cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blokkmark
Blokkmark eller blokkhav er ei landskapsform som er kjenneteikna av store, skarpkanta steinblokker. Forvitringsblokkmark er danna ved forvitring på staden, normalt ved frostsprenging, og oppstår i kalde strøk. Breavsetjingsblokkmark er sett saman av grove bresediment, gjerne fordi finmateriale har vorte vaska ut.
Fokus i fysikk
Ordet blir òg brukt for avstanden mellom linsa og brennpunktet som òg blir kalla brennvidda (fokalavstanden). Fleirtalsforma er foki på norsk (latinsk bøying).
Gary Powell
Gary Armstrong Powell er ein britisk trommeslagar. Han er mest kjend som medlem av The Libertines, samt for å ha skipa bandet Dirty Pretty Things i lag med Eddy Grant. Han spelte òg med New York Dolls for konsertane deira i 2004.
Fokus i fysikk
Held vi ei lupe med breisida mot sola, vil ljoset samle seg i dette punktet, blant anna med den verknaden at brennbart material plassert der kan antennast. Ser vi gjennom lupa, vil feltet i fokus bli forstørra og framstå som klårare, medan synsbiletet er utanfor brennvidda.
I overførd tyding blir det brukt det om midtpunkt eller midtfelt i mange samanhengar, både sosiale og andre der det snakkast om samlingspunkt. («Han var det naturlege fokuset for merksemda i samband med ---»)
Gary Powell
Han vart med i He joined The Libertines i 2001 etter å ha møtt Carl Barât og Pete Doherty.
Limequat
Limequat er ei sitrusfrukt danna som ei kryssing mellom lime og kumquat. Planten er meir hardfør enn lime, men mindre hardfør enn kumquat.
Den første kjende kryssinga som gav limequat blei gjort av den amerikanske botanikaren Walter Tennyson Swingle i Florida rundt 1909, og den nye hybriden blei først skildra og namngjeven i 1913. Det finst fleire kultivarar av limequat, danna gjennom ulike kryssingar. Kultivarane Eustis, Lakeland og Tavares har alle namn etter stader i Florida.
Limequatfrukta kan etast med skal, eller kan brukast til å laga marmelade. Fruktjusen kan brukast til å smaksetta mat og drikke. Limequat kan elles brukast på same måte som lime eller sitron.
Perette
Perette (Citrus peretta eller Citrus x limon) er ei pæreforma sitrusfrukt. Ho er i slekt med sitron, og kan vera ei kryssing mellom sitron og sukat. Perette blir hovudsakleg brukt til syltetøy. Namnet «perette» kjem frå italiensk.
Sjøkaptein
I Noreg er tittelen sjøkaptein ein verna tittel som innehavarar av kompetansesertifikat dekksoffiser klasse 1 i samsvar med forskrift om kvalifikasjonar og sertifikat for sjøfolk har einerett til. Sertifikatet er det høgaste kvalifikasjonsdokumentet som vert utskrive til dekksoffiserar.
Joe Osborn
Joe Osborn er ein amerikansk bassgitarist kjend som studiomusikar i Los Angeles og Nashville frå 1960- til 1980-åra.
Biografi
Osborn byrja karrieren sin i lokale klubbar og spelte så på ei hitplate med songaren Dale Hawkins. Han flytta til Las Vegas då han var 20 og spelte eitt år med countryartisten Bob Luman. Med den legendariske gitaristen Roy Buchanan i bandet, måtte Osborn byte frå gitar til bass. I 1960 vart han i lag med Allen «Puddler» Harris og James Burton, med i bandet til popstjerna Ricky Nelson, der han var i fire år. Han spelte med Nelson på hittar som «Travellin' Man» og danna grunnlaget for karrieren som studiomusikarar og spelte mellom anna for Johnny Rivers.
Då Nelson oppløyste bandet i 1964 vart Osborn studiomusikar på fulltid. Dei neste tiåra vart han «første bassisten som vart ringt» i Los Angeles og spelte med andre studiomusikarar i det som vart kalla The Wrecking Crew. Med dei arbeidde han for kjende produsentar som Lou Adler og Bones Howe, ofte i lag med trommeslagaren Hal Blaine og klaverspelaren Larry Knechtel. Han spelte med artistar som The Mamas & the Papas, The Association og The 5th Dimension, og spelar på Simon & Garfunkel sin «Bridge over Troubled Water» og the 5th Dimension sin «Aquarius/Let the Sunshine In». Osborn spelte på mange av Neil Diamond sine store hittar seint i 60-åra og 70-åra, mellom anna den unike basslinja på «Holly Holy» i 1969. Osborn er òg kjend for å ha oppdaga syskenbandet The Carpenters. Osborn spelar òg på fleire av innspelingane til Nancy Sinatra i 1970-åra.
I 1974 flytta Osborn frå Los Angeles til countryhovudstaden Nashville. Han fortsette her karrieren som studiomusikar og spelte bak vokalistar som Kenny Rogers, Mel Tillis og Hank Williams, Jr. Osborn spelte bassist på 53 songar som nådde toppen av countrylista i USA. Osborn forlét Nashville i 1988 og slo seg ned i Keithville i Louisiana. I dag er han delvis pensjonert.
Pressure Bay
Pressure Bay er ein arm av Robertson Bay som ligg mellom Cape Wood og Birthday Point langs nordkysten av Victoria Land. Ho vart kartlagd og namngjeven i 1911 av Northern Party, leia av Campbell, under Terra Nova-ekspedisjonen, 1910-13. Nord-laget hadde store vanskar med å krysse trykkisen som låg kring Robertson Bay med hundesledar. Dette trykket kom av den nærliggande Shipleybreen.
David Miner
David Miner, stundom kalla David Minor, er ein amerikansk gitarist, songar og låtskrivar, kanskje mest kjend som medlem i Grace Slick sittband, The Great Society i 1960-åra. Han var med på å starte The Great Society i lag med Jerry, Darby, og Slick i tillegg til Bard Du Pont. Miner song det meste av solovokalen den første tida i bandet, og skreiv òg fleire songar, som «That's How It Is,» «You Can't Cry» og «Daydream Nightmare Love».
Miner slutta i Great Society i 1966 for El Paso i Texas og gjekk inn på University of Texas at El Paso som student. I El Paso gifta han seg med andre kona si, òg ein student, og dei fekk to barn i lag. Miner tok doktorgrad i samanliknande litteratur evd universitetet. Han vart lærar ved City University i New York i 8 år.
Ve
Ve eller vé er ei gamal nemning på ulike typar av heilagdomar som vart nytta i førkristen tid i Norden.
David Miner
Sjølv om han aldri gjekk attende til å bli fulltidsmusikar spelte han i lokale band i New York City, som The Axles, Avatar og The New Race—all i 1980-åra.
Han lagar igjen musikk, no som Helion Magister.
Ve
Nemninga «ve» har samanheng med det norrøne verbet vigja, som tyder 'å gjere heilag'. Ordet «vé» finn ein både hjå dei norrøne skaldane og i den anonyme diktsamlinga Den eldre Edda, som til dømes i strofe 51 eddadiktet Vavtrudnesmål, der det står at Vidar og Våle (sonar av guden Odin) skal få gudane sitt vé etter at verda er oppattnya etter Ragnarok og mesteparten av den gamle generasjonen gudar er stroke med.
Simpson bretunge
Simpson bretunge er ei lita flytande bretunge som får is frå Simpsonbreen og Fendleybreen og strekkjer seg ut i sjøen mellom Nelson Cliff og Atkinson Cliffs, langs nordkysten av Victoria Land. Han vart kartlagt av den nordlege gruppa, leia av Campbell, under Terra Nova-ekspedisjonen i 1910-13. Han er kalla opp etter dr. (seinare sir) George Clarke Simpson, ein meteorolog på ekspedisjonen.
Ve
Mange nordiske stadar har namnet Ve eller namn som inneheld «ve» i ulike variantar, som til dømes dei mange stadane Viby i Sverige og Danmark, Odense («Odins-ve») på Fyn i Danmark og Odensvi i Närke i Sverige.
Døme på kva som kan ha vore ein type ve, i dette høvet ein kultstad, vart funne ved arkeologiske utgravingar på eit jorde på Ranheim i Trondheim i 2010 i samband med planar om å byggje bustadblokker på tomta. Under eit tjukt lag av mold vart det grave fram ein horg, spor etter stolper som ser ut til å ha markert ein bygning, eit hòv, der det kan ha stått gudebilete, og to låge steingarder attmed kvarandre, som kan ha markert ein veg som har vore nytta for kultiske eller rituelle prosesjonar. Funnet vert rekna mellom dei viktigaste og mest interessante som har vore gjort i nyare norsk arkeologi.
Ragnar Skancke
Ragnar Sigvald Skancke var ein norsk ingeniør, professor i svakstraumteknikk ved NTH og politikar for Nasjonal Samling. Han er den siste som er avretta ved dom i Noreg.
Han var òg medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi.
Bakgrunn
Skancke var fødd i Ås, og markerte seg som ein pioner i radarforskinga. Han melde seg inn i NS i 1933.
<!-- Ved Universitetet i Göttingen sitt 200-årsjubileum i 1937 representerte Skancke NTH. Til steda var òg professor Birger Meidell og rektor Didrik Arup Seip, begge frå Universitetet i Oslo. Den tradisjonelle akademiske prosesjonen var dominert av marsjerande studentar i SS-uniform og hakekorsfaner. Det var eit viktig nazistisk propagandashow der akademikere frå heile Europa deltok. Universiteta Oxford og Cambridge nekta likevel å vera med.
Politisk verksemd under krigen
Første rekkje frå venstre: Quisling, Albert Viljam Hagelin, Kjeld Stub Irgens, Skancke og Tormod Hustad.
Bakare rekkje frå venstre: Sverre Riisnæs, Jonas Lie, Axel Stang, Johan Andreas Lippestad og Eivind Blehr.Riksarkivet, ca. 1942–1943]] Skancke var utnemnt til arbeidsminister i Vidkun Quislings 9. april 1940-regjering, kommissarisk statsråd og kyrkje- og undervisningsminister i Quislings nasjonale regjering (1942–45) under andre verdskrig. Eit vendepunkt er den 11. september 1941 då statsråd Skancke innkalla alle tilsette og studentar til eit tvungent møte. Han ville gje «fridomen og sanninga» ved universitetet betre vilkår. På dette møtet vart rektor og Kollegiet avsett. Ikkje lenge etter vart òg studentane sine representantar kasta.
Skancke var blant Quislings mest trufaste støttespelarar, og han gjekk svært langt for å einsretta statskyrkja og undervisingsvesenet. Men det var ikkje han som tok initiativet til å deportera lærarane til Finnmark. Han var tvert imot usamd i deportasjonen.
Kyrkjepolitikken overlét han i stor grad til sin ekspedisjonssjef Sigmund Feyling.
Landssvikoppgjøret og dom
Skancke vart overraskande 21. mai 1946 einstemmig dømd til døden for landssvik. Etter at Høgsterett 27. mars 1947 opprettheldt dødsdommen freista Skancke å få saka gjenopptatt. Det vart målbore mange nye bevis, og nye vitneforklaringar vart oppteke. Under dette arbeidet vart ein avskrift av kapitulasjonsavtala 1940 for første gong dokumentert i det norske rettsoppgjøret. Medan dette pågikk, endra klimaet i rettsoppgjøret seg betrakteleg og det vart reist sterke benådningskrav, m.a. i opprop underteikna av mange prestar og lærarar. Men alle søknader om benådning vart avslegen.
Av dei leiande NS-medlemmane var det ved sida av Skancke berre Vidkun Quisling og ein annan NS-leier, Albert Viljam Hagelin, som vart dømt og avretta ved skyting. I ettertid vart dissa domane kontroversielle, sidan dødsstraff vart gjeninnført i det norske rettssystemet av eksilregjeringa mot slutten av krigen for å kunna handtera etterkrigsrettssakene. Skancke vart, som den siste i det norske rettsoppgjøret, avretta på Akershus festning 28. august 1948, 58 år gammal. -->
Gjallarhorn
Gjallarhorn (‘det gjallende hornet’) er eit horn knytt til guden Heimdall og den kloke Mime i norrøn mytologi. Det er nemnd ein gong i Den eldre Edda og tre gonger i Den yngre Edda. Ifølgje Snorre Sturlason i Gylvaginning vil Heimdall blåsa i hornet ved byrjinga av Ragnarok.
Dette hornet kunne høyrast i både menneskeverda, gudeverda og underverda, og brukast til å vekka gudane dersom det er fare på ferde, særleg dersom nokon freista å koma seg over Bifrost, brua mellom Åsgard og Midgard, som Heimdall vaktar. Dette hornet skal òg markera byrjinga på Ragnarok, då verda går under.
Hatib-distriktet
Hatib-distriktet er eit distrikt i Shabwah guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 13 335 menneske.
Charleston i Sør-Carolina
Charleston er ein hamneby i delstaten Sør-Carolina i USA og hovudsete for Charleston fylke. Byen ligg omtrent midt på kystlinja til Sør-Carolina, ved samløpet og utløpet til elvane Cooper og Ashley. Bykjernen ligg på ei halvøy mellom desse to elvane. Ifølgje ei folketeljing i 2010 har byen 120 083 innbyggjarar og er dermed den nest største byen i delstaten (etter delstatshovudstaden Columbia.
Kremler
Kremler er soppar i slekta Russula. Dei er kjennelege på traktliknande form og finst i fleire fargar. I likskap med riskene har dei ein sprø konsistens, men dei inneheld ikkje væske slik som riskene. Kremlene er utbreidd med kring 750 artar i temperert og i varmt klima over heile verda. I Norden finst minst 130 artar.
Charleston i Sør-Carolina
Byen vart grunnlagt i 1670 og heitte opphavleg «Charles Town», kalla opp etter Karl II av England. Den opphavlege staden, på motsett side av Ashleyelva, vart vald av Anthony Ashley-Cooper. Bykjernen hadde flytta til halvøya ved 1680. Charleston var på denne tida hovudstad for heile provinsen Carolina.
Kremler
Kremlene omfattar fleire artar som er brukande matsopp, som storkremle, mandelkremle og nøttekremle, men også fleire giftige artar.
Charleston i Sør-Carolina
Ein viktig del av opptakta til den amerikanske borgarkrigen fann stad i Charleston. Det demokratiske partiet var splitta mellom demokratar i nordstatane og sørstatane. Forhandlingar mellom partane i Hibernian Hall mislukkast, og i presidentvalet i 1860 var det to demokratiske presidentkandidatar. Dette gjorde at republikanaren Abraham Lincoln vart valt, og Sør-Carolina erklærte sjølvstende frå USA 20. desember same år. Dei første skota i krigen kom i januar 1861 då eit skip frå nordstatane vart skoten på på veg inn til Charleston. Eit åtak frå sørstatane på Fort Sumter, kontrollert av nordstatane, fann stad i april. Dei første slaga i verda med ubåtar fann stad ved byen i 1863. Byen fall til unionsstyrkane i 1865 og byen var ved denne tida vorte svært øydelagt.
I 1886 vart Charleston råka av eit kraftig jordskjelv som hadde ein styrke på om lag 7,5 på richterskalaen. 60 menneske omkom i skjelvet.
Charleston har fleire historiske bygningar som har overlevt krig, jordskjelv og orkanar og turistindustrien er ei viktig næring. Det er fleire teknologiselskap i byen. Medical University of South Carolina, eit universitet for utdanning av legar ligg i byen og har omtrent 2500 studentar. Byen er tent av den største flyplassen i Sør-Carolina og ligg ved enden av motorvegen I26.
Busetjinga Immanuel
Immanuel, (hebraisk skrift עִמָּנוּאֵל) òg skrive Emmanuel eller Emanuel, er ei israelsk busetjing og ein lokal kommune på den okkuperte Vestbreidda. Immanuel vart grunnlagd i 1983. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå hadde han eit folketal på 3 660 i 2011, hovudsakleg harediske, ortodokse jødar. Immanuel vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten. Den israelske sperringsmuren/-gjerdet på Vestbreidda går aust for Immanuel, og skil dermed busetjinga frå resten av Vestbreidda.
Patrick Battiston
Patrick Jean Raymond Battiston er ein fransk tidlegare fotballspelar frå Amnéville i Moselle-departementet som vart europameister 1984 og vann VM-bronse i 1986. I tida 1981 til -87 var han med å vinne fem nasjonale seriemeisterskap og eitt cupmeisterskap med tre ulike klubblag; Girondins Bordeaux, AS Saint-Étienne og AS Monaco. Battiston var vanlegvis høgreback, men vart også nytta som midtstoppar/libero.
Klubbspel
Battiston var profesjonell spelar i FC Metz frå 1973 og fast på fyrstelaget frå 1975. I 1980 vart han overført til AS Saint-Étienne og vart seriemeister i sin fyrste sesong med laget. Sommaren 1983 gjekk han over til Girondins Bordeaux og var med å vinne serien i 1984 og 1985, cupen i 1986 og serien att i 1987. Frå 1987 til -89 spelte han på AS Monaco og for tredje gong vart han seriemeister i sin fyrste sesong i ein ny klubb. Han reiste i 1989 tilbake til Bordeaux og avslutta med to sesongar i Girondins. Gjennom 18 sesongar spelte Battiston 678 obligatoriske klubbkampar og skåra 45 mål.
Landslagsspel
I VM i 1982 var Battiston med då Frankrike opna med tap 1-3 mot England. Der etter sat han på benken resten av gruppespelet. I mellomrunda spelte Battiston mot Austerrike, men sat benka mot Nord-Irland. Han sat også på benken frå start i semifinalen mot Vest-Tyskland i Sevilla. På stillinga 1-1 kom han på bana like etter pause. Ti minuttar seinare vart han utsett for ei av dei mest berykta enkelthendingane i eit fotball-VM. Med tilnærma fri bane mot mål vart Battiston sparka ned ved 16-meteren av ei vilt utrusande målvakt, Harald Schumacher. Battiston mista medvitet og fekk slått ut tenner. Det høyrer med at Schumacher korkje fekk gult eller raudt kort.
Battiston spelte alle kampane då Frankrike lukkast vinne EM i fotball 1984 på heiembane. Også under fotball-VM 1986 var han eit fast val i fyrsteellevaren i Frankrikes ferd mot VM-bronse. I bronsefinalen var han kaptein ettersom Michel Platini sat på benken heile kampen.
Eirik Ulltang
Resultat
Her følgjer ei komplett oversikt over Ulltangs rittresultat i noregscup, verdscup og meisterskap.
Noregscup
Eirik Ulltang vann det første noregscuprittet som vart arrangert. Han vann noregscupen samanlagt i 2012, 2013 , 2014 , 2015 , 2016 , 2017 , 2018 og 2019.
NM
Eirik er den første offisielle Noregsmeisteren i trialsykling.
Verdscup
Eirik Ulltang var første nordmann som deltok i verdscupen i biketrial. Hans beste plasseringer er ein 12.plass.
Tabellen er ein oversikt over plasseringar på enkeltritt i verdscupen.
Sheehanbreen
Sheehanbreen er ein bratt og særs oppstykka isbre som flyt frå nærleiken av Miller Peak i Explorers Range i Bowers Mountains og ut i Rennickbreen like sør for Alvarezbreen. Han vart namngjeven av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1963-64, etter Maurice Sheehan, ein fjellklatrar som overvintra ved Scott-basen i 1963, og var feltassistent på ekspedisjonen.
Relay Bay
Relay Bay er ein arm av Robertson Bay, kring 5 nautiske mil (9 km) brei, og som ligg mellom Islands Point og Penelope Point langs nordkysten av Victoria Land. Ho vart først vitja den 4. oktober 1911 av Northern Party, leia av Victor Campbell, under Terra Nova-ekspedisjonen, 1910-13. Ho fekk dette namnet fordi dei fann det naudsynt å legge om (relay på engelsk) sledane sine på grunn av det høge trykket frå isen her. Nielsen, Ommanney, Crume og Reuschbreen munnar alle ut i bukta og utøver eit stort trykk på havisen.
Haddy Njie
Haddy Jatou N'jie er ein norsk songar, låtskrivar, forfattar og journalist. Som soloartist har ho gjeve ut platene White Lies (Vigd Music 2005), Welcome Home (trust Me Records 2007) og World of The Free (Universal 2010). Ho har òg turnert på ungdomsskular med Rikskonsertene. Ho har jobba i Dagsrevyen og skrive som frilansar for ei mengd norske magasin, mellom dei Kvinner & Klær og Helsemagaisnet Puls. Sidan sommaren 2007 har ho vore fast laurdagsspaltist i Dagbladet og vekslar med Cathrine Sandnes, Knut Nærum og Kjetil Rolness. Dessutan har ho sett opp to heilkveldsshow med gruppa Queendom. I 2008 skreiv ho teaterstykket "Jeg vet hvorfor" for Den Unge Scenen. Stykket skal setjast opp på fleire regionsteater over heile Noreg.
Haddy er utdanna journalist frå Høgskolen i Oslo.
Hausten 2008 debuterte ho med den lettlesne boka Dans, dans! og queendom-boka "Oppdrag Norge", begge på Cappelen Damm.
Hausten 2009 leia ho TV-aksjonen saman med Dan Børge Akerø.
I boka "Hvem er Hvem?" er ho nemnt som ein av dei ti mest innverknadsrike menneska i Noreg med minoritetsbakgrunn.
Far til Haddy N'jie er frå Gambia, mora frå Noreg. Ho voks opp på Kolbotn søraust for Oslo, og var elev ved Oslo Private Gymnasiet frå 1995-1998. Nokre hugsar kanskje Haddy frå ungdomsprogrammet Midt i Smørøyet i 1990. Haddy N'jie er syster til illustratøren og barnebokforfattaren Lisa Aisato N'jie Solberg.
I mai 2010 leia ho den internasjonale songkonkurransen Eurovision Song Contest 2010 i Telenor Arena saman med Erik Solbakken og Nadia Hasnaoui.
8. januar 2011 var ho programleiar for Idrettsgallaen 2011 i Hamar OL-Amfi saman med Erik Solbakken. Ho opna showet med songen «I need a hero».
I 2016 fekk ho Teskjekjerringprisen saman med Lisa Aisato.
Fotometer
Eit fotometer er eit instrument til måling av lysstyrke. Måling av styrken til ei lyskjelde føregår ved samanlikning med ei lyskjelde med ein kjend lysstyrke. Lysstyrken blir gjeve med eininga candela (symbol cd).
Jerry Scheff
Jerry Obern Scheff er ein USA-amerikansk bassist, mest kjend for arbeidet sitt med Elvis Presley i 1970-åra som medlem av hans TCB Band og arbeidet hans på dei siste innspelingane til The Doors.
Liv og virke
Scheff voks opp i San Francisco Bay-området. Etter ei tid i den amerikanske marinen kom han attende til California og enda opp i Los Angeles som studiomusikar. Etter å ha arbeidd ved Sands nattklubb i Los Angeles med 16 år gamle Billy Preston, Merry Clayton og Don «Sugarcane» Harris. Han spelte på den første hitplata si, The Association sin «Along Comes Mary» i 1966. Suksessen førte til at han fekk spele med andre artistar som Bobby Sherman, Johnny Mathis, Johnny Rivers, Neil Diamond, Nancy Sinatra, Pat Boone, Sammy Davis jr., Bobby Vinton, The Everly Brothers og Nitty Gritty Dirt Band. I 1971 spelte han på L.A. Woman, det siste studioalbumet til The Doors med Jim Morrison.
I juli 1969 vart Scheff medlem av turnebandet til Elvis Presley, TCB Band. Med dette bandet spelte han konsertar med Presley frå august 1969 til juni 1973 og frå april 1975 til den siste konserten til Presley den 26. juni 1977 i Market Square Arena i Indianapolis. Han er med på Aloha from Hawaii, Back In Memphis» That's The Way It Is, Elvis As Recorded At Madison Square Garden, dokumentarfilmen Elvis On Tour frå 1972 og Moody Blue, i tillegg til fleire.
I seinare år arbeidde Scheff med Willy DeVille, Bob Dylan, John Denver, Elvis Costello, The Doors, Sam Phillips, Southern Pacific på debutalbumet deira. Han deltok på den TV-sendte konserten Roy Orbison and Friends, A Black and White Night.
Scheff har to søner: Jason og Darin Scheff. Jason har vore bassist for bandet Chicago sidan 1985. .
Scheff skreiv sjølvbiografien Way Down: Playing Bass with Elvis, Dylan, the Doors, and More: The Autobiography of Jerry Scheff i 2013.
Forstørring
Forstørring er i optikk tilhøvet mellom utstrekkinga av eit objekt og utstrekkinga av biletet av objektet. Forstørringa er altså eit forholdstal som kan vere større, lik eller mindre enn éin. I det siste tilfellet talar vi om ei forminsking.
Ein nyttar forstørring til å skalere opp bilete for å kunne sjå fleire detaljar. Døme på forstørringsapparat er lupe, teleskop, mikroskop og lysbiletapparat.
NM i alpine greiner 1946
Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1946, den andre i sitt slag, fann stad på Rjukan i Telemark.
Slalåm
<br style="clear:both;" />
Utfor
<br style="clear:both;" />
Zelenikovo
Zelenikovo (makedonsk Зелениково; albansk Zelenikovë) er ein landsby og ein kommune i regionen Skopje i Nord-Makedonia.
Vinterjunko
Vinterjunko (Junco hyemalis) er ein amerikansk sporv som lever i Nord-Amerika, hekkar i nord og trekker til sørlegaste delar av utbreiingsområdet vinterstid. Arten syner fargevariasjonar, varierande storleik og i varierande levevis blant populasjonane gjennom utbreiingsområdet. Ca. 14-15 underartar er aksepterte. Vinterjunko er ein av fem artar i slekta Junco.
Skildring
Vaksne vinterjunkoar har generelt grått hovud, hals og bryst, grå eller brun rygg og venger og ein kvit buk, men viser ei forvirrande mengd variasjonar i fargedetalj. Dei kvite ytre halefjørene blinkar tydeleg i flukta og medan dei hoppar på bakken. Nebbet er vanlegvis bleikrosa.
Zelenikovo
Kommunen har eit areal på 176,95 km2 og hadde 3 361 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 4 077 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 771 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:
Vinterjunko
Skildring
Hannane har ein tendens til å ha mørkare, meir iaugefallande markeringar enn hofuglane. Vinterjunko er 13 til 17,5 cm i kroppslengd og har eit vengespenn på 18 til 25 cm. Kroppsmassen kan variera frå 14 til 25 gram, Juvenilar har ofte bleike striper og kan til og med forvekslast med vespersporvar til dei får den ferdige fjørdrakta etter 2 til 3 månader.
Desse fuglane beitar på bakken. Om vinteren samlast dei ofte i flokkar som kan innehalde fleire underartar. Dei et både animalsk og vegetabilsk føde, hovudsakleg er dette insekt og frø.
Vinterjunkoar hekkar frå kysten av Beauforthavet i det ekstreme nordlege Canada og i mykje av Alaska, sørover gjennom Canada til mykje av vestlege og nordaustlege USA. Overvintringa skjer i sørlegaste Canada, mest heile USA og nordlege Mexico. Dei har fråvære frå sørlegaste Florida og sørvestlegaste Texas.
Hekkemiljøet er nåletreskog eller blanda skogsområde over heile Nord-Amerika. Under elles optimale tilhøve utnyttar dei òg andre hekkehabitat, dei kan treffast i hagar og urbane parkområde. Om vinteren er vinterjunkoar kjende i og rundt byar, og mange stader er dei vanlegaste fuglane på foringsplassar.
Reiret ligg i ei koppforma nedsenking i bakken, godt skjult av vegetasjon eller anna dekke, sjølv om reir nokon gonger finst i nedre greiner av ein busk eller eit tre. Reiret har ein ytre diameter på ca. 10 cm og er fôra med fint gras og hår. Normalt har paret to kull i hekkesesongen, kvart på vanlegvis fire egg. Dei lettglansa egga er grå eller bleikblåkvite og tydeleg flekte med ulike nyansar av brunt, lilla eller grått. Flekkene er konsentrert ved den store enden av egget. Hoa rugar egga i 12 til 13 dagar. Ungane forlèt reiret etter 9 til 14 dagar etter klekking.
Vinterjunko er ein sjeldan streiffugl til Vest-Europa, fleirtalet av desse fuglane kjem til Storbritannia. Vinteren 2009 - 2010 heldt eit individ seg på ein foringsplass i Grimstad over ein periode på meir enn to månader.
Populasjonen er estimert til ca. 260 millionar og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.
Distriktet St. Johann im Pongau
Distriktet Sankt Johann im Pongau er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Salzburg som samsvarar med landskapet Pongau. Distriktet dekker ei flatevidd på 1 755 km² og har om lag 78 400 ibuarar (2013). St. Johann im Pongau er administrasjonssenter for distriktet.
Kommuneskipnaden
Distriktet består av 25 kommunar, av desse er tre klassifisert som byar og sju som landsbyar. Den mest folkerike landsbykommunen er større enn den minst folkerike bykommunen. Folketalet varierer frå knappe 11 000 i St. Johann i Pongau til om lag 450 i Untertauern.
Frisco
Frisco er ein by i den amerikanske delstaten Texas, som er ein del av storbyområdet Dallas/Fort Worth Metroplex. Etter folketellinga i 2020 hadde byen 207 748 innbyggjarar.
Coddle
Coddle (tidvis også Dublin coddle) er ein irsk rett som tradisjonelt er blitt laga av restar, men typisk inneheld grove bitar av pølse, flesk og potet, med lauk, salt, pepar og urter, eventuelt også med tilsett bygg og øl. Namnet kjem frå verbet coddle, som tyder å småkoka på låg varme.
Retten blir laga ved braisering i krafta ein får ved å koka flesket og pølsenes. I nokre tradisjonelle oppskrifter tilset ein også litt guinness til gryta, men dette er uvanleg i moderne oppskriftsversjonar. Ein koker retten i ei gryte med eit tettsitjande lok for å dampa ingrediensane som ikkje er dekte av krafta. Dei einaste kryddera ein bruker er salt, pepar og tidivs også persille.
Retten er særleg knytt til den irske hovudstaden Dublin og arbeidarklassen der. Han blei ofte eten på torsdagar slik at ein kunne eta opp kjøtrestar før fredagsfasten.
Retten er nemnd i fleire verk om Dublin, mellom anna i James Joyce sine tekstar. Han skal ha vore favorittretten til Seán O'Casey og Jonathan Swift,
Har Adar
Har Adar (hebraisk הר אדר), er ei israelsk busetjing og lokal kommune på den okkuperte Vestbreidda. Busetjinga vart grunnlagt i 1982. Folketalet er 2700.(2007) Han ligg nær Abu Ghosh og Den grøne linja, kring 15 kilometer vest for Jerusalem i Jerusalem-provinsen og vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten. Den israelske sperringsmuren/-gjerdet på Vestbreidda går aust for Har Adar, og skil dermed busetjinga frå resten av Vestbreidda.
Hat-distriktet
Hat-distriktet er eit distrikt i Al Mahrah guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 2 786 innbyggjarar.
O paliós mou eaftós
«O paliós mou eaftós» (gresk Ο παλιός μου εαυτός) var det greske bidraget i Junior Eurovision Song Contest 2004 på Lillehammer i Noreg, framført på gresk av Secret Band.
«O paliós mou eaftós» vann den greske uttakinga til Junior Eurovision Song Contest 2004, og var framført på gresk. Bidraget enda på niandeplass med 48 poeng; tolv frå Malta og Kypros, seks frå Romania, fem frå Storbritannia, tre frå Frankrike og Kroatia, to frå Sveits og Belgia og eitt frå Nederland, Noreg og Spania.
Fototeodolitt
Ein fototeodolitt er eit instrument som består av eit kamera og ein teodolitt, slik at ein med dette både kan fotografere, måle vinklar og gjere optisk lengdemåling. Instrumentet vert nytta ved fotogrammetri.
CC Amfi
CC Amfi, tidlegare Hamar Olympiske Amfi, Nordlyshallen, er ein ishall ved sida av Storhamar Ishall på Hamar. Hallen vart opna 6. desember 1992, som den 26. ishallen i Noreg. Han vart bygd for å huse kortbaneløp og kunstløp under OL på Lillehammer, og har etter det vore heimearena for ishockeyklubben Storhamar Dragons. Tilskodarrekorden vart sett i den avgjerande sluttspelfinalen mellom Storhamar og Vålerenga 28. mars 2004, med 7 405 tilskodarar til stades.
Greiner under vinter-OL 1994
To av i alt tolv greiner vart avvikla i Hamar ALTE-Amfi i 1994:
Etter OL
Storhamar Dragons og bedriftsidrettslag er dei jamne brukarane av ishallen. Lokale bandyklubbar nyttar hallen ved ismangel andre stader i distriktet.
I 1999 vart nokre av dei innleiande kampane i handball-VM for kvinner spelte i hallen. Han er òg vorte brukt når Noreg har arrangert internasjonale ishockeyturneringar, blant anna ishockey-VM i 1999.
Utanomsportslege arrangement
Den direktesende Idrettsgallaen vert årleg, i byrjinga av januar, skipa til i Nordlyshallen. Hallen blir òg brukt som konsertarena og har hyst konsertar med mellom andre Fats Domino, Little Richard, Willie Nelson og José Carreras.
Byggteknisk
Nordlyshallen er den største trebygningen i Nord-Europa og den største bygningen i verda i brannsikkert tre. Entreprenør var Martin M. Bakken. Golvflata er på 1 800 km². Hallen har i dag VIP-fasilitetar til ca. 50 personar.
Bjørnebærslekta
Nokre artar som veks vilt i Noreg er:
Rennick Bay
Rennick Bay er ei bukt på kysten ved enden av Rennickbreen. Ho grensar i vest og east til Belousov Point og Stuhlinger forlandsbre. Den austlege delen av bukta vart oppdaga frå skipet «Terra Nova», under Terra Nova-ekspedisjonen (1910–13) under Scott. Ho vart namngjeven av the British Antarktis Expedition etter løytnant Henry E. de P. Rennick i Royal Navy, som var offiser på Terra Nova. Bukta vart fotografert av U.S. Navy Operasjon Highjump (1947) og av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen (1958).
Shipleybreen
Shipleybreen er ein isbre som er 40 km lang, nord i dei sentrale Admiralty Mountains. Isbreen drenerer nordsida av Mount Adam og flyt langs austveggen av DuBridge Range til Pressure Bay på nordkysten av Victoria Land. Noko av isbreen går forbi Pressure Bay og når sjøen vest for Flat Island. Sjøsida av isbreen vart først kartlagt av den nordlege gruppa, leia av Victor Campbell, under Terra Nova-ekspedisjonen i 1910-13. Han vart namngjeven av Campbell etter sir Arthur Shipley ved Christ's College i Cambridge i England, etter forslag frå Priestley. Heile isbreen vart kartlagt av US Geological Survey (USGS), 1960-63.
Fraunhoferdiffraksjon
Fraunhoferdiffraksjon er ei bøying (diffraksjon) av lys som oppstår når ein parallell lysbunt går gjennom ein eller fleire opningar i ein blendar og treffer ein skjerm som anten står særs langt borte frå blendaren eller slik at ein ved eit linsearrangement får avbilda lyskjelda på skjermen.
Europahjelpen
Europahjelpen var ein humanitær organisasjon som blei danna i Noreg i mai 1946. Organisasjonen blei aldri formelt oppheva, men blei avvikla av Det Norske Flyktningeråd i 1953 (1992–2005 Flyktningerådet, frå 2005 Flyktninghjelpen).
Europahjelpen blei stifta som eit samarbeidsorgan mellom Raudekrossen og Norsk folkehjelp, men fungerte i prinsippet som ein paraplyorganisasjon for frivillige organisasjonar som var engasjert i flyktningsituasjonen i Europa etter andre verdskrigen. Europahjelpen hadde kontor i Hamburg og Wien, og var i direkte samarbeid med International Refugee Organisation (IRO) frå 1947 då denne avløste UNRRA.
Académie de la Grande Chaumière
L'Académie de la Grande Chaumière var ein privat kunstskule i nummer 14 i rue de la Grande-Chaumière, rett i nærleiken av Montparnasse i Paris i Frankrike. Skulen vart skipa i 1904 av den sveitsiske kunstmålaren Martha Stettler. Ho vart fødd 25. september 1870 i Bern som nummer to i raden av dei sju borna til arkitekten Eugen Stettler, som hadde utdanna seg hjå den franske arkitekten Charles Garnier på den tida då han stod for bygginga av l'Opéra Garnier i Paris. Martha Stettler døydde 16. desember 1945 i Châtillon sørvest for Paris.
l'Académie de la Grande Chaumière hadde opplæring i både kunstmåling og skulptur, og vart særs namngjeten på byrjinga av 1900-talet som fylgje av at viktige kunstnarar var lærarar. Mange elevar frå ulike land søkte seg difor til skulen, mellom dei fleire som vart nasjonalt eller internasjonalt kjende i ettertida. Det hadde nok òg sitt å seie at området le quartier du Montparnasse utvikla seg til eit kunstnarsentrum i Paris utover på denne tida. Sjølv om skulen ikkje låg i det geografiske sentrum for den aktiviteten, vart han likevel assosiert med den kunstnarlege verksemda og det kunstnarlivet som utfalde seg på Montmartre.
Undervisninga vart i 1957 teke opp att av familien Charpentier i to atelier i det same huset ved å skipe l'Académie Charpentier, men nyttar det gamle namnet l'Académie de la Grande Chaumière på både huset og på skulen.
Académie Colarossi
Kunstskulen Académie Colarossi, som låg i nummer 10 i rue de la Grande-Chaumière, vart òg kalla «Académie de la Grande Chaumière». Denne skulen var skipa i 1870 av den italienske skulptøren Filippo Colarossi, og opphøyrde i 1930-åra. Kunstskulen som Martha Stettler opna i 1904 i nummer 14 vart såleis eit nytt (nouvelle) Académie de la Grande Chaumière.
St. Johann im Pongau
Byen ligg sentralt landskapet Pongau. Kommunen består av dei historiske småkommunane (Katastralgemeinde) Ginau, Hallmoos, Maschl, Einöden, Plankenau, Reinbach, Rettenstein, St. Johann og Urreiting.
Dhoti
Dhoti (hindi धोती, dhōtī) er tradisjonelle indiske klede for underkroppen som særleg er brukt av mannlege hinduar i fleire delar av Sør-Asia. Dhotien er eit drapert klesplagg danna av eit rektangulært stykke bomullsklede som ein festar rundt livet og rundt låra, medan ein ende blir ført mellom beina og festa i livet att. Dhotien kan derfor minna om lause bukser.
Dhotiar er vanlegvis kvite med ei fargerik bord nedst. Det finst relieff som viser bruk av dhotiaktige plagg av begge kjønn frå første hundreåret f.Kr. Dhoti var eit utbreidd plagg i India fram til midten av 1900-talet. Det blei eit symbol for den indiske frigjeringsrørsla, særleg gjennom Mahatma Gandhi, som etter kvart alltid bar dhoti av sjølvspunnen bomull. Seinare er dhotien både blitt eit formelt plagg brukt ved høgtidgeleg høve, mellom anna av politikarar, og eit bruksplagg for arbeidarar og bønder.
Variantar av plagget finst i sørindisk vesjti og søraustasiatisk sarong og i lungi, som er sydd saman i sida og typisk er meir fargerik. Visse former for kvinneplagget sari kan også festast på måtar som minner om dhotien.
Dhoti kan ofte kombinerast med kurta (indisk kjortel) eller ei skjorte. Ein tradisjonell bruksmåte er med berr overkropp og eit tøystykke over eine skuldra.
Kroppsøving
Kroppsøving eller gym er eit skulefag med vekt på fysisk fostring og idrett. I den norske offentlege skulen er dette eit gjennomgåande fag i grunnskulen og i den vidaregåande skulen. Frå hausten 2020 byrja ein ny læreplan i kroppsøving.
Kroppsøving i Noreg
Dei nasjonale læreplanane i kroppsøvingsfaget har hatt ulike faglege vektleggingar opp gjennom åra. På 1960-talet inneheldt læreplanen teoretiske kunnskapsmål i relativt stort omfang, medan affektive mål/haldningsmål og psykomotoriske mål/ferdigheitsmål kom med i større grad i Mønsterplanen i 1974. Mønsterplanen i 1974 var eit forsøk på å sameina historiske ”guttelinjer” og ”jentelinjer” i faget, som inntil då hadde vore skilde linjer. 1974-planen la auka vekt på behovet til elevar for fysisk aktivitet på tvers av kjønn. Den neste læreplanen, Mønsterplanen i 1987, inneheldt i stor grad dei same ferdigheits- og haldningsmåla frå den tidlegare læreplanen frå 1974, men han fekk ein fastare kunnskapsstruktur, i form av såkalla kjernestoff i faget.
På 1990-talet gjekk heile det norske skulesystemet gjennom eit omfattande reformprogram. Lovverk og forskrifter, som tidlegare hadde tilhøyrt enkeltsektorar av skule- og utdanningssystemet, blei gjennomgått og samordna innanfor ei felles ramme. I 1994 blei det gjennomført ei omfattande omlegging av den vidaregåande opplæringa i skulesystemet, og det blei utvikla ein ny læreplan i kroppsøvingsfaget som felles allment fag i den vidaregåande opplæringa. I grunnskulen kom den nye læreplanen i kroppsøving i 1997. I 1997-planen i grunnskulen blei dans og friluftsliv innført som obligatoriske innhaldskomponentar. Tidlegare på 1990-talet hadde desse komponentane blitt innført i læreplanen for kroppsøving som felles allment fag i vidaregåande opplæring i 1994.
Kroppsøvingsfaga for grunnskulen og vidaregåande opplæring blei samla i ein felles plan i 2006. Læreplanen frå 2006 var mindre omfattande og detaljert enn dei tidlegare læreplanane frå 1994 og 1997, men heldt òg på tidlegare mål sentralt. I 2006-planen blei kroppsøvingsfaget for både grunnskulen og vidaregåande opplæring skildra som eit breitt samansett fysisk aktivitetsfag, der innhaldskomponentane er rørsleeleik, grunnleggjande rørsler, idrett, dans, friluftsliv og aktivitet/trening og helse. Desse komponentane blei sette i vide målperspektiv som galdt den totale livssituasjonen til elevane. Gjennom kroppsøvinga skulle dei få høve til å driva kroppslege øvingar og fysisk aktivitet på sine vilkår og etter sine føresetnader innanfor ein brei rørslekulturell kontekst.
Zjelino
Zjelino (makedonsk Желино; albansk Zhelinë) er ein landsby og ein kommune i regionen Polog i Nord-Makedonia.
Kroppsøving
Kroppsøving i Noreg
Den nyaste læreplanen om faget seier at kroppsøving er eit sentralt fag for å stimulera til livslang rørsleglede og til ein fysisk aktiv livsstil ut frå eigne føresetnader. Faget skal bidra til at elevane lærer, sansar, opplever og skapar med kroppen. Gjennom rørsleaktivitet og naturferdsel saman med andre fremjar kroppsøving samarbeid, forståing og respekt for kvarandre. Faget skal bidra til at elevane utviklar kompetanse om trening, livsstil og helse og røyner kva eigen innsats har å seia for å oppnå mål. Innsatsen til elevane er difor ein del av kompetansen i kroppsøving. Faget skal motivera elevane til å halda ved like ein fysisk aktiv og helsefremmande livsstil etter avslutta skulegang og i framtidig arbeidsliv. Alle fag skal bidra til å realisera verdigrunnlaget for opplæringa. Kroppsøving skal bidra til å gje elevane høve til å praktisera og reflektera over samspel, medverknad, likestilling og likeverd. I kroppsøving skal elevane løysa utfordringar og oppgåver i eit mangfaldig læringsfellesskap. Faget skal òg utfordra motet deira til å tøya eigne grenser. Leik, friluftsliv, dans, symjing, idrettsaktivitetar og andre rørsleaktivitetar er ein del av den felles danninga og identitetsskapinga i samfunnet. Kroppsøving tek vare på tradisjonell rørsleaktivitet i samfunnet, men stimulerer òg til eksperimentering og kreativ utfolding i alternative rørsleformer. Kroppsøving fremjar kritisk tenking kring kroppsideal som kan påverke sjølvkjensle, helse, trening og livsstil. Uteaktivitet og naturferdsle gjev grunnlag for naturglede, respekt for naturen og miljømedvit.
Zjelino
Kommunen har eit areal på 201,04 km2 og hadde 18 988 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 24 390 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 4 110 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen evar:
Kroppsøving
Interesseorganisasjonar
Landslaget Fysisk Fostring i Skolen (LFF) var lenge ein interesseorganisasjon som talte saka til kroppsøvinga. Bladet Kroppsøving blei gjeve ut av LFF og distribuert til skular, og var ein velbrukt kanal for å knyta forsking til praksis og halda aktuelle debattar i gang. Bladet blei vedteke nedlagt i 2015 då finansieringsordninga fall bort. I dag er det Nasjonalt senter for mat, helse og fysisk aktivitet som er næraste organisasjon for å vidareføra interessene kring kroppsøving.
Giv'at Ze'ev
Giv'at Ze'ev (hebraisk גבעת זאב, er ei israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda, fem kilometer nordvest for Jerusalem. Busetjinga vart grunnlagt i 1982. Folketalet er over 14 000.(2013) Giv'at Ze'ev vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten. Den israelske sperringsmuren/-gjerdet på Vestbreidda svingar utom Giv'at Ze'ev, og skil dermed busetjinga frå resten av Vestbreidda.
9. mars 2008 gav den israelske statsministeren Ehud Olmert løyve til bygging av 750 nye bustader i Giv'at Ze'ev, i strid med den dåverande politikken om å frysa ny bygging i eksisterande busetjingar. Olmert argumenterte med at løyvet opphavleg var gitt i 1999, men at bygginga berre hadde vore sett på vent grunna den andre intifadaen i 2000. Bygginga vart kritiserte av dei palestinske sjølvstyresmaktene, USA og EU.
Lungi
Lungi (IPA-uttale ) er eit sørasiatisk klesplagg for underkroppen som typisk blir brukt av menn. Ein lungi kan minna om ein sarong, som er eit usydd tøystykke festa rundt livet, men lungien er sydd saman i eine enden slik at han blir meir som eit skjørt. Den øvre delen blir likevel festa i livet på liknande vis som ein sarong, anten knytt eller bretta. Lungiar er som regel laga av bomull og har djupe fargar, ofte i mønster som ruter, striper eller anna.
Lungi er utbreidd i Bangladesh, i fleire delar av India (særleg i aust og sør), på Sri Lanka og i land der det finst sørindiske grupper, som Singapore og Malaysia. Plagget blir særleg brukt på landsbygda og av arbeidarar. I tillegg til å vera bruksplagg kan det også nyttast ved ein del høgtidelege høve. I Kerala blir plagget kalla mundu og har tradisjonelt vore brukt av kvinner og menn. Her kan det også vera kvitt på farge.
Sarong er ein nær slektning av lungien. Andre avleidde plagg er longyi frå Burma, izaar, som er kjend frå mange arabiske land, og macawis frå Somalia.
Hawf-distriktet
Hawf-distriktet er eit distrikt i Al Mahrah guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 5143 innbyggjarar.
Citrus halimii
Citrus halimii er ei sur sitrusfrukt som høyrer til papedagruppa i sitrusslekta. Han blei først oppdaga og klassifisert av vitskapsfolk i 1973.
Utbreiing
Citrus halimii er ein ganske sjeldan plante, og er lite studert. Sidan han blei oppdaga i 1973 har han berre blitt observert ein handfull stader i Søraust-Asia: Thailand, Malaysia (der han først blei oppdaga), og i isolerte grupper i Indonesia.
Skildring
Citrus halimii er eit mellomstort eviggrønt tre som kan bli 6-7 meter høgt. Det har færre tornar enn mange andre sitrustre. Som andre medlemmer i papedagruppar har C. halimii relativt store blad med lange, vinga bladstilkar.
Blixprisen i Danmark
Blixprisen i Danmark er ein kunstpris delt ut til nyutdanna kunstnarar frå Kongelige Danske Kunstakademi i København og Kunsthøgskolen i Oslo. Han blir delt ut årleg, og er på 50 000 kr.
Shoemakerbreen
Shoemakerbreen er ein sidebre i Southern Cross Mountains i Antarktis, som flyt aust langs sørsida av Daley Hills til Aviatorbreen i Victoria Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter løytnant (seinare kaptein) Brian H. Shoemaker i US Navy som var helikopterpilot med skvadron VX-6 ved McMurdo-basen i 1967.
Blixprisen i Danmark
Prisen blir delt ut av Ragnvald og Ida Blix' Fond (Blixfonden eller Blixfondet), som også støtter unge biletekunstnarar med ulike legat. Fondet blei grunnlagd til minne om den norske teiknaren Ragnvald Blix (1882-1958), som budde det meste av livet i Danmark, og kona Ida Louise Christine fødd Witzke (1901-1990), som var dansk. Ida Blix oppretta fondet gjennom testamentet sitt.
Waitangidagen
Waitangidagen (eng. Waitangi Day) er nasjonaldagen til New Zealand og Niue, som er laust knytt til New Zealand. Han blir feira den 6. februar til minne om Waitangitraktaten, som blei underteikna på denne datoen i 1840. Avtalen mellom maoriar og britar er sett på som eit grunnleggjingsdokument for New Zealand, og har vore offisielt feira sidan 1947 og offentleg fridag sidan 1974.
Den største feiringa av waitangidagen finn stad ved Waitangi nord på New Zealand, der avtalen blei underskriven. Her blir gjerne politiske leiarar ønskt velkommen til Ngapuhi Te Tii Marae om kvelden 5. februar, og folk frå den lokale iwien held talar om dagsaktuelle tema. Ved daggry på sjølve waitangidagen heiser marinen det newzealandske flagget, det britiske flagget og det britiske marineflagget White Ensign på området utanfor Treaty House, der avtalen blei underskriven. I løpet av dagen blir det typisk framført song og dans, halde ein gudsteneste og marineskip og marori-wakaer framfører eit historisk spel om korleis guvernør William Hobson blei henta til lands for å skriva under avtalen. Sidan 1970-talet har også maoriaktivistar protestert mot feiringa, typisk mot mangelen på respekt for Waitangiavtalen. I 2001 blei feiringa av dagen flytta til Wellington på grunn av protestane.
Elles på New Zealand kan dagen markerast med familiesamkome, festar eller konsertar, eller ein kan feira sommardagen med ein strandtur.
Waitangidagen blir også feira utanfor New Zealand, som i London, der det finst mange newzealandarar. Folk kler seg ut og syng nasjonalsongar som «God Defend New Zealand». Det blir halde eit ball og ein pubrunde. Klokka fire samler mange av dei feirande seg på Parliament Square utanfor Palace of Westminster og utfører ein tradisjonell maorikrigsdans. Denne veldig markeringa står i kontrast til den meir lågmælte feiringa av dagen på New Zealand.
Fraunhoferlinje
Fraunhoferske linjer eller fraunhoferlinjer er skarpe, mørke linjer på tvers av solspekteret. Dei blir forklart som absorpsjonslinjer som kjem av lys med avgjorde bølgjelengder absorberast sterkt i einskilde atom i den ytre solatmosfæren. Dei gjev difor opplysningar om samansetnaden i solatmosfæren.
Dei fraunhoferske linjene vart først påvist av William Hyde Wollaston i 1802. Han oppfatta dei som delelinjer mellom lys med ulike fargar. Linjene vart gjenoppdaga av Joseph von Fraunhofer i 1814. Han fann ca. 600 slike linjer, avgjorde bølgjelengdene deira og gav dei sterkaste av dei nemningar med bokstavar. Desse linjene er sidan brukt som referanselinjer for lys med avgjorde bølgjelengder.
Donny McCaslin
Donald Paul McCaslin er ein USA-amerikansk jazzsaksofonist. Han har spelt inn over eit dusin album som bandleiar, i tillegg til at han var sidemann på mange prosjekt, mellom anna på det siste studioalbumet til Bowie, Blackstar (2016).
Tidleg liv
McCaslin var fødd i Santa Clara i California, den 11. august 1966. Faren hans var ein vibrafonist og McCaslin spelte i ensemblet til faren då han var tolv år gammal. Han hadde si eiga gruppe på high school og spelte tre år på Monterey Jazz Festival.
Musikkarriere
I 1987 vart McCaslin med i gruppa til Gary Burton og turnerte med han i fire år. I 1991 flytta han til New York City og var medlem av Steps Ahead.