cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(Let Me Be Your) Teddy Bear
«(Let Me Be Your) Teddy Bear» er ein popsong først spelt inn av Elvis Presley i 1957 for den andre filmen hans, Loving You, der Presley syng songen på lerretet. Han vart skriven av Kal Mann og Bernie Lowe og publisert i 1957 av Gladys Music. Melodien har røter i mange tidlege innspelingar av «Boll Weevil», ein tradisjonell bluessong.
Presley-singelen
Songen gjekk heilt til topps på Billboard-lista i USA for Elvis Presley sommaren 1957, og låg der i sju veker. Det var den tredje av fire førsteplassar han hadde det året. «(Let Me Be Your) Teddy Bear» nådde òg toppen av R&B Best Sellers List, og vart den fjerde førsteplassen hans på den lista. I tillegg nådde songen toppen av countrylista.
Eivind Norman Borge
Eivind Norman Borge er lokalpolitikar for FrP. Han har vore ordførar i Hvaler kommune sidan 2007. Før han vart vald til ordførar hadde han sete tolv år i kommunestyret, og han var tredje vararepresentant for FrP til Stortinget for Østfold i 2005-2009.
Trykktap
Trykktap er minsking av totaltrykket langs straumretninga i ein gass- eller væskestraum på grunn av friksjon eller virveldanning. Trykktap i eit røyr er avhengig av røyrlengda, røyrtverrsnittet, straumfarten og av om straumen er turbulent eller ikkje.
Falknis
Falknis er eit fjell i Rätikonfjella i Alpane, på grensa mellom Liechtenstein og Sveits.
Johann Knüpfer
Johann Knüpfer, også kjend som Johann Knopf var ein «outsider»-kunstnar som hadde sinnsjukdom. Typisk symbolsk skapning i kunsten hans var fuglar. Knopf trudde han kunne forstå språket til fuglane.
Ilidija
Ilidija (rumensk Ilidia) er ei sideelv til Caraş. Ho spring ut i Romania, kryssar grensa til Serbia og munnar ut i Caraş her.
Daggryfjellet
Daggryfjellet er eit stort område med eksponerte klipper like aust for munningen av Daggrybreen på kysten av Dronning Maud Land i Antarktis. Det vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen i 1957–1962, som gav det namnet Akebono. Namnet er sidan endra av Norsk Polarinstitutt.
Vakuumdestillasjon
Vakuumdestillasjon er destillasjon under lågt trykk. Fordelen med denne metoden er at kokepunktet blir senka.
Vakuumdestillasjon går føre seg både med og utan oppvarming av blandinga som skal destillerast.
Fylkesveg 429 i Vestfold
Fylkesveg 429 i Vestfold går mellom Kjærnås og Vestskogen i Færder kommune. Vegen er 1,1 km lang.
Eigenspinn
Eigenspinn er spinn som kjem av rotasjon om ein akse gjennom eige massesenter. Med spinn meiner ein her momentet til rørslemengda (massefarten) om aksen. Ein planet som roterer om seg sjølv, som til dømes jorda, har eit eigenspinn om sin eigen akse gjennom døgnrotasjonen, samt eit banespinn om ein akse gjennom sola.
Eigenspinn spelar ei stor rolle i skildringa av atomære fenomen.
Malo Konare
Malo Konare (bulgarsk Мало Конаре) er ein landsby i kommunen Pazardzjik i provinsen Pazardzjik i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 4 353 innbyggjarar.
Ernest William Brown
Ernest William Brown var ein britisk matematikar og astronom, som arbeidde det meste av karrieren sin i USA.
Han var professor ved Yale University 1907–1932. Han er særleg kjend for teorien sin om rørsla til månen (1901–1908) og for månetabellane sine, Tables of the Motion of the Moon (3 bd., 1919), til å avgjere formørkingar.
Han studerte òg rørsla til planetar og rekna ut banen til trojanske asteroidar.
Lisa Tønne
Lisa Tønne er ein norsk standupartist, programleiar og skodespelar.
Bakgrunn og familie
Tønne vart fødd under namnet Forozan Sadeghi Naser (فروزان صادقی ناصر) i Iran, og vart etter kort tid forlaten av foreldra i ei korg utanfor ein barneheim i Teheran. Ho var blant dei siste adoptivbarna frå Iran som vart adopterte til ikkje-muslimske adoptivforeldre. Ho vart adoptert av eit par frå Trondheim, der ho budde til ho var 16 år gammal.
Lisa Tønne gifta seg i 2007 med programleiaren Kyrre Holm Johannesen og har to barn.
Karriere
Tønne debuterte som standup-komiker på utestaden Lille i Oslo i 1999. Ho vart seinare programleiar i programmet Tur/retur på TVNorge. Ho hadde ei rolle under Turneen til Riksteateret med showet Skitt au, sjøl sola har flekker! og var musikalartist i musikalen The Space Vixens. Tønne spelte rolla Solfrid i TV 2-serien Seks som oss. Solo-standupshowet hennar med rollefiguren Ali Reza har gjeve ho ei rekkje oppdrag. Våren 2010 var Tønne deltakar i innslaget Camp Senkveld i TV 2-programmet Senkveld med Thomas og Harald.
Tusvik og Tønne vann publikumsprisen for årets morosamaste under Komiprisen 2015, og same år hadde dei både eit show på TV 2 og showa Tusvik & Tønne skammer seg! på Latter. Nettavisa har kåra henne til ein av Noregs 25 mest innverknadsrike personane på internett.
I 2020 var Tønne programleiar for dokumentarserien Håpets marked på NRK.
Podcast
11. oktober 2012 starta ho podcastprogrammet Tusvik & Tønne saman med Sigrid Bonde Tusvik
Podcasten har fått hard kritikk for å hengja ut einskildmenneske, utan å måtta forhalda seg til Vær Varsom-plakaten, som redaktørstyrte medium følgjer.
Fylkesveg 429
Fylkesveg 429 finst i fleire fylke i Noreg:
Lisa Tønne
Hjernesvulst
I 2013 fekk Tønne operert bort ein svulst på hjernen. Då ho vakna opp av narkosen viste det seg at ho hadde vorte lam i halve andletet.
The Absence of Presence
The Absence of Presence er det 16. studioalbumet til det amerikanske progressive rockebandet Kansas, utgjeve i juni 2020. Det er det fjerde studioalbumet deira utan det opphavlege medlemmet, Steve Walsh, som trekte seg frå bandet i 2014. Det er det andre albumet deira med solovokalisten og klaverspelaren Ronnie Platt og gitaristen Zak Rizvi. Det er det første albumet deira med klaverspelaren Tom Brislin, som erstatta den førre klaverspelaren David Manion.
Arkticheskiy Institut Rocks
Arkticheskiy Institut Rocks er ei gruppe skjer som ligg 15 km nord for Nordvestøya ved nordvestenden av Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Dei vart oppdaga og fotografert av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen i 1938–39 og kartlagt av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1960–61, som kalla dei opp etter det nasjonale Arktis institutt.
Alpheratz
Alfa Andromedae (Alfa And, α And, α Andromedae), som har det tradisjonelle namnet Alpheratz (eller Alpherat) og Sirrah (eller Sirah), er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Andromeda. Ho ligg like nordaust for stjernebiletet Pegasus og er den nordaustlege stjerna i den store firkanten i Pegasus. Ptolemaios rekna Alfa Andromedae som ein del av Pegasus, og Bayer rekna stjerna som ein del av begge stjernebilete: Alfa Andromedae (α And) og Delta Pegasi (δ Peg). Når grensene til dei moderne stjernebileta vart fastsett i 1930, vart den siste nemninga droppa.
Ho ligg 97 lysår frå jorda. Sjølv om for det nakne auga ser ut som ei enkel stjerne, med samla tilsynelatande storleiksklasse +2.06, er ho i røynda ei dobbeltstjerne med to stjerner i nær bane. Den kjemiske samansetjinga til den lysare av dei to stjernene er uvanleg sidan dei er ei kvikksølv-mangan-stjerne med ein atmosfære med unormalt høge nivå av kvikksølv, mangan og andre grunnstoff, inkludert gallium og xenon.
Adolphe Thiers
Marie Joseph Louis Adolphe Thiers var ein fransk historikar og statsleiar, fødd i Marseille.
Liv og gjerning
Thiers var son til ein embetsmann. I 1821 flytta han til hovudstaden Paris og byrja arbeide som journalist. Her markerte han seg snart som ei av dei viktigaste opposisjonelle røystene og var seinare ein av grunnleggjarane av den liberale avisa 'Le National'. Med utgjevinga av historieverket Histoire de la Révolution française (1823-27) presenterte han eit nytt og meir positivt syn på den franske revolusjonen, ganske særleg av Napoleon Bonaparte.
I 1830 vart Thiers vald inn i det franske parlamentet og hadde sete i forsamlinga til 1851. Mellom 1832 og 1836 hadde han ei rad ministerpostar i regjeringa og var kortvarig fransk statsminister i seks månader i 1836 og åtte månader i 1840 under «borgarkongen» Ludvig Filip.
Etter Napoleon III sitt statskupp vart Thiers fengsla i 1851. Frå 1863 var Thiers den leiande i den liberal-konservative opposisjonen mot Napoleons regime.
Frå februar 1871 var Thiers fungerande statsleiar i Frankrike. I mai same året gav han ordre om at oppstanden under Pariskommunen skulle slåast ned, noko den prøyssiske kanslaren Otto von Bismarck støtta ved å sleppe fri 100 000 franske krigsfangar. Den 31. august same året vart Thiers den fyrste presidenten i den tredje franske republikken, ein posisjon han hadde fram til 1873. Som fransk president leidde han i 1871 delegasjonen som tok del i fredsforhandlingane med førnemnde Bismarck. Forhandlingane i Versailles, der dei tyske militære hadde hovudkvarter, førte fram til freden i Frankfurt og avslutta den fransk-prøyssiske krigen.
Thiers døydde i Saint-Germain-en-Laye.
Adora i Har Hebron
Adora (hebraisk skrift אֲדוֹרָה, òg Adorah) er ei israelsk busetjing og ein kollektiv landsby i Judeafjella sør på den okkuperte Vestbreidda, nordvest for Hebron. Han vart grunnlagd i 1984 og ideologisk høyrer samfunnet til bondeorganisasjonen Herut–Betar. Adora har eit folketal på 278 (2012) og er underlagt Har Hebron regionale kommune. I følgje Osloavtalen frå 1993 mellom Israel og Palestinsk frigjeringsorganisasjon, var Adora tiltenkt Område C under full israelsk sivil og militær kontroll.
Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
I følgje ein rapport frå Peace Now frå 2006, er 36,01 prosent av landområdet som Adora er bygd på, privateigd, hovudsakleg av palestinarar. I følgje israelske lov er busetjinga på privateigd palestinsk jord ulovleg.
Geografi
Adora ligg aust for Israel si sperring på Vestbreidda, 6,4 kilometer frå Den grøne linja i Judeafjella nordvest for Hebron i ei høgd på 692 meter over havet.
Historie
Den 27. april 2002 kom tre palestinske geværmenn, utkledde som israelske soldatar, inn i Adora og tok livet av fire innbyggjarar, inkludert ei fem år gammal jente, medan sju andre vart skadde. Ein av angriparane vart sidan drepen av IDF.
Helix Pass
Helix Pass er eit lite pass som strekkjer seg frå nord til sør 4 nautiske mil aust-nordaust for Mount Jamroga sentralt i Bowers Mountains i Antarktis. Fjellpasset ligg mellom fjelltoppar utan namn og gjer det mogeleg å dra frå området ved toppen av Carryerbreen til område i den sørlege delen av Bowers Mountains. Det fekk dette namnet av geolog-gruppa frå New Zealand, 1967–68, fordi dei turen gjennom passet to heile natte med mykje gåing att og fram og klatring. Det vart derfor kalla opp etter landsnigelen, heliks.
Effusjon
Effusjon er lekkasje av gass gjennom ei lita opning. I prosessen strøymer individuelle molekyl gjennom opninga utan å kollidere med andre molekyl. Dette skjer om diameteren til holet er langt mindre enn midlare fri bane for molekyla. I følgje Grahamlova er raten gassane effunderer (t.d. kor mange molekyl som passerer gjennom holet per sekund) avhengig av molekylvekta. Gassar med låg molekylvekt effunderer raskare enn gassar med høg molekylvekt. For to gassar med same temperatur T (og same spesifikke varme), og dermed same kinetiske energi er kvadratisk middelverdi av molekylfarten, v_{\rm rms}, til kvar gass gjeven med denne likninga
der k_{\rm B} er Boltzmannkonstanten. Lettare molekyl har dermed høgare fart. Dette fører til at fleire molekyl passerer gjennom holet per tidseining. Dette er årsaka til at ein ballong fylt med hydrogen, som har låg molekylvekt, slepp ut gassen raskare enn ein lik ballong fylt med oksygen, som har høgare molekylvekt.
Transportprosess
Ein transportprosess er ein prosess der masse og energi flyttar seg inn i eller ut av eit fysisk system, eller internt rundt i systemet. Prosessane kan vise til
Innan industriell bruk skjer desse tre transportane ofte samstundes, noko som er ein av grunnane til at emnet har oppstått. Berre i unntakstilfelle finst ein eller to av desse transportane utan at den tredje skjer.
Matematisk kan dei tre grunnleggjande transportane skildrast på ein lik måte (sjå over). Dette gjer i sin tur at ein kan løyse problem på ein likeverdig måte. I dei generelle tilfella brukar ein ofte eller alltid i dag numeriske dataprogram (CFD, computational fluid dynamics) for å løyse oppgåvene.
Emnet kan studerast på tre ulike nivå; makroskopisk, mikroskopisk og molekylært. Dei makroskopiske studia innrettar seg på innkomande og utgåande verdiar frå ein prosess. Prosessen i seg sjølv blir ikkje studert i dette tilfellet. Bernoulli-likninga er eit kjent resultat i desse studia. Mikroskopisk studerer ein eit mindre volum for å få ei betre lokal skildring. På molekylært nivå studerer ein dei grunnleggjande prinsippa.
Synnøve Svabø
Synnøve Svabø er ein norsk journalist og programleiar på TV og radio. Ho starta karrieren sin som journalist i radioprogram som Nitimen og Reiseradioen før ho byrja på Høgskulen i Volda. Seinare byrja ho i P3 som utereporter i XS og XL. Ho har vore reporter og programleiar for ei rekkje TV-program, i hovudsak hos NRK. Ho er i 2021 programleiar i Nitimen.
Karriere
Svabø er utdanna journalist frå Høgskulen i Volda i 1992 og vart same år tilsett i NRK. Ho var først å sjå som stuntreporter i Petter Nomes TV-serie Rondo hausten 1994 og våren 1995. I 1995–1996-sesongen hadde ho rollen som den innovative og impulsive programleiaren i underhaldningsserien Baluba på NRK-TV. Deretter vart ho ein av dei meste nytta programleiarane på underhaldningsprogramma til kanalen. Etter ein periode i TV 2 frå 1999 til 2001 kom ho attende som programleiar i NRK i 2003 og var blant annan programleiar i underhaldningsserien På tråden med Synnøve (2006).
Fanellhorn
Fanellhorn er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i Graubünden i Sveits.
Synnøve Svabø
Karriere
I 2009 var ho NRK sin kommentator i finalen og semifinalane i Eurovision Song Contest 2009. Stil hennar vekte tildels sterke reaksjonar frå delar av det norske publikum som meinte ho førte ein «frekk» og «vulgær» tone under programmet, og at ho snakka for mykje under poengoppramsinga. NRKs publikumsservice mottok rekordmange klager frå sinte sjåarar etter opptredenen hennar. Blant desse var òg leiaren for Kringkastingsrådet i NRK, Kjellaug Nakkim.
Privatliv
Svabø er fødd på Sunnmøre, men voks opp på Austlandet. Ho er gift med Stein Olav Lervik og har to barn. Ho er kusine til journalisten Terje Svabø. Ho gjekk i klasse med Johann Olav Koss og Baren-vinnaren Bjørn Sjulstok på barne- og ungdomsskulen.
Fanellhorn
Stien som går opp til toppen passerer Guraletschsee.
Ege Bamyasi
Ege Bamyası er det fjerde studioalbumet av det tyske eksperimentelle rockebandet Can. Det kom ut i 1972 på United Artists. Albumet inneheld singelen «Spoon», som gjekk inn på Topp 10 på singellista i Tyskland, hovudsakleg fordi han vart nytta som kjenningsmelodi for ein tysk TV-thriller kalla Das Messer (Kniven). Med suksessen kunne Can flytte til eit betre studio der dei spelte inn Ege Bamyası. Ege Bamyası vart mastra på nytt som ein hybrid SACD i 2004 med eit hefte med kommentarar om albumet av tidlegare Melody Maker-journalist David Stubbs, i tillegg til bilete av bandet.
Plateomslaget var eit ordspel på namnet på bandet (sidan det syner ein boks (can på engelsk) merkt med «CAN»). «Ege Bamyası» tyder «Egeeisk moskus» på tyrkisk. Albumet fekk mykje god kritikk og har sidan vorte omtalt som ei inspirasjonskjelde for andre artistar. Mange artistar har spelt inn sine versjonar av songane på Ege Bamyası. Remiks-versjonar av fleire av songane finst på albumet Sacrilege.
Produksjon
Med den kommersielle suksessen dei fekk med singelen «Spoon» (som nådde sjetteplassen på den tyske singellista og selde 300 000 eksemplar), kunne Can leige ein tidlegare kinosal, der dei bådde budde og spelte inn musikk. Innspelinga gjekk derimot trått i følgje gitaristen Michael Karoli fordi klaverspelaren Irmin Schmidt og vokalisten Damo Suzuki spelte sjakk store delar av dagane og «plata måtte gjerast ferdig i ein vanvittig prosess, og somme av spora vart spelte inn nesten i sanntid og singelen «Spoon» vart lagt til fordi me mangla nok songar.»
Ege Bamyası vart spelt inn med Czukay bak spakane i Inner Space-studio i Weilerswist, ein by nær Köln.
Mottaking og innverknad
Ege Bamyası har fått mykje god kritikk etter det kom ut. Pitchfork Media hadde albumet på 19. plasspå lista si over dei 100 beste albuma frå 1970-åra. Det britiske musikkmagasinet Melody Maker skreiv: «Can er utan tvil det mest talentfulle og mest konsistent eksperimentelle rockebandet i Europa, inkludert England.» Suksessen til songen «Spoon» og salstala frå albumet inspirerte Can til å halde ein gratiskonsert i eit forsøk på nå eit breiare publikum. Can Free Concert vart filma av Martin Schäfer, Robbie Müller og Egon Mann for regissøren Peter Przygodda ved Köln Sporthalle den 3. februar 1972 og finst i dag på Can DVD.
Fleire artistar har nemnd Ege Bamyasi som ei inspirasjonskjelde. Stephen Malkmus frå Pavement har sag at «Eg spelte Ege Bamyası av Can kvar kveld før eg gjekk å la meg i tre år.» Thurston Moore frå Sonic Youth sa «Eg fann Ege Bamyası i 49-cent-kassen på Woolworth's. Eg såg ikkje noko skrive om Can. Eg visste ikkje noko om dei utan denne moskusboksen på plateomslaget, som verka fullstendig bisarrt. Eg tok omsider plata med meg heim og sleit ho heilt ut. Ho var så fortryllande. Det var noko med det som fekk det til å verke som om Can spelte på utsida av rock 'n' roll. Det var ulikt alt anna eg hadde høyrt på den tida.»
Fleire artistar har spelt inn sine versjonar av songane på Ege Bamyası. «I'm So Green» vart spelt av Beck og vart send inn for eit planlagt hyllestalbum til Can produsert av Dust Brothers. Kanye West sampla frå «Sing Swan Song» for songen sin «Drunk and Hot Girls» på albumet Graduation, og mykje av teksten er henta frå Suzuki sin vokal. Fleire av songane på Ege Bamyası er remiksa på albumet Sacrilege.
Hip hop-artisten I Self Devine sampla frå «Vitamin C» på songen «Overthrow» på hans Self Destruction i 2005. Kleptones har nytta «Vitamin C» i miksen sin av Hectic City 7 – May Daze. «Vitamin C» kan ein òg høyre i Pedro Almodóvar-filmen Broken Embraces.
For 40-årsjubileet til utgjevinga spelte Stephen Malkmus heile albumet den 1. desember 2012 under WEEK-END Festival i Köln i Tyskland.
Bakgrunnsstoff
🇨🇦
John Wetton
John Kenneth Wetton var ein engelsk låtskrivar, songar, bassist og gitarist. Wetton var profesjonell musikar sidan slutten av 1960-talet og var medlem i kjende rockegrupper som Mogul Thrash, Family, King Crimson (der han jobba med barndomsvenen Robert Fripp), Roxy Music, Uriah Heep, UK, Wishbone Ash og Asia.
I Wishbone Ash vart han henta inn for å erstatte bassist og vokalist Martin Turner og påtenkt rolla som rein bassist. Gruppa hadde allereie då nærast fullført studioinnspelinga av albumet Number the Brave, så difor song han berre på ein song. Wetton vart desillusjonert over det han oppfatta som ein status som studiomusikar, spesielt med tanke på at han er vurdert som ein respektert bassist, songar og låtskrivar. Rett før turnéen starta forlét han Wishbone Ash og grunnla gruppa Asia saman med Geoff Downes, Steve Howe og Carl Palmer. MCA Records avbraut samarbeidet med gruppa som eit resultat av dette. John Wetton sa i ettertid:
Wetton var mest kjend for det kraftfulle basspelet og improvisajonsteknikkane sine, men utgjevingane hans sidan 1980-talet har vore meir kommersielt orientert. I nyare tid har fokuserte han meir på vokal og låtskriving, der han favoriserte akustisk gitar og piano. Høgdepunkta hans blant utgjevingar er King Crimson-albumet Larks' Tongues In Aspic (1972) og Asia-albumet med same namn frå 1982, som òg er det mest selde albumet hans. John Wetton jobbar siste delen av livet som soloartist etter at han forlét Asia for andre gongen i 1992, men var i seinare medlem av bandet att.
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1975
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1975 fann stad på St. Jakob-stadion i Basel 14. mai 1975, framfor 10 897 tilskodarar. Dynamo Kiev frå dåverande Sovjetunionen vann finalen, den 15. i sitt slag, med siffera 3-0 over Ferencváros frå Budapest.
Kampen
Dynamo Kiev leia 2-0 ved pause etter skåringar av Volodimir Onitsjenko i det 18. og 39. minutt. Oleh Blokhin la på til 3-0 i det 67. minutt og fleire mål kom ikkje.
Laga
Dynamo Kiev sitt vinnarlag bestod av: Jevgenij Rudakov, Viktor Matvjenko, Mykhaylo Fomenko, Stefan Resjko, Vladimir Trosjkin, Anatolij Konkov, Volodimir Muntjan, Viktor Kolotov (kaptein), Leonid Burjak, Volodimir Onitsjenko og Oleh Blokhin.
Ferencváros mønstra: István Géczi (kaptein), Győző Martos, István Megyesi, Miklós Pataki, Tibor Rab, Tibor Nyilasi, István Juhász, József Mucha, Ferenc Szabó, János Máté og István Magyar. Tibor Onhausz kom innpå i staden for Nyilasi i det 60. minutt.
Udaipur
Byen er den historiske hovudstaden i det tidlegare Mewar-riket, og er no det administrative hovudkvarteret i Udaipur distrikt. Udaipur er også kjend som City of Lakes og austens Venezia. Pichola-sjøen, Fatah Sagar-sjøen, Udai Sagar og Swaroop Sagar i Udaipur er rekna blant dei vakraste sjøane i Rajastahn.
Byen er også kjent for slotta sine frå Radjput-tida. Særlig berømt er Lake Palace (Jag Niwas), som dekkjer ei heil øy i Pichola-sjøen. Fleire av slotta er gjort om til luksushotell.
Eigentilstand
Eigentilstand er eit omgrep nytta i kvantefysikk for å skildre eit fysisk system ved hjelp av eigenfunksjonar som svarar til særskilde eigenverdiar av dei fysiske storleikane ein skal avgjere, som energi og spinn.
Om eit system er heilt ut skildra med ein enkel eigenfuksjon, slik at dei tilsvarande storleikane kvar har ein særskild eigenverdi, seier ein av systemet er i ein eigentilstand.
Olaf Norli
Olaf Olsen Norli var ein norsk forleggjar. Saman med Olaf Husebye grunnla han 1883 bokhandelen «Olaf Huseby & Olaf Olsen» i 1883. I 1890 grunnla han Olaf Norlis Forlag og Olaf Norlis Bokhandel i Universitetsgata i Oslo. Bokhandelen vart overteken av Aschehoug forlag i 1985 og er i dag (2008) den største enkeltbokhandelen i Norden.
Jablanica
Jablanica (serbisk Јабланица) er ei 85 km lang elv sør i Serbia. Ho er ei sideelv til Južna Morava frå ventre og har gjeve namn til ein region med same namn.
Jablanica spring ut frå fjellet Goljak, nær landsbyen Grbavce, ved grensa til Kosovo. Området er rikt på varmekjelder, så det ligg fleire kurstader langs elva. Etter landsbyane Dupljane og Pečenjevce munnar elva ut i Južna Morava.
Elva høyrer til nedslagsfeltet til Svartehavet og drenerer sjølv eit område på 895 km².
Fylkesveg 430 i Vestfold
Fylkesveg 430 i Vestfold går mellom Elgestad i Færder kommune og Husøy i Tønsberg kommune. Vegen er 3,9 km lang.
Velika Morava
Velika Morava eller Store Morava (serbisk Велика Морава) er den siste delen av elva Morava (serbisk Морава), det store elvesystemet i Serbia, og ei sideelv til Donau
Lengd
Velika (Store) Morava oppstår der elvane Južna Morava (Јужна Морава; tyder ‘Sørlege Morava’) og Zapadna Morava (Западна Морава; Vestlege Morava) renn saman nær den vesle byen Stalać, eit stort jernbaneknutepunkt i Sentral-Seriba. Frå her til ho munnar ut i Donau nordaust for byen Smederevo, er Velika Morava 185 km lang. Med den lengste greina, Zapadna Morava, er ho 493 km lang. Južna Morava, som er den naturlege kjeldeelva til Morava, var tidlegare lengre enn Zapadna Morava, på grunn av regulering av elva vart Morava kortare ned frå ei lengd på over 600 km. Ibar er i dag den fjernaste kjelda til Morava, og ligg i Montenegro, som gjer at elvesystemet Ibar-Zapadna Morava-Velika Morava har ei lengd på 550 km, som er den lengste vassvegen som utelukkande ligg på Balkanhalvøya.
Geografi
Nedslagsfeltet til Velika Morava er 6126 km² og heile Morava-systemet er på 37 444 km² (av dette er 1237 km² i Bulgaria og 44 km² i Makedonia), som dekkjer 42,38 % av Serbia. Velika Morava renn gjennom det frodigaste og tettast folkesette området i Sentral-Serbia, kalla Moravadalen, eller Pomoravlje. Pomoravlje var i fortida ei bukt i det store Pannoniske havet, som tørka inn for 200 000 år sidan. Halve lengda renn elva gjennom den vakre Bagrdan-kløfta. Elva munnar ut i Donau mellom landsbyane Kulič og Dubravica, i det store kolbekkenet Kostolac. Middelvassføringa hennar er 255 m³/s ved munningen.
Velika Morava er eit lærebokdøme på ei meanderelv. Ho var tidlegare 245 km lang, men frå utspringet til munningen er luftlinja berre 118 km, så meanderforholdet er 118:245, eit av dei høgaste forholda til Europa.
Elva er mellom 80 og 200 meter brei, og opp til 10 meter djup. Ho er kjend for flaumane som oppstår her og har fleire gonger endra elvefar, medan dei tidlegare elvesvingane har danna små innsjøar, kjend som moravište.
Sideelvar
Sideelvane til Velika Morava er korte. Den lengste er Jasenica på 79 km og dei andre er stort sett ikkje lenger enn 50 km. Mange av dei fører berre vatn i dei våtare periodane av året, då dei til gjengjeld kan føre til flaum. Før Velika Morava renn ut i Donau deler ho seg i to og dannar den 47 km lange greina Jezava, som munnar ut i Donau nær byen Smederevo.
Utbyggingar
På grunn av den store flaumfrekvensen i elva, starta ein å bygge flaumvern i Velika Morava, dei to kjeldeelvane og fleire av sideelvane. Det er likevel ofte flaum i elva, så arbeidet med å sikre elva pågår framleis.
Busetnader
Sjølv om Moravadalen alltid har vore det mest folkerike området i Serbia, har flaumfaren hindra folk frå å busetje seg langs sjølve elvebreidda. Den einaste urbane busetnaden langs elva er Ćuprija, som ofte vert råka av flaum. Andre stader, som ligg litt frå elva, er Paraćin, Jagodina, Batočina, Lapovo, Svilajnac, Velika Plana, Požarevac og Smederevo.
Sierra Nevada nasjonalpark i Venezuela
Sierra Nevada nasjonalpark i Venezuela ligg i Andes i delstatane Mérida og Barinas i den vestlege delen av landet. Arealet er ca. 276,5 kvadratkilometer. Han vart oppretta 2. mai 1952 og blei den andre nasjonalparken, etter Henri Pittier nasjonalpark, den første venezuelanske nasjonalparken etablert 15 år tidlegare.
Sierra Nevada er eit område av økologisk tyding for Venezuela, for vern av økosystemet til dei høgstliggande område i landet, det inkluderer det høgste fjellet i landet, Pico Bolívar på 4978 moh.
Geografi
I byrjinga dekte parken eit areal på 190 000 hektar som blei utvida til 276 446 hektar den 14. august 1985. Av dette er to tredelar innanfor delar av seks kommunar i delstaten Mérida og ein tredel av totalarealet ligg innanfor tre kommunar i Barinas.
Sierra Nevada nasjonalpark dekker ein av dei to utlauparane av Cordillera de Mérida i Andes i Venezuela, med dei mest høgtliggande fjelltoppane i landet, Pico Bolívar, Humboldt (4942 moh.), La Concha (4922), Bonpland (4883), Espejo (4880), León (4740), El Toro (4729) og Mucuñuque (4609).
Sierra Nevada er skild frå Sierra La Culata i nord, det andre fjellmassivet av Andesfjella, ved nedsenkinga av Chama-elva gjennom byen Mérida, i nordaust er han avgrensa av elva Santo Domingo, i strekket frå Laguna de Mucubají til dammen José Antonio Páez. I sørvest dannar elva Nuestra Señora grensa til parken.
Ein finn to store fjellkjeder i Sierra Nevada nasjonalpark, dette er Sierra Nevada de Mérida og Sierra de Santo Domingo, som begge er prega av høge tindar, isfall og elver. Delar av nedslagsfeltet i parken drenerer via Chama-elva, ho strøymer først i sørvestleg retning, deretter nord og ned i Maracaibosjøen. Aust for vasskiljet, vesentleg i delstaten Barinas, vil vatnet finne vegen mot Orinoco-bassenget, mellom anna via elva Santo Domingo som flyt gjennom byen Barinas.
Klima
Sierra Nevada har to årstider, ein periode med maksimal nedbør konsentrert mellom mai og oktober og ein tørrare periode mellom desember og mars. Nedbør som snøfall er hyppige mellom juli og september og sporadiske resten av året på dei høgste toppane.
Med dei store høgdvariasjonane gjennom parken følgjer vidt omfang i årleg gjennomsnittleg temperatur frå 26 °C i dei nedre områda, ca. 400 moh., og ned til -5 °C på dei høgste toppane over 4900 moh.
Fauna
Ein av dei største dyreartane som finst i parken er brillebjørnen, i tillegg til å vere den einaste representanten for bjørnefamilien Ursidae i Andes er han ein av dei truga artane i parken.
Tilgjenge
Det meste populære tilgjenget til parken er via kabelbanen frå byen Mérida som bringer passasjerar over eit strekk på 12,5 kilometer opp til Pico Espejo, på 4765 moh. Ein annan inngang til nasjonalparken er vegen gjennom landsbyen Tabay, og vidare gjennom La Mucuy Alta, begge nordaust for Mérida.
Färichhorn
Färichhorn er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjëlltoppen ligg i luftlinje eit par kilometer nordvest for den høgre toppen Balfrin.
Vika i sagalitteraturen
Det kan vere at namnet «Vika» opphavleg var den norrøne nemninga på heile det havområdet som fekk det tysk-nederlandske namnet «Skagerrak» på eit seinare tidspunkt. Såleis kan det ha vore havområdet Vika som har vorte opphavet til namnet på landområdet Vika. I vikingtida og tidleg i mellomalderen har truleg namnet «Vika» vore nytta på heile landområdet på austsida av dette hav- og fjordområdet nordover frå Göta älv i den noverande byen Göteborg i Sverige, og sørover til Lindesnes på vestsida. Men på 1200-talet vart Agder rekna til Vest-Noreg, og då gjekk grensa mellom Vika og Vest-Noreg ved ein stad som vart kalla Rygjarbit, og som ein i dag er uviss på plasseringa av, men som kan ha vore på kysten mellom vår tids Kragerø og Lyngør, eller ein eller annan plass på vår tids grense mellom Agder og Telemark.
Vika i Heimskringla
Snorre si soge om dei norske kongane, Heimskringla, nemner fyrst Vika i soga om Harald Hårfagre i samband med forteljingane om Haralds erobringar av nye område. Her nyttar Snorre uttrykket «aust i Vika». Nemninga «aust i Vika» er truleg å forstå som aust for resten av Noreg, ettersom Harald kom vestfrå og la til i Tønsberg, som er vest i Vika. Områda som blir omtala i samanheng med Vika er her – i tillegg til Tønsberg – Romerike og Vestfold heilt til Grenmar, og Vingulmork heilt til Svinesund, der riket til sveakongen byrja. Her vert det altså skapt eit bilete av Vika som ikkje berre femner om kystlandet frå Grenmar til Svinesund, men òg store delar av innlandet.
Snorre fortel i soga om Olav Tryggvason at danekongen Harald Blåtann la Vika under seg etter at den norske kongen Harald Gråfell døydde i om lag år 970. Harald Blåtann skal da ha gjeve Harald Grenske (Grenske tyder «den grenlandske»), far til Olav Haraldsson, Vika i len. Det Vika som er nemnd her, er «Vingulmork, Vestfold og Agder til Lindesnes». Etter at Olav Tryggvason hadde falle ved Svolder i om lag år 1000, fekk den danske kongen Svein styringa over Vika. Snorre fortel av det området som Svein skulle styre, strekte seg frå Svinesund til Lindesnes, altså om lag det same området som Harald Grenske fekk nokre år tidlegare.
Fleire skildringar av utstrekninga på Vika finst i soga om helgenkongen Heilag-Olav, Olav Haraldson, som vart Sankt Olav etter at han vart drepen under slaget på Stiklestad. Då Olav Haraldsson heldt ting med bøndene i Vika, skal alle folka der, heilt fram til Svinesund, der området til sveakongen byrja, ha gått over frå danekongen til kong Olav. Det kan med andre ord sjå ut til at Svinesund fortsatt var austgrensa for Vika på Olav Haraldssons tid, slik som ved Olav Tryggvassons fall nokre år tidlegare. Snorre fortel også Olav Haraldsson drog til Ranrike og heldt ting med folka der. Ein bonde som heitte Brynjolv Ulvalde stod opp på tinget og sa at Göta elv frå gamal tid var grensa mellom rika til den norske, svenske og danske kongen, sjølv om sveane lenge hadde hatt makta heilt til Svinesund. Brynjolv meinte ranrikingane helst ville tene den norske kongen.
Olav Haraldssons freistnad på å leggje Ranrike under seg vart med dette ein freistnad på å utvide Vika austover. Bonden Brynjolvs tale kan tyde på at det har vore ei utbreidd meining om at Göta elv var den «rette» grensa mellom rika til dei nordiske kongane, og dette kan tyde på Vika kan ha strokke seg heilt sør til Göta elv. Tydelegvis skilde ein mellom vikværinger og göter. Møtet mellom Olav Haraldsson og Ragnvald jarl ved elva seinare kan tyde på at det var Göta elv som var rekna som grensa mellom desse to folka.
Seinare fortel soga om Heilag-Olav om den dansk-engelske kongen Knut den mektige si tileigning av Noreg i 1028. Knut skal ha halde ting med bøndene og vorte tatt til konge over heile landet. På denne ferda inngjekk Knut venskap med den sørvestlandske høvdingen Erling Skjalgsson, og dei avtalte at Erling skulle få styringa over landet mellom Stad og Rygjarbit.
Neste gang Heimskringla nemner utstrekninga på Vika, er i soga om Magnus Erlingsson. Far til Magnus, Erling Skakke, reiste til Danmark for å få støtte av den danske kong Valdemar. Avtala deira gjekk ut på at Valdemar skulle hjelpe Magnus å leggje Noreg under seg, mot at Valdemar skulle ha «heile Vika nord til Rygjarbit», ettersom forfedrane til Valdemar hadde hatt dette riket. Avtala er òg nemnd nokre kapittel seinare, og då kan ein lesa at Valdemar gjer krav på «Vika frå aust og til Rygjarbit».
Vika i Fagerskinna
Forfattaren av verket Fagerskinna nemner Vika for fyrste gong når han fortel om oppgjeret etter slaget ved Svolder i 999 eller 1000, der Olav Tryggvasson fall. Partane som sigra i slaget, norske Eirik jarl, danske kong Svein og svenske kong Olav, skulle dela Noreg mellom seg, og Svein fekk «Vika heilt aust til Lindesnes». Snorre skriv, som nemnt i føre avsnittet, om det same oppgjeret i soga om Olav Tryggvason. Det går fram av hans forteljing at kong Svein skulle ha området frå Svinesund til Lindesnes, slik at Snorre og Fagerskinna ser ut til å vera omtrent på linje her, sjølv om det ikkje går fram av soga kva forfattaren av Fagerskinna heldt for å vera austgrensa til Vika.
Fagerskinna omtaler òg avtalen mellom Valdemar og Erling Skakke, men her er ordlyden «alt land som ligg mellom Lindesnes og Danmark». Her har altså Snorre og forfattaren av Fagerskinna ha ulike oppfatningar. Kva som er den austlege grensa for Vika, er ikkje nemnd konkret i sagaene, men uttrykksmåtane «mellom Lindesnes og Danmark» i Fagerskinna og «frå aust» i Heimskringla kan moglegvis referera til den svensk-danske grensa ved Göta elv. I så fall er det eit stort Vika som kong Valdemar kravde på Magnus Erlingssons tid (1160-åra). I Heimskringla er kravet rett nok litt meir moderat. Det er likevel tydeleg at Vika fortsatt var rekna som eit eige rike, og at dei danske kongane fortsatt hadde sterke interesser i området.
Vika i Historia Norvegiæ
I Historia Norvegiæ, som truleg er den eldste av alle kongesagaene, skrive rundt 1170, blir utstrekninga av Vika fastslått å vera «frå danskegrensa til den staden som er kalla Rygjarbit». Rygjarbit er no eit ukjend sted, truleg ein plass mellom dei noverande fylka Aust-Agder og Telemark. Omgrepet «danskegrensa» refererar moglegvis til Göta elv, som ble rekna som ei slags treriksgrense mellom Noreg, Sverige og Danmark.
Vika vert også nemnd i samanheng med Tryggve Olavsson, far til kong Olav Tryggvason. Forfattaren fortel at Tryggve herska i Grenland og la Vika under seg.
Geir Aarbu
Geir Ragnar Aarbu frå Senterpartiet var frå ordførar i Aremark kommune frå 2011 til 2019.
Aarbu og Senterpartiet samarbeidde med Arbeidarpartiet, og saman danna dei to partia raudgrønt fleirtal i kommunen. Han vart attvald i 2015.
Geir Aarbu er utdanna økonom og driv med jordbruk. Han har tidlegare arbeidd over 20 år i administrative stillingar i Halden kommune.
Astorhortane
Astorhortane er to små klippeframspring som ligg 6,5 km søraust for Mount Ramenskiy i søraustenden av Wohlthatmassivet i Antarktis. Dei vart kartlagte frå flyfoto og frå landmålingar av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (NorAE), 1956–60 og kalla opp etter Astor Ernstsen, ein meteorolog med NorAE, 1958–59.
Skuggelegging
Skuggelegging er ein teikneteknikk mest brukt til kol- og blyantteikningar. Skuggen blir brukt for å framheve den plastiske forma i det ein har teikna. Teknikken kan også brukast i måleteknikken grisaille, medan ein i vanleg måleri oftast brukar fargevariasjonar til å framstille skuggar og former. Ved å variere dekkinga av sverting ved hjelp frå skravering eller jamn utstryking, kan ein få fram heile gråtoneskalaen frå svart til kvit. Bruk av viskelêr eller knetgummi kan brukast på dei sverta flatene for å løfte partia tilbake til lysare grå. Mange kunstnarar lét berre tjukkleiken på streken framheve tredimensjonaliteten og overlét resten til forestillingsevna hjå tilskodaren. Det er også mogleg å skuggeleggje ved å bruke større og mindre svarte prikkar som blir spreitt. Brukt av ein kunstnar kan teknikken kallast svart-kvit-pointillisme, medan den er meir kjent i maskinframbrakt utgåve, kjent som rasterteknikk. Denne teknikken blei brukt for å «lese av» fotografi slik at ein kunne lage trykkplater til bruk i blad, aviser og bøker. Prinsippa var dei same som for svart-kvit-TV, og er også vidareført til dagens elektroniske bilet- og trykksaksframstilling, berre med fargar i tillegg.
Holleford-krateret
Holleford-krateret er eit meteorittkrater i Ontario i Canada. Krateret er ei sirkelforma fordjuping med ein diameter på 2350 meter og ei djupne på 30 meter. Det er om lag 550 millionar år gammalt og er i løpet av den tida nesten vorte utviska av erosjon, avleiring og oppdyrking. Det er likevel lett å kjenne att krateret på luftfoto.
Haag i Niederösterreich
Haag er ein kommune i distriktet Amstetten i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 55 km² og i kring 5 500 ibuarar. Byen Haag ligg 346 meter over havet, ei 15 km vest om distriktshovudstaden Amstetten.
Klorofyll
Klorofyll (av gresk chloros, 'grønt' og phyllon, 'blad') eller bladgrønt er eit stoff som gjev grønfarge i organismar som driv fotosyntese. I plantecellene finst klorofyll i membranar. Det blir mellom anna danna i kloroplastar.
Klorofyllmolekylet består av fire pyrrolringar som saman dannar ein porfyrinstruktur med eit magnesiumatom i midten. Til denne strukturen er det knytt ein fytolkjede. Klorofylla har karakteristiske absorpsjonsspektrum, det vil seia at det absorberer særskilde område av lysspekteret særleg sterkt: éit i raudt ljos og éit i blått. Bakterieklorofyllane absorberer derimot i infraraudt, som er usynleg for auget.
Den fysiologiske tydinga av klorofyll er at lysenergi som blir absorbert av fargestoffet, blir overført til kjemisk energi som blir brukt ved assimilasjonen av karbondioksid under fotosyntesen. Klorofyll blir syntetisert av blomsterplantane berre i ljos og når dei naudsynte mineralstoffa (nitrogen, magnesium, jarn, mangan og fleire andre) er til stades. Ved mangel på eit av desse stoffa oppstår klorose. Kimplantar av nakenfrøa plantar kan danna klorofyll òg i mørke.
Det finst fleire typar: Klorofyll a, b, c, d og bakterieklorofyll. Kjemisk skil stoffa seg lite frå kvarandre. Grønalgar, mosar, karsporeplantar og frøplantar har klorofyll a (blågrønt) og b (gulgrønt), brunalgar, dinoflagellatar og diatoméar har klorofyll a og c, medan radalgar har klorofyll a og d.
Klorofyll blir brukt som grønt fargestoff i næringsmiddel. Det har E-nummer E 140.
Faulhorn
Faulhorn er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits med ei høgd på 2 681 meter over havet.
Fylkesveg 459 i Vestfold
Fylkesveg 459 i Vestfold går mellom Stenmalvegen og Heimdal i Tønsberg kommune. Vegen er 0,9 km lang.
N'Ko
N'Ko er eit skriftsystem brukt til å skriva mandespråk i Elfenbeinskysten, Guinea og Mali. N'Ko blir skrive från høgre til venstre. Namnet «N'Ko» tyder 'eg seier' på alle mandespråka.
Husky Pass
Husky Pass er eit pass mellom Lanterman Range og Molar Massif i Bowers Mountains i Antarktis, inst på Sledgersbreen og ein sidebre utan namn, som fører til Leap Yearbreen. Det vart namngjeve av geolog-gruppa frå New Zealand, 1963–64, etter gruppa hadde strevd seg gjennom passet med hundesledar, ut frå Rennickbreen til Lilliebreen.
Hornblenditt
Hornblenditt er ein massiv, magmatisk eller metamorf bergart. Han består hovudsakleg av grøn-svart hornblende.
Hornblenditt må ikkje forveklast med den plagioklashaldige metamorfe bergarten amfibolitt.
Jealous Guy
«Jealous Guy» er ein song skriven og framført av John Lennon og først gjeven ut på albumet hans Imagine i 1971. Det er ein av dei mest spelte Lennon-songane, og det finst kring 100 coverversjonar av han, mest kjend av Roxy Music som nådde førsteplassen i mange land, tre månader etter Lennon døydde i 1980.
Opphav
Opphavet til songen kom i India, etter at The Beatles besøkte Maharishi Mahesh Yogi. Dette inspirerte både Paul McCartney og John Lennon til å skrive songar om same tema. McCartney-songen «Mother Nature's Son» vart vald ut for The Beatles (The White Album), medan Lennon-songen «Child of Nature» ikkje kom med. Begge vart derimot spelt inn som demoar heime hos George Harrison i mai 1968. Demoen med Lennom er med dobbelspora vokal og akustisk gitar. Etter dette spelte Lennon songen gjennom Get Back-innspelingane. Til slutt vart teksten fjerna og erstatta av den meir kjende teksten for «Jealous Guy».
Tre innspelingar av «Child of Nature» er kjende i dag. Den første er ein demo av songen heime hos George Harrison frå mai 1968. Den andre er med Harrison på korvokal, innspelt i Twickenham Film Studios den 2. januar 1969. Ei tredje innspeling vart gjort i Apple Studios den 24. januar. Ein del av refrenget frå den andre innspeligna finst på Fly on the Wall-disken på Let It Be... Naked.
Bassgitaren på songen er spelt av Klaus Voormann, ein ven av The Beatles frå tida deira i Hamburg, og kjæraste med Astrid Kirchherr før ho vart kjæraste med Stuart Sutcliffe.
Utgjevinga
«Jealous Guy» vart gjeven ut på albumet Imagine i 1971. Songen vart ikkje gjeven ut på singel medan Lennon levde.
Nesten fem år etter Lennon døydde, og fire og eit halv år etter Roxy Music hadde teke songen til førsteplassen i Storbritannia i 1981, vart Lennon-utgåva av songen gjeven ut på singel av Parlophone i november 1985. Denne singelen nådde 65. plass på den britiske lista.
I USA nådde singelen 80. plass i november 1988 i samband med filmen Imagine: John Lennon.
Medverkande
Albumversjonen frå Imagine vart spelt inn med
Musikkvideo
Det vart laga ein musikkvideo for songen i1971. Han synte hovudsakleg John og Yoko som reiser i ein likbil frå Tittenhurst Park til ein innsjø i nærleiken, filma frå eit helikopter.
Roxy Music-utgåva
Etter at Lennon døydde i 1980 spelte Roxy Music inn denne songen medan dei var på turne i Tyskland. Songen vart spelt inn og gjeven ut i mars 1981. Dette gav dei noko kritikk, sidan det vart indikert at dei utnytta dødsfallet til Lennon. Singelen vart gjeven ut på Polydor med «To Turn you on» som B-side. Songen vart den einaste førsteplassen til Roxy Music i Storbritannia og låg på toppen av lista i to veker i mars 1981. I Noreg nådde songen sjetteplass. B-sida kom seinare ut på albumet «Avalon», men i ei noko anna utgåve. «Jealous Guy» finst òg på samleplata Bryan Ferry & Roxy Music: The Platinum Collection.
Andre versjonar
«Jealous Guy» er òg spelt inn av mange andre artistar, som Aslan, Belinda Carlisle, Ben Allison, The Black Crowes, Casey James, Collective Soul, Curtis Stigers, Deftones, Donny Hathaway, Elliott Smith, Enuff Z'Nuff, The Faces, Frankie Miller, Gavin DeGraw, Jeff Tweedy, Kevin Hewick, Liz Gillies, Lou Reed, Luna, Mason Betha, Peter Criss, The Shadows, Youssou N'Dour og Jimmy Scott.
Panagjurisjte
Panagjurisjte (bulgarsk Панагюрище) er ein by og ein kommune i provinsen Pazardzjik i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Panagjurisjte og ni andre busetnader.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Jadar i Serbia
Jadar (serbisk Јадар) er ei elv vest i Serbia med ei lengd på 79 km. Ho er ei sideelv til Drina frå høgre. Jadar har gjeve namn til regionen med same namn vest i Serbia.
Ho spring ut på sørsida av fjellet Vlašić, nordaust for byen Valjevo, og munnar ut i Drina nær landsbyen Straža, like sør for byen Janja i Bosnia og Hercegovina.
Jadar ligg i nedslagsfeltet til Svartehavet og har sjølv eit nedbørområde på 894 km². Elva er berykta for flaumane som oppstår kvart år, og elva har derfor vorte regulert sidan 1988. Ho er likevel sterkt utsett for flaum, berre i 2005 skjedde det 12 gongar.
Felskinn
Felskinn er ein mindre topp i Wallis-Alpane, i nærleiken av Saas-Fee i Sveits. Her ligg den lågare stasjonen til 'Metro Alpin', som går vidare til Mittelallalin.
Hortenraet
Hortenraet er israndavsetningar ved Horten i Vestfold og Telemark. Dei vart danna under den siste istida og utgjer ein del av raet.
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1973
Cupvinnarcupfinalen i fotball 1973 fann stad på Kaftanzoglio stadion i Thessaloniki 16. mai 1973, framfor 40 154 tilskodarar. Italienske AC Milan vann finalen, den 13. i sitt slag, med siffera 1-0 over Leeds United.
Kampen
Luciano Chiarugi skåra kampens einaste mål i det 5. minutt. Riccardo Sogliano og Norman Hunter vart begge utvist i sluttsekundane.
Grekaren Christos Michas dømde finalen. Han vart etter kampen dømd for kampfiksing, etter som han konsekvent dømde til fordel for AC Milan.
Laga
Milan-laget mønstra: Villiam Vecchi, Giuseppe Sabadini, Angelo Anquiletti, Maurizio Turone, Roberto Rosato, Giulio Zignoli, Riccardo Sagliano, Romeo Benetti, Gianni Rivera (kaptein), Alberto Bigon og Luciano Chiarugi. I det 59. minutt vart Rosato bytta ut med Danilo Dolci.
Egil Andersen Hylleraas
Egil Andersen Hylleraas var ein norsk fysikar. Hylleraas vart internasjonalt kjend for arbeida sine den tida då den moderne kvantefysikken vart utforma, og han var den første som underviste systematisk i kvantefysikk i Noreg. Han er òg kjend for arbeidet sitt med tilnærma løysing av Schrödingerlikninga for to-elektron-atom (He, H-, Li+, Be++) på slutten av 20-talet. Han samarbeidde med og vart rettleia av stordomar som Max Born og Hans Bethe.
I 1931 vart han vald til medlem av Chr. Michelsens Institutt i Bergen. Han var professor i teoretisk fysikk ved Universitetet i Oslo frå 1936 til 1965.
Egil Hylleraas skreiv kring 75 vitskaplege avhandlinga og fleire hundre artiklar av populærvitskapeleg, filosofisk, historisk og biografisk innhald. Eit utval av det vitskaplege arbeidet hans vart gjeve ut i to bind etter han døydde. Hylleraas gav ut ei omfattande lærebok i teoretisk fysikk og ei populær bok, Atomene, forskningens vei mot ukjent land i 1947. I 1939 starta han tidsskriftet Fra fysikkens verden og var redaktør for dette til 1956.
Han var medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi (1930), Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab (1955) og fleire utanlandske vitskapsselskap. Han mottok Gunnerus-medaljen frå DKNVS i 1960 og vart utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden i 1964.
Evdoxos frå Knidos
Evdoxos frå Knidos (408–355 fvt.) var ein kjend gresk astronom og matematikar.