cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senjamål
Verbbøying
Verbbøying har mykje sams med nynorsk. Nokre få dialektar har spor av jamvekt. Dei fleste verb som på nynorsk har utljod i presens perfektum med -tt har -dd (gått > gådd).
Corinthians
Sport Club Corinthians Paulista er ein brasiliansk fotballklubb, frå São Paulo, stifta 1. september 1910.
Mina Tanaka
Mina Tanaka er ein japansk fotballspelar.
Fylkesveg 541 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 541 i Sogn og Fjordane går mellom Sunnarvik og Osen i Flora kommune. Vegen er 11,5 km lang.
Reprise Records
Reprise Records er eit amerikansk plateselskap ått av Warner Music Group, og det opererer gjennom Warner Bros. Records. Plateselskapet vart stifta av Frank Sinatra i 1960.
Kjende artistar signert under Reprise Records er mellom anna Frank Sinatra, The Smashing Pumpkins, Avenged Sevenfold, The Used, Mastodon, Eric Clapton, Green Day, Fleetwood Mac, Josh Groban, My Chemical Romance, Tiny Tim og Depeche Mode.
Robert Christgau
Robert Christgau er ein amerikansk essayist, musikkjournalist og sjølvutnemnd «Dean of American Rock Critics» (dekan for dei amerikanske rockekritikarane).
I 1972 vart han fast tilsett av Newsday, men vende i 1974 tilbake til Village Voice som musikkredaktør. Frå 1974 til 2006 var han ansvarleg for Village Voice si Pazz & Jop-liste. I 2006 fekk han sparken «for taste» (for smak) kort etter å ha vorte kritisert av New Times Media. To månader seinare byrja han å skrive for Rolling Stone Magazine.
Qadisiyahsjøen
Qadisyahsjøen (arabisk بحيرة القادسية) er ein ein menneskeskapt innsjø i Al-Anbar i Irak på nordsida av Haditha-demninga.
Den 3. desember 2006 naudlanda eit helikopter frå det amerikanske forsvaret i innsjøen og fire av dei seksten passasjerane ombord drukna.
Stora Dyrön
Stora Dyrön er ein svensk tettstad og ei øy i Tjörns kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde tettstaden 281 innbyggjarar.
Nairn
Nairn  (Skotsk gælisk: Inbhir Narann) er ein by (tidlegare burgh) i regionen Highland i Skottland. Han har kring 8500 innbyggjarar.
Nairn ligg om lag 30 kilometer nordaust for Inverness ved Moray Firth. Elva Nairn renn ut ved byen. Vest for Nairn ligg Elgin. Nord for Nairn på andre sida av fjorden ligg Cromarty. Inverness lufthamn ligg omtrent midt mellom Inverness og Nairn.
Nairn er ein hamneby, og hamneanlegget vart konstruert av Thomas Telford.
Ein årleg jazz-festival, Nairn International Jazz Festival, blir arrangert i Nairn.
Are You Ready av AC/DC
«Are You Ready» er ein song av det australske rockebandet AC/DC. Han finst på albumet The Razors Edge frå 1990. Eit konsertopptak av songen frå turneen med same namn kom ut på eitt av to konsertalbum av AC/DC i 1992, Live: 2 CD Collector's Edition. Låten gjekk til topps på singellista i New Zealand, og vart den einaste nummer éin-hitten deira der, og har vorte gullsertifisert for eit sal på over 5000. Låten nådde òg 16. plassen på den amerikanske Billboard Album Rock Tracks-lista, nummer seks i Irland, nummer 14 i Finland og nummer 18 i Australia. Bladet Music & Media kalla låten «det beste dømet på eit retorisk spørsmål». «Are You Ready» vart brukt som det offisielle temaet for WWE SmackDown på Fox og for NRK-serien Mesternes mester.
Innhald
7-tommar og kassettsingel
Australsk 12-tommar og CD-singel
Europeisk 12-tommar og CD-singel
Liechtenstein i Eurovision Song Contest
Liechtenstein prøvde å debutere i Eurovision Song Contest 1976, men dei hadde framleis ikkje hadde nokon nasjonal kringkastar som var medlem i EBU, og vart avviste. Sveits tilbaud seg å delta med same flagg som Liechtenstein. Landet hadde vald song og artist, men fekk ikkje lov av arrangørane i Nederland til å delta.
1FLTV annonserte at dei ville sende inn ein søknad til EBU for å verte eit aktivt medlem før 31. juli 2009, med intensjon om å delta i Eurovision Song Contest 2010 i Bærum i Noreg. Søknaden vart ikkje godkjend og landet fekk ikkje debutere i tevlinga. 29. juli 2010 prøvde 1FLTV att å få medlemskap i EBU, men søknaden vart ikkje godkjend. Liechtenstein fekk dimed ikkje debutere i Eurovision Song Contest 2011 i Düsseldorf i Tyskland.
Fotnotar
List of countries in the Eurovision Song Contest Partecipazioni mancate all'Eurovision Song Contest Mislukte pogingen om deel te nemen aan het Eurovisiesongfestival
Taylor Dome
Taylor Dome er ein ellipseforma isdekt kuppel, som er 80 km lang frå søraust til nordvest og 30 km brei, med ei høgd opp mot 2400 moh, sentrert kring 50 km vest-nordvest for Mount Crean i Lashly Mountains i Victoria Land. Isen vart skissert av Scott Polar Research Institute (SPRI)-National Science Foundation (NSF)-Det tekniske universitetet i Danmark (TUD) sitt radioekkolyd-prosjekt, 1967-79. Namnet vart først nytta av David J. Drewry frå SPRI i 1980. Kuppelen er ei iskjeldene til Taylorbreen, som isen er kalla opp etter. Namnet vart godkjend av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1994.
Adresse
Adressesystem i Noreg
Noreg har to adressesystem - matrikkeladressar og vegadressar.
Adressa har form av ei talrekkje som inneheld gardsnummer og bruksnummer, eventuelt også festenummer og undernummer. Matrikkeladressa kan til dømes ha ei slik form: 12/158/5-8.
Vegadressa består av adressenamn (typisk eit vegnamn, som Strandgata) og adressenummer (husnummer/leilegheitsnummer, til dømes 10A). Kartverket er ein pådrivar for å laga vegadressar der dette manglar, og hjelper kommunar med dette arbeidet.
Der det finst vegadresse, er ho del av postadressen. Postadressa kan elles oppgje postboks, postnummer, poststad, kommune og landkode. Ei norsk postadresse inneheld adressat (første linje), vegadresse (andre linje) og tilhøyrande postnummer og poststadnamn (tredje linje). Der det ikkje finst vegadresse, gjev Posten eit stadnamn ein kan bruka i staden. Brukseinsnummer/bustadnummer er ikkje del av postadressa, men kan tilføyast på ei linje over vegadressea. For at posten skal koma fram, må adressaten vera namngjeven på postkassen på adressa.
Afrikansk mat
Afrikansk mat er eit oversyn over kokekunst og mattradisjonar frå Afrika. Dette kjøkkenet reflekterer innfødde tradisjonar, i tillegg til påverknad frå europearar og asiatar. Kontinentet er den nest største landmassen på jorda og huser fleire hundre stammar og etniske og sosiale grupper. Dette mangfaldet blir òg reflektert i det afrikanske kjøkkenet og bruk av særskilde basisvarer, så vel som kvar ein lager maten.
Ivan Goremykin
Ivan Longinovitsj Goremykin var ein russisk embetsmann og statsmann. Han var innanriksminister 1895-99 og ministerpresident mai-juli 1906 og 1914-16. Goremykin var ultrakonservativ og urokkeleg lojal mot tsar Nikolaj II og hans autokratiske statsstyring. Sterk motstand frå folkeforsamlinga dumaen svekte Goremykin-regjeringa og opna for revolusjonære politiske krefter.
Afrikansk mat
Kjøkkenet kan delast inn i vestafrikansk, austafrikansk, nordafrikansk, sentralafrikansk og sørleg afrikansk mat. Dei ulike klimaa i desse områda, så vel som dei ulike opphava til innbyggarane, har ført til geografisk særeigne mattradisjonar.
Ivan Goremykin
Liv og gjerning
Goremykin var ein landadelsmann, fødd i Velikij Novgorod. Etter å ha utdanna seg ved den tsaristiske rettsskulen i St. Petersburg vart han i 1860 tilsett i senats-byråkratiet. Noko seinare vart han senatet sin landbruks-kommissær for Kongress-Polen. Han var viseguvernør for Płock frå 1866 og for Kielce frå 1869. Perioden 1873-82 arbeidde han i innanriksministeriet. Frå 1882 hadde han plass i 1. avdelinga i senatet og frå 1884 var han overprokurator for 2. avdelinga. I 1891 vart han utnemnd til visejustisminister, med rang av senator frå 1894.
Afrikansk mat
Matvarer
Tradisjonelt nyttar nesten alle afrikanske kulturar ein kombinasjon av lokal tilgjengelege frukter, korn, grønsaker, mjølke- og kjøtprodukt. I nokre delar av Afrika nyttar ein mykje mjølk, ostemasse og myse, særleg i Nord-Afrika der det blir laga til ost (ofte av sauemjølk) eller mjølka blir fermentert til produkt som yoghurt. I dei tropiske delane av Afrika er det derimot uvanleg med kumjølk, og ho kan ikkje produserast lokalt på grunn av dei ulike sjukdommane som angrip storfeet. Skilnader i mat- og drikkevaner er ofte store på det afrikanske kontinentet - afrikansk mat skil seg i ulike delar av Afrika og Aust-Afrika, Nord-Afrika, Vest-Afrika, Sørlege Afrika og Sentral-Afrika har alle sine eigne matvanar.
Ivan Goremykin
Liv og gjerning
Frå oktober 1895 var Goremykin innanriksminister. Her fremja han forslag om å utvide zemstvo-programmet, men møtte så mykje motbør at han trekte seg frå posten i oktober 1899. Goremykin heldt likevel fram som medlem av statsrådet til 1917. I april 1906 utnemnde tsaren han til ministerpresident. I den eigenskap sette han seg mot ei omfattande reform i jordeiga i Russland og nekta ansvar overfor den 1. dumaen. Utan vilje eller evne til å framforhandle åtgjerder, vart han ved oppløysinga av dumaen i juli 1906 tvinga til å gå frå leiarposisjonen sin og vart erstatta av Pjotr Stolypin.
Afrikansk mat
Bladgrønsaker
Tradisjonelle bladgrønsaker er viktige i heile Afrika, og er gjerne hovudkjelda til vitamin. Dei gir variasjon til måltida som elles består av mais, maniok, jams, hirse, matbananar, bønner og frå tid til anna kjøtrettar. Dei afrikanske bladgrønsakene er òg ei viktig kjelde til protein. Vanlegvis plukkar ein dei grøne blada og stilkane deira, vaskar dei, hakkar dei og anten dampkoker dei eller kokar dei saman med krydder og andre grønsaker som lauk og tomatar. Bladgrønsakene har vore ein viktig del av kjøkkenhagane i landlege område i Aust-Afrika. Dessutan dyrkar og sel ein òg desse grønsakene både i landlege område og i byane. Grønsaker blir òg dyrka meir og meir i byane.
Ivan Goremykin
Liv og gjerning
Den 12. februar 1914 vart Goremykin på ny ministerpresident, grunna den absolutte lojaliteten til tsar Nikolaj II. Hans konservative innstilling og den nesten blinde lydnaden til tsaren bremsa for viktige reformer. Han var såleis fiendtleg innstilt overfor fleirtalet i dumaen, den såkalla progressive blokka. Både parlamentarikarar og revolusjonære skulle snart sjå med avsky på Goremykin, som viste seg å vere ute av stand til fungere som politisk leiar i eit halv-parlamentarisk system. Etter krav frå den 4. dumaen, og dessutan manglande tillit frå tsarina Aleksandra og Grigorij Rasputin, gjekk han av som ministerpresident i februar 1916.
Afrikansk mat
Bladgrønsaker
Dei fleste tradisjonelle afrikanske grønsaker blir tørka. Den tradisjonelle kosten gjev ein variert diett som ofte er rik på mineral og vitamin som vitamin A, jern og kalsium.
Ivan Goremykin
Liv og gjerning
Under februarrevolusjonen 1917 vart Goremykin fengsla og i mai forvist frå hovudstaden. Komande ministerpresident Aleksandr Kerenskij avgjorde at han kunne trekke seg tilbake til datsjaen sin i Sotsji. I desember same året vart Goremykin, kona, dottera deira og svigersonen, der myrda i eit ransoverfall.
Ordkalotten
Ordkalotten - Tromsø internasjonale litteraturfestival, ofte berre kalla Ordkalotten, er ein årleg litteraturfestival i Tromsø. Arrangementet vart første gong halde i 2000. Mønstringa omfattar norske og internasjonale forfattarar og andre og finn stad i september eller oktober.
Fylkesveg 370 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 370 i Møre og Romsdal går mellom Gullstein og Tømmervåg i Aure kommune. Vegen er 18,1 km lang.
Afrikansk mat
Matplantar og biologisk mangfald
Afrika som kontinent har fleire tusen domestiserte og ville etande vekstar. Aubergine, kaffi, tamarind, melon, augebønne, hirse, durra og ris er døme på planter ein et i Vest-Afrika. I tillegg til jordbruksvekstar som er blitt spreidde frå Afrika til resten av verda, finst det fleire plantar som berre er kjende i spesifikke regionar, som blad og frukt frå bambus, fonio, teff, jams, lokale poteter, lokale peanøtter med meir. I dag fortset mange småbrukarar å dyrka desse avlingane saman med nyare vekstar som er blitt innførte til det afrikanske kontinentet, som mais, ris, tomat og maniok. Nokre av desse vekstane har likevel vore på kontinentet i meir enn 300 år og kom med dei europeiske oppdagingsreiseanda på 1500-talet. Grønkål og mangold er to viktige grønsaker som kom frå europearar og som blir dyrka over heile høglandet av Vest-Afrika. Svartsøtvier blir òg dyrka fleire stader.
Aust-Afrika
Det austafrikanske kjøkkenet varierer frå område til område. Innlandssavannen, der det bur folk med fe, er særmerkt gjennom at ein ikkje nyttar kjøtprodukt. Storfe, får og geiter blir sett på som ein slag valuta, og blir vanlegvis ikkje etne. Nokre stader bruker ein mjølka og blodet deira, men sjeldan kjøtet. Mais er basisvare i ugali, den austafrikanske varianten av vestafrikansk fufu. Ugali er ein maisgraut som blir eten med kjøt eller stuing. I Uganda er dampkokte grøne bananar, som blir kalla matoke, brukt til stive i mange matrettar.
Eritreisk og etiopisk matskikk varierer mellom regionar. I dei etiopiske høglanda er injera basiskost og blir ete dagleg av tigrinyafolk. Injera er ei mjuk, litt syrleg pannekake laga av teff, kveite, bygg, hirse eller mais. Ein bruker henne til å eta ulike typar krydra stuingar. I låglandet er basiskosten akelet, ein grautaktig rett laga av kveitedeig. Ein tek ut eit hol og fyller med berbere og smørsaus med mjølk eller yoghurt rundt. Eit lite stykke deig blir brote av og brukt til å ta opp sausen.
Historie
For kring 1000 år sidan busette arabarar seg i kystområde i Aust-Afrika kystområde. Arabiske påverknader blir særleg spegla i swahili-kjøkkenet ved kysten, der ein finn dampkokt ris med krydder av persisk type, med safran, nellik, kanel og mange andre krydder, og dessutan nyttar granateplejus.
Nokre hundreår seinare kom indarar og europearar til området. Begge folkeslaga tok med seg matvanane sine, som indiske krydra grønsakcurry, linsesupper, chapati og andre rettar. Før britane kom til staden hadde portugisarane introdusert steike- og marinadeteknikkar og krydderbruk som endra den milde kosten til aromatiske gryterettar. Portugisarane tok òg med seg appelsinar, sitronar og lime frå koloniane sine i Asia. Frå koloniane i Amerika henta dei chilipeppar, pepar, mais, tomat, ananas, banan og tamgris. I dag er alle desse vanlege delar av austafrikansk mat.
Nord-Afrika
Nord-Afrika ligg langs Middelhavet og omfattar landa Marokko, Algerie, Libya, Tunisia, Mauretania og Egypt. Dei kulinariske vanane her skil seg mykje mellom landa, folkeslaga og gjennom historie. Røtene til det nordafrikanske kjøkkenet kan sporast 2000 år tilbake i tid.
I fleire hundreår har kjøpmenn, reisande, erobrarar, migrantar og immigrantar påverka det nordafrikanske kjøkkenet. Fønikarane innførte pølser i det fyrste hundreåret. Kartagenarane introduserte kveite og biprodukt av det, mannagryn. Berbararane introduserte couscous, som blei ei basismatvare. Oliven og olivenolje blei introdusert før romarane kom til området. Frå 600-talet og seinare introduserte arabarane fleire krydder, som safran, muskat, kanel, ingefær og nellik, som blei ein viktig del av den kulinariske kulturen i Nord-Afrika. Osmanarane introduserte søte bakverk og andre bakte produkt. Frå Amerika blei det introdusert potet, tomatar, squash og chilipeppar.
De fleste nordafrikanske landa har fleire liknande matretter, av og til nesten same matrett men med ulike namn. Til dømes er både den marokkanske tangia og den tunisiske coucha hovudsakeleg same matrett: ei kjøtgryte som blir laga i ei urne over natta i ein omn. Av og til skil ingrediensane og tillaginga seg litt frå kvarandre. To ganske ulike rettar kan også ha same namn ulike stader. Til dømes er tajine i Marokko ei gryte som blir laga sakte, medan ein tajine i Tunisia er ein omnsbakt omelett- og quicheliknande rett. Det er merkbare skilnader i tillagingsmåten mellom dei ulike landa, som raffinerte, fyldige smakar frå det marokkanske kjøkkenet, sterke smakar frå det tunisiske kjøkkenet og enkle matretter i dei egyptiske og algeriske kjøkkena.
Sentral-Afrika
Sentral-Afrika strekker seg frå Tibestifjella i nord til det vidstrekte regnskogbekkenet av Kongoelva og har vore ganske fritt frå kulinariske påverknader frå andre område fram til seint på 1800-talet, bortsett frå innføring av maniok, peanøtter og chilipepar, som kom med slavehandelen på 1500-talet. Desse næringsmidla har hatt stor påverknad på kjøkkenet, men ikkje så stor på tillagingsmetodane. Ein kan finna påverknad frå swahilikultur i rettar som mandazi, pilaf-ris, kachumbari, sambusa og kuku paka.
Basismatvarer er kokabananar og maniok. Fufuliknande stive-næringsmiddel (vanlegvis laga av fermenterte maniokrøter) blir serverte med grilla kjøt og sausar. Dei fleste tradisjonelle kjøtrettane er frå vilt. Moambe er ein saus laga av oljepalmenøtter. Fleire lokale ingrediensar blir nytta når ein lagar andre rettar som spinatstuing, kokt med tomatar, pepar, chilipeppar, lauk og peanøttsmør. Maniok blir òg ete kokt. Andre favorittar er bambara, ein graut laga av ris, peanøttsmør og sukker. Oksekjøt og kylling er dei mest etterspurde kjøtrettane, men det blir òg servert ein del viltkjøt som krokodille, ape, antilope og vortesvin.
Sørlege Afrika
Sørafrikansk mat og mat frå dei tilgrensande landa blir av og til kalla regnbogekjøkkenet på grunn av den store blandinga av tradisjonar som finst her. Indiske, malaysiske, kinesiske og europeiske innvandrarar så vel som innfødde afrikanske kulturar har alle blitt blanda inn.
Basisingrediensar
Basisingrediensar i det sørafrikanske kjøkkenet er sjømat, kjøtprodukt, kylling, kveite, fersk frukt og grønsaker. Frukter ein et mykje er til dømes eple, druer, mango, banan, papaya, avokado, appelsin, fersken og aprikosa. Som dessert et ein ofte berre frukt, men det finst òg nokre dessertrettar, som den angolanske cocada amarela, som opphavleg var påverka av portugisisk matlaging. Kjøtprodukt inkluderer lam og vilt som hjortekjøt, struts og impala. Sjømaten inkluderer ei rekkje ulike ingrediensar, som kreps, reker, tunfisk, muslingar, østers, blekksprut, makrell og hummar. Det finst òg eit stort tal alkoholhaldige drikkar, særleg øl.
Historie
Sør-Afrika husar mange ulike folkeslag som har kome til området til ulike tider. Dei største opphavlege folkegruppene bestod av bantufolk, som har etterkomarar som i dag kallar seg zulu, xhosa, swazi, sotho, tswana, pedi, shangaan og tsonga. Dei busette seg i regionen for rundt 2000 år sidan og byrja dyrka vekstar, halda husdyr og tilverka jernreiskapar.
Ei mindre gruppe var urfolket i regionen, khoisan, som nokre arkeologar trur kan ha budd i regionen i minst 10 000 år. Khoisanfolket var jeger-samlarar (dei blei seinare kalla «san» av bantufolket og «bushmen» av europearane). Etter innvandringa til bantufolka byrja ein del khoisanfolk ta del i buskapshaldet til bantufolket, men dyrka ikkje vekstar. Khoisaner som heldt naut kalla seg sjølve khoikhoi og blei kalla hottentottar av europearar.
Bantufolk åt matretter av kveite, kjøt, mjølk og grønsaker i tillegg til fermenterte kveite- og mjølkeprodukt, medan khoikhoifolk åt kjøt og mjølk og sanfolket jakta ville dyr og sanka ville rotfrukter og grønsaker. På mange måtar kan maten sørafrikanarar et sporast til opphavlege mattypar etne av forfedrane deira. Khoisanfolk åt steikt kjøt, og tørka òg kjøt til seinare bruk. Påverknad frå kosten deira er reflektert i den altomfattande sørafrikanske elsken for grilla mat (i Sør-Afrika gjerne kjend under afrikaans-namnet braai) og biltong, tørka konservert kjøt. Om helgene et mange sørafrikanske familiar braai, og måltidet består ofte av pap og fleis, som er maisgraut og grilla kjøt. Det malayiske kjøkkenet introduserte krydra karrirettar, sambal, innlagd fisk og ulike fiskegryter. Indarar introduserte andre kulinariske matslag, som søtsaker, chutney, fritert mat som samosa og andre aromatiske matretter. Afrikandarane introduserte saftige potjies eller maisgryter med tomat og lauksaus, med eller utan ris. Europearane introduserte mellom anna hollandske crueler eller koeksister og melktert. Franske hugenottar introduserte både tradisjonelle matoppskrifter og vin.
Pap
Ein typisk rett for ein bantutalande sørafrikansk familie er ein tjukk, seig graut av maismjøl kalla pap, som liknar mykje på amerikansk grits. Grauten blir servert med ein smakfull kjøtsaus. Før mais blei innført blei grauten laga av durra, men no er mais mykje meir utbreidd.
Tradisjonelle landsbygdfamiliar (og til ein viss grad også bybuar) gjærar papen sin i nokre dagar, særleg viss han er laga av durra, noko som gjev han ein skarp smak. Sothofolk og tswanafolk kallar den fermenterte papen ting.
Øl
Ein annan fermentert kveiterett er gjæra øl. Tradisjonelt drakk ein øl langs heile den sørafrikanske kysten, og fermenteringa tilførte kompletterande næringsemne til kosten. Det var ei tradisjonell forplikting for ein familie å gje gjestar store mengder øl. Ølbryggning blei utført av kvinner, og statusen til ei husmor i sørlege Afrika før koloniseringa hadde mykje å gjera med om ho kunne brygga godt øl. I samband med utviklinga av gruvedrift i Sør-Afrika og at svarthuda sørafrikanarar byrja å urbanisereast flytta også kvinner til byane og byrja brygge øl for den hovudsakleg mannlege arbeidskrafta. Tradisjonen for at kvinner brygger øl lever att i sørlege Afrika ettersom barar og tavernaer oftast er eigde av kvinner. I dag blir mykje øl produsert industrielt, men på landsbygdaa drikk mange framleis det tradisjonelle heimebrygga ølet.
Mjølk
Mjølk var historisk sett ein av dei viktigaste komponentane i den sørafrikanske kosten. Storfe blei rekna som den viktigaste eigedelen ein kunne ha, og ved vigslar måtte ein mann kompensera dei framtidige verforeldra sine med gåver av storfe som brurepris. Ein gift mann var forventa å gje ei generøs mengd mjølk til kona og barna sine, saman med kjøt når han slakta storfe, får eller geiter. Ettersom det ikkje fanst nokre former for kjøling blei det meste av mjølka syrna til ein slags yoghurt. Dei unge mennene i familien tok ofte hand om feet langt unna byane, og sende heim ei jamn mengde yoghurt til fedrane sine. I dag drikk mange sørafrikanarar surmjølksprodukt som blir selde i supermarknadar.
Kjøt
For mange sørafrikanarar var midtpunktet i kvart måltid kjøtet. Som før i tida har sørafrikanarar ein forkjærleik for storfe. I førkoloniale Sør-Afrika fødde ein òg opp får og geiter, men storfe blei sett på som den fremste maten. I dag et ein ikkje berre storfe, men òg fårekjøt, geit, kylling og anna kjøt. Vegetarianisme er ikkje lett i sørlege Afrika, sjølv om dei fleste matrettene blir serverte med grønsaker som graskar, bønner og kål.
Vest-Afrika
Frø frå paradiskorn (Aframomum melegueta), ein vestafrikansk vekst, blir nytta som krydder til og med i Europa, der det blei innført av nordafrikanske handelsfolk i mellomalderen. Før den europeiske påverknaden i kolonitida handla ein med den arabiske verda og krydder som kanel, nellik og mynte blei nytta og blei del av mattradisjonen. Europeiske reisande introduserte chili til Afrika, og både chili og tomat er blitt viktige delar av den vestafrikanske matskikken.
Lokal matlaging i Vest-Afrika er framleis svært tradisjonell, med ei stor mengd lokale, som durra og hirse, rotfrukter som jams, søtpotet og maniok. Ein lagar maten på mange vis: Steiking, omnsbakt, koking, fritering og mos.
I dag blir det brukt meir kjøt enn før i tida. Havmat er òg vanlegare, og kan blandast med andre kjøtprodukt. Perlehønsegg og kylling blir òg verdsette.
Drikke
I Vest-Afrika blir det drukke mykje vatn, og det fyrste ein byr på som vert er vatn. Palmevin er òg vanleg, og blir laga på gjæra sevje frå ulike arter av palmar. Hirseøl er ein annan vanleg drikk.
Fylkesveg 370
Fylkesveg 370 finst i fleire fylke i Noreg:
Fylkesvei 370 (andre betydninger)
Kvalkokeri
Kvalkokeri er eit anlegg for framstilling av kvalolje frå kval, hovudsakleg frå kvalspekket. Eit kvalkokeri kan vere landbasert, og vert då kalla ein kvalfangststasjon, kvalstasjon eller ein landstasjon. Kvalkokeriet kan òg vere eit flytande kvalkokeri, det vil seie eit spesialbygd fabrikkskip for pelagisk kvalfangst.
Ein kvalfangstekspedisjon, slik det vart drive midt på 1900-talet, bestod vanlegvis av eit flytande kvalkokeri med 9-10 kvalbåtar. Fangsten vart hovudsakleg driven i Sørishavet. Kvalartene som vart fanga var bl.a. blåkval, finnkval, knølkval og spermasettkval.
Dei første flytande kvalkokeria frå byrjinga av 1900-talet hadde ikkje utstyr til å heise heile kvalskrottar om bord. Dyra vart fortøydde langs skutesida og flensinga føregjekk utanbords. Med denne arbeidsmetoden var det avgrensa kvar kokeria kunne drive fangsten sin. Dei måtte liggje i eit smult farvatn i le av land. Spekka utanpå dyra vart teke vare på og kokt til olje om bord, medan lite av dyret elles vart utnytta. Mange av kvalkokeria frå denne tida var gamle ombygde passasjerbåtar.
I mellomkrigstida kom ein ny type spesialbygde kvalkokeri med eit nytt arrangement der kvalen vart heist inn på eit skråplan akterut på skipet og opp på eit dekk med flenseplan og kjøtplan – ein såkalla opphalingsslipp. Mannskapa heldt hus akterut, medan offiserane heldt til forut. Midt over planet låg vinsjhuset. Kvalskrotten hamna først på eit flenseplan, restane vart drege vidare fram til kjøttplan. I skroget under dekket låg sjølve kokeriet og oljetankane.
Ein kvalfangstekspedisjon i pelagisk fangst trong forsyningar, og tankane om bord på kokeriet var ikkje store nok til å romme fangsten til ein sesong. Kokeriet fekk difor fleire gonger i løpet av sesongen besøk av tankbåt.
Fylkesveg 542 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 542 i Sogn og Fjordane går mellom Eikefjord og Stavang i Flora kommune. Vegen er 21,8 km lang.
Cardwell i Queensland
Cardwell er ein tettstad i Queensland i Australia som ligg i Cassowary Coast-regionen. Byen ligg rundt 165 kilometer nordvest for Townsville i Queensland og rundt 1497 kilometer nordvest for delstatshovudstaden Brisbane. rundt Cardwell har ein jernbanestasjon på Brisbane-Cairnsbanen og ligg langs National Highway 1. Verneområde som Hinchinbrookøya, Gouldøya, Brook-øyane og Oyster Point ligg i nærleiken av tettstaden.
Skeisnipe
Skeisnipe (Calidris pygmea) er ein liten vadefugl som hekkar langs kysten lengst nordaust i Russland og overvintrar i Søraust-Asia.
Cardwell i Queensland
Historie
Cardwell ligg i eit aboriginarområde der warrgamayspråket var utbreidd; grensa mellom dette språket og dyirbal går mellom Cardwell og Tully i nord. Staden blei først kolonisert av europearar i januar 1864 då dei grunnla Port Hinchinbrook, den første hamnebyen i Queensland nord for Port Denison (no Bowen). Tettstaden fekk seinare namn etter den britiske politikaren Edward Cardwell, 1. vicomte Cardwell.
Skeisnipe
Skildring
Det mest karakteristiske trekket ved denne arten er det svarte, sleikepottforma nebbet. Vaksne fuglar er 14-16 centimeter i lengd, har kvit underside og svarte bein. Augebrynstripa er kvit. Hekkande fuglar har eit raudbrunt hovud, nakke og bryst har mørke brune striper. Dei har gråsvart overside, med brungul og bleike, raudbrune fjørfrynsar. Ikkje-hekkande vaksne manglar den raudlege farga, men har bleik brungrå overside, med kvitaktige frynsar til vengedekkarar.
Cardwell i Queensland
Historie
Cardwell fekk svært hard medfart under syklonen Yasi i februar 2011.
Skeisnipe
Skildring
Måletal er venge 98-106 mm, nebb 19-24 mm, nebbtuppbreidd 10-12 mm, tars 19-22 mm og hale 37-39 mm.
Lysspreiing
Lysspreiing er ei form for spreiing der lys er energiforma som vert spreidd. Ein kan tenkje seg lysspreiing som ei form for avbøying av ei stråle som går langs ei rett linje, til dømes av ujamnheiter i mediet det forplantar seg gjennom, eller i grenseflata mellom to medium. Avvik frå refleksjonslova på grunn av ujamnheiter på overflata vert òg vanlegvis rekna å vere ei form for spreiing. Når desse ujamnheitene vert rekna å vere tilfeldig og tett nok til at effekten av kvar av dei vert midla ut, vert denne forma for spreiingsrefleksjon rekna som som diffus refleksjon.
Skeisnipe
Skildring
Skeisniper gjer side-til-side rørsler med nebbet samstundes som dei går framover med hovudet ned i søket etter føde.
Lysspreiing
Dei fleste lekamar ein kan sjå er synlege fordi lys vert spreidd frå overflata av lekamen. Dette er ein av dei viktigaste mekanismane innan fysisk observasjon. Spreiing av lys er avhengig av bølgjelengda ellerfrekvensen til lyset som vert spreidd. Sidan synleg lys har bølgjelengd med ein orden kring ein mikrometer, kan ein ikkje sjå lekamar som er mykje mindre enn dette, sjølv ved hjelp av mikroskop. Finfordelte partiklar så små som 1 µm er direkte observert i vassoppslemming.
Skeisnipe
Skildring
Dei dannar monogame samband, hekkar i juni-juli og legg fire egg i kullet. Om første kullet går tapt kan dei legge nytt kull som vanlegvis er berre på tre egg. Hekkesuksessen er knytt til populasjon av ein lemenart og svingar i same takt fordi predatorar tar gnagarar framføre egg og fugleungar om tilgjengeleg. Viktige predatorar er fjellrev, røyskatt, jordekorn og dei arktiske joartane. Samla sett er hekkesuksessen estimert til mellom 7 og 23 %.
Lysspreiing
Transmisjon av forskjellige lysfrekvensar er viktige innan alt mogeleg frå vindaugsglas til optiske fiberkablar og infraraud (IR) varmesøkjande missil-system. Lys som forplantar seg gjennom eit optisk system kan dempast av absorpsjon, refleksjon og spreiing.
Skeisnipe
Skildring
Denne fuglen er kritisk truga, med ein noverande populasjon på mindre enn 600 individ per 2010. Bestanden minkar sterkt, mellom år 2002 og 2009 gjekk ca. 88 % av populasjonen tapt. Dei viktigaste truslane mot overleving er habitattap langs trekkruta og i overvintringsområda, dessutan jakt i hekkeområda.
Al-Mawqa`
Al-Mawqa` er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Fylkesveg 367 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 367 i Møre og Romsdal går mellom Sagvågen og Fuglevågen i Aure kommune. Vegen er 9,3 km lang.
Stora Herrestad
Stora Herrestad er ein tettstad i Ystads kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 258 innbyggjarar. Stora Herrestad ligg mellom Ystad og Tomelilla.
Al-Mayqa`
Al-Mayqa` er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Yoko Tanaka
Yoko Tanaka er ein japansk fotballspelar.
Titan Dome
Titan Dome er ein stor innlandsis som vart kryss av sledane til Shackleton, Amundsen og Scott på reisene deira mot Sørpolen og vart skildra av dei som ein stor snørygg. Han vart skissert av SPRI-NFS-TUD sitt radioekkolyd-prosjekt mellom 1967 og 1979, og kalla opp etter Cambridge University sin Titan, ein datamaskin som vart nytta til å rekne på dei tidlege radioekkodataa for denne delen av Antarktis.
Apostelen Judas Taddeus
Somme tradisjonar reknar han som forfattar av Judas' brev, den kortaste boka i Det nye testamentet. Den boka skal vere skriven av «Judas, Jesu Kristi tenar og Jakobs bror». Kritisk forsking tyder likevel på at apostelen og brevforfattaren er to ulike personar. I Lukasevangeliet står det at Judas Taddeus var son til Jakob.
Nokre legender fortel at Simon Seloten og Judas Taddeus var brør. Den apokryfe Simons og Judas' lidingshistorie fortel at da apostlane etter pinsedag delte verda mellom seg, fekk Simon Egypt og Judas Mesopotamia som misjonsmark. Llegenda fortel vidare at dei to apostlane seinare møtte kvarandre og forkynte evangeliet i Persia. Her leid begge martyrdøden. Judas vart slått i hel med ei kule, medan Simon vart saga i to.
Judas Taddeus var lenge «den gløymde apostelen», fordi han hadde same namnet som forrædaren Iskariot. På nokre apostelbilete har han derfor bytta plass med Paulus. Han er også forveksla med apostelkollegaen Simon, som vert feira same dag.
Minnedagen hans er 28. oktober, ved Simonsmesse.
Cardwell
Cardwell kan visa til:
Hygieia
Hygieia eller Hygeía (gresk:Ὑγίεια eller Ὑγεία - 'God helse') var den greske gudinna for god helse for dei levande, både menneske og dyr. Ordet hygiene er danna av namnet hennar.
Hygieia var dottar av Asklepios (Æskulap), som var gud for legevitskapen.
Sjå òg
Asklepios
Fylkesveg 367
Fylkesveg 367 finst i fleire fylke i Noreg:
Stora Höga
Stora Höga er ein svensk tettstad i Stenungsunds kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde tettstaden 2 553 innbyggjarar.
Tasha Thomas
Tasha Thomas var ein USA-amerikansk songar-låtskrivar og skodespelar, kjend for rolla hennar som Aunt Em i den originale Broadway-produksjonen av The Wiz. Thomas fekk òg ein hitsingel med «Shoot Me (With Your Love)» frå albumet Midnight Rendezvous i 1979.
I 1972 song Thomas korvokal i lag med songaren Ellie Greenwich for debutalbumet til Jim Croce, You Don't Mess Around With Jim. Ho song òg på Slade-albumet Nobody's Fools frå 1976 og i 1977 på Kiss-albumet Love Gun, som ein av «KISSettes».
Thomas døydde av kreft i 1984, 39 år gammal.
Fylkesveg 5697
Fylkesveg 5697 i Vestland fylke går mellom Lending og Sandvik i Kinn kommune. Vegen er 13,2 km lang.
Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 543 i Sogn og Fjordane.
Al-Mi`Zab
Al-Mi`Zab er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Fylkesveg 359 (fleirtyding)
Fylkesveg 359 kan visa til:
Tophet Bastion
Tophet Bastion er ein kjenneleg isdekt fjellvegg, som er 2 km lang, med ei steinur i botnen. Han ligg 2 km aust for Saunders Point på sørkysten av Coronation Island i Sør-Orknøyane. Han vart grovt kartlagt i 1933 av eit lag frå Discovery Investigations. Namnet, som kjem frå Bibelen, vart nytta av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) etter kartlegginga deira i 1948-49.
Vestbygda kapell
Vestbygda kapell er ei langkyrkje frå 1909 i tettstaden Vestbygd (Borhaug) på Lista i Farsund kommune i Agder.
Kyrkja er av tre og har 320 sitjeplassar. Ho står like nord for Borlaug skule. Det er ikkje kyrkjegard på staden.
Rettkvalfamilien
Rettkvalfamilien er ein familie bardekvalar. Dei saknar bukfòrer og har eit relativt stort hovud, opptil ein tredjedel av totallengda. Sprutehòla står langt frå kvarandre og dannar ein V-forma blåst.
Familien har dei to slektene Balaena og Eubalaena med dei fire artane grønlandskval (Balaena mysticetus), nordkaper (Eubalaena glacialis), sørleg rettkval (Eubalaena australis) og stillehavskaper (Eubalaena japonica).
Grønlandskvalen, nordkaperen og den sørlege rettkvalen er store og plumpe kvalar. Dei vart mykje veida på grunna spekket, olja og bardane. Rettkvalane har eit tjukt spekklag og er lettare enn sjøvatn. Drepne dyr flyt difor, og dette gjorde det mogeleg å driva veiding med handharpunar. Rettkvalane er i tillegg langsame kvalar som går høvesvist nært land. Til saman gjorde dette rettkvalane til verdifulle byttedyr, og namnet rettkvalar kjem av at desse kvalane vart rekna for å vera «dei rette» å veida på.
Marshall Rosenbluth
Marshall Nicholas Rosenbluth var ein amerikansk fysikar.
Frå 1950 til 1957 var han forskar ved Lós Alamos Scientific Laboratory, frå 1956 til 1960 tilknytt General Atomic Corporation og frå 1960 professor ved University of California, San Diego. Rosenbluth hadde ei leiande rolle i arbeidet med utviklinga av hydrogenbomba og gjorde seg seinare merka for undersøkingar innan plasmafysikken, spesielt med omsyn på å utvikle metodar for kontroll av termonukleære reaksjonar.
Magneton
Magneton er ein fysisk konstant for magnetisk moment. Éit magneton, μ, er
der e er den elektriske elementærladninga, h er Planckkonstanten og m er massen av ein partikkel, vanlegvis anten eit elektron, svarande til eininga bohrmagneton, eller proton, svarande til kjernemagneton.
Fylkesveg 544 (fleirtyding)
Fylkesveg 544 finst i fleire fylke i Noreg:
Marumi Yamazaki
Marumi Yamazaki er ein japansk fotballspelar.
Utviklingsregionar i Romania
Dei åtte utviklingsregionane i Romania (rumensk regiunile de dezvoltare) er fastlagde som NUTS 2-nivået i NUTS, medan dei fire makroregionane utgjer NUTS 1-nivået.
Al-Miqash
Al-Miqash er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Tain
Tain  (skotsk-gælisk Baile Dhubhthaich) er ein by i regionen Highland i Skottland. Han har kring 4000 innbyggjarar.
Byen ligg på sørsida av Dornoch Firth, rett ovanfor Dornoch og omtrent 15 kilometer nord for Invergordon.
Tain fekk det første kongelege chartret sitt av Malcolm III av Skottland alt i 1066, noko som gjer byen til den eldste kongelege burgh i Skottland.
Portree
Portree  (Skotsk gælisk: Port Rìgh) er ein by i regionen Highland i Skottland. Han har kring 2500 innbyggjarar og er den største staden på øya Skye i dei Indre Hebridane. Den vesle hamna ligg skjerma til mellom svarte klipper og det pyramideforma fjellet Ben Tianavaig på austkysten av øya, inst i ei bukt ovanfor naboøya Raasay.
Namnet kan kome av det gæliske Port Rìgh som tyder «hamna til kongen». I så fall heng namnet kanskje saman med eit kongebesøk i 1540; då kom kong Jakob V til staden.
Men opphavet til namnet kan òg vere Port Ruighe eller Portrigheadh - hamna i skråningen eller hamna i åssida. Før 1500-talet var staden kjent som Kiltaragleann.
Omkring 939 personar (37,72 %) snakkar gælisk i byen.
Portree har eit museum om historia til øya, The Aros Experience. Det gjev detaljar om Bonnie Prince Charlie og Flora MacDonald, og ein ser nokre av gullplatane til det skotske bandet Runrig. Staden har ein pongtong bygd etter teikningane til den skotske arkitekten og sivilingeniøren Thomas Telford.
Rett i nærleiken ligg den vesle landsbyen Skeabost.
Meron i Israel
Meron er ein moshav (andelslandsby) i fjellsida av Har Meron i Øvre Galilea nord i Israel nær Safed, og høyrer til Merom HaGalil regionale kommune. Meron er mest kjend for grava til rabbien Shimon bar Yochai, og er åstad for ein årleg minnefest kalla Lag Ba'omer.
Meron vert generelt rekna for å vere den eldgamle kanaanittiske byen Merom eller Maroma. I følgje Avraham Negev vart Meron i tida kring Det andre tempelet, kalla Meron. Meron er nemnt i Bibelen som staden der Josva sigra over dei kanaanittiske kongane. På 1100-talet vitja Benjamin de Tudela Meron og skildra ei grotte med graver, der ein trur leivningane av Hillel, Shammai, og «tjue av displane deira og andre rabbiar» låg gravlagde. Fram til minst 1931 bestod Meron av ein arabisk og ein jødisk del. Dei arabiske innbyggjrane i Meron vart drivne bort eller flykta under den israelsk-arabiske krigen i 1948. Den moderne landsbyen Meron vart grunnlagd i 1949 på staden til den gamle busetnaden av ortodokse soldatar som hadde kjempa i krigen.
Historie
Meron er rekna som den antikken kanaanittiske byen Merom eller Maroma, men sidan ein ikkje har funne endelege arkeologiske bevis for dette, finst det andre stader litt lenger nord, som Marun as-Ras eller Jebel Marun, der den antikke Merom kan ha lege. Merom er nemnt på 1000-talet i egyptiske kjelder, og i soga til Tiglath-pileser III om ekspedisjonen hans til Galilea i 733–732 fvt. (der han kalla staden Marum).
Ein har gjort undersøkingar av områda under hus som vart grave ut i 1970-åra, og funna indikerte eldre strukturar med ei anna planløysing. Dei lågare nivåa er enno ikkje grave ut, men dei kan vere daterte til tidleg i bronsealderen.
Taro
Taro (Colocasia esculenta) er ein planteart i myrkonglefamilien. Rotknollen kan etast, og planten blir dyrka i mange tropiske og subtropiske område.
Meron i Israel
Historie
Under utgravingar i Meron har ei funne lekamar frå hellenistisk tid. Josefus bygde festningsverk i Meron i det første hundreåret og kalla byen Mero eller Meroth. Negev skreiv at Meroth, ein annan gammal by, som låg lenger nord, kanskje var staden Marun as-Ras.
Det står framleis eit tårn med ei høgd på 6 meter i Meron, bygd på 100-talet evt. Mot slutten av 200-talet vart det reist ei synagoge i landsbyen. Denne vart kalla Meron synagoge og overlevde eit jordskjelv i 306 evt., men utgravingar syner at ho vart hardt skadd eller vart øydelagd av eit anna jordskjelv i 409 evt. Det er funne myntar i Meron som mest truleg er frå Tyr, men mange av dei kjem òg frå Hippos.
Tidleg på 1300-talet nemnte den arabiske geografen al-Dimashqi at Meron høyrte til Safad. Han skreiv at staden låg nær ei «velkjend grotte» der jødar og kanskje ikkje-jødar feira kvart år.
Palestina vart ein del av Det osmanske riket i 1517 og i 1596 var Meron ein stor landsby med 715 innbyggjarar i Jira nahiya i Sanjak Safad. Innbyggjarane betalte skatt for geiter, bikubar og ei presse for anten druer eller oliven.
Meron fekk mindre skadar i Galileajordskjelvet i 1837. Det vart sagt at under jordskjelvet vart veggane i gravene til rabbiane Eleazer og She-Maun flytta, men grotta kollapsa ikkje. Fleire europeiske reisande vitja Meron på 1800-talet og skreiv om ein gammal landsby nær foten av fjellet, med ein bratt og gammal veg opp.
Mot slutten av første verdskrigen vart ruinane av Meron synagoge overteke av «Fund for the Redemption of Historical Sites» (Qeren le-Geulat Meqomot Histori'im), eit jødisk samfunn leia av David Yellin. Fram til minst 1931 hadde Meron både arabiske og jødiske innbyggjarar. I 1931 var det 259 arabarar og 31 jødar som budde i landsbyen.
Dei arabiske innbyggjarane i Meron vart drivne bort eller flykta under den israelsk-arabiske krigen i 1948.
Den 14. juli 2006 vart Katyusha-rakettar avfyrt frå Libanon mot Meron, og to personar, ein mann og barnebarnet, omkom, medan fire vart skadde.
Chariots of Fire av Vangelis
Chariots of Fire er eit filmmusikkalbum av den greske musikaren Vangelis (Vangelis Papathanassiou) frå 1981 for den britiske filmen Chariots of Fire. Filmen vann fire Oscarprisar, mellom anna for beste film og beste musikk.
Albumet toppa Billboard 200 i fire veker. Opningstemaet i filmen (kalla «Titles» på albumet, men elles kjend som «Chariots of Fire») vart gjeven ut som singel i 1981 og toppa Billboard Hot 100 i USA i ei veke, etter å ha klatra jamt og trutt i fem månader. «Titles» nådde òg 12. plassen i Storbritannia, medan albumet nådde femteplassen og låg 107 veker inne på albumlista. Singelen nådde 21. plassen i Australia.
Ein ny stil
Filmregissøren Hugh Hudson valde Vangelis til å skrive musikk til filmen, etter å ha blitt imponert av albuma Opera Sauvage og China. Han hadde òg arbeidd med Vangelis på ein reklamefilm i Paris i 1970-åra. Vangelis spelte alle instrument, inkludert synthesizerar, akustisk piano, trommer og perkusjon, og spelte inn musikken i studioet sitt, Nemo Studio i London, som han hadde sett opp i 1975. Musikken hans, som hovudsakleg var elektronisk, var ein ny stil for filmmusikk. Bruken av synthesizerar i filmmusikk, utanom bakgrunnsteppe, gjorde at regissørar, produsentar og studio kunne høyre tidlege versjonar av fulle lydspor til flimane sine, og dette hadde røter i Chariots of Fire.
Nesten all musikken på albumet er spelt inn på ny, og høyres annleis ut enn musikken ein høyrer i filmen, ofte med rikare arrangement, særleg på sporet «Titles». Den andre delen av albumet er ein lang suite som inneheld musikk frå og inspirert av filmen. Fleire av dei originale temaa frå filmen kom ikkje med på albumet.
Sjølv om Vangelis hadde skrive filmmusikk før, inkludert naturdokumentarane for Frédéric Rossif, var Chariots of Fire den første store filmen han skreiv musikk for, og det gav han eit umiddelbart gjennombrot som komponist, sidan «Titles» vart ein internasjonal hit og endra retninga til karrieren hans.
Ytterlegare informasjon
I tillegg til den originale musikken til Vangelis, omfattar albumet eit arrangement av «Jerusalem», sungen av Ambrosian Singers, slik han vart framført i 1978 i gravferda til Harold Abrahams, hendinga som starta og sluttar filmen. Det kjende korverket frå 1916 er skriven av Sir Hubert Parry frå eit William Blake-dikt.
Vangelis tileigna musikken til faren Ulysses Papathanassiou som hadde vore ein sprinter.
Trass i at Vangelis sjeldan held konsertar, spelte han «Chariots of Fire» live i Los Angeles i USA (7. november 1986), Roma i Italia (17. juli 1989, som ekstranummer), Rotterdam i Nederland (18. juni 1991), og Aten i Hellas (Mythodea-konsertane 13. juli 1993 og 28. juni 2001, som ekstranummer, og 1. august 1997)
Fleire spor på albumet finst på offisielle samlealbum av Vangelis: Themes (1989), Best Of Vangelis (1992), Portraits {So Long Ago, So Clear} (1996) og Odyssey - The Definitive Collection (2003).
Noko musikk frå filmen kom ikkje med på albumet til Vangelis. Ein av dei er bakgrunnsmusikken til løpet Eric Liddell gjer i Dei skotske høglanda. Titetlen på stykket er «Hymn,» og kjem frå albumet Opéra sauvage i 1979.
Regissør Hugh Hudson ønskte først å bruke «L'Enfant» frå Opéra sauvage som musikk for den kjende løpesekvensen i sakte film på stranda. Vangelis overtydde han derimot til å skrive ein ny song. Dei to songane har ein liknande intro.
Rettssak
I 1985 saksøkte den greske komponisten Stavros Logaridis Vangelis for plagiat (EMI mot Warner Brothers), og hevda at tittelsporet var eit plagiat av songen «City of Violets» (1977) — som har noko liknande instrumentering og akkordprogresjon. Vangelis demonstrerte korleis han hadde skrive songen på synthesizerane sine i retten og vann saka.
Saka gjekk heilt til høgsterett i London High Courts i 1987, og vart omtalt som ein prøvesak for saker som omhandla sampling, brot på opphavsrett og liknande.
Bruk i andre media
«Titles» frå Chariots of Fire er brukt i mange filmparodiar, fjernsynsshow og andre stader, òg som inspirasjonsmusikk for idrettsfolk. Nokre av desse er:
Fylkesveg 364 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 364 i Møre og Romsdal går mellom Vean i Aure kommune og fylkesgrensa ved Brekka. Vegen er 16,9 km lang.
Tumba Ice Cap
Tumba Ice Cap er eit isdekke på den vestlege halvdelen av Chavdar Peninsula på vestsida av Graham Land på Den antarktiske halvøya. Det ligg vest for Samodivabreen som strekkjer seg 7,7 km frå aust til vest og 4 km frå nord til sør, og flyt både nordover og inn i Curtiss Bay og sørover i Hughes Bay
Isen er kalla opp etter toppen Tumba i Belasitsafjella sørvest i Bulgaria.
Atlantic Records
Atlantic Records (Atlantic Recording Corporation) er eit amerikansk plateselskap som er ått av Warner Music Group. Det vart stifta i 1947 av Ahmet Ertegün og Herb Abramson. Plateselskapet er mest kjent for satsinga si hovudsakleg innan musikksjangrar som rhythm & blues, rock 'n' roll og jazz, men har òg fleire artistar i sjangrane rock, pop, hardrock og progressiv rock. Atlantic Records var lenge eit av dei viktigaste og største uavhengige plateselskap i USA, men er i dag ein del av Warner Music Group, som slo saman Atlantic Records og Elektra Entertainment Group til Atlantic Records Group i 2004.
Fylkesveg 545 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 545 i Sogn og Fjordane går mellom Florø og Florø lufthamn i Flora kommune. Vegen er 4,2 km lang.
The Allman Brothers Band av The Allman Brothers Band
The Allman Brothers Band er debutalbumet til det amerikanske rockebandet The Allman Brothers Band. Det kom ut i USA på Atco Records og Capricorn Records den 4. november 1969 og var produsert av Adrian Barber. The Allman Brothers Band vart skipa i 1969 og medlemmane kom saman frå forskjellige andre band. Etter at han hadde arbeidd som studiomusikar, flytta Duane Allman til Jacksonville i Florida der han leia store jammar med det nye bandet sitt, der han ønskte å ha to gitaristar og to trommeslagarar. Etter å ha fullført besetninga med broren Gregg Allman, flytta bandet til Macon i Georgia, der dei var av dei første artistane som fekk kontrakt på Capricorn.