cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hans Sandreuter
Liv og arbeid
Etter å ha gått vidaregåande skule i Basel, begynte Sandreuter år 1867 læretid som litograf. Han arbeidde ein periode i Nürnberg og så i Verona som litograf, studerte i seks månader i 1872 med Achille Carrillo før han reiste tilbake til Basel. I 1873 gjekk han på ein privat kunstskule i München der han vart kjend med Arnold Böcklin. Gjennom forbøn frå Böcklin med Wilhelm von Kaulbach fekk Sandreuter delta på kveldskurs i teikning ved kunstakademiet i München.
I 1874 reiste Sandreuter til Böcklin i Firenze. Då han vart sjuk eit år seinare, tok Böcklin han inn i huset sitt. Frå 1877 til -80 budde Sandreuter i Paris, flytta så til Firenze i 1882 og reiste to år seinare vidare til eit atelier i Basel. Han fekk mange oppdrag på veggmåleri og sgraffito i, eller på, offentlege bygningar. Til dømes restaurerte og innreidde han rom i klosteret i Stein am Rhein. I 1897 reiste han til Firenze og Böcklin, for å planlegge ei utstilling av Böcklin-verk. Den 19. september same året opna utstillinga med Böcklin-kunst i Kunsthalle Basel. År 1899 vart Sandreuter sjuk av diabetes og døydde to år seinare i heimen sin i Riehen.
Sandreuter var Böcklins næraste elev. Enkelte kritikarar klaga han i hans levetid for å vere ein Böcklin-etterliknar. Han var ein forgjengar til fin-de-siècle-kunsten og var som kunstmålar først og fremst kjent i Sveits. Sandreuters samla verk viser stor variasjon. I tillegg til olje- og akvarellmåleri skapte han monumental, dekorativ kunst. Han har designa både grafiske arbeid, farga glas og møblar. Nokre av dei fasadane og veggdekorasjonane han teikna er framleis tilgjengelege, til dømes fasaden hos «Bjørnelauget» og veggarbeida til «Smedelauget» i Altbasel.
Massá
Ein massá (hebraisk מַצָּה maṣṣā), fleirtal massót, er eit usyra brød (flatbrød) til bruk under pesah (jødisk påske).
Etymologi
Ordrota מצה (MṢH) tyder ‘uttørka’ på hebraisk. I 2. mosebok 12:39 er uttrykket (ʕūgōt maṣṣōt, ‘uttørka kaker’) bruka om brøda israelittane baka av deigen dei bar med seg da dei drog i all hast ut av Egypt.
Skrivemåtar
Ordet blir òg stundom skrive som matsá, matza eller matzo i eintal og som matsót, matzot eller matzos i fleirtal.
Fjodor Vasiljev
Fjodor Aleksandrovitsj Vasiljev var ein russisk landskapsmålar som introduserte stilen lyrisk landskapsmåling i russisk kunst. Hans stemningsfulle måleri vert rekna for nokre av dei viktigaste i russisk kunst frå det 19. hundreåret.
Liv og gjerning
Fjodor Vasiljev var fødd i Gattsjina, og var son av ein offentleg tenestemann på lågt nivå. Foreldra hans gifta seg fyrst då Fjodor var fire år gammal, så han vart alltid betrakta som fødd utanfor ekteskap. Frå han var 12 år gammal måtte han brødfø seg sjølv. Han arbeidde som postbod, skrivar, og som assistent til ein som restaurerte bilete. Etter at faren døydde brått var han den einaste i stand til å forsyrgje familien.
I 1863 klarte han å få plass til eit kveldskurs på målingsskulen driven av Selskapet til framhjelp av kunstnarar. Medan han gjekk på skulen vart Vasiljev kjend med mange målarar og som hjelpte han.
Landskapsmålaren Ivan Sjisjkin forelska seg i 1866 i Fjodors syster Jevgenija Vasiljeva. Sjisjkin vart kjend med Fjodor og byrja undervise han i landskapsmåling. Frå juli til november 1867 arbeidde Sjisjkin og Vasiljev i lag på øya Valaam. Enkelte stader på Valaam fann begge målarane motiv til sine måleri. Seinare syrgde Sjisjkin for at Fjodor vart kjend med Ivan Kramskoj, Ilja Repin, og kunstsamlarane Pavel Tretjakov og Pavel Stroganov. Vasiljev vart etter kvart ein sterk konkurrent til Ivan Sjisjkin, og den siste vart ofte skulda for å intrigere og å nytte seg av sin posisjon til å påverke dei styrande for å vinne over Vasiljev ved ulike kunsttevlingar.
Håøya i Porsgrunn
Øya er bratt og frodig med fleire flotte badeplassar. Her finst edellauvskog, strandenger og gamle blomsterenger. Store delar av øya er verna som naturreservat. I nord har øya samband til fastland via gangbru. Dei første menneska busette seg på Håøya for mange tusen år sidan, under steinalderen, og det er funne mengder av flintreiskapar og skår etter leirkar frå denne perioden.
Fjodor Vasiljev
Liv og gjerning
I Vasiljevs tidlege verk, så som Etter eit torever (1868), Nær ein brønn (1868) og andre, anar ein påverknaden frå Barbizon-skulen. Kunstsynet til denne retninga virka inn på arbeida hans, men det vart aldri kritikklaus låning av motiv. Sjølv om Vasiljev til å byrje med var noko svakare teknisk enn Barbizon-målarane, var dei flest kritikarane samd om at han til sist fann sin eigen måte å handsame motivet. Etter ei regnbye (1869) og ''Etter ei regnbye. Landsveg'' overgår på mange vis stormscenene til Barbizon-målarane med sitt sterke uttrykk og den djupe, nasjonale tonen.
År 1870 reiste Vasiljev på Volga saman med Ilja Repin. Måleriet ''Utsyn på Volga. Lekterar'' (1870) vart ein stor suksess. Same året vart han medlem av Peredvizjnikij-rørsla, han var ein av dei tjue som var med frå starten.
Vasiljev måla i 1871 Mildver, eit bilete som omgåande gjorde han berømt. Tsarfamilien (fyrst Aleksandr, komande Aleksander III av Russland) bestilte ein kopi, og Selskapet til framhjelp for kunstnarar tildelte Vasiljev fyrstepris. Seinare vart fyrst Aleksanders bilete framstilt på verdsutstillinga i 1872 i London og vann ei medalje. Vasiljev fekk tilgang, som kandidat, til St. Petersburgs kunstakademi. Noko som mellom anna fritok han frå militærteneste.
Gutegeniet, som han vart kalla i kunstnarkrinsar i Russland, hadde inga tid til å nyte sin popularitet. Vasiljev var diagnostisert med tuberkulose og reiste frå St. Petersburg for godt. Han flytta til Krim. Stønad til opphaldet fekk han frå 'Selskapet til framhjelp for kunstnarar', men han var pliktig å betale med sine måleri.
Det tok tid før Vasiljev vende seg til det nye utsynet. Han heldt fram å måle dei russiske steppene; verka hans, slike som meisterverket Våt eng (1872), vart laga etter minnet, gamle skisser og førestillingane hans. Etter ei tid byrja Vasiljev å teikne Krim, han fann seg til rette med synet av fjell. Krims fjell (1873) var eit framifrå arbeid og det siste verket av kunstnaren.
Fylkesveg 176
Fylkesveg 176 (Fv176) går mellom Dal i Ullensaker og Kneppe i Nannestad. Veglengda er 10,9 km.
Vegen forlet E6 ved Dal og går vestover til Nordmoen og frå der sørover til Kneppe ved Oslo lufthamn.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Helgehornet
Helgehornet er eit fjell (623 moh) i Volda kommune på Sunnmøre. Fjellet ligg på Berkneshalvøya mellom Voldsfjorden og Ørstafjorden.
Helgehornet er det dominerande fjellet nokre få km nord for E39 mellom Volda og Ørsta. Fylkesveg 653 Eiksundsambandet tar av frå E39 sør for Helgehornet, og går langs austsida av fjellet langs Hovdevatnet, går gjennom Helgehorntunnelen og går deretter nord for fjellet til like før vegen går inn i Eiksundtunnelen.
Kommunegrensa mellom Volda og Ørsta går eit stykke oppe i nordaustsida av fjellet.
Helgehornet er eit svært populært turmål, då det er lett tilgjengeleg, og byr på flott utsikt i alle retningar. Mellom anna kan ein sjå Slogen om lag 35 km rett aust. Vanlegast er det no å køyre opp til skytebana i Sollidalen (ca 270 moh), og gå derifrå etter tydeleg merkt sti. Det er også mogleg, men noko lenger, å køyre eller gå skogsveg som startar ved Hovdevatnet, og deretter gå merkt sti.
På toppen er det ei radio/TV/kommunikasjonsmast.
Imagine
«Imagine» er ein song skriven av John Lennon, truleg den best kjende songen til Lennon som soloartist. Songen er ei oppfordring til å førestilla seg ei utopisk verd med fred, der menneske lever for noet, i staden for å slost om religion, land eller eigedom.
Songen var den første på albumet Imagine frå 1971, og blei gjeven ut som singel i USA, der han nådde tredjeplassen på hitlista Billboard Hot 100.
Håøya i Porsgrunn
Øya grensar som nemnt mot Mørjefjorden i aust og etter Snorre si soge kan det sjå ut som at det var her Olav den heilage i det store sjøslaget ved Nesjar sigra over Svein Jarl palmesøndag i 1016
Frå nyare tid finst det restar etter ishus frå tida med iseksport. Opp gjennom tida har det vore mange fastbuande på øya, og i perioden 1902-1947 hadde øya eigen skule.
Steinskvett
Steinskvett eller steindolp (Oenanthe oenanthe) er ein fugl i flugesnapparfamilien.
Utsjånad og læte
Fuglen er ca. 14 cm og 21-30 gram. Han har kvit panne og overaugestripe. Vengene er svarte. Hannen har blågrå isse og rygg og ei svart stripe gjennom auget. Hoa har brungrå overside. Songen er melodiske kvitre- og skurelydar.
Utbreiing og taksonomi
Arten er utbreidd i Europa, Russland, Sentral-Asia, Alaska, Canada, Grønland og Island. Steinskvetten vert inndelt i tre underartar:
Biotop og utbreiing i Noreg
Fuglen lever i opent og steinet terreng. I Noreg finst steinskvetten over heile landet, men er mest talrik i fjellet. Han finst òg på Svalbard. I Skandinavia er det nominatunderarten oenanthe som hekkar. Elles vert ofte den vestlege underarten leucorhoa sett i Noreg i trekktida. Den norske hekkebestanden er rekna til 500 tusen til 1 million par. Truleg er arten i tilbakegang grunna gjengroing og redusert husdyrbeite.
Føde
Steinskvetten et larvar, insekt og edderkoppdyr. Om hausten kan han òg eta bær og frø.
Hekking
Reiret er laga av plantedelar og ligg i holrom i bakken, under steinheller eller liknande plassar. Hoa legg 5-7 lyseblå egg i mai-juni. Rugetida er 14 døgn. Ungane blir i reiret to veker. Steinskvetten vert kjønnsmoden etter eitt år og kan leva i sju år. Par kan halda saman i fleire år og koma tilbake til det same hekkeområdet, men hannen parar seg gjerne med fleire hoer. Røyskatt og kråker kan ta reir.
Steindulp er eit anna namn på fuglen.
Trekkvanar
Steinskvetten er ein typisk trekkfugl, og dei første fuglande flyg ut av Noreg i august, medan hovudtrekket går føre seg i september. Trekket sørover frå Skandinavia går på brei front, men fuglar frå Sør-Noreg ser ut til å trekke gjennom Danmark, Tyskland og vidare sørover gjennom Frankrike, Spania og Portugal, og Marokko eller Algerie. Frå Nord-Afrika flyg dei over Sahara til overvintringsområda i Vest-Afrika. Steinskvettar frå Nord-Noreg flyg truleg sørover mot Austersjøen og langs austkysten av Sverige sørover. Nokre fuglar flyg kanskje aust for Austersjøen. Underarten leucorhoa vert sett i Noreg, spesielt på Vestlandet, i trekktidene. Denne underarten hekkar i det nordaustlege Canada, på Grønland og Island, og kryssar søraustover frå midt i august over Atlanterhavet til Vest-Europa på veg sørover til overvintringsområda i Afrika. Desse ligg frå Senegal og Sierra Leone til Mali i aust. Fleire gjenfunn av ringmerka fuglar på dei britiske øyane og vidar sør i Europa viser dette. Steinskvettane er territorielle i vinterområda, både mot artsfrendar og andre steinskvettartar. Det same er tilfelle på rasteplassar langs trekkrutene då individ etablerer tidsavgrensa beiteområde. Dei første steinskvettane flyg frå vinterområda i januar, og i Algerie passerer fuglane frå midt i februar til mai. Hannane trekker i gjennomsnitt ei veke tidlegare enn hoene. Fuglane kan raste på nordsida av Sahara for kvile og ete før dei tek fatt på etappa mot Europa. Til dei britiske øyane kjem dei første tidleg i mars og nokre allereie i slutten av februar. Til Noreg kjem dei første i mars og trekket varer ut mai. Til Sør-Varanger kjem steinskvettane i siste halvdelen av mai. For leucorhoa kjem vårtrekket seinare enn for oenanthe. Unge steinskvettar verkar å vere trufaste mot hekkeplassane, og etablerer seg helst i få kilometers avstanden frå fødeplassen. Som vaksne held dei fram med å oppsøke same området år etter år.
Om
Om (russisk Омь) er ei elv i sør i Det vestsibirske låglandet i Russland og ei av sideelvane til Irtysj frå høgre. Elva er 1091 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 814 m³/s.
Om har utspring i Vasjuganmyrene på 145 moh, i grenseområda mellom Novosibirsk og Omsk oblast. Ho renn frå her hovudsakleg vestover gjennom dei nordlege delane av Barabasteppene. Frå midten av elva byrjar ho å meandere kraftig og munnar ved byen Omsk i elva Irtysj, på 69 moh.
Nær munningen har ho ei vassføring på 50 m³/s (minimum i mars med 4,9 m³/s, maksimum i juni med 156 m³/s). I den nedre delen er elva 120 m brei og 2 m djup med ein straum på 0,3 m/s. Dei viktigaste sideelvane er Itsja, Kama og Tartas.
Om frys til i månadsskiftet oktober / november og er isdekt til vårløysinga i april / mai. Elva er farbar til Kujbysjev ved høg vasstand, men er ikkje ein offisiell vassveg.
Turdans
Turdans er folkedansar oppbygde av turar som følgjer i fast rekkjefølgje og samsvarer med den regelmessige oppbygginga av musikken det vert dansa til.
Det finst ulike grupper av turdansar - rekkjedansar, pardans, tremannsdansar og ringdansar.
Innan norsk folkedans er det framfor andre Klara Semb som har arbeidd med turdansen. I mange tiår reiste ho rundt i landet og skreiv opp halvgløymde dansar og lærde dei frå seg att på kurs.
Henriette Westhrin
Henriette Killi Westhrin er ein norsk politikar frå Sosialistisk Venstreparti. Frå 20. oktober 2009 var ho statssekretær for barneminister Audun Lysbakken, men etter at Lysbakken gjekk av 5. mars 2012, vart ho statssekretær for Kristin Halvorsen, som vart midlertidig statsråd etter Lysbakken.
Biografi
Henriette Westhrin er utdanna vernepleiar ved Høgskolen i Akershus. Ho har yrkeserfaring både som miljøterapeut, fritidsleiar for funksjonshemma og frå kulturetaten, og har vore innvald i kommunestyret ved Bamble kommune. Frå 1991 sat ho i plan- og miljøutvalet ved Telemark fylkeskommune, og frå 1994 til 1997 var ho nestleiar i Sosialistisk Ungdom. Deretter var ho sentralstyremedlem i SV frå 1999-2001, og leiar i Telemark SV 2001-2002.
Frå 2001 til 2004 sat ho i pensjonskommisjonen. I 2002-2003 jobba ho i fellesorganisasjonen for vernepleiarar, sosionomar og barnevernspedagogar, og i 2003 vart ho nestleiar i Sosialistisk Venstreparti. I 2004-2005 sat ho i utvalet som skulle utreia rammevilkår for norsk industri. Frå 2005 til 2007 var ho statssekretær i Miljøverndepartementet under Helen Bjørnøy. Deretter vart ho statssekretær i Finansdepartementet 2007-2009. Her hadde ho ansvar for å fylgja opp næringsdepartementa.
Henriette Westhrin har også vore vararepresentant frå Telemark i 2 periodar: 1993-1997 og 2001-2005.
Rjukanbanen
Rjukanbanen er ei norsk jarnbanestrekning frå Rjukan til Mæl stasjon. Nokre gonger vert Tinnosbanen frå Tinnoset til Notodden omtala som ein del av Rjukanbanen. Nokre tek med jarnbaneferjene på Tinnsjøen i omgrepet «Rjukanbanen». Slik kan ein seia at heile transportstrekninga frå Rjukan til Notodden er Rjukanbanen i vid tyding. Saman med vassvegen Notodden-Skien, danna Rjukanbanen frå opninga i 1909 ei samanhengjande transportline på 130 kilometer. Kong Haakon VII opna Rjukanbanen den 9. august 1909.
Rjukanbanen vart bygd i samband med Norsk Hydro sine store fabrikkprosjekt på Rjukan. Det var trong for å få transportert råstoff inn, og produkt ut til kysten. Rjukanbanen var den fyrste normalspora og elektriske jarnbanen i Noreg. Rjukanbanen vil for alltid vera knytt til framveksten av storindustri i Noreg, men òg til norsk krigshistorie. Kampen om tungtvatnet under andre verdskrig vart avslutta då norske sabotørar senka jarnbaneferja «Hydro» på Tinnsjøen den 20. februar 1944.
Anlegget vart freda av Riksantikvaren i 2014 og i 2015 vart det innskrive på UNESCO si verdsarvliste som ein del av Rjukan-Notodden industriarv.
Nedlegging og museumsjernbane
4. juli 1991 gjekk siste tog på Rjukanbanen. Norsk Hydro hadde flytta produksjonen sin andre stadar, og hadde ikkje lenger trong for eit storstilt transportsystem.
Rjukanbanen er frå 2012 museum og ei konsolidert eining av Norsk Industriarbeidermuseum,Tinn museum og Heddal bygdetun.
Hohberghorn
Hohberghorn er eit 4 219 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjelltoppen ligg nær ved nordenden av fjellryggen Nadelgrat, ei høg egg som strekker seg nokså nær nord–sør. Denne egga eller fjellryggen ligg nord for Dom, ovan om turiststaden Saas-Fee i aust og dalen Mattertal i vest. Heile massivet ligg i kantonen Valais.
Fjelltoppen vart kliven fyrste gongen i august 1869 av R. B. Heathcote og tre fjellførarar; Franz Biner, Peter Perren og Peter Taugwalder. Dei klatra opp det vestlegaste gjølet ovan om Hohberggletscher til skaret Stecknadeljoch.
Ei bestiging vert i dag ofte kombinert med ein tur til den litt høgre toppen Nadelhorn. Hohberghorn vert då kliven på vegen til denne siste.
Den steile nordaustveggen er 320 meter høg og i snitt 50 grader. Denne veggen vert rekna som framifrå øving med tanke på å klatre den tilsvarande og høgare nordveggen på Lenzspitze.
Eten
Eten (C2H4) eller etylen er ei organisk sambinding av karbon og hydrogen, og det enklaste alkenet. Det er ein fargelaus gass. Dei to karbonatoma er bunde saman med ei dobbeltbinding. Dette gjer eten til eit umetta hydrokarbon. Alle atoma ligg i det same planet.
Eten kan polymeriserast for å danna polyeten. Dette er ein mykje brukt plast.
Geirmund Ihle
Geirmund Ihle var ein norsk sjømann, skulemann og politikar frå Haugesund. Frå 1969 til 1981 representerte han Rogaland fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget.
County Londonderry
County Londonderry (irsk Contae Dhoire) er eit av seks grevskap i Nord-Irland nordaust på Irland i provinsen Ulster.
Geirmund Ihle
Ihle var sjømann frå 1951. Han utdanna seg til stuert, og åra 1959 til 1962 var han tilsett stuert i reiarlaget Knut Knutsen OAS. År 1962 begynte han å undervise ved Stuertskolen i Haugesund. Frå 1964 til 1970 arbeidde han i Rogalands Avis og var deretter frå 1971 til 1975 kinosjef i Haugesund. I 1976 fekk han rektorstillinga ved Haugesund kokk- og stuertskole, ein skule som i 1987 skifta namn til Karmsund videregående skole. Ihle var tilsett på skulen til 1997.
County Londonderry
County Londonderry grensar til Tyrone i sør og Antrim i aust. I vest grensar grevskapet til County Donegal i Republikken Irland og i nord ligg Atlanterhavet. I søraust ligg Lough Neagh.
Geirmund Ihle
Ihle var frå 1964 til 1975 medlem av bystyret i Haugesund for Arbeiderpartiet. Etter valet til Stortinget i 1969 hadde han sete i Sjøfarts- og fiskerikomitéen, seinare var han medlem i Forsvarskomitéen. Han arbeidde både og seinare mykje med utanrikspolitikk og forsvarspolitiske spørsmål.
County Londonderry
Den viktigaste byen, som tidlegare var administrasjonsby, er Derry eller Londonderry. Sidan 1973 har ikkje grevskapet hatt nokon administrativ funksjon, og er i den samanheng erstatta av distrikt.
Geirmund Ihle
Ihle hadde fleire offentlige forsvarspolitiske oppdrag, særleg velferdsspørsmål. Frå 1981 til 1984 leidde han eit utval under Forsvarsdepartementet som greidde ut om dei økonomiske og sosiale kåra til krigsdeltakarar, kjend som Ihle-utvalet. I 1986 vart han utnemnd til leiar for Krigsdekorasjonsrådet, eit råd som mellom anna handsama spørsmålet om dei såkalla krigsseglarane i høve norske krigsdekorasjonar. Ihle var 1984-89 styremedlem i ogranisasjonen Folk og Forsvar og perioden 1989-93 visepresident i Norges Forsvarsforening.
County Londonderry
Grevskapet er nyare enn dei andre på øya. Det vart oppretta seinare då Coleraine vart slått saman med delar av Antrim, Donegal og Tyrone. Årsaka til dette er at byen sine styresmakter ønskte å få kontroll over omlandet, og pressa gjennom opprettinga av ei ny administrativ eining.
Geirmund Ihle
Frå 1988 til 1993 var Ihle leiar i setelkomiteen til Noregs Bank, og frå 1992 til 1997 nestleiar i Noregs Bank sitt representantskap, der han hadde vore medlem sidan 1981.
Kjelder
Stortingsbiografi
Megumu Yoshida
Megumu Yoshida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki, Vissel Kobe, JEF United Ichihara, Sanfrecce Hiroshima og Sagan Tosu.
Odd Vigestad
Odd Vigestad var ein norsk skulemann og politikar, stortingrepsresentant frå Møre og Romsdal og Kristeleg Folkeparti i tida 1969-81.
Vigestad var frå Gryta i dåverande Borgund herad, i dag i Haram kommune, der far hans var lærar i lang tid. Etter å ha gått handelsgymnas 1938/39, studerte han til siviløkonom ved Norges Handelshøgskole i 1941. Han busette seg då i Ålesund, der han underviste 1941-51 ved private Ulvestad handelsskule, og deretter var lektor 1952-68 ved Ålesund handelsgymnasium. Perioden 1968-82 var han rektor ved same gymnaset, men møtte så å seie heile denne tida på Stortinget.
Icesave-avtalen
Styremaktene i Nederland og Storbritannia forlangte at den islandske staten skal betale alle tapa til dei utanlandske innskytarane etter at bankvesenet på Island gjekk overende. For å greie dette, inngjekk regjeringa på Island ein avtale om å låne 3,88 milliardar euro, det tilsvarer meir enn 30 milliardar norske kroner, for å kunne betale Icesave-innskota attende. Avtalen vart i første omgang forkasta av Alltinget i august 2009, men 30. desember 2009 vedtok Alltinget med 33 mot 30 røyster å godta avtalen. Imidlertid nekta presidenten å sanksjonere lovvedtaket og kravde at det i staden vart lagt ut til folkeavrøysting.
Odd Vigestad
Vigestad var med i Ålesund bystyre i fleire periodar; 1952-67, 1972-75 og 1984-87. I tolv samfulle år, 1956-67, hadde han også plass i formannskapet. Hausten 1969 vart Vigestad vald til stortingsrepresentant frå Møre og Romsdal, og vart attvald to gongar. På Tinget var han den fyrste fireårsbolken medlem i Forsvarskomitten, sidan var han med i Industrikomiteen til han gjekk ut av Stortinget i 1981.
Icesave-avtalen
Folkerøysting
Folkerøystinga om Icesave-avtalen vart halden 6. mars. Statsminister Johanna Sigurdardottir oppfordra folk til å boikotte avrøystinga, som ho kalla både meiningslaus, trist og bortkasta. Ved valet sa eit stor fleirtal av dei røysteføre islendingane nei til Icesave-avtalen:
Odd Vigestad
Både før og etter si tid på Stortinget hadde Vigestad ei rekke styreverv. Mellom anna var han formann i Ålesund skulestyre 1960-71, styremedlem i Distriktenes utbyggingsfond 1966-77, styreformann i Møreforsking 1981-86 og leiar av forstandarskapen til Sparebanken Møre 1984-91.
Kjelder
Stortinsgbografi
Olav R. Øyehaug
Olav Røyrhus Øyehaug er ein norsk forfattar, musikar og komponist frå Ørsta. Gunnhild Øyehaug er systera hans.
Han speler i gruppa The Kanossa Gang og komponerer filmmusikk. Som forfattar debuterte han i 2008 med kortprosasamlinga Kodane. Den andre boka hans heiter Essensen og kom i 2011.
Øyehaug er busett i Bergen og skriv på nynorsk.
Leiv Mjeldheim
Leiv Mjeldheim var ein norsk historikar. Han vart magister i statsvitskap i 1953, og arbeidde som utanriksmedarbeidar i Bergens Tidende mellom 1956-66. Universitetslektor ved Universitetet i Bergen 1966, og professor same stad 1975–96. Fagområdet hans var særskilt norsk politisk historie og partitilhøve.
Mjeldheims viktigaste verk som historikar var to store band om Venstres historie frå etableringa til 1940 – ”Folkerørsla som vart parti. Venstre få 1980-åra til 1905” og ”Den gylne mellomvegen. Tema frå Venstres historie 1905 – 1940”. Han skreiv også ein studie av partiet under valskipnaden av 1905/06: ”Parti og rørsle. Ein studie av Venstre i landkrinsane 1906-1918.” Boka er detaljrik og veldokumentert med grunnlag i kjelder frå ei rekkje arkiv, både lokalt og nasjonalt.
Mjeldheim skreiv lokalhistoriske studiar og leidde arbeidet i Arna bygdeboknemd.
County Fermanagh
County Fermanagh (irsk Contae Fhear Manach) er eit av seks grevskap i Nord-Irland nordaust på Irland i provinsen Ulster.
County Fermanagh grensar til Tyrone i nordaust. Av grevskap i Republikken Irland grenser Fermanagh til Donegal i nord, Leitrim i vest, Cavan i sør og Monaghan i aust.
Etter omlegginga av lokalstyret i Nord-Irland vart distriktet Fermanagh oppretta. Dette omfattar heile det gamle grevskapet, i tillegg til delar av det gamle Tyrone.
Grevskapet utgjer den vestlegaste delen av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland.
Landskapet i Fermanagh er dominert av dei to innsjøane Øvre og Nedre Lough Erne. Det høgaste punktet i Fermanagh er Cuilcagh på grensa til Cavan, 665 moh.
Den viktigaste byen er Enniskillen, som tidlegare var administrasjonssby i grevskapet. Andre byar er Irvinestown og Lisnaskea.
Gyanendra av Nepal
Gyanendra Bir Bikram Shah Dev var den siste kongen av Nepal, den 12. kongen i Shah-rekkja. Frå eit statskupp 1. februar 2005 fram til 27. april 2006 var han i praksis militærdiktator. 28. mai 2008 vart han avsett då det nepalske parlamentet røysta for å gjera landet om til ein republikk.
Gyanendra er soneson av kong Tribhuvan, son av kong Mahendra (som var prins då Gyanendra vart fødd), yngre bror av kong Birendra, og onkel til Dipendra som formelt vart erklært konge medan han låg i koma rett før han døydde i 2001. Den eldste sonen til Gyanandra er Paras Shah, som fram til faren vart avsett var kronprins.
Gyanendra kom til makta etter at kong Birendra og familien hans vart massakrerte på slottet i Katmandu. På denne tida var Nepal si regjering i krig med maoistgeriljaen til partiet NKP(m). Då Gyanendra tok over kongemakta, eskalerte denne borgarkrigen. Politikarane i parlamentet vart difor meir og meir kritiske til kongen sine handlingar, og det utvikla seg ein konflikt mellom Gyanendra og dei folkevalde, som til slutt resulterte i at kongen i praksis tok over heile statsmakta då han sette inn si eiga regjering i 2006. Dei fleste parlamentariske partia samla seg då i Sjupartialliansen for demokrati i Nepal. Denne alliansen gjekk til slutt så langt som å alliera seg med maoistane. Etter eit opprør i april 2006 gav han frå seg den diktatoriske statsmakta og lèt sjupartialliansen danna ny regjering.
Keisuke Kurihara
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki, Shonan Bellmare, Sanfrecce Hiroshima, Albirex Niigata, Vissel Kobe og Tochigi SC.
Norsk kulturråds ærespris
Norsk kulturråds ærespris vert årleg utdelt av Norsk kulturråd til ein person som har «gjort ein innsats av vesentleg tyding for norsk kunst- og kulturliv». Prisen vert tildelt, utan forutgåande nominasjon eller sakshandsaming, av rådsmedlemene («styret») i lukka møte. Det vert tradisjonelt ikkje gjeve noka grunngjeving for tildelinga.
Prisen består av eit pengebeløp (ifylgje nettsidene til Norsk kulturråd pålydande 500 000 kroner). I høve 30-årsjubiléet til Norsk kulturråd i desember 1994 vart det etablert ein ny praksis med ein ærespris-statuett; ei bronseløve formgjeven av bilethoggaren Elena Engelsen.
Hjelme
Hjelme er eit sokn i Øygarden. Hjelme gamle kyrkje vart bygd i 1875.
Hjelme vart eigen heradskommune frå 1910, då han vart skilt ut frå Manger heradskommune. Fram til 1912 var namnet Hjelmen. Då vart det ved kongeleg resolusjon av 5. november 1912 endra til Hjelme. Ved kommunesamanslåinga i 1964 gjekk Hjelme kommune saman med ein del av Herdla kommune og vart den nye Øygarden kommune. Kommunen låg i Nordhordland, og før kommunesamanslåinga i 1964 grensa Hjelme i sør og sørvest til Herdla kommune og i aust til Manger. I nordvest ut mot Nordsjøen grensa Hjelme til Fedje kommune. I vest grensa kommunen mot Nordsjøen og havet.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Hjelme kommune frå 1920 til 1964:
Kader
Ein kader (frå fransk cadre, av latin quadrus, «firkanta») er ein person med ei høg stilling i ein organisasjon. Kadrar vert vanlegvis sett på som stammen eller ryggrada i denne organisasjonen, utøver leiarskap og har undervisningsoppgåver. Ofte vert ordet forbunde med revolusjonære eller kommunistiske organisasjonar. Land som i dag har kader som offisiell tittel er Kina, Taiwan, Vietnam og Japan.
Ordet «kader» vert også brukt om grunnstammen av fast befal (delvis også verva mannskap) som er disponerte ved mobiliseringseiningar og som militære avdelingar vert bygde opp omkring.
Kader En cadre Cadre
Apostrof
Apostrof ( ’ ) er eit skriftteikn som på norsk blir brukt til å vise at ein del av ordet er utelaten. Vi bruker òg apostrof når vi skriv somme franske framandord og eigennamn. I andre språk har apostrofen eit vidare bruksområde, i engelsk skriv ein apostrof framom genitivs-s.
Bruk
Hovudbruksområdet i norsk er for å markere at ein del av eit ord er utelaten: «eg veit’kje»,«han er på mo’n». Ved genitiv av namn på -s, -x eller -z, skriv ein apostrof istaden for genitivs-s: «Elias Blix’ gate», «Liv Grannes’ veg».
I franske namn og lånord: chargé d’affaires, Jeanne d’Arc.
I engelsk skriv ein t.d. «a hard day’s night», «Peter’s wife» (ein hard dags kveld, Peters kone). Engelsk apostrofbruk har smitta over på norsk, men det er her rekna som feil.
Kylie Christmas
Kylie Christmas er det trettande studioalbumet og det første julealbumet til den australske songaren Kylie Minogue. Det vart gjeve ut 13. november 2015 av Parlophone. Kylie Christmas inneheld tretten spor og tre bonusspor, både coverversjonar og originale songar.
Bakgrunn og innspeling
Minogue hadde tidlegare gjeve ut ei innspeling av «Santa Baby» i 2000 som dukka opp på singelen hennar «Please Stay», ei innspeling av «Let It Snow» i 2010, og to EPar i 2010 med tittelen A Kylie Christmas og A Christmas Gift.
Minogue har nemnd i intervju at ho blei inspirert av ein samtale då ho feira jula Los Angeles i California i 2014. Ho nemnde ideen for medarbeidarane sine i juni 2015, og kort tid etter var arbeidet i gang.
Kylie Christmas inneheld både klassiske julesongar og nyskrive materiale. Den amerikanske gitaristen og produsenten Nile Rodgers og systera til Kylie, Dannii Minogue, vart rapportert å vera i arbeid på albumet, men The Sun hevda at ho hadde spelt inn «halvparten av albumet».
Moers
Moers er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 110 000 innbyggjarar. Byen ligg ved den venstre breidda av Rhinen i landkreisen Wesel.
Gammaldans
Gammaldans eller runddans er eit samleomgrep for europeiske danseformer som kom til Noreg frå slutten av 1700-talet og utover. Gammaldanstradisjonen blir ofte forbunden med trekkspel-/toradarbasert musikk, og typiske danseformer er reinlendar, vals, masurka og polka.
Runddanstradisjonen er på ingen måte eintydig, samstundes kan det vel seiast at uttrykket slik vi møter det her i nord er ulike sjatteringar av interessante samanblandingar mellom europeisk og bygdenorsk kultur. På den eine sida kan runddanstradisjonen liggje tett opp mot den tradisjonelle hardingfele-/felebaserte bygdedanstradisjonen. På den andre sida kan gammaldanstradisjonen liggje nær det moderne dansebanduttrykket. Mellom desse ytterpunkta er det stor variasjonsrikdom.
Historie
Felespelarar på 1800-talet kunne kalle runddansmusikk for «byslåttar», og fleire av dei spela ein og annan byslått innimellom dei andre slåttane. Så vart det høve for å få svinga seg i ein «bydans» for dei som hadde lært seg litt. Byslått-tradisjonen vart til dels utvikla på den eldre bygdedansen sin premissar, både med tanke på innhald, form, bruk og funksjon.
Omgrepet «gammaldans» kom frå Sverige, og vart vanleg å bruka om dansen og musikken frå rundt 1960. Det vart skipa gammaldanslag og gammaldansorkester for generasjonen av folk som hadde dansa slike dansar i ungdomen. Etterkvart vart også yngre generasjonar med i rørsla, og kunne ta med seg nyare dansar som tango inn i gammaldansen.
Instrument
Utpå 1800-talet kom munnspelet, einradaren og toradaren til Noreg. Særleg vart toradaren populær som dansespelinstrument. Han gav frå seg relativt mykje lyd, og den eldre bygdedansen hadde fått konkurranse.
Så kom trekkspelet, eller accordeonet som det òg blir kalla i meir klassiske samanhengar. Trekkspelet hadde ein haug med tonar, standardbass og melodibass.
Fylkesveg 177
Fylkesveg 177 (Fv177) går mellom Minnesund i Eidsvoll og Årnes i Nes. Veglengda er 37,8 km.
Vegen forlet E6 ved Minnesund og går sørover langs austsida av Vorma forbi Eidsvoll og Styri via Fenstad til Vormsund og Årnes der han kryssar Glomma.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Berbiske språk
Berbiske språk (tamazight: tutlayin timaziɣin, skreve med tifinagh: ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵉⵏ, fransk: langues berbères) er ei språkgruppe som høyrer inn under afroasiatiske språk. Dei ymse tamazightiske språka vert tala over heile Maghreb, frå Kanariøyane (no utd.) i vest, til Egypt i aust og Burkina Faso i sør.
I Europa vart ordet «berbar» ofte nytta. Dette ordet stammar frå det greske ordet bárbaroi βάρβαροι, som opphavleg tydde utlending som tala eit uskjøneleg språk, men som etter kvart kom til å tyda ein ukulturert og/eller ukunnig person. Under romersk okkupasjon av Nord-Afrika vart ordet bárbaroi latinisert, til barbari. Då arabarane innvaderte Magreb, arabiserte dei ordet til al-barbar البربر, noko som franskmennene igjen galloiserte til berbères då dei okkuperte området.
Det er om lag 20–30 ulike språk i denne gruppa (litt etter korleis ein reknar), som for det meste ikkje er innbyrdes forståelege.
Klassifisering av berbiske språk
Å klassifisere dei individuelle tamazightiske språka er ikkje lett, noko som har gjeve seg utslag i at klassifiseringa har variert ein god del det siste hundreåret. For tida verkar det som det er rimeleg semje om følgjande klassifisering:
Ingvar Halsnes
Ingvar Halsnes var ein norsk bonde og gardsvert på Leikanger i Sogn. Halsnes kom opphavleg frå Molde, og overtok saman med kona Marit den såkalla Eggjagarden i klyngjetunet Henja (Henjum) på Leikanger i 1987.
Saman med kona Marit Henjum Halsnes, dotter til Tambur-Ola, starta han i 1996 opp gardsrestauranten Henjatunet i ei sperrestove frå 1765 på garden. Ekteparet har lagt vekt på å utvkla kvalitetsprodukt basert på råstoff frå garden, og i restauranten vert det mellom anna servert heimelaga sider og andre fruktprodukt. I 2005 fekk dei Sogn og Fjordane Naturvernforbund sin naturvernpris for arbeidet sitt med lokal matproduksjon og -foredling.
Halsnes var aktiv med å fremja gardsturisme som ei ny attåtnæring for bønder i Noreg generelt og på Vestlandet spesielt og han sat i ein periode i styret for Norsk Bygdeturisme og Gardsmat.
Halsnes var elles aktiv i det lokale kulturlivet mellom anna som ein av fleire frontfigurar i Leikanger Mannskor. Han var òg med i gruppa Dei raude prinsane.
Då Halsnes i 2004 vart kreftsjuk vekte det nasjonal oppsikt at bygdefolket gjekk saman om å betala ein dyr uregistrert medisin som han i utgangspunktet ikkje fekk dekt av Folketrygda.
Ballsal
Ein ballsal er eit stort rom som kan brukast til balltilstellingar. Tradisjonelt blei dei fleste ball haldne på privat eigedom; mange herskapshus har ein eller fleire ballsalar. Provisoriske ballsalar krev at rommet har eit solid og slitesterkt golv.
John Hume
John Hume ( var ein nordirsk politikar og nobelprisvinnar, fødd og død i Derry.
Hume var ein sentral politikar i Nord-Irland som formann i Social Democratic and Labour Party frå 1979 til 2001. I 1990-åra spelte han ei viktig rolle i arbeidet som i 1998 førte fram til Langfredagsavtalen. For sin innsats vart han tildelt Nobels fredspris 1998 saman med David Trimble, leiaren i Ulster Unionist Party.
Prut
Prut eller Pruth (ukrainsk Прут, Prut, i antikken Pyretus eller Porata) er ei 953 km lang elv som renn gjennom Ukraina, Romania og Moldova. Ho spring ut frå Karpatane i Ukraina og renn søraustover og munnar ut i Donau nær Reni, aust for Galaţi.
Før 1940 og okkupasjonen av Bessarabia og Nord-Bukovina var nesten heile elva i Romania. I dag dannar 711 km av elva grensa mellom Romania og Moldova. Ho har eit nedslagsfelt på 27 500 km², der 10 990 km² er i Romania. Den største byen langs elva er Tsjernivtsi i Ukraina.
Demninga Stânca-Costeşti er bygd over Prut.
Sideelvar
Frå venstre: Frå høgre:
Oljelampe
Lampen består av eit kar, gjerne av metall eller steintøy, som blir fylt med olje av ulike slag, til dømes planteolje, dyrefeitt eller petroleum. Oljelampen lyser ved at ein halvvegs nedsenkt veik trekker til seg olje i den eine enden og brenn i den andre.
Historie
Oljelampar har ei lang historie og har vore brukte i mange kulturar. Dei er kjende frå historier som «Aladdin og den magiske lampen» og frå den kristne likninga om dei fem kloke og dei fem dårlege møyane (Matt. 25:1-13) som måtte venta natta gjennom med oljelampane sine.
I middelhavslanda brukte ein oljelampar med olivenolje til godt innpå 1800-talet, i avsidesliggjande område til 1900-talet. I dag blir oljelampar helst brukt til symbolske føremål, som til religiøse ritual i hinduismen og jødedommen.
Stortingets helse- og omsorgskomité
Stortingets helse- og omsorgskomité er ein fagkomité i Stortinget. Den handsamar saker om helsetenester, pleie- og omsorgstenester, folkehelsearbeid, rusmiddelpolitikk og legemiddel.
Helse- og omsorgskomiteen har 14 medlemmar.
500-talet fvt.
< '''500-talet f.Kr. (fvt.)''' > var eit hundreår der Det nybabylonske riket dominerte i Vest-Asia i fyrste halvdelen. Kongedømet Judea blei overvunne av det og dei fleste innbyggjarane i Jerusalem blei tvangsflytta dit. Akamenidedynastiet under Kyros den store tok over makta i området i andre halvdelen av hundreåret.
Kina var i Vår- og haustannaltida. I Europa heldt den keltiske ekspansjonen fram.
Sørstraumen bru
Sørstraumen bru er ei fritt frambygg-bru som kryssar Sørstraumen i Kvænangsfjorden i Kvænangen kommune i Troms og Finnmark. Brua er 440 meter lang og har eit hovudspenn på 120 meter. Ho er ein del av europaveg 6.
Folkebladet (fleirtyding)
Folkebladet kan visa til:
Fylkesveg 178
Fylkesveg 178 (Fv178) går mellom Eltonåsen i Nannestad og Jessheim i Ullensaker. Veglengda er 11,1 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.
Norrtälje
Norrtälje er ein by i Stockholms län i i Uppland i Sverige. Han er administrasjonssentrum i Norrtälje kommun og hadde i 2011 17 725 innbyggjarar.
Byen er eit sentrum for handel og industri. Uthamna Kapellskär har ferjesamband til Åland og Naantali (Nådendal) i Finland. Som hovudby i Roslagen har Norrtälje stor turisttrafikk. I byen ligg Roslagsmuseet. Utanfor byen er det skjergard med fritidshus.
Norrtälje har vore eit handelssentrum frå 1200-talet med stor våpenindustri på 1600- og 1700-talet. Han fekk byrettar av Gustav II Adolf i 1622. Byen blei brend av russarane i 1719. I 1884 blei det oppretta jernbane til Uppsala i vest, via tettstaden Rimbo, som òg fekk stasjonsknutepunkt til Stockholm. Dei to jernbanesambanda blei derimot nedlagt høvesvis på 1960-talet og i 1981.
Byen ligg om lag 68 kilometer nordaust frå Stockholm og 72 kilometer aust frå Uppsala, inst ved Norrtäljeviken, ei to mil lang vik som går i austvestleg retning og munnar ut i Austersjøen. Låge trehus pregar byen enno, endå om det for tida vert bygd mykje nytt. Gatene i midbyen er uregelrette på mellomaldervis; endå er ingen bygg er eldre enn 1719, då russarane brende byen.
Kjelder
Norrtälje Нортеље Norrtäljen kunta
Ivo Andrić
Ivo Andrić var ein jugoslavisk forfattar, diplomat og politikar som i 1961 fekk Nobelprisen i litteratur «för den episka kraft varmed han gestaltat motiv och öden ur sitt lands historia.»  Den mest kjende boka til Andrić er Broen over Drina.
Andrić var fødd i Dolac nær Travnik i Austerrike-Ungarn, noverande Bosnia. Rundt 1920 tok Andrić til å arbeide for den jugoslaviske staten og skifta då over frå kroatisk til serbisk litteratur. Etter at den andre verdskrigen var over gjekk han i teneste i den – no sosialistiske – jugoslaviske staten.
Andrić gav ut to prosadiktsamlingar og tre novellesamlingar i åra rundt 1930. I 1945 blei han verdskjent for «den bosniske trilogien» med romanane Na Drini ćuprija, Gospođica og Travnička hronika. Hovudtema i romanane og forteljingane er bosnisk levesett og historie og livet der aust og vest møtes. Han uttrykte dei politiske haldningane sine i bøkene; sjølv om han var tilhengar av den multietniske tankegangen til den jugoslaviske staten, skildra han òg problema ved at ulike kulturar levde tett saman.
Ivo Andrić døydde i Beograd.
Remscheid
Historie
Remscheid vart grunnlagd på 1100-talet, men var berre ein liten landsby fram til 1800-talet. Tidlegare utgåver av namnet på byen var Remissgeid (1217), Rymscheyd (1351), Reymscheyd (1487) og Rembscheid (1639). Den økonomiske veksten i heile Rhin-Ruhr-området førte til folkevekst i Remscheid. Maskinteknikk og produksjon av verktøy var hovudnæringane til byen.
31. juli 1943, under den andre verdskrigen, vart Remscheid nesten heilt øydelagd under eit britisk bombetokt som skapte ein eldstorm.
Eit fly av type A-10 Thunderbolt II styrta i byen 8. desember 1988 og seks menneske omkom.
I dag består Remscheid av fire bydelar, Alt-Remscheid, Remscheid-Süd, Lennep og Lüttringhausen.
County Tyrone
County Tyrone grensar til Fermanagh i sørvest, Londonderry i nordaust, Armagh i søraust. I aust ligg Lough Neagh. Av grevskap i Republikken Irland grensar Tyrone til Donegal i nordvest og Monaghan i sør.
Tidlegare var grevskapet større, og inkluderte den delen County Londonderry som ligg aust for elva Foyle.
Det er det største av dei seks grevskapa i Nord-Irland. Etter endringane i lokalstyreordninga har ikkje grevskapet lenger noko administrativ funksjon. Tyrone er delt i fire distrikt: Cookstown, Dungannon, Omagh og Strabane. I tillegg er ein mindre del av grevskapet inkludert i distriktet Fermanagh.
Byar og landsbyar i County Tyrone
Den tradisjonelle administrasjonsbyen i Tyrone er Omagh. Andre store byar er Strabane, Dungannon og Cookstown. Av mindre byar finn ein Fivemiletown, Castlederg, Coalisland, Donaghmore, Ardboe, Pomeroy og Carrickmore.
HAFS regionråd
HAFS regionråd er eit samarbeidsorgan for kommunane Askvoll, Fjaler, Gulen, Hyllestad og Solund sør i ytre Sogn og Fjordane. Det vart skipa i 1992 med formålet «å få klarlagt og ta i bruk dei naturlege ressursar og fordelar i området, og å vidareutvikla regionen næringsmessig, sosialt og kulturelt». Regionrådet består av ordførarar og rådmenn i medlemskommunane, der leiarvervet går på omgang mellom kommunane med ei funksjonstid på to år. Rådet kan gjere vedtak med fire av fem medlemskommunar representert.
Răut
Răut (òg kalla Reut, rumensk Răut; russisk Реут, Reut; jiddisk רעװעט, Revet) er ei 286 km lang elv i Moldova og ei av sideelvane til Dnestr frå høgre. Răut kunne nyttast til elvefart fram til 1700-1800-talet, men er i dag berre framkommeleg for småbåtar.
Filmen Stargate
Stargate er ein science fiction/action-film frå 1994 med Kurt Russell og James Spader i hovudrollene. Filmen la grunnlaget for fjernsynsseriane Stargate SG-1 og Stargate Atlantis, der sistnemnde framleis er under produksjon.
Stjerneporten
Filmen startar i 1928 då ein mystisk kjempering vert funnen av Professor Langford i Giza i Egypt. Tilbake til notida ber dottera Catherine egyptologen Daniel Jackson (James Spader) om å tyde dei mystiske hieroglyfane på ringen. Jackson vert med til ein militær installasjon innanfor Creek Mountain, Colorado der han ser symbol som står for stjernekonstellasjonar, koordinatar for forskjellige område i universet. Med ein gjeven sekvens opnar ringen eit ormehol til ein annan stad i galaksen, som ein slags stjerneport.
Oberst Jack O'Neill (Kurt Russel) frå flyvåpenet leier eit lag som går inn i stjerneporten. Når dei kjem ut på andre sida, finn dei at dei har hamna inne i ein pyramide midt i ein ørken. Dei saknar ein del av koordinatane til å kome attende til jorda og må slå leir i pyramiden.
Ra
Pyramidelaget oppdagar steinen som gjev den naudsynte koordinaten heim, og Jackson og dei andre skundar seg attende til pyramiden. Samstundes kjem ein stor, flygande farkost og landar på pyramiden. Alle på laget vert så drepne eller tekne til fange. Jakson og O'Neill vert tekne til tronrommet til Ra som avslører at han kjem til å sende ei hydrogenbombe til jorda (den same bomba som O'Neill skulle montere på stjerneporten om dei kom i trøbbel). O'Neill prøver å avvæpne vaktene og ta livet av Ra, men stoggar når Ra nyttar tenarane sine som menneskelege skjold. Ra trugar med å drepe resten av laget og alle som har sett han, om ikkje Jackson sjølv drep dei for å vise innbyggjarane at Ra er ein gud.
Etterspel
O'Neill og resten av ekspedisjonslaget returnerer attende til jorda, medan Jackson vert attende på planeten for å hjelpe innbyggjarane der å byggje opp igjen samfunnet deira. Daniel Jackson returnerer til Jorda/Tellus etter eitt år, og det er da SG-1 serien startar.
Gangaren Fossegrimen
Variantgruppa
Variantgruppa har nummer 152 i Hardingfeleverket, og det er skrive opp 11 variantar av slåtten.
Munk
Ein munk (frå gresk monos, «åleine») er ein mann som har gjeve ein lovnad om å vie livet sitt til religionen sin innanfor spesielle rammer. Det finst munkar innan fleire religionar, men uttrykket vert spesielt mykje brukt i kristendommen og buddhismen.
Ordsoge
Ordet munk, i den greske forma monakhos, vart opphavleg brukt om kristne eremittar som vigde seg til Gud. Tilsvarande nemning for ei kvinne er nonne.
Levemåte
Munkar skal gjennom å følgja ulike levereglar prøva å koma nærare det andelege. Dette kan dei gjera gjennom dagleg bøn eller meditasjon, å gjera gudelege gjerningar, eller ved å leva eit enkelt liv der dei til dømes tigg etter den daglege føda eller dyrkar sin eigen mat.
Utsjånad
Ein munk er gjerne kjenneteikna av spesielle klede, ofte av enkelt snitt og i éin fargetone. Buddhistmunkar ber til dømes ofte oransje eller andre raudleg farga klede. Kristne munkar har ofte svarte, grå eller brune plagg. Den typiske mellomalderlege kjortelen til mange katolske munkar blir kalla munkekutte.
Fjerning av noko hår kan òg vera eit symbol på at ein har vald å leva som ein munk. Buddhistiske munkar kan barbera heile hovudet medan ein del katolske munkar har tonsur.
Norsk songdans
Historie
Hulda Garborg arbeidde mykje med songdans framover våren 1902, og han vart vist fram fleire gonger. Sjølvsagt kom også gutane med i dansen. Bondeungdomslaget i Oslo vart ein sentral stad, med fast «framsyningsring» frå 1903 leidd av Hulda Garborg. Tidleg på sumaren reiste Garborg på studietur til Færøyane og Island for å lære dansen. Seinare på året var ho fleire stader rundt om i landet, mellom anna i Bergen, og snakka om og lærte bort songdans. Etter kvart tok dei til å danse meir langsetter ringen med såkalla kvilesteg. På nyåret i 1903 gav ho ut heftet Norske Folkevisor I med ei utgreiing om visedans (8 opplag 1903-22). Seinare på året kom heftet Songdansen i Nordlandi (nye utgåver i 1913 og 22) der ho fortalde om dansen på Færøyane. I 1904 kom Norske folkevisor II (4 opplag 1904-17), Norske Folkevisor III i 1920, og Norske Dansevisur i 1913 (4 utgåver 1913-23). Hulda Garborg skreiv ikkje så grundige rettleiingar om dansane. Det kom fyrst med Klara Semb sine bøker i 1922.