cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
668 Dora
668 Dora er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 27. juli 1908 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Skulefritidsordning
Skulefritidsordning, forkorta til SFO, er eit friviljug, kommunalt tilbod om barnepass for elevar på 1. til 4. årstrinn i barneskulen i Noreg. Born med spesielle behov har plass fram til 7. klasse. Kvar kommune har si eiga skulefritidsordning.
Føresette som treng barnepass lengre enn skuletida, til dømes grunna eigen jobb, kan la borna gå på SFO før og etter vanleg skuletid, ofte frå klokka 07.00 til skulestart og frå skuleslutt til 17.00 kvar skuledag. SFO har vanlegvis stengd i romjola, påskeveka og i fellesferien i juli. Sjølv om skulefritidstilbodet som oftast føregår i lokala åt skulen og rektor er formelt ansvarleg, er det ikkje eit pedagogisk tilbod med undervisning. I staden kan borna leika, spela, gjera formingsaktivitetar, lesa lekser etc. under oppsyn av vaksne. Borna får også mat på SFO.
Frå 1950- til 1980-talet var det såkalla fritidsheimar i Noreg. Desse var ikkje knytt til skulen. Mot slutten av 1980-åra vart dei erstatta av SFO. Skulefritidsordningane er lovfeste i opplæringslova av 1998 og vert finansierte med foreldrebetaling, øyremerkte statlege tilskot til kommunane og eventuelle lokale tilskot.
Pastazaprovinsen
Pastazaprovinsen (spansk Provincia del Pastaza) er ein av 22 provinsar i Ecuador. Han ligg sør i Oriente, den austre del av Ecuador som òg er ein del av Amazonasbassenget i Sør-Amerika. Provinsen har fått namn etter Pastaza, ei sideflod til Amazonaselva. Flatemålet er 29.500 km² og folkesetnaden er på ca 100.000. Hovudstaden i provinsen er Puyo. Naturen i provinsen er kjent for sin store biodiversitet.
Geografi
Pastazaprovinsen ligg mellom 75°30' og 78°20' vestleg lengd og 1°10' og 2°40' sørleg breidd. Han grensar mot Napoprovinsen og Orellanaprovinsen i nord, mot Peru (Loreto-regionen) i aust, mot Morona Santiago-provinsen i sør og i vest mot Tungurahuaprovinsen.
Kjelde
Tilsvarande Wikipedia-artikkel på tysk
Transisjonsmetall
Transisjonsmetalla, eller innskotsmetalla, er grunnstoffa i gruppene 3-12 i periodesystemet. Dette er dei same gruppene som utgjer d-blokka. For desse grunnstoffa vert d-orbitalane fylt med elektron etterkvart som ein går mot høgre i periodane.
Eigenskapar
Transisjonsmetalla har høge smeltepunkt og er harde. Smeltepunkta er høgast i gruppe 6. Mange av dei kan ha mange oksidasjonstrinn. Høge trinn er stabile, særleg nede i gruppene. Grunnstoffa kan vera sentralatom i ulike kompleks. Transisjonsmetalla dannar ofte farga sambindingar.
Tsjulym i Novosibirsk oblast
Tsjulym  (russisk Чулым) er ei elv i det endorheiske nedslagsfeltet til innsjøen Tsjany i Novosibirsk oblast i Russland. Elva er 392 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Tsjulym oppstår av fleire tilløpselvar i myrområdet Tojskoje Zajmisjtsje (russisk: Тойское Займище) og Trosjinskoje Zaimisjtsje (russisk: Трошинское Займище) nord for Barabasteppene, rundt 100 km nordvest for Novosibirsk og 150 moh. Elva renn sørvestover Barabasteppene og renn gjennom innsjøane Sargul (russisk: Саргуль, 34,6 km²) og Urjum (russisk: Урюм, 84,1 km²) og munnar til slutt på 106 moh ut i innsjøen Malyje Tsjany (russisk: Малые Чаны – tyder Vesle Tsjany), som igjen er knytt til Tsjany gjennom eit kort sund.
Ved den øvre delen av elva ligg byen Tsjulym, som har fått namn frå elva. Her kryssar den transsibirske jarnvegen og hovudvegen M51.
Vormedalen
Vormedalen er ei bygd i Hjelmeland kommune. Namnet kjem av elva Vormo, eller Vormovassdraget, som renn gjennom bygda. Dei fleste som bur i bygda er involvert i landbruk, medan det vert òg drive med kveiteoppdrett i Tøtlandsvik og turisme, då særskild gardsturisme. Folketalet var per 1. januar 2010 på 93 innbyggjarar.
Bygda eit bedehus, men både skule og barnehage vart lagt ned i løpet av 1990- og 2000-talet.
Bukse
Bukse er eit klesplagg som dekker underkroppen og omsluttar ein større eller mindre del av kvart bein. Ordet stammar frå lågtysk buxe, frå 'buckhose', som tyder 'brok av bukkeskinn'.
Ei bukse har eit rom for kvart bein. Ei bukse skil seg dermed frå ein kjortel eller ein kjole, som berre har eit rom. Variantar av buksa er langbukse, kortbukse og nikkers.
Historisk var bukser særleg eit mannsplagg i Vesten. Dette heng igjen gjennom at kvinner framleis ofte bruker kjolar eller skjørt ved høgtidelege høve. Andre stader, som tradisjonelt i Asia og Nord-Amerika, har derimot både menn og kvinner brukt ulike slag bukser.
Dofinivkaestuaret
Dofinivkaestuaret, Store Adzjalykestuaret eller Dofinisvkyj Liman (ukrainsk Дофінівський лиман, Великий Аджалицький лиман, russisk Дофиновский лиман, Большой Аджалыцкий лиман, tyrkisk Büyük Adcalik liman), er eit brakksvassområde sør i Ukraina, 12 km aust for Odessa. Området er eit estuar til den vesle steppeelva Store Adzjalyk, som renn ut i estuaret i nord. Estuaret er 8 km lang og kring 1 km breitt. Vatnet er særs grunt, 1,2 meter på det djupaste, men i snitt mindre enn 50 cm.
Ein sandbanke ligg mellom estuaret og Svartehavet, men ein kunstig kanal, kring ein meter brei, går ut til havet.
Kjelder
''
Metal Gear Solid
Metal Gear Solid (メタルギアソリッド), ofte stytta MGS, er eit snikespel der ein styrer ein amerikansk supersoldat som forsøker å stoppa ei terroristgruppe kalla FOXHOUND. Spelet blei svært godt tatt imot, og selde 6 millionar eksemplar verda rundt.
Metal Gear 潛龍諜影
Perugia
Perugia er ein by i Italia i nærleiken av Tiber. Han er hovudstad i provinsen Perugia i regionen Umbria og har om lag 160 000 innbyggjarar.
Perugia er eit kjent kunstnerisk senter i Italia. Den kjende målaren Pietro Vannucci, med kallenamnet Perugino, kom frå Perugia. Han var læraren til Rafael. Ein annan kjend målar frå Perugia er Pinturicchio og det same gjorde arkitekten Galeazzo Alessi.
Historie
Perugia var ein umbrisk bustnead, men dukkar først opp i dei skriftlege kjeldene som Perusia, ein av dei tolv byane i Etruria. I 216 og 205 fvt. støtta han Roma i den andre punarkrigen. Han vart først ein romersk koloni i 251-253 evt. under keisar Trebonianus Gallus.
Perugia var den einaste som gjorde motstand mot Totila, som erobra han og la han aude i 547 etter ei lang omleiring. Under langobardane var Perugia ein av dei viktigaste byane i Tuscia. På 800-talet, etter samtykke frå Karl den store og Ludvig den fromme, kom byen inn under paven. På 1000-talet vart han derimot meir eller mindre sjølvstyrt, noko han var dei neste hundreåra. Dei var i stadig strid Foligno, Assisi, Spoleto, Todi, Siena, Arezzo med fleire.
Pavane vitja ofte byen og han var møtestad for fem pavekonklavar, inkludert dei som valde Honorius III (1216), Clement IV (1285), Celestine V (1294) og Clement V (1305) til pavar. Byen var derimot ikkje interessert i å la seg styre av pavane og styrte over prestestanden i byen. I 1282 vart Perugia bannlyst på grunn av ein militær konflikt mot ghibellinarane trass i at paven hadde gjeve forbod mot dette. Trass i dette var Perugia lojale mot guelfarane i kampane mellom guelfarar og ghibellinarar. På andre halvdel av 1300-talet erklærte Bartholus av Sassoferrato at Perugia verken av underlagt paven eller keisaren. I 1347, då Cola di Rienzi prøvde å gjenoppretta Den romerske republikken, sende Perugia ti ambassadørar for å prise han. Paven sende då soldatane sine til byen for tvinge dei under seg, men møtte hard motstand. Det braut ut full strid med pave Urban V i 1369. I 1370 kom adelen til avtale i Bologna og Perugia vart tvungen til å godta paven sine krav. Generalvikaren til Kyrkjestaten, Gérard du Puy, abbed av Marmoutier og nevøen til Gregor IX, vart kasta ut av innbyggjarane i 1375, og festningsverka hans i Porta Sole vart rive ned.
Det var stadig uro i byen på 1300-talet på grunn av indre stridar mellom partiet som representerte folket (Raspanti) og adelen (Beccherini). Etter at Biordo Michelotti, som hadde gjort seg sjølv til herre av Perugia vart myrda i 1389 vart byen ei brikke i dei italienske krigane. Han gjekk då til Gian Galeazzo Visconti i 1400, til pave Boniface IX i 1403 og så til Ladislas av Napoli i 1408-14 før han kom inn under condottiero Braccio da Montone (1416-24), som kom til semje med pavedømet. Etter harde kampar mellom familiane Oddi og Baglioni hamna makta til slutt hos Baglioni, men den interne kranglinga deira enda med ein massakre 14. juli 1500. Gian Paolo Baglioni var lokka til Roma i 1520 og vart halshogd av Leo X. I 1540 vart Rodolfo, som hadde drepe ein pavelegat, slått av Pier Luigi Farnese og byen vart fanga og plyndra av soldatane hans og fråtatt alle privilegia. Det vart bygd ei festning kalla Rocca Paolina, etter pave Paul III.
I 1797 vart byen erobra av franske troppar og Republikken Tiberina vart oppretta med Perugia som hovudstad. I 1799 vart denne republikken slått saman med Den romerske republikken.
I 1832, 1838, 1854 og 1997 vart Perugia råka av jordskjelv. Då Den romerske republikken i 1848-1849 kollapsa vart Perugia tatt av Austerrike i mai 1849. I juni 1859 gjorde innbyggjarane opprør mot det midlertidige styret til paven og oppretta ei sjølvstyre. Dette vart hardt slått ned på av Pius IX sine troppar. I september 1860 vart byen i lag med resten av Umbria til slutt innlemma i Kongedømet Italia.
9919 Undset
9919 Undset er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. oktober 1985 av Claes-Ingvar Lagerkvist ved European Southern Observatory og er namnsett etter den norske forfattaren Sigrd Undset.
669 Kypria
669 Kypria er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. august 1908 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Vik kyrkje i Sogn
Vik kyrkje står på Flatbygdi i Vik kommune i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1877.
AKA Arena
AKA Arena er heimebanen til Hønefoss Ballklubb. Banen ligg i Hønefoss idrettspark, som ligg på Schjong. Han vart bygd i 2009 og hadde då ein kapasitet på kring 3500 plasser.
Vik kyrkje i Sogn
Kyrkja er soknekyrkje i Vik sokn i Sogn prosti (tidlegare Ytre Sogn prosti som er nedlagt). Ho erstatta Hove kyrkje og Hopperstad stavkyrkje som soknekyrkje.
AKA Arena
Før debuten i Tippeligaen 2010 fekk dei sett opp ein ekstra tribune som auka kapasiteten til ca. 4500 plasser.
Vik kyrkje i Sogn
Prestar
Prestar i Vik prestegjeld.
AKA Arena
Hovudbanen er lagd med kunstgras med undervarme og kan nyttast til heilårsfotball. Han har flaumlys som tilfredsstiller samtlege av FIFA sine krav til internasjonale kampar med TV-overføring.
Tribuneanlegget blir eigt av Hønefoss stadion A/S, der Hønefoss Ballklubb eig ni prosent.
Den 25. mai 2010 vart det sett ny publikumsrekord med 4256 tilskodarar, i kampen mot Brann. Kampen enda 2-0 til Hønefoss.
Žumberak
Žumberak (på kroatisk) eller Gorjanci (på slovensk) er eit fjell på grensa mellom Kroatia og Slovenia. Den høgaste toppen er Sveta Gera (Trdinov vrh på slovensk side) på 1 178 m. På den slovenske sida, nær toppen av fjellet, står det eit 90 meter høgt TV-tårn.
I 1999 vart naturparken Žumberak - Samoborsko gorje grunnlagd på den kroatiske sida.
Eit militærkompleks nær toppen av Sveta Gera vart oppretta av den jugoslaviske hæren, og førte til ein krangel mellom dei to nye landa på 1990-talet, men fredeleg diplomati førte til ein slutt på striden. Ein ventar framleis på ei ny opptrekking av grensa mellom Slovenia og Kroatia.
Det isolerte området på den kroatiske sida har alltid hatt få innbyggjarar, og folketalet på om lag 3 000 består hovudsakleg av eldre. Området er òg eit skjeringspunkt for dei tre kroatiske dialektane. Årsaka til dette er at uskokar immigrerte til området frå Senj på 1600-talet, og dette førte med seg ei stor folkemengd som tala štokavisk til området. Žumberak var så ein del av den austerrikske Militærgrensa, som vart danna av habsburgarane som ei forsvarsline mellom riket deira og Det osmanske riket. Žumberak sjølv var ein enklave innanfor Banija og hadde ikkje ei direkte grense mot Det osmanske riket. Dei fleste štokaviarane var ortodokse, som etter press frå austerrikske styresmakter vart gresk-katolske. I dag er det berre få gresk-katolske igjen i området. Den gresk-katolske landsbyen Drage, på den slovenske sida nær landsbyen Suhor, finst derimot framleis.
Landsbyar rundt fjellet er Novo mesto, Metlika, Brežice, Črnomelj i Slovenia og Samobor, Jastrebarsko og Ozalj i Kroatia.
Tim Hart
Tim Hart var ein engelsk visesongar og multi-instrumentalist, mest kjend for å ha vore med å starte opp det britiske folkrockbandet Steeleye Span.
Biografi
Hart byrja å spele med Maddy Prior i 1966 på forskjellige viseklubbar i England. I 1968 og 1969 spelte duoen inn to album: Folk Songs of Olde England, Volum 1 og 2.
Frå 1970 til 1982 var Hart og Prior ryggrada i Steeleye Span. Her bidrog Hart med musikalsk dugleik på ei rekkje instrument, somme elektriske, som akustisk gitar, dulcimer, orgel, banjo, mandolin, bjøller, tabor og skei, i tillegg til at han song. Hart song nesten berre på dei tradisjonelle songane bandet spelte inn. Steeleye Span nådde størst suksess i 1975. Dei turnerte i USA og Australia og brukte stadig oftare elektriske instrument. Det gjekk nedover med platesalet etter kvart og i 1978 annonserte dei ein farvellturné i Storbritannia. Dei kom derimot saman att i 1980-åra og bandet er framleis aktivt i dag.
Då bandet vart oppløyst nytta Hart høve til å gje ut eit soloalbum, Tim Hart, i 1979. I 1981 spelte Hart inn to album med barnesongar.
Helsa til Hart vart dårleg og i 1988 flytta han til La Gomera, ei lita øy i Kanariøyane. Han gav seg då med musikken og vart forfattar og fotograf. Han skreiv mellom anna e reisehandbok for La Gomera, La Gomera: A Guide to the Unspoiled Canary Island (2004) der han tok alle fotografia sjølv.
I desember 2008 fekk Hart diagnosen lungekreft og vende attende til England for å få medisinsk hjelp. I desember 2009 reiste han heim att til La Gomera, der han døydde i heimen sin på julaftan, 61 år gammal.
Diskografi
Tim Hart and Maddy Prior
Tim Hart
Tim Hart and Friends
Arbeider-Avisa
Arbeider-Avisa, grunnlagd som Arbeider-Avisen og omdøypt til Avisa Trondheim dei siste tre åra ho kom ut, var ei dagsavis som kom ut i Trondheim fram til ho blei nedlagd i 1996. Bladet blei grunnlagt som Arbeider-Avisen i 1924, bytta namn til Arbeider-Avisa i 1946, og til Avisa Trondheim i 1993. Også etter namnebytet blei ho gjerne omtala som «arbeider-avisa».
Historie
Avisa blei til etter den andre partisplittinga i Arbeidarpartiet hausten 1923. Ulikt størstedelen av landet elles fekk kommunistane fleirtal i den lokale partiorganisasjonen i Trondheim. Kommunistane fekk dermed eigedommane til partiet, mellom anna partiavisa Ny Tid. Arbeidarpartiet i Sør-Trøndelag la mykje inn på å grunnleggja ei ny avis, og skreiv ut ein ekstrakontingent på årsmøtet sitt for å få til dette. 15. mars 1924 var den nye avisa «Arbeider-Avisen - organ for det norske Arbeiderparti» i sal. I partiet såg mange på den nye avisa som ein direkte etterfølgjar av Ny Tid.
Trøndelag Social-Demokrat, som blei starta av dei sosialdemokratiske utbrytarane av Arbeiderpartiet etter den første partisplittinga i 1917, blei teken opp i Arbeider-Avisen ved partisamlinga i 1927. Også Levanger-avisa Folkets Rett blei teken opp i Arbeider-Avisen, slik at avisa Arbeidarpartiets sitt organ i Trøndelag.
I 1939 blei bladet Ny Tid lagt ned, og Arbeider-Avisen blei talerøyret for arbeidarrørsla i Trøndelag.
Andre verdskrigen
Arbeider-Avisen fortsette å komme ut under andre verdskrigen, men møtte snart vanskar. Artiklar og leiarar der det kom fram klare politiske meiningar som dei tyske okkupantane ikkje likte, førte til kortare og lengre utgjevingsstoppar som straff.
Første stopp kom den 30. august 1940 og varte i seks dagar. Straffa kom etter ein lita melding frå ein heradsstyredebatt i Leksvik med tittelen «Ein som ikkje gjev opp». Under den eigentlege meldinga var det føydd til: «Vi har tatt under overveielse å øke linjeavstanden slik at leserne bedre skal kunne lese mellom linjene».
Den endelege stoppordren kom 29. januar 1941. Tysk og norsk politi troppa opp i Adresseavisens rotasjonshall der Arbeider-Avisen blei trykt og slo sund dei ferdigstøypte sidene med slegge. Dei tre andre trondheimsavisene omtalte hendinga med ei knapp melding frå sentralt hald: «Arbeider-Avisen i den siste tid til stadighet har offentliggjort artikler og meldinger som bare har hatt den hensikt å øve en uheldig innverknad på avisens leserne, og dermed skade ro og orden, samtidig som det vi ødelegge det arbeid som de norske og tyske myndighetene i fellesskap utfører». Opphaldet var opphavleg meint å gjelda i fire veker, men blei varande ut krigen.
I oktober 1942 blei redaktør i Arbeider-Avisen, Harald Langhelle, arrestert og avretta som eitt av ti sonoffer etter ein sabotasjeaksjon ved Fosdalen gruber i Malm.
Oppgjeret etter krigen
Då den tyske okkupasjonen tok slutt den 8. mai 1945 blei Trondheims-Pressen, eit fellesorgan laga av Adresseavisen, Arbeider-Avisen og Nidaros, seld i nokre dagar fordi heimefronten ønskte å avgrensa fordelane for dei avisene som ikkje var blitt stoppa under krigen. Under avisoppgjeret etter krigen blei Addresseavisen dømd til å betala den største erstatninga av alle aviser, 600 000 kroner, tilsvarande 100 000 kroner for Aftenposten. Likevel var det denne avisa som blei ståande som vinnar i «aviskrigen» i Trondheim. Til forskjell frå Arbeider-Avisa hadde ho fullt produksjonsutstyr att, i tillegg til at ho hadde fått mange fleire abonnentar under krigen.
Ved krigsutbrotet hadde byen fire dagsaviser, den største var Dagsposten (15 000 eks), deretter den konservative Adresseavisen (ca 15 000 eks), DnA-organet Arbeider-Avisen (10 000 eks) og venstreorganet Nidaros (10 000 eks). I 1947 var Arbeider-Avisa (21 400) halvparten så stor som Adresseavisen (41 000).
Etterkrigstida
I 1964 slo avisa seg saman med Namdal Arbeiderblad i selskapet a/s Trønderpresse, noko seinare også med Stjørdalens Blad, for å styrka annonsesalet i regionen. Dei to oppkjøpte avisene braut ut av selskapet på 1970-talet for førstnemnde og 1990-talet for sistnemnde.
Arbeider-Avisa gjekk ofte føre med nye teknikkar og strategiar. Tidleg på 1970-talet gjekk avisa over til tabloidformat samtidig som ein starta trykking i offset på si eiga presse. I 1974 blei avisa morgonblad, men støytte mot det etablerte morgonbladet Adresseavisen. Midt på 1980-talet blei Arbeider-Avisa ei av dei første der journalistane skreiv stoffet sitt rett inn på data sjølve.
Norsk Arbeiderpresse blei eigarar på slutten av 1980-talet og erklærte avisa som satsingsområde. Dei neste åra var likevel prega av arbeidskonfliktar, omorganisering og rykte om snarleg slutt. 30 prosent av staben blei oppsagt ved påsketider i 1989. Dette året slutta avisa også å vera «organ for Det norske Arbeiderparti».
Etter 45 år i Folkets Hus i Midtbyen, med redaksjonslokale i fleire ulike etasjar, flytta arbeideravisredaksjonen og trykkeriet til nytt avishus på Lade i 1990.
Namnebyte og slutt
I 1993 skifta avisa namn til Avisa Trondheim og redaksjonen flytta tilbake til sentrum. No var Studentsamskipnaden i Trondheim og Norske Aller blitt medeigarar i multimedia-konsernet «Trøndelag Avis og Kringkasting», og ei refinansiering skulle sikra avisa ein levedyktig økonomi utan tyngande gjeldspostar. Ein del av avtalen var at Studentsamskipnaden skulle kjøpa mellom 2000 og 3000 abonnement som skulle gjevast til studentar, men dette møtte sterk motstand frå studentane.
Hausten 1994 kom ei refinansiering i stand, der også konkurrenten Addresseavisen var med. Året etter blei alle dei tilsette sagt opp og bende om å søka på nye jobbar i avisa i eit forsøk på å redusera bemanninga og spara pengar. Men økonomien blei ikkje betre, mellom anna på grunn av ein aukande nedgang i avissalet.
I 1996 blei avisa slått konkurs. Sisteutgåva av Avisa Trondheim kom ut tysdag 27. februar 1996. Då var opplaget på 11 036 eksemplar etter eit fall på vel 2000 kvart av dei siste to åra. Arbeiderbladet i Oslo kjøpte abonnementsregisteret medan Arbeiderbevegelsens arkiv og bibliotek kjøpte arkivet.
Ny arbeidaravis
I januar 2008 starta Arbeideravisa opp, meint som ei vidareføring av Arbeider-Avisa og ei utfordring mot Addresseavisen sitt avismonopol i Trondheim.
Ansvarleg redaktør
Dei ansvarlege redaktørane i Avisa Trondheim, Arbeider-Avisa og Arbeider-Avisen:
Miley Cyrus
Miley Ray Cyrus er ein amerikansk songar og skodespelar. Ho har hovudrolla i Disney Channel-serien Hannah Montana.
Namnet Lenin
Lenin er eit russisk namn som blei brukt som dekknamn av kommunistleiaren Vladimir Iljitsj Uljanov, og var namnet han blei kjend under. Det er mykje nytta i sovjetisk og sosialistisk samanheng. Lenin er også blitt brukt som personnamn av andre.
Historie
Vladimir Iljitsj Uljanov tok dekknamnet «Lenin» i 1901. Namnet blei kjend gjennom ein pamflett, Sjto delat'? (Что делать?), eller 'Kva må gjerast?', gjeven ut i 1902 og signert N. Lenin. Nøyaktig kvifor han valde namnet er ukjend, men ein reknar vanlegvis med at han kalla seg opp etter elva Lena i Sibir. Namnet kan tyda 'mannen frå Lena', og -in-endinga var vanleg i dekknamn på denne tida. Sosialdemokraten Georgij Plekhanov, som Lenin starta avisa Iskra saman med, nytta «Volgin» som dekknamn. Namnet Volgin kjem av elva Volga. Elva Lena er større og lengre enn Volga og renn i motsett retning. I april 1912 var elva elles åstaden for ein massakre av streikande arbeidarar utført av tsaren sine styrkar. Lena-massakren førte til arbeidaruro mange stader i Russland.
Stadnamn
Fleire stader i Sovjetunionen fekk namn etter Lenin, men mange blei omdøypte etter at Sovjetunionen fall. Leningrad, no St. Petersburg, er det best kjende dømet. Andre er Leninogorsk, Leninsk, Leninsk-Kuznetskij og Leninskij i Russland, Lenin i Aserbajdsjan, Lenin i Tadsjikistan, Lenin i Turkmenistan, Leninskij i Kasakhstan, Lenine og Leninivka i Ukraina og Leninpol' i Kirgistan.
To byar som tidlegare heitte Leninsk i Kasakhstan og Turkmenistan har endra namna sine til høvesvis Bajkonur og Akdepe. Leninfjellet, eller Pik Lenina, mellom Kirgisistan og Tadjikistan blei døypt om til Ibn Sina-fjellet i 2006.
Miguel Najdorf
Miguel Najdorf, opphavleg polsk Mendel (Mieczysław) Najdorf, var ein opphavleg polsk, seinare argentinsk stormeister i sjakk.
Sjakkopninga Najdorf-varianten i siciliansk forsvar er kalla opp etter han. Dette er ei av dei aller mest populære sjakkopningane.
Najdorf var fødd i Grodzisk Mazowiecki nær Warszawa. Han fekk opplæring av Savielly Tartakower, som han alltid kalla «læraren min». Ut over på 1930-talet etablerte han seg som ein av dei aller beste spelarane i Polen, og spelte på Polen sine lag under sjakkolympiadane (lag-VM i sjakk) i 1935, 1936, 1937 og 1939.
Då den andre verdskrigen braut ut i september 1939, som følgje av at Tyskland invaderte Polen, spelte han på Polen sitt lag i sjakkolympiaden i Buenos Aires. Najdorf var jødisk, og valde då sjakk-OL var slutt, saman med mange andre av spelarane i turneringa, å bli verande i Argentina.
Ut over på 1940-talet etablerte han seg som ein av dei fremste spelarane i verda. Først ved sterke resultat i turneringar i Argentina, og etter krigen i større turneringar elles i verda.
I 1950 spelte han i kandidatturneringa for å kåre utfordraren til verdsmeisterskapen i sjakk, og vart nummer fem. Tre år seinare, i kandidatturneringa i Zürich i 1953, kom han på sjette plass.
Najdorf vann mange store turneringar, også seinare i karrieren, for eksempel i Mar del Plata 1961 og i Havana 1962 og 1964. Han deltok med gode resultat i 11 sjakkolympiadar for Argentina, frå 1950 til 1976. Najdorf var også ein framifrå blindsjakkspelar.
Då Verdssjakkforbundet FIDE i 1950 innførte tittelen Internasjonal stormeister i sjakk var Najdorf ein av dei 27 første som vart tildelt denne tittelen.
Götaland
Götaland (norrønt: Gautaland) er den sørlegaste av dei tre noverande landsdelane i Sverige, og grensar til Svealand i norr.
Miguel Najdorf
Najdorf var ein munter person, og kjend for å vere kjapp i replikken. Eit eksempel: Då han omtalte motstandaren Mikhail Tal i ein kamp som blei arrangert mellom Sovjetunionen og resten av verda i 1970, sa han: «Viss Spasskij (dåverande verdsmeister) ofrar ei brikke, kan du like gjerne gi opp med ein gong. Men viss Tal ofrar ei brikke, bør du spele vidare, for han kan finne på å ofre ei til, så ei til, og til slutt ... kven veit?»
Miguel Najdorf døydde i Málaga, Spania.
Götaland
Område tilføyde til Götaland
Følgjande område vart delar av Götaland etter å ha vorte erobra frå Danmark.
Martin Luther King jr.
Martin Luther King jr. var ein afroamerikansk baptistprest, borgarrettsforkjempar og vinnar av Nobels fredspris.
Bakgrunn
Han blei kjend i 1955 som leiar for bussboikotten i Montgomery starta av Rosa Parks. I 1957 var han med på å at grunnlegga Southern Christian Leadership Conference, som skulle organisera borgarrettsrørsla. King gjekk inn for filosofien om sivil ulydnad, og leia talrike demonstrasjonstog for å setta fokus på dei manglande rettane til afroamerikanarane.
Den 14. oktober 1964 blei Martin Luther King den yngste mottakaren av Nobels fredspris til då. Den best kjende talen til King er den som blir kalla «I Have a Dream», som han heldt i Washington DC i 1963.
Martin Luther King blei skoten av James Earl Ray på eit hotell i Memphis i Tennessee, der King var med på å organisera ein demonstrasjon for borgarrettar.
Kazincbarcika
Kazincbarcika er ein by nordaust i Ungarn. Han høyrer til fylket Borsod-Abaúj-Zemplén og har om lag 30 000 innbyggjarar. Byen ligg i dalen til elva Sajó, 20 km frå fylkeshovudstaden Miskolc.
Byen vart grunnlagd under sosialisttida då fleire landsbyar vart slått saman for å danne ein industriby. Landsbyen Sajókazinc vart først nemnd i 1240.
Farther Along
«Farther Along» er ein Southern gospel-song publisert av Stamps-Baxter Music Company.
Eduard Toll
Eduard Gustav von Toll var ein russisk baron, geolog og polforskar. Han vart fødd i 1858 i Reval (i dag Tallinn i Estland) og døydde i 1902 ein ukjend stad i Nordishavet. Han vert ofte berre kalla Baron Von Toll eller Eduard V. Toll og høyrte til ein adelsfamilie av baltisk-tysk opphav. Han var gift med baronesse Emmy von Toll.
Toll utdanna seg ved Universitetet i Dorpat (Tartu) som zoolog i 1882. Alt medan han var student reiste han til Middelhavet for å studere dyre- og planteliv og geologi i Algerie og Balearane.
Farther Along
Kjende innspelingar
«Farther Along» har blitt spelt av mange artistar gjennom åra. mellom andre av The Flying Burrito Brothers, som spelte inn songen i 1970 på albumet Burrito Deluxe, The Byrds, som spelte han som tittelsporet på albumet deira Farther Along i 1971, og Ike Turner, som skreiv om songen som «Father Alone» og spelte songen solo på Ike & Tina Turner-albumet The Gospel According To Ike & Tina (1974). For dette vart han nominert til ein Grammy.
• 1938: J. H. Howell's Carolina Hillbillies
• 1938: The Stamps Quartet
Eduard Toll
Den russiske polekspedisjonen 1900-1903
Skipet «Zarja» prøvde å nå Bennettøya for å evakuere Toll og mannskapet hans, men nådde aldri fram på grunn av istilhøva. Toll hadde tydelegvis vald å gå sørover mot kontinentet, men det fanst ikkje spor etter dei fire mennene og dei vart aldri funne att.
To leiteekspedisjonar vart sende ut våren 1903. Ein av dei, under ingeniør M. I. Brusnev, leita langs Nysibirøyane og den andre, under kommandør Aleksandr Koltsjak reiste med kvalbåt til Bennetøya. Dei fann ikkje nokon av dei, men fann dagbøker og reiskap frå Zarjaekspedisjonen, som gav noko lys over kva som hadde skjedd med Baron Eduard Von Toll og følgjesveinane hans.
Ettermæle
Eduard Von Toll vart innført på geografiske kart av Fridtjof Nansen. Han namngav bukta nordvest på Tajmyrhalvøya etter Eduard Von Toll. I tillegg finst elva Tollijevaja, eit nes på Tsirkuløya i Mininaskjera, fjell på Novaja Zemlja, det nordlegaste neset på Stolbovojøya, sundet og eit platå ved Kotelnyjøya og den sentrale isbreen på Bennettøya.
Innan visse felt, som paleontologi, zoologi og botanikk, finn ein fleire artar av dyr og planter som er kalla opp etter Baron Eduard Von Toll, som til dømes foraminiferen Dendrophyra tolli (Awerinzew, 1911).
Farther Along
Kjende innspelingar
• 1948: Roy Acuff and His Smoky Mountain Boys
• 1950: Hank Williams
• 1951: Ernest Tubb
• 1956: The Soul Stirrers med Sam Cooke
• 1956: John Greenway
• 1957: Blackwood Brothers
• 1957: Elvis Presley med Jerry Lee Lewis og Carl Perkins
• 1959: George Jones
• 1960: The Oak Ridge Quartet
• 1962: Pete Seeger
• 1964: Bill Monroe and His Blue Grass Boys
• 1966: Connie Smith
• 1966: Van Dyke Parks
• 1967: Elvis Presley med The Jordanaires og The Imperials Quartet
• 1968: Ferlin Husky
• 1969: Stonewall Jackson
• 1970: The Flying Burrito Brothers
• 1971: Hoyt Axton
• 1973: Ellen McIlwaine
• 1974: Ike Turner
• 1975: Johnny Cash
• 1983: Rose Maddox med The Vern Williams Band
• 1986: The Dinning Sisters
• 1987: Dolly Parton, Linda Ronstadt, Emmylou Harris
• 1989: Barbara Mandrell
• 1989: Glen Campbell
• 1990: The Deighton Family
• 1993: Ray Price
• 1995: Moe Bandy
• 1996: Willie Nelson & Bobbie Nelson
• 1996: Eilert Pilarm
• 1999: Dolly Parton
• 2001: Smoking Popes
• 2001: Harvey Reid & Joyce Andersen
• 2001: The Holmes Brothers
• 2003: Brad Paisley
• 2003: Randy Travis
• 2003: Kerosene Brothers
• 2005: Bill & Gloria Gaither with Their Homecoming Friends
Chicago VIII
Chicago VIII er det sjuande studioalbumet til det amerikanske rockebandet Chicago, gjeve ut i 1975. Etter det meir eksperimentelle jazz/pop-albumet Chicago VII, gjekk bandet her mot ein meir straumlinja stil.
Farther Along
Kjende innspelingar
• 2009: Ronnie Milsap
Chicago VIII
Bakgrunn
Etter fem år på rad med konstant aktivitet, kjende medlemmane seg i Chicago slitne då dei kom for å spele inn Chicago VIII hos produsenten James William Guercio sin Caribou Ranch i Colorado sommaren 1974. Sjølv om ein finn spor av dei forskjellige stilane som vart utforska på Chicago VI, har dette albumet ei langt meir rockekjensle, som på Peter Cetera sin «Anyway You Want» (seinare spelt inn av den kanadiske songaren Charity Brown) og «Hideaway», i tillegg til Terry Kath si hyllest til Hendrix «Oh, Thank You Great Spirit» og James Pankow-hitten «Old Days» (5. plass). Balladen «Brand New Love Affair, Part I & II» nådde 61. plassen på lista.
Farther Along
Kjende innspelingar
• Allen Frizzell
Chicago VIII
Bakgrunn
Den første singelen frå albumet var Lamm sin nostalgiske «Harry Truman» (13. plassen). Chicago VIII vart halde attende til mars 1975, sidan Chicago VII framleis låg høgt på listene. Albumet gjekk rett inn på førsteplassen på albumlista i USA, men fekk lunken mottaking av musikkpressa og vert rekna som eit av dei svakare albuma deira. Det var òg det første albumet med studioperkusjonist Laudir de Oliveira som fulltidsmedlem av bandet, den første endringa i besetninga til bandet.
Skjeppe
Skjeppe er ei gamal måleeining for volum av tørre varer, nytta frå 1683. Ei skjeppe tilsvarar fire fjerdingskar, eller 17,37 liter. Det gjekk åtte skjepper i ei tønne.
Chicago VIII
Bakgrunn
Albumet fekk middels kritikk og vart gjeve ut både i stereo og kvadrofonisk lyd. I 2002 vart Chicago VIII mastra på ny og gjeve ut av Rhino Records med tre bonusspor: «Sixth Sense» (ein instrumental) av Kath og «Bright Eyes» av Lamm, i tillegg til ein versjon av «Satin Doll» spelt inn for Dick Clark's «Rockin' New Year's Eve».
Let There Be Light av Mike Oldfield
«Let There Be Light» er ein instrumental av musikaren Mike Oldfield, gjeve ut på singel i 1995. Han kom ut på albumet The Songs of Distant Earth og nyttar lyd frå Apollo 8-oppdraget.
Singelen nådde 51. plassen på UK Singles Chart den 2. september 1995.
Chicago VIII
Medverkande
Andre medverkande
Lister
Album - Billboard (USA)
Singlar - Billboard (USA)
Eliška Misáková
Eliška Misáková var ein tsjekkoslovakisk turnar.
Sommar-OL 1948
Misáková var ein del av den tsjekkoslovakiske OL-troppen i 1948. Ho vart sjuk på turen til London, og vart send til sjukehus i Uxbridge. Der fekk ho påvist poliomyelitt, og døydde same dag som lagtevlinga fann stad. Věra Růžičková var reserve, og måtte difor delta i staden for Misáková. Saman med Miloslava Misáková, systra til Eliška, og resten av laget vann dei lagtevlinga med 4,95 poeng føre Ungarn. Under medaljeutdelinga var det tsjekkoslovakiske flagget merkt med eit svart sørgjeband.
I eit intervju i 2008 fortalde lagveninnane at Eliška vart sjuk på flyet då dei var på veg til London, men at dei trudde det berre var influensa. Feberen auka, og då ho kom seg til sjukehuset vart det stadfesta at det var poliomyelitt. Ho vart lagd i jarnlunge, mista evna til å prate, vart lam i armane og dagen etter vart ho lam i beina. Like etter tevlinga fekk lagvennane vite at Eliška hadde døydd. Misáková vart tildelt ein gullmedalje in memoriam av Den internasjonale olympiske komitéen.
670 Ottegebe
670 Ottegebe er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. august 1908 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Ola Rognskog
Ola Rognskog er ein norsk lokalpolitikar som representerer  Senterpartiet. Han er ordførar i Halsa kommune i Møre og Romsdal fylke frå 2007.
Taraelva i Russland
Tara (russisk Та́ра) er ei elv i Novosibirsk og Omsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Irtysj frå høgre. Elva er 806 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 40,8 m³/s, målt 108 km frå munningen.
Elva spring ut frå Vasiuganskojsletta. Dei største sideelvane hennar er Itsja, Øvre Tunguska, Nedre Tunguska og Bergamak, alle frå høgre.
Ved elva ligg byane Kysjtovka og Muromtsevo. Tara er farbar 350 km oppover frå munningen, og under vårflaumen frå april til juni eit stykke oppover dette også.
Berggylte
Berggylte er ein fisk i leppefiskfamilien. Ho finst på grunt vatn langs kysten frå sørlege Portugal og nord til Trondheimsfjorden, og er den største arten i familien sin i norske farvatn. Kjøtet er godt, men vert ikkje utnytta økonomisk i nokon særleg grad. Berggylta har mykje bein.
Kjenneteikn
Berggylta er kraftig bygd og relativt høg. Ho har butt snute og lita munn med tjukke lepper og kraftige tenner. Fargen varierer, vanlegvis frå grøn til brun, men aldri med tydelege flekkar. Ofte er kroppen marmorert. Ein kan skilja ho frå andre leppefisk ho kan forvekslast med ved å telje piggstrålar i gattfinnen; berggylta har berre 3 der dei nærskylde brungylte og grasgylte har fem-seks.
Berggylta kan bli 66 cm lang med ei vekt på 4,35 kg, men er vanlegvis mellom 30 og 50 cm. Dei største eksemplara er eldre hannar.
Levesett
Berggylta lever på grunt vatn ned til 50 m, vanlegvis treffer ein på ho frå fjæra og ned til 20 m. Ho går djupare om vinteren enn om sommaren. Arten trivst best på steinbotn eller langsmed fjellveggar med mykje makroalger. Han et hovudsakleg muslingar, små krepsdyr som rur og sniglar han skrapar laus frå fjellet og knusar med dei kraftige tennene sine. Det hender òg berggylta tek børstemark.
Berggylta byggar reir i fjellveggen av algebitar ho «limer» fast med slimtrådar. Gytetida er frå mai til august, og hannen passar på dei 500-1300 egga i om lag ei veke, til dei klekker. Larvane lever pelagisk fram til hausten. To til tre år gamle vert dei kjønnsmogne hoer. Som så mange andre leppefisk skiftar ho kjønn i løpet av livet sitt, vanlegvis utviklar dei seg til hannar frå seksårsalderen. Berggylta kan bli nesten 25 år gamal.
Bordgang
I ein klinkbygd båt har kvart omfar sit eige namn. Desse namna varierer ein god del mellom ulike båtbyggjarområde.
Setting
Setting er ei gamal måleeining for volum av tørre varer, nytta frå 1683. Ein setting tilsvarar to fjerdingskar, eller 8,6858 liter.
Pelasjía
Pelasjía (gresk Πελασγία) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Fthiótida i Sentral-Hellas i Hellas. Pelasjía inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Stylída.
Vatnajökull
Vatnajökull (utt. vatna-jøkudl) eller Vatnajøkul er den største isbreen på Island. Breen ligg søraust på øya og dekker meir enn åtte prosent av landet. Med eit areal på 8 100 km² er han den nest største i Europa, etter Austfonna på Svalbard. Volumet til Vatnajökull er derimot større enn det til Austfonna. Tjukkleiken til isen er i snitt om lag 400 meter, men er somme stader opp til 1000 meter.
Namn
Tidlegare blei breen kalla «Klofajökull» (klåva-jøkudl). Den mest sannsynlege grunnen til dette namnet var at langs kysten er breen kløyvd opp av landområde mellom dei forskjellige utløpararmane frå breen.
Utvikling
Som dei fleste andre breane i Europa blei Vatnajökull borte etter den siste istida og kom ikkje tilbake igjen før ei klimaforverring for to til tretusen år sidan. Frå ca. 1400 auka han i areal fram til 1700-/1800-talet under Den litle istida. Fram til rundt 1930 var han nokså stabil før han da begynte tilbaketrekking på grunn av ein varm periode. Frå rundt 1990 er det igjen ein varm periode, og breen trekker seg stadig tilbake.
Vulkanar
Det finst minst tre vulkansystem under Vatnajökull: Öræfajökull, Gjálp og Grímsvötn. I dei seinare åra har Grímsvötn vore mest aktiv, med siste utbrot i 2004. Utbrota frå desse vulkanane kan løyse ut store flaumar i dreneringssystema frå brearmane. Öræfajökull har hatt utbrot to gonger sidan Island blei folkesett; 1362 og 1727. Han er ein dermed ein av dei mest aktive stratovulkanane i Europa. Gjálp hadde det siste utbrotet i 1996 og dette blei etterfylgt av eit jökulhlaup (ein katastrofeflaum) i Skeiðará.
Grodås
Grodås er ein tettstad i Volda kommune i Møre og Romsdal, som tidlegare var kommunesenter i Hornindal kommune i Sogn og Fjordane. Sentrum blir lokalt òg kalla «Sanden», av di det før var sandstrand langs med vatnet ved Grodås. Tettstaden har og ligg ved austre enden av Hornindalsvatnet, 23 kilometers køyring frå Stryn sentrum og 28 kilometer frå Hellesylt. På Grodås ligg Hornindal kyrkje og Hornindal barne- og ungdomsskule.
Bjørn Sandnes
Bjørn Sandnes er ein lokalpolitikar som representrer Høgre. Han var ordførar i Haram kommune i Møre og Romsdal fylke frå 2007 til 2015.
Old Days
«Old Days» er ein song skriven av James Pankow for gruppa Chicago og spelt inn for albumet deira Chicago VIII (1975), med solovokal av Peter Cetera. Det var den andre singelen frå dette albumet og han nådde femteplassen på den amerikanske Billboard Hot 100 og tredjeplassen på Easy Listening-lista.
Pankow har sagt at songen er eit nostalgisk stykke om barndommen hans.
«Old Days» er nytta i filmen Starsky & Hutch (2004).
Brage
Brage er i den norrøne gudetrua ein klok og veltalande gud for dikting og skaldekunst. Han er også kjøkenmeisteren i Valhall.
Brage er son av Odin og gift med Idunn. Han har ein nokså anonym plass i den norrøne mytologien, og dette kan tolkast slik at Brage berre av ein av dei mange skikkelsane til Odin.
Brage opptrer i Loketretta, forteljinga der Loke lager uro i gjestebodet til Æge. Han er den første som fortel Loke at han ikkje er ønskt, og den første til å truga han:
14. Brage kvad:
15. Loke kvad:
Harry Truman av Chicago
«Harry Truman» er ein song skriven av Robert Lamm for gruppa Chicago og spelt inn for albumet deira Chicago VIII (1975), med solovokal av Lamm. Det var den første singelen frå albumet, og han nådde 13. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100.
Songen vart skriven etter at president Richard Nixon trekte seg og teksten er ei hyllest til ein tidlegare president som Lamm meinte amerikanarane kunne stole på - den ærlege Harry S. Truman. «America needs you, Harry Truman».
Trass i at han var populær når han kom ut, vart den Beatles-aktige «Harry Truman» berre med på to av samlealbuma til Chicago: Group Portrait (ute av opplag) og The Box. Han vart sjeldan spelt på konsertane til bandet.
Songen vart «framført» av Chicago seint i 1974 som ein del av Dick Clark's New Year's Rockin' Eve der ein kan sjå gitaristen Terry Kath som gjer narr av den tydelege miminga til bandet med å holde oppe kort med teksten på.
Subtropisk syklon
Ein subtropisk syklon er eit vêrsystem som har nokre av eigenskapane til ein tropisk syklon og nokre av eigenskapane til ein ekstratropisk syklon. Dei kan oppstå i eit breitt område frå ekvator til 50º.
Lågtrykk i høgda
Den mest vanlege forma for subtropiske lågtrykk er ei kald kjerne i høgda med sirkulasjon som strekkjer seg ned til overflata, og området med sterkast vind strekkjer seg vanlegvis i ein radius om lag 150-200 km bort frå senteret. Samanlikna med tropiske syklonar har slike lågtrykk eit relativt stort område med kraftig vind langt borte frå senteret, og har vanlegvis eit mindre symmetrisk vindfelt og fordeling av konveksjon.
Mesoskala lågtrykk
Ei anna form for ein subtropisk syklon er eit mesoskala lågtrykk som oppstår nær horisontale vindskjer, gjerne i samband med gamle frontar. Området med kraftigast vind er vanlegvis mindre enn 50 km stort i diameter. Heile lågtrykket har vanlegvis ein diameter mindre enn 150 km. Desse forholdsvis kortvarige systema kan ha både varm og kald kjerne. Frå 2006 vart derimot systema med varm kjerne definert som tropiske lågtrykk og ikkje lenger kalla subtropiske.
Omforming frå ekstratropiske syklonar
Ein ekstratropisk syklon kan omformast til eit subtropisk lågtrykk ved at det tileignar seg tropiske eigenskapar. Eit subtropisk lågtrykk kan vidare utvikle seg til ein tropisk syklon, medan enkelte tropiske lågtrykk kan utvikle seg til subtropiske lågtrykk. Som oftast vert derimot ikkje tropiske lågtrykk eller tropiske syklonar kalla subtropiske medan dei vert omforma til ekstratropiske lågtrykk. Omforminga frå ekstratropiske syklonar krev vanlegvis stor instabilitet gjennom troposfæren med ein temperaturskilnad på over 40 °C frå havoverflata til ei høgd på om lag 6000 m.
Eigenskapar
Desse lågtrykka kan ha maksimal vindstyrke som strekkjer seg lenger bort frå senteret enn tropiske syklonar. Den kraftigaste vinden som er målt i samband med eit subtropisk lågtrykk er 33 m/s, som er orkan styrke på Beaufortskalaen. NOAA klassifiserer dei subtropiske syklonane som oppstår i Atlanterhavet på same måte som dei klassifiserer tropiske syklonar. Dei med vind under 18 m/s vert kalla subtropiske lågtrykk, medan dei med vind over dette vert kalla subtropiske stormar. Subtropiske syklonar kan oppstå utanfor orkansesongen, som er frå juni og ut november.
Danning
Dei fleste subtropiske syklonar oppstår når ein ekstratropisk syklon med kald kjerne kjem inn i subtropiske strøk. Frontsystemet til den ekstratropiske syklonen er vanlegvis borte i slike tilfelle. Sidan desse syklonane har kald kjerne i høgda er temperaturskilnaden mellom 500 hPa trykknivået, eller høgda om lag 6000 m over bakken, og havoverflatetemperaturen som regel større enn den tørradiabatiske temperaturendringa. Dette fører til svært ustabile forhold som dannar torebyer eit stykke aust for senteret. Havoverflatetemperaturen må som regel vere minst 20 °C for at denne utviklinga skal oppstå. Dei første torebygene fører til meir fukt rundt lågtrykket, noko som destabiliserar atmosfæren ved å redusere den adiabatiske temperaturendringa ein treng for å få konveksjon. Ei kort bølgje eller ei forstyrring i jetstraumen i høgda kan så føre til at konveksjonen vert flytta nærare senteret og utviklinga av den subtropiske syklonen startar. Havoverflatetemperaturen som fører til vidare utvikling av subtropiske syklonar er 24 °C. Visst torebyene vert kraftige nok og den varme kjernen ved overflata vert djup nok, kan ein få utvikla tropiske syklonar.
Akselerasjon
I fysikk er akselerasjon eit mål på kor fort hastigheit endrar seg. Akselerasjonen vert definert som fartsendring per tidseining. Han er difor ein vektoriell storleik med dimensjon lengd/tid². Måleininga for akselerasjon uttrykt ved SI-einingar er m/s².
Subtropisk syklon
Danning
I USA får subtropiske syklonar i Atlanterhavet namn på same måten som tropiske orkanar. Namnet er derimot ein bokstav og talkode, men om syklonen vert omforma til ein tropisk orkan får den namn etter namnelistene til tropiske orkanar.
Akselerasjon
Akseleresjon kan vera positive eller negative, i tillegg til retningsemdring. Akselerasjon er definert som hastigheitsendringsraten til eit objekt med omsyn på tid» og kan uttrykkast
Town of Fond du Lac
Town of Fond du Lac er ein by som ligg i Fond du Lac County i delstaten Wisconsin i USA. Dei fyrste europearane («kvite») slo seg ned på staden i 1836. Folketalet var 2 027 ved folketeljinga i 2000. Det meste av storbyen Fond du Lac ligg i Town of Fond du Lac. Namnet Fond du Lac er fransk og tyder 'botnen av innsjøen', og kjem av at staden ligg ved sørenden av Lake Winnebago.
Polarsyklon
Ein polar syklon, òg kalla arktisk syklon er eit stort lågtrykksområde over polare område. Dei må ikkje forvekslast med polare lågtrykk, som har liknande eigenskapar som tropiske syklonar.
Ein polar syklon er eit lågtrykkssytem med diameter på om lag 1000-2000 km, med luft som sirkulerar mot klokka på nordlege halvkule, og omvendt på sørlege halvkule. Årsaka til rotasjonen kjem av corioliskrafta. Syklonaktiviteten merkar ein mest i den eurasiastiske delen av Arktis, som har om lag 15 syklonar kvar vinter. Polare syklonar har ein òg på Grønland og i Canada. Polare syklonar kan oppstå kortid som helst på året, men syklonane om sommaren er som regel svakare enn om vinteren. Dei er lite utforska og fører sjeldan til stor skade sidan dei som regel oppstår i område med lite folk.
Polar cyclone
Akselerasjon
der
Ein vanleg måte å måla konstant akselerasjon på er å måla hastigheita til ein lekam ved to ulike punkt i rommet, og så dela differansen mellom desse måleverdiane på tida lekamen brukar frå det eine til det andre punktet. Då brukar ein likninga:
Tyngdeakselerasjon
Tyngdeakselerasjonen er den akselerasjonen ein lekam har i fritt fall, på grunn av gravitasjonskrafta frå ein annan lekan (ein planet til dømes). Tyngdeakselerasjonen i gravitasjonsfeltet til jorda er om lag 9,81 m/s².