cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birgitte Cathrine Boye
Birgitte Cathrine vart fødd i Gjentofte ved København som eldste barn av kgl. Jagtbetjent Jens Johannissen og kona Dorthe Henriksdatter. 13 år gammal vart Birgitte Cathrine Johansen forlova med skovridder Herman Herz, som ho vart gift med i 1763. I løpet av fem år fekk ho fire barn, men samstundes studerte ho på eiga hand tysk, fransk og engelsk, slik at ho kunne lese litteratur på desse språka. I 1773 leverte ho 20 salmar etter ei utlysing, og alle vart godt mottekne.
Det var sagt om henne at ho hadde «en besynderlig Gave til den hellige Poesi». Salmane var skrivne i ei for Birgitte Cathrine dramatisk tid: I 1775 døydde mannen hennar, og i 1778 gifta ho seg på nytt med tollskrivar og justisråd Hans Boye.
Salmeboka møtte mykje kritikk, denne kritikken ramma òg Boye sine salmar. Mange fann salmane hennar i meste laget pompøse. Ho tok seg nær av kritikken, og takka nei då i 1790 vart beden om å levere salmar til ei ny salmebok. Men nokre av salmane hennar lever vidare, i ettertida er ho blitt kjend som kvinna med høgtidsversa. Preikestolversa hennar vert enno sungne på høgtidsdagar, i mange land i Norden. I Norsk Salmebok har ho med ein omsett salme i tillegg til tre høgtidsvers som står både på bokmål og nynorsk.
Salmar i Norsk salmebok:
Norsk Salmebok har med tre høgtidsvers av Boye, alle omsette av Elias Blix:
Dessutan har ho omsett salmen «Jeg er frelst og dyrekjøpt» (NoS nr 661)
Serra de Granera
Serra de Granera er ei fjellkjede i Spania. Ho ligg mellom Vallès Occidental og Vallès Oriental i Catalonia.
Gentrifisering
Gentrifisering er eit fysisk, sosialt, økonomisk og kulturelt fenomen i store byar. Arbeidarklassestrøk, gjerne nære sentrum, blir forvandla til bydelar for meire velståande grupper. Komplekse prosessar ligg bak, ombygging og fornying av bygningane spelar inn som ved byfornyinga i Noreg på 80-talet. Ei slik kan gi auka husleige og omskapa leigegardar til sjølveigarhusvære og pressa ut folk med låg inntekt. I andre høve har dei nye innbyggjarane kommi fyrst, til dømes kunstnarar, og oppussinga av husa seinare. Gentrifisering er eit samansett omgrep som er vanskeleg å definera presist.
Sosiologen Ruth Glass skapte omgrepet i 1964. Ho nytta distrikt i London som Islington som døme:
Gentrifisering kan vera eit politisk kjenslefylt tema. Det har klåre konnotasjonar til klasse og klassekamp (innflyttaren som sigerherre) og er ein særs synleg prosess som har ein nøkkelrolle i å definere det fysiske og sosiale miljøet i moderne byar. Gentrifisering sett søkelyset på prisen på husvære, særleg husleiga, når prisane gjer at folk med låge inntekter må flytta. Soleis blir tema som graden av offentleg styring og privatisering sett på dagsordenen. Prosessen kan og vera ein segregeringsprosess. Bydelar med stor variasjon blant innbyggjarane (unge/eldre, skilde etniske opphav, med/utan arbeide osb.) vert homogene gettoar.
Opphav til gentrifisering
Det er ikkje enkelt å forklare kvifor gentrifisering oppstår.
I byrjinga gjekk debatten mellom dei som såg på tilbodet av husvære og dei som så på etterspørselen. Tilbodsside-argumenta er særleg forbundne med geograf Neil Smith. Dei forklarar gentrifiseringa økonomisk og med tilhøva mellom kapitalflyt og produksjonen av byrom. Smith hevda at låge leiger i utkanten av byane i dei to tiåra etter andre verdskrig leide kapitalstraumen over til utbygging av forstadsområda. Dette førte til at tomter i sentrum blei rimelegare i høve til tomter i forstadene, kor tomteprisane steig. Dette er grunnlaget for Smiths teori om rentegapet. Denne skildra han som ubalansen mellom "den verkelege kapitaliserte grunnrenta (tomteverdien) for eit stykke jord slik det blir bruka og den mogelege grunnrenta ved 'høgare og betre' bruk" (Smith, 1987b, p. 462).
Smith meinte at rentegap-teorien var naudsynt for å forklara gentrifikasjonsprosessen. Han hevda at når rentegapet var stort nok, ville eigedomsutviklarar, husvertar og andre med økonomiske interesser i byutvikling sjå opningar for profitt i forlétne område i sentrum. Desse investeringane minskar rentegapet.
Deindustrialiseringa av bykjernen blei sett som naudsynt. Han gjekk i tospann med ein vekst talet på kontor- og andre abeidsplassar innanfor tertiærnæringene.
Gentrifisering kan auke eigedomsverdien i ein bydel, noko som kan vera bra for middelklassen. Den same auken kan vera øydeleggjande for dei med lågare inntekt.
Homofile som gentrifiseringas fortropp
Manuel Castells har skrive om homofiles rolle i gentrifiseringa i San Francisco. Han teiknar eit mønster som ein i nokon grad ser elles i nord-Amerika og den vestlege verda: "mange homofile var einslege menn, trong ikkje å forsørgja ein familie, var unge, og ein del av ein relativt rik tenesteytingsøkonomi" (Castells, 1983, s. 160). I tillegg vel ofte homofile menn å bu i sentrumsbydelar av di prisene er låge og det er kort veg til arbeid og homofile sosiale netverk som ofte er i sentrum. Når dei samstundes har høge disponible inntekter kan dei investera i husværet og slik auke verdien i området. At det kjem homofile til ein bydel kan ein sjå som starten på ein dominoeffekt. Nokre få pionerar kjem først, så følgjer ei bølgje av homofile, kunstnarar og liknande, eigedomsverdiane og husleigene stig, og så skjer det same ein annan plass. Dette var særleg tydeleg i byar som New York kor det hadde blitt for dyrt å bu på Manhattan, so grupper av mellom anna kunstnarar drog til Park Slope, Williamsburg (i Brooklyn) eller Hoboken i New Jersey, som var nedslitne sentrumsområde. Desse områda blei så attraktive på grunn av si «bohemian flair», slik begynte gentrifiseringa med auka husleiger. Dette tvinga dei som hadde gjort desse stadene «unike» og «forskjellige» til å flytte til område nære ved (slik som Bedford-Stuyvesant i Brooklyn eller Jersey City i New Jersey).
Eit liknande fenomen ser ein i Los Angeles. I nærleiken av Hollywood ligg eit område kalla Los Feliz. I dei ti siste åra har dette vore ein «heit» plass for dei «kule» og «hippe». Når gentrifiseringa går vidare med aukande prisar på husvære har desse folka flytta til andre område, som Silverlake, Eagle Rock og Highland Park. I mange tilfelle er eit tidleg teikn på utviklinga eigarane av populære møteplassar opnar nye i desse nye områda.
Déjà vu
Déjà vu (fransk for allereie sett) er ei nemning for ei kjensle av at ein tidlegare har opplevd noko ein i røynda opplever for første gong.
Omgrepet vart første gongen bruka av franskmannen Emile Boirac i boka hans L'Avenir des sciences psychiques. Kjensla av déjà vu blir følgt av ei sterk kjensle av attkjenning, og ofte ei underleg eller nifs stemning.
Målrøystingar
Grunnlag
Tilgjengelege data for målrøystingar går attende til 1965, og sidan då har det vore halde røystingar i 400 skulekrinsar. Den typiske skulemålsrøystinga har gitt eit svært jamt resultat, men i vedtaks form har likevel resultatet oftare vore bokmål enn nynorsk. I mange krinsar har det vore fleire røystingar, i somme fall fire. Av dei 264 krinsane med røystingar i perioden var det 70 som heldt på nynorsken, medan 194 enda med bokmål. Mange av krinsane er seinare lagde ned, såleis at det i dag er 50 krinsar med nynorsk og 146 med bokmål attende av desse. For eit fullstendig oversyn av målrøystingar i perioden 1965–2004, sjå Nynorsk faktabok 2005 og for perioden 1992–2008, sjå Noregs Mållag – Årsmelding 2008–2009.
Sidan tusenårsskiftet
I perioden 2000–2010 er det dette biletet som teiknar seg: I 84 % av tilfella er det nynorsk som er nytta målform før røystinga. Nynorsken har sigra i 26 av 69 (38%) godtekne røystingar i dette tidsrommet. Berre ein gong, ved Sviland skule i Sandnes, har ein gått frå bokmål til nynorsk etter målrøysting i perioden, men dette var ein opphavleg nynorskkrins som gjekk til bokmål året før. For ein bokmålskrins, Florø barneskule, gav målrøystinga knapp margin for å halde på bokmålet, men deltakinga var låg. Etter vedtak i kommunestyret gjekk krinsen likevel over til nynorsk, sidan skulen har eit stort fleirtal elevar som har valt nynorsk.
Fylkesvis oversyn
Ser ein fylkesvis på resultata, så er det stor forskjell på kor god nynorsken klarer å halde stand mot bokmålet. Dei verste fylka i så måte er Telemark, Aust-Agder og Nord-Trøndelag, kor alle krinsane har gått over til bokmål, og i Buskerud og Hordaland er det ei stor overvekt av krinsar som endra til bokmål. I Oppland, Vest-Agder og Møre og Romsdal er det mesta jamt mellom krinsane som nynorsken har halde på og dei som er tapt. Målet held mykje betre stand i Rogaland, og i Sogn og Fjordane er det altså det spesielle høve at ein bokmålskrins endrar til nynorsk, og såleis gjer nynorsken mesta einerådande i det fylket. I einskilde kommunar har det gått spesielt hardt utover nynorsken, i dei tre byane Bergen, Notodden og Steinkjer har i alt 13 krinsar endra til bokmål. Totalt i perioden har nynorsken halde stand i 18 krinsar og fått ein ny, medan bokmålet har halde på sju krinsar og teke 32 nye, det vil seie at berre ein av tre krinsar med målrøysting held framleis på nynorsken i desse åra.
Notar: 1)4 i Notodden. 2)Alle i Bergen. 3)5 i Steinkjer.
Howard Aiken
Howard Hathaway Aiken var ein pioner innanfor informatikk. Han var hovuddrivkrafta bak IBM sin datamaskin Harvard Mark I.
I 1970 mottok Aiken IEEE sin Edisjon-medalje for hans bidrag til å utvikla digitale datamaskinar.
Advanced Configuration and Power Interface
Advanced Configuration and Power Interface (ACPI) er ein open standard, først utgjeve desember 1996, utvikla av HP, Intel, Microsoft, Phoenix og Toshiba. Den definerer eit felles grensesnitt for maskinvareattkjenning, hovudkort og eningskonfigurasjon, og straumstyring. Ifølge spesifikasjonane er ACPI eit viktig element i Operating System-directed configuration and Power Management (OSPM).
Kjelder
.
Gommiswald
Gommiswald er ein kommune i valkrinsen See-Gaster i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 590 meter over havet.
Kommunen ligg på ein høg rygg mellom Linthdalen og Regelsteindalen. Han består av landsbyen Gommiswald/Gauen og grendene Attenbach, Giegen, Ottenhofen, Ramendingen, Schubingen og Üetliburg.
Asunción
Historie
Asunción er ein av dei eldste kolonibyane i Sør-Amerika, og er kjend som Mor til byar fordi mange ekspedisjonar som skulle grunnleggja fleire byar på kontinentet la ut herfrå. Sjølve byen blei grunnlagd 15. august 1537 av Juan de Salazar og Gonzalo de Mendoza. Han fekk namnet Nuestra Señora de la Asunción ('Vår Frue av himmelfarten').
Etter at Paraguay tapte Trippelalliansekrigen i 1870 blei Asunción okkupert av brasilianske styrkar fram til 1876.
Teide
Teide eller El Teide er ein aktiv, men sovande vulkan på Tenerife på Kanariøyane. Han hadde sist utbrot i 1909 frå El Chinyero-ventilen i Santiago-rifta. Vulkanen og det omliggande området er ein del av Teide nasjonalpark (Parque Nacional del Teide). Parken dekkjer eit område på 189 km² og vart erklært ein verdsarvstad av UNESCO i juni 2007.
Med ei høgd på 3715 meter over havet, og om lag 7500 meter over havbotnen i Atlanterhavet, er Teide det høgaste fjellet i Spania, det høgaste punktet i Atlanterhavet, og det 13. høgaste fjellet i EU. Øya Tenerife er i seg sjølv den tredje største vulkanske øya på jorda ut i frå volum. Teide er den tredje høgaste vulkanen på ei vulkansk øy. Han er òg ustabil og kanskje i større fare for å falle saman enn den meir omtalte Cumbre Vieja. The United Nations Committee for Disaster Mitigation har erklært Teide som ein dekadevulkan, på grunn av dei tidlegare kraftige utbrota og nærleiken til fleire store byar. Dei største byane er Garachico, Icod de los Vinos og Puerto de la Cruz.
Teide dannar i lag med nabofjella Pico Viejo og Montaña Blanca Det sentrale vulkankomplekset.
Namn
El Pico del Teide er det moderne spanske namnet på vulkanen. Mons Pico på Månen er eit fjell i Montes Teneriffe som er kalla opp etter Teide. Før spanjolane erobra Kanariøyane kalla guancheane vulkanen for Echeyde.
Danning
Stratovulkanane Teide og Pico Viejo er dei nyaste spora på vulkansaktivitet på Tenerife. Tenerife er den største (2058 km²) og høgaste (3715 moh) øya i Kanariøyane og har ei komplisert vulkansk historie. Danninga av øya og den noverande Teide kan oppsummerast i fem stadium, som vist på figuren til høgre.
Første stadium
Som dei andre Kanariøyane og vulkanske øyar generelt, vart Tenerife skapt av tre store skjoldvulkanar som voks saman og som utvikla seg i løpet av ei relativt kort tid. Dette tidlege stadiet forma mesteparten av det som skulle verte Tenerife. Skjoldvulkanane daterer seg tilbake til miocen og tidleg pliocen og er bevart i tre isolerte og djup eroderte massiv: Anaga (i nordaust), Teno (i nordvest) og Roque del Conde (i sør). . Kvart individuelle skjold vart visstnok skapt på mindre enn tre millionar år og heile øya på om lag åtte millionar år.
Andre og tredje stadium
Etter det første stadiet følgde ein periode på 2-3 millionar år med erosjon utan vulkansk aktivitet. Denne rolege perioden er typisk for Kanariøyane, og La Gomera er til dømes no i erosjonsstadiet. Etter denne rolege perioden vart den vulkanske aktiviteten konsentrert to stader, den sentrale vulkanen Las Cañadas og Anaga-massivet. Las Cañadas-vulkanen utvikla seg over skjoldvulkanane frå miocen og kan ha vorte 40 km i diameter og 4500 meter over havet.
Fjerde stadium
For rundt 160 til 220 tusen år sidan kollapsa toppen av Las Cañadas I og danna Las Cañadas kaldera. Seinare oppstod ein ny stratovulkan, Las Cañadas II, og gjekk igjennom ein katastrofal kollaps. Detaljert kartlegging har indikert at denen vulkanen låg i nærleiken av Guajara. Las Cañadas III oppstod i Diego Hernandez-sektoren av kalderaen. Detaljert kartlegging indikerer at alle Las Cañadas-vulkanane nådde om lag same høgd som Teide, som òg vert kalla Las Cañadas IV.
Det finst to teoriar om korleis den 16 x 9 km store kalderaen oppstod.
Den andre teorien er at kalderaen oppstod av ei rekkje kollapsar sidevegs, på liknande måte som vulkanar på Hawaii. Ein har funn bevis for denne teorien både på land  og til sjøs.
Femte stadium
Den mest nylege aktiviteten på øya er i rifta i nordvest og nordaust, og ved stratovulkanane Pico Teide/Viejo. Desse har delvis fylt att Las Cañadas kaldera. Riftene kan ein sjå som utstikkande ryggar frå nordaust til nordvest over øya frå kalderaen. Ein trur òg at riftene bygde den tidlegare Las Cañadas-vulkanen og delvis var skuld i kollapsen. Etter kollapsen, har utbrot frå riftene fylt innskjeringane med forskjellige former lava og etter kvart utvikla Teide og Pico Viejo. .
Historiske utbrot
Teide er fortida sovande og det siste utbrotet skjedde i 1909 frå El Chinyero-ventilen. Tidlegare i historia har ein hatt utbrot frå ventilane i Santiago eller langs den nordvestlege rifta (Boca Gangrejo 1492, Montaña Negras 1706, Narices del Teide or Chahorra 1798 og El Chiyero 1909) og Cordillera Dorsal eller den nordaustlege rifta (Siete Fuentes og Fasnia i 1704 og 1705). Utbrotet i 1706 frå Montaña Negras-ventilen øydela byen og den viktige hamna Garachico, samt fleire mindre landsbyar.
Det siste eksplosive utbrotet skjedde i Montaña Blanca for om lag 2000 år sidan. Det sistr utbrotet inne i Las Cañadas kaldera skjedde i 1798 frå Narices del Teide eller Chahorra på vestsida av Pico Viejo.
For om lag 150 000 år sidan oppstod eit mykje større vulkanutbrot, truleg med vulkaneksplosivitetsindeks 5. Dette utbrotet skapte kalderaen Las Cañadas, ein stor kaldera, om lag 2000 meter over havet. Kalderaen måler 16 km frå aust til vest og 9 km frå nord til sør. Ved Guajara på sørsida av strukturen stig dei indre veggane nesten rett opp frå 2100 moh til 2715 moh. Toppen av Teide på 3715 moh og systervulkanen Pico Viejo på 3134 moh, ligg begge i den nordlege halvdelen av kalderaen.
Det er fullt mogeleg med fleire utbrot i framtida, med fare for pyroklastiske straumar. I 2003 var det auka seismisk aktivitet ved vulkanen. Mange vulkanar, som t.d. Mount St. Helens, Soufrière Hills, hadde liknande seismisk aktivitet før dei vart aktive. Slik aktivitet reknar ein med kjem av magma som stig inne i vulkanen.
Teide vert rekna som ustabil og har ein stor utbuling på nordsida. Denne kulen kjem truleg ikkje av magma som trenger på nedanfrå, men som følgje av at nordsida sakte kollapsar. Ved toppen av vulkanen finne in fleire små aktive fumaroler som spyr ut svoveldioksid og andre gassar, som hydrogensulfid.
Plante- og dyreliv
Lavastraumane i fjellsidene av Teide har skapt eit særs tynt, men nærings- og mineralrikt jordsmonn som gjev liv til fleire planter. Det finst 168 karplanter på fjellet, 33 av desse er endemiske for Tenerife.
Skogar av kanarifuru (Pinus canariensis) finst frå 1000–2100 m, og dekkjer dei midtre områda av vulkanen. Tregrensa er om lag 1000 meter lågare her enn for fjell på same breiddegrad på kontinenta. I høgda finst meir sårbare sederartar og kanarifuru.
Den mest dominerande planta i Teide nasjonalpark er den kvite Teide-gyvelen (Spartocytisus supranubius), som har kvite og rosa blomar, gyllenlakk (Erysimum scoparium), som har kvite og fiolette blomar, og Teide-ormehovud (Echium wildpretii), der dei raude blomane dannar ein pyramide som kan verte tre meter høg. Desse plantene er tilpasse dei tøffe tilhøva ved vulkanen, som stor høgd, intens sollys, ekstreme temperaturvariasjonar og mangel på fukt.
Det finst mange virvellause dyr i Teide nasjonalpark. Over 40 % av desse er endemiske, og 70 artar finst berre i nasjonalparken. Av desse finn ein edderkoppar, biller og tovenger, nebbmunnar og årevenger.
I motsetnad finst det berre få virveldyr i nasjonalparken. Ti forskjellige fugleartar hekkar i parken, som tenerifeblåfink (Fringilla teydea); kanaripiplerke (Anthus berthelotii); kanariirisk (Serinus canaria); og ein underart av tårnfalk (Falco tinnunculus canariensis).
Tre endemiske reptilartar finst òg i parken, kanarifirfisla (Gallotia galloti galloti), ein gekko (Tarentola delalandii) og skink (Chalcides viridanus viridanus). Dei einaste pattedyra som høyrer naturleg heime i parken er flaggermus, og den vanlegaste arten Nycatalus leisleri. Andre pattedyr som muflon, hare, husmus, rotte, villkatt og algerisk piggsvin er alle innført i parken.
Nummererte småplanetar/24001–25000
Dette er ei lista over småplanetane ifrå nummer 24001 til 25000. For hovudlista, sjå nummererte småplanetar.
Oksøy fyrstasjon
Oksøy fyrstasjon er eit fyr som ligg på ei øy på vestsida av innseglinga til Kristiansandsfjorden i Kristiansand kommune i Agder. Fyrstasjonen er eit kystfyr som vart opprettea i 1832. Saman med Odderøya fyrstasjon og Grønningen fyrstasjon dannar fyret ein samanhengande struktur av navigasjonshjelpemiddel for innseglinga til kysten og Kristiansand hamn.
Det første anlegget
Det første fyret på Oksøy var 23 meter høgt, bygd i tegl. Det vart òg bygd eit våningshus og eit uthus for fyrforvaltaren. Oksøy fyr vart tent for første gong den 25. november 1832.
Oksøy var det første fyret i landet med linseapparat og Noreg var det tredje landet i verda som innførte systemet.
Dagens anlegg
Det opphavlege fyrtårnet vart erstatta av eit nytt, 36 meter høgt støypejernstårn i 1900. Det er eit av dei høgaste i landet. Òg dette fyret har linseapparat, ei 1. ordens katadioptrisk linse, dvs. at ho både reflekterer og forsterkar lyset. Nominell rekkevidde er 19 nautiske mil.
Framleis finst tufter etter tidlegare fyrtårn, losstasjon, semaforstasjon og eit tysk brakkeanlegg frå den andre verdskrigen på fyrområdet.
Oksøy fyr er eigd av Staten. Fyret vart automatisert og avfolka i 2004. Det er freda etter lov om kulturminne og som naturreservat etter lov om naturvern.
Losstasjonen
Losstasjonen på Oksøy vart oppretta omkring 1950. Eit styrehus frå fiskeskøyta «Agder 2» frå Flekkerøy vart bygd om til utkikkshytte for losane.
Klima
Det står ein vêrstasjon frå Meteorologisk Institutt på Oksøy med synopnummer 1448. Han ligg 9 meter over havet og har vore i drift sidan november 1869.
Lover om kjøp og sal
Kjøp og sal er ei spesiell form for avtalar, som er regulert av fleire ulike lover.
Handel med lausøyre mellom privatpersonar eller mellom næringsdrivande er vanlegvis regulert av kjøpslova, som definerer rettar og plikter for både kjøpar og seljar.
Dersom seljaren er næringsdrivande og kjøparen er ein forbrukar, er det forbrukarkjøpslova som gjeld. Den gjev betre vern av forbrukaren sine rettar enn kjøpslova.
Ved handel utanom fast utsalsstad kjem angrerettlova inn og gir eit visst vern for forbrukarane.
Loch Chon
Loch Chon er ein innsjø oppfor Loch Ard, vest for landsbyen Aberfoyle i Stirling i Skottland.
Lover om kjøp og sal
For handel med fast eigedom gjeld avhendingslova. Den fastset dei juridiske rammene for kjøp og sal av mellom anna bustader, dersom desse bustadene har vore i bruk tidlegare. Men ved kjøp og sal av bygningar som enno ikkje er ferdig oppførte, gjeld først og fremst bustadoppføringslova.
Oromiaregionen
Oromia er ein av dei ni regionane (kililoch) i Etiopia. Med ei flatevidd på 353 632 km2 og eit folketal på rundt tjuefire millionar (overslag 2002) er han størst i landet, både når det gjeld storleik og innbyggjarar. Regionshovudstaden er Adama; andre viktige byar er Debre Zeit, Dembidolo, Jimma, Nekemte og Shashamane.
Lover om kjøp og sal
Det finst òg ei avtalelov, men den er svært generell og seier lite eksplisitt om kjøpsrett for dei einskilde typane av kjøp.
Oromiaregionen
Ei separatistrørsle ønskjer at regionen skal bli ein sjølvstendig stat.
Famnvatnet
Famnvatnet (sørsamisk Faepmiejaevrie) er ein innsjø som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.
Snadderand
Skildring
Snadderanda er med ei lengd på 46–56 cm, eit vengespenn på 78–90 cm og ei tyngd på 850–1000 gram, noko mindre enn stokkanda. Samanlikna med denne er snadderanda noko slankare og har smalare vengar. I alle drakter har fuglen ein kvitaktig buk. Ein artstypisk karakter er den kvite vengespegelen men den kan vere liten eller heilt fråverande på juvenile fuglar og syns best på adulte hannar. Hannen i praktdrakt er i hovudsak fint gråvatra, med matt gråbrunt hovud og vele, og markant svart over- og undergump. Dei lengste skulderfjørene er mørke med brei lyst gråbeige brem. Oversida på venger er grå med ein kvit og ein svart vengespegel, og med svarte og rustraude parti på armdekkfjørene. Nebben er gråsvart og beina klart gule. Hoa, og hannen i eklipsedrakt, liknar stokkand, men skil seg frå denne på den kvita vengespegelen, dei mørkgrå tertialane, den annleis farga nebben med ubroten mørk nebbrygg omgjeven av oransje kantar, og den lyse buken. Juvenile fuglar viser større kontrast mellom det gråtonte hovudet og den varmbrune kroppen, til skilnad frå den meir jamt lysbrune stokkanda i same drakt.
Utbreiing og systematikk
Snadderanda hekkar i Europa, Asia og det sentrale Nord-Amerika. Ein liten populasjon hekkar også i Marokko nordvest i Afrika. I Europa hekkar fuglen lokalt på den iberiske halvøya, i Storbritannia, på Island, i Skandinavia, Baltikum, det sentrale og austlege Europa og sørover til Midtausten. Frå det europeiske Russland og austover har arten eit meir samanhengande utbreiingsområde i eit belte over dei sentrale delane av Asia så langt aust som det nordaustre Kina og Primorje kraj, men også lokalt i austre Hokkaido på Japan og i Kamtsjatka. I Nord-Amerika strekker hekkeområdet seg frå Saint Lawrence-elva, over dei store sjøane, Alberta, Saskatchewan, Dakota, søre delane av Kansas, og vest til California, og utmed Canada sin stillehavskyst og dei søre kysttraktene i Alaska. Utbreiingsområdet mot det austre Nord-Amerika verkar å auke.
Storparten av dei nordlege populasjonane er utprega trekkfuglar og den palearktiske populasjonen flyttar sørover om vinteren og førekjem då i middelhavsområdet, i det nordlege og austre Afrika så langt sør som Etiopia og Eritrea, i India, det sørlege Japan og søraustre Asia. Den nordamerikanske populasjonen overvintrar frå kystområda i Alaska og sørover til Mellom-Amerika og austover til Idaho, Kansas, Ohio, Virginia, og vidare sørover til Mellom-Amerika og Bahamas i Vestindia. Hekkepopulasjonar i tempererte område, t.d. i Vest-Europa, er i hovudsak standfuglar og flyg berre vekk frå isen. Snadderanda førekjem året rundt utmed Nord-Amerikas sin vestkyst.
Snadderanda førekjem no berre med ein underart. Ein utdøydd underart er kjend, denne hekka på øya Teraina i Polynesia.
Shunsuke Ando
Shunsuke Ando er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Kawasaki Frontale og Shonan Bellmare (2019).
Kokk
Kokk (om kvinner òg kokke) er ein person som har til yrke, eller som har som fagutdanning, å lage mat.
Kokkar kan lage alt frå hurtigmat til gourmetmat på serveringsstader eller restaurantar. Ein institusjonskokk arbeider i institusjonskjøkken, til dømes innan helse- og sosialsektoren, skolevesenet, fengselsvesenet, forsvaret m.v.
Kokkeutdanning
I Noreg utdannar ein seg til kokk ved å gå Vg1 «Restaurant- og matfag» og sidan Vg2 «Kokk- og servitørfag». Vg1 (Vidaregående kurs I) kokkfag omfattar emne som menylære, råstofflære, hygiene, spesial-kostlære, sal, service og språk. For å oppnå fagbrev eller sveinebrev, må ein avleggje forskriftsmessig prøve i faget.
Namn
Etternamn som Cook (engelsk) og Koch (tysk) er avleidde frå kokkeyrket.
Hermann Jónasson
Hermann Jónasson var statsminister i Island i to bolkar. Fyrste gonga sat han frå 28. juli 1934 til 16. mai 1942 og den andre perioden var frå 24. juli 1956 til 23. desember 1958.
Hermann Jónasson var far til Steingrímur Hermannsson som vart islandsk statsminister på 1980-talet.
Andre nettstader
Denne artikkelen byggjer på artikkelen «Hermann Jónasson» henta frå Wikipedia på svensk 9. januar 2007.
VM i skiskyting 1993
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1993 fann stad i Borovets i Rila-fjella i Bulgaria i tida 9. og 14. februar 1993.
Stafettevlinga for kvinner omfatta for fyrste gong fire løparar på laget og lengda på kvar etappe var auka frå 5 til 7,5 km.
Sprint 10 km
Dato: 13. februar 1993 <br style="clear:both;" />
20 km
Dato: 11. februar 1993 <br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
Dato: 14. februar 1993 <br style="clear:both;" />
Lagtevling 20 km
Dato: 9. februar 1993 <br style="clear:both;" />
7,5 km sprint
Dato: 13. februar 1993 <br style="clear:both;" />
15 km
Dato: 11. februar 1993 <br style="clear:both;" />
Lagtevling 15 km
Dato: 9. februar 1993 <br style="clear:both;" />
Carcassonne
Carcassonne (oksitansk Carcassona) er ein festningsby sør i Frankrike i regionen Languedoc-Roussillon, i den historiske provinsen Languedoc. Byen er òg préfecture (administrasjonssentrum) i departementet Aude.
Han er delt i to av elva Aude. På høgre breidda av elva ligg den øvre festninga Cité de Carcassonne med mellomalderbusetnad og doble bymurar som gjev eit bilete av festningskunsten heilt frå 500-talet til 1300-talet. Festningsbyen i Carcassonne vart sett på UNESCO si verdsarvliste i 1997. Den nedre bydelen på venstre breidd, Bastide Saint-Louis eller Ville Basse (nedre by), har størst folkesetnad og er den delen som veks mest. Dei to bydelane er forbunde med to bruer, Pont Vieux og Pont Neuf.
Geografi
Carcassonne ligg nord for Pyreneane, 53 km vest for Narbonne, 90 km søraust for Toulouse og 800 km sør for Paris. Byen ligg på sletta mellom Pyreneane og Massif Central, og to store trafikkruter har kryssa Carcassonne sidan antikken: Den historiske vegen mellom Garonnedalen ved Atlanterhavet og Middelhavet, og ruta mellom Massif Central og Spania langs kanten av Pyreneane. Canal du Midi, som knyter Middelhavet og Atlanterhavet saman, går igjennom den nedre bydelen i Carcassonne. Kanalen vart sett på UNESCO si verdsarvliste i 1996.
Historie
Første teikn på busetnad i området er datert til rundt 3500 fvt. På 500-talet fvt. vart ein festningsby (oppidum) med det keltiske stadnamnet Carsac etablert to kilometer sør for dagens Carcassonne. Han hadde truleg ein iberisk busetnad. Byen vart ein viktig handelsstad for områda frå Aude til Middelhavet.
Gallo-romersk periode
Det galliske folket Volcae Tectosages frå Sentral-Europa tok over byen rundt 300 fvt. Dei kjempa mot innbyggjarane i byen, og slo seg ned der Carcassonne ligg i dag.
Rundt år 120 fvt. vart byen ein del av den romerske provinsen Gallia Transalpina, seinare omdøypt til Gallia Narbonensis. Den strategiske plasseringa til byen førte til at romarane laga festningsverk på bakketoppen og gjorde byen til colonia av Julia Carsaco, seinare Carcasum. Dei eldste murane i Carcassonne og mesteparten av dei nedste steinrekkene på bymuren mot nord kan daterast til gallo-romersk tid.
Denne perioden vert karakterisert av murar som strekkjer seg mellom ganske tett plasserte runde eller kvadratiske tårn. Begge delar er laga for å motstå åtak. Murane mellom tårna går i «sikksakk», fordi rette murar var meir sårbare. Av over 30 gallo-romerske tårn, er berre tre bevart: Moulin du Connétable, Moulin du Vieulas og Marquière. Desse tårna dominerer nordfasaden. Marquière-tårnet er mest autentisk, dei to andre tårna fekk dei øvste delane ombygd på 1200-talet.
Vestgotisk periode
I 462 overgav romarane offisielt den vestre delen av Gallia Narbonensis, Septimania, til den vestgotiske kong Teoderik II, som hadde omleira Carcasum sidan 453. Han haldt fram utbygginga av festningsverka i byen, no kalla Carcasona, som vart verande ein grenseby mot nord. Vestgotarane kopierte den gallo-romerske arkitekturen, og det er vanskeleg å skilje byggearbeida deira frå dei eldre konstruksjonane. Mykje av det dei bygde står framleis. Teoderik skal òg ha byrja bygginga av basilikaen som no er tileigna St. Nazarius. Tidleg på 500-talet, sannsynlegvis i 533 eller kort tid etter, vart Carcasona bispesete saman med Agde og Maguelone. Det skal ha vorte bygd ein vestgotisk katedral, men den finst det ikkje spor etter i dag. Den første biskopen ein kjenner til var Sergius.
Sarasensk og frankisk periode
Legenda om Dame Carcas oppstod under desse hendingane: Enka etter sarasenaren Balaak brukte krigslist for å forsvare Carcasona mot Karl den store sine troppar. Ho gav ordre om å kaste ein velfødd gris ut frå ringmuren, for å gje inntrykk av at byen hadde masse mat og velfylte lager. Åtakarane skal visstnok ha gjeve opp og forlate byen med ein gong etter dette. For å kunngjere og spreie desse gode nyhenda, ringte (fransk: sonner) Dame Carcas med byklokkene. Segna seier at det er slik bynamnet Carcas sonne har oppstått. Segna har derimot ein kronologisk feil, sidan Karl den store (Pipin sin son) overtok trona lenge etter desse hendingane.
Trencaveldynastiet
Etter Karl den store døydde tok føydalsystemet over i det oppstykka landet. I 1067 vart eigedomen Carcassonne overført til Ermengard, vicomtesse av Agde og Béziers. Ho var gift med Raimond Bernard Trencavel, vicomte av Albi og Nîmes (vicomt er eigentleg vicecomte, det vil sei visegreve på norsk, òg kalla borggreve). I 1082 vart Trencavel myrda, og sonen, Bernard Aton Trencavel, utropte seg sjølv til vicomte av Carcassonne i tillegg til Albi, Nîmes og Béziers. Carcassonne var underlagt Trencaveldynastiet fram til 1209, og denne perioden var fylt med velstand og stor innflytting. Skattar frå handel førte med seg gode inntekter for byen og vicomten. Byen vart delt inn i 16 châtellenies med kvar sin vasall som hadde ansvar for forsvar av sin del av byen. Trencavelfamilien var heile tida utsett for rivalisering mellom dei to mektige naboane, Barcelona og Toulouse, og inngjekk alliansar med kvar av dei etter tur.
Katedralen skulle vere ein bastion mot byen sine mange kjettarar (ordet kjettar kjem frå ordet kathar av gresk katharos, som betyr rein). Trencavelfamilien bygde òg slottet Château Comtal, som vart påbyrja i 1130. Dei vestgotiske tårna og dei gallo-romerske murane, som var i dårleg forfatning etter mange åtak opp gjennom hundreåra, vart restaurert og tårna vart gjort høgare.
Den katolske kyrkja og katarane
På 1100-talet vart katarismen sterkt utbreidd i områda i og rundt Carcassonne. Katarismen var ei religiøs rørsle basert på dualistisk kristen tro. På byrjinga av 1200-talet var Carcassonne prega av velstand og var sterkt folkesett, han hadde rundt 4 000 innbyggjarar. Det var fleire forstader utanfor murane, St. Vincent og St. Michel, med sitt jødiske samfunn. Den unge vicomte Raymond Roger Trencavel (1185-1209) verna katarane i sine landområde. Det var der dei vart kjent som albigensarar, etter byen Albi.
Den katolske kyrkja var svært uroleg over denne utviklinga. I 1204 utnemnde pave Innocent III tre pavelege legatar og inkvisitorar for ein ny preikemisjon mot albigensarane under abbed Arnaud Amaury av Cîteaux. Sidan kjetteri var ei lovbrot, skulle legatane ikkje berre preike, men òg overlevere kjettarane til dei sivile styresmaktene for forvising og inndraging av eigedom. Ein av dei fire, cisterciensarmunken Pierre de Castelnau, tok denne delen av oppgåva så alvorleg at han var frykta og hata i sør. Men den spanske presten Dominikus (dominikanarordenen sin grunnleggjar) overtalte legatane til heller å ta i bruk kjettarane sine metodar, som var langt meir effektive. Ved å gje avkall på all pomp og prakt som dei til då hadde omgjeve seg med og heller vere eit døme på evangelisk fattigdom, oppnådde dei straks langt betre resultat. Carcassonne vart kjend for sin skjebne under Albigensarkrosstoget, som pave Innocent III gav ordre om. Ein tenar av grev Raymond VI av Toulouse (Raymond Trencavel sin onkel) skal etter greven sin ordre ha drepe legaten Pierre de Castelnau den 15. januar 1208.
Pave Innocent III vart rasande og gav ordre om at militær makt skulle setjast inn mot albigensarane og føraren deira, grev Raymond, og erklærte i juli 1209 heilag krig eller kjettarkrosstog mot dei etter å ha erklært katarane som satanistar. Etter å ha inntatt Béziers og massakrert dei 20 000 innbyggjarane der, tvinga krosstogshæren til Simon de Montfort innbyggjarane i Carcassonne til å overgje seg 15. august 1209, etter å ha omleira byen i to veker. Då hadde nesten alle innbyggjarane kome seg unna gjennom underjordiske gangar og gøymd seg i skogane rundt. Av dei gjenverande 500 innbyggjarane (gamle, sjuke, born), fekk hundre forlate byen nakne, «med berre sine synders last», og dei øvrige 400 vart brende eller hengde.
Etter å ha tatt Trencavel til fange og latt han døy i sitt eige fengsel kort tid etter, tok Montfort sjølv over byen og vicomtetittelen. Han forsterka festningsverka og Carcassonne vart no ein grenseby mellom Frankrike og Aragon.
Underlagt den franske krona
I 1240 prøvde sonen til Trencavel å gjenerobre eigedommane sine, men det var nyttelaust. Han vart nøydd til å gje avkall på sin rett til eigedommane i 1246. Året etter vart eigedommane til Trencavel, mellom anna Carcassonne, konfiskerte og underlagt den franske kongen, Ludvig IX. Han og etterfølgjaren Filip III forsterka festninga kraftig, saman med fem andre festningar langs grensa mot Aragon (i dagens Spania). Desse festningane vert kalla Cascassonne sine fem søner. Bygginga av ein ytre ringmur med tårn vart sett i gang i 1248. Filip fekk laga ein hovudport i den indre muren i Cité, Narbonnaiseporten, i tillegg til St. Nazariusporten med innhegning, Trésautårnet og eit vakttårn på slottet som ikkje finst i dag. Han fekk òg restaurert fleire av dei gallo-romerske tårna.
Eit opprør mot krona i 1262 vart straffa ved at ein del av Carcassonne sine innbyggjarar vart drivne ut av byen. Desse fekk etterpå lov til å busetje seg på venstrebreidda av Aude, og kong Ludvig IX grunnla den nedre bydelen Bastide Saint-Louis, som no er ein del av Ville Basse.
Festninga vart på denne tida sett på som umogeleg å gå til åtak på. I 1355, under Hundreårskrigen, mislykka Edward, den svarte prinsen i eit forsøk på å ta byen, sjølv om troppane hans øydela og brende den lågareliggande bydelen. Han vart etter kvart bygd opp att.
1500–1800
Frå 1531 spreidde den kalvinistiske protestantismen seg i området. Cité vart verande katolsk, medan den nedre bydelen konverterte til protestantismen, noko som førte til ein blodig konflikt mellom dei to bydelane i Carcassonne. I 1582 vart den nedre bydelen tildelt tittelen «ville» av Languedocstatane. Den sterke rivaliseringa haldt fram med åndeleg og politisk makt (biskopen og kongen sine representantar) i Cité på bakketoppen, og økonomisk makt og velstand i den nedre bydelen.
Den nedre bydelen blømde derimot, på grunn av tekstilindustri med produksjon av ull. Ein kongeleg fabrikk vart oppretta i 1694 på la Trivalle, denne kan ein framleis sjå i dag. Byen vart eit økonomisk sentrum og velstanden kan ein sjå på bygardane som vart oppført på 1700-talet. Etter kvart føretrekte borgarane og autoritetane bydelen Ville Basse i staden for Cité. Tekstilindustrien gjennomgjekk derimot si første krise i 1783.
I 1810 vart Canal du Midi lagt om og endeleg flaut han gjennom sentrum av den nedre bydelen. Gjennom første halvdel av 1800-talet gjekk det betre for tekstilindustrien igjen, men den nådde ikkje det høge nivået han hadde før 1780-talet. Ville Basse utvikla seg vidare, medan Cité sakte sokk ned i vanstell, med ein fattig og arbeidslaus folkesetnad og forfall av den gamle festninga. Forfallet var så stort at den franske regjeringa avgjorde at alt skulle rivast i 1849. Denne avgjersla sette i gang ein reaksjon som redda Cité frå total utsletting. Byen vart klassifisert som eit historisk monument, og eit omfattande restaureringsarbeid vart byrja, leia av arkitekten Eugene Viollet-le-Duc.
I 1857 fekk Carcassonne jernbane, og frå 1870 vart tekstilindustrien sterkt redusert. Vindyrking vart meir og meir vanleg i Carcassonne og omland, og vingardar voks opp over alt rundt byen.
Restaurering
Då den franske regjeringa si avgjersle om riving vart offentleggjort i 1849, førte det til rabalder. Carcassonne sin antikvar og borgarmeister, Jean-Pierre Cros-Mayrevieille, og forfattaren Prosper Mérimée, som var oppsynsmann for historiske monument, leia ein kampanje for å bevare festningsverka som eit historisk monument. Seinare same år fekk arkitekten Eugene Viollet-le-Duc oppdraget med å renovere festninga. Han hadde då allereie jobba med restaureringa av St. Nazariusbasilikaen sidan 1844.
I 1853 starta restaureringsarbeidet på murane mot vest og sørvest, etter følgt av tvillingtårna på Narbonnaiseporten på austsida, som er hovudinngang til cité. Festningsbygningane vart slått saman her og der, og hovudvekta av arbeidet vart lagt på å restaurere taka på tårna og ringmurane. Arkitekten, Viollet-le-Duc, gav ordre om riving av strukturar som stod inn mot ringmurane, nokre av dei var svært gamle. Arkitekten lét etter seg rikeleg med notat og teikningar då han døydde i 1879. Eleven hans, Paul Boeswillwald, haldt fram restaureringsarbeidet på Carcassonne, og seinare heldt arkitekten Nodet fram. Restaureringa var først ferdig på 1960-talet.
Restaureringa vart sterkt kritisert då Viollet-le-Duc levde. Han hadde tidlegare jobba i Nord-Frankrike, og gjorde den feilen at han brukte skifer og gav tårntaka kjegleform, når den lokale byggeskikken tradisjonelt hadde nytta seg av takstein og låge skråtak. Men trass i at ikkje strukturane er autentiske etter restaureringa, er ein einige om at Viollet-le-Duc har utført eit genialt restaureringsarbeid på Carcassonne.
Festningsbyen
Dei største attraksjonane i Cité de Carcassonne utanom ringmuren, er slottet frå 1100-talet og St. Nazariusbasilikaen frå 1000-talet. Kyrkja har interessante glasmåleri og gravmæle. I den nedre bydelen utmerkar trettnhundretalskyrkjene St. Michel og St. Vincent, rådhuset, justispalasset og torghallane seg.
Ringmuren
Festningsanlegget i Carcassonne har ein dobbel ringmur og 53 tårn. Den indre muren har bygningsdelar frå gallo-romersk tid (200- og 300-talet) og går meir enn 1000 meter rundt bakken. Mesteparten av dagens indre mur er derimot resultat av rekonstruksjon, mellom anna to tredjedelar på slutten av 1200-talet og i byrjinga av 1300-talet. To hovudseksjonar står igjen frå gallo-romersk periode: det søraustre hjørnet og muren til Marquièretårnet, Vieulastårnet og Connétabletårnet i nordfasaden. Desse gallo-romerske tårna har hesteskoforma grunnflate. Marquièretårnet, som er det mest autentiske av dei, har romanske bøygde vindaugeopningar. På austfasaden er det òg restar av eit tårn frå denne perioden, St. Sernintårnet. Dette vart delvis bygd opp att på 1200- og 1400-talet.
Den 1 600 meter lange ytre ringmuren følgjer den indre muren og er bygd mellom 1228 og 1245. 5 vakttårn og 14 runde tårn delar muren inn i seksjonar. Eitt av tårna, Vadetårnet, er eit av dei største i festningsverka, og inneheld både brønn, eldstad, brødomn og latriner. Dette sirkelforma tårnet stod ferdig i 1245, og er det einaste tårnet i den ytre muren som har skulpturell dekorasjon. Mellom den ytre og indre muren er ein rydda gang, smal mot vest og vidare mot nord, sør og aust.
St. Nazariusbasilikaen
St. Nazariusbasilikaen vart først nemnd som kyrkje i 925. 12. juni 1096 kom pave Urban II til Carcassonne der han velsigna bygningssteinane til ein katedral via dei heilage Nazarius og Celsus, to martyrar fra Milano-området under det første hundreåret e.Kr. Katedralen vart bygd som ei krosskyrkje, med eit bredt romansk hovudskip der kvelvinga var støtta av to sidegangar med romanske bogar. Byggearbeida skal ha vore ferdig i første halvdel av 1100-talet. Av den romanske katedralen, er berre hovudskipet og sideskipa intakt i dag. Apsiden var øydelagd under den gotiske rekonstruksjonen mellom 1269 og 1320. Den nye gotiske apsiden er polygonisk, og han har glasmåleri med Kristus som tema. Katedralen fekk òg tverrskip under rekonstruksjonen, og eit kor med seks kapell vart sett opp på tuftene etter det romanske koret. Kapella på nord- og sørsida har glasmåleri med «Jesse tre» (Jesu stamtre) og «Livets tre» som motiv. På hovudskipet erstatta 22 vindauge veggane mellom dei smale kvelvribbane for å hylle det andelege lyset. Mellom anna finst det to store rosevindauge, med Jomfru Maria og Kristus som tema. Katedralen vart òg dekorert med mange skulpturar. Inngangen til hovudskipet i katedralen er på nordsida. Han består av eit våpenhus med skulpturelle dekorasjonar.
St. Nazarius mista katedralverdet til St. Michelkyrkja i den nedre bydelen i 1801, men han står framleis fram som ein katedral. I 1898 innvilga pave Leo XIII kyrkja tittelen basilika og ho fekk i tillegg namnet Pave Leo XIII sin basilika.
Slottet Château Comtal
Etter Trencavel sitt fall fekk slottet nye forsvarsverk. I perioden 1228-1239 vart det bygd ein mur med brystvern og runde tårn med skyteskår rundt hovudbygningane. Etter 1242 vart det bygd ein ekstra etasje på dei romanske bygningane, og ein ny bygning til vart sett opp mot den sørlege muren. Restar av dette kan ein sjå på den sørlege gardsplassen («cour du midi»). Rundt 1300 vart det kvelva kammeret i midttårnet dekorert med veggmåleri med dyre- og slagmotiv.
Slottet sin festning er av dei best bevarte strukturar frå mellomalderen i Europa. Slottet er ombygd fleire gongar opp igjennom hundreåra, og det er vanskeleg å sjå for seg korleis det kan ha sett ut då det var bustad for vicomtefamilien.
Ville Basse
Den nyare delen av Carcassonne vert òg kalla Bastide St. Louis, som var namnet på bydelen då han vart grunnlagt i 1262. Den eldste delen av byen var omgjeve av ein 2 800 meter lang ringmur bygd mellom 1355 og 1359 av greven av Armagnac. Muren hadde ein bastion i kvart hjørne, St.Martial i nordvest, la Figuières i nordaust, Montmorency i søraust og la Tour Grosse eller les Moulins i sørvest (denne vert no kalla du Calvaire). På slutten av 1700-talet hadde byen fire portar. Muren vart rive saman med tårn og bastionar i 1806. Den eldste delen av Ville Basse er i dag ramma inn av bulevardar som vart bygd på 1700- og 1800-talet over dei gamle vollgravene. Byplanen har ei stram form, som eit sjakkbrett rundt eit hovudtorg, Place Carnot, med ein Neptunfontene frå 1770. Kvar tysdag, torsdag og laurdag er det marknad rundt fontena på Place Carnot.
St. Michelkatedralen
Då kong Ludvig IX grunnla den nedre bydelen i 1247, gav han ordre om å byggje to kyrkjer, ein på kvar side av den nye byen. Dei skulle viast til St. Michel og St. Vincent. St. Michel har eit breitt skip og ein stor apside og apsidekapella i austenden. Det romanske tverrskipet og koret vart seinare erstatta med gotiske strukturar, men hovudskipet står framleis. Kyrkja sine glasmåleri er frå 1300-talet fram til 1500-talet. Kyrkja fekk kvelvtak på 1700-talet. St. Michel fekk katedralstatus i 1803. Kyrkja vart råka av brann i 1849, og restaureringsarbeida etter brannen varte nesten 20 år.
St. Vincentkyrkja
St. Vincentkyrkja har eit breitt hovudskip og kvelvtak, og er eit godt døme på den gotiske arkitekturen som utvikla seg i Languedoc. Kyrkja har eit oktogonisk klokketårn med 47 klokker, rosevindauge og glasmåleri frå 1400-talet. Inne i kyrkja står det fire statuar av St. Vincent, St. Louis og to apostlar frå 1300-talet som tidlegare har stått i nisjar ved inngangen.
Pont Vieux
Brua Pont Vieux over elva Aude har knytt Cité og Ville Basse saman sidan 1300-talet. Steinbrua var truleg ferdigbygd i 1320, og har 12 halvsirkelforma bogar som varierer i storleik med ein diameter frå 10 til 14 meter. Omtrent midt på brua er det eit medtatt metallkrusifiks som markerer grensa mellom den gamle og nye byen. Brua vart endra noko under restaurering i 1820.
Canal du Midi og Pont Marengo
Kanalen som knyter Atlanterhavet med Middelhavet, Canal du Midi, går gjennom Carcassonne like nord for Bastide St. Louis. Kanalen er byen sin andre verdsarvstad. Han var bygd på 1600-talet av Pierre-Paul Riquet, men vart ikkje lagt gjennom Carcassonne før på slutten av 1700-talet. Då den opphavlege kanalen var ferdig i 1681, var løpet lagt to kilometer frå byen. Dette vart fort sett som ein stor ulempe for Carcassonne, og forskjellige planar vart lagt dei neste tiåra for å endre løpet på kanalen. Arbeidet med å legge om løpet av kanalen vart påbyrja i 1787, og heile anlegget vart opna 31. mai 1810 saman med hamnebassenget, Pont Marengo, Pont de la Paix og Pont D'Iéna.
Økonomi
Ville Basse har framleis tekstilindustri, i tillegg til produksjon av sko og gummi. Bydelen er òg vorte eit sentrum for vinproduksjon. Men store delar av Carcassonne sine inntekter kjem frå turismen knytt til mellomalderbyen og båtar som seglar på Canal du Midi. Rundt 3 millionar turistar vitjar Carcassonne kvart år. På slutten av 1990-talet starta flyplassen i Carcassonne å handsame økonomireiser til og frå andre europeiske flyplassar, t.d. frå Dublin, London (Stansted) og Brüssel.