cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ordklassar i norsk
Ny inndeling for skulen
Ei referansegruppe nedsett av Språkrådet og Utdanningsdirektoratet laga i 2005 ei tilråding om grammatiske termar til bruk i skulen. Tilrådinga inneheld dei same ordklassene som Norsk referansegrammatikk, men underklassifiseringa av determinativ skil seg litt frå NRG si inndeling. Ei gruppe av ord som NRG klassifiserer som adjektiv blir i denne inndelinga klassifisert som adverb. Samsvaret mellom referansegruppa og NRG på den eine sida og den tradisjonelle ordklasseinndelinga på den andre ser slik ut:
Determinativ eller bestemmarord er ord som avgrensar referansen til substantiv, til dømes ved tal eller bestemtheit. Det er tre typar determinativ:
Konjunksjonar eller sideordningsord omfattar dei tidlegare sideordnande konjunksjonane (og, eller, men, for, anten...eller).
Subjunksjonar eller underordningsord er ord som innleier leddsetningar. Dei består av
Ei følgje av den nye ordklassen er at omgrepet setning har fått ei vidare tyding enn før. Tidlegare måtte ei setning minst innehalda subjekt og finitt verbal, t.d. Kari smiler. No er omgrepet utvida til å omfatta også infinitte setningar og setningar utan subjekt. I følgjande ytring innleier subjunksjonen å ei infinitt og subjektslaus setning: Kari likar å ikkje svara på dumme spørsmål. I denne ytringa følgjer ei subjektlaus setning etter subjunksjonen som: Kari likar gutar som ikkje er slemme.
Preposisjonar er ord som uttrykkjer eit forhold og innleier ei substantivfrase eller pronomenfrase. Preposisjonane er dei same som før. Ifølgje Janne Bondi Johannessen og Kristin Hagen bør dei også få selskap av som og enn når desse orda står føre substantivfrasar og pronomenfrasar. Tilrådinga seier ikkje noko om dette tilfellet, men Norsk referansegrammatikk går inn for dette.
Tradisjonell inndeling
I norsk har det vore vanleg å rekna med ti ordklassar som blir definerte dels ut frå bøyingsformer, dels ut frå setningsfunksjonar og dels ut frå tydingar. Definisjonar ut frå tydingar blir no stort sett berre brukte i skulen som eit pedagogisk hjelpemiddel. Dei ti tradisjonelle ordklassane er:
Infinitivsmerket å passar ikkje inn i denne inndelinga, og har nærmast blitt rekna som ein eigen ordklasse.
Mange av ordklassane kan delast vidare i undergrupper. Substantiv blir tradisjonelt delt i undergruppene særnamn og samnamn. Talorda blir delte i grunntal og ordenstal. Pronomena har mange undergrupper: personlege pronomen, eigedomspronomen, peikande pronomen, spørjepronomen, refleksivt pronomen, resiproke pronomen, relative pronomen, ubundne pronomen. Konjunksjonane omfattar tradisjonelt sideordnande konjunksjonar og underordnande konjunksjonar. Interjeksjonane har undergruppene svarord og utropsord.
Engeren
Engeren er ein innsjø som ligg i kommunane Trysil og Engerdal i Innlandet fylke.
Takeshi Honda
Takeshi Honda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Klippesvale
Klippesvale (Ptyonoprogne rupestris) er ein liten fugl i svalefamilien. Klippesvala hekkar i fjell opp til 2000 moh. i Sør-Europa, ved Middelhavet og i Sør-Asia. Mange europeiske fuglar er standfuglar, men nokre nordlege populasjonar i Europa og dei fleste asiatiske fuglane er trekkfuglar. Dei overvintrar i Nord-Afrika og India.
Klippesvala er 14-15 cm lang. I vanar og utsjånad kan ho likne andre artar som beitar på insekt i flukt, som til dømes andre svaleartar og seglarar. Ho har brun overside og mørk underside, og viser kvite, distinkte flekker på halefjørene i flukt. På avstand kan klippesvale likne sandsvale, men klippesvala er større, har mørkare underside, og manglar det mørke brystbandet. Flyginga er rask og smidig når klippesvala snappar insekt i lufta. Ho har breie, spisse venger.
Klippesvala byggjer eit fint halvkuleforma reir av gjørme som ho samlar nebbet, og legg 3-5 egg. Reiret ligg vanlegvis i ein bergvegg under overheng. Men dei vil lett tilpasse seg bygningar og motorvegbruer. Det er ikkje normalt at dei dannar store hekkekoloniar, utanfor hekkesesongen er dei selskaplege.
Wassen
Wassen er ein kommune i kantonen Uri i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 930 meter over havet.
Kommunen ligg langs Gotthardbahn og jernbanelinja gjer ein dobbel sløyfe nær Wassen slik at toga lettare skal kome seg opp i høgda. Sustenpasset knyter Wassen til Innertkirchen.
Fallsjøen
Fallsjøen, òg kalla Nordre Røgden, er ein innsjø som ligg i Åsnes kommune i Innlandet på grensa mellom Noreg og Sverige.
Murree
Murree (urdu مری, frå marhi, 'høg stad') er ein by i Murree-åsane i Panjab i Pakistan. Det kjølige klimaet der gjer byen til ein populær sommarferiestad for innbyggjarar i Islamabad og byar i Punjab i Pakistan, og tidlegare for koloniherrane i Britisk India.
Fallsjøen
Innsjøen har eit samla areal på 5,15 km², der 3,30 km² av dette ligg i Noreg. Utløpet til Fallsjøen heiter Rotbergsåa og renn ned til Rotbergsjøen.
Frode
Frode er eit mannsnamn, av norrønt Fróði, 'klok'.
Fallsjøen
I eldre tider var det mange kverner langsmed dette vassdraget. Det vart før fløyta mykje tømmer til Sverige her.
Murree
Murree er også administrasjonssenter i Murree Tehsil, eit område i Rawalpindi distrikt som omfattar Murree-åsane. Den viktigaste folkegruppa i Murree er dhond abbasi.
Frode
Frode har i Noreg namnedag 18. februar.
Bruken av namnet i Noreg
Namnet Frode var lite bruka før andre verdskrigen, men populariteten fekk eit veldig oppsvIng på 1960-talet og nådde eit høgdepunkt midt på 1970-talet, då det låg på åttandeplass av namnet på gutar. Sidan har talet på born som har fått dette namnet, falle bratt.
Murree
Historie
Murree var behageleg kjølig om sommaren, og styresmaktene i Panjab flytta hit på denne årstida fram til 1876, då ein i staden tok i bruk Simla i Himalaya til sommarhovudstad. Jarnbanelinja til Lahore gjorde Murree lett å koma til, og han var mykje brukt som sommarbustad av statstilsette i Panjab. Det offisielle folketalet på 1844 i 1901 kunne stiga til så mykje som 10 000 om sommaren.
Byen er framleis prega av engelsk arkitektur og av eksotisk europeisk-innført frukt som kirsebær, jordbær og bringebær.
Folk frå Murree
Fleire kjende angloindarar blei fødde i Murree:
Namnedagar i Noreg
Namnedagar i Noreg er eit oversyn over noverande norske namnedagar sortert etter dato.
Januar
{| class="wikitable sortable"
Vedisk tid
Vedisk tid viser til tidsrommet der ein dikta Vedaene, dei eldste heilage skriftene til indoariarane som levde i nordlege område av Sør-Asia. Denne perioden varte frå rundt 1500- til 500-talet f.Kr. Tidsrommet er viktig fordi ho etterlét seg dei eldste lesbare tekstane frå dette området, og fordi vedisk religion og samfunnsordning har hatt stor innverknad på den seinare hinduismen. Studie av vediske tekstar har òg vore viktige for utviklinga av teorien om indoeuropeiske språk.
Bakgrunn
Folkeslag kalla ariarar byrja vandra og slå seg ned i nye område i Vest-Asia frå 1000-talet f.Kr. Ei gruppe frå dagens Iran kan ha vandra inn i Sapta Sindhu, området med Dei sju elvane, der dei slo seg ned og dikta mange av dei vediske hymnene. Elva Sarasvati, som no er tørka opp, blei sett på som ei gudinne, ektemake til skaparguden Brahma og opphavet til Vedaene. Tidlegare meinte somme forskarar at ariarane hadde fortrengd den tidlegare dravidisk og/eller Induskulturen i området, men denne ariske invasjonsteorien har ein i stor grad forkasta i dag.
Tidleg vedisk tid
I den tidlege perioden var vedarane husdyrnomadar som gradvis gjekk over til å bli bufaste jordbrukarar og husdyrhaldarar. Storfe var særs viktig for dei, noko ein kan sjå gjennom ordbruk som gotra ('ku-innhegning') for å visa til ei familiegruppe, eller gavishti ('ku-leiting') for å visa til krig.
Samfunnet var organisert i klanar eller stammar (vish) som samla seg for ulike hendingar, mellom anna ofringar, yajna, leidde av ein prest. Rituala skulle sikra rikdom og gje styrke til høvdingen.
Hymnene i dei fire Vedaene dreier seg mest om gudar og ritual, men skildrar også nokre truleg historiske hendingar. Mellom anna fortel Rigveda om ein krig mellom bharataklanen og ein konføderasjon av ti andre stammar ført saman av den avsette presten klanpresten Vishvamitra. Vedatekstane skildrar også krigar mot ukjende utanforståande.
Sein vedisk tid
Frå om lag 800 f.Kr. byrja dei ulike klanane slå seg saman til større samfunn. Det mektigaste av dei var Kuru-Pancala, danna av Kuru, Puru (med tidlegare Bharata) og ein konføderasjon av mindre kjende klanar. Kjerneområdet for dei vediske folka flytta seg austover, til Doab mellom øvre Ganges og Yamuna og regionen Kurukshetra.
Områda klanane herska over blei gradvis til rike, og klanidentiteten var ved 400-talet f.Kr. i stor grad erstatta av geografisk tilhøyrsle. Det blei innført enkel skattlegging, samlingar av heile klanar avtok og herskarane fekk rådgjevarar. Kongane fekk ei viktigare rituell rolle og stod bak utførlege seremoniar som abhisjeka, tidvis følgd av det symbolsk viktige hesteofferet asvamedha.
Samfunnet blei meir lagdelt, med prestar og herskarar på toppen. Dette blei etterkvart til det indiske kastesystemet, grovinndelt i dei fire kastene brahmin, ksjatria, vaisjya og sjudra, som alle hadde ulike roller i samfunnet. Eit hymne frå Rigveda skildrar korleis desse blei danna frå hovudet, armane, låra og føtene til skaparguden.
Frå sein vedisk tid dei tre siste Vedaene (Sama, Yajur og Atharva), som hovudsakleg inneheld hymner, ritualhandbøkene brahmana, dei filosofiske og metafysiske upanisjadane og aranyakaene. Forklarande sutratekstar er også knytt til denne tida.
Vidare utvikling
Bruk av jern gjorde det mogleg å vidareutvikla jordbruket og bygga byar. På Gangessletta utvikla fleire bysentrum seg, som senter for administrasjon og handverk. Fleire av dei vediske rika blei nokre av dei 16 store statane kalla Mahajanapada i buddhistiske tekstar. Statane blei seinare erstatta av det veldige Mauryariket.
Gjølme
Gjølme er ei grend i Orkland kommune i Trøndelag fylke. Staden ligg på vestsida av utlaupet til Orkla inst i Orkdalsfjorden. Kommunesenteret Orkanger ligg like på hi sida av Orkla. Som tettstad betrakta vaks Gjølme i 2012 saman med Orkanger/Fannrem.
Anderson Luis da Silva
Anderson Luis da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Albirex Niigata.
Gave d'Oloron
Gave d'Oloron er ei elv sørvest i Frankrike nær grensa til Spania. Ho har sitt namn frå byen Oloron-Sainte-Marie, der ho vert danna ved at elvane Gave d'Aspe og Gave d'Ossau renn i hop.
Gave d'Oloron renn gjennom følgjande departement og byar:
Problemsjakk
Problemsjakk eller komposisjon av sjakkproblem er kunsten å lage eller skape sjakkproblem. Ein person som lagar sjakkproblem er kalla ein problemkomponist.
Eit sjakkproblem er i denne samanhengen namnet på ei spesiell type sjakkoppgåve. For å vere eit sjakkproblem skal det gjerne innehalde følgjande faktorar:
Det blir arrangert konkurransar både i å laga og i å løyse sjakkproblem, og det blir delt ut sjakktitlar til dei beste.
Drevsjøen
Drevsjøen er ein innsjø ved tettstaden Drevsjø i Engerdal kommune i Innlandet. Drevsjøen er langgrunn, og derfor eit ettertrakta badeområde om sommaren.
Digeren
Digeren er eit vatn som ligg i kommunane Kongsvinger og Eidskog i Innlandet fylke.
Den augsburgske vedkjenninga
Den augsburgske vedkjenninga, eller Confessio Augustana, er eit sentralt luthersk vedkjenningsskrift utarbeidd på riksdagen i Augsburg i 1530.
Vedkjenningsskriftet høyrer med til læregrunnlaget for Den norske kyrkja.
Bakgrunn
Keisar Karl V kalla 21. januar 1530 fyrstane inn til riksdag i Augsburg, med håp om å bilegge religionsstridane. Vedkjenningsskriftet er formulert som ein del av førebuingane til denne riksdagen. Det er ført i pennen av Wittenberg–teologen Philipp Melanchthon i mai og juni 1530. Det er skrive parallelt på tysk og latin, slik at stundom den eine, stundom den andre teksten først var ferdig. 25. juni 1530 vart den tyske teksten lesen opp for keisaren. Dei pavelege teologane på riksdagen forfatta eit motskrift, men keisaren nekta å ta imot det, og let konfutasjonen vere siste ordet i saka.
Både den tyske og den latinske originalteksen er gått tapt, men dei er kjende i avskrifter. Avskriftene er ikkje identiske. Melanchthon sytte i 1531 for at det vart trykt ei offisiell utgåve. Tittel, motto og kaptteloverskrifter er sett til av Melanchton.
Det har vore vanleg å ta utgangspunkt i den latinske teksten når konfesjonen har vore omsett til norsk.
Innhald
Salme 119,46 er sett til motto for vedkjenningskriftet: Eg vil tala for kongar om dine lovbod, og eg skal ikkje verta til skammar.
Etter ein fortale følgjer ein bolk med artiklane om trua:
Så følgjer artiklar der ein tar for seg misbruk som har komme til i kyrkja: Til sist følgjer eit kort etterskrift.
Konfesjonen er underteikna med ein dedikasjon til keisaren av
Tsjhattisgarhi
Tsjhattisgarhi er eit austleg hindispråk som saman med hindi er offisielt språk i den indiske delstaten Chhattisgarh. Offisielt i India er språket blitt rekna som ein dialekt av hindi, men tsjhattisgarhitalarane har ein sterk eigenidentitet, noko som mellom anna førte til opprettinga av Chattisgarh i 2000.
Tsjhattisgarhi er nærast i slekt med avadhi og bagheli.
Liv Gjølstad
Liv Gjølstad i Tønsberg er ein norsk jurist og tidlegare dommar i Høgsterett.
Ho er cand. jur. frå Universitetet i Oslo. Ho tiltredde som høgsterettsdommar 1. september 1988, og sat fram til 2015. Ho har tidlegare arbeidd hos Sivilombodsmannen og som lagdommar i Eidsivating lagmannsrett.
Kjelde
Liv Gjølstad hos domstol.no, vitja 13. juni 2010
Chaudhri Rahmat Ali
Chaudhri eller Choudhary Rahmat Ali blei fødd i Balachaur i Hoshiarpur distrikt i Panjab. Etter skulegang i Jalandhar studerte juss i Lahore. I 1930 reiste han til England for å studera ved Universitetet i Cambridge. Han oppnådde gradene BA i 1933 og MA i 1940, og i 1943 fekk han advokatløyve. I tillegg til Cambridge studerte han også i Dublin.
28. januar 1933 kom Rahmat Ali med eit framlegg om å oppretta eigne muslimske statar i utgjevinga Now or Never ('No eller aldri'). I tillegg til Pakstan (seinare Pakistan) for dei 30 millionar muslimane nordvest i landet føreslo han også eit «Bang-i-Islam» for muslimar i Bengal og eit «Usmanistan» for muslimar i Hyderabad og Deccan. På denne tida grunnla han også Pakistan National Movement med hovudkvarter i Cambridge.
Etter grunnlegginga av Pakistan i 1947 vitja han landet i 1948, men levde likevel dei siste åra sine i England. Han fortsette å kjempa for indiske muslimar.
Gjøvk og Toten Turlag
Gjøvik og Toten Turlag (GTT) er eit lokallag av Den Norske Turistforening (DNT). Gjøvik og Toten Turlag var tidlegare et frittståande turlag med fjellsport som hovudinteresse, men vart i august 2000 ein del av DNT. Gjøvik og Toten Turlag dekker de tre kommunane Gjøvik, Østre Toten og Vestre Toten.
Bollywood
Bollywood er namnet på den delen av den hindispråklege indiske filmindustrien som er basert i storbyen Mumbai (tidlegare Bombay). Namnet er ei samansetjing av «Bombay» og Hollywood. Namnet blei innført på 1970-talet, då den indiske filmindustrien voks seg større enn den amerikanske. Bollywood-filmar har henta inspirasjon frå hindumytologi, sanskrit-drama, indisk folketeater, parsidrama og vestlege media gjennom Hollywood, særleg musikalar, og i nyare tid også musikkvideo.
Soge
Indisk film starta i Bombay med stumfilmen Raja Harishchandra av Dadasaheb Phalke, som først blei vist i Bombay i 1913. Filmen tiltrekte store folkemengder, og Phalke fekk laga fleire utgåver som blei viste i landsbyar.
På 1930-talet blei det laga over 200 filmar årleg. Den første lydfilmen, Alam Ara av Ardeshir Irani, kom ut i 1931. Kjærleiksfilmen blei ein stor økonomisk suksess, trekte så mange folk at politiet måtte tilkallast, og sette mønsteret for seinare indiske filmar ved å innehalda ein slager, songen «De de khuda ke naam per». Den første fargefilmen, Kisan Kanya, kom i 1937, og den andre, Mother India, året etter. Begge var produserte av Irani. Medan lyd hadde slått raskt gjennom, tok det tid før fargefilm erstatta svart/kvitt i India.
Tida etter at India fekk sjølvstende i 1947 og fram til 1960-talet er rekna som ein gullalder for Bollywood. Filmar som Pyaasa (1957) og Kaagaz Ke Phool (1959) av Guru Dutt og Awaara (1951) og Shree 420 (1955) av Raj Kapoor tok opp sosiale tilhøve, særleg knytt til underklasseliv i urbane India. Populære episke filmar som Oscar-nominerte Mother India av Mehboob Khan og Mughal-e-Azam (1960) av K. Asif stammer også frå denne tida.
Medan Bollywood hadde vore prega av romantikk sidan byrjinga, fekk valdeleg action større plass frå 1970-talet. Gangster-filmar og skodespelarar som «sinte unge menn», til dømes spelt av stjerna Amitabh Bachchan, var vanlege fram til tidleg på 1990-talet. Då pendelen svingte tilbake til meir romantiske familiefilmar kom ei ny gruppe stjerner, som Aamir, Salman og Shahrukh Khan, Sridevi, Madhuri Dixit, Juhi Chawla og Kajol.
På 2000-talet blei Bollywood-filmar meir utbreidde over resten av verda. Filmar som den storseljande Lagaan, Devdas og Rang De Basanti blei nominerte til internasjonale prisar. Meir pengar til produksjon førte til betre filmteknikk og større spesialeffekter, gjerne også meir oppfinnsame historier.
Signalkuppe
Signalkuppe eller Punta Gnifetti er eit fjell i Monte Rosa-massivet i Wallis-Alpane på grensa mellom Italia og Sveits med ei høgd på 4 554 meter over havet. Fjellet er kalla opp etter «Signalet», ein tind på austryggen.
Toppen av Signalkuppe vart først nådd av Giovanni Gnifetti, ein sokneprest frå Alagna Valsesia, i lag med J. Farinetti, C. Ferraris, C. Grober, J. og G. Giordiano og guidar den 9. august 1842.
Den høgastliggande hytta i Europa, Margheritahytta (kalla opp etter den italienske dronninga Margherita av Savoie) ligg på toppen av fjellet. Ho vart bygd i 1890-1893 med støtte frå den italienske krona, og Dronning Margherita opna ho i 1893. Den nye hytta er kledd med kopar for å verne ho mot lynnedslag.
Driss Jettou
Han vart innsett som statsminister av kong Mohammed VI 9. oktober 2002. Stillinga hans har vore kontroversiell, sidan han ikkje er medlem av noko parti, sjølv om han samarbeider med den største koalisjonen i landet.
Jettou var òg finansminister i Marokko frå 1997 til 1998 og innanriksminister frå 2001 og til han vart statsminister.
Nils A. Lavik
Nils Andresson Lavik,, var ein norsk politikar, redaktør, predikant og småbrukar frå Eksingedalen, i noverande Vaksdal kommune. Han var Kristeleg Folkeparti sin fyrste representant til Stortinget. Andres Lavik var far hans.
I perioden 1931 til 1933 var Lavik vararepresentant til Stortinget for Venstre. Før stortingsvalet i 1933 vart han forbigått i nominasjonen til Hordaland Venstre, og dette var ei av dei utløysande årsakene til at det nye partiet Kristeleg Folkeparti vart skipa same år. Lavik vart vald inn frå Hordaland for Kristeleg Folkeparti, og sat på Stortinget til 1953. Han var formann i Kristeleg Folkeparti frå 1938 til 1951.
Bohodukhiv
Bohodukhiv (ukrainsk Богодухів, russisk Богоду́хов, Bogodukhov) er ein by i Kharkiv oblast (provins) aust i Ukraina. Han er det administrative senteret i Bohodukhivsky rajon (distrikt) og ligg langs jernbanelinja Kharkiv-Sumy. Byen har kring 20 000 innbyggjarar (2011).
Bohodukhiv vart grunnlagd i 1662.
Attiswil
Attiswil er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 464 meter over havet.
Kommunen ligg nær elva Aare, men har sidan 1881 ikkje hatt kontakt med elva.
Knut Øysteinsson Lurås
Knut Øysteinsson Lurås, var ein vidgjeten spelemann frå Tinn i Telemark. Han var den førande tradisjonsberaren på Hardingfele i dei traktene før Myllarguten og Håvard Gibøen. Han var lærar for dei båe.
Knut var son av folkeføraren og bygdehovdingen Øystein Ingusland, som hadde vore bandsmann og ven av Kristian Lofthus. Han og brørne hans, Øystein og Tomas, dreiv og med rosemåling og for vidt land og strand. Knut Lurås var visstnok den første i Telemark som var over til Vestlandet og henta spel, mellom anna frå Nils Rekve.
Rikard Berge meinte at Luråsen var den første som freista å hevja bygdemusikken opp på eit nasjnalt nivå, og auka den kunstnarlege mona i slåttespelet. Han var i mange bygder og møtte spelemenn, og la etter seg mykje påverknad i Valdres, gjennom møte med spelemannen Jørn Hilme.
Dei første vandreslåttane kan ha kome til Telemark gjennom Knut. Han skal mellom anna ha ført springaren Nordfjordingen til Telemark. Elles er det gangar-spelet han er best hugsa for, og det finst ei rekkje gangarar som ber namnet hans, for det meste i 6/8-takt. Knut bytte og mykje slåttar med numedølen Pål Løytnantsdreng.
Knut Lurås var elles kjend som ein hard kritikar og kjeftause. Det var ikkje støtt greitt å leva med dei råkande replikkane han gav frå seg. Dette kan vera ei årsak til at han miste livet i eit slagsmål på Kongsberg i 1843, og er gravlagd under skytterbanen der.
Jorge Fucile
Jorge Ciro Fucile Perdomo er ein uruguayansk fotballspelar som fram til 2014 spelte i forsvar for Porto i den portugisiske fotballigaen, og for Uruguay sitt landslag. Han har vorte seriemeister i Portugal med Porto i 2007, 2008, 2009, 2011 og 2012 og vunne Europaligaen med dei i 2011. 24. mai 2006 debuterte han for Uruguay sitt A-landslag i ein vennskapskamp mot Nord-Irland.
Arnfinn Bårdsen
Arnfinn Bårdsen i Stavanger er ein norsk jurist, dommar i Høgsterett. Han tok juridisk embetseksamen ved Universitetet i Bergen i 1992 og blei dr. juris i 1999 over temaet «Krenkelser og klager: vilkårene for realitetsbehandling av private klager ved Den europeiske menneskerettighetsdomstolen».
Han har tidlegare arbeidd som amanuensis og førsteamanuensis ved juridisk fakultet ved Universitetet i Bergen i perioden 1992 til 2003, avbrote av ein periode som dommarfullmektig ved Jæren sorenskrivarembete 1994-1995. I perioden 2003 til 2008 arbeidde han som lagdommar, lagmann/avdelingsleiar og kst. førstelagmanni Gulating lagmannsrett. Han blei utnemnd til høgsterettsdommar i desember 2007, og tiltredde 1. juli 2008.
Litteratur
Arnfinn Bårdsen: Krenkelser og klager: Vilkårene for realitetsbehandling av private klager ved Den europeiske menneskerettighetsdomstolen (1999) Bergen, Oslo: Universitetsforlaget. ISBN 82-00-12946-2
Patognomonisk
Adjektivet patognomonisk (frå gr. páthos, sjukdom og gnōmon, avgjere) blir ofte bruka innan medisinen for å skildra typiske kjenneteikn ved sjukdommar.
Patognomonisk tilkjennegir tilstrekkeleg førekomst av distinkte eller karakteristiske kjenneteikn på sjukdom eller patologiske tilstandar, slik at det kan stillast ein diagnose ut frå desse. Ein skildrar soleis symptom og sjukdomsteikn som patognomoniske for å vektleggja sannsynet for ein spesifikk diagnose. Døme på eit patognomonisk funn er Kopliks flekkar i munnhola. Dette sjukdomsteiknet er eineståande for meslingar.
Skvyra
Skvyra (ukrainsk Сквира; russisk Сквира, Skvira, jiddisk: Skvere, סקווירא) er ein by i Kiev oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Skvyra rajon (distrikt). Byen har kring 17 000 innbyggjarar (2011).
Patognomonisk
«Patognomisk» er ei vanleg feilstaving av ordet.
Grytåga kraftverk
I tillegg til Grytåvatnet er òg Finnknevatnet og Hundålvatnet i Hundålavassdraget regulert. Ved Hundålvatnet er det ein 25 meter høg fyllingsdam, Vatnet herfrå vert leidd gjennom 3,8 km tunnel til Grytåvatnet som er demt opp med ein 27 meter høg kvelvdam. Frå Grytåvatnet vert vatnet leidd i ein tunnel til ventilkammeret og herfrå i røyr til kraftstasjonen.
Kraftverket har ein installert effekt på 48 MW og ein middels årsproduksjon på 250 GWh. Anlegget er eigd av Helgelandskraft.
Auswil
Auswil er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 650 meter over havet.
Vanitas
Vanitas (frå latin, 'det forgjengelege') er eit kristent inspirert motiv eller tema i målarkunst, skulptur og skjønnlitteratur som legg vekt på å minne tilskodaren om å ta omsyn til at livet her på jorda er forgjengeleg, og alle difor må leve slik det høver seg når ein ser alt i eit vidare perspektiv. Ordet vanitas skriv seg frå innleiinga til Forkynnaren (Preikaren) (1:2) i Det gamle testamentet i Bibelen, der det i den latinske vulgata-omsetjinga heiter «Vanitas vanitatum omnia vanitas», 'det forgjengelege ved forgjengelegdomen', som sikter til alt det tomme, fåfengte og forgjengelege i den jordiska verda.
Bileykunst
I biletkunsten vert dette temaet som oftast symbolisert ved stillebenoppstillingar av daudingskallar, daude dyr, visne blomar, ljos som nesten er brunne ned, lamper som har slokna, ur (som har stoppa), timeglas som har runne ut eller er i ferd med renne ut, visna blomar eller skrøpelege og forgjengelege gjenstandar som glas, porselen, såpebobler, nøtter, frukt, fisk ogliknande. Dei kan også innehalda element som dance macabre (daudingdans) og liknande. Slike symbol vert i mange høve kombinert med framstillingar av levande unge kvinner eller menn, slik at kontrasten mellom det levande og blømande og det daude og forgjengelege vert framheva.
Vanitas var eit sentralt motiv i biletkunsten på 1600-talet, og var særleg populært i Nederlanda.
Skjønnlitteratur
I skjønnlitteraturen kan ein visa til vanitas ved hjelp av symbol, som hovudskallen i Hamlet av William Shakespeare, eller det kan vera bodskapen i ei forteljing, som i Vanity Fair av William Thackeray.
The Beach Boys Today!
The Beach Boys Today! er det åttande studioalbumet til The Beach Boys og det første av tre album dei gav ut i 1965. Sjølv om få merka det då albumet kom ut, markerte The Beach Boys Today! eit stort vendepunkt for bandet, og særleg for det personlege livet til bandleiaren Brian Wilson.
Etter Pet Sounds er albumet det mest kritikarroste albumet til The Beach Boys. Albumet inneheld originalutgåva av den klassiske hitten «Help Me, Rhonda».
I 1965 nådde The Beach Boys Today! (Capitol (D) T 2269) fjerdeplassen på den amerikanske albumlista og låg på lista i 50 veker. Han nådde sjetteplassen i Storbritannia sommaren 1966.
Sefardisk
Sefardisk er eit ord med fleire tydingar:
The Beach Boys Today!
Historie
1964 var eit særs travelt år for The Beach Boys og dei gav ut fire album på tolv månader, i tillegg til at dei spelte inn to av singlane som kom med på dette albumet, «When I Grow Up (To Be a Man)» og «Dance, Dance, Dance» Som leiaren i bandet var Wilson både fysisk og psykisk utsliten, men den stadig aukande populariteten til The Beatles gjorde at Wilson strevde seg vidare for å halde følgje. 23. desember 1964 fekk Brian Wilson eit nervesamanbrot og forstod at han måtte kutte ned på noko. Han valde då å slutte å turnere med bandet.
Det meste av The Beach Boys Today! vart spelt inn i januar 1965 og under desse innspelingane informerte han resten av bandet han ønskte å vere att i studio og skape musikk, medan resten av bandet la ut på turne og spelte for publikum. Bandet godtok dette motvillig og etter ein kort periode med Glen Campbell som erstattar for Wilson, tok Bruce Johnston, ein musikar som tidlegare hadde spelt i lag med Terry Melcher i The Ripchords og ein stor tilhengjar av bandet, over rolla som bassisten i bandet i april 1965, samstundes med at The Beach Boys Today! gjekk inn på listene. Mange reknar dette albumet som starten på den meir modne musikkstilen til Brian Wilson.
Den musikalske endringa såg ikkje ut til å påverke platesalet og The Beach Boys Today! nådde fjerdeplassen på albumlista i USA og selde til gullplate. Året etter nådde plata sjetteplass i Storbritannia. I 2012 vart albumet rangert på 271. plass på lista til musikkmagasinet Rolling Stone over dei 500 største albuma gjennom tidene.
Det har seinare kom for dagen at Brian Wilson starta å nytte marihuana i desember 1964 for avspenninga sin del, og då han oppdaga effekten dette hadde på måten han oppfatta musikk på, vart han ein fast brukar.
Medverkande
Kjelde frå kontraktane til Musician's Union AFM og studioopptak.
The Beach Boys
Andre musikarar og teknisk personell
Salslister
Album
Fredrikstad Turlag
Fredrikstad Turlag er eit lokallag av Den Norske Turistforening (DNT). Laget vart stifta 24. oktober 2002. Hausten 2008 hadde laget rundt 1500 medlemmer.
Talet 45
Talet førtifem (45) er eit oddetal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 44 og før talet 46.
Ordenstalet som svarar til talet førtifem er førtifemte (45.).
Samegrelo-Zemo Svaneti
Samegrelo-Zemo Svaneti er ein region i Georgia. Administrasjonssenteret ligg i byen Zugdidi. Han er danna av dei tidlegare provinsane Samegrelo (Mingrelia) og Zemo Svaneti (Øvre Svaneti).
Regionen ligg nordvest i Georgia og grensar til regionane Racha-Lechkhumi og Kvemo Svaneti og Imereti i aust, til Guria i sør og i nordvest til den autonome republikken Abkhasia. I nord har han grense mot Russland og i vest kystlinje mot Svartehavet.
Karen Jo Fields
Karen Jo Fields er ein norskamerikansk artist i sjangrane pop- og visemusikk.
Drammens og Oplands Turistforening
Drammens og Oplands Turistforening (DOT) er eit lokallag av Den Norske Turistforening (DNT). DOT vart stifta i 1888 og har rundt 8000 medlemmer. Laget driv følgjande hytter:
Karen Jo Fields
Fields var fødd i Oslo med norsk mor og amerikansk far. Faren var musikar, og Fields voks dermed opp i ein musikalsk heim, i Arizona og Oslo.
I ungdomstida byrja Fields å syngje, spele gitar og piano, samt skrive eigne tekster. I 1995 spelte ho inn ein demo, og da Christer Falck, eigaren av ein platebutikk i Oslo, fekk høyre denne, bestemte han seg for å gi ut plate med henne. Da han i 1999 vann reality-serien Robinsonekspedisjonen brukte han pengepremien nettopp til å produsere Karen Jo Fields' fyrste album.
Albumet Embrace Me vart gitt ut på det nystarta plateselskapet Frode Records i november 2000. Det fekk gode kritikkar, og selde til slutt 7500 eksemplar etter ein noko treig start i platebutikkane.
I 2001 medverka Fields på sju av elleve songar på multiartisten John «John-John» Bruseth sitt album J.L. Seagull. I denne tida medverka ho òg på album med både Muzzlewhite og Minor Majority.
Andre albumet til Fields, Chase The Blue, kom ut i oktober 2003. Albumet fekk særs gode kritikkar, og selde òg bra. Fyrste veka gjekk det rett inn på 12. plass på dei norske salslistene. Både tittelsporet og singelen «Let's Talk About Love», vart store radio-hitar same haust.
Karen Jo Fields var tidlegare gift med franske Sebastien Seynaeve, og har skrivi fleire songar på fransk.
Bengal
Bengal er eit lågtliggande område dominert av elvesystemet til Ganges, Brahmaputra og bielver, som dannar Gangesdeltaet der dei renn ut i Bengalbukta. Det er eitt av verdas mest grøderike jordbruksområde, og er tett folkesett. Storbyane Dhaka og Kolkata (Calcutta) ligg i Bengal. Samstundes er delar av området svært utsett for flaum.
Bengal var ein provins under Mogulkeisaren. Området tilfall Det britiske austindiakompaniet etter Slaget ved Plassey i 1757, og blei ein del av Britisk India. Det blei delt i ein austre og ein vestre del i 1905 under generalguvernør Lord Curzon. Grunngjevinga for dette var at det ville letta administrasjonen av provinsane, men nasjonalistar som kjempa for indisk sjølvstende oppfatta det som eit forsøk på å dela og svekka dei.
Ved delinga av Britisk India i 1947, blei det hindudominerte Vest-Bengal del av sjølvstendige India og det hovudsakleg muslimske Aust-Bengal del av Pakistan. Aust-Bengal frigjorde seg frå Pakistan i 1971 under namnet Bangladesh. Bangladesh og Vest-Bengal deler framleis språk, kultur, alfabet og ein rik litteratur.
Takashi Kitano
Takashi Kitano er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Albirex Niigata, Omiya Ardija, Cerezo Osaka, Yokohama FC og Gainare Tottori (2019).
Walter Gargano
Walter Alejandro Gargano Guevara er ein uruguayansk fotballspelar som har spela for Parma i italiensk Serie A på lån frå Napoli, og på Uruguay sitt landslag. Han debuterte for A-landslaget 30. mai 2006 i ein vennskapskamp mot Libya.
Bannwil
Bannwil er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 434 meter over havet.
Zerkalo
Zerkalo (russisk Зеркало), kalla Speil på norsk, er ein russisk film frå 1975 av Andrej Tarkovskij. Filmen presenterer eit utval scener frå familiehistoria til Tarkovskij. Difor vert filmen ofte rekna som sjølvbiografisk, trass i at han manglar ei tydeleg handling.
Olaus Alvestad
Peder Olaus Alvestad var ein norsk folkehøgskulelærar, avisredaktør og songbokredaktør.
Ettermæle
I 1898 gav Alvestad ut Norsk songbok for ungdomsskular og ungdomslag. Ho vart ei av dei mest brukte songbøkene på 1900-talet, trykt i over 130 000 eksemplar dei fyrste tretti åra. Siste utgåve kom i 1998, då under namnet Songbok for folkehøgskolen, som ho hadde hatt sidan 1982. På folkemunne vart ho berre kalla «Songboka til Alvestad», og over halvparten av songane var på nynorsk. 17. mai 1906 vart det avduka ein minnestein på grava hans på Voss kyrkjegard. Same året vart det og reist ein bautastein på heimegarden hans på Hildrestranda.
Mikito Nishihara
Mikito Nishihara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Albirex Niigata.
Nils Rekve
Nils Olavsson Rekve, 1778-1846, var ein vidgjeten spelemann frå Voss. Han var truleg den likaste spelemannen på dei kantar før Ola Mosafinn.
Nils var son av spelemannen Olav Rekve, og fekk mykje spel av far sin. Han var mykje på ferd som skreppekar og fehandlar, attåt virket som spelemann.
Nils var kjelde til mange slåttar, for det meste rullar og lausslåttar. Han hadde slikt eit gjetord at han vart oppsøkt av Knut Lurås, som meinte Nils var ovende god på gangar, men ikkje like god på springar. Rekve-spelet kom til å verke inn på spel-tradisjonen i Telemark gjennom Knut Lurås og seinare Myllarguten, som fekk rekveslåttane gjennom Luråsen. Ein slått etter Nils Rekve er arrangert av Edvard Grieg i op. 72, nedskriven av Johan Halvorsen etter Knut Dale.
Nils Rekve hadde støtt eit tal på sju faste læresveinar hjå seg. Mellom dei som lærde spel av han, kan ein rekne Lars Lofthus, Sjurd Liland, Anders Berge, Isak Rokne og Olav Håstabø.
Rekveen og Myllarguten
Myllarguten møtte Nils Rekve på Voss på 1840-talet.
''Myllaren var ut og ferdast, og kom eins ærend til Rekve. Nils stod ut-i tune og hoggi ved; daa saag han ein framand farre koma sluskande. Han baud "guddag", og spurde om det var Rekve, detta. De var de daa. So rødde dei att og fram. Rekveen spurde kvar den mannen var ifraa. Aa, han var a Austmann. Han hadde spurt her budde so overlag ein spelemann; dimed hadde han gaman for inn-om aa høyre. Han hadde høyrt Myllarguten au; so totte han moro høyre um Rekveen var likso god. Nils var i ulag, og svara muttin at han vilde ikkje. Men so lengi bad Myllaren, at dei gjekk daa inn. Der laag tvo felur paa veslebord. Rekveen spela daa, og Myllaren lydde; men han gat ikkje anten godt eller vondt, og det var fælt ørtelegt i grunnen, totte Nils. Han spela att, de beste han kunde, han spela ovgodt; men framandkaren sat berre humstra og rykte seg og flutte seg på stolen. "Kannhenda du spelar, du og?" sa Rekveen. "Aa eg, nei da, nei da! Eg kann ikkje stort. Lidt kann eg da; men d`e` jamngodt me` ingenting, dæ," sa Myllaren. Ja, meinte Rekveen, han fekk spela, no daa, som kunde. Myllaren kremta seg og tok fela; men ho var ikkje fin nok i stillingi, ikkje paa naame nære, totte han. So laut han stille um, han. De tok slik tid, at Rekveen sa trota der han sat. Men dimed strauk framandkaren upp med noko lokkande blaatonar, eit fyrispil som flaut i solskin reint, og snart rann de av ut-i ein slaatt. Og de gjekk slaatt i slaatt i rekkje og rad, bundne ihop, so dei liksom kom glade dansande og haldande kvarandre i hendane. Rekveen sat still, so still. Stirde på fele og fingrar, paa boge og spelemann. Heile karen dukka ned og hyfsa upp, hovude drog seg og drog seg til vinstre ledi, liksom han vilde lyde um tonane gjorde det dei skulde der inn-i; nei, so dangla de ned att imot bringa og liksom trøytna, de var naar kviletoki og lygnune kom i slaatten. Til slutt tok Nils til graaten. "Du er Møllarguten, du", sa han; og han tok fela av honom. Men etter dette møte var dei venir, og dei var venir jamt.'' (Rikard Berge: Myllarguten - Gibøen).
kjende Rekveslåttar
Fire av springarane til Lars Rognved frå Haus i Nordhordland er Rekve-tradisjon. Alle er etter Magne Kleiveland som var elev av Nils. Slåttane er spela på nedstilt bass. Sjå Slåttar frå Nordhordland.
Mange av slåttane etter Sjurd Håstabø er etter Rekveen. Sjurd lærte dei av farbroren, Olav Håstabø. .
Fostertal
Fostertal eller kullstorleik er det talet på ungar eit hodyr ber fram gjennom fostertida.
Pattedyra vert delte i to grupper:
Monotoke hodyr har éin spene eller eitt spenepar, medan dei polytoke har 4-7 spenepar, slik at dei kan die mange ungar i gongen.
Ved avl av husdyr har ein systematisk unngått fleirfødslar hos typiske monotoke husdyr, som hest og ku, medan ein har forsøkt å fremje fostertalet hos polytoke husdyr, som gris.
Atnsjøen
Atnsjøen er ein innsjø som ligg i Stor-Elvdal og Sør-Fron kommune i Innlandet.
Datooga
Datooga er eit nilosaharisk språk som vert tala av 87 800 menneske i Riftdalen i Tanzania.
Namnet på språket kan òg stavast datog, tatoga og tatog. Namnet til språket på sukuma er taturu, og dette namnet vert av og til òg brukt på engelsk.
Syntaks
Datooga er eit VSO-språk.
Fonologi
Datooga er eit tonespråk.
Datooga har eit klassisk fem-vokalsystem, / i e a o u /, og eit rikt konsonantsystem:
DNT Oslo og omegn
DNT Oslo og Omegn er det største medlemslaget av Den Norske Turistforening (DNT). DNT Oslo og Omegn eig og driv ei rad turisthytter, blant anna i Oslomarka.
Soga om Didrik av Bern
Soga om Didrik av Bern, norrønt Þiðreks saga af Bern, er ei riddarsoge som omhandlar storverka til helten, Didrik av Bern, som er laust basert på den historiske gotarkongen Theoderik den store. «Bern» i soga er byen Verona i Nord-Italia. Soga vart skriven ned rundt midten av 1200-talet i Noreg, bygd på «tyske menns segner». Soga er ei laus samling med segner om ulike heltar og storverk, laust sydd saman til ein heilskap rundt Didrik av Bern. Kjende sagnfigurar som Sigurd Fåvnesbane, smeden Volund og Attila er òg med i soga. Delar av stoffet er òg kjend frå t.d. Nibelungenlied og Den yngre edda, men nokon av forteljingane er berre overlevert gjennom denne soga. Det er ikkje kjend kven som sette saman soga, eller om det var ein nordmann eller islending.
Soga har truleg vore svært populær i mellomalderen, og på 1400-talet vart det laga ein versjon på svensk, på rim. I moderne tid har soga vore mindre populær. Litterært sett har soga vorte rekna som mindreverdig. Ho er omsett til engelsk og tysk, men aldri i sin heilskap til moderne norsk. Vurderinga frå Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder er typisk for det moderne synet på soga:
Bakgrunnsstoff
Legends about Theoderic the Great
Evolusjonen av fuglar
Evolusjonen av fuglar er trudd å ha byrja i den geologiske perioden jura, for ca. 200 til 146 millionar år sidan. Dei tidlegaste fuglane stammar frå ein klade av theropode dinosaurar nemnt Paraves. Fuglar er kategorisert som ein biologisk klasse, Aves. Den tidlegaste kjende er «urfuglen», Archaeopteryx lithographica, frå sein jura alder, men Archaeopteryx ikkje er allment sett på som ein ekte fugl. Moderne fylogeni plasserer fuglar i dinosaurkladen theropodar. Ifølgje dagens konsensus, så er Aves saman med ei systergruppe, den biologiske ordenen krokodillar, dei einaste levande medlemmar av ein «reptil»-klade, Archosauria.
Klassen Aves er vanlegvis definert fylogenetisk som alle etterkommarar av den siste felles stamfaren til einkvar moderne fugleart, til dømes gråsporv, Passar domesticus, og anten Archaeopteryx, eller ein enno ukjent forhistorisk art nærare dagens fuglar. Viss den sistnemnde klassifiseringa brukast, blir den større gruppa kalla Avialae. Førebels er tilhøvet mellom dinosaurar, Archaeopteryx og moderne fuglar uklåre.
Opphavet
Det finst monalege prov for at fuglar oppstod innanfor theropode dinosaurar, og spesielt at fuglar er medlemmar av Maniraptora, ei gruppe av theropodar som inkluderer mellom anna dromaeosauridar og gruppa Oviraptoridae. Etter kvart som fleire ikkje-fugleaktige theropodar som er nært knytt til fuglar oppdagast, blir det tidlegare klåre skiljet mellom ikkje-fuglar og fuglar dimmare. Dette vart notert allereie på 1870-talet då Thomas Huxley skreiv:
Funn i Liaoning-provinsen i Nordaust-Kina syner at mange små theropode dinosaurar faktisk hadde fjør. Dette gjev bidrag til fleirtydinga om kor grensa går mellom fuglar og reptil. Cryptovolans, ein dromaeosaurid funnen i 2002, var i stand til å flyge, hadde brystbeinkam og ribbein typiske for fuglar, reptil og ei utdøydd amfibiegruppe. Cryptovolans synest å utgjere ein betre «fugl» enn Archaeopteryx, som manglar nokon av funksjonane åt moderne fuglar. Av denne grunnen har nokre paleontologar ymta om at dromaeosauridar faktisk er basale fuglar kor dei største medlemmane var sekundært utan flygeevne, dvs. at dromaeosauridar utvikla seg frå fuglar og ikkje omvendt. Denne teorien har førebels ikkje fått utbreidd stønad, men det føregår framleis utgraving av fossil av fjørkledde dromaeosauridar, særleg i Kina. I alle høve er det rekna som sannsynleg at det i midten av juratida eksisterte theropodar med fjørkledde venger som kunne brukast til flyging. Andre grupper frå krittida syner òg eigenskapar som tyder på dei i alle fall delvis var i stand til å flyge.
Jamvel om dinosaurane i ordenen Ornithischia hadde same hoftestrukturen som fuglar, stammar fuglar frå ei anna dinosaurusgruppe Saurischia, «øglehoftene», viss teorien om opphav frå dinosaurar er rett. Dermed utvikla hoftestrukturen seg uavhengig. Faktisk er ein fugleliknande hoftestruktur òg utvikla ein tredje gong hos ei særeiga gruppe av theropodar, Therizinosauridae.
Andre forskarar, spesielt Larry Martin og Alan Feduccia, har ein alternativ teori til «dinosaurusopphavet» til fuglar. Teorien deira seier at fuglar, inkludert «maniraptordinosaurar», utvikla seg frå mykje tidlege, basale arkosaurar som Longisquama, men han er omstridd blant andre paleontologar og ekspertar i fjørutvikling og evolusjon.
Fuglar i mesozoikum tidsperiode
Archaeopteryx frå jura, som er trudd å vere ein grunnleggande (basal) fugl, blei på 1800-talet kjent som ein av dei første 'missing link', og bidrog til å stø synet på evolusjonen. Sjølv om han ikkje blir sett på som ein direkte stamfar til moderne fuglar, gjev han eit rettvisande bilete av korleis flygeevna utvikla seg og korleis den aller første fuglen kan ha sett ut. Eit anna og uoffisielt takson, Protoavis, kan ha levd tidlegare enn Archaeopteryx, men fossilfragment frå Protoavis opnar for monaleg tvil om dette faktisk kunne vere ein fuglestamfar. Alle skjelett av kandidatar til tidlege fuglar er i utgangspunktet som små theropode dinosaurar med lange hender som har klør. Archaeopteryx var i tillegg dekt av fjør og hadde venger, saman med sine næraste slektningar kan dei ikkje ha vore svært gode flygarar, men i det minste var dei kompetente glideflygarar, og viste veg for evolusjon av livsformer med venger.
Den evolusjonære trenden blant fuglane har vore reduksjon av anatomiske element for å spare vekt. Det første elementet som fall bort var halebeinet, det blei redusert til ein 'pygostyle' og halefunksjonen blei overtatt av fjører. Medlemmane av slekta Confuciusornis er eit døme på denne utviklinga. Samstundes som dei heldt dei på fingerklør, kanskje til klatring, hadde dei ein 'pygostyle' hale, men lengre enn hos moderne fuglar. Ei stor fuglegruppe, Enantiornithes, utvikla seg innanfor økologiske nisjar liknande som for moderne fuglar og blomstra gjennom mesozoikum. Sjølv om vengene deira likna dei hos mange moderne fuglegrupper, heldt på dei på vengeklørne og ein snute med tenner i staden for eit nebb i dei fleste formene. Tapet av ein lang hale vart etterfølgt av ei rask utvikling av beina til å bli svært allsidige og tilpassingsdyktige verktøy som opna nye økologiske nisjar.
I krittida skjedde framvoksteren av meir moderne fuglar med ein meir rigid brystkasse med brystbein og skulder som sette dei i stand til ein kraftig oppflukt. Ei anna betring var funksjonen til alula, som blir brukt til å oppnå betre kontroll med landing og sakteflyging. Dei hadde òg ein meir avleidd 'pygostyle', med ein plogforma ende. Eit tidleg døme var Yanornis. Mange var kystnære fuglar, påfallande liknande moderne vadefuglar, som til dømes Ichthyornis, eller ender, som Gansus. Nokre utvikla seg som symjande jegerar, t.d. Hesperornithiformes, ei gruppe av dukkande fuglar utan flygeevne som liknar dagens dukkarar og lommar. Jamvel om dei hadde eit moderne uttrykk i anatomi, heldt dei fleste av desse fuglane på typiske krypdyrtenner og skarpe klør på framlemmane.
Moderne fuglar utan tanngardar kom i krittida til å utvikle seg frå forfedrar med tenner. Medan dei tidlegaste primitive fuglar, spesielt Enantiornithes, heldt fram å trivast og å diversifisere seg saman med flygeøgler, vart nesten alle gruppene av tannlause moderne fuglar, Neornithes, utrydda av hendinga som skapte Chicxulubkrateret. Dei overlevande fuglelinjene var dei forholdsvis primitive Paleognathae,vasstilknytte andefuglar, bakkelevande fuglar og svært flygedyktige moderne fuglar, Neoaves.
Eiichiro Ozaki
Eiichiro Ozaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Evolusjonen av fuglar
Adaptiv stråling av moderne fuglar
Moderne fuglar er klassifisert i Neornithes, som no er kjent for å ha utvikla seg til nokon grunnleggjande linjer ved slutten av krit. Neornithes er delt inn i Paleognathae og Neognathae.
Dorestad
Dorestad var ein av de viktigaste og mest suksessrike internasjonale handelsstader i Nordvest-Europa frå det 7. hundreår til midten av det 9. hundreår. Staden var situert hjå det noverande Wijk hjå Duurstede i Nederland og låg hjå vegskiljet til Rhinen med elva Lek hjå restane til ein tidlegare romersk castellum, moglegvis Levefano. I den tidlegaste byutviklinga i Nederland fekk Dorestad posisjon hennar av både lang-avstands og regional handel og produksjon. Dorestad blir òg sett på som ein usedvanleg plass, og "eksperimentell utvekslingsplass" mellom dei kristne frankarane og dei ikkje-kristne nordlege områda.
Eiichiro Ozaki
Han spela for klubbane Albirex Niigata, Albirex Niigata Singapore og Gainare Tottori.
Aschehougprisen
Aschehougprisen vert delt ut kvart år av forlaget Aschehoug.