cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Minister
I politikken
I Noreg har er det berre to av medlemmane i regjeringa som formelt har tittelen minister: statsministeren og utanriksministeren. I daglegtale blir tittelen likevel brukt også om dei andre medlemmane av statsrådet. Den offisielle tittelen på desse er statsråd.
Rottumerplaat
Øya er det nordlegaste punktet i Nederland.
Minister
I diplomatiet
Ein minister i diplomatisk teneste har nest høgaste rang, under ambassadør, og opptrer ofte som ambassadøren sin medhjelpar. Tidlegare, til langt inn på 1900-talet) blei ambassadørar berre sendt av mektige statar til andre mektige statar, medan diplomatiske sendemenn til og frå mindre mektige statar hadde tittelen minister.
I andre samanhengar
Ordet minister kan også nyttast om prester eller andre som har ein leiarfunksjon i ei menigheit, som f.eks. er vanleg i unitarmenigheiter i USA.
Sjå også
Menteri
Signy-Avenex
Signy-Avenex er ein kommune i distriktet Nyon i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 470 meter over havet.
Kommunen ligg i ein liten dal ovanom Nyon.
Hakkasteik
Hakkasteik (òg kalla grynasteik eller brurasteik) er tradisjonsmat frå Hardanger, der det er vanleg å servera hakkasteik som kvelds- eller nattmat i bryllaup. Retten har konsistens som tjukk graut og er laga av oppmale, kokt kjøt og flesk blanda med kokte byggryn. Hakkasteik vert anten servert med kokte poteter og grønsaker eller berre med flatbrød eller potetkaker.
Midt-Noreg
Midt-Noreg er ei nyare nemning på ein region som i snevraste tyding utgjer fylket Trøndelag, oftast òg inkludert i det minste delar av Møre og Romsdal. Omgrepet er ofte brukt i ei vidare tyding som kan inkludere delar av Nordland (Helgeland) og Hedmark (Nord-Østerdalen). Historisk sett har Midt-Noreg røter i Frostating lagdømme, Nidaros bispedømme og Trondheims len — som alle har hatt Nord-Trøndelag, Sør-Trøndelag, Nordmøre og Romsdal som sitt kjerneområde. I den offentlege forvaltinga frå slutten av 1900-talet av svarar Midt-Noreg med eitt unntak til Nord-Trøndelag, Sør-Trøndelag og Møre og Romsdal.
Etter at Sør- og Nord-Trøndelag vart slått saman er nemninga Midt-Noreg mindre brukt.
Offentleg forvalting
Unntaket frå regelen er NVE Region Midt, som dekkjer Helgeland, Trøndelag og Nordmøre.
Enkeltrom
Eit enkeltrom er eit rom med éi seng, gjerne på hotell, motell, suitell eller liknande.
Sjå òg
Dobbeltrom
Olaf Broch
Olaf Broch var ein norsk språkforskar og slavist, og professor i slaviske språk ved Universitetet i Oslo frå 1900.
Broch er i ettertida framforalt kjend for arbeidet med russenorsk, som han publiserte i Norsk tidsskrift for sprogvidenskap i 1927, men i samtida var han mest kjend som forfattaren av det som lenge var standardverket innanfor slavisk fonetikk, frå 1911. Broch skreiv også om norsk, m.a. om norsk intonasjon.
Broch var grandonkel til Ingvild Broch. I lag med Ernst Håkon Jahr tok ho arbeidet hans med russenorsk, og skreiv det som har vorte standardreferansen til russenorsk.
1910-åra
1910-talet er tiåret som byrja 1. januar 1910 og enda 31. desember 1919. Det var det andre tiåret av 1900-talet. 1910-åra var prega av den første verdskrigen, som varte frå 1914 til 1918. Fleire land gjekk gjennom store omveltingar, som Den meksikanske revolusjonen i 1910, Xinhairevolusjonen i Kina (1911-1912), Februar- og Oktoberrevolusjonen i Russland (1917) og Novemberrevolusjonen i Tyskland (1918).
Koichi Higashi
Han spela for klubbane Sagan Tosu og Nara Club.
Brennevin
Brennevin er alkoholholdig drikke som er framstilt ved destillering av ei etanolholdig væske. Etter norsk lov er drikke med styrke over 22% definert som brennevin.
Ein kan drikka brennevin bert, med is, eller i ein cocktail som kan innehalda fleire typar brennevin og andre væsker med mindre alkohol. Brennevin blir òg brukt i matlaging.
Koziatyn
Koziatyn (ukrainsk Козятин) er ein by i Vinnytsia oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Koziatynsky rajon (distrikt), medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet og ligg 75 km frå Vinnytsia. Byen ligg ved elva Huyva og har kring 25 000 innbyggjarar (2011).
Historie
Byen vart grunnlagd under bygginga av Kiev-Austersjøen-jernbanen. Koziatyn fekk bystatus 7. juli 1874. I april 1920, under den polsk-bolsjevikiske krigen, vart byen erobra av polske sty rkar i det som vart kjend som raidet mot Koziatyn.
Christian Christiansen
Christian Christiansen var ein norsk forretningsmann og fabrikkeigar frå Larvik. Han var stortingsmann for Larvik og Sandefjord i tida 1859-69 og valperioden 1874-76.
Tannay i Sveits
Tannay er ein kommune i distriktet Nyon i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 407 meter over havet.
Kommunen ligg på ein terrasse ovanom Genfersjøen mellom Genève, Saint-Cergue og Lausanne.
Christian Christiansen
Christiansen var ordførar i Larvik i mange åra. Han representerte valkrinsen Larvik og Sandefjord på Stortinget fyrste gongen i 1859-60, då som medlem i Tollkomiteeen. Ved dei neste stortinga, 1862-63 og 1865-66, var han formann i same komiteen. Han møtte også på det overordentlege 1864-tinget. Stortinget 1868-69 var han medlem i Næringskomite nr. 2. I den tre år lange valperioden 1874-76 var han i 1874-sesjonen på ny med i Næringskomite nr 2, sidan hadde han plass i Jarnbanekomiteen. I 1886 møtte Christiansen på Stortinget som varamann frå Jarlsberg og Larviks amt, eit val som vart underkjent med 72 røyster mot 35.
År 1867 var Christiansen medlem i ein kongeleg kommisjon «om toldbehandling av varer og fartøier», deretter i 1875 med ein norsk-svensk komite om konsulatstellet og i 1879 i ein tollkommisjon.
I 1886 måtte Christiansen «overgi sit bo til skiftebehandling», og eiga hans seld. Frå 1888 budde han i Hedrum, men døydde i Kristiansand.
1225 Ariane
1225 Ariane er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 23. april 1930 av Hendrik van Gent ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Malmøya
Malmøya er ei drygt 600 dekar stor øy som ligg i Bunnefjorden (aust i Oslofjorden), om lag 8 km sør for Oslo sentrum og rett vest av Ulvøya i Oslo kommune.
Malmøya dyrefredingsområde
Malmøya dyrefredingsområde (VV00000727) utgjer eit 573 da stort område på øya og vart freda 2. november 1979. Tanken var i første rekke å verne fuglelivet på øya, som har stor verdi som raste-, beite- og hekkeområde for sjøfuglar.
I tillegg til dyrefredingsområdet på Malmøya er det av geologiske årsaker freda sju naturminner i det same området. Alle vart freda samstundes med dyrefredningsområdet. Dette er:
Geologi
Malmøya og dei andre øyane i Oslofjorden høyrer til Oslofeltet med avsettingsbergartar frå kambrosilurtiden. I tillegg finst det vulkanske lavaar og intrusivar frå permtida. I dei sedimentære bergartane finst fossil av armføtingar, trilobitter, korallar, blekksprutar og graptolittar.
I permtida pressa vulkansk lava seg opp gjennom dei eldre bergartane i jordskorpa. Rombeporfyr og basalt er smeltemassar som har strøymd ut på overflata, medan granitt er smeltemasse som størkna lenger nede i jordskorpa. Striper i overflaten på svaberg er orientert nordvest-søraust og er danna av isen sine rørsler i slutten av siste istid for noko meir enn 10 000 år siden.
Direktorat
Eit direktorat er eit ein del av den statlege forvaltinga, eit statleg forvaltningsorgan som har heile landet som verkeområde og som ikkje er integrert i eit departement. Det vil vere underlagt eit eller fleire departement. Direktorat forvaltar vanlegvis «faglege» oppgåver, medan departementa forvaltar generelle oppgåver. Som namnet seier, blir eit direktorat leia av ein direktør.
Fornyings- og administrasjonsdepartementet definerer direktorat slik i Direktoratsboka:
«Et direktorat er et statlig forvaltningsorgan. Det har sentrale administrative (forvaltningsmessige) og som oftest også andre faglige oppgaver, som er tillagt institusjonen i lov, eller i instruks eller fullmakt iht. lov, og dette kan også omfatte myndighetsutøvelse. Det arbeider med hele landet som virkefelt. Det er ikke integrert i noe departement. Det er likevel direkte underlagt et (eller flere) departementers instruksjonsmyndighet.»
Ormøya
Ormøya er ei øy i Oslo (tidlegare i Aker ). Øya ligg i Bunnefjorden, og det er vegsamband ut til øya frå Mosseveien. Ormøya er ei lita øy, med om lag 120 husstander med alt frå sveitservillaer frå slutten av 1800-talet til rekkehus frå 1970-talet. Øya har strender, båtplassar og eigen park. Det er to offentlege bygg der, eit velhus som heiter Villa Lilleborg og ei trekyrkje (Ormøy kyrkje) teikna av arkitekt Bernhard Christoph Steckmest, som òg teikna Sandakergården og Groschgården.
Opphavleg var Ormøya ei fritidsøy for velståande folk frå hovudstaden, men frå om lag 1900 vart det meir vanleg å bu fast på Ormøya.
Ormøya grensar i aust mot Paddehavet, oppkalla etter øya Skilpadden, til dagleg kalla Padda. Frå sørenden av Ormøya kan ein køyre over til Malmøya.
Wichmann motorfabrikk
Wichmann Motorfabrikk var ei verksemd på Rubbestadneset på Bømlo der det vart produsert båtmotorar. Fabrikken vart seinare kjøpte opp av det finske selskapet Wärtsilä. Fabrikken ligg framleis på Rubbestadneset, og produserer no propellar, gir og framdriftssystem, under namnet Wärtsilä Norway AS.
Odet
Odet er ei elv vest i Frankrike i departementet Finistère. Ho renn frå Saint-Goazec (nær Leuhan i Montagnes Noires i Bretagne) og ut i Biscayabukta og Atlanterhavet ved Bénodet. Bénodet har fått namn frå elva, Ben tyder elvemunning på bretonsk.
Elva er populær for kajakkpadlarar. Ho renn nær eller forbi byane Bénodet, Combrit, Plomelin, Quimper, Ergué-Gabéric, Briec-de-l'Odet, Langolen, Coray, Trégourez, Leuhan og Saint-Goazec
Geta
Geta er japanske skor som blir brukt saman med tradisjonelle klede, som kimono. Skorne er ei slags blanding av sandalar og tresko, men med sitt eige særpreg.
Skildring
Ein geta tek utgangspunkt i ei flat treplate, gjerne rektangulær i forma, som foten skal stå på. Treet kan vera uvølt eller lakkert.
Under plata fester ein eitt eller helst to trestykke. Trestykka er vanlegvis tynne rektangel som kan vera heilt låge eller styltehøge. Somme tider er det fremre stykket trekanta. Dersom ein berre bruker eitt trestykke, kan det gå under heile skoen, som ein platåsko av tre, eller det kan vera eit smalt rektangel midt under solen. Dette siste krev god balanseevne av brukaren, men skal vera godt å gå med i myrlendt terreng. Det er munkar og einebuarar som er meint til å bruka desse skorne. I tillegg fortel tradisjonen at Tengu-trollet med den lange nasen bruker slike getaer.
Oppå plata festar ein ein tjukk stropp som skal halda skoen fast til foten. Stroppen er forma som ein V med spissen midt på solen. Det finst altså ingen venstre- og høgresko, slik me er vane med i Vesten. Stroppen sit mellom stortåa og den neste, slik at foten blir ståande litt skeivt på skoen. Det er vanleg å bruka tabi, tåsokkar, oppi getaene. Nokre av skorne har eit dekke over foten, som på vestlege tresko, til bruk i dårleg vêr.
Historie
Skotøyet blei til i Heiantida, då ein bytta ut klamme kinesiske sko med opne sandalar tilpassa det fuktige japanske klimaet. Getaer var uformelt fottøy ein alltid brukte når ein gjekk ut; dei høge tennene på undersida kom til for å hindra ein lang kimono frå å slepa i bakken. I dag blir getaskorne som regel berre brukte ved høgtidelege høve, saman med kimonoar. Svært få japanarar bruker dei til dagleg; unntaket er aspirantar blant sumobrytarane. Den særeigne klakkelyden av treskorne er noko mange eldre japanarar saknar i det moderne japanske samfunnet.
Kultur
Eit japansk ordtak seier «du veit ikkje sikkert før du har teke på deg getaene». Det tyder at du ikkje kan vera sikker på utfallet før spelet er over.
Ordet geta blir òg brukt om sushitallerkar av treplater med to rektangel under, ettersom dei er svært like skorne i utsjånad.
Songdans
Songdans er dans utført til song, gjerne folkeviser, utan bruk av musikkinstrument. Mange kulturar har tradisjon for slike dansar, men norsk songdans var lenge gløymd, til han blei rekonstruert av Hulda Garborg og Klara Semb.
Lokalavis
Ei lokalavis er ei avis med eit avgrensa geografisk nedslagsfelt.
Det finst små og store lokalaviser, men sams for dei fleste er at dei dekkjer ein eller nokre få kommunar, ein by eller ein region. Dei fleste norske aviser er lokalaviser.
Når ei lokalavis blir svært stor må ho ofte måtta reklassifiserast til regionavis. Nokre aviser kan karakteriserast som både lokalavis og regionavis. Dei største avisene er riksaviser.
Mange av dei minste lokalavisene i Noreg er medlem av interesseorganisasjonen Landslaget for Lokalaviser. Dei fleste av dei øvrige avisene er medlem av tarifforganisasjonen Mediebedriftenes Landsforening (MBL).
Alf Sommerfelt
Alf Axelssøn Sommerfelt var ein norsk språkforskar, den første professoren i allmenn lingvistikk i Noreg, ved Universitetet i Oslo frå 1931 til 1962.
Sommerfelt vart fødd og voks opp i Trondheim. Han var sentral i å innføre strukturalismen til Noreg. Han hadde studert i Paris, og heldt forelesingar over Saussure, glossematikk, pragskolen og amerikansk strukturalisme. Nordistane ved dei nordiske institutta hadde lite til overs for denne innfallsvinkelen, og det var lite kontakt mellom strukturalistane og nordistane til innpå 1960-talet.
I lag med slavisten Olaf Broch grunnla Sommerfelt Norsk forening for sprogvidenskap i 1924, denne foreininga kom i eit par år framover til å spele ei viktig rolle for å introdusere nye lingvistiske teoriar til Noreg.
Sommerfelt skreiv fleire populære innføringsverk i språkvitskap. Han skreiv også innføringsboka i allmenn språkvitskap (1947), ei lærebok som vart lesen av alle språkstudentane på universitetet, og trykt opp att ti år seinare. Sommerfelt var også ein av redaktørane attom Norsk Riksmålsordbok.
Oust
Oust (bretonsk Oud) er ei elv i Bretagne i Frankrike, og ei av sideelvane til Vilaine høgre. Ho har sitt utspring i åsane mellom Corlay og Quintin. Elva renn gjennom følgjande departement og byar:
Oust munnar ut i Vilaine i Redon. Delen av Oust mellom Rohan og Redon er gjort framkomeleg for mindre fartøy, og dannar ein del av Canal de Nantes à Brest.
Junnosuke Schneider
Junnosuke Schneider er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Horikoshi, Sagan Tosu, Vegalta Sendai, Gainare Tottori, Yokohama FC og Nara Club.
Vulkanvinter
Ein vulkanvinter er eit temperaturfall skapt av vulkansk oske og dropar med svovelsyre etter eit eksplosivt vulkanutbrot. Dette gjer at solinnstrålinga vert redusert og albedoen til jorda aukar slik at meir av solstrålinga vert reflektert ut i verdsrommet. Langvarige nedkjøling er i houvdsak avhengig av svovelstoff i form av aerosolar i den øvre atmosfæren—stratosfæren—det høgaste, minst aktive nivået av den lågare atmosfæren med lite nedbør som fjernar partiklane frå atmosfæren. Aerosoloane brukar derfor lang tid før dei forsvinn.
Historiske vulkanvintrar
Dei siste vulkanvintrane som har oppstått har vore på liten skala, men har likevel hatt stor innverknad.
Klimaendringa i 535-536 kan ha vore knytt til eit vulkanutbrot.
Den store hungersnauda i 1315-1317 i Europa kan ha kome som følgje av eit vulkanutbrot. kanskje Kaharoa på New Zealand som varte i om lag fem år.
I 1600 hadde Huaynaputina i Peru utbrot. Årringar har vist at 1601 var kald. Russland hadde den verste hungersnauda si nokon gong frå 1601 til 1603. Frå 1600 til 1602 hadde Sveits, Latvia og Estland særs kalde vintrar. Innhaustinga av vindruer i Frankrike, Peru og Tyskland slo feil. Ferskentrea blømde seint i Kina og Suwasjøen i Japan fraus til tidleg.
Ein artikkelen skriven av Benjamin Franklin i 1783 gav vulkansk oske frå Island skulda for den uvanleg kalde sommaren i 1783. Vulkanen Laki hadde utbrot og gav ut enorme mengder svoveldioksid, som førte til at dei fleste husdyra på Island døydde etterfølgd av ein katastrofal hungersnaud som tok livet av ein fjerdedel av innbyggjarane. Temperaturen på den nordlege halvkula fall med om lag 1 °C året etter Laik-utbrotet. Utbrotet førte til uvanlege klimatilhøve i Europa og Nord-Amerika.
Tamborautbrotet i 1815, ein stratovulkan i Indonesia, førte til frost på sommaren 1816 i fleire land og det snødde i juni i New England og Newfoundland og Labrador i Canada. 1816 er vorte kalla «året utan sommar».
I 1883 eksploderte Krakatoa og skapte vulkanvinterliknande tilhøve. Dei neste fire åra etter eksplosjonen var det uvanleg kaldt. Fleire stader vart det målt rekordstore snømengder i 1888.
Det nyaste tilfellet er Pinatubo i 1991. Denne stratovulkanen på Filippinane førte til global nedkjøling dei neste 2-3 åra.
Eldre vulkanvintrar
Ein meiner det må ha oppstått ein vulkanvinter rundt 71 000–73 000 år sidan då supervulkanen Toba på Sumatra i Indonesia hadde utbrot. Svovelmengdene som vart avsett på jorda dei første seks åra etter utbrotet, var dei høgaste som er målt dei siste 110 000 åra. Dette førte kanskje til kraftig avskoging i Søraust-Asia og eit globalt temperaturfall på 1 °C. Somme forskarar meiner at utbrotet brått førte til eit istidklima som fekk fart i den pågåande isbredanninga. Dette førte til massiv reduksjon i talet på dyr og menneske på jorda. Andre hevdar at effektane av utbrotet var for svake og kortvarige til å påverke dei tidlege folkesetnadane i så stor grad som er indikert.
Riksavis
Ei riksavis er ei avis med eit nasjonalt geografisk nedslagsfelt, både redaksjonelt og i høve til spreiing av opplaget. Både store og små aviser kan difor vera riksaviser. Regionaviser dekkjer mindre område, medan lokalaviser dekkjer distrikt eller enkeltkommunar.
Nokre av dei mest kjende norske riksavisene er:
Tartegnin
Tartegnin er ein kommune i distriktet Nyon i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 495 meter over havet.
Clouds Rolling By
Clouds Rolling By er det tredje studioalbumet frå den norske Rock'n'roll-gruppa Bigbang. Det vart lansert på CD og LP, der LP-versjonen vart avgrensa til 500 kopiar.
Novojavorivsk
Novojavorivsk (ukrainsk Новояворівськ) er ein by i Lviv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 30 000 innbyggjarar (2011).
Byen ligg i nærleiken av Lviv.
Vassbord
Eit vassbord vil vere utsett for råte, og bør vere laga av tettvaksen gran eller trykkimpregnert furu. Tjukna bør vere minst 19 mm og breidda minst 95 mm.
Vantnål
Ei vantnål vert brukt til å feste og stramme vant i eldre båtar. I tradisjonelle bruksbåtar har ho særleg vore brukt på Midt- og Nordvestlandet.
Vantnåla er ei trestikke med hol i. Vantet vert tredd gjennom holet og festa til nåla med eit stikk. I esinga på båten er ei toglykkje, ei urve, festa med ein jarnkrampe. Vantnåla vert tredd gjennom urva og lagd parallell med vantet. På vantet er tredd ein holk. Denne vert tredd nedover vantnålspissen og låser denne til vantet. Holken er helst ein hornring. Det har òg vore brukt togringar, til dømes tyrkerknop..
Vantnåla gjer at vantet svært raskt kan løysast frå båten. I naudsituasjonar har mastra kunna vorte holkestøytt. Det vil seie at holken har vorte dregen av vantnåla, som vert smett laus frå urva. Og så kan mastr og segl styrtast på havet.
Vantneler egnar seg godt til å stramme inn vant av hamp når dei har vorte slakke i tørt ver. Vanta må òg kunne strammast og slakkast på ein enkel måte, slik det vart gjort når dei gamle sunnmørsbåtane vende. Mastra vart då halla mot vinden.
Dette vantfestet har og vorte nytta utanlands, til dømes i Austersjøen.
Regionavis
Ei regionavis er ei avis med eit avgrensa geografisk nedslagsfelt, men større enn for ei lokalavis. I Noreg vil ei regionavis typisk dekkja eit eller fleire fylke. Kjende regionaviser er mellom anna Nordlys, Adresseavisen, Bergens Tidende, Fædrelandsvennen og Stavanger Aftenblad.
Andre avistypar er
Daisuke Akashi
Han spela for klubben Sagan Tosu.
1226 Golia
1226 Golia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. april 1930 av Hendrik van Gent ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Korostysjiv
Korostysjiv (ukrainsk Коростишів, russisk Коростышев) er ein by i Zjytomyr oblast i Ukraina. Byen har kring 25 000 innbyggjarar.
Mikael Wiehe
Mikael Christian Wiehe er ein svensk musikar, songar, tekstforfattar og komponist.
Wiehe sine tekstar, inspirererte av m. a. Bob Dylan, kan vere politiske eller personlege. Dei politiske forsøker ta opp politiske emne sett frå folkets side, eller tilhøve han sjølv meiner er urett. Wiehe var ein forgrunnsfigur for den svenske venstreorienterte musikrørsla på 1970-talet. Han var spelte ofte i lag med sin nære ven Björn Afzelius. Dei hadde blant anna rockegruppa Hoola Bandoola Band i lag, ei av dei fremste svenske proggrockgruppene.
Biografi
Mikael Wiehe er fødd i Stockholm og voks opp i Kjøbenhavn (till 1952) og Malmö. Faren var dansk, mora svensk. Han tok pianotimar som barn, men var sjølvlært på gitar og saksofon. Det første orkesteret han spelte med var Cooling's Traditional Jazzmen, eit band under leiing av Hans Carling, i 1963.
Etter at Hoola Bandoola Band vart oppløyst, starta Wiehe Kabaréorkestern. Åra 1986-87 spelte han i ein duo med Björn Afzelius, og dei gav ut eitt album.
Wiehe har utover det å skrive eigne songar, tolka andra artistar, framfor alle Bob Dylan sine songar. Det første albumet hans med Dylantolkingar, Dom ensligas allé, kom 1982. I samarbeid med Totta Näslund lagde han plata Totta & Wiehe - Dylan, som utkom 2006, etter at Näslund var død.
Album
Sjå òg Hoola Bandoola Band. Samleplater er ikkje tatt med.
Hiroshi Morita
Hiroshi Morita er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagan Tosu, Albirex Niigata, Omiya Ardija og Ventforet Kofu.
Hans Fredrik Dahl
Hans Fredrik Dahl er ein norsk historikar og pressemann frå Oslo. Han er kjent som krigshistorikar og mediehistorikar.
Etter å ha avslutta studia i moderne historie ved Universitetet i Oslo i 1969 arbeidde Hans Fredrik Dahl med mediehistorie som NRK-stipendiat og tok doktorgraden med ei avhandling om kringkastinga si historie i Noreg, før han blei kulturredaktør i Dagbladet i 1978. I 1985 gjekk han attende til universitetet og forska på Vidkun Quislings liv og skreiv ein biografi om han som kom ut i 1991. Etter det blei han professor i media og kommunikasjon, og leidde eit forskingsprosjekt om Rettsoppgjeret etter 1945. Frå 1970-talet og framover har han publisert ei rekkje verk og artiklar om norsk og generell krigshistorie og ideologiane i det 20. hundreåret. I 2000 vart han tildelt Fritt Ords honnør for verdifulle bidrag til norsk biografisk litteratur. Han er fetter til Francis Sejersted.
Dahl var formann i Det Norske Studentersamfund i 1963.
Han var tidlegare ein medeigar i Pax forlag og i Dagbladet. Han var per 2003 styremedlem i Dagbladet. I 2001 var han medeigar i Historisk Forlag.
David Irving og pamfletten Kampen mot glemselen
Dahl har fått sterk kritikk for forsvar av David Irving sine verk som kjeldemateriale. Han uttalte at han såg på David Irving som «den fremste kildekritiker innen nazismens historie i dag». Dahl reduserte dette seinare til «en av de fremste», etter å ha fått kritikk. Odd-Bjørn Fure, professor i historie og forskningsdirektør ved Holocaustsenteret, er ein av dei hardaste kritikarane på dette punktet, med pamfletten Kampen mot glemselen.
Biografien om Quisling og den rettsmedisinsk undersøkinga
I Dahl sin biografi om Vidkun Quisling vert ein del plass vigd til undersøkinga av om han var strafferettsleg tilrekneleg, og konsekvensane av denne undersøkinga. Quisling vert framstilt som offer for smertefulle medisinske eksperiment og feilmedisinering, motivert ut frå eit ønske om å studere eit usedvanleg menneskje. Som Dahl skriv det:
Professor i nevroradiologi, Ingar O. Skalpe gjekk sterkt i rette med dette. Han er einig i at Quisling, som pasient, burde ha fått litt meir fri frå rettssaka til å komme seg på (ei veke i staden for berre to dagar), men Skalpe framstiller konsekvensen av inngrepet som udramatisk. Når det gjeld det «smertefulle og eksperimentelle» blir dette kontant avvist av Skalpe, ettersom inngrepet skal vere rein rutine og lite plagsamt for pasienten. Han trekkjer og framstillinga til Dahl i sterk tvil, ettersom det ville vere små odds for å overleve med trykkluft blåst direkte inn i hjernen. Skalpe samanliknar dette med ein «henrettelsesmetode».
Sidan Konrad-Mohn ikkje sjølv ville ha kunne utført inngrepet, ville assistentlegane måtte ha gjort det. Skalpe går personleg god for desse. Ettersom Dahl og Skalpe debatterte den første utgjevinga av Quislingbiografien, seier Skalpe seg undrande til at Dahl held fast ved påstandane og gjer dei grovare i den nye utgåva.
Dahl avviser innvendingane til Skalpe, ettersom han hevdar å finne kjeldegrunnlaget i nettopp dei kjeldene som Skalpe nyttar imot han. Han hevdar og at Skalpe si framstilling ber preg av å ikkje kjenne heile materialet. Dahl medgav at han burde ha skrive «passende mengder» i staden for «store mengder» kontrastvæske, men meiner dette ikkje har nokon betydning. I følgje Dahl er -04 utgåva revidert i forhold til utgåva i -92 med omsyn til debatten med Skalpe, noko Skalpe kontant avviser.
Dr. Med. og forfattar May B. Lund gjekk inn i debatten. Ho meinte Dahl sette fram grove feil, og meinte det burde ha blitt retta opp i den reviderte 2004-utgåva av biografien. I staden såg ho desse påstandane bli gjentekne og forverra. Usemja gjekk på tolkinga av kjeldematerialet, som er røntgenskildringar og brev til domstolen. For henne ville ein «sisteårs medisinstudent» kunne avvise Dahl sine påstandar som «medisinsk umogleg». Ho ønskte at Dahl skulle legge fram dei dokumenta han brukte som kjeldegrunnlag, ettersom påstandane til Dahl strid mot kjeldene som Skalpe brukte.
Ifølge Hilde Fiskum ved Telemark Museum vart Dahl sin Quisling-biografi tatt til inntekt for «NS-siden» og trykt til brystet av menneskje med sympatiar til Nasjonal Samling. Dette sjølv om Dahl meiner han har vore objektiv.
Bidraget i Norsk Idehistorie
Dahl fekk sterk kritikk for sitt forfattarskap av bind V i serien Norsk Idehistorie. Historikaren Sissel Myklebust ser på det som «symptomatisk» for verket at det er gjeve «urimelig» stor plass for fascisme og spiritisme. Myklebust kritiserer også Dahl for å vike unna arbeidskrevande oppgåver i verket og for å miste fokus.
Norsk Idehistorie og pamfletten Brennbart
Dette verket vart også kritisert av Kjartan Fløgstad, i pamfletten Brennbart. Når Dahl sette fram påstandar om samband mellom målfolket og oppslutning om Quisling meiner Fløgstad at verket «Who were the Fascists? Social roots of European fascism» er kjeldegrunnlag godt nok til å avvise denne påstanden. Oppslutninga om NS både før og under krigen var lågast der nynorsken stod (og står) sterkast, på Vestlandet. Fløgstad meiner Dahl ikkje har kome med kjelder for påstandane sine om målrørsla. Også påståtte samanlikningar Dahl gjer mellom Ivar Aasen, Alfred Rosenberg og Vidkun Quisling, igjen utan oppgjeven kjelde, kritiserer Fløgstad.
For fleire av desse kritikarane er det eit spørsmål korfor Dahl får den tilgangen han har fått i media.
Rundhaug
Rundhaug er ei bygd i Målselv kommune i Troms og Finnmark. Bygda har daglegvarebutikk, verkstad, skule, barnehage og hotell. Målselva renn forbi Rundhaug, som ligg ved vegkrysset mellom Fylkesveg 87 og Fylkesveg 854.
Hans Fredrik Dahl
Eigarinteresser og interessekonflikt
I 2001 vart det kjent at han hadde gjort innkjøp av 40 % av aksjane i Historisk Forlag. Dette vart sett på som kontroversielt, grunna historia til forlaget som nazistisk og interessekonflikten i at Dahl som professor let seg bruke i marknadsføringa av ei bok som forlaget gav ut.
Rundhaug
Under andre verdskrigen la den tyske okkupasjonsmakta ein leir for russerfangar i bygda. Desse fangane vart sett til å lage store holer, bunkersar i fjellet.
Hans Fredrik Dahl
Eigarinteresser og interessekonflikt
Boka til forlaget som Dahl tilrådde på omslaget, var «Vi ville et land som var frelst og fritt. Med Nasjonal Samling under okkupasjonen 1940-45», skrive av Finn Thrana. Forfattaren er mellom anna kjend som regjeringssekretæren til Vidkun Quisling og NS-medlem frå 1934. Dahl karakteriserte kjøpet som ein venneteneste, til forlaget var oppe og gjekk. Aksjane var kjøpt av den revisjonistiske stiftinga Norsk Okkupasjonshistorie, som er engasjert i å rehabilitere gamle nazistar. Professoren var tidlegare ein medeigar i Pax forlag og i Dagbladet. Han er i dag styremedlem i Dagbladet og var tidlegare kulturredaktør der.
Dahl signaliserte i 2001 at han ville selje seg ut av Historisk Forlag.
Bibliografi
Hans Fredrik Dahl har ein stor produksjon, blant anna 24 bøker om moderne europeisk og skandinavisk historie, og om massemedia- og kulturhistorie. Lista under er ikkje komplett.
Rigobert Song
Rigobert Song Bahanag er ein kamerunsk fotballspelar som har spela i forsvar for Trabzonspor i den tyrkiske fotballigaen, og for det kamerunske landslaget.
Daisuke Watanabe
Daisuke Watanabe er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Sagan Tosu.
Orrestranda
Strandsona er bygd opp av sjølve sandstanden ved sjøen, sanddynene som hovudsakleg har vegetasjon av marehalm, og bakdynelandskapet med eit meir variert planteliv.
Strandområdet på Orrestranda er brote av Skårtangen og Åtangen med stor stein ut i havet. Friluftshuset nær Orrestranda er eit populært utgangspunkt for ein strandtur sommar som vinter.
Rebbenes
Rebbenes er ei bygd i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Bygda ligg på austsida av Rebbenesøya, ved Skagøysundet. Frå Rebbenes er det ein om lag 90 km lang biltur til Tromsø, inkludert ferje over Skagøysundet. Rebbenes låg fram til 1964 i det tidlegare Helgøy herad, med dampskip sirka 60 km sjøveg nord for Tromsø.
Carl Bertil Agnestig
Carl Bertil Agnestig har skrive lærebøker for piano og andre instrument. Han har òg komponert og arrangert kormusikk og litt av kvart.
Trélex
Trélex er ein kommune i distriktet Nyon i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 508 meter over havet.
Kommunen ligg ved foten av Jurafjella ved vegen mellom Nyon og Saint-Cergue.
Spreiing
Spreiing er ein fysisk prosess der banen til eit objekt eller ei stråle blir endra gjennom ei vekselvirking med eitt eller fleire andre objekt. Lys, lyd og partiklar i fart er døme på noko som kan spreiast. Ei rekke ting kan føra til spreiing, til dømes andre partiklar, bobler, dropar, celler i organismar eller ulik tettleik i mediumet objektet eller stråla går gjennom. Fenomenet oppstår når ein avgrensa strålebunt går gjennom eit stoff slik at strålinga oppstår i andre retningar samstundes som intensiteten av den opphavlege strålen minkar.
Russenorsk
Russenorsk var eit pidginspråk som før første verdskrigen vart brukt som hjelpespråk i handelen mellom Nord-Noreg og Nordvest-Russland (særleg Kolahalvøya). Språket var ei blanding av i hovudsak norsk (særleg nordnorske dialektar) og russisk. Om lag 400 ord er bevart av språket, det meste er samtalar mellom ein nordmann og ein russar der dei diskuterer prisar, handel, vêr og vind og familieliv.
Russenorsk i pidginspråksforskinga
Ei sentral hypotese innanfor moderne pidginspråkforsking har vore at grunnen til at alle pidginspråk er så like, er at alle har portugisisk som eit sentralt kjeldespråk. Russenorsk var relevant for denne debatten, i og med at språket har dei same karakteristiske draga som andre pidginspråk, men utan at portugisisk ligg til grunn.
Eksempel på russenorsk
Russenorsk var samansett av omtrent like mykje norsk som russisk (ca. 50 % av orda frå norsk, 40 % frå russisk), men hadde også lånord frå svensk, tysk, fransk, engelsk og andre språk. Nordmennene trudde at dei snakka russisk, og russarane trudde dei snakka norsk. Då norske forretningsmenn tok til å sende barna sine til Arkhangelsk for å studere russisk, mot slutten av 1800-talet, mista russenorsk ein del av statusen sin, og vart meir brukt av vanlege folk.
Russenorsk har ein enkel grammatikk. Den einaste preposisjonen er «på», som naturleg nok har mange bruksområde. Suffikset «-om» dannar verb verb, f.eks. kopom (kjøpe), drikkom (drikke) og slipom (sove). Som i russisk bruker ikkje russenorsk kopula (hjelpeverbet «vere» i presens).
Greenwich Village
Greenwich Village, på folkemunne kjend som the Village, er eit område av Manhattan i New York. Området grensar mot Broadway i aust, Hudsonelva i vest, Houston Street i sør og 14th Street i nord. Greenwich Village er eit utprega bustadstrøk, med mange kafear, restaurantar og mindre forretningar som dominerer gatebiletet, og bydelen er kjend for sin bohemkultur. Washington Square Park, med den berømte Washington Square Arch ligg i Greenwich Village, i likheit med New York University.
Waterloo & City-linja
Waterloo & City-linja er ei kort linje i London Underground. Den blei formelt opna 11. juli 1898. Linja har berre to stasjonar, Waterloo og Bank. Sistnemnde heit opphavleg City; av di namnet på linja. Årsaka til at ein har ei linje på berre 2,5 km med to stasjonar, og køyretid på fire minutt, er at den er nødvendig for å ta unna dei store mengdene med pendlarar som skal reise mellom Waterloo stasjon og City of London. Linja går ikkje seint på kvelden og på søndagar. Linja er merkt av med turkis farge på undergrunnskartet.
Greenwich Village
Greenwich Village var i utgangspunktet ein eigen by, grunnlagd på 1630-talet av nederlendarar under namnet Noortwyck. Då engelskmennene seinare erobra New York, fekk området sitt noverande namn.
Waterloo & City-linja
Historie
Linja blei designa av sivilingeniørane W.R. Galbraith og James Henry Greathead. Den var fyrst ein del av London and South Western Railway, og blei i 1923 ein del av Southern Railway. I 1948 blei den nasjonalisert saman med andre sentrale jarnbanestrekningar. Den fungerte som ei forlenging av hovudlinja inn til Waterloo jarnbanestasjon. Jarnbana skulle eigentleg ha gått heilt inn til City of London, men i 1846 blei det vedteke eit forbod mot togferdsel over bakken i det sentrale London. Billettsystemet var lenge det same som for vanleg jarnbanetrafikk. Det var ikkje før i 1994 at den blei overdregen til London Underground, og den blei då selt for eitt pund. Delar av den gamle merkinga finst framleis på nokre av toga.
Undergrunnsbana i London er kjend som The Tube (Tuben), på grunn av forma på tunnelane. Waterloo & City har også kallenamnet The Drain (Sluket), delvis på grunn av sumpmarka den er bygd, og delvis fordi dei djupe tunnelane minner om avløpssluk.
Linja er den einaste som berre går under bakken; likevel er den einaste delen av Victoria-linja som ligg i dagen depotet. Før den nye internasjonalen terminalen på Waterloo blei bygt i 1990, måtte vognene heisast opp ein om gongen utanfor nordveggen til jarnbanestasjonen når dei skulle inn på depotet. Det blir no brukt ei flyttbar kran som kan gjere det i ei eiga sjakt ved sida av depotet.
Waterloo & City hadde tidlegare eit eige kolkraftverk. Spor etter servicetunnelen kor kolet blei levert er framleis synleg ved Waterloo.
Linja hadde opphavleg trevogner. Desse blei brukte frå opninga i 1898 og fram til 1940, då dei blei bytta ut. Desse heldt i over femti år, og blei bytta ut med nye i 1992. Dei nyaste toga var opphavleg nesten identiske med toga på Central-linja, men det er no gjort så mange modifikasjonar at dei to ikkje lenger kan utveksle materiell.
Fordi linja er stengd på kveldar og søndagar blir den oftare brukt enn andre til filminnspelingar. Blant kjende filmar som har brukt Waterloo & City er Sliding Doors frå 1998, og BBC si innspeling av The Tripods frå 1984, kor den blei utstyrd med kulissar for å likne ein stasjon i Parismetroen.
Milan Jovanović
Milan Jovanović er ein serbisk fotballspelar. Frå 2011/12-sesongen spela han for Anderlecht i den belgiske fotballigaen, og det serbiske landslaget. Han vart kåra til årets spelar i Belgia for 2009 då han spelte for Standard Liège. Sommaren 2010 går han til Liverpool på ein gratis overgang. Jovanović debuterte for Serbia sitt A-landslag 2. juni 2007 i ein kamp mot Finland, og skåra eitt av måla i kampen.
Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde
Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde er eit verneområde sørvest i Noreg. Det blei oppretta i 2000 som det andre største verneområdet i landet.
Halvmånebukta i Saudi-Arabia
Halvmånebukta (arabisk شاطئ نصف القمر) er ei bukt nær Khobar i Austprovinsen i Saudi-Arabia.
Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde
Setesdal Vesthei- Ryfylkeheiane landskapsvernområde blei varig verna ved Kronprinsregentens resolusjon 28. april 2000. Området er 2 385 km² og går inn i i fylgjande kommunar: Bygland, Bykle og Valle i Aust-Agder, Hægebostad, Kvinesdal, Sirdal og Åseral i Vest-Agder og Forsand i Rogaland.
Halvmånebukta i Saudi-Arabia
Halvmånebukta har vore ein feriestad, mellom anna for oljearbeidarar og familiane deira, dei siste 80 åra. Staden er ein populær stad for dykking.
Skatvik
Skatvik er ei bygd i Senja kommune i Troms og Finnmark. Bygda ligg på sørsida av Senja, ved Solbergfjorden, i kring 60 km nordaust for Harstad. Namnet kjem av norrønt Skatavikr, og viser til eit landskap med vikar mellom små nes.
Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde
Føremålet med Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde er:
Frontside Rock'n'Roll
Frontside Rock'n'Roll er det fjerde studioalbumet frå den norske Rock'n'roll-gruppa Bigbang.
Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde
Landskap, geografi og geologi
Setesdal Vesthei - Ryfylkeheiane blir bruka som fellesnamn på hei- og fjellområda som grensar mot Ryfylkefjordane i vest og Setesdalen i aust. I nord, over Haukeli, grensar området mot Hardangervidda. Mellom Hovden og Haukeligrend i nordaust, er Riksveg 9 grense mot Setesdal Austhei. I sør har heiområdet ikkje noka tydeleg topografisk grense. Området omfattar fjordar, heiar, blankslipt grunnfjell og lune dalar med stølar.
Heiområdet mellom Setesdal og Ryfylke byr på stor variasjon i natur. Omgrepet hei reflekterer den dominerande naturtypen i området, og det er brå overgangar mellom lågland og høgfjell i samband med djupe fjordar og dalar. Høgdedraget Rjuven i 1200–1400 moh. markerer klåre kontrastar til det rolege og småkuperte heilandskapet mellom 600–1200 moh. elles. Vekstvilkåra i området varierer frå frodige stølsdalar, og område med rik kalkkrevjande vegetasjon og mange skrinne område med lite lausmassar og sparsam vegetasjon. I hovudsak er heiområdet eit variert naturlandskap med kulturpåverknad gjennom beiting.
Halvmånebukta i Saudi-Arabia
Tidleg på 1900-talet vart Halvmånebukta lokalt kalla Doha Dhalum. Han var stoppestad for mange arabiske handelsfolk kring Persiabukta.
Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde
Landskap, geografi og geologi
Det meste av Setesdal Vesthei- Ryfylkeheiane ligg sentralt i det største grunnfjellsområdet i Noreg, som strekkjer seg i frå Hardangervidda ned til Skagerrak-kysten. Det representerer ein av dei best bevarte delane av urkontinentet Det baltiske skjoldet, og har i geologisk forstand lege i ro sidan urtida til jorda. I motsetnad til andre delar av landet som har blitt utsett for overskyvningar av fjelldekke, foldingar, overfløyming av hav og liknande er landskapet i grunnfjellsområda i hovudsak eit resultat av slitasje frå is, vatn og vind gjennom 600 millionar år.
Den endelege utforminga av terrenget med djupe dalar med bratte sider og flat botn, mange vatn, grunne lausmassar i høgda og oppsamling av vasshandsama materiale i dalbotnen, er resultat av aktiviteten til is og smeltevatn i løpet av dei siste to millionar åra (kvartærtida).
Ein kraftig iserosjon resulterte i at det meste av lausmassane i heiområdet vart transportert med isen mot havet mot slutten av siste istid for 10 000 år sidan. Erosjonen var kraftigast og mest effektiv lengst i vest. I daldrag mot austre del av heiane er det meir lausmassar, særleg i dalar med retning nord-sør, på tvers av den retninga isen flytta seg. Elles i heiområdet er det for det meste bert fjell eller eit tynt morenedekke. I dei høgare heiområda er det for det meste bert fjell eller eit tynt morenedekke. I dei høgare fjellområda er det stadvis som følgje av frostsprenging store førekomstar av blokkmark. I dei bratte fjellsidene dominerer svaberg og rasmark.
Grunnfjellet er samansett av stadeigne sure, harde og næringsfattige bergarter av prekambrisk alder. Saman med den kraftige iserosjonen som frakta lausmassane bort, er grunnfjellsbergartene opphavet til det næringsfattige og karrige preget som dominerer heiane. Sør for Steinbuskaret i Bykle er området samansett utelukkande av djupbergarter (granittiske bergarter), samt omdanna bergarter (i hovudsak gneis). Desse bergartene er dominerande også nord for Bossvatn, men her finn ein fleire djupbergarter. Ved Store Urar og Holmevatn finn ein eit større område med omdanna vulkanske bergarter.
Den nordvestre delen av heiane i Bykle kommune skil seg frå resten av heiområdet ved at berggrunnen stadvis er kambrosilurske sedimentbergarter (fylitt) som gir næringsrike lausmassar med tilhøyrande rik vegetasjon. Denne type landskap er austre delen av ein landskapstype som i all hovudsak ligg i Suldal kommune og delar av Hjelmeland kommune i Rogaland.
Heilt mot grensa mot Telemark finn ein andre omdanna vulkanske basiske bergarter som grønstein og amfibolitt. Dei basiske bergartene frå desse områda kan ein finne i morenemasse og som blokker langt borte frå der desse bergartene dominerer.
Flora og fauna
Omtale er henta i frå Åsen (1995). Heiane fell innanfor tre vegetasjonsregionar: Nordboreal region (fjellskogsone), lågalpin region, og mellomalpin region (Dahl m.fl. 1986). Dette er Noregs sørlegaste utlaupar av den nordboreale regionen, eit område som her er dominert av fjellbjørkeskog, med stadvis noko glissen furuskog. Fattigmyr (jordvassmyrer) dekker store areal. Regionen kjem også inn aust og nord i heiområdet, i Ljosådalen i Valle og i området Vatnedalsvatn - Store Førsvatn i Bykle. Vegetasjonen er einsformig og fattig, men i einskilde rasmarker og i berg som vender mot sør, kan ein finne ein rikare flora med høgstaudesamfunn. Skoggrensa dannar øvre delen av denne regionen og den varierer difor med topografi og himmelretning, men beite kan stadvis verke inn på tregrensa. Heilt i sør i heiområdet går bjørkeskogen til om lag 800 moh. Mest særmerkt er Vestvassdalen i Lyngdalsvassdraget i sør og Ljosådalen i Valle kommune i nord. Ljosådalen skjer seg inn i landskapet og er tresett med fjellbjørkeskog opp til om lag 1000 moh. Her finst ein glissen fjellfuruskog med store, gamle tre. Lenger nord i Bykle går tregrensa opp til om lag 1000 moh.
Den vegetasjonsregionen ein finn i dei høgste partia, er mellomalpin region. Der veks berre dei mest hardføre lyngartene som tyttebær og krekling. Mosematter og snøleievegetasjon er og vanleg. Ein finn berre fragment av denne regionen i dei høgste områda, over om lag 1250 moh.
Heiområdet gjev i det store og heile eit einsformig inntrykk, då lågalpin lynghei og fattig myrvegetasjon med om lag 25 plantearter dominerer. Av 231 fjellplantearter som finst i Noreg (Danielsen 1971), er 109 funne i heiområdet. Av desse har minst 22 si sørgrense i Noreg i dette heiområdet.
Villrein og øvrig vilt
Villreinstamma i Setesdal Vesthei- Ryfylkeheiane er Europas sørlegaste villreinstamme. Stamma har noko kontakt i nord med stamma på Hardangervidda. I nord- aust vekslar dyra i bruken av områda i Setesdal Vesthei- Ryfylkeheiane og nordre del av Setesdal- Austhei.
Villreinstamma i Setesdal Vesthei- Ryfylkeheiane møter frå naturen si side store utfordringar i kampen for å overleve. Dette skuldast særleg to tilhøve:
Elg- og hjortebestanden i heiområdet har vore aukande. Hjort trekkjer regelmessig heilt opp på snaufjellet i vestre del av heiområdet. Streifdyr er sett i sørområdet. Bjørkeskogen aust og sør i heiområdet har gode bestandar av elg. Streifdyr er sett heilt inne på snaufjellet.
Av store rovdyr er det berre gaupe som er påvist reproduserande i kantane av heiområdet dei siste åra. Ho ynglar regelmessig i Bygland- Åseral- Hægebostad området, men dei mest brukte områda ligg i dei skogkledde dalsidene. Jerv vert regelmessig observert.
Det meste av området har god tettleik av fjell- og lirype. I dei sørlegaste delane finn ein særs gode og stabile produksjonsområde for lirype.
Høg tettleik av småvilt gir grunnlag for gode bestandar av store rovfuglar som kongeørn, jaktfalk og hubro. Desse artane står på raud liste over truga og sjeldsynte viltartar i Noreg ( DN 1992). Heile snaufjellet er aktuelle område for jaktfalken, og han har ein regelmessig og god produksjon. Hubroen finn ein og regelmessig i heiane.
Andre hekkande fuglearter i heiområdet som er med på raudlista er storlom, smålom, dvergspett og svartand. Storlom og smålom er berre påvist hekkande eit fåtal gonger. Dvergspett hekkar regelmessig i området. Ein monaleg del av den norske bestanden av Svartand hekkar i desse fjellområda.
Området er sørgrense for utbreiing av dei fleste vanlege fjellviltartar i Noreg. Om lag 10 fugleartar har si sørlegaste utbreiing i Noreg i dette heiområdet. Av dei pattedyra som har si utbreiing i fjellområda i Noreg, finn ein ikkje ynglande bestandar av jerv og fjellrev. Ein har stadfesta at fjellreven tidlegare fanst i området då fleire stader har namn der ordet melrakk ( gamalnorsk namn på fjellrev') inngår. Fjellreven er lett å fange og vart truleg utrydda i heiområdet litt inn i dette hundreåret og er sidan berre observert frå tid til annan. Om lag samstundes vart jervestamma utrydda. Det er vist frå andre område at fjellreven er avhengig av åtsel om vinteren. Fråvær av jerv som jaktar rein kan difor forklare kvifor ein ikkje har fjellrev i dette heiområdet no.