cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cicero
Etter Cæsars død
Men Cicero var ikkje på høgd med den politiske situasjonen. Diktaturet til Cæsar hadde rive grunnen bort under republikken. Dei cæsarianske makthavarane hadde framleis stor innverknad, og jamvel om Cicero styrte romarstaten i nokre månader, er det for ettertida klårt at han styrte republikken inn i undergangen. Marcus Antonius slo seg ihop med Cæsars adopterte grandnevø Octavian, medan Cicero hadde misrekna seg og snart mista all politisk støtte. Dei nye alliansepartnarane laga ei liste (ein «proskripsjon») over romerske senatorar og borgarar som vart dømde til døden (truleg 300 senatorar og 2000 borgarar) og Cicero var ein av dei namngjevne senatorane på denne lista.
Republikken Pisa
Nedgangen til PIsa
Pisa som ei internasjonal stormakt vart øydelagd for alltid då flåten deira tapte slaget ved Meloria mot dei undertalige genuesarane i 1284. Dei mista då dei fleste galleiane sine og mange sjømenn vart teke til fange. I 1290 øydela Genova sine skip hamna i Pisa.
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
Ungarn
Allereie på 1910- og 1920-talet hadde den innovative engelskmannen Jimmy Hogan vore trenar for klubblag i Austerrike og Ungarn og lagt grunnsteinen for ein fotballkultur tufta på læring og utvikling. På slutten av 1940-talet hadde fotballtrenaren Márton Bukovi, som var hovudtrenar i ungarske MTK, vidareutvikla den vanlege W-M-formasjonen som Arsenal-trenar Herbert Chapman hadde popularisert på 1930-talet. I staden for å spela med ein fysisk spiss på topp, nytta han ein djuptliggande spiss som ved å spela djupare nede på banen skapte rom for vingane å laupa i. På dette viset vart W-M-formasjonen gjord om til ein slags M-M-formasjon.
Otus
Det største biologiske mangfaldet er i den indomalayiske regionen, der mange øyartar har blitt skildra. Berre dverghornugle (Otus scops) lever i Sør-Europa. Ho er den einaste langdistansetrekkfuglen av alle ugler, ho overvintrar i Afrika sør for Sahara.
Cicero
Brevskrivar og poet
Av Cicero sin korrespondanse mellom 67 og fram til han døydde i 43 kjenner vi meir enn 900 brev, og 835 av desse er skrivne av Cicero sjølv. 416 av dei er adressert til Atticus, den gode venen hans. Dei hine er retta til 94 forskjellige venar, kjente og familie. I denne samanhengen lyt det nemnast at dei breva som har overlevd fram til vår eiga tid berre utgjer ein liten del av dei breva Cicero faktisk skreiv og mottok: Mange brev frå antikken har ikkje overlevd. Eit døme på slike brev er dei han sende til Pompeius i 63, der han skildrar reaksjonen mot kupplanane til Catilina. Ein reknar også med at sume brev vart bortgøymd av politiske grunnar i åra etter Ciceros endelykt. Breva hans finst i fire samlingar: Brev til Atticus (Ad Atticum) i 16 bøker; til venene hans (Ad familiares) i 16 bøker; til Brutus (Ad Brutum); og i tre bøker til broren Quintus (Ad Quintum fratrem). Breva er ei viktig historisk primærkjelde som ikkje finst for noko anna tidsbolk i den antikke verda, og har vore hjelpsame i arbeidet med å datere ymse hendingar. Samstundes er Cicero på ingen måte ein objektiv observatør, og som ein sjølvstendig aktør i mange av hendingane kan han både gløyme ting og framstelle ting på ein måte som får han sjølv til å kome betre ut av det.
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
Ungarn
Etter den andre verdskrigen vart Ungarn ein del av dei kommunistiske austblokklanda og bygte opp eit sterkt lag under leiing av landslagssjef Gusztav Sebes, som nytta formasjonen Bukovi hadde utvikla. Sebes meinte at det var ein fordel at spelarane kjende kvarandre, og sytte for at stammen i laget vart rekruttert frå Budapest-klubben Honvéd. Dessutan valde han spelarar som var fleksible og kunne spela på fleire plassar. På denne måten kunne dei undervegs i kampen gjera raske posisjonsbyte. Det taktiske nybrottsarbeidet førte til at det ungarske landslaget gjekk inn i ein gullalder. I 1952 vann ungararane OL-gull etter å ha slege Jugoslavia 2–0 i finalen som vart spela på Olympiastadion i Helsingfors, og sjefen i det engelske fotballforbundet, Stanley Rous, vart så imponert over innsatsen til det ungarske laget i leikane at han føreslo ein vennskapkamp mellom England og Ungarn det komande året.
Tranøyfjorden
Riksveg 860 går langs store delar av vestsida på Senja. Langs fjorden ved Stonglandet går Fv223.
Severnaja Zemlja
Severnaja Zemlja vart først oppdaga i 1913 og først kartlagd i 1933. Ho er dermed den siste øygruppa som vart oppdaga på Jorda. Administrativt høyrer ho til Krasnojarsk kraj, men bortsett frå ein polarbase er ho ikkje busett.
Svalbard kyrkje
Svalbard kyrkje ligg i Longyearbyen på Svalbard og er den nordlegaste kyrkja i verda. Kyrkja er ei langkyrkje i tre med 140 plassar. Ho vart bygd i 1958 og ombygd i 2004. Arkitekt for kyrkja var Hans Magnus. Den første kyrka på Svalbard vart bygd i 1921, men ho brann ned under 2. verdskrigen.
Icel
Icel eller Icil er namnet på den første kongen av Mercia, etter soga skriven av Guthlac den heilage. Han er rekna som oldefar til kong Creoda, og son av ein Éomer, siste kongen over anglarane. Icel førte folket sitt over Nordsjøen til Britannia, der han grunnla kongedømet Mercia. Ætta etter han vart kalla Iclingas eller iclingane. Icel var far til Cnebba.
Hardrock
Byrjinga i 1960-åra
Samstundes produserte Jimi Hendrix ei form for bluespåverka psykedelisk rock som kombinerte element frå jazz, blues og rock og roll, og danna ein unik stil. Han var ein av dei første gitaristane som eksperimenterte med nye gitareffektar som phaser, feedback og forvrenging, i lag med gitaristar som Dave Davies frå the Kinks, Pete Townshend frå The Who, Eric Clapton frå Cream og Jeff Beck frå the Yardbirds.
Solbergfjorden
Av større busetnader langs fjorden finn ein grendene Skatvika og Solberg og bygdene Vangsvika, Rubbestad og Russestad på Senja. På sørsida finn ein grendene Espenes i Dyrøy og Forstrand i Sørreisa på fastlandet.
Šolta
Hovudnæringa på øya er basert på vindyrking, oliven, frukt, fiske og turisme. Fleire landsbyar ligg borte frå kysten (Grohote, Gornje Selo, Srednje Selo, Donje Selo), medan Maslinica er den største fiskelandsbyen, som berre er utsett for nordvestleg vind, og dermed ei god hamn for mindre båtar.
Lucca
Antikken og mellomalderen
Lucca vart grunnlagd av etruskarar og vart ein romersk koloni i 180 fvt. Det historiske senteret har bevart den romerske gateplanen og Piazza San Michele ligg der det gamle forumet låg. Det er òg spor etter eit amfiteater ved Piazza dell'Anfiteatro.
Glunimore Island
Glunimore Island er ei busetnadslaus øy rundt 5 km søraust for Kintyrehalvøya i Skottland. Ho ligg langs Sanda Island og Sheep Island
Verdsmeisterskapen i sjakk
To verdsmeistrar 1993-2005
På 1990-talet braut verdsmeisteren Garri Kasparov med FIDE, og danna sin eigen organisasjon, der han arrangerte sine eigne VM-kampar.
Republikken Pisa
Nedgangen til PIsa
Som ein del av Visconti sine eigedommar etter 1399 vart Pisa så seld til Firenze i 1402, og etter blodig og fånyttes motstand vart republikken erobra i 1406.
Svalbard kyrkje
Forvaltinga av Svalbard kyrkje vart lagt til Statens bygge - og eigedomsdirektorat (i dag Statsbygg) i 1977. Etter ombygginga i 2004 vart kyrkja knytt til fjernvarmenettet i Longyearbyen.
Svalbard prestegjeld inngår i Tromsø domprosti som høyrer til Nord-Hålogaland bispedømme. Det er tre tilsette: sokneprest, kateket og hushaldstyrar. Verksemda i regi av Den norske kyrkja er finansiert over svalbardbudsjettet. Soknepresten er ansvarleg for å forvalte den delen av budsjettet som går til verksemda i kyrkja.
Aker
Frå byen Christiania vart skipa i 1624, måtte Aker fleire gonger avstå område til utviding av byen. Første gong då mange gardar vart lagt ut til bymark i 1629. Bymarka låg under den sivile administrasjonen i byen, men høyrde i kyrkjeleg samanheng til Akers sogn. Aker si grense mot Bymarka var på vestsida Skillebekken, på austsida Akerselva. Heile Bymarka og delar av Aker aust for Akerselva vart i 1859 innlemma i byen, og ved ei ny byutviding i 1878 vart grensa flytta der ho gjekk til 1948. Etter at kommunalt sjølvstyre vart innført, bygde Aker herad i 1850-åra sitt administrasjonsbygg på adressa Trondheimsveien 5. Bygget vart fornya i 1941.
Lucca
Antikken og mellomalderen
Frediano, ein irsk munk, var biskop av Lucca tidleg på 400-talet. Lucca vart plyndra av Odoacer, den første germanske kongen i Italia. Lucca var ein viktig by og hadde festningsverk alt på 500-talet då Narses omleira han i fleire månader i 553. Under langobardane vart han sete i eit hertugdøme som prega sine eigne myntar. Det heilage andletet i Lucca (eller Volto Santo), vart visstnok skore ut av Nicodemus, som kom her i 742. Byen vart velståande med handel av silke på 1000-talet og var ein rival til silkehandelen i Austromarriket. På 900- og 1000-talet var Lucca hovudstad i eit føydalt markgrevskap i Toscana og var meir eller mindre sjølvstendig frå Det tysk-romerske riket, som det formelt var ein del av.
Etter at Matilda av Toscana døydde erklærte byen seg sjølvstendig og fekk stadfesta dette i 1160. I nesten 500 år var Lucca ein sjølvstendig republikk. Dante sin Den guddomlege komedien har mange referansar til dei mektige føydalfamiliane som styrte Lucca og Dante var òg delvis i eksil her.
I 1273 og igjen i 1277 vart Lucca styrt av guelfaren Luchetto Gattilusio. I 1314 gjorde interne stridar at Uguccione della Faggiuola av Pisa kunne ta over styret av Lucca. Han vart kasta ut to år seinare og byen vart gjeve til ein annan condottiere, Castruccio Castracani, som gjorde Lucca til ein av dei førande statane i Sentral-Italia. Lucca var rivalar til Firenze fram til han døydde i 1328. 22. og 23. september 1325 slo Castracani guelfarane i Firenze under slaget ved Altopascio. For dette vart han nominert av Ludvig IV av Bayern til å verte hertug av Lucca. Grava til Castracani er i dag i kyrkja San Francesco. Biografen hans er Machiavelli si tredje kjende bok om politisk styre.
I 1408 var Lucca vertskap for ei forsamling som skulle ende skisma i pavedømet. Han vart okkupert av troppane til Ludvig av Bayern og byen vart seld til den rike genuesarane Gherardino Spinola, og så erobra av kong Johan av Böhmen. Han vart seld som pant til familien Rossi i Parma og så gjeve vidare av dei til Martino della Scala i Verona. Dei selde han igjen vidare til Firenze, som overgav han til Pisa før han formelt vart frigjoert av keisar Karl IV og styrt av statthaldaren hans. Lucca klarte å halde sjølvstyret sitt ved sida av Republikken Venezia og Republikken Genova, først som eit demokrati og etter 1628 som eit oligarki. Orda Libertas var måla på banneret deira fram til den franske revolusjonen i 1789. .
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
England
Medan ein andre stader i verda vart stendig meir oppteken av dei taktiske sidene ved spelet, heldt engelskmennene fast på W-M-formasjonen der ein ved hjelp av snøgge vendingar av spelet gav vingen høve til å koma opp i høg fart slik at han ved hjelp av individuell dugleik kunne dribla seg forbi dei tri forsvarsspelarane.
Glunimore Island
Øya er berre 200 meter lang og er 27 meter over havet på det høgaste. Det er ei grotte på nordsida av øya. Eit rev ligg omkring øya i nord og aust. Fleire farlege grunner ligg i sundet mellom Glunimore, Sanda and Sheep Island. Paterson's Rock er ei anna farleg klippe rundt 1,5 km lenger aust.
Arkadij Plastov
Liv og gjerning
Etter utbrotet av 2. verdskrigen kom nye motiv inn i Plastovs kunst. Desse viser lidingane til folket under krigen. Fleire verk syner kvinner, gamle menneske og born i arbeid på engene på kolkhoza, eller dei kollektive landbrukssamskipnadane. Etter verdskrigen heldt Plastov seg til motiv som viste landsbylivet.
Grunnfag
Grunnfag, mellomfag, eventuelt storfag med førebuande prøver danna cand.mag-graden på 4 år normert studietid. Mellomfag eller storfag i eit og same fag i ein cand.mag-grad danna grunnlag for eit toårig hovudfag på 40 vekttal (120 studiepoeng), totalt 6 års utdanning. I realfag tok kandidatane normalt hovudfag på 5 år.
Sosialisme
Sosialisme (frå latin; socius, forbundsfelle) er ei politisk tankeretning som har størst mogleg økonomisk og sosial likskap som mål. Slik likskap er etter sosialistisk tankegang ein føresetnad for reell fridom for alle. Den økonomiske og sosiale utjamninga kan ifølgje sosialismen ikkje fullførast utan at dei viktigaste produksjonsmidla (naturressursar, storindustri, storkapital) er felleseige og reelt styrte av samfunnsmedlemmene på demokratisk vis.
Verdsmeisterskapen i sjakk
To verdsmeistrar 1993-2005
Samtidig arrangerte FIDE sine VM-kampar, slik at ein i mange år hadde strid om kven som var verdsmeister.
Gastritt
Gastritt er ei nemning for betenning av slimhinna i magesekken. Betenninga kan vera kronisk eller akutt.
640 Brambilla
640 Brambilla er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 29. august 1907 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Amarok av Mike Oldfield
Amarok er det trettande studioalbumet til den engelske musikaren Mike Oldfield, gjeve ut i mai 1990 av Virgin Records. Oldfield hadde opphavleg planlagt at det skulle vere eit «sint, protestalbum» som viste den musikalske dugleiken hans. Han presenterte eit enkelt, seksti minuttar langt spor av kontinuerleg, men stadig skiftande musikk.
Kimmo Kinnunen
Aktiv
Kimmo Kinnunen vart utteken til dei olympiske sommarleikane 1988 i Seoul, der han i kvalifiseringa til finalen sette personleg rekord med 80,24 m. Det var hans fyrste kast over 80 m, i finalen måtte han nøye seg med ein tiandeplass (78,04 m). Til europameisterkapen 1990 i Split kom han med gode voner etter å ha kasta spydet 83,10 m, noko i førevegen. Med eit kast på moderate 79,00 m enda han på åttande plass.
Severnaja Zemlja
Historie
Sjølv om øya ikkje ligg så langt nord for kysten av Russland, vart ho først formelt oppdaga på 1900-talet. Tidlegare utforskarar rapporterte om eit land i dette området, mellom anna Matvej Hedenstrom og Jakov Sannikov i 1810 då dei utforska Novaja Sibir.
Statue
Ein liten statue blir kalla ein statuett. Ei skulpturell framstilling av eit hovud er ei byste, medan ein statue av berre ein kropp blir kalla ein torso.
Glunimore Island
Glunimore og naboøya Sheep Island er dei viktigaste hekkestadane til lundefugl i Firth of Clyde og fuglane vender no attende frå her til Ailsa Craig, som er ein annan tradisjonelle hekkestad. Lomvi og alke hekkar òg her.
Chicago VI
Bakgrunn
Albumet vart miksa og gjeve ut i både stereo og kvadrofonisk lyd. I 2002 vart Chicago VI gjeve ut med nymastra lyd av Rhino Records, med to bonusspor: ein Terry Kath-demo kalla «Beyond All Our Sorrows», og ei innspeling av Al Green sin «Tired of Being Alone», teken frå fjernsynsspesialen «Chicago in the Rockies» i 1973. I 2013 vart det gjeve ut ein Hybrid SACD av Mobile Fidelity Sound Lab.
Milt Holland
Biografi
Holland var fødd Milton Olshansky i Chicago i Illinois, der han gjekk på Theodore Roosevelt High School. Det første instrumentet hans var fiolin. Milt hadde ein lidenskap for perkusjon og spelte i klubbar og på show i Chicago. Då han var tolv år gammal spelte han ved ulovlege brennevinsutsal for folk som Al Capone.
Arkadij Plastov
Liv og gjerning
Måleriet Vår frå 1954 er karakteristisk for Plastov sine verk. Det viser ei ung, naken kvinne som kler av ei jente ved ei hytte, truleg ei banja (tilsvarande den finske saunaen). Det snøar, og i bakgrunnen ser ein snødekte beitemarker. Vår vert rekna som eit vendepunkt i sovjetisk kunsthistorie. For fyrste gong sidan innleiinga av sosialrealismen vart eit verk utstilt som viste kvardagslivet, og det heilt fritt for politisk innhald. Biletet var korkje politisk aktuelt eller idealiserande, slik det til dømes var i Plastovs tidlegare verk, dei som glorifiserte kollektiviseringa. Den kunstnariske endringa, berre eit år etter at Stalin døydde, speglar att den politiske oppmjukinga i Sovjetunionen under Nikita Khrusjtsjov.
Hardrock
Byrjinga i 1960-åra
Hardrock oppstod med britiske grupper seint på 1960-talet, som Led Zeppelin, som blanda musikk frå tidlege britiske rockeband med ei hard form for bluesrock og acidrock. Deep Purple var pionerar innan hardrock med albuma Shades of Deep Purple (1968), The Book of Taliesyn (1968) og Deep Purple (1969), men dei slo først skikkeleg i gjennom med det fjerde albumet deira, In Rock (1970). Led Zeppelin sitt sjølvtitulerte debutalbum, Led Zeppelin (1969) og The Who sitt Live at Leeds (1970), er døme på byrjinga av hardrock-sjangeren. Bluesopphavet til musikken er tydeleg på desse albuma eit par songar av kjende bluesartistar er omgjort og med på desse albuma.
Grunnfag
I 2003/2004 kom kvalitetsreforma og vekttal blei erstatta med studiepoeng etter tid-for-tid-prinsippet. Cand.mag-grada blei til bachelorgrad på 3 år. Hovudfag blei til mastergrad. Grunnfag fekk namnet årsstudium.
Svalbard kyrkje
Prest og kateket utfører kyrkjelege handlingar som gudstenester, dåp, konfirmasjon, vigsel, sjelesorg og andre kyrkjelege tenester. Dessutan driv dei barne- og ungdomsarbeid. I tillegg til den norske busettinga i Longyearbyen og Ny-Ålesund, innbyggjarane i Barentsburg og polakkane i Hornsund, besøker kyrkja også innbyggjarane i Svea, fangstmenn og andre som overvintrar på Svalbard. Kyrkja samarbeider med Den russisk-ortodokse kyrkja og Den katolske kyrkja i Noreg når det gjeld dei russiske og polske busetjingane.
Nablus
Nablus (arabisk نابلس, Nābulus, hebraisk שכם Šəḵem, Bibelen Sikem, gresk Νεάπολις, Νeapolis) er ein by nord på Vestbreidda, kring 49 km nord for Jerusalem, med eit folketal på 126 132. Han ligg strategisk til mellom Ebal og Gerisim, og er det administrative senteret i Nablus guvernement og eit palestinsk senter for handel og kultur.
Norsk sykkelproduksjon
Andre kjelder oppgir at det var Kongsvinger sykkelfabrikk (O. Westby) som bygde den første norske sykkelen «W-97» i 1897.
Sopron
Sopron er eit viktig vinområde i Ungarn, og eit av få område i landet som produserer både kvit- og raudvin.
Amarok av Mike Oldfield
Bakgrunn
I juli 1989 gav Oldfield ut Earth Moving, det tolvte albumet hans for Virgin Records. På denne tida var forholdet hans til selskapet blitt ganske dårleg etter ei usemje om kontrakten hans, honorara og mangelen på marknadsføring av albuma hans. Earth Moving var eit album der han «gjorde akkurat det Virgin ønskte» i forhold til den musikalske retning, og det vart ein suksess i Europa, men gjorde det skuffande i England, der Oldfield fekk noko pes frå Virgin over saka. Oldfield måtte no levere to album til som ein del av kontrakten hans med Virgin og sommaren 1989 byrja han på eit album som ville glede fansen, men irritere sjefane i Virgin. Oldfield rekna Amarok som sin «personlege hemn» for mangelen på støtte frå Virgin.
Uzola
Uzola (russisk Узола) er ei elv i Nizjegorod oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 147 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Laudir de Oliveira
Laudir Soares de Oliveira er ein brasiliansk perkusjonist. Han byrja å arbeide profesjonelt med musikk i 1960-åra med brasilianske musikarar som Sérgio Mendes og Marcos Valle. Han vart berre kalla «Laudir» då han spelte på debutalbumet til Joe Cocker i 1969, mellom anna på hitsingelen hans, «Feelin' Alright».
Hardrock
1970-åra
Led Zeppelin sitt tredje album, Led Zeppelin III var meir folkrock-prega enn det andre albumet deira, men hadde likevel eit tungt lydbilete.
Laudir de Oliveira
I 1973 byrja han å arbeide med bandet Chicago som sidemann, og spelte på albuma Chicago VI og Chicago VII før han vart eit offisielt medlem av bandet i 1975. Han spelte så på albuma frå Chicago VIII til Chicago XIV. I 1978 spelte han med The Jacksons på albumet deira Destiny.
Otus
Skildring
Ugler av slekta Otus er små til mellomstore fuglar med ei gjennomsnittleg kroppslengde på ca. 20 centimeter og med berre mindre variasjonar. Medianlengda er ein centimeter kortare enn gjennomsnittet. Den minste arten etter lengde kan vere sokotraugle, Otus socotranus, på ca. 15–16 cm, ein art som er endemisk for øya Sokotra utanfor Afrikas horn. Ein art skil seg ut som den største, dropeugle, Otus gurneyi, på 30 cm. Dropeugla lever på den store øya Mindanao i Filippinane, og nærliggande øyar. Samanlikna med ugler i norsk fugefauna, er dei fleste Otus-ugler mest på storleik med ei sporveugle (15–19 cm), dropeugla er omtrent som hornugle, og mindre enn jordugle.
Laudir de Oliveira
Oliveira slutta i Chicago i 1982, og flytta til Los Angeles, der han arbeidde med musikarar som Chick Corea, Gal Costa, Airto Moreira, Flora Purim, Carlos Santana, Wayne Shorter og Nina Simone.
Svalbard kyrkje
Biskopen i Nord-Hålogaland har tilsyn med verksemda. Tilsetjing av kyrkjelege medarbeidarar skjer ved Nord-Hålogaland bispedømmeråd, som òg har arbeidsgjevaransvaret. Kyrkjelova gjeld ikkje på Svalbard. Det er ikkje sokneråd på Svalbard, men det er valt eit kyrkjeråd som er eit slags husstyre for kyrkja og eit samrådingsorgan for soknepresten. Soknepresten er tillagt det daglege leiaransvaret for dei tilsette.
Cicero
Brevskrivar og poet
Cicero er ifølgje Encyclopædia Britannica ein mindre viktig figur i den latinske poesien. Dei mest kjende dikta hans (som berre finst i fragment) er dei episke tekstane De consulatu suo (om tida som konsul) og De temporibus suis (om livet hans og tida han levde i), som allereie i antikken vart kritisert for å vere sjølvrosande. Samstundes er Cicero sine dikt teknisk viktige: Han foredla heksameteret ved å nytte to eller tre stavingar i enden av kvar linje, slik at ordaksenten fall saman med den metriske takta. Dessutan nytta han retoriske grep i poesien, og kan som poet reknast som ein av dei som gjorde det poetiske fagnaverket til Vergil mogleg.
Solbergfjorden
Av vegar langs fjorden finn ein Fv231 og Fv227 på nordsida og Fv211 og Fv212 på sørsida. Heilt aust i fjorden går Fylkesveg 86.
Spanish Harlem Incident
Songen har skildra som «ein strålande vignett» av kritikarar og hylla for dei mange poetiske dimensjonane. Då Dylan sjølv vart spurt om kva songen handlar om innrømde han at han ikkje hadde noko aning. Forfattaren Paul Williams har skildra songen som eit portrett av ei sigøynarjente som Dylan berre har sett i det fjerne, men som likevel har fengsla han fullstendig.
Norsk sykkelproduksjon
Jonas Øglænd
Jonas Øglænd Cyklelager i Sandnes vart i 1892 agent for syklar frå det tyske føretaket Hengstberg. Litt seinare fekk dei òg agentur for The World-syklar frå USA. Desse vart importerte i delar og monterte i Sandnes. I tillegg selde dei eigne syklar under merka Fram og Viking.
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
England
I tillegg var spelarar og trenarar skeptiske til nytten av taktiske instruksar før kamp. Vingspelaren Stanley Matthews forklårte til dømes nederlaget i fotball-VM 1950 med at dåverande landslagstrenar Walter Winterbottom freista å gje taktiske instruksar før kamp: «Det var ein manglande vilje til å vinna i det engelske laget. Eg legg skulda for dette på taktikkpraten før kampane som vart innført for fyrste gong av trenaren [Walter Winterbottom]. Ein kan berre ikkje fortelja stjernespelarar om korleis dei skal spela og kva dei skal gjera på banen i ein landskamp. Eg har lagt merke til at desse førkamps-instruksane har vorte meir og meir langdryge medan evnene til spelarane på banen har vorte dårlegare. Så eg seier at me skal kutta ut pratet og be laget spela sitt naturlege spel».
Kimmo Kinnunen
Aktiv
Året etter forbetra han i forsesongen sin personlege rekord til 85,46 m. Under VM 1991 i Tokyo i september var han i sitt livs form. I kvalifiseringa forbetra han personleg rekord med heile tre meter til 88,48 m. I finalen slo han i fyrste kast til med eit kast på 90,82 m. Ingen andre kastarar passerte 90-metersstreken med sine spyd, landsmannen og erkerivalen Seppo Räty måtte sjå seg nøgd med sølv.
Milt Holland
Karriere
Tidleg i 1940-råra turnerte Holland og splete inn musikk med The Raymond Scott Orchestra.
Sopron
Historie
Området har vore busett sidan antikken. I romartida var det ein romersk provins i området og der byen i dag ligg låg det ein by kalla Scarbantia. Forumet låg der hovudplassen i Sopron ligg i dag.
Øya Vis
Historie
Vis har vore busett sidan yngre steinalder. På 300-talet fvt. grunnla tyrannen frå Siracusa, Dionisius den eldre, kolonien Issa på øya. Seinare vart ho ein sjølvstendig bystat, som til og med hadde sin eigen valuta og grunnla koloniar andre stader.
Dunaújváros
Dunaújváros (frå 1951 til 1961 Sztálinváros, kroatisk Pantel(i)ja, Pantelja, Pantelin, Pentela, Pentalja) er ein by sentralt i Ungarn ved Donau. Byen ligg i fylket Fejér, om lag 67 km sør for Budapest. Han har om lag 50 000 innbyggjarar.
Chicago VI
Lister
Album Singel
Uzola
Uzola frys til i november og er islagd til april.
Ko Phi Phi Don
Øya er H-forma med hovuddelen av busetnaden på eidet som bind dei to delane saman. Her er også dei fleste turistanlegga.
Icel
Datering
Icel skal ha vore verksam i tida mellom 510 og 535, noko som høver med årstalet som er gjeve i boka Flores Historiarum, som skriv om ei hending i 527: ''Heidningar kom frå Germania og tok land i austre Anglia. Nokre av desse hertok Mercia og heldt mange slag med britane.'' Ein meiner at året her kan vera 515.
Svalbard kyrkje
Kjelder:
Artikklen byggjer på ei omsetjing frå bokmålswikipediaen
641 Agnes
641 Agnes er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 8. september 1907 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Otus
Skildring
Dei fleste Otus-ugler er nattlege jegerar etter store flygande insekt. Berre dei største artane fangar regelmessig virveldyr som mus, spissmus, fuglar, krypdyr og amfibium, men virveldyr speler ei viss rolle som sporadisk byttedyr for alle artar. Enkeltartar har spesialisert seg på gekkoar som dei jaktar om natta.
Nordal kyrkje
Nordal kyrkje står i bygda Norddalsfjord ved Norddalsfjorden nordaust i Kinn kommune i Vestland og er ei langkyrkje bygd i tre i 1898.
Cicero
Retorikar
Cicero skapte seg eit ry som orator i politikken og i rettssalen, der han føretrekte å vere forsvarsadvokat og i dei fleste tilfelle talte sist, grunna dei kjensleframkallande evnene hans som talar. I samtida åt Cicero var romerske oratorar delte i to leirar. Den eine var dei såkalla «asiatane», som hadde ein rik, blømande og høgstemd stil, den andre var dei såkalla «attikistane» (etter Attikí), som hadde ein enkel, direkte og likefram stil. Cicero rekna seg ikkje til nokon av desse leirane. Sjølv hadde han fått trening i retorikk av Molon av Rodos, som mest av alt var ein eklektikar, og Cicero meinte at ein god orator laut vere i stand til å hente inspirasjon frå fleire stilartar. Det frodige språket hans revolusjonerte latinsk litteratur, og Cicero arbeidde grundig for å finne ut kva retoriske effektar som fungerte på publikum.
Norsk sykkelproduksjon
Jonas Øglænd
Øglænd bygde sin eigen fabrikk i 1906. Dei lanserte merkenamnet DBS (Den Beste Sykkel) i 1932 på Øglænd-syklane, eit merke som i løpet av etterkrigstida vart eit av dei to leiande sykkelmerka i Noreg. I 1949 startar Øglænd med eksport av norske syklar. Øglænd bygde ny fabrikk i 1972, og fusjonerte i 1996 med Cycleurope. Monark-Crescent i Sverige kjøpte sykkelavdelinga til Øglænd, og det heile vart slukt av Cycleurope. Den siste av 10 millionar norskproduserte Øglændsyklar forlet fabrikken i Sandnes i 2000 og fabrikken vart demontert og seld i bitar til mellom anna Brasil.
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
England
Med unnatak av eit tap mot Irland på Goodison Park i 1949 hadde England aldri tapt ein kamp på heimebane mot ikkje-britisk motstand, og dei hadde aldri vorte utklassa av eit motstandarlag. Ein tok det rett og slett for gjeve at England som den moderne fotballens opphavsland var det beste laget, og såg på nederlaget i VM i 1950 – den fyrste verdsmeisterskapen dei deltok i – som eit tilfeldig uhell, mellom anna ved å peika på at Stanley Matthews fekk ordre om å spela ein oppvisningskamp i Canada, og difor gjekk glipp av opningskampen mot Brasil.
Lucca
Republikken Lucca
Lucca var den nest største italienske bystaten (etter Venezia) og var sjølvstendig i fleire hundreår. I 1805 vart Lucca erobra av Napoleon, som sette inn søstera si, Elisa Bonaparte Baciocchi som «Dronning av Etruria». Denne hendinga vert nemnd i Leo Tolstoj sin Krig og Fred. Etter 1815 kom han til Bourbon-Parma som hertugdømet Lucca, og vart så ein del av Toscana i 1847 og til slutt ein del av Kongedømet Italia.
Arkadij Plastov
Liv og gjerning
Plastov døydde i fødebyen Prislonikha.
Statue
Historie
Statuar er kjende frå førhistorisk tid. Mot slutten av steinalderen og i koparalderen i Europa blei det sett opp frittståande skulpturar, særleg i det sørlege Europa, i form av bautasteinar med grovt utskorne menneskeliknande trekk. Hovudsakleg er ansiktstrekk, hår og lemmer på overkroppen skårne ut, medan underkroppen er definert meir sjeldan, og dei har ikkje munn. Det er ukjend kvifor ein laga slike statuar, men det er nærliggande å tru at dei blei brukte i samband med religiøse ritual.
Zlarin
Heile øya har eit folketal på 276. Det høgaste punktet på øya er Klepac på 169 meter over havet. Zlarin har mange fiken- og sypresstre. Det er bygd eit stort prosessanlegg for avfall på øya, men i mars 2007 er det enno ikkje operasjonelt.
Ko Phi Phi Don
Ko Phi Phi Don er eit populært reisemål for turistar. Alle tilreisande må komme med båt – frå Phuket, der det er ein internasjonal flyplass, tar turen tre timar.
Hardrock
1970-åra
I 1970-åra utvikla hardrock seg i mange retningar. I 1972 gjorde heavy metal-pioner Alice Cooper heavy metal til ein populær sjanger med albumet School's Out. Året etter gav Aerosmith, Queen og Montrose ut sine debutalbum som gav hardrock ei større breidde. I 1974 debuterte Bad Company og Rush, medan Queen gav ut det tredje albumet sitt, Sheer Heart Attack, med songen «Stone Cold Crazy», som seinare påverka thrash metal-band som Metallica og Megadeth. Queen brukte lag på lag med vokal og gitarar og blanda hardrcok med glamrock, heavy metal, progressive rock og til og med opera. KISS gav ut sine første tre album Kiss, Hotter Than Hell og Dressed to Kill, på berre litt over eitt år, og fekk sitt kommersielle gjennombrot med det doble konsertalbumet Alive!. Midt på 1970-talet gav Aerosmith ut dei banebrytande Toys in the Attic og Rocks med element av blues og hardrock som seinare skulle påverke rockeartistar så forskjellige som Metallica, Guns N' Roses og Mötley Crüe.
Verdsmeisterskapen i sjakk
To verdsmeistrar 1993-2005
I 2000 klarte Vladimir Kramnik å slå Kasparov i VM-kamp i London, med 2 sigrar og 13 remisar. Kramnik forsvarte VM-tittelelen i 2004 i Brissago i Sveits mot Peter Leko, Ungarn med eit uavgjort resultat 7-7.
Fylkesveg 61 i Hordaland
Fylkesveg 61 i Hordaland går mellom Førland og Orninggård i Stord kommune. Vegen er 6,8 km lang.
Norsk sykkelproduksjon
Jonas Øglænd
Øgland produserte òg syklar som vart seld under andre merke og rammer som vart nytta av andre produsentar. Olympic vart t.d. seld av Axel Bruun i Trondheim.
Lviv oblast
Området ligg i den historiske regionen Galizia, og har mellom anna høyrt til Polen-Litauen fram til 1775 og Austerrike-Ungarn frå 1775 til 1918. Etter første verdskrigen vart området igjen polsk, før det vart ein del av Ukraina og Sovjetunionen i 1939 som følgje av den sovjetiske erobringa av Aust-Polen.
Amarok av Mike Oldfield
Bakgrunn
Ideen til Amarok kom i august 1989 då Oldfield spelte inn eit opptak for BBC Radio 1 med eit sju minuttar utdrag frå debutalbumet hans, Tubular Bells (1973) framført av han sjølv. Oldfield hadde det moro i prosessen og det inspirerte han til å lage Amarok på den måten. Då Oldfield byrja å skrive og arrangere «Amarok» ignorerte han presset frå Virgin om å levere eit kommersielt album og i staden «la alt kome ut utan noko forstyrring. Eg kjende eg fekk ideane frå ein stad inni meg, og seks månader seinare hadde eg heilt album.» Han valde å la albumet bestå av eit enkelt, 60-minuttar langt stykke, som i motsetnad til dei tidlegare, lange spora hans, ikkje var delt inn i seksjonar. Eit slikt format ville bli vanskeleg for Virgin å marknadsføre eller spele på radio. Han unngjekk å lage tema som Virgin kunne kome til å identifisere som ein mogeleg singel, og utvikla idear ved å «førestille seg lyd, ikkje bilete.»
Milt Holland
Karriere
Han studerte tabla ved UCLA og med Ramnad Easwaran. I India studerte Holland med tablameisteren Chatur Lal frå og med 1963. Han reiste mykje i India i 1960- og 1970-åra, og var mange år i Afrika der han studerte rytmane til forskjellige folk der. Han var blant dei første om introduserte desse instrumenta i vestleg musikk.
Nordal kyrkje
Kyrkja heitte tidlegare Norddalsfjord kapell. Arkitekt for kyrkja var Jacob Wilhelm Nordan. Kyrkja er soknekyrkje i Nordal sokn i Sunnfjord prosti, eit sokn som vart oppretta i 1998 ved at området vart skild ut frå Bru sokn. Fram til avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg soknet i Kinn prestegjeld. Før kyrkja vart bygd sokna folk i området fyrst til kyrkja på Svanøy, og sidan til Stavang kyrkje.
Talet 58
Talet 58 (femtiåtte) er eit partal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 57 og før talet 59.
Ordenstalet som svarar til talet femtiåtte er femtiåttande (58.).
Øya Vis
Historie
I det første hundreåret fvt. var det den illyriske stamma Liburni som heldt til på øya. I 925 vart øya ein del av den mellomalderske staten Kroatia under kongen Tomislav. Vis er nemnd i De Administrando Imperio av den austromerske keisaren Konstantin VII Porphyrogennetos frå rundt 950 som «Ies», ei øy som høyrde til Pagania. Brørne til Stefan Nemanja, Miroslav og Stracimir, hadde sjørøvarferder til Vis i 1184 og 1185.
Otus
Skildring
Otus-uglene lever primært som einslege fuglar, og jaktar frå utkikkspostar i halvopne landskap. Dei føretrekker område som inneheld gamle hòle tre. Så langt det er kjent, er Otus-ugler hovudsakleg hòlerugarar; dei bruker naturlege hòl eller hakkespettreir som ein hekkeplass.
Angeltheow
Angeltheow, alternativt Angletheow, Engengit eller Angenwit, er namnet på ein mytisk konge over Angeln på 400-talet. Han er ættefar til kongane av Mercia, og nemnd i kvadet Béowulf. Etter tradisjonen er han far til Éomer, og son til Uffe av Angeln. Angeltheow høyrer til same ættled som Hengest av Kent, og er rekna som ætling av Odin på fjerde leddet. Ikkje alle kjelder er samde i dette.
Ko Phi Phi Don
Den 26. desember 2004 blei øygruppa ramma av tsunamiar utløyst av ei rekke undersjøiske jordskjelv langs ei linje frå vest for Sumatra til Andamanøyane.
Statue
Historie
Oldtidssvilisasjonane har late etter seg ei rekkje statuar som i stor grad er knytte til religiøse føremål og gravstader. Ein rekna gjerne med at ein slik representasjon av eit vesen også hadde noko av sjelen til vesenet det framstilte, slik at eit gudebilete også ville reknast for å vera sjølve guden, medan statuar av folk og dyr i gravkammer kunne ventast å vera til hjelp for den avdøde i livet etter døden. Parsismen og jødedommen skilde seg ut frå naboreligionar gjennom å ikkje tilbe i statuar, ei lære som også har prega kristendommen og islam, men skikken har halde seg til moderne tid i austlege religionar, der statuar av gudar eller religiøse leiarar kan vera sentrale i utøvinga.
Verdsmeisterskapen i sjakk
To verdsmeistrar 1993-2005
Veselin Topalov frå Bulgaria vann Verdsmeisterskapen i sjakk som FIDE fekk arrangert i San Luis i Argentina hausten 2005.
Sopron
Historie
Då ungararane kom til området på 800-talet var byen i ruinar, og i løpet av dei neste to hundre åra forsterka ungararane dei gamle romerske bymurane og bygde ei borg. Byen fekk det ungarske namnet sitt etter ein hoffmarskalk i borga kalla Suprun. I 1153 vart byen nemnd som ein viktig by.
Hardrock
1970-åra
Då Tommy Bolin døydde i 1976 vart Deep Purple løyst opp. I 1976 gav Boston ut det populære debutalbumeet sitt. Heart vart eit av dei første banda i sjangeren med kvinneleg vokalist.
Cicero
Retorikar
Ifølgje Cicero lyt ein god retorikar blant anna ha kunnskap om litteratur, god kjennskap til filosofi, juridisk ekspertise og sogekunne, attåt evna til å nytte generelle prinsipp i ei konkret sak og sjarmere juryen med humor. Cicero er særs god til å vekkje kjensler i publikum, slik ein til dømes kan sjå i den første talen mot Catilina eller i avslutninga av forsvarstalen på vegner av Milo.
Kimmo Kinnunen
Aktiv
I Sommar-OL 1992 i Barcelona hamna Kinnunen på fjerdeplass. Han revansjerte seg året etter, då han i VM i Stuttgart etter middelmåtige kast i kvalifiseringa slo til med årsbeste i finalen. Eit kast på 84,78 m heldt til sølv. Som i OL året føreåt, var Jan Železný den ingen makta slå.
Milt Holland
Karriere
Etter å ha flytta til Los Angeles i 1946 spelte han på mange jazz- og popalbum, film- og TV-musikk. Eit utval av artistane han spelte med var Frank Sinatra, Bing Crosby, The Beatles, The Rolling Stones, Chaka Khan, John Williams, Leonard Bernstein, Elmer Bernstein, Quincy Jones, Nat King Cole, Henry Mancini, Loggins and Messina, James Taylor, Ella Fitzgerald, Laurindo Almeida, Ry Cooder og Joni Mitchell. Han spelte pandeiro og triangel på Mitchell-hitten «Big Yellow Taxi» og conga og perkusjon på «Light My Fire» med José Feliciano.
Nablus
Han vart grunnlagd av den romerske keisaren Vespasian i 72 evt. som Flavia Neapolis, og har vore underlagt mange rike gjennom den nesten 2000 år lange historia. På 400- og 500-talet førte konflikt mellom dei kristne og samaritanske innbyggjarane i byen til ei rekkje samaritansk opprør mot det bysantinske styret, før valden roa seg i 529 evt. Folketalet hadde då minka drastisk i byen. I 636 vart Neapolis, i lag med det meste av Palestina underlagt det islamske arabiske kalifatet til Umar ibn al-Khattab; og fekk det arabifiserte namnet Nablus. I 1099 tok krossfararane kontroll over byen i litt mindre enn eit hundreår, og etterlet seg ei blanding av muslimske, kristne og samaritanske innbyggjarar. Etter at Saladin og ajjubidane tok kontroll over det indre av Palestina i 1187, vart det islamske styret gjeninført, og dette heldt fram under mamelukkane og osmanarane som følgde.
Gastritt
Gastritt kan ha mange underliggjande årsaker, frå infeksjon frå H. pylori-bakterien, gallerefluks, overdriven bruk av alkohol, medisinar som aspirin, og nokre mattypar.
Amarok av Mike Oldfield
Bakgrunn
Kontrakten til Oldfield med Virgin gjekk ut 1. januar 1991.
Sjuda
Sjuda (russisk Шуда) er ei elv i Kostroma og Nizjegorod oblast i Russland og ei av sideelvane til Vetluga.
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
Før kampen
15. november 1953, ti dagar før kampen på Wembley, nytta det ungarske laget engelske fotballar i ein kamp mot Sverige i Budapest. Laget spelte dårleg, og klarte berre uavgjort 2–2. Etter kampen var reaksjonen i ungarske aviser negativ, og grunna det dårlege resultatet endra Sebes reiseplanane til laget. I staden for å flyga til London, valde han å taka toget til Paris og spela ein oppvarmingskamp mot fabrikklaget til Renault, der Sebes hadde arbeidd før krigen. Ungarn vann kampen 18–0, og høgrebacken Jenő Buzánszky har i ettertid fortald at denne kampen styrkte moralen i laget.
Arkadij Plastov
Prisar og utmerkingar
I løpet av karrieren blei Plastov tildelt Leninordenen to gonger. Han vann Stalinprisen i 1946 og Leninprisen i 1966. Etter at han døydde, i 1972, blei han nominert til Den russiske sosialistiske føderative sovjetrepublikken sin statspris.
Verdsmeisterskapen i sjakk
Ein verdsmeister frå 2006
Det vart i fleire år forhandla om å få ein sameina verdsmeister, og dette lukkast endeleg i 2006. Presidenten i Verdssjakkforbundet FIDE fekk då til ein avtale om ein kamp om verdsmeisterskapen i sjakk mellom Kramnik og Topalov hausten 2006 i Elista i den autonome republikken Kalmykia, Russland.
Hardrock
1970-åra
Etter kvart som disco vart stort i USA og punkrock i Storbritannia byrja hardrocken å verte mindre populær. Disco appellerte til mange fleire menneske enn hardrock og punken såg ut til å ta over den opprørske rolla hardrock ein gong hadde hatt.
Kudma
Kudma (russisk Ку́дьма) er ei elv i Nizjegorod oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå høgre. Elva er 144 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Leidang
Seinare utvikling
I alle dei tre skandinaviske landa utvikla leidang seg til ein skatt, som skulle betalast av alle frie bønder. Skatten vart halden i hevd heilt fram til 1800-talet. Prestestanden og adelen var unnateke frå denne skattabøra. Slik kom skatten til å leggja til rette for at adelen og kyrkja tok over jord. Til slutt vart staten (kongen) meir og meir avhengig av adelen for å kunna mobilisera krigsmakt.
Cicero
Filosof
Med sitt filosofiske forfattarskap kom CIcero til å spele ei nykelrolle i den seinare utviklinga av vesterlandsk kultur. Cicero meinte at den greske tenkinga var ein føresetnad for eit høgare åndsliv. Sjølv skreiv han i eit brev at alt han hadde oppnådd i livet var takka vere den greske danninga. Det politiske idealet Cicero gjorde seg til talsmann for var oppstått frå eit gresk jordsmonn: Greske tenkjarar – mellom dei Aristoteles – hadde hevda at den beste statsforma var ei «blandingsforfatning», der monarkiske, aristokratiske og demokratiske element vart vogne opp mot kvarandre og fungerte i harmoni. Mange tykte at det var mogleg å finne denne blandinga i den romerske statsforma, der det monarkiske var representert ved staten, medan senatet og folkeforsamlinga var høvesvis det aristokratiske og det demokratiske elementet.
Angeltheow
Nokre hevdar at Angeltheow er den same som sviakongen Ongentheow, nemnd i Béowulf, som vart drepen i slaget ved Ravneskogen. Namnet knyter han utan tvil til Angeln (lekken Theow tyder det same som tjuv - Angeltjuven). Ei anna tolking knyter han til segna om Angantyr.
Cicero
Filosof
Som filosof hadde han stor vyrdnad for Platon, og han tykte vel om den milde skepsisen som var typisk for filosofar utdanna ved Platons akademi i Aten. I etiske spørsmål følgde han langt på veg stoisismen, som med sin pliktmoral høvde godt til det romerske sjølvbiletet. Han tok derimot avstand frå epikurismen, som han meinte stod for ei nytingslære. Han gjekk også i polemikk mot naturfilosofien til Epikur, som hevdar at verda har blitt til ved ei tilfeldig samanføying av atomar og difor ikkje trong noko guddomleg forklaring på verdsopphavet. Samstundes var det ein sterk tendens til filosofisk ekletisisme (folk valde ut læresetningar frå dei ymse skulane som det passa dei sjølve) i det første hundreåret f.Kr. og hjå romarane, som søkte praktisk nytte frå filosofien som menneske og borgarar, var denne tendensen særleg merkande. Cicero var snautt noko unntak frå denne regelen.
Fylkesveg 61 i Hordaland
Før 1. januar 2010 vart vegen kalla Fylkesveg 57.
Jihad
Større og mindre jihad
Den tidlege muslimske lærde Ibn Taymiyya, som skal ha inspirert salafismen, kritiserte omgrepa «større» og «mindre» jihad, og hevda at jihad mot vantru er det høgaste ein muslim kan gjera.
Nablus
I dag er folkesetnaden hovudsakleg muslimsk, med små minoritetar av kristne og samaritanar. Sidan 1995 har byen vorte styrt av Den palestinske sjølvstyresmakta. I Gamlebyen er det fleire arkeologiske bygg, som spenner frå det første hundreåret til 1300-talet. Byen er kjend for sin kanafeh, ei populær søtsak i Midtausten, og for såpeindustrien.
Antikken
Flavia Neapolis («den nye byen til keisar Flavius») vart grunnlagd i 72 evt. av den romerske keisaren Vespasian over ein eldre samaritansk landsby, Mabartha («passasjen»). Han ligg mellom Ebal og Gerisim, 2 km vest for den bibelske byen Sikem som vart øydelagd av romarane same året under den første jødisk-romerske krigen. Av heilage stader kring byen finn ein Josefsgrava og Jakob-brunnen. På grunn av den strategiske plasseringa og rikeleg med vassforsyningar, blømde Neapolis og utvida områda sine, mellom anna til det tidlegare judeiske toparkiet Akraba.
Så langt det terrenget let seg gjere, vart byen bygd etter ein romerske ruteplan og vart busett av veteranar som hadde sigra i legionar og andre utanlandske kolonistar. På 100-talet evt. bygde keisar Hadrian eit stort teater i Neapolis med plass til opp mot 7 000 menneske. Myntar funnen i Nablus frå denne tida syner eit romersk militæremblem og gudar og gudinner frå det greske panteonet som Zevs, Artemis, Serapis og Asklepios. Neapolis var heilt heidensk på denne tida. Martyren Justin som var fødd i byen kring år 100 evt., kom i kontakt med platonisme, men ikkje med kristne her. Byen blømde fram til borgarkrigen mellom Septimius Severus og Pescennius Niger i 198–9 evt. Etter å ha teke Niger si side, som vart slått, vart byen ei stund fråteken privilegia sine av Severus, som gav desse til Sebastia i staden.
Norsk sykkelproduksjon
Fram til 1919
Ved etableringa av Norske sykkelfabrikanter og grossisters forening i 1918 var fylgjande firma med på etableringa:
Severnaja Zemlja
Historie
Øygruppa er omgjeve av havis det meste av året og vart ikkje sett på kartet før den arktiske hydrografiske ekspedisjonen til isbrytarane «Tajmyr» og «Vajgatsj» i 1913-1915. Ekspedisjonen var leia av Boris Vilkitsij og målet var å utforske ukartlagde område av Nordaustpassasjen.
Sosialisme
Ordet sosialisme vart første gong nytta av filosofen Pierre Leroux i 1834. Han kalla sosialismen "doktrinen som ikkje vil svike ideala om fridom, likskap og brorskap". Andre kjelder seier at ordet først vart nytta av Marie Roch Louis Rebaud i Frankrike, eller Robert Owen i England, far til Kooperativismen. Sjølv om desse var dei første til å nytte ordet, er "sosialismens far" rekna til å vera greven av Saint Simon, Claude Henri de Rouvroy. Han påverka tankebyggverka til Karl Marx. Sosialistiske idear byggjer soleis på den franske revolusjonen sine ideal, og var framme alt før 1820 (utopisk sosialisme).
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
Før kampen
Det engelske laget hadde på si side vanskar med uttaket av laget. Berre tri spelarar var igjen av laget som hadde knust Italia 4–0 i 1948, og Tom Finney var ute med skade. I tillegg var tidlegare landslagsspelarar som Wilf Mannion og Tommy Lawton ikkje lenger ein del av landslaget. Tottenham Hotspur-spelaren George Robb kom inn for Finney på venstrevingen, medan Blackpool-spelaren Ernie Taylor tok plassen på høgre midtbane mellom lagkameratane Stanley Matthews og Stan Mortensen. Førebuingane til England hadde ikkje vore stort meir imponerande enn Ungarn sine. I oktober spelte dei uavgjort mot eit «resten av verda»-lag med spelarar som Gunnar Nordahl i startoppstellinga etter ei sein utlikning, før dei vann 3–1 over Nord-Irland. Kampen mot «resten av verda»-laget gav eit førevarsel om kva som skulle koma, av di verdslaget hadde nytta Nordahl som ein djuptliggjande midtspiss og dimed klarte å forvirra det engelske forsvaret.
Jamvel om dei ungarske spelarane etter eige utsegn var nervøse før kampen, var dei langt meir framskridne enn engelskmennene på mest alle område. Medan oppvarminga til det engelske laget stort sett inneheldt eit par tilfeldige utstrekningar og nokre ballspark mot målvakten mellom stengene, hadde Ungarn ein energisk oppvarmingsrutine. Utstyret til ungararane var òg meir moderne enn det engelskmennene nytta. Den engelske lagkapteinen Billy Wright har seinare fortald at han la merke til at dei ungarske spelarane hadde på seg lette fotballsko som var lågskorne nede ved oklane. Han snudde seg mot Stan Mortensen og sa: «dette skal gå greitt, Stan. Dei har ikkje eingong skikkeleg utstyr».
Fyrste omgang
Ungarn skåra det fyrste målet berre 45 sekund inn i kampen. József Bozsik spelte ein eitt-to pasning til Zakariás, gjekk fram og sende ei pasning til Nándor Hidegkuti. Han var ikkje markert, og fekk tid til å snu, gå forbi Harry Johnston og plassera eit skot rett i krysset frå like utanfor boksen. Gong på gong fekk Hidegkuti ballen på midtbanen med tid til å røyva på seg og skapa farlege situasjonar. Seinare skreiv Johnston i sjølvbiografien sin om kor hjelpelaust ute av stand han var til å gjera noko for å endra kampbiletet. I det 11. speleminuttet fekk Ungarn eit mål feilaktig annullert, og nokre minutt seinare utlikna Jackie Sewell for England. Hidegkuti skåra endå ein gong, før Ferenc Puskás skåra sitt kanskje mest kjende mål: Sándor Kocsis vann ballen djupt og la han opp til venstrevingen Zoltán Czibor, som fauk nedetter høgresida av banen og gav ballen til Puskás på kanten av femmeteren. Puskás dempa ballen og drog han tilbake med knottane då den engelske lagkapteinen kom stupande inn i ei takling. Medan Wright låg att i graset small Puskás ballen i nettet bak målvakten Gil Merrick. Seinare endra eit frispark frå Bozsik retning og gjekk i mål, før Mortensen reduserte like før pause og sytte for at poengtavla viste 4–2 ved ferdigspelt fyrste omgang. Jamvel om England hadde klart å skåra to mål, hadde Ungarn dominert banespelet dei fyrste 45 minutta.