cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skammerserien
Skammerserien (på norsk Skammarserien) er ein fantasy-serie på fire bøker skriven av den danske forfattaren Lene Kaaberbøl. Serien handlar om den unge jenta Dina og hennar opplevingar. Øystein Rosse har sett bøkene om til norsk, og for dette arbeidet fekk han Kultur- og kyrkjedepartementets pris for barne- og ungdomslitteratur.
Dina er dotter av skammaren, og har arva den magiske skammarevna frå henne. Ein skammar er ein person som kan sjå inn i sjela til folk når han ser dei i augo. Då ser skammaren alt det galne dei har gjort og alt dei skammar seg over, og gjer dei meir medvitne på det, slik at dei skammar seg meir. Skammaren vert brukt når nokon er mistenkte for eit brotsverk, for å finna ut om dei verkeleg har gjort det dei er skulda for. Som dei fleste fantasy-forteljingar, går handlinga føre seg i eit mellomaldersamfunn.
Skammarens dotter
Skammerens datter startar med at mor til Dina vert kalla ut til skammarteneste i byen Dunark. Eit døger etterpå vert òg Dina henta. Det viser seg at den uekte fyrstesonen Drakan har teke livet av fyrsten og to arvingar, og lagt skulda på den tredje, Nicodemus, slik at han sjølv skal verta fyrste. Dette vil ikkje Melussina delta i, og han prøver å pressa henne ved å utsetja Dina for den «mistenkte» slektningen Nico. Dina og Nico rømmer frå fengselet til Drakan, og får hjelp av andre i byen, mellom anna Rosa, Meister Maunus og Apotekjar-Enkja. Melussina og Nico vert dømde til døden, og Dina og Nico vert etterlyste. Til slutt klarar dei å få mora fri, og rømma frå byen. Også Nico og Rosa flyktar saman med dei heim til Bjørkeby. Når dei kjem heim att, har Drakan sine menn brent huset deira, og boka endar med at dei flyttar til Høglandet, og søkjer tilflukt hjå Kensie-klanen, familien til Meister Maunus og Apotekjar-Enkja.
Skammarteiknet
Valdracu som er fetteren til Dracan, gjev seg ut for å vera Ivain Laclan prøver å ta livet av Melussina, men Dina reddar henne. Davin dreg til Baur Laclan (byen der Laclan-klanen held til) for å ta eit oppgjer med Ivain. Når Dina finn dette ut, dreg ho til Baur Laclan og stoppar kampen. Først då vert det klårt at det ikkje var Ivain Laclan som hadde skote Melussina. Medan Dina og Davin er i Baur Laclan, kjem Valdracu att, og kidnappar Dina og ein liten gut som heiter Tavis Laclan. Valdracu tek dei med til Dracana, der han brukar skammarevna til Dina som eit våpen mot arbeidarane sine når han er misnøgd med dei. Dina gjer som han seier fordi han trugar med å drepa Tavis om ho ikkje lystrar. Davin og Rosa reddar Dina frå Valdracu, og Davin drep Valdracu. Når dei kjem attende til Høglandet, har Dracan sine folk utgjeve seg for å vera frå Kensie-klanen, og lurt Skaya-klanen til å gå til krig mot Kensie. Dina stoppar kamphandlingane med skammarrøysta si.
Slangens gåve
Sezuan, Dinas far, dukkar opp, og familien rømmer frå han. Sezuan ynskjer å finna ut om Dina har Slangens gåve. Når Davin og Nico blir teke til fange, må Dina samarbeide med Sezuan for å få dem ut. Har Dina Slangens Gåve?
Skammarkrigen
Skammarkrigen er det endelege oppgjeret med Drakan. Drakan går til krig mot høglendarane for å få makta over heile landet, og for å ta livet av Nico, medan Dina brått er attende i Dunark.
Ulstein Verft AS
Ulstein Verft AS er eit norsk, familieeigd verft i Ulstein Group. Verftet ligg i Ulsteinvik på Sunnmøre, eit sentralt område for den maritime klynga på Møre.
Verftet er Ulstein Group sin kompetanse- og utviklingsbase for konstruksjon, samanstilling, utrusting og integrasjon av system og utstyr i skip.
Ulstein Verft spesialiserer seg på å bygge avanserte skip, og har dei seinaste åra bygd kabelleggarar, ekspedisjonscruiseskip, serviceskip til havvindindustrien, yacht og Ropax-hybridferje, i tillegg til fartøy innan offshore olje og gass. Hovudsatsinga er nybygg og større ombyggingar, men verftet tek også på seg service- og ettermarknadsoppdrag som dokkingar, klassing, vedlikehald, reparasjonar, oppgraderingar, sliping, maling, kran- og løftearbeid og ei avdeling i verftet tek også på seg lektertransport og kranløftoppdrag langs kysten.To av dei seinaste leveransane frå verftet er kabelleggingsskipet Nexans Aurora (2021) og ekspedisjonscruiseskipet National Geographic Resolution (2021).
Med ei teknisk avdeling er ingeniørtenester innan engineering og prosjektering sentrale oppgåver.
Dei stålintensive delane av skroga er sett bort til samarbeidsverft.
Historie
Verftet vart etablert av Martin Ulstein i 1917 som ein mekanisk verkstad for reparasjon av fiskebåtar. Gjennom meir enn 100 år har verftet bygd mange ulike typar skip, mellom anna fiskefartøy (trålarar, linebåtar, snurparar), hurtigruter, dykkebåtar, isbrytarar og ferjer, i tillegg til offshorefartøy, og seinare offshore fornybar, passasjerskip, yacht og cruiseskip. Sidan starten har verftet bygd meir enn 300 skip. Hurtigruteskipet MS «Polarlys» blei bygd her i 1996.
HKB 63-977 Nordheim
HKB 63-977 Nordheim ligg ved kysten, ikkje langt sør for Buavåg i Sveio kommune. Desse bygningane er restar etter sjøovervakingspostane til tyskarane frå andre verdskrig. Bunkersane er i god stand, og det er er vidt utsyn frå nokre av dei. Kanonrestar er òg å sjå.
Sveio skulekorps
Sveio skulekorps høyrer til i Sveio kommune som ligg heilt sør i Hordaland fylke. Korpset vart stifta etter vedtak i Sveio skulestyre i 1962.
Talet på medlemmer har gjennom dei fleste åra stort sett vore mellom 20-24. På denne sida av tusenårsskiftet derimot, har medlemstalet i hovudkorpset stort sett vore omkring 30-35 musikantar og det totale medlemstalet i korpset med aspirantar og juniorar rundt 40-50.
Den siste vanskelege perioden hadde korpset i 1998. Manglande rekruttering gjennom fleire år samstundes som mange gjekk av for aldersgrense, førte til store vanskar for organisasjonen.
Etter fleire år der korpset anten ikkje evna å stilla i NM for skulekorps, eller måtte ta til takke med jumboplasseringar i lågaste divisjon, blei det laga ein strategiplan for å få korpset opp i øvste divisjon.
Etter siger i 2. divisjon, såg korpset det som naturleg å ta steget vidare opp i første divisjon, der dei etterkvart har etablert seg, utan å nå heilt til topps.
Namdalseid kyrkje
Namdalseid kyrkje er ei langkyrkje frå 1858 i Namsos kommune i Trøndelag fylke. Kyrkja ligg ved tettstaden Namdalseid.
Byggverket er i tre og har 450 plassar.
Tilgang til staden er via Fylkesveg 17.
Ukhra
Ukhra (russisk Ухра́) er ei elv i Jaroslavl oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga. Elva er 125 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Noreg
Noreg, offisielt Kongeriket Noreg (bokmål: Kongeriket Norge, nordsamisk: Norgga gonagasriika), er eit nordisk land vest på den fennoskandiske halvøya. Til lands grensar Noreg mot Sverige i aust, Finland og Russland i nordaust, og til havs mot Danmark i sør og Storbritannia i sørvest. Nord for Trøndelag er Noreg langt og smalt, og kysten strekkjer seg langsmed Nordatlanteren med havområda Skagerrak, Nordsjøen, Norskehavet og Barentshavet.
Den arktiske øygruppa Svalbard er under norsk suverenitet med dei avgrensingane som gjeld i Svalbardtraktaten, men Svalbard er til liks med øya Jan Mayen ein del av kongeriket. Bouvetøya i Søratlanteren er derimot eit norsk biland. Noreg gjer òg krav på Peter 1.s øy i det sørlege Stillehavet og territoriet Dronning Maud Land i Antarktis, men båe desse er omfatta av Antarktistraktaten som legg territoriale krav i Antarktis på is.
Namn
Namnet «Noreg» har norrønt opphav med formene Norðrvegr og seinare Noregr. Dette kjem truleg frå gøtene og danene som omtalte den lange norskekysten som vegen mot nord. Så tidleg som 880, rundt tida kongeriket vart grunnlagt, kalla Ottar frå Hålogaland Noreg for norðmannaland (nordmann-landet) - medan Alfred, kongen av England, brukte forma Norðweg, som var føregangaren til det moderne engelske Norway.
Det offisielle namnet på nynorsk er Kongeriket Noreg, på bokmål Kongeriket Norge. På nordsamisk heiter riket Norgga gonagasriika, på lulesamisk, Vuona gånågisrijkka og på sørsamisk Nøørjen gånkarijhke.
Historie
I vikingtida frå 700-talet til 1000-talet vart områda som no utgjer Noreg, gradvis samla til eitt rike. Kong Harald Hårfagre vann slaget i Hafrsfjord i år 872, og grunnla det fyrste norske kongssetet på Avaldsnes på Karmøy. Skipsleia mellom Karmøy og fastlandet, den såkalla Nordvegen, gav namnet til Noreg. Norske vikingar var dyktige sjøfararar og dreiv handel med alle landa kring Nordsjøen, og busette seg òg på dei britiske og nordatlantiske øyane, og på Grønland.
Det er usemje om Noreg vart samla med utgangspunkt i Vestfold og Austlandet. Det tradisjonelle synet er at Harald Hårfagre ervde rike i Vestfold og delar av Austlandet og derifrå la under seg det indre Austlandet, Trøndelag og hærtok Vestlandet gradvis sørover kysten. Det går klårt fram or sogene at ei anna mektig ætt med sete i Trøndelag, ladejarlane, hadde sett i gang ei liknande samling om lag samstundes. Desse ættene fekk vekselsvis støtte frå danekongen. Det verkar likevel som om Hårfagre-ætta vann denne maktkampen med kong Olav (den Heilage) si maktovertaking om lag 1015. Etter dette var Lade-ætta slegen attende.
I 995 grunnla kong Olav Trygvason den fyrste kyrkja på Moster på Bømlo, og byrja kristninga av landet. I 1024 sette kong Olav (seinare kalla Olav den Heilage) og bisp Grimkjell kristenretten på Mostratinget same staden. Ein reknar heile riket som kristna ved slaget på Stiklestad i 1030, der Olav fall. Etter ei lang tid med borgarkrigar (borgarkrigstida) vart den arvelege kongsmakta trygd under Sverreætta. Den norske kongsslekta døydde ut i 1387, og landet gjekk inn i ei unionstid i Kalmarunionen med Danmark og Sverige. Etter 1450 heldt kongsfellesskapet fram med Danmark åleine. Tida vert i Noreg kalla «400-årsnatta», av di Noreg var den svake parten i unionen og vart styrt frå hovudstaden København. Etter at Danmark-Noreg vart tvinga til å alliere seg med Napoleon og dimed kom i hop med taparane i Napoleonskrigane, førte Kiel-traktaten i 1814 til at Noreg vart avstått til Sverige. Men det lukkast å gje landet ei grunnlov 17. mai 1814 og å tryggje norsk sjølvstende òg etter at ein kort krig med Sverige tvinga Noreg inn i personalunion med Sverige.
Aukande norsk misnøye med unionen gjennom 1800-talet førte til oppløysing av den norsk-svenske unionen i 1905, stadfest ved ei folkerøysting. Den norske regjeringa baud den norske krona til danske prins Carl, og etter ei ny folkerøysting kåra Stortinget han til konge. Han tok namnet Haakon VII etter dei gamle norske kongane. Den norske kongefamilien, liksom den danske, høyrer til det nordtyske fyrstehuset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (ei grein av huset Oldenburg).
Noreg var nøytralt under 1. verdskrigen, men som eit resultat av den tyske invasjonen og okkupasjonen under 2. verdskrigen, vart nordmennene langt meir skeptiske til nøytralitetsprinsippet. Stemninga dreidde mot ei kollektiv tryggingsavtale for landet. Noreg var ei av dei underskrivande partane ved danninga av NATO i 1949 og var mellom landa som grunnla Dei sameinte nasjonane i 1945. Det norske folket har to gonger røysta imot å verta med i EU, nemleg i 1972 (då: EEC) og i 1994 (då: EF). Noreg har likevel ei tilknyting til den europeiske indre marknaden gjennom EØS-avtala.
Politikk
Noreg er eit konstitusjonelt monarki med eit parlamentarisk regjeringssystem. Etter grunnlova frå 1814 er Kongen statsoverhovud og vel sjølv rådet sitt, men etter riksrettsdomen i 1884 må likevel regjeringa i praksis ikkje få eit fleirtal i Stortinget mot seg. Grunnlova gjev Kongen personleg vidtfemnande rettar, men desse vert ikkje praktiserte i dag, og funksjonen hans er fyrst og fremst vorten seremoniell. Statsrådet, eller regjeringa, er sett saman av ein statsminister og minst sju statsrådar, utnemnde av Kongen. Kongen kan i teorien utnemne kven han vil, men vel alltid den regjeringa statsministeren legg fram.
Det norske parlamentet – Stortinget – har 169 medlemer, som er valde frå 19 fylke for ein fire-årsperiode ut frå eit system med proporsjonal representasjon. Stortinget sine saker vert handsama i plenum, etter saksførebuingar i ulike fagkomitear (justiskomiteen, finanskomiteen, landbrukskomiteen, osb).
Dei regulære rettsinstansane omfattar Høgsterett (18 permanente domarar (per 2004) og ein justitiarius), lagmannsrettane (Borgarting, Eidsivating, Agder, Gulating, Frostating og Hålogaland), tingrettane (tidlegare by- og heradsrettane) og forliksråda (handsamar sivile tvistesaker). I tillegg kjem særdomstolar som Arbeidsretten. Domarane ved dei regulære rettsinstansane og særdomstolane vert utnemnde av regjeringa. Den særskilde Riksretten vurderer spørsmål om brotsverk utført av medlemer i Stortinget, Regjeringa eller Høgsterett som slik.
Fylke
Noreg er oppdelt i 11 fylke (og 356 kommunar):
Tettstader
Noreg har 942 tettstader (2012). Dei med høgast innbyggjartal er: Nær 80 % (3 958 038 personar) av innbyggjarane i Noreg bur i tettstader. Sjå artikkelen om omgrepet tettstad for definisjonar.
Topografi og klima
Noreg har eit opprive og fjellrikt landskap. Kystlina på meir enn 20 000 kilometer er broten av steile fjordar og eit mangfald av øyar og holmar. Noreg er òg kjend som midnattssolas land, av di det ligg delvis nord for polarsirkelen. Her går sola ikkje under horisonten ei tid om sumaren, og om vinteren er desse områda utan sollys ei tilsvarande lang tid.
Heile lengda av Noreg fylgjer Nordatlanteren. Tre havområde utgjer kystlina; Nordsjøen og avstikkaren Skagerrak i sørvest og sør, Norskehavet i vest, og Barentshavet i nordaust. Det høgaste punktet i Noreg er Galdhøpiggen med sine 2469 meter.
Det norske klimaet er temperert, særleg langs kysten som er påverka av golfstraumen heilt nord til Barentshavet. Noreg ligg i ei sone der polarfronten skaper ein vestleg luftstraum, og dette dominerer vêr og klima i stor grad. Klimaet i innlandet er noko kaldare om vinteren, og i den nordlegaste delen herskar meir arktiske tilhøve.
Økonomi
Den norske økonomien er eit rikt kapitalistisk velferdssamfunn, med ein kombinasjon av frie marknadskrefter og offentleg regulering. Regjeringa kontrollerer vitale område som den petrokjemiske sektoren gjennom store statsselskap. Landet er rikt på naturressursar - petroleum, vasskraft, fisk, skog og mineral. Dei store naturressursane har samstundes gjort landet svært avhengig av internasjonale råvareprisar, særleg oljeprisane. I 1999 utgjorde oljeeksporten 35 % av eksportinntektene. Saudi-Arabia og Russland er dei einaste landa som eksporterer meir olje enn Noreg.
Den økonomiske veksten var 0,8 % i 1999, 2,7 % i 2000 og 1,3 % i 2001. Det vart igangsett privatiseringar i 2000, der regjeringa selde 1/3 av det 100 % statseigde oljeselskapet Statoil. Noreg står utanfor EU etter folkerøystingar i 1972 og 1994. Landet er saman med Island og Liechtenstein ein del av den indre marknaden i EU gjennom EØS-avtala.
Innbyggjarar
3 958 038 menneske, eller nesten 80 prosent av innbyggjarane i landet, bur i tettstader (1. januar 2013).
Folkegrupper
Etnisk sett er størstedelen av folket i Noreg nordisk/nord-germansk, medan eit lite mindretal er samisk eller finsk/kvensk. Samar har status som urfolk, medan skogfinnar, kvenar, romanifolk (reisande, taterar), romfolk og jødar har status som nasjonale minoritetar. Dei siste par åra har innvandring utgjort meir enn halvparten av folkeveksten, og ein aukande del av folket er innvandrarar; 12 % per 1. januar 2013. Dei største innvandrargruppene er polakkar, svenskar, og litauarar. ).
Religion og livssyn
Kring 77 % av innbyggjarane er medlemer i den evangelisk-lutherske norske kyrkja (1. januar 2012). Andre kristne trussamfunn utgjer cirka 4,5 % (Den evangelisk-lutherske frikyrkja, Den katolske kyrkja, pinserørsla, metodistkyrkja med fleire) Blant dei ikkje-kristne religionane er islam sterkast representert i Noreg med om lag 2 %, og andre religionar knappe 1 %. Human-Etisk Forbund har om lag 1,5 % oppslutnad. Per 1. januar 2003 var rundt 5 % av innbyggjarane ikkje medlemer i noko trussamfunn eller nokon livssynsorganisasjon som mottek statsstøtte.
Utdanning
24 prosent av alle nordmenn over 15 år (eller 845 859 personar) har utdanning på universitets- eller høgskulenivå. Av desse er 444 450 kvinner. 189 136 nordmenn har meir enn 4-årig universitetsutdanning (1. oktober 2004).
I 2004 var éi av tre kvinner og éin av fire menn i aldersgruppa 19–24 år i høgare utdanning (tal frå Statistisk sentralbyrå). Kvinneprosenten har auka mykje sidan 1981, då berre éin av ti kvinner i denne aldersgruppa var i høgare utdanning.
Frå 17 prosent i 1980, har den delen av studentane i naturvitskaplege fag, handverksfag og tekniske fag, som er kvinner, vakse til om lag 30 prosent i 2003. Innanfor samfunnsfag og juss har kvinneprosenten stige endå meir, frå 42 prosent i 1980 til over 60 prosent i 2003.
Hausten 2003 var det 209 800 studentar på norske universitet og høgskular.
Norsk språk
Majoriteten av det norske folket skriv anten bokmål eller riksmål; grensene mellom desse er i dag svært flytande. Den delen av folket som brukar nynorsk som hovudmål nådde ein topp på 34,1 % i 1944, men har i etterkrigstida gått jamnt tilbake og har i dag falle til 10–15 %.
Nynorsk er eit alternativt skriftspråk som vart konstruert, systematisert og etter kvart etablert som skriftspråk på 1840-talet av Ivar Aasen, grunna på norske dialektar. Aasen kalla språket sitt landsmål; dette vart endra til nynorsk i 1929. Aasen freista å distansere dette språket frå det danskpåverka språket som var i bruk på Austlandet og i borgarskapet. Utover 1900-talet har nynorsken fjerna seg meir og meir frå det opphavlege landsmålet, i retning bokmålet, medan bokmålet har gått meir vekk frå dansk og nærma seg nynorsk og norske dialektar, framfor alt bymåla.
Høgnorsk er ei meir konservativ form av nynorsk, som motset seg tilnærmingstanken. Den høgnorske rettskrivinga byggjer på Aasen-normalen som ofte vert assosiert med Vestlandet og Telemark. Høgnorsk vert nytta av ein liten minoritet av språkleg engasjerte personar. Nokre av desse har tilknyting til Ivar Aasen-sambandet eller miljøet kring bladet Målmannen som har til føremål å fremja høgnorsk.
Riksmål er den største av dei uoffisielle formene og vert mellom anna brukt av store aviser som Aftenposten. Denne målforma ligg nærare dansk og tradisjonelt, moderat bokmål enn det offisielle bokmålet. Bokmålet vert truleg nytta som hovudmålform av mellom 85 og 90 % av alle nordmenn og står sterkast i dei folkerikaste delane av Noreg, som på Austlandet og i storbyane. Bokmålet dominerer i dei fleste samfunnslaga. Riksmålet vert fremja av Riksmålsforbundet. Riksmålet er representert i Norsk Språkråd og har eit eige normeringsorgan, Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur, som mellom anna utgjev eigne ordlister og Norsk Riksmålsordbok.
Alle dei skandinaviske språka utvikla seg frå tidleg norrønt. Av historiske grunnar kom dansk til å verte det offisielle språket i Noreg gjennom seinmellomalderen. Dansk var sidan mellomalderen fyrst og fremst påverka av lågtysk, der om lag halvparten av ordtilfanget og viktige grammatiske strukturar kjem frå. Det skriftspråket som var i bruk i Noreg fram til byrjinga av 1900-talet var reint dansk, men har gjennom det fylgjande hundreåret vorten tilpassa noko i høve til det danske, slik at ein kan snakke om eit eige norsk skriftspråk.
Samiske språk
Ulike samiske språk er i bruk i den samiske minoriteten i landet. Tre samiske språk vert snakka i Noreg, nord-, sør- og lulesamisk. Nordsamisk har ei dominerande stilling, det vert snakka av over 80 % av dei samiskspråklege samane. Eit intensivt bergingsarbeid er igangsett for å få den yngre generasjonen til å taka i bruk dei to andre språka, som er brukte frå Tysfjord i Nordland og sørover til Engerdal i Østerdalen. Oslo er den kommunen i Noreg med flest samisktalande innbyggjarar. I tillegg til skriftspråket er samisk sjølvsagt òg eit språk med mange dialektar. Pite-, ume- og skoltesamisk er utdøydde som språk i Noreg, sjølv om det finst personar som definerer seg i dei tre gruppene òg.
Andre språk
I Bergen var det frå mellomalderen av eit lite plattysk-språkleg samfunn i samband med hansahandelen. Denne gruppa, som seinare gjekk over til å bruke høgtysk, sokna til Mariakirken. Det tyske samfunnet i Bergen vart stort sett fullt assimilert mot slutten av 1800-talet.
Dei nasjonale minoritetane romanifolk (reisande, tatrar) og roma (sigøynarar) talar tradisjonelt språk av indisk opphav. Sigøynarane talar det hovudsakleg indoiranske språket romanés, meden romanifolket tradisjonelt brukar skandinavisk/indiske blandingsspråk som romani og rodi.
Språk tilknytte den nasjonale minoriteten jødar i Noreg inkluderer fyrst og fremst det hovudsakleg vestgermanske språket jiddisch (blant askenasiske jødar) og det semittiske språket hebraisk.
Dei viktigaste innvandrarspråka i Noreg i dag, målt etter talet morsmålselevar i grunnskulen, er albansk, arabisk, persisk, serbokroatiske språk (serbisk, kroatisk og bosnisk), kurdisk, tamil, urdu (med dei nærskylde språka hindi og panjabi) og vietnamesisk.
Kultur
Kjende nordmenn omfattar mellom andre forfattaren Ludvig Holberg som skreiv på reint dansk, riksmålsforfattarane Henrik Ibsen, Knut Hamsun og Sigrid Undset, nynorskforfattarane Tarjei Vesaas og Jon Fosse, eventyraren Roald Amundsen, den ekspresjonistiske målaren Edvard Munch og den nasjonalromantiske komponisten Edvard Grieg.
Verneplan III for vassdrag
Ved arbeidet med denne verneplanen vart fagmiljø ved universiteta bruka aktivt. Det vart gjennomført eit omfattande utreiingsarbeid i mange vassdrag. Stortinget vedtok i 1986 Verneplan III, og ytterlegere 46 vassdrag vart verna.
Verna vassdrag
Desse vassdraga vart verna i Verneplan III for vassdrag:
Olaf Havnes
Olaf Havnes var ein norsk forfattar og omsetjar.
1708
1708 (romartal MDCCVIII) var eit skotår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein torsdag i den 11 dagar seinare julianske kalenderen. I den svenske kalenderen, som låg ein dag framfor den den julianske og ti dagar etter den gregorianske kalenderen, var året eit skotår som byrja på ein onsdag.
Kazantyp
Kazantyp (ukrainsk Казантип, Kazantyp; russisk Казантип, Kazantip; krimtatarisk Qazan Tip) er eit nes nordaust på Krimhalvøya (i Ukraina) ved kysten av Azovhavet. Kazantyp kjem frå det krimtatariske qazan tüp som tyder botnen av gryta og syner til profilen til neset. Det strekkjer seg 3-4 km ut i sjøen og er 107 meter over havet på det høgaste. Neset er det hordlegaste punktet på Krimhalvøya, og skil Arbatlagunane frå resten av sjøen.
Kazantyp er stort sett dekt av sletter. Sidan 1998 har det vore eit naturreservat i Ukraina. På austsida av neset ligg det gamle ruinar av busetnader som går attende til 2000-1000 fvt.
Kazantypfyret ligg på neset. I 1995-1999 vart det halde ein internasjonal elektronisk musikkfestival kalla Kazantip i nærleiken av neset.
Bakgrunnsstoff
Kazantipo (kabo) Kazantip Казантип Казантип
Domvréna
Domvréna (gresk Δομβραίνα) er ein landsby i periferieininga Viotía i Sentral-Hellas i Hellas. Domvréna var hovudsete i den tidlegare kommunen Thísvi, som no er ei kommunaleining i kommunen Thíva.
Martin Ulstein
Martin O. Ulstein var ein norsk industrigrunnleggjar, verkseigar og ordførar frå Ulstein.
Han starta i 1917 selskapet Ulstein Mekaniske Verksted, som i ettertid har utvikla seg til noverande Ulstein Group. Forretningsideen var å bygge om lokale fiskebåtar, som på denne tida vart motoriserte. Han fekk lån hos Ulstein Sparebank, med faren som kausjonist, kjøpte 800 kvadratmeter grunn frå onkelen sin, og starta verksemda saman med svogeren Andreas Flø.
Martin Ulstein engasjerte seg også i lokalpolitikken, og var ordførar i Ulstein kommune for Venstre. Han døydde på veg heim frå ei samling i Fylkestinget.
Etter den tidlege bortgangen til Martin Ulstein, vart selskapet i lang tid drive vidare av ektefellen hans, Inga Ulstein. Dei seks borna deira, Dagny, Inger, Magnulf, Kolbein, Idar, og Ragnhild - særleg Kolbein og Idar - bygde selskapet vidare til eit stort industrikonsern.
Poppa-Lars
Musikalske kjenneteikn
Poppa-Lars lagar hovudsakleg samplebaserte beats bygd rundt eit skjelett av sampla trommelydar. På «Nord og Ned» og «Mørketid» var alle beatsa lagd på denne måten, med eit par små detaljar av studiomusikarar, men på EPen «Påfyll» tok han til å eksperimentera med instrument på nye måtar: Han let røynde musikarar improvisera over gjevne tema, for så å handsama opptaket på same måte som eit sample. Med tida har det vorte fleire og fleire instrument, og på «III: Folket bak Nordavind» var det tilmed ein song der ikkje eit trommeslag var programmert.
Produksjonsutstyret Lars lagar musikk med består av ein AKAI MPC 3000 (tidlegare MPC 60), ein Mac med programmet Logic og ein Mackie D8B-miksar. Dei tidlege beatsa til Lars var tungt inspirert av klassiske austkystprodusentar som Da Beatminerz og DJ Premier. No om dagen er favorittprodusentane hans folk som Rick Rock, Just Blaze og Timbaland.
Poppa-Lars og Jørg-1 frå Tungtvann vann Edvard-prisen 2001 i klassen populærmusikk - open klasse for Nord og ned.
Anders Nummedal
Anders Johnsen Nummedal var ein skulemann og arkeolog frå Vik i Sogn.
Nummedal vart utdanna cand. real. i 1900. Sidan var han lærar i Kristiansund ved den høgre skulen der i byen. I 1909 gjorde han funn frå steinalderen ved Voldvatnet på øya Nordlandet i nordmørsbyen. Nummedal hadde der oppdaga det som han kalla for Fosnakulturen.
Frå 1917 var Nummedal statsstipendiat. Perioden 1922-38 var han konservator ved Oldsaksamlinga til Universitetet i Oslo. Han var svært oppteken av steinalderarkeologi og stod bak oppdaginga av Komsakulturen i det nordlege Noreg i 1925. Nummedal leia mange arkeologiske utgravingar, og var den leiande granskaren av norsk steinalder.
Han døydde i Oslo.
Talet 61
Talet 61 (sekstiein) er eit oddetal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 60 og før talet 62.
Lygra kyrkje
Lygra kyrkje står på øya Lygra i Alver kommune i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1892. Kyrkja er teikna av Petter Gabrielsen Spjutø.
Det har vore kyrkje på Lygra sidan mellomalderen, og det har vore minst tre kyrkjebygg der før den noverande kyrkja. Fyrste gongen ein finn Lygra nemnd som kyrkjestad er i eit diplom frå 1321. Mellomalderkyrkja, som mest truleg var ei stavkyrkje, vart avløyst av ei tømmerkyrkje på 1600-talet. 1600-talskyrkja skal ha brunne i 1772, og det vart bygd ei ny kyrkje til å erstatte henne. Denne kyrkja stod til 1892 då ho måtte vike plassen for den noverande kyrkja.
Lygra kyrkje er soknekyrkje i Lygra sokn i Nordhordland prosti. I mellomalderen var soknet eit anneks under Lindås. Soknet var overførd frå Lindås prestegjeld til Alversund prestegjeld i 1975 fram til prestegjeldsordninga vart nedlagt i 2004.
De Long-sundet
De Long-sundet (russisk пролив Лонга; Proliv Longa) er eit sund mellom Wrangeløya og fastlandet i Sibir. Sundet er særs breitt, på det smalaste er det 141 km, mellom Kapp Blossom på sørvestenden av Wrangeløya og Kapp Billings, nær Gytkhelen i Tsjukotka.
Teknisk sett er De Long-sundet meir eit geografisk landemerke enn eit sund, som skil Aust-Sibir-havet frå Tsjuktsjarhavet.
Sundet er kalla opp etter kapteinløytnant George W. DeLong.
Vája
Vája (gresk Βάγια) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Viotía i Sentral-Hellas i Hellas. Vája inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Thíva.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Vája 3 248 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
Little Richard
Han var ein av dei sju første som vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 1986.
Little Richard sine første songar var ei blanding av boogie-woogie, rhythm and blues og gospel, men ofte med eit markant etterslag, funky saksofonlinjer og ru, skrikande vokal, stønn, skrik og anna. I 1957, medan karrieren var på eit toppunkt vart han andeleg gjenfødd som kristen, melde seg inn på ein bibelskule og trekte seg tilbake frå musikkindustrien. Sidan den gong via han mykje av livet sitt til dette kallet.
Little Richard har vorte hylla av mange andre artistar. James Brown kalla Little Richard idolet sitt og sa han var den første som putta funk i ein rock and roll-rytme. I High School-årboka si skreiv Bob Dylan at ambisjonen hans «var å følgje Little Richard» og i 1959 fortalde Elvis Presley om Little Richard «Your music has inspired me - you are the greatest.» Otis Redding, John Lennon, Paul McCartney, George Harrison, Ringo Starr, Mick Jagger, Keith Richards, Pete Townshend, Roger Daltry, John Fogerty, Dick Dale, Bob Seger, Jimi Hendrix, Robert Plant, Jimmy Page, Jeff Beck, Eric Clapton, David Bowie og mange andre rock n' roll-ikon har òg omtalt Little Richard som ein av dei største inspirasjonskjeldene sine. Av Rolling Stone vart han plassert på 8. plass på lista deira over dei 100 største musikkartistane gjennom tidene,, men seks av sju artistar føre han på lista er nemnd over av dei som hadde han som inspirasjonskjelde.
Zarqa
Zarqa (arabisk الزرقاء, Az Zarqāʼ) er ein by i Jordan nordaust for Amman. Han har kring 400 000 innbyggjarar og er den tredje største i landet etter Amman og Irbid. Zarqa er sete i Zarqa guvernement (arabisk Muhāfazat az-Zarqā). Namnet tyder «den blåe».
Zarqa er industrisenteret i Jordan og over 50 % av fabrikkane i Jordan ligg her. Industriveksten i byen har kome av låg bustadkostnader og at han ligg nær hovudstaden AMman. Zarqa vart grunnlagd av immigrantar frå Kaspihavet på byrjinga av 1900-talet, først ved breidda av Zarqaelva. Folkeveksten auka gradvis då Hejaz-banen vart bygd av osmanarane. Basane til den jordanske hæren, som tidlegare vart kalla den arabiske legionen, låg i Zarqa.
Historie
Byen vart grunnlagd i 1902 av tsjetsjenarar som vart pressa bort under krigane mellom Det osmanske riket og Russland. Dei slo seg ned langs Zarqaelva. Då jernbanelinja Hejaz vart lagt til busetnaden, vart Zarqa eit viktig jernbaneknutepunkt. 10. april 1905 gav den osmanske guvernøren dei tsjetsjenske nybyggjarane løyve til å eige landområde dei slo seg ned på. Folketalet voks raskt.
Etter den jordanske grensestyrken vart skipa i 1926, vart det bygd militærbasar i byen av den britiske hæren, og Zarqa vart seinare kjend som «militærbyen».
Transport
Det skal byggast ein ny jernbane frå Amman til Zarqa. Prosjektet er planlagt av eit spansk entreprenørfirma og vert betalt av midlar frå Kuwait.
ZAPU
ZAPU, Zimbabwe African People's Union, var ei nasjonal frigjeringsrørsle i Zimbabwe, leia av Joshua Nkomo. I lag med Zanu var ZAPU ei av dei drivande kreftene bak fallet til det kvite regimet i Rhodesia og grunnlegginga av staten Zimbabwe. ZAPU og Nkomo vart begge utmanøvrert av Robert Mugabe og rørsla hans ZANU, og vart seinare slått i lag til ZANU-PF.
Zarqa
Utdanning
Det er tre universitet i Zarqa: Hashemitt-universitetet, Al-Balqa Applied University i Zarqa og Zarqa private universitet.
Vebjørn Sand
Vebjørn Sand er ein norsk kunstnar.
Sand er utdanna ved Statens Kunstakademi i Oslo, Kunstakademiet i Praha og The Art Students League of New York. Han har vore elev av målarane Walther Aas, Rolf Schønfeldt, Ronald Sherr, Peter Cox og Michael Burban. Han har hatt har gjeve ei rekke utsillingar og er først og fremst kjend som kunstmålar.
Hausten 2012 deltok han i Skal vi danse på TV 2.
1709
1709 (romartal MDCCIX) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen. I den svenske kalenderen var det eit normalår som byrja på ein fredag.
Hannelore Måseide
Hannelore Måseide er ein norsk politikar. Ho var ordførar i Ulstein kommune i Møre og Romsdal frå 2003 til 2011
Måseide var varaordførar i Ulstein frå 1999 til 2003. Ho blei vald til ordførar ved kommunevalet i 2003, og representerte då Arbeiderpartiet. Ved kommunevalet i 2007 blei ho attvald. Ho var varaordførar i kommunen frå 1999 til 2003. Den 28. januar 2008 melde ho seg ut av Arbeidarpartiet. Ho meldte seg sidan inn i Venstre. Ho blei vald til medlem av kommunestyret i Ulstein for Venstre for perioden 2015-2019.
Baltijsksundet
Baltijsksundet er eit sund i Kaliningrad oblast i Russland. Det knyter Gdanskbukta (Austersjøen) og Wisłalagunen og skil Samlandhalvøya og Wisłaneset.
Sundet er hovudåra frå det opne havet til dei viktige hamnebyane Baltijsk og Kaliningrad i Russland, samt Elbląg, Braniewo, Tolkmicko, Frombork, Sztutowo, Krynica Morska og Nowa Pasłęka i Polen.
Sundet vart grave ut i 1497. I 1960-åra vart det utvida og måler i dag 400 meter med ei djupne på 12 meter.
Sidan 1990-åra har Russland i periodar blokkert skipsfarten ut sundet (for både Polen og Russland), så sidan 2006 har Polen hatt planar om grave ein annan kanal over Wisłaneset.
Mære kyrkje
Mære kyrkje er ei steinkyrkje frå mellomalderen, bygd mellom 1150 og 1200 i bygda Mære i Steinkjer kommune i Trøndelag.
Tilgang til staden er via Fv258 og Europaveg 6.
Interiør
Kyrkja har eitt skip med ope takverk, med stikkbjelkar med utskorne masker. Dendrokronologiske undersøkingar viser at tømmeret som er brukt i taket er hogge vinteren 1198-99.
Inventar
Kyrkja har ein del inventar frå mellomalderen. Over korbogen heng ein triumfkross som kan vere frå 1200-talet. Ein Madonna med barnet-statue er oppbevart i Vitenskapsmuseet i Trondheim. Steinaltaret er det opphavlege frå mellomalderen med holrom der det kan ha vore oppbevart relikviar.
Altartavlen er frå 1650-åra, skoren av Johan Bilthugger og måla av Johan Kontrafeier. Ho er barokk. Preikestolen er samtidig med altartavla. Preikestolhimlinga er frå 1630-åra og vart opphavleg lagd til Nidarosdomen. Ein veit ikkje kvifor ho kom til Mære kyrkje.
Myntfunn
Under ei arkeologisk utgraving i 1966 vart heile 565 myntar funne. Denne utgravinga vart leia av Hans Emil Lidén frå Riksantikvaren. Det var hovudsakleg norske mellomaldermyntar, men det vart òg funne danske, svenske og tyske myntar frå mellomalder og heilt opp til vår tid.
Zaria
Zaria er ein stor by i Kaduna nord i Nigeria. Han vart tidlegare kalla Zazzau, og var ein av dei opphavlege sju bystatane i kongedømet Hausa. Byen har like over ein million innbyggjarar.
Historie
Zaria, tidlegare kalla Zazzau, var òg hovudstad i Hausa-kongedømet Zazzau. Det har derimot budd folk her lenge før Zazzau oppstod.
Seint i 1490-åra kom islam til Zaria via systerbyane Kano og Katsina. Med islam blømde handelen mellom byane då handelsmenn førte kamelcaravanar fylte med salt i byte for slavar og korn. Mellom 1400- og 1500-talett vart kongedømet ein vasallstat under Songhai-riket. I 1805 vart det erobra av Fulani under Fulani Jihad. Britiske styrkar leia av Frederick Lugard tok byen i 1901.
Geografi
Den gamle delen av byen var omgjeven av murar, men desse har i dag stort sett kollapsa. I gamlebyen og bydelen Tudun Wada har folk stort sett budd i tradisjonelle leirhus. Zaria har bydelane Samaru, Tudun Wada, Sabon Gari, Zaria-City, PZ, Kongo, GRA-Zaria, Hanwa og Shikka
Norsk rapp
Norsk rapp er hiphop-musikk slik ein har sett han i Noreg. Frå starten på slutten av 1980-talet fram til seint 90-tal var det vanlegast med engelskspråklege tekstar, før det kom ei bølgje med morsmålsrapping. Per i dag er norsk det vanlegaste rappespråket i landet, men engelsk er framleis akseptert.
Historie
Norsk rapp tok til med grupper som A-Team (seinare B.O.L.T. Warhead) og Felony Force i slutten av 80-åra. Musikken var då rask, hard og minimalistisk, inspirert av britcore-hiphoppen til britiske artistar som som Hijack, Gunshot og Silver bullet. I 1991 gav B.O.L.T. Warhead ut albumet Rage, som er blitt rekna som det første norske rapp-albumet.
Warlocks gjorde suksess i 1997 med singelen Flashbacks, som markerte inngangen til plateselskapet Tee Productions sin kommersielle stordomstid. Tee Productions vart grunnlagd av Tommy Tee, som i si tid var hjelpe-DJ for A-Team i B.O.L.T. Warhead-tida, i tillegg til å produsera for m.a. den kvinnelege rapparen MC Cey. I tillegg til Warlocks og Tommy Tee var N-Light-N, Diaz og Opaque sentrale i dette miljøet, som samarbeidde og framleis samarbeider med viktige internasjonale hiphop-namn. Musikken deira var pompøs med mykje sampling av klassisk musikk, med tekstar som hovudsakleg dreidde seg rundt sjølvskryt og hiphopkultur: breikdans, grafitti osb.
Protoplanetarisk tåke
Protoplanetariske tåker er refleksjonståker som er førestadium til planetariske tåker. Fasen som ei protoplanetarisk tåka er kortvarig og sluttar når sentralstjerna blir varmare og sender ut ultrafiolett stråling som får sjølve tåka til å gløda, i staden for at ho berre reflekterer lyset frå moderstjerna. Dette er samstundes sluttfasen til stjerna som dannar den planetariske tåka. Ei slik stjerne, med masse omtrent som sola, utviklar seg etter omtrent 10 milliarder år til ei raud kjempestjerne, blir ustabil og sender ut store mengder gass. Den inste delen av stjerna blir etter kvart ei kvit dvergstjerne med særs høg overflatetemperatur. Ho sender ut energirik stråling. Når strålinga treff gassen som vart send ut tidlegare, blir gassen lysande. Gassen strøymer vanlegvis ut i jetstraumar, og til å byrje med vert det observert ein uregelmessig fasong på den lysande gasskya. Den observerte gassen vert no kalla ei protoplanetarisk tåke. Vanlegvis roterer systemet, og etter kvart får gassen ein aksesymmetrisk fordeling med den kvite dvergstjerna i sentrum. Når gassen vert observert på dette stadiet, vert han ei planetarisk tåke.
Norsk rapp
Historie
Parallelt med Tee Productions var miljøet rundt Jester sin hiphop-organisasjon Rhythm & Rhymes (RaR) viktig. Her var det mykje jazz-sampling og politiske tekstar, og det gjekk både på norsk og engelsk. Gatas Parlament, som debuterte med verdas første hiphop-utgjeving på norsk i 1994, var òg viktige i dette miljøet.
Mot hundreårsskiftet vart rapp på norsk gradvis meir vanleg. Grupper som Klovner i Kamp, Apollo og URO sprang ut or RaR-miljøet, men hadde eit meir funk-og-soul-basert sound. Mykje av den første norskspråklege rappen kom òg frå distrikta, Pen Jakke frå Fredrikstad, Fremmed Rase/Alien Breed frå Trondheim og ikkje minst Tungtvann frå Nordland og Troms var viktige.
Sjølv om det var den norskspråklege rappen som herska i media, vart det framleis gjort ting på engelsk. Tee Productions kom med fleire av sine mest kritikarroste utgjevingar i denne perioden, mellom anna Opaque og The Loudmouf Choir sitt album Gourmet Garbage. I tillegg omfamna dei norsk rapp mellom anna ved å gje ut Gatas Parlament sitt debutalbum Holdning over underholdning etter å ha vore særs skeptiske til fenomenet over lengre tid. Norsk rapp på engelsk oppnådde likevel ingen kommersiell suksess att før i 2002, då Paperboys sleppte debutalbumet sitt.
I 2003 slo Jaa9 & Onkl P gjennom og førte med seg eit skred av humoristiske punsjlinjebaserte grupper. Det høge tekniske nivået til særleg Onkl P førte til ei landsomspennande auke i teknisk dugleik, både mellom veteranar (som Tungtvanns Jørg-1) og nybyrjarar. Same året gav Equicez ut det første albumet som både var på engelsk og norsk. State of emergency vart kritikarrost for den mørke stemninga, den ærlege sosialrealismen og dei dystre synthbeatsa.
I byrjinga av 2005 floppa ei rekke utgjevingar, og blesten om norsk rapp vart justert. Dette hadde både å gjera med eksplosjonen i tal på artistar og dei låge salstala sjangeren alltid har hatt med få unntak (Warlocks, Klovner i kamp, Tungtvann, Paperboys). Samstundes vart mangfaldet breiare og kvalitetskrava høgare, og per i dag har Noreg eit stort og levande rapmiljø med særs variert lyd og utan nokon spesiell felles tendens. Per i dag finst det artistar innanfor dei fleste rappundersjangrane i Noreg, og dei fleste fylka har éin eller fleire nasjonalt respekterte rapparar. I tillegg har stadig fleire produsentar innanfor sjangeren hevda seg internasjonalt, mellom anna Stargate, Kakemonsteret og Da Playboy Foundation.
Karpe Diem vart etablert i 2000 og vann Alarmprisen 2007 i klassen hip-hop/rap og Spellemannprisen 2008 i klassen hip-hop for plata Fire vegger. Albumet Aldri solgt en løgn er det første hiphopalbumet som har toppa VG-lista.
Mens sana in corpore sano
Mens sana in corpore sano er eit latinsk uttrykk som tyder 'ein sunn sjel i ein sunn kropp' eller 'ein sunn sjel i ein sunn lekam'.
Nordmøre Mållag
I 2004 hadde laget 261 medlemer.
Nordmøre Mållag sin målpris
Nordmøre Mållag deler kvart år i november ut sin målpris.
Mens sana in corpore sano
Uttrykket stammar frå satirane til Juvenal (10,356), og har den meir fullstendige forma Orandum est ut sit mens sana in corpore sano - 'ein må be om at sjelen er sunn i ein sunn lekam'.
Det har vore brukt som motto for idrett.
Ladning
Ei ladning er den krut mengda som går med til å skyte eit prosjektil ut av eit skytevåpen. Storleiken vert avpassa etter utgangsfarten til prosjektilet, i lag med trykket som skytset toler. Ladninga vert ført inn i ladningsrommet, som er den bakarste delen av røyret, anten i ein karduspose av papir, tøy eller krut, eller i ei metallhylse.
Kardus vart først nytta i forladeskyts, så i eldre bakladeskyts, og vert framleis nytta ved skyts med stort kaliber. Hylseladning vert brukt meir i moderne skyts, særleg av dei mellomstore og mindre kaliber (under 15,5 cm). Ei patron, der prosjektilet og hylse med ladningar er pressa saman, vert vanlegvis nytta i våpen der det er krav til stod eldfart.
Pro-drop-språk
Pro-drop-språk viser til språk som ikkje treng ha subjekt i setninga, som t.d. finsk (minä) tulen kohta «(eg) kjem snart». Her er subjektspronomenet ikkje naudsynt, verbendinga -n fortel likevel at det er første person eintal. Omgrepet pro-drop-språk oppstod innanfor styrings- og bindingsteorien på 1980-talet, sjølv om andre grammatikkteoriar hadde vore klår over fenomenet tidlegare. Samsvaret mellom verbbøying og pro-drop er berre ein tendens, og ikkje ein regel: Det finst språk der verba uttrykkje person, som ikkje har pro-drop (t.d. tysk), og språk utan personmarkering som har prodrop (t.d. kinesisk). Det er mogleg å skilje mellom to typar pro-drop-språk: Dei som berre kan ha pro-drop i første og andre person (som finsk) og dei som kan ha det i tredje person også (som t.d. italiensk).
Kameleonar
Kameleonar (frå gresk chamai, 'jord' og leon, 'løve', altså 'jordløve'; vitskapleg namn Chamaeleonidae) er øgler som lever av insekt og i nokre tilfelle planter. Dei er kjende for å skifte farge etter omgjevnadene eller når dei blir opphissa. Dei lever i alle biotopar, frå tett jungel på Madagaskar til sanddyner i Afrika. Det finst om lag 100 artar i Afrika, India, Pakistan og ein art i Europa.
Dei fleste blir mellom 30 og 50 cm lange, men kan bli opptil 70 cm. Nokre artar blir berre 5 cm. Kameleonar har tangforma lemmar og gripehale. Augo rører seg uavhengig av kvarandre.
1710
1710 (romartal MDCCX) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen. I den svenske kalenderen var det eit normalår som byrja på ein laurdag.
Aust-Bosporos
Aust-Bosphorus (russisk Босфор Восточный, Bosfor Vostotsjny) er eit sund som går mellom Muravjov-Amurskij-halvøya og Russkijøya og knyter Amurbukta til Ussuribukta.
Arawakspråk
Arawak, også kalla maipuran, er ein språkfamilie i Sør-Amerika og Karibia. Opphavleg var arawak namnet på ei mektig folkegruppe som levde i Guyana og Surinam. Desse folka blei allierte med spanjolane fordi dei tradisjonelt var fiendar til karibfolk som var i krig med spanjolane. Arawakspråk var utbreidde over heile Karibia på 1200-talet, men seinare kom karibindianarar frå Venezuela og etablerte seg på dei mindre vestindiske øyane. I tida då spanjolane kom til Amerika var arawakfolk utbreidde i austre delar av Andes i Peru og Bolivia, gjennom Amazonasbassenget i Brasil, nord gjennom Guyana, Surinam og Venezuela og sør til Paraguay.
Taíno, eit språk i familien, blei brukt på Cuba, Hispaniola, Puerto Rico, Jamaica og Bahamas med er truleg ikkje i bruk i dag. Arawakspråk vert nytta i Surinam i dag.
Liste over arawakspråk
Språkfamilien blei klassifisert sist på 1800-talet. ISO-koden er 639-2 arn. Den interne struktureringa av familien er omstridd.
I tillegg finst 9 ikkje-klassifiserte arawakspråk.
Nationaltheatret
Nationaltheatret i Oslo er, ved sida av Den Nationale Scene og Det Norske Teatret, ei av dei tre norske hovudscenene for teaterkunst. Bygningen som har fasadar i hovudsak av gul maskintegl og granitt, vart teikna av arkitekt Henrik Bull, som vann ei arkitekttevling om oppdraget i 1891.
Den opphavlege teatersalen (Hovedscenen) er innreidd i nyrokokkostil. I tillegg er det seinare innreidd to andre scener i bygningen: Amfiscenen og Malersalen. Teatret opna den 1. september 1899. Bygningen vart freda etter lov om kulturminne i 1983.
Den første sjefen på Nationaltheatret var Bjørn Bjørnson, son til Bjørnstjerne Bjørnson. Teatersjef frå 1. januar 2009 er Hanne Tømta.
Den administrative delen av Torshovteatret er òg tillagt Nationaltheatret.
Sjå òg
Nationaltheatret stasjon
MacLeod-manometer
MacLeod-manometer er eit vakuummeter som blir bruka til måling av særs lågt gasstrykk. Eit visst volum av gass, der trykket skal målast, vert pressa særs sterkt saman, slik at trykket stig og lettare kan målast. Ein reknar så ut det opphavlege trykket ved hjelp av Boyle–Mariotte-lova. Ein kan måle trykk heilt ned til 0,0013 Pa. Manometeret er kalla opp etter den newzealandske fysikaren Duncan MacLeod.
Rogaland Mållag
I 2004 hadde laget 1031 medlemer.
Medlemslag:
Alle vegar fører til Rom
Alle vegar fører til Rom er eit gammalt ordspråk kjend frå fleire europeiske språk. Det har usikkert opphav.
Det viser truleg til det vel utbygde romarvegsystemet som gjekk frå sentrum av Roma til alle deler av Romarriket i keisartida. Det kan også koma av at Roma blei rekna som sentrum for den kristne verda. Uttrykket finn ein mellom anna hjå Chaucer i 1391.
1711
1711 (romartal MDCCXI)
Alle vegar fører til Rom
Omgrepet «Alle vegar fører til Rom» kan òg brukast i situasjonar der ein meiner alle løysingar er like gode, eller alle framgangsmåter vil gje eit godt resultat.
Ordførarar i Volda kommune
Ordførarar i Volda kommune  er ei oversikt over dei som har vore ordførar i Volda kommune i Møre og Romsdal.
Edward Elgar
Sir Edward William Elgar var ein engelsk komponist.
Han blei fødd i den vesle byen Lower Broadheath utanfor Worcester, Worcestershire. Foreldra var William Elgar, pianostemmar og musikkhandlar, og kona hans Ann. Edward var den fjerde i rekkja av seks barn; dei tre brørne var Henry, Frederick og Francis, og dei to systrene Lucy og Susannah.
Av Elgars mest kjende verk er Enigmavariasjonane 1898-1899 og The Pomp and Circumstance Marches (1901). Mellom 1902 og 1914 naut Elgar stor suksess, mellom anna med fire turar til USA. Mellom 1905 og 1908 var Elgar Professor of Music ved Birmingham sitt Universitet. Elgar sin Symphony No. 1 (1908) blei framført hundre gonger allereie det første året.
Amurbukta
Amurbukta (russisk Аму́рский зали́в Amurskij zaliv) er ei bukt i den inste og nordlegaste delen av Peter den store-bukta på nordkysten av Japanhavet. Ho er rundt 65 kilometer lang, mellom 9 og 20 kilometer brei og opptil 20 meter djup. Om vinteren, frå slutten av desember til midt i mars, er Amurbukta dekt av is, men isdekket er tynt. På austsida av bukta ligg hamnebyen Vladivostok.