cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shetlandsøyane
Lokalstyre
31. mars 2006 var oljefondet til Shetland på £ 292 millionar, tilsvarande £ 13 000 per innbyggjar (163 000 kroner per innbyggjar). Den økonomiske retningslina til rådet er at fondet aldri skal koma under £ 250 millionar. Oljeinntektene har m.a. ført til at mange lokalsamfunn på øyane har nye og velutstyrte "leisure centers", dvs. bygg med symjebasseng, lokale for scenekunst og andre aktivitetar.
Rettsvesen
Det er meir enn 500 år sidan Orknøyane og Shetland vart overførte frå norsk til skotsk herredøme, men øyane er framleis prega av ei norrøn odelslovgjeving, Udal law, som kan førast heilt attende til 1200-talet eller før. Historisk forsking har vist at Udal law har opphavet sitt i sedvanar og rettsreglar som kan førast tilbake til Gulatingslova og den norske kongen Magnus Lagabøte si landslov frå 1200-talet.
Først i 1611 vart Udal law for det meste avskaffa og skift ut med den skotske lovgjevnaden. Dei norrøne lovene som regulerte eigedomsretten til jord har etterlate seg spor heilt opp til våre dagar, mellom anna ved at eigedomsretten til strandlina og strandsona er regulert annleis på Orknøyane og Shetland enn i resten av Storbritannia. I Storbritannia gjeld prinsippet om at området mellom høg- og lågvatn høyrer til staten eller krona, men tidleg på 1900-talet slo den skotske høgsteretten fast at i Shetland høyrer dette området til den tilgrensande grunneigaren.
På midten av 1970-talet skulle oljeselskapet Occidental Petroleum byggja ei oljerøyrleidning til Flotta og hadde betalt for rettane til bygging av oljerøyrleidninga til Crown Estate. Grunneigarane tok saka til retten og vann denne med vising til Udal law.
Den norrøne lovgjevnaden vart siste gong trekt opp til skotsk høgsterett i 1990, etter ein strid om eigedomsretten til havbotn i samband med den voksande oppdrettsnæringa. I denne saka tapte oppdrettsnæringa, då høgsteretten meinte at den skotske suvereniteten i dette tilfellet hadde førerang føre Udal Law.
Eigaren av Forewick Holm, Stuart Hill, hevdar at Skottland aldri har hatt formell rett til å ta over øyane og innføra skotsk lov. Han har difor erklært holmen sin for sjølvstendig for å setja fokus på dette kravet.
Skotsk lov, som i dag er lova på Shetland, er eit system med røter både i oldtida og i romersk lov, og kombinerer eigenskapar frå ei borgarlov som vert datert tilbake til Corpus Juris Civilis og ei ålmenn lov som har kjelder i mellomalderen. Vilkåra for Unionstraktaten med England i 1707 garanterte framleis eksistens av eit separat lovsystem i Skottland.
Skotsk lovverk har tre former for domstolar: sivile, kriminal- og heraldiske domstolar. I dei sivile domstolane er høgsteretten (High Court of Justiciary) den øvste og avgjerande kriminaldomstolen. Fylkesdomstolen (Sheriff Court) er hovuddomstolen for sivile og kriminelle rettstvistar. Det er 60 av desse over heile landet og på Shetland er denne lokalisert i Lerwick. Distriktsdomstolar vart introduserte i 1975 for mindre lovbrot. Den heraldiske domstolen (Court of the Lord Lyon) regulerer heraldiske spørsmål i Skottland.
Samferdsel
Northlink Ferries opererer eit ferjesamband frå Lerwick til Aberdeen på det skotske fastlandet. Hovudflyplassen på Shetland ligg ved Sumburgh, 40 km sør for Lerwick. Loganair flyg under British Airways til det britiske fastlandet sju gonger dagleg. Destinasjonane er Kirkwall, Aberdeen, Inverness, Glasgow og Edinburgh. I sumarmånadene er det òg flygingar til London (Stansted) og Færøyane med det færøyske flyselskapet Atlantic Airways. Tidlegare hadde Widerøe ei sumarrute frå Bergen, men ho er lagd ned (2007).
Loganair flyg òg til øyar i øygruppa frå Tingwall flyplass 11 km vest for Lerwick. Destinasjonane er Fair Isle, Foula og Out Skerries.
Utdanning
På Shetland er det i dag totalt 34 skular, av desse er to vidaregåande skular, sju ungdomsskular og 25 barneskular. På skulane må elevane bruka skuleuniform og varme måltid vert serverte. Born av foreldre som er økonomisk vanskelegstilte kan søkja om å få gratis skuleklede og -mat.
I tillegg har alle born mellom tre og fire år krav på førskuleplass. Førskulen er finansiert av dei lokale styresmaktene og er jamnast sam-lokaliserte med anten ein barne- eller ungdomsskule.
Skuleetaten fekk i 2001 støtte av EU for å starta eit prosjekt saman med Utdanningsdepartementet i Bremen, (Tyskland), Institutt for utdanning i Trieste (Italia) og Ovieda-universitetet i Spania. COSPRAS-prosjektet tar sikte på å få foreldra til å erobra ei meir aktiv rolle for å få til eit betre undervisningstilbod. Hamnavoe barneskule var den fyrste forsøksskulen som starta opp med den nye undervisningsplanen i september 2004 og han deltok i prosjektet i tre år.
Media
Shetland har to lokalaviser, Shetland News og Shetland Times. Shetland Times vart skipa i 1872 og kjem ut kvar fredag med eit opplag på 11 273. Shetland News vert berre publisert på internett og vart lansert i 1996. Shetland har òg to lokale radiostasjonar, Radio Shetland og SIBC. Radio Shetland høyrer til BBC og SIBC er ein lokalt ått radiokanal som starta opp 26. november 1987.
Språk
Det tydelegaste sporet etter norsk kultur på Shetland er språket. Nesten alle stadnamn som framleis er i bruk kan sporast attende til gamalnorsk. Folket på øyane snakka lenge sin eigen versjon av norrønt, norn. Språket overlevde fram til 1700-talet i ein modifisert form, då det vart trengt bort av innflyttarar frå Skottland. Norn vart snakka på Shetland i hundrevis av år, men det er ikkje mange skriftlege dokument på norrønt som vi kan vita heilt sikkert er skrivne på Shetland. Difor er norn litt vanskeleg å utforska og skilja frå andre former av norrønt.
Syens
Syens  er ein kommune i distriktet Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 588 meter over havet.
Shetlandsøyane
Språk
Døme på Fader vår på norn frå Shetland:
Syens
Kommunen ligg sør for Moudon. Han består av landsbyen Syens og grenda Bressonnaz.
Shetlandsøyane
Korleis Hjaltland vart til Shetland
Det opphavlege namnet for Shetland var Hjaltland. Namnet er eit samanlikningsnamn, forma på øygruppa minner om eit hjalt, handtaket på eit sverd eller tverrstanga mellom handtaket og sjølve sverdet. Først gjekk ja over til je som i norrønt hjalpa, no hjelpa. Så vart lydsambandet hj- uttalt sj-. Jamfør at ordet hjå (bokmål: «hos») vert uttalt sjå i nokre dialektar og at Hjerkinn i Dovre i Gudbrandsdalen heiter Sjerkjinn. Til sist fall l-en bort føre t-en.
Flagg
Roy Grönneberg stifta den lokale avdelinga av SNP (Scottish National Party) i 1966 og var aktiv i kampen for auka autonomi for Shetland. I 1969 utforma han flagget til Shetland saman med Bill Adams, for å markera 500-årsdagen for overføringa av Shetland frå Noreg til Skottland.
Bakgrunnen for utforminga til flagget var ynsket om å syna at Shetland har vore ein del av Noreg i 500 år og ein del av Skottland i 500 år. Fargane åt flagget er identiske med det skotske flagg, men utforminga er som ein nordisk kross. Flagget åt Shetland er identisk med det tidlegare uoffisielle flagget til Island (hvítbláinn), som vart nytta av islandske nasjonalistar frå 1890-åra til tida omkring den fyrste verdskrigen.
I 1975 vart dei to lokale styresmaktene på Shetland, Lerwick Town Council og Zetland County Council, slegne saman til Shetland Islands Council. Grönneberg ynskte at flaggframlegget hans skulle verta det offisielle flagget til Shetland, men vann ikkje fram. Heller ikkje ei folke-røysting i 1985 førte fram. Flagget vart godkjent som offisielt flagg av Lord Lyon i «The heraldic authority of Skottland» i byrjinga av 2005.
Næringsliv
På grunn av klimaet har Shetland ikkje vore sjølvberga med jordbruksvarer, og handel med den råvara øyane har mykje av, fisk, har vore der til alle tider. Etter tilbakegangen til vikingane kom fire hundreår der Shetland selde den salta fisken sin til omverda via hansakjøp-mennene i Bergen, Bremen, Lübeck og Hamburg. Kvar sumar fram til den økonomiske krisa på slutten av 1600-talet henta hanseatane ut skip lasta med salta torsk og lange og tilførte øybuarane kontantar, korn, klede, øl og andre varer i byte.
Før 1971 var næringslivet heilt dominert av dei naturlege, fornybare ressursane til Shetland. Dei viktigaste næringane var fiske og fiskeindustri, småbruk og sauehald, tekstilindustri og husflid, med strikking som dominerande yrke. Kombinasjonsnæringar har ein særs sterk posisjon og vanlegvis er småbruk kjernen i yrkeskombinasjonar. Somme kan ha opptil fire til fem ulike inntektskjelder.
Hovudnæringsvegane i dag er jordbruk, akvakultur, fiske og petroleumsverksemd. Jordbruket er knytt til saueavl og dyrking av havre og bygg.
Næringslivet er lite variert og det er til dømes ikkje skipsverft eller skipsbyggeri på øygruppa. For større reparasjonar må fiskeflåten gå anten til det britiske fastlandet, Noreg, eller til kontinentet. Berre 10% av fangsten frå felta utanfor Shetland vert teken opp av shetlendarar.
Frå 1980-talet har arbeidsløysa vore under fem prosent,ho var i 2004 to prosent, men prissvingingane i marknaden for oppdrettslaks og kvitfisk fanga av trålarar fører til svingingar i arbeidsløysa frå sesong til sesong.
Historie
På slutten av 800-åra endra vikingane fokus frå plyndring til kolonisering. Endringa skuldast at Noreg byrja å verta overfolka etter målestokken på den tida og tilgjenget til ledige naturressursar og dyrkbar jord minka. Skipa deira frakta no i tillegg nybyggjarar og naudsynt utstyr for å byrja på nytt ein annan stad. Vikingane drog til Orknøyane, Hjaltland, Island og Grønland og seinare òg til Vinland. Hjaltland (Shetland) vart kolonisert av norske vikingar på slutten av 800-talet og nybyggjarane slo seg ned der med eigne lover og språk. Språket utvikla seg til det vestnordiske språket norn, eit språk som døydde ut fyrst på 1800-talet.
Etter at Harald Hårfagre hadde samla Noreg til eitt rike, flydde mange av motstandarane hans og nokre av dei slo seg ned på Orknøyane og Hjaltland. Med desse øyane som basar, dreiv dei plyndringstokt mot Skottland og Noreg. Dette resulterte i at Harald Hårfagre samla ein stor flåte og rundt år 875 kom flåten hans til det som i dag er den vesle tettstaden Haroldswick på øya Unst og annekterte både Orknøyane og Hjaltland.
Strid med Noreg
I 1194 då kong Sverre Sigurdsson var konge i Noreg og Harald Maddadsson var jarl over Orknøyane og Shetland, samla lendmannen Hallkjell Jonsson og svogeren til jarlen, Olav, ein hærstyrke som vart kalla øyskjeggane (eyjarskeggjar) på Orknøyane og sigla mot Noreg. Opprøret vart slege ned og Sverre tok jarldømet over Shetland frå Harald jarl og la det direkte under den norske trona. Makta til jarldømet var kraftig svekt og det vart dimed trekt nærare under skotsk påverknad. Skottland låg knappe 16 km unna Orknøyane og Harald Maddadsson kjempa for å halda på sjølvstendet sitt.
Auka skotsk interesse
Kong Magnus Lagabøte braut med ekspansjonspolitikken til far sin. Han innleidde fredstingingar med kong Aleksander. Ved Perthtraktaten i 1266 oppgav kong Magnus dei mest fjerntliggjande norske områda og gav frå seg øya Man i Irskesjøen og Sudreyar (Hebridane) til Skottland for 4000 mark sterling og mot ei årleg avgift på 100 mark (som skottane snart lét vera å betala). Som motytingar vart det norske herredømet over Orknøyane og Hjaltland respektert av Skottland. Magnus ville ha fred med Skottland for å kunna oppfylla krav i ein ny handelstraktat med England. I 1223 kravde engelskmennene at Noreg slutta fred med Skottland. I 1269 vart avtala utvida til gjensidig frihandel.
I 1397 vart Noreg ein del av Kalmarunionen. Etter kvart kom Noreg under dansk overherredøme. Kong Kristian I var i pengenaud og då dotter hans, Margaret, i 1468 vart trulova med Jakob III av Skottland trong han pengar til betaling av medgift. Utan at det norske riksrådet visste om det, inngjekk han 8. september 1468 ein kontrakt med skottekongen om pantsetjing av Orknøyane for 50 000 rhinske gylden og 28. mai året etter Shetland for 8000 rhinske gylden. For å vera på den sikre sida sytte han for ein klausul om innløysingshøve for framtidige norske kongar. Fleire kongar av dobbeltriket prøvde på 1600- og 1700-talet fånyttes å innløysa øyane, men vart kvar gong avvist.
Hansatida
Etter vikingtida kom fire hundreår der Shetland selde varene sine til omverda via Hansaen i Bergen, Bremen, Lübeck og Hamburg. Hanseatane henta ut skip lasta med salta torsk og lange og tilførte øybuarane kontantar, korn, klede, øl og andre varer i byte. Denne handelen varte fram til unionsavtalen mellom Skottland og England i 1707 då hansaen ikkje lenger fekk løyve til å handla med Shetland. Som fylgje av utestenginga av hanseatane gjekk Shetland inn i ein økonomisk depresjon, då skottane og dei lokale kjøpmennene ikkje var like dyktige i saltfiskhandel. For dei sjølvstendige bøndene på Shetland førte den økonomiske depresjonen til at dei kom inn i ein negativ spiral.
Den andre verdskrigen
Under den andre verdskrigen vart ei norsk marineavdeling med tilnamnet Shetlandsgjengen etablert av SOE, Norwegian Section, hausten 1940 med base i Scalloway på Shetland, for operasjonar mot Noreg. På Shetland hadde det etter kvart samla seg kring 30 fiskeskøyter som norske flyktningar hadde sigla over. Ein del av desse skøytene vart no leigde og norske fiskarar vart verva som friviljug mannskap. Shetlandsgjengen sigla i løynde oppdrag mellom Noreg og Shetland og frakta Linge-karar, etterretningsfolk, flyktningar, instruktørar for motstandsrørsla og militære forsytingar. I alt gjorde Shetlandsgjengen over 200 turar, der den mest kjende personen Leif Andreas Larsen (Shetlands-Larsen) var skipper for 52 av turane.
Shetland i dag
I same tidsperiode som det vart funne olje og gass på norsk sokkel, fann ein òg dette utanfor Shetland. Austshetlandsbassenget er eit av dei største oljefelta i Europa og olja som vert vunnen ut her vert send til oljeterminalen i Sullom Voe (norrønt: Solheimavagr). Sullom Voe-terminalen opna i 1978 og er den største oljeeksporthamna i Storbritannia med eit volum på 25 millionar tonn årleg.
Shetland har ein unik folkerettsleg situasjon i og med historia som pantsett frå Noreg og teken opp i det skotske territoriet, som no er ein del av Storbritannia. Mange har stilt spørsmål ved kva rettsstilling øyane skal ha under krona og det britiske statsstyret, men den fyrste som verkeleg har sett saka på kartet, er Stuart Hill. Han erklærte 21. juni 2008 den vesle Forewick Holm ved Papa Stour for sjølvstendig, ved å visa til den spesielle og uavklarte statusen til øyane. To år seinare, 21. juni 2010, erklærte han og eit tjuetals sympatisørar heile Shetland for sjølvstendig.
Lena på Toten
Lena er administrasjonssenter i Østre Toten kommune i Innlandet fylke. Tettstaden har.
På Lena ligg Lena videregående skole, Valle videregående skole og Toten Folkehøgskole.
Naoki Mihara
Naoki Mihara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Tokyo Verdy og Fagiano Okayama.
Sekretær i styre
Sekretær i eit styre, for eit lag, ein klubb, ei foreining eller ein organisasjon er den i styret som vanlegvis har ansvaret for å skrive referat frå møta og stå for andre skrivande oppgåver. Dette kan vere innkalling av styret eller medlemmane til møte, brevskriving og all slags skriftleg kontakt med omverda.
I ein del tilfelle vil ein sekretær vere tilsett i organisasjonen, på deltid eller heiltid. Ein sekretær kan i slike tilfelle bli ein sekretær som dagleg leiar. Ein slik sekretær kan i somme tilfelle bli den mektigaste personen i organisasjonen.
Kilefjorden
Kilefjorden er ein innsjø som ligg i kommunane Iveland, Evje og Hornnes og Vennesla i Agder fylke.
Dampbåten «Bjoren» gjekk i rute på Kilefjorden i 30 år frå 1866 til 1896 då Setesdalsbanen vart opna på heile strekninga fram til Byglandsfjord. Etter ombygging vart han flytta nordover til Byglandsfjorden og Åraksfjorden.
Kilefjorden er òg namn på staden som ligg i sørenden av innsjøen ved riksveg 9 i Vennesla kommune.
Mykoplasma
Mykoplasma (Mycoplasma) er ei slekt av små bakteriar som manglar cellevegg. Dei vert rekna for å vera dei miste organismane som har evne til sjølvstendig vekst og utvikling. Dei finst frittlevande i jord eller dei kan leva parasittisk på dyr og planter. Dei kan føra til alvorlege sjukdommar hos folk og dyr. Mycoplasma pneumoniae kan gje ein langvarig luftvegsinfeksjon, ofte med lungebetennelse. Infeksjonen kan behandlast med visse typar antibiotika, som til dømes Erythromycin.
Pengő
Pengő var tidlegare valutaen i Ungarn og vart brukt mellom 21. januar 1927 og 31. juli 1946, då han vart erstatta av forint etter ein periode med hyperinflasjon. Ein pengő var 100 fillér.
Introduksjonen av pengően
Etter den fyrste verdskrigen var den austerrike-ungarske krona utsett for ein kraftig inflasjon. I Ungarn vart ein ny valuta introdusert, pengően, i byrjinga svara 3 800 pengő til 1 kilo gull og 1 pengő svara til 12 500 austerrikske kroner.
Slutten for pengően
Pengően tapte verdi etter andre verdskrig då han opplevde den høgste hyperinflasjonen som nokon sinne har hendt. Ingenting kunne stoppe hyperinflasjonen.
Den største setelen som vart innført var ein 1021 pengő, dei vart trykt, men var aldri i bruk (sjå bilete). Den største setelen som var i bruk var ein 1020 pengő (sjå bilete).
Jabalón
Jabalón er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Guadiana frå venstre med ei lengd på 171 km. Ho renn gjennom provinsen Ciudad Real, og spring ut 5 km frå Montiel. Ho munnar ut i Guadiana nær Corral de Calatrava.
Elva har særs varierande vassføring og i periodar med lite nedbør kan ho tørke heilt inn. To reservoar er bygd langs elva, Embalse de La Cabezuela og Embalse de La Veg del Jabalón.
Nancy
Byen har i overkant av 100 000 innbyggjarar, men i 1999 hadde storbyområdet etter ei folketeljing 410 509 innbyggjarar.
Historie
Dei tidlegaste spora etter busetnadar i området går tilbake til 800 fvt. Her var lett tilgang til jernmalm og ein vadestad i elva Meurthe, noko som sannsynlegvis var årsaka til at folk busette seg her. Ein liten festningsby kalla Nanciacum (Nancy) vart bygd av hertug Gérard rundt 1050. Nancy vart plyndra av keisar Frederik II av Det tysk-romerske riket på 1200-talet, og vart så bygd opp att i stein dei neste hundreåra då han vart ein viktigare by som hovudstad i Hertugdøme Lorraine. Karl den modige leid nederlag og var drepen i Slaget ved Nancy i 1477.
Attraksjonar
Place Stanislas, Place de la Carrière og Place d'Alliance vart lagt til UNESCO si verdsarvliste i 1983.
Norske aviser
Aviser som for tida kjem ut i Noreg. Grunnkjerna i lista er medlemmane i utgjevarorganisasjonane Mediebedriftenes landsforening (MBL) og Landslaget for lokalaviser (LLA).
Tore Olsen
Tore Olsen er ein tidlegare norsk langrennsløpar. I 2000 vart han noregsmeister på 50 km, med klar margin. Bak seg på resultatlista hadde han kjende namn som Frode Andresen (bronse), Kristen Skjeldal og Frode Estil. Olsen tevla for Kirkenes og Omegn SK.
Karriere
I løpet av si tid som skirennar på topplan deltok Olsen i fjorten renn i verdscupen. Beste resultatet var ein 17. plass på femmila i Holmenkollen i mars 2000, der han brukte knappe.fem minuttar meir tid enn vinnaren, Harri Kirvesniemi frå Finland.
Skole i Ukraina
Skole (ukrainsk Сколе) er ein by i Lviv oblast (provins) i Ukraina. Han er det administrative senteret i Skole rajon. Byen har kring 6 000 innbyggjarar (2011).
Snorre A
Snorre A eller Snorre TLP er ei oljeplattform på Snorrefeltet i Nordsjøen.
Family Tree
Family Tree er eit samlealbum med heimeinnspelingar av den britiske musikaren Nick Drake. Søstera til Drake, Gabrielle, bidrog på ein av songane. Albumet inneheld også to songar skrivne av mor hans, Molly Drake. Songane på albumet blei spelt inn lenge før det første albumet hans, Five Leaves Left, og har vore tilgjengelege som piratkopiar fordi familien åt Drake har delt songane hans med fansen.
Innhald
Alle songar skrivne og framført av Nick Drake om ikkje anna er indikert.
Nils Ulvund
Nils Ulvund er ein norsk lærar og bonde  frå Ålvundfjord i Sunndal kommune i Møre og Romsdal. Han var frå hausten 2005 til april 2006 konstituert leiar i Noregs Mållag.
Snorre B
Snorre B er ei oljeplattform på Snorrefeltet i Nordsjøen. Plattforma vart bygd av Aker Stord og stod ferdig i 2001.
Albert Luthuli
Albert John Luthuli også kjend under zulunamnet sitt, Mvumbi, medan etternamnet òg kan stavast Lutuli, var ein sørafrikansk lærar og politikar.
Han var president for ANC, som kjempa for rettane til dei svarte afrikanarane i landet mot det kvite mindretalsstyret, i 1950-åra, heilt til han blei sett i husarrest i 1958. Luthuli fekk Nobels fredspris i 1960.
Livssoge
Luthuli hadde hatt mykje å gjera med onkelen sin, Martin Luthuli, som var hovding for dei kristne zuluane. I 1933 blei Luthuli sjølv spurd om å bli hovding for denne gruppa. Etter fleire års tenkepause sa han ja, og blei formelt hovding i 1936. Denne stillinga hadde han til dei sørafrikanske styresmaktene tok henne frå han i 1953.
Apartheidsystemet blei utforma frå 1930- til 1950-åra med stadig større undertrykking av svarte. I 1944 reagerte Luthuli ved å bli med i partiet African National Congress, ANC, som kjempa imot dei nye diskriminerande påboda.
Dei sørafrikanske styresmaktene hevda at å vera hovding og medlem i partiet utgjorde ei interessekonflikt, og bad han gje opp ei av dei. Då han nekta, tok dei frå han hovdingtittelen. Ein månad etter dette blei han vald til president for partiet. Han fekk straks reiseforbod, som varte i til saman fire år.
I 1956 deltok Luthuli på ein ANC-konferanse og blei arrestert for landsforræderi, saman med 155 andre. Etter eitt år i varetekt blei klaga mot han droppa. Han fekk likevel påbod om å halda seg innan 8 km omkrins frå heimen sin. I 1961 blei påbodet heva i ti dagar slik at han kunne dra til Oslo og motta Nobels fredspris.
Trey
Trey er ein kommune i distriktet Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 574 meter over havet.
Kommunen ligg ved grensa til kantonen Fribourg. Han består av landsbyen Trey grenda Granges-sous-Trey.
Gulating lagdøme
Gulating lagdøme er området Gulating lagmannsrett får sine saker frå, og i tillegg namnet på eit historisk lovområde som er nesten tilsvarande i utstrekning. I dag omfattar lagdømet vestlandsfylka Rogaland, Hordaland og Sogn og Fjordane. Lagdømet er inndelt i 2 lagsokn, der Rogaland utgjer det eine. Gulating lagdøme er også namnet på området som tradisjonelt var omfatta av Gulatingslova, dette inkluderte også Setesdalen, Agder, Sunnmøre, Valdres, Hallingdal, Shetland og Færøyane.
Sjå òg
Gulating lagmannsrett
Lagting
Lagmannsrett
Lagtinget
Kjelder
''
Wenche Frogn Sellæg
Wenche Frogn Sellæg i Oslo er ein norsk lege og tidlegare politikar for Høgre. Ho var innvald på Stortinget frå Nord-Trøndelag frå 1985 til 1993. Ho var statsråd og sjef for tre departement:
Wenche Frogn Sellæg var første nestleiar i Høgre i perioden 1988–1990. Ho har hatt ei rekkje andre offentlege og organisatoriske verv.
Bakgrunn
Sellæg blei fødd i Oslo, men har budd det meste av livet i Overhalla og Namsos i Nord-Trøndelag. Ho tok examen artium i 1957, og blei cand.med. frå Universitetet i Oslo i 1963. Ho har Diploma of Tropical Medicine & Hygiene frå University of London frå 1971. Ho har vore spesialist i indremedisin sidan 1971, har teke etterutdanning i gastroenterologi 1977–1980, og er spesialist i geriatri frå 1991. Ho blei bachelor i kunsthistorie frå Universitetet i Bergen i 2005, og er Mastergradsstudent i kunsthistorie same stad frå 2007.
Sellæg var turnuskandidat i Molde i 1964, distriktslege i Værøy og Røst i 1965, assistentlege ved Ullevål sykehus 1966–1968, reservelege ved Drammen sykehus 1968–1971, og misjonslege i Bhutan i 1972. Ho var tilsett ved Sykehuset Namsos (tidlegare Namdal sykehus) det meste av tida etter, bortsett fåa eit opphald som assistenlege ved Rikshospitalet 1983–1984: Reservelege 1973–1975, assisterande overlege 1975–1983, overlege ved medisinsk avdeling 1993–1999, avdelingsoverlege ved medisinsk avdeling 1999–2000, og seksjonsoverlege 2000–2002. Ho var i 60 % stilling som konsulent i geriatri 2002–2007. Ho har vore ønskt som styreleiar i Helse Nord-Trøndelag, men har ikkje ønskt dette vervet.
Politisk karriere
Sellæg var formann i Namsos Høgre 1974–1975, og organisatorisk nestformann i Nord-Trøndelag Høgre 1978–1980. Ho var kommunestyremedlem i Overhalla 1979–1983 og 1991–199]. Ho var medlem i Høgre sitt utval for kyrkje og stat 1980–1981, medlem i Høgre sin programkomité 1987–1989, og formann i Høgre sin valkomité 1992–1994. Ho var medlem i Høgre sitt arbeidsutval 1982–1990, der ho var 1. (politisk) nestleiar 1988–1990.
Sellæg var 1. vararepresentant til Stortinget frå Nord-Trøndelag i Stortingsperioden 1981-1985. Ho var fast representant på i periodane 1985-1989 og 1989-1993.
Ynys Castell
Ynys Castell er ei lita tidvassøy i Menaisundet, som skil Anglesey og fastlandet i Wales. Skifer frå prekambrium trengjer seg opp på eine sida av Afon Cadnant-estuaret. Øya ligg mellom Ynys y Bîg og Ynys Gaint.
Hammerfest
Byen har ei isfri hamn. På Melkøya, rett utanfor Hammerfest, ligg landanlegget som behandlar og kjøler ned gassen frå Snøkvitfeltet. Anlegget blei sett i gang hausten 2007. I 2005 kom Hammerfest på UNESCO si verdsarvliste med det nordlegaste målepunktet i Struvemeridianen.
== Historie ==
Veier
Hammerfest har vegsamband sørover med riksveg 94 til Skaidi og europaveg 6}.
Fly
Hammerfest lufthavn ligg på Fuglenes, ca. 30 minutt gange frå Hammerfest sentrum. Frå Hammerfest har Widerøe ruter hovudsakleg til Tromsø, men også til Vadsø og Kirkenes, i tillegg til dei ni andre flyplassane i Finnmark. I tillegg flyg Norsk Helikopter til diverse offshoreinstallasjonar.
Hurtigrute og hurtigbåter
Hammerfest er stoppestad for Hurtigruta. Hurtigruta kjem til Hammerfest kvar dag klokka 11.30 (sørgåande) og 05.30 (nordgåande). Det er snøggbåtsamband frå Hammerfest til Alta og Hasvik, Akkarfjord, Kårhamn, Lotre, Langstrand, og Øksfjord og Loppa. Fredag og søndag er det samband til Rolvsøy, Ingøy og Havøysund.
Utdanning
Hammerfest har ein offentleg vidaregåande skule, Hammerfest vidaregående skule
Alta
Alta er ein by og administrasjonssenteret i Alta kommune, vest i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Han har litt over 15 000 innbyggjarar, og er den største byen i Finnmark. Byen femner Bossekop, Bukta, Elvebakken, Midtbakken og Sentrum, som er vaksne saman til ein langstrekt tettstad. Dei blei innlemma i Alta då tettstaden fekk bystatus i 2000.
Hammerfest
Utdanning
UiT Noregs arktiske universitet har ei avdeling i Hammerfest som tilbyr sjukepleiarstudium. Han ligg rett ovafor Hammerfest sjukehus på Fuglenes.
Alta
Kultur og utdanning
I Alta sentrum ligg Storsteinen, med 600 helleristingar frå Komsakulturen (3500-1500 fvt.). Nordlyskatedralen blei vigsla 10. februar 2013.
Nordlysbadet har eit konkurransebasseng på 25 meter. Finnmarkshallen er ein fleirbrukshall frå 1996.
Avisa Altaposten kjem ut i byen.
Alta er det viktigaste skulesenteret i Finnmark, med mellom anna vidaregåande skule og folkehøgskule. Noregs arktiske universitet har ei avdeling i Alta,, som utdannar ingeniørar og lærarar.
Næringsliv
Mykje av industrien i kommunen er konsentrert i og kring tettstaden. Her finn ein fleire trevarefabrikkar og sagbruk, betongvarefabrikk,skiferbrudd, handelsgartneri, meieri og maritim sørvis. Mange innbyggjarar pendler med båt til Stjernøya i Altafjorden, der det er gruvedrift. Ein henter ut mineralet nefelinsyenitt frå fjellet Nabbaren.
Transport
Lufthamna i byen ligg attmed Vestre Elvebakken.
Akustisk impedans
Akustisk impedans Z (eller lydimpedans) er generelt ein kompleks og difor frekvensavhengig parameter. Impedansen vert som oftast framstilt som amplitude og fase som funksjon av frekvens. Det vert ofte nytta logaritmisk frekvensakse. Ein skil mellom spesifikk akustisk impedans, akustisk impedans og akustisk strålingsimpedans.
Spesifikk akustisk impedans
Spesifikk akustisk impedans er definert som tilhøvet mellom lydtrykket p og partikkelfarten u i ei planbølgje i fritt felt:
Spesifikk akustisk impedans har eining Pa s/m. I luft med ein temperatur på 20 °C er z = 413 Pa s/m.
Akustisk impedans
Den akustiske impedansen i eit røyr (med liten diameter i høve til bølgjelengda) vert (av historiske grunnar) kalla akustisk impedans. Han er definers som spesifikk akustikk impedans over arealet S av tverrsnittet til røyret:
Akustisk impedans har eining Pa s/m³. Produktet uS har eining m³/s og vert kalla volumfarten. Den akustiske impedansen Z er invers proporsjonal med arealet S.
Akustisk strålingsimpedans
Impedansen sett frå ei akustisk kjelde (høgtalar) vert kalla strålingsimpedansen. Han varierer med produktet kr, der k er bølgjetalet og r er avstanden frå kjelda. I fjernfeltet (kr > 1) er den akustiske strålingsimpedansen
der S er overflatearealet til kjelda. Den akustiske strålingsimpedansen har med andre ord ein reell verdi i fjernfeltet, men i nærfeltet (kr < 1) er er verdien kompleks.
410
410 (romartal CDX) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
Gulating lagmannsrett
Gulating lagmannsrett er ein av dei seks lagmannsrettane i Noreg, og har sete i Bergen. Domstolen held til i eit eige tinghus som er bygd ved Festplassen i sentrum av Bergen.
Lagdømmet omfattar fylka Rogaland, Hordaland og Sogn og Fjordane og i tillegg Sirdal kommune i Vest-Agder, sjå oversynet nedst på sida over dei tingrettane som høyrer til Gulating lagdømme. Gulating lagmannsrett er den nest største lagmannsretten i Noreg, både rekna etter talet på saker og talet på dommarar (33).
Lagmannsretten er ankedomstol over avgjerder i dei tingrettane som høyrer til lagdømmet - både i straffesaker og i sivile saker. Avgjerder i lagmannsretten kan ankast til Høgsterett, men det gjeld særskilde reglar for kva avgjerder som kjem til førehaving i Høgsterett.
Organisering
Gulating lagmannsrett blir leida av ein førstelagmann (Magni Elsheim i 2015). Det er fem lagmenn og 27 fast utnemnde lagdommarar. Domstolen er delt i to dømmande avdelingar som blir leia av kvar sin avdelingslagmann. I tillegg er det er utgreiingsening med 5 juridiske utgreiarar, sekretariat og ei administrativ fellesavdeling. Gulating lagmannsrett held mange rettsmøte i Stavanger og den har faste kontor og rettslokale i Stavanger tinghus der det er tilsett ein konsulent og ein rettsbetjent. Elles blir det halde det rettsmøte andre stader når det er behov for det - særleg gjeld det i saker der det er naudsynt med synfaring.
Historie
Namnet har domstolen fått frå det gamle Gulatinget som vart halde i noverande Gulen kommune i Sogn og Fjordane, og som dekte det same området som dagens domstol og meir enn det. Truleg er Gulating lagmannsrett ein av dei eldste rettsinstansane i kontinuerleg bruk i verda ved å kunne føra historia si attende til Gulatinget og Gulating lagdøme.
Kohei Kiyama
Kohei Kiyama er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, Fagiano Okayama, Kamatamare Sanuki og Matsumoto Yamaga FC (2019).
Matachel
Matachel er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Guadiana. Ho spring ut i Sierra Morena nær byen Don Alvaro og renn gjennom provinsen Badajoz. Den siste delen av elva er regulert ved Alange-dammen. På grunn av middelhavsklimaet i området varierer vassføringa i elva mykje gjennom året, og kan om sommaren tørke nesten heilt inn.
Medeónas
Medeónas (gresk Μεδεώνας), eldre namn Medeón (Μεδεών), er ein tidlegare kommune i periferieininga Etoloakarnanía i Vest-Hellas i Hellas. Medeónas inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Áktio-Vónitsa.
Masaki Saito (1980)
Masaki Saito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Tokyo Verdy.
Damptrykk
Damptrykk er trykket til damp i likevekt med sin eigen fasetilstand som væske eller fast stoff. Alle væsker og faste stoff har ein tendes til å fordampe til gassform og alle gassar har ein tendens til å kondensere tilbake til sin opphavlege fase (anten væske eller fast stoff). Ved ein viss temperatur for eit visst stoff så finst det eit trykk der gassen til stoffet er i dynamisk likevekt med væskefasen eller den faste fasen til stoffet. Dette er damptrykket til stoffet ved denne temperaturen.
Likevektsdamptrykket eller dampen sitt mettingstrykk er ein indikasjon på væska sin fordampingsevne. Dette er knytt opp til molekyla og atoma sin evne til å forlate ei væske eller eit fast stoff. Eit stoff med høgt damptrykk ved normal temperatur vert som regel kalla flyktig. Kelvinlikninga viser korleis vassdampen sitt mettingstrykk er avhengig av dropestorleiken.
Eit døme er vassdamp når lufta er metta med vassdamp. Då finn ein damptrykket over ei flat vassflate og er i dynamisk likevekt der kondensasjonsraten til vatn er lik fordampingsraten til vatn. Generelt vert damptrykket høgare når temperaturen vert høgare. Når luft er ved vassdampen sitt mettingstrykk seier ein at lufta er ved doggpunktet. Altså ved vassdampen sitt mettingstrykk har luft ei relativ fukt på 100 % og ein vil få kondensasjon om ein aukar vassdampinnhaldet i lufta eller reduserer temperaturen.
Roubaix
Roubaix (nederlandsk: Robaais) er ein kommune og ein tidligere industristad i det nordlege Frankrike i departementet Nord i regionen Hauts-de-France. Han ligg mellom byane Lille og Tourcoing, nær grensa til Belgia.
Han vart eit viktig sentrum for ull- og tekstilproduksjon på 1800-talet, og opplevde eksplosiv vekst under den industrielle revolusjonen. Mot slutten av 1800-talet og byrjinga av 1900-talet opplevde Roubaix ein rekordhøg demografisk vekst. I løpet av et titals år vart den vesle landsbyen (med 8,091 innbyggjarar i 1800) ein industriby med 124,365 innbyggjarar i 1901.
Tekstilindustrien i Roubaix stagnert og deretter forsvann etter 1970- og 1980-årenes. Sidan den gong har Roubaix vorte ein turistdestinasjon med attraksjonar som Musée d'Art et d'Industrie «La Piscine» og La Condition Publique. Roubaix har likevel hatt liknande utfordringar som resten av dei post-industrielle områda i Nord-Frankrike, med deindustrialisering, bustadproblem, sosial uro og økonomiske nedgangstider.
Attraksjonar
Mest kjend i Roubaix er kanskje kunstgalleriet «La Piscine», og som namnet tyder ligg det i ein gamal kommunal symjehall.
Damptrykk
Om ein har heilt rein luft og vassdropane er særs krumme, som dei er når dei er små, så må ein ha relative fukt over 100 % (kalla overmetting) for å få likevekt. Når dropar kjem opp i ein storleik på om lag 20 mikrometer, så kan dei overleve ved 100 % relativ fukt. Når dropane veks ved kollisjon og koalesens kan dei overleve kengre fordi kurven vert glattare når dropane veks. I jordatmosfæren må ein som regel dropane kondensere på kondensasjonskjerner for å kunne vekse raskt nok til å falle ned som nedbør eller verte skyer. På grunn av oppløysingseffekten kan dropane oppstå ved relativ fukt langt under det verkelege mettingsvassdamptrykket, fordi andre stoff har andre mettingstrykk. Om temperaturen i ei sky vert låg nok, som i nimbostratus og cumulonimbus, kan mikroskopiske iskrystallar oppstå og fungere som kondensasjonskjerner. Denne prosessen vert kalla Bergeronprosessen.
Blixprisen
Blixprisen, somme tider skrive Blix-prisen, er ein norsk litteraturpris som vert delt ut årleg til ein nordnorsk forfattar som skriv nynorsk. Det skal leggjast vekt på å heidra yngre forfattarar og forfattarar som skriv for ungdom. Prisen kan delast ut for skjønnlitteratur eller faglitteratur. Grunnlaget for prisen er Emma og Elias Blix' legat. Prisvinnaren vert utpeika etter tilråding frå ei nemnd med medlemmer frå Nord-Norsk Kulturråd, Nordnorsk Forfatterlag og Det Norske Samlaget.
Damptrykk
Dampptrykket til alle stoff aukar ikkje-lineært med temperaturen i forhold til Clausius-Clapeyron-forholdet. Kokepunktet til ei væske ved atmosfærisk trykk er temperaturen der dampptrykket til ei væske er lik damptrykket til den omliggande lufta. Om temperaturen då aukar vil damptrykket verte stort nok til å overvinne atmosfæretrykket og løfte væska i form av bobler inne i væska.
Blixprisen
Legatet som gjev det økonomiske grunnlaget for prisen, er gjeve av Marie (1873-1920) og Einar Blix (1880-1941) og sett i verk av Ivar Blix til minne om foreldra deira, Emma og Elias Blix, og «skal ha til oppgåve å fremja arbeidet for nynorsk litteratur». Legatet vert forvalta av Det Norske Samlaget.
West Mouse
West Mouse (walisisk Maen y Bugael) er ei lita øy 1,1 km utanfor nordaustkysten av Anglesey i Wales. Ho er 92 meter lang og 82 meter brei på det største og måler om lag 4800 m².
Øya ligg i eit område med særs kraftig tidvasstraum og tre skip har derfor forlist nær øya. Dette gjer området til ein populær dykkestad. I dag står det ei kvit fyrlykt på øya. Her kan ein finne sjøpung og havål. Øya er ei av tre øyar som strekkjer seg langs nordkysten av Anglesey. Dei to andre er East Mouse og Middle Mouse.
Andre makkabearbok
Andre makkabearbok er eit apokryft skrift i Bibelen.
Boka dekkjer noko av stoffet i 1. Makkabearbok, men fortel òg om det som hende i forkanten av fridomskampen til makkabearane. Forteljinga tolkar historia som ein konsekvens av at folket ikkje var lydige mot Gud. Forteljinga sluttar med den avgjerande sigeren til Juda Makkabi.
Joseph Addison
Joseph Addison var ein engelsk forfattar, diktar, journalist og politikar frå Milston i Wiltshire. Addison er kjend som ein av dei fremste innan engelsk essaylitteratur. Frå 1711 til 1712 gav han saman med Richard Steele ut tidsskriftet The Spectator. I 1717 vart han utnemnd til statsråd, men måtte snart søkja avskjed på grunn av dårleg helse.
Reidar Morset
Reidar Morset var ein norsk lærar og klokkar i Selbu. Han er best kjend for å vere programleiar for Morgongymnastikken i NRK radio i ei årrekkje.
Eugene Killoran
Eugene Killoran er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Reidar Morset
Reidar Morset vart i 1988 tildelt Kongens fortenestemedalje i sølv.
Eugene Killoran
Han spela for klubben Tokyo Verdy.
Reidar Morset
Morset var son av Peder Morset.
Homstølvatnet i Froland
Homstølvatnet er eit vatn som ligg i Froland kommune i Agder fylke.
Treytorrens
Treytorrens er ein kommune i distriktet Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 666 meter over havet.
Hovatn i Bygland
Hovatn er ein innsjø som ligg i Bygland kommune i Agder fylke.
Vatnet er regulert og vert nytta som magasin for Hovatn kraftverk. Det opphavlege utløpet låg i sørenden av vatnet, og Hovassåne har utløpet sitt i Åraksbø.
Historiske fakta
Elva har gjennom historia vore svært viktig for Åraksbø, sidan han har gjeve kraft til sagbruk og kraftverk, òg omtalt under Åraksbø. Alt i 1840-åra vart det sett opp ein tredemning i Hovatn for å regulere vassforsyninga til Kobberværket. Denne demninga er framleis synleg når vatnet er heilt nedtappa, og ligg 50-60 m. innanfor dagens demning. I 1916 vart det bygd ei ny demning for å regulere vatnet. Formålet var å sikre meir vatn i samband med kraftutbygginga lenger nede i Otra. Den nye demninga vart bygd då Hovatn kraftverk vart bygd i 1969. Hovatn var då det kraftverket i Europa med størst effektutnytting av vatnet. I nyare tid fekk Agder energi konsesjon til å sprenge kanalar for å leie vatnet som vart ståande igjen på sørsida av Vikodden over til inntakstunnelen, noko grunneigarane var sterkt imot grunna fiske og dei kraftige miljømessige inngrepa dette ville medføre. Denne saka vann grunneigarane, og ingen kanal vart bygd.
Utfartsområde
Hovatn er omgjeve av nydeleg natur, og er eit populært utfartsområde. Bomvegar går frå både Åraksbø og Austad.
Det finst òg vatn i Bykle kommune, Valle kommune og Levanger kommune med det same namnet.
Kapp på Toten
Kapp er ein tettstad i Østre Toten kommune i Innlandet fylke. Staden har.
Zalizne
Zalizne (ukrainsk Залізне, russisk Зализное, Zaliznoje) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 6 000 innbyggjarar (2011).
Fram til 2016 heitte byen Artemove (ukrainsk Артемове, russisk Артёмово, Artjomovo).
Allan
Allan, Alan og Alain er mannsnamn av keltisk opphav. Dei har uviss tyding, men kan vera danna som diminutiv av eit ord som tyder 'stein'. Allan har namnedag i Noreg den 8. september.
Namnet er særleg knytt til Bretagne, der fleire adelsmenn og helgenar bar det. Det blei innført til England i tida rundt Vilhelm Erobraren.
Ynys Benlas
Namnet er walisisk og tyder «blåtopp-øya», som ein trur kjem av at det visstnok veks blåklokke på øya.
I følgje Archaeological Journal (1844) kan det ha stått ein gammal varde på øya.
Øya må ikkje forvekslast med Ynys Benlas i Menaisundet nær Church Island, heller ikkje med Ynys-las nær RAF Valley.
British American Racing
British American Racing var ein formel 1-konstruktør som konkurrerte frå 1999 til 2005. Laget var oppkalla etter selskapet British American Tobacco (BAT), som eigde og sponsa laget for å marknadsføre sigarettmerket sitt Lucky Strike.
Historie
British American Racing vart starta i 1998 gjennom oppkjøp av konstruktøren Tyrrell og byrja konkurrere frå 1999-sesongen. BAR nådde eit høgdepunkt i 2004-sesongen og kom på andreplass i konstruktørmeisterskapen, etter Ferrari. Restriksjonar på tobakksreklame innan Formel 1 sporten, gjorde at det dukka opp rykte om at BAT ville selje laget. I November 2004, kjøpte bilfabrikanten Honda opp 45% av BAR. Året etter kjøpte bilfabrikanten dei resterande 55% av BAR-laget. Som ein konsekvens vart BAR Honda til Honda Racing F1 frå og med sesongen 2006.
Ricardo Aparecido Tavares
Ricardo Aparecido Tavares er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Tokyo Verdy.
Kultur i 1950
Kultur i 1950 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1950.
Homogenisering
Homogenisering er ein prosess som hindrar feittet i mjølka i å flyte opp til overflata.
Feittet flyt i mjølka som små kuler av feitt og protein, frå 1 til 10 mikron i diameter. Sidan feittet er lettare enn vatn, vil kulene flyte opp til overflata, dei store kulene raskare enn dei små. Ved å homogenisere findeler ein desse feittkulene til ein mindre størrelse, slik at dei ikkje vil ha same laget for å stige opp til overflata.
Ved homogeniseringa vert mjølka utsett for trykkskiftingar slik at feittkulene vert slegne sund. Sæterrømme vert homogenisert under lågare trykk enn Crème Fraîche, slik får rømmen slepper feittet ved koking av graut, medan Crème Fraîche toler koking utan å skilje frå seg feittet.
Vanleg heilmjølk og lettmjølk vert homogonisert før ho kjem i handelen. Skummamjølk inneheld berre 0,1 % feitt, og så den er det ikkje meining i å homogenisere. Fløyte homogeniserer ein ikkje, sidan ho skal kunne piskast til krem. Homogenisering ville også gjere fløyta mindre haldbar, sidan det frie feittet i homogonisert mjølk lettare harsknar.
Økologisk mjølk kan verte homogenisert, men mange vil rekne homogenisering som ein unaturleg prosess som ikkje høver for eit økologisk naturprodukt.
Velsigna ver, du Jesus Krist
«Velsigna ver, du Jesus Krist!» er, slik salmen står i Nynorsk salmebok, Bernt Støylen si omsetjing av siste delen av ein av Petter Dass sine katekismesongar: «Den Aposteliske Troes Artikle - Den Fierde Sang». Originalen vart framlagt for sensuren i 1698 og trykt første gong i 1714.
Petter Dass-salmen er skriven til ein del av den apostoliske truvedkjenninga: «Piint under Pontio Pilato, korsfæst, død og begraven». Originalen har 25 vers. M.B. Landstad valde ut vers 19, 20, 23, 24 og 25 da han gjendikta salmen og tok han med i si Kirkesalmebog, der han vart trykt under 1. påskedag, på nr 355. Bernt Støylen tok utgangspunkt i dei same versa da han omsette salmen nynorsk, og denne versjonen vart trykt på nr 274 i Nynorsk salmebok.
I Norsk salmebok er salmen trykt på nr 156, og her er han tatt med under bolken for langfredag og påskeaftan.
Meloditilvisinga hos Petter Dass er «Siungis som: Maria hun er een Jomfrue reen, etc». Denne melodien er det òg vist til hos Landstad og i Nynorsk salmebok. I Norsk salmebok er salmen trykt med ein melodi skriven av Johan Varen Ugland i 1972. .
Nasjonal Raudliste 1998
Nasjonal Raudliste 1998 vart gitt ut av Direktoratet for naturforvalting i 1998 og er ei oversikt over artar som dei meinte hadde begrensa levedyktigheit i Noreg over tid.
Vurderingane var tufta på Den internasjonale naturvernorganisasjonen (IUCN) sine kriterie. Lista frå 1998 inneheld 3062 artar, som utgjer 20,9 % av 14 637 vurderte norske artar. Raudlista omfattar ikkje berre artar som er i tilbakegang i dag; ho kan også omfatte artar som er i framgang, men då ut frå ein tidlegare sterkt redusert bestand. Det er utarbeidd ei eige raudliste for fuglar og pattedyr på Svalbard.
I 2006 kom dei ei ny Norsk Raudliste 2006. Ho omfattar heile Noreg med Svalbard og havområda.
IUCN har sett opp ei global raudliste som gjeld heile verda.
Kriteria som vart brukt for raudlisting i 1998
Verdas naturvernunion (IUCN) har utarbeidd kriteria for raudlisting i kategoriar. Direktoratet for naturforvalting tok utgangspunkt i dei internasjonale kategoriane frå 1988 og kom fram til desse kategoriar for den norske lista:
Talet på direkte trua artar (E) etter den nasjonale raudlista frå 1998
Oversyn etter organismegrupper:
Overflateflotiljen
Overflateflotiljen er ei eining i den norske marinen. Flotiljen består av tre fregattar, eit skoleskip og eit kongeskip.
Sletta på Toten
Sletta er ein tettstad i Østre Toten kommune i Innlandet. Staden har.
Klede
Klede eller tøy er tilverka materiale brukte til å dekka delar av menneskekroppen. Klede kan ha ulike funksjonar, som å pynta, verna, skjula eller visa fram kroppen, statusen eller kulturen til beraren. Klede er som oftast laga av tekstilar, men andre materiale, som skinn, tre eller plast, kan òg brukast. Menneske med lite eller ingen klede blir kalla nakne eller halvnakne.
Opphav
Seinare utvinning av fiber frå plantar (bomull, lin) og dyr (silke, ull) gjorde at ein kunne tvinna og spinna tråd som så kunne vevast, strikkast eller knytast til tøystykke. Dekorasjonar som broderi, kniplingar og appliké blei også utvikla.
Perpignan
Perpignan (katalansk Perpinyà) er ein by i sør i Frankrike ved kysten av Middelhavet. Han er préfecture (hovudstad) i departementet Pyrénées-Orientales. Perpignan var hovudstad i den tidlegare franske provinsen Roussillon. Han var òg hovudstad i eit historiske comarque i Catalonia kalla Rosselló.
Klede
Funksjon
Funksjonen til klede kan delast i fem grove kategoriar: Vern, varme, pynt, blygd og symbolikk.
Varmen klede gjev er ein viktig grunn til at ein ber dei. Utan klede kunne ikkje menneske overlevd i kaldare strok, men til og med i tropane utset ein seg for sjukdomsfare ved å ikkje ha på klede. Klestypar som anorakk, genser, sjal og topphue er utforma særskilt for å gje varme.
Perpignan
Byen har eit folketal på like over 100 000 innbyggjarar, og etter ei folketeljing i 1999 hadde storbyområdet 249 016 innbyggjarar.