cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nikšić
Byen vart grunnlagd på 300-talet under namnet Onogost eller Anagastum då romarane bygde ei festning på staden. Byen vart øydelagd og gjenoppbygd fleire gonger gjennom tidene. Etter kvart voks byen utanfor festningsmurane, men utviklinga av byen var lenge knytt til festninga. Det osmanske riket erobra heile området på 1400-talet og vart først frigjeve i 1877. Byen vart hardt råka av den andre verdskrigen, men vart raskt bygd opp att.
Satoru Suzuki
Satoru Suzuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Kyoto Purple Sanga.
Wigwam av Bob Dylan
«Wigwam» er ein ordlaus song av Bob Dylan på albumet Self Portrait frå 1970. Songen vart ein hitsingel som nådde topp 10 i fleire land verda over. Songen vart selt inn tidleg i mars 1970 i New York City. Seinare den månaden, la produsenten Bob Johnston til massingblåseinstrument, som vart spelte inn i Nashville utan at Dylan var til stades.
«Wigwam» vart stort sett godt mottekem, og fleire kritikarar meinte han var høgdepunktet på Self Portrait. Fleire artistar har spelt songen, inkludert Drafi Deutscher, som fekk ein hit med songen på topp 20 i Tyskland.
Innspeling
«Wigwam» vart pelt inn under innspelinga for Self Portrait, og var produsert av Bob Johnston. Grunnsporet vart spelt inn 4. mars 1970, i Columbia Studio A i New York City, og vart merkt «New Song 1» på innspelingsarket. Musikarane Dylan hadde med seg var han David Bromberg på gitar og Al Kooper på piano. Den 20. april 2013 vart ein tidleg versjon av «Wigwam» gjeven ut på singel i høve Record Store Day, og den 27. august same året kom denne ut på The Bootleg Series Vol. 10 – Another Self Portrait (1969–1971).
Den 17. mars 1970 vart det lagt til fleire lydspor i Columbia Recording Studios i Nashville, både for denne og fleire andre songar. Dylan var ikkje til stades på desse innspelingane.
Dylan syng «la-la-la»-vokal akkompagnert av blåsarar, i eit arrangement som er blitt kalla «mariachi-aktig», og «Tex-Mex». Kjensla i songen er òg blitt kalla «leirbålmusikk»
Utgjeving
«Wigwam» kom ut på Self Portrait den 8. juni 1970, og på singel i juni eller juli. B-sida til singelen er «Copper Kettle». Singelen nådde topp 10 i Belgia, Danmark (i 1972), Frankrike, Malaysia, Nederland, Singapore, og Sveits, og han vart ein topp 40-hit i Canada og Tyskland. I USA nådde songen 41. plassen på Billboard Hot 100, og 13. plassen på Billboard Top 40 Easy Listening chart.
Andre versjonar
Artistar so har spelt «Wigwam» er mellom andre The New Christy Minstrels, Sounds Orchestral, og dei franske orkesterleiarane Raymond Lefèvre and Caravelli. Drafi Deutscher gav ut ein versjon med tysk tekst kalla «Weil ich dich liebe», som vart ein hit i Tyskland i 1970.
Kjærast
Kjærast(e) viser til ein person ein har eit kjærleikstilhøve til, og blir gjerne sett i samband med forelsking. Eit par som er kjærastar kan etterkvart bli sambuarar, trulova og gifte. Ei anna utvikling er at kjærastane kan «bryta» eller «slå opp» med kvarandre, slik at kjærastetilhøvet blir avslutta.
Andre ord
Ein kan også nytta ord som «gut», «jente», «dame» eller «type» sett saman med eit eigedomspronomen for å visa til ein kjærast.
Sula i Solund
Sula, òg kalla Indre Solund eller Indre Solundøy, er hovudøy i Solund kommune i Vestland. Øya ligg på nordsida av Sognesjøen, den ytste delen av Sognefjorden, og har eit areal på 116 km². Sørvest på øya, ved Liasundet, ligg den tettbygde staden Hardbakke, der kommuneadministrasjonen i Solund held til.
Fleire smale fjordar skjer seg innover øya og deler ho nesten i fleire bitar. På sørsida ligg Nessefjorden og på nordsida Hagefjorden og Dumbefjorden. I vest ligg øya Steinsundøy og vest for denne igjen Ytre Sula. I aust ligg Losna og Skorpa.
Nobuki Hara
Nobuki Hara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Yokohama F. Marinos, Vissel Kobe og SC Tottori.
Biodiesel
Framstilling
Biodiesel vert framstilt ved at feittet vert blanda med 10 % metanol, og i ein kjemisk reaksjon vert feittet omdanna til ein metylester. Det finst ulike slag biodiesel: Rapsmetylester eller RME-biodiesel er framstilt med rapsolje som råstoff, medan FAME-biodiesel (FAME =FattyAcidMethylEster) vert framstilt av til dømes destruksjonsfeitt, slakteriavfall, tallolje, fiskeolje eller brukt steikefeitt.
Annangenerasjons biodiesel
Enno finst det ingen fullskala kommersielle produksjonsanlegg for annangenerasjons biodrivstoff.
Tekniske eigenskapar
Dei fleste dieselmotorar kan køyrast på diesel innblanda inntil 5 % biodiesel utan at motoren tar skade av det. Høgre konsentrasjonar kan gje problem, spesielt for eldre motorar, sidan biodieselen løyser opp slam i tanken og slangesystemet. Berre nokre få motorprodusentar tør garantere at motoren kan køyrast på rein biodiesel. Biodiesel har noko lågare energitettleik enn ordinær diesel. Ein må difor rekne med noko høgre forbruk ved overgang til biodiesel.
Miljøgevinst
Sidan energien i planteoljar kjem frå plantar som igjen har bunde energien gjennom fotosyntese, er bruk av biodiesel produsert på basis av plantefeitt i prinsippet CO2-nøytralt.
Miljøgevinsten ved bruk av biodiesel er avhengig av framstillingsmåten, herunder kor mykje energi som er brukt til framstilling av råstoffet, om det er bruka kunstgjødsel m.v.
Tycho Brahe
Tycho Brahe, døypt Tyge Ottesen Brahe, var ein dansk adelsmann og eit av dei store namna i dansk vitskapshistorie. Han grunnla den moderne observerande astronomien.
Brahe er mest kjend for sine nøyaktige og omfattande astronomisk og planetære observasjonar. Han vart fødd på Knudstrup (Knutstorp) slott utanfor Landskrona i det danske Skåne. Brahe var ein kjend astronom og alkymist og har i nyare tid blitt skildra som «den første kompetente sjela i moderne astronomi med stor lidenskap for nøyaktige empiriske fakta».
Som astronom arbeidde Brahe med å kombinere det han såg som geometriske fordelar av det kopernikanske systemet med dei filosofiske fordelane til det ptolemaiske systemet i sin eigen modell av universet, det tychonske systemet. I tillegg var han den siste store astronmen som arbeidde utan teleskop for observasjonane sine.
Tycho Brahe fekk ein eigedom på øya Hven og betalte for bygginga av Uraniborg, eit tidleg forskingsinstitutt, der han bygde store astronomiske instrument og tok mange nøyaktige målingar, og seinare Stjerneborg, undergrunnen, då han oppdaga at instrumenta hans i det første observatoriet ikkje var stødig nok. På øya, der han oppførte seg autokratisk, grunnla han fabrikkar som papirfabrikasjon for å sørgje for at han hadde materiale til å trykkje resultata sine på.
Etter ei usemje med den nye dansk-norske kongen Kristian IV av Danmark-Noreg i 1597, vart han invitert til den bøhmiske kongen og tysk-romerske keisaren Rudolf II til Praha, der han vart den offisielle keisarastronomen. Han bygde det nye observatoriet i Benátky nad Jizerou. Her hadde han frå 1600 til han døydde i 1601 Johannes Kepler som assistent. Kepler nytta sidan observasjonane til Brahe til å utvikle Kepler-lovene for planetrørsle.
Leivningane hans har blitt grave opp to gonger, i 1901 og i 2010, for å undersøke omstenda rundt dødsfallet hans og for å stadfeste kva materiale den kunstige nasa hans var laga av. Konklusjonen var at han truleg døydde av sprengd blære slik det først vart føreslått og at den kunstige nasa truleg var laga av messing og ikkje sølv eller gull slik ein trudde på hans tid.
Esquilinhøgda
Esquilinhøgda er ei av dei sju høgdene i Roma. Den sørlegaste toppen heiter Oppius.
Etymologi
Opphavet til namnet Esquilino vert framleis mykje debattert. Ein teori er at åsen vart kalla opp etter dei mange steineikene, exculi, som stod her. Ein annan teori er at like etter Roma vart grunnlagd så var Kapitol, Palatinerhøgda og dei nordlege delane av Celio som var busett. Desse innbyggjarane vart rekna som inquilini, 'innanbys', medan innbyggjarane utanfor desse områda vart rekna som exquilini, 'utanbys'.
Historie
Åsen stig opp frå dalen der Colosseum seinare vart bygd og var eit fasjonabelt bustadområde. Ved åsen Oppius konfiskerte keisar Nero ein eigedom for å bygge sitt ekstravagante, kilometerlange Domus Aurea, og seinare bygde Trajan badet sitt her. Restane av begge er framleis synleg i dag. Lenger nordaust, ved toppen Cispius ligg Basilikaen Santa Maria Maggiore.
I 1781 vart marmorstatuen av ein diskoskastar, den såkalla Discobolus av Myron, oppdaga.
DagenMagazinet
DagenMagazinet er ei avis som vert utgjeven i Bergen i Hordaland fylke. Avisa er ei samanslåing av avisene Dagen og Magazinet.
Dagen
Johannes Lavik var fyrste redaktør for avisa Dagen, som kom ut første gong 20. august 1919. Arthur Berg vart seinare ein markant redaktør.
Ansvarleg redaktør er Odd Sverre Hove som avløyste Finn Jarle Sæle i 1999 etter ein heit redaktørstrid som enda med at Sæle braut med Dagen og skipa vekeavisa Norge idag.
Magazinet
Magazinet vart særleg kjend etter at avisa den 9. januar 2006 sette på prent 12 karikaturteikningar av islam sin profet Muhammed. Teikningane vart først gjort offentlege av avisa Jyllands-Posten i Danmark. Mange muslimar kjende seg krenkte, og publiseringa førte til stor spenning mellom Noreg og muslimske leiarar, militante islamistar mellom anna i Midt-Austen, Iran, Afghanistan og Indonesia. Redaktøren mottok anonyme drapstrugsmål, det vart internasjonale protestar og demonstrasjonar, handelsboikott, nedbrenning av den norske ambassaden i Damaskus i Syria og åtak på dei norske styrkane i Afghanistan.
Fusjon
I februar 2007 kjøpte avisa Dagen seg inn i Magazinet med 34 prosent. Dei utvikla frå mai eit felles laurdagsmagasin med Dagen som gjorde at avisa fekk ein heilt ny profil på laurdagane. .
Seinare same året vart dei to avisene fusjonert, og frå 2. januar 2008 slo dei seg saman til éi avis; DagenMagazinet. Redaksjonen i Oslo vart avisa sitt Oslo-kontor då avisene realiserte samanslåinga. Redaktør i Magazinet, Vebjørn Selbekk vart samfunnsredaktør og sjefredaktørens vikar. Odd Sverre Hove heldt fram som sjefredaktør og Johannes Kleppa (også frå Dagen) som redaktør.
I 2010 trekte Odd Sverre Hove seg som redaktør, og Vebjørn Selbekk vart konstituert som ny sjefredaktør. Hove er framleis avismedarbeidar.
Luigi Pirandello
Luigi Pirandello var ein italiensk forfattar. Han blir rekna som ein av dei viktigaste dramatikarane på 1900-talet og fekk i 1934 Nobelprisen i litteratur «för hans djärva och sinnrika nyskapelse av dramats och scenens konst.»
Liv
Pirandello var frå i Girgenti, dagens Agrigento, på Sicilia. Faren dreiv ei svovelgruve og Pirandello blei fødd på det lille godset Caos (dvs. «Kaos») ved Agrigento. Han voks opp i Agrigento og Palermo. Allereie i skoletida gav han ut dei første litterære forsøka sine. Han studerte romanistikk i Roma i 1888-1889 og i Bonn i åra 1889 til 1891. Etter avlagt eksamen arbeidde han som universitetslektor.
I 1892 slo han seg ned i Roma og arbeidde som fri forfattar og arbeidde som journalist. Seinare fekk han arbeid ved det pedagogiske akademiet i Roma og blei i 1907 utnemnd til professor. Den første suksessen fekk Pirandello med romanen Mattia Pascal (1904). I 1910 tok han til å skrive skodespel og vann seg etter kvart verdensry som dramatikar. I 1924 opna han sitt eige teater, Teatro d'Arte, i Roma. På grunn av manglande økonomisk suksess reiste han på turnear gjennom Europa og Sør-Amerika. Teatergruppa blei oppløyst i 1928.
Verk
Pirandello skreiv hovudsakleg skodespel, men også kortare forteljingar og noveller som fekk mykje positiv merksemd. Romanen Mattia Pascal som i dag står på mange pensumlister blir rekna til dei viktigaste italienske romanane og grunnsteinen for den moderne italienske litteraturen. I novellene utvikla han ofte tankane sine i form av sicilianske legender eller italienske hendingar. Pirandello skreiv over 350 noveller, hovudsakleg med realistiske tema frå italiensk og siciliansk kvardagsliv. Lyrikken hans fekk mindre merksemd.
Filmen Kaos (1984) regissert av Paolo og Vittorio Taviani bygger på fem av Pirandello sine noveller. Temaet er den fattige landarbeidarklassen på Sicilia rundt år 1900.
Værlandet
Værlandet (Værøy, Værøyna) er ei øy i Askvoll kommune i Vestland. Ho har eit areal på 9 km² og om lag 200 innbyggjarar. I vest har ho brusamband til Bulandet. Aust for Værlandet ligg øya Alden.
Rasmus Jakobsson Vassbotn
Rasmus Jakobsson Vassbotn var ein norsk gardbrukar og dagbokforfattar. Han var fødd i Jakobsgarden i Søre-Bjørkedal i Volda, og døydde på Vassbotn i same prestegjeldet. Per Jakobsson Bjørkedal var ein eldre bror.
Han vart tilsett som skulehaldar i Volda i 1772. I 1778 gifta han seg med ei gardenkje på Vassbotn, og budde der sidan. Kring 1780 tok han til å notere ned slikt han hadde høyrt eller lese frå gamalt. Seinare skreiv han ned slikt han sjølv mintest, før han noterarar ned samtidige hendingar. Vassbotn skreiv på sittTids-Register til 1820. Notatane vart samla og utgitt i eit hefte, fyrste gong i 1916.
Værlandet
Værlandet er truleg "utveret kalla Vitar" som vi kjenner frå Egilssoga. Ein overgang frå Vitar til det namnet vi kjenner i dag, er muleg gjennom uttalen "vete" for "vite" (varde), og ved at endinga -øy er lagt til ein gong mellom 1200 og 1500. (Slik etterhengt -øy er kjent frå stadnamn på Shetland og Orknøyane.) :
Alternativt har Vitar vore namnet på heile øygruppa, medan Vitarey har vore namnet på hovudøya. Uttalen med "æ" har uansett kome til på 1600-talet etter at folk på staden begynte å oppfatta førsteleddet som "vær", fiskevær. Forklaringa i Norske Gaardenavne støttar denne løysinga, det er ikkje Værøyna, men Bulandet som er det eigentlege fiskeværet.
Originalteksten i Egilssoga :
''
Omsett av Leiv Hegstad 1950 :
Kjelder
Oluf Rygh skriv :
Vathý i Khalkída
Vathý (gresk Βαθύ) er ein distriktsby i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Vathý var hovudsete i den tidlegare kommunen Avlída, som no er ei kommunaleining i kommunen Khalkída.
Daisuke Miyakawa
Daisuke Miyakawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Thespa Kusatsu, Giravanz Kitakyushu og SC Sagamihara.
St. Albans
St. Albans (engelsk skrivemåte St Albans) er ein by i Hertfordshire i England, omkring 35 km nord for London. Han er administrasjonssenter og største by i distriktet St. Albans. I romersk tid låg byen Verulamium på den same staden; dette var ein av dei viktigaste romerske byane på dei britiske øyane.
Namnet til byen kjem frå den første kjende kristne martyren på dei britiske øyane, St. Alban. Katedralen som er via til han er eit av dei viktigaste landemerka i byen.
Historie
Før romarane kom hadde den keltiske stammen catuvellaunarane ei busetjing på Prae Hill omkring halvannan kilometer frå sentrumet til byen. Den romerske byen Verulamium vart anlagt nær denne, ved elva Ver, og strekte seg inn mot dagens sentrum.
I mellomalderen voks byen oppover i åssida der katedralen ligg, ved staden der St. Alban vart halshogd ein gong før 324.
Veliko Tărnovo
Veliko Tărnovo (bulgarsk Велико Търново) er ein by og ein kommune i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria og hovudstad i provinsen. Kommunen omfattar byane Veliko Tărnovo, Debelets og Kilifarevo, i tillegg til 86 andre busetnader, mange av dei utan eller med svært liten heilårsbusetnad. Byen ligg på sørsida av elva Jantra nordvest i Bulgaria.
St. Albans
Historie
Under den engelske borgarkrigen vart det utkjempa to slag i St. Albans.
Veliko Tărnovo
Kommunen har eit areal på 885 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 88 670 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 68 783 innbyggjarar.
St. Albans
Historie
I mellomkrigstida vart han eit viktig senter for elektronikkindustrien. Etter andre verdskrigen har han vakse mykje på grunn av folkeflyttinga som skjedde. Med moderne kommunikasjonsmiddel ligg han godt innanfor området som er attraktivt for pendlarar til London.
Veliko Tărnovo
Til storbyområdet for Veliko Tărnovo blir rekna heile kommunen Veliko Tărnovo.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Paktdagen
Paktdagen (eng. Day of the Covenant) er dagen då bahaiar feirar utpeikinga av Abdul-Bahá som etterfølgjaren til Baháulláh, «senteret» for pakta til Baháulláh mellom han og dei som følgde han. Paktdagen blir feira den 26. november kvart år.
Abdul-Bahá grunnla høgtida som ein dag ein kunne feira i staden for fødselsdagen hans 23. mai, som var dagen Ali Muhammad Shirazi erklærte seg som bab, og som berre skulle feirast for dette. 26. november kjem 180 dagar etter dette. Denne høgtida, og dødsdagen til Abdul-Bahá den 28. november, er to høgtider som ikkje skal vera fridagar, ettersom Abdul-Bahá ønskte å unngå persondyrking.
Grazia Deledda
Grazia Deledda var ein italiensk forfattar som i 1926 fekk Nobelprisen i litteratur «för hennes av hög idealitet burna författarskap, som med plastisk åskådlighet skildrat livet på hennes fäderneö och med djup och värme behandlat allmänt mänskliga problem.»
Liv og virke
Grazia Deledda var fødd i Nuoro på Sardinia. Ho kom frå ein velhavande familie og fekk språkundervisning allereie i barneåra. Som 15-åring fekk ho i 1886 publisert forteljingar og dikt i sardiske aviser. Frå år 1900 budde ho i Roma med to søner og ektemannen Palmiero Madesani, som var statstenestemann i forsvarsdepartementet.
I verka hennar kan ein spore påverkning frå Giovanni Verga sin verismo og i blant Gabriele D'Annunzio sin decadentismo.
Neuenhof
Neuenhof er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Han ligg i Limmattal.
Kommunen ligg mellom Heitersberg og elva Limmat. Han består av landsbyen Neuenhof og Rüsler.
Steinsundøy
Steinsundøy er ei øy i Solund kommune i Vestland. Ho har eit areal på 18,7 km² og om lag 55 innbyggjarar. Det høgaste punktet er Vardefjellet på 315 meter over havet.
Øya ligg vest for Sula, som ho har brusamband med. Lenger vest ligg Ytre Sula. På sørsida av øya ligg Sognesjøen, den ytste delen av Sognefjorden, og på nordsida Lågøyfjorden.
Sørpolområdet til Mars
Isdekket på sørpolen når visse stadene ei tjukn på opp til 3,5 kilometer, og det har ein diameter på kring 350 kilometer.
Det permanente isdekket er sett saman av 85% karbondioksid-is og 15% vassis. Det har ein kjerne av vassis.
Fánis Gékas
Theofánis Gékas, betre kjend som Fánis Gékas er ein gresk fotballspelar som har spela som spiss for Samsunspor i tyrkisk Süperlig og for det greske landslaget. Han har spelt for ei rekkje klubbar i Tyskland, England og Hellas, og skreiv under for Samsunspor 7. januar 2012. Han var toppskårar i den greske toppdivisjonen i 2004/05-sesongen då han spelte for dei to klubbane Kallithéa og Panathinaikós, og toppskårar i tysk Bundesliga i 2006/07-sesongen medan han spelte for Bochum. Han var òg toppskårar i Europa under kvalifiseringskampane til fotball-VM i 2010, med ti landslagsmål for Hellas under VM-kvalifiseringa. I 2007/08-sesongen var han Bayer Leverkusen sin toppskårar i Bundesliga med 11 seriemål. Han debuterte for Hellas sitt landslag i mars 2005 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Albania.
Pljevlja
Pljevlja (kyrillisk Пљевља ) er ein by og kommune nord i Montenegro. Kommunen grensar til kommunane Žabljak, Bijelo Polje og Mojkovac i tillegg til Serbia og Bosnia-Hercegovina. Kommunen har eit areal på 1 346 km² og er den tredje største i Montenegro ut frå areal. Byen ligg i ei høgd på 770 meter over havet og det høgaste punktet i kommunen er Ljubišnja på 2 238 moh, medan den lågaste delen av kommunen ligg ved Tarakløfta i 520 meter over havet. I 2003 hadde kommunen Pljevlja 36 918 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde om lag 27 000 innbyggjarar.
Luís Carlos de Oliveira Preto
Luís Carlos de Oliveira Preto er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Teikn
Teikn kan bety symbol eller signal i vid forstand, for eksempel grafiske figurar, merke, gjenstandar, handrørsle og anna med eit bestemt meiningsinnhald. Ordet tein kan også brukast om eit stjernebilde, eit spor eller ein indikator, eit kjenneteikn (det karakteristiske ved noko) eller eit jærteikn (eit varsel). I følgje den semiologiske biletteorien er teikn den minste meiningsberande eining i visuell kommunikasjon.
I dag brukar vi mange teikn. For eksempel er den grøne mannen i lysskilt et teikn på at det er greit å passere gata.
Grafiske teikn er forenkla teikningar og merker som for eksempel bokstavar og matematiske symbol, piktogram, logoar og emblem.
Sinclair Lewis
Harry Sinclair Lewis var ein amerikansk forfattar som blei berømt for sine sosialkritiske og satiriske romanar. I 1930 fekk han som den første amerikanar nobelprisen i litteratur «för hans starka och levande skildringskonst, med typskapande förmåga, med kvickhet och humor.»
Jórgos Samarás
Jórgos Samarás, også transkribert Giorgos Samaras er ein gresk fotballspelar som har spela for Celtic i skotsk Premier League og for det greske landslaget. Faren hans, Ioánnis Samarás, har òg fotballandskampar for Hellas. Jórgos Samarás debuterte for Hellas sitt A-landslag 28. februar 2006 i ein vennskapskamp mot Kviterussland, der han skåra det einaste målet i kampen. Han var med på å vinna skotsk Premier League med Celtic i 2008.
USS «Enterprise»
USS «Enterprise» er namnet på ei rekkje militære fartøy innan den amerikanske marinen. Det er også nytta som namn på ei rekkje romfartøy innan Star Trek-universet.
Førjulstid
Førjulstid er tidsrommet før jul der ein førebur feiringa gjennom å skaffa julegåver, laga og hengja opp pynt, gjera reint og laga til mat. Handelsstader bruker førjulstida til å selja gåver, mat og pynt som høyrer jula til. For mange er det denne tida dei har det største salet, og dei kan leggja mykje arbeid i juleutstillingar og underhaldning i tida før jul. Julestrida, alt arbeidet rundt det å førebu jula, er knytt til denne tida.
Markering av førjulstida
Ein kan markera at førjulstida er begynt ved å setja opp elektriske julelys og jule- eller adventspynt. Ein kan ha koselege stunder der ein tenner levande lys eller drikk særskilde drikkar, som gløgg. I samband med advent kan ein ha ein adventskalender.
Det kan haldast mindre feiringar, som luciadagen, julebord, juleselskap eller juleverkstad, samlingar der ein kjem saman for å førebu gåver, pynt eller søtmat til jul. Det blir også arrangert julekonsertar med julemusikk og teaterførestillingar med julespel.
Tidsmessig plassering
Kva tid førjulstida tek til er det ulike tankar om i ulike samfunn og delar av samfunna. I Noreg og mange andre stader er det vanleg å rekna advent frå 1. desember som førjulstid. Hjå andre kan ho byrja to veker eller ein månad eller før jul. I USA er «Black Friday», dagen etter Thanksgiving i slutten av november, blitt den vanlege byrjinga på julesalet med nedsette prisar for å lokka kundar. Butikkar kan ta til å selja juleeffektar i oktober, men mange reknar dette som ein for tidleg, ein «tjuvstart» på førjulstida. Organisasjonen Fremtiden i våre hender starta kampanjen «Gi oss jula tilbake!» mot det dei rekna som ei øydeleggjande forlenging av jula. Kampanjen blei lagd ned etter at julemarsipan var å få kjøpt frå 26. september 2008.
Kvirinalhøgda
Kvirinalhøgda (latin Mons Quirinalis, italiensk Quirinale) er ei av dei sju høgdene i Roma, og ligg mellom Trajanus forum og Diocletianus termer. Namnet Kvirinalen kjem av Quirinus tempel.
Kvirinalhøgda er dominert av Palazzo del Quirinale med mektige hagar. Palasset var før 1870 pavane sin sommarresidens, og fram til 1947 den italienske kongen sin bustad. På Piazza del Quirinale står to statuar som framstiller Zevs sine to søner Castor og Pollux. På Kvironalhøgda ligg to sakrale arkitektoniske meisterverk frå barokken: Kyrkjene San Carlo alle Quattro Fontane av Francesco Borromini og Sant'Andrea al Quirinale av Giovanni Lorenzo Bernini.
Pave Celestin III
Pave Celestin III var pave frå mars/april 1191 til han døydde.
Celestin III var fødd inn i orsinifamilien, ein av de viktigaste italienske adelsfamiliane, som Giacinto Bobone. Den 30. mars 1191 blei han vald til pave, trass i at han berre var diakon. Han blei prestevigd den 30. mars 1191 og truleg bispevigd same dagen.
Dagen etter at han blei vald ril pave krona Celestin III den tysk-romerske keisaren Henrik VI. Seinare ekskommuniserte han den same keisaren for å halda Rikard Løvehjarte i fangenskap.
I 1192 bekrefta han statuttane til Den tyske ordenen.
Mot slutten ønskte Celestein å abdisere, men kardinalane aksepterte ikkje ønsket, og han blei verande pave til han døydde.
Palatinerhøgda
Palatinerhøgda eller Palatinhøgda (latin: Collis Palatium) er den sentrale av dei sju høgdene i Roma og den eldste delen av byen. Han er 40 meter høg ovanfor Forum Romanum på eine sida og Circus Maximus på andre. Høgda er det etymologiske opphavet til ordet «palass».
Mytologi
I følgje romersk mytologi var det på Palatinerhøgda at Romulus og Remus vart funne av ulvemora som heldt dei i live. I følgje dette segna fann gjetaren Faustulus spedborna og i lag med kona si Acca Larentia fostra dei borna. Då dei vart eldre var det her Romulus valde å byggje Roma.
Historie
Roma har sitt opphav på Palatinerhøgda, og nylege utgravingar har vist at det har budd folk her frå sidan om lag år 1000 f.Kr.
Mange rike romarar i Den romerske republikken (510 f.Kr.– om lag 44 f.Kr.) budde her. Ruinane av palassa til Augustus (63 f.Kr.– 14 e.Kr.), Tiberius (42 f.Kr.–37 e.Kr.) og Domitian (51– 96) er framleis synleg. Augustus bygde òg eit tempel til Apollo her, ved sida av huset sitt.
Palatinerhøgda var òg staden der festivalen lupercalia vart halden.
Maritza Martén
Maritza Martén García er ein kubansk tidlegare diskoskastar som i 1992 vart olympisk meister i øvinga.
Aktiv
Martén sette i mars 1985 personbeste med eit kast på 70,50 meter i heimbyen Habana. Nokså nøyaktig fire år seinare tangerte ho rekorden ved eit stemne i Santiago de Chile.
18. juli 1992 presterte Martén sitt livs beste diskoskast i spanske Sevilla der diskosen landa etter ei luftferd på 70,68 meter. To veker etter rekordkastet låg ho på andreplass då fire omgangar av OL-finalen i Barcelona var unnagjort. I den femte omgangen forbetra Martén seg med over 3 meter til 70,06 m og siger i tevlinga.
Både under verdsmeisterskapen 1993 og i VM 1995 enda Martén på fjerdeplass i diskoskasting, begge gongane eit drygt stykke unna bronseplass.
Lilándia
Lilándia (gresk Ληλάντια) er ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Lilándia inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Khalkída.
Kapitol
Kapitol (latin Capitolinus Mons, italiensk Campidoglio) er den høgaste av dei sju høgdene i Roma. Ho ligg mellom Forum Romanum og Marsmarken. I antikken låg det eit tempel for den kapitolinske triade der, det vil seie Jupiter, Juno og Minerva. Tempelet vart påbyrja av den siste kongen av Roma, Lucius Tarquinius Superbus, og vart rekna som eit av dei største og vakraste i byen. Høgda er i dag prega av Kapitolmuseuma.
Høgda er kjend for ei rekkje hendingar i historia til Roma. Det var der Brutus og hans medsamansvorne stengde seg inne i tempelet etter mordet på Julius Cæsar. Graccherane låg komplottet sitt og vart myrda der. Generalar som vart innvilga ein triumf såg ut over byen frå høgda. Gallarane vart sleppt inn i citadellet av vestallinna Tarpeia, som seinare vart avretta ved å bli kasta ned frå det som vart kjend som den tarpeiske klippa. Seinare skulle òg andre som var dømd for politiske lovbrot verte avretta der. Då gallarane plyndra Roma i 390 f.Kr. var høgda den einaste delen av byen som ikkje vart inntatt.
Frå 1536 til 1546 endra Michelangelo Buonarroti høgda fullstendig ved å bygge tre palass som rundt ein trapesforma plass. Inngangen er via ei brei trapp. Michelangelo reverserte heile planen for høgda; tidlegare hadde ho hatt utsikt mot mot Forum, keisaren sitt Roma, men plassen vender ut mot den andre sida, pavane sitt Roma. Dei tre palassa er heim for Kapitolmuseuma.
Ved sida av plassen ligg kyrkja Santa Maria in Aracoeli. Ved foten av høgda ligg ruinar av ein romersk insula på meir enn fire etasjar, som er synleg frå gata.
Det engelske ordet Capitol kjem frå frå Kapitol. Historia om at ordet kapital òg kjem derfrå, sidan det vart slått mynt i tempelet, er ikkje riktig; det ordet kjem frå capite som tyder «hovud».
Engadin
Engadin eller Engadine (tysk: Engadin, italiensk: Engadina, retoromansk: Engiadina; tyder «Inn-hagen») er ein lang dal i Dei sveitsiske Alpane i kantonen Graubünden søraust i Sveits. Elva Inn renn gjennom dalen frå kjelda si ved Malojapasset og går nordaustover til ho renn inn i Austerrike hundre kilometer lenger nede. Engadin er omringa av høge fjell på alle sider og er kjend for det solrike klimaet, det vakre landskapet og fritidsaktivitetane.
Geografi
Engadindalen ligg sentralt i Alpane og utgjer den øvre delen av den 300 km lange Inndalen. Frå Malojapasset (1815 moh) til grensa til Tirol (1 000 m) nord for Vinadi strekkjer dalen seg 100 km, og alltid over 1 000 moh. Dei høgaste fjella ved dalen er Berninafjella i den øvre delen.
Engadin er delt inn i to delar:
Øvre Engadin
Øvre Engadin byrjar ved Malojapasset med ei rekkje innsjøar som går frå nordaust til sørvest: Lej da Segl (Sils-sjøen), kjend for brettsegling, Lej da Silvaplauna (Silvaplanasjøen), og Lej da San Murezzan (St. Moritz-sjøen). I sørvestenden av dalen, fell Malojapasset bratt ned til Chiavenna i Italia gjennom Val Bregaglia, og så til Como. Ved Lunghinpasset, oppfor Maloja, ligg det kjende triple vasskiljet i Vest-Europa, der Inn renn ut i Donau til Svartehavet, Mera renn via Po til Middelhavet og Julia via Rhinen til Nordsjøen.
St. Moritz (1800 moh) ligg ved Lej da San Murezzan. Han var vertsby for vinter-OL 1928 og vinter-OL 1948. Det ligg fleire vintersportstader i området kring Piz Corvatsch og Piz Nair.
Nordaust for St. Moritz ligg landsbyen Samedan, som er hovudstad for Øvre Engadin. Nær Samedan, munnar Flaz ut i Inn og dalen opnar opp til ei brei eng med høge fjell kring. Flaz er ei stor elv som renn ned dalen frå Berninapasset (2323 moh). Det høgaste fjellet i Engadin – og i Dei austlege Alpane – er Piz Bernina, som er 4049 moh og ligg like i nærleiken.
Nedanfor Samedan ligg fleire landsbyar langs Inn. Den best bevarte er kanskje Zuoz (1720 m), som har hus som er typiske for Engadin med store tjukke, stein- og murveggar.
I Øvre Engadin går det tog frå Samedan som via Albula-tunnelen når resten av Sveits. Om sommaren er det òg mogeleg å køyre med bil over Albulapasset. Julierpasset, oppfor St. Moritz går frå Engadin til resten av Graubünden.
Like nedanfor Zuoz ligg landsbyen S-chanf, som er enden på den store flate enga kring Inn. Kvart år vert langrennsløpet Engadin skimaraton halden her frå Maloja, og kryssar isdekte innsjøar og dei opne engene, før det endar i S-chanf. 11 000 til 13 000 løparar deltar kvart år.
Nedanfor S-chanf endrar brått landskapet seg. Inn vert no raskare og renn gjennom ei djup kløft med bratte veggar, medan enga glir over i lerkeskog. Ved Zernez, opnar dalen seg igjen eit lite stykke. I Zernez (1470 moh) går Fuornpasset sørover, og passerer gjennom Sveits nasjonalpark.
Nedre Engadin
Like oppfor Zernez, ved Punt Ota, startar Nedre Engadin. Her ligg ikkje lenger landsbyane i dalbotnen, men høgare opp i dei solrike terrassane danna under istida.
I nord går ei anna togrute frå Nedre Engadin til Klosters via den nyleg bygde Vereinatunnelen. Hovudstaden i Nedre Engadin er vintersportstaden Scuol (1200 moh).
Pericles de Oliveira Ramos
Pericles de Oliveira Ramos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Sagan Tosu og SC Tottori.
Katinka
Katinka eller Kathinka er kvinnenamn av russisk opphav, avleidd som kjælenamn av (E)Katerina, som tyder 'rein'. Namnedagen i Noreg er 27. mai.
I Noreg heiter rundt 360 kvinner Katinka og oppunder 260 Kathinka (SSB, 2008).
Daryl Stuermer
Daryl Mark Stuermer er ein amerikansk musikar som speler gitar og bass for Genesis under konsertane deira, og sologitar for Phil Collins på dei fleste turneane og soloalbuma hans.
Stuermer har spelt inn åtte soloalbum.
Alf Rolfsen
Alf Rolfsen var ein norsk kunstmålar, son av lesebokredaktøren Nordahl Rolfsen. Alf Rolfsen vert i dag rekna som ein av de leiande målarane av fresker og monumentalmåleri i mellomkrigstida. Saman med Axel Revold og Per Krohg vert han rekna som ein av dei tre «freskobrørne».
Alf Rolfsen vart fødd og voks opp i Oslo. Etter fullført examen artium i 1913 fòr han til København for å utdanna seg til arkitekt, men vart i staden innskriven på Kunstakademiet i København som målarstudent under Viggo Brandt og Peter Rostrup Bøyesen til 1916. Han debuterte på Efteraarsudstillingen i København i 1916, og studerte deretter i Paris i åra 1919–20. Her vart han influert av kubisme og den franske målaren André Derain, og heldt si fyrste separatutstilling i Kunstnerforbundet i 1920. Dette året gifte Rolfsen seg med Ingrid Platou, som vart kona hans resten av livet. Rolfsen føretok seg forøvrig mange studiereiser, særleg til Frankrike og Italia.
Freskoarbeida som Rolfsen stod for var svært detaljrike, fulle av litterære tema og symbolikk. Ved sida av dei mange freskene og måleria Rolfsen skapte i løpet av livet sitt, illustrerte han òg barnebøkene til far sin, Nordahl Rolfsen, samt eventyr av Asbjørnsen og Moe. Han forfatta òg nokre bøker som omhandla målarkunst sjølv, mellom dei ein biografi om Thorvald Erichsen, utgjeven i 1931.
Alf Rolfsen påtok seg òg fleire verv i kunstnarorganisasjoner, mellom anna som formann i Kunstnernes Hus i to økter. Han vart riddar av den svenske Nordstjerneordenen i 1937, fekk Kongens fortenestmedalje i gull tildelt i 1950, Prins Eugen-medaljen i 1951, vart utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden i 1955 og fekk både Norsk kulturråds ærespris og St. Hallvardsmedaljen i 1971.
Verk
Fresker
Måleri (eit utval)
Obersiggenthal
Obersiggenthal er ein kommune i distriktet Baden, i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Han ligg i Limmattal.
Kommunen ligg nord for distriktshovudstaden Baden ved elva Limmat, og omfattar landsbyane Nussbaumen, Kirchdorf og Rieden.
Marsteinen
Marsteinen er ei avis som vert utgjeven i Austevoll kommune i Vestland fylke. Avisa kjem ut ei gong for veka, kvar torsdag. Redaktør er Trond Hagenes.
Marsteinen er òg namnet på den vesle øya som Marstein fyr ligg på.
Bijelo Polje
Bijelo Polje (kyrillisk Бијело Поље) er ein by nord i Montenegro med om lag 15 000 innbyggjarar.
Staffan stalledräng
Staffan stalledreng, eller Stefan stallgut, er ein engelsk og nordisk versjon av soga om den heilage Stefan. Ifølgje soga var Stefan ein tenar hjå Herodes den store, og den første som såg Betlehemsstjerna. Den heilage Stefan er knytt til jula gjennom at festdagen hans, Stefanusdagen, ligg på andre juledag.
I Sverige og Finland er soga om Stefan i dag hovudsakleg knytt til ein julesong kjend som «Staffansvisan», «Sankte Staffan» eller «Staffan var en stalledräng». I dag blir songen som regel framført av stjernegutar på luciadagen, men tidlegare var knytt til markeringar av stefanusdagen, som staffansritt. Songen er ei legendevise klassifisert som SMB 39 og TSB B 8. Innhaldet i dei ulike variantane av songen kan variera, men skildrar gjerne Stefan som stallgut, gjetar eller tenar for kong Herodes.
Det finst også danske (DgF 96), færøyske (CCF 167) og norske versjonar av songen. På engelsk finst han som som «St. Stephen and Herod» (Child 22). Denne versjonen fortel at Stefan blir steina til døde på ordre frå Herodes.
Bijelo Polje
Bijelo Polje er senteret i kommunen med same namn (om lag 50 000 innbyggjarar), som ligg i den geografiske regionen Sandžak. Han er det uoffisielle senteret i nordaustlege delar av Montenegro. Bijelo Polje tyder bokstavleg «Den kvite sletta» på serbisk. Elva Lim renn gjennom byen.
Bijelo Polje var ein del av Det osmanske riket fram til han vart frigjort under balkankrigane i 1912. Under det osmanske styret vart byen kalla Akova.
Norge idag
Norge idag er ei kristen vekeavis som vert utgjeven i Straume i Vestland fylke. Stadfest nettoopplag er 12 222 (2002).
Rune
Rune er eit mannsnamn med nordisk utsprang. Både Rune og den kvinnelege forma Runa er kortformar av eldre namn som byrja med Run-, t.d. Rúnolfr. Run tyder løyndom.
Namnet er kjend som førenamn tilbake til 1390 og truleg i forledd til fleire gardsnamn. Bruken av namnet fekk ein opptur på 1900-talet, og kulminerte rundt 1960. Namnet er framleis vanleg i bruk.
Albert Tomàs
Albert Tomàs er ein tidlegare spansk fotballspelar.
Brahma (fleirtyding)
Brahma og liknande ord kan visa til:
Albert Tomàs
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Otho av Romarriket
Otho, Marcus Salvius Otho, fødd år 32, død 16. april 69 (sjølvmord), var romersk keisar frå 15. januar i firekeisaråret 69.
Otho var ven av keisar Nero av Romarriket. Keisaren oppmoda han til å gifta seg med elskarinna si, den lettsindige Poppaea Sabina. Otho vart send som statthaldar til den romerske provinsen Lusitania. Lusitania omfatta vestlege delar av den iberiske halvøya. Otho var statthaldar i ti år, og synte seg som ein dugleg leiar. Etter at Galba vart keisar, vona Otho på å verta adoptert av keisaren. Då planen slo feil, tok Otho del i ein oppreist mot keisaren. Otho stilte seg i spissen for pretorianargarden, og vart etter mordet på Galba sjølv keisar den 15. januar 69. Han måtte snart kjempa mot ein annan tronkrevjar, Vitellius. I slag nord i dagens Italia ved Bedriacum mot feltherrane Caecina og Valens måtte styrkane til Otho gje tapt. Otho tok livet av seg den 16. april 69. Vitellius etterfylgde Otho som keisar
Peter Gabriel
Peter Brian Gabriel er ein engelsk songar, musikar og låtskrivar som vart kjend som vokalist og fløytist i progrockbandet Genesis. Etter at han slutta i Genesis, starta Gabriel ein suksessrik solokarriere. Albumet hans So frå 1986 er hans bestseljande og den største hitten på albumet, «Sledgehammer», vann ni MTV Awards på 1987 MTV Video Music Awards og er den mest spelte musikkvideoen i historia til kanalen.
I nyare tid har Gabriel fokusert på å produsere og fremje verdsmusikk og har vore ein pioner innan digitale distribusjonsmetodar for musikk. Han har òg vore involvert i mange humanitære prosjekt. Gabriel har vunne mange musikkprisar gjennom karrieren sin, mellom anna tre Brit Awards, inkludert beste mannlege artist i 1987, seks Grammy Awards, tretten MTV Video Music Awards, og i 2007 vart han æra med eit BMI-ikon på den 57. årlege BMI London Awards for hans «inspirasjon for generasjonar av musikarar». Gabriel fekk òg Polar Music Prize i 2009, og vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame som medlem av Genesis i 2010.
Tidleg liv
Peter Gabriel vart fødd i Chobham i Surrey i England. Faren hans, Ralph Parton Gabriel, var elektrikar og mora Edith Irene Allen, kom frå ein musikalsk familie og lærte han å spele piano i tidleg alder. Han gjekk på Cable House, ein privatskule i Woking i Surrey, St. Andrews Prep School i Horsell, så Charterhouse School (Godalming) frå 1963. Han spelte trommer i det første rockebandet sitt, og Mike Rutherford sa i 1985 at «Pete var - og framleis er, trur eg - ein frustrert trommeslagar».
Kirsti Jordet
Kirsti Jordet er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Vingelen med til saman 14 noregsmeistertitlar og to Kongepokalar. Jordet sette noregsrekordar i diskoskast, høgdesprang og spydkast. Fram til og med 1952 tevla ho for Follagutane, i 1953 for Røros IL og frå 1954 for IL BUL (Idrottslaget i Bondeungdomslaget i Oslo).
Peter Gabriel
Genesis
Gabriel starta Genesis i 1967 med skulevenene frå Charterhouse School Tony Banks, Anthony Phillips, Mike Rutherford og trommeslagar Chris Stewart. Namnet på bandet vart føreslått av Jonathan King, som produserte det første albumet deira, From Genesis to Revelation.
Kirsti Jordet
1,50 m i 1949
Dette var to centimer høgare enn Berit Byhre sin rekord frå 1947. Jordet mista rekorden alt seinare same året, då Unni Sæther hoppa 1,51.
39,95 i 1950
Rekorden vart sett under NM. 39,95 var ei kraftig forbetring frå den tidlegare rekorden på 34,19 av Edith Todnem frå same året. Rekorden stod til 1952 då Alfhild Nærland kasta 41,12.
Peter Gabriel
Genesis
Gabriel var påverka av mange kjelder i måten han song på, som Family-songaren Roger Chapman. I 1970 spelte han fløyte på Cat Stevens-albumet Mona Bone Jakon.
Kirsti Jordet
39,35 i 1952
Den tidlegare rekorden var på 37,59 frå 1950 og høyrde til Edith Todnem. Jordet forbetra sjølv rekorden i NM same året.
Peter Gabriel
Genesis
Genesis vart kjend i England og etterkvart òg i Italia, Belgia, Tyskland og andre europeiske land, hovudsakleg på grunn av dei prangande kostyma Gabriel brukte på scenen. Han nytta mange bisarre kostyme og fortalte komiske, draumeaktige soger som introduksjon til kvar song (noko han opphavleg starta med slik at resten av bandet fekk tid til å stemme instrumenta sine mellom songane). Det vart nytta mykje ultafiolett lys i staden for normale lys med kvite laken bak på scenen, slik at ein berre såg silhuettane av bandmedlemmane med Gabriel sine sjølvlysande kostyme og sminke.
Kirsti Jordet
40,20 i 1952
Denne rekorden vart ståande i seks år, heilt til Edel Leverås kasta 40,42 i 1958.
Medaljar i NM i friidrett for senior
Kirsti Jordet tok til saman 34 medaljar i NM i perioden 1949–1957; 14 gull, 13 sylv og 7 bronse. Dei fleste av desse vann ho i tekniske øvingar, men ho fekk også tre medaljar i laupsøvingar og fire medaljar i trekamp. I 1949 og 1950 fekk ho òg Kongepokalen.
Peter Gabriel
Genesis
Gabriel slutta i Genesis i 1975, noko som sjokkerte fansen og mange lurte på om bandet kunne halde fram. Det hadde byrja å bygge seg opp spaningar mellom medlemmane under innspelinga og turneen for The Lamb Lies Down on Broadway, eit konseptalbum med konsept av Gabriel. Sjølv om spaninga var stor internt i bandet på denne tida har både Gabriel og dei gjenverande medlemmane i bandet sagt at dei var alle gode vener då Gabriel slutta. Ei av årsakene til at han slutta var at kona hadde vanskar under svangerskapet med det første barnet til Gabriel, Anna-Marie, som vart fødd med sjukdomar. Gabriel valde derfor å heller vere med kona og den sjuke dottera enn å dra på turné.
Solokarriere
Den første singelen til Gabriel som soloartist «Solsbury Hill», vart skriven om tida då han slutta i Genesis. Songen gjekk inn på singellista i USA i 1978, men vart spelt inn i 1976 og kom ut på debutalbumet hans som soloartist i 1977.
Gabriel gav ikkje titlar til dei fire første soloalbuma, som alle vart heitande Peter Gabriel, berre plateomslag (av Hipgnosis) skil dei. Dei vert vanlegvis anten kalla I, II, III og IV eller det vert referert til plateomslaget som Car, Scratch and Melt og Security. Sistnemnde fekk namnet Security i USA då Geffen Records kravde dette.
Dei tre neste albuma til Gabriel fekk titlar med berre to bokstavar: So, Us og Up.
Peter Gabriel-albuma (1977–1985)
Gabriel spelte inn debutalbumet sitt i 1976 og 1977 med produsent Bob Ezrin. Den første suksessen hans som soloartist kom med singelen «Solsbury Hill», eit sjølvbiografisk stykke som handlar om tida då han slutta i Genesis. Gabriel arbeidde med gitarist Robert Fripp som produsent på den andre plata, i 1978. Dette albumet vart enklare, mørkare og meir eksperimentel, og gav Gabriel god kritikk, men ingen hittar.
Gabriel utvikla ei ny interesse i verdsmusikk (særleg perkusjon), samt nye innspelingsteknikkar og lydeffektar. Interessa for musikkteknologi kom til syne på tredjealbumet. Dette var det første albumet der det vart nytta den no kjende «portstyrte trommelyden». Phil Collins spelte trommer på fleire songar, som opningssongen «Intruder», der denne trommeeffekten vart nytta. Det vart ikkje nytta cymbalar ein einaste stad på albumet og det same gjorde Collins med singelen sin «In the Air Tonight» og mykje utover i 1980-åra. Albumet gjorde det bra med songar som «Games Without Frontiers» (#4 U.K, #48 U.S.) og «Biko».
Vanskelege innspelingar heime hos Gabriel i 1981 og 1982 enda med det fjerde albumet, der Gabriel produserte det meste sjølv. Det var eit av dei første kommersielle albuma som vart laga utelukkande på digitale lydband (ved hjelp av ein Sony-lastebil), og med ein tidleg, ekstremt kostbar Fairlight CMI, ein samplingsdatamaskin, som alt hadde vorte nytta noko på det førre albumet. Gabriel nytta sampla og dekonstruerte lydar med etniske perkusjonsinstrument og skapte eit radikalt nytt lydbilete. Trass i dei rare lydane, det rare omslaget og ofte forstyrrande tema, selde albumet bra. Det vart det første albumet hans som gav han hitsinglar på Topp 40 i USA med «Shock the Monkey», i tillegg til songen «I Have the Touch». Musikkvideoen for «Shock the Monkey», med Gabriel i kvitmåla andlet og ein makak (ape) i bur, låg på førsteplassen på «MTV» i ni veker. Geffen Records tvinga Gabriel til å gje det fjerde albumet hans namn i USA, Security, for å kunne skilje dei frå dei tre førre albuma.
Alternative versjonar av det tredje og fjerde albumet hans vart òg gjeve ut med tyske tekstar. Peter Gabriel 3 bestod av dei same innspelingane med ny vokal, medan Security vart miksa på nytt og fleire av songane var endre noko i forhold til originalane.
Gabriel turnerte lenge etter kvart av albuma sine. Han nytta i starten ingen teatralske effektar, men for den andre turneen hans så barberte heile bandet seg på hovudet. På Security hadde han igjen starta å nytte teatralske effektar, der han vart heist opp i lufta, nytta lenser og speglar til å forvri andletet sitt og han brukte uvanleg sminke. Opptak frå turneen hans i 1982 vart gjeve ut som det doble konsertalbumet Plays Live. På somme av konsertane hans sommaren 1983 i USA og Canada varma han opp for David Bowie.
I 1984 deltok han med musikk til Alan Parker-filmen Birdy.
So, Passion og Us (1986–1994)
Gabriel nådde høgdepunktet i karrieren kommersielt sett med albumet So i 1986. Albumet gjekk til topps i Storbritannia og Noreg og til andreplassen i USA. Det selde til trippel platinaplate i Storbritannai og 5x platina i USA. Det var tre store hittar på albumet med «Sledgehammer», «Big Time» og «Don't Give Up» — sistnemnde ein duett med Kate Bush. «Sledgehammer» gjekk til topps i USA og slo Genesis sin «Invisible Touch» ned frå førsteplassen. So vart produsert i lag med Daniel Lanois, som då var kjend for arbeidet sitt med U2 og Brian Eno. I 1990 rangerte Rolling Stone So på 14. plass på lista si over dei 100 beste albuma i 1980-åra.
Musikkvideoen til «Sledgehammer» er vorte hylla og var eit samarbeid mellom regissør Stephen R. Johnson, Aardman Animations og Brothers Quay. Videoen sette ein ny standard for kunst i musikkvideoindustrien og vann ni MTV Video Music Awards i 1987, ein rekord som framleis står i 2012. «Sledgehammer» er den mest spelte musikkvideoen i historia til MTV og vart i 1998 kåra til den beste animerte videoen gjennom tidene. Oppfølgjarvideoen for songen «Big Time» var òg banebrytande innan musikkvideoanimasjon og spesialeffektar. Albumet gav Gabriel to Brit Awards i 1987 for beste mannlege artist og beste britiske musikkvideo for «Sledgehammer».