cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vitskap i 1878
Vitskapsåret 1878 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1878.
538 Friederike
538 Friederike er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 18. juli 1904 av Paul Götz ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
How Long av J.D. Souther
«How Long» er ein antikrigssong av den amerikanske songar-låtskrivaren J.D. Souther. Han var skriven i 1971 som ein reaksjon mot Vietnamkrigen, og vart gjeven ut på debutalbumet hans John David Souther i 1972. Han vart gjeven ut som ein avgrensa singel i 1972 med «The Fast One» som B-side.
Eagles, som var venar med Souther sidan tidleg i 1970-åra og samarbeidde med Souther mange gonger, spelte ofte «How Long» på konsertane sine tidleg og midten av 1970-åra. I 2007 spelte dei inn songen for albumet Long Road Out of Eden, det første studioalbumet deira sidan 1979. Eit år seinare vann dei Grammy-prisen med songen i kategorien beste countrysong av duo eller gruppe. Det var den første Grammyen dei vann sidan 1979.
Pinka
Pinka er ei elv i Sentral-Europa med ei lengd på om lag 90 km. Ho har utspring i Steiermark aust i Austerrike, ved grensa til bundeslandet Burgenland. Ho renn inn i Ungarn mellom tettstadane Burg og Felsőcsatár, og kryssar grensa mellom dei to landa fem gonger. Ho munnar ut i elva Rába nær Körmend. Den største sideelvane hennar er Strem.
Dei største busetnadane langs elva er Pinkafeld og Oberwart (ungarsk Felsőőr).
Åfjorden i Røst
Åfjorden er eit sund mellom øyane Vedøya i nordaust og Storfjellet i sørvest. Fjorden går om lag 8 km frå holmen Øyra i nordvest og søraustover. Røstholmen ligg òg på austsida av fjorden.
Sjølve øya Røst ligg nordaust igjen for Vedøya.
865
865 (romartal DCCCLXV)
Peter Mueller
Peter Alan Mueller er ein USA-amerikansk skeiseløpar og -trenar frå Madison i Wisconsin. Han vart olympisk meister på 1000 meter i 1976, og var 2003-09 trenar for det norske skeiselandslaget.
Skeiseløpar
Mueller markerte seg med ein sjetteplass i sprint-VM 1974. To år seinare var han heilt suveren då han vann den olympiske gullmedaljen på 1000 meter under Vinter-OL 1976 i Innsbruck, vinnartida 1.19,32 var over sekundet betre enn det andremann presterte. Ved sprint-VM 1976 i Vest-Berlin kom han på tredjeplass, slått av verdsmeister Johan Granath og sin eigen landsmann, Dan Immerfall. Året etter var det ein annan landsmann, Eric Heiden, som gjekk til topps i sprint-VM i Alkmaar, med nettopp Mueller på ein soleklar andreplass.
I 1979 enda Mueller som fjerdemann i verdsmeisterskapen i sprint, og i OL-året 1980 vart han nummer sju. Under Vinter-OL 1980 på heimebane i Lake Placid skreid han inn til femteplass på 1000 meter. Han la vekk konkurranseskeisen ved sesongslutt.
Skeisetrenar
Mueller var på frå 1980-åra trenar for løparar som Bonnie Blair, Dan Jansen og seinare nederlendarane Marianne Timmer og Gianni Romme. Frå 2003 var han norsk landslagstrenar til han hausten 2009 vart oppsagd, skulda for å ha vore nærgåande mot skeiseløparen Maren Haugli.
Kino
Ein kino er eit lokale for filmframsyningar. Vanlegvis har ein eit inngangsparti med ei billettluka, eit maskinrom med kinomaskinar og utstyr (prosjektørar, lydutstyr o.l.) og ein sal med lerret og sitjeplassar for publikum.
Cinématographe var namnet på brørne Lumière sin filmframvisar frå 1894, som var den aller første kinoen. Dei hadde den første førestillinga i Paris 28. desember 1895.
I Noreg vart det vist film på Circus varieté 6. april 1896. Noreg hadde i 2004 245 kinoar. 161 av dei var kommunale.
14. juni
14. juni er den 165. dagen i den gregorianske kalenderen (166. under skotår). Det er 200 dagar att av året.
Ølensvåg
Ølensvåg er ein tettstad i Vindafjord kommune i Rogaland fylke. E134 går gjennom Ølensvåg og Riksveg 543 går frå Ølensvåg til Utbjoa.
Firda
Firda vart grunnlagt i 1917 av Kristian Ulltang som eit bygdeblad for Indre Sunnfjord. Føremålet var å stå imot mediedominans frå Florø, som var den einaste byen i regionen.
Firda har i seinare tid rekna heile Sunnfjord som nedslagsfelt. Avisa dekkjer i dag kommunane Sunnfjord, Kinn, Hyllestad, Gulen, Solund, Askvoll, Fjaler, Gloppen og Høyanger.
Avisa hadde i 2005 eit opplag på 14.008 aviser med i gjennomsnitt 35 sider, seks dagar i veka. Dette gjorde Firda til den største avisa i dåverande Sogn og Fjordane framom Sogn Avis. I 2020 var opplagstalet 11.724.
Per 2006 hadde avisa 65 årsverk delt på 75 tilsette, og selskapet hadde ein omsetnad på 73,8 millionar kroner. I 2019 omsette avisa for 63 millionar kroner, og hadde 31 tilsette fordelt på 30 årsverk.
Historie
I 1990 kjøpte Avishuset Firda trykkeriet Øens prent og skipa Firda Trykk. I 1991 kjøpte selskapet seg inn i video-produksjonsselskapet Vest Vision med 37 % av aksjane.
Vitskap i 1879
Vitskapsåret 1879 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1879.
Overdose
Overdose er inntak av ein større mengde lækjemiddelar eller andre stoff enn det som er medisinsk forsvarleg. Overdosar kan føra til død, koma eller permanente skadar. Fenomenet er velkjend blant narkotikamisbrukarar og som ein sjølvmordsmåte.
Firda
Historie
Etter eit oppkjøp i 1996 har avishuset vore 100 % eigd av A-pressen ASA, no Amedia, og er i dag ansvarleg for Amedia sine marknadsaktivitetar i Sogn og Fjordane. Målsetnaden til selskapet er regional dominans av heile mediemarknaden i fylket.
I 1998 oppretta avishuset nettstaden firda.no og i 2007 radiokanalen Radio Vest. Avishuset er pilot i A-pressen si satsing på Origo.no i 2007. Det lokale namnet er Fjordaglimt.no.
Avishuset eig også Sogn og Fjordane Avistrykk som i 2006 omsette for 21,7 millionar kroner.
Saman med Firdaposten, Sogn Avis og A-pressen Lokale Medier AS starta Firda i 2007 selskapet Sogn og Fjordane Distribusjon AS.
Firda.no
Nettstaden Firda.no blei lansert offentleg 1. februar 1998. Frå 1998 til 2005 var innhaldet først lokale nyhende frå avisa Firda sitt dekningsområde, og med annonser og diskusjonsforum. Frå 2006 vart dekningsområdet utvida til å omfatte alle kommunane i Sogn og Fjordane fylke.
I 2007 vart firda.no den største lokale nyheitsportalen i Sogn og Fjordane og vart same året kåra av Mediebedriftenes Landsforening til Årets lokale nyheitsnettstad 2006. Firda vart i 2019 kåra til «Årets mediehus» i Amedia-konsernet. Året etter vart avisa kåra til «Årets lokale nyheitsnettstad» av Mediebedriftenes Landsforening.
Firda har satsa mykje på digital vekst. Sidan slutten av 2014 har avisa rekruttert over 5000 betalande abonnentar. Ved utgangen av februar 2021 hadde Firda totalt 10.906 abonnentar. Vel halvparten av desse, 5463 abonnentar, er heildigitale.
Industrial Workers of the World
Industrial Workers of the World, forkorta IWW, var ein internasjonal og etter kvart meir og meir anarkosyndikalistisk fagorganisasjon med hovudkvarter i Philadelphia i Pennsylvania i USA.
IWW vart skipa i 1905 i Chicago. Rørsla vart grunnlaget for den tidlege amerikanske arbeidarrørsla, og i IWW deltok og føddest ulike sosialistiske og kommunistiske parti.
Vesle Fatra
Vesle Fatra (slovakisk Malá Fatra) er ei fjellkjede i Dei vestlege Karpatane, nordvest i det sentrale Slovakia. Gemorfologisk høyrer fjella til Fatra-Tatra-området.
Fjella ligg om lag mellom byane Nitrianske Pravno, Strečno, Martin og Zázrivá. Turčianska kotlina (Turiecbekkenet) og fjella Oravská vrchovina ligg i vest, og Žilinská kotlina (Žilinabekkenet) og fjella Kysucká vrchovina ligg i aust.
Malá Fatra består av to mindre området, som er skild frå kvarandre av elva Váh nær Strečno:
Den høgaste toppen er Veľký Kriváň på 1709 moh i Krivánska Malá Fatra.
Malá Fatra er hovudsakleg ein stor karstformasjon som består av krystallinske bergartar og folda bergartar frå mesozoikum.
Hovudtoppane i Lúčanská Malá Fatra er Veľká Lúka (1475 moh), Kľak (1351 moh) og Minčol (1364 moh). Hovudtoppane i Krivánska Malá Fatra er Veľký Rozsutec (1610 moh), Malý Rozsutec (1343 moh), Veľký Kriváň (1709 moh) og Malý Kriváň (1671 moh).
Det 12 km lange passet mellom Krivánska Malá Fatra og Lúčanská Malá Fatra er skild av Váh og vert kalla Strečnianska tiesňava (Strečnopasset). Det ligg nedanfor ruinane av den kjende Strečnoborga. Šútovofossen (Šútovský vodopád ) er det høgaste fossefallet i Malá Fatra og har eit vertikalt fall på 38 m.
Vrátna dolina og Štefanová er populære skisenter i området. Andre turistsenter er landsbyane Terchová, der den slovakiske nasjonalhelten Juraj Jánošík vart fødd, og Zázrivá, der den tradisjonelle slovakiske saueosten korbáčiky vert laga. Eit av dei mest populære skiområda utanfor Tatrafjella er Martinské hole mellom Veľká lúka og byen Martin.
Krivánska Malá Fatra er verna som ein del av Malá Fatra nasjonalpark.
Dei to Sicilia
Kongedømet Dei to Sicilia (italiensk  Regno delle Due Sicilie, bokmål òg Begge Sicilier) var det nye namnet som Bourbon-kongen Ferdinand IV av Napoli, I av Dei to Sicila gav det nye riket sitt (inkludert Sør-Italia og øya Sicilia) etter slutten på napoleonskrigane og han hadde fått all makt tilbake i 1816. Hovudstaden i kongedømet var Napoli.
Overblikk
Før dei franske invasjonane under napoleonstida herska bourbonarane over dei same områda, men dei var då formelt delt i Kongedømet Napoli og Kongedømet Sicilia. Etter at dobbeltkongedømet skifta namn vart Ferdinand kjend som kong Ferdinand I av Dei to Sicilia. Kongedømet bestod til 1860, då kong Frans II vart styrta av opprørsstyrkane til Garibaldi og støtta av kongedømet Sardinia. Dette kongedømet annekterte Begge Siciliar, og frå no av vart det nye området kalla kongedømet Italia.
Namnehistoria
Namnet Dei to Sicilia går tilbake til 1282, då kongedømet Sicilia vart delt i to. Sjølv om det framleis vart styrt som ei eining i endå eit hundreår, skilde øya og fastlandet lag under den sicilianske aftansongen, eit opprør mot det napolitanske styre der Sicilia kom inn under Aragon. Dei angevinske napolitanske kongane klarte å halde på områda på fastlandet og haldt på namnet «Kongedømet Sicilia» for å halde kravet sitt i hevd. I ein periode vart Sør-Italia kalla «Kongedømet Sicilia på denne sida av fyret», etter fyret på fastlandssida av Messinasundet. Men dette var aldri kongedømet sitt offisielle namn.
Dei to kongedøma var ikkje igjen under same herskar før i 1735 under Karl III av Spania, og vart ikkje folkerettsleg samla før etter Wienerkongressen i 1815.
Kongar av Dei to Sicilia, 1816-1860
I 1860 vart kongedømmet erobra av Kongedømet Sardinia, og namnet forsvann.
Kjelder
Regno d%27%27e Ddoje Sicilie
Mineralvatn
Mineralvatn er vatn som inneheld mineral eller andre oppløyste stoff som gir vatnet smak eller helsebringande effekt.
Alt naturleg vatn inneheld oppløyste salt og mineral, men mineralvatn har gjerne fleire av dei og er gjerne òg tilsett kolsyre. Mineralvatn kan ofte vera brusande.
Naturleg mineralvatn har sitt opphav i grunnvassreservoar og kjenneteiknast av god mikrobiologisk kvalitet, at det er naturleg i si form og av opphavleg tilstand. Desse eigenskapane er intakte fordi vatnet kjem frå grunnen og såleis er verna mot ureining.
Mineralvatn og brus
Heilt sidan antikken har kolsyrehaldig vatn frå naturlege kjelder vore rekna som sunt og helsebringande. Vatnet i dei gjævaste mineralkjeldene inneheldt det folk meinte var ei livgivande syre, «acidum occultum», ei syre som sidan vart identifisert som kolsyre. Varmt, kolsyrehaldig grunnvatn har særleg stor evne til å løyse saltar frå berggrunnen. Folk la merke til at mineralkjeldene var velgjerande ved somme sjukdommar, og sidan folk har hang til å generalisere, meinte dei snart at vatnet måtte vere godt mot all slags sjukdom.
Etter kvart utvikla dei kolsyrehaldige drikkene seg frå medisin til tørsteslukkarar. Tidleg på 1900-talet kom brus på flasker i handelen, marknadsført under namnet «mineralvatn».
Brus og andre kolsyrehaldige leskedrikkar er ikkje mineralvatn, men blir ofte omtala som dette i daglegtale.
Naturleg mineralvatn med kolsyre har vorte ein trenddrikk gjennom 1990-talet.
539 Pamina
539 Pamina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 2. august 1904 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Lutt
Ein lutt er eit klimpreinstrument med pæreforma resonanskasse og eit varierande tal strenger med eller utan tverrband. Ein kan spora lutten tilbake til Spania på 900-talet, men instrumentet hadde glanstida si i heile Europa på 1500-talet.
Ein musikar som spelar lutt blir kalla ein luttenist. Ordet 'lutt' kjem truleg frå arabisk al‘ud, 'treet', som òg har gjeve opphav til instrumentnamnet oud.
Det finst to hovudgrupper av luttinstrument — dei korthalsa luttane og dei langhalsa luttane.
Darende
Darende er eit distrikt i provinsen Malatya i Tyrkia. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2010).
Darende var eit senter for vitskap og kultur i antikken då byen låg langs Silkevegen. Byen ligg 1006 meter over havet.
Stubbrytar
Stubbrytar eller steinbukk er ein reiskap som tidlegare vart nytta for å trekkja stubbar og stein or marka i nybrot.
Oppbygging
Maskina er bygga opp av tre føter som er heldt saman i midten. Den eine foten er var ofte ein dobbelfot, der det var plassert ein manuell vinsj. Ståltauet gjekk frå vinsjen til ei talje i toppen der føtene møttest. For å auka lyftekrafta kunne det nyttast kraftblokk. Stubbrytarar hadde ei løftekraft på nokre titals kN.
Bruk
Forutan nydyrking vart stubbrytarar nytta ved anleggsarbeid som veg- og jarnvegbygging. Stubbrytarar var i bruk til gravemaskinane tok over anleggsarbeid og nydyrking.
Arabinose
Arabinose (kjemisk formel ) er eit monosakkarid og ein pentose. Det er eit kvitt, krystallinsk stoff med søt smak. Båe dei optisk aktive formene av stoffet finst i naturen. Den høgredreiande L(+)-arabinosen er med i arabinsyre, som vidare er med i gummi arabicum. Dette har gjeve sakkaridet namnet arabinose.
Venstredreiande arabinose finst i urinen ved visse sjukdomstilstandar.
The Number of the Beast
The Number of the Beast er ei engelsk nemning som viser til nummeret ein set i samanheng med Dyret i Openbaringa, 666. Det er blitt brukt som tittel for visse engelskspråklege verk, til dømes:
Musikalisches Opfer
Musikalisches Opfer eller Das Musikalische Opfer («Det musikalske offeret»), BWV 1079, er ei samling kanonarar og fuger og andre musikkstykke av Johann Sebastian Bach, basert på eit musikalsk tema av Fredrik II av Preussen (Fredrik den store) og tileigna han.
Konge-temaet
Samlinga har røter i eit møte mellom Bach og Fredrik II den 7. mai 1747. Møtet fann stad i slottet til konge i Potsdam, etter at son til Bach, Carl Philipp Emanuel vart tilsett der som hoffmusikar. Fredrik ønskte å vise den eldre Bach noko nytt: pianoet hadde vorte funne opp nokre år tidlegare og kongen eigde no fleire eksperimentelle instrument utvikla for han av Gottfried Silbermann. Under det venta besøket i slottet til Fredrik i Potsdam, fekk Bach, som var godt kjend for å vere flink i improvisasjon, eit lang og kompleks musikalsk tema for å improvisere ein fuge for tre stemmer. Fredrik utfordra så Bach til å lage ein fuge for seks stemmer. Ålmenta på denne tida trudde det berre var ondskapsfult påfunn av kongen, som var oppsett på å audmjuke filosofar og kunstnarar. Bach svarte at han trengde å arbeide på det og sende det til kongen seinare. Han reiste så attande til Leipzig og skreiv ut Thema Regium («kongetemaet»):
«Thema regium» dukkar opp som tema i den første og siste satsen i den sjuande sonaten i d-moll av Friedrich Wilhelm Rust, skriven kring 1788 og som tema for utførlege variasjonar av Giovanni Paisiello i hans «Les Adieux de la Grande Duchesse ds Russies», skriven omkring 1784, då han forlet hoffet til Katarina den store.
Mogelege opphav til temaet
Humphrey F. Sassoon har samanlikna temaet gjeven av Fredrik II med eit tema i ein fuge i a-moll av G.F. Händel, publisert i Seks fuger eller vilkårlege for orgel eller cembalo. Sassoon merkar seg at «Temaet til Händel er mykje kortare enn kongen sitt, men den musikalske 'arkitekturen' er særs lik: sprang etterfølgd av ein fallande kromatisk skala.» Han skriv òg om andre likskapar og foreslår så at Bach nytta Händels Fuga V som strukturell modell eller føring for Ricecar a 6 og at Fuga V kan ha påverka Bach i utviklinga av Ricecar a 3.
Struktur og instrumentering
I den ferdige forma består Musikalisches Opfer av:
Bortsett frå triosonaten, som var skriven for fløyte, fiolin og basso continuo, har stykket få indikasjonar på kva instrument som er meint å spele dei.
Ricercarane og kanonane har vorte instrumentert på mange måtar. Ricercarane vert ofte spelt på tangentinstrument, eit ensemble av kammermusikarar med forskjellige instrument.
Musikalske gåter
Somme av kanonane i Musikalisches Opfer er representerte i det originale partituret med berre ein kort monodisk melodi på eit par takter, med meir eller mindre gåtefulle inskripsjonar på latin over melodien. Desse komposisjonane vert kalla gåtefuger (eller stundom meir presist gåtekanonar). Musikarane er meint å tolke musikken som eit stykke i fleire delar (eit stykke med fleire melodiar som glir inn i kvarandre), medan ein løyser «gåta»). Somme av desse gåtene har vorte forklart til å ha berre ei mogeleg «løysing», men i dag gjev dei fleste trykte utgåvene av partituret ei enkel, meir eller mindre «standardløysing» av gåta, slik at ein kan berre spele, utan å tenkje på latin eller på gåta.
Ein av desse gåtekanonane, «in augmentationem» (t.d. forstørring, der lengda på notane vert lengre), har påskrifta «Notulis crescentibus crescat Fortuna Regis» (må lukka til kongen auke som lengda på notane), medan ein modulert kanon endar på in tone høgare enn han starar og har påskrifta «Ascendenteque Modulationis ascendat Gloria Regis» (som modulasjonen stig, så må æra til kongen).
Mottaking
Ein kjenner lite til korleis Fredrik mottok stykket eller om han prøvde å løyse gåtene eller spele fløytedelen i triosonaten. Fredrik var visstnok ikkje særleg glad i «komplisert» musikk, og like etter Bach vitja han var han ute i krig, så det er ikkje sikkert stykket vart godt motteke.
Kino (fleirtyding)
Ordet kino vert brukt i fleire samanhengar:
Volvo L-3314
Volvo Laplander L-3314, au kalla Volvo Felt i Noreg og Volvo Valp i Sverige er ein serie terrengåande bilar frå Volvo. Dei blei utvikla på 1950-talet, med N.M. Hartelius som prosjektleiar.
Historikk
Prøveserien heitte L-2304, og hadde Volvo B16-motor, M41 girkasse, akslingar frå Salisbury i Storbritannia og fordelingsgirkasse frå Willys. Bilen var frambygd, dvs. føraren sitt foran/over framakslingen/motoren. Bilen var spesialdesigna til det svenske forsvaret.
Produksjonsmodellen heitte L-3314, og hadde til forskjell frå forserien B-18-motor, fordelingsgirkasse kopiert av Willys, men produsert av ZF (ZF VG 50), DANA-akslingar lisensprodusert av Salisbury der bakakslingen blei levert med differensialbrems og andre forbetringar. Denne blei au bruka av det norske forsvaret med nokre endringar (til dømes nedfellbar frontrute og 24 V elsystem) under modellnamnet L-3314N. Andre utgåver var Volvo L-3314 HT med stålkarosseri og vinsj, L-3304 kanonvogn som var normalbygd og L-3315 radiovogn. Bilane blei produsert på 60-talet.
Nokre sivile L-3314 blei produsert, hovudsakleg til statlege etatar i Norden (energiverk og liknande). Til dømes hadde Universitetet i Oslo ein L-3314 HT.
Volvo C303 er ei vidareutvikling av L-3314. Volvo selde pressverktøyet til L-3314 til det ungarske firmaet Hungarocamion som lisensproduserte ein sivil versjon av L3314 som blei kalla Volvo C202. Den fekk ein oppgradering med B-20-motor, men differensialbremsen i bakakselen blei tatt ut. Dette saman med nokre andre endringar til det verre gjorde at C202 aldri blei noko suksess.
I Noreg
I Det norske forsvaret var beteikninga «Vogn, felt, 1/2 tonn, 4x4, Volvo, modell L3314N», men fekk raskt klengenamnet «Volvo Felt». I Sverige fekk bilen derimot klengenamnet «Volvo Valp».
Den norske utgåva blei sett saman av Raufoss Ammunisjonsfabrikk. 2273 eksemplar blei montert der. Den norske versjonen hadde NATO-krav å oppfylle, noko som gjorde at han fekk 24-volts elektrisk system, radiostøydemping på tenningssystemet og nedfellbar frontrute. Norske underleverandørar produserte delar til L-3314N, mellom anna var kapellet norskbygd og dekka produsert av Askim gummivarefabrikk. To typar dekk blei bruka, Viking Knobby (A/T-mønster) og Viking Hardhaus (terrengmønster).
Han overtok for både feltvogner (Willys- og Ford-jeepar) og lette lastevogner (Dodge WC52 «kvarting»), mellom anna som feltvogn, ambulanse og sambandsberar. L-3314N blei igjen til ein viss grad erstatta av Land Rover Serie III og seinare heilt av Mercedes-Benz Geländewagen.
28. juni
28. juni er den 179. dagen i den gregorianske kalenderen (180. under skotår). Det er 186 dagar att av året.
Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
Serbia montenero
Burnaja
Burnaja (russisk Бу́рная, finsk Taipaleenjoki) er ei elv i Leningrad oblast Russland på Det karelske neset. Elva renn frå innsjøen Sukhodolskoje til innsjøen Ladoga og er ein del av nedslagsfeltet til Vuoksen. Før vinterkrigen og den finske framhaldskrigen låg elva i Finland og vart kalla Taipaleenjoki.
Opphavleg rann vatnet frå Suvantosjøen (Sukhodolskoje) roleg inn i Vuoksen via vassvegen ved Kiviniemi. I 1818 vart kanalen grave ut for å drenere vatn under vårflaumen frå Suvanto inn i Viisijoki til Ladoga, og kanalen vart uventa omdanna til Taipaleenjoki. Dette førte til at Suvantosjøen miste mykje vatn og vassnivået fall sju meter. Vassvegen i Kiviniemi turka inn. I 1857 vart det grave ein kanal der, men elva rann då andre vegen med mange stryk som gjorde transport til Kiviniemi umogeleg. Etter 1857 har Sukhodolskoje og Burnaja utgjort den sørlege greina av Vuoksen, noko som har ført til mindre vassføring i den nordlege greina gjennom Priozersk.
Plazović
Plazović eller Kiđoš (på serbisk, kyrillisk Плазовић) eller Kígyós (på ungarsk) er ei elv sør i Ungarn og nord i Serbia, som renn innanfor regionen Bačka. Ho har ei lengd på 129 km, og på eit berre 15 km langt stykke kryssar ho grensa mellom dei to landa åtte gonger. 92 km av elva renn i Ungarn, medan 37 km renn i Serbia.
Kigyós har opphav i Ungarn frå to elvar. Den eine, Bokodi-Kígyós-csatorna, har igjen utspring frå to mindre elvar vest for byen Baja. Den eine av desse har sitt utspring ved landsbyen Rém og den andre ved Borota. Elvane møtest ved Felsőszentiván og renn sørover. Den andre elva, Mátételke-Kígyós-csatorna, har utspring nord for landsbyen Tataháza. Denne elva renn nesten over den serbiske grensa før ho snur vestover. Aust for Katymár, like før dei kryssa grensa til Serbia, møter dei to elvane kvarandre og frå her vert elva hovudsakleg kalla Plazović.
I Serbia renn elva ut i kanalen Veliki Bački (Велики бачки канал, 'Store Bačka kanal').
Porselen
Porselen er eit sterkt, vanlegvis kvitleg keramisk materiale som blir brukt i samanhengar der ein treng eit hardt, solid og formbart materiale. Det er motstandsdyktig mot kjemisk påverking og varmesjokk, og kan minna om glas fordi det er gjennomskinneleg og skjørt. Porselen blir som oftast laga ved at ein varmer leiretypen kaolin og knust feltspat, ein type stein, til temperaturar mellom 1 200 °C og 1 400 °C i ein keramikkomn. Ein finn særleg porselen i servise, baderomsmøbel, fliser, som falske tenner og som elektrisk isolator.
Namnet porselen kjem frå likskapen til kauri-skjel, på eldre italiensk porcellana, 'som ei lita purke (gris)'.
Cilla Black
Cilla Black var ein britisk songar, skodespelar og medieperson. Etter The Beatles var ho ein av dei største artistane frå Liverpool, og den einaste kvinnelege artisten frå denne byen som slo gjennom. Ho fekk aldri noko gjennombrot i USA, men satsa på ein karriere i Storbritannia.
Som tenåring jobba ho i garderoben til den legendariske klubben The Cavern og fekk sjansen til å prøvesynga der. The Beatles-manageren Brian Epstein hjelpte henne i gang. Ho fekk det store gjennombrotet sitt med Burt Bacharach-låten «Anyone Who Had a Heart», som nådde førsteplassen på salslistene i Storbritannia. Oppfølgjaren «You're My World» gjekk òg til topps på listene. Blant Cilla Blacks største hittar sidan er «Alfie», «Don't Answer Me», «Love's Just a Broken Heart», «Surround Yourself with Sorrow», «Something Tells Me» og «I Couldn't Take My Eyes Off You». Paul McCartney og John Lennon gav henne nokon læt, og Paul McCartney skreiv ein låt til henne.
Buenaventura Durruti
Buenaventura Durruti Dumange var ein sentral person i spansk anarkisme i tida før den spanske borgarkrigen, og fall som milits-kommandant i krigen.
Cilla Black
Frå slutten av 1960-talet var Black meir aktuell innan TV enn innan musikk. Ho presenterte underhaldningsprogrammet Cilla på BBC frå 1968 til 1976. Etter ei tid som komedieskodespelar på 1970-talet kom ho attende som programleiar på 1980-talet med underhaldningsshow som Blind Date (1985–2003) for London Weekend Television og Surprise Surprise (1984–2001) for ITV.
Buenaventura Durruti
Han var fødd i Leon i Spania, og begynte i arbeid som 14-åring. I 1917 var det ein storstreik i landet, der regjeringa bruka hæren for å slå ned streiken. 70 arbeidarar blei drepne, 500 skadde og 2000 fengsla utan lov og dom. Durruti, som hadde vore aktivt med i streiken, måtte rømme til Frankrike.
I 1920 vende han tilbake til Spania, og han for til Barcelona for å organisere arbeidarane der. Han var også med og danna gruppa Los Solidarios, Dei solidariske, som prøvde å ta livet av kongen, og klarte å drepe den sterkt mislika erkebisp Soldevila. Etter det var Durruti ei tid i Argentina.
Cilla Black
Bakgrunnsstoff
Litteratur
Buenaventura Durruti
Tilbake i Spania blei Durruti ein av leiarane i to av dei største anarkistorganisasjonane i Spania på den tida, Federacion Anarquista Iberica FAI og fagrørsla Confederación Nacional del Trabajo CNT.
Da militærkuppet tok til i 1936, var Durruti blant dei som fekk hindra at fascistane tok Barcelona. Durruti leidde så ein milits på over 3000 væpna anarkistar, sidan kjend som Durruti-kolonnen, i kampane ved Zaragoza. Han døydde av skotsår han fekk ved fronten.
Den døydde Durruti blei frakta gjennom landet tilbake til Barcelona for gravferd. Hundretusenvis av menneske fylte gatene i Barcelona for å vise han den siste æra.
Busy Being Fabulous
«Busy Being Fabulous» er den andre singelen til det amerikanske rockebandet Eagles frå albumet Long Road out of Eden i 2007. Singelen vart gjeven ut i januar 2008 og er den tredje topp 40-hitten deira på Billboard Hot Country Songs-lista, sjølv om songen ikkje har noko spor av country.
Neptunmånen Proteus
Proteus er den nest største av månane til planeten Neptun. Han vart oppdaga av romsonden Voyager 2 i juni 1989. Namnet kjem frå havguden Protevs i gresk mytologi.
Proteus er det største kjende objektet i solsystemet som ikkje er kuleforma. Hadde han hatt berre litt større masse, reknar ein med at gravitasjonskreftene ville ha gjort han like rund som ein planet. Likevel vart han ikkje oppdaga før i 1989. Grunnen til dét, er først og fremst fargen: Månen er svart som sot.
Ladik
Ladik er ein by i provinsen Samsun i Tyrkia. Han ligg det Laodikea Pontika låg i antikken. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2010).
Laodikea var ein hellenistisk by i Pontus. Byen vart grunnlagd i åsane like vest for innsjøen Stifane Limne, sørvest for Amisus (dagens Samsun).
Kjelder
''
Man of Constant Sorrow
«Man of Constant Sorrow» er ein tradisjonell amerikansk folkesong som først vart spelt inn av Dick Burnett, ein delvis blind felespelar frå Kentucky. Songen vart spelt inn av Burnett som «Farewell Song» og trykt i ei songbok om lag 1913. Ei tidleg utgåve vart spelt inn av Emry Arthur i 1928 (Vocalion Vo 5208).
Historie
Det er usikkert om Dick Burnett skreiv songen sjølv. Om Burnett skreiv songen, så gjorde han det truleg rundt 1913. Det andre verset i songen nemner at songaren hadde vore blind i seks år, noko Burnett vart i 1907. Kanskje tilpassa Burnett teksten ut frå ein eldre song.
I 1918 tok Cecil Sharp songen og gav han ut som «In Old Virginny» (Sharp II, 233).
Bluegrassgruppa The Stanley Brothers gjorde songen kjend. Ifølgje Ralph Stanley var songen to-tre hundre år gammal, og dei lærte han av faren, samt la til litt meir tekst og gav han namnet «I'm a Man of Constant Sorrow».
Reuben Fine
Reuben Fine var ein amerikansk psykolog, stormeister i sjakk og sjakkskribent frå New York City. Han var blant dei beste sjakkspelarane i verda frå midt på 1930-talet til slutten av 1940-talet, då han avslutta si sjakkarriere til fordel for forsking innan psykologi.
Reuben Fine sitt beste resultat var i AVRO-turneringa i sjakk i 1938, der dei då 8 beste spelarane i verda deltok. Fine fekk like mange poeng som Paul Keres, men Keres fekk likevel førsteplassen fordi han vann innbyrdes oppgjer mot Fine med 1½ - ½.
Reuben Fine fekk tilbod om å vere ein av 6 spelarar som skulle spele om Verdsmeisterskapen i sjakk 1948, men takka nei. VM vart deretter spelt med 5 deltakarar.
Verdssjakkforbundet FIDE utnemnde Reuben Fine til Stormeister i sjakk i 1950, som ein av dei 27 første.
Muránska planina
Muránska planina (tyder Muráňplatået eller Muráňsletta) er eit platå-liknande område sentralt i Slovakia, mellom Brezno, Červená Skala (del av Šumiac), Muráň og Tisovec. Det ligg i Spiš-Gemer Karst i fjella Slovenské rudohorie, som er ein del av Karpatane.
Muránska planina nasjonalpark er ein av dei nyaste nasjonalparkane i Slovakia og vart oppretta i oktober 1997.
Kjelder
Nacia parko Muránska planina
Kollsnes
Kollsnes er eit område i Øygarden kommune i Hordaland fylke. Området vert dominert av Kollsnes gassanlegg,
Kollsnes er Statoil sitt prosessanlegg for gass som ligg på den sørlege del av Oøy i Øygarden kommune.
Prosessanlegga på Kollsnes i Øygarden vest for Bergen handsamar gassen frå Troll, Kvitebjørn og Visund. Anlegga kan ta imot inntil 120 millionar standard kubikkmeter (Sm3) naturgass i døgeret. Etter at den 6. eksportkompressoren vart installert i 2005, er kapasiteten frå 1. oktober 2006 auka til 143 millionar Sm3 i døgeret.
På Kollsnes vert våtgassen (NGL – natural gas liquids) skild ut av gassen. Tørrgassen vert komprimert før store kompressorar skuvar den ut i røyrsystema som tek gassen ut til kundane.
Kvitebjørn og Visund
I 1999 vart det teke avgjerd om at gassen frå Kvitebjørn skulle førast i land på Kollsnes. Gassen frå dette feltet har ei samansetjing som gjer han veleigna for vidarehandsaming til oppgraderte produkt. Det vart bygd ein ny fabrikk for ekstraksjon av våtgass frå den rike gassen frå Kvitebjørn. Den nye fabrikken representerte ei investering på i underkant av tre milliardar kroner, og innleidde ein ny epoke på Kollsnes då han vart sett i drift 1. oktober 2004. Frå oktober 2005 vart også gass frå Visund-feltet ført i land på Kollsnes.
Med ein kapasitet på 26 millionar Sm3 gass per døger og stor fleksibilitet, kan det nye NGL-anlegget også foredle gass frå framtidige felt som blir bygde ut.
Koru i Yalova
Koru (tidlegare Kuri) er ein by i distriktet Çınarcık i provinsen Yalova i Tyrkia. Han ligg 5 km frå Çınarcık i vest og 9 km frå Yalova i aust. Byen har kring 5 000 innbyggjarar (2010). 2010. Fram til 1900-talet var det stort sett grekarar som budde her, men etter folkeutvekslinga mellom Hellas og Tyrkia vart desse tvangsflytta til Hellas og erstatta med tyrkarar frå Serres og Drama i 1924. I 1999 vart byen hard råka av Jordskjelvet i İzmit i 1999.
Kvalifisering for handball-EM for kvinner 2006
Kvalifiseringa for handball-EM for kvinner 2006 i Sverige gjekk føre seg gjennom gruppespel og play-off-kampar. Noreg var blant dei førehandskvalifiserte laga.
Play-off
Dei ti vinnarane av play-off-kampane kvalifiserte seg til EM saman med dei seks direktekvalifiserte laga: Danmark, Noreg, Russland, Sverige, Tyskland og Ungarn.
Erfurt
Erfurt er ein by sentralt i Tyskland og hovudstad i delstaten Thüringen med om lag 200 000 innbyggjarar. Byen ligg 100 km sørvest for Leipzig, 113 km søraust for Kassel og 180 km søraust for Hannover. Ein kan nå Erfurt lufthamn frå München, Köln, Düsseldorf og Hamburg.
Geografi
Etter gjenforeininga av Tyskland har Erfurt vore den byen som ligg nærast det geografiske senteret i Tyskland. Han ligg i den vide dalen til elva Gera, ei sideelv til Unstrut. Sør for byen ligg det eit skogkledd og åslendt landskap kalla Steigerwald.
Historie
Erfurt vart først nemnd i 742 med namnet Erphesfurt. Han var ein viktig handelsby i mellomalderen nær ein vadestad over elva Gera; endinga -furt i bynamnet tyder vadestad. I lag med dei fem andre byane i Thüringen; Gotha, Tennstedt, Arnstadt og Langensalza, var han eit senter for handel med vaid, ei plante som vart nytta i mellomalderen til å blåfarge ullgarn og ulltøy med. I 1392 vart Erfurt Universitet grunnlagd, som var kjend i si tid men som vart lagt ned i 1816. I 1803 vart Erfurt ein del av Preussen. Sjølv om området Thüringen låg rundt byen vart han verande prøyssisk fram til 1944. Etter den andre verdskrigen hamna byen i den sovjetiske okkupasjonssonen, som seinare vart Aust-Tyskland. Etter den tyske gjenforeininga vart Erfurt hovudstad i delstaten Thüringen som då vart gjennoppretta på nytt.
26. april 2002 tok studenten Robert Steinhäuser livet av tretten lærarar, to studentar, ein politibetjent og seg sjølv ved gymnaset Gutenberg.
Ymse
Erfurt var fødestad for ein av Johann Sebastian Bach sine søskenborn, Johann Bernhard Bach (1676-1749), og sosiologen Max Weber (1864-1920). Erfurt er heimbyen til Gunda Niemann-Stirnemann, ein av dei største skeiseløparane gjennom tidene. Den nye skeishallen i byen fekk i 2001 namnaet Gunda Niemann-Stirnemann Halle. Erfurt er ein av Tyskland sine tre store skøytesenter. Dei to andre er Inzell og Berlin.
Vennskapsbyar
Erfurt er vennskapsby med Györ i Ungarn, Haifa i Israel, Kalisz i Polen, Lille i Frankrike, Lovetsj i Bulgaria, Mainz i Tyskland, San Miguel de Tucumán i Argentina, Shawnee i staten Kansas i USA, Vilnius i Litauen og Yan'an i Folkerepublikken Kina.
Vitskap i 1881
Vitskapsåret 1881 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1881.
Séd
Séd er ei elv vest i Ungarn, nord for Balatonsjøen. Elva er 70 km lang og renn gjennom byen Veszprém.
Kongedømet Sicilia
Kongedømet Sicilia (latin Regnum Siciliae eller Sicilie; italiensk Regno di Sicilia, ofte korta ned til Regno) var ein stat i det som i dag er Italia. Det vart grunnlagd av Roger II i 1130 og varte fram til 1816. Kongedømet Sicilia dekte ikkje berre øya Sicilia, men òg heile Mezzogiorno-regionen i Sør-Italia, og fram til 1530 òg øyane Malta og Gozo. Det vart stundom kalla regnum Apuliae et Siciliae fram til 1282, då kongedømet vart delt i to. Frå den tida vart områda på fastlandet berre kalla Kongedømet Napoli. Etter 1302 vart det stundom kalla Kongedømet Trinacria. Ofte var kongedømet under ein annan monark, slik som kongen av Aragón, kongen av Spania eller Den tysk-romerske keisaren. I 1816 vart Kongedømet Sicilia slått saman med Kongedømet Napoli igjen og Kongedømet Begge Siciliar vart oppretta.
Det normanniske kongedømet
Då Vilhelm II av Puglia døydde i 1127 vart hertugdømet Puglia og Grevskapet Sicilia slått saman under eit rike av Roger II av Sicilia, ein av dei største kongane i mellomalderen. Han trudde at kongar hadde styrt Palermo i antikken og kasta seg inn til støtte for motpave Anacletus II og vart tilbørleg innsett som Konge av Sicilia juledag i 1130.
Roger sin son og etterfølgjar var Vilhelm den ondre, som stort sett fekk kallenamnet sitt av krønikeskrivarar som støtta baronopprøra som Vilhelm slo ned. Regjeringstida hans enda med fred (1166), men sonen hans Vilhelm II var mindreårig. Fram til regjeringstida til guten tok slutt i 1172 førte uro i kongedømet til at familien nesten vart styrta, sjølv om perioden under Vilhelm II vert rekna som ein lang periode med fred og velstand. På grunn av dette fekk han kallenamnet «den gode». Då han døydde utan arvingar i 1189 vart det kaotiske tilstandar i riket.
Kongedømet under Hohenstaufen
Då Fredrik, som òg vart keisar i Det tysk-romerske riket, i 1197 vart konge påverka dette raskt framtida til Sicilia. Med eit land som var vand med ein sentralisert kongeleg autoritet, førte den unge alderen til kongen til eit alvorleg maktvakuum. Onkelen hans Filip av Schwaben flytta til Sicilia for å sikre Fredrik si arv ved å peike ut Markward von Anweiler, markgreve av Ancona, til regent i 1198. Samstundes hadde pave Innocent III gjeninnsett pavestyre på Sicilia, men respekterte likevel Fredrik sine rettar. Paven såg at pavemakta gradvis forsvann dei neste tiåra og var usikker og var usikker på kva vegval han skulle ta ved fleire høve.
Hohenstaufen hadde derimot ikkje eit fast grep om makta. Walter III av Brienne hadde gifta seg med dottera til Tancred og kom sørover i 1201 for å krevje kongedømet. I 1202 vart ein hær ført av kanslar Walter av Palearia og Dipold av Vohburg slått av Walter. Markward mista livet og Fredrik kom under Vilhelm av Capparone sin kontroll, ein alliert av Pisa. Dipold heldt fram krigen mot Walter på fastlandet fram til Walter døydde i 1205. Dipold klarte til slutt å få kontrollen over Fredrik frå Capparone i 1206 og gav han vidare til formyndarskapet til kanslaren, Walter av Palearia. Walter og Dipold kom så på kant med kvarandre og sistnemnde erobra kongepalasset, der han vart omleira og tatt til fange av Walter i 1207. Etter eit tiår roa kampane om regentskapet og trona seg av seg sjølv.
Fredrik bygde vidare på lovene som hadde starta med rettsmøta i Ariano i 1140 av bestefaren Roger II. Han viste retninga han skulle ta alt i rettsmøta i Capua(1220), men dei kom først fullt ut til syne med kunngjeringa av Melfigrunnlovene (1231, òg kalla Liber Augustalis), ei samling av lover for riket sitt som var merknadsverdige for si tid og som vart nytta som inspirasjon i lang tid etter. Dei gjorde Kongedømet Sicilia til eit eineveldig monarki, den første sentraliserte staten i Europa som kom til syne frå føydalismen. Dei skapte òg presedens for korleis lovene vart skrive i tida etter. Med relativt små endringar, vart Liber Augustalis grunnlaget for sicilianske lover fram til 1819.
I denne perioden bygde han Castel del Monte og i 1224 oppretta han Universitetet i Napoli, i dag kalla Università Federico II. Det var det einaste litterære akademiet i Sør-Italia i mange hundreår.
Fredrik II sin arving på Sicilia var den uekte sonen Manfred, som styrte kongedømet i femten år medan andre Hohenstaufen-arvingar var opptatt i Tyskland. Hohenstaufen-styret på Sicilia enda i 1266 etter at Angevin invaderte øya og Konradin, den siste mannlege arvingen i Hohenstaufen, døydde 1268.
Kongedømet under Angevin og Aragon
Konfliktar mellom Hohenstaufen-familien og pavedømet førte i 1266 til at Karl I, hertug av Anjou, kunne erobre Sicilia. Motsand mot det franske styre og dei harde skattane førte i 1282 til den sicilianske aftansongen og invasjonen til kong Peter III av Aragon. Den påfølgjande aftansong-krigen varte til freden i Caltabellotta i 1302.
Malta under riddarane
I 1530, i eit forsøk på å verne Roma frå den osmanske invasjonen frå sør, gav Karl V av Det tysk-romerske riket, som Karl V av Araagon, øyane Malta og Gozo til Tempelriddarordenen som eit evigvarande len mot ein årleg betaling av ein enkel maltesisk falk, som skulle sendast til statthaldaren av Sicilia for allehelgensdag frå 1127. Det føydale forholdet mellom Malta og Kongedømet Sicilia varte heilt til riddarane vart kasta ut av Malta av Napoleon i 1798.
Sajó
Sajó (på ungarsk) eller Slaná (på slovakisk) er ei elv i Ungarn og Slovakia. Ho har ei lengd på 229 km, der 110 km renn i Slovakia. Ho har utspring i fjella Nedre Tatra nær Dobšiná. Sajó renn gjennom den slovakiske byen Rožňava og den ungarske byen Miskolc. I Ungarn renn jo gjennom fylket Borsod-Abaúj-Zemplén, og nær Tiszaújváros munnar ho ut i Tisza.
27. juni
27. juni er den 177. dagen i den gregorianske kalenderen (178. under skotår). Det er 187 dagar att av året.
Handball-EM 2006
Handball-EM 2006 kan vise til fleire artiklar:
Poľana
Poľana er ei lita fjellkjede sentralt i Slovakia. Ho ligg nordaust i fjella Slovenské stredohorie. Den høgaste toppen er Poľana - ein inaktiv stratovulkan - på 1458 meter over havet.
Fjellkjeda grensar til Dei slovakiske malmfjella i aust, eller meir presist Veporské vrchy, og Zvolenbekenet i sør og vest.
SIdan 1981 har fjellkjeda vore verna som ein del av Poľana verna landskapsområde. Av stader i nærleiken finn ein Hrochoť, Očová, Detva, Hriňová og Ľubietová.
New Brunswick
New Brunswick (fransk Nouveau-Brunswick) er ein provins søraust i Canada, den einaste i landet med to offisielle språk. Namnet på provinsen kjem frå ein gammal engelsk skrivemåte for den tyske byen Braunschweig.
Kestel
Kestel er ein liten by i provinsen Antalya. Han er ein arkeologisk stad i Taurusfjella i Tyrkia. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2010).
Kjelder
''
541 Deborah
541 Deborah er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 4. august 1904 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Mureș
Mureș renn gjennom dei rumenske fylkea Harghita, Mureș, Alba, Hunedoara og Arad, og det ungarske fylket Csongrád. Byane Toplița, Reghin, Târgu Mureș, Iernut, Luduş, Ocna Mureș, Aiud, Teiuș, Alba Iulia, Deva og Arad i Romania og Makó og Szeged i Ungarn ligg alle langs elva.
Mureș vart kalla Marisus i antikken. På tysk vart ho òg kalla Mieresch og Marosch av dei transylvanske Siebenbürgen-sakserane og det ein gong austerrikske Habsburg-styret. Salt vart frakta på elva i mellomalderen på store flåtar.
Den ungarske delen av Maros er 50 km lang (21 km av ho dannar landegrensa mellom dei to landa). Om lag 2 850 mål på nordsida av elva er ein del av Körös-Maros nasjonalpark.
Kvit nykkerose
Kvit nykkerose (latin Nymphaea alba ssp. alba) er ei fleiråreg vassplante. Kvit nykkerose trivst både i næringsrikt og næringsfattig vatn, og lev både i elvar og i stilleståande vatn.
Kvit nykkerose er fylkesblome for Buskerud, samt kommuneblom for Fjaler, Hof og Iveland kommunar.
Kjenneteikn
Kvit nykkerose har runde, blankt grøne blad som ofte kan ha eit raudleg skjer, særleg på undersida. Mot bladkanten dannar bladnervene eit nettverk. Blomane er store, og flyt i vassoverflata.
Planta blomstrar frå juni til september, og har den største blomen i norsk flora med ein diameter på opp til 20 cm. Dei 12-30 kronblada er kvite og støvberarane gule; det finst òg variantar med raude kronblad. Ytst i blomen har han fire grøne begerblad. Bestøvinga er det insekt som syt for.
Jordstengelen til kvit nykkerose veks ned i botnen av sjøen. Frukta blir modna under vatn.
Underartar
I Noreg er det to godkjende underartar av kvit nykkerose.
Kongedømet Italia
Kongedømet Italia (italiensk Regno d'Italia) var ein stat grunnlagd i 1861 med samlinga av Italia med hjelp av Kongedømet Sardinia. Det eksisterte fram til 1946 då italienarane stemde for ein republikansk konstitusjon. Kongedømet var den første italienske staten som inkluderte heile Den italienske halvøya sidan fallet til Romarriket.
I perioden under regimet til det nasjonale fascistpartiet under diktatoren Benito Mussolini frå 1922 til 1943 vart kongedømet av nasjonalistane og fascistane ofte kalla «Det italienske riket» (italiensk Impero Italiano) eller «Det nye Romarriket» (italiensk Nuovo Impero Romano, latin Novum Imperium Romanum), men desse vart ikkje nytta offisielt. Namnet som historikarar ofte nyttar om Kongedømet Italia under styret til Mussolini og fascistane er Fascist-Italia. Under fascismen var Kongedømet alliert med Nazi-Tyskland under den andre verdskrigen fram til 1943. Dei siste to åra av krigen byta Kongedømet Italia til dei allierte si side etter å ha jaga bort Mussolini som statsminister og nedlagt forbod mot Fascistpartiet. Restane av fasciststaten kjempa mot dei allierte som ein marionettstat under Nazi-Tyskland kalla «Den italienske sosialrepublikken», framleis styrt av Mussolini og fanatiske fascistar i Nord-Italia. Kort tid etter krigen førte borgarleg misnøye til at det i 1946 vart halde ei folkeavstemming om Italia framleis skulle vere eit monarki eller verte ein republikk. Italienarane valde bort monarkiet og danna Den italienske republikken, som i dag utgjer Italia.
Låge Tatra
Låge Tatra (slovakisk Nízke Tatry; ungarsk Alacsony Tátra  ) er ei fjellkjede sentralt i Slovakia. Ho ligg sør for Høge Tatra og mellom dei renn elva Váh. Dalen danna av elva Hron ligg sør for Låge Tatra. Ryggen går frå vest til aust og er om lag 80 km lang.
Čertovicapasset deler fjellkjeda i to delar. Den høgaste delen av Låge Tatra ligg i vest. Ďumbier er det høgaste fjellet på 2042 meter over havet. Nabotoppen Chopok (2024 moh.) er tilgjengeleg med stolheis og er den mest vitja staden i Låge Tatra. Andre toppar i den vestlege delen er Dereše (2004 moh.) og Chabenec (1955 moh). Den høgaste toppen i den austlege delen er Kráľova hoľa (1946 moh.). Dei beste utsiktspunkta i vest er Veľká Chochuľa, Salatín, Chabenec, Skalka, Chopok, Ďumbier, Siná, Poludnica og Baba.
Fleire karstområde finst i kalkstein- og dolomittformasjonar i dei sørlege og nordlege endane av hovudryggen, som består av granitt og gneis. Her finst fleire grotter som er opne for ålmenta. Den største kløfta i fjellet er Hučiaky under Salatín i Ludrovádalen nær Ružomberok. Den høgaste fossen er under Brankov nær Ružomberok - Podsuchá - med eit fall på 55 meter.
Fjella er kledde med tett skog og har eit rikt dyreliv som inkluderer brunbjørn, ulv og gaupe. På dei alpinene beitemarkene finn ein tatragemse.
Nasjonalpark
Det meste av Låge Tatra er verna som ein del av Låge Tatra nasjonalpark (Národný park Nízke Tatry; forkorta NAPANT), som vart oppretta i 1978. Nasjonalparken dekkjer 728 km² og har ein buffersone på 1102 km² (425.48 mi²), i alt 1830 km².
Levanten
Levanten er eit noko unøyaktig definert område aust for Middelhavet, som historisk viser til området sør for Taurusfjella og nord for Den arabiske ørkenen, frå kysten i vest til øvre Mesopotamia i aust. Kaukasusfjella er ikkje med, heller ikkje Kilikia (no i Tyrkia). Sinaihalvøya er vanlegvis heller ikkje inkludert.
Levanten omfattar i dag Kypros, Israel, Jordan, Libanon, Nord-Kypros, Syria, Palestina, og ein del av det sørlege Tyrkia (tidlegare Aleppo vilajet).
Neva
Neva (russisk Нева́) er ei elv nordvest i Russland, som renn frå innsjøen Ladoga gjennom vestlege delar av Leningrad oblast og byen St. Petersburg til Finskebukta. Trass i at ho er kort, er ho den tredje største elva i Europa ut frå middelvassføring, etter Volga og Donau.
Geografi
Neva er 74 km lang. 28 km av elva renn innanfor bygrensene til St. Petersburg, medan resten ligg innanfor Leningrad oblast. Ho renn sørvestover frå Ladogoa og når det sørlegaste punktet sitt der ho renn saman med Tosna og svingar så nordvestover og ut i Finskebukta. I snitt er elva 400 til 600 meter brei og på det meste 1,2 km. Middeldjupna er 8-11 meter, og på det meste 24 meter. Nedslagsfeltet til Neva inkluderer innsjøane Ladoga og Onega, dei to største i Europa, og dekkjer eit stort område av Nordvest-Russland og Sør-Finland.