cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Papakura District
Historikk
Ein gammal hovudveg, Great South Road, går gjennom Papakura, og dannar hovudgata i byen. Vegen vart bygd under newzealandskrigane for å transportera forsyningar til felttoget i Waikato.
Salbmagirji
Gir'ko-sál'bmagir'ji (1957/1996)
I 1957 vart salmeboka avløyst av ei ny salmebok, Gir'ko-sál'bmagir'ji. Men i dei samiske kyrkjelydane var det mange som ønskte å halde på den gamle Sálbmagirje. Boka har difor kome i nye opplag. I 1996 gav Samisk kyrkjeråd ut ei ny utgåve, i ny transkribsjon: Salbmagirji : Ipmelii gudnin ja Sámi searvegottiide bajásráhkadussan. Salmeutvalet er likt som i 1928-utgåva.
Tromme
Tromme er eit perkusjonsinstrument som vanlegvis er bygd av eit sylindrisk røyr med ein membran trekt over ein eller begge endar. Ein kan få lyd ved å få membranen, eller trommeskinnet, til å vibrera. Trommr er eit av dei eldste og mest utbreidde musikkinstrumenta, og fint i ei rekkje variantar innanfor ulike kulturar og musikktradisjonar.
Salbmagirji
Salbmagir'ji II (2005)
I 2005 gav Samisk kyrkjeråd ut ei tilleggssalmebok med nye salmar, både omsette og nyskrivne. Denne boka er meint som eit førebels tillegg til Salbmagir'ji, og nummereringa i tillegget held fram der den første boka sluttar, slik at salmane i Salbmagir'ji II er nummererte frå 361 til 771. Salmane har tilvising til tilsvarane salmar i Landstads reviderte salmebok og Norsk salmebok. Eit eige nordsamisk salmebokutval med Arild Hellesøy som leiar har stått for salmebokarbeidet.
Papakura District
Historikk
I den store reforma av lokaladministrasjonen på New Zealand i 1989 vart Papakura eit distrikt. Før dette var eit mindre område kjent som Papakura City, dette var ein liten by etter newzealandsk målestokk. Det nye distriktet fekk lagt til seg delar av dei landlege områda omkring; desse hadde tidlegare høyrt til Manukau City. Etter denne reforma vart «Papakura City» til «Papakura District», og i staden for å vera ein frittståande by, vart området slege saman med Auckland, og vart med det ein del av Regionen Auckland. Heile distriktet vert for statistiske føremål rekna som ein del av den urbane delen av Auckland, og utgjer den sørlege grensa til Auckland.
Busetnad
Folketalet i Papakura District har auka med tre gonger raten i New Zealand sett under eitt, og er storparten av europeisk avstamming. Likevel, som vanleg over det meste av New Zealand, er der ei blanding ulike etniske populajonar, og meir enn 20 % av innbyggjarane har māoriopphav, og mindre enn 75% europeisk. I tillegg bur her mindre folkegrupper med opphav frå Asia og Polynesia. Styresmaktene i distriktet reknar med at folketalet i Papakura vil meir enn dobla seg i løpet av dei neste 50 åra og koma over 100 000 menneske.
Tromme
Trommer vert laga i ei rekkje ulike storleikar og fasongar og frå fleire ulike materiale. Trommekroppen eller korpus er gjerne laga av tre, metall, keramikk, glasfiber eller plast. Skinnet kan vera av anten dyrehud eller syntetiske materiale. Dei fleste trommer har to membranar, der ein kan slå an begge eller berre den eine medan den andre verker som resonansmembran. Trommer der ein slår an begge skinna blir kalla tofellstrommer. Dei fleste trommer kan stemmast, anten ved hjelp av mekaniske innretningar for å strame membranen (stemmeskruer, tauverk) eller ved hjelp av til dømes varme. Ein del tofellstrommer kan ha ulikt stemte trommeskinn.
Papakura District
Styresett
I tillegg til å vera det lokale administrasjonssenteret, har Papakura ein større politistasjon, rettsapparatet til distriktet og eit offentleg kontor for sosiale tenester som både yter tenester til publikum og er rådgjevande i spørsmål om sosiale tenester overfor styresmaktene i Auckland. I 2004 fungerte rettsinstansane i Papakura som høgsterett for Pitcairn i ei omfattande overgrepssak som hadde funne stad på øya der sist på 1990-talet.
Væpna styrkar
Papakura var ein gong tilhaldsstad for ei større mengde mannskap i den newzealandske hæren. No har berre spesialstyrkar frå luftforsvaret base her. Bustadar som tidlegare hyste personell frå hæren og deira familiar, er no på private hender.
Tromme
Ein kan spela tromme ved hjelp av trommestikker, vispar, klubber eller hender. Instrumentet kan brukast som akkompagnement til song og dans og i ei rekkje ulike typar ensemble.
I orkester- og korpsmusikk er skarptromme, stortromme, pauke og mindre perkusjonsinstrument som til dømes tamburin mykje nytta. I sjangrar som pop, rock og jazz, vert ofte fleire ulike typar trommer kombinert i trommesett. Enkeltståande handtrommer, som til dømes bongotrommer, congas eller djembe, er også vanlege i ei rekkje musikkformer.
Papakura District
Ardmore lufthamn
Ardmore lufthamn gjev høve til fritidsflyging, private og kommersielle flygingar. Rekna etter flyavgangar og -landingar, er dette den travlaste flyplassen på New Zealand.
Den 17. september 2005, på dagen for parlamentsvalet på New Zealand, vart det stole eit lite fly (einmotors Piper Cherokee) frå Ardmore, og piloten trua med å fly inn i Sky Tower i Auckland. Tårnet vart evakuert, men piloten landa til slutt i sjøen ved Kohimarama, sentralt i Auckland, og overlevde hendinga.
Lokalstyre
Ein kommisjon (Royal Commission of Inquiry into Restructuring Auckland's Councils) arbeider med eit framlegg om å omstrukturera lokalstyra i regionen Auckland. Dette kan føra til at alle sju distrikta i regionen vert slegne saman. Dei styrande organa i Papakura har tala sterkt mot dette framlegget.
Korint
Korint eller Korinth (gresk Κόρινθος, Korinthos) er ein by og kommune på Peloponnes i Hellas. Han er hovudstad i periferieininga Korinthía i periferien Peloponnes.
I antikken var han ein bystat ved Korinteidet, eidet frå det greske fastlandet til Peloponnes. Vest for eidet ligg Korintbukta og i aust Saroniabukta. Korint ligg om lag 78 km sørvest for Aten. I dag går Korintkanalen gjennom Korinteidet, medan ein i antikken slepte skipa over til den andre sida.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 58 192 innbyggjarar, medan kommunaleininga Korint hadde 38 132 og den moderne tettstaden med same namn 30 176 innbyggjarar.
Førhistorisk tid
Før slutten av den mykenske perioden prøvde dorianarane å slå seg ned i Korint. Det første forsøket slo feil, medan det andre var ein suksess då leiaren deira Aletes følgde ein annan veg rundt Korintbukta frå Andírio.
Antikken
I antikken var Korint ein rival til Aten og Theben (Thíva) når det kom til rikdom på grunn av trafikken og handelen over eidet. Fram til midten av 500-talet fvt. var Korint storeksportør av keramikk med svarte figurar til byar i den greske verda. Atensk keramikk tok seinare over markedet. Det store tempelet i Korint på den gamle akropolisen var tileigna gudinna Afrodite. I følgje dei fleste kjelder var det meir enn tusen tempelprostituerte ved tempelet til Afrodite.
På 600-talet fvt., då Korint vart styrt av tyrannane Kypselos(657-627 fvt.) og son hans Periander (627-585 fvt.), sende byen kolonistar til Epidamnos (i dag Durres i Albania), Siracusa, Ambrakia (i dag Levkáda), Korkyra (i dag Kérkyra) og Anaktoriom. Periander grunnla òg Apollonia (i dag Fier i Albania) og Potidaea (i dag Potídea i Khalkidikí). Korint var òg ein av ny greske byar som var med å danne kolonien Naukratis i Egypt. Naukratis vart grunnlagd for å auke handelen mellom den greske verda og Egypt under regjeringstida til farao Psammetichus I i det 26. dynastiet.
Periander var ein av Dei sju vise menn i Hellas. Det var under hans regjeringstid at dei første korintiske myntane vart laga. Han var den første som prøvde å grave ein kanal gjennom eidet. Dette vart derimot svært vanskeleg og han gav opp forsøket. Han bygde i staden Diolkos, ei steinlagt rampe over land. Epoken til kypselidane som enda med Periander sin nevø Psammetikos, kalla opp etter den hellenofile egyptiske faraoen Psammetikus I, var gullalderen til Korint. Under denne epoken utvikla korintarane søyleordenen sin, den tredje ordenen av klassisk arkitektur etter dei joniske og doriske. Den korintiske søyleordenen var den mest kompliserte av dei tre og viste oppsamling av rikdom og luksuriøs livsstil i den antikke bystaten, medan den doriske ordenen samstemte med den strenge og enkle livsstilen til de eldre dorianarane som spartanarane, medan den joniske var ein balanse mellom dei to etter filosofien og harmonien til jonarar som atenarane. På den tida var det eit vidkjend gammalt ordtak, Ou pantos plein es Korinthon («ikkje alle kan dra til Korint», på grunn av den dyre levestandarden som herska i byen. Byen vart berykta for dei tempelprostituerte til Afrodite, kjærleiksgudinna, som tente dei rike handelsmennene og dei mektige embetsmennene som levde i eller reiste innom byen. Den mest kjende av dei, Lais, vart sagt å ha ekstraordinære emner og tok ekstremt høg betaling for sine tenester Byen hadde to hovudhamner, ein i Korintbukta og ein i Saroniabukta, som tente handelsrutene i høvesvis det vestlege og austlege Middelhavet. I Korintbukta låg Lakaion som knytte byen til sine vestlege koloniar (apoikoiai) og Magna Graecia, medan hamna Kekhriais tente skipa som kom frå Aten, Jonia, Kypros og resten av Levanten. Begge hamnene hadde dokker for bystaten sine store krigsflåter. Byen medverka i persarkrigane og deltok med 40 krigsskip i slaget ved Salamis under admiral Adeimantos og 5000 hoplittar i det påfølgjande slaget ved Plataiai. Etter dette var Korint ofte fiende av Aten og alliert med Sparta i det peloponnesiske forbundet. Ein av faktorane som førte til peloponnesarkrigen i 431 f.Kr., var krangelen mellom Korint og Aten over den korintiske kolonien Korkyra (Kérkyra), som truleg stamma frå den tradisjonelle handelsrivaliseringa mellom dei to byane. Etter at peloponnesarkrigen var slutt, hadde Korint og Theben, som var tidlegare allierte med Sparta, vorte misnøgde med hegemoniet til Sparta og starta korintkrigen mot bystaten. Dette svekka polisane i Peloponnes ytterlegare før invasjonen til makedonarane frå nord og danninga av Korintligaen av Filip II av Makedonia mot det persiske riket. Filip sin son, Aleksander den store, var den førte generalen til hellenarane.
Romartida
Romarane under Lucius Mummius øydela Korint etter ei omleiring i 146 f.Kr.. Då han gjekk inn i byen drap Mummius alle menn og selde kvinner og born som slavar før han sette byen i brann. For dette fekk han tilnamnet Akhaikos som erobrar av Det akhaiske forbundet. Medan det finst arkeologiske bevis for minimal busetnad i åra etterpå, grunnla Julius Cæsar byen på nytt som Colonia Iaus Iulia Corinthiensis i 44 f.Kr. kort tid før han vart myrda. I følgje Appian bestod dei nye busetjarane av frigjevne slavar i Roma. Under romarane vart han sete for styret av det sørlege Hellas eller Akhaía (i følgje Apostelgjerningane 18, 12-16). Folkesetnaden vart kjend for sin velstand og for sine luksuriøse, umoralske og lastefulle vanar. Byen hadde ein stor blanda folkesetnad av romarar, grekarar og jødar. Då apostelen Paulus først vitja byen (51 eller 52), var Gallio, bror til Seneca, prokonsul i byen. Paulus budde her i atten månader. Her vart han kjent med Akvilas og Priskilla, og kort etter at han reiste kom Apollos frå Efesos. Paulus skreiv to av sine brev til det kristne samfunnet i Korint, 1. korintarbrev og 2. korintarbrev. Det første brevet omhandlar vanskane med å oppretthalde eit kristent samfunn i ein slik verdsby.
Osmansk styre
Fem år etter det endelege fallet til Konstantinopel, erobra tyrkarane i Det osmanske riket byen og det mektige slottet. Under den greske sjølvstendekrigen, 1821-1830 vart byen fullstendig øydelagd av dei tyrkiske styrkane. Byen vart offisielt frigjort i 1832 etter Londontraktaten. Staden vart ein av kandidatane for den nye hovudstaden til det nyleg grunnlagde kongedømet Hellas i 1833, sidan han var historisk viktig og den strategiske posisjonen. Aten, som då var ein lite viktig landsby, vart vald i staden.
Koloniar
I tidleg klassisk tid kunne Korint måle seg i rikdom med Aten og Theben (Thíva). På 600-talet f.Kr. sendte byen nybyggjarar ut som etablerte bykoloniar ein rekke stader. Mellom anna: Koloniar i Ipiros: Koloniar på Sicilia i Magna Graecia:
Korint i dag
Den gamle byen (antikkens Korint, i dag ein landsby 3 km sørvest for den moderne byen) vart i 1858 fullstendig øydelagt av eit jordskjelv. Den nye byen Korint vart grunnlagt på kysten ved Korintbukta. Korint er den nest største byen i periferien Peloponnes etter Kalamáta (53 659 innbyggjarar i 2001). I folketeljinga i 1991 hadde byen eit folketal på 28 071, medan dei siste tala frå 2001 viser ein auke på 2 363 innbyggjarar (+8,4%) til 30 434. Mellom folketeljingane i 1981 og 1991 hadde byen ein av dei raskast aukande folkesetnadane i landet. Den tidlegare kommunen, i dag kommunaleininga Korint, hadde eit folketal på 38 132 i 2011. Dette området omfattar landsbyen rundt det antikke Korint (1 939 innbyggjarar), som låg ved høgda Akrokorint tre km frå det nye bysenteret, og dessutan landsbyen Examília (1 810 innbyggjarar) og dei mindre busetnadane til Xylokériza (849 innbyggjarar) og Solomós (743 innbyggjarar). Korintkanalen som er sjøvegen for ein del av skipstrafikken mellom det vestlege Middelhavet og Egearhavet, ligg rundt fire km aust for byen der den skjer gjennom Korinteidet. Eit bytorg ligg ved sidan av hamna. Hamna ligg nord for torget og tener lokale behov for industrien og landbruket. Det er hovudsakleg ein eksportsfasilitet. Korint er eit viktig industriknutepunkt på nasjonalt nivå. Koparkablar, petroleumsprodukt, medisinsk utstyr, marmor, gips, keramikkfliser, salt, mineralvatn og kjøttprodukt produserast i nærleiken. Eit stort røyrleidningskompleks, ein tekstilfabrikk og ein fasilitet for kjøttpakking la ned verksemda si i 2005. Eit stort oljeraffineri ligg rundt 12 km nordaust for byen som nokon meiner er grensa for byområdet til Aten. Komplekset er av de største i det austlege Middelhavet. Det er omringa av riksveg 8A og ein motorveg med 3+1 filer i kvar retning. Eit moderne rekreasjonsområde med restaurantar og bensinstasjonar ligg i nærleiken av motorvegen. Motorvegsambandet går til Aten, Pátra og Trípoli. Byen er endestasjon for ein nyleg bygd topp moderne jernbanelinje (Proastiakós) til storbyområdet til Aten. Forventningane for vidare økonomisk vekst og busetnadsekspansjon er viktige på grunn av denne nye utviklinga. Byen er òg eit viktig knutepunkt for trafikken inn i Peloponnes, den sørlegaste delen av fastlandet i Hellas.
1174
1174 (romartal MCLXXIV)
Lyn Fotball
Lyn Fotball er eit norsk idrettslag med heimebane i Oslo. Idrettslaget vart stifta den 3. mars 1896. FK Lyn Oslo er ein del av allianseidrettslaget Ski- og Fotballklubben Lyn, saman med Lyn Ski (skiidrett) og Lyn Fotball (breiddefotball). Herrelaget spelar i 3. divisjon avdeling 4 (2020).
Lyn har først og fremst gjort seg gjeldande innan fotball og skiidrett. Lyn var tidleg ein av dei beste fotballklubbane i Noreg. Lyn var ein av klubbane som arbeidde for oppretting av Norges Fotballforbund (oppretta 1902).
Av kjende fotballspelarar kan nemnast: Arne Brustad, Øivind Holmsen, Fredrik Horn, Magnar Isaksen, Jørgen Juve og Frithjof Ulleberg. Desse seks var med og tok OL-bronse for Noreg i 1936. På laget som vann både serie og cup i 1968 var Harald «Dutte» Berg og Ola Dybwad-Olsen sentrale spelarar.
Eit av høgdepunkta i klubbhistorien kom i 1968 då laget tok seg til kvartfinalen i Cupvinnarcupen og gjekk på eit knipent tap.
Klubben sin kanskje fremste skilaupar er Ivar Formo. Han tok tok OL-gull i 1976. Mellom mange gode skihopparar kan særleg nemnast Arne Hoel (NM i 1956, Holmenkollen-vinnar i 1949, 1951, 1959 og i ekstrarennet 1954).
Lyn sin supporterklubb heiter «Bastionen» og vart stifta i 1992.
Armungia
Armungia (sardisk Armùngia, Armùnja) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 474 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 54.75 km² og ligg i ei høgd på 366 meter over havet.
Fenylketonuri
Fenylketonuri (også kalla Føllings sjukdom, men best kjend under den engelske avkortinga av phenylketonuria, PKU) er ein human genetisk defekt som førekjem hjå om lag 1 av 15 000 nyfødde. Men førekomsten varierer svært i ulike populasjonar, frå 1 av 4 500 nyfødde i Irland, til mindre enn 1 av 100 000 i Finland.
Historikk
Fenylketonuri vart oppdaga av den norske lækjaren Ivar Asbjørn Følling i 1934, då han la merke til at hyperfenylalaninemi (HPA) (auka innhald av fenylalanin i blodet) kunne ha samanheng med mental retardasjon. I Noreg er denne tilstanden kjent som Føllings sjukdom, oppkalla etter han som oppdaga den. Følling var ein av dei første lækjarane som nytta detaljerte kjemiske analysar i studiet av tilstanden. Dei noggranne analysane hans av urinen til to mentalt tilbakeståande søsken, fekk han til å be fleire lækjarar nær Oslo om å undersøkja urinen til andre tilbakeståande pasientar. Dette førte til oppdaginga av det same stoffet han sjølv hadde funne hjå åtte pasientar. Stoffet som var oppdaga, måtte analyserast på ein mykje meir basal og primitiv måte enn ved dei kjemiske analysane som er tilgjengelege i dag. Ut frå undersøkingane sine kom han fram til at reaksjonane førte til danning av benzaldehyd og benzosyre. Han konkluderte ut frå dette at stoffet måtte innehalda ein benzenring. Vidare undersøkingar viste at smeltepunktet for dette stoffet var det same som for fenylpyruvat, og dette tyda på at det var dette stoffet urinen inneheldt. Den metodiske og systematiske granskinga til Følling inspirerte mange til å gjera liknande undersøkingar av andre tilstandar.
Genetikk og biokjemi
Fenylketonuri er vanlegvis valda av eit defekt gen på kromosom 12 til enzymet fenylalanin hydroxylase (PAH). Arvegangen er autosomal resessiv. Ei sjeldnare form av tilstanden viser seg når PAH er normal, medan kofaktoren tetrahydrobiopterin (BH4) ikkje vert danna av pasienten.
PAH omdannar normalt aminosyra fenylalanin til tyrosin. Om enzymet manglar eller er defekt, finn ikkje denne reaksjonen stad, og nivået av fenylalanin i kroppen vert langt høgare enn normalt, og nivået av tyrosin unormalt lågt. Overskot av fenylalanin i blodet skadar utviklinga av hjernen hjå born og fører til mental retardasjon. Hjernen veks sakte, vert liten (microcephalia) og intelligensnivået vil sjeldan tilsvara ein IQ over 60. Lågt innhald av tyrosin medfører minska produksjon av pigmentet melanin, så born med denne tilstanden er gjerne ljoshåra og blåøygde (eller dei har ljosare hår og augo enn andre familiemedlemer). Den auka mengda fenylalanin vert istaden omdanna til fenylketonar som vert utskilde i urinen - herfrå kjem namnet på tilstanden. Sveitten og urinen til eit påverka barn har ein stikkande lukt på grunn av desse ketonane.
Diagnose
Tilstanden kan påvisast nokre få dagar etter fødselen ved ein blodprøve. Screening av fenylketonuri vert gjort som rutine i dei fleste industrialiserte landa, vanlegvis saman med screening av thyreoideafunksjonen og andre arvelege metabolske tilstandar.
Somme stader gjer ein prøven opp att etter to veker, men der er ingen haldepunkt for at eit barn som er undersøkt like etter fødselen med normalt resultat treng ein ny prøve.
15. oktober
15. oktober er den 288. dagen i den gregorianske kalenderen (289. under skotår). Det er 77 dagar att av året.
Fenylketonuri
Behandling
Dersom tilstanden vert påvist tidsnok, kan eit påverka barn veksa opp med normal utvikling av hjernen. Det trengst eit kosthald som innehelt særs lite fenylalanin. Dette medfører strenge restriksjonar eller eliminasjon av matvarer som er proteinrike, t.d. kjøt, nøtter, ost og andre mjølkeprodukt. Ein må også unngå næringsmiddel som inneheld mykje stivelse, så som poteter, brød, pasta og mais. Desse pasientane må få næringstilskot for å gje dei protein og andre naudsynte næringsmiddel som kan mangla i eit elles proteinfritt kosthald.
Til pasientar med ein defekt produksjon av BH4 består behandlinga i å supplera med denne kofaktoren.
Grace and Danger
Grace and Danger er det tiande studioalbumet til den skotske musikaren John Martyn, gjeven ut i oktober 1980. Albumet er eit personleg og deprimerande album som skildrar tida då Martyn og kona Beverley gjekk frå kvarandre. Det er langt meir soulprega og glatt enn tidlegare Martyn-album med Phil Collins på trommer og korsong.
Bakgrunn
Etter det fredlege albumet One World la Martyn ut på ein langvarig turné. Han varma mellom anna opp for Eric Clapton, som gav han god økonomisk hjelp då han spelte inn Martyn-songen «May You Never» på albumet Slowhand, i USA i mai 1978. Martyn reiste òg til Australia på sommaren og medverka med musikk til Esben Storm-filmen In Search of Anna. Det var på denne tida forholdet til kona Beverley byrja å skrante. Dei hadde vore gift sidan 1969 og spelt inn to album i lag. Etter fire barn i lag ønskte Beverley skilsmisse på grunn av oppførselen til Martyn. Ho sa «Når han var edru, ønskte han berre å bli full. Han var som Jekyll og Hide. Han kunne snu på ein femøring til det ikkje var noko snill gut der lenger, smilande.»
Innspeling
Martyn forlet heimen deira i Sussex, som han budd i sidan 1971 og flytta inn i leilegheita til sjefen i Island Records, Chris Blackwell, over studioet hans i West London. Martyn kunne dermed stikke ned i studioet når han fekk idear og spelte inn demoar av songane til albumet der. Då demoane var ferdiginnspelte møtte Martyn trommeslagaren Phil Collins frå Genesis. Martyn var på utkikk etter ein trommeslagar for albumet og dei to fann raskt tonen. I tillegg var Collins i ferd med å skiljast frå kona si òg. Martyn sa: «Me gjekk gjennom det same kjenslemessige traumet. Me var ofte ute i hageskuret i lag og gret. Eg ringde til Beverley og me skreik til kvarandre. Så var det Phil sin tur til å ringe si kone og gjere det same. Me gjorde kvarandre miserable, og så spelte me og song om det». Martyn budde ei stund hos Collins for å skrive meir til albumet. Collins fortalte: «Me vart nære vener. Eg omgjorde soverommet mitt til eit studio, og det var ein telefon på golvet og me ringde annankvar gong til partnarane våre. Det var alle slags typar skrikekonkuransar som føregjekk. Det var særs kreativt, fordi Face Value vart eit resultat av det.» Martyn sa vidare: «Det vart drukke enorme mengder billig vin. Det var reinsande.»
Martyn fekk sett i stand eit lite band med Collins, John Giblin på bass og Tommy Eyre på klaverinstrument. Giblin hadde spelt med Collins i Brand X. Innspelinga fann stad sommaren 1979 i DIM Studios i Holborn. I motsetnad til One World vart innspelingane gjort på dagtid med berre desse fire musikarane, ikkje mange forskjellige. Produsenten Martin Levan forklarte at dei valde studioet på grunn av trommerommet som hadde store glasdører med speglar på veggane og marmorgolv. Levan: «Det gav ein fin trommelyd. Det var ein av årsakene til at me valde dette studioet.»
Om innspelingane sa Martyn: «Det var ikkje så verst. Eg var i ganske godt humør og hadde fått ut alt det ulukkeleg i prosessen med å skrive songane, og byrja no å kome meg vidare.»
Utgjeving
Utgjevinga av albumet vart utsett eitt år av Island Records fordi Chris Blackwell, eigaren av selskapet (og ven av både John og Beverley) meinte albumet var for trist og deprimerande. Martyn snakka om dette i 1981: «Eg frika ut. 'Vær så snill å gje det ut! Eg bryr meg ikkje om kor trist det får det til å kjenne - det er dette eg handlar om: direkte kommunikasjon av kjensler.'»
Albumet hadde eit plateomslag frå Bruno Cartier-Tilney og såg ut som eit ECM-aktig jazzalbum. Det kom ut i oktober 1980 og gjekk inn på albumlista i Storbritannia i november. Det klatra til 54. plassen, det same som One World hadde gjort i februar i 1978 og låg inne på lista i to veker.
NME kalla det «eit ope sår av ei forteljing om skilsmissa hans». Melody Maker skildra musikken på albumet: «Stundom tar blandinga av røysta og gitaren til Martyn, den vakre bassen til John Giblin og den plettfrie tromminga til Phil Collins rett og slett lufta frå deg.» Rolling Stone skildra albumet som «ei særs sterk plate for John Martyn som set han i same klasse som intelligente artistar som Joan Armatrading og Joni Mitchell.»
Grace and Danger kom ut i ei luksusutgåve i februar 2007 med ei ommastra utgåve av originalalbumet på ei plate og ei anna plate med demoar og unytta opptak. BBC Scotland-programmet Scotland's Music, presentert av Phil Cunningham, inneheld ei framføring av «Hurt In Your Heart» av Martyn frå november 2007.
Hymas
Hymas traktorgravarar vart produserte av Brumunddal Mekaniske Verksted, frå 1955 og utover. Hymas står for HYdraulisk MASkin. Føretaket endra namn til A.S. Hymas i 1965. Dei hadde dotterselskap i Danmark og Sverige (Svenska Hymas).
Føretaket vart oppkjøpt av Lundberg, som i sin tur vart oppkjøpt av det finske føretaket Valmet. Maskinene vart då selde som Valmet-maskiner, som traktorgravaren Valmet 6000 og den rundtsvingende beltemaskina Valmet 8200.
Då Valmet la ned fabrikken i Brumunddal tok dei tilsette over føretaket og heldt fram under namnet Hymax. Føretaket produserer ikkje lenger maskiner, men importerer dei frå andre produsentar.
Grunnfjorden i Tysfjord
Grunnfjorden  (samisk Rudnávuodna) er ein fjordarm av Tysfjorden i Hamarøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 16 km søraustover til Grunnfjordbotn.
Fjorden har innløp mellom Fagernes i vest og Tjårrnes i aust. På austsida av fjorden ligg grendene Kjerrneset, Lossvika og Råna. Desse har vegsamband seg i mellom, men ikkje vidare til resten av omverda. Fjorden er forholdsvis smal, frå 1,3 km ved innløpet til 400 meter lenger inne. Ved Garvaneset opnar derimot fjorden seg opp og vika Pollen går austover, medan fjorden held fram sørover til Grunnfjordbotn.
Vitskap i 1705
Vitskapsåret 1705 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1705.
Elnesvågen
Elnesvågen var òg kommunesenter i tidlegare Fræna kommune.
Harold Bradley
Harold Bradley, òg kjend som Harold Ray Bradley, er ein USA-amerikansk country- og popgitarist og entreprenør.
Acıpayam
Acıpayam er ein by og eit landleg distrikt i provinsen Denizli i høglandet mellom Egearregionen og Middelhavsregionen i Tyrkia. Byen har kring 13 000 innbyggjarar, medan heile distriktet har nær 60 000.
Sletta som byen ligg på har vore busett sidan 2000 fvt., og hettittane var her kring 1500 fvt., etterfølgd av grekarane og andre folkeslag opp til austromarane før tyrkarane så kom til området.
Harold Bradley
Biografi
Bradley var fødd i Nashville i 1926 og spelte banjo som barn før han byta til gitar etter råd frå den eldre broren, Owen. Owen fekk Harold med på turné med Ernest Tubb medan Harold framleis gjekk på vidaregåande skule. Då han var ferdig på skulen gjekk Bradley inn i marinen, og så på college i Nashville, der han studerte musikk. Han akkompagnerte Eddy Arnold og Bradley Kincaid på Grand Ole Opry. Den første innspelinga hans i studio var med Pee Wee King and the Golden West Cowboys i 1946.
I 1954 bygde Owen og Harold Bradley Film and Recording Studios, seinare kalla Quonset Hut, som var den første musikkføretaket på det som i dag vert kalla Music Row. Bradley spelte som studiomusikar inn i 1970-åra, og spelte på hundrvis av album med countrystjerner som Patsy Cline, Willie Nelson, Roy Orbison, Elvis Presley og Slim Whitman. Han spelte òg bassgitar på fleire plater, og brukte ein «tic-tac»-metode for å dempe bassen. I følgje magasinet Guitar Player, er Bradley den mest innspelte gitaristen i verda og han var medlem av Nashville A-Team, som vart innlemma i Musicians's Hall of Fame i 2007. Harold spelte inn tre album som popgitarist på Columbia Records, «Misty Guitar», «Guitar for Lovers Only» og «Bossa Nova Goes to Nashville» i 1960-åra.
Frå 1991 til 2008 var Bradley direktør i Nashville-avdelinga av American Federation of Musicians (AFM). Bradley vart innlemma i Country Music Hall of Fame i 2006, slik broren Owen vart før han. I 2010 fekk Harold Trustees Award under Grammyprisutdelinga.
Kultur i 1975
Kultur i 1975 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1975.
Skare kyrkje
Skare kyrkje står i bygda Skare i Ullensvang kommune i Vestland fylke, og er ei lafta langkyrkje frå 1926.
Bygget vart ført opp etter teikningar laga av Olaf Nordhagen. Kyrkja er soknekyrkje i Skare sokn i Hardanger og Voss prosti i Den norske kyrkja. Før dei fekk kyrkja på Skare sokna folk i området til Odda kyrkje, og i eldre tid kunne ei kyrkjeferd ta tre dagar for dei som budde lengst unna Odda-kyrkja.
Inventaret i kyrkja er frå byggeåret eller seinare. Altertavla har Jesu oppstode som motiv og er måla av Moritz Kaland. Snikkararbeidet på tavla er gjort av Johannes Kinsarvik.
1. divisjon fotball for menn 1972
1. divisjon 1972 starta 23. april og slutta 15. oktober.
Det vart spelt 22 rundar. Dei tre nedste laga rykte ned. Det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.
Dette var første sesongen 1. divisjon bestod av 12 lag.
Seriemeistrar
Erik Johannessen (målvakt), Reidar Goa, Sigbjørn Slinning, Svein Hammerø, Hans Edgar Paulsen, Johannes Vold, Arvid Knutsen, Inge Valen, Svein Kvia, Anbjørn Ekeland, Gunnar Storm Nilsen, Harald Andersen, Marvid Skjæveland og Olav Nilsen.
Vitskap i 1706
Vitskapsåret 1706 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1706.
Lyin' Eyes
Med denne songen vann dei Grammy-prisen for årets beste popsong av ei gruppe, og songen vart òg nominert til årets singel.
Variasjonar og historie
Singelversjonen av songen er korta ned ein del frå albumversjonen, og heile det andre verset, det andre refrenget og fire linjer frå midten av det tredje verset er fjerna. Populære radiostasjonar i 1975 spelte vanlegvis ikkje songar som var lengre enn fire minuttar, så lengda stod oppført som 3:58, sjølv om han i røynda var 4:14.
Andre versjonar
Fleire andre artistar har spelt inn «Lyin' Eyes» som Lynn Anderson i 1976 og Kenny Rankin i 1980 på After The Roses. Diamond Rio spelte òg songen i 1993 på samlealbumet Common Thread: The Songs of the Eagles. Dolly Parton har lenge omtalt songen som ein av sine personlege favorittar. Ho framførte songen i 1975 på showet sitt Dolly!
«Lyin' Eyes» vert nytta i filmen Urban Cowboy.
Namnet Arna
Arna er eit personnamn med opphav i det norrøne ordet ari eller det gammalhøgtyske aro, som begge tyder 'ørn'. Det er helst brukt som kvinnenamn, men også ein del som mannsnamn.
Namnet finst også som Árna, Ärna og Erna. Det er i slekt med namn som Arne, Are og Ari, og med namn som byrjar med Arn-, som Arnhild og Arnveig.
Arna har norsk namnedag den 4. august.
Bruk
I Noreg blei det brukt av 824 eller 0,04 % av kvinner, i 2006.
Kjende namneberarar
Listene er ordna kronologisk etter fødselsår.
420 Bertholda
420 Bertholda er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 7. september 1896 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Barrali
Barrali (sardisk Barràbi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 128 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 11.23 km² og ligg i ei høgd på 140 meter over havet.
28. oktober
28. oktober er den 301. dagen i den gregorianske kalenderen (302. under skotår). Det er 64 dagar att av året.
Orlando i Florida
Orlando er ein by i Orange County i Florida i USA, og administrasjonssenteret i Orange County. Byen er kjend for turistattraksjonane som ligg i området, som Walt Disney World (som ligg i Lake Buena Vista utanfor bygrensa), SeaWorld og Universal Orlando Resort.
Nils Aaness
Aaness fekk sitt nasjonale gjennombrot då han kom på fjerdeplass i NM 1960 på Hønefoss. Ved VM 1960 i Davos vart han nest beste nordmann med sin tiandeplass. Både i 1961, 1962 og 1963 vart han andremann i noregsmeisterskapen, alle gongane såg han sin overmann i Knut Johannesen. Dei to fyrstnemnde sesongane kom han høvevis på niande- og ellevteplass i EM-tevlingane.
Ved EM 1963 i Göteborg makta derimot Aaness å vinne ein klar siger. Med seg på sigerspallen fekk han Johannesen på andre- og 17-åringen Per Ivar Moe på tredjeplass, endå ein nordmann, Magne Thomassen, fullbyrda den norske triumfen med sin fjerdeplass. Til sist i jubelsesongen 1963 vart Aaness nummer tre i verdsmeisterskapen i Karuizawa, tre veker etter EM.
Då NM 1964 fann stad i Tønsberg måtte både Johannesen og Aaness eitt steg ned på sigerspallen, ettersom Per Ivar Moe viste seg som den klart beste. Internasjonalt makta Aaness ikkje lenger å hevde seg, og etter han vart nummer seks i NM 1965 og enda på 17. plass i VM 1965 la han opp.
Orlando i Florida
Historie
Før den europeiske busetnaden byrja i 1536 var Orlando-området folkesett av semiolefolk. Det er få arkeologiske stadar i dette området i dag, bortsett frå ruinane av Fort Gatlin langs kysten av dagens Lake Gatlin sør for sentrum av Orlando. Byen vart grunnlagd i 1856 og har utvikla seg sidan han fekk togsamband i 1880 til eit senter for landbruksvarer (spesielt sitrusfrukter). Sidan andre verdskrigen har han hatt stor pågang av blant anna elektronikkselskap relatert til flyindustrien, men har vorte særleg påverka av turisme etter opninga av Walt Disney World 40 km utanfor sentrum i 1971.
Attraksjonar
Orlando er òg kjend som fornøyelsesparkens hovudstad, og i 2014 var det over 62 millionar turistar som vitja fornøyelsesparkane her.
Byen er òg ein av dei travlaste amerikanske byane for konferansar og kongressar; Orange County Convention Center er han nest største konferanseanlegg i USA
Seinare har Orlando opna opp for mange andre store fornøyelsesparkar. Dei har òg opna mange hotell, kjøpesenter, golfbanar osb. Dette gjer sørlege Orlando til eit stort turistområde. I tillegg ligg både Disney-MGM Studios og Universal Studios i Florida her, begge opna i 1990.
Universal Studio Florida
Universal Studio Florida er ein fornøyelsespark som ligg i Orlando. Fornøyelsesparken opna 7. juni 1990, og temaet til parken er underhaldningsindustrien, spesielt filmar og TV.
Walt Disney World
Walt Disney World Resort er eit underhaldningskompleks på Bay Lake og Lake Buena Vista i nærleiken av Orlando som vart opna 1. oktober 1971. Walt Disney World er den mest besøkte feriestaden i verda med 52 millionar gjester årleg.
Idrett
Orlando er heimstaden til to kjende lag: Orlando Magic, som spelar i det Nasjonale Basketball Assosiasjonen (NBA), og Orlando City SC som spelar i den amerikanske fotballserien Major League Soccer (MLS). Orlando har også to mindre kjende idrettslag - Orlando Solar Bears ECHL, som er eit ishockeylag, og kvinnefotballaget Orlando Anarchy. Ishockeylaget deltok i internasjonale Hockey League.
Milli Surood
Tidlegare song
Den tidlegare nasjonalsongen heitte også 'Nasjonalsongen'. Teksten til denne songen blei skriven av Suleiman Laeq og melodien komponert av Ustad Salim Sarmast. Han blei innført i 1978 etter avskaffinga av monarkiet, og teke i bruk igjen i 2002 då Taliban-styret i landet fall. Under Taliban var musikk forbode, og ein hadde ingen nasjonalsong.
Bakgrunnsstoff
Offisielle nettstader med opptak av nasjonalsongen:
Pave Urban II
Urban II (fødd ca. 1035, død 29. juli 1099) var pave frå mars 1088 til 1099. Han heitte opphavleg Odo av Lagery (òg stava Otho eller Otto), og var frå ein adelsfamilie frå Châtillon-sur-Marne i Frankrike.
Tidleg liv
Han vart utdanna innan den katolske kyrkja, og virka ei tid som erkediakon i Reims. Ein av lærarane han var St Bruno, som påverka han til å gå i kloster i Cluny i 1068. Der vart han med tida vald til prior. I 1078 vart han kalla til Roma av pave Gregor VII, som i 1080 utnemnde han til kardinalbiskop av Ostia.
Som kardinal var han ein av dei mest aktive støttespelarane for den gregorianske reforma. Mellom anna var han paveleg legat til Det tysk-romerske riket i 1084-85. Den var på den tida vanleg at ein pave nominerte kandidatar til neste paveval, og han var av dei få Gregor VII nemnte. I 1086 vart i staden Desiderius, som var abbed i Monte Cassino, vald til pave og tok namnet Viktor III.
Pontifikatet
Sidan 1084 hadde motpave Klemens III sete i Roma, og dette vart ein utfordring for Urban II. Klemens hadde allereie vore årsak til at det tok eit halvt år å velje ny pave. Urban hadde sjølv leia synoden som bannlyste motpaven, som var alliert med den tysk-romerske keisaren Henrik IV. Gjennom å halde ei rekkje synoder, eit av dei i Roma, klarte Urban å få støtte frå mange biskopar for reformarbeidet sitt, og kunne derfor halde fram striden mot keisaren og motpaven.
Urban kom til Roma i 1088, men måtte då busette seg på Tiberøya. Først året etter klarte han å få kontroll over byen. Då keisaren 1090-92 invaderte Italia, måtte han forlate byen igjen, og levde ei tid i Sør-Italia. Henrik IV si krigslykke snudde, og i 1093 kunne Urban vende tilbake til Roma, denne gong for godt. Han fekk kontroll over Lateranpalasset i 1094, ved hjelp av muting. I 1098 fekk han òg kontroll over Castel Sant'Angelo, og kontrollerte dermed ei viktig innfartsåre til byen.
Sicilia
Urban II hadde lenge hatt eit godt forhold til normannarane i Sør-Italia og på Sicilia. Særleg fekk han viktig støtte frå greve Roger I Guiscard av Sicilia. Urban gav gode gjenytingar; Guiscard-familien fekk maktposisjon sin på Sicilia stadfesta, og det sicilianske monarki varte heilt til pave Pius IX trekte det tilbake i 1867. I avtalen inngjekk det at Sicilia og Sør-Italia skulle vere pavelege len, slik at Roger Guiscard og etterkommarane hans styrte på paven sin vegne.
Spania
I Spania oppmuntra Urban til framleis gjenerobring frå maurarane, den såkalla Reconquista. Som del av dette tok han Aragón-Navarra og Katalonia som pavelege len og reorganiserte landet kyrkjeleg. I 1088 gjenoppretta han erkebispesetet i Toledo, og gjorde erkebiskopen der til primas for heile Spania.
Det første krosstoget
I mars 1095 mottok Urban utsendingar frå den austromerske keisaren, Alexius I Comnenus, som bad om hjelp mot muslimane. Paven, som no var anerkjent som den verkelege paven av dei fleste i vest, samla konsilet i Clermont for å diskutere spørsmålet. Synoden vart halde i november 1095 med 13 erkebiskopar, 225 biskopar og 90 abbedar til stades. Der heldt paven det som av mange historikarar har vorte kalla den mest effektive talen i Europa sinhistorie. Han oppfordra franskmennene til å reise frå det han kalla «det overfylte heimlandet» deira for å ta «Kanaan, Det heilage landet, som flaut av mjølk og honning».
Krosstoget ville òg gje vesten auka påverknad i eit område som låg under ortodokse patriarken av Konstantinopel. Urban ønska å gjere dette på ein måte som kunne fremme ei forsoning etter aust-vest skismaet frå 1054. Mellom anna løyste han patriark Alexios av Konstantinopel frå bannlysing.
Responsen på Urban sin tale var overveldande, og det første krosstoget var eit faktum. Krossfararane reiste i 1096, og nesten fire år seinare, i juli 1099 erobra dei Jerusalem. Urban fekk ikkje sjølv oppleve dette; han døydde to veker etter erobringa av byen, men nyhenda hadde ikkje nådd Italia enno.
Filip I av Frankrike
Kong Filip I av Frankrike (1060-1108) utløyste i 1092 ei krise. Han skilde seg då frå kona Bertha og gifta seg med Berthrade. Den nye kona hans var òg tidlegare gift, med greven av Anjou. Kongen var alt i konflikt med paven, fordi han hadde seld kyrkjelege embete; simoni var ein praksis som Urban sterkt fordømde. Paven bannlyste Filip. I 1104 måtte Filip og Berthrade møte berrbeint for ei forsamling av biskopar i Paris, og love å halde seg borte frå kvarandre; Urban sin etterfølgjar Paschalis II oppheva bannlysinga.
Urban sin død, og etterspel
Urban II døydde den 29. juli 1099 i Roma.
Motpave Klemens III døydde i januar 1100, men sidan 1095 hadde påverknaden hans vore sterkt avgrensa. Keisar Henrik IV hadde lidd nederlag, og keisaren sitt krav om å vere overhovud for kyrkja hadde stilna. Paschalis II tok derfor over under langt lettare forhold enn Urban hadde gjort.
Flaggstat
Skip vert først og fremst identifisert gjennom eit nasjonalitetsbevis, men òg gjennom kjenningssignal. Beviset, som vert utskrive av skipsregisterføraren straks skipet er registrert, skal innehalda opplysningar om namnet på skipet, kjenningssignal, byggestad og -år, heimstad og dessutan namnet til eigaren og adresse.
Framandflagg er eit flagg tilhøyrande eit land som vert nytta på skip med eigar/eigarar frå eit anna land. Skipseigaren kan på den måten unngå høge skattar i heimlandet og òg gjera skipsregistreringa enklare. Landet som stiller flagget til disposisjon tek betalt for tenesta, og i nokre mindre land er denne betalinga ei viktig inntektskjelde. Nytte av framandflagg for å unngå internasjonale forpliktingar er ei utfordring i arbeidet med få bukt med ulovleg, urapportert og uregulert fiske.
Panama er per 2015 den største flaggstaten i verda kor bortimot ein fjerdedel av den havgåande tonnasjen i verda er registrert der. På andreplass er Liberia.
Kınık
Kınık er eit distrikt i provinsen Izmir i Tyrkia. Byen har kring 12 000 innbyggjarar.
Kuusankoski
Kuusankoski er ein by og ein kommune søraust i Finland, i landskapet Kymmenedalen i Södra Finlands län. Den totale flatevidda i kommunen er 129.5 km². Av dette er 114 km² landjord og 14,56 km² vatn. Byen ligg 130 km nordaust for den finske hovudstaden Helsingfors. Kuusankoski er kjend som ein by med mykje industri. I byen går det føre seg papirproduksjon i stor skala, i tre store fabrikkanlegg. Enkelte gonger vert byen kalla papirhovudstaden i Finland.
Kuusankoski vart eigen kommune i 1921, med delar av dei tilgrensande kommunane Iitti og Valkeala. Byen fekk status som kauppala (omsett "ein stad for handel", eller kjøpstad) i 1957 og vart by i 1973.
Historia til Kuusankoski er nært knytt til papirindustrien. Fabrikkane vart bygd opp på 1870-talet. Ein fekk vasskraft frå elva Kymijoki (Kymmene älv). Det vart etter kvart bygd vasskraftverk langs elva. Det store papirkonsernet UPM Kymmene har røter i området.
Everglades nasjonalpark
Everglades nasjonalpark er ein 6 104 km² vid nasjonalpark, lengst sør i delstaten Florida i USA. Nasjonalparken vart oppretta 6. desember 1947. I 1979 vart nasjonalparken teken med på UNESCO si verdsarvliste.
Nasjonalparken er eit vidsveimt våtmarksområde med mykje mangroveskog. Her finst mellom anna alligatorar og sjeldne dyreartar som manatar og florida-panteren, ein variant av den nordamerikanske pumaen.
Fjærland kyrkje
Fjærland kyrkje er ei langkyrkje frå 1861 i Mundal ved Fjærlandsfjorden, i Sogndal kommune i Sogn og Fjordane fylke.
Kyrkja vart sett opp etter teikningar av Christian Heinrich Grosch. Fyrst på 1930-talet vart kyrkja pussa opp, utvida og mykje endra, ved arkitekt Johan Lindstrøm. Før omvølinga var kyrkja kvitmåla og romma kring 240 personar, sidan har ho vore raudmåla og hatt plass til 300. Kyrkja vart vigsla på nytt 13. august 1931. Altartavla er frå 1931 og er måla av Bernt Tunold.
Dagens kyrkje er den tredje ein kjenner til har vore i Fjærland. Den fyrste var ei stavkyrkje som stod på garden Bøyum, kring fire kilometer nordom Mundal. Ho skal ha vore frå 1100-talet og stod til 1610, då ho bles ned. Då det vart sett opp ny kyrkje til erstattning for stavkyrkja vart det på Mundal. Det er usikkert nett når den kyrkja vart sett opp, men det skjedde kring 1610.
Kyrkja er soknekyrkje i Fjærland sokn i Sogn prosti- Soknet høyrde frå 2000 til 2004 (då prestegjeldsordninga vart utfasa) til Sogndal prestegjeld. Tidlegare høyrde soknet til Balestrand prestegjeld, og før Balestrand vart skild ut som eige prestegjeld i 1850, høyrde Fjærland til Leikanger prestegjeld.
Hellmofjorden
Hellmofjorden (lulesamisk Oarjjevuodna) er ein fjordarm av Tysfjorden i Hamarøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg om lag 29 km søraustover til Hellemobotn.
Fjorden har innløp mellom grenda Helland i vest og Hestneset i aust. Det er ikkje vegsamband innover i fjorden, men spreidde gardar ligg på begge sider. Eit godt stykke sørover ligg grenda Musken og her svingar fjorden austover, før han svingar søraustover.
Kultur i 1977
Kultur i 1977 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1977.
Hellmofjorden
Fjorden er omkransa av høge fjell, men særleg den inste delen er bratt og høg. Her finn ein Gállotjåhkkå på 708 moh og Vuodnabattjåhkkå på 942 moh.
Namneformene «Hellemofjorden», «Oarjevuotna» og «Oarjievuodna» har alle vore brukt på kart eller vurdert brukt på kart, men vart avslått då formene Hellmofjorden og Oarjjevuodna vart vedtekne 8.8.1995.
Herbert Chimhundu
Herbert Chimhundu er ein zimbabwisk morsmålslingvist og leksikograf, professor ved University of Zimbabwe i Harare.
Kultur i 1977
Litteratur
Prisar:
Kaptein Sabeltann og skatten i Kjuttaviga
Ein av førestellingane i 1992 blei filma og vist på NRK i januar 1993. Ho blei òg utgjeven på video.
Herbert Chimhundu
Herbert Chimhundu tok doktorgraden i 1983 ved University of Zimbabwe i ein breitt anlagt lånordstudie som granska tilpassinga av engelske importord i shona, som er fleirtalsspråket i Zimbabwe. Frå 1991 til 2006 var han den zimbabwiske akademiske koordinatoren for ALLEX-prosjektet, som hadde som føremål å få fram ordbøker og andre språkverkty for dei afrikanske språka i Zimbabwe. Frå 2000 til 2008 var han direktør for African Languages Research Institute ved University of Zimbabwe. Frå februar 2008 har han vore Pro Vice Chancellor ved Great Zimbabwe University i Masvingo.
Kaptein Sabeltann og skatten i Kjuttaviga
Ho blei gjeven ut på lydkassett i 1991 og CD i 1992.
Kultur i 1977
Litteratur
Utvalde utgjevingar:
Herbert Chimhundu
Utgjevingar
(Utval)
Kultur i 1977
Musikk
Discomusikk fekk eit verdsgjennombrot gjennom filmen Saturday Night Fever, som Bee Gees hadde skrive mesteparten av musikken til. Songane som nådde øvst på topplistene i verda dette året var «Hotel California» av The Eagles, «I Feel Love» av Donna Summer, «Mull of Kintyre» av Wings, «Ma Baker» av Boney M og «Yes Sir, I Can Boogie» av Baccara.
Ulriken
Ulriken er det høgste av dei sju fjella kring Bergen sentrum, og er 643 moh. Men høgste punktet på fjellområdet er ved Haugevarden, 670 meter over havnivået. På Ulriken er det bygd mast for kringkasting og for telekommunikasjon. Det finst òg restaurant på toppen. Gondolbana Ulriksbanen gjev enkel tilkomst og går opp til ein stasjon 607 moh. Elles går det turstiar opp mot fjellet og innover i eit slakare turterreng, som vert kalla «vidden». Ein av dei fyrste fotturane til Ulriken skal ha vorte føreteke i 1853 av ei gruppe bergensarar. Med i gruppa var mellom anna teaterinstruktør Henrik Ibsen. Ved det høvet skreiv han songen «Vi vandrer med freidig mot».