cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
'Anata
'Anata (arabisk skrift عناتا, hebraisk skrift ענאתא) er ein palestinsk by i Jerusalem guvernement, sentralt på Vestbreidda, fire kilometer nordaust for Gamlebyen i Jerusalem. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde 'Anata eit folketal på 9 600 i 2006. Sidan 1967 har 'Anata vore okkupert av Israel. Landsbyen er avskoren frå Jerusalem av separasjonsmuren i vest, som vart bygd i 2004 på konfiskert palestinsk land. Han er avskoren frå resten av Vestbreidda av israelske busetjingar i aust.
Historie
'Anata er ein landsby på ein eldgammal stad, og fleire gamle bygningsmateriale er brukt om att i husa som står der i dag. Det er òg funne cisterner hogde ut i berget, i lag med grotter og eldgamle jordbruksterrassar. Edward Robinson identifiserte 'Anata som den bibelske Anathoth, fødestaden til Jeremia.
Osmansk tid
Landsbyen vart ein del av Det osmanske riket i 1517 i lag med resten av Palestina, og i 1596 stod 'Anata oppført i osmanske skattelister som ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Han hadde eit folketal på 10 muslimske hushaldningar, og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, oliventre, frukttre, geiter og/eller bikubar.
Landsbyen vart øydelagd av Ibrahim Pasha i 1832 etter eit pro-osmansk arabararopprøret mot det egyptiske styret. Då staden vart vitja av W. M. Thomson i 1850-åra, skildra han staden som ei «lita grend, delvis i ruinar, men han var ein gong mykje større, og verkar å ha hatt murar kring seg. Ein kan framleis sjå bitar av muren.»
Den franske oppdagaren Victor Guérin vitja landsbyen i 1863, og skildra han som ein liten stad, på ein ås, med kring 200 innbyggjarar.
I 1883 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine staden som ein «mellomstor landsby med hus i stein. Han står på ein rygg med fin utsikt mot nord og aust. Det står nokre få oliventre kring landsbyen, og ein brunn i vest og ein annan i søraust.»
Det britiske mandatet
I folketeljinga i 1922 hadde 'Anata eit folketal på 285, alle muslimar. Dette auka i 1931 til 438, framleis alle muslimar, i 98 hus.
I 1945 'Anata eit folketal på 540, alle arabarar, med 18 496 mål land, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 353 mål var plantasjar og irrigert land, 2 645 nytta for korn, medan 35 mål vart utbygd land.
Etter 1948
Sidan seksdagarskrigen i 1967 har 'Anata vore under israelsk okkupasjon.
Tolleiv Olsson Villand
Tolleiv Olsson Villand var ein kjend norsk kjempekar og villstyring i Hallingdal på 1700-talet. Han var fødd i Hovet i Hol i Hallingdal som den eldste sonen av Blank-Ola, og den eldste av dei åtte villandskarane.
Tolleiv heitte etter farfaren Tolleiv Uppsata frå Ål, og vart fødd utanfor ekteskap i 1714. Han voks opp på garden Villand i Hovet, men fekk som vaksen garden Grøt av farbroren Tolleiv Rikandsrud. Denne selde han snøgt vidare, men kjøpte og løyste inn søre Villand og budde der frå 1747.
Tolleiv vart gift med Kari Larsdotter Sundre frå Ål, og fekk fleire born med henne.
Lars Reinton skriv om Tolleiv at han var den villaste og mest agelause av alle villandsbrørne. Han var høg, «trjå alni å två tumma», vert det fortald. Han var ovende sterk alt som ung, og vann på alle som prøvde seg i kast med han.
Vanskar med retten
Det Tolleiv er mest kjend for er at han skulle ha overfalt og dengd mor si i 1752. Dette er attgjeve i mange kjelder. Han skulle ha slengd henne bortetter slik at «mjærme henna gikk or le», sa dei. Denne saka førte med tida til at han kom på festninga og laut gjera straffarbeid nokre år. Tolleiv slost og med broren Ola, og med styvfaren Ola Larsson Fossgard.
Klagemålet mot Tolleiv vart framført om lag samstundes som mor hans la fram saka mot mannen sin i 1752. Protokollen skriv:
Ragnhild stod no fram i retten og trega på dette, av di ho vedgjekk at Tolleiv hadde vore full då det stod på. Men Tolleiv hadde fare so hardt fram mot skyldfolket sitt at han vart dømt til festningsarbeid. Båe brørne hans vitna om det same. No kom det og fram at styvfaren hadde vore skamfaren vinteren før, og sameleis stod det til med kona Kari.
Bøndene i bygda la på den andre sida fram attest på at Tolleiv nok hadde ført seg som eit skikkeleg menneske ute mellom folk.
Verste motmannen til Tolleiv var broren Ola, eldste sonen hans Ola Fossgard. Ein annan bror, Torkjell Olsson Villand, som var lensmann, gjekk mellom, men forsvara Ola i saka. Frå saka kjem det fram at Tolleiv meinte Ola hadde klaga han grovt for å få han unna, og at Ola var misunneleg på Tolleiv (på grunn av arveretten). Tolleiv meinte beint fram at Ola hadde «voldt hono slaveriet på».
Det er tydeleg at Tolleiv hadde steld seg ille etter ei veke på fylla. Han og Ola skulle ha slost med einannan den 23. januar, og overfallet på mora kom tre dagar etter. Tolleiv vart teken i forvaring fredagen same veka, og klagemålet vart sett fram om lag 31. Segnene fortel og om sjølve arresten, som ikkje gjekk fredeleg for seg. Han vart dregen til arresten som «ain vill ukse».
Born
Tolleiv og Kari fekk fleire born i lag:
Étampes
Étampes er ein kommune i dei sørlege forstadane til Paris i Frankrike, men har status som by. Han ligg 48,1 km frå sentrum av Paris, og er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Essonne.
Étampes, i lag med nabokommunane Morigny-Champigny og Brières-les-Scellés, dannar eit byområde med 26 604 innbyggjarar (1999). Dette urbane området er ein drabantby til Paris.
Historie
Étampes (latinsk: Stampae) eksisterte på byrjinga av 600-talet og tidleg i mellomalderen vart han ein del av den franske krona. I løpet av mellomalderen var det fleie rådsforsamlingar her og det mest kjende fann stad i 1130, som førte til at Innocent II vart rekna som den rettmessige paven. I 1652, under borgarkrigen Fronde vart byen hardt råka av dei kongelege troppane leia av Henri de la Tour d'Auvergne frå Turenne.
Geografi
Étampes ligg ved elva Chalouette, ei sideelv til Juine.
Oscar Torp
Oscar Fredrik Torp, fødd på Hafslund i Skjeberg, var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet, mest kjend som statsminister i Noreg i perioden 1951 til 1955.
Oscar Torp hadde ei lang politisk karriere, og svært mange viktige politiske verv. Frå 1923 til 1945 var han leiar for Arbeidarpartiet. Han hadde frå 1935 ei rekkje statsrådverv, først i Regjeringa Nygaardsvold: Så i Einar Gerhardsen si samlingsregjering Deretter i Einar Gerhardsen si andre regjering
Oscar Torp vart deretter parlamentarisk leiar i Arbeidarpartiet si stortingsgruppe. Han hadde blitt vald inn på Stortinget frå Oslo alt i 1936, og var vald stortingsrepresentant for Oslo fram til 1949, men hadde aldri møtt som representant - fordi han heile tida hadde vore regjeringsmedlem - før han gjekk ut av regjeringa i 1948.
Sommaren 1948 søkte han, og fekk, stillinga som Fylkesmann i Vestfold, og sa frå seg attval til Stortinget for Oslo. Men Arbeidarpartiet for valkrinsen for byane i Vestfold tilbaud han så førsteplassen på lista til stortingsvalet i 1949, noko han takka ja til, og han tok deretter fatt på ein ny periode på Stortinget.
Den 10. november 1951 bad Einar Gerhardsen overraskande om å få gå av som statsminister. Han foreslo Oscar Torp som sin etterfølgjar, noko som fekk tilslutning, og 19. november 1951 tiltredde han som statsminister. Oscar Torp møtte mange vanskar som statsminister, og han var også etter kvart noko svekka helsemessig. 27. desember 1954, på eit uformelt toppmøte i Arbeidarpartiet, vart det avgjort at Oscar Torp skulle be om avskil, og be Einar Gerhardsen ta over som statsminister igjen. Regjeringsskiftet skjedde deretter den 22. januar 1955.
Oscar Torp vart deretter vald til Stortingspresident, eit verv han hadde til han døydde.
Emisjonsspekter
Emisjonsspekteret til eit stoff er den relative intensitet til den elektromagnetiske strålinga frå kvar frekvens emittert av atom eller molekyl i stoffet når dei er anslått.
Når eit stoff vert tilført energi til det gløder, vil det avgje elektromagnetisk stråling som lys. Ein seier at stoffet fluorescerer. Emisjon tyder utsending, men i denne samanhengen utstråling. Noko av strålinga oppfattar ein som varme og noko som lys.
Om ein bryt den delen av spekteret der det synlege lyset er ved hjelp av eit gjennomsiktig prisme av til dømes glas, ser ein at det består av ei rekkje fargar, frå raudt til fiolett, som gradvis går over i kvarandre. Raudt lys har lengst bølgjelengde, og minst energi medan det fiolette lyset har kort bølgjelengde og mykje energi.
Ved å forstørra spekteret frå sollys kom ein for mange tiår tilbake fram til at visse fargar mangla: spekteret hadde svarte linjer. Desse linjene fekk namn etter oppdagaren og vert framleis kalla «fraunhoferske linjer». Desse linjene viste til at nokre strålefrekvensar vart absorbert eller ikkje emittert.
Emisjonsspekteret til eit grunnstoff viser kva slags bølgjelengder grunnstoffet kan senda ut. Kvart grunnstoff har sitt unike emisjonsspekter. Røntgenfluorescens (XRF) er ein analysemetode til å bestemma kjemisk samansetjing til eit samansett stoff. Emisjon tyder utsending, men i denne samanheng: utstråling.
Atom har ein positiv kjerne med proton og nøytron. Rundt kjernen er banar/skal/lobar for elektron i ulike nivå som har plass til forskjellige mengder elektron. Når eitt foton med riktig bølgjelengd treffer stoffet kan fotonet verta absorbert og eitt elektron får meir energi ved å løftast opp i ein annan elektronbane/eit anna elektronskal. Dei mørke linjene svarar til frekvensen som er absorbert.
Vassdamp sitt mettingstrykk
Vassdampen sitt mettingstrykk er det statiske trykket til vassdamp når gassfasen er i likevekt med væskefasen. Vassdampen sitt mettingstrykk er berre avhengig av temperaturen, og når temperaturen stig, vil vassdampen sitt mettingstrykk stige ikkje-lineært. Dette gjeld for alle gassar, ikkje berre vassdamp.
Når luft er ved vassdampen sitt mettingstrykk er temperaturen lik doggpunkttemperaturen. Vassdampen er då i dynamisk likevekt og kondensasjon av vassdamp er like stor som fordamping av vatn. Så ved vassdampen sitt mettingstrykk har lufta ei relativ fukt på 100 %, og viss temperaturen då blir lågare, vil vassdampen byrje å kondensere.
Den internasjonale standarden for vassdampen sitt mettingstrykk over vatn er gjeven ved Goff-Gratch likninga.
Espedalsvatnet
Espedalsvatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Sør-Fron og Gausdal i Innlandet, rett nord for Vestre Gausdal.
Vatnet er verna med heimel i Verneplan I for vassdrag.
Slettedalsnuten
Slettedalsnuten  er eit fjell i Ullensvang kommune i Vestland. Det har ei høgd på 1658 meter over havet og er det 965. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Columbretesøyane
Columbretesøyane er ei lita øygruppe av vulkansk opphav i Middelhavet, 60 km utanfor Oropesa del Mar i regionen Valencia i Spania. Hovudøyane er Illa Grossa (eller Columbrete Grande), La Ferrera, La Foradada og El Carallot. Det samla arealet til desse fire er berre 0,19 km² og det høgaste punktet er 67 meter over havet.
Den største øya, Illa Grossa, er restane av eit gammal krater og er forma som ein halvsirkel. På øya står ein molo, eit fyr frå 1800-talet og ein bygning som biologar som arbeidae i i reservatet her nyttar.
Historia
Øyane var kjend for grekarane og romarane i antikken. Forfattarar som Strabius eller Plinius den eldre omtalte dei store mengdene slangar som levde her. Nemna Ophiusa på gresk og Colubraria på latinsk referer begge til dette.
Qur
Qur er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Columbretesøyane
Historia
Etter at det vart bygd eit fyr på Illa Grossa på midten av 1800-talet, slo eit par folk seg ned på øya. Dei fungerte som fyrvaktarar og var med på å avsløre smuglarar som nytta øya som skjulestad. Gardsdyr som grisar vart sett ut på øya då, og dette, samt brenning av kratt, førte til at dei mange endemiske slangane døydde ut. I dag finst berre ei utstoppa utgåva av denne slangen frå Columbretes igjen på Det naturvitskaplege museet i Madrid.
Absolute Music 50
Absolute Music 50 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 2005.
Columbretesøyane
Biosfærereservat
Sidan 1988 har øygruppa vore eit naturreservat. Øyane er ein optimal stad som hekkeplass for sjøfuglar. Den lokale kolonien med middelhavsmåse, som er rekna som nær utrydda, er ein av dei viktigaste koloniane i verda og ein nøkkel for å få arten til å overleve. Her finst òg ein av dei store stabile bestandane av eleonorafalk i Spania. I tillegg er øyane viktige om hausten og våren for trekkfuglar, sidan mange artar følgjer spanskekysten og nyttar øyane som kvilestad.
Sidan øyane er isolerte frå omverda har fleire endemiske artar av små firfisler, Podarcis hispanica atrata utvikla seg. I dag er grisane fjerna frå øya og fyrlykta er automatisert, slik at berre biologar i dag vitjar øya for vedlikehald.
400 km² rundt øyane er òg ein del av eit marint reservat sidan 1990.
Utkikken
Utkikken er det nordaustlegaste fjellet på Ahlmannryggen, som ligg 4 nautiske mil (7 km) nordaust for Trollkjelpiggen der han ligg oppom munningen av Jutulstraumen og isbremmen på kysten av Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Piz Chalchagn
Piz Chalchagn er eit fjell i Berninafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
Absolute Music 51
Absolute Music 51 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 2005.
Qurm
Qurm er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Bergenhus festning
Bergenhus festning ligg i innseglinga til Vågen i Bergen. Bergenhus er ein av dei eldste og best bevarte festningane i Noreg.
Historie
Området som i dag utgjer kjerneområdet for Bergenhus festning gjekk i mellomalderen under namnet Holmen. Området mellom Holmen og mellomalderborga Sverresborg, var eit myrområde, som gjekk under namnet Veisan (i dag Koengen). Sverresborg blei bygd opp frå 1180-åra.
Mellomalderen
Kong Øystein Magnusson flytte kongesetet frå Alrekstad til Holmen på 1100-talet, og bygde opp ein kongsgard. Då borgarkrigane ebba ut i første halvdel av Håkon Håkonsson si lange regjeringstid (1217-63) og Noreg blei meir varig samla, blei det bygd opp ein ringmur av stein på Holmen. Muren skulle verne trehusa mot brann og mot fiendar. Bergen blei då hovudstad i Noreg, og Holmen politisk sentrum i landet.
Festninga blei lite vedlikehalden i seinmellomalderen, men blei militært område att i 1514. Gjenoppbygginga blei leia av Jørgen Hanssøn, som også bygde ein ringmur med vollgraver og vindebru aust for kastellet kring 1520.
1600-tal
Då kongemakta flytte ut av landet, under unionen med Danmark i seinmellomalderen, slutta Bergen å vere residensby. Men kongsgarden var framleis det politiske og administrative sentrumet for Vestlandet og Nord-Noreg. Først med innføringa av eineveldet i 1660 blei Bergenhus ei rein festning.
I løpet av 1600-talet blei festninga utbygd og forsterka og var på sitt mest fullstendige rundt 1700, med Bergenhus og Sverresborg som ei samla festning.
Bergenhus festning tok del i Slaget på Bergens våg 2. august 1665.
1800-tal
På byrjinga av 1800-talet blei Sverresborg igjen skilt frå sjølve festningsområdet. Anlegget blei opparbeidd som park og lysthage, samtidig som forsvaret av Bergen gradvis blei flytt ut av byen.
Festninga heldt fram med å vere eit militært etablissement, mellom anna som hovudkvarter for dei to vestlandsregimenta og med underoffisersskule frå omkring 1911. Underoffisersskulen hadde tilhald i kasernen på Sverresborg.
I 1897 blei ein stor del av festninga mot sør og vest avsett til bygging av Festningskaien.
Andre verdskrig og etterkrigstid
Under andre verdskrigen blei Bergenhus teken i bruk av tyskarane som militært område og lokalt hovudkvarter, og sovjetiske krigsfangar bygde ein betongbunkar. Ei eksplosjonsulykke på Vågen 20. april 1944 der det nederlandske fartøyet Voorbode, som var lasta med dynamitt gjekk i lufta, førte til store skader på bygningane på Bergenhus.
Frå 1945 blei Bergenhus hovudkvarter for Distriktskommando Vestlandet.
Framstegspartiet
Framstegspartiet (bokmål Fremskrittspartiet, forkorta Frp eller FrP) er eit liberalistisk høgreparti som byggjer sin politikk på den norske grunnlova og eit kriste livssyn. Partiet står på mange område for ein konservativ politikk, og var med i regjeringa Solberg frå 2013 til 2020. Sylvi Listhaug er partileiar sidan 2021, medan Hans Andreas Limi og Terje Søviknes er nestleiarar. Ungdomsorganisasjonen til Framstegspartiet heiter Framstegspartiet sin Ungdom.
Bergenhus festning
Andre verdskrig og etterkrigstid
Frå 1945 til 1995 var Bergenhus festning hovudkvarter for Distriktskommando Vestlandet. I 1996 overtok Bergenhus Festning Regiment kommandantskapen på festninga, fram til regimentet blei nedlagt 30. september 2002. Frå og med 1. oktober 2002 overtok Sjøforsvaret sine skular kommandantskapen på Bergenhus Festning.
Framstegspartiet
Historie
Historisk er partiet ei vidareføring av Anders Langes Parti til sterk nedsettelse av skatter, avgifter og offentlige inngrep (kortform Anders Langes parti). ALP vart stifta i 1973 av den idealistiske kapitalisten og liberalisten Anders Lange under eit folkemøte på Saga kino i Oslo den 8. april med tittelen Vi er lei av og var til dels ein reaksjon på Borten-regjeringa si innføring av moms. Ved Stortingsvalet i 1973 fekk partiet inn 5 % av stemmene fire representantar på Stortinget. Desse fire var Anders Lange frå Oslo, Erik Gjems-Onstad frå Akershus, Harald Slettebø frå Hordaland og Erling Erland frå Rogaland.
Bergenhus festning
Andre verdskrig og etterkrigstid
Sidan 2002 er det også etablert fleire militære funksjonar på festninga, mellom anna Forsvaret sin rekneskapsadministrasjon, Forsvarsmuseet og Hordaland Heimevernsdistrikt. I tillegg har Forsvarets Musikkorps Vestlandet og Vernpliktsverket i Bergen framleis virket sitt på festninga, og dette gjer at det i dag er ca. 150 militært tilsette som har det daglege arbeidet sitt her.
Framstegspartiet
Historie
I 1974 vart det første landsmøtet i partiet halde i Hjelmeland i Rogaland, og Anders Lange vart formelt vald til leiar. Sidan Lange døydde same året, laut Eivind Eckbo ta over leiinga av partiet fram til landsmøtet i 1975. Då vart Arve Lønnum vald til ny partiformann.
Bergenhus festning
Bygningane
To av bygningane frå mellomalderen finst framleis på festninga; Håkonshallen og Magnus Lagabøte sitt kastell. Dette kastellet er ein del av Rosenkrantztårnet. I tillegg blei det bygd fleire steinhallar, to portkastell og festningsmur.
Sør for Håkonshallen ligg Kommandantboligen, Stallbygningen og Portkastellet/Kapteinvaktmesterboligen.
Arousa
A Illa de Arousa (spansk La Isla de Arosa) er den einaste øykommunen i Galicia i Spania. Han ligg i provinsen Pontevedra.
Framstegspartiet
Historie
Framstegspartiet har ei turbulent historie med eksklusjonar av medlemmer og splittingar av partiet. Partiet har tidlegare vore dominert av enkeltmenneske og hatt fleire uavhengige representantar på vallistene sine.
1977–1989
Nedgangen heldt fram for det nye partiet, som såg ut til å verta endå eit kapittel i soga om små europeiske skattefiendtlege organisasjonar som ville forsvinna etter fåe år. Allereie i 1977 vart den første tillitsvalde i organisasjonen ekskludert. Erik Gjems Onstad sa offentleg at «Å røyste på ALP er å kaste bort røysta si» av di partiet hadde så låg tilslutnad. 29. januar 1977 endra partiet namn til Framstegspartiet. Ved stortingsvalet same året mista partiet alle stortingsmandata.
Bergenhus festning
Bygningane
Portkastellet er frå Håkon Håkonsson si tid, Kapteinvaktmesterbustaden frå 1714 og blei då brukt som skrivarstove og som Proviantforvaltaren sitt kontor. Kommandantbustaden, som vender mot Vågen i vest blei bygd i 1725. Stallbygningane er frå same tid og huste hestar og kanonar. Bygningen blei også brukt av vaktmannskapa til 1835.
Mellom Slottsgården og Paradeplassen ligg Hovedvakten som blei bygd i 1835. Denne og Hovedporten frå 1832 har Karl Johan sitt monogram.
Framstegspartiet
1977–1989
På landsmøtet i 1978 vart Framstegspartiet sin Ungdom (FpU) oppretta med Peter N. Myhre som leiar, og Carl I. Hagen vart vald til partiformann. Under valet i 1981 overraska partiet med å få fire representantar på Stortinget igjen. I vala etter 1981 er tilslutnaden om partiet gått opp og ned mellom t.d. to representantar i 1985 og heile 22 representantar i 1989.
Bergenhus festning
Bygningane
Artilleribygningen ligg nord for Håkonshallen. Den blei brukt som laboratorium for å teste kvaliteten på krutet.
Framstegspartiet
1994–no
På landsmøtet i 1994 vart FrP delt i to fløyar, der eit stort mindretal ynskte at partiet skulle reindyrke den økonomiske liberalismen. Denne striden førte til at fleire tillitsvalde melde seg ut og danna partiet Fridemokratane, som framleis finst. Under EU-røystinga same året tilrådde landsstyret i FrP veljarane å røyste ja til EU, men gjorde ikkje noko meir aktivt i saka. I dag ynskjer partiet at det norske folket sjølv skal avgjere saka i ei folkerøysting.
Bergenhus festning
Bygningane
I søraust finn ein Sorieporten og vest for denne ligg Ingeniørkontorbygningen som blei bygd ved slutten av den første verdskrigen.
Kyrkjer
Holmen var i mellomalderen også residensen til biskopane og hadde fleire kyrkjebygg, Kristkirken på Holmen i Bergen (Store- og Lille Kristkirke), Apostelkirken og Katarinakirken som også hadde eit hospital. Alle desse bygningane er no rivne eller nedbrende.
Framstegspartiet
1994–no
I 2000 vart fleire medlemmer (mellom anna Dag Danielsen) i Oslo FrP ekskluderte etter at dei nekta å gjennomføre landsmøtet sitt vedtak om at formannskapet i partiet alltid skal stå øvst på stortingsvallistene i sine respektive fylkeslag. Stortingsrepresentanten Vidar Kleppe vart ekskludert på grunnlag av at han viste støtte til dei ekskluderte medlemmene. Dei ekskluderte medlemmene tapa det følgjande søksmålet mot partiet på alle punkt.
Bergenhus festning
Restaurering, minnesmerke, kanonar
Restaureringa av Bergenhus etter krigen blei leia av Gerhard Fischer. Arbeida blei offisielt avslutta i 1971 då det blei planta ei eik.
Nord for Håkonshallen står ein statue av Haakon VII utført av Ottar Espeland. Statuen blei avduka på Storetveitmarken i 1972 og flytt til Bergenhus i 1983.
Framstegspartiet
1994–no
Same året vart «arveprinsen» (etter mediauttalar) i FrP, Terje Søviknes skulda for å ha valdteke ein medlem av FpU. Denne saka kulminerte i at Søviknes innrømde utruskap med ein kvinneleg medlem av FpU, og riksadvokaten la bort saka på grunnlag av at det ikkje var noko straffbart forhold. Etter kraftig medfart i media trekte Søviknes seg frå alle leiande verv i partiet, utanom ordførarrolla i Os kommune. Mellom 2001 og 2005 stødde partiet regjeringsalliansen KrF, Venstre og Høgre, som soleis vart stødd av fleirtalet.
Bergenhus festning
Restaurering, minnesmerke, kanonar
Festninga har 7 saluttkanonar. På Nordre bastion er Flaggpynten der festninga sitt flagg blir heist.
Annan bruk av festninga
Bergenhus festning og paradeplassen er fast eksersisplass for Dræggens Buekorps. Kvart år på stiftingsdagen 13. mai blir bogekorpset inspisert av kommandanten. Det har også vore ei rekkje større konsertar med kjende artistar på festningsområdet.
Framstegspartiet
1994–no
Ved fylkestingsvalet 2007 fekk partiet 18,5 % av røystene og ved stortingsvalet i 2009 fekk dei 22,9 %.
Politikk
Framstegspartiet har ein økonomisk politikk som er basert på tradisjonell økonomisk liberalisme. Dei arbeider for eit samfunn med avgrensa offentleg makt og eit sterkare næringsliv som kan ta på seg fleire av dei oppgåvene som staten tek seg av i dag. Dei vil òg privatisere fleire offentlege verksemder, til dømes NRK. Det same næringslivet skal, til liks med enkeltmenneska, påleggjast færrast mogleg økonomiske avgrensingar av staten. Til dømes skal ikkje lova hindre ei bedrift å inngå arbeidsavtalar med sine tilsette som pålegg dei 12 timar lange arbeidsdagar, dersom arbeidstakarane friviljug aksepterer desse.
«For folk flest»
Framstegspartiet har teke opp i seg mange av dei antiautoritære og sentrumsskeptiske grunnstemningane som finst blant folk flest. Røynslene til vanlege folk vert sette framfor oppfatningane til den politiske, byråkratiske og kulturelle eliten. Slik argumenterer partiet til dømes for større bruk av oljepengar, lågare avgifter og friare bruk av motorkøyretøy. Når partiet i framlegg og ordskifte legg vekt på å fremje folkelege synspunkt, framstår partiet ofte som populistisk.
Tilhøve til staten
Framstegspartiet ynskjer å kutte i statlege utgifter og ha lågare skattar og avgifter for borgarane i Noreg. FrP meiner at staten har ansvar for å sikre borgarane sine ein minste levestandard, men at pliktene til staten ikkje går utover akkurat det når det gjeld sosialpolitikk. Middel til oppfylling av staten sin sosialpolitikk skal hovudsakleg koma gjennom skattlegging av forbruk, ikkje inntekt, samstundes som skattenivået skal liggja så lågt som mogeleg.
Dei oppgåvene FrP meiner at staten skal ha ansvar for, er:
Økonomisk politikk
Den økonomiske politikken er langt på veg grunna i at marknaden styrer seg best sjølv. Ein marknad med færrast mogleg avgrensingar skal kanalisere kapitalen dit han trengst, utan at staten dirigerer nemneverdig med lover, skattar eller avgifter. FrP har gått inn for å bruke meir av oljepengane og dei ynskjer å kvitte seg med handlingsregelen, noko som har ført til protestar frå andre parti.
Innvandringspolitikk
Framstegspartiet arbeider for ei kraftig innskrenking av innvandringspolitikken i Noreg, slik at dei som verkeleg treng vern, skal få bli. FrP ser på integrering av innvandrarar som ei av sine viktigaste saker.
Tilhøve til nasjonalismen
FrP har vorte skulda for å spele på nasjonalistisk og religiøse straumdrag. Det nokre oppfattar som høgreliberalisme vert av andre sett på som høgreekstremisme. FrP sitt tilhøve til nasjonalismen og motviljen mot andre kulturar har ført til at Venstre og Kristeleg Folkeparti tidlegare har avvist regjeringsamarbeid med partiet.
Ordførarar i Noreg 2007–2011
Dette er ei sorterbar liste over ordførarane og varaordførarane i alle landets kommunar i perioden 2007-2011.
Liste over ordførere i Norge 2007–2011
Valken
Valken er ein ås 6 nautiske mil (11 km) sørvest for Marsteinen nord i Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Den norsk-britisk-svenske antarktisekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Absolute Music 52
Absolute Music 52 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 2006.
Khalmjerbukta
Khalmjerbukta er ei bukt på kysten av Sibir i Russland i Karahavet. Ho ligg på Gydanhalvøya og er om lag 185 km lang og 47 km på det breiaste.
Den djupe bukta ligg mellom estuara til elvane Ob (Obbukta) og Jenisej, som er nokre av dei viktigaste elvane i Russland.
Khalmierbukta er omgjeve av tundra og fleire elvar munnar ut i ho. Langt inne i bukta ligg busetnadane Tsjornyj Mys og Gyda. Ved munningen ligg Matjujsale og Mongataljang.
Qusaydat
Qusaydat er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Khalmjerbukta
Bukta ligg i den administrative regionen Jamalo-Nenetsk.
Piz Champatsch
Piz Champatsch er eit fjell i Silvrettafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
Piz Cotschen
Piz Cotschen er eit fjell i Silvrettafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
Viddalskollen
Viddalskollen er ein ås 6 nautiske mil (11 km) sørvest for Nashornet, på sørsida av Vaddalen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Den norsk-britisk-svenske antarktisekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Isla Canela
Isla Canela er ei lita øy sør for byen Ayamonte i Andalucia i Spania. Elva Guadiana munnar ut like ved øya og Portugal ligg på andre sida av elva og er lett synleg frå Isla Canela. Øya er ein populær feriestad på grunn av strendene her.
I tillegg til strendene og hotella, har Isla Canela ein eigen golfbane.
Nupsfonn
Nupsfonn er ein isbre i Ullensvang i Vestland. Breen ligg på Hardangervidda og ligg på vestsida av Nupsegga. Store Nupsfonn er det høgaste punktet på breen med ei ei høgd på 1652 meter over havet. Dette er det 984. høgaste punktet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Absolute Music 53
Absolute Music 53 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 2006.
Innhald
Absolute
Fluorescens
Det å sende ut lys ved fluorescens eller ha evna til å sende ut slikt lys vert kalla å fluorescere.
Tone
Ordet tone kan ha fleire tydingar:
Tonis Didžioji sekunda Secunde Sekund (musik) Секунда (интервал) Sekunda (hudba) Sekund (muusika) Τόνος (ήχος) Tono (acústica) Plenduto Sekunda (interval) Tono (intervallo musicale) טון Sekunda (interwał) Tom Секунда (интервал) Velika sekunda Sekunti (intervalli) Секунда (музичний інтервал)
Elgå
Elgå (sørsamisk: Svahke) er ei bygd i Engerdal kommune i Innlandet. Ho ligg ved austbreidda av Femunden, 45 kilometer nord for kommunesenteret Engerdal (61 km køyrelengd). Elgå er endepunkt for fylkesveg 221, og om sommaren den sørlegaste anløpsstaden for rutebåten MS «Fæmund II». Bygda er utgangspunkt for fotturisme i Femundsmarka nasjonalpark.
Solaris
Solaris er eit proprietært Unix-liknande operativsystem utvikla av det amerikanske firmaet Sun Microsystems. Det er ei vidareføring av Suns tidlegare operativsystem SunOS, og vart fyrst gjeve ut i 1992 for SPARC-maskinane åt Sun. Seinare har støtte for x86-arkitekturen vorte lagd til, og Solaris kan no lastast ned gratis frå sidene åt Sun. Solaris dannar grunnlaget for det frie systemet OpenSolaris, som vert utvikla av uavhengige programmerarar i lag med Sun.
Nelson Mandela
Nelson Rolihlahla Mandela var ein av dei førande apartheidmotstandarane i Sør-Afrika og var den første svarte presidenten i landet med ei regjeringstid frå 1994 til 1999. Han fekk Nobels fredspris i 1993, saman med den daverande presidenten i Sør-Afrika, Frederik Willem de Klerk.
Det tidlege livet hans
Som 19-åring, i 1934, skifta Mandela til Wesleyan College i Fort Beaufort, der dei fleste kongelege frå Thembu-stammen gjekk. Etter å ha vorte immatrikulert, begynte han på ein bachelorgrad ved Universitetet i Fort Hare. Her møtte han Oliver Tambo, som vart ein venn og kollega for livet.
I slutten av det første året sitt vart han involvert i studentrådet sin boikott av universitetsreglane, og måtte etter det fare frå Fort Hare. Han fór til Johannesburg, og avslutta baccalaurusgraden sin ved Sør-Afrika-universitetet (UNISA), og begynte deretter å studere jus ved Wits-universitetet.
Politiske aktivitetar
Som ung jusstudent vart Mandela involvert i den politiske motstanden mot det kvite mindretalstyret, som nekta å gi politiske, sosiale og økonomiske rettar til det svarte fleirtalet. Han vart medlem av African National Congress (ANC) i 1942, og grunnla Youth League (ungdomsforbundet) to år seinare saman med Walter Sisulu, Oliver Tambo og andre.
Sjølv om dei opphavleg støtta ein ikkje-valdeleg kamp og vart frikjende i landssvikssaka frå 1956–61, aksepterte Mandela og kollegaene hans at det var nødvendig med væpna kamp etter nedskytinga av uvæpna demonstrantar i Sharpeville i mars 1960, og det påfølgjande forbodet mot ANC og andre anti-apartheid-grupper.
I 1961 vart Mandela leiar av ANC si væpna fløy Umkhonto we Sizwe («Nasjonen sitt spyd»), og i august 1962 vart han arrestert og fengsla i fem år for ulovlege utanlandsreiser og oppfordring til streik. I juni 1964 vart han dømd igjen, denne gongen på livstid, for å ha deltatt i planlegging av væpna kamp.
Etter å ha avslått å bli sett fri mot å ta avstand frå væpna kamp (februar 1985), vart Mandela verande i fengsel til februar 1990, da vedvarande kampanjar frå ANC og internasjonalt press førte til frigivinga den 11. februar etter ordre frå president Frederik Willem de Klerk, som samtidig oppheva forbodet mot ANC. Mandela og Klerk fekk saman Nobels fredspris i 1993.
Omdøme
Som president for ANC (juli 1991 til desember 1997), og den første svarte presidenten i Sør-Afrika (mai 1994 til juni 1999), hadde Mandela det overordna ansvaret for overgangen frå mindretalsstyre og apartheid, og han oppnådde internasjonal respekt for å tala for nasjonal og internasjonal forsoning.
Somme radikale var likevel skuffa over manglande sosiale forandringar i regjeringstida hans, mellom anna regjeringa sin ineffektivitet i forsøket på å hemme utbreiinga av AIDS. Mandela vart òg kritisert i visse kretsar for vennskapen sin med diktatorar som Cubas Fidel Castro og Libyas Muammar Al Gadhafi, som hadde støtta han i kampen mot apartheid, og som han kalla «våpenbrør». Avgjerda hans om å bruke sørafrikanske troppar til å slå ned kuppet i Lesotho i 1998 er òg eit kontroversielt emne.
Da han i 1999 gjekk av som president, vart Mandela talsmann for fleire forskjellige sosiale organisasjonar og menneskerettsorganisasjoner. Han mottok mange utanlandske heidersteikn, blant andre Order of St. John frå Elisabeth II av Storbritannia og storkrossen av St. Olavs Orden. I 1990 vart han den eine av berre to personar av ikkje-indisk opphav (Mor Teresa er den andre) som har fått Bharat Ratna, den høgaste sivile ordenen i India.
I 2003 fordømte Mandela George W. Bush sin utanrikspolitikk. Seinare same året støtta han 46 664 AIDS-pengeinnsamlingskampanjen, namngitt etter fangenummeret hans. Han stod oppført på USA si terrorliste fram til 2008. .
Privatliv
Mandela har vore gift tre gonger. Det første ekteskapet hans var med Evelyn Ntoko Mase, og det enda i skilsmisse i 1957 etter 13 år. Han hadde eit 38-årig ekteskap med Winnie Mandela, som han vart separert frå i april 1992, og seinare skilt frå i mars 1996, blant anna på grunn av politisk usemje. På 80-årsdagen sin vart han gift med Graça Machel, enkja etter Samora Machel, den tidlegare presidenten i Mosambik og ANC sin allierte, som hadde vorte drepen i ein flystyrt 15 år tidlegare.
Rima i Ras al-Khaimah
Rima er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Piz Cristanas
Piz Cristanas er ein fjelltopp i Sesvennafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits.
Absolute Music 54
Absolute Music 54 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 2006.
Innhald
Absolute
Møre og Romsdal fylke
Møre og Romsdal fylke er eit fylke i Noreg. Det grensar i aust og nordaust til Trøndelag fylke, i søraust til Innlandet fylke, i sør til Vestland fylke og i nordvest ut mot norskehavet.
Historisk har Møre og Romsdal vore delt inn i tre fogderi: Sunnmøre, Romsdal og Nordmøre. Desse tre landskapa vert i dag nytta som ei vanleg inndeling av fylket, og kvar av dei har eit større bysentrum; Ålesund, Molde og Kristiansund.
Fylkesvåpenet til Møre og Romsdal vart fastsett i 1978. Det synar på blå botn tre gullskip sett frå framsida og symboliserer skipsleia som var den viktigaste ferdselsåra i tidlegare tider. Fylkesblomen til Møre og Romsdal er bergfrue og fylkessteinen er gneis.
Sitjande fylkesmann Lodve Solholm (Frp) gjekk av med pensjon 31. desember 2018, og Else-May Botten (Ap) vart i statsråd 26. oktober 2018 utnemnd som fyrste kvinnelige fylkesmann i Møre og Romsdal. Botten vil tiltre embetet etter at ho går av som stortingsrepresentant hausten 2021, fram til då er Rigmor Brøste fungerande fylkesmann. Ho vart konstituert til embetet i statsråd 8. februar 2019.
Klima
Vêrlaget i Møre og Romsdal er påverka av havet i nordvest og av høge fjell som skjermar mot sør og aust. Ved kysten blæs det som regel frå ei retning mellom søraust og sørvest om vinteren. Innom fjordane kjem det ofte frålandsvind som vert dirigert av terrenget. Sommarstid blæs det til vanleg frå nordaust ved kysten, oftast i varme periodar med solgangsvind, medan det i dal- og fjordstrøka ofte blæs nordvestleg vind. Ferdande lågtrykk gir kuling, innimellom storm, oftast frå ei retning mellom sørvest og nordvest.
Langs kysten er februar vanlegvis kaldaste månad med middeltemperatur på kring 2 °C. I fjordane er snittet på litt under 0 °C og i indre strøk ned i kring –5 °C. Ved kysten er august varmaste sommarmånad med ein gjennomsnittstemperatur på kring 14 °C, medan det i dalstrøka er juli med eit snitt på kring 15 °C. Høgaste målte temperaturar i fylket er over 25 °C ved kysten, og over 30 °C i dal- og fjordstrøka. Særmerkt for Møre og Romsdal er fønvind med høge temperaturar når søraustlege luftstraumar slår ned frå fjellet. Under slike tilhøve har det i februar vore registrert temperaturar på opptil 19 °C.
Årleg nedbør i fylket generelt varierer innanfor 1000- 2000 mm. Langs kysten og fylkesgrensa i aust har ein derimot nokre mindre soner med lågare middelnedbør med årlege verdiar på kring 750 og 1000 mm. Mesteparten av nedbøren kjem om hausten, ofte som byer i luftstraumar frå mellom nord og vest. Det vert havtåke ved kysten, oftast i sommarhalvåret, medan det er mindre tåke i indre strøk.
Samferdsle
Landskapet i Møre og Romsdal er ovleg oppskore, der fjordar, sund og fleire øyar har gjort samferdsla vanskeleg. Fylket har likevel eit nokså tett vegnett, særleg i ytre strøk, og har i alt 6322 km med offentlege vegar. Vegane vert bundne saman av eit utstrekt ferjenett. På Sunnmøre er det samband mellom Ålesund og dei folkerike øyane utanfor med me.a. Ålesund lufthamn på Vigra, kalla Vigrasambandet, og Eiksundsambandet som knyter Hareidlandet, Gurskøya og øyane i Herøy til fastlandet. På Nordmøre er Kristiansund knytt til fastlandet gjennom sambandet Krifast. Frå Ålesund går E 136 om Åndalsnes til Dombås og E 6. Frå Molde er det vegsamband om Sunndalsøra til Oppdal og til E 6 frå Rv. 62 og Rv. 70. Kristiansund har samband om Sunndalsøra til Oppdal frå Rv. 70 og via ferje over Halsafjorden til Trondheim frå Rv. 70. E 39 bind fylket saman frå sørvest til nordaust og knyter til Bergen i sør og Trondheim i nordaust. Åndalsnes er knytt til jernbanenettet gjennom Raumabanen til Dombås. Dei tre største byane har flyplass, Ålesund lufthamn på Vigra, Molde lufthamn på Årø og Kristiansund lufthamn på Kvernberget. På Hovden mellom tettstadene Ørsta og Volda ligg småflyplassen Ørsta/Volda lufthamn. Hurtigruta Bergen–Kirkenes stoppar ved dei tre byane og Torvika i Herøy.
Media frå Møre og Romsdal
Dei tre største dagsavisene i Møre og Romsdal er Sunnmørsposten i Ålesund, Romsdals Budstikke i Molde og Tidens Krav i Kristiansund. I tillegg har fylket 16 lokalaviser som kjem ut ein til tre gonger i veka. På Sunnmøre kjem 12 lokalaviser ut i tettstadene Ørsta, Volda, Sjøholt, Langevåg, Brattvåg, Ulsteinvik, Fosnavåg, Valldal, Stranda, Sykkylven, Vanylven og Valderøya. 2 lokalaviser kjem ut i Romsdal i Åndalsnes og Vestnes, og 2 på Nordmøre i Sunndal og Smøla. NRK Møre og Romsdal har hovudkontor i Ålesund og lokalkontor i Molde og Kristiansund.
Administrasjon
Molde er administrerande senter med sete for fylkesmannen og administrasjonen i fylkeskommunen. Møre og Romsdal er samansett av 36 kommunar. Fylket utgjer Møre bispedømme som har 7 prosti og 40 prestegjeld. Det omfattar òg 4 tingrettsdistrikt og 2 politidistrikt med 25 lensmannsdistrikt.
Ungdommen i Møre og Romsdal har sitt eige politiske organ, Ungdomspanelet i Møre og Romsdal.
Emil Stang d.e.
Emil Stang var ein norsk jurist og politikar for Høgre og statsminister i tidsromma 1889-1891 og 1895-1898.
Stang var stortingsrepresentant frå 1883 til 1894 i tillegg til frå 1898 til 1900. Han var aktiv i skipinga av partiet Høgre, og var den fyrste formannen i partiet frå 1884 til 1899. Han vart tildelt storkrossen av St. Olavs Orden den 21. januar 1890.
Emil Stang var son av Frederik Stang og far til politikarane og juristane Emil Stang d.y. og Fredrik Stang d.y..
Sa'abah
Sa'abah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Verjesteinsnuten
Verjesteinsnuten  er eit fjell i Ullensvang kommune i Vestland. Det har ei høgd på 1651 meter over havet og er det 987. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Kislajabukta
Kislajabukta er ein fjord på Kolahalvøya nær Murmansk i Russland. Fjorden er ein del av Barentshavet, som ligg i nord, og er hovudsakleg kjend som ein stad der det vert drive eksperiment med tidvasskraft.
Tidvasskraftverket i Kislajabukta er eit eksperiment og kraftverket produserer relativt lite mengder straum, om lag 400 KW. Prosjektet starta i 1968, men vart i ein tiårsperiode fram til desember 2004 innstilt før prosjektet fekk finansiering igjen. Fjorden vart vald ut for prosjektet fordi han er lang og djup med ein relativt smal munning, som det kunne byggast demning over. Det er planar om to større prosjekt bygd over same lest nær Mezen i Kvitsjøen og Tugur ved Okhotskhavet.
Kjelder
Kislaja Guba
Ancenis
Ancenis (bretonsk Ankiniz) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Loire-Atlantique i regionen Pays-de-la-Loire, og har om lag 7 000 innbyggjarar.
Byen ligg ved elva Loire, halvvegs mellom Nantes og Angers. Byen har gjennom historia spelt ei viktig rolle langs vegen til Nantes, som ligg 37 km mot søraust og som har vore den historiske hovudstaden i Bretagne. Byen har vorte kalla «nøkkelen til Bretagne» og «døra til Bretagne».
Ashen Hills
Ashen Hills er ein rekkje runde åsar av vulkansk oske, som endar ved Nattriss Point ved søraustenden av Saunders Island i Sør-Sandwichøyane. Namnet vart gjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee i 1971 syner til den oskegrå fargen på åsane.
Loire-Atlantique
Loire-Atlantique (tidlegare Loire-Inférieure) er eit departementet på vestkysten av Frankrike. Departementet ligg i regionen Pays-de-la-Loire, og er kalla opp etter elva Loire og Atlanterhavet.
Historie
Loire-Atlantique er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Bretagne. Opphavleg vart departementet kalla Loire-Inférieure, men skifta i 1957 namn til Loire-Atlantique.
Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Pays-de-la-Loire og grensar til departementa Morbihan, Ille-et-Vilaine, Maine-et-Loire og Vendée, med Atlanterhavet i vest.
Kultur
Bretonsk språk er ei viktig sak i departementet og mange støttar tospråkleg utdanning.
Aerodynamikk
Aerodynamikk er læra om strøyming i gassar. Feltet er nærskyld med hydrodynamikk. Aeronynamikk dannar grunnlaget for flyging med fartøy som er tyngre enn luft.
George Cayley bygde det fyrste glideflyet i 1804 og reknast som aerodynamikkens far, sjølv om Isaac Newton allereie på 1700-talet hadde utvikla ein teori om luftmotstand.
Prisme i geometri
Eit geometrisk prisme er ein romfigur. Prismet vert bestemt av ein mangekant (polygon) som markerer grunnflata, og eit linjestykke som markerer høgda. Grunnflata avgjer namnet til prismet, og det finst ei identisk flata på toppen av prismet. Grunnflata og toppflata i eit prisme vert kalla endeflatar. Dei flatane som ligg mellom endeflatane i eit prisme vert kalla sideflatar, og dei har form som parallellogram. Noko som er forma som eit prisme vert kalla prismatisk.
Dersom sideflatane står vinkelrett på endeflatane, kallar me prismet for eit rettvinkla prisme. I motsett tilfelle har me eit skeivt prisme.
Glasprisme og dei matematiske forholda med lysbryting og hellingsvinklar i prisme som ikkje er likesida er viktig del av optikken og nyttast blant anna ved framstilling av prismekikkertar og brilleglas.
Uniforme prisme
Nokre uniforme prisme:
Provinsen Lecco
Provinsen Lecco  (italiensk Provincia di Lecco ) er ein provins i regionen Lombardia i Italia. Hovudstaden er byen Lecco. Han har eit areal på 816 km² og totalt 311 452 innbyggjarar (2004). Det er 90 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Khajpudyrbukta
Khajpudyrbukta eller Khaypudyrskajabukta (russisk Хайпудырская губа) er ei bukt i Russland, som ligg i Petsjorahavet søraust i Barentshavet mellom kysten av Jugorskijhalvøya og låglandet og myrområda sør for øya Dolgij.
Det er fleire mindre bukter igjen i Khajpudyrbukta. Lengda på hovudbukta er om lag 80 km og munningen er om lag 60 km brei. Den mindre, inste bukta vert ofte rekna som ein del av sjølve Khajpudyrbukta. Forma hennar er rundare og ho ligg sørvest for den større bukta. Lengda til denne mindre bukta er 33 km og munningen mot nord er 15 km brei. Farvatnet er særs grunt og middeldjupet er berre 1-2 meter.
Overflatevatnet er om lag 7 °C varmt om sommaren, og bukta frys til tidleg om vinteren. Elvane Nauljakha, Talotajakha, Moreju og Korotaikha munnar ut i Khajpudyrbukta.
Bukta og det omliggande område høyrer til Nenetsia autonome okrug, som er ein del av Arkhangelsk oblast.
Stålis
Stålis er blank, gjennomsiktig is med stor bereevne.
Stålis vert danna når stille vatn frys. Prosessen skjer i fleire trinn: Fyrst vert det danna eit nettverk av horisintale akslar med isstavar ut frå kanten med underkjølt vatn mellom stavane. Sidan frys det underkjølte vatnet til tynne isplater. Isplatene er sett saman av krystallar med ulik krystallretning, og når prosessen er gunstig, fyller dei ut heile volumet. Krystallane kan vere 10 - 100 mm ved overflata, og så lange som isen er tjukk.
Islegging
I stille, klart vêr med temperatur -10° tar det om lag 3 døgn å danne eit 10 cm tjukt isdekke. Når reint vatn frys, vert det dannastålis, medan ei blanding av is og snø gjev sørpe-is. Stålis er sterkare enn sørpe-is, men mørk sørpe-is er nesten like sterk som stålis. Når snøen ikkje er vassmetta, får vi lys sørpe-is,og han er svakare dess lysare han er.
Fjørå
Fjørå (eller Fjøra ) er ei lita bygd i Fjord kommune på Sunnmøre. Til Fjørå reknar ein Selboskarbygda (med gardane Selboskar/Sjølbøskor, Hauge, Ruset, Ytterli og Sætra) og busetjinga ved nede fjorden (Vika og sjølva Fjørå). Den vesle tettstaden ved fjorden vart og kalla Haugsbukt fordi området blir rekna til garden Hauge. Fjørå går frå Fjøretunnelen (mellom Sylte i Valldal og Vika) til Tafjordtunnelen, og til heia mot Valldal. Før Fjøretunnelen opna var innbyggjarane avhengige av båt. Fjørå fekk store skadar i Tafjord-ulukka i 1934, 17 personar omkom.
Provinsen Cremona
Provinsen Cremona  (italiensk Provincia di Cremona) er ein provins i regionen Lombardia i Italia. Hovudstaden er byen Cremona. Han har eit areal på 1 771 km² og totalt 335 950 innbyggjarar (2001). Det er 115 kommunar i provinsen.
Elva Po, som er den lengste elva i Italia, er ei naturleg grense til provinsen Piacenza, medan elva Oglio dannar grensa til provinsen Brescia.
Provinsen dekkjer dei sentrale områda av Posletta, så heile provinsen er flat utan fjell eller åsar, og vert kryssa av fleire elvar, som Serio og Adda, og kunstige kanalar, som hovudsakleg vert nytta til kunstig vatning.
Største kommunar
Dei største kommunane i provinsen er (tal frå 2005):