cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaukasiske språk
Familiar som finst berre i Kaukasus
Dei fleste språka som blir snakka i Kaukasus kan delast inn i tre språkfamiliar. Dei blir kalla kaukasiske språk, sjølv om dei ikkje er noko genetisk slektskap dei i mellom.
Desse språka, som er innfødde i Kaukasus, deler ein del områdetrekk, som ejektive konsonantar og ein agglutinerande struktur, og alle språka utom mingrelsk er meir eller mindre ergative. Pontiske og dagestanske språk har også eit stort tal på konsonantar, som i ubykhisk, som har mellom 80 og 84 konsonantar; kartvelske språk, derimot, har relativt få konsonantar; georgisk har 28 konsonantar, og lazisk har 30; samanlikna med språk som arabisk (28 konsonantar) og russisk (35–37 konsonantar).
Familiar med større utbreiing
Andre språk som er brukt i Kaukasus, tidlegare eller noverende, kan plasserast inn i større språkfamiliar med ei mykje større geografisk utbreiing.
Nordkaukasiske språk?
Nokre språkforskarar meiner at dei nordaustlege (dagestansk) og nordvestlege (pontisk) språka er i slekt, og har gjort framlegg om å setje dei saman til ein nordkaukasisk familie, som ofte kallast kaukisk eller kaukasisk, til tross for at den ikkje er meint å dekke dei sørkaukasiske (kartvelske) språka. Dette forslaget har likevel ikkje vorte akseptert.
Forskyving
Forskyving kan vise til fleire ting:
Strålingsfysikk
Strålingsfysikk er den delen av fysikken som omfattar utsending, forplantning, absorpsjon og verknad av radioaktiv og anna ioniserande stråling, spesielt verknad av ioniserande stråling på organisk stoff.
Hochstaufen
På 1600-talet var det nokre gruver ved Hochstaufen. Den mest kjende gruvegangen var Doktor-Oswald-Stollen, berre 60 meter nedanfor toppen.
Ymse
Etter kraftig regnfall oppstår det jordskjelv på Hochstaufen, så derfor er det sett ut fleire seismometer rundt fjellet. I september 1993 vart paret som dreiv Reichenhaller Haus drepen i eit brutalt ran.
Jan Herstad
Jan Magne Herstad er ein norsk kommunepolitikar for Senterpartiet. Herstad vart første gong vald inn i kommunestyret i Naustdal kommune i Sogn og Fjordane i 1995. Frå 1997 til 1999 var han leiar for Komiteen for landbruk, teknikk og miljø. I perioden 1999–2007 var Herstad ordførar i Naustdal. Herstad er no inne i sin fjerde kommunestyreperiode, men måtte denne perioden overlate ordførarklubba til Håkon Myrvang frå Arbeidarpartiet. Herstad bur saman med kona på Birkeland i Naustdal. Dei har tre barn fødd i 1987,-90 og 94. Han er tankbilsjåfør i Tine og driv gardsbruk saman med kona. Har også styreverv i Fjord1, Fossheim Energi og Sunnfjord Energi og er engasjert som politisk rådgjevar i Engebøprosjektet hos Nordic Mining.
Lomsdal-Visten nasjonalpark
Lomsdal-Visten nasjonalpark, sørsamisk namn Njaarken varjelimmiedajve, er ein nasjonalpark som omfattar land i kommunane Brønnøy, Grane, Vefsn og Vevelstad kommunar i Nordland fylke. Det verna området strekkjer seg frå Vesterfjella til Lomsdalen og Visten. Nasjonalparken vart oppretta i 2009.
Vern og bruk
Formålet med vernet av nasjonalparken er å ta vare eit stort, tilnærma urørt naturområde. Spesielt er det lagt vekt på geologiske førekomstar, herunder grotter og karstlandskap, og kulturminne knytt til landbruk og reindrift. Saman med eit landskapsvernområde i indre Visten skal nasjonalparken sikre eit variert kystlandskap frå fjord til fjell på Helgeland.
Turmål
Området har ein rik kulturhistorie, og det ligg til rette for eit enkelt friluftsliv. Det inneheld nokre opne hytter og gammar, og nokre av farleiene er varda frå gammalt av.
Leigefe
Leigefe (gammalnorsk leigufé) var husdyr som vart bortleigd til bønder som hadde meir beite eller fôr enn eigaren. Nemningar i gammalnorsk syner at det er ein gammal skikk. Han har vorte praktiser på mange måtar kringom i Noreg. Det kan sjå ut som det var vanlegast å overta ansvaret for andre sine dyr om sommaren. Mange stader, som til dømes i Eidfjord i Hardanger, vart det rekna som svært viktig å få tak i leigefe, slik at dei gode fjellbeita kunne gi ekstra forteneste. Ein måte ordninga med leigefe vart praktisert på var at ei budeie hadde ansvaret for fleire buskapar. Då var det hennar arbeidskraft som vart bortleigd til inntekt for gardsbruket.
Mange stader, særleg ved kysten, vart fe bortleigd om vinteren òg. Den som hadde lite beite, men bra med slåttemark til å sanke vinterfôr, kunne motta dyr frå bønder som hadde gode beite og mindre slåttemark.
Leigeavtalar kunne variere mykje. Det kunne vere snakk om betaling med pengar, eller eigaren og leigaren avtalte korleis avdråtten skulle fordelast. Det vart og avtalt kven som skulle bringe eller hente dyra. Ofte vart dyr flytt langt, - òg sjøvegen. Før det var oppretta dampskipsruter, var det gjerne dei største robåtane som vart brukt til dyretransport. Dei vart forsterka med garnering, og vart utstyrte med grimefeste.
Ein del leigefe hadde andre eigarar enn bønder. Kyrkja åtte tidvis ein del dyr som dei leigde bort. Personar utan jord kunne arve husdyr. Desse vart ofte bortleigde. Leiga var pengar eller naturalia. Gulatinglova hadde eit eige kapittel Um leigekyr. Her vart det særleg lagt vekt på at kua skulle leverast attende i den stand ein mottok ho. . Seinare finn ein at leigekrøter vart utsett for endå hardare svelteforing enn dei andre dyra i fjøset.
Ordninga med leigefe avtok, mellom anna fordi mange setrar vart avvikla. På nokre stader utvikla leigefeordninga seg til setermeieri. Det første meieriet i Noreg var setermeieriet i Raudsjødalen i Tolga. Fellesfjøsa ein finn i dag har og likskapstrekk med leigefeordninga. Ved kysten finn ein at det vart slutt med leigefe i byrjinga av første verdskrigen. Då vart fiskeprisane høge, det vart betre velstand, og det lønte seg ikkje lenger å bruke tid og krefter til slått og dyretransport.
Nemningar
I tillegg til leigefe har det vorte brukt mange, delvis lokale, nemningar på denne ordninga. I gammalnorsk finn ein leigufé og fulgufé. Likeeins taka naut á fóðr. I seinare tid har stillingsfe vorte brukt mange stader. Lokale variantar er: framandkyr (på Austlandet og i Trøndelag), drottkyr (Nordmøre og Nord-Østerdalen), sellingskyr (Sunndal), vaktefe (Hallingdal), fraktekrøter (Hardanger), takekyr (Sunnmøre) og hegningskrøter (Setesdal). Kyr som vart vekkleigde om vinteren vart kalla fodekyr på Sunnmøre.
Adh Dhuhaybah
Adh Dhuhaybah  er ein by i Amman guvernement nord i Jordan.
Al Bunayyat al Janubiyah
Al Bunayyat al Janubiyah  er ein by i Amman guvernement nordvest i Jordan.
Han ligg sørvest for Amman, hovudstaden i Jordan.
Klimaet her er prega av store temperaturkontrastar. I Köppen si klimaklassifisering er klimaet «halvtørt klima».
For Emily, Whenever I May Find Her
«For Emily, Whenever I May Find Her» er ein song av Paul Simon, sungen av den amerikanske duoen Simon & Garfunkel på det tredje studioalbumet deira, Parsley, Sage, Rosemary and Thyme (1966). Han vert sungen aleine av Art Garfunkel og består hovudsakleg av vokalen hans med mykje klang og ein 12-strengs akustisk gitar. Teksten omhandlar å finne ein kjæraste, sjølv om Simon ein gong skildra at teksten handla om ei «tru» enn ein spesifikk person.
Songen vart ført gjeven ut på singel som B-side til «A Hazy Shade of Winter» (1966), men eit konsertopptak vart sidan gjeven ut i 1972 på singel for å marknadføre Simon and Garfunkel's Greatest Hits. Singelen nådde då 53. plassen på Billboard Hot 100..
Songen er blitt spelt av mange anre artistar og har vore fast på konsertane til Art Garfunkel. Han reknar det som ein av dei mest utfordrande songane å framføre.
Andre versjonar
Songen er blitt spelt av ei rekkje andre artistar, som Glenn Yarbrough, Johnny Rivers (i 1967 på albumet hans Rewind), The Arbors (i 1968 på albumet deira The Arbors Featuring I Can't Quit Her - The Letter), Ricky Nelson (i 1969 på albumet hans Perspective), Paul Desmond (i 1969 på albumet hans Bridge over Troubled Water), Cliff Richard (i 1969 på albumet hans Sincerely Cliff), David Essex (i 1973 på albumet hans Rock On), John Frusciante (på Red Hot Chili Peppers-konsertar) og The Czars (i 2006 på albumet deira Sorry I Made You Cry).
Vindenes
Vindenes er ein stad i Øygarden kommune i Vestland. Staden ligg nordaust på Sotra, tre kilometer nordom Ågotnes. Vindenes reknast frå 2016 som ein del av tettstaden Ågotnes.
Rashied Ali
Rashied Ali, fødd Robert Patterson, var ein amerikansk jazztrommeslagar frå Philadelphia.
Etter musikkstudiar og speling med lokale band i Philadelphia-området, kom gjennombrotet til Ali med ein Japan-turne med Sonny Rollins i 1963. Etter denne flytta han til New York, der han kom med i den gryande frijazzscena og møtte artistar som Pharoah Sanders og Albert Ayler. I 1965 byrja han i John Coltrane sitt band. Først spelte både Ali og Elvin Jones i bandet (ein kan høyre dette samarbeidet på albumet Meditations frå 1965), men Jones slutta etter ei kort tid og Ali sat att som den einaste trommeslagaren. Stilen hans var kjenneteikna ved å vere friare enn Jones sin; der Jones utbroderte pulsen i musikken, gjekk Ali stort sett vekk frå å markere pulsen i det heile.
Etter Coltrane døydde i 1969, heldt Ali fram med å spele med Alice Coltrane, og seinare starta han eigne band. Trass i at han frå 1980-åra og utover vart mindre aktiv, gav han ut fleire kritikarroste plater og samarbeidde med andre kjende jazzmusikarar.
Ali døydde av hjarteattakk i Manhattan i 2009.
Alles mit Gott und nichts ohn' ihn
«Alles mit Gott und nichts ohn' ihn» er ein arie for sopran, strykarar og basso continuo komponert i oktober 1713 av Johann Sebastian Bach. Han vart oppdaga 17. mai 2005 i Duchess Anna Amalia Library av Bach-forskaren Michael Maul. Verket vart skriven til 52-årsdagen til hertug Wilhelm Ernst av Sachsen-Weimar, som Bach var hofforganist for. Sist gong eit tidlegare ukjend vokalverk av Bach vart oppdaga var i 1935.
DS «Dyre Vaa»
DS «Dyre Vaa», frå 1948 MS «Dyre Vaa», var ein dambåt på Telemarkskanalen frå 1903 til 1968 då det vart seld, Det var primært for frakt, men som òg kunne ta passasjerar.
Valbellahorn
Valbellahorn er eit fjell i Plessurfjella (Alpane), i nærleiken av Arosa i kantonen Graubünden i Sveits.
Den norske tannlegeforening
NTF gjev ut medlemsbladet Den norske tannlegeforenings Tidende som vart stifta i 1890.
Organisasjonen har fleire spesialistforeningar:
Presidenten er Gunnar Lyngstad.
Furugelmøya
Historie
Øya vart skildra av sjømenn på fregatten «Pallada» 10. mai 1854 og kalla opp etter Ivan Vasiljevitsj Furugelm, kaptein på transportskipet «Knjaz Mensjikov», som høyrte til det russisk-amerikanske selskapet.
Etter 1922 då kolkhozsystemet og dei statlege fiskeselskapa dukka opp vart det oppretta fleire fiskefasilitetar på øya. Øya vart meir kjend då ein oppretta gardar for opprett av ville dyr, og særleg blåmink. Ei stund var alt vel, men etter kvart tok dei pelskledde dyra nesten livet av alt fugleliv, og det tok lang tid før koloniane kom seg att.
Etter at forholdet mellom Japan og Russland vart verre, vart det bygd mange kystforsvarsverk på Furugelm. Artilleribatteri og fleire antilandgangsforsterkingar vart bygd. Desse var i drift under Koreakrigen.
Det er i dag ingen fastbuande på øya. Sidan mars 1978 har området rundt øya vore ein del av Fjerneausten statlege sjøreservat.
Geografi
Furugelmøya er den sørlegaste øya i heile Russland, og ligg nesten på grensa til Nord-Korea. Denne siste biten av russisk landjord vert òg kalla «den siste russiske øya». Ho er ikkje stor, om lag 2,5 km lang og 1,5 km brei og relativt låg. På det høgaste er ho 120 meter over havet. Kysten består hovudsakleg av klipper. Øya er omgjeve av grunner som ligg mindre enn 10 meter under overflata. På vestsida ligg dei ei lita bukt med steinsøyler som stikk opp av vatnet og gjer skipsfart her farleg.
Natur
Øya er kjend for fuglekoloniane sine. Svarthalemåse (Larus crassirostris) utgjer meir enn 50 000 individ. Her finn ein òg brillelomvi og polarlomvi. Øya er òg stoppestad for mange trekkfuglar som står på raudelista, som stormsvale, havørn, storjo og rosenmåse.
I alt er det registrert meir enn 300 fugleartar på øya og 80 av dei hekkar her. I Russland finn ein ikkje så variert fugleliv ein gong i det fuglerike Volgadeltaet. Andre fuglar på øya er japantrane, kvitnakketrane, munkegribb, havørn, kongeørn og vandrefalk. Dei største koloniane av japansk skarv og svarthalemåse i verda er i dag på øya. I alt er det opp mot 100 000 fugleindivid i koloniane på øya i mai og juni.
Av pattedyr på øya finn ein markmus og sivmus (Microtus fortis).
Klima
Den kaldaste månaden i året er januar, då lufttemperaturen i snitt er -11 °C. Den varmaste månaden er august med ein middeltemperatur på 21 °C.
Sjøtemperaturen i august kan verte 23-25 °C.
Haugland på Radøy
Haugland er ein tettstad i Alver kommune i Vestland. Staden har og ligg ved Bøvågen vest på øya Radøy.
Hordabø kyrkje ligg her.
Louie Bellson
Louie Bellson, fødenamn Luigi Paulino Alfredo Francesco Antonio Balassoni var ein amerikansk jazztrommeslagar frå Rock Falls i Illinois. Han er særleg kjend for å vere ein habil storbandmusikar, og han har spelt med fleire av dei mest kjende storbandleiarane.
Sytten år gamal byrja Bellson sin profesjonelle karriere i Benny Goodman sitt storband. Etter dette gjekk han over til å spele med Tommy Dorsey, Harry James og Duke Ellington (for Ellington komponerte han mellom anna låten «Skin Deep», som er å finne på albumet Ellington Uptown). I 1952 gifta han seg med borgarrettsaktivisten og vokalisten Pearl Bailey, og vart hennar musikalske leiar.
Bellson opptredde med stepping som liten. Han har vorte kreditert som den første som spelte med doble basstrommer (i 1938), og han forklarte sjølv denne «oppfinninga» med erfaringa frå steppinga. Han spelte inn over to hundre album, med artistar som Goodman, Dorsey, Ellington, Count Basie, Louis Armstrong, Ella Fitzgerald, Sammy Davis Jr. og Tony Bennett.
Al Hummar
Al Hummar  er ein by i Amman guvernement nordvest i Jordan.
Garnes
Badeplass på Garnestoni (uttalast "Tonæ") ytst der Arnavågen går saman med Sørfjorden. På Garnes ligg det også eit gartneri.
Veteranjernbanen på Vossabanen går frå Garnes stasjon.
Bakgrunnsstoff
Det finst også ein stad i Ulstein kommune, Møre og Romsdal, som heiter Garnes, og ein stad i Verdal i Sør-Trøndelag.
Ærestittel
Ein ærestittel eller honorær tittel (av honorær fransk honoraire, frå latin honorarius, ære ) er ein tittel som blir gitt for å ære eller heidre nokon, utan at det følgjer med løn eller vesentlege tenesteplikter. Eit eksempel er honorær konsul.
Honorære titlar blir no for tida ofte gitt nokon som i lang tid har utført noko som samfunnet oppfattar som særleg verdifullt, utan at formelle krav til titlane er oppfylt. Eit eksempel er utnemning av æresdoktorar. Dette skjer utan at noka doktoravhandling er levert. Dette blir kalla doctor honoris causa, forkorta dr h c. I den akademiske verda finst det detaljerte reglar om korleis æresdoktorar skal nominerast, veljast og utnemnast. Det finst også eksempel på at det har blitt delt ut honorære professorat.
Administrerande direktør
Administrerande direktør (adm. dir.) er tittelen for den leiande direktør i fleire private og offentlege føretak av ein viss storleik. Overdirektør (ikkje i moderne bruk) og generaldirektør (sjeldnare brukt i dag) er tilsvarande stillingar.
Den juridiske nemninga for administrerande direktør i norsk selskapsrett er dagleg leiar.
2. januar
2. januar er den andre dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 363 dagar att av året (364 under skotår).
Sven Mollekleiv
Sven Mollekleiv er tidlegare generalsekretær og president i Norges Røde Kors
Mollekleiv blei i generalsekretær for Norges Røde Kors i 1991. I 2001 gjekk han til Det norske Veritas. No er Mollekleiv mest kjend som styreleiar i Vålerenga Fotball, eit verv han hadde frå 2002 til 2006.
3. oktober 2008 blei Mollekleiv vald til president i Norges Røde Kors, etter Thorvald Stoltenberg. Han hadde vervet til 6. oktober 2017, då han blei erstatta av Robert Mood.
Galljaøya
Gallja eller Halløya (russisk Остров Галля; Ostrov Gallja) er ei øy i Frans Josefs land i Arkhangelsk oblast i Russland.
Halløya er nesten heilt dekt av isbrear. Dei einaste større isfrie områda finn ein sør ved dei to nesa Kapp Tegethoff og Kapp Ozernij på Poluostrov Littova (Littovhalvøya). Det er òg eit isfritt område på det austlegaste neset, Kapp Frankfurt, og eit på det nordvestlegaste punktet, Kapp Wiggins.
Halløya har eit areal på 1049 km² og er ei av dei største øyane i øygruppa. Det høgaste punktet er 502 meter over havet. Det er ei vid bukt på søraustsida av Halløya kalla Zaliv Gidrografov og ei mindre ei vest for Littovhalvøya kalla Surovajabukta.
Halløya er kalla opp etter den amerikanske polfararen Charles Francis Hall. På russiske kart står namnet stundom oppført som Ostrov Khol (Остров Хол).
Historie
Øya vart oppdaga 30. august 1873 av den austerriksk-ungarske polekspedisjonen og vart den første øya i øygruppa som vart oppdaga.
Campora San Giovanni
Campora San Giovanni er ein italiensk frazione i Amantea. Han har 7200 innbyggjarar, og befinn seg i provinsen Cosenza, nær grensa med provinsen Catanzaro hjå Tyrrenhavet.
Mandalselva
Mandalselva er ei elv med utspring i fjella mellom Ose i Setesdal og Øvre Sirdal, og ho renn gjennom Agder fylke og ut i havet ved Mandal.
Campora San Giovanni
På skråningane ved området vart det dyrka vin og oliven, og de største industriane i området er jordbruk og turisme. Byen har eit tårn frå 1300-tallet som heitar U Turriune, kvar ein kan sjå vulkanen Stromboli.
Galljaøya
Historie
I 1898-99 vart det bygd ein liten leir på Mys Tegetkhof (Kapp Tegethoff, av Walter Wellman-ekspedisjonen. Her står det eit minnesmerke til minne om oppdaginga av øygruppa. Kapp Tegethoff vart kalla opp etter hovudskipet til dei austerriksk-ungarske oppdagarane.
Mandalselva
Kraftutbygging
Nedslagsfeltet er 1800 km² stort. Middelvassføringa i elva er 85 m³/s. I flaumperiodane vår og haust kan vassføringa vere langt større. Høgaste vassføring i nyare tid vart målt i oktober 1987, da det gjekk om lag 970 m³/s forbi målestasjonen på Kjølemo i Holum.
Nasjonalt laksevassdrag
Den opphavlege laksestamma er utrydda som følgje av sur nedbør. Men utstrekt kalking har ført til eit betre miljø i elva, og ein ny laksebestand er etablert.
Det vart fanga 11,9 tonn laks og 675 kg sjøaure i Mandalselva i 2006. Dette er ny fangstrekord i moderne tid. Største laks var på 13,9 kg. Elva vart det sjette beste laksevassdraget i Noreg i 2006 og har med dette vist ei fantastisk utvikling etter at kalkinga starta i 1997.
15. desember 2006 avgjorde miljøvernminister Helen Bjørnøy å gje Mandalselva status som nasjonalt laksevassdrag. Det tyder mellom anna at vassdraget får eit spesielt vern mot inngrep. I vedtaket er det òg inkludert å gjere havområdet utanfor Mandal til nasjonal laksefjord. Av omsyn til villaksen vil det verte forbod mot å etablere oppdrettsanlegg i Mannefjorden, som er fjorden mellom Søgne og Lindesnes kommune.
Ids Postma
Postma kom på andreplass i firkamp-VM 1994, Johann Olav Koss vann meisterskapen. To år seinare vart han andremann både i EM i Heerenveen og firkamp-VM i Inzell, før han tok VM-gull på 5000 m under VM i enkeltløp på Hamar, 0,11 sekund framfor Keiji Shirahata frå Japan.
I 1997 triumferte Postma både i EM i Heerenveen og i firkamp-VM i Nagano. Under vinterleikane 1998 i Nagano vart han olympisk meister på 1000 meter og tok sølvmedaljen på 1500 meter, like bak norske Ådne Søndrål. På tampen av OL-sesongen forsvarte han VM-tittelen i heimlege Heerenveen. Både i 1999 0g 2000 sikra han seg gullmedaljen på 1500 m i enkeltløps-VM.
Postma vart nummer to både i firkamp-VM 2000 og 2001, bak landsmennene høvesvis Gianni Romme og Rintje Ritsma. I 2001 kom han elles på tredjeplass i EM, same plasseringa fekk han i firkamp-VM 2003.
Postma sette to verdsrekordar, begge i OL-sesongen 1997/98. Den 29. november 1997 fekk han notert 1.49,81 på 1500 m i Berlin, og i mars 1998 vart han verdsmeister med rekordpoeng i firkampen.
Al Hawwasiyah
Al Hawwasiyah  er ein by i Amman guvernement nordvest i Jordan.
Ids Postma
Ids Postma er sidan 2009 gift med den tyske skeiseløparen Anni Friesinger.
Hein Vergeer
Henricus Coenradus Nicolaas Vergeer, kjend som Hein Vergeer, er ein nederlandsk tidlegare skeiseløpar frå Reeuwijk. Han vart både europameister og verdsmeister i firkamp åra 1985 og 1986.
Hans Borgen
Hans Borgen var ein norsk gardbrukar og politikar frå Fet i Akershus. Han var ein sentral person både i landbruksnæringa og i landbrukspolitikken gjennom tre tiår. Borgen vert nok særleg hugsa som formann i Nei til EF-rørsla, og den politiske striden som førte fram til siger for hans medlemskapssyn den 25. september 1972.
Hein Vergeer
Vergeer vann i 1984 den nederlandske sprintmeisterskapen på skeiser. Sesongen etter forsvarte han den nasjonale sprinttittelen, og vart nummer to i den nederlandske meisterskapen i firkamp, slått av Hilbert van der Duim. I dei internasjonale meisterskapane, EM i Eskilstuna og VM på Hamar, viste derimot Vergeer seg å vere bestemann og triumferte begge stadene med god margin til sølvvinnarane.
Vergeer forsvarte i 1986-sesongen både EM- og VM-tittelen. Under verdsmeisterskapen i Inzell var han rett nok hardt pressa av sin sterkaste rival frå VM 1985, Oleg Bozjev frå Sovjetunionen. I same sesongen vart han nasjonal meister i firkamp, ein meistertittel han forsvarte vinteren 1987. Vergeer vart tredjemann under skeise-EM 1987 i Trondheim.
Hans Borgen
Liv og gjerning
Etter å ha vore samvirkekonsulent for Vestlandet og Nord-Noreg i Norges Vel i to år, arbeidde Borgen åra 1940-45 som sekretær i Forsyningsdepartementet. I 1945 tok han over farsgarden i Fet og dreiv denne til 1974, frå 1965 eigde han også garden Granholt i Nord-Odal.
Hein Vergeer
Veerger la opp etter 1988-sesongen.
Hans Borgen
Liv og gjerning
Borgen var stortingsrepresentant for Bondepartiet/Senterpartiet i fem valperiodar frå 1950 til 1969. På Tinget var han nestformann 1954-65 i Landbrukskomiteen, med unnatak for ei 2-3 månader hausten 1963 då han var statsråd og deretter medlem i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen. Borgen var landbruksminister i Lyng-regjeringa i fire veker. Frå hausten 1965 til 1969 var han formann i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen, som bytta namn til Industrikomiteen i 1967. Borgen var elles parlamentarisk nestleiar i Senterpartiet i tolv sesjonar; 1958-69, og visepresident i Odelstinget 1965–69.
Også i dei landbruksfaglege organisasjonane stod Borgen i fremste rekke. Han var ordførar 1950-60 for representantskapet i Norges Bondelag, formann i Norske Melkeprodusenters Landsforbund frå 1955 og formann 1957-79 i Landbrukets Sentralforbund. I 1970 vart han vald til formann i Folkebevegelsen mot norsk medlemskap i Fellesmarkedet, ein posisjon han hadde til 1977.
Borgen var kommandør av St. Olavs Orden frå 1976.
3. januar
3. januar er den tredje dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 362 dagar att av året (363 under skotår).
Piljskifossen
Piljskifossen eller berre Pilj (serbisk Пиљски водопад) er den nest høgaste fossen i Serbia  og vart oppdaga av geologar og alpinistar først i 2002.
Plassering
Fossen ligg søraust i regionen Visok, nær grensa til Bulgaria, på sørsida av Balkanfjella. Han ligg fire kilometer frå landsbyen Topli Do i retning landsbyen Dojkince.
Geografi
Piljskifossen ligg i ei kløft i elva Piljski, som er ei sideelv til Temštica (Toplodolska reka). Fossen ligg nedanfor fjelltoppane Čungulj og Kurtulj og ryggen Jelenski Skok, i ei høgd på 1450 meter over havet. Høgda på fossen er anten 65,5 meter eller 64 meter. , som uansett gjer han til den nest høgaste i landet etter Jelovarnikfossen i fjellet Kopaonik. Fossen er ein kaskadefoss med Gornji (den øvre og minste) og Donji (den nedre og høgaste). Ved botn av fossen ligg eit lite tjern.
Fossen ligg i eit tynt folkesett område og vanskeleg tilgjengeleg område. Som følgje av dette vart fossen først oppdaga i mai 2002. Nokre andre høge fossar nær Piljski er Čungulj (43 meter, oppdaga i 1996) og Kurtulj (27 meter).
The 59th Street Bridge Song (Feelin' Groovy)
«The 59th Street Bridge Song (Feelin' Groovy)» er ein song av viseduoen Simon & Garfunkel. Han kom ut i 1966 på albumet deira Parsley, Sage, Rosemary and Thyme. «59th Street Bridge» er eit daglegdags namn på Queensboro Bridge i New York City. Meldinga i songen kjem alt i opningsverset «Slow down, you move too fast» («Ta det roleg, du går for raskt».)
Medlemmar av Dave Brubeck Quartet, Joe Morello (trommer) og Eugene Wright (kontrabass), spelte på studioversjonen av songen.
Klipp av Simon and Garfunkel som framfører songen i 1967 på Monterey Pop Festival er med i filmen Monterey Pop.
Gott, gib dein Gerichte dem Könige
Gott, gieb Dein Gerichte dem Könige, BWV Anh 3, er ein tapt kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Kantaten vart komponert i Leipzig i 1730 for innviinga av det nye byrådet. Innviinga var vanlegvis ei festleg årleg hending som blei halden i Nikolaikyrkja i Leipzig.
Teksten er skriven av Christian Friedrich Henrici (Picander). Musikken til stykket er gått tapt.
Valserhorn
Valserhorn er ein fjelltopp i Dei lepontinske Alpane, mellom Vals i kantonen Graubünden og Nufenen i Sveits på grensa mellom dei to kommunane.
Mars Express
Føremålet med Mars Express var å undersøke overflata og atmosfæren på Mars. Frå Mars-banen skulle Mars Express romsonden:
Jánnouli
Jánnouli (gresk Γιάννουλη) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Jánnouli inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Lárisa.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Jánnouli 12 496 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 7 885 innbyggjarar.
Ottomotor
Ottomotor syner til ein firetakts forgassarmotor, på grunn av at Nikolaus August Otto lenge vart rekna som oppfinnaran av firetaktsmotoren. Det har i ettertid kome fram at landsmannen hans, Christian Reithmann, alt i 1873 demonstrerte ein fungerande firetaktsmotor. Alphonse Eugène Beau var enda tidleare ute, då han i 1862 leverte ei utførleg utgreiing av den termodynamiske syklusen som ligg til grunn for firetakts forgassarmotoren.
Kvæfjord kyrkje
Kvæfjord kyrkje ligg på Rå på Borkenes i Kvæfjord kommune i Troms og Finnmark. Kyrkja er ei langkyrkje i tømmer. Ho vart innvigd i 1867 og har 550 sitjeplassar. Arkitekten til kyrkja var Jacob Wilhelm Nordan.
DS «Notodden»
DS «Notodden» var ein dampbåt på Telemarkskanalen. Den opererte som fraktbåt frå 1908 til 1925 då den vart seld.
Alexander G. Rubio
Alexander G. Rubio er ein norsk lyrikar.
Austmarka
Austmarka er ein tettstad i Alver kommune i Vestland. Staden har og ligg ved Radsundet, aust på Radøy.
DS «Amtmand Aall»
DS «Amtmand Aall» var ein dampbåt på Telemarkskanalen frå 1862 til 1882 då den vart seld.
Audna
Audna (Audnedalselva) renn gjennom Audnedalen i Agder gjennom Lyngdal og Lindesnes kommunar. Audna har utspringet sitt i Grindheimsvatnet, går gjennom Øvre Øydnavatnet og Ytre Øydnavatnet og munnar ut i Sniksfjorden.
Audna er 55 km lang. Det er laks og sjøaure på ei 30 km lang strekning frå Bustad og opp til utløpet av Ytre Øydnavatnet.
Nedbørfeltet er på 450 km² og middelvassføringa er 20 m³/s.
Den stadeigne laksestamma i Audna gjekk til grunne tidleg på 1970-talet. Eit kalkingsprosjekt starta i 1985. Målet var å bygge opp ei ny laksestamme. Dette målet er nådd og laksestamma vert no opprettheldt gjennom naturleg reproduksjon.
I 2004 vart det fiska 2,4 tonn laks og 219 kg sjøaure i Audna.
Zeta
Zeta (Ζ, ζ) er den sjette bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til Z i det latinske alfabetet. I gresk språk, både klassisk og nygresk, står zeta for språklyden [z], ein stemt dental sibilant, populært kalla «stemt s».
PASOK
Panellínio Sosialistikó Kínima (PASOK; Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα), den panhellenske sosialistrørsla, er eit sosialdemokratisk parti i Hellas.
Logoen til PASOK er ei oppstigande grøn sol. Partiet blir i Hellas forbunde med grønt som politisk symbolfarge. Dette har likevel ikkje noko direkte med økologi å gjere.
Vanil Carré
Vanil Carré (eller Pra de Cray) er eit fjell vest i Bern-Alpane, på grensa mellom kantonane Fribourg og Vaud. Det er ein del av massivet mellom dalane Gruyère og Pays d'Enhaut, der Vanil Noir er det høgaste punktet.
Theta
Theta (Θ, θ) er den åttande bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til Þ i det latinske alfabetet. I gresk språk, både klassisk og nygresk, står theta for språklyden [θ], ein ustemt dental frikativ, som bokstaven þ på islandsk og gamalnorsk eller th-lyden i engelsk thing.
I fysikk og matematikk vert Θ ofte nytta som nemning på ein (fase-) vinkel.
Gazivoda
Gazivoda (albansk Liqeni i Gazivodës; serbisk Газивода) er ein innsjø i Kosovo og Serbia. Han er den største i Kosovo. Gazivoda har eit areal på 11,9 km², der 9,2 km² ligg i Kosovo og resten i Serbia. Elva Ibar renn gjennom innsjøen.
Visum
Visum (frå latin, avleidd av videre, 'sjå') er eit løyve til å reise inn i eit land og opphalde seg der. Mange land krev at ein del statsborgarar frå skal ha eit slikt løyve saman med passet sitt før dei får kome inn i landet. Somme land krev også utreisevisum. Visum blir gjevne ved utanriksstasjonar som ambassadar og konsulat, eller på grensa.
I mange tilfelle finst det avtalar mellom to land om at dei to landa sine statsborgarar får reise til det andre landet utan visum. I nokre tilfelle blir det kravd (turist)visum berre for statsborgarane i det eine landet. For eksempel krev Australia at svenske statsborgarar har visum, medan Sverige ikkje krev visum av australske statsborgarar. Sverige krev at mauritianske statsborgarar har visum, medan Mauritius ikkje krev visum av svenske statsborgarar. Det finst også multilaterale avtalar, som Schengenavtalen.
Vanlege visumtypar
Normalt gjeld det at dei som skal vitje eit anna land må ha ein plan for besøket og ordna overnatting. Lista varierer mellom landa.
Visumet gjeld ei viss tid, gjerne tre månader, men ein del land gir berre visum for planlagd reisetid.
Heibergøyane
Heibergøyane, òg skrive Geiberg eller Gejberg (russisk острова Гейберга; ostrova Gejberga eller острова Акселя Гейберга; ostrova Akselja Gejberga) er ei gruppe på fire småøyar i Karahavet i Russland, mellom Tajmurhalvøya og Severnaja Zemlja. Øyane ligg mellom 35 og 45 km frå kysten.
Visum
Vanlege visumtypar
Eit visum gjeld normalt for ei inn- og utreise. Men ein kan også få visum for fleire innreiser (multiple-entry), noko som gir rett til eit fritt tal med reiser i ei gitt tid.
Heibergøyane
Heibergøyane ligg i inngangen til Vilkitskijsundet frå aust på 77° 40' N og 101° 27' E. Den største av øyane er berre om lag 5 km lang.
Havet omkring Heibergøyane er dekt av fast is om vinteren, som er lang og bitter. Pakkisen ligg i havet omkring øyane sjølv om sommaren, så øyane er knytt til fastlandet det meste av året.
Visum
Å søke visum
Korleis ein søker visum varierer, men normalt kontaktar ein ambassade eller konsulat til landet ein vil vitje. I visse tilfelle er det enkelt, for eksempel for Australia der ein søker via reisebyrå eller internett og ikkje treng oppgje reiseplanar mm. Ofte er det vanskelegare, for eksempel for Russland har det vore slik at ein har måtta søke og seinare hente visumet personleg på ambassaden og vise fram reiseplanen dag for dag og vise fram eventuelle hotellbookingar.
Heibergøyane
Heibergøyane vart namngjevne av Fridtjof Nansen og kalla opp etter konsul Axel Heiberg, som direktør i det norske bryggeriet Ringnes, som finansierte Framekspedisjonen i Arktis. Ei øy i dei kanadiske polområda heiter Axel Heibergs land og må ikkje forvekslast med desse øyane.
Øygruppa er ein del av Krasnojarsk kraj og Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland.
Visum
Politikk
Motiveringa for å ha krav om visum er at styresmaktene i eit land vil ha kontroll over kven som kjem til landet. Særskilt uroar ein seg for at utlendingar skal gjere lovbrot eller søke asyl. For statsborgarar frå ein del land med låg status er det nesten umogleg å få visum til dei fleste europeiske land, inkludert Noreg, med mindre ein velrenommert organisasjon går god for deira ærlege hensikter og garanterer for opphaldskostnadar. For eksempel kan idrettsmenn få kome om eit norsk idrettsforbund garanterer for dei.
Heibergøyane
Historie
Det vart oppretta ein sovjetisk arktisk vêrstasjon på Heibergøyane i 1940 for å hjelpe skipsfarten langs Nordaustpassasjen. Etter at Sovjetunionen braut saman vart det mindre skipsfart i området. I dag finn ein nesten berre fast skipsfart frå Murmansk til Dudinka i vest og mellom Vladivostok og Pevek i aust. Området rundt Tajmyrhalvøya, inkludert Vilkitskijsundet, har nesten ikkje noko skipsfart i det heile.
Polstasjonen på Heibergøya er i dag forlaten, men det står framleis mykje utstyr her.
Lambda
Lambda (Λ, λ) er den ellevte bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til L i det latinske alfabetet.
Somme omgrep:
Hohentwiel
Hohentwiel er ein utdøydd vulkan i Hegau i Baden-Württemberg sør i Tyskland. Han ligg om lag 30 km frå Bodensjøen ved byen Singen
Hohentwiel hadde sitt opphav, i lag med ei rekkje vulkanar i Hegau, for om lag 7-8 millionar år sidan. Dei følgjande millionar åra vart kjernen opna av isbrear frå istider 260 meter under overflata. Dette danna kjernen som no er avdekt etter millionar av år med erosjon.
Ruinane av festninga som ligg på toppen av Hohentwiel vart påbyrja i 914 med stein frå sjølve fjellet av Burchard III av Schwaben. Opphavleg låg klosteret St. Georg innanfor festninga, men i 1005 vart det flytta til Stein am Rhein (i dag i Sveits} og dei schwabiske hertugane mista kontroll over Hohentwiel.
Gružasjøen
Gruža (serbisk Gružansko jezero eller Гружанско језеро) er ein kunstig innsjø som vart skapt sørvest for Knić, som eit vassreservoar for innbyggjarane i byen Kragujevac og industrien her. Han dekkjer eit areal på 9,19 km². Som den største innsjøen sentralt i Serbia vert han òg kalla Šumadija Sea (Šumadijsko more).
Hohentwiel
Seinare i mellomalderen heldt adelsfamiliane von Singen-Twiel (1100- og 1200-talet), von Klingen (til 1300) og von Klingenberg (til 1521) til her. I 1521 gjekk det vidare til Hertug Ulrich von Württemberg, som utvikla Hohentwiel til ein av dei sterkaste festningane i hertugdømet sitt. Festninga motstod fem keisarlege omleiringar under trettiårskrigen. På 1700-talet fungerte Hohentwiel som eit Württemberg-fengsel. Festninga vart øydelagd i 1800 etter at franskmennene gav det frå seg. I dag er den tidlegare festninga ein av dei største slottsruinane i Tyskland.
Den moderne byen Singen ligg ved foten av fjellet.
Leknes i Lindås
Leknes er ein tettstad i Alver kommune i Vestland. Staden har og ligg ved Osterfjorden.
Storåna i Sandnes
Storåna er ei elv i Sandnes. Elva er om lag 4,5 kilometer lang og strekkjer seg frå Stokkelandsvannet på Ganddal til Vågen i Sandnes sentrum. Elva vart opphavleg kalla Gandeelven, men skifta namn til Storåna på midten av 1800-talet. Langs elva går parkdraget Gandsparkene fram til Vågsgjerd i sentrum, før ho går i røyr om lag 600 meter og vert opna igjen like før utløpet i Gandsfjorden. Gjeldande kommuneplan føreslår å opne elva og byggje park gjennom heile sentrum.
Cima Verosso
Cima Verosso er eit fjell i Wallis Alpane på grensa mellom Sveits og Italia.
Suldalslågen
Suldalslågen er ei elv som renn i Suldal i Rogaland. Ho har spring ut frå Suldalsvatnet og munnar ut i Sandsfjorden ved tettstaden Sand. Gjuvefoss og Sandsfoss er fossar i Suldalslågen.
Suldalslågen er rekna som ei god lakseelv. Rekordlaksen blei fiska i 1913 og var på heile 34 kg. Det er vanleg at laks på over 20 kg vart fanga kvart år. Laksebestanden har møtt motstand, til dømes ved lakselus frå rømt oppdrettlaks, men får hjelp til å halde seg oppe ved at det blir gjort forvaltning. Laksen i Suldal har utvikla genar som har gjort dei kraftige. Dette blir oftast sagt er på grunn av at laksen må hoppe opp den stride Sandsfossen.
4. januar
Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
Sjølvstendedag og nasjonaldag for Burma (Myanmar)
Kiláda
Kiláda (gresk Κοιλάδα) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Kiláda inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Lárisa.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Kiláda 3 169 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 628 innbyggjarar.
Stari most
Stari most («Den gamle brua») er ei bru i Mostar i Bosnia-Hercegovina opphavleg bygd på 1500-talet over elva Neretva, som knyter saman to delar av byen. Brua vart øydelagd av kroatar under Bosnia-krigen 9. november 1993 kl. 1015. Etter krigen vart brua bygd opp på ny og 23. juli 2004 var ho igjen opna.
Plassering
Brua kryssar elva Neretva i den gamle bydelen i Mostar, som har gjeve namn til brua. Byen er den fjerde største byen i landet, og hovudsete i Herzegovina-Neretva kommune og uoffisiell hovudstad i Herzegovina.
Utforming
Stari Most er pukkelforma, 4 meter brei og om lag 30 meter lang, og er på det høgaste 24 meter over elva. To forsterka tårn verna brua: Helebija-tårnet mot nordaust og Tara-tårnet i sørvest, kalla «bruvaktarane».
Brubogen er laga av ein lokal stein kalla tenelija. Forma til bogen er eit resultat av deformasjon av intradosen (den indre linja til bogen).
I staden for fundament har brua landfeste av kalkstein knytt til ein vingemur langs klippene ved elva.
Konstruksjon
Brua vart bestilt av Suleiman den store i 1557 for å erstatte ei gamal trebru som var i ferd med å falle saman. Bygginga byrja i 1557 og tok ni år. I følgje ein inskripsjon var brua ferdig i 974 AH, som vil sei ein periode mellom 19. juli 1566 og 7. juli 1567. Ein veit lite om sjølve bygginga, og alt ein har er namnet på arkitekten Mimar Hayruddin (student under den ottomanske arkitekten Sinan). Med trugsel om dødsdom om ikkje brua vart konstruert med dei rette dimensjonane, skal arkitekten ha gjort seg klar for si eiga gravferd den dagen stillaset vart tatt bort frå den ferdige brua. Ein veit derimot ikkje korleis stillaset vart reist, korleis steinen vart transportert frå den eine sida av breidda til den andre eller korleis stillaset vart ståande under den lange byggeperioden. Ein meiner at Stari most var den bogebrua med lengst spenn i verda då ho vart bygd, og av den grunn ser ein på brua som ei av dei største arkitektoniske verka frå den tida.
Øydelegging
Under Bosnia-krigen (1992-1995) øydela kroatiske styrkar brua den 9. november 1993. Ho hadde allereie vorte skada av serbisk bombing i 1992. Både serbiske og kroatiske nasjonalistar såg på brua som eit historisk område som høyrde til den bosnjakiske og islamske kulturen, og var ofte eit mål for bombene.
I 1992 vart rekkverket på brua gjennomhola av eit artilleriprosjektil nær den høgre breidda av Neretva. 9. november 1993 vart brua totalt øydelagd og fall ned i Neretva etter vedvarande artilleriangrep frå Cekrk og andre omliggande åsar. Dei kroatiske styrkane angreip brua av militære årsaker sidan brua var det einaste mellomleddet mellom venstre sida, som bosnjakane hadde kontroll over, og eit lite område dei hadde kontroll over på høgresida.
Rekonstruksjon
Brua er i dag på verdsarvlista til UNESCO. 1 088 steinar vart forma etter dei opphavlege teknikkane, og rekonstruksjonen kosta om lag 12 millionar € (om lag 96 millionar kroner). Ho var opna 23. juli 2004, og opningsseremonien var basert på forsoning av det bosniske samfunnet, sjølv om ein framleis kan sjå spor av vondt blod og mistru.
Ein tradisjon er at unge menn hoppar frå brua og ned i Neretva. Sidan Neretva er ei kald elv er dette svært risikabelt, og berre dei flinkaste og best trente stuparane prøver seg. Den første personen som hoppa frå brua etter den var nyopna var Enej Kelecija.
Sonntagberg
Kommunen er særleg kjend for Basilika Sonntagberg, ei 300 år gammal kyrkje plassert på ei høgde, 712 meter over havet, og som kanskje sjåast frå vidt ikring.
My
My (Μ, μ) er den tolvte bokstaven i det greske alfabetet. Han svarar til M i det latinske alfabetet.
Bokstaven vert nytta i fleire samanhengar:
Dennis Chambers
Dennis Chambers er ein amerikansk trommeslagar som har spelt med mellom andre John Scofield, Steely Dan, Santana, Parliament/Funkadelic, David Sanborn, Bob Berg, Mike Stern og Santana. Han har også vore trommis i det svensk/norske Grafitti med Håkon Graf og Ulf Wakenius. Spelestilen er prega av hans tekniske dugleik og godt utvikla koordinasjon. Han har særleg merka seg ut innan fusion- og funksjangrane, men han har også spelt med både akustiske jazzband og popartistar.
Chambers starta å spele som fireåring, og spelte sine første konsertar på nattklubbar i Baltimore allereie som seksåring. Då han var 18 år byrja han i Parliament Funkadelic, som han spela med frå 1978 til 1985. Han gjekk vidare til å jobbe saman med kjende fusionartistar som Scofield, Sanborn, Berg og «The Brecker Brothers». Sidan 1998 har han gjeve ut tre plater under eige namn.
Rigmor Kofoed-Larsen
Rigmor Maria Kofoed-Larsen, fødd Johnsen, er ein norsk sjukepleiar og politikar frå Halden. Ho representerte Oppland og Kristeleg Folkeparti på Stortinget perioden 1997-2001.
Foreldra til Kofoed-Larsen var fabrikkeigarar i Halden. Etter ymse skulegang i heimbyen, gjekk ho 1966-69 på Statens Sykepleierskole i Oslo. Dei neste tre åra arbeidde ho ved nevrokirurgisk avdeling på Rikshospitalet. Frå 1973 var ho tilsett ved Fylkessjukehuset i Lillehammer, seinare jobba ho i heimesjukepleia i Lillehammer kommune.
Kofoed-Larsen var kommunestyremedlem i Lillehammer 1976-83 og på ny 1987-95, i til saman åtte av desse åra hadde ho plass i formannskapet. Valperioden 1995-99 var ho fylkestingsmedlem i Oppland, med plass i fylkesutvalet. Hausten 1997 vart ho vald inn på Stortinget, der ho i fire år var medlem i Samferdslekomiteen. Ho lukkast ikkje verte attvald i 2001. Kofoed-Larsen var 1991-97 sentralstyremedlem i Kristeleg Folkeparti og 2002-06 leiar for Kristelig Folkeparti-kvinnene.
Entfernet euch, ihr heitern Sterne
Entfernet Euch, Ihr heitern Sterne, BWV Anh 9, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1727 for bursdagen til kong August II av Polen.
Teksten er skriven av Christian Friedrich Haupt. Musikken til stykket er tapt.
Trebišnjica
Trebišnjica (serbisk Требишњица) er ei elv i Bosnia-Hercegovina, Montenegro og Kroatia. Ho renn 98 km på overflata og 187 km totalt både under og over bakken, og ho er ei av dei lengste elvane i verda i sitt slag.
Øvre del
Elva renn gjennom eit karst-dominert (kalkstein) område, og Trebišnjica er eigentleg eit komplekst system av elvar både over og under bakken. Ho har sitt utspring i Bosnia-Hercegovina frå to småelvar i fjella Lebršnik og Čemerno:
Elva dukkar opp igjen på Fatničko Polje (Fatnicasletta) med namnet Fatnička reka eit kort stykke, før ho går under jorda igjen.
Midtre del
Etter å ha gått under jorda i totalt 30 km strøymer fleire småelvar ut frå fjellet nær byen Bileća, og dei samlar seg saman til elva Trebišnjica. Elva renn sørover og er demma opp ved landsbyen Gornje Grnčarevo og den kunstige innsjøen Bilećasjøen. Den vestlege breidda av innsjøen høyrer til Montenegro.
Elva snur så vestover og inn på Trebinjsko polje (Trebinjesletta), og så inn i ein nytt lite reservoar. Elva held så fram sør for fjellet Bjelašnica og ut på Popovo Polje (Prestesletta), den største karstlsletta på Balkan. Her forsvinn ho ned i fleire hol i bakken.
Nedre del
Vatnet frå Trebišnjica frå Popovo Polje kjem opp til overflata igjen som tre separate elvar:
Det totale nedslagsfeltet til Trebšnjica er 4 926 km², der om lag 600 km² renn ut i Neretva gjennom Čapljina. Nedslagsfeltet til den sentrale og lengste delen av elva dekkjer 2 225 km².
`Iraq al Amir
'Iraq al Amir (arabisk:عراق الأمير - tyder, «Prinsegrottene») er namnet på ein by og nokre nærliggande grotter i Amman kommune i Jordandalen. Han ligg kring 15 km sørvest for byen Wadi Al Seer og har kring 6000 innbyggjarar. Han ligg i høgda og har mange kjelder. Byen er kjend for dei mange oliventrea sine.
Kring 500 meter sør for byen ligg den historiske staden Al-Iraq, med eit delvis restaurert palass kalla Qasr al Abd. Det vart bygd kring hellenistisk tid, kring 200-talet fvt., og nytta vidare under bysantinsk styre, før det vart øydelagd av eit jordskjelv. Det er mange grotter i åsane som er datert attende til koparalderen.
Lobet den Herrn, alle seine Heerscharen
Lobet den Herrn, alle seine Heerscharen, BWV Anh 5, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Teksten er skriven av Christian Friedrich Hunold (Menantes) (1718-1721) etter introduksjonen til Salme 119: 175. Musikken til stykket er gått tapt.
Stykket vart komponert i Köthen i 1718 for bursdagen til prins Leopold av Anhalt-Köthen. Stykket skil seg frå mykje av det Bach skreiv i Köthen. Det er ein sekulær kantate skrive for ei feiring, men er samstundes omtalt som tenkt for framføring i samband med ei gudsteneste (bey gehaltenem Gottes-Dienste), og teksten er henta frå Bibelen. Bach skreiv vanlegvis ikkje musikk til gudstenester i Köthen på grunn av den kalvinistiske motviljen mot overdådig musikk.
Omega
Omega (Ω, ω), den tjuefjerde bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til O i det latinske alfabetet. På gresk tyder namnet opphavleg stor O i motsetjing til omikron – liten o. På nygresk vert omega og omikron uttala likt, om lag som norsk å i båt eller o i bolle.
Bokstaven vert nytta i somme omgrep:
Reggio Emilia
Reggio Emilia (latin Lepidi, Lepidum Regium, Regium Lepidi og Regium, offisielt Reggio nell'Emilia) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Reggio Emilia i regionen Emilia-Romagna og har om lag 165 000 innbyggjarar.
Gamlebyen har ei sekskanta form, som kjem av dei eldgramle bymurane og hovudbygningane er frå 1500- til 1800-talet. Byen ligg på ei slette som elva Crostolo renn over.
Antikken og tidleg mellomalder
Byen var ikkje opphavleg romersk, men vart ein historisk stad etter at romarvegen Via Aemilia vart lagt til byen, frå Piacenza til Rimini (187 fvt.). Reggio vart eit rettssentrum med eit romersk forum, først kalla Lepidi, så Lepidum Regium og til slutt berre Regium, som det noverande namnet kjem frå.
Byen var ein militærstasjon langs Via Aemilia, men òg ein blømande by og ein municipium med eigne lover, magistratar og kunstskule.
Apollinaris av Ravenna førte kristendomen til byen i det 1. hundreåret evt og han var eit bispesetet etter ediktet i Milano i 313. I 440 vart bispedømet i Reggio derimot underlagt Ravenna i Vestromarriket. Mot slutten av 300-talet hadde Reggio forfalle så mykje at Ambrosius av Milano rekna han som ein av forsømte byane. Øydeleggingane vart verre av barbarane sine invasjonar. Etter Vestromarriket fall (476) vart Reggio ein del av Odoacer sitt rike. I 489 vart han ein del av Det austgotiske kongedømet og seinare, i 539, ein del av Eksarkatet Ravenna. Han vart erobra av Alboin sine langobardar i 569. Reggio vart vald som sete i Hertugdømet Reggio.