på samisk i Sameskolan, der førte den såkalla Lapp ska vara lapp-politikken til ein politikk for reindriftssamar med sikte på å halde dei separert frå storsamfunnet. I 1979 kom den noverande nordsamiske rettskrivinga, ei sams rettskriving for alle dei tre nordiske landa.
Nordsamisk litteratur
Den nordsamiske litteraturhistoria startar med Johan Turis Muitalus sámiid birra. Sentrale tidlege forfattarar er Anders Larsen og Matti Aikio.
Nordsamisk i utdanningssystemet
Nordsamisk er (i større eller mindre grad) opplæringsspråk i grunnskolen i den nordsamiske delen av det offisielle samiske språkområdet. I tillegg er det mogleg å gå vidaregåande skole på nordsamisk i alle fall i Kautokeino, Karasjok og Utsjok. Den samiske høgskolen i Kautokeino er den einaste høgskolen som blir administrert på samisk, og der undervisningsspråket på heile høgskolen er nordsamisk. I tillegg er det mogleg å studere samisk på universitetsnivå, på universiteta i Tromsø, Umeå, Uppsala, Uleåborg og Helsingfors, og ved ein del universitet utanfor Norden, spesielt i Tyskland og Ungarn.
Gransherad stavkyrkje
Gransherad stavkyrkje var ei stavkyrkje i Gransherad i Notodden kommune i Vestfold og Telemark. Ho vart riven i 1849, etter at dagens Gransherad kyrkje stod klar.
Stavkyrkja er omtala i 1369, og ho skal ha vore vigsla til Olav den heilage. At det dreide seg om ei stavkyrkje, skal gå fram av ein synfaringsrapport frå 1668, og kyrkja skal ha vore av samme type som Sauland stavkyrkje, ei einskipa kyrkje med omgang og ei rekkje gavlar. Lorentz Dietrichson antydar i sitt stavkyrkjeverk at kyrkja i Gransherad var av ein sein type utan ornament av drakehovud. Derimot hadde ho «staaende, kronede karyatider paa stolperne», noko som går fram av bevarte portalplankar i Oldsaksamlinga. Desse er krona av ein løvefigur (venstre planke) og to bjørnar.
Frå stavkyrkja er elles bevart ein kross og eit kristushovud. Siste messe i kyrkja vart halde 11. august 1849. Deretter vart kyrkja riven 20.–21. august.
Schupfart
Schupfart er ein kommune i distriktet Rheinfelden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 457 meter over havet.
Pim Verbeek
Pim Verbeek er ein nederlandsk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Omiya Ardija og Kyoto Purple Sanga.
Øyar i Spania
Dette er ei liste over øyar i Spania.
Røsvik
Røsvik, eller Røsvika, er ein gammal handelsstad i Sørfold kommune i Nordland fylke. Staden ligg ved fjorden Sørfolda.
Røsvik kyrkje vart innvigd 1883.
Bjarne Brøndbo
Bjarne Arnstein Brøndbo er ein norsk musikar og vokalist i rockegruppa D.D.E..
Bjarne Brøndbo vart fødd i Namsos og voks opp i Overhalla. Han har tidlegare spelt i banda Humanic (1978–1984) og After Dark (1984–1991) som var forløparen til D.D.E.. Han vart vokalist i D.D.E. frå starten av i 1992 og speler òg trekkspel i bandet. Han har i tillegg hatt fleire soloprosjekt, og han har gjeve ut ein soloplate med namnet Salmar på ville vegar. I 2005 turnerte han og bandet saman med Carola Häggkvist.
Brøndbo er utdanna lærar. Ved sida av musikken driv han Namdal Bilopphuggeri. Han er gift og har tre born.
1343 Nicole
1343 Nicole er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 29. mars 1935 av Louis Boyer ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah i Alger.
Aslak
Aslak er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 15. september.
Det norrøne Áslákr er ei form av Ásleikr, 'han som gleder gudane', sett saman av áss, ås og leikr, 'leik, noko som gleder'. Åsleik er ei anna moderne norsk form av namnet. Ásllak og Ásllat er samiske former.
Bletoppen
Bletoppen kan ein nå ved å følgje merkt sti frå parkeringsplassen ved Nordstul, ein tur som tar 3–4 timar på sommarstid. Fleire vesentleg kortare stiar byrjar ved vegen mot Fosskard og går opp den bratte vestsida av Blefjell.
Aukra
Aukra er administrasjonssenteret i Aukra kommune i Romsdal i Møre og Romsdal fylke, ein tettstad med 766 innbyggjarar per 1.1.2009. Tettstaden Aukra ligg på øya Gossen, der dei fleste av innbyggjarane i kommunen bur. Aukra er den eine av to tettstadar i Aukra kommune etter Statistisk sentralbyrå sine kriterium. Den andre er Hollingen som ligg på fastlandsdelen av kommunen, i Julsundet, med.
Arthur Buchardt
Buchardt vart fødd i Drammen, men hadde store dele av oppveksten sin i Brumunddal. Han er utdanna diplomøkonom ved Handelshøgskolen BI. Han har vore gjennom to ekteskap, eitt av dei med Wenche Myhre som han var gift med i fire år.
Memoir '44
Memoir '44 er eit enkelt brettspel for to spelarar. Det simulerer fleire slag under andre verdskrigen.
Sigurd Jorsalfare
Sigurd Magnusson Jorsalfare, rekna som Sigurd I av Noreg, var konge av Noreg frå om lag 1103 til 1130.
Sigurd var son av kong Magnus III Olavsson Berrføtt. Han overtok kongedømet saman med brørne Øystein I Magnusson (om lag 1088–1123) og Olav Magnusson (1099–1115) då faren døydde i 1103. Sigurd Jorsalfare var jarl på Orknøyane frå 1098 til 1103 og var einekonge i Noreg frå 1123. Han var gift med dronning Malmfred av Russland.
Namnet «Jorsalfare»
Tilnamnet «Jorsalfare» ('Jerusalem-farar') fekk Sigurd av di han i fleire år var på krosstog. Han skal ha vore i Jerusalem, som på norrønt var Jorsal.
Bryllaupet mellom prinsesse Madeleine og Chris O'Neill
Bryllaupet mellom prinsesse Madeleine og Chris O'Neill fann stad 8. juni 2013 i Slottskyrkan i Stockholm i Sverige. Lars-Göran Lönnermark og Michael Bjerkhagen vigsla paret. Fyrste gången prinsesse Madeleine av Sverige og Chris O'Neill vart sett offentleg saman var i januar 2011. Paret vart trulova i oktober 2012.
Titlar
Etter bryllaupet halder Madeleine fast på sine titlar, Prinsesse av Sverige, Hertuginne av Hälsingland og Hertuginne av Gästrikland, medan Christopher O'Neill, kjend som Chris O'Neill, vert omtala som Herr Christopher O'Neill. O'Neill fekk ikkje nokre kongelege titlar av di han ikkje ville gje slepp på sitt britiske og amerikanske statsborgarskap, og av di han ynskte å fortsette med forretningsverksamd, noko som ikkje gjorde han kvalifisert til kongelege titlar.
Valdeir Vieira
Valdeir Vieira er ein brasiliansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Kyoto Sanga FC.
Advanced Squad Leader
Advanced Squad Leader eller ASL er eit taktisk krigsspel som simulerer trefningar på kompani- eller tropp-nivå. Spelet vart utvikla som Squad Leader av Avalon Hill i 1977, og vert no gjeve ut av Multiman Publishing (MMP).
Øystein I av Noreg
Øystein I Magnusson var konge av Noreg om lag frå 1103 til 1123. Han vart fødd om lag 1088 og døydde i 1123. Han var gift med norske Ingebjørg Guttormsdotter. Øystein Magnusson var son av kong Magnus III Berrføtt. Øystein Magnusson var konge saman med brørne Sigurd I Magnusson Jorsalfare og Olav Magnusson.
Advanced Squad Leader
Advanced Squad Leader vert spela med pappbrikker som symboliserer infanteri, køyretøy (stridsvogner, jeepar osb.) på eit brett med heksagon-mønster trykt over eit terrengkart som førestiller slagfeltet. Spelsystemet er detaljert: det er fleire hundre sider reglar, tusenvis av brikker, over seksti kart og fleire hundre tilgjengelege scenario.
Nestor Omar Piccoli
Nestor Omar Piccoli er ein argentinsk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Avispa Fukuoka.
Say My Name av Nicko
«Say My Name» (engelsk for Sei namnet mitt) er ein singel av den greske songaren Nicko, gjeven ut 14. mai 2012.
Stein i Aargau
Stein er ein kommune i distriktet Rheinfelden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 299 meter over havet.
Byen ligg ved Rhinen med Bad Säckingen i den tyske staten Baden-Württemberg på andre sida. To bruer knyt dei to byane saman.
Togstasjonen Stein-Säckingen ligg i Stein.
Vest-Telemark prosti
Vest-Telemark prosti (tidlegare Øvre Telemarken vestfjeldske prosti ) var eit tenestedistrikt i Agder og Telemark bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten hadde sete på Dalen. Prostiet oppstod ved delinga av Øvre Telemarken prosti i Øvre Telemarken vestfjeldske og østfjeldske prosti i 1838. Frå 1. januar 2015 inngår tidlegare Vest-Telemark prosti i det gjenoppretta Øvre Telemark prosti.
I geografisk utstrekking svarte prostiet til kommunane Fyresdal, Kviteseid, Nissedal, Seljord, Tokke og Vinje.
Prostiet var inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Selje
Selje (latin Salix caprea) er namnet på eit treslag av vierslekta i vierfamilien. Seljer skil seg ut frå dei fleste andre pilslaga ved at blada er breiare enn dei utprega langsmale pilblada.
Vekstform
Seljer veks oftast i buskform med fleire stammar som blir kring 2–3 meter høge. Ved einstammig form i godt lys kan selja vakse til tre på 6–14 meters høgd – og unntaksvis opp til 20 m.
Blad
Seljeblada er 5–12 cm lange, og grøne på oversida, men gråkvite på undersida. Her er dei kledde med filtaktige hår som truleg har som oppgåve å verna blada mot væsketap.
Blomster
Selja blomstrar tidleg og på berr kvist. Knoppane er verna av eit brunt, blankt skal, medan blomeorgana er verna av grå dun eller pels som gjev dei ein særprega utsjånad. Dei mjuke, avrunda blomane blir gjerne kalla gåsungar.
Dyrefôr
Lauv og greiner av selje blir tradisjonelt bruka til husdyrfôr i norsk landbruk – særleg for sauer og geiter.
Seljefløyte
Når selja er særleg sevjerik kring slutten av mai og utover juni, har det vore vanleg å laga seljefløyter. Desse lagar ein ved å kappe seg eit fingertjukt emne av rett ved utan kvist. Ein kakkar på borken med knivskaftet til borken løysnar frå veden og ein kan vri borken forsiktig laus frå greina utan at han sprekk eller rivnar. Ein følgjer så ein av fleire metodar som alle har til felles at ein brukar ein del av ved-delen av emnet til å laga ein blokk med ein spalte i og eit vinkla dobbeltsnitt i borken slik at fløyta kan blåsast på som ei blokkfløyte. Korte seljefløyter kan vera korte piper med éin tone, dei kan vera stempelpiper med glissandotonar. Dei mest brukande instrumenta er fløyter som er lange nok til at ein kan få fram fleire overtonar på dei ved overblåsing.
Høgtidsbruk
Det er vanleg å taka inn seljegreiner med gåsungar (lodne blomar) på til palmesøndag i mange norske familiar. Nokre stader blir den blomande selja endatil kalla palme i denne samanhengen.
Masataka Imai
Masataka Imai er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Avispa Fukuoka og Tokushima Vortis.
Borgnäs
Borgnäs (finsk Pornainen) er ein kommune i det finske landskapet Nyland i Södra Finlands län. Borgnäs grensar til kommunane Borgå, Sibbo, Mäntsälä og Askola.
Forfattaren Mika Waltari budde i Borgnäs og skreiv ein stor del av bøkene sine her.
Krigsspel
Krigsspel kan klassifiserast etter periode (til dømes napoleonskrigane eller andre verdskrigen) og etter skala (taktiske trefningar eller overordna strategi).
Snøveronika
Snøveronika (Veronica alpina), tidlegare og ofte framleis kalla fjellveronika, er ei fjellplante som veks på fuktig mark. Ho er å finne på enger, ved snølege og ved bekkar, og blomstrar kring juni månad. Planta har ei amfi-atlantisk utbreiing.
Krigsspel
Krigsspel kan og kallast konfliktsimulasjon.
Snøveronika
Dei små blomane er mørkeblå av farge. Dei er samla i ein liten klase i toppen av stengelen, som er opprett frå ein kort krypande del. Fjellveronika har ovale, heile motsette blad som oftast er glatte.
Frukta er ein kapsel. Ved mogning vert både kapselen og heile fruktstanden blå.
Snøveronika er heimleg og nokså vanleg i alle fjellstrøk i Noreg. Planta er funnen opp til over 1900 m.o.h. i Jotunheimen. Planteslekta har namn etter helgenen Veronika.
LAMP
LAMP er eit akronym som står for Linux, Apache, MySQL, PHP og er ein programvarebunt med open kjeldekode som til saman utgjer ein vevtenar, der Linux er operativsystemet, Apache er sjølve vevtenaren, MySQL er eit databaseprogram og PHP er eit skriptspråk som vert nytta for å sy saman vevsider. Linux er eigentleg berre kjerna i operativsystemet, så ein LAMP-tenar er bygd rundt ein Linux-distribusjon, som Debian, Ubuntu, Mandriva, etc.
Snøveronika
Slektskap og namn
Det har vore mykje fram og attende med namngivinga av arten og underartane. Tidlegare rekna ein dei to underartane som separate artar, fjellveronika (V. alpina) og høgfjellsveronika (V. pumilla). Då ein slo dei saman til ein art, vart dei to namna knytte til underartane, medan sjølve arten ikkje fekk noko norsk namn. Etter kvart vart namnet fjellveronika knytt til arten, medan nominatunderarten vart kalla vanleg fjellveronika. Som ein konsekvens av at Artsdatabanken no prinsipielt bruker separate namn på ulike taksonomiske nivå, har ein valt å kalle arten snøveronika, eit namn som førebels er lite innarbeidd.
Kunst
Kunst (frå urgermansk kunst, 'kunne') er skapande verksemder som kan ha dekorativt eller kjenslemessig uttrykk, og resultatet av slike verksemder. Medan 'kunst' opphavleg omfatta all menneskeleg aktivitet, også handverk og vitskap, blir det i dag sett på som eit uttrykk for menneskeleg skaparevne.
Menneske i alle kulturar har skapt kunst frå steinalderen og fram til våre dagar, både for si eiga skuld og for å skapa underhalding eller venleik for andre. Den kunstnariske skapartrongen kan derfor sjå ut til å vera ein viktig del av det å vera menneske.
Kunstomgrepet
Omgrepet 'kunst' har hatt ulike tydingar til ulike tider. I mange samfunn, mellom anna i det gamle Hellas stod 'kunst' for praktisk kunne, som ein motsats til teoretisk kunne. All menneskeleg aktivitet som kravde eit visst handlag var kunst. Dei som skapte kunst var dyktige handverkarar.
I løpet av renessansen fekk omgrepet gradvis delvis nytt innhald. I tillegg til den personlege kunna til skaparen snakka ein no òg om det han laga som 'kunst'. I takt med at kunstverka fekk mindre praktisk bruk og blei høgare verdsette for innhaldet, blei òg opphavsmennene viktigare. Desse blei etter kvart sett på som kunstnarar, ei eiga gruppe menneske fylte av ei genial, skapande kraft.
På slutten av 1900-talet blei idéen om ein indre kjerne og meining i kunsten forkasta av postmodernistiske tenkjarar. Kunst blei i staden sett på som eit produkt av prosessar påverka av samfunn og kultur. Under denne definisjonen kunne ein ikkje skilja mellom "god" og "dårleg" kunst. Det er i dag vanskeleg å definera kva som er kunst og kva som ikkje er det.
Mange held fortsatt på den opphavlege tydinga av kunst som noko ein kan skapa om ein har ein viss evne. I norsk finst spor etter denne haldninga i vanlege uttrykk som "det er inga kunst", eller bruken av "kunst" om ting som er skapte ved hjelp av menneskekunne, slik som kunstfiber eller kunstgjødsel.
Kunstformer
Det finst ei rekke ulike måtar å uttrykka seg kunstnarisk på. Dei kan delast inn på ulike måtar, til dømes i utøvande kunst, som musikk og teater, og skapande kunst, som bildekunst og arkitektur. Samstundes vil ofte fleire ulike kunstformer gå over i kvarandre.
Det italienske riksvåpenet
Det italienske riksvåpenet har vore brukt for å symbolisere republikken Italia sidan 5. mai 1948. Teknisk sett er det ikkje eit riksvåpen, men eigentleg eit emblem, sidan det ikkje fylgjer dei heraldiske reglane.
Langfjella
Langfjella er ei nemning på den sørlegaste delen av Dei skandinaviske fjella, der dei deler Sør-Noreg på langs. Dei går frå frå Heiane i sør til Jotunheimen i nord. Fjellkjeda deler Sør-Noreg i to, Vestlandet og Austlandet. Dei dekkjer bortimot 20 forskjellige fjellområde.
Omgrepet «Langfjella» blir særleg brukt innan vêrvarsling, då det ofte er eit vêrskilje ved fjella. Området aust for Langfjella blir då ofte omtalt som «Austafjells» eller «Østafjells». Omgrepet er også mykje brukt i geografi, fordi Langfjella utgjer eit vasskilje.
Langfjella er ein rest av Den kaledonske fjellkjeda.
Toflekka treløpar
Toflekka treløpar er ei bille i trebukkfamilien. Arten er ganske lett å kjenna att på dei to prikkane han har på kvar dekkvengje, og lever i store delar av Europa, Kaukasus og Litle-Asia. I Noreg ser han ut til å vera knytt hovudsakleg til kystnære område på Vestlandet, sidan det er så milde vintrar og så lite varierande klima der.
Levesett
Toflekka treløpar er ikkje vidare spesialisert. Ein finn han hovudsakleg i samband med bartre, men han kan òg nytta mange slags lauvtre. Larvane gneg som regel i fuktig, daud og rotnande ved i stubbar og liggande stammar, men dei finst òg stundom i ståande trevirke. Ein finn gangane deira hovudsakleg i yteveden, kor dei òg lagar puppekammeret sitt. Det er her billene vert klekt og overvintrar før dei kjem fram om våren.
Stordal
Stordal er ein tettstad med i Fjord kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke. Staden var administrasjonssenter i tidlegare Stordal kommune.
1344 Caubeta
1344 Caubeta er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 1. april 1935 av Louis Boyer ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah i Alger.
Toflekka treløpar
Levesett
Generasjonstida er to år eller meir.
Stordal
Tettstaden Stordal var den einaste tettstaden i Stordal kommune etter Statistisk sentralbyrå sine kriterium.
Olav Magnusson
Olav Magnusson var konge av Noreg frå 1103 til 1115. Han levde i tida frå 1099 til 1115. Olav var son av kong Magnus III Berrføtt, og vart teken til konge saman med dei eldre brørne Øystein I Magnusson og Sigurd I Magnusson Jorsalfar. Han døydde 15 år gamal.
Olav Magnusson er den fjerde kongen i den norske kongerekka med namnet Olav, men han står unummerert. Olav IV av Noreg var konge nesten 300 år seinare.
1345 Potomac
1345 Potomac er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 4. februar 1908 av Joel Hastings Metcalf ifrå Taunton, Massachusetts i Taunton.
Poor Knights Islands
Poor Knights Islands er ei gruppe ubygde øyer utanfor austkysten av regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Dei ligg 50 km nordaust for Whangarei, og 22 km utanfor kysten, midtvegs mellom Bream Head og Cape Brett.
Øykjeda består av to større øyer, Aorangi og Tawhiti Rahi, med ei rekkje mindre øyer mellom desse to, der den største heiter Motu Kapiti. Namnet māoriane brukar om heile øykjeda er Tawhiti Rahi. Øyene er eroderte restar av ein fire millionar år gammal rhyolittvulkan. Det totale arealet til øyene er 24 km².
Øyene er verna som eit naturreservat, og ein må ha løyve for å fortøya båtar der eller gå i land. Slike løyve vert vanlegvis berre gjevne for vitskaplege føremål.
Havet 800 meter utfor øyene er eit marint reservat der det ikkje er tillate å uroa dei marine livsformene eller fjerna skjel eller steinar. Det er heller ikkje tillate med kommersielt fiske nærare enn ei nautisk mil (1 852 meter) frå øyene, og linefiske er det einaste tillatne fisket mellom ei og tre nautiske mil frå land. Det er populært å dykka kring øyene på grunn av dei mange artene av marin fauna som finst her. Øyene byr også på fascinerande landskapsformer som naturlege portalar og grotter.
Ein kjend lokal plante på øyene er ei lilje med imponerande blomeprakt, Poor Knights lily (Xeronema callistemon).
Det vert sagt at opphavet til namnet kjem av likskapen dei har til ein brødbasert pudding (Poor Knight's Pudding) som var ein populær matrett på den tida europearane oppdaga øyene.
Harald IV av Noreg
Harald IV Magnusson Gille var konge av Noreg frå om lag 1130 til 1136. Han vart fødd kring 1103 og døydde i 1136. Han var gift med den svenske dronninga Ingerid Ragnvaldsdotter.
Harald Gille var son av kong Magnus III Barfot. Harald Gille tok kongsnamn etter at Sigurd I Magnusson Jorsalfare døydde i 1130. I den byrjande borgarkrigstida overfall han kong Magnus IV Sigurdsson den blinde i 1135. Magnus den blinde vart fanga, kastrert og blinda. Harald vart i sin tur drepen av Sigurd Magnusson Slembe i 1136.
Rindal
Rindal er ein tettstad og administrasjonssenteret i Rindal kommune i Trøndelag. Tettstaden ligg ved fylkesveg 340 vest for Igltjønna, like aust for elvemøtet mellom Surna og bielva Rinda. Rindal er den einaste tettstaden i kommunen og har.
Tettstaden Rindal består av sjølve sentrum og buområda Brandhaugen, Vestre, Nordre, Gjøåbakken og Kirklandet. Tettstaden har atskilleg trevare- og næringsmiddelindustri. På torget i sentrum står ein statue av den gamle verdsmeisteren i langrenn og kombinert, Sigurd Røen. I sentrum står også fleirbrukshuset Rindalshuset med mellom anna idrettshall, styrkerom, klatrevegg, basseng, kinosal og bibliotek. I nærleiken ligg Rindal barne- og ungdomsskole, Rindal barnehage, Rindal bygdemuseum og ein grusbane. Sør for tettstaden står Rindal kyrkje, ei langkyrkje i tre frå 1874.
Gerry Mulligan
Gerry Mulligan, fullt namn Gerald Joseph Mulligan, var ein USA-amerikansk jazz-saksofonist, klarinettist, kompoinist og arrangør. Han er særleg kjend som ein av dei leiande baryton-saksofonistane i jazz-historia, med sin lyse og luftige tonar i den såkalla «cool jazz»–tida. Som arrangør arbeidde han i lag med mellom andre Claude Thornhill, Miles Davis og Stan Kenton. Mulligan sin kvartett utan pianist i dei tidlege 1950-åra, men med trompetisten Chet Baker, vert framleis rekna for å vere ei av dei viktigaste «cool jazz»–gruppene. Mulligan var også ein dyktig pianist som spelte fleire andre blåseinstrument enn dei han jamnast nytta.
Arendal prosti
Arendal prosti er eit tenestedistrikt i Agder og Telemark bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete i 	Arendal. I geografisk utstrekking tilsvarar prostiet Arendal og Froland kommunar. Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Grankulla
Grankulla (finsk Kauniainen) er ein by og kommune i det finske landskapeit Nyland i Södra Finlands län. Grankulla er ein enklave i Esbo, vest for Helsingfors. Grankulla har rundt 8 500 innbyggjarar og eit areal på 6 km².
Kommunen er tospråkleg med finsk som majoritetsspråk (57 %) og svensk som minoritetsspråk (41 %).
Shigekazu Nakamura
Shigekazu Nakamura er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Avispa Fukuoka.
Marijan Pušnik
Marijan Pušnik er ein slovensk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Avispa Fukuoka.
Blefjell
Blefjell er eit fjellområde på grensa mellom Viken og Vestfold og Telemark. Blefjell omfattar delar av dei fem kommunane Rollag, Flesberg og Kongsberg i Viken og Notodden og Tinn i Vestfold og Telemark.
Store Ble
Store Ble (òg skrive Store-Ble og Storeble) er det høgastliggande området på Blefjell. Dette området ligg som ein rygg i nord-sør retning og strekkjer seg frå Blenuten (1213 moh., òg kalla Viermyrnuten og Sørkjenuten) i nord til Sigridsfjell (1194 moh.) i sør og inkluderer alle dei høgaste toppane på Blefjell. Den høgaste toppen er Bletoppen (1342 moh.). Det går merka T-stiar mellom Nordstul og Numedalen Kro på Store Ble, og turistforeininga har to turisthytter der som heiter Sigridsbu og Eriksbu. Det går stiar mellom Blefjell og Vegglifjell frå Åkliskardet. Området ligg stort sett over tregrensa og har mellom anna ei reinstamme.
Vesle Ble
Enkelte rekna Vesle Ble som ein del av Store Ble, men det er ikkje i tråd med den lokale tradisjonen.
Edel Leverås
Edel Leverås, gift Serigstad, er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar som åra 1956-63 vart noregsmeister fem gongar i kulestøyt, fire gongar i diskoskast og i 1956 den siste norske meister i slengballkasting.
Aktiv
Leverås sette 29. juli 1956 norsk rekord i kulestøyt med 11,79 meter på Skatval. Tre veker seinare vann ho gullmedaljen i øvinga under NM i friidrett 1956, der ho òg sikra seg det siste NM-gullet i slengballkasting og fekk bronsen i diskoskastinga. Åra 1957, 1958 og 1960 vart Leverås dobbeltmeister i noregsmeisterskapen. Elles vann ho NM-gull i kulestøyt i 1961 og diskoskast i 1963.
I åra fram til 1961 forbetra Leverås noregsrekorden i kulestøyt heile 11 gongar, frå 12,08 m i 1957 til sist 13,24 meter i 1961. Under NM i friidrett 1958 i Trondheim kasta Leverås diskosen 40,42 m og sletta dermed den seks år gamle noregsrekorden til Kirsti Jordet. Seinare forbetra Leverås rekorden ytterlegare fire gongar, sist til 42,29 meter då ho vann bronsemedaljen i diskoskast under Nordisk meisterskap i friidrett 1961 på Bislett stadion i Oslo den 31. juli 1961. Den noregsrekorden gjaldt til 1968, noregsrekorden hennar i kulestøyt fall i 1964.
Jan Bøhler
Jan Bøhler er leiar for Oslo Arbeidarparti og stortingsrepresentant for Oslo sidan 2005. Han har tidlegare vore vald sekretær i fylkespartiet, utreiingssekretær ved Arbeidarpartiets sentralkontor og byrådssekretær for Rune Gerhardsen i perioden 1991-95.
Han vart innvalt på Stortinget frå Oslo i 2005, og er partiet sin helsepolitiske talsmann i Helse- og omsorgskomitéen. Bøhler bur i Groruddalen.
Bøhler var statssekretær i Utanriksdepartementet i 2001.
Sullom Voe
Sullom Voe (av norrønt Solheimavagr) er eit sund mellom halvøya Northmavine og resten av Northern Mainland på Shetland i Skottland. Det er òg namnet på petroleumsterminalen som ligg ved dette sundet. Sullom Voe er ein av dei største oljeterminalane i Europa.
Sundet er dels skjerma frå vind og vêr av øya Yell i aust, og det vart brukt som miltær flybase av det norske flyvåpenet og RAF under den andre verdskrigen. Då oljeterminalen skulle leggjast der, vart den gamle flybasen, som hadde lege ubrukt sidan verdskrigen, rusta opp og modernisert til å verte Scatsta Airport. Etter at utbygginga av terminalen var ferdig minka trafikken til flyplassen og det vart vedteke å leggje han ned. I staden vart trafikken som før gjekk til Baltasound flyplass på Unst ført over til Scatsta og i dag er det mykje forsyningsaktivitet med helikopter til oljeinstalasjonane i Nordsjøen som går frå Scatsta.
Den fyrste råolja vart funnen i Nordsjøen i 1969 og snart etter vart det vedteke at Sullom Voe skulle verte staden for ein stor oljeterminal. Terminalen ligg nordaustom landsbyen Brae og vart opna i 1975. Utbygginga av terminalen fortsette heilt fram til i 1982. Olje kjem inn til terminalen i røyr frå oljefelta Brent og Ninian. I Sollum Voe vert olja lasta over på tankskip. Nyleg har terminalen byrja å ta imot olje frå felta i Nord-Atlanterern òg.
Då Shetland vart peika ut som staden der terminalen og støttefunksjonane for oljefelta i Nordsjøen skulle skulle liggje venta selskapa som deltok i utbygginga at kvart selskap skulle ha sin eigen terminal. For å gjere dei uheldige fyljene for miljøet minst råd vedtok Shetland Islands Council at det skulle vere ein stor terminal der all olja skulle kome inn, og at han skulle liggje i Sullom Voe. Dette hadde dei makt til å gjere etter at Parlamentet i London hadde vedteke Zetland County Council Act i 1974. Terminalen er i dag driven av oljeselskapet BP for eit samband av selskap som driv oljeutvinninga i Nordsjøen og Nord-Atlanteren.
Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen byggjer på «Sullom Voe» henta frå Wikipedia på engelsk 15. mai 2007.
Tor-Aksel Busch
Tor-Aksel Busch er Noregs riksadvokat sidan 1. september 1997. Han er formelt underlagt Kongen i statsråd, men er i praksis dagleg leiar av påtalemakta.
DVD-spelar
Ein DVD-spelar er eit apparat som spelar av innhald ifrå ein DVD, anten det er filmar, bilete eller musikk.
Tor-Aksel Busch
Tor-Aksel Busch har juridisk embetseksamen frå 1974. Før han vart riksadvokat, var han assisterande riksadvokat frå 1987. Frå 1981 til august 1987 var han statsadvokat ved Eidsivating (no Oslo) statsadvokatembete.
DVD-spelar
Den fyrste DVD-spelaren skal ha blitt laga av av den japanske elektronikkprodusenten Toshiba i november 1996. Sony skal ha sleppt den fyrste spelaren på den amerikanske marknaden i april 1997.
Tor-Aksel Busch
Busch etterfølgde Georg Fredrik Rieber-Mohn, tidlegare domar i Høgsterett, no spesialrådgjevar i Justisdepartementet.
Busch har den siste tida teke til orde for avskaffing av juryordninga i Noreg. Dette grunngjev han i hovudsak med veikskapen som ligg i at juryen ikkje grunngjev avgjerdene sine.
Tettstaden Giske
Giske er ein tettstad i Giske kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg på øya Giske.
Walgreen Coast
Walgreen Coast er ein del av kysten av Antarktis som ligg mellom Cape Herlacher og Cape Waite, eller mellom Bakutis Coast i vest og Eights Coast. Han er den austlegaste delen av Marie Byrd Land og strekkjer seg frå 114°12'W til 103°24'W. Eights Coast i aust er alt ein del av Ellsworth Land. Han vart oppdaga av kontreadmiral Byrd og medlemmar av U.S. Antarctic Service (USAS) under flyturar frå USS «Bear» i februar 1940.
Walgreen Coast vart namngjeven av Byrd etter Charles R. Walgreen, presidenten av Walgreens på den tida, som støtta Byrd-ekspedisjonen 1933-35 økonomisk. Kysten vart kartlagd i detalj av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto av U.S. Navy 1959-66.
Wegenstetten
Wegenstetten er ein kommune i distriktet Rheinfelden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 441 meter over havet.
Sag
Ei sag er ein reiskap for å skjere i tre eller andre material. Ho består av eit blad med ein kant med tenner, og drivkrafta er anten manuell eller med damp, vatn, elektrisitet eller drivstoff.
Ei sag har som regel eitt handtak, men kan òg ha eitt i kvar ende.
Nokre sager kan òg spelast på, og gjennom det frambringe musikk.
FA-cupfinalen i fotball 1972
FA-cupturneringa i fotball 1972 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 6. mai 1972. 100 000 tilskodarar såg Leeds United sine 11 utvalde spelarar vinne klubbens aller fyrste FA-pokal etter siger 1-0 mot tittelforsvarar Arsenal FC frå London.
Kampen
Leeds-angriparen Allan Clarke avgjorde kampen då han skalla ballen i mål frå 13-14 meters hald i det 53. minutt.
Arsenal mønstra: Geoff Barnett, Pat Rice, Bob McNab, Peter Storey, Frank McLintock (kaptein), Peter Simpson, George Armstrong, Alan Ball, Charlie George, John Radford og George Graham. Ray Kennedy kom inn i staden for John Radford i det 75. minutt
Dommaren heitte David Smith.
Hiroshi Kato
Hiroshi Kato er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Vissel Kobe.
Ruter
Ein ruter (eller rutar) er ein datanettkomponent som vidaresender datapakkar, til dømes IP-pakkar, til rett mottakarnett. Ruteren har ein tabell (rutingtabell) over kva nett han er kopla til anten direkte eller via andre. Ut frå denne tabellen avgjer ruteren kvar ein pakke skal sendast.
Brettspel
Brettspel er ein type spel som blir spelte på eit brett eller ei plate med særskilde brikker som skal flyttast rundt på dette i løpet av spelet. Kvart spel har særskilde reglar for korleis ein kan flytta brikkene. Ein bruker ofte tilleggsutstyr, som terningar eller kort, til å styra spelet.
Brettspel varierer i utfordring frå pedagogiske spel for små born, spel mynta på hele familien, enkle spel med eit utal strategiske val til tunge spel med mange reglar som tek fleire dagar å spela gjennom.
Det finst eit utal brettspel med mange ulike føremål. Dei klassiske brettspela som dam, sjakk og backgammon er kjende over heile verda. Nyare spel kan vera tettare knytte til den verkelege verda, som Trivial Pursuit, Geni og Monopol. Ein ny type spel som særleg er mykje spelte blant ungdom er moderne strategispel, som Axis & Allies, Carcassonne og Risk.
Færøysk morfologi
Færøysk er, saman med islandsk og nokre svenske målføre, det einaste nordiske målet som framleis har fire kasus: nominativ, akkusativ, dativ og genitiv. Genitiv blir brukt berre i faste uttrykk.
Substantiv
Den færøyske morfologien er ganske lik den islandske og norrøne.
Benito Floro
Benito Floro er ein spansk fotballspelar og -trenar.
Færøysk morfologi
Adjektiv
Adjektiv blir bøygde i genus og kasus, og kan vere bundne og ubundne.
Benito Floro
Han har trenar Vissel Kobe.
Færøysk morfologi
Personlege pronomen
Personlege pronomen i færøysk er:
Eintal
Fleirtal
Tredje person plural nøytrum tey blir brukt i tilfelle det er snakk om begge kjønn, som t.d.:
Verb
Færøyske verb skil seg frå norske framfor alt ved at dei kongruerer med subjektet i tal og person. Hovudinndelinga er som for norsk, i sterke og svake verb, der skilnaden er om preteritum blir uttrykt med avlyd eller med ending. Samanlikna med norsk har færøysk fleire sterke verb. I tillegg har færøysk, som norsk ein del andre verbgrupper.
Svake verb
Svake verb blir delt inn i 4 grupper, etter stammetype og preteritumsending.
Preteritumsendinga er -ð- (1), og for dei andre typane -d- eller -t-. Fordelinga av dei to i preteritum er avhengig av om det før endinga kjem ein vokal / nasal /likvid eller ikkje. I supinum er endinga i alle tilfelle -t (jf. dømdi, dømt; lýsti, lýst). Første person presens eintal endar på -i. Inndelinga tilsvarer inndelinga av norske svake verb. Bøyingsmønsteret går fram av tabellen:
For ei undergruppe av (1) har verba dobbeltformer i preteritum: rópa - rópaði / rópti ‘rope’, dáma - dámaði / dámdi ‘like’, spáa - spáaði / spáddi ‘spå’, mykje likt tilsvarande norske dobbeltformer. Typisk for desse verba er at dei har ó og á som stammevokal. Nye lånord kjem gjerne inn i denne gruppa: súkkla ‘sykle’, produsera ‘produsere’. Jf. Thráinsson m.fl. s. 136f.
Sterke verb
Sterke verb blir delt inn i sju grupper, etter avlydstypen:
Bøyinga går fram av tabellen nedanfor:
Hjelpeverbet vera
Verbet vera ‘vere’ blir brukt omtrent som det norske verbet ‘vere’. Bøyingsparadigmet er uregelrett, slik:
Valle d'Aosta
Med eit areal på 3 263 km² og om lag 120 000 innbyggjarar er han den minste og minst folkesette regionen i Italia. Det er den einaste regionen i Italia som ikkje er inndelt i provinsar (dei vart oppløyst i 1945) og er delt inn i 74 kommunar.
Færøysk morfologi
Hjelpeverbet verða
Infinitivsformene vera og verða er homonyme, i og med at ð ikkje blir uttala i færæysk.
Andre viktige verb
Andre viktige færøyske verb som ein ofte får bruk for:
Glykoprotein
Glykoprotein er protein som er bundne til karbohydrat gjennom kovalente bindingar. Dei fleste proteina i blodet er glykoprotein, og glykoprotein er med på å avgjera blodtype. Glykoprotein finst dessutan i sekret, mellom hormona og i sellemembranane.
Valle d'Aosta
Nokre kommunar, som ligg i dalbotnane, er fransktalande. Regionshovudstaden er Aosta.
Færøysk morfologi
Adjektiv
Adjektiv er på færøysk bøygde etter:
Valle d'Aosta
Geografi
Aostadalen er ein dal i Alpane som har sidedalar som går opp til Mont Blanc, det høgaste fjellet i regionen, Italia, Frankrike og Alpane (og Europa om ein ser bort frå Kaukasus) og Matterhorn.
Færøysk morfologi
Adverb
Mange adverb blir bøygde i positiv, komparativ og superlativ, men ikkje alle. Her følgjer nokre eksempel med færøyske adverb: