cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
New England Island
New England Island er ei folketom øy i Essex i England. Det går ein veg over øya med bruer til Foulness og fastlandet via Havengore Island.
Tidlegare vart ho nytta som beitemark for sau og ho er verna frå havet ved hjelp av dike. Øya har tilhøyrd Forsvarsdepartementet i Storbritannia sidan 1915.
Alb
Alb er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen med ei lengd på 45 km. Ho har sitt utspring sør for Bad Herrenalb og renn gjennom Ettlingen, Marxzell og Waldbronn, før ho munnar ut i Rhinen ved Karlsruhe
IF Fram
Idrettsforeningen Fram er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Torstrand i Larvik, stifta 15. januar 1894. Laget er aktivt i idrettane fotball, friidrett, handball og skeiseløp.
Herrelaget i fotball spelar i 2. divisjon avdeling 2 (2020).
Soge
Fram sitt fotballag kvalifiserte seg til NM-finale i 1912. Fram vann kampen 2-1, men Osloklubben Mercantile protesterte og fekk omkamp. Veka etter tapte 0-6 mot Mercantile. Både i 1919 og 1931 nådde laget semfinale, der det vart eittmålstap for høvesvis Odds Ballklubb og Mjøndalen IF. I 1949 rykte laget opp frå Landsdelsserien og var ikkje snauare enn at det i sesongen 1949/50 vann avdeling A i Hovedserien. Dermed var det klart for seriefinale 1950 mot Fredrikstad FK. Etter som den fyrste kampen enda 1-1 måtte dei to laga møtest ii Larvik, der heimelaget skåra det einaste målet i kampen og vart seriemeister. Allereie året etter rykte klubben ned i Landsdelsserien, og etter eit mellomspel i Hovedserien 1954/55, har Fram alltid spelt på nivå to eller lågare i norsk seriefotball. I 2020 spelar laget på nivå tre.
Sidan 1970-åra er nok Fram best kjend for sine skeiseløparar. Namn som Bjørn Tveter, Øyvind Tveter, Tom Erik Oxholm, Bjørg Eva Jensen, Roger Strøm og Minna Nystedt har sett sitt stempel nasjonale og tildels internasjonale tevlingar. Fremst står Jensen med si olympiske gullmedalje på 3000 meter i Lake Placid i 1980.
Fylkesveg 6 i Hordaland
Fylkesveg 6 i Hordaland går mellom Rød og Krossleitet i Sveio kommune. Vegen er 22,5 km lang.
Vibeke
Namnet er danna som ei diminutivsform av Wiebe, som kan vera ei kortform av namn som byrjar med Wig, 'krig', eller koma frå Weib, 'kvinne'. Andre former av namnet er Vibecke, Vibekka, Viveke, Vivikka og Wibke.
McNair Nunatak
McNair Nunatak er ein liten nunatak som ligg 12 nautiske mil (22 km) aust for den sentrale delen av Masson Range og 5 nautiske mil (9 km) sør-søraust for Russell Nunatak. Han vart først sett av R. Dovers i løpet av den sørlege reisa til ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1954. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter Richard McNair, ein kokk ved Mawson-stasjonen i 1955.
Agnar Mykle
Agnar Mykle var ein norsk skjønnlitterær forfattar fødd i Trondheim, død i Asker, der han budde då.
Karriere
Mykle vart fyrst og fremst kjend for romanen Sangen om den røde rubin (1956). Det vart reist rettssak mot han og forlaget, og romanen vart forboden i 1957. Grunnlaget for forbodet var det samtida tolka som provoserande skildringar av seksualitet og erotikk. Nokre oppfatta romanen som pornografisk. Ei anke til Høgsterett førte til at Mykle vart frifunnen.
Bøkene til Mykle har vorte kritisert for å ha persongalleri og handling som låg tett opp til forfattaren sitt eige liv. Karakteren Ask Burlefot, ein ung mann, er ein person i mange av romanane. Han vert framstilt som ein rastlaus, frustrert og søkjande ungdom. Sangen om den røde rubin handlar om den unge studenten Ask Burlefot i åra som student ved Noregs Handelshøgskule i Bergen. I romanen vert dei personane Ask møter på inngåande skildra. Mykle tok sjølv utdanning til siviløkonom ved den same høgskulen. Mange i Bergen meinte å kjenna seg att i boka.
Salet vart stort i Noreg. Endå større vart salet av Mykle på engelsk. Kritikkane var eineståande gode. Men Mykle var etter rettssaka ein utstøytt, einast forsvart av forfattarane Eystein Eggen og Dag Solstad. Mykle var sterkt oppteken av inntektsskilnaden mellom forfattar og forleggar, og hadde dessutan eit anstrengt forhold til likningssjefen i Asker, som han sende fleire brev til med klage over at han ikkje fekk godteke frådragspostar. Han isolerte seg i den siste perioden av livet, og gav ikkje ut bøker, men etterlét seg bunker med manuskript då han døydde.
Mykle vann Gyldendals legat i 1954.
Utgjevingar
Agnar Mykle debuterte i 1948 med novellesamlinga Taustigen. Andre arbeid inkluderer Jeg er like glad sa gutten (noveller, 1952), Kors på halsen (noveller, 1958), Largo (noveller, 1967), Tyven, tyven skal du hete (roman, 1951), Lasso rundt fru Luna (roman, 1954), Sangen om den røde rubin (roman, 1956) og Rubicon (roman, 1965).
Singularitet
Ein singularitet er eit punkt der tettleiken er uendeleg stor. Slike punkt oppstår som løysingar i fysiske likningar, til dømes i sentrum av eit svart hol eller i Big Bang-hendinga i dei relativistiske universmodellane. Ein reknar likevel med at når slike singularitetar dukkar opp, er det eit teikn på at naturskildringa vår er ufullkomen, og at dei ikkje finst som fysiske objekt.
Peder Farup
Kjøpmannsonen Farup vart cand.pharm. i 1897. Etter doktorgradstudiar i Tyskland arbeidde han nokre år på universitetet i heimbyen. Frå 1909 til -19 var han så professor i uorganisk kjemi ved NTH i Trondheim. Sidan var han 1925-31 professor i farmasøytisk kjemi ved Universitetet i Oslo. Til sist apotekar i Oslo.
Farup vart vide kjend for sitt banebrytande granskararbeid med titanmalmen i Noreg. I 1909 fekk han patent på eit fargestoff i titanen. Saman med Gustav Jebsen la han grunnen for den norske titanfargeindustrien, jamfør Titania A/S.
Bente Pedersen
Bente Pedersen er ein norsk forfattar. Ho har skrive dikt, noveller og romanar men er best kjend for bokseriar som Raija (40 bøker), Rosa (35 bøker), Sara (6 bøker), Liljene (3 bøker) og Huset Arent (21 bøker).
Pedersen er fødd og voks opp i Storfjord kommune, og seinare busett i Skibotn.
Sjå òg
Finn Arnesen
Bente
Bente er eit kvinnenamn danna som ei kortform Benedikte som har opphav i det latinske Benedictus, 'signa'.
Bente har norsk namnedag den 8. oktober.
Andre former av namnet er Bende, Benta, Benthe og Bentha. Bent, Bengt, Bendik og Benedikt er nærskylde mannsnamn.
Bruk
Namnet var lite brukt på første halvdel av 1900-talet, men bruken tok til å veksa rundt 1960. Han voks til to toppar, ein på over 0,4% for Benedicte mot slutten av 1980-åra og ein på 0,25 % for Benedikte mot slutten av 1990-åra, og gjekk så raskt ned igjen. I 2009 var det 1 367 norske kvinner som heitte Benedikte og 2 633 som heitte Benedicte.
Namnet er brukt i Danmark og Noreg. Bente var blant dei mest brukte namna på nyfødde jenter i Noreg på 1950- og 1960-talet, men fall sidan raskt i popularitet.
Mersea Island
Mersea Island (tidlegare Mersey Island) er den austlegaste busette øya i Storbritannia, og ligg like utanfor kysten av Essex i England, 14 km søraust fro Colchester. Ho ligg i estuaret til elvane Blackwater og Colne og har eit areal på kring 18 km². Namnet 'Mersea' kjem frå det gammalengelske meresig som tyder «øya i sjøen».
Øya har kring 11 000 innbyggjarar. Ho er landfast via ei vegfylling, kalla The Strood. Vegen vert vanlegvis lagt under vatn når det er springflo. Øya ligg nær Ray Island. Det er to busetnader på øya, den vesle byen West Mersea og landsbyen East Mersea, og ei lita grend ved Barrow Hill nord for West Mersea.
Hovudnæringa på Mersea er jordbruk, fiske (mellom anna østers) og industri knytt til båtliv. Øya har sine eigne aviser, Newsround og Mersea Island Courier.
Battalgazi
Battalgazi er ein by og eit distrikt i provinsen Malatya i Tyrkia. Byen har kring 18 000 innbyggjarar.
Han vart tidlegare kalla Eskimalatya ('Gamle Malatya'), og ligg 20 km frå dagens Malatya. Byen fekk det nye namnet til minne om folkehelten Battal Gazi.
Fylkesveg 8 i Hordaland
Fylkesveg 8 i Hordaland går mellom Viken og Vihovda i Sveio kommune. Vegen er 5,3 km lang.
Vikøy kyrkje
Vikøy kyrkje er ei langkyrkje frå 1838 i Kvam herad i Vestland fylke. Kyrkja er i bygd i tømmer og har 300 sitjeplassar.
Malakoff Rockfestival
Malakoff Rockfestival er ein årleg norsk musikkfestival med hovudfokus på rock som vert arrangert på  Nordfjordeid i Sogn og Fjordane. 17. arrangementet finn stad 18/7/2019 - 20/7/2019.
Vikøy kyrkje
Bygget
Eldste omtalen av kyrkja i Vikøy er frå 1316. Den gamle Vikøy stavkyrkje stod fram til rundt 1839, då ho blei erstatta av ei langkyrkje i seinempirestil teikna av Linstow, som òg hadde teikna Slottet i Oslo. Kyrkja er i dag måla kvit.
Innreiing
Kyrkja har ein bibel frå 1589 og altartavle frå 1633, som syner krossfestinga av Jesus. Ein kalk frå 1614 som no er i St. Peters Church i London stammar òg frå Vikøy kyrkje.
Kolomejtsevøyane
Kolomejtsevøyane (russisk острова Коломейцева; Ostrova Kolomejtseva) er ei gruppe på to små øyar i Nordenskiöldøyane i Karahavet, utanfor kysten av Sibir i Russland. Desse to øyane ligg om lag 40 km aust for Russkijøya, den største øya i øygruppa, og mindre enn 100 km vest for Tajmyrhalvøya
Vikøy kyrkje
Innreiing
Kyrkja har to kyrkjeklokker som blei laga av Prahl i Bergen i 1850. Orgelet i kyrkja er frå 1920 og blei laga av Olsen og Jørgensen i Oslo.
Malakoff Rockfestival
Publikumsutvikling
I 2006 hadde festivalen eit publikum på over 3 200. I 2007 var dette kome opp i 4 500, i 2008 over 10 000, 11 000 i 2009 og over 20000 besøkande frå 2013.
The Main Level
The Main Level er ei musikkgruppe frå Bergen. Gruppa består av Laurent Kelmendi, Sander Helmers-Olsen og Alexander Instøy. Laurent og Sander var dei som starta bandet i 2013, Alexander kom en kort stund etter. Laurent og Sander vart kjent med kvarandre på en musikal. Navnet på bandet (The Main Level) fekk dei i frå en knapp på mixbordet i studioet. På knappen står det MAIN LEVEL, som er den knappen som gir lyd. Dei har fans rundt omkring i verden, og dei kallar seg sjølv for Mainers.
Malakoff Rockfestival
Utmerkingar
Malakoff Rockfestival vart i 2004 og 2005 kåra til årets festival av Norsk Rockforbund. I 2013 fekk festivalen Fylkeskulturprisen av hovudutvalet for kultur i Sogn og Fjordane fylkeskommune for å ha gjort seg bemerka nasjonalt og for å bidra til godt omdøme for heile Sogn og Fjordane.
Vikøy kyrkje
Kyrkjegarden
Komponisten Geirr Tveitt er gravlagd på kyrkjegarden ved Vikøy kyrkje.
Kolomejtsevøyane
Havområdet rundt dei vesle Kolomejtsevaøyane er dekt av fast is om vinteren og klimaet er hardt. Det omliggande havet er fylt med pakkis om sommaren.
The Main Level
Laurent Kelemendi (22 mars 1994) starta karrieren sin som danser, og meldte seg på Norske Talenter med dansegruppa MixMaster Cru i 2012. Dei kom heilt til Semifinalen. Laurent har 3 søsken, 1 storebror og 2 lillesøstre (Liridon, Donika, Dorijana). Han vart fødd med ein stor fotskade, og han har måtte tatt fleire operasjoner.
Kraichbach
Kraichbach er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre med ei lengd på 50 km. Ho har sitt utspring ved Sternenfels mellom Schwarzwald og Odenwald, og renn igjennom Kraichtal og Hockenheim, før ho munnar ut i Rhinen ved Ketsch.
The Main Level
Sander Helmers-Olsen (1 januar 1996) har vore med i mange musikaler opp gjennom barndommen sin. Sander har en mindre bror, Jørgen.
Acre (fleirtyding)
Acre kan ha fleire tydingar:
The Main Level
Alexander Instøy (20 juni 1994) starta musikk-karrieren sin når han var 13 år. Alex har 3 mindre søstre (Katharina, Emilie, Lena).
Kolomejtsevøyane
Øyane høyrer til Krasnojarsk kraj i Russland og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland.
I 1900 vart øyane i Nordenskiöldøyane utforska av den russiske geologen Baron Eduard Von Toll under polarekspedisjonen til det keisarlege russiske vitskapsakademiet om bord på skipet «Zarja». Kolomejtsevøyane vart kalla opp etter kaptein N. N. Kolomeitsev, kapteinen på skipet.
Malakoff Rockfestival
Utmerkingar
Malakoff Rockfestival vert arrangert for 9. gong 22. og 23. juli 2011. Med ei god utvikling dei siste åra, så har festivalen vokse seg til å bli den store rockefestivalen på vestlandet. I 2009 hadde Malakoff over 11000 innanfor dørene, i 2010 13000 besøkande med 3500 på festivalcampen og festivalområdet.
Artistar
Festivalen har hatt artistar som Turboneger, Span, Big Bang, Animal Alpha, Robert Post, Marit Larsen, Datarock, The School, Skambankt, Briskeby og ikkje minst lokalheltane Svelekameratane. Festivalen har også sleppt til mange mindre kjende band og artistar.
2003
Surferosa, Blofeld, Lukestar, Ricochets, Hayseed, Plym, Stuk, Svelene, Popscore, Poorman’s Hollywood, Psyndromatic.
2004
Gåte, Johndoe, Minor Majority, Venke Knutson, Mother, Ribozyme, Mike Gallaher, Lorraine, Svelene, Violent Pover, Afterbirth, Nemesis.
2007
Datarock, Åge og Sambandet, Amulet, Infidels Forever, Grand Island, Heroes & Zeros, Jim Stark, Johndoe, Kakkmaddafakka, Lukestar, Marit Larsen, Rockettothesky, Skambankt, Svelene, The Heretics, The Lionheart Brothers, The School, Treat, Waste.
2008
Dum Dum Boys, Raga Rockers, Bertine Zetlitz, Real Ones, The Grand, Rumble in Rhodos, MiaowMiaow(Lux), Je Suis Animal(No/Uk), Pirate Love, Hellbillies, 120 Days, Tripod, Ziroki. TSMH, Svelene, Suspected.
2009
Turboneger, Ulf Lundell(S), Motorpsycho, Kaizers Orchestra, The Soundtrack Of Our Lives(S), Superfamily, Tommy Tokyo & Starving for my gravy, Smoke Mohawk, Silver, The Sex Vikings, Petter Carlsen, Pony The Pirate, Eva & the Heartmaker, Svelekameratane, Katzenjammer, El Caco, The School, Wheel of Fortune, Samora.
2010
Big Bang, Bob Hund(S), Enslaved, John Olav Nilsen & Gjengen, Sivert Høyem, Timbuktu & Damn!(S), Thomas Dybdahl, Egil Olsen, Djerv, Howl, Jack Dalton, Jaga Jazzist, Johnossi(S), Lucy Swann, Navigators, Purified In Blood, Skambankt, Susanne Sundfør, Svelene, Tellusalie, The Blacksheeps, The Cumshots, The Pink Robots, Untitled, Serious Jokers, Samora, Linn Eide.
2011
Håkan Hellstrøm(S), The Wombats(Uk), Satyricon, Danko Jones(Can), Bo Kaspers Orkester(S), Ida Maria, Bjørn Eidsvåg, Datarock, Kvelertak, Aristillus, Christel Alsos, Magnet, Eye Emma Jedi, Hayseed Dixie(Us), Honningbarna, Kråkesølv, Oslo Ess, Shining, Stingray, Svelene, Thom Hell, Turns, Heroes & Zeros, Razika, Bergtatt, The Pink Robots, Tom Stockman, Iselin Solheim, Anne Marie Russøy.
2012
Seigmen, Turboneger, DumDum Boys, Meshuggah(S), Lars Winnerbäck(S), DeLillos, Gallows(Uk), Rival Sons(Us), The Jayhawks(Us), Bare Egil Band, Casiokids, Deathcrush, Den Svenska Bjørnstammen(S), El Caco, Hurra Torpedo, Royal Republic(S), Rumble In Rhodos, Sondre Lerche, Svelene, Thea Hjelmeland, Tripod, Mikhael Paskalev, Eye Emma Jedi, Dan Croll(Uk), Let`s Be Light, Laila Beathe Førde, NRWY, To Levande og ein død, Vegard og Bård Leite.
2013
Biffy Clyro(UK), The Hives(S), Kaizers Orchestra, Bad Religion(US), Graveyard(S), Kvelertak, The Tallest Man On Earth(S), First Aid Kit(S), Morten Abel, Lars Vaular, CC Cowboys, LidoLido, Honningbarna, Black Debbath, Blood Command, Witchcraft(S), Eva & The Heartmaker, Casa Murilo, Hvitmalt Gjerde, Svelene, Klubbkonsert i Gymmen: Lemâitre, bOka, Nrk Sommarlutt: Eva Weel Skram, Alexander Pavelich, Sigrid Moldestad, Iselin Solheim, Special Kids Units, Aleksander Raftevold, Xzwer, Lommerosk.
2015
Kaiser Chiefs (UK), Mew (DK), Rival Sons (US), Seigmen, Susanne Sundfør, Enslaved, Architects (UK), Millencolin (SE), Hoffmaestro (SE), Emilie Nicolas, Marmozets (UK), Jonas Alaska, The Toy Dolls (UK), Honningbarna, Team Me (DK), Violet Road, Hurula (SE), Tønes, The Dogs, Thea Hjelmeland, Comet Kid, Datarock, Svelene, Jørn m/Trollebø,  I See Rivers, Drusar.
2016
Iggy Pop (US), Yelawolf (US), Gojira (FRA), Gogol Bordello (US), OnklP & De Fjerne Slektningene, Kvelertak, Vintage Trouble (US), Sivert Høyem, Cancer Bats (CAN), Matoma, Odd Nordstoga, Gabrielle, The Good The Bad And The Zugly, Kakkmaddafakka, Vreid, Bendik, Tiebreaker, Lovespeake, Hjerteslag, Baskery (SE), Aleks Grey, The Dogs, Yuma Sun, Michael Kildal, I See Rivers, NRWY, Tina Refsnes, Indigo Child, Kjartan Lauritzen.
2017
Biffy Clyro (UK), Refused (SE), Karpe Diem, Alan Walker, Turbonegro, Ane Brun, Converge (US), Åge Aleksandersen & Sambandet, Frank Carter & The Rattlesnakes (UK), Sondre Justad, Wardruna, Daniel Norgren, Dubioza Kolektiv (BH), Janove, Spidergawd, Dagny, Kjartan Lauritzen, Death By Unga Bunga, The School, Mgpjr-vinnarane Vilde og Anna, Carnival Kids, Tiebreaker, Lüt, Indigo Child, Ahead Of The Curve, Elida Høgalmen, Jackbow, Don Wild, Baia Wolf.
Biella
Biella (latin Bugella) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Biella i regionen Piemonte og har om lag 43 733 innbyggjarar. Han ligg om lag 80 km nordaust for Torino og om lag 100 km nordvest for Milano.
Byen ligg ved foten av Alpane i Bofjella nær Mucrone og Camino, som er eit område med mange småelvar og innsjøar. Elvo renn vest for byen, Oropa og Cervo renn i aust. Det ligg fleire skisenter i nærleiken og byen er eit populært turistmål. Pilegrimar kjem til Sacro Monte di Oropa, det heilage fjellet Oropa, som i 2003 vart inskrive på UNESCO si verdsarvliste.
Hjelm
Hjelm (norrønt hjalmr) er eit vernande hovudplagg av hardt og/eller absorberande materiale. Ein hjelm kan verna hovudet mot slag, støyt og andre skadar eller farer. Typiske bruksområdet er i militær samanheng, som verneutstyr for arbeid, til ein del idrett og anna rørsle eller transport. Nokre hjelmar kan hovudsakleg ha seremoniell eller utkledande funksjon, og kan ha ei utforming som ber preg av dette.
Biella
Biella er eit senter for produksjon av ull og tekstilar. Det ligg ein liten flyplass i den nærliggande kommunen Cerrione som tener byen.
Ranchería
Ranchería er ei elv i La Guajira-departementet i Colombia. Ho gjer ut for det mest vassrike vassdraget i departementet, i den nordlege delen av landet. Elva har det øvre kjeldeområdet meir enn 3000 meter over havet i fjellmassivet Sierra Nevada de Santa Marta, og straumar ut i Karibhavet i det same departementet.
Hjelm
Kulturell tyding
Ein hjelm kan vera eit teikn på ein mektig krigar, og er blitt brukt i framstillingar av krigargudar som Ares, Atene, Bellona og Mars, erobrarar som Aleksander den store, vikingar eller conquistadorar.
Biella
Historie
Dei første innbyggjarane ein kjenner til i området var ligurarar og keltarar som levde nær elvane og innsjøane som fiskarar og jegerar, og seinare gjetarar. Ei ligurisk stamme, Victimuli, slo seg ned på Biellasletta og utnytta gullårene nær Elvo. Leiting etter gull i området haldt fram til tidleg i mellomalderen, og sjølv i dag er gullgraving ein lokal hobby.
Hjelm
Kulturell tyding
Ein del germanske namn som Hjalmar, Anselm, Vilhelm er avleidde av «hjelm», medan namn som Kjetil og Kjell kan vera knytte til hovudplagget.
Biella
Historie
Namnet Bugella dukka for første gong opp i eit dokument frå 826 der det stod at Ludvig den fromme, son til Karl den store, gav byen til grev Busone. Eit anna dokument frå 882 fortel om byte av nokre av landområda til Karl den tjukke mot kyrkja i Vercelli.
På 900-talet var byen busett av alemannarar, langobardar og frankarar, som bygde dei første bymurane for å forsvare seg mot barbarane. Restar frå denne perioden i dag er den langobardiske dåpskapellet og den tilhøyrande kyrkja S. Stefano, som byen voks opp rundt. I dag fungerer kyrkja som domkyrkje, men den opphavleg frå 400-talet vart øydelagd i 1872.
Biskop Uguccione si borg vart øydelagd under eit opprør i 1377 som førte til at Biella vart underlagd Huset Savoie.
På 1300- og 1400-talet kjempa Visconti-familien mot Savoie om styringa over Biella-området. På 1600-talet var det liknande kampar mellom franskmennene og spanjolane, og Biella vart okkupert i 1704.
I 1798 vart nok ein gong okkupert av Frankrike og etter slaget ved Marengo vart Biella formelt annektert av Frankrike. Etter Wienerkongressen gjekk byen tilbake til Savoie.
I 1859 vart Biella omleira av austerrikarar, men Garibaldi gjorde slutt på omleiringa og byen vart ein del av provinsen Novara, og mista statusen som regionshovudstad, som han hadde fått på 1600-talet av Karl Emanuel av Savoy. I 1927 vart han overført til provinsen Vercelli i 1927.
I 1992 vart den nye provinsen Biella oppretta ut av dei nordvestlege områda av provinsen Vercelli.
Nidelv IL
Nidelv Idrettslag er eit idrettslag i Trondheim, skipa i 1930. Laget driv med idrettane fotball, friidrett, handball, innebandy, ski og vektløfting.
Fotballaget Nidelv spelte i 2. divisjon i tida 1964-67. I sin fyrste sesong var laget med i opprykkskampen til 1. divisjon, men vart nummer to, slått av Steinkjer og føre Rosenborg på tredjeplass. Harald Sunde var den store Nidelv-profilen midt på 1960-talet.
Åre i Sverige
Åre er ein svensk tettstad i Åre kommun i Jämtlands län i Jämtland. I 2005 hadde tettstaden 1 260 innbyggjarar.
Åre er ein populær vintersportsstad og har òg ein 18-hols golfbane. Åre har arrangert VM i alpint to gonger, 1954 og 2007.
Åre har søkt om å få arrangere Olympiske vinterleikar heile sju gonger, i 1984 og 1988 saman med Falun og i 1992, 1994, 1998, 2002 og 2004 saman med Östersund utan å lukkast.
Alt på 1100-talet stoppa tusenvis av pilegrimar frå heile Europa ved Åre gamle kyrkje på veg til grava til Olav den heilage i Nidaros.
Kjærleik
Kjærleik er ei menneskeleg kjensle, vanlegvis retta mot eit anna menneske. Kjærleik er å vere glad i nokon. Mange vil seie at kjærleik er irrasjonell av natur, og difor vanskeleg å definere. Likevel er omgrepet delt inn i ulike former for kjærleik:
Kjærleiken i filosofien
Omgrepet kjærleik har vore eit heitt tema i litteratur og filosofi. Filosofisk er det særskilt knytt til Platon og åndelæra hans, og denne tankegangen har hatt stor påverknad på kjærleikssynet innan kristendommen og europeisk litteratur, særleg i mellomalderen og under romantikken. Platon utvikla tanken om den ideelle kjærleiken, som var frigjort frå materielle band.
Gresk og seinare latinsk tenking deler kjærleiken i tre grunnleggjande deler. På gresk skil ein mellom eros (sanseleg kjærleik, med avleiinga erotikk), filia eller venskap, og endeleg agape, den oppofrande kjærleiken, som fekk mykje å seia for kristen tenking.
Språkhistorie
Dei skandinaviske språka er unike i europeisk samanheng fordi dei skil mellom kjærleik på den eine sida og elsk på den andre. Det har vore hevda, av mellom anna filosofen Tore Frost, at dette skriv seg frå kristen påverknad. Kjærleiksomgrepet er tradisjonelt ikkje synonymt med elsk-omgrepet, fordi det famnar vidare enn rein «elsk-hug». Det er grunnar til å tru at det skriv seg frå det latinske caritas, ei omsetjing av gresk agape, altså den oppofrande kjærleiken.
I fleire europeiske språk skil ein ikkje mellom verbet og substantivet, slik at ein får ordpara love og make love på engelsk, liebe og lieben på tysk, amour og aimer på fransk. Det tilsvarande norske verbet er «å elska» (i dag i nokon grad fortrengt av det nyinnhenta omgrepet «å ha sex»).
Çermik
Çermik (armensk Ջերմուկ, Jermuk) er ein by og eit distrikt i provinsen Diyarbakır i Tyrkia. Byen har kring 18 000 innbyggjarar (2010).
Handnesøya
Handnesøya er ei berglendt øy i Nesna kommune i Nordland. Ho ligg nord for munningen av Sjona. Arealet er 34,4 km², og det høgaste punktet på øya er Stokkatinden som er 599 meter over havet. Øya har om lag 90 innbyggarar (2007), den viktigaste næringsvegen er jordbruk. Helgelandske driv ferjesamband frå øya til tettstaden Nesna og øyane Tomma og Hugla. Nordlandsekspressen mellom Bodø og Sandnessjøen kan få anløp av Handnesøya ved behov. Øya har eiga kyrkje, Handnesøya kapell.
Postnummeret er 8724 Saura.
Olav Oksvik
Olav Oksvik var ein norsk sosialdemokratisk politikar, som for det meste representerte Arbeidarpartiet.
Politikk
Oksvik gjorde ein stor innsats for å byggje opp arbeidarpartilag i Romsdal og på Sunnmøre, noko som slett ikkje alltid var lett. Men i 1921 gjekk han ut av Det norske Arbeidarpartiet (DNA), og blei ein av leiarane i Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti (NSA). Oksvik var konsekvent demokratisk sosialist, og kunne ikkje vere med på ferda da DNA forkasta prinsippet om folkefleirtalet og vart medlem i den kommunistiske Tredje Internasjonalen. Oksvik stod saman med mellom andre Kaare Fostervoll, Jacob Vidnes og Anton L. Alvestad mot «tranmælittane» og dei revolusjonære innanfor Arbeiderpartiet. I Møre og Romsdal var utbrytarpartiet NSA større enn DNA, og hadde dessuten eit tyngdepunkt på Sunnmøre.
Da det etter press frå LO kom til forhandlingar om samling, var Oksvik med i NSA-delegasjonen, og var med og sikra at det sameinte Arbeidarpartiet slo fast prinsippet om folkefleirtalet. Dette skjedde i 1927. DNA hadde gått ut av Tredje Internasjonalen i 1923, men enno i nokre år var partiet sterkt prega av radikalismen til Martin Tranmæl. Men på 1930-talet var Oksvik saman med Johan Nygaardsvold med på å utvikle ein sosialistisk politikk på klårt demokratisk grunn. Oksvik var òg ein av arkitektane bak kriseforliket med Bondepartiet, som gjorde at Nygaardsvold kunne danne regjering i 1935. Dette var den første varige arbeidarregjeringa, som skapte ny optimisme blant arbeidarar, fiskarar og bønder, og i stor grad la grunnen for den regulerte blandingsøkonomien og velferdsstaten her i landet.
Oksvik var stortingsrepresentant frå 1928 til 1953 og odelstingspresident frå 1945 til 1947 og frå 1949 til 1953. Han var landbruksminister i Gerhardsen-regjeringa frå 1947 til 1948.
Men til liks med Christopher Hornsrud, første statsministeren frå DNA alt i 1928, og Johan Nygaardsvold, blei Oksvik gradvis meir skeptisk til den politikken Arbeidarpartiet etter kvart slo inn på etter krigen. Alt i 1945 var det klart at det meste av makta i partiet var flytta frå stortingsgruppa, der distriktsrepresentantar som Oksvik stod sterkt, til den nye regjeringa og det meir lukka miljøet på partikontoret i Oslo.
Oksvik var svært skeptisk til stormaktpolitikk og gjekk inn for eit skandinavisk forsvarsforbund. Men forhandlingane om dette i 1948 vart mislykka, blant anna fordi delar av DNA-leiinga truleg alt hadde bestemt seg for å gå i allianse med dei vestlege stormaktene. Og tilslutning til NATO blei mot Oksvik sin vilje pressa fram og vedteken av DNA sitt landsmøte i 1949 utan at saka var send ut til laga på førehand. slik vanleg var med store saker.
Folk som Hornsrud, Nygaardsvold og Oksvik likte ikkje verken underordninga under vestleg stormaktspolitikk eller sentraliseringspolitikken som blei stadig tydelegare. Dei kritiserte at alt snakk om sosialisme blei lagt på hylla. Dei såg med velvilje på at den opposisjonelle avisa Orientering blei etablert i 1953, med ei politisk linje nær deira eige syn: Mot atomopprusting i både aust og vest, mot både austlege og vestlege stormakter sine overgrep mot små folk, for demokratisk sosialisme som alternativ til både vestleg kapitalisme og austleg stalinisme. Krinsen rundt avisa Orientering blei sidan til Sosialistisk Folkeparti og Sosialistisk Venstreparti. Fleire historikarar har påpeika dei klare ideologiske trådane frå NSA på 1920-talet via Nygaardsvold-perioden til SF/SV.
Etter han trekte seg frå rikspolitikken var Oksvik fylkesmann i Møre og Romsdal. Han hadde lenge arbeidd for kraftutbygging i dei store fjellområda i Nesset og Sunndal kommunar, til både allmenn forsyning og til industrireising. Dette er Aura-anlegga. Som fylkesmann fekk han sjå krona på verket, da det store statlege aluminiumsverket på Sunndalsøra stod ferdig i 1954.
Men Oksvik fekk avlyst den offisielle opninga av Sunndal Verk den 22. november 1954. Han var skuffa over at lovnaden om meir straum til allmenn forsyning ikkje var halden. Oksvik var kjend som pragmatikar, men var eigentleg ein svært prinsippfast politikar i botnen, og demonstrerte sin misnøye når han følte for det.
Olav Oksvik døydde i 1958. Det står statuar av han i Molde og på Sunndalsøra.
Andre verdskrigen
I 1941 vart han spurd om å bli ordførar i Bolsøy, han avslo i brev slik:
I 1943 blei han utnemnd av regjeringa i London til illegal fylkesmann i Møre og Romsdal. Han skulle vere klar i tilfelle ein invasjon og frigjering av Norge. I desember 1944 blei han arrestert på Sjøholt, men lurte seg unna politivakta medan dei venta på bussen. Med hjelp frå kjende kom han seg over Storfjorden til den einslege garden Vindsnes, eit par dagar etter kryssa han til nordsiden og så tilbake til sørsida ved garden Skotet. Frå Skotet gjekk han langs det bratte berget til Vidhammar der han var julehelga. Deretter fekk han skyss med motorbåt til Stordal på nordsida, og heldt seg skjult på ulike gardar i Stordal og Liabygda. Oksvik smugla eit brev til kona som sette ut rykte om at mannen hadde rømt til Sverige og England. Frå Liabygda kryssa han fjorden til Stranda og gjekk i dekning på garden Lie ovanfor fødestaden Uksvik. Lie låg ved enden av vegen, og frå vindauget kunne ein sjå om nokon kom. Frå Lie flytta han vidare til den isolerte fjellgarden Skrednakken på andre sida av Sunnylvsfjorden, i mars 1945 reiste han tilbake til Vidhammar og vidare til ei hytte i skogen nokre kilometer frå Sjøholt. Han tok seg før 7. mai til nordsida av Romsdalsfjorden og tok der kontakt med fungerande fylkesmann Erling Kvadsheim. Oksvik ba Kvadsheim tre tilbake neste dag. Oksvik overtok som mellombels fylkesmann 8. mai etter at han kvelden før hadde vore med på å planlegga overtaking av den sivile administrasjonen i fylket. Trygve Utheim, den tidlegare avsette fylkesmannen, kom tilbake frå England og tok opp att sitt gamle embete.
Andreas Emil Erichsen
Andreas Emil Erichsen var ein skulemann og historikar, fødd i Christiania. Han var rektor i Tromsø og Stavanger, og attåt pedagogisk skribent og lærebokforfattar.
Erichsen vart cand.mag. i 1865 og underviste deretter på skular i heimbyen. Sidan var han rektor i Tromsø og seinare i Stavanger. Han gav ut fleire lærebøker i norsk og i historie. Best kjend vart han for å ha gitt ut skriftene til Petter Dass, samt verka om katedralskulane i Bergen og Trondheim. Han skreiv og om Stavanger si historie. Erichsen sine historieverk utmerkte seg gjennom ei «[k]lår og kritisk utnytting av» kjeldene.
Draupne
Kvar niande natt ”dryp” åtte nye ringar ned frå Draupne. Alle er like tunge som Draupne sjølv. Slik er Draupne ei kjelde til endelaus rikdom. Draupne vart laga av dvergane Brokk og Sindre. Dei smidde ringen i høve eit veddemål Loke gjorde med dvergane. Om veddemålet vert det fortald i den yngre Edda. Samstunde smidde dei mellom anna hammaren Mjolne og spydet Gungne.
Då Balder døydde og skulle brennast på bål tok Odin Draupne av seg og la ringen på Balder sitt bryst. Draupne fylgde med Balder til dødsriket Helheim. Då Hermod var i Helheim for å få Hel til å senda attende Balder lukkast han ikkje i det. I staden fekk Hermod med Draupne attende til Odin. .
I Skirnesmål tilbyr tenaren til Frøy, Skirne, Draupne til Gerd Gymesdatter for å få Gerd til å gifta seg med Frøy.
Torpo
Torpo er ein tettstad og eit sokn i Ål kommune i Hallingdal i Viken. Hallingdalselve renn gjennom Torpo, og jamsides med elva går Riksveg 7 på nordsida og Bergensbanen på sørsida.
Tettstaden Torpo har og er opphavleg ein stasjonsby, sjølv om jernbanen ikkje lenger stoppar på stasjonen.
I Torpo sokn, som har omtrent 830 innbyggjarar (2013), finst to kyrkjer: Torpo stavkyrkje frå mellomalderen og Torpo nye kyrkje frå 1880.
Folk frå Torpo
Lausdansaren Martin Myhr er frå Torpo.
Kronebreen
Kronebreen er ein isbre på Spitsbergen på Svalbard, vest for sørenden av Haakon VII land. Breen har namn etter fjelltoppane «Tre kroner» som stikk opp gjennom breen.
317 Roxane
317 Roxane er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 11. september 1891 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Leddband
Leddband eller ligament (frå latin ligamentum) er eit fiberaktig vev ein finn rundt ledd, og som har til oppgåve å forsterka leddet som samanbinding mellom to ulike bein. Utan leddband ville ledda lett gått ut av stilling. Leddband har stor strekkstyrke, men er likevel forholdsvis elastiske.
Forsterkingsband
Forsterkningsbanda har som oppgåve å stabilisera leddkapselen.
Føringsband
Føringsband har som oppgåve å styra rørsla i leddet. Eit døme er kollateralligamentene som er på kvar side av hengselledd, og er til for å hindra siderørsler.
The Cumshots
The Cumshots er eit heavy metal band frå Noreg, stifta i 1999 av Kristopher Schau og Ole Petter Andreassen. The Cumshots vann Spellemannprisen 2009 i klassen metal for plata A Life Less Necessary.
Manning Nunataks
Manning Nunataks er ei gruppe nunatakar på austsida av den sørlege delen av Ameryisen, kring 20 nautiske mil (37 km) nord-nordaust for Pickering Nunatak. Han vart fotografert frå lufta av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1957. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter A.S. Manning i RAAF, flyskrogmekanikar ved Mawson-stasjonen i 1958.
Kongsvegen
Kongsvegen er ein isbre på Spitsbergen på Svalbard. Han ligg sørvest for botnet av Kongsfjorden i skiljet mellom Haakon VII land og Oscar II land. Namnet er ei omsetjing av eit eldre engelsk namn, «Kings Highway», brukt første gong i 1898 av Sir Martin Conway, som traverserte breen i juli 1897.
921
921 (romartal CMXXI) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.
Valle i Skodje
Valle er ein tettstad i Ålesund kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg aust på Uksenøya.
Tomma
Tomma er ei øy i Nesna kommune i Nordland. Øya har eit areal på 47 km² og 116 innbyggjarar (2007). Den viktigaste næringsvegen er landbruk, ei anna viktig næring er fiskeoppdrett. Her finst mellom anna Noregs einaste oppdrett av flekksteinbit: Tomma Marin Fisk AS. Det er òg eit lite båtbyggeri, Tomma aluminium, som i hovudsak byggjer fiskebåtar.
Det er ferjesamband til tettstaden Nesna og øyane Handnesøya og Hugla. Ferja til «Nesna-øyene» korresponderer med buss frå Mo i Rana og hurtigbåt frå Bodø/Sandnessjøen.
Øya er populær som utfartsstad, og det er mogleg å fiske, dykke, gå på grotteturar og drive paraglidning. Det er mogleg å overnatte på Tomma hytteutleie eller på campingplassen i Tomsvika der det òg er gjesteplassar for båt. Postadressa hit er 8723 HUSBY.
Nokre av toppane på øya:
Dargeçit
Kerboran (syrisk ܟܪܒܘܪܢ  Kerburan, kurdisk Kerboran) er ein by og eit distrikt i provinsen Mardin i Tyrkia, tradisjonelt ein assyrisk, men etter det assyriske folkemordet i 1916 var det få att.
Mayman Nunatak
Mayman Nunatak er ein låg nunatak, som har ei kuppelform sett frå nordaust, kring 6 nautiske mil (11 km) sørvest for Taylor Platform i Prince Charles Mountains. Han vart kartlagd frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) tekne i 1956 og 1960. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter dr. K.J. Mayman, ein militærlege ved Davis-stasjonen i 1964.
927
927 (romartal CMXXVII)
Holtedahlfonna
Platået oppå breen vart traversert av Olaf Holtedahl (1885-1975) i 1911. Sør for breen ligg Torafjellet, som har namn etter kona til Holtedahl.
Sinistra Democratica
Sinistra Democratica (SD) er eit demokratisk sosialistisk italiensk politisk parti.
Partiet blei grunnlagt den 5. mai 2007 av tidlegare medlemer av Democratici di Sinistra (DS) med Fabio Mussi og Gavino Angius i spissen. Desse forlet sistnemnde parti etter at det blei vedteke at dette partiet skulle nedleggjast og slåast saman med sentrumspartiet Democrazia è Libertà - La Margherita, i det dei saman skulle danne Partito Democratico.
Blant dei som har slutta seg til Sinistra Democratica er ein statsråd, (Fabio Mussi), 4 medlemer av Europaparlamentet (Giovanni Berlinguer, Claudio Fava, Pasqualina Napoletano og Giulietto Chiesa), 12 senatorar og 21 frå deputertkammeret. Parlamentarikarane som har etablert seg som ei sjølvstendig gruppe i parlamentet held fram med å støtte den regjerande sentrum-venstre-koalisjonen under leiing av Romano Prodi.
Leiande medlemer har uttrykt at meir enn eit politisk parti, så er Sinistra Democratica ei rørsle med mål om å samle heile venstresida i Italia, frå Rifondazione Comunista til Socialisti Democratici Italiani.
Kjelde
Bokmålswikipediaen.
Göran Claeson
Rolf Göran Claeson er ein svensk tidlegare skeiseløpar frå Stockholm. Han vart både verds- og europameister i firkamp sesongen 1973, og europameister 1974.
Claeson slo gjennom i 1969-sesongen med andreplass i firkamp-VM og tredjeplass i EM, den siste plasseringa kopierte han i 1970. Ved firkamp-VM 1971 i Göteborg vart han som to år tidlegare andremann, og som sist såg han sin overmann i norske Dag Fornæss. Under Vinter-OL 1972 i Sapporo tok Claeson bronsemedaljen på 1500 m.
I slutten av januar 1973 vann Claeson europameisterskapen i Grenoble framom fem nederlendarar. Tre veker seinare låg han hårfint bak den norske langdistansespesialiten Sten Stensen før den avsluttande 10 000-meteren under firkamp-VM i Deventer. I milløpet overraska Claesson med å vinne både distansen og VM-tittelen framfor nordmannen. Ved EM 1974 på svensk heimebane i Eskilstuna vann Claesson med endå mindre margin, han passerte opp forbi norske Amund Sjøbrend med 0,023 tidspoeng på 10 000 meter. Seinare i 1974 vart han nummer tre i firkamp-VM i vesttyske Inzell.
Claeson vart svensk firkampmeister sju år på rad; 1968-75. Han la opp etter 1975-sesongen.
23. mars
23. mars er den 82. dagen i den gregorianske kalenderen (83. under skotår). Det er 283 dagar att av året.
Mitchell Nunatak
Mitchell Nunatak er ein sentral nunatak i ei gruppe av tre nunatakar nord i Manning Nunataks. Manning Nunataks vart fotografert av U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47) og av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (1957). Dei vart vitja av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1965 og av gruppa frå ANARE som vitja Prince Charles Mountains i 1969. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter R. Mitchell, ein dieselmekanikar ved Mawson-stasjonen i 1969.
Murder Most Foul
«Murder Most Foul» er ein song av den amerikanske songaren og låtskrivaren Bob Dylan, gjeve ut på singel 27. mars 2020. Songen omhandlar mordet på John F. Kennedy sett i kontekst av ei større amerikansk politisk og kulturell historie.
I ei melding som kom i samband med songen, indikerte Dylan at «Murder Most Foul» var ei gåve til fansen for å ha støtta han i alle åra. Somme kritikarar såg utgjevinga og innhaldet av songen som direkte knytt til covid-19-pandemien.
Utgjeving
Songen kom uventa ut 27. mars 2020 på YouTube-kanalen til Bob Dylan. Det var den første originale songen hans sidan 2012. Songen varer 16 minuttar og 56 sekund og er den lengste songen Dylan har gjeve ut, kring 25 sekund lenger enn «Highlands».
Mottaking
The Guardian skreiv at songen skildra mordet på Kennedy med «nakne vilkår, og førestiller seg Kennedy bli ført til slaktinga som eit offerlam ... they blew off his head while he was still in the car / shot down like a dog in broad daylight» og at Dylan skapte eit «episk portrett av eit Amerika i forfall sidan den gongen» med ei form for frelse i popmusikken med referansar til The Beatles, Woodstock- og Altamont-festivalane, rockoperaen Tommy av The Who, Charlie Parker, Guitar Slim, Don Henley, Glenn Frey, Warren Zevon, Stevie Nicks, Lindsey Buckingham, Little Walter, Carl Wilson og andre.
NBC News skreiv «Songen har nesten ikkje melodi, og i motsetnad til noko anna Dylan har gjeve ut, leverer Dylan teksten nesten snakkande, med ein medvitsstraumaktig tekst over eit enkelt akkompagnement av piano, fiolin og lett perkusjon.» Rolling Stone hylla songen og skreiv songen «er i røynda om korleis musikk kan trøyste oss under eit nasjonalt traume. For dei av oss som ofte vitjar katalogen til Bob Dylan av nettopp den årsaka, kom 'Murder Most Foul' på akkurat rett tidspunkt.»
Salslister
Songen var den første Bob Dylan-songen som nådde toppen av ei Billboard-liste.
Finn Seemann
Finn Ludvig Seemann var ein norsk bandy- og fotballspelar frå Oslo. Han spelte 15 landskampar i fotball i tida 1963-70 og tre landskampar i bandy. Seeemann var «en balljonglør som kan prestere det helt ypperlige» men som «individualist... hadde han nok visse vanskeligheter med å innpasse seg i bestemte systemer».
Fotball
Seemann spelte på Lyn frå 1962 og vart seriemeister med laget i 1964. I september 1963 debuterte han på landslaget i den famøse kampen mot Polen i Stettin, eit oppgjer som enda med tap 0-9. Langt betre gjorde han det i VM-kvalifiseringskampen Noreg-Jugoslavia på Ullevaal stadion 16. juni 1965, han gav då Noreg leiinga 1-0 på eit skrudd frispark, sluttresultatet vart 3-0.
Hausten 1965 fekk Seemann proffkontrakt i den skotske klubben Dundee United. Etter tre sesongar i Skottland reiste han til Nederland, der han spelte tre år på DWS Amsterdam og to år på FC Utrecht. Medan han var DWS-spelar kom han tilbake til litt landslagsspel i 1969 og 1970. Venstrevingen Seemann skåra sitt femte og siste landslagmål då Finland vart slått 2-0 sommaren 1970.
Etter å ha budd ei tid i USA returnerte han til Lyn og norsk andredivisjonsfotball i 1975. Året etter spelte han med Bækkelaget i lokal fotball.
Seemann omkom i ei trafikkulukke med bil på Dovre.
Hoste
Hoste er ein refleks som medfører støytvise og kraftige utandingar (ekspirasjonar). Refleksen blir utløyst når visse nervar i luftrøyra blir stimulerte, og mellomgolvet trekk seg automatisk saman. Lufta som er i lungene og luftvegane blir pressa ut med stor fart. Føremålet med å hosta kan vera å fjerna framande element frå luftvegane. Framande element som kroppen prøver å få vekk med hoste kan vera alt frå støv og slim i luftvegane til matbitar ein har sveld feil.
Skagen
Skagen er byen i Danmark som ligg lengst nord i landet, på Jylland. Byen har 8 220 innbyggjarar (2013) og ligg i Frederikshavn kommune under Region Nordjylland. Fram til kommunereforma i 2007 låg han i Skagen kommune.
Byen er kjend for fiskerihamna og er eit populært mål for turistar. Her kan ein sjå Den tilsandede kirke og vitja Grenen, som skil Skagerrak frå Kattegat. Vil ein sjå vidt omkring, kan ein koma opp i det høgaste fyrtårnet i Danmark Skagen Fyr, òg kalla Det grå fyr. På ein god dag kan ein då sjå eit særprega landskap.
Ei gruppe kunstmålarar kalla skagensmålarane, fann lyset så særmerkt og spennande at dei busette seg i området. Mange av kunstverka deira kan sjåast på Skagens Museum.
Fargen på husa er spesiell, og kalla skagengul. Kvite kantar på taksteinane er mykje nytta.
Kappverdestormsvale
Kappverdestormsvale (Hydrobates jabejabe) er ein mellomstor medlem av stormsvalefamilien som lever i Aust-Atlanteren rundt Kapp Verde.
Skildring
Kappverdestormsvala er 18,5 til 20,5 centimeter i kroppslengd. Ho er svært mørk, men oversida av hovudet og dekkfjørene på vengene er litt bleikare med bruntone. Elles er alt nær svart bortsett frå overgumpen som er kvit, og det kvite feltet strekker seg ned mot undersida. Nebbet er relativt langt, halen har rett bakkant eller berre umerkeleg 'hakk' mot midten.
Denne arten kan skiljast frå andre Oceanodroma-stormsvaler på lætet og på molekylære data. Dei er endemiske for Kapp Verde og kjente hekkeplassar er på øyane Cima, Branco og Raso. Dei beitar i eit nokså avgrensa område i austlege Atlanterhavet grovt rekna mellom 4 og 26 grader nord. Storleiken på populasjonen var estimert til ca. 1000 hekkande par i 1994-1995.
Kappverdestormsvala vart tidlegare rekna som same arten som passatstormsvale. Rundt 2009 blei både kappverdestormsvale og asorstormsvale, O. monteirei, splitta ut. Kappverdestormsvale er òg lista i eit vedlegg til ein artikkel om namneendringar på fugleartar hos Norsk Ornitologisk Forening i 2014.
Kasfjord
Kasfjord er ein tettbygd stad i Harstad kommune i Troms og Finnmark. Staden ligg ved Kasfjorden om lag ti km vestom Harstad by. På søraustsida av bygda ligg Kasfjorvatnet.
Tusenbein
Ein reknar med at det finst 10 000 kjende artar tusenbein i verda, i tillegg til rundt 70 000 som enno ikkje har fått namn. Ein deler dei kjende artane inn i femten ordenar, der sylindertusenbein Julida er den største. I Norden er sju ordenar representerte med totalt 49 artar.
Namnet tusenbein vert òg stundom nytta om alle mangefotingar. Uansett korleis ein nyttar det er det i utgangspunktet villeiande, det har aldri vorte funne noko tusenbein med så mykje som tusen bein. Rekorden ligg på 750 bein (375 beinpar), som har vorte observert hjå den amerikanske arten Illacme plenipes.
Kjenneteikn
Tusenbeina er, som andre mangefotingar, sett saman av eit hovud og ein kropp med mange like segment. Kvart segment er sett saman av to opphavlege segment, og ber difor to beinpar. Lengst bak har dei ein eller fleire kroppsringar utan bein, og ei stjert som vert kalla telson. Korleis kroppen ser ut elles er i store trekk avhengig av kva levesett dyret har; Artar som grev seg gjennom strølaget er til dømes ofte sylinderforma medan andre er avflata ovanifrå eller frå sidene.
Hovudet til tusenbeina ber eit par åttesegmenterte følehorn, som regel eit felt med punktaugo (ocelli) og eit sett unike munndelar: På sidene øvst mot hovudkapselen sit mandiblane, som oftast er treledda og vert nytta til å skjera og knusa planterestar med. Undersida av hovudet ber ei kompleks plate som kallast gnathochilarium, som er vaksen saman av to par maxillar. Denne har same funksjon som underleppa labium hjå insekt; eit underlag for maten medan han vert tilverka og handsama av mandiblane. Denne strukturen liknar noko på munndelane til fåfotingane, og gjer at ein ofte reknar dei to gruppene som søstergrupper innanfor kladen Dignatha.
Bak hovudet sit det eit halsskjold ein kallar collum. Etter dette følgjer tre einskildsegment, det vil seie at dei berre har eitt beinpar kvar. Frå fjerde kroppssegment av tek dobbeltsegmenta til; kroppsringar med to beinpar. Det er usemje i fagmiljøa om einskildsegmenta verkeleg er einskildsegment, eller om dei opphavleg er dobbeltsegment som har mista eine beinparet sitt for å gjera det lettare for dyra å rulla seg saman. Mange av artane har fått omdanna beinpara på eitt av segmenta - oftast det sjuande - til kjønnsstrukturar.
Langt dei fleste tusenbein har ei eller anna form for kjertlar å forsvara seg med. Herfrå skil dei ut ymse kjemikaliar for å avskrekka fiendane sine; kva slags gift det er snakk om varierer frå art til art. I tropane har ein funne tusenbein som har nytta cyanid.
Levesett
Tusenbein er treige små dyr som vanlegvis lever av rotnande planterestar. Dei nyttar særs lite av næringa i maten sin, ein har rekna ut at over 90 % av føda dei tek inn går ut att utan å koma til nytte for sjølve dyret. Ekskrementa deira er difor god næring for andre dyr, sopp og bakteriar.
Kor viktige dei er som nedbrytarar sett i høve til andre organismar varierer frå stad til stad. Det har vorte målt tettleikar på alt frå 9 til 747 individ per kvadratmeter i Belgia. Viktigast er dei i tropane, der dei fyllar om lag same funksjon som meitemark i tempererte strok.
922
922 (romartal CMXXII)
Tusenbein
Levesett
På grunn av eksoskjeletta deira er dei fleste tusenbeina avhengige av kalkrikt jordsmonn. Ein finn difor under norske tilhøve flest artar i tilknyting til menneske og menneskeskapte miljø. Som regel lever dei i overgongssjiktet mellom jord- og strølaget, men nokre artar likar seg òg under bork på daude eller levande tre. Det ser ut til å vera eit gjennomgåande trekk at desse artane, som mellom anna omfattar Cylindroiulus punctatus, Proteroiulus fuscus og Nemasoma varicorne, toler låg pH betre enn andre artar.