cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mandals motorfabrikk
Mandals Motorfabrikk, i Mandal, vart stifta av Johan Klemsdal. Fabrikken, som seinare vart omdøypt til Marna Motor, har heilt sidan 20-talet produsert små innanbords bensinmotorar. På 70-talet samarbeidde dei med Volvo Penta, men det enda med store økonomiske tap for mandalsfirmaet. Fabrikken er framleis i drift, men produksjonen er ikkje så stor.
Sleipner motorfabrikk
Sleipner Motorfabrikk vart stifta i Sarpsborg, i 1908, av Ole Klemsdal og Hans Johansen. I 1912 flytta dei fabrikken til Fredrikstad. Sleipner produserte små innanbords båtmotorar heilt til 1976.
Elisabeth Rehn
Märta Elisabeth Rehn (fødd Carlberg ) er ein finsk politikar som var forsvarsminister og riksdagsmedlem for Svenska folkpartiet.
Bakgrunn
Rehn var fødd i Helsingfors og voks opp i Mäntsälä som dotter til legen Andreas Carlberg. Ho vart send på svenskspråkleg internatskole i Grankulla.
Ho tok utdanning i økonomi ved Hanken Svenska handelshögskolan og fullførte ein grad i økonomi i 1957.
I 1955 gifta ho seg med Ove Harald Rehn, som døydde i 2004. Dei fekk fira barn, mellom dei Veronica Rehn-Kivi, fødd 1956, som vart riksdagsmedlem etter mor si frå 2016.
Politiske karriere
Rehn engasjerte seg i lokalpolitikken i Grankulla, der ho i 1973 vart vald til kommunestyret for Svenska folkpartiet.
Rehn var medlem av Den finske riksdagen frå 1979 til 1995. Ho var leier i justiskomiteen og medlem av presidentskapet frå 1983 til 1987. Frå 1987 til 1990 var ho parlamentarisk leiar for partiet sitt. Rehn appellerte til finsktalende veljarar i tillegg til dei svenskspråklege.
I 1994 stilte Rehn som presidentkandidat mot Martti Ahtisaari. Etter å ha leia i opinionmålingane tapte ho valet med 46,1 % mot Ahtisaaris 53,9 %. Ho prøvde òg i år 2000, men då fekk ho 7,9%.
Ho var medlem av Europaparlamentet frå 1995 til 1996.
Etter den politiske karrieren sin har Rehn vore aktiv som foredragshaldar og som ekspert for det finske utanriksdepartementet. I 2012 var ho vert for sitt eige fjernsynsprogram der internasjonale politikarar var blant gjestene.
I 1995 gav Staffan Bruun ut boka Elisabeth Rehn på Otava forlag.
Utmerkingar
Rehn er æresdoktor ved Svenska handelshögskolan og Åbo Akademi.
Jokke
Jokke og Jocke er nordiske kortformer for mannsnamnet Joakim. Namnet er ikkje brukt som førenamn i Noreg, men er eit sjeldan mannsnamn i Sverige og Finland.
Maltjenn
Maltjenn er eit vatn i skogområdet sørvest for tettstaden Bjørkelangen i Aurskog-Høland kommune i Viken. Maltjenn var tidlegare drikkevasskjelde for delar av Bjørkelangen, og busetnaden rundt vatnet er derfor avgrensa til nokre få hytter. Det låg tidlegare nokre husmannsplassar her. Vatnet er oligotrofisk (næringsfattig), og den største djupna om lag 32 meter.
Johnny Palacios
Johnny Eulogio Palacios Cacho er ein honduransk fotballspelar som ha spela i forsvar for Olimpia i den honduranske fotballigaen, og for det honduranske landslaget. Han er bror av landslagsspelaren Wilson Palacios.
Innsjøar i Akershus
Dette er ei liste over innsjøar i Akershus:
Carabietta
Carabietta er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 298 meter over havet.
Kommunen ligg i Agno-armen av Luganosjøen.
United Methodist Church
United Methodist Church er det største metodistiske kyrkesamfunnet i verda, og har over 11 millionar medlemmer. Kyrkjesamfunnet blei grunnlagd i USA og har kyrkjer fleire stader i verda, mellom anna i Skandinavia. United Methodist Church er representert i World Methodist Council.
Sarytsjev
Sarytsjev er ein vulkan som dekkjer nesten heile øya Matua i Kurilane i Russland. Han er ein ung, symmetrisk stratovulkan.
Toppen er kalla opp etter utforskaren og hydrografen Gavril Sarytsjev frå den russiske marinen (1763-1831).
Blood on the Tracks
Blood on the Tracks er det 15. studioalbumet til Bob Dylan, gjeve ut på Columbia Records i januar 1975. Albumet var det første til Dylan på Columbia etter to album på Asylum Records.
Dylan sette i gang innspelinga av albumet i New York City i september 1974. I desember, like før Columbia skulle gje ut albumet, spelte Dylan brått inn mange av songane på nytt i eit studio i Minneapolis. Det endelege albumet inneheld fem songar frå New York og fem frå Minneapolis.
Blood on the Tracks fekk først middels kritikk, men har sidan blitt hylla som eit av dei beste albuma til Dylan av både fans og kritikarar. Songane er blitt knytte til personlege problem Dylan hadde på denne tida, mellom anna det skrantande forholdet til den dåverande kona Sara. Eit av borna deira, Jakob Dylan, sa «det er foreldra mine som snakkar i desse songane». Det vert òg ofte rekna for å ha sett standarden for bekjennande singer-songwriter-album og er blitt kalla «den mest sanne, mest ærlege forteljinga frå byrjinga til slutten av eit kjærleiksforhold som er festa til lydband». I intervju har Dylan nekta for at songane på albumet er sjølvbiografiske. I 2003 vart albumet rangert på 16. plassen på lista til Rolling Stone over ei 500 beste albuma gjennom tidene og i 2004 vart det rangert på femteplassen på Pitchfork si liste over dei 100 beste albuma frå 1970-åra.
Førproduksjon
Då turneen hans med The Band var over i 1974 gjekk Dylan inn i eit forhold med den Columbia Records-tilsette Ellen Bernstein, som Dylan-biografen Clinton Heylin skildra som byrjinga på slutten for ekteskapet hans med Sara. Våren 1974 var Dylan i New York i fleire veker medan han tok kunsttimar hos målaren Norman Raeben. Dylan sa seinare at Raeben hadde endra korleis han forstod tid, og sommaren 1974 byrja Dylan å skrive ei rekkje songar i ei raud notisbok med denne nye kunnskapen: "[Raeben] lærte meg å sjå ... på ein måte som let meg gjere på ein medviten måte det eg kjende umedviten. Då eg byrja med det var det første albumet eg laga Blood on the Tracks. Alle var samde om at det var ganske annleis, og det som er annleis med det er at et er ein kode i teksten, og det er ikkje ei tidskjensle."
Dylan var så ei tid saman med Bernstein på garden hans i Minnesota og skreiv der ferdig 17 songar som Blood on the Tracks vart danna frå. Heylin skildra songane som «kanskje den finaste samlinga av kjærleikssongar på 1900-talet, songar fylde med det fullstendige spekteret av kjensler eit skrantande ekteskap kan skape».
Før innspelinga framførte Dylan songane som kom til å bli Blood on the Tracks for fleire vener i musikkverda, mellom andre David Crosby, Graham Nash, Stephen Stills, Tim Drummond og Peter Rowan. Nash hugsa at Stills mislikte dei private framføringane til Dylan av dei nye songane sine, og like etter Dylan forlet rommet skal Stills ha sagt til Nash, «han er ein god låtskrivar ... men han er ikkje noko musikar.»
I starten vurderte Dylan å spele inn Blood on the Tracks med elektrisk akkompagnement, og kontakta Mike Bloomfield som hadde spelt sologitar på Dylan sitt Highway 61 Revisited. Då dei to møttest, gjekk Dylan gjennom songane han planla å spele, men han spelte dei for kjapt til at Bloomfield fekk sjanse til å lære dei. Bloomfield snakka seinare om hendinga: «Dei høyrdest etter ei stund heilt like ut for meg. Dei var alle i same toneart, dei var alle lange. Det var ein av dei merkelegaste opplevingane eg har hatt i livet. Han vart på eit vis sur fordi eg ikkje klarte å henge med.» Til slutt gjekk Dylan bort frå ideen om å spele inn albumet med eit band, og gjekk for dempa, akustiske arrangement av alle songane. Den 2. august 1974 signerte Dylan kontrakt med Columbia Records. Etter å ha gjeve ut dei to førre albuma sine, Planet Waves og Before the Flood på Asylum Records, meinte Dylan at det nye albumet hans ville nyte godt av dei kommersielle musklane som Columbia hadde, plateselskapet han hadde slått gjennom på, og den nye kontrakten gav han auka kontroll over det han spelte inn.
Innspelinga
Dylan tok til med innspelinga i A & R Recording Studios i New York City den 16. september 1974. Bernstein har sagt at «temaet om å vende attende gjekk gjennom heile innspelinga, så det gav meining å gjere det i A&R». A & R Studios var det tidlegare Columbia Records «Studio A», der Dylan hadde spelt inn seks album i 1960-åra. Musikarane forstod raskt at Dylan ønskte ei «spontan» tilnærming til innspelinga. Lydteknikaren Phil Ramone sa seinare at Dylan gjekk frå ein song til ein annan som om dei var ein del av ein medley. Ramone sa: "Stundom hadde han fleire taktar, og i den neste versjonen så gjorde han om på kor mange taktar det skulle vere mellom eit vers. Eller han fjerna verset. Eller la til eit refreng når du ikkje venta det."
Eric Weissberg og det nye bandet hans, Deliverance, vart opphavleg henta inn som studiomusikarar, men vart avviste etter to dagar då dei ikkje klarte å henge med på tempoet til Dylan. Dylan let bassisten Tony Brown vart verande att frå bandet, og la etter kort til organisten Paul Griffin (som òg hadde spelt på Highway 61 Revisited) og steelgitaristen Buddy Cage. Etter fire innspelingsdagar over ti dagar med denne besetinga, hadde Dylan gjort ferdig innspelinga og miksa albumet og i november hadde han trykt ei prøveplate av albumet. Columbia byrja å klargjere utgjevinga av albumet til før jul.
Dylan spelte prøveplata for broren David Zimmerman, som overtydde Dylan om at albumet ikkje kom til å selje godt fordi totaltbilete var for nakent. Robert Christgau høyrde òg ein tidleg versjon av albumet og kalla det «eit svik til minne om den før-elektriske tida til Dylan». Broren fekk Dylan med på å spele inn fem av songane på albumet på ny i Sound 80 i Minneapolis, med musikarar som David henta inn. Dei nye opptaka vart fullførte på berre to dagar mot slutten av desember 1974. Blood on the Tracks var på plass i butikkane 20. januar 1975.
Mottaking
Albumet kom ut tidleg i 1975 og Blood on the Tracks fekk i starten middels kritikk frå kritikarane. Rolling Stone publiserte to meldingar. Den første, av Jonathan Cott, kalla det «Dylan sitt strålande, nye album». Den andre av Jon Landau sa at «plata er blitt laga med typisk svakheiter». I NME skildra Nick Kent «akkompagnementa som så dårlege at dei høyrest ut som eit øvingsopptak», medan Crawdaddy meinte instrumenteringa var inkompetent.
Ei innverknadsrik melding av albumet vart skriven av Dylan-kritikaren Michael Gray for magasinet Let It Rock. Gray hevda at det omforma den kulturelle oppfatninga av Dylan, og at han ikkje lenger vart definert som «den store artisten frå 60-åra. I staden har Dylan legitimert sitt krav på ein kreativ dugleik like vital no som då - ein makt som ikkje er avgrensa av det tiåret han påverka så sterkt». Dette synet vart forsterka av Clinton Heylin, som skreiv: «Ti år etter han omgjorde rock & roll-sida av pop til rock ... fornya Dylan sin legitimitet som ei form som kunne innehalde arbeidet til ein moden artist.» I The Village Voice skreiv Robert Christgau at sjølv om tekstane stundom framkallar romantisk naivitet og bitterheit er Blood on the Tracks alt i alt Dylan sitt mest modne og overtydande album.
Sidan den gongen har Blood on the Tracks blitt trekt fram som eit av dei beste albuma til Dylan. På Salon.com skreiv Wyman: «Blood on the Tracks er det einaste feilfrie albumet hans og det best produserte. Songane, kvar av dei er konstruerte på ein disiplinert måte. Det er et snillaste albumet hans, og det mest sjokkerande, og det verkar i ettertid å ha oppnådd ein perfekt balanse mellom dei munndiaré-aktige songane hans frå 60-åra og dei sjølvmedvitne, enkle komposisjonane hans frå tida etter ulukka hans.» Bell skreiv i ein biografi om Dylan at Blood on the Tracks var bevis på at «Dylan hadde vunne krangelen om å nekte å krangle om politikk. Her byrja han å verke framtenkt.» Bell konkluderte med at albumet «kan vere noko av det beste Dylan nokon gong gjorde».
Albumet er inkludert i boka 1001 Albums You Must Hear Before You Die.
Vulkanen Schmidt
Schmidt er ein vulkan som ligg søraust på Kamtsjatkahalvøya i Russland.
Kjell Tånnander
Kjell Uno Jörgen Tånnander er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar frå Hörby som vann bronsemedaljen i tikamp-øvinga under EM i friidrett 1950.
Aktiv
Gjennom 1947-sesongen utmerkte Tånnander seg i høgde utan tilløp. Sommaren 1948 presterte han ein framifrå tikamp og vart teken ut til Sommar-OL 1948. Med personleg rekord på 6 748 poeng kom han til London som mogleg medaljekandidat. I den britiske hovudstaden lukkast han lite og enda på 15. plass. Under europameisterskapen 1950 i Brussel presterte Tånnander sitt livs beste tikamp, med sine 7 275 poeng vann han bronsemedaljen, 22 poeng unna sølvmedaljøren Örn Clausen og mindre enn hundre poeng under vinnaren, franske Ignace Heinrich. To år seinare vart Tånnader sjuandemann i den olympiske tikampen i Helsinki. Åra 1949 og 1951 vart han svensk tikamp-meister.
Det kvite huset
Det kvite huset kan vise til
Kjell Tånnander
Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
Døtrene Kristine Tånnander og Annette Tånnander hevda seg internasjonalt i høgdehopp og mangekamp.
Muckle Skerry
Muckle Skerry er den største av Pentland Skerries som ligg utanfor nordkysten av Skottland. Pentland Skerries fyr står på skjeret.
Muckle Skerry ligg i Pentland Firth og er det vestlegaste av skjera. Det er eit kilometer langt og har ei høgd på 20 meter over havet, stor noko til å verte rekna som ei øy. Det dårlege vêret ein ofte har i Pentland Firth gjer at Muckle Skerry aldri har hatt busetnad, og slik sett har det vore rekna meir som eit skjer enn ei øy.
Pentland Skerries fyr vart bygt i 1794 av Commissioners of the Northern Lights. Ingeniørane var Thomas Smith og stesonen hans Robert Stevenson. Dette var det første fyret Stevenson offisielt arbeidde med.
Empati
Empati (frå gresk empatheia, 'liding') betyr evna til å leva seg inn i situasjonen til og forstå andre.
Rogn
Rogn (Sorbus aucuparia) eller raun er eit lauvtre i planteslekta Sorbus og sorterer under rosefamilien. Namnet rogn kjem frå norrønt «reynir» som har samanheng med ordet raud.
Vekstform
Rogn veks som pionertre og i skogbryn over heile Europa, bortsett frå i Middelhavslanda og i Alpane. Treet finst i heile Noreg og opp til 1500 moh. i sør. Det veks i alle jordtypar, frå våt og sur jord til næringsfattig sandjord. Rogna er lyskrevjande, men toler vind. Rognetre kan bli opptil hundre år gamle.
Treet kan bli opp til 10 meter høgt, avhengig av klima. Langs kysten og i fjellet kan rogn også vere i buskeform. Unge tre er slanke og kjegleforma, men etter som tida går blir dei meir avrunda og buskete. Dette er fordi treet ofte manglar eigentlege toppskot.
Borken er brun og glatt. På eldre tre kan han sprekke opp.
Blad
Blada er taggete og smale og sit parvis saman. Treet feller dei om hausten.
Blomar og bær
Rogna har talrike kvite blomar i ein halvskjerm som blir til små, epleaktige bær. Blomane trekkjer til seg fluger og har difor ei sterk, stram lukt som likevel ikkje rekk langt frå treet, slik god lukt frå til dømes syrin eller kaprifolium gjer.
Når bæra blir mogne på haustsida, får dei ei raudoransje farge. Skalet er mjukt og tynt. Dei er sure, men fuglar, særleg trost og sidensvans, likar smaken, og sørgjer for at dei blir spreidde. Nye rognetre kan veksa så godt som overalt: På tak, murar, i bergveggar, og i kronene eller stubbane av gamle tre.
Rognetru
Rogna skal ha sterke magiske krefter, og er blitt brukt som tuntre i både Skottland og Finland for å verna mot alt vondt. I norrøn tid var treet vigd guden Tor, og det opptrer i fleire segner.
I Noreg knyter det seg særleg magiske førestillingar til flogrogn, det vil seia rogn som har spira og slege rot oppe i andre tre. Ski laga av slik rogn skulle gå mest av seg sjølv, økseskaft av flogrogn gav vern mot sjølvhogg, og rogn brukt i ymse reiskapar skulle gje vern mot trolldom og vonde makter.
Bruk
Rogn blir nytta i treforedlingsindustrien og som fyringsved. Rogneveden er hard og seig, og eignar seg godt som dreieemne og som skaft til ulike verktøy. Tidlegare vart rogn òg brukt til å lage ski og på grunn av styrken har det og vore vanleg med rogn til sleggeskaft.
Borken kan brukast til garving og har òg vore brukt som dyrefôr.
Bæra er sure, men kan nyttast i til dømes rognebærgelé. Frysing av bæra gjer dei mindre sure, men senker òg innhaldet av pektin slik at dei blir mindre eigna til gelélaging. Rognebær skal òg vera ein viktig ingrediens i brennevinet Gammel Dansk.
Tidlegare blei rognebær brukt som urindrivande middel, mot nyrestein og mot skjørbuk.
Ville dyr som elg et gjerne bork, tynne kvistar og blad av rogn.
Kommuneblom
Rogn er kommuneblomen til Skaun kommune.
På Jæren
Fram til 1800-talet, då ein byrja med skogplanting, var rogna det einaste treslaget på Jæren.
Skeiand
Skeiand (Spatula clypeata, tidlegare Anas clypeata) er ein fugleart i andefamilien som hekkar i Holarktis frå Island til Sakhalin og i Nord-Amerika. Arten er ein trekkfugl.
Skildring
Hannfuglar er om lag 50 cm lang, hofuglar om lag 5 cm kortare. Hofuglen er brunspraglete, medan hannen har krittkvitt bryst, mørkegrønt hovud og raudbrun buk. Begge fuglane verkar framtunge i vatnet og nebbet peikar ofte nedover. Skeianda et små virvellause dyr inkludert krepsdyr og blautdyr. Dessutan vegatabilsk føde som frø og planterestar.
Hekkeområdet er vidt i Palearktis og vestlege Nord-Amerika, omtrent i området 40–60° nord. Dei overvintrar sør for hekkeområdet og nord for ekvator i Amerika, Europa inkludert Storbritannia, Afrika og sørlege Asia.
Reiret vert gøymt i vegetasjonen nær vatn og er bygt av gras og dun. Skeianda legg 8–10 gulkvite egg i april-juni. Hoa rugar i 23–25 dagar og ungane er flygedyktige etter 40–45 dagar.
Utbreiing i Noreg
I Sør-Noreg er det få eksemplar av desse fuglane, og dei opptrer sporadisk i Nord-Noreg. Talet på observasjonar aukar. Skeiendene hekkar få om gongen ved grunne innsjøar med rik vegetasjon rundt Oslofjorden og frå Møre til Helgeland. Skeiendene er trekkfuglar som kjem i april og reiser att i september-oktober. Hekkefuglar frå Noreg overvintrar truleg i Europa og Nord-Afrika.
Arten er lista i norsk raudliste i kategorien sårbar, (VU).
Renfrewshire
Renfrewshire (skotsk-gælisk Siorrachd Rinn Friù) er ein av 32 regionar i Skottland. Han er ein av tre regionar som var ein del av det historiske Renfrewshire, òg kjend som County of Renfrew eller Greater Renfrewshire, i lag med Inverclyde i vest og East Renfrewshire i aust. Det eldre Renfrewshire eksisterer framleis som eit seremonielt grevskap og statthaldarskap.
Lauri Kristian Relander
Lauri Kristian Relander var ein politikar i Finland. Han var den andre presidenten i Finland, frå 1925 til 1931.
Songen Little Deuce Coupe
«Surfer Girl» nådde 7. plass på Billboard Hot 100, medan «Little Deuce Coupe» vart nådde 15. plass, som var den høgaste plasseringa ei av B-sidene til The Beach Boys nådde.
OSS
OSS kan syna til:
Songen Little Deuce Coupe
Bandet nytta korte bitar av songen for å introdusere bandmedlemmene under konsertar i 1963, før dei starta på sjølve songen.
Komposisjon
Musikken vart skriven av Brian Wilson og teksten av den lokale radioprataren Roger Christian. Songen er ein typisk bilsong av The Beach Boys, som dei hadde fleire av i tillegg til surfesongane. Bilen det er snakk om er ein Ford Model B frå 1932 som vart kalla «deuce coupe».
Innspeling
Songen vart spelt inn ved Western Studios den 12. juni 1963 på same dag som innspelinga av «Surfer Girl». Dette var den første innspelinga der Brian Wilson offisielt var produsent, samt den siste før Al Jardine kom tilbake i bandet.
Kaarlo Juho Ståhlberg
Kaarlo Juho Ståhlberg var ein politikar i Finland. Han var den fyrste presidenten i Finland, frå 1919 til 1925.
Liertjern
Liertjern (eller Liertjenna) er to vatn mellom Lierfoss og Bjørkelangen i Aurskog-Høland kommune. Ved store Liertjern ligg eit berg med stup ned i vatnet. Vatna har bestand av åbor, laue og gjedde.
Songen Surfer Girl
«Surfer Girl» er ein song skriven og sunge av Brian Wilson for The Beach Boys. Han vart gjeven ut som singel og på albumet med same namn, Surfer Girl i 1963. B-sida til singelen var «Little Deuce Coupe». Singelen var den første Beach Boys-songen der Brian Wilson står oppført som produsent.
Israel Shamir
Israel Shamir er ein russisk-israelsk-svensk forfattar og journalist. Bøkene hans er omsett til mange språk, ei av dei til nynorsk. Blomar frå Galilea, omsett av Hans Olav Brendberg. Magasinet Monitor og svenske expo har lagt ned ressursar for å undersøke Shamirs tilknyting til Sverige. Dei har avslørt og kringkasta at han har folkeregistrert seg i Sverige og skifta namn fyrst til Jöran Jermas og seinare til Adam Ermasch. Mykje av forfattarskapet hans dreiar seg om Israel-Palestina-konflikten. Han er kontroversiell og omdiskutert på grunn av utsegner om jødar og Israel.
Songen Surfer Girl
Komposisjon
Songen er skriven av Brian Wilson og var ein av dei første han skreiv. Songen vert stundom rekna som ei hyllest til hans dåverande kjæraste Judy Bowles, men vart ikkje skriven til nokon særskild person. Songen har same taktart som «When You Wish upon a Star».
Israel Shamir
Skuldingar om antisemittisme
Shamir blei i ei periode publisert i Friheten, Morgenbladet og Klassekampen. Det blei kravd at Shamir måtte stengast ute frå spaltene. Ein omfattande debatt om temaet gjekk føre seg på nettforumet KK-forum.
Songen Surfer Girl
Komposisjon
Wilson forklarte at han skreiv songen medan han køyrte bil. Han song songen inne i hovudet sitt, og då han kom heim skreiv han ferdig songen, sette harmoniane saman og kalla han «Surfer Girl».
Mathráki
Mathráki (gresk Μαθράκι) er av dei diapontiske øyane, ei gruppe småøyer nordvest for Kérkyra i Dei joniske øyane. Administrativt høyrer Mathráki til periferieininga Kérkyra i periferien Dei joniske øyane, og var tidlegare eigen kommune. Øya vart innlemma i kommunen Kérkyra i 2011, men inngår frå 2019 som ei kommunaleining i kommunen Sentral-Kérkyra og dei diapontiske øyane.
Songen Surfer Girl
Innspeling
Songen spelte først inn songen ved World Pacific Studios den 8. februar 1962, som var første gongen bandet var i studio. Denne utgåva vart først gjeve ut mange år seinare.
Arvelova
Arvelova seier korleis arv skal fordelast etter at nokon døyr, og er i dei fleste tilfelle den primære rettskjelda i arveretten. Den offisielle tittelen på lova er «Lov om arv m.m. av 3. mars 1972 nr. 5».
Okkultasjon
Okkultasjon er eit astronomiuttrykk for når ein himmellekam passerer framom ein annan slik at heile eller delar av den bakre lekamen blir dekt. Det finst ulike typar av okkultasjonar. Frå jorda er dei observerte okkultasjonane stort sett av månen som passerer framom ei stjerne, ein planet eller asteroide. Alle formørkingar er okkultasjonar; til dømes er solformørking ein okkultasjon der månen passerer framom sola, medan under ei måneformørking okkulterer jorda sola sett i frå måneoverflata.
Storfyrstedømet Litauen
Storfyrstedømet Litauen (litauisk Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, kviterussisk: Вялі́кае Кня́ства Літо́ўскае (ВКЛ), ukrainsk Велике Князівство Литовське (ВКЛ), polsk Wielkie Księstwo Litewskie) var ein austeuropeisk stat som eksisterte i ulike former frå 1200- til 1700-talet.
Storfyrstedømet vart grunnlagt av heidne, baltiske litauarar under første helvta av 1200-talet. Snart femnde riket det tradisjonelle litauiske området attåt store område av det tidlegare Kiev-riket. I stordomstida på 1400-talet omfatta storfyrstedømet det geografiske området til dagens Litauen, Kviterussland, Ukraina, Transnistria og dels Polen og Russland. Ved Krevo-unionen i 1386 vart Storfyrstedømet Litauen tilknytt Kongeriket Polen under Jogaila ved ein personalunion, med ulike former for Polsk-litauisk union. Frå Lublin-unionen i 1569 var storfyrstedømet Litauen ein integrert del av Den polsk-litauiske realunionen (med separate lover, ein hær og ei statskasse) til den siste delinga av denne staten i 1795.
Susan Sontag
Susan Sontag var ein forfattar, skribent og feminist frå USA. Ho vart fødd i New York.
Ho er kjend for sin innsats for menneskerettar og som ein skarp kritikar av Bush-regima i USA, særskilt i høve til golfkrigane, og staten Israel. Ho skreiv og eit kjent essay i 1964, «Notes on 'camp'», der ho analyserte popkulturen sin måte å naivt feire det estetiske framfor innhaldet.
Kontroverser
Sontag er kjend for å ha sagt at «Mozart, Pascal, Boolean algebra, Shakespeare, parliamentary government, baroque churches, Newton, the emancipation of women, Kant, Balanchine ballets, et al. don't redeem what this particular civilization has wrought upon the world. The white race is the cancer of human history.» Konfrontert med dette seinare svara Sontag ironisk at det var ukjensleg i høve til kreft-offer.
I 1968 under Vietnamkrigen vitja ho hovudstaden Hanoi i Nord-Vietnam.
Etter terroråtaka på World Trade Center 11. september 2001 skreiv Sontag i The New Yorker (24. september 2001):
Okkultasjon
Måneokkultasjonar
Sett i frå jorda er måneokkultasjonar den mest vanlege okkultasjonstypen. Sidan månen ikkje har nokon betydeleg atmosfære, vil objekt lekamar som okkulterer månen forsvinna og dukka opp att nesten med ein gong etter at dei passerer måneranden.
Langvannet i Aurskog-Høland
Langvannet er eit vatn på Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Viken. Vatnet var tidlegare drikkevasskjelde. Vatnet vert i dag nytta mykje til rekreasjon og bading. Sjå også Langvann som er eit anna vatn nord for tettstaden Lierfoss.
Okkultasjon
Måneokkultasjonar
Fleire gongar i året kan ein observatør på jorda sjå at ein planet passerer bakom månen. I motsetning til stjerner har planetar betydelege vinkeldiametrar slik at ein her kan sjå delvise okkultasjonar.
Planetokkultasjonar
Stjerner kan bli okkulterte av planetar. I 1959 okkulterte Venus stjerna Regulus. Uranusringane blei observerte første gongen då Uranus okkulterte ei stjerne i 1977.
Susan Sontag
Død
Susan Sontag døydde 71 år gamal av leukemi i New York.
Okkultasjon
Planetokkultasjonar
Det er òg mogleg at ein planet okkulterer ein annan. Sett i frå jorda er slike okkultasjonar særs sjeldne. Den førre gongen dette skjedde var 3. januar 1818, og den neste gongen skjer 22. november 2065. I begge tilfelle er det snakk om Venus og Jupiter.
Doble okkultasjonar
Ein himmellekam kan okkultera fleire andre himmellekamar på éin gong. Slike hendingar er særs sjeldne og kan berre sjåast frå ein liten del av jorda. Den førre dobbeltokkultasjonen skjedde 23. april 1998 då månen okkulterte Venus og Jupiter samstundes sett i frå Ascension-øya i det sørlege Atlanterhavet.
Asteroideokkultasjonar
Asteroidar okkulterer omtrent kvar natt ei stjerne sett ifrå omtrent kor som helst på jorda, men dei fleste treng ein teleskop til for å kunna observera. Asteroideokkultasjonar blir nytta i astronomien til å måla størrelsen og posisjonen til asteroidane mykje meir presist enn det ein kan få til med andre metodar. Ved fleire observatørar nær same lokalitet kan ein laga ein todimensjonal formprofil av asteroiden.
Arvelova
Ho seier mellom anna kven som har rett til å arva og kva og korleis ein kan testamentera vekk.
Hans Olav Brendberg
Hans Olav Brendberg er ein norsk lærar, omsetjar og skribent. Han har vore leiar av Norsk målungdom og Noregs Kommunistiske Studentforbund. Han var lenge aktiv i RV og AKP, men melde seg ut av båe organisasjonene i 2004 etter at dei hadde sett i verk eksklusjonsprosessar mot han grunna skuldingar om spreiing av antisemittisk materiale.
Mathráki
Øya har 329 innbyggjarar (2011). Mathráki ligg 45 minutt med båt unna Kérkyra. Ho har tre restaurantar og er ei roleg øy utan særleg turisme, utanom enkelte fotturistar.
Hans Olav Brendberg
Eksklusjonssaka RV-leiinga starta mot Brendberg førte til uro i partiet, og ein del RV-medlemer og sympatisørar lanserte eit offentleg opprop for å få leiinga til å stanse eksklusjonen.
Songen Surfer Girl
Innspeling
Instrumentsporet og vokalen for den offisielle utgåva vart spelt inn ved Western Recorders den 12. juni 1963. Innspelinga vart produsert av Wilson, og i lag med «Little Deuce Coupe», var dette den første songen der han er tilskriven som produsent. Musikarane på songen er David Marks og Carl Wilson på gitar; Brian Wilson på bassgitar og Dennis Wilson på trommer. Songen vert sunge av gruppa - Mike Love, Carl & Dennis Wilson - med Brian Wilson på solovokal.
Singelen
I Australia nådde singelen 8. plass i oktober 1963.
Andre versjonar
Paul Simon song ein versjon av songen på An All-Star Tribute to Brian Wilson i 2001, som seinare kom ut på DVD.
Gabriel
Gabriel er eit namn som kan brukast både som førenamn (mannsnamn) og etternamn. Namnet kjem av hebraisk, גַּבְרִיאֵל, og tyder Gud er min helt. Gabriella eller Gabrielle er den kvinnelege varianten av namnet. Engelen Gabriel er ein engel skildra som sendebod eller som erkeengel.
Gabriel som etternamn
Kaapo
Olli Partanen
Aktiv
Partanen kasta diskosen 50,14 meter i Karhula 25. september 1949, hans livs lengste kast. Med det vart han den andre finske utøvaren som passerte 50-meterstreken i øvinga. Under europameisterskapen i Brussel året etter kneip Partanen bronsemedaljen i diskoskasting etter eit bestekast på 48,69 meter, 14 cm lengre norske Stein Johnson på fjerdeplass. To år seinare lukkast Partanen ikkje kvalifisere seg til diskosfinalen ved Sommar-OL 1952 i Helsinki, dermed vart han nummer 18 med 45,24 m.
Partanen deltok under andre verdskrigen som soldat i den finske frivillige Waffen-SS-bataljonen (1941-43).
Edgar Álvarez
Edgar Anthony Álvarez Reyes er ein honduransk fotballspelar som har spela for Bari i italiensk Serie A, og for det honduranske landslaget.
Carona i Sveits
Carona er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 597 meter over havet.
Kommunen ligg mellom fjella S. Salvatore og Arbostora nær Luganosjøen.
Nizjnevartovsk
Nizjnevartovsk (russisk Нижнева́ртовск) er den nest største byen i Khanty-Mansia i Russland. Han ligg på høgre sida (nordsida) av elva Ob, rundt 400 km aust for Khanty-Mansijsk. I 2007 hadde han om lag 240 000 innbyggjarar.
Byen vart grunnlagt i 1909, men utviklinga til storby skaut først fart på 1960-talet, etter oppdaginga av oljefeltet Samotlor, som er det største i Russland. Han fekk bystatus i 1972.
Nizjnevartovsk er eit senter for den vestsibirske oljeregionen og er ein av dei rikaste byane i Russland.
Nizjnevartovsk lufthamn, 4 km vest for byen, er av dei travlaste i heile Sibir.
Om vinteren kan temperaturen falle til −50 °C og innbyggjarane byggjer fleire isparkar med skulpturar i snø og is, pg leikeområde for barna. Om sommaren stig temperaturen til +35 °C.
Frisisk
Frisisk høyrer til dei vestgermanske språka. Frisisk er utbreidd langs nordsjøkysten av Nederland og Tyskland, og blir tala av om lag 400 000 menneske.
Dei første skriftlege kjeldene stammar frå 800-talet, da det frisiske språket framleis vart sett på som del av det gammallågtyske språket.
Oppdeling
Det frisiske språket som finst i dag oppstod i løpet av 1400-talet, og er no oppdelt i tre dialektgrupper, som er så ulike at brukarane har vanskar med å skjøne kvarandre.
Kvar av desse dialektgruppene har så fleire dialektvarietetar.
Status
Saterfrisisk og Nordfrisisk er offisielle minoritetsspråk i Tyskland, medan frisisk i Nederland er eitt av to offisielle språk i Nederland, med spesielle rettar i provinsen Friesland.
ISO 639-1-kode  og ISO 639-2-kode   har vore tildelte frisisk språk som heilskap, men er frå 2006 berre nytta for frisisk i Nederland. Den nye ISO 639- koden er nytta for saterfrisisk, medan den nye ISO 639-koden  er nytta for dei nordfrisiske varietetane i Slesvik-Holstein.
Språkhistorie
Frå romerske historikarar som Plinius og Tacitus veit vi at det før vår tidsrekning fanst eit folk som vart kalla frisarar. Lovverket Lex Frisionum (802) fortel vidare om eit frisisk rike. Dei eldste tekstane ein kjenner til som er skrivne på frisisk, er frå 1200-talet, og er hovudsakleg lovtekstar, handskrifter og bryllaupsdikt. Det er omdiskutert kor vidt det frisisktalande området rakk, det vert stundom tala om kystområdet frå Brügge i Belgia til elva Weser i Nord-Tyskland. Det geografiske nedslagsfeltet vart av språksosiologiske grunnar snevra inn i seinmellomalderen. I 1289 vart styringa av det frisiske området i sør overteke av hollendarar, og deretter fall store delar av det frisiske området ifrå, og frisisk tapte terreng for nedertyske dialektar. Det området som heldt stand lengst, var det som i dag utgjer provinsen Friesland. Men på 1500-talet rakna òg det politiske sjølvstendet for Friesland, fyrst gjennom saksisk kontroll (1498), dinest gjennom fyrstehuset Habsburg (1524) og så gjennom Utrecht-unionen (1579).
Perioden frå 1500 til 1800 vert kalla mellomfrisisk tid, og avløyste gamalfrisisk tid. Vi finn lite skriftleg materiale frå mellomfrisisk tid. På landsbygda heldt folk fram med å tale frisiske dialektar, men i byane utvikla det seg ein blandingsvarietet av frisisk og nederlandsk, stedsfrysk (byfrisisk). Frisisk gjekk såleis gjennom eit statustap og domenetap. Reformasjonen gjorde at nederlandsk kom inn som kyrkjespråk, og det gjorde at òg den jamne frisar kom i kontakt med nederlandsk. Auka kontakt med Holland, særleg gjennom handel, spela òg ei viktig rolle. Trass i at skulemeisteren Gysbert Japiks (skrivemåten "Japicx" og "Japix" er òg nytta) (1603-1666) moderniserte frisisk som skriftspråk, låg det frisiske skriftlivet i dvale fram til 1800-talet.
Dagens frisiske skriftnormal spring ut av målreising på 1800-talet, med diskusjonar som gjekk tilbake til 1770-talet. På 1820- og 1830-talet kom det såleis ut fleire vitskaplege arbeid om frisisk språk, og i 1827 vart det danna eit lag for å fremje granskinga av frisisk språk og historie, Friesch Genootschap van Geschied-, Oudheid- en Taalkunde. Eit av dei vitskaplege verka om frisisk språk var Glossarium der friesischen Sprache, besonders in nordfriesischer Mundart av Nicolaus Outzen (utgjeve av L. Engelstoft og C. Molbech, København 1837).
Ut frå innsamlinga av tradisjonsstoff oppstod det eit normproblem: Korleis skulle frisisk skrivast? Etter ein del strid samla frisarane seg om ei norm basert på eit framlegg frå Joast Hiddes Halbertsma (1789-1869). Han ville byggje skriftmålet mest mogleg på talemålet i samtida, ikkje på gamalfrisisk, og tok utgangspunkt i éin dialekt, klaai-frisisk. Den var mest utbreidd og minst påverka av nederlandsk, og hadde såleis mange gamle former òg.
Ei viss demokratisering av den frisiske målrørsla skjedde i 1844, då Selskip foar Fryske Taal en Skriftekennisse vart skipa. Demokratiseringa vart sterkare mot slutten av 1800-talet, då det gjekk føre seg ei kopling mellom arbeidarrørsla og målrørsla. Viktig var innsatsen til Pieter Jelles Troelstra (1860–1930); han peikte på at språksituasjonen i Friesland verka sosialt diskrimerande: Bønder og arbeidarar som ikkje kunne formulere seg så godt på nederlandsk, greidde ikkje å hevde seg i samfunnsdebatten.
I mellomkrigstida var Jongfryske Mienskip (Ungfrisisk samfunn) dei fremste talsmennene for frisisk; dei formulerte eit program for å gjere Friesland meir sjølvstendig og frisisk meir utbreidd. På denne tida fekk den frisiske rørsla òg ei viss gjennomslagskraft blant folk flest.
Fravasji
Bakgrunn
Fravasjiane har vore til sidan Ahura Mazda skapte verda. Dei er reine ander som sjølve vel å bli fødd inn i verda for å slost mot vondskap. Dei kan delast inn i tre grupper: Fravasjiane til dei døde, til dei levande, og til dei som endå ikkje er fødde.
Til forskjell frå dei fleste andre yazataene har ein ikkje funne tilsvarande ander i andre indoiranske religionar. Dei kan ha bakgrunn i tidlegare iransk forfedredyrking. Trua på fravasjiar kan også ha påverka læra om englar i jødedommen og avleidde religionar.
Utsjånad
I parsiske tekstar blir fravasjiane skildra som kvinnelege krigarar som rir saman i store flokkar. Seinare er dei blitt sett i samband med symbol av mannsfigurar over ein ring med venger, eit gammalt egyptisk symbol for solguden. Symbolet blei opphavleg brukt over alteret der kongen bar fram offer, og vier difor truleg til Ahura Mazda sjølv, eller sola. I dag viser likevel symbolet til faravaharar for folk flest, og det er kjend som faravahar-symbolet.
Oppgåver
Fravasjiane hjelper Ahura Mazda med skapargjerningen ved å strekka ut himmelen, jorda og den himmelske elva Anahita; dette skjer kvar morgon og ved kvart nye år. Saman med gudane vernar dei også verda mot Angra Mainyu og vondskapen hans.
På same måte som fravasjiane hjelper til med å forma verda, hjelper dei også eit unnfanga foster til å veksa, og gjer fødselen lettare. Ein personleg fravasji går inn i fosteret og rettleier sjela fram til personen døyr, då dreg han tilbake til Ahura Mazda. Dersom sjela (urvan) oppnår frelse vil han sameinast med fravasjien sin der. Til forskjell frå sjela kan ikkje fravasjien leiast inn i vondskap.
Store tal fravasjiar (99 999) vaktar dei sovande heltane Karsasp og Kawi Haosrawa og sæden til Zarathushtra, som skal framskaffa tre søner til kamp mot det vonde.
Tekstar
Hovudkjelden til informasjon om fravasjiane er «Farvardin yasjt», det trettande hymnet i samlinga Yasjt. Her blir dei skildra som ein hærskare som hjelper Ahura Mazda med å utforma skaparverket. Dette står i kontrast til Gathaene 34.5-34.7, der det blir fortald at Ahura Mazda er den einaste skaparen av alt.
Markering
Faravavaharane blir dyrka ved høgtida fravardigan mot slutten av det parsiske året, då ein dyrkar forfedrane sine fravasjiar, og nyttårsfeiringa navroz, då ein ofrar mat og nye klede til fravasjiane for å styrka dei til å gjenskapa verda og slost mot kaoskreftene.
Kalender
I den parsiske kalenderen er fravasjiane knytte til den nittande dagen av kvar månad og den første månaden av året, som begge har namnet farvadin. Den iranske kalenderen frå 1925 har òg farvadin som namnet på den første månaden.
Fotnotar
Faravahar Faravahar
Everybody's in Show-Biz
Everybody's in Show-Biz er eit dobbeltalbum av det engelske rockebandet The Kinks frå 1972. Den første plata av albumet inneheld studioinnspelinga, medan den andre plata inneheld songar frå to konsertar i Carnegie Hall.
Everybody's in Show-Biz vert ofte sett på som eit overgangsalbum for The Kinks og markerte ei ny retning i låtskrivarstilen til Ray Davies mot ein meir teatralsk, rar og varietéliknande stil. Det vert òg av dei fleste musikkritikarar rekna som slutten på «gullalderen» til The Kinks.
Albumet var det første der Davies utforskar slitet det er å vere rockestjerne og kor monotont turnelivet kan vere. Davies nyttar som vanleg kløkt og skarpe tekstar for å skildre rockelivet, men det er òg ein dis av keisamheit og sorg over mange av desse songane, mest tydeleg i dei retrospektive «Sitting in my Hotel» og «Celluloid Heroes».
Langvann
Langvann er eit vatn ved Hedum nordaust for tettstaden Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Viken. Langvannet er eit anna vatn som ligg sør for Lierfoss.
Scottish Borders
Scottish Borders eller berre The Borders (låglandsskotsk The Mairches, norsk Dei skotske grensene) er ein av 32 regionar i Skottland. Han grensar til Dumfries and Galloway i vest, South Lanarkshire og West Lothian i nordvest, City of Edinburgh, East Lothian, Midlothian i nord og grevskapa Northumberland og Cumbria i England i sør og aust. Administrasjonsstaden er Newtown St. Boswells.
Historisk har namnet Scottish Borders vorte nytta om heile grenseområdet sør i Skottland, i lag med naboområde i England, som var ein del av den historiske Borders-regionen.
Henning Dahl-Mikkelsen
Henning Dahl-Mikkelsen var ein dansk teiknar og teikneserieskapar. Etter eit par år i målarlære arbeidde han i reklamebransjen og med teiknefilm, mellom anna i London.
I 1937 starta han teikneserien Ferd’nand. Signaturen hans var «Mik».
Etter andre verdskrigen drog han til USA. Han fekk ikkje jobb på Disney teiknefilmstudio, slik han hadde vona. i 1947 fekk han Ferd’nand utgjeve i USA, noko som var svært vellukka.
I tillegg til Ferd’nand laga han teikneseriane Familien Hansen, Thor og hans hammer og Lise og Lasse
Juho Kusti Paasikivi
Juho Kusti Paasikivi var ein politikar i Finland. Han var den sjuande presidenten i Finland, frå 1946 til 1956.
Så går vi rundt om en enebærbusk
«Så går vi rundt om en enebærbusk» er ein songleik som ofte er bruka på juletrefestar. Folket stiller seg opp i ein stor ring, hand i hand. Så syng ein teksten, medan ein med rørsler demonstrerer handlinga i songen. Ofte plar dei som leikar skifte retning mellom kvart refreng.
Songen er kjend frå Danmark og Noreg, og er omtalt i Danmarks sanglege frå 1931 og i Bernt Støylen: Norske barnerim og leikar frå 1899.
Leiken stammar kanskje frå England, der han er kjend som «Here We Go Round the Mulberry Bush». Skikken med å danse rundt tre, er eldgammal.
Simon Kildal
Simon Nikolai Kildal var ein norsk prest og stortingsmann.
Kasterørsle
Ein prosjektilbane eller ei kasterørsle er rørsla og banen ein lekam får ved kast eller utskyting.
Simon Kildal
Kildal var fødd i Steigen, der far hans var prest. Sjølv vart han student frå Bergens skole i 1817 og cand. theol. i 1822. Sokneprest i Skjervøy i eitt år frå 1823. Deretter sokneprest i Trondenes frå 1824 til han døydde.
Kasterørsle
Galileo Galilei tenkte seg at den ideelle kastebanen utan luftmotstand, sett saman av ei vassrett rørsle med konstant fart og ei loddrett rørsle med akselerasjon bestemt av tyngda. Banen vert då ein parabelboge. Luftmotstand, vind, jordrotasjonen og eigenrotasjonen til lekamen gjer at banen avviker frå parabelen og vert vanskeleg å berekne.
Simon Kildal
Han var 2. representant frå Finmarkens amt (både Finnmark og Troms) på Stortinget, både i 1827, på overordentleg storting 1828 og stortinget 1830. I 1827 var han formann i redaksjonskomiteen og medlem av budsjettkomiteen. Også med i budsjettkomiteen i 1830, og formann i gasje- og pensjonskomiteen.
Kasterørsle
For eit prosjektil skil ein mellom to hovudtypar prosjektilbanar, såkalla indirekte og direkte eld. «Indirekte eld» er krumbaneeld, medan «direkte eld» er flatbaneeld.
Simon Kildal
Kildal døydde i Trondenes i 1837.
Kasterørsle
Direkte eld – Flatbaneeld
Flatbanebaneeld vert gjeven av kanonar og haubitsar. Ein kanon, i tradisjonell forstand, er kjenneteikna av eit forholdsvis lengre løp, meir enn 25 gonger kaliberet til skytset. Prosjektilet har òg forholdsvis høg utgangsfart. I tillegg har kanonar berre ein låg utgangsvinkel for prosjektilet. Haubits kan avgje eld med både låg og høg utgangsvinkel. Prosjektilbanen til desse våpna er òg ein parabel, men på grunn av den høge utgangsfarten til prosjektilet, utgjer prosjektilbanen berre ein liten del av ein «full» parabel. Døme på våpen og våpensystem som gjev flatbaneild er Bandkanon 1 og Leopard 1.
Indirekte eld – krumbaneeld
Krumbaneelden, eller indirekte eld, er kjenneteikna ved at målet som regel ikkje er synleg for dei som avfyrer elden, men må leiast av observatørar, såkalla eldleiarar, «artjegerar» (artillerijegerar), FAC (Forward Air Controller) eller i nokre tilfelle oppklaringspatruljar. Krumbaneeld vert avfyrt av haubits og mortar. Mortar kan berre skyte med høg utgangsfast. Banen på prosjektilet er ein parabel. Våpensystem som leverer krumbaneeld er blant anna M224 og M252.
Eldleiing av indirekte eld
Leiing av krumbaneeld går primært føre seg ved at ein observasjonspost med utsikt over målområdet lokaliserer og avgjer posisjonen til fiendtlege mål, og overfører måldata tilbake til skytset via kommandoplassen. For å avgjere posisjonen til målet må eldleiaren kjenne sin eigen posisjon, avstanden til målet, og dessutan retning og høgdevinkel til målet.
Gerd Dvergsdal
Gerd Jofrid Aud Dvergsdal var ordførar i Jølster kommune frå 1995 til 2011, vald for Senterpartiet. Dvergsdal, som var gardsbrukar, var den fyrste kvinnelege ordføraren i Jølster.
Caslano
Caslano er ein kommune i distriktet Lugano i den sveitsiske kanton Ticino, nær grensa til Italia. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 272 meter over havet.
Kommunen ligg på høgresida av munningen til elva Magliasina i Luganosjøen.
Utviklinga av traktoren
Soga om utviklinga av traktoren strekkjer seg tilbake til 1800-talet. Dei fyrste traktorane var dampdrivne, men denne artikkelen tek berre for seg soga om utviklinga av traktorar med intern forbrenningsmotor.
Før 1900
Den fyrste traktoren med forbrenningsmotor med innvendig forbrenning vart laga av Charter Gas Engine Co. i USA i 1889. Han vart bygd ved å montera ein einsylindra stasjonærmotor på ramma frå ein Rumbely damplokomobil. Andre tidlege traktorar med forbrenningsmotor var:
1900-åra
Den andre produsenten var Saunderson, som i 1905 tok til å produsera ein traktor med to framhjul og eit bakhjul, med drift på alle tre hjula. Denne traktoren, som hadde ei motoreffekt på rundt 30 hk, var meir komplisert enn Ivel, men Saunderson kom med mange andre modellar og var i fleire år den dominerande traktorprodusenten i England. Desse skilde seg frå dei nordamerikanske traktorane ved at dei var mindre og lettare å manøvrera. Marshall var ein annan engelsk produsent som kom til i denne perioden. Det tyske føretaket Deutz laga to prototypar i 1907, men dei vart ikkje sett i produksjon. I Frankrike starta Tourand produksjon av ein traktor med løftbar plog, som i røynda var eit tidleg døme ein motorplog.
Dei engelskproduserte traktorane fekk ikkje så stor utbreiing i jordbruket i Storbritannia i denne perioden. Dei konservative gardbrukarane viste liten vilje til å bytta ut hestane med mekaniske innretningar som dei ikkje skjøna seg på. Mykje av produksjonen gjekk difor til eksport, til Australia og andre koloniar.
Den franske traktoren Gougis, frå 1906, var den fyrste traktoren i historia som var utstyrt med kraftuttak via ein aksling, i staden for reimskive. Kraftuttaket vart mellom anna nytta til å driva treskeverk.
I USA skjedde det òg ei utvikling etter hundreårsskiftet. Det dukka opp mange nye produsentar, men nokre få dominerte marknaden. Nokre av dei mest kjente var Hart Parr, som laga den fyrste traktoren i 1902 og International Harvester, som laga den fyrste traktoren i 1906. Den fyrste traktoren til International var eit Morton-chassi som dei kjøpte frå Ohio Manufacturing Company og sette sin eigen stasjonærmotor på. International Harvester vidareutvikla denne konstruksjonen og kunne etter kvart tilby ulike modellar. Andre kjente produsentar frå denne perioden var Gas Traction Co., Russell og Avery.
1910-åra
I Europa tok fleire føretak til å laga sokalla «motorplogar», som i staden for å slepa plogen etter ein kjetting hadde han integrert med traktoren. I Tyskland laga Stock, Opel og Komnick motorplogar, i Italia Moto Aratrice, i Austerrike Hofherr-Schrantz-Clayton-Schuttleworth. Den fyrste svenske traktoren, som kom på marknaden i 1912, var òg ein motorplog. Han hadde glødehovudmotor og vart produsert av J.V. Svendsons Motorfabrikk. Forutan pløying var drift av treskeverk den viktigaste oppgåve til traktorane på denne tida, så mange såg ikkje noka stor ulempe med at plogen var bygd saman med traktoren.