cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Whit Rock
Whit Rock er eit skjer mellom Trump og Saffery Island utanfor vestkysten av Graham Land. Det vart først vist på argentinske kart frå 1957, men vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1959 fordi det var lite. Whit tyder den minste delen eller partikkelen på engelsk.
Keita Suzuki
Keita Suzuki er ein japansk fotballspelar.
Castro Peak
Castro Peak (bulgarsk връх Кастро, ‘Vrah Castro’) er eit fjell med ei høgd opp mot 306 moh på Hurd Peninsula på Livingston Island. Det ligg 750 m sør-sørvest for MacGregor Peaks og 1,87 km nordaust for Binn Peak. Det er kalla opp etter Vicente Castro, fjellguide ved Juan Carlos I-basen som tok del i den første klatringa av fjellet sommaren 2003-2004.
Eurovision Song Contest 1966
Eurovision Song Contest 1966 (ESC 1966) var den ellevte gongen Eurovision Song Contest blei arrangert. Konkurransen blei halden i Villa Louvigny i Luxembourg i Luxembourg. Finalen fann stad fredag 8. april. Austerrike vann konkurransen med songen «Merci Chérie», framført av Udo Jürgens på tysk.
Italia ville trekke seg berre nokon timar før finalen på grunn av at han var misnøgd med orkesteret og dei ikkje fekk ha med to gitaristar på scena, dei blei nekta å tekke seg og var dermed med i finalen. Ein regel om at kvart land måtte synge på sitt heimspråk blei innført dette året. Norden utvikla nabostemming, noko som gjorde at dei nordiske landa stemte på kvarandre. For fyrste gong var det også dansarar med på scena.
Dim Çayı
Dim Çayı er ei elv i Tyrkia i distriktet Alanya i provinsen Antalya. Ho spring ut frå høglandet i provinsen Konya, og er kring 60 km lang. Ho renn vestover og munnar ut i Middelhavet.
Elva er eit populært turistmål med den vide Dim Çayi-dalen der ein finn mange restaurantar og turistfasilitetar. Vatnet i elva er kaldt, og heile dalen er generelt meir temperert enn resten av Tyrkia.
Saadha
Saadha er ein by 3–4 km frå Salalah sør i Oman. Han har kring 50 000 innbyggjarar. Her er nokre få butikkar og høgskular, ein politistasjon og eit helsesneter. Sadha har samband til dei nærliggande byane Taqha, Mirbat og Thumrait.
Srednogorie Heights
Srednogorie Heights er ei gruppe fjell med ei høgd opp mot 1220 moh (Mount Ignatiev) på nordvestsida av Trinityhalvøya på Den antarktiske halvøya. Det ligg aust for Bone Bay, vest for Louis-Philippe Plateau, nord for Russell West-breen og sør for Maloradbreen. Gruppa strekkjer seg 7,5 km frå aust til vest og 7 km frå nord til sør.
Høgdene er kalla opp etter Sredna Gora sentralt i Bulgaria.
Angelokhóri
Angelokhóri (gresk Αγγελοχώρι) er ein landsby i periferieininga Imathía i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Angelokhóri var hovudsete i den tidlegare kommunen Irinoúpoli, som no er ei kommunaleining i kommunen Náousa.
Hideharu Miyahira
Hideharu Miyahira er ein japansk tidlegare skihoppar frå Otaru på Hokkaido. Han fekk sølv i normalbakken og bronse i storbakken under ski-VM 1999, der han også var med på Japan sitt lag som vann sølv i laghopp. Fire år seinare vann han ein ny VM-bronse for Japan i laghopp.
Aktiv
Miyahira debuterte i verdscupen 22. januar 1994 i Sapporo, utan å imponere det minste. Fyrst i 1996/97-sesongen fekk han delta i verdscuprenn utanlands, der ein ellevteplass i Oberstdorf var hans beste prestasjon. Han deltok i skiflygings-VM 1998 i Oberstdorf, men kom derimot ikkje med på laget til vinter-OL 1998 i Nagano. Ein niandeplass i eit verdscuprenn i Sapporo var hans beste plassering i OL-sesongen.
I 1999 var Miyahira derimot i sitt livs form. Under den tysk-austerrikske hoppveka oppnådde han sine første pallplasseringar i verdscupen med tredjeplassar i Innsbruck og Bischofshofen. Han vart også tredjemann samanlagt. I VM 1999 i Ramsau tok han sølv i normalbakken, berre slått av landsmannen Kazuyoshi Funaki. I lagtevlinga i storbakken fekk han eit nytt sølv, då som ein av fire på det japanske hopplaget. Han sikra seg så ein bronsemedalje i storbakken, bak tyskarane Martin Schmitt og Sven Hannawald. I sesongavslutninga i Planica tok han sin fyrste og einaste siger i verdscupen. Denne sigeren sikra han samtidig femteplassen i verdscupen 1999.
Sesongen etter, 2000, var fire femteplassar hans beste resultat i verdscupen. Også dei to neste sesongane sleit han med å nå dei lengdene som den absolutte verdseliten kunne prestere. Utover i 2003-sesongen kunne han atter tevle opp mot dei aller beste i verda, tre gongar kom han på pallplass i verdscupen, med ein andreplass i Willingen som høgdepunkt. Under VM 2003 i Val di Fiemme var Miyahira med på det japanske laget som tok sølvmedalje i laghoppinga, og han vart nummer fire og fem i dei individuelle renna.
Miyahira makta ikkje å hevde seg mellom dei beste i verda i sesongane 2004 og 2005. Etter han ikkje kom med på Japans representasjonslag i 2006, lag han opp som skihoppar.
Naotake Hanyu
er ein japansk fotballspelar.
Mount Taylor i Antarktis
Mount Taylor er eit stort fjell med flat topp, 1000 moh, med ei bratt nordaustside, som ligg 4 km vest-sørvest for botnen av Hope Bay ved nord-austenden av Den antarktiske halvøya. Det vart oppdaga av Den svenske antarktisekspedisjonen, 1901–04, under Otto Nordenskjöld. Fjellet vart kartlagd av Falklands Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1946 og namngjeve i 1948 av UK Antarctic Place-Names Committee etter kaptein A. Taylor, leiar for FIDS og leiar Hope Bay-basen i 1945.
Burdick West Peak
Burdick West Peak (Vrah Zapaden Burdick) er eit fjell med ei høgd på 455 m heilt nordvest på Burdick Ridge aust på Livingston Island. Fjellet er delvis isfritt. Fjellet er kalla opp etter Burdick Peak.
Fjellet ligg 900 m nordvest for Burdick Peak, 630 m søraust for Rezen Knoll, 3,86 km søraust for Aleko Rock og 4,55 km nord for Sinemorets Hill.
Hummin' to Myself av Linda Ronstadt
Hummin’ to Myself er det 24. og siste soloalbumet til den amerikanske songaren Linda Ronstadt. Albumet debuterte på tredjeplassen på Billboard Top Jazz Albums-lista og låg på lista i seks månader. Det nådde 166. plassen på hovudlista til Billboard. Det var det siste soloalbumet hennar før ho pensjonerte seg i 2011 på grunn av progressiv supernukleær parese.
Hummin' to Myself består av klassiske jazzstandardar, liknande musikken ho spelte inn for tre album i 1980-åra med Nelson Riddle, berre denne gongen med eit band, og ikkje eit orkester. I følgje eit intervju med Ronstadt var songane på albumet blant dei ho ønskte å spele inn med Riddle, men han døydde før dei kom så langt.
Ronstadt syng songar av Frank Loesser («Never Will I Marry» og «I’ve Never Been in Love Before») og Cole Porter («Get out of Town,» «Miss Otis Regrets) og «I Fall in Love Too Easily».
Hummin’ to Myself fekk god kritikk for å vere eit autentisk album. Musikarane på albumet var mellom andre Alan Broadbent, Christian McBride, David «Fathead» Newman, Lewis Nash, Peter Erskine og Roy Hargrove.
Musculus serratus anterior
Utspring og feste
Han spring ut frå overflata til dei øvste ni eller ti ribbeina på framsida av brystkassa. Han er feste i ribbeina i muskelbuntar som strekkjer seg fram på kvart ribbein, og slik får muskelen den sagtannliknande utsjånaden som gir namnet serratus. Han festar på heile den fremre delen av den mediale skulderbladskanten, margo medialis scapulae, og når han trekkjer seg saman vil skulderbladet bli trekt ut og framover.
Innervasjon
Muskelen får nerveforsyninga si frå n. thoracicus longus. Han kjem frå overarmsflettverket, plexus brachialis, og går ut frå ryggmergen ved C6-C8, det vil seie frå det sjette til det åttande halsryggmergssegment. Han fér heilt inferiort på muskelen før han breier seg inn i muskelen.
Burdick South Peak
Burdick South Peak (Vrah Yuzhen Burdick) er eit fjell på 544 moh som strekkjer seg 1 km vest-sørvestover frå søraustenden av Burdick Ridge aust på Livingston Island. Fjellet er smalt med ei bratt og delvis isfri sør- og nordside. Det er knytt til Willan Nunatak via Willan Saddle. Fjellet er kalla opp etter Burdick Peak.
Dykkarsjuke
Trykkfallsjuke, ofte kalla dykkarsjuke, er ein tilstand som kan råka dykkarar om dei stig opp frå større djupner for raskt til at gass som nitrogen, som kroppen har teke opp i større mengder, kan frigjerast trygt frå vevet. Ved trykkfallsjuke vil gassen danna bobler vevsvæska og blodet som kan setja seg fast i små blodårer og gje skader. Sjølv om tilstanden er vanlegast ved dykking, kan han også oppstå på grunn av andre store, raske trykkforandringar, som ved romvandringar eller under flyging med rask oppstiging utan trykkabin.
Symptom på trykkfallsjuke er smerter, særleg leddsmerter. Ein kan også få kløe og utslett. Ved alvorlege tilfelle kan nervesystemet påverkast, og ein kan oppleva lamming i armar og bein. Bobler i hjernevevet eller arteriar i hjerne kan føra til at ein pasient blir svimmel, svimer av eller frå krampe. Blodsirkulasjonen kan også hemmast av stor bobledanning i blodårene til hjarte og lunger og gje ein livstruande tilstand. Lungesprenging kan gjera at ein pasient opplever svie i brystet, blir kostpusta, hoster og får aukande åndenaud.
Ein førebyggjer typisk trykkfallsjuke ved å stiga sakte og trinnvis. Ein kan også redusera faren for sjukdommen ved å pusta inn rein oksygen før trykkfallet. Det er store individuelle skilnader for å ha risiko for å utvikla trykkfallsjuke, og sjukdommen kan til dømes oppstå om ein stig (til dømes ved å flyga) kort tid etter dykking.
Sjukdommen kan behandlast ved rekompresjon i eit overtrykkskammer og hyperbar oksygenbehandling (tilførsle av rein oksygen med overtrykk). Enkel oksygentilførsel og væsketilførsel kan også vera til hjelp ved mindre alvorlege tilfelle, eller hjelpa til med å gjera seinare trykkammerterapi meir vellukka.
Musculus serratus anterior
Innervasjon
Ved lamming av n. thoracicus longus vil ein ikkje klare å trekkje skulderbladet inn mot baksida av brystkassa om ein skyt fram armane. Det resulterer i venging av skulderbladet, scapula alata. Det kan skje etter visse kirurgiske inngrep ved at ein skadar nerven, inngrep slik som fjerning av lymfeknutar i armhòla som er vanleg ved brystkreft. Det kan òg hende om ein ber tunge sekkar over skuldrene.
Wolseley Buttress
Wolseley Buttress er ei høg klippe på sørkanten av Detroit Plateau, på vestsida av Albonebreen på Nordenskjöld Coast i Graham Land i Antarktis. Han vart kartlagt frå landmålingar av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) (1960–61) og namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Wolseley Tool og Motor Car Co som i 1908-10 designa ein eksperimentell motorslede nytta av Robert F. Scott på ekspedisjonen i 1910-13.
Pave Gelasius I
Pave Gelasius I  var pave frå 1. mars 492 til han døydde i 496. Han er helgen i den katolske kyrkja, med festdag 21. november.
Turn-VM 2001
'''Den 35. verdsmeisterskapen i turning''' vart avvikla i Gent i Belgia dagane frå 24. oktober til 4. november 2001.
Pave Gelasius I
Bakgrunn
Liber Pontificalis fortel at Gelaisu var natione Afer, noko som er tolka som at han kom frå den romerske provinsen Africa. Far hans var ein prest med namnet Valerius. I eit brev til keisar Anastasios I kalla han seg Romanus natus ('romersk fødd').
Turn-VM 2001
Mangekamp
<br style="clear:both;" />
Bøylehest
<br style="clear:both;" />
Pave Gelasius I
Pavegjerning
Gelasius blei vald til pave den 1. mars 492, etter pave Felix II (III). Han kjempa for å verna dei gamle tradisjonane, og meinte av prestemakta overgjekk den til kongane. Dette blei han ofte sitert på i mellomalderen. Han bidrog med ein viktig lærestening som tok for seg oppdelinga mellom verdsleg og andeleg makt slik han rekna ho skulle vera mellom paven og keisaren. Denne dualistiske doktrine om «dei to sverda» fekk stor tyding for kyrkjereformene i høgmellomalderen, då paven og kyrkja si makt auka i høve til den til verdslege monarkar.
Turn-VM 2001
Frittståande
<br style="clear:both;" />
Pave Gelasius I
Pavegjerning
Gelasius skreiv også mange hymne og ei messebok.
Turn-VM 2001
Hopp
<br style="clear:both;" />
Ringar
<br style="clear:both;" />
Skranke
<br style="clear:both;" />
Svingstang
<br style="clear:both;" />
Lagkamp
<br style="clear:both;" />
Köprüçay
Köprüçay, i antikken Eurymedon (gammalgresk Εὐρυμέδων) er ei elv i provinsen Antalya i Tyrkia som munnar ut i Middelhavet.
Ved munningen slo general Kimon frå Den deliske ligaen persarane persarane i slaget ved Eurymedon, som føregjekk både på land og til sjøs. I 190 fvt. slo ein romersk flåte leia av Lucius Aemilius Regillus den sevklidkse flåten til Antiokhos III den store, leia av Hannibal, nær elva.
Eurymedonbrua, som byggjer på fundament frå romartida, kryssar elva ved Aspendos. Lenger opp i elva kryssar ei anna romarbru Eurymedondalen.
Allan Simonsen
Allan Rodenkam Simonsen er ein dansk, tidlegare fotballspelar og -trenar frå Vejle. Han var ein sentral spelar på Borussia Mönchengladbach då klubben vann den vesttyske bundesligaen og UEFA-cupen, samt nådde finalen i Europacupen for serievinnarar i 1977. Same året vart han kåra til 'Årets europeiske fotballspelar' (Gullballen). Han var ein kortvaksen, kvikk angrepsspelar med blikk for spelet.
Simonsen var trenar for Færøyane sitt fotballandslag mellom 1994 og 2001.
Aktiv
Simonsen debuterte for Vejle Boldklubb i 1971-sesongen. Her var han med å vinne den danske seriemeisterskapen for klubben både i 1971 og 1972. I 1972-sesongen debuterte han på det danske fotballandslaget med å skåre to av måla då Island vart slått med 5-2.
University of the West Indies
University of the West Indies er eit universitet som tener 18 engelskspråklege statar og territorium i Karibia - Anguilla, Antigua og Barbuda, Bahamas, Barbados, Belize, Bermuda, Dei britiske jomfruøyane, Caymanøyane, Dominica, Grenada, Guyana, Jamaica, Montserrat, St. Kitts og Nevis, St. Lucia, St. Vincent og Grenadinane, Trinidad og Tobago og Turks- og Caicosøyane. Alle desse landa er anten medlemmar av Samveldet eller britiske oversjøiske territorium.
Allan Simonsen
Aktiv
Frå sommaren 1979 til 1983 spela Simonsen for den spanske storklubben FC Barcelona. Med denne klubben vart han spansk cupmeister i 1981, medan han året etter var med å vinne Cupvinnarcupen då Barcelona slo Standard Liège med 2-1. Simonsen skåra høvesvis 20, 11 og 24 mål i dei tre fyrste sesongane i Spania.
University of the West Indies
Universitetet har tre fysiske campusar: Mona i Saint Andrew Parish på Jamaica, Saint Augustine på Trinidad og Cave Hill på Barbados. I tillegg har det ein omfattande «open campus» som i dag hovudsakleg er internettbasert.
Allan Simonsen
Aktiv
Hausten 1983 spela Simonsen for det engelske 2. divisjonslaget Charlton. Han var lokka til klubben av ein rikmann som hadde lova å bygge ein storklubb. Det heldt seg ikkje oppatt, for Simonsen vart det heile ein fiasko. Etter seks månader forlet han klubben og reiste heim til Danmark. Her spela han frå 1983 med Vejle BK, og var i 1984 med på sikre klubben sitt femte danske seriemeisterskap.
Underordenen Tyranni
Desse har ein annan anatomi for syrinx-muskulaturen enn Oscines, songfuglar av den større underordenen Passeri, derav det populærnamnet suboscines. Dei tilgjengelege morfologiske data, DNA-analysar, og biogeografiske data, i tillegg til avgrensa fossile funn, peikar mot at desse to store underordenar av sporvefuglar er evolusjonært distinkte kladar.
Systematikk
Ifølgje Sibley og Ahlquist sine arbeid med DNA-DNA hybridisering kan Tyranni delast vidare inn i tre kladar: Acanthisittides, Eurylaimides, og Tyrannides. Den første, som inneheld klatresmettar, Acanthisittidae, har ein omstridd posisjon. Gjeldande oppfatning er at dei er meir sannsynleg eit veldig tydeleg og gamle nedstamming, og utgjer ein eigen underordenen av Passeriformes.
Bill Bryson
William «Bill» McGuire Bryson er ein bestseljande amerikansk forfattar. Han har budd det meste av vaksenlivet sitt i England, med eit opphald i USA att frå 1995 til 2003, og er både amerikansk og britisk statsborgar. Bryson hadde stillinga som chancellor ved Durham University frå 2005 til 2011.
Øya Saba
Saba er ei nederlandsk vulkansk øy i Karibia.
Tallé w Chittaha
Tallé w Chittaha er ein landsby i Akkar distrikt i Libanon og er ein av få attverande maronittisk kristne landsbyane i Akkar. Han ligg 125 km nord for hovudstaden Beirut, kring 600 meter over havet.
Bill Bryson
Bryson er mest kjend for sine humoristiske reiseskildringar, men har òg skrive ein del bøker om det engelske språket. Han blei kjend i Storbritannia for boka og fjernsynsserien Notes from a Small Island (1995), som utforska øyriket. Han fekk vidspreidd merksemd for A Short History of Nearly Everything (2003, norsk En kort historie om nesten alt), ei bok rosa for godt tilgjengeleg informasjon om vitskap. Bøkene til Bryson er kjenneteikna av humoren hans, som til trass for at han gjennomsyrar alt ikkje står i vegen for formidlinga av kunnskap.
Bakgrunn
Bryson var fødd og voks opp i Des Moines i Iowa som son av sportsjournalisten Bill Bryson Sr., som arbeidde ved Des Moines Register i 50 år, og Agnes Mary (fødd McGuire), redaktør ved same avis. Han hadde ein eldre bror, Michael (1942–2012), og ei syster, Mary Jane Elizabeth. I 2006 gav Bryson ut ei humoristisk skildring av barndommen sin i The Life and Times of the Thunderbolt Kid. Same året blei han tildelt bynøkkelen til Des Moines av borgarmeisteren Frank Cownie, som erklærte at 21. oktober 2006 skulle vera «Bill Bryson, The Thunderbolt Kid, Day».
Øya Saba
Geografi
Øya var tidlegare ein del av eininga dei nederlandske antillane, som vart oppløyst i 2010. Saba er ei lita øy på berre 13 km². Ho er med det den minste eininga som er direkte underlagt Nederland. Det høgaste punktet på øya er vulkanen Mount Scenery, 877 moh. Mount Scenery er det høgaste punktet ikkje berre på Saba, men i heile kongeriket Nederlanda.
Bill Bryson
Reiser og karriere
Bryson studerte ved Drake University i to år før han gav seg i 1972, då han heller ville reisa som ryggsekkturist gjennom Europa i fire månader. Året etter vende han tilbake til Europa saman med venne Matt Angerer (omskriven under pseudonymey Stephen Katz). Bryson skreiv om opplevingane sine på turen i boka Neither Here nor There: Travels in Europe.
Øya Saba
Historie
Arkeologane har funne restar etter urfolk på Saba, men då britiske skipbrotne redda seg i land på øya i 1623, var ho ubusett. Historisk har Saba vore ei omstridt øy mellom Storbritannia, Frankrike og Nederland, men har tilhøyrt Nederland samanhengjande sidan 1816. Av di Storbritannia gjerne sendte «uynskte» personar til dei karibiske øyane, var Saba ei tid kjend for å husa mange piratar.
Bill Bryson
Reiser og karriere
I 1973 vitja Bryson Storbritannia for fyrste gong under Europa-turen sin. Han bestemte seg for å bli verande etter å få ein jobb ved eit psykiatrisk sjukehus, det no nedlagde Holloway Sanatorium i Virginia Water i Surrey. Her møtte han ein sjukepleiar, Cynthia Billen, som han gifta seg med i 1975. Dei flytta til Des Moines i 1975 så Bryson kunne fullføra graden sin ved Drake University. I 1977 slo dei seg ned i Storbritannia. Familien Bryson budde ulike stader i landet, fyrst i Virginia Water i Surrey, så Purewell i Dorset, Burton i Dorset og Kirkby Malham i North Yorkshire på 1980- og 1990-talet, og i Wramplingham i Norfolk frå 2003 til 2013. Dei slo seg så ned i Hampshire. Frå 1995 til 2003 budde dei i Hanover i New Hampshire.
Øya Saba
Samfunn
Innbyggjarane på Saba i dag har eit svært blanda opphav, med både skotske, nederlandske, irske og afrikanske forfedrar. Dei fleste øybuarane er romersk-katolske. Sabanarane er tospråklege med nederlandsk og engelsk. Øya er vel utbygd med både skular, veg, administrasjonshus, ein liten flyplass og ferje.
Bill Bryson
Reiser og karriere
Bryson verka som journalist, fyrst for Bournemouth Evening Echo, seinare for The Times og The Independent. Medan han budde i USA på 1990-talet skreiv Bryson ei fleirårig spalte for ei britisk avis om humoristiske sider ved tilbakevendinga si til heimlandet. Nokre av desse blei omforma til boka hans I'm a Stranger Here Myself (USA), kalla Notes from a Big Country i Storbritannia, Canada og Australia. Medan han budde i USA bestemte Bryson seg for å gå fotturen Appalachian Trail med vennen Stephen Katz (pseudonym), noko han skreiv om i boka A Walk in the Woods. Boka blei filmatisert i 2015 med Robert Redford i rolla som Bryson og Nick Nolte i rolla som Katz.
I 2005 blei Bryson utnemnd til chancellor ved Durham University etter sir Peter Ustinov. Han blei meir aktiv i høve til studentaktivititetar enn det som er vanleg for denne seremonielle rolla. Han var mellom anna med i ein studentfilm og promoterte søppelsanking i byen. Bryson hadde rosa Durham som «a perfect little city» i Notes from a Small Island. I oktober 2010 blei det kjend at Bryson kom til å forlata rolla ved slutten av 2011.
I mai 2007 blei Bryson leiar for organisasjonen Campaign to Protect Rural England. Han fokuserte fyrst på å skipa ein kampanje mot forsøpling i heile England. Han diskuterte framtida til landsbygda med Richard Mabey, Sue Clifford, Nicholas Crane og Richard Girling ved CPRE sin Volunteer Conference i november 2007.
I oktober 2020 gjorde Bryson det kjend at han hadde «pensjonert» seg frå å skriva bøker.
Prisar og utmerkingar
Med Royal Society of Chemistry blei Bill Bryson Prize for Science Communication skipa i 2005.
22. november 2012 omdøypte Durham University offisielt hovudbiblioteket sitt til Bill Bryson Library til ære for innsatsen hans som chancellor ved universitetet. Biblioteket har også ein kafé med namn etter Bryson si bok Notes from a Small Island.
I 2013 blei Bryson vald til æresmedlem av Royal Society, som den fyrste ikkje-briten.
Ba Dedekam
Bakgrunn
Cecilie Dedekam vart fødd i Kristiania i 1914. Foreldra hennar var generalagent Finn Dedekam og Valborg Boe. Ho studerte ved Queen Annes’s Studio i London i 1932, og ved Statens håndverks- og kunstindustriskole 1933–35. I 1936 gifta Dedekam seg med skipsreiar og filantrop Tom Wilhelmsen. Ho studerte vidare ved Art Students League i New York 1958-1960, og ved Pratt Graphic Art Center i New York i 1972. Ho var óg ute på fleire studiereiser til blant anna Frankrike, Italia, Mexico og Spania.
Ho stilte for første gang ut kunst under kunstnarnamnet Ba Dedekam under Haustutstillinga i 1960, her med ein skulptur i gips. Seinare vart kunsten hennar utstilt på fleire separat- og kollektivutstillingar i Noreg og andre land. Ho mottok fleire internasjonale prisar for sine grafiske verk og skulpturar.
The Princess Bride av Mark Knopfler
The Princess Bride er eit filmmusikkalbum av den britiske songar-låtskrivaren og gitaristen Mark Knopfler, gjeve ut den 12. november 1987 av Vertigo Records internasjonalt, og av Warner Bros. Records i USA. Albumet inneheld musikk skriven for filmen The Princess Bride i 1987, regissert av Rob Reiner. Albumet inneheld songen «Storybook Love», skriven og framført av Willy DeVille og arrangert av Mark Knopfler. I 1988 vart songen nominert til Oscarprisen for beste song.
Ba Dedekam
Bakgrunn
Dedekam veksla mellom forskjellige teknikkar og kunstformar, og skapte skulpturar, måleri, grafikk og glasrelieff. Dedekam var mest kjend for sine relativt små skulpturar hogd ut i forskjellige bergartar, som for eksempel marmor, alabast og kleberstein. I tillegg skapte ho skulpturar i gips, bronse og leire. Naturalistiske eller meir abstrakte menneske- og dyreformer var vanlege motiv i hennar skulpturar. Desse skulpturane hadde ofte ei verknadsfull kontrast mellom ømfintleg overflatebehandling og delar av steinblokka som ikkje vart uthoggen.
The Princess Bride av Mark Knopfler
Bakgrunn
På kommentatorsporet til spesialutgåva på DVD, sa regissøren Rob Reiner at det berre var Mark Knopfler frå Dire Straits som kunne skape musikk som fanga den lunefulle, men likevel romantiske stemninga i filmen. Reiner var fan av Knopfler, men kjende han ikkje før dei arbeidde i lag på filmen. Han sendte manuset til han med håp om at han ville gå med på å skrive musikk til filmen. Knopfler gjekk med på dette så lenge Reiner ein eller annan stad i filmen tok med Coral Sea-capen han hadde på seg som Marty DiBergi i filmen This is Spinal Tap. Reiner fekk ikkje tak i den originale capsen, men fekk tak i ein som likna. Seinare sa Knopfler at han berre spøkte om hatten.
Kritikk
I meldinga si for AllMusic gav Johnny Loftus albumet fire og ei halv av fem stjerner, og hylla Knopfler for at han klarte å fange dei forskjellige dramatiske elementa i filmen i musikken sin.
Ba Dedekam
Bakgrunn
Ba Dedekam og Tom Wilhelmsen var gift fram til Wilhelmsen døydde i 1978. Dei var foreldre til Wilhelm Wilhelmsen (1937–2020), Finn Wilhelmsen (1939–2013), Cecilie Paus (f. 1943) og Helen Juell (f. 1947). Dedekam døyde 95 år gammal 31. august 2010 i Sveits.
Workman Rocks
Workman Rocks er ei gruppe skjer i den nordaustlege delen av Darbel Bay like vest for Panther Cliff, utanfor vestkysten av Graham Land. Dei vart fotograferte av Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE) i 1956-57 og namngjevne av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter Everley J. Workman, ein amerikansk fysikar som undersøkte dei elektriske eigenskapane til is.
Sinfonia Concertante for fiolin, bratsj og orkester
Sinfonia Concertante for fiolin, bratsj og orkester i Ess-dur, K. 364 (320d), vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart.
På tida då han vart komponert i 1779, var Mozart på reise i Europa, mellom anna i Mannheim og Paris. Den kompliserte orkesterdynamikken syner at dei europeiske orkestra på denne tida hadde vorte meir teknisk kompetente og var sterkt påverka av besøket Mozart gjorde i Mannheim i under reisa. Mozart hadde eksperimentert med sjangeren Sinfonia concertante og dette verket vert rekna som hans mest suksessfulle innan sjangeren, i overgangen mellom symfoni og solokonsert.
Instrumentering
Stykket er skriven i tre satsar for solo fiolin, solo bratsj, to oboar, to horn og strykarar, sistnemnde med to bratsjar.
Solgud
Solgud eller solguddom er ein heilagdom som representerte sola, eller aspekt av sola, som liv, lys eller styrke. Ein kan finna døme på solguddommar og soldyrking i dei fleste kulturar og mytologiane deira. Sola representerte den høgaste kosmiske krafta, den altsjåande guden og hans makt, kosmos, hjarte, verdas auge, den tradisjonelle forskjellen mellom det synlege og usynlege, den ytre og den indre sola.
Solguddommar i verdskulturane
I fleire ulike religionar er solguddommen den øvste guddommen som med ulike namn er knytt til ulike aspekt i dei forskjellige kulturane.
Joule–Thomson-effekt
Joule–Thomson-effekt er ein effekt der ein gass som ekspanderar synker i temperatur, mens ein gass som kompromerast øykar i temperatur. Som forsøk kan ein få ei temperaturendring i ein gass som følgje av at han langsamt strøymer gjennom ein porøs plugg, eit kapillarrøyr, ein ventil eller liknande, til ein stad med lågare trykk. Minkar temperaturen, kallast effekten positiv; i motsett fall negativ. Ved vanleg temperatur vil effekten ytre seg som avkjøling, utanom for hydrogen, helium og neon. Ved særs låg temperatur blir òg desse avkjølt. Effekten blir utnytta teknisk blant anna ved framstilling av flytande luft. Han er òg av stor teoretisk interesse.
Solgud
Solguddommar i verdskulturane
Det neolittiske konseptet av ein solbåt, ei sol som seglar over himmelen i eit skip, kan ein finna i seinare mytar frå det gamle Egypt med gudane Ra og Horus. Tidlegare egyptiske mytar innebar at sola er inne i løvinna, Sekhmet, om natta og er reflektert i auga hennar, eller at ho er innanfor kua, Hathor, i løpet av natta, og blir gjenfødd kvar morgon som sonen hennar, oksen. Urindoeuropeisk religion hadde førestillingar om solvogna, der sola dreg over himmelen i vogn. Arkeologiske funn frå nordisk bronsealder, som helleristingar og Trundholmvogna, har gitt tilstrekkeleg med bevis for at sola er blitt sett på som ein livgjevande guddommeleg skikkelse av bronsealdermenneske, og at sola ganske sannsynleg mottok ei form for tilbeding. Kombinasjonen av solsymbol med skip i religiøs praksis som eksisterte frå og med den nordiske bronsealderen fortsette truleg inn i mellomalderen. Desse religiøse førestillingane synest å ha blitt avleidde frå religiøs praksis som var knytt til ein fruktbarheitsreligion med guddommar som Njord eller Frøy, og ikkje nødvendigvis til ei personifisert sol.
I romersk tid blei det halde ein festival til ære for fødselen til den uovervunne sola (Dies Natalis Solis Invicti) i samband med vintersolverv — «gjenfødinga» til sola om vinteren. I germansk eller norrøn mytologi fanst gudinna Sól, i vedisk guden Surya, gresk Helios (tidvis referert til som ein titan), og tidvis som Apollon. Mesopotamiske Shamash spelte ei viktig rolle under bronsealderen, og «sola mi» var ein tittel ein nytta for å adressera den kongelege. Tilsvarande hadde søramerikanske kulturar ei sterk soldyrking, sjå Inti. I slavisk mytologi er sola guden for eld og varme.
Joule–Thomson-effekt
Effekten vart oppdaga av James Prescott Joule og William Thomson Kelvin (Lord Kelvin) i 1853.
Solgud
Solguddommar i verdskulturane
Sidan ein finn solguder i andre mytologiar og forhistoriske religionar er det blitt føreslått at norrøne Sól, som ei personifisert gudinne, kan representera ei utviding av tidlegare ureuropeiske guddommar grunna lingvistisk samband mellom norrøne Sól, germanske Sunna, sanskrit Surya, galliske Sulis, litauiske Saulė og slaviske Solnitse.
Seint i romartida fekk dyrkinga av sola auka tyding og førte til sist til det som er blitt karakterisert som «solmonoteisme». Bortimot alle gudane i perioden hadde solkvalitetar. Festen Sol Invictus den 25. desember blei feira med stor fryd, og til sist blei denne datoen bevisst overtatt av kristne som «kristmesse» og i Norden jul, som ei feiring av Jesu fødselsdag.
Surya
Adityaene er dei viktigaste guddommane i den klassiske vediske hinduismen som tilhøyrde gruppa av solguder. Desse er ei gruppe solguddommer som frå brahmana-perioden var tolv i talet. I vedaene er det talrike hymne som er stila til Mithra, Varuna, Savitr og så vidare.
Sjølv Gayatri Mantra, som er sett på som ein av dei heilagste av dei vediske hymnene, er dedikerte til Savitr, ein av dei fremste adityaene. Ritualet sandhyavandanam, utført av hinduar, er eit omstendeleg og innvikla sett av hand- og kroppsrørsler som er utførte for å helsa og akta sola.
Solguden i hinduismen er ein gammal og akta guddom. I seinare hinduisme mista alle dei vediske adityaene identiteten sin og smelta saman til ein samansett guddom, Surya, sola. Attributta til alle dei andre adityaene blei slått saman til dei til Surya, og namna til alle dei andre adityaene blei synonyme med eller ein epitet til Surya.
Det gamle hindueposet Ramayana framstiller Rama som ein etterkommar av Surya, og hans tilhøyrde såleis til Suryavansha, eller ætta til sola. Mahabharata, eit anna viktig epos på sanskrit, beskreiv Karna, ein av krigarheltane sine, som son av Kunti og Surya. Solguden skal etter det som blir sagt ha gifta seg med gudinna Ranaadeh, også kjend som Sanjnya. Ho er beskriven i ei dualistisk form, både som sollyset og som skuggen personifisert. Denne gudinna er særleg akta i dei indiske områda Gujarat og Rajasthan.
Solguden reiser over himmelen i ei vogn trekt av sju hestar (som dei sju dagane i veka). Vognkøyraren til Suryas er Aruna, som også er personifisert som den raude gløden som følgjer sollyset i soloppgang og solnedgang.
Tøsse Mølle
Tøsse Mølle er ei mølleverksemd som ligg på Osterøy utanfor Bergen. Mølla vart etablert i 1866, og har produsert havregryn sidan 1906. Tøsse Mølle er kjend for å skapt merkenamnet Bjørn havregryn. I 1993 overtok Orkla Bjørn havregryn, og flytta produksjonen til Moss.
Saham
Saham (arabisk صحم) er ein kystby i Al Batinah Nord guvernement nordaust i Oman. Saham er ein fiske- og jordbruksbusetndad mellom Al Khaboura og Sohar.
Solgud
Surya
I byen Konark i den indiske delstaten Orissa er det eit tempel dedikert til Surya. Dette tempelet er blitt erklært som ein del av Verdsarven av UNESCO. Surya er den meste prominente av navagrahaene, eller dei ni himmelobjekta til hinduane, og ein kan finna navagrahaer i bortimot alle hindutempel. Det er andre tempel som er dedikerte til Surya; eit i Arasavilli i distriktet Srikakulam i AndhraPradesh, eit i Gujarat og eit anna i Rajasthan. Tempelet i Arasavilli blei konstruert på ein slik måte at på dagen til radhasaptami fell strålane til sola direkte på føtene til Sri Suryanarayana Swami, guddommen i tempelet.
Josiah Willard Gibbs
Josiah Willard Gibbs var ein amerikansk matematikar og fysikar. Størstedelen av den vitskaplege produksjonen hans ligg på det matematiske området til fysikken, og han er kjend for publikasjonen i 1876 av On the Equilibrium of Heterogeneous Substances, ein grafisk analyse av multi-fase kjemiske system, som la grunnlaget for ein stor del av moderne vitskap. Mellom anna Gibbs fri energi, Gibbs' faseregel og kjemisk potensial. Han la han mykje av det teoretiske grunnlaget for kjemisk termodynamikk og fysikalsk kjemi. Som matematikar fann han opp vektoranalyse.
Tøsse Mølle
Tøsse Mølle - Møllehuset er ei rein havremølle, og er kjend for den særeigne tørkemåten. Prosessen går over fire etasjar, og set ekstra god smak på havregryna. I dag er det Tøsse havregryn som vert produsert på Tøsse Mølle.
Josiah Willard Gibbs
Han var professor ved Yale University i New Haven frå 1871. Han arbeidde særleg med problem frå termodynamikken, som resulterte i mellom anna og Gibbs fri energi, og vektoranalysen.
Tøsse Mølle
Mølla har vore familiedriven heilt attende til 1866, og har vore gjennom ei spanande historie. I dag er det 5. generasjon som eig og driv Tøsse Mølle - Møllehuset.
Solgud
Surya
Chhath er ein festival med røter i oldtida som er dedikert til Surya. Denne festen blir òg feira i dei nordaustlege regionane av India. Det blir sunge hymner til sola frå vedaene, dei eldste heilage tekstane i hinduismen. Dyrkinga av sola, slik ho er blitt praktisert i ulike regionar av India, er skildra i Rigveda. Gurjarere, ein kshatriya- eller krigarkaste i India som var knytt til suryavansha, var soldyrkarar. Dei er skildra som hengjevne til solguden sine føter. Emblema deira er av sola og ein finn tilsvarande motiv på segla deira.
Det gamle Egypt
Soldyrking var særs rådande i dei gamle egyptiske religiøse førestillingane. Dei tidlegaste guddommane assosierte med sola var Wadjet, Sekhmet, Hathor, Nut, Bast, Bat og Menhit. Først Hathor, og deretter Isis, fødde og amma Horus og Ra. Hathor den horna er ei av dei tolv døtrene til Ra og amma til Horus.
Josiah Willard Gibbs
Han var æresdoktor ved Universitetet i Oslo i samband med Abel-jubileet i 1902. Arbeida hans er samla i Scientific Papers (1906).
Tjønnaksslekta
Tjønnaksslekta (Potamogeton) er ei planteslekt i tjønnaksfamilien.
Solgud
Det gamle Egypt
Rituala for guden Amun, som blei identifisert med solguden Ra, blei ofte utført på pylon på toppen av tempelet. Pylonet eller opphenget spegla hieroglyfen for «horisont» eller akhet, som var ei avbilding av to fjell «der imellom sola steig og dalte», assosiert med gjenskaping og gjenføding. På det første opphenget til tempelet til Isis og Philae er farao framstilt medan han drep fiendane sine i nærvær av Isis, Horus og Hathor.
Tjønnaksslekta
Artar
I Noreg veks desse artane:
Solgud
Det gamle Egypt
I det attande dynastiet endra farao Akhnaton den polyteistiske religionen i Egypt til ein monoteistisk, atonismen, som hadde ein soldisk som symbol og er den fyrste nedteikna statsmonoteismen. Alle andre guddommar blei erstatta av Aton, mellom dei Amun-Ra, den regjerande solguden i Akhenaten sitt eige område. I motsetnad til andre guddommar hadde Aton ikkje talrike former. Det einaste bildet hans var ein disk, symbolet på sola.
Tjønnaksslekta
Artar
Hybriden mellom grastjønnaks og blanktjønnaks kan vere delvis fertil og har fått sitt eige normerte namn, glanstjønnaks (P. ×zizii).
Solgud
Det gamle Egypt
Atonismen varte likevel berre ei kort stund. Kort tid etter at Akhnaton død blei dyrkinga av dei tradisjonelle guddommane etablert på nytt av dei religiøse leiarane.
Kinesisk mytologi
I kinesisk mytologi (kosmologi) var det opphavleg ti soler på himmelen som alle var brør. På eit tidspunkt, på kommando av Jadekeisaren, blei dei slått saman til ei einaste sol. Før dette skjedde var dei alle svært unge og var svært skøyaraktige. Ein gong vedtok dei å dra opp i himmelen for å leika, men då blei verda for varm til at noko kunne veksa og spira. Ein helt, Hou Yi, skaut ned ni av brørne med bogen sin for å redda folket på jorda. Han er framleis akta og æra for heltegjerningen sin.
I ein annan myte oppstod det solformørking på grunn av ein magisk himmelhund som beit av ein bit av sola. Denne hendinga som stadig blei referert til skal ha skjedd ein gong rundt 2 160 f.Kr. Det var ein tradisjon i Kina å laga store mengder støy under ei solformørking for å skremma bort denne himmelhunden.
Solguddommen i kinesisk mytologi er Ri Gong Tai Yang Xing Jun (Tai Yang Gong, 'bestefar Sol') eller Stjerneherren av Solpalasset, herre av sola. I ein del mytologiar er Tai Yang Xing Jun antatt å vera Hou Yi. Tai Yang Xing Jun er vanlegvis framstilt biletmessig som Stjerneherre av Månepalasset, herre av månen, Yue Gong Tai Yin Xing Jun (Tai Yin Niang Niang, 'fru Tai Yin').
Buddhisme
På sanskrit er Han kjend som Suryaprabha. Han er vanlegvis avbilda med Yue Gong Yue Guang Pu Sa (Den skinnande måne-bodhisattva av månepalasset) / Yue Gong Yue Guang Tian Zi (Den skinnande måneprinsen av månepalasset) / Yue Gong Yue Guang Zun Tian Pu Sa (Den store akta skinnande måneprinsen av månepalasset / ein av 20 eller 24 vaktande devaer) eller kjent som Candraprabha på sanskrit. Saman med Yao Shi Fo / Bhaisajyaguru Buddha (legekunstens Buddha), skapte desse to bodhisattvaene Dong Fang San Sheng eller Austens Tre Hellige Salvier.
Satoru Yamagishi
er ein japansk fotballspelar.
Solgud
Afrika
Den afrikanske stammen munshi i vestlege Afrika rekna sola som ein son av det høgaste vesenet Awondo, og månen er dottera til Awondo. Baritsestammen i Zambia hadde ei førestillinga om at sola var blitt folkesett av himmelguden Nyambi og at månen var kona hans. Sjølv der solguden er likestilt med det høgaste vesenet har han eller ho i fleire afrikanske mytologiar ingen spesielle funksjonar eller privilegium samanlikna med andre guddommar.
Aztekisk mytologi
I aztekisk mytologi var Tonatiuh (nahuatl Ollin Tonatiuh i tydinga «rørsla til sola») solguden. Aztekarar rekna han som leiar av Tollan, himmelen. Han var kjend som den femte sola, sidan aztekarar trudde at han var sola som tok over når den fjerde sola var forvist frå himmelen. I følgje aztekisk kosmologi var kvar sol ein gud med sin eigen kosmiske periode. I den aztekiske trua var dei framleis i Tonatiuh sin periode. Den aztekiske skapingsmyta sa at guden kravde menneskeoffer som tributt, og utan dette ville guden nekta å røra seg over himmelen. Det er blitt sagt at 20 000 menneske blei ofra kvart år til Tonatiuh og andre gudar, men dette veldige talet går ein ut frå er blitt overdrive av anten aztekarar, som ønskte å skapa frykt hjå fiendane sine, eller av kristne spanjolar, som ønskte å demonisere heidenske innfødde.
Aztekarar var fascinerte av himmelen og observerte han nøye. Di hadde ein solkalender som berre var mindre nøyaktig enn den som mayaene hadde utvikla. Mange av dagens gjenverande aztekiske monument har strukturar som er regulerte i forhold til sola.
I kalenderen til aztekarane er Tonatiuh herre i 13 dagar frå 1. død til 13. flint. Dei førre 13 dagane blei styrte over av Chalchiuhtlicue, og dei følgjande 13 dagane av Tlaloc.
Indonesisk mytologi
Den same vekslingsprosessen finn ein òg i Indonesia. Solgudene har eit sterkare nærvær i indonesisk religiøst liv og mytar. I nokre tilfelle er sola æra som ein «far» eller «grunnleggar» av stammen. Dette kan visa til heile stammen eller berre for den kongelege familien. Denne praksisen finn ein blant urbefolkninga i Australia og på øya Timor, der stammeleiarar er sett på som direkte etterkommarar av solguden.
Ein del innviingsriter omfattar ein andre reinkarnasjon av subjektet til riten som ein «son av sola» via ein symbolsk død og gjenføding i form av ei sol. Desse rituala gje eit peik om at sola kan ha ei viktig rolle i sfæren rundt førestillingar om død og gravlegging. Ved å studera reisa til sola over himmelen kan ein i nokre samfunn ha grunnlagt ein tanke om solguddommen som stig ned til underverda utan å døy og deretter er i stand til å komma tilbake etterpå. Dette er grunnane til at sola er blitt assosiert med funksjonar som leier for dei døde i stammen på vegen til dødsriket eller underverda, og eventuelt tilbakevendinga deira. Sola er ein meklar mellom dei ulike planane av dei levande og dei døde.
Solskip
Ei vanleg førestilling om sola som går igjen i dei fleste kulturar er den mytologiske representasjonen av sola som seglar over himmelen i ein båt eller reiser i ei vogn. Khufuskipet, eit 43,6 meter lang skip som blei funne forsegla i ei hole i Pyramidekomplekset ved Giza ved foten av Kheopspyramiden ein gong rundt 2500 f.Kr., er eit bevart døme i full storleik av kva som har oppfylt den symbolske funksjonen av solbåt.
Det er òg blitt funne andre solbåter frå andre egyptiske dynasti. Helleristingar frå steinalderen i Europa er blitt tolka som solbåter. For 3000 år sidan laga kystfolket som budde i det området som ein gang skulle bli til Østfold i Noreg rike helleristingar. Desse biletfortelljngeane frå nordisk bronsealder, mellom anna på Hornes, har mellom anna blitt tolka som førestillingar «om de hellige tvillingene som stjeler kveg blant stjernene på kveldshimmelen, om hester som kan fly med sola på slep over himmelhvelvingen om dagen, og om skip som følges av en slange under horisonten om natten». Ein har funne endå rikare helleristningar ved Tanumshede i det tidlegare norske området Båhuslen i dagens Sverige. Blant dei figurane som er funne, framstilt over tid mellom 1800 og 600 f.Kr., finn ein slangar, skålgroper, skip og solsymbol.
Himmeldisken frå Nebra er ein kring 30 cm brei bronsedisk, patinert blågrøn og dekorert med symbol av gull. Symbola er tolka som sola (eller fullmånen), ein halvmåne og stjerner på himmelen. Disken stammar frå ein arkeologisk funnstad i nærleiken av Nebra i Sachsen-Anhalt i Tyskland, og er datert til kring 1600 f.Kr. Han blir rekna som ein kulturgjenstand frå Úněticekulturen i bronsealderen. Sjølv om dette funnet ikkje nødvendigvis kan knyttast direkte til ein solgud fortel han noko om at tidlege menneske var opptatte av å observera himmelen og stjernehimmelen, og at rørslene til sola verker ha vore viktige for dei.
Solvogn
Ei solvogn er ein mytologisk representasjon av sola som reiser i vogn trekt av hestar. Konseptet er yngre enn solskipet, og er typisk indoeuropeisk, tilsvarer den indoeuropeiske ekspansjonen etter at vogna var vorte oppfunne ein gang på 2000-talet f.Kr. Blant dei døma som finst er:
Mannleg og kvinneleg
Solguder er ofte tenkt på som mannlege motpartar til måneguddommar, vanlegvis kvinnelege, men ein finn òg solgudinner para opp mot ein mannleg månegud funne på kvart einaste kontinent. Blant dei tidlegaste nedteikningane av trusførestillingar bar dei tidlege gudinnene i den egyptiske gudeverda i oldtida ei sol over hovuda sine som eit symbol på verdigheita si (som døtrer av Ra). Sola var eit betydeleg aspekt av egyptiske symbol og hieroglyfar, alle måneguddommar frå denne gudeverda var mannlege. Kobraen (av farao son av Ra), løvinna (dotter av Ra), kua (dotter av Ra), det dominerande symbolet til dei fleste av oldtidens egyptiske guddommar, bar forholdet deira til sola over hovuda sine; dei var kvinnelege og kultane deira blei verande aktive gjennom heile historia til denne kulturen, før «villfaringa» blei fjerna og den gamle gudeverda etablert på nytt. Då mannlege guddommar blei assosierte med sola i denne kulturen, byrja dei som avkom av ei mor (bortsett frå Ra, kongen til gudane som fødde seg sjølv).
I germansk mytologi og tilsvarande norrøn mytologi er sola kvinneleg og månen mannleg. Det korresponderande angelsaksiske namnet er Siȝel, fortsetjing av urgermanske *Sôwilô eller *Saewelô. Gammelhøytyske gudinne er Sunna, og i dei norrøne tradisjonane reid Sól kvar dag over himmelen i vogna si, trekt av to hestar kalla Arvak og Alsvid. Dette ordet har gitt namn til søndag.
Den manglande sola
Den manglande sola er eit tema som går igjen i mange kulturar, ofte i samanheng med fangenskap, landflyktigheit eller død. Den manglande sola er ofte knytt til ulike forklaringar om forskjellige naturfenomen, mellom anna at sola forsvinn om natta, kortare dagar om vinteren, og solformørkingar.
Andre forteljingar er tilsvarande, til dømes den sumeriske forteljinga om gudinna Inanna si nedstiging til underverda. Dette kan ha vore parallelle tema, men passar ikkje inn i dette motivet om dei ikkje er solguddommer. I sein egyptisk mytologi passerte Ra gjennom Duat (underverda) kvar einaste natt. Apep var blitt overvunnen i dei mørke timane for Ra og solskipet hans stod opp i aust kvar morgon. I japansk mytologi blir solgudinna Amaterasu forskrekka av oppførsla til broren sin Susanoo, og skjuler seg i ei grotte. Verda hamnar i mørke fram til ho er villig å komma ut av grotta.
I norrøn gudelære har både Odin og Ty attributt som himmelfedrar, og dei er dømde til bli fortærte av ulvar, høvesvis Fenresulven og Garm, ved Ragnarok. Sól, den norrøne solgudinna, vil bli slukt av ulven Skoll.
Carl Johansen
Carl Johansen er ein norsk forfattar og politikar frå Sunndalsøra.
Tintyava Peak
Tintyava Peak er eit isdekt fjell med ei høgd opp mot 950 moh nord i forberga av Louis-Philippe Plateau på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis. Det ligg oppom den øvre delen av Sestrimobreen i aust-søraust.
Carl Johansen
Han romandebuterte i 2011 med romanen Skinn på forlaget Vigmostad & Bjørke. I 2020 gav han ut romanen ''Ferguson. A Novel'' på engelsk. Han har bidrege med noveller i ei rekke antologiar, og dessutan skrive manus for TV. Tekstane til Johansen er omsett til kinesisk, polsk og latvisk, og nytta som pensum i VGS.
Tintyava Peak
Fjellet er kalla opp etter busetnaden Tintyava i Sør-Bulgaria.
Carl Johansen
Johansen har studert statsvitskap og idéhistorie ved Universitetet i Oslo, og gått Forfattarstudiet i Bø. Han er folkevald til fylkestinget i Møre og Romsdal for Miljøpartiet Dei Grøne.
Tintyava Peak
Tintyava Peak ligg 2,28 km vest-sørvest for Mount D’Urville, 9,57 km nord-nordvest for Kukuryak Bluff og 13,16 km aust-nordaust for Lardigo Peak.
Dospat Peak
Fjellet ligg 1 km aust-søraust for Miziya Peak, 930 m sør for Krichim Peak og 340 m nord for Ahtopol Peak.
Thoroughfare Gap
Thoroughfare Gap er eit studioalbum av den amerikanske musikaren Stephen Stills, gjeve ut i 1978. Albumet er i dag tilgjengeleg digitalt eller som ein del av ei samling av tre album fordelt på ein dobbel-CD med Stills og Illegal Stills.