cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baxter AS
Baxter AS er eit internasjonalt farmasøytisk selskap.
Bazarduzu Dagi
Bazarduzu Dagi er det høgaste fjellet i Aserbajdsjan med 4 485 meter over havet. Det ligg i Kaukasus nær grensa til Russland. Det sørlegaste punktet i Russland ligg nær denne toppen.
Afipran
Afipran er eit handelsnamn for metoklopramid, produsert og marknadsført av Nycomed Pharma AS
Simlepiggen
Simlepiggen  er eit fjell i Sel kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1721 meter over havet og er det 670. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Søndre Nordstrand
Søndre Nordstrand er den sørlegaste bydelen i Oslo kommune. 1. januar 2004 var det busett 33 088 personar i bydelen.
Sivilforsvarsmedaljen med laurbærgrein
Sivilforsvarsmedaljen med laurbærgrein er ein medalje som vert delt ut for spesielle tenester for Sivilforsvaret. Medaljen er rund, i sølv og har Sivilforsvaret sitt våpenskjold på adversen. Bandet er grått og med ei tynn blå, vertikal stripe på midten. Bandet er forsynt med ei laurbærgrein i sølvmetall. Medaljen vert administrert av Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap.
Intravenøs behandling
Intravenøs behandling er ei behandlingsform som inneberer innsprøyting av flytande middel, ofte lækjemiddel, inn i ei vene. Mange lækjemiddel vert gjevne intravenøst ved hjelp av venepunksjon, eller innstikk i ei vene med ei sprøyte.
Intravenous therapy
Primperan
Primperan er eit handelsnamn for metoklopramid, produsert og marknadsført av Sanofi-Synthelabo AB.
Sivilforsvarsmedaljen
Sivilforsvarsmedaljen vert delt ut til alle som har gjort teneste i Sivilforsvaret meir enn 25 år. For kvart femte år over 25 vert bandet forsynt med ei stjerne. Medaljen er rund og med Sivilforsvaret sitt våpenskjold på adversen. Bandet er grått og med ei tynn, blå, vertikal stripe på midten. Medaljen vert administrert av Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap.
Phenergan
Phenergan er eit handelsnamn for ein tablettform av prometazin, produsert og marknadsført av Aventis Pharma AS.
Hepaflex
Hepaflex er handelsnamnet for ei injeksjonsvæske av heparin som vert produsert og marknadsført av Baxter AS.
Hovudside
<templatestyles src="Hovudside/styles.css"/>
Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon
Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon (Anatomical Therapeutic Chemical Classification System eller ATC Classification System) er eit internasjonalt system som vert brukt for å klassifisera, eller gruppera og identifisera, lækjemiddel. Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology ved Verdas helseorganisasjon, WHO, står for vedlikehald og oppdatering av systemet. Første utgåva kom i 1976.
Sivilforsvarets heiderskross
Sivilforsvaret sin heiderskross er ein ny medalje for personell i Sivilforsvaret. Medaljen består av ein blå maltesarkross i emalje med Sivilforsvaret sitt emblem i midten. På reversen står det «Honor et caritas» (Ære og miskunne). Medaljen vert administrert av Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap. Bandet har fargane grått og blått i vertikale striper.
Vene
Vener er mindre muskulære enn pulsårer og ligg ofte nærare huda. I tillegg inneheld dei ofte klaffar som hindrar tilbakestraum av blod.
Andrew av York
Andrew er britisk prins, hertug av York og son av dronning Elizabeth II av Storbritannia og hertug Phillip av Edinburgh.
Hovudside
<div class="frontPageBlock" id="utvald_artikel"> Utvald artikkel veke
Fylkesveg 5586
Fylkesveg 5586 går mellom Ytre Oppedal i Gulen kommune og Hest i Høyanger kommune i Vestland fylke. Vegen er 30,3 km lang.
Hovudside
Dagens skandinaviske artikkel
Andrew av York
Andrew vart i 1988 tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.
Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon
Lækjemiddel er delt inn i ulike grupper alt etter kva organ eller system dei verkar på, eller etter karakteristiske terapeutiske og kjemiske eigenskapar. Lækjemidla er delt inn i grupper på 5 nivå.
Hovudside
Systerprojekt
Skoltegrunnskaien fyr
Skoltegrunnskaien fyr er eit fyr ved Skoltegrunnskaien i Bergen, mellom Bryggen og Sandviken.
Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon
Første nivå er ein bokstav som syner til kva organ eller system lækjemiddelet verkar på. Der er 14 hovudgrupper:
Huldal
Huldal er ein liten dal på nokre få hundre meter som ligg på Bergsøya i Herøy kommune på Sunnmøre.
Skoltegrunnskaien fyr
Lyktehuset står på taket på ein av hamnebygningane og ligg i den historiske delen av hamneområdet i Bergen der ferjene til Shetland, Skottland og Newcastle tidlegare la til. Fyret vart oppretta i 1912.
Statens legemiddelverk
Statens legemiddelverk, tidlegare òg skrive Statens lækjemiddelverk, er eit statleg forvaltningsorgan som er ansvarleg for lækjemiddel både til menneske og dyr. Legemiddelverket er ein etat under Helse- og omsorgsdepartementet.
Fylkesveg 5586
Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 8 i Sogn og Fjordane.
Hovudside
<div class="frontPageBlock" id="dagens_datum"> Dagen i dag .
<div class="frontPageBlock" id="visste_du_att"> Visste du at …
Temasider
<div class="frontPageBlock" id="om_wikipedia"> Om Wikipedia
Huldal
Huldal høyrer til i Igesund grunnkrins. Her finn ein også Huldal grus, ei av fotballbanene til Bergsøy IL.
Sivilforsvarets medalje for internasjonal teneste
Sivilforsvaret sin medalje for internasjonal teneste vert delt ut til personell i Sivilforsvaret som har teke del i internasjonale reddingsoperasjonar i ei akkumulert lengde på over seks månader. Medaljen er rund, i sølv og har Sivilforsvaret sitt emblem på adversen. Bandet er grått og med ei tynn, blå, vertikal stripe langs kvar side. Medaljen vert administrert av Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap.
Meklozin
Meklozin er eit antihistaminmiddel som har kvalmestillande verknad, men kan og verka søvndyssande og roande. Det kan brukast mot reisesjuke, men og for post-operativ kvalme, vertigo eller Ménières syndrom.
Slikjekjake
Ein slikjekjake vert brukt til å glatte klede. Han har vorte brukt til å glatte ut linklede, skjorter og anna kvitsaum. Slikjekjaken er 20 - 25 cm. lang. Han er laga av kjevebeinet til storfe eller hest. Beinet er kokt i lut og soltørka. Bruken er best kjend frå Hallingdal, men han har truleg vore brukt over heile Noreg. Like eins har han vore i bruk i Sverige og Tyskland.
Meklozin
Meklozin vert vanlegvis administrert i tablettform.
Iridium
Iridium er eit grunnstoff med atomnummer 77 og kjemisk symbol Ir. Det er eit transisjonsmetall.
Slikjekjake
Slikjekjaken har vorte rekna så effektiv at han var i bruk jamsides strykejarnet langt inn på 1900-talet.
Statens legemiddelverk
Blant oppgåvene til legemiddelverket er å gi løyve og ha tilsyn med lækjemiddelprodusentar. Dei godkjenner òg importørar av lækjemiddel, har tilsyn med kliniske prøvar, klassifiserer lækjemiddel og fastset prisar.
Slikjekjake
Etter Ivar Aasen tyder slike glatte, polere, stryke.
Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon
På andre nivå får lækjemidla eit tosifra tal som deler dei inn etter kva slags terapeutisk undergruppe dei er i.
Statens legemiddelverk
Frå 1. januar 2001 slo staten saman Statens legemiddelkontroll, hovuddelen av avdelinga for apotek og lækjemiddel i Statens helsetilsyn og delar av Rikstrygdeverket til Statens lækjemiddelverk for å samla og organisera ressursane på lækjemiddelområdet betre.
Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon
Tredje nivå deler lækjemidla opp i ei farmakologiske undergrupper med éin bokstav.
Parsisme
Parsisme, òg kalla zoroastrisme og mazdaisme, er ein religion som tradisjonelt blir rekna å ha vorte etablert på grunnlag av ein eldre, polyteistisk religion av Zarathushtra kring 1000 fvt. Ut frå mangelen av tidlege skriftlege kjelder meiner ein del religionshistorikarar at parsismen kan ha vorte grunnlagd så seint som kring 600 fvt.). Namnet «parsisme» heng saman med det geografiske/kulturelle området «Persia», namnet «zoroastrisme» er avleia av namnet «Zarathushtra», og namnet «mazdaisme» kjem frå det parsiske namnet på Gud — «Ahura Mazda».
Saalach
Saalach er ei elv som renn gjennom Austerrike og Tyskland, og er ei av sideelvene til Salzach. Ho har sitt utspring i den søraustlege fjellsida av Staffkogel i Kitzbühleralpane. Ho renn først som ei lite elv austover gjennom skisenteret i Saalbach-Hinterglemm før ho snur nordover ved Maishofen. Ho følgjer så ein brei dal til Saalfelden, og buktar seg gjennom den smale dalen mellom Leonganger og Loferer Steinberge, og frå Steinernes Meer til Lofer. Her går elva inn i eit smalt gjel, som er kjend for elverafting, før ho kryssar grensa til Bayern i Tyskland ved Melleck. Like før ho når Bad Reichenhall, renn ho ut i Saalachsee, ei demning som er laga for vasskraftproduksjon. Saalach renn ut frå fjellområda etter ho har passert Staufeneck og inn i eit flatt skogområde kalla Saalachau. Frå Piding og nordaustover renn elva 10 km langs grensa til Austerrike før ho renn ut i elva Salzach.
Iridium
Bruk
Iridium vert brukt i utstyr som skal tola høg temperatur.
Metallet vert brukt i legering, til dømes med osmium.
Iridium kan brukast som katalysator.
Historie
Iridium vart oppdaga i 1803.
Kjemi
Mange iridiumsalt har sterke fargar.
Anna
Iridium-systemet for satellittkommunikasjon er kalla opp etter grunnstoffet.
STS-8
STS-8 var namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet, den tredje romferda med romferja Challenger. Dette var fyrste gongen at ei romferje letta og landa om natta. STS-8 brakte den fyrste afroamerikanaren til verdsrommet.
Challenger letta frå Kennedy Space Center i Florida den 30. august 1983 og landa 6 dagar seinare på Edwards Airforce Base i California.
Salzach
Salzach er ei elv som renn gjennom Austerrike og Tyskland, og er ei av sideelvene til Inn med ei lengd på 225 km.
Namnet kjem frå det tyske ordet Salz som tyder «salt». Fram til 1800-talet var transport av salt ned elva ein viktig del av den lokale økonomien. Transporten på elva stoppa då jarnbanen erstatta det gamle transportsystemet.
Ho er ei av hovudelvene i den austerrikske delstaten Salzburg, og har sitt utspring i Kitzbühleralpane nær Krimml i Salzburg. Frå her renn ho nordover og passerer byane Hallein og Salzburg. Så dannar ho grensa mellom Bayern i Tyskland og Austerrike i om lag 70 km. Landsbyar langs denne siste delen av elva er Laufen, Tittmoning og Burghausen. Alle desse landsbyane har grenseovergangar. Elvar renn til slutt ut i Inn nær Braunau.
STS-7
STS-7 var namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet, den andre romferda med romferja Challenger. Føremålet med denne romferda var å utplassere to kommunikasjonssatelittar, Anik C-2 og Palapa B-l og teste ut Manned Maneuvering Unit (MMU), eit apparat som gjorde det mogleg for astronautar å gjere romvandringar utan å vera tilkopla romferja. Dette var den første amerikanske romferda med ei kvinneleg astronaut om bord.
Prometazin
Prometazin er eit antihistaminmiddel som har kvalmestillande verknad, men kan og verka søvndyssande og roande. Prometazin vert ofte brukt mot reisesjuke.
STS-7
Discovery letta frå Kennedy Space Center i Florida den 24. januar 1985 og landa 6 dagar seinare på Edwards Airforce Base i California.
Prometazin
Prometazin vert vanlegvis administrert i tablettform.
Metoklopramid
Metoklopramid er eit lækjemiddel med kvalmestillande verknad. Metoklopramid verkar både sentralt, det har ein verknad på sentralnervesystemet, og perifert, i sjølve mage- og tarmsystemet.
Sentralt verkar metoklopramid som ein hemmar på eit stoff i hjernen, dopamin. Ei slik hemming i kjemo-triggersona stilnar kjensla av kvalme.
Periferalt aukar metoklopramid peristaltikken på mage og tarm, det vil seia auka muskelaktivitet og fremjing av tømminga av magesekken og tynntarmen. Denne verknaden skjer pga. agonistisk verknad på 5-HT4 reseptoren.
Metoklopramid kan administrerast i tablettform, som stikkpille, som drikk, eller som intravenøs injeksjon.
Politimedaljen med laurbærgrein
Politimedaljen med laurbærgrein vert tildelt av Politidirektøren. Medaljen er i sølvfarga metall. Den er rund og har ein diameter på 33 mm. Adversen har Politiet sitt etatsemblem, og reversen har teksten «POLITIET - FOR TJENESTER». Medaljen skal berast i eit 35 mm breitt band i svart med ei loddrett, 4 mm brei gullstripe midt på. På bandet er det festa ei sølv laurbærgrein. Medaljen vert delt ut til politiembedsmenn, polititenestemenn og sivilt personell som har utmerkt seg på ein fortenesteleg måte i tenesta si for politi- og lensmannsetaten.
MM
Bokstavane M og M kan stå for forskjellige ting:
Møre Fisker- og Småbrukerparti
Møre Fisker- og Småbrukerparti var eit politisk parti som stilte til val i landkrinsane i Møre og Romsdal ved stortingsvala i 1933 og 1936. I 1933 var partiet i listeforbund med Bondepartiet, og toppkandidaten på lista var Peder Pedersen frå Grip. I 1936 stilte partiet i listeforbund med Venstre. Andelen av røystene i landkrinsane i Møre og Romsdal var:
Partiet vart aldri representert på Stortinget. Etter andre verdskrigen stilte det ikkje til val igjen.
Slektsnamn
Slektsnamn eller familienamn er den delen av ein person sitt namn som er felles for slekta hans. I Noreg og dei fleste vestleg land kjem slektsnamnet sist, etter førenamn og mellomnamn, og blir derfor som regel bruka synonymt med etternamn. Andre stader, særleg i Asia, er det vanleg å ha slektsnamnet først.
Det har vore ein tradisjon mange stader i Vesten, og er framleis vanleg mange stader, at kvinnene tek slektsnamnet til mannen når dei giftar seg. Det etternamnet kvinnene hadde før dei gifta seg, vert gjerne kalla «jentenamn» eller «pikenavn». I dag vel mange å ikkje skifte slektsnamn i det heile når dei giftar seg, nokre kvinner tek slektsnamnet til mannen, men har framleis det gamle slektsnamnet som mellomnamn, og i nokre tilfelle tek mannen og kvinna kvarandre sitt slektsnamn og slår dei i lag til eit nytt «bindestreknamn».
Bruk av slektsnamn i Noreg
I gammal tid var det berre nokre få norske slektar som hadde slektsnamn. Slektsnamn vart først og fremst bruka blant borgarlege familiar. Etter namnelova av 1923 vart det i Noreg påbode med slektsnamn. Som slektsnamn kunne ein bruke opphavlege slektsnamn (av typen Falk, Tanke, Winther), ein kunne bruke gardsnamn eller bruksnamn (av typen Mo, Li, Haugen) eller ein kunne bruke opphavlege patronym (som Hanssen, Bjørnson). Ein har òg kunne få godkjent nylaga namn. Denne retten er ytterlegare liberalisert ved namnelova av 2002.
Om ein vil ta eit nytt slektsnamn, så kan ein velje nesten heilt fritt, så lenge ikkje færre enn 200 personar i Noreg frå før brukar det same etternamnet.
Ikjefjordbrua
Ikjefjordbrua er ei betongbjelkebru på Fylkesveg 5586 i Høyanger kommune i Vestland fylke. Brua kryssar Ikjefjorden mellom Fureneset og Storeholmen. Brua er 340 meter lang og har hovudspenn 52,5 meter. Seglingshøgda er 18 meter, og brua har i alt 11 spenn. Ikjefjordbrua opna i 1977.
Kvalmestillande lækjemiddel
Det finst fleire ulike kvalmestillande lækjemiddel, eller antiemetika, som verkar på ulik måte, og vert brukte i ulike samanhengar.
Reisesjuke
Histamin-motverkande lækjemiddel vert ofte brukt mot reisesjuke, som til dømes prometazin og meklozin. Andre føretrekk å nytta eit skopolamin-plaster.
Kvalme i kreftbehandling
5-HT3-antagonistar eller 5-hydroksytryptaminantagonistar som ondansetron og tropisetron er dyre medisiner som ein for det meste nyttar hjå kreftpasientar med kvalme på grunn av behandlinga. Eit anna lækjemiddel som vert brukt i sterk kvalme grunna til dømes cisplatinbehandling er aprepitant. Utanfor Noreg har cannabinoid-preparat som til dømes nabilon vorte brukt, men har fleire uønskte bieffektar enn mange andre lækjemiddel.
Andre kvalmestillande
Fentiaziner som klorpromazin og proklorperazin er i tillegg til å vera antipsykotiske lækjemiddel gode kvalmestillande, medan metoklopramid er eit lækjemiddel som vert ofte nytta ved magesjukdommar.
Glukokortikoid og benzodiazepin kan òg hjelpa mot kvalme i enkelte tilfelle.
Platanéiko
Platanéiko (gresk Πλατανέικο) er ei elv nord i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva renn gjennom kommunen Río og munnar ut i Pátrabukta.
Elva har utspring nær Kastrítsi. Ho renn nær byen Plátani, som elva har fått namn frå. Særleg om vinteren kan elva få mykje vatn, noko som stundom fører til flaum og øydeleggingar.
Sélemnos
Sélemnos (gresk Σέλεμνος, latinsk Selemnus) er ei elv nord i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva renn gjennom Río og munnar ut i Korintbukta.
Elvar byrjar på nordsida av Kastrítsi, der ho òg vert kalla Kastritsiániko (Καστριτσιάνικο).
Politiets medalje for internasjonal teneste
Politiets medalje for internasjonal teneste vert delt ut av Politidirektøren. Medaljen vert delt ut til norsk politipersonell (både uniformerte og sivile) som har teke del i internasjonal teneste, etter avgjerd av norske politiske myndigheiter, i minst seks månader. Ein kan òg få medaljen for spesielle oppdrag av kortare varigheit, eller for fortenestefull teneste utanfor Noreg. Utanlandske personar som har ytt fortenestefull bistand til norske politistyrkar i utlandet. Medaljen skal berast med laurbærgrein ved meir enn 60 månaders akkumulert teneste i utlandet.
Medaljen er rund, forsølva og har ein diameter på 33 mm. Adversen har ein kross med eikelauvsbakgrunn og Politiet sitt etatsemblem i sentrum av krossvingane. Reversen har påskrifta "POLITIET - FOR INTERNASJONAL TJENESTE". Opphenget er ei kule med ein gjennomgåande ring for feste av medaljeband. Bandet er 35 mm breitt, svart og med to vertikale, fire mm breie, gule striper fire mm frå ytterkantane av bandet.
Ernest Hemingway
Ernest Miller Hemingway , fødd i Oak Park i Illinois, død i Ketchum i Idaho, var ein av dei mest framståande amerikanske forfattarane på 1900-talet og vann Nobelprisen i litteratur i 1954.
Avisa Sør-Trøndelag
Avisa Sør-Trøndelag er ei lokalavis som blir gjeven ut på Orkanger. Ho har òg eit kontor i Hemne. I daglegtale blir avisa oftast kalla Søra eller Sør-trønder’n.
Avisa vart grunnlagt i 1908 under namnet Søndre Trondhjems Amtstidende. Ho er i dag eigd av Adressa-konsernet.
Dekningsområdet til Avisa Sør-Trøndelag er kommunane Orkdal, Hemne, Skaun, Meldal, Snillfjord, Agdenes og Rennebu i den sørvestlege delen av Sør-Trøndelag, samt Rindal på Nordmøre.
Ansvarleg redaktør er Anders Aasegg Morken og dagleg leiar er Tommy Johnsen Krangsås (2015).
Avisa kjem ut fem dagar i veka; frå tysdag til laurdag.
Smedhamran
Smedhamran er ei fjellrekkje i Rondane i Dovre kommune i Innlandet. Fjellet består av fleire store toppar og den høgaste er Søre Hammaren, som har ei høgd på 1922 meter over havet og som er det 268. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Andre toppar i massivet er:
Ikjefjorden
Ikjefjorden er ein fjordarm på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Fjorden strekkjer seg 4,5 km søraustover frå innløpet.
Fjorden har innløp mellom Fureneset i vest og Massenesberget i aust. Ved Massenesberget ligg Storholmen og frå her og over til Fureneset går Ikjefjordbrua langs Fv8. Brua har ei lengd på 340 meter og ei seglingshøgd på 18 meter. Like innanfor innløpet ligg garden ytre Tredalen hundre meter opp i fjordsida. Indre Tredalen ligg nede ved fjorden litt lenger inn i fjorden.
Inst i fjorden ligg bruka Ikjen, som fjorden er kalla opp etter, på vestsida og Øystrebø på austsida. Fv8 går langs vestsida av fjorden, medan austsida stort sett er urørt. Austsida er òg bratt med Blåfjellet som stig bratt opp til 638 meter over havet.
Sekken
Sekken er ei øy i Molde kommune i Møre og Romsdal. Ho er 18,45 km² stor, har om lag 150 innbyggjarar (2005), og ligg ca 40 minutts ferjetur frå Molde by.
Det høgste punktet på øya er Tranhaugen på 304 meter. Det går ein 20 kilometer lang grusveg rundt øya, som har barne- og ungdomsskule og barnehage, samt daglegvarebutikken Samsen, bygd på dugnad. Andreas Lunnans programserie Rundt neste sving på NRK hadde i 2003 ein dokumentar frå Sekken. Namnet Sekken har ikkje noko med ein sekk å gjere, men kjem frå norrønt /sæ-kinn/, som tyder noko slikt som «det bratte landet som stig opp frå sjøen». Denne eigentlege tydinga visest òg i måten den opphavlege lokalbefolkninga uttalar namnet på øya, /sekkjinn/. Sekken er nemleg den brattaste og høgste øya i Romsdalsfjorden, mens dei andre, som Veøya og Bolsøya, er relativt flate.
Historie
Håkon Herdebrei skal ha vorte drepen av Erling Skakke i eit sjøslag utanfor Sekken i 1162, og det blir kvart år skipa til ein turmarsj på øya for å minnast dette, attåt ein bautastein som står attmed kyrkja på øya.
Nedlegging og oppbygging
I 1997 vart den førre butikken på Sekken lagd ned. Tre år seinare, i februar 2000, vart det skipa eit aksjeselskap som skulle starte ny daglegvarebutikk. Det vart selt aksjar for over 400 000 kronar, og ein butikk vart reist på dugnad.
Skulen og barnehagen har fleire gonger vore trua av nedlegging som følgje av nedskjeringar i det kommunale budsjettet, men dette har kvar gong møtt motstand og demonstrasjonar frå folket på øya, og har framleis ikkje fått gjennomslag.
Studvest
Studvest er studentavisa i Bergen. Ho dekkjer dei ni utdanningsinstitusjonane tilknytte Studentsamskipnaden i Bergen. Avisa har eit opplag på 8500 i veka og vart grunnlagt i 1945. Avisa eigast av Velferdstinget i Bergen, som står utan redaksjonelt ansvar.
Øks
Ei øks (norrønt øx) er ein reiskap som består av eit øksehovud i metall eller stein og eit skaft, som oftast laga i tre eller plastikk. Øksehovudet har som regel ein skarp egg i den eine enden, mens den andre enden er butt.
Bruk
Ein kan bruka økser til å kløyva eller hogga sund ulike materiale, særleg tre. Sidan øksa gjev ein ekstra styrke og har ein skarp egg, vert ho også nytta som våpen og har i tidlegare tider vore viktig i krigar. Andre som nyttar ulike former for øks er brannmenn og klatrarar.
Symbol
Økser kan symbolisera makt. I norsk samanheng har øks mellom anna blitt brukt i det norske riksvåpenet og dei tidlegare fylkesvåpena til Telemark, Hordaland og Sør-Trøndelag, i tillegg til Olavsmerket brukt av den norske kyrkja. Øksa i det norske riksvåpenet og Olavsmerket viser til våpenet som Olav den heilage brukte, eller til det som drap han ved slaget på Stiklestad.
Øks blir også brukt, i form av ein fasces, som symbol på lov og orden. Dette finn ein til dømes i logoen til politiet i Noreg og Sverige, og det franske riksvåpenet.
Historie
Øks er ein av dei eldste reiskapane menneske har brukt. Dei eldste øksene som er funne, såkalla handøkser utan skaft, er to millionar år gamle og blei brukte av Homo habilis. I Skandinavia finst økser i mellom anna flint mellom 8000–4000 f.Kr., og økser i kopar og bronse frå tidleg bronsealder frå om lag 2000 f.Kr.
Vadheimsfjorden
Vadheimsfjorden er ein fjordarm på nordsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Han strekkjer seg 5,5 km innover til Vadheim i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Afsnes i vest og Klevaldsneset i aust ved garden Klevald. Frå her går han rett nordover og om lag halvvegs, ved Floteneset, svingar han litt nordaustover, slik at ein ikkje kan sjå utgangen av fjorden frå Vadheim.
E39 går langs vestsida i den indre delen av fjorden, inn til Vadheim og vidare nordover. Den 3,4 km lange Bogstunnelen går gjennom fjellet Fløyen langs den ytre delen av fjorden. Langs heile austsida av fjorden går Rv55, mellom anna gjennom den 1,6 km lange Vadheimstunnelen.
Tåkelur
Ein tåkelur, eit tåkehorn eller eit tåkesignal er eit apparat som lagar lyd for å åtvare fartøy om farar når det er tåke. Uttrykket vert oftast nytta i samband med sjøtransport. Når visuelle navigasjonshjelpetøy som fyr er skulte på grunn av dårleg sikt, kan tåkelurane gje ei høyrbar åtvaring om klipper, grunner nes eller andre farar for skipstrafikken.
Tidlege tåkesignal
Tåkesignal har vorte nytta i forskjellige former i hundrevis av år, i starten berre som klokker som vart slått manuelt. Tåkeklokker i eigne tårn, drive med urverk som slo på klokka, har òg vore nytta mange plassar i tider då det elles vart nytta tåkelurar; i Noreg er fem slike tåkeklokker teke vare på og freda, alle langs fjordar på Austlandet.
Ved somme fyr vart små kanonar avfyrt periodisk for åtvar skip, men dette var lite tenleg då ein måtte fyre av kanonen gjennom heile perioden tåka varte, som gjerne kunne vere fleire dagar. Andre stader vart det nytta dampdrivne fløyter, medan andre igjen avfyrte dynamitt.
Sagtindan
Sagtindan er eit fjell i kommunane Dovre og Sel i Innlandet. Det har ei høgd på 1897 meter over havet og er det 296. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Tåkelur
Tidlege tåkesignal
Gjennom 1800-talet vart det gjort forsøk på å automatisere singalprosessen. Enkelte stader vart det utvikla eit system der skytebomull vart avfyrt elektrisk, medan mekaniske klokker vart utvikla andre stader.
Vang Almenning
Vang Almenning er ein bygdeålmenning i Hamar kommune. Han er eigd av 374 gardbrukarar, og femner 221,9 km², noko som er om lag 64 % av arealet i kommunen. 68 km² av dette er freda. Ålmenningen startar ved Gåsbu skisenter, om lag 15 kilometer frå Hamar sentrum. Det høgste punktet er Raudfjellet, 910 meter over havet.
Tåkelur
Tåkelurar
I same periode fann Celadon Leeds Daboll opp ein koldriven tåkelur kalla Daboll-trumpeten for det amerikanske fyrvesenet, men dette vart ikkje nytta utanom USA. Eit par Daboll-trumpetar var i bruk fram til midten av 1900-talet.
Vang Almenning
Det er fleire hytteområde på ålmenningen, mellom anna ved Brumund og Bringebu.
Tåkelur
Tåkelurar
Alle tåkelurar nyttar ei vibrerande luftsøyle for å skape ein tone som ein kan høyre, men metodane for å skape vibrasjonane varierer. Enkelte horn nyttar vibrerande plater eller røyrblad av metall på same måte som i eit moderne elektrisk bilhorn. Andre nyttar seg av luft som vert pressa gjennom hol i ein roterande sylinder eller skive, på liknande måte som ei sirene. Halvautomatiske tåkelurar nytta seg av urverk-mekanismar som opna ventilane og slapp luft til horna. Kvart horn hadde sin eigen karakter slik at det var mogeleg å skilje dei forskjellige frå kvarandre.
Vang Almenning
Vinterstid er det 25 mil preparerte skiløyper i området. Sommarstid kan ein nytte dei oppmerkte turløypene.
Tåkelur
Diafon
Frå tidleg på 1900-talet vart det utvikla eit apparat kalla diafon av John Northey frå Toronto. Dette vart ein standard tåkelur for nye installasjonar. Diafonane produserte lyd ved hjelp av komprimert luft og kunne skape ekstremt kraftige lågfrekvente tonar. Elektriske tåkelurar vert kalla nautofon.
Vang Almenning
Andre nettstader
Denne artikkelen byggjer på «Vang Almenning» henta frå Wikipedia på bokmål 24. mai 2007.
Tåkelur
Erstatning og nedlegging av tåkelurar
Etter at fyra har vorte automatiserte har dei fleste tåkelurar vorte fjerna, i alle fall i Noreg, og er erstatta av elektriske hjelpemiddel som ikkje er avhengig av synleg lys, som racon. Enkelte stader i utlandet har eldre tåkelurar vorte erstatta av nyare, som aktiverer seg automatisk ved hjelp av optiske siktmålarar.
Holmengrå fyrstasjon
Holmengrå fyrstasjon (lokalt berre kalla Grånen) er eit kystfyr som ligg på den vesle øya Holmengrå, 7-8 km nordvest for Fedje i Nordhordland, ytst i Fedjefjorden og Fensfjorden, ved innløpet til Mongstad.
Fyret vart oppretta i 1892 og er eit av dei mest vêrutsette fyra langs kysten. Landgang er derfor berre mogeleg i fint vêr. I dag vert det drive utleige av fyrbustaden, men ein kan risikere å verte sitjande vêrfast om vêret skulle verte verre.
Historie
Då fyrkommisjonen av 1828 vurderte nytt innseglingsfyr til Bergen kom dei først med framlegg om å byggje det på Holmengrå. Etter ei synfaring i 1851 valde dei i staden Hellisøy fyr og fyret her stod ferdig i 1855. I 1876 vart det sett opp ein varde på holmen. Holmengrå fyr stod ferdig i august 1892. På grunn av dei særs vanskelege landingstilhøva var det store problem å få frakta i land materiale til bygginga, og dette kunne berre gjerast i godt vêr. Bygginga vart derfor kraftig fordyra som følgje av dette. Fyrlyset stod opphavleg i taket på fyrvaktarbustaden.
Huset var opphavleg plassert slik at sjøen vaska heilt opp til huset i tung sjø. Det vart bygt ein høg støypekant for hindre dette, men då dette ikkje hjelpte vart heile huset flytta til den høgaste staden på holmen. Det vert sagt at røynde folk på Fedje hadde åtvara fyrvesenet om denne faren, men at dei ikkje hadde teke omsyn til dette.
I 1940 og 1941 vart fyret utsett for eld frå allierte fly og fekk ein del skadar.
Titarísios
Titarísios (gresk Τιταρήσιος), eldre form Xeriás (Ξεριάς), er ei av dei store elvane i Thessalía i Hellas og ei av dei store sideelvane til Piniós. Elva har sitt utspring vest for Ólymbos og renn vestover, så sørvestover før ho munnar ut i Piniós.
Holmengrå fyrstasjon
Historie
Fyret vart radiofyr i 1947 og i 1948 vart det gjort framlegg å avbemmane fyret, sidan fyrvaktaren og kona hans kunne vere vêrfaste i lange periodar om vinteren, utan høve til å kome seg i land. Fyret fekk tåkelur, ein diafon, i 1954 og vart elektrifisert i 1955. Det vart då bygt eit maskinhus med dieselaggregat og eit 16 meter høgt mursteinstårn, og fyrlykta vart flytta frå fyrvaktarbustaden til dette tårnet. Samstundes vart fyret fråflytta og bustaden ominnreidd med hyblar for vaktmannskapet. Då oljeraffineriet på Mongstad kom i drift vart det ein sterk auke i skipstrafikken rundt fyret, og i 1975 vart det derfor montert racon. Fyret vart automatisert og fråflytta i 1986.
Skipsforlis ved fyret
Det har vore ei rekkje skipsforlis ved Holmengrå fyr i nyare tid:
Lunéville
Lunéville er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Meurthe-et-Moselle i regionen Lorraine, og har om lag 20 000 innbyggjarar.
Byen ligg ved elva Meurthe.
Læringsplakaten
Læringsplakaten er ein del av Læreplanverket for Kunnskapsløftet.
LÆRINGSPLAKATEN
– dei grunnleggjande pliktene til skulen
Læringsplakaten
Skolen og lærebedrifta skal
Kjelde
Utdanningsdirektoratet.no
Folkepølsa
Folkepølsa er eit revynummer skrive av Einar Schanke og Alfred Næss. Skodespelaren og imitasjonskunstnaren Rolf Just Nilsen framførte nummeret under revyen Det går på by'n på Chat Noir i Oslo hausten 1959.
Stygghøin
Stygghøin er eit fjellmassiv i Dovre kommune i Innlandet. Den høgaste toppen er Nordaustre Stygghøin som har ei høgd på 1858 meter over havet og som er det 345. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Andre toppar i massivet:
Vigsel
Vigselen er eit ritual som symboliserer opprettinga av ekteskapet i dei fleste kulturar, mellom anna kristen tradisjon. På folkemunne seier ein gjerne at ein giftar seg.
Etter det formelle er det vanleg å halda ei stor bryllaupsfeiring. Dagen for bryllaupet kan òg markerast i seinare år. Bryllaupsdagen er eit privat jubileum for dei som har gifta seg, og kan vera grunn til feiring ved runde årstal.
Vassberget
Vassberget  er eit fjell i Dovre kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1856 meter over havet og er det 349. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Bryllaupsdag
Bryllaupsdag er dagen eit par gifter seg, og årdagen for bryllaupet, på same måte som fødselsdag. Dei ulike årdagane har namn etter eit materiale som blir sterkare jo lenger bryllaupet har vart. Nokre par gjev kvarandre gåver laga av dette materialet på bryllaupsdagen.
Forsvarsmedaljen med laurbærgrein
Forsvarsmedaljen med laurbærgrein vert delt ut til personar som har ytt særleg stor innsats for Forsvaret gjennom 25 år. Medaljen har den same utforminga som Forsvarsmedaljen men med ei laurbærgrein i sølv på bandet. Medaljen kan jamvel tildelast personar utanfor Forsvaret og utanlandske statsborgarar.
Kompromiss
Kompromiss er ei form for semje der dei ulike partane lemper på krava dei opphavleg hadde. Ordet er kome til norsk gjennom fransk frå det latinske for 'skilsdomsavtale', comprommissum.
Det er vanleg å forhandla seg fram til kompromiss mellom ulike maktblokker innan politikk. Kompromiss er også vanlege i handel og næringsliv, til dømes ved pruting, der seljar og kjøpar snakkar seg fram til ein pris begge kan godta, og lønnsforhandlingar.
Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti
Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti (NSA) blei danna den 1. mars 1921, etter at konflikten mellom Den socialdemokratiske opposition og fleirtalsretninga i Det norske Arbeidarpartiet (DNA) nådde høgdepunktet sitt. Konflikten dreia seg mykje om DNA framleis skulle vere medlem i Den Kommunistiske Tredje Internasjonalen (Komintern), og blei tilspissa ved at fleirtalet med Martin Tranmæl i brodden godtok dei såkalla «Moskvatesene», dei autoritære vilkåra for medlemskap denne organisasjonen hadde vedteke i 1920. Eitt av desse vilkåra var å ekskludere «reformistar» og «sentristar», og medlemene i den organiserte sosialdemokratiske opposisjonen kunne etter dette vente å bli utestengde kva tid som helst. Dei bestemte seg difor for å skipe parti før det kom til det.
Blant dei fremste medlemene i NSA var Olav Oksvik frå Møre og Romsdal, som blei reisesekretær for det nye partiet.
Bakgrunn
Den demokratiske sosialismen til desse sosialdemokratane kom godt til uttrykk i mellom anna denne fråsegna frå landskonferansen til Den socialdemokratiske opposition i november 1919:
«I erkjennelse av at tilslutning fra folkeflertallets side er nødvendig for å sikre en konsekvent gjennemførelse av socialismens økonomiske og politiske program, hevder den socialdemokratiske opposition som sin oppgave (...) å virke for sosialismens gjennomførelse bygd på folkestyret.»
Den politikken Arbeidarpartiet stod for frå 1933 og frametter, med Johan Nygaardsvold i brodden, var i høg grad påverka av folk som Olav Oksvik, den tidlegare NSA-medlemen. Demokratisk bygdevenleg sosialisme med praktisk innretning, så langt ein kunne gå utan fleirtal på stortinget.
Etter andre verdskrigen, og særleg etter den kalde krigen tok til, var mange av dei gamle sosialdemokratane frå 1920-talet hamna på venstre fløy i Arbeidarpartiet, fordi dei framleis var sosialistar (og no hadde arbeidarrørsla fleirtal), fordi dei framleis var bygdevenlege og fordi dei gjekk inn for ein nordisk forsvarsallianse i staden for medlemskap i NATO. Nokre av dei såg med velvilje på den nye opposisjonelle avisa Orientering (skipa 1953), som til liks med dei sjølve heller ikkje ville fare verken til Moskva eller Washington, men stå på eit tredje, sjølvstendig demokratisk-sosialistisk standpunkt. Ut frå krinsen rundt avisa Orientering (seinare vekeavisa Ny Tid) sprang ellers Sosialistisk Folkeparti i 1961, forløparen til det noverande Sosialistisk Venstreparti (SV).
Den blå grotte
Den blå grotte er ein roman skriven av Roar Skolmen og utgjeven på Stenersens forlag i 1998.
Då ho blir invitert med på ferie til Capri saman med kjærasten Espen og far hans, opplever ho å krysse ei tidssone i Den blå grotte, og kjem opp igjen 2000 år tidlegare, til keisar Tiberius og Jesus den salva si tid. Ho blir send til keisar Tiberius, som er berykta for å ta jomfrudommen til unge jenter og så drepe dei. Ho klarar å redde både jomfrudommen og livet ved å gjenfortelje Mosebøkene.
Ein får lese mykje om Bibelen og historia til jødane. Boka handlar om både kjærleik, vennskap, sakn og bibelhistoria, i tillegg til å ha trekk frå fantasysjangeren.
Klokkene ringer for deg
For Whom the Bell Tolls, kalla Klokkene ringer for deg på norsk, er ein roman av Ernest Hemingway, utgjeven i 1940.
Boka handlar om den unge amerikanaren Robert Jordan, som møter ei geriljagruppe i ei fjellhòle. Det er under den spanske borgarkrigen og Robert, eller Roberto som han kallar seg i Spania, elskar landet og ynskjer å bidra for Republikken Spania, derfor arbeider han for kommunistane som kjemper mot fascistane. Hans oppgåve er å sprengje ei bru, noko som er viktig for ein offensiv kommunistane skal gjere. Det er utruleg mykje som skjer på tida frå laurdag til tysdag, han må få alle på si side, og planleggje alt. I tillegg møter han den store kjærleiken i hòla, Maria. Boka er både ein trist kjærleiksroman og ei bok som omhandlar den spanske borgarkrigen, korleis mange arbeidde for Republikken Spania.
Jon Leirfall
Jon Leirfall var ein norsk politikar (Bondepartiet og Senterpartiet) frå Hegra i Stjørdal kommune i Nord-Trøndelag. Han var utdanna sivilagronom frå NLH i 1924. Sekretær i Bondepartiet i perioden 1929-33. Leirfall var gardbrukar og stortingsrepresentant frå 1945 til 1969, men gjorde seg òg kjent som historieforteljar, målstrevar og forfattar. I heimbygda vart han kalla Jon Bertemma, av di han budde på garden Bertem.
Fylkesveg 92 i Sogn og Fjordane
Trasear: Vikøyri – Nese (25,4 km), Ortnevik – Stordalsvatnet (44,2 km)
Jon Leirfall
Jon Leirfall måtte under den andre verdskrigen flykte til Sverige saman med familien sin. Han skriv om opphaldet i Sverige i boka ''I storm og stille. Blad frå minneboka''. Der fortel han mellom anna: «Hausten 1943 tok norsk militæropplæring og oppsetting av norske militæravdelingar i Sverige til. Dette er ei ganske fantastisk historie og eit klart brot på svensk nøytralitetspolitikk. Det strir mot all nøytralitet at ei krigførande makt får høve til å organisere militær verksemd mot ein fiende på nøytralt område.»
Fylkesveg 92 i Sogn og Fjordane
Mellom Arnafjord og Ortnevik er vegen ikkje bygd.
Wilhelmine Mimi Johnson
Wilhelmine Mimi Johnson, òg kjend som «Mimi Johnson», var ein norsk geolog frå Tynset. Ho var ferdig utdanna bergkandidat frå Universitetet i Oslo allereie i 1912. Som landets første kvinnelege geolog arbeidde ho i fleire år nært med både W.C. Brøgger og V.M. Goldschmidt. Ho var tilsett ved Noregs geologiske undersøking og ho var mellom anna ein av de første til å ta bilete i gruvene på Kongsberg.
I 1930 braut ho med geologien. Ho starta på legestudiet og hadde eigen legepraksis på Lillestrøm frå 1940 til 1975.
Tythévs
Tythévs (gresk Τυθεύς) eller Tithefs er ei elv nordvest i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva vert òg kalla Parapíros (Παραπείρος) og tidlegare Tóskesi (Τόσκεσι).
Tythévs har utspring aust i Erýmanthosfjellet og renn gjennom kommunane Tritéa og inn i Farés. Ho renn ut i Píros der ein er i ferd med å byggje ein ny demning som vil skape reservoaret Píros-Parapíros mellom Khaikáli og Tóskes. Reservoaret vil gje straum til Pátra.
Fuglsetfjorden
Fuglsetfjorden er ein fjordarm på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Han strekkjer seg 8 km inn til bruket Førde i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Krossen i vest og Eidesberget i aust ved foten av Seglet som stig bratt opp til 751 moh. Rett sør for Eidesberget går den vetle Eiesfjorden inn til Søreide. Fuglsetfjorden går vidare sørover mellom Kroppefjellet (679 moh) og Leirnesstøken (643 moh) som begge stupar ned i fjorden på kvar si side. Nedanfor Kroppefjellet på vestsida ligg bygda Bjordal. Rett sør for Bjordal ligg grendene Hest og Osland og her går det bru over fjorden med ei lengd på om lag 200 meter langs Fv8. Frå her går fjorden to km vidare sørover til Førde.
Fv8 går langs vestsida av fjorden frå Osland og nordover, medan Fv92 går langs heile austsida.
Briey
Briey er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Meurthe-et-Moselle i regionen Lorraine.
Byen ligg i ei bratt dalside ved elva Woigot. Byen har mista innbyggjarar jamnt og trutt gjennom 1900-talet, og har i dag om lag 5 000 innbyggjarar.
Geografi
Briey er ein del av det som ein gong var ei større gruppe med tungt industrialiserte landsbyar. Elva Woigot, ei av sideelvane til Orne, renn gjennom byen.
Alazani
Alazani (georgisk ალაზანი, aserbajdsjansk Qanıx) er ei elv som renn gjennom Kaukasus, og er ei av dei store sideelvene til Kura i austlege område av Georgia med ei lengd på 351 km. Delar av elva dannar grensa mellom Georgia og Aserbajdsjan, før ho møter Kura ved Mingəçevir-reservoaret.
Briey
Historie
Opphavet til namnet Briey kjem frå det keltiske ordet «Briga», som tyder «festning». Grevane av Bar hadde eit slott her i 1072. Briey fekk byprivilegium i 1263. Dei turbulente åra etter Svartedauden i 1348-1349 og eit skifte i den økonomiske makta førte til mykje vald i området, og i 1369 vart Briey brend ned av ein styrke frå Metz.
Alazani
Alazani har sitt utspring i Store Kaukasus der to små elvar renn i hop like sør for ryggen. Ho renn først gjennom området Akhmeta mot sør, så gjennom den frodige Alazanidalen i Kakheti mot søraust. Alazani er senteret for georgisk vindindustri, og i fleire hundre år var det frå her persarane invaderte områda lenger nord.
Alazani tørkar som regel heilt ut om vinteren, men seint på våren, då snøen smeltar i fjella, vert ho særs stor, og fører ofte med seg flaum. Elvar vert hovudsakleg brukt for vatning og drikkevatn. På 1990-talet bygde kinesiske investorar eit lite vasskraftverk, som nyttar seg av den sterke straumen i Alazani. Elva er òg populær for rafting blant turistar.
Elva er noko forureina av uhandsama kloakk frå byar og andre busetjingar og jordbruksureining. I distrikta Kvareli og Lagodekhi er vasskvaliteten dårleg.
Alazani gjev òg namnet sitt til forskjellige georgiske vinar, mellom anna dei halvtørre vinane Marani Alazani Valley og Old Tbilisi Alazani.
Nils Langhelle
}} Nils Langhelle, fødd i Bergen, var ein norsk politikar som representerte Arbeiderpartiet.
Frå 1949 var han var vald inn på Stortinget som representant frå Bergen, og møtte fast fram til han døydde i 1967. Langhelle hadde allereie frå 1945 til 1949 vore vararepresentant frå sitt distrikt - og knytt nære kontaktar til Einar Gerhardsen. I 1945 blei han arbeidsminister i den første regjeringa Gerhardsen. Frå 1946 blei han utnemnd som samferdsleminister, ein post han hadde fram til 1952 då han blei forsvarsminister. Mellom 1954 og 1955 var han handels- og skipsfartsminister.
Langhelle blei vald til visepresident i Stortinget i 1955, eit verv han også hadde mellom 1965 og 1967. Då Oscar Torp døydde i 1958, blei Langhelle Stortingspresident. Det vervet hadde han fram til 1965. Nils Langhelle var òg medlem av Nobelkomiteen frå 1964 og fram til han døydde. Han var varaformann for komiteen i perioden 1965 til 1966 og formann frå 1967.
Meterkonvensjonen
Meterkonvensjonen er ein konvensjon inngått i Paris 20.mai 1875 om å opprette eit internasjonalt byrå for mål og vekt, med standardiserte måleiningar som byggjer på desimalsystemet.
17 land underteikna konvensjonen, mellom dei Noreg. Noreg var 26. mai 1875 det første landet som ratifiserte traktaten, etter at lovforslag om overgang til metersystemet vart vedtatt 12. mai 1875. Sverige ratifiserte Meterkonvensjonen tre år seinare, Danmark i 1907.
Den første direktøren for Bureau international des Poids & Mesures var Ole Jacob Broch.
Metersystemet byggjer på meteren som grunneining for mål og vekt. Ein meter var opphavleg ein materialisering av 1/10 000 000 av avstanden frå ekvator til Nordpolen, ein kubikkdesiemeter var ein liter, medan vekta av ein kubikkcentimeter vatn ved 4° temperatur var eit gram.
Signaturstatar
Oversikta viser når statane signerte meterkonvensjonen; ikkje når avtalen vart ratifisert i landet.
Scuderia Ferrari
Bilførarar som har vunne førarmeisterskap for Ferrari er Alberto Ascari, Juan Manuel Fangio, Mike Hawthorn, Phil Hill, John Surtees, Niki Lauda, Jody Scheckter, Michael Schumacher og Kimi Räikkönen. Teamets nåværende førere er Fernando Alonso og Felipe Massa. Førarar for 2012-sesongen er Fernando Alonso og Felipe Massa.
Ferrari og tobakksreklame
Hovudsponsor for laget har vore sigarettprodusenten Marlboro sidan 1997. I 2005 fornya Ferrari og Marlboro kontrakten fram til 2011. Dette til trass for at tobakksreklame var forbode i mange av arrangørlanda og andre lag innan formel 1 difor valde å avslutte sine avtalar.
Storhøi
Storhø, Storhøi, Storhøa eller Storhøe er namnet på fleire fjell i Noreg:
Fokstuguhøe
Fokstuguhøe er eit fjell i Dovre kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1716 meter over havet og er det 692. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Eiesfjorden
Eiesfjorden er ein liten fjordarm av Fuglsetfjorden på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Han har ei lengd på 1,8 km og går søraustover til Søreidet.
Fjorden har innløp mellom Kroppa i sør og Eidesberget i nord og er omgjeve av fjella Seglet (751 moh) på nordsida og Kroppefjellet (686 moh) på sørsida. Frå Søreidet kjem ei 150 meter lang elv frå Øystrebovatnet, som strekkjer seg 3,5 km vidare innover og kan reknast som ei fortsetjing av Eiesfjorden.
Fv92 går langs dei indre delane av fjorden gjennom Søreidet.
Toul
Toul er ein festningsby og kommune nordaust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Meurthe-et-Moselle i regionen Lorraine, og har om lag 17 000 innbyggjarar.
Geografi
Toul ligg mellom Commercy og Nancy, og mellom elva Moselle og Canal de la Marne au Rhin.
Historie
Toul vart kalla Tullum Leucorum av romarane, og var hovudstad for den galliske stamma Leuci.
I 612 slo Kong Teodebert II av Austrasia Kong Teoderik II av Burgund nær Toul. Etter Meerssentraktaten i 870 vart Toul ein del av Austfrankariket, seinare Det tysk-romerske riket seint i mellomalderen. Her vart han ein fri keisarby. Toul vart annektert av Frankrike av Kong Henrik II i 1552. Dette vart godkjend av Det tysk-romerske riket i Freden i Westfalen i 1648. Han vart då ein del av den franske provinsen Trois-Évêchés.
Siste gong Toul nytta festninga si var under omleiringa i 1870 i den fransk-prøyssiske krigen, og om morgonen 23. september opna 64 kanonar eld, og festninga overgav seg om ettermiddagen etter at 2 433 prosjektil hadde vorte avfyrt.
Toul var sete for eit bispedøme frå rundt 410 til 1807.
Rolf Just Nilsen
Rolf Just Nilsen var ein norsk revyartist, songar og skodespelar. Han var ein framifrå imitator og parodikar. I dei beste imitasjonane (av mellom anna Einar Gerhardsen, Per Borten og Bent Røiseland) er det mest uråd å høyre skilnad på Just Nilsen og originalane. Mellom glansnummera hans er imitasjonen av onkelen, Leif Juster.
Talentet blei oppdaga allereie i grunnskulen der han forbløffa lærarar og elevar med nøyaktige imitasjonar av dei tilsette. Den profesjonelle karrieren hans byrja på Studioteatret, men fordi han sette revyen så høgt, førte det til eit engasjement på Chat Noir frå 1952 til 1959. Etter ein periode på Edderkoppen teater slutta han seg til Det Norske Teatret. I nokre år hadde han òg kontrakt med Oslo Nye Teater. Rolf Just Nilsen vann Leonardstatuetten i 1976.
Rolf Just Nilsen har spela i ei lang rekkje filmar, radioprogram og fjernsynsproduksjonar i NRK. Han fekk òg ein omfattande karriere som grammofonartist. For platene Asbjørnsen & Moes eventyr 1 & 2 fekk han Spellemannprisen 1980 i klassen barneplate.
Just Nilsen døydde på scena under framføringa av revyen L/L Wang & Nilsen på Det norske teatret i 1981.
Monsestuen fyr
Monsestuen fyr ligg ved Halmrast småbåthamn ved Randsfjorden i Innlandet. Det er det einaste fyret i innlandet i Noreg. Fyret blei teke i bruk 16. august 2008.
Personsøkjar
Ein personsøkjar er eit mobilt apparat som kan motta enkle meldingar i form av radiosignal som vert sende frå til dømes ein telefon. Personsøkjaren fungerer berre éin veg, slik at han berre kan ta imot meldingar (ikkje senda og kvittera for meldingar). Personsøkjaren var det fyrste mobile teleutstyret som vart populært i marknaden og var eit særs nyttig hjelpemiddel før mobiltelefonen var allemannseige, sidan han gjorde det mogeleg å nå folk i farten på ein enkel måte. Dei kunne ta imot eit telefonnummer og så gå til den næraste fasttelefonen og ringja attende.