cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Statens vegvesen
Nasjonal transportplan (NTP)
Regjeringa legg kvart fjerde år fram stortingsmeldinga om nasjonal transportplan. Denne skildrar utviklingstrekk og store prosjekt på veg, jernbane, kyst og lufthamn.
Gjeldande NTP vart vedteke i Stortinget i juni 2017, og har eit tidsperspektiv på 12 år, frå 2018 til 2030.
Nokre nøkkeltal for NTP:
Handlingsprogram for 2018–2023
Når Nasjonal transportplan er vedteke i Stortinget utarbeider etatane kvar sine handlingsprogram som detaljerer satsingane. Det gjeldande er Statens vegvesen sitt handlingsprogram for perioden 2018–2023.
Løyvingane til vedlikehald av vegnettet aukar med rundt 20 prosent. Mykje av auken vil gå til oppgradering av tunneler på riksvegane.
28 milliardar kroner vert satsa på miljøvennleg transport i dei ni største byområda.
Løyvingane skal auke mest i den andre seksårsperiode (2024–2029).
Forskning og utvikling
Statens vegvesen igangset og gjennomfører anvendt forsking. Forskinga føregår i tett samspel med utførande forskingsinstitutt eller universitet. Statens vegvesen kan også som byggherreorganisasjon teste resultata i fullskala.
Verksemdstrategi
Vegvesenet vedtok i 2017 ein ny verksemdstrategi som skal gjere etaten i stand til å levere gode framtidsretta tenester i ein periode med store endringar. Strategien peikar ut områda der etaten har eit særleg utviklingsbehov og skal tydeleggjere Vegvesenet si framtidige rolle.
Veghistorie og Norsk vegmuseum
Norsk vegmuseum er eit av dei største teknisk industrielle musea i Noreg. Museet har fleire tusen kvadratmeter innandørs utstillingar, ein stor museumspark og ein over 200 meter lang bergtunnel med fjellsprengingshistorie. Museet er næraste nabo til Hunderfossen Familiepark på Fåberg og har gratis inngang. Museet er svært populært hjå alle som har interesse for store maskiner, bilar, motorsyklar og veghistorie. Vegdirektoratet, som har nasjonale ansvar for norsk veghistorie, eig og driv Norsk vegmuseum.
Norsk vegmuseum opna i 1992, og er etatsmuseum for Statens vegvesen.
Historie
Opphavleg låg ansvaret for vegar under juristane i Justisdepartementet, inntil Frederik Stang i 1846 oppretta ein stilling som vegassistent under Indredepartementet. Målet var å få meir fagkunnskap, men utan å flytte ansvaret for vegane for langt vekk frå dei politiske avgjerdene i departementet.
Den fyrste vegassistenten vart ingeniørkaptein H.K. Finne. Dei neste to tiåra gav ein kraftig auke i staten sitt bidrag til vegutbygging. Finne vart i 1852 etterfylgd av ingeniøroffiser Christian Vilhelm Bergh i eit nytt vegingeniørkontor i Indredepartementet.
Eit eige vegdirektorat kom fyrst i 1864, etter lang tids kamp frå ingeniørane. Christian Vilhelm Bergh vart der den fyrste vegdirektøren.
Union
Union har fleire tydingar:
Statens vegvesen
Andre verdskrigen
Statens vegvesen samarbeidde med den tyske okkupasjonsmakta under andre verdskrigen. Dette styrkte den norske infrastrukturen, men mange av dei som bygde dei nye vegane var krigsfangar som ofte arbeidde under svært dårlege vilkår, og fleire av dei døydde. Vegvesenet vart ikkje granska etter at krigen tok slutt.
Kort tid etter angrepet på Noreg 9. april 1940 vart Vegvesenet vitja av ein tysk offiser som gav dei ordre om å setje i stand vegane så fort som mogleg. Vegvesenet vart styrt av Reichskommissariat Norwegen frå mai 1940. Heinz Klein, som hadde ansvar for vegarbeid i rikskommisariatet, kjende vegdirektør Andreas Baalsrud frå før krigen, då Klein hadde vore på vitjing i Noreg. Rikskommisariatets leiar Josef Terboven sørga for arbeidskraft til vegutbygging i form av krigsfangar frå Jugoslavia. Mange av desse døydde under arbeidet, noko som har gitt E6 mellom Botn og Saltnes kallenamnet «Blodvegen».
Okkupasjonsmakta rekna Vegvesenet og direktør Baalsrud for å vere svært samarbeidsvillige. Det er likevel sannsynleg at Baalsrud fekk beskjed frå London om å sørge for at stillinga som vegdirektør ikkje vart overtatt av ein nazist, noko som kunne ha gjort tilhøva verre. Likevel kan fleire av arbeida til Vegvesenet under krigen reknast som krigsviktige, altså viktige for den tyske innsatsen. Det er også mogleg at Baalrud vart utsett for mykje press. Det er tatt vare på få dokument frå krigen i arkiva til Vegvesenet, og samarbeidet deira med okkupasjonsmakta har vore lite snakka og skrive om.
Vrýkhon
Vrýkhon (gresk Βρύχων, moderne form Βρύχωνας Vrýkhonas) er eller var namnet på to små elvar i Hellas. Ei av dei renn frå fjellet Pílio i Magnisía i Thessalía og ut i Pagastikósbukta. Ho har hatt dette namnet sidan antikken og ei bru over elva vert rekna som den eldste brua i Hellas av armert betong, konstruert for ei jernbanelinje i 1885.
Thure Erik Lund
Thure Erik Lund er ein norsk forfattar frå Modum. Han debuterte i 1992 med romanen Tanger, som han mottok Tarjei Vesaas' debutantpris for. Han har markert seg som ein av dei mest nyskapande og dristige norske prosaistane gjennom 1990-talet. Bøkene hans viser ei evne til å leika med språket. Thure Erik Lund fekk i 2000 Sult-prisen, ein pris som skal gå til «et eminent yngre forfatterskap».
Vrýkhon
Den andre elva skal ha vore på Sithoníahalvøya i Khalkidikí, nær Pallene.
Ifølgje antikk mytologi var elveguden med same namn ein alliert av gigantane i krigen deira mot gudane, som i følgje enkelte kjelder fann stad ved Pallene.
Steinar Bastesen
Bastesen tok kystskippereksamen i Bodø i 1967. Han er tidlegare kystfiskar og kvalfangar. I perioden 1977–1991 representerte han Høyre i Brønnøy kommunestyre (varamedlem 1975–1977). Bastesen grunnla Kystpartiet i 1999 og sat som partileiar fram til 2005, då Roy Waage blei ny leiar og han sjølv blei nestleiar. Den 18. april i 2008 blei Steinar Bastesen ekskludert frå Kystpartiet.
Musikkmagasinet Spin
Spin er eit amerikansk musikkmagasin grunnlagd av Bob Guccione, Jr i 1985. Magasinet er hovudkonkurrenten til Rolling Stone.
Portugisisk geografi
Portugal er ein kystnasjon sørvest i Europa. Det portugisiske fastlandet ligg på Den iberiske halvøya og grensar berre til Spania i aust og nord. Grensa er 1214 km lang. Trass i den totale lengda så anerkjenner ikkje Portugal grensa frå deltaet til elva Caia til deltaet til elva Cuncos etter at Olivença-området vart okkupert av Det spanske kongedømet i 1801. Dette området, som i dag er okkupert av Spania, høyrer til Portugal, men det er ikkje anerkjend nokre grenser i dette området. I vest har Portugal ei 1793 km lang kystlinje mot Nord-Atlanteren. Portugal kontrollerer òg øyane Asorane og Madeira, som ligg strategisk til langs sjørutene inn mot Gibraltarsundet mellom Atlanterhavet og Middelhavet. Totalt dekkjer landet eit areal på 92 391 km² der 91 951 km² er land og 440 km² vatn.
Maritime krav:
kontinentalsokkel: til djup på 200 meter eller til djup som kan utnyttast.
eksklusiv økonomisk sone: 200 nautiske mil (370 km)
territorialfarvatn: 12 nautiske mil (22 km)
Naturfarar: Både Asorane og kysten av fastlandet er utsett for kraftige jordskjelv, samt sjans for vulkanutbrot på Asorane. Skogbrann og ekstremvêr er heller ikkje uvanleg.
Fastlandet
Det portugisiske fastlandet er delt i to av den største elva, Tejo. I nord er landskapet fjellkledd i dei indre områda med platå, med fire store dalar med høve for jordbruk.
Frå elva og sørover til Algarve finn ein hovudsakleg åslendt landskap og eit klima som er noko varmare og tørrare enn i nord. Andre store elvar er Douro, Minho og Guadiana, som i tillegg til Tejo alle har kjeldene sine i Spania. Ei anna viktig elv er Mondego, som har utspring i Serra da Estrela, det høgaste fjellet på det portugisiske fastlandet med 1993 meter over havet.
Øyane
Asorane og Madeira ligg på Den midtatlantiske ryggen og nokre av dei har hatt vulkansk aktivitet i nyare tid. To øyar vart i 1563 knytt i saman etter eit vulkanutbrot. I dag er dette øya São Miguel. Det siste vulkanutbrot på øyane var Vulcão dos Capelinhos (Capelinhos-vulkanen) i 1957, vest på øya Faial. Dette auka arealet til øya. Dom João de Castro Bank er ein stor undersjøisk vulkan som ligg midt mellom øyane Terceira og São Miguel, og som berre ligg 14 meter under havoverflata. Han hadde sist utbrot i 1720 og danna då ei øy som var 1,5 km lang og 250 meter brei. Ho var over vatn i mange år før erosjonen braut ho ned att. Forskarar reknar med at det kan dannast ei ny øy her i framtida. Det høgaste punktet i Portugal, Ponta do Pico på 2351 meter over havet er ein gammal vulkan som ligg på øya Pico.
Kysten
Portugal har ei lang kystlinje, 943 km på fastlandet, 667 km i Asorane og 250 km på Madeira og Selvagensøyane. Den portugisiske kysten er kjend for dei fine strendene, særleg dei langs Algarvekysten. På Porto Santo trekk sanddynene til seg mange turistar. Eit anna område er Ria de Aveiro (nær Aveiro, ein by kalla «Den portugisiske Venezia»), som er eit 45 km langt og 11 km breitt elvedelta med mykje fisk og sjøfugl. Deltaet består av fire hovudkanalar med fleire øyar og holmar imellom og her møter elvane Vouga, Antuã, Boco og Fontão kvarandre. Sidan 1500-talet har deltaet danna ein lagune og til alle tider har ein utnytta området til produksjon av salt. I romartida vart det eksportert salt til Roma.
Eksklusiv økonomisk sone
Portugal har den tredje største eksklusive økonomiske sona i EU og den ellevte største i verda.
Innsjøar
Det finst ingen store naturlege innsjøar på det portugisiske fastlandet, og dei største vassflatene her er kunstige vassreservoar (som Alqueva-dammen på 250 km², den største i Europa). Det er derimot fleire lagunar i Portugal: Nokre av lagunane ligg nær Atlanterhavet, som Albufeira-lagunen (ved Setúbal-halvøya) og Óbidos-lagunen (nær Foz do Arelho, Óbidos). På Asorane er det danna innsjøar og lagunar i dei utdøydde vulkanane. Lagoa do Fogo og Lagoa das Sete Cidades (to små innsjøar knytt saman av eit lite sund) er dei mest kjende innsjøane på São Miguel.
Klima
Portugal utgjer den vestlege delen av Den iberiske halvøya, og møter ofte lågtrykk frå Atlanterhavet om vinteren. Det meste av nedbøren fell i Portugal og ikkje mykje går vidare til Spania i aust. Fjellområda i den nordlege halvdelen av Portugal forsterkar denne effekten. Enkelte av dei nordlege vêrstasjonane får like mykje nedbør om vinteren som vestkysten av Irland og Skottland, med snø i høgda. Lågtrykka streifer vanlegvis berre innom dei sørlegare områda, som Faro og Beja, og her regnar det gjerne berre eit par gonger i veka om vinteren. Vintertemperaturane langs kysten er om lag som langs kysten av Spania, men i fjella er det vesentleg kaldare.
Om somrane er det som regel fint vêr, men Atlanterhavet fører stundom med seg litt fukt over land. Temperaturane når vanlegvis 24-30 °C på ettermiddagen langs kysten, medan det er litt lågare temperaturar i fjellområda. I den søraustlege delen av Portugal kan det derimot bli svært varmt, og Riodades målte ein gong 50 °C. Dei nordlege områda kan få ei og anna regnbye om sommaren, medan det stort sett er tørt lenger sør. Temperaturane er òg behagelege om våren og hausten, og nedbøren held seg på eit minimum frå mai til november. Lisboa har ein normal årsnedbør på 708 mm, og berre 17 mm av dette kjem i perioden juni-august. Porto, som ligg lenger nord på kysten, får derimot 1150 mm i året, medan Faro berre får 521 mm (7 mm frå juni til august).
Miljø
Miljøproblem: Jorderosjon, luftforureining frå industri og biltrafikk, vassforureining, særleg i kystområda.
Internasjonale miljøavtalar:
signert, men ikkje ratifisert: Luftforureining ved persistente og flyktige organiske stoff, Kyotoavtalen, miljømodifisering, forbod mot atomprøvesprengingar.
Geografiske ytterpunkt:
lågaste punkt: Atlanterhavet 0 m
høgaste punkt: Ponta do Pico på Pico i Asorane 2351 moh
Naturressursar: fisk, skogar (kork), wolfram, jernmalm, uran, marmor, dyrkbar mark, vasskraft
Arealbruk:
dyrkbar mark: 26 %
permanente avlingar: 9 %
permanente enger: 9 %
skogområde: 36 %
anna: 20 % (1993 est.)
Irrigert land: 6300 km² (1993 est.)
Wir danken dir, Gott, wir danken dir
Stykket vart skriven for valet av eit nytt byråd (Ratswahl) i Leipzig i 1731 (kantatane Preise, Jerusalem, den Herrn, BWV 119 og Gott, man lobet dich in der Stille, BWV 120 vart skrivne for liknande hendingar). Han vart først framført den 27. august dette året.
Instrumenteringa syner at det er ei festleg hending han vart skriven for: sopran-, alt-, tenor- og bass-solistar, firedelt kor, soloorgel og eit orkester av to oboar, tre trompetar, pauke, fiolinar, bratsjar og basso continuo.
Stykket er i åtte satsar:
Jaktfalk
Jaktfalk (Falco rusticolus) er den største av falkeartane. Han hekkar sirkumpolart ved arktiske kystar, på tundra, og øyane i Nord-Amerika og den eurosibiriske regionen. Dette er i hovudsak leveområdet gjennom alle årstider, men nokre jaktfalkar spreier seg breiare etter hekkesesongen, eller om vinteren. Individuelle trekk kan ta fuglar over lange avstandar. Fjørdrakta varierer geografisk, og fuglane er farga frå heilt kvite til mørkebrune. Desse fargevariasjonane kallast morfar. Som andre falkar syner han kjønnsdimorfisme, der hoa er mykje større enn hannen. Jaktfalken har i hundreår vore dressert av menneske til falkejakt. Typiske byttedyr inkluderer ryper og vassfuglar, som han kan fange i flukta; han kan òg ta pattedyr.
Etymologi
Jaktfalken vart formelt skildra av Carl von Linné i 1758 i den tiande utgåva av Systema naturae og fekk det noverande vitskaplege namnet Falco rusticolus. Slektsnamnet er den latinske nemninga for ein falk, Falco, frå falx, 'ein sigd', som refererer til forma på klørne til falken. Artsleddet er frå det latinske rusticolus, 'ein landsbygdbuar', frå rus, 'land' og colere, 'å bu'.
Skildring
Jaktfalken er stor som ein musvåk, ofte litt større og tyngre. Hannane er 48 til 61 centimeter lange, veg 770 til 1450 gram. Hoene er tyngre og større, 51 til 65 cm lange, og 1180 til 2100 gram i kroppsmasse. Vengespennet ligg i området 105 til 135 centimeter, størst for hoer. Jaktfalken er større, har breiare venger med rundare vengespissar og lengre hale enn vandrefalken, som han er kjend for å konkurrere med. Han skil seg frå musvåken i generell struktur, til dømes i vengeforma.
Jaktfalken har sterkt varierande fjørdrakt med fargevariantar i eit spektrum frå nær kvit til veldig mørk. Dei er nokon gonger skildra som tre generaliserte hovudtypar: kvit, mørk, og grå eller mellomform. Den mørke forma til jaktfalken skil seg frå vandrefalken ved kremstriper på nakken og krona og ved fråværet av ein veldefinert mustasjestripe og hette. Dei mørkaste variantane har ei sterkt svartflekka underside, snarare enn fint tverrstripa som hos vandrefalken. Dei mørkaste fuglane kan òg syne ei utydeleg mustasjestripe, ikkje så markant som hos andre falkeartar. Kvite jaktfalkar er dei einaste stort sett kvite falkar. Grå variantar liknar den mindre slagfalken, Falco biarmicus. Arten viser ingen kjønnsbaserte ulikskapar i farge; men ungfuglar er generelt mørkare og brunare enn vaksne.
Geografisk variasjon
Ein har funne berre små genetiske variasjonar i utbreiingsområdet. Unntaket er falkar på Grønland og Island som synast å vere distinkte, men ikkje den grad at dei er godtatte som underart.
Der er eit delvis samsvar mellom farge og geografisk utbreiing. Jaktfalkar på nordlege Grønland og kanadiske arktiske øyar har stort innslag av kvite individ. Andre populasjonar har varierande mengder av dei mørkare formene: dei islandske fuglane har ein tendens til å bli lys grå, medan populasjonane i Noreg er monaleg mørkare og inneheld vanlegvis få kvite fuglar. Frå Fennoskandia og austover er mengda av lysare variantar aukande gjennom Sibir til Kamtsjatka der ca. 50 % av fuglane er kvite. Dei mørkaste fuglane i Amerika finst hovudsakleg i søraustre Canada og på sørlegaste Grønland.
Økologi
Jaktfalken vart opphavleg trudd å vere ein fugl med biotop avgrensa av tundra og fjellområde, i juni 2011 vart det likevel funne falkar gjennom periodar om vinteren på havisen langt frå land. Han lever berre av fuglar og pattedyr, sistnemnde tar han meir regelmessig enn mange andre Falco-artar. Som andre av dei største falkeartane, jakter han vanlegvis i ei horisontal forfølging, i staden for raske stup frå høgda som vandrefalken gjer. Dei fleste byttedyr blir drepne på bakken, enten dei blir fanga der, eller om offeret er ein flygande fugl, tvinga til bakken. Dietten er til ei viss grad opportunistisk, men ein majoritet jaktar ryper og sjøfuglar. Det vanlege norske lokalnamnet rypefalk viser til det mest vanlege byttedyret for denne falkearten, mellom 50 og 95 % av biomasse føde er ryper.
Andre fuglar som byttedyr kan variere i storleik frå sisikar til gjæser og kan inkludere måsar, kråkefuglar inkludert ramn, mindre sporvefuglar, vadefuglar, alkefuglar og andre rovfuglar, til dømes fjellvåk og andre falkeartar. Dietten av pattedyr kan variere i storleik frå spissmus til murmeldyr, 10 gram til 4,5 kilogram, og inkluderer ofte lemen og andre smågnagarar, jordekorn og harar. Dei er sjeldan observerte i å ete på åtsel.
Trugsmål frå klimaendringar
Då klimaendringane byrja å temperere dei arktiske somrane på byrjinga av 2000-talet, utvida vandrefalkane utbreiingsområdet sitt nordover og invaderte tradisjonelle område for jaktfalkar. Sjølv om jaktfalken er spesielt tilpassa høgarktisk liv, og større enn vandrefalk, er jaktfalken mindre aggressiv og meir konfliktsky, og han er ikkje i stand til å konkurrere med vandrefalken som regelmessig åttakar og overveldar jaktfalkar.
Hekking og status
Jaktfalken hekkar nesten alltid i fjellveggar. Hekkande par bygger ikkje eigne reir, men bruker ofte ei naken klippehylle eller det forlatne reiret til andre fuglar, spesielt til kongeørn og ramn. Kullet kan variere frå 1 til 5 egg, men er vanlegvis 2 til 4. Rugetida er i gjennomsnitt 35 dagar. Ungane blir vanlegvis varma i 10 til 15 dagar og forlèt reiret etter totalt 7 til 8 veker. Ved 3 til 4-månadersalderen blir ungane uavhengige av foreldra, sjølv om dei kan omgåast søskena sine gjennom den følgjande vinteren.
Jaktfalken sin einaste naturlege predator er kongeørn, og sjølv dei engasjerer seg sjeldan med desse formidable jaktfalkane. Jaktfalken har vorte registrert som aggressivt trakasserande mot dei som nærmar seg reira deira, men ramnar er dei einaste som er kjente for å lykkast med å plukke falkeegg og nyklekte ungar. Til og med brunbjørn er truleg vorte dukkbomba. Menneske, enten det er ved eit uhell som bilkollisjonar eller forgifting av åtsel lagt ut for å drepe pattedyr, eller med vilje gjennom jakt, er den viktigaste dødsårsaka for jalkfalkar. Jaktfalkar som overlever til vaksen alder kan leve opp til 20 år.
Sidan F. rusticolus har eit så vidt utbreiingsområde, kategoriserer IUCN han som ein globalt livskraftig art. Han er ikkje mykje påverka av øydelegging av habitat, men forureining, til dømes frå plantevernmiddel, som reduserte bestanden på midten av 1900-talet, og fram til 1994 vart han sett på som nær truga. Forbetra miljøstandardar i utvikla land har gjort det mogleg for fuglane å gjere eit comeback. Jaktfalken er plassert på den norske raudlista 2021 i kategorien sårbar fordi populasjonen er estimert til å ligge under 1000 individ i landet. Sverige og Finland har langt mindre bestandar, i Finland er arten kategorisert som kritisk truga.
Interaksjon med menneske
Jaktfalken har lenge hatt tilhøve til menneske, først og fremst utnytta i jakt, falkoneri. Han har status som den offisielle fuglen i Nordvestterritoria i Canada. Den kvite falken i toppen av våpenskjoldet til den islandske republikken er ein fargevariasjon av jaktfalk.
I mellomalderen vart jaktfalken verdsett som ein kongeleg fugl. Geografen og historikaren Ibn Sa'id al-Maghribi (d. 1286) skildra visse nordlege Atlanterhavsøyar vest for Irland der desse falkane skulle bli henta frå, og korleis den egyptiske sultanen gav 1000 dinarar for kvar levande jaktfalk. På grunn av at tilgangen var så avgrensa, var jaktfalken i europeisk falkejakt øyremerkt dei øvste sosiale sjikta i samfunnet.
I Kina på 1100-talet e.Kr. vart svanejakt med jaktfalkar (海東青 hǎidōngqīng på kinesisk), som var leverte av jursjenarane, moterette blant khitan-adelen. Då etterspurnaden etter jaktfalkar oversteig tilbodet, sette liao-keisaren i verk ein skatt blant jursjenarane i form av jaktfalkar. Under den siste liao-keisaren hadde skatteinndrivarane rett til å bruke makt for å skaffe nok jaktfalkar.
Dei fleste historikarar er samde om at det ukrainske riksvåpenet, mellomaldersymbolet, ikkje var meint å skildre våpenet trefork, men mest sannsynleg ein stilisert falk. Skildringar av ein flygande falk med eit kors over hovudet er funne i Staraja Ladoga, det første setet til Rurikdynastiet i Kyiv, av skandinavisk opphav. I hundreår har falkejakt vore ein kongeleg sport i Europa. Også kjent som den norske falken, vart han verdsett som ein kongeleg fugl og er nemnt (кречет) i eit av dei tidlegaste eposa frå området Rutenia, i Igorkvadet frå 1100-talet.
Brunbjørn
Brunbjørn, ofte berre kalla bjørn, er den mest utbreidde bjørnearten i verda. Ein finn han i Afrika, Europa, Nord-Asia og Nord-Amerika, med dei mest stabile populasjonane i Alaska, Canada og Russland.
Ein reknar med at det finst om lag 150 000–200 000 brunbjørnar i verda; 90 000–120 000 av dei i Russland. I Skandinavia finst det i dag mellom 1 200 og 1 500 individ av brunbjørnen.
Yvorne
Yvorne er eit vinproduserande område og er kjend for kvitvinen produsert her.
Alavés
Deportivo Alavés, S.A.D., kjend som Alavés, er ein fotballklubb i byen Vitoria i regionen Baskarland i Spania. Alavés har dei siste sesongane spela på tredje høgste nivå i Spania, Segunda División B, men rykte opp til nivå to i 2013.
Alavés vart grunnlagt i 1921. Klubben rykte opp i øvste divisjon i Spania i 1930, der han spela i tre sesongar før det vart nedrykk. I 1998 tok Alavés steget oppatt i Primera Division, etter over førti år i lågare divisjonar. Alavés kom som best i serien på sjetteplass i 2000. I 2001 spela klubben seg fram til finalen i UEFA-cupen, der laget møtte Liverpool FC. Etter ein dramatisk finalekamp med ekstraomgangar tapte Alaves 4–5. Klubben rykte ned frå den spanske toppdivisjonen i 2003.
Laget spelar i trøyer med blå og kvite vertikale striper og blå bukser. Heimebana 'Estadio di Mendizorroza' rommar 19 840 tilskodarar.
Nordmannen Dan Eggen spela stoppar for Alavés i stordomstida for klubben kring 2001.
50 Cent
Curtis James Jackson III, kjend som 50 Cent, er ein amerikansk hiphop-artist. Han har gjeve ut album som Get Rich or Die Tryin og The Massacre.
Romorantin-Lanthenay
Romorantin-Lanthenay er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Loir-et-Cher i regionen Centre. Byen har om lag 20 000 innbyggjarar.
Den noverande kommunen oppstod ved at dei tidlegare kommunane Romorantin og Lanthenay vart slått i hop den 29. mai 1961.
Vartdalsstranda
Vartdalsstranda er fellesnamnet på ytre del av Ørstahalvøya, frå Festøya til Rjåneset ved Storfjorden og Vartdalsfjorden i Ørsta kommune i Møre og Romsdal Fylke. Bygdene langs Vartdalsstranda er:
går langs Vartdalsstranda.
Sjå også
Vartdalsstranda omfatta heile tidlegare Vartdal kommune
1509 Esclangona
1509 Esclangona er ein asteroide i det indre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 21. desember 1938 av André Patry ifrå Observatoire de Nice i Nice.
Kifisós
Kifisós (gresk Κηφισός), òg skrive Kephissós eller Kefisus, er namnet på fleire elvar i Hellas:
Kifisos var òg ein mann som vart omvandla til eit sjømonster av Apollon. Han var far til Melaina, Kleodora og Korykia, Dei korykianske nymfene.
Meinig
Meinig er den lågaste graden i hæren. Det er berre vernepliktige mannskap som har denne graden. Tilsvarande er utskriven meinig i Sjøforsvaret og flysoldat i Luftforsvaret. Sjølv om meinig er den offisielle graden har enkelte avdelingar eigne namn på sine vernepliktige mannskap. Mellom desse er gardist, artillerist, jeger og dragon, men desse er ikkje offisielle gradar.
Kvantegravitasjon
Kvantegravitasjon er kvanteteorien for gravitasjon eller tyngdekraft.
I den generelle relativitetsteorien vert gravitasjon representert som eit krumt, kontinuerleg tid-rom, der materie og stråling krummar tid-rommet, samstundes som krumminga avgjer rørslene til materien. I kvantefysikken har materie og stråling ein kvantenatur, og for å skildre vekselverknaden mellom denne kvantiserte energien og tid-rommet, må ein ha ein teori der tid-rommet er kvantisert.
Ein har til no ikkje ein akseptert teori for kvantegravitasjon, men det er vert drive mykje forsking på området.
Kovariansprinsippet
Kovariansprinsippet tyder at ei matematisk likning har same form i kvart og eit koordinatsystem. Dette er eit av dei grunnleggande prinsippa Albert Einstein baserte den matematiske formuleringa av den generelle relativitetsteorien på.
Prinsippet baserer seg på at dei fysiske lovene berre nyttar seg av dei fysiske storleikane som observatørar i forskjellige referansesystem eintydig kan korrelere når dei vert målt.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Det er fleire som har skrive teksten til kantaten. Erdmann Neumeister har skrive teksten til sats 1, 4 og 5, Johann Gramann for sats 2, Paul Eber for den siste koralen, og for tredje satsen er teksten henta frå Jeremias, kapittel 32, vers 41.
Koraltemaet Helft mir Gotts Güte preisen (Zahn 5267) er av ukjent opphav.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for zinke, oboar I/II/III, trompet I/II/III, engelsk horn, fiolinar I/II, bratsj og basso continuo, i lag med fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Tekst
'''1. Arie (sopran) ''' Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende,
Das neue rücket schon heran.
Gedenke, meine Seele, dran,
Wieviel dir deines Gottes Hände
Im alten Jahre Guts getan!
Stimm ihm ein frohes Danklied an;
Und mehr zum neuen Jahre schenken.
'''2. (Koral) ''' Nun lob, mein Seel, den Herren,
Spiss fleinsopp
Kjenneteikn
Hatten er kjegleforma (klokkeforma), og har ein karakteristisk spiss på toppen, som namnet tilseier. Breidda er 1-1,5 cm og høgda 1,5-2 cm. Fargen kan variere frå veldig ljos gul til mørk brun/grå, oftast sandgrå. I fuktig vêr blir fargen mørkare og glinsande. Hattekanten er fint stripa.
Skivene under hatten er først gråaktige, seinare purpurbrune.
Stilken er ljos, ofte med brun-gule flekker/område, og kan bli svakt blånande mot stilkbasisen. Stilken er lang (4-9cm) og tynn (1-2mm). Karakteristisk for soppen er at stilken er bøygd, og i einskilde tilfelle òg vridt.
Spora ved skivene er 12-15 x 6-9 µm, glatte og ellipsoide. Sporepulveret er purpurbrunt.
Smak og lukt er nesten fråverande. Soppen opptrer som regel gruppevis med nokre centimeters mellomrom, ofte på tuer.
1510 Charlois
1510 Charlois er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. februar 1939 av André Patry ifrå Observatoire de Nice i Nice.
Duchess
«Duchess» er ein song av det britiske bandet Genesis, som kom ut i 1980 på albumet deira Duke. Songen vart gjeven ut på singel og nådde 46. plass på UK Singles Chart.
Spiss fleinsopp
Utbreiing
Spiss fleinsopp veks i kjølige, tempererte soner og subarktiske soner over heile kloden. Han er òg utbreidd på det europeiske fastlandet, og dessutan på øya Storbritannia.
Duchess
Songen er ein del av den «skjulte suiten» på albumet, som òg bestod av «Behind the Lines», «Guide Vocal», «Turn It on Again», «Duke's Travels» og «Duke's End», og teksten fortel om suksessen og undergangen til ein diva frå starten av karrieren hennar, gjennom perioden som superstjerne, til ho ikkje lenger er popoulær. Det var den første songen til Genesis der nytta trommemaskin.
Spiss fleinsopp
Utbreiing
Han veks i heile fastlands-Noreg og er vanleg nordover til Troms.
Duchess
I videoen for songen ser ein Phil Collins, Tony Banks og Mike Rutherford som spelar forskjellige stader kring Liverpool Empire Theatre og ser på «the duchess», hertuginna, som syng og Collins nikkar nøgd.
Spiss fleinsopp
Forveksling
Spiss fleinsopp veks i habitat der det òg finst ei stor mengd andre soppartar som kan sjå like ut. Døme på dette kan vere sitronkragesopp (Stropharia semiglobata), møkkfleinsopp (Psilocybe coprophila), kvit kjeglesopp (Conocybe lactea). Ein generell regel er at unge soppar kan vere vanskelege å artsbestemme.
Narkotikum
Spiss fleinsopp er ein psilocybe-sopp. Felles for alle soppane innanfor denne slekta er at dei inneheld alkaloida psilocybin og psilocin. Begge desse stoffa står oppførte på narkotikalista. I tillegg inneheld dei små mengder av alkaloida baeocystin og norbaeocystin.
Verknad
Tørka, spiss fleinsopp veg mellom 20 mg og 60 mg. Psilocybin-innhaldet i soppen kan variere betydeleg (frå 0,2% til 2% - høgast for unge eksemplar). Sidan 4 mg – 8 mg psilocybin gjev hallusinogene effektar hos menneske, skulle 10 til 20 tørka soppar á 40 mg. gje tilsvarande effekt, men effekten kan altså variere betydeleg.
Ruseffekten av spiss fleinsopp kjem alt frå 15 til 60 minutt etter inntak, og rusen varar i fire til seks timar. Det er ikkje uvanleg med ettereffektar, men ein får normalt ikkje noka dagen-så-kjensle.
Hausten 1960 starta Timothy Leary og kollegaene hans på Harvard university eit prosjekt kalla «Harvard Psilocybin Project». Målet var å analysere verknadene av psilocybin på forsøkspersonar ved å bruke ein syntetisk versjon av stoffet. Psilocybin er ein av to aktive ingrediensar i soppen, og vart laga i samsvar med ei oppskrift av Albert Hoffman, ein forskingskjemikar ved Sandoz Pharmaceuticals. Eksperimentet involverte seinare å gje LSD til doktorgradsstudentar. Timothy Learys konklusjon var at psilocybin hadde ein positiv effekt for studentane, men konklusjonen vart svært kontroversiell.
Ballaigues
Kommunen ligg i sørsida av  Suchet ved grensa til Frankrike. Han består av landsbyen Ballaigues og fleire grender.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Tekst
Was in mir ist, den Namen sein!
Sein Wohltat tut er mehren,
Vergiß es nicht, o Herze mein!
Hat dir dein Sünd vergeben
Und heilt dein Schwachheit groß,
Errett' dein armes Leben,
Nimmt dich in seinen Schoß.
Mit reichem Trost beschüttet,
Verjüngt, dem Adler gleich.
Der Kön'g schafft Recht, behütet,
Die leid'n in seinem Reich.
'''3. Resitativ (Arioso) (bass) ''' So spricht der Herr:
'''4. Resitativ (tenor) ''' Gott ist ein Quell, wo lauter Güte fleußt;
Gott ist ein Licht, wo lauter Gnade scheinet;
Spiss fleinsopp
Verknad
Soppen har vore kjend under namnet «spiss fleinsopp» sidan 1960-talet, men var relativt ukjend fram til medieoppslag om verknadene i 1977.
Straff
Ein kan ikkje bli straffa for innsamling eller oppbevaring av spiss fleinsopp for artsbestemming, eller av vanvare. Sal eller bruk av soppen kan likevel bli straffa i Noreg.
I 1984 vart ein person frå Salten dømd til 24 dagars fengsel på vilkår for soppmisbruk. Han vart funnen skyldig å ha ete fleinsopp som han hadde plukka i ein park i Trondheim.
I 1985 vart ein mann frå Bodø dømd for å ha drukke te av fleinsopp som han hadde plukka. Retten avgjorde at dette var ein narkotisk drikk, og han fekk 45 dagars vilkårsdom og ei bot.
Medisinsk nytte
Psilocybin ser ut til å ha ein positiv effekt på migrenepasientar, og pasientar med clusterhovudpine. Sjølv kronisk sjuke har rapportert denne effekten.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Tekst
Gott ist ein Schatz, der lauter Segen heißt;
Gott ist ein Herr, der's treu und herzlich meinet.
Wer ihn im Glauben liebt, in Liebe kindlich ehrt,
Sein Wort von Herzen hört
Und sich von bösen Wegen kehrt,
Wer Gott hat, der muss alles haben.
'''5. Arie (duetto for alt & tenor) ''' Gott hat uns im heurigen Jahre gesegnet,
Datalagringsdirektivet
Datalagringsdirektivet (DLD), formelt Direktiv 2006/24/EC, er eit EU-direktiv om lagring av trafikkdata. Opplysningane skal kunne nyttast til å kjempe mot kriminalitet og terrorisme. Direktivet er kritisert for å vere eit urimeleg inngrep i privatlivet. Det er ikkje avgjort om direktivet skal gjennomførast i norsk rett.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Tekst
Wir loben ihn herzlich und bitten darneben,
Kifisós i Attikí
Elva ligg i den vestlege delen av dalen, og i dag ligg det meste av elva langs motorvegen frå Aten mot Thessaloníki, og aust for fjella Párnitha og Egáleo. Elva munnar ut i Saroniabukta.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Tekst
Er woll auch ein glückliches neues Jahr geben.
Datalagringsdirektivet
Kva direktivet inneber
Direktivet pålegg lagring av trafikkdata for e-post, ulike typar telefoni og internett-tilgjenge. Identitetar og tidspunkt for kommunikasjonen, samt lokaliseringsdata for mobil kommunikasjon skal lagrast. Avgjerdsstaden til kommunikasjonen, (endepunktet,) skal lagrast for e-post og telefoni, men ikkje for internett-tilgjenge, jf. art. 5, nr. 1, litra b. Data som røper innhaldet i kommunikasjonen skal ikkje lagrast, jf. art. 5, nr. 2.
Artikkel 6 set fast lagringstida, minstetida er 6 månader, maksimal lagringstid er to år. Opplysningane skal berre gjerast tilgjengeleg for kompetente nasjonale styresmakter etter nasjonal lovgjeving, art. 4. Føremålet med lagringa er at opplysningane skal gjerast tilgjengelege for å arbeide mot alvorleg kriminalitet.
Opplysningane skal loggast hos telefoni- og internettleverandørar. Ved etterforsking av ei kriminell handling som er alvorleg nok, kan t.d. politiet kontakte den aktuelle leverandøren og krevje loggane som handlar om den saka/personen som vert etterforska. Trafikkdata vert lagra i stor utstrekking allereie av telefonioperatørar og internettleverandørar. Det nye er at direktivet set minimumskrav for kor lenge desse dataa skal lagrast. Direktivet fører ikkje med seg krav om at leverandørane kontinuerleg skal utlevere alle trafikkdata til ein sentral database; relevante trafikkdata skal berre utleverast i konkrete saker.
Direktivet trådde i kraft 15. september 2007, men medlemsstatane kunne utsetje gjennomføringa av direktivet til 15. mars 2009 når det gjaldt trafikkdata for internett-tilgjenge, e-post og ip-telefoni. Hellas, Irland og Sverige er alle dømde for ikkje å ha gjennomført direktivet innan fristen. Direktivet er truleg heller ikkje gjennomført i Austerrike.
Tysk høgsterett avgjorde i mars 2010 at å gjennomføre direktivet der vil vere i strid med forfattinga, på grunn av for uklare og svake personverngarantiar. Den rumenske forfattingsdomstolen har konkludert på same måte for den rumenske gjennomføringa av direktivet.
Kva for opplysningar skal lagrast
Medlemslanda er pålagde å lagre følgjande opplysningar, jf art 5 nr 1, a) for å spore og identifisere kjelda til kommunikasjonen: b) data som er naudsynt for å spore endepunktet for kommunikasjonen: c) data som er naudsynt for å fastslå tidspunkta til kommunikasjonen og varigheit: d) data for å fastslå kommunikasjonstype: e) data for å fastslå kommunikasjonsutstyret til brukarane: f) data som er naudsynt for å lokalisere mobilt utstyr:
Norsk rett
Ein meiner at direktivet er EØS-relevant, men det er ikkje innlemma i EØS-avtala enno. Dei nasjonale valhøva som direktivet gjev skal utreiast nærare før regjeringa tek ei avgjerd om den norske haldninga til datalagring.
Regjeringa sende i januar 2010 saka på høyring med høyringsfrist til 3 månader. I høyringsnotatet drøftar ein korleis datalagringsdirektivet eventuelt kan gjennomførast i norsk rett
Europeisk rett
Irland gjekk til søksmål for å få annullert direktivet, men tapte i EF-domstolen 10. februar 2009. . Irland hevda at grunngjevinga til direktivet er å motarbeide kriminalitet, og at det difor ikkje kunne heimlast i artikkel 95 eller andre avgjerder i EF-traktaten. Justis- og politisamarbeid høyrer inn under den tredje søyla i EU, og vedtak på dette området krev at Rådet er einstemmig. Generaladvokaten, som førebur saker for Domstolen, avviste kravet frå Irland i oktober 2008. . Domstolen kom til same konklusjon, og viste mellom anna til at det på datalagringsområdet var i ferd med å oppstå ulike reglar i medlemslanda. Manglande harmonisering kunne påverke handelen, difor er det heimel til å bruke artikkel 95. Domstolen viste òg til at direktivet i hovudsak regulerer tilhøvet til marknadsaktørane, og ikkje tilgjenget politiet eller rettsvesenet har til opplysningane.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Tekst
Wir hoffens von seiner beharrlichen Güte
Kifisós i Attikí
Fire bruer over elva vart rivne ned i 1995 for å byggje breiare bruer. Arbeidet tok 8 år, mellom anna fordi kraftig regn og flaum gjorde skadar på arbeidet som var gjort og vaska med seg ein sementbil.
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende
Tekst
Und preisens im voraus mit dankbarm Gemüte.
'''6. Koral ''' All solch dein Güt wir preisen,
Vater ins Himmels Thron,
Die du uns tust beweisen
Durch Christum, deinen Sohn,
Und bitten ferner dich:
Gib uns ein friedsam Jahre,
Für allem Leid bewahre
Und nähr uns mildiglich.
Datalagringsdirektivet
Europeisk rett
Direktivet er vedteke med heimel i EF-traktaten artikkel 95, og er slik omfatta av den fyrste søyla i EU; den indre marknaden. Direktivet er såleis i utgangspunktet EØS-relevant.
To av dei fremste juristane på EU/EØS-rett i Noreg har utarbeidd ei juridisk betenkning om datalagringsdirektivet skal inn i EØS-avtalen. Dette gjorde dei på oppdrag frå IKT-Noreg. Dei konkluderte med at Noreg kan utsetje denne saka. . EU sanksjonerer ikkje ovanfor dei medlemslanda som ikkje har implementert direktivet. Det er stor usemje om direktivet internt i EU. EU-kommisjonen skal innan 15. september 2010 leggje fram ei evaluering av implementeringa av direktivet.
Tilhøve til personvernet
Det har kome spørsmål om direktivet er i strid med artikkel 8 i den europeiske menneskerettskonvensjonen, som omhandlar retten til personvern, den spesielle avgjersla om at inngrep i privatlivet skal vere forholdsmessige. EMD har førebels ikkje handsama nokon saker som omhandlar direktivet.
Personvernkommisjonen har i ei utsegn frå juni 2008 peikt på at domstolen har lagt til grunn at inngrep i privatlivet berre kan aksepterast når det finst eit presserande sosialt behov for det. Kommisjonen presiserer at det ikkje er tilstrekkeleg at tiltaket er føremålstenleg, rimeleg eller ønskjeleg. Tiltaket må òg vere forholdsmessig. Den omfattande lagringsplikta som følgjer av direktivet kan etter oppfatninga til Personvernkommisjonen vere problematisk i høve til naudsynsprinsippet og proporsjonalitetsprinsippet. Kommisjonen etterlyser på denne bakgrunnen ei grundig konsekvensutgreiing og dokumentasjon for behovet for lagring (både lagringstid og omfanget av opplysningar)
Den norske avdelinga av den internasjonale juristkommisjonen, (ICJ-Norge) har i brev frå juni 2009 til regjeringa og til Stortinget, peikt på at direktivet står i eit tvilsamt ljos i høve til både personvern og ytringsfridom. ICJ-Norge har rådd til at direktivet ikkje vert implementert i Noreg.
Inger Bråtveit
Inger Bråtveit er ein norsk forfattar og journalist. Ho voks opp i Suldal. Bråtveit debuterte som forfattar med romanen Munn mot ein frosen fjord i 2002. Ho har gått på forfattarstudiet og studert teater ved Universitetet i Tromsø. I tida 1999-2000 var ho redaktør for studentavisa Utropia i Tromsø. Ho har arbeidd som frilansjournalist for ei rad aviser.
Aust-Timor
Den demokratiske republikken Aust-Timor, eller Timor-Leste, er eit land i Asia som består av den austlege delen av øya Timor. Landet ligg mellom Indonesia og Australia. Etter 400 år som portugisisk koloni, 25 år med indonesisk okkupasjon (som kosta ein tredel av folket livet) og 30 månader med overgangsstyre under FN, vart Aust-Timor sjølvstendig 20. mai 2002.
Klima
Aust-Timor har eit tropisk klima. Årsnedbøren er 1000-2000 mm og kjem hovudsakleg i perioden november-mai, medan resten av året har tørketid. Middeltemperaturen for hovudstaden Dili varierer mellom 24 °C i august og 27 °C i november-april. Kvart 3. til 4. år har ein hatt lengre tørkeperiodar som har ført til alvorlege skadeverknader.
Paal Brekke
Paal Emanuel Brekke var ein norsk lyrikar, forfattar, gjendiktar og omsetjar. Han er far til forfattaren Toril Brekke.
Brekke var fødd på Røros. Han utgav si fyrste diktsamling som flyktning i Sverige kalla Av din jord er vi til. Brekke kom i kontakt med den svenske modernismen, «fyrtiotalismen», noko som påverka seinare lyrikk. Han hadde òg god kjennskap til engelsk-amerikansk modernisme. Utover 1950-talet var Paal Brekke ein leiande modernist i Noreg. Diktsamlinga Og hekken vokste høyt frå 1953 hadde stor betydning i etterkrigslitteraturen.
Paal Brekke var redaktør av tidsskriftet Diktets venner 1958-62.
Antologien til sin tid inneheld mange av hans journalistiske arbeid og vart utgjeven i 1970.
Sporting Braga
Sporting Clube de Braga er eit idrettslag frå byen Braga i Portugal, i Noreg best kjend som Sporting Braga eller berre Braga. Idrettslaget vart stifta i 1921. Fotballklubben til Sporting Braga har spela fast i øvste fotball-divisjonen i Portugal sidan 1975.
Sporting Bragas einaste store triumf på fotballbana kom i 1966 med siger i den portugisiske cupen. Sidan den gong har klubben spela seg fram til tre nasjonale cupfinalar, alle har enda med tap. Klubben gjorde sin beste ligasesong då han i 2010 kom på andreplass i den portugisiske toppdivisjonen, fem poeng bakom serievinnaren Benfica. Dermed var Braga kvalifisert for Europaligaen, der laget i 2011 slo seg gjennom heilt til finalen. Sjølve finalen vart spela i Dublin og var eit heil-portugisisk oppgjer ettersom FC Porto var det andre finalelaget. Braga tapte 0-1.
Sporting Braga spelar heimekampane på Estádio Municipal de Braga, nybygd til EM i 2004. Stadion-anlegget tek imot inntil 30 286 tilskodarar. Laget spelar i raude trøyer med kvite armar, kvite bukser og raude strømper.
Jan Dismas Zelenka
Jan Dismas Zelenka var ein bøhmisk barokk-komponist og bassgambist. . Det kan sjå ut til at det ikkje finst overlevert noko portrett av Zelenka, og i bland kan ein sjå eit bilete av læremeisteren Johann Joseph Fux brukt i staden.
Biografi
Zelenka var son av ein skolelærar og organist, meir veit ein ikkje sikkert om dei tidlege åra hans. Musikkutdanninga fekk han truleg ved Jesuittkollegiet Clementinum i Praha.
Zelenka var i teneste hos guvernøren til keisaren i Praha, baron Hartig. Rundt 1710 vart han tilsett som bassgambist ved det saksiske hoffet i Dresden. Han studerte kontrapunkt hos Johann Joseph Fux i Wien frå 1715. Mellom 1716 og 1719 var han i Italia der han truleg trefte Antonio Lotti og Alessandro Scarlatti. Bortsett frå ei ferd til Praha i 1723 for å delta i operaen til Fux Constanza e Fortezza ser det ut til at han budde i Dresden resten av livet sitt.
Zelenka var assistent for den gamle kapellmeisteren Johann David Heinichen, og tok gradvis over pliktene til kapellmeisteren etterkvart som helsa til Heinichen vart dårlegare. Då Heinichen døydde i 1729 søkte Zelenka på posten som kapellmeister, men likevel vart stillinga ståande ledig i over éitt år. Zelenka var ein langt meir kompetent komponist og orkesterleiar enn Heinichen, men vart tilslutt avete med tittelen Kirchen-Compositeur («kyrkjekomponist»). Han var for så vidt i godt selskap sidan han delte tittelen med Johann Sebastian Bach. Innbyggjarane i Sachsen var stort sett lutheranar, og Bach representerte dei, medan Zelenka representerte det katolske hoffet. Den prestisjefylte kapellmeisterposten vart gjeve til Johann Adolf Hasse, ein av dei store opera seria-komponistane på den tida – no grundig gløymt. I det heile ser det ikkje ut til at arbeidsgjevaren verdsette Zelenka; han måtte til dømes sjølv betale undervisinga hos Fux og han fekk trass søknad ikkje stipend for studiereisa til Italia.
Dei siste ti åra til Zelenka var prega av sjukdom, og han døydde i 1745, 66 år gammal. Han vart gravlagt på den gamle katolske gravplassen i Dresden. Grava er forsvunne, men i 1996 vart det reist ein minnestein over han på gravplassen.
Musikk
Det meste av produksjonen til Zelenka er kyrkjemusikk, mellom dei tre oratorium, 21 messer og mange andre musikkstykke.
Musikken hans er ofte virtuos og vanskeleg å framføre. Spesielt gjeld dette stemmene for bassinstrument, som er mykje vanskelegare å spele enn det som var vanleg på tida til Zelenka - krava til oboisten i triosonatane er skildra som «utopisk».
Ettermæle
Det vart lengje trudd at mange av Zelenas signerte manuskript vart øydelagt under bombinga av Dresden i februar 1945. Det viste seg likevel at manuskripta ikkje var oppbevart i den katolske katedralen slik ein trudde, men i biblioteket nord for Elben. Einskilde verk er tapt, men tapa har skjedd gradvis, og det dreier seg berre om ein liten del av den totale verklista hans.
Nyoppdaginga av Zelenka i Tsjekkia skuldast i stor grad musikkvitaren og fløytisten Milan Munclinger som i 1959 spelte inn ein av kammersonatane med ensemblet sitt Ars Rediviva. I 1964 følgde fleire triosonatar og orkesterverk, og i 1969 Lamentationes Jeremiae Prophetae.