cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orangeordenen
Ideologi
Blant dei mange kritikarane vert organisasjonen rekna som sterkt anti-katolsk. Det må sjølvsagt forståast med bakgrunn i dei historiske røtene i reformert kristentru (protestantisme). Sjølv om organisasjonen er eksklusivt for protestantar, vil det likevel vera misvisande å vurdera den som ein rein religiøs organisasjon. Tvert om vitnar den tradisjonen ordenen har forvalta om eit konsekvent forsvar for unionismen (og lenge binding til Ulster Unionist Party), eit forsvar for unionskongedømet, og eit forsvar for privilegie for tilhengjarane av unionen om at oganisasjonen fyrst og fremst har ein politisk funksjon. Difor kan Orangeordenen heller kallast ein politisk organisasjon med eit sterkt religiøst legitimerande element i ideologien sin. I seinare år har Orangeordenen gjort mykje for å fremja eit bilete av seg sjølve som ein kulturorganisasjon, og sidan organisasjonen fremjer noko som er menneskeskapt, er den det ogso. Dersom ein tolkar kulturelt snevert, og i motsetnad til politisk, vil det vera sterkt misvisande å rekna organisasjonen som ein kulturorganisasjon.
Politisk funksjon og maktposisjon
Orangeordenen har organisert protestantar til forsvar for Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland før 1921 og for Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland sidan dette. Den fremste politiske funksjonen organisasjonen har hatt er å frysa fast den politiske kulturen og dei politiske makt-tilhøva som fanst i Irland på 1600- og 1700-talet, i Nord-Irland har dei greidd dette i oppsiktsvekkjande sterk grad heilt til fram mot vår tid.
Jens Evensen
Karriere
«Gråsone»-avtala», mellom Noreg og Sovjetunionen om eit område i Barentshavet, var òg mykje hans verk.
Orangeordenen
Politisk funksjon og maktposisjon
Ordenen har organisert prostantar på tvers av sosial klasse, og den har vore formelt knytt til Ulster Unionist Party heilt fram til 2005 - mellom anna med sterk formell representasjon i partiet sine leiande organ. I tillegg var lenge nesten alle kjende politikarar frå Ulster Unionist Party medlemer av Orangeordenen. Tilhøvet mellom Orangeordenen og Ulster Unionist Party har vore omtala som eit «ekteskap», særleg i perioden 1921-1972. Blant dei som vart valde til provinsparlamentet i Belfast for Ulster Unionist Party i alle val frå 1921 til og med 1969 skal 87 av dei 95 som ikkje nådde opp til regjeringsposisjonar vore medlemer av ordenen. Berre tre av regjeringsmedlemene i same perioden stod utanfor Orangeordenen. Det er difor ikkje til å undrast over at titttelen på ei av dei mest kjende fagbøkene om Nord-Irland nettopp har tittelen Northern Ireland. The Orange State. Som masserørsle som organiserte protestantar frå alle sosio-økonomiske klassar, og frå alle typar yrke, var Orangeordenen svært godt eigna til å mobilisera protestantar frå alle klassar og yrkesgrupper til støtte for unionistpartiet ved vala i provinsen. Gjennom størstedelen av historie har organisasjonen vore deltakande i - og i mange høve dei som har provosert til uro i Irland og seinare i Nord-Irland. Dette har vore tilfelle ved sporadiske utbrot av uro ved ei rad høve frå 1850-talet, kring kløyvinga av Irland, i mellomkrigstida og frå slutten av 1960-talet. Dette har og hendt iallfall heilt fram til tusenårsskiftet. .
Jens Evensen
Karriere
"En av Evensens nærmeste og viktigste støttespillere i politikken var Arne Treholt", skreiv media. Han var "statssekretær for ... Evensen da han ble havrettsminister fra 1976 til 1978", skreiv Store Norske Leksikon. Treholt vart "i 1985 ... dømt for spionasje til fordel for Sovjetunionen og Irak. Treholt-saken forble en åpent sår i Evensens liv, og de to ble aldri forsonet", skreiv Dagsavisen.
Hof
Hof kommune blei slått saman med Holmestrand kommune 1. januar 2018.
Samferdsel
Fylkesveg 35 (Gardermoen–Hønefoss–Tønsberg) går langs Eikeren på austsida og vassdraget sørover. Fylkesveg 32 (Hillestad–Hvittingfoss–Skien) kryssar Fylkesveg 35 i Sundbyfoss. Frå Åskrysset på Europaveg 18 går Fylkesveg 32 til Sundbyfoss. Elles går fylkesvegar sørover via tettstaden Andebu til Tønsberg (Fylkesveg 312) og nordaustover til Sande (Fylkesveg 319). Fylkesveg 35 sørover og fylkesvegane 32/315 følgjer delvis traseane til dei smalspora jarnbanene Tønsberg–Eidsfoss og Holmestrand–Hvittingfoss, som blei lagt ned i 1938.
Orangeordenen
Tilhøvet mellom Orangeordenen og dei paramilitære lojalistiskorganisasjonane
Med dei paramiltære lojalistorganisasjonane meiner me her fyrst og fremst både det historiske Ulster Volunteers (1912) og Ulster Volunteer Force (1913) det moderne Ulster Volunteer Force (UVF), Ulster Defence Association (UDA) og deira ulike ikkje-offisielle "dekknamn".
Kåre Myklebust
Kåre Myklebust er ein norsk bilsakkunnig og forfattar. Han er frå Myklebust i Jølster og busett i Førde. Myklebust arbeidde i 43 år ved Biltilsynet i Førde og gav i 2007 ut boka ”På hjul” (Selja Forlag) som tek føre seg bilhistoria i Sogn og Fjordane.
Orangeordenen
Orangeordenen utanfor Irland
Kanada
Australia
New Zealand
USA
Vest-Afrika
Skottland
England
Pointillisme
Franskmannen Georges Seurat (1859-1891) er den mest namngjetne av kunstmålaren som nytta denne måten å måle på. Han var opphavsmannen til teknikken, og har med dette vorte sett på som grunnleggjaren av den retninga som i kunstsoga har fått nemninga neo-impresjonismen (altså ny-impresjonismen i tydinga av å vere ein oppnya etterfylgjar av impresjonismen), namnsett av den franske kunstkritikaren Félix Fénéon i 1886. Nemninga postimpresjonismen er òg nytta om denne kunstretninga. Dei etter måten få kunstnarane som kom til å gjere seg nytte av denne teknikken i ein viss mon, og såleis kan reknast til neo-impresjonistane, var mellom andre franskmennene Paul Signac (1863–1935) med måleri frå slutten av 1800-talet, byrjinga av 1900-talet, og Henri-Edmond Cross (opphavleg namn Henri-Edmond-Joseph Delacroix, 1856– 1910).
Det same prinsippet med å dele opp biletet i fargepunkt for at dei skal blanda seg i auga og danne eit bilete, ligg òg til grunn for dei bileta som skjermane på fargefjernsynsapparata, datamaskinene og dei digitale fotografiapparata syner, og vert òg nytta ved fargetrykk i bøker, aviser, blad og så bortetter.
Mona Haugland Hellesnes
Mona Haugland Hellesnes var ordførar i Ulvik herad frå 2007 til 2011. Ho representerer Venstre.
Hellesnes har vore leiar for Hordaland Venstre frå 9. februar 2008. Hellesnes har tidlegare sete fleire periodar i heradsstyret i Ulvik. Ved fylkestingsvalet i 2011 var Hellesnes Venstre sin toppkandidat i Hordaland. Etter valet er ho ny fylkesvaraordførar i Hordaland under Tom-Christer Nilsen.
Sebra
Sebra er eit samlenamn for fleire artar innan hestefamilien, kjende for sitt karakteristiske mønster av svarte og kvite striper. Sebraer kjem frå Afrika, der dei er blant dei vanlegaste grasetarane.
Det finst tre nolevande artar:
Egersund Fayancefabrik
Egersund Fayancefabrik var ein fabrikk som verka frå 1847 til 1974. Han laga fajanse, hovudsakleg brunt steintøy med mykje av den lokale blåleira i, men òg gule servise av engelske leire.
Verksemda blei grunnlaga av Johan Feyer, som hadde lært pottemakarkunsten i Newcastle upon Tyne. Han tok med seg handverkarar heim til Egersund slik at dei kunne læra opp norske arbeidarar. Egersund potteri var blitt til.
Fabrikken fekk mykje å seia for byen i dei åra han var til, og han blir i dag minna ved Fayancemuseet i Egersund.
Grensebanen
Grensebanen går mellom Kongsvinger og Furumoen/Charlottenberg. Banen vart opna i 1865. Grensebanen blir i dag ikkje rekna som ein eigen bane, men som ein del av Kongsvingerbanen.
Ingen tog stoppar lenger ved nokon av stasjonane/haldeplassane på Grensebanen.
Fransiskanarordenen
Fransiskanarordenen er ein katolsk religiøs orden som blei grunnlagt av Frans av Assisi i 1209. Den viktigaste fransiskanarordenen er Ordo Fratrum Minorum (O.F.M.). I tillegg til dei katolske fransiskanarane finst det òg gammalkatolske, anglikanske og økumeniske fransiskanargrupper.
Namn og greiner
Namnet «fransiskanar» kjem av «Franciscus» ('Frans'). Frans av Assisi kalla følgjesveinane sine Fraticelli, 'småbrør'. Det offisielle namnet på ordenen er på latin Ordo Fratrum Minorum, 'Ordenen åt småbrørne'. Denne er i dag delt inn i tre greiner; Ordo Fratrum Minorum (OFM), Ordo Fratrum Minorum Conventualium (OFM Conv.) og Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum (OFM Cap.), Kapusinarordenen
Den andre fransiskanarordene omfattar kvinner og blir kalla Klarissene (Ordo Sanctae Clarae, OSC) etter  Klara av Assisi.
Det finst også ei tredje, talrik grein som omfattar både folk av begge kjønn som kan leva tilbaketrekt i klostersamfunn eller «sekulært», ute i samfunnet. Dei latinske namna er Tertius Ordo Regularis og Ordo Franciscanus Saecularis.
Nokre av fransiskanarane er blitt kalla «Gråbrørne», engelsk Greyfriars, på grunn av gråfargen på ordensdrakta si.
Historie
I 1209 blei Frans av Assisi så rørt av ei preike over Matt. 10:9 at han bestemte seg for å via livet sitt til apostolisk fattigdom. Han kledde seg i simple klede og byrja preika om anger. Ein framståande mann i Assisi, Bernard av Quintavalle, slutta seg snart til han. Fleire slutta seg til, og dei levde eit asketisk og fattigsleg liv i Umbria i området rundt Assisi. Den kvinnelege greina av ordenen, Klarissene, blei grunnlagt allereie i 1212–1214 av Klara av Assisi.
Den opphavlege ordensregelen, som blei skriven av Frans av Assisi, er gått tapt. Den eldste bevarte regelen er den som blei skriven om og godkjent av pave Honorius III i 1223. Regelen var radikal, då han kravde ikkje berre personleg, men også kollektiv fattigdom. Dette medførte at brørne ikkje kunne eige noko, og måtte livnære seg ved tigging eller si eiga arbeidskraft.
Ei ny reform i 1529 førte til opprettinga av kapusinarordenen. Fleire mindre splittingar følgde, med nye ordensgreinar som Dei reformerte, Rekollektane og Dei uskodde. Dette førte til ytterlegare nedgang for ordenen, fram til pave Leo XIII slo saman dei små greinene med moderordenen igjen.
Fransiskanarar i Noreg
Per 2010 fanst det ein mannleg fransiskanarkommunitet tilknytt St. Franciskus Xaverius kirke, og klarisser ved Høysteinane kloster i Larvik.
Ekstremvêret Agnar
Ekstremvêret Agnar var det første ekstremvêret i Noreg som fekk namn. Det var eit kraftig lågrykk som raste inn over kysten frå Nordmøre til Helgeland 12. oktober 1995. Stader i Nordmøre og Trøndelag målte vind opp i sterk storm (28,5 til 32,5 m/s), medan stader på Helgeland målte full storm (over 24,5 m/s).
Fransiskanarordenen
Framståande fransiskanarar
Tidlege framståande fransiskanarar var teologane og tenkjarane Aleksander av Hales, Bonaventure, John Duns Scotus, Roger Bacon og mystikarane og forkynnarane David av Augsburg og Berthold av Regensburg.
Andre kjende fransiskanarar var Antonius av Padua, William av Ockham, François Rabelais, Alexander av Hales, Giovanni da Pian del Carpini, Pio av Pietrelcina, Maximilian Kolbe, Pasquale Sarullo, Mamerto Esquiú, Gabriele Allegra, Junipero Serra og Mychal F. Judge.
Zaporizjzja oblast
Zaporizjzja oblast (ukrainsk: Запорізька область) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 27 180 km². I 2005 hadde Zaporizjzja oblast 1 877 200 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Zaporizjzja.
Provinsen ligg søraust i Ukraina og grensar til Azovhavet i sør, Kherson oblast i vest, Dnipropetrovsk oblast i nord og til Donetsk oblast i aust. Russiske styresmakter har hatt den dominerande kontrollen over provinsen etter at dei annekterte han den 30. september 2022.
Rammestyring
Rammestyring (eller midjestyrning) betyr at køyretøyet er «ledda» på midten, slik at framdelen og bakdelen kan vinklast i høve til kvarandre, ved hjelp av hydrauliske sylindrar. Ved å plassera leddet midt mellom akslane oppnår ein at hjula på same side sporar når maskina svingar. Dette resulterer i eit lettmanøvrert køyretøy med liten svingradius. Ein treng heller ikkje differensial mellom fram og bakaksel, ettersom hjula på same side tilbakelegg same veglengd.
Rammestyrte maskiner har enten pendlande fram- eller bakaksel, eller dei to delane roterer i høve til kvarandre. Ei ulempe med rammestyring er at tyngdepunktet forskyv seg når maskina svingar, slik at stabiliteten vert dårlegare.
Rammestyring vert mellom anna nytta på skogsmaskinar, anleggsmaskinar, og nokre beltevogner. Nokre store landbrukstraktorar er òg rammestyrte. Ved køyring i vanskeleg terreng kan rammestyringa nyttast til å «vri» maskina laus om ho køyrer seg fast.
Soge
Dei fyrste rammestyrte maskinane vart styrte med muskelkraft. Det italienske føretaket Motomeccanica, til dømes, produserte to rammestyrte traktorar/terrengkøyretøy, P4 på 2,3 tonn (frå 1918 til 1930) og P4M, på 3,3 tonn (frå 1919 til 1942), det tyske føretaket Lantz produserte den rammestyrte traktoren HP, på rundt 1,7 tonn, frå 1923 til 1926 og i Seattle i USA eksperimenterte Tom Flynn med ein rammestyrt skogstraktor (Trail Muel) i 1924. Desse hadde alle manuell styring.
Så lenge det vart nytta muskelkraft var rammestyring begrensa til relativt små maskiner. Det var fyrst då hydrauliske komponent vart tilgjengelege på 1950-talet at det vart mogleg å nytta rammestyring på støre maskiner. Rammestyring vart da teke i bruk på maskinar som hjullastarar og lunnetraktorar. Mixermobile Manufacturers i Portland i Oregon i USA tykkjest ha vore det første føretaket som nytta hydraulisk manøvrert rammestyring, då dei i 1953 marknadsførte den rammestyrte hjullastaren Scoopmobile Model LD-5. Den fyrste vellukka landbrukstraktoren med hydraulisk manøvrert rammestyring var Wagner TR-14, som kom på marknaden i 1956. Han hadde ei motoreffekt på 160 hk og fire like store hjul.
Holmestrand kommune
Holmestrand er ein kommune i Vestfold fylke. Kommunen er frå 1. januar 2018 ei samanslåing av kommunane Holmestrand og Hof. Den nye kommunen vart skipa etter kongeleg resolusjon frå Kommunal- og moderniseringsdepartementet av 18. mars 2016. Kommunen grensar i nord til Sande, i vest til Kongsberg og i sør til Re kommune.
Kultur
Forfattaren Olav Duun (1876-1939) budde i Holmestrand frå 1908 til han døydde i 1939, og Olav og Emma Duuns hus er no museum. Ramberg skole, der Duun var lærar, er flytta til Reidvintunet (Hillestad) som skolemuseem m.m.
Byen er elles kjend for kunstnarsystrene Harriet Backer (1845-1932, kunstnaren) og Agathe Backer Grøndahl (1847-1907, komponisten), forfattarane Nils Kjær og Kåre Holt og kunstnaren Søren Onsager. Av yngre (nolevande) kunstarar må nemnast Morten Juvet (f. 1953). Den gamle diktarstova til Kåre Holt er også flytta til Reidvintunet.
915 Cosette
915 Cosette er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 14. desember 1918 av François Gonnessiat ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah.
NM i turn 1969 for menn
Noregsmeisterskapen i turn 1969 for menn vart avvikla i Arendal helga 26.-27. april 1969 med Arendal Turnforening som arrangør. Deltakarane tevla i sekskamp.
Sekskamp
<br style="clear:both;" />
Åge Storhaug var bestemann i hopp, frittståande og skranke, medan Torbjørn Ingvaldsen var best i bøylehest og svingstang, og Trygve Gjerstad i ringar.
Kjelder
[https://www.nb.no/items/6428cff9531d28e6b1f16ad4317cfaf7?page=15&searchText= Arbeiderbladet 28. april 1969]
Albacete
Albacete er ein by og ein kommune søraust i Spania, 258 km søraust for Madrid og hovudstad i provinsen Albacete i den autonome regionen Castilla-La Mancha. Kommunen har kring 165 000 innbyggjarar.
Busetnaden vart kalla al-Basīṭ, 'sletta', av arabarane. Byen har vore kjend som eit senter for produksjon av fine dolkar, sakser og knivar. Sjølv om Albacete aldri har vorte rekna som ein industriby, har industriparken i byen, Polígono de Campollano, nyleg vorte utvida og er i dag ein av dei største industriparkane i landet.
Albacete har i lag med Ciudad Real eit av hovudkvartera til Universitetet i Castilla-La Mancha. Om lag 9000-10 000 studentar held til i byen. Albacete er ikkje kjend som eit viktig turistmål, men har attraksjonar som katedralen og provinsmuseuemet i Albacete.
Historie
Første del av 1300-talet, då forfattaren Don Juan Manuel, hertug av Peñafiel, som var guvernør i Murcia og derfor herre over desse landområda, utvikla landsbyen seg og folketalet auka. I 1375 vart Albacete ein eigen kommune og vart sjølvstendig frå Chinchilla. Hundreår seinare i 1476, takka dei katolske monarkane Albacete for støtta til krona og han fekk rettar til å halde ein marknad ein gong i veka.
Under Comunerosopprøret (1520-22) støtta Albacete den nye keisaren Karl V som i 1526 gav dei føydale eigedomane i byen til kona si, keisarinne Isabel av Portugal. I denne perioden starta bygginga av kyrkja San Juan Bautista (Johannes Døyparen), som seinare vart ei domkyrkje.
Albacete låg strategisk til mellom Madrid og austkysten av Spania og jordbruket førte til vekst i kommunen dei neste hundreåra fram til Filip V gav løyve til ei årleg messe.
Jernbanen nådde Albacete i 1855 og Madrid-Alicante-ruta gjekk gjennom byen. Seinare vart Albacete òg knytt med jernbane til Cartagena. I 1862 gav Isabel II Albacete byrettar. I 1888 fekk byen elektrisk lys, og vart dermed den første av provinshovudstadane i Spania som fekk elektriske gatelys.
Gjennom 1800-talet dobla folketalet seg frå 10 000 til rundt 21 000 på byrjinga av 1900-talet. I denne perioden forsvarte Albacete dronning Isabel II mot karlistane (støttespelarane til Karl, kandidat til den spanske trona).
Mellom 1900 og slutten av den spanske borgarkrigen (1939) tripla folketalet seg. Byen fekk vassforsyning og kloakksystem i 1905. I 1910-1923 vart Abelardo Sanchez-parken utbygd. Under den spanske borgarkrigen støtta byen Madrid og republikanarane.
Då demokratiet vendte attende til Spania vart høgsteretten i Castilla-La Mancha plassert i Albacete i 1982, og i 1985 førte grunnlegginga av universitetet til nytt liv i byen.
Gunnar Berge
Gunnar Berge er ein norsk Arbeidarparti-politikar, statsråd, parlamentarisk leiar og nestleiar i Arbeidarpartiet og direktør i Oljedirektoratet.
Gunnar Berge var industriarbeidar frå 1957 til 1964. Han var lokalpolitikar Stavanger frå 1963. Han var Stortingsrepresentant for Rogaland frå 1969 til 1993.
Han var statsråd for Finansdepartementet frå 1986 til 1989. Han var statsråd for Kommunaldepartementet mellom 1992 og 1996.
Han var parlamentarisk leiar for Arbeiderpartiet si stortingsgruppe 1990–1992. Han var nestleiar i Arbeidarpartiet frå 1989 til 1992.
Gunnar Berge blei tilsett som direktør for Oljedirektoratet i Stavanger i 1990, men tok ikkje til i stillinga før ved årsskiftet 1996-1997, fordi han var først var stortingsrepresentant og deretter kommunal- og arbeidsminister. Den 26. juni 2007 annonserte han at han gjekk av som oljedirektør for å bli styreleiar i det statlege oljeselskapet Petoro.
Gunnar Berge var medlem av Den Norske Nobelkomite i perioden 1997-2002, i 1999 var han nestleiar i komiteen og i 2000-2002 var han leiar.
Lektin
Lektin er protein som bind karbohydrat. Dei er klassifiserte etter evolusjonært skyldskap og kva slags karbohydrat dei bind. Lektin vert produserte av alle fleirsella organismar og har mange ulike funksjonar. Særskilt i planter er det funne mange ulike lektin.
I dyr kan lektin sitja på selleyta og bidra til kontakt mellom seller, eller mellom seller og den ekstrasellulære matriksen.
Murray Gell-Mann
Murray Gell-Mann er ein amerikansk fysikar og nobelprisvinnar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1969 for sine bidrag og oppdagingar vedrøyrende klassifisering av elementærpartiklar og vekselverknadene deira.
Gell-Manns arbeid involverte i 1950 nyleg oppdaga kosmiske strålingspartiklar som kom til å bli kalla kaon og hyperon. Klassifiseringa av desse partiklane leia han til å foreslå at eit kvantetal kalla merkverd ville bli bevart ved den sterke og den elementære vekselverknaden, men ikkje den svake vekselverknaden.
I 1964 innførte han ordet kvark etter quark frå James Joyce-boka Finnegans Wake.
Ivan Vicelich
Ivan Robert Vicelich er ein newzealandsk fotballspelar som har spela for, og vore kaptein for, Auckland City i den newzealandske fotballigaen. Han spelar òg for New Zealand sitt landslag, og er den spelaren som har flest landskampar for New Zealand.
Vicelich debuterte for New Zealand sitt A-landslag som innbytar i eit 0-7-tap mot Uruguay 25. juni 1995. Han spelte for New Zealand i Confederations Cup i 1999 og 2003. 16. august 2008 kunngjorde han at han trekte seg frå vidare landslagsspel, men 22. mai 2009 gjekk han tilbake på dette, og vart med i troppen til Confederations Cup same året. I den avgjerande kvalifiseringskampen til fotball-VM i 2010 heime mot Bahrain 14. november 2009 sette han ny rekord i landskampar for New Zealand, med 65. Han var med i New Zealand sin tropp til fotball-VM i 2010.
Skjerva i Vefsn
Skjerva (på somme kart skrive Skjervo i samsvar med lokal uttale) er ei elv som har sine kjelder i Reinfjellet i Vefsn. Her er Skjervvatnet og Middagstjønna oppdemt for å gje sikker vassforsyning til Elkem sitt aluminiumsverk i Mosjøen. Langvatnet er også oppdemt, her er formålet med reguleringa like så mykje å gje drikkevatn til Mosjøen.
Skjerva renn gjennom Austerbygda før ho møter fjorden og Vefsna ved Bordvedneset. Slik vert byflata for gamle Mosjøen avgrensa av Vefsna i vest og av Skjerva i nord og aust.
Namnet
Namnet Skjerva skal vere avleia av ordet skòrv, skarv. Tydinga er snauberg eller nake fjell. Skjerva er etter dette elva med skjer, berg og fjell i faret sitt.
Blokk
Blokk kan visa til:
Sjå og Block, Bloch.
Le Blanc-Mesnil
Le Blanc-Mesnil er ein kommune og by i dei nordaustlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 7,9 km frå Paris sentrum.
Uttalen av Le Blanc-Mesnil er (IPA)
Asker og Bærum tingrett
Asker og Bærum tingrett er ein tingrett (førsteinstansdomstol) som har dei to kommunane Asker og Bærum som sin rettskrins, og held til i tinghuset i Sandvika i Bærum kommune. Domstolen er mellom dei største i Noreg, og høyrer til Borgarting lagdømme.
Fürth
Fürth er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 119 000 innbyggjarar (2013). Byen går i eitt med den større byen Nürnberg og sentrumet i dei to byane ligg berre 7 km frå kvarandre.
Fürth, Nürnberg og Erlangen, i lag med nokre mindre byar, dannar byområdet Mittelfranken, som er eit av 23 slike «store senter» i Bayern, og eit av 11 tyske storbyområde.
Fürth vart første gong nemnd 1. november 1007, og feira tusenårsjubileum i 2007.
Geografi
Det historiske sentrumet i byen ligg aust og sør for elvane Rednitz og Pegnitz, som renn i saman og dannar elva Regnitz nordvest for gamlebyen. Vest for byen, på den eine enden av Main-Donau-kanalen ligg byskogen Fürther Stadtwald. Aust for Fürth ligg Nürnberg, og nord for byen ligg eit frodig markeds- og hageområde kalla Knoblauchsland (kvitlaukland). Sør for byen ligg motorvegar, kanalen og enger.
Historie
Fürth vart først nemnd 1. november 1007, men hadde sannsynlegvis eksistert før den tid. Denne dagen gav keisar Henrik II av Det tysk-romerske riket eigedomen sin i Fürth til den nyoppretta biskopen av Bamberg. Namnet «Fürth» kjem frå det tyske ordet for vadestad, sidan dei første busetnadane låg ved ein slik. Dei neste åra fekk Fürth markedsprivilegiar, men mista desse seinare til Nürnberg under Henrik III av Det tysk-romerske riket>Henrik III. Frå 1062 og framover fekk berre Fürth ha ein marknad, men då var Nürnberg alt vorte ein viktig by.
Dei neste hundreåra var byen under fleire styresmakter, som Biskopen av Bamberg, Fyrstedømet Ansbach og byen Nürnberg. Lenge var byen hovudsakleg ein jordbrukslandsby og i 1600 var folkesetnaden framleis sannsynlegvis mellom 1000 og 2000.
I 1835 vart den første jernbanen i Tyskland opna mellom Nürnberg og Fürth.
Munnspel
Munnspel, også kalla munnharmonika, er eit musikkinstrument. Instrumentet er populært både som leikeinstrument for barn og som musikkinstrument for vaksne. Munnspel brukast innanfor ei rekkje sjangrar, bl.a. blues, jazz, rock, klassisk musikk, samtidsmusikk, irsk folkemusikk, kinesisk folkemusikk og innanfor visemusikk. Instrumentet kjenneteiknast ved at terskelen for å byrje å spele og å få til enkle strofer er svært låg, medan utviklingspotensialet er stort.
Kva munnspel
Ofte speler ein munnspel i ein annan dur enn dei er stemt i. Eit munnspel som er stemt i C-dur skal spelast i G-dur. Dette vert kalla å spele «cross harp» eller i «second position». Dette vert ofte brukt i blues og Rock og dei manglande tonane vert skaffa ved bending. Nedanfor følgjer ein tabell over kva dur munnspelet skal vere påstempla for å spele i lag med ein gitar eller song. t.d. Gitar eller song i G-dur: Bruk eit munnspel som er stemt i C-dur (påstempla C)og spel G-dur ved å spele «cross harp» (second position).
Tremolomunnspel
Tremolomunnspel er bygt opp som eit diatonisk munnspel bortsett frå at det har dobbelt sett av alle tonar. Tonane er stemt ørlite forskjellig og dette lagar ein svingningsforskjell som oppfattast som tremolo. Stemmetungane for både ut- og innpust er montert på same reedplate, og som nemnt har ein to tilnærma identiske reedplater på munnspelet. Tremolomunnspelet har ein karakteristisk deling av hola på langs, sett framanfrå. Instrumentet brukast stort sett i Asia og til folkemusikk. Kan låte ganske stygt etter kort tid og held ikkje lenge.
Kromatisk munnspel
Kromatisk munnspel er først og fremst kjenneteikna ved at det har ein knapp på sida. I tillegg har den stemmetunger for både ut- og innpust montert på ei reedplate. Munnspelet har to reedplater, men om den eine er stemt i C er den andre stemt i C#. Knappen på sida av munnspelet er festa til ein langsgåande slide som styrar kva reedplate lufta skal styrast til. Dermed har ein tilgang til alle 12 tonar i en halvtonerekkje/kromatisk skala pluss nokre overlappande tonar/einharmoniske tonar (H#+C og E#+F)(til saman 7+7=14). Dei har mellom 10 og 16 hol, men 12 er vanlegast (gjev 3 heile oktavar+). Vanleg omfang for 12-holsmunnspel er c1 til d4. Vanleg omfang for 16-holsmunnspel (også kalla tenorspel) er liten c til d4. I tillegg finst 14-hols munnspel frå liten g til d4 og 12-holsmunnspel frå liten g til g3; begge kan kallast altmunnspel.
Bassmunnspel
Bassmunnspel brukast i munnspelorkestre (!) og stort sett kromatiske. Det er to subtypar: Hohnerbass har ikkje knapp, veg 2 kg eller meir, alle tonane er på utpust og C og C# reedplata er montert i kvart sitt munnspelhus som er hengsla saman til ei eining. Tombobass liknar meir på vanlege munnspel og har knapp, noko som gjer det mogleg å spele løp og raske parti.
Akkordmunnspel
Akkordmunnspel kan samanliknast med akkordseksjonen på eit trekkspel og er sett saman av ulike tre- og firklangar. Det vert berre brukt i orkester, særleg i Tyskland og Asia (og Bergen Munnspelorkester i Noreg).
Marknaden
Prisen for eit munnspel varierer frå diatoniske munnspel for 10 kroner, via 400 kroner for eit bra diatonisk munnspel som eignar seg (og toler) blues og rock, via dei enklaste kromatiske til 600 kroner, via dei beste entusiastmunnspela til rundt 2000, og heilt opp til 40-50 tusen for dei aller beste konsertmunnspela i massivt sølv.
Anatomisk sinus
Sinus, latin for lomme eller fald, er eit namn på fleire anatomiske strukturar. Dei er alle holrom eller kanalar, døme er sinus coronarius (koronarsinus), sinus frontalis (bihola i panna), sinus cavernosus (eit blodfylt holrom i hjernen).
Sipán
Sipán er ein landsby i Lambayeque-regionen i Peru, kjend for eit viktig arkeologisk funn. Sipán var eit administrativt og religiøst senter i mochesivilisasjonen med i alt tre leirblokkpyramidar. Ein av pyramidane vart graven ut i 1987, og inneheldt eit urørt gravkammer med ein herskar frå Moche. Herskaren har vorte kalla kongen av Sipán eller Señor de Sipán på spansk.
Innleiinga til utgravinga i 1987 var ei utbreidd gravplyndring som leverte verdfulle gullgjenstandar til svartebørsmarknaden. Plyndringa vart stoppa og ein peruansk arkeolog fekk ansvaret for å undersøke pyramiden. Resultatet vart eit av dei viktigaste arkeologiske funna i Amerika nokon gong. I grava åt kongen av Sipán fann ein vaktarar og unge kvinner, til saman åtte andre personar. Der var òg to lamaer og ein hund. Der var mange gjenstandar, mellom anna naturtru miniatyrmenn av gull, kledde ut og pynta som kongar, krigarar og prestar. Der var meir enn 400 juvelar i grava. Funnet gav ny kunne om dagleg liv, og om sosiale og religiøse forhold.
Seinare vart det grave ut 11 andre gravkammer i pyramiden. Ein har datert funnet til om lag år 300 e.Kr.
Mange gjenstandar frå utgravingane kan ein sjå i Museo Tumbas Reales de Sipán i byen Lambayeque.
Lilliehöökfjorden
Lilliehöökfjorden er ein fjordarm inst i Krossfjorden på vestkysten av Spitsbergen på Svalbard. Han ligg på vestsida av halvøya Kong Haakons halvøy, eit 700 m høgt fjellmassiv som er ca 2 km breitt og 11 km langt. Inst i fjorden kjem den svære Lilliehöökbrea ut. Området er mykje vitja av turistskip.
Blokk i Rødøy
Blokk er ei veglaus grend som framleis er busett i Rødøy kommune i Nordland. Grenda ligg på sørsida av Tjongsfjorden, nær foten av Blokktinden.
Det har butt folk her langt tilbake i tid. I 2006 vart det gjeve ut ei slektsbok ved namn Fra Blokk til Bolga der forfattaren skriv om og skriv ned anekdotar frå menneske som har vakse opp i Blokk. I dag ligg fritidseigedommen Blochstua og eit gardsbruk her.
Anna Lindh
Anna Lindh var ein svensk sosialdemokratisk politikar og jurist.
Lindh blei fødd i Enskede i Stockholm, og flytta til Enköping då ho var 12. Snart engasjerte ho seg i politikk, med Vietnamkrigen som hovudsak. Ho var leiar av Sveriges Socialdemokratiska Ungdomsförbund 1984–1990.
Anna Lindh studerte ved Uppsala universitet og blei jur.kand. (Cand.jur.) i 1982. Same året blei ho vald inn i den svenske riksdagen. To år seinare blei ho den første partileiaren for sosialdemokratane, og sat i denne stillinga i seks år.
Anna Lindh var medlem av riksdagen i Sverige 1982–1985 og 1998–2003, miljøminister 1994–1998 og utanriksminister frå 1998 til ho vart knivstukken og drepen i 2003.
916 America
916 America er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. august 1915 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Zjytomyr oblast
Zjytomyr oblast (ukrainsk skrift Житомирська область) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 29 832 km². I 2006 hadde Zjytomyr oblast 1 328 158 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Zjytomyr.
Provinsen ligg nordvest i Ukraina og grensar til Kviterussland i nord og til Kiev oblast i aust, Vinnytsia- og Khmelnytskyj oblast i sør og Rivne oblast i vest.
Aure kyrkje
Staden der ho står har vore kyrkjestad sidan 900-talet. For å skaffa pengar i statskassa selde danskekongen den gamle stavkyrkja, Sankta Maria-kyrkja frå mellomalderen, til rådmann Lorents Holst i Trondheim i 1726. Holst reiv kyrkja og bygde ei ny krosskyrkje, lafta av tømmer frå Aurdalen. Nykyrkja vart teken i bruk i 1727. I 1923 brann denne kyrkja opp etter eit lynnedslag. Somt inventar vart berga, mellom anna eit altarskåp frå kring 1460. Det er eit Maria-skåp laga i Flanderen.
Blokkvevar
Blokkvevar (Philetairus socius) er ein fugl i vevarfamilien. Han er monotypisk i slekta Philetairus. Blokkvevar er endemisk for det sørlege Afrika, habitatet ligg i og ved Kalahari i Namibia, i nordlege Sør-Afrika, og dessutan i sørvestlege Botswana. Fuglen har brun overside, med lysbrune fjørkantar, unntatt hovudet, svart på hake og strupe, og bleikbrun underside. Venger og hale er mørkebrune, med lysbrune fjørkantar. Lengda er 13 cm.
Blokkvevaren er insektetar. Som ein tilpassing til å leve i den tørre Kalahariørkenen, kor det er få vasskjelder, er blokkvevaren i stand til å tilfredsstille all trong til vatn frå dietten av insekt.
Blokkvevaren konstruerer permanente reir i tre og andre høge gjenstandar. Reira er store nok til å huse mange familiar av fleire generasjonar samstundes. Bygningane er særs strukturerte, og gjev fuglane betra temperaturtilhøve i forhold til utsida. Dei sentrale romma held på varmen og nyttast for nattekvilen. Dei ytre romma blir brukt som skyggeplass på dagtid. Fleire andre fuglearter, vanlegvis afrikapygméfalk, kan nytte byggverket kommensialt med blokkvevarar.
I det sørlege området av habitatet til blokkvevaren, blir hekkesesongen utløyst av nedbørsperiode. Under vanlege omstende kan arten oppnå opptil fire kull per hekkesyklus. Blokkvevaren er kjent for å ta del i omsorg for yngre søsken og ungar utanfor slekta. Det har vore observert at eit par produserer ni kull i ein sesong som eit svar på gjentatte tap av ungar.
917 Lyka
917 Lyka er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. september 1915 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Anton Hansen Tammsaare
Anton Hansen Tammsaare var ein av dei viktigaste forfattarane i Estland i mellomkrigstida. Romanen hans Tõde ja õigus («Sanning og rettferd», 1926–1933) i fem delar vert sett på som eit av dei viktigaste verka i den estiske litteraturen.
Liv
Far til Anton Hansen Tammsaare var bonde og familien fattig, men dei klarte likevel å betale for skulegangen til Tammsaare. Familien var relativt godt utdanna og abonnerte på dagsaviser, noko svært få bønder i Estland gjorde på slutten av 1800-talet. Tammsaare studerte i Väike-Maarja, ved Hugo Treffner-gymnaset i Tartu og seinare ved universitetet i same by, der han studerte juss. Studia til Tammsaare vart avbrotne då han fekk tuberkulose i 1911. Han var på sanatorium i Sotsji i eitt år og budde deretter hjå bror sin i Koitjärve i seks år og las verk av Cervantes, Shakespeare og Homer.
I studietida si var Anton Hansen Tammsaare med i «Noor-Eesti», ei gruppe modernistiske forfattarar og kunstnarar som ville auke kulturutvekslinga mellom Estland og resten av Europa.
Då Estland vart sjølvstendig i 1918 flytta Tammsaare til Tallinn. Det var der han skreiv dei mest kjende verka sine. Motiva hans var estisk historie og det estiske folket. I tillegg kna ein finne tilknyting til tankar frå Henri Bergson, Carl Jung og Sigmund Freud, i tillegg til at ein har sett påverknad frå forfattarar som Knut Hamsun og André Gide i verka hans.
Verk
Dei tidlege verka til Tammsaare er prega av lyrisk, landleg realisme. Ein del av dei er også prega av dei revolusjonære stemningane frå 1905-revolusjonen i Russland. Under den såkalla «andre perioden» hans frå 1908 til 1919, skreiv han noveller og korte forteljingar frå bymiljø. I Poiss ja liblik (1915) viser Tammsaare påverknad frå Oscar Wilde.
Tõde ja õigus (1926–1933) inneheld fem bind utan eigne titlar. Det fyrste bindet har vorte sett på som det sterkaste, med ei skildring av bondelivet som minner om Knut Hamsun og som viser den estiske nasjonalkarakteren, spesielt gjennom figurane Andres og Pearu, to bønder i ein feide. Den andre delen med skildring av studentlivet i Tartu er kanskje den mest lesne i Estland i dag. Den tredje bindet inneheld ei skildring av 1905-revolusjonen i Russland gjennom eit individperpektiv på ein måte som minner om romanane til Albert Camus, snarare enn eit ideologisk perspektiv. Det vart difor ofte slått saman med den andre delen av den sovjetiske sensuren. I blant har den tredje delen vorte sett på som den kunstnarleg svakaste delen, sjølv om skildringa av revolusjonen har vorte jamført med Boris Pasternak i Doktor Zjivago. Tammsaare sjølv meinte seinare at dei fem binda skildra høvesvis korleis menneska tek stilling til landet sitt, til Gud, til samfunnet, til seg sjølv og mennesket si oppgjeving.
Heile Tõde ja õigus er omsett til tysk, og det fyrste bindet til fransk, finsk og polsk, men meir lesen utanfor Estland vart den siste romanen til Tammsaares, Põrgupõhja uus Vanapagan.
Talavera de la Reina
Talavera de la Reina er ein by og ein kommune vest i provinsen Toledo i den autonome regionen Castilla-La Mancha i Spania. Han er den nest største byen i Castilla-La Mancha og den største i provinsen med om lag 85 000 innbyggjarar. . Han er dermed større enn Toledo, som er provinshovudstaden.
Byen ligg ved elva Tajo og to øyar i elva er ein del av sentrum i byen, Isla Grande (Store Øya) og Chamelo. Den andre øya har ein del av den opphavlege middelhavsskogen. Byen er omgjeve av to fkjellkjeder, Sierra de San Vicente i nord og Montes de Toledo i sør.
Byen er delt i to av Tajo. Den nordlege delen er større og meir folkerik. Fleire bruer knyt dei to delane saman. Ei av desse bruene vart bygd av romarane.
Historie
Talavera de la Reina vart grunnlagd av keltarar der elvane Alberche og Tajo renn saman. I perioden under Romarriket vart byen kalla Caesarobriga. I 182 fvt. erobra Quinto Fulvio Flaco byen og han vart ein del av den romerske provinsen Lusitania. I denne perioden var byen rik med kvegmarknader og handel. Kristendomen kom tidleg til byen og då Romarriket fall, erobra vestgotarane byen. Talavera var då kjend som Aküis eller Aibura. I 602 gav kong Liuva II ei gåve til byen, ein skulptur av Jomfru Maria, som frå då har vore eit symbol på dei kristne i Talavera de la Reina.
Muslimane erobra Talavera i 712. Dei bygde nye murar og ei borg her. Dei innførte òg fontener, vassmøller og nye produkt frå Afrika og Asia. Den frodige gjorde produserte mykje grønsaker, frukt og gras for dyr. Marknaden fekk ny styrke og folkesetnaden, som var ei blanding av kristne, muslimar og jødar, levde i harmoni i fleire hundreår. Medina Al Talavayra tok del i forskjellige krigar mellom kongdøma i Spania, og vart allierte med Córdoba og Badajoz. Talavera var hovudstaden i eit kortvarig kongedøme eller taifa. Etter at byen vart gjenerobra på 1000-talet av Alfonso VI av Castilla, vart han eit viktig handelssenter i Spania i mellomalderen.
På 1400- og 1500-talet vart Talavera kjend for keramikkarbeidet som vart produsert her. I dag finn ein keramikk frå Talavera i mange museum i verda, og i dei mest lukseriøse palassa over heile Europa.
Under den spanske sjølvstendekrigen mot Napoleon og Frankrike, fann slaget ved Talavera stad her den 27. og 28. juli 1809. Under kampane vart byen hardt råka. Ein samla engelsk-spansk arme dreiv franskmennene ut av byen.
Då republikanarane overtok i Spania i 1931, vart namnet på byen endra til Talavera del Tajo. 3. september 1936 erobra nasjonalistane Talavera og starta ein periode med terror mot kommunistane og sosialistane. Republikanarane hadde gjort det same tidlegare mot sine motstandarar i byen. Under resten av krigen vart Talavera de la Reina øydelagd av republkanske bombeåtak.
Biofilm
Biofilmar er samfunn av mikroorganismar (til dømes bakteriar) som er feste til kvarandre og/eller ei yte gjennom ein i hovudsak sjølvlaga matriks av ektrasellulære polymeriske substansar. Biofilmen gjer det mogeleg for organismane å leva på måtar som klart skil seg frå dei levevisa sjølvstendige, frie organismar har.
Biofilmar kan mellom anna verka som eksterne meltingssystem og gje bakteriar auka overlevingsevne overfor antibiotikum.
I dei fleste biofilmane tel mikroorganismane for mindre enn 10 % av den turre massen medan matriksen kan telja for over 90 %.
Hagelsundbrua
Hagelsundbrua er ei hengebru som bind Flatøy saman med tettstaden Knarvik i Alver kommune, Vestland. Brua er 623 meter lang, og største spenn er på 250 meter. Den går frå Hagelsundfjorden og over den gamle ferjeterminalen på Knarvik. Hagelsundbrua vart opna i 1982 og var en av bruene i «Salhus-Flatøy broene» prosjektet. De to andre var Krossnessundbrua og Nordhordlandsbrua.
Karl X av Sverige
Karl X Gustav var konge av Sverige frå 1654. Kroninga fann stad den 6. juni 1654. Han var son av pfalzgreven Johan Kasimir av Pfalz-Zweibrücken og prinsessa Katarina av Sverige, dotter av kong Karl IX av Sverige. Karl X vart gift i oktober 1654 med Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp.
Karl X Gustav var ikkje konge lenge, men han utretta relativt mykje. Store delar av regjeringstida var han leiar av dei svenske styrkane i Polen, Tyskland og Danmark. Krigstoget var framgongsrikt og ein vann fleire sigrar. Toget over Storebelt, og deretter freden i Roskilde, er rekna som ein av Sverige sine største sigrar i krig.
Karl X Gustav døydde i 1660 i Göteborg. Han blei gravlagd utpå hausten same året.
Atoll
Ein atoll er eit rundt, lågt korallrev som normalt omkransar ein lagune og dannar ei øy.
Denne typen øyar reiser seg opp frå havbotnen, ofte frå djupner på fleire tusen meter. Dei er særleg vanlege i Stillehavet, til dømes i Cookøyane, Bikiniøyane og Banaba.
Den største atollen i verda er Kiritimati på 388 km².
Toralv Markussen
Toralv Kollin Markussen var ein norsk arbeidar frå Ankenes i Nordland. Han representerte Norges Kommunistiske Parti og kjøpstadene i Nordland, Troms og Finnmark på Stortinget i perioden 1945–49.
Markussen var son til ein gardbrukar. Sjølv var han 1913–15 tilsett ved Ofotbanen og deretter nokre år ved jarnbanen i Trondheim. Etter å ha gått teknisk skule i Oslo 1918–19, byrja han å nytt å arbeide på Ofotbanen. Her arbeidde han sidan, frå 1943 som oppsynsmann.
Markussen var medlem i Narvik bystyre frå 1932 og i formannskapet frå 1935. Frå 1936 var han med i sentralkomiteen til NKP. Han var med i forliksrådet og elles styreformann i Narvik renholdsverk. Hausten 1945 vart Markussen vald inn på Stortinget, som ein av 11 representantar frp NKP. Dei neste fire åra hadde han sete i Lagtinget og Veg- og jarnbanekomiteen. Han lukkast ikkje vert attvald til Stortinget i 1949.
Castrum Danorum
Castrum Danorum (latin for «Danskeborga»; estisk noverande namn Toompea loss; tidlegare truleg kalla Taani linn), er ei borg på kalksteinsbakken Toompea i den sentrale delen av Tallinn, hovudstaden i Estland. I perioden då Estland var dansk, var det namnet på heile byen.
Historie
Den fyrste festninga på staden, som var bygd av tre, skal ha vore bygd på høgda anten på 900-talet eller 1000-talet av innbyggjarane i det gamle estiske området Revalia (Rävala), og vert i visse finske kjelder omtala som Kesoniemi. Det utgjorde truleg eit av dei fyrste folkesette områda av det som skulle verte til Tallinn.
I juli 1219 vart borga overteken av danske krossriddarar som var leidde av Valdemar Sejr. Ifølgje legenda fall det fyrste Dannebrog ned frå himmelen under slaget ved Lyndanisse, og synet av flagget inspirerte dei danske troppane til siger. Legenda har også relevans for det norske flagget, ettersom det er modellert etter det danske førebiletet.
Danskane overtok byen og borga, og ho vart deretter omtala som Castrum Danorum (Danskeborga). Éin hypotese er at namnet vart overført til det oldestiske språket som Taani(n) linna, og seinare forkorta til det moderne namnet på byen Tallinn.
Frå 1227 til 1237 kontrollerte Sverdriddarane (Brorskapen av Kristi riddarar i Livland) borga. Dei hadde innleidd sine åtak på dei estiske stammane i 1216. Desse krossriddarane heldt fram med utvidinga av henne.
Borga, som har gjennomgått mange ombyggingar, er stadig eit sentralt punkt i Tallinn, og med Pikk Hermann-tårnet øvst, dominerer det slottshøgda Toompea. 12. desember 1918 vart den estiske trikoloren for fyrste gong offisielt heisa som det estiske nasjonalflagget over dette tårnet. Eit anna av tårna, som er kalla Kiek in de Kök, er også velkjent; det er spesielt kraftig og var veleigna som kanonstilling. Det har (det plattyske) namnet sitt frå at dei soldatane som var sende dit, kunne kikke rett ned og inn i kjøkkena i bygardane nedanfor høgda.
Det romslege borgområdet husar i dag den estiske nasjonalforsamlinga, Riigikogu.
Chicago XXV: The Christmas Album
Chicago XXV: The Christmas Album er det 19. studioalbumet til det amerikanske bandet Chicago, og det 25. albumet totalt, gjeve ut i 1998 på Chicago Records. Det er eit album med julesongar. Albumet kom ut på ny på Rhino Records i 2003 som What's It Gonna Be, Santa? med seks nyinnspelte songar.
Det originale albumet var produsert av Roy Bittan med Chicago sine tolkingar av kjende julesongar, i tillegg til ein original song (skriven av mellom andre Lee Loughnane). Det vart godt motteke då det kom ut i august 1998, og nådde 47. plassen i USA og selde til gullplate. Etter at Chicago fekk kontrakt med Rhino Records i 2002, gav selskapet ut Chicago XXV: The Christmas Album på ny same år. Det vart lagt til seks songar til, produsert av Hot Streets og Chicago 13-produsenten Phil Ramone. Denne kom ut i 2003 med nytt plateomslag, tittel og rekkefølgje på songane, kalla What's It Gonna Be, Santa?. Gitaristen Keith Howland song solovokal for første gongen på songen «Jolly Old Saint Nicholas». Den andre utgåva nådde 102. plassen på albumlista i USA og låg fem veker på lista.
Medverkande
Andre medverkande
Morten Ask
Morten Ask er ein norsk ishockeyspelar frå Oslo. Moderklubben hans er Vålerenga Ishockey. Han har spelt i USA, Finland og Sverige, og har spelt fleire kampar på landslaget.
Tømmerhogst
Tømmerhogst vil seia å hogga ned tre og kvista dei for å rydda skog eller, meir vanleg, for å bruka trematerialet. Storparten av tømmeret som blir hogd blir brukt til å laga papir eller trevyrke, men noko blir òg hogd for ved. I dag er det meste av tømmerhogsten i verda avvikla med maskinell drift. Ein person som driv med tømmerhogst vert kalla ein tømmerhoggar.
Hogst har vore viktig i lange tider for å skaffa materiale til mellom anna hus, båtar, møbel og papirindustrien, men har mange stader ført til avskoging. Nokre stader er skogen heilt forsvunnen; i England vart det meste av skogen utrydda på 1600-talet, og i delar av Amazonas og Indonesia vert det framleis drive rovdrift. I Canada har det òg vore rapportert om rovdrift. I Noreg har det òg vorte teke ut meir tømmer enn tilveksten. Mange stader i Nordland vart skogen nedhoggen for å skaffa materiale til jektbygging, på Røros vart store område snauhoggne for å skaffa ved til smelteverket. Når avviklinga ikkje overstig tilveksten talar ein om berekraftig avvikling.
Springaren Asle Myro
Springaren Asle Myro, Kåte-Reiar eller og Anne Vik er ein vandreslått som er mykje nytta i Hallingdal, Valdres, Krødsherad, Numedal og Telemark. Slåtten er og kalla Reiarslåtten eller Sortebergen. Slåtten ser ut til å ha vore særs mykje nytta i Buskerud.
Namnet Kåte-Reiar er knytt til ein sprek lausdansar frå Sigdal, og langt dei fleste formene av slåtten ber dette namnet. Nemnet Asle Myro finst mest i Øvre Hallingdal, der ein avvikande form på felestillet ljosblått er nytta. Slåtten er elles spela på vanleg oppstilt bass (A-D-A-E). I Hallingdal har slåtten og vore kalla Åse Villand, eller Raggsteindalsslåtten. Dette tyder på tilknyting til Hovet. Åse Villand kan vera Åse Tolleivsdotter Villand, fødd 1765, dotter av Tolleiv Olsson Villand i Hovet. Ho sat på støl i Raggsteindalen, og det er fortald ho var god til å spela fele (Reinton: Villandane). Den einaste vestlandsforma som er skriven ned av slåtten, kjem frå Sogn, og her kan slåtten vera komen over fjellet frå Hallingdal.
Anders Mehlum skreiv ned ei segn om opphavet til denne slåtten i 1891: