cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fotografisk film
Filmformat
POLAROID-film er kjenneteikna ved at ein får bileta ferdige med ein gong. Det er diverse storleikar. Nokre er også med negativ. (Det finst også vanlege filmar med Polaroid-namnet.) Kodak hadde også ein gong kamera og film for «Instant»-bilete (augeblikksbilete), men måtte legga ned produksjonen etter press frå Polaroid.
Filmtypar
Film finst hovudsakleg som negativ og som positiv, i farge og i svart-kvitt.
Negativ fargefilm er den vanlegaste typen. Den gjev gode fargebilete på papir. Negativ svartkvittfilm gjev svart-kvittbilete på papir. Dette kan ivrige amatørar også enkelt gjera sjølve (men dei fleste har gått over til det «digitale mørkerommet»).
Positiv fargefilm er vanlegast å bruka for vidarekomne amatørar. Her blir kvart enkelt bilete (kalla positiv, lysbilete, slides, dias) sett i rammer, som så blir sett i eit magasin i ein framvisar og vist fram på lerret i eit mørklagt rom. Eller ein kan bruka ein liten betraktar. Det kan også lagast papirkopiar, men kvaliteten blir vanlegvis ikkje så bra som frå negativfilm.
Positiv svart-kvittfilm er lite brukt.
Det finst også diverse spesialfilmar, som t.d. infraraud film. Den registrerer varmestrålar i staden for synleg lys.
«Levande» film
For proffbruk: 16mm, 35mm og 70mm. Amatør: Dobbel 8 og Super 8. Dobbel 8 er 16mm-film som blir filma "begge vegar" og kløyvt langsetter etter framkalling.
Kallíndia
Kallíndia (gresk Καλλίνδοια) er ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kallíndia inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Langadás.
Lorenzo Monaco
Lorenzo Monaco, opphavleg Piero di Giovanni var ein italiensk målar, truleg frå Siena, som var aktiv i overgangen mellom stilretningane gotisk og renessanse. Han var påverka av Giotto og fylgjesveinane hans; Spinello Aretino og Agnolo Gaddi.
Liv og gjerning
Lite er kjend om ungdomsåra hans, bortsett frå at han gjekk i lære i Firenze. Frå 1390 hadde Lorenzo tilhald i kamaldulensar-klosteret Santa Maria degli Angeli i Firenze. Etter den tid vart han vanlegvis omtala som Lorenzo Monaco ('munken Lorenzo'). På 1390-talet laga han tre måleri av Biblioteca Medicea Laurenziana til klosteret han budde i.
Kring om 1404 byrja Lorenzo å ta inn gotiske stilelement i måleria sine, som til dømes frå tidlege verk av Lorenzo Ghiberti og Gherardo Starnina. Mellom andre er eit Pietà frå den tid. Arbeida hans syner fram åndelege tema, ofte mot ein forgylla bakgrunn. Verdslege tilhøve er berre sjeldan til stades i bileta hans. I 1414 måla han Kroninga av Jomfru Maria, gjenkjenneleg ved sine mange englar og strålande fargar.
Lorenzo tok ikkje innover seg dei nyvinningane som Masaccio og Filippo Brunelleschi presenterte. Verket Vismennene frå Austerland tilber Jesus frå 1420-22 er såleis heilt fritt for geometriske perspektiv, noko som då skulle vere velkjent. Lorenzo sine bilete heldt seg populære i 1420-åra. Han fekk mange oppdrag, som Forteljingar om Jomfru Maria, eitt av få freskomåleri han stod bak.
Giorgio Vasari gav ei livsskildring av Lorenzo Monaco i sitt historieverk over dei mest berømte målarane, bilethoggarane og arkitektane i fortida. I fylgje Vasari døydde Lorenzo i Firenze av ein slags infeksjon, kanskje kaldbrann eller ein svulst.
Perleugle
Perleugla er mellom dei mindre norske ugleartane og kan verta funnen i Trøndelag og på Aust- og Sørlandet. Arten liker best gamal barskog, og lever i store delar av Eurasia og Nord-Amerika.
Skildring
Perleugla vert opptil 25 cm lang og kan vega opptil 160 g. Fjørdrakta er gråbrun med store kvite flekker på oversida, undersida er lysare. Ungfuglar er heilt brune.
Hekking
Perleugla hekkar frå mars til juni, og nyttar som regel reirhòl frå større hakkespettar. Hoa legg 3-7 egg og rugar dei i underkant av ein månad. Ungane vert verande hjå foreldra i litt over 30 dagar.
Norske mellomalderbyar
Norske mellomalderbyar er byar i Noreg som kan føra historia si attende til mellomalderen.
Med grunnlag i grav- og skattefunn har det vore teoriar om at ein kaupang frå vikingtida kan ha vore lokalisert i Vikkilen i Grimstad i Aust-Agder. Fleire norske byar som voks fram i mellomalderen har i fylgje nyare arkeologiske undersøkingar vorte grunnlagde kring år 1000, og kanskje noko tidlegare. Det gjeld Trondheim, truleg òg Oslo, medan Bergen (Bjørgvin) truleg er ein yngre by enn Trondheim (Nidaros) og Oslo. Arkeologar har prøvd å påvisa busetnad frå tidleg 1000-tal i Tønsberg, medan Stavanger og Borg (Sarpsborg) ikkje er undersøkt. Bispebyane Hamar og Stavanger vart først omtala som byar på 1100-talet. Konghelle, Marstrand og Uddevalla ligg i dag i Bohuslen Sverige. Vágar i Hålogaland, Kaupanger i Sogn, Borgund på Sunnmøre, Veøy i Romsdal og Steinkjer i Nord-Trøndelag var høvesvis små og dei vart meir eller mindre folketome i seinmellomalderen.
I fylgje sogene vart Tunsberg grunnlagt som Noregs eldest by i 871, etterfylgt av Nidaros grunnlag i 997 av Olav Tryggvason, Borg i 1016, Oslo i 1048 og Bjørgvin i 1070. Seinare kom Stavanger i 1125 og Ski(ð)an/Skien i 1358. I tillegg vart byane Konghelle ein by på 1000- eller 1100-talet (segnene er litt usamde og arkeologien er ikkje heilt trygg sjølv enno ), Oddevold/Uddevalla fyrst i 1498 og Marstrand i 1442. Men ein stad gjekk ikkje frå bondegard til storby berre på grunn av eit brev med underskrift av kongen, det tok som oftast fleire hundreår å veksa til ein by og det er glidande overgangar. I tillegg er ofte sogene skrivne ned i ettertid og ber preg av å vanta truverd, Tønsberg er til dømes truleg mykje yngre enn 871 og Konghelle eldre enn 1140. Ein trend ein kan leggja merke til er at nesten alle byane som enno står er rundt Oslofjorden. Med unnatak av Bjørgvin og Nidaros ligg alle byane på det sentrale Austlandet: Borg, Oslo, Turnberg, Konghelle, Oddevold, Marstrand. At folkesentera i Noreg låg like ved grensa til både Sverige og Danmark kom til å påverka landet mykje i og etter mellomalderen; mellom anna hamna landet i eit eller anna samband med desse landa frå og med 12-1300-talet og fram til og med 1905. Den største handelsvegen i Noreg var på denne tida fiske, noko som førte med seg at det ligg småbyar langs heile kysten. Byen på Borgund vart flutt ut til Ålesund, Vágar ligg utpå Lofoten og slik fint til både for å handla med samane endå lengre nord og til å driva lofotfiske og senda fisken sørover til Bergen, og vidare til Europa.
Bylivet
Dei breiaste gatene vart i Noreg kalla allmenningar eller strete. Dei smale gatene som gjekk mellom husa vart i Noreg kalla smug eller veite.
The Beach Boys
The Beach Boys er eit amerikansk rockeband. Det vart starta i 1961 og vart kjende for dei tette vokalharmoniane og tekstar om ungdomskulturen med bilar og surfing i Sør-California. Dei kreative ambisjonane til Brian Wilson omforma seinare bandet til ei meir kunstnarisk innovativ gruppe som vart hylla av musikkritikarane og som påverka mange musikarar i ettertid.
Gruppa bestod i starten av musikaren, songaren og låtskrivaren Brian Wilson, brørne hans, Carl og Dennis, syskenbarnet Mike Love og venen Al Jardine. Denne kvintetten, i lag med David Marks og seinare Bruce Johnston, vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 1988. The Beach Boys har ofte vorte kalla «America's Band» og Allmusic.com har uttalt at «den usvikelege dugleiken til bandet gjorde dei til det første og beste rockebandet i USA». Gruppa har hatt 36 hittar på Topp 40 i USA (flest av alle amerikanske rockeband) og 56 inne på Hot 100-lista, inkludert fire førsteplassar. Musikkmagasinet Rolling Stone plasserte The Beach Boys på 12. plass på lista deira over dei 100 største gruppene gjennom tidene. I følgje Billboard er The Beach Boys det bestseljande amerikanske bandet nokon gong ut frå sal av singlar og album.
Bandet har fleire gonger endra musikalsk stil og besetning, først og fremst på grunn av sinnslidinga og narkotikabruken til Brian Wilson, som gjorde at han trekte seg frå gruppa, samt dødsfalla til Dennis Wilson i 1983 og Carl Wilson i 1998. Det har òg vore mange rettstridar mellom medlemmene i gruppa. Etter at Carl Wilson døydde vart Al Jardine drive bort av Mike Love. Dei overlevande medlemmene i The Beach Boys heldt fram å turnere som tre band: The Beach Boys med Love, Johnston og forskjellige støttemusikarar, Al Jardine's Endless Summer Band og Brian Wilson med eit band som består av The Wondermints og gitaristen og songaren Jeff Foskett, som lenge spelte med The Beach Boys. Love vann retten til namnet «The Beach Boys» etter ein omgang i retten.
Dei første åra
Brian Wilson vart fødd i Inglewood i California i 1942 og han og familien hans flytta til Hawthorne i nærleiken då Brian var to år. Seksten år gammal delte Brian soverom med dei to brørne sine, Dennis og Carl. Han observerte faren Murry Wilson spele piano og høyrte nøye på harmoniane til vokalgrupper som The Four Freshmen. Ein kveld lærte han brørne sine songen «Ivory Tower» og korleis dei kunne synge harmoniar. Wilson fortalte ein gong korleis dei øvde kvar kveld, men at dei song lågmælt for ikkje å vekke faren. På 16-årsdagen sin fekk Brian ein spolebandopptakar. Han lærte seg å legge på lydspor på lydspor. Han lærte seg piano og seinare fekk Carl som spelte gitar vere med.
Litt seinare høyrte Brian mykje på Johnny Otis og radiosendinga hans på KFOX. Han var inspirert av den enkle strukturen og vokalen i rhythm and blues-songane han høyrte, endra pianostilen sin og starta å skriv eigne songar. Entusiasmen hans forstyrra musikkstudiane hans på skulen og han klarte ikkje å gjere ferdig ein pianosonate, men leverte inn ein orginal komposisjon, «Surfin'». Familiesamlingar førte Wilson-brørne i kontakt med syskenbarnet Mike Love. Brian lærte syster til Love, Maureen, og ein ven harmoniar. Seinare spelte Brian, Mike og to vener på Hawthorne High School og fekk stor applaus for songen «Hully Gully» av The Olympics. Brian kjende òg Al Jardine, ein klassekamerat som alt spelte i gitar i folkegruppa The Islanders.
Brian spurte Jardine om han ville slå seg saman med syskenbarnet og broren Carl. Det var under samlinga desse hadde på soverommet til Brian at «the Beach Boys-stilen» tok form. Det var Love som oppfordra Brian til å skrive songar og gav bandet det første namnet deira, The Pendletones. Dette namnet kom frå Pendleton ullskjorter som var populære på denne tida. Under dei første konsertane deira hadde bandet på seg jakkeliknande ullskjorter, som surfarane brukte mykje i South Bay. I 1962 starta the Beach Boys å gå med blå- og gråstripete skjorter stappa ned i kvite bukser. Dette var konsertkleda deira fram til ut 1966. Sjølv om surfetemaet var viktig i dei tidlege songane deira, var Dennis den einaste i bandet som faktisk surfa. Han foreslo at brørne hans skulle lage nokre songar for å hylle hobbyen hans og livsstilen som hadde utvikla seg rundt surfemiljøet i Sør-California
Jardin og songvenen Gary Winfrey kom heim til Brian for å sjå om han kunne hjelpe dei med ei utgåve av ein folkesong dei ønskte å spele inn - «Sloop John B». Brian var borte, så dei to snakka i staden med faren hans, Murry, som hadde ein fot inne i musikkindustrien. I september 1961 fekk Murry ordna det slik at The Pendelstone fekk møte utgjevarane Hite og Dorinda Morgan i Stereo Masters i Hollywood. Gruppa spelte inn ei endefram utgåve av «Sloop John B.», men klarte ikkje imponere Morgan. Etter ein pinleg pause nemnte Dennis at dei hadde ein original song kalla «Surfin'». Brian vart sett ut — han hadde ikkje skrive ferdig songen ein gong — men Hite Morgan var interessert og bad dei kome attende når songen var ferdig. Med hjelp frå Mike Love, skreiv Brian songen ferdig og bandet lånte gitarar, trommer, forsterkarar og mikrofonar. Dei øvde i tre dagar medan foreldra til Wilson var på ein kort ferie. Eit par dagar spelte dei for Morgan igjen og Hite Morgan erklærte: «That's a smash!»
Den 3. oktober 1961 spelte The Pendletones inn tolv forsøk på «Surfin'» i dei tronge kontora til Morgans. Det vart trykt singlar i eit lite opplag. Då gutane opna den første boksen med singlar vart dei overraska og sinte. Bandnamnet hadde vorte endra til «Beach Boys». Murry Wilson, som no jobba tett med bandet, ringte Morgans. Tilsynelatande hadde ein ung reklamemann, Russ Regan, vald å endre namnet for å knyte bandet til andre surfeband som dukka opp på denne tida. Det avgrensa budsjettet deira gjorde at dei ikkje kunne trykke platene på nytt.
Påverknaden til Murry Wilson
Brian Wilson har fortalt at han alt som åtteåring vart forma og påverka av musikk, og at ingen påverka han meir enn musikken faren spelte på familiepianoet. Murry hadde noko suksess som låtskrivar og fekk størst suksess med «Two Step Side Step» som vart spelt inn av Bachelors i 1952. Trass i at han var ein god musikar og hadde ønske om å lære sønene, særleg Brian, musikk, var han i følgje Wilson ein «tyrann» som gav mykje nedslåande kritikk og som misbrukte sønene sine psykologisk og fysisk. Carl trøysta seg sjølv med mat, medan Dennis gjorde opprør mot verda for å uttrykke sinnet sitt. Brian sjølv fordjupa seg i musikken for å takle det, men sjølv om han ønskte å lære og spele piano, var han redd for å spørre faren. Til slutt overraska Brian foreldra ved å vise at han hadde lært å spele piano berre ved å sjå faren spele. Brian meinte dette redda han mange gonger frå å få bank. I starten styrte Murry karrieren til the Beach Boys og fekk dei inn i ein platekontrakt med Capitol Records i 1962. I 1964 jaga Brian faren bort etter ein valdeleg konfrontasjon i studio. Dei neste åra vart forholdet mellom dei fjernare og då Murry døydde av hjarteattak i 1973 var verken Brian eller Dennis i gravferda.
Tidleg karriere
Murry Wilson fortalte gutane at han ikkje likte «Surfin'», men han lukta at det her var pengar å tene og ringte rundt til mange radiostasjonar. Han arrangerte den første konserten bandet fekk betalt for, nyårsaftan 1961 ved Ritchie Valens Memorial Dance i Long Beach, der Ike og Tina Turner stod øvst på plakaten. Brian hugsar at han lurte på kva dei gjorde der som fem reine, kvite ungdommar frå ein konservativ kvit forstad føre eit auditorium fullt av svart ungdom. Bandet reiste heim med $50 kvar. I februar 1962 forlet Al Jardine bandet for å studere. David Marks, ein tretten år gammal nabo og ven av Carl, erstatta han, men Jardine kom tilbake i bandet i juli 1963 etter ønske frå Brian.
Sjølv om Murry tok over managerrolla i bandet utan å spørre bandet først, var Brian glad for at faren fekk dei avgarde. Han pressa bandet utan nåde, men jobba sjølv hardt. Han var den første som påpeikte at det var viktig å lage ein god oppfølgjarsingel. Dei spelte så inn fire nye songar den 13. juni i Western Studios i Los Angeles, mellom anna «Surfer Girl», «409» og «Surfin' Safari». Denne innspelinga enda dårleg då Murry Wilson foreslo og så kravde at bandet skulle spele inn nokre av songane hans, fordi han meinte at songane hans var betre enn Beach Boys sine.
Den 16. juli klarte the Beach Boys å få platekontrakt med Capitol Records med hjelp av demoen dei spelte inn i juni. I november var det første albumet klart, Surfin' Safari. Dei la seg på den kommersielle linja og fokuserte på å skrive songar om den unge livsstilen i California. Dei tidlege hittane til The Beach Boys var medverkande til å auke statusen til både California og surfing. Bandet song òg om gleda med å køyre hot-rod («Shut Down», «409», «Little Deuce Coupe») og det bekymringslause tenåringslivet («Be True to Your School», «Fun, Fun, Fun», «I Get Around»). Frå 1962-65 hadde dei seksten hitsinglar i ein periode med sterk konkurranse på salslistene, men òg ei tid då den britiske bølgja slo inn over landet for fullt. Sjølv om musikken deira var lystig og lett tilgjengeleg, synte dei tidlege songane sofistikerte element som skulle kome tydlegare fram i seinare år. I løpet av perioden utvikla Brian Wilson seg raskt som ein komponist, arrangør og produsent i verdstoppen. Dei tidlege hittane deira gjorde dei til store popstjerner i mange land, men statusen deira som det øvste popbandet i Amerika vart snart utfordra av The Beatles, som raskt vart deira største kreative og økonomiske rival.
Bortsett frå far til Wilson-brørne og dei tette vokalharmoniane til favorittgruppene til Brian, kom inspirasjonen deira dei første åra frå dei drivande rock and roll-songane til Chuck Berry og Wall of Sound-stilen til Phil Spector. Somme av songane til Brian var basert på andre songar, mest kjend av desse er «Surfer Girl» som deler rytmisk melodi med «When You Wish Upon a Star». I sjølvbiografien sin skriv Brian at melodien til «God Only Knows» var inspirert av ei innspeling av John Sebastian.
Nyskapingane og dei personlege problema til Brian Wilson
Stresset som turnelivet, låtskrivinga, produseringa og det å oppretthalde eit høgt kreativt nivå vart for mykje for Brian Wilson. 23. desember 1964, under ein flytur til Houston, fekk Brian eit panikkanfall og forlet turneen. Kort tid etter annonserte han at han trekte seg tilbake frå turnelivet for heller konsentrere seg om låtskrivinga og plateproduksjonen. Dette var ikkje første gong Brian hadde stoppa å turnere. I 1963 kom Al Jardine tilbake, Brian forlet turneen, men då David Marks slutta, måtte Brian tilbake for å erstatte han. I resten av 1964 og inn i 1965 var Glen Campbell erstatninga til Brian på konsertane fram til han fekk så stor suksess som soloartist at han forlet gruppa. Bruce Johnston vart spurt om å finne ein erstatning for Campbell, men då han ikkje fann nokon vart han sjølv eit fullverdig medlem av bandet. Først var han berre erstatning for Wilson på turneane deira, men seinare medverka han med sitt eige talent i studio frå og med innspelinga av «California Girls».
Jan & Dean var nære vener av bandet og varma opp for dei på konsertar i 1963 og 1964 og oppfordra Brian til å nytte studiomusikarar i studio. Dette, og at han trekte seg tilbake frå turnelivet, gjorde at han kunne utvide rolla si som produsent. Wilson skreiv òg songen «Surf City» for oppvarmingsbandet sitt. Jan & Dean-singelen nådde førsteplassen i USA sommaren 1963, noko som gleda Brian, men gjorde faren og manageren Murry Wilson sint. Han følte sonen hadde gjeve bort det som kunne vore den første førsteplassen til Beach Boys. Eit år seinare klarte Beach Boys å nå førsteplassen med singelen «I Get Around».
I 1964 kunne ein sjå spor av den aukande kreativiteten til Brian Wilson i studio: «Drive-In», eit albumspor frå All Summer Long inneheld taktar med stillheit mellom to vers, medan «Denny's Drums», det siste sporet på Shut Down, Vol. II, er ein to minuttar lang trommesolo. Etter kvart som dei musikalske bidraga til Wilson vart meir ambisiøse, vart gruppa meir avhengige av studiomusikarar som kunne gjere jobben raskt, på songar som «I Get Around» og «When I Grow Up (To Be a Man)». «Help Me, Rhonda» vart den andre førsteplassen til bandet på våren 1965.
I 1965 eksperimenterte Wilson meir bak miksepulten. Albumet Today! hadde mindre fokus på gitarar og meir vekt på tangentinstrument og perkusjon, samt volumeksperimment og stadig meir modne tekstar. Sida A på albumet var tileigna sommarlege popsongar, medan ein fann mørkare balladar på den andre sida. I november 1965 følgde gruppa opp tredjeplassen frå sommaren, «California Girls», med ein annan Topp 20-singel, «The Little Girl I Once Knew». Dette vert rekna som det mest eksperimentelle bandet gjorde før Pet Sounds, med stillheilt før refrenget, klaskande tangentar, tunglynte blåsarar og vokal-tics. Arrangementet var kanskje for ekstremt for ein singel og han nådde berre 20. plass, og var berre den andre singelen til bandet som ikkje nådde Topp 10 sidan gjennombrotet deira i 1962. I desember fekk dei ein uventa andreplass med singelen «Barbara Ann», som Capitol Records gav ut som singel utan samtykke frå nokon i bandet. Han vart av ein av dei mest anerkjente songane deira i åra etter og var ei utgåve av ein song av The Regents frå 1961.
Det var på denne tida the Beatles gav ut Rubber Soul og Brian Wilson var trollbunde av det. Fram til då hadde kvart Beach Boys-albumet (og dei fleste andre popalbum i dei dagar) eit par «fyllmateriale», som versjonar av andre sine songar. Brian såg at det på Rubber Soul berre fanst originallåtar, og enno viktiare, dei var alle gode songar, ingen av dei var fyllmateriale. Inspirert av dette sprang han til kona og ropte ut: «Marilyn, eg skal lage det beste albumet! Det beste rockealbumet som nokon gong er laga!»
Pet Sounds
Dei stadig meir sofistikerte og komplekse arrangementa til Wilson nådde eit kreativt høgdepunkt med det kritikarroste Pet Sounds (1966). Pet Sounds vert rekna som eit av dei beste albuma gjennom tidene og er på mange listar rekna som det beste nokon gong, inkludert TIME, Rolling Stone, New Musical Express, Mojo og The Times. I følgje Acclaimedmusic.net er Pet Sounds det mest anerkjende albumet nokon gong av musikkritikarar. Paul McCartney har kalla albumet eit av favorittalbuma hans (med «God Only Knows» som favorittsongen hans). McCartney har ofte sagt at albumet var den viktigaste inspirasjonskjelda til Beatles-albumet Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
Dei omhyggeleg lagvise harmoniane og nyskapande instrumenteringa på albumet (framført av kremen av sutdiomusikarar i Los Angeles, som kalla seg sjølv The Wrecking Crew) sette ein ny standard for popmusikk. Albumet er eit av dei mest stemningsskapande albuma frå 60-åra med svulstige, melankolske og nostalgiske songar. Songane «Wouldn't It Be Nice» og «God Only Knows» viste Wilson som ein meister innan låtskriving, instrumentering og produsent. «Caroline, No» frå Pet Sounds vart gjeven ut som ein solosingel av Brian Wilson, den einaste gongen Brian vart tilskriven som soloartist i åra på Capitol. Albumet inneheldt òg to sofistikerte instrumentalar, den rolege og lengtande «Let's Go Away for Awhile» og den skjøre messingaktge surfesongen «Pet Sounds». Trass i at albumet vart hylla i pressa gjorde ikkje Capitol Records mykje for å reklamere for albumet, og det vart ikkje den store hitten som Brian hadde håpa på med ein tiandeplass.
Wilson prøvde å bygge vidare på det han hadde gjort med Pet Sounds og starta på eit enno meir ambisiøst prosjekt, først kalla Dumb Angel. Den første songen frå dette prosjektet var «Good Vibrations», som Brian skildra som ein «lommesymfoni». Songen vart den største hitten til bandet både i USA og Europa i 1966 og gjekk til topps i mange land. Mange kritikarar reknar songen som ein av dei beste rockesongane gjennom tidene. I 1997 vart han kalla «Tidenes største singel» av musikkmagasinet Mojo. I 2000 plasserte VH1 songen på 8. plass på lista deira over dei 100 største rockesongane, og seint i 2004 hamna songen på sjetteplass på musikkmagasinet Rolling Stone si liste over dei 500 største songane gjennom tidene. Det var òg ein av dei mest kompliserte popprodusjonane som var gjort til då og hadde rykte på seg om å vere den dyraste amerikanske singelen som var spelt inn til då. Innspelinga skal ha kosta $16 000, meir enn dei fleste popalbum på denne tida. Innspelinga av songen strekte seg over fleire månader i minst tre forskjellige store studio.
Sjølv om det gjekk skeis med privatlivet hans, heldt musikken til Wilson seg på eit merkverdig nivå. Det vart spekulert mykje i dei mentale problema hans. Han misbrukte mykje dop, la på seg mykje, leid av depresjonar og vart paranoid. Fleire biografar har foreslått at far hans kan ha hatt bipolar forstyrring og etter fleire år med liding vart tilstanden til Wilson diagnostisert som schizoaffektiv syndrom.
Smile
Då utgjevinga av Pet Sounds var like om hjørnet og han like etter hadde starta arbeidet på «Good Vibrations» møtte Brian musikaren og låtskrivaren Van Dyke Parks. Seint i 1966 starta Brian og Parks eit intenst samarbeid som resulterte i fleire nye songar for det neste Beach Boys-albumet, som etter kvart fekk namnet Smile. Han brukte dei same teknikkane som på «Good Vibrations» og starta innspelinga i august 1966 og heldt på til tidleg i 1967. Sjølv om det har vore mange spekulasjonar om strukturen til albumet og den nøyaktige rekkefølga, veit ein at Wilson og Parks ønskte at Smile skulle bestå av songar som var knytte saman både tematisk og musikalsk og hovudsongane skulle knytast saman med små vokalstykke og instrumentale parti som spelte på det musikalske temaet til hovudsongane.
Somme av dei andre i Beach Boys, særleg Love, meinte at den nye musikken var for vanskeleg og for langt unna den etablerte stilen deira. Ein annan faktor som uroa bandet sterkt var at det ikkje var mogeleg å framføre desse songane på konsertar. Love var bittert imot Smile og var særleg kritisk til tekstane til Parks. Han har sidan òg fortalt at han var sterkt uroa over det store narkotikamisbruket til Wilson. Problema kom til syne under innspelinga av «Cabin Essence» då Love kravde at Parks forklarte meininga med slutten på refrenget i songen, «Over and over the crow cries uncover the cornfield.» Etter ein hissig krangel forsvann Parks frå studio og kort tid etter var det kreative partnerskapet med Wilson brått over.
I mai 1967 vart Smile lagt på hylla og dei neste 30 åra var albumet eit segnomsust album og eit av dei mest kjende uutgjevne albuma i historia.
Nokre av songane vart redda og innspelt på ny i det nye heimestudioet til Brian, men i drastisk nedskalerte utgåver. Desse vart gjevne ut i lag med ei ferdig utgåve av «Good Vibrations» og «Heroes and Villains» på albumet Smiley Smile frå 1967, som vart ein fiasko både kommersielt og hos kritikaren.
Endringar
Etter den store suksessen med «Good Vibrations» følgde ein periode med dalande suksess. Smiley Smile og dei neste albuma selde dårleg i USA, men gjorde det noko betre i Europa. Imageproblemet til bandet fekk nok eit slag då dei trekte seg frå Monterey International Pop Festival i 1967.
Den mentale og fysiske tilstanden til Brian vart verre seint i 1960- og tidleg i 1970-åra og han skreiv færre songar. I tillegg byrja han å miste interessa i bandet og trekte seg til slutt bort frå dei. For å fylle tomrommet starta dei andre medlemmene i bandet å skrive og produsere eigne songar. Carl Wilson tok gradvis over leiarskapen i bandet og vart etter kvart ein dugande produsent. For å oppfylle kontrakten deira med Capitol Records før dei signerte på Reprise Records laga dei eit nytt album, 20/20 (1969), hovudskleg ei samling av songar som var til overs (inkludert songar frå Smile), gamle songar av andre låtskrivarar og fleire nye songar av Dennis Wilson. Ein av desse, «Never Learn Not to Love», inneheldt tekst skriven av Charles Manson, men han var ikkje tilskriven for dette. og hadde opphavleg tittelen «Cease to Exist». Bortsett frå «Do It Again», inneheldt albumet Carl sin produksjon av the Ronettes-songen «I Can Hear Music», som vart den siste Topp 40-hitten deira på sju år.
I 1969 starta the Beach Boys opp att Brother Records og signerte ein ny kontrakt med Reprise Records. Med ny kontrakt forynga bandet seg og gav ut Sunflower som fekk god kritikk. Albumet vart og framleis vert rekna som eit album heile bandet medverka på, og alle medlemmene skreiv songar til albumet, som «Add Some Music to Your Day», Brian sin «This Whole World», Dennis sin «Forever» og Bruce Johnston sin «Tears in the Morning». Albumet, som Pet Sounds, vart ignorert av platekjøparane, og dei nådde ikkje ein gong Topp 100. Den verste plasseringa dei hadde i karrieren.
Etter Sunflower tilsette bandet Jack Rieley som manageren deira. Rieley valde ei ny retning for bandet, og la mellom anna vekt på politisk og samfunnsmessig medvit. Resultatet vart Surf's Up frå 1971, som inneheldt ein av songane til Brian frå Smile, «Surf's Up». Dei nytta i praksis same arrangement som Brian hadde nytta i studioet i 1966 med Carl på vokal. Brian medverka med ein av dei beste songane hans, «'Til I Die», som nesten ikkje kom med på albumet. Johnston enda den første perioden sin med bandet kort tid etter albumet kom ut, visstnok på grunn av gnisningar mellom han og Jack Rieley. Albumet vart ein moderat suksess og nådde Topp 30 i USA.
I februar 1972 kom Ricky Fataar og Blondie Chaplin med i bandet, og dette medførte ei dramatisk endring i stilen til bandet. Albumet Carl and the Passions - "So Tough" var ei blanding utan særpreg som inneheldt songar frå det tidlegare bandet til Fataar og Chaplin, og som nesten ikkje høyrest ut som Beach Boys-songar. Albumet vert av mange rekna som det mest ufokuserte og inkonsistente til bandet. Det nådde ikkje listene. The Beach Boys kom opp med ein ambisiøs (og dyr) plan for det neste prosjektet deira, Holland. Bandet, familiane og enkelte medarbeidarar og teknikarar flytta til Nederland sommaren 1972 og leigde eit gardshus som dei gjorde om til studio. Mot slutten av sommaren følte bandet dei hadde kome opp med det beste albumet deira til no. Reprise meinte derimot at albumet var svakt og etter ein del krangling spurte bandet om Brian kunne kome opp med noko kommersielt. Dette resulterte i songen «Sail On, Sailor», eit samarbeid mellom Brian Wilson og Van Dyke Parks, som vart ein dei meir symbolske Beach Boys-songane. Reprise godkjende albumet som kom ut tidleg i 1973. Det nådde 37. plass på Billboard-lista i USA. Holland vart òg populær på radio med songar som Mike Love og Al Jardine sin «California Saga».
Trass i at plateselskapet synte lite interesse byrja bandet å dra store publikum til konsertane sine. The Beach Boys in Concert var eit dobbeltalbum med opptak frå konsertane deira i 1972 og 1973 og vart den første gullplata til bandet på Reprise.
Endless Summer
Sommaren 1974 gav Capitol, i samråd med Love, ut eit dobbeltalbum med hittar frå tida før Pet Sounds- Endless Summer. Med eit solfylt, fargerikt omslag klarte albumet å fange stemninga i landet og albumet nådde toppen av Billboard-lista. Det var den første plata deira som selde ein million sidan «Good Vibrations» og låg på albumlista i tre år. Året etter gav Capitol ut ei ny samling, Spirit of America, som òg selde bra. Med desse samlingane vart the Beach Boys igjen ein del av det amerikanske musikalske landskapet og gjekk frå å vere oppvarmingsband for Crosby, Stills, Nash and Young til sjølv å verte hovudattraksjon på utselde basketball-arenaer. Manageren Jack Reiley, som vart verande att i Nederland etter Holland kom ut, vart sagt opp frå kontrakten seint i 1973. I 1974 kåra musikkmagasinet Rolling Stone bandet til årets band, basert på konsertane og songane skriven og produsert av Brian over ti år tidlegare.
Blondie Chaplin forlet bandet seint i 1973 etter ein krangel med Steve Love, manageren til bandet og bror til Mike. Ricky Fataar vart verande til hausten 1974, då han fekk tilbodet om å starte ei ny gruppe med Joe Walsh. Erstattaren til Chaplin vart James William Guercio gav bandet råd om den vidare karrieren deira som skulle vise seg å vere så smarte at han til slutt vart den nye manageren til bandet.
Under Guercio la The Beach Boys ut på ein særs suksessfull turne i 1979 i lag med bandet Chicago, der gruppene begge spelte nokre av dei andre sine songar. Beach Boys song òg vokal på hitten til Elton John frå 1974, «Don't Let the Sun Go Down on Me».
Nostalgien starta å ta over på konsertane til the Beach Boys. Gruppa hadde ikkje gjeve ut nokre nye album sidan Holland i 1973. Setlista deira endra seg gradvis frå kontemporære songar med hittar som ekstranummer til at heile showet bestod av songar frå tida før 1967. Dette valet var frustrerande for seriøse tilhengjarar i åra som følgde.
Brian kjem tilbake
Med 15 Big Ones kom Brian Wilson tilbake som den store drivkrafta i gruppa og det var det første albumet han produserte for bandet sidan Pet Sounds. Dette albumet inneheldt fleire nye songar skriven av Brian, og fleire gamle songar av andre artistar, som «Rock and Roll Music» (som nådde 5. plass), «Blueberry Hill», og «In the Still of the Night». Med Brian og Mike Love sin «It's OK» gjekk dei tilbake til den tidlege «sommarlege» stilen sin og han vart ein moderat hit. Albumet fekk omtale på ei spesialsending på NBC-TV den 4. august 1976, produsert av skaparen av Saturday Night Live, Lorne Michaels, med gjestartistar frå SNL som John Belushi and Dan Aykroyd.
I resten av 1976 og tidleg 1977 gjorde Brian Wilson sporadiske offentlege opptrednar og produserte det neste albumet for bandet, Love You, 14 songar skriven hovudsakleg av Brian aleine, samt meir «morosame» songar («Honkin' Down the Highway») og ein moden kjærleikssong («The Night Was So Young»). Songane vart leverte til resten av the Beach Boys som demoversjonar, hovudsakleg med Brian på vokal og Moog-synthesizer og trommemaskin. Meininga var at The Beach Boys skulle gjere dei ferdige, men på grunn av tidsproblem vart albumet gjeve ut som dei opphavlege demoane. Resultatet vart ujamnt og uferdig, og plata selde dårleg. Trass i dette er albumet eit av dei meir populær av dei seinare albuma til bandet. Mange har sett på albumet som ei steg tilbake til røtene deira.
Etter Love You medverka Brian gradvis mindre over dei neste albuma før han heilt trekte seg frå gruppa. Han spelte ikkje lenger med bandet på konsertar. Framføringane hans vart eksentriske og platene hans uinspirerte. Det vart reklamert for bandet med «Brian's Back» seint i 70-åra, men dei fleste kritikarane meinte at gruppa no var over toppen. Mange venta at Brian Wilson skulle verte ein av dei mange kjendisane på 70-talet som omkom av ein overdose.
I denne perioden gav bandet ut to nye album: M.I.U. og L.A. Light Album. M.I.U. vart spelt inn i Maharishi International University i Iowa (i dag Maharishi University of Management) etter at Mike Love insisterte. Dennis og Carl medverka lite til dette prosjektet som hovudskaleg var produsert av Alan Jardine og Ron Altbach, med Brian i rolla som «leiande produsent». Albumet inneheldt nokre interessante spor, men var hovudsakleg eit album for å oppfylle kontrakten med Reprise Records.
Samstundes som M.I.U. kom ut signerte The Beach Boys med CBS Records (i dag ein del av Sony/BMG). Dei fekk eit stort forskot og avtalen var visstnok at dei skulle ha minst ein million dollar per album. CBS var derimot ikkje nøgd med dei første resultata av det første albumet deira, L.A. Light Album. Bandet forstod no at Brian anten ikkje ville eller kunne skrive og produsere songane dei ønskte. Som eit mellombels tiltak kom Bruce Johnston tilbake til gruppa som både medlem og denne gongen òg som produsent. Brian og Carl sin «Good Timin‘» nådde Topp 40 i USA. Gruppa fekk òg noko suksess med ei disco-utgåve av «Here Comes the Night», som opphavleg var på Wild Honey.
I 1980 gav bandet ut Keeping the Summer Alive. Igjen var Bruce Johnston produsent samt musikar på albumet. Innspelinga fann stad i Western Recorders, der Brian hadde produsert mange av dei mest populære songane sine. Brian medverka her og der. Dennis Wilson hadde personlege problem på denne tida og sjølv om han ikkje medverka på albumet er han likevel tilskriven.
Nyare år
Seint i 1970-åra fekk Dennis Wilson stadig større problem med alkohol og narkotika. Enkelte av konsertane til bandet vart spolerte då han dukka full eller dopa opp på scenen. Bandet måtte offentleg kome med ei unnskyldning etter ein konsert i Melbourne i Australia i 1978, der fleire av medlemmene i gruppa var rusa.
Dennis Wilson var den første i Beach Boy som gav ut eit soloalbum, Pacific Ocean Blue, den 22. august 1977. Oppfølgjaren Bambu vart spelt inn med venen og musikaren Carli Muñoz, men kom ikkje ut før Pacific Ocean Blue kom ut på ny i 2008.
I 1980 spelte the Beach Boys på ein 4. juli-konsert i Washington, D.C. føre eit stort publikum. Konserten vart halde same stad dei to neste åra, men vart avlyst i 1983 då innanriksministeren James Watt sa at rockekonsertar var eit element som ikkje var ønskeleg. Dette førte til raseri hos mange av dei amerikanske Beach Boys-tilhengjarane, som meinte the Beach Boys var ein særs ønskeleg del av amerikanske kultur. Presidenten og First Lady Nancy Reagan støtta gruppa og President Reagan gav Watt ein bronseskulptur av ein fot med eit kulesår og indikerte at han hadde skote seg sjølv i foten med avgjersla si. I 1984 spelte gruppa på i Washington igjen. I 4. juli 2005 spelte Love og Johnston same stad igjen.
Samstundes hadde dei personlege problema til Dennis Wilson vorte verre og 28. desember 1983 druka han under ein dykketur medan han prøvde å hente opp att ting han kasta på sjøen under tidlegare raserianfall.
Trass i dødsfallet til Dennis la the Beach Boys ut på ein suksessfull turne. 4. juli 1985 spelte the Beach Boys for nær ein million menneske i Philadelphia og same kveld spelte dei for 750 000 i Washington, noko som fekk ein notis i Guinness rekordbok). Ni dagar seinare spelte dei på Live Aid-konserten. Same året gav dei ut albumet The Beach Boys og oppnådde ei ny interesse hos ålmenta i 1980-åra, mellom anna på grunn av hyllester som David Lee Roth si utgåve av «California Girls». I 1987 spelte dei med rap-gruppa The Fat Boys på songen «Wipe Out». Det vart filma ein video til songen.
I 1988 fekk The Beach Boys ein uventa førsteplass i USA, den første på 22 år, med songen «Kokomo» som var skriven for filmen Cocktail. Dette vart den mestseljande singelen deira nokon gong. Han er skriven av John Phillips, Scott McKenzie, Mike Love og Terry Melcher. Melcher hadde produsert og vore medlåtskrivar på fleire av dei seinare songane til bandet, samt at han hadde vore ven med Bruce Johnston i lang tid. Denne duoen hadde spelt i lag som Bruce & Terry og The Rip Chords, begge surfeartistar med ein særs liknande California-stil, før Johnston formelt vart ein del av The Beach Boys. Med suksessen til «Kokomo» i bakhand gav the Beach Boys raskt ut albumet Still Cruisin', som selde til gull i USA og gav den beste listeplasseringa deira sidan 1976. I 1990 spelte bandet, no med John Stamos på trommer, inn tittelsporet til komedien Problem Child, og i 1992 kom albumet Summer in Paradise.
13. juni 2006 sette dei overlevande Beach Boys-medlemmene (Brian Wilson, Mike Love, Al Jardine, Bruce Johnston og David Marks) alle stridar mellom seg til side og kom saman for 40-årsfeiringa av albumet Pet Sounds i ein seremoni på toppen av Capitol Records-bygningen i Hollywood. Wilson sa då at det var ein sjanse for at dei gjenlevande medlemmene kom til å kome saman igjen.
Ettermæle
Gruppa vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 1988, der Mike Love heldt ein tale som gjekk laus på Mick Jagger, Paul McCartney og the Beatles, Bruce Springsteen, Billy Joel og Diana Ross. Bandet vart òg vald inn i Vocal Group Hall of Fame i 1998. I 2001 fekk bandet Grammy Lifetime Achievement Award. Brian Wilson vart innlemma i britiske Rock and Roll Hall of Fame i November 2006. I 2004 rangerte musikkmagasinet Rolling Stone bandet på 12. plass på lista deira over dei 100 største artistane gjennom tidene.
I 2007 vart the Beach Boys innlemma i Hit Parade Hall of Fame.
Gruppavert ofte nemnd når det er snakk om sommarsongar. About.com kåra Sounds of Summer: The Very Best of The Beach Boys, ei samleplate frå 2003, som den beste sommarplata nokon gong.
Devi
Devi (hindi og sanskrit देवी, Devī) tyder 'gudinne' og blir brukt innan hinduismen for å visa til ulike kvinnelege gudeformer, særleg når dei blir tilbedne åleine. Ho kan sjåast på som ei morgudinne, ettersom Devi ofte blir tilbeden som ei mor.
Devi som hovudguddom
Gudinna er særleg viktig innan sjaktismen, der ho blir sett på som hovudmanifestasjonen av det guddommelege. Det finst fleire tekstar der ho blir opphøgd til skapar og øydeleggjar av universet, medan dei mannlege gudane står under henne i makt og heilagdom. Puranaen Devi Bhagavata inneheld til dømes atten tusen hymne til eller om gudinna.
Former av Devi
Alle dei personleggjorte gudinnene innan hinduismen kan reknast som former av Devi. Dei opptrer med ulike former som kan delast inn i kategoriar:
Devi som namn
Devi er eit vanleg kvinnenamn for hinduar, og finst i eit utal samansetjingar, som Sridevi, Lakshmidevi, og mannsnamnet Deviprasad. Rabri Devi er namnet på den mangeårige sjefsministeren i Bihar. Phoolan Devi var ei vidkjend «bandittdronning» som gjekk inn i politikken.
Slievemore
Slievemore er det nest høgaste fjellet på øya Achill i County Mayo i Republikken Irland.
Mukatsjevo
Mukatsjevo eller Mukatsjeve (ukrainsk Мукачево, Мукачеве) er ein by i Latoricadalen i Zakarpattja oblast (provins), sørvest i Ukraina. Byen har kring 95 000 innbyggjarar (2008).
Byen er no ein endestasjon langs ein jernbane. Her vert det produsert øl, vin, tobakk, mat, tekstilar, tømmer og møblar. Under den kalde krigen låg Mukatsjevo flybase her.
Historie
Frå 800-talet til 1000-talet var Mukatsjevo truleg ein del av Kiev-riket. I 1018 vart Mukatsjevo erobra av ungararane og vart eit maktsenter for dei ungarske kongane. I 1397 gav kong Sigismund av Ungarn byen til den rutenske prinsen Theodor Koriatovitsj, som flytta mange rutenarar her. På 1400-talet blømde byen og han vart eit handelssenter i regionen. I 1445 vart byen ein ungarsk fri keisarby. Han fekk òg Magdeburgrettar.
På 1500-talet vart Mukatsjevo ein del av fyrstedømet Transilvania. Anti-Habsburgske opprør fann stad frå 1604 til 1711 i dette området og det som i dag er Slovakia. Det vart oppretta eit gymnas her i 1646. Seint på 1700-talet kom byen under austerriksk kontroll som ein del av Kongedømet Ungarn. Det busette seg òg mange tyskarar i området. Palanokborga i byen vart eit europeisk politisk fengsel etter storminga av Bastillen. I 1821-1823 sat den greske nasjonalhelten Alexander Ypsilanti fengsla i Palanokborga.
Dronning
Ei dronning kan vera kona til ein regjerande konge, eller sjølv vera den regjerande monarken i eit land. Ektemannen til ei regjerande dronning er derimot ikkje ein konge; han har andre titlar, som prinsgemal (dansk) eller prince consort (engelsk). Mora til ein regjerande monark som ikkje sjølv har formell makt blir ofte kalla dronningmor.
Mukatsjevo
Historie
I 1919 vart området Karpatisk Rutenia, som byen låg i, innlemma i Tsjekkoslovakia. I november 1938 vart ein del av området som tidlegare hadde høyrt til kongedømet Ungarn gjeve attende til Ungarn. Mukatsjevo var då den einaste byen i Ungarn med ein jødisk majoritet, fram til 1944 då alle jødane vart deporterte til Auschwitz av nazistane. Mot slutten av 1944 storma den raude armeen Karpatisk Rutenia. Først vart området gjeve attende til Tsjekkoslovakia, før det vart ein del av Sovjetunionen som følgje av ein avtale mellom dei to landa seinare i 1945. Sovjetunionen byrja å kaste ut ungarane i byen. I 1945 vart byen ein del av Ukrainske SSR.
Dronning
I praksis er ikkje skiljet mellom ulike dronningar absolutt. Ei inngift dronning har ofte fått mykje makt over kongen, medan ei enkjedronning kan ha herska heilt eller delvis etter å ha mista mannen sin, ofte på vegne av ein mindreårig son. Dronningar kunne oppnå makt ved hjelp av eige evner eller på grunn av slektskap, ettersom dei i tidlegare tider gjerne kom frå kongelege familiar i andre land.
Også dronningar utan mykje innverknad på samfunnet rundt seg er blitt sett på som symbol for landet eller kongsmakta. Marie Antoinette, den siste dronninga før den franske revolusjonen, er eit døme på dette. Ho blei sett på som lettsindig og fjerna frå folket, og blei avretta som ein forhatt representant for monarkiet.
Arverett til dronningtittelen
Tidlegare har stillinga som regjerande dronning gjerne vore eit unntak; dei fleste dronningane var det på grunn av mannen si stilling. I dag har derimot mange av dei gjenverande europeiske monarkia arvelovar som seier at kvinner kan arve trona på lik linje med menn, og Danmark, Nederland og Storbritannia har ei dronning som statsoverhovud. Etter at den norske grunnloven blei endra i 1990 fekk kongelege av begge kjønn lik arverett på trona.
Annan bruk av ordet
Dronningtittelen er blitt overført til andre område, mellom anna dyreriket, der viktige kvinnelege insekt i eit insektsamfunn kan bli kalla «dronning». Dette gjeld særleg bier og maur.
I vestleg sjakk blir den mektigaste brikka òg kalla «dronning», medan den viktigaste, men meir hjelpelause brikka blir kalla «konge».
Kjelder
fa:شهبانو 女皇帝
Jakt og sanking
Jakt og sanking er eit næringsgrunnlag som går ut på å hausta ulike ressursar frå naturen, gjennom jakt, fangst og fiske av ville dyr og gjennom sanking av plantedelar, som røter, frukter og blad, honning og sjømat. Samfunn som hovudsakleg lever av jakt og sanking blir kalla jegerar og sankarar eller veidefolk. Dei lever ofte i mindre grupper, som nomadar.
Jakt og sanking har vore den viktigaste levemåten for menneskeslekta i over to millionar år, fram til fleire samfunn utvikla jordbruk og temde dyr frå rundt 10 000 år sidan. Dei nye levemåtane, anten som bufaste bønder eller som husdyrnomadar, erstatta gradvis den gamle dei fleste stader i verda. Rundt 1500 f.Kr. var rundt 1 % av menneska jegerar og samlarar. Ved byrjinga av 2000-talet rekna ein delen av dei som mindre enn 0,001 %. Veidefolk har særleg halde stand lenge i område der det er vanskeleg eller umogleg å driva jordbruk — i ørken, tett skog eller polare område, og er ofte rekna som urfolk. Samstundes har ikkje jordbruket erstatta det gamle næringsgrunnlaget; gjennom tidene har mange jordbruksfolk har brukt jakt og sanking til matauke.
Grupper som har levd av jakt og sanking i lang tid er mellom anna aboriginarar, andamanske urfolk, inuittar, sanfolk og urfolk i Amazonas. Også mange samar levde som veidefolk heilt fram til mellomalderen.
Studie
Jakt- og sankesamfunn har vore studerte av antropologar fordi ein gjerne har sett på dei som eit band til tidlegare tider. Lenge meinte ein at levemåten til desse folka kunne fortelja oss noko om korleis alle menneske levde i steinalderen. Denne tanken, og sjølve omgrepet «jegerar og sankarar» som ein kategori for svært ulike grupper i ulike delar av verda, er blitt kritisert i nyare tid.
Ein har funne nokre fellestrekk, som stor grad av samarbeid og deling innan lokalgrupper, lite kjønnsdeling av arbeidsoppgåver bortsett frå at det typisk berre er menn som jaktar medan kvinner har hovudansvar for sanking.
Jakt og sanking gjev eit variert kosthald som menneska er tilpassa gjennom evolusjon. Mange moderne livsstilsjukdommar, som hjerneslag og hjarteinfarkt, ser ut til å ikkje finnast i samfunn der ein lever på dette tradisjonelle viset.
Kafiréas
Kafiréas (gresk Καφηρέας) er ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Kafiréas inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kárystos.
Lee Jong-wook
Lee Jong-wook var ein koreansk lækjar som var generaldirektør i Verdshelseorganisasjonen frå 21. juli 2003 til han døydde.
Almost in Love
Almost in Love er det 39. albumet til Elvis Presley, gjeven ut i november 1970 på billigselskapet RCA Camden. Det var det førte av fleire album på RCA Camden med songar som berre tidlegare hadde vore tilgjengeleg på singlar eller EP-ar.