cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asymmetrisk råsegl
Vending
Det asymmetriske seglet må takast ned, og heisast på andre sida, når båten skal vende. Sjølv om det oftast går greit å stagvende med asymmetrisk råsegl, er det ikkje uvanleg å hjelpe til med årane. I det seglet vert firt, vert skautet og bakseglet bore rundt masta og bak på andre sida, utom vanta. Om det bles så hardt at rakken er påsett, vert han løyst, råa snudd, og rakken festa att. Halsen vert løyst for at det skal gå lettare å få seglet godt opp. Når skautet er gjort fast på den nye lesida, vert seglet heist på nytt. Halsen og kabben vert stramma og regulert. Det har delvis vorte praktisert å halle masta mot vinden. Dette for å motverke tapet av seglflate når båten hallar av vindpresset. Om dette vart gjort, måtte masta hallast til andre sida ved vending. Det vart òg delvis brukt å flytte ein del av ballaststeinen over på andre sida for å halde båten rettare.
Denne måten å vende på har gitt det asymmetriske råseglet ord for å vere tungvint. Godt samarbeidd mannskap kan forkorte tidsbruken munaleg. Samanlikna med vanleg råsegl kan det asymmetriske vere like effektivt. Med gaffelrigg var stagvending mykje enklare, særleg i hard vind og tronge farvatn.
Segling i sterk vind
Ein av farane ved segling i hard vind er at båten kan møte ei båre så hardt at han vert skada. Difor må fart kunne reduserast snøgt. På kommando vert skautet slakka, samstundes som det vert drege hardt i priar/handsyfte. Då misser vinden krafta i seglet. Dette vert og gjort når båten får ein hard vindrykk. Slakkar ein berre på skautet, vert frammseglet halde på plass av kabben og verkar som ei fokke.
Ein annan fare er å få baksegl. Det vil seie å få vinden inn frå andre sida, slik at seglet vert pressa inn til masta. Om då masta er lagd frå seglet, og ballast er trimma mot vinden, kan det oppstå ein farleg sitasjon. Ripa vert pressa ned og båten kan verte fylt med vatn.
Stormannsgalskap
I overført tyding er det eit omgrep med nedsetjande bruksvalør som mellom anna blir bruka om prosjekt som er overdimensjonerte i høve til behov og rimeleg ressursbruk. Prosjekt som gjerne blir rekna som døme på stormannsgalskap inkluderer den litt større utgåva av Peterskyrkja på Elfenbeinskysten, Kheops pyramidar og byen Brasilia.
Lotta Engberg
Lotta Engberg er ein svensk songar.
Estisk fonologi
Estisk fonologi er lydsystemet eller fonologien i estisk.
Vokalar
Estisk har ni vokalar:
Vokalsystemet er det same som t.d. finsk eller tysk, men i tillegg har estisk ein bakre, urunda vokal õ (med tungestillinga til o og leppestillinga til e). Vokalane kan vere lange eller korte, og dei kan danne diftongar.
Konsonantar
Kjelde: SAMPA for estisk
Konsonantane n, t, s, l har palataliserte versjonar. Dei palataliserte konsonantane opptrer framfor i eller j, evt. der det har stått i eller j tidlegare. Eit døme er palk 'bjelke' (finsk palkki) vs. palk 'lønn' (finsk palkka) med palatalisert l, i-en står i genitivforma palgi.
Fonotaks
Trykklette stavingar kan innehalde berre korte vokalar, og berre vokalanea, e, i, u og (i namn og lånord) o. Vokalane ä, ö, ü opptrer ikkje i trykklette stavingar, og estisk har, til skilnad frå finsk, ikkje vokalharmoni (jf. estisk/finsk häda/hätä «naud», söövad/syövät «dei et», töötu/työtön «arbeidslaus»). (det finst vokalharmoni i sørestisk).
Kvantitet
Kvantitetssystemet er meir komplisert enn i finsk; I staden for eit system med korte og lange lydar er det her mogleg å identifisere tre lengdegradar. Dei lange lydane (eller stavingane) kan vere halvlange eller overlange. Overlang staving kan historisk sett bli sett på som kompensatorisk forlenging, slike stavingar opptrer ofte i tilfelle der stavingstalet i ordet er redusert. Overlengd blir ikkje markert i ortografien (bortsett frå lukkelydar, der halvlang blir skrive med einskild konsonant og overlang med dobbel), i språkvitskaplege framstillingar blir det ofte brukt grav aksent (`). Ordet metsa, som er genitiv av mets («skog») blir uttalt kortare enn illativforma metsa (`metsa) «inn i skogen», illativforma var opphavleg trestava *metsähän.
Skilnadene mellom estisk og finsk fonologi er systematiske; finsk representerer som regel eit eldre språksteg, mens i estisk har trykklette vokalar eller heile stavingar falle bort, jf. estisk-finske par som mets metsä («skog»), terav terävä («kvass»), tütred tyttäret («døtrer»), laevas laivassa («på båten»).
Stadieveksling
Estisk har, på same måten som dei fleste samiske og austersjøfinske språk, stadieveksling. Stadieveksling oppfører seg i prinsipp på same måten i alle desse språka, og opptrer i grove trekk i dei same delane av grammatikken i alle språka.
<!--
Sõna välde oleneb sõna sisehäälikute vältest.
Astmevahelduseks nimetatakse sõna sisehäälikute muutumist käänamisel ja pööramisel. (lipp - lipu, luba - loa; sadama - sajab). Astmevahledus jaguneb välte- ja laadivahelduseks.
Vältevahelduse korral muutub sõna sisehäälikute välde (II välde vaheldub III-ga). II-vältelist vormi loetakse nõrgaks, III-vältelist aga tugevaks astmeks: pind (1silbiline => III välde, tugev aste) - pinnu (II v, nõrk aste).
Laadivahelduse korral mõni sisehäälik kaob või muutub teiseks häälikuks - häälikud g, b, d, s ning k ja t ühendites sk, hk ja ht kaovad või asenduvad mõne teise häälikuga. Vorm, kus vaadeldav häälik ehk laadivaheldusele alluv häälik on olemas, on tugevas astmes. Vorm, kus laadivahelduslik häälik puudub või on asendunud mõne muu häälikuga, on nõrgas astmes, sõltumata sõna vältest: lugu (g on, tugev aste) - loo (g puudub, nõrk aste)
Astmevahelduseks ei loeta:
Kui sõna käänamisel või pööramisel sisehäälikud ei muutu, on sõna astmevahelduseta.
Trykk
Trykket i estisk fell på første stavinga. Til skilnad frå finsk er denne regelen ikkje absolutt: I visse lånord fell trykket på stavingar lenger ut i ordet.
Moray
Moray (skotsk-gælisk Moireibh eller Moireabh) er ein av 32 regionar i Skottland. Det ligg nordaust i landet med kystlinje langs Moray Firth. Det grensar til regionane Aberdeenshire og Highland.
Regionen vart oppretta i 1996 med dei same grensene som det tidlegare distriktet Moray. Distriktet hadde sidan 1975 høyrt til regionen Grampian.
Heimedatamaskin
Heimedatamaskin er eit forbrukarvenleg ord for andregenerasjons mikrodatamaskinar som var populære på slutten av 70-åra og heile 80-talet. Det var dåtidas masseproduksjon av sillikonbrikker gjorde prisen låg nok til at ein hadde råd til å skaffe seg ein datamaskin som ein òg kunne nytte i heimen. Desse maskinane nytta som oftast ein 8-bits mikroprosessor, som oftast MOS 6502 eller Zilog Z80.
Form og farge på ein heimedatamaskin kunne variere, spesielt ifrå ein produsent til ein annan. Hovudprinsippet var likevel det same: Eit tastatur, med hovudkort og TV-modulator innbygd i tastaturet. Spel og anna programvare vart lasta inn anten ved hjelp av ein ekstern kassettspelar eller diskettstasjon, eller ved at ein kopla ein programkasett bakpå tastaturet. Då slapp ein å måtte vente på at programmet/spelet skulle lastast.
Mange maskinar kunne og tilkoplast skrivar, modem, eller anna tilleggsutstyr.
Heimedatamaskinar vart nytta både som omgrep og plattform heilt fram til byrjinga av 90-talet, då ein meir og meir nytta IBM kompatible, personlege datamaskinar.
Ozonlaget
Ozonlaget er ein del av jorda sin stratosfære som inneheld høgre konsentrasjon av ozon enn resten av atmosfæren.
Vern
Laget er kjent for å redusera UV-stråling frå sola. Dette skjer ved at stråling som treffer ozonmolekyl (O3) spaltar dei om til eitt oksygenmolekyl (O2) og eitt oksygenatom (O) som kan reagera med kvarandre igjen og danna nytt ozon. Ulike strålingstypar kan bli heilt hindra i å treffa jorda (UV-C), delvis hindra (UV-B), eller ikkje særleg hindra (UV-A). UV-B-stråling kan føra til solbrenning og hudskader som kan leia til hudkreft, og det vernande ozonlaget er derfor svært viktig for livet på jorda.
Minkande ozonlag
På 1970- og 80-talet tok forskarar til å finna ut at det var mindre ozon i atmosfæren enn før. Over Arktis og særleg over Antarktis var det særs lite ozon, slik at ein tok til å snakka om «hol» i ozonlaget.
Skulda for reduksjonen i ozonlaget blei gjeven til menneskelege utslepp av klorfluorkarbongassar, også kjende som KFK-gassar. Desse kan gje frå seg frie radikalar, atom som kan katalysera nedbryting av ozon til oksygenmolekyl. Sidan dei frie radikala ikkje sjølv bind seg til produkta, kan dei øydeleggja tusenvis av ozonmolekyl.
Reaksjonar
Verda reagerte med å prøva å minka utsleppa av KFK-gassar. Sverige var først ute med eit forbod mot sprayboksar som sleppte ut slike gassar i 1978. Etter at ein oppdaga ozonholet over Antarktis gjekk mange av verdas land saman om ein internasjonal avtale, Montrealprotokollen, som avgrensa produksjonen av gassane frå 1987 og stoppa han heilt frå 1996.
Ladyzjyn
Ladyzjyn (ukrainsk Ладижин, polsk Ładyżyn) er ein by i Vinnytsia oblast i Ukraina. Byen har kring 25 000 innbyggjarar (2011).
Ozonlaget
Reaksjonar
I 2003 kunne forskarar for American Geophysical Union fortelja at holet i ozonlaget hadde vakse mykje seinare det siste tiåret. Oppsamling av gassar og framleis brukt av dei i land som ikkje kontrollerer KFK-gassar kan likevel føra til fortsatt uttynning.
Masaki Fukai
Masaki Fukai er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashima Antlers, Albirex Niigata, Nagoya Grampus, JEF United Chiba, V-Varen Nagasaki og SC Sagamihara.
Nikkel
Nikkel er eit grunnstoff med atomnummer 28 og kjemisk symbol Ni. Det er eit transisjonsmetall og er plassert i gruppe 10 i periodesystemet.
Marco Wölfli
Marco Wölfli er ein sveitsisk fotballspelar som hat spela som keeper og kaptein for Young Boys i  den sveitsiske fotballigaen, og for det sveitsiske landslaget. Han debuterte for Sveits sitt A-landslag 19. november 2008 i ein vennskapskamp mot Finland, og var med i troppen til fotball-VM i 2010 som reservekeeper.
Nikkel
Bruk av nikkel
Nikkel vert brukt i legeringar med andre metall. Mykje nikkel vert brukt til å laga rustfritt stål.
Biologisk rolle
For mange artar er nikkel eit viktig spormineral.
Yuki Nakashima
Yuki Nakashima er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Kashima Antlers, Vegalta Sendai, Montedio Yamagata og FC Machida Zelvia (2019).
Dagfinn Føllesdal
Dagfinn Kåre Føllesdal er ein norsk filosof.
Pjotr Gruzinskij
Pjotr Nikolajevitsj Gruzinskij (russisk:Пётр Николаевич Грузинский) var ein russisk målar. Han er kjend for sine måleri av kampscener frå Kaukasuskrigen.
Shehri
Shehri, òg kjend som jibbali (eller «fjellspråk»), er eit av dei sørarabiske språka som vert tala av ein minoritet av den innfødte folkesetnaden i fjellområda og ørkenområda i Dhofar-området i Oman.
Dagfinn Føllesdal
Han studerte matematikk, fysikk og astronomi i Oslo og Göttingen, og filosofi ved Harvard, der han tok doktorgraden i 1961. Han var assistent for Arne Næss og studerte under W. V. O. Quine. Føllesdal har vore professor ved Harvard, Oslo og Stanford, og gjesteprofessor ved Berkeley og Collège de France.
Pjotr Gruzinskij
Gruzinskij ætta frå eit den georgiske kongsætta Bagrationi. Forfedrane hans hadde flytta til Tsar-Russland på 1700-talet.
Shehri
Det er berekna at rundt 25 000 menneske i ei folketeljing i 1993 snakka språket, og det er best kjent som språket til opprørarane i Dhofar i løpet av Dhofaropprøret langs grensa i landet med marxistiske Sør-Jemen på 1970-talet.
Alternative namn eller skrivemåtar for språket er geblet, sheret, sehri, shahari, jibali, jibbali, ehkili og qarawi.
Som dei fleste talarar av moderne sørarabiske dialektar i Oman og Jemen er mange shehritalarar tospråklege, slik at dei også snakkar lokale dialektar av arabisk, særlege dialekten dhofari. I tillegg er det hovudsakleg eit munnleg språk, og dei som har det som morsmål, brukar det ikkje som skriftspråk.
Claudecir Aparecido de Aguiar
Claudecir Aparecido de Aguiar er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Sentrum
Sentrum (av det latinske uttrykket centrum) tyder «det som er i midten» og har fleire tydingar:
Aversiv
Aversiv eller evitativ er ein kasus som eksisterer i australske språ k, der han indikerer at det markerte substantivet er unngått eller frykta.
Bruk
Til dømes i walmajarri: Suffikset -karrarla indikerer at handlinga (laupa vekk) vart gjennomført for å unngå sandstormen, tjurtu-.
Aversiv kan òg brukast til å merka objektivet av fryktverb. Til dømes i djabugay:
Språk
Få språk har tydeleg aversiv. Vanlegvis vil ein einskild kasus brukast for både aversiv og andre funksjonar.
Språk med klår bruk av aversiv er blant anna:
Det karibiske havet
Det karibiske havet eller Karibhavet er havet mellom Sør-Amerika, Mellom-Amerika og Antillane. Det 2 754 000 km² store havet ligg sørom Mexicobukta og grensar til Atlanterhavet i aust. Det djupaste punktet er Cayman-renna mellom Cuba og Jamaica, 7 500 m under yta. Heile området, spesielt dei mange øyane, er kjent som Karibia.
Det karibiske havet var reiseruta for trekanthandelen som fann stad under kolonitida. På den tida var det òg kjend for mange kaperar og sjørøvarar, som plyndra handelsskipa.
Sandro André da Silva
Sandro André da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Nord-Elvåga
Nord-Elvåga (òg kalla Nordre Elvåga) er ein innsjø i Østmarka på grensa mellom kommunane Lørenskog i Viken og Oslo. Turisthytta Mariholtet ligg på vestsida av Nord-Elvåga. Nord-Elvåga er i sør knytt saman med Sør-Elvåga via eit smalt sund. Over sundet går Skyttenbrua.
Elvvåga har vore brukt som drikkevatn sidan 1941, og tener om lag 10 % av innbyggjarane i Oslo. I 1964 vart det bygd ei 14 meter høg demning like sør for Mariholtet, noko som skil den delen av vatnet det er lov å bade i og den som vert nytta som drikkevasskjelde (førstenemnde vert kalla «Fri-Elvåga»).
I Ellingsrudelva i nordenden av vatnet har Elvåga sitt utløp.
Surfer Girl
Surfer Girl er det tredje studioalbumet til The Beach Boys og det andre albumet deira som kom ut i 1963. Dette var det første albumet til The Beach Boys der Brian Wilson står som produsent.
Surfer Girl nådde 7. plass i USA og låg på lista her i 56 veker. I Storbritannia vart albumet gjeve ut på ny våren 1967 og nådde då 13. plass her. Surfer Girl finst i dag på CD i lag med Shut Down Volume 2 og bonusspor frå denne tida, inkludert ei tyskspråkleg utgåve av «In my Room».
Soge
Tittelsporet, som nådde 7. plass på singellista i USA, var den første Brian Wilson skreiv, 19 år gammal, med «When You Wish Upon A Star» som mal. Songen var ein ballade og var eit risikabelt val som singel, men kvaliteten som låg i songen gjorde han likevel til ein kommersiell suksess. B-sida på singelen, «Little Deuce Coupe», var den mest suksessrike B-sida til The Beach Boys og nådde 15. plass i USA. Dei opphald slik òg tradisjonen deira med å setje ein surfesong på A-sida og ein bilsong på B-sida. Syster til Mike Love, Maureen, spelte harpe på «Catch a Wave», medan «The Surfer Moon» var den første Beach Boys-songen med strykearrangement. «In My Room» var truleg den første personlege songen Brian Wilson skreiv og omhandla ein stad ein kan trekke seg tilbake til og slappe av frå mas og jag.
Albumet selde til gull i USA.
Kikki Danielsson
Kikki Danielsson er ein svensk songar innan country- og dansebandmusikk. Ho spelar også trekkspel og har verka noko som låtskrivar. Danielsson er også blitt kjend for å jodla i nokre songar, som i «Cowboy Yodel Song», «Rock'n Yodel» og «En tokig sång».
Kikki Danielsson hadde sin største popularitet i Norden frå enden av 1970-talet til enden av 1990-talet.
Ho byrja karrieren som vokalist og forgrunnsfigur i dansebandet Wizex i 1973, ei gruppe ho var med i fram tl 1982. Ho var med i musikkgruppa Chips frå 1979 til 1982. Ho deltok med begge gruppene i Melodifestivalen; i 1982 gjekk Chips sigrande ut og deltok i Eurovision-tevlinga. Songen «Dag efter dag» enda opp på åttandeplass.
Kikki Danielsson byrja som soloartist i 1979, det første soloalbumet frå dette året var Rock'n Yodel. Ho gjorde solodebut ved den svenska Melodifestivalen i 1983 med låten «Varför är kärleken röd?», som kom på andre plats. Ein av hennar mest kjende låtar, «Bra vibrationer» sigra i den svenske Melodifestivalen 1985 og enda på tredjeplass i Eurovision Song Contest i Göteborg same året.
Som artist har Kikki Danielsson vore fleire gonger på Svensktoppen, både med melodifestivalsongane og med andre, som «Papaya Coconut» som var populær i 1987. I 1989 låg ho på Svensktoppen i 17 veker med låten «Lätta dina vingar».
På 1980-talet medverka Danielsson også i radio- og fjernsynsprogram i USA. I 1984 drog ho til Nashville og spelte inn countryalbumet Midnight Sunshine, og blei utnemnd til heidersborgar av byen. I 1986 hadde ho TV-showet Kikki i Nashville.
Prevo
Prevo er ein vulkan sentralt på øya Simusjir i Kurilane i Russland.
Pogranitsjnyvulkanen
Pogranitsjny er ein skjoldvulkan sentralt på Kamtsjatka. Han er den høgaste og austlegaste av tre skjoldvulkanar nordaust for Tsjyornyvulkanen sentralt i Sredinnyjfjella.
Bjørn Kjos
Bjørn Kjos er ein norsk jurist, flygar og næringslivsleiar frå Sokna i Ringerike. Han var med å etablere flyselskapet Norwegian i 1993, og er ein av dei største aksjonærane i selskapet. Han var administrerande direktør frå 2002 til 2019.
Kjos debuterte som forfattar i 2006 med spionromanen Murmanskaffæren.
Angarsk
Angarsk (russisk Анга́рск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland. Han ligg ved elva Angara, rundt 40 km nordvest for Irkutsk. I 2007 hadde han om lag 240 000 innbyggjarar.
Angarsk vart grunnlagt i 1948 som ein industriell busetnad og fekk bystatus 30. mai 1951.
Økonomi og næringsliv
Næringslivet i Angarsk består av oljeindustri, maskinbygging, metallhandsaming, treforedling, kjemisk industri og petrokjemi. Angarsk har den største industrisonen i den asiatiske delen av Russland. Angarsk er òg ein av hovudbyane i det russiske atomprogrammet.
Transport
Byen ligg ved den transsibirske jernbanen. Innanfor bygrensene består kollektivtransporten av trikk, bussar og rutetaxi.
Liter
Liter er ikkje ei SI-eining, men er i bruk som tilleggseining. Volumet er det same som ein kubikkdesimeter (dm3).
Bruk
Litermålet er passande for handel med drikkevarer, som mjølk og brus. I mange land sel ein derfor slike varer i einingar på til dømes ein heil, ein halv eller to liter.
Cadempino
Cadempino er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 315 meter over havet.
Kommunen ligg på venstresida av Vedeggio.
North Ayrshire
North Ayrshire (skotsk-gælisk Siorrachd Inbhir Àir a Tuath) er ein av 32 regionar i Skottland. Han grensar til Inverclyde i nord, Renfrewshire i nordaust, East Ayrshire i aust og South Ayrshire i sør.
Regionen vart oppretta i 1996 som ein etterfølgjar til distriktet Cunninghame som hadde dei nøyaktige same grensene. Hovudddelen av regionen har historisk vore ein del av det størstte County of Ayr, men omfattar òg øyane Arran, Great Cumbrae og Little Cumbrae i den nedre delen av Firth of Clyde. Alle øyane låg tidlegare i County of Bute.
Hegg
Hegg (Prunus padus) er eit lauvtre som veks over heile Noreg. Prunus er eit gammalt namn på plommetre, padus var namnet på ein busk i det gamle Hellas. Treet er vanleg i Europa og store delar av Asia. Hegg kan bli opp til 18 meter høg, har mørk stamme, langsmale og dropeforma mørkegrøne blad og kvite blomar som seinare blir til bær. Det er ofte fleire stammar som til saman dannar eit tre. Bæra blir svarte når dei er mogne, og har bitter smak. Blomane sit fleire i lag på ein 10–15 cm lang stilk. Dei er kvite og har ei aromatisk duft.
Heile treet blomstrar kraftig om våren etter lauvsprett (mai og juni). Seinare blir blomstrane til svarte bær som er store som erter med ein stein i midten. I juli-august er bæra mogne og dei har ein bitter smak. Treet formeirar seg ved hjelp av fuglar som spreier bæra. Hegg kan dessutan formeira seg både ved rot- og stubbeskot.
Veksestad
Treet veks nær elver, bekkar og vatn. Det trivst i fuktig, næringsrik og basisk gjørme- og leirjord. Hegg veks helst i område med halvskugge. I Sør-Noreg kan det følgja elvedalar opp til 1200 meters høgd.
Sjukdommar
Lokkrustsopp kan finnast på hegg. Dette er ein soppart som er vertvekslande mellom hegg og gran, og gran smittast alltid av infisert hegg.
Heggspinnmøll (Yponomeuta evonymella) et i somme år opp alle blada på heggen og etterlet tre som spøkelse dekte av spinn.
Boris Grigorjev
Boris Grigorjev var ein russisk målar og grafikar.
Liv og gjerning
Grigorjev vart fødd i Rybinsk og studerte på Stroganov kunstskule frå 1903 til 1907. Vidare studiar fann stad ved St. Petersburgs kunstakademi.under Aleksandr Kiseljov, Dmitrij Kardovskij og Abram Arkhipov frå 1907 til 1912. Han tok til å stille ut arbeida sine i 1909 som medlem av Union of Impressionists-gruppa. Medlem av Mir iskusstva-rørsla vart han i 1913. Ved sidan av kunstmåling var han også interessert i litteratur, og skreiv romanen 'Unge strålar'.
Grigorjev budde ei tid i Paris, der han studerte fransk målarkunst. I Paris mottok han sterke inntrykk av Paul Cézanne sin kunst.
Etter han kom tilbake til St. Petersburg i 1913 tok han del i St. Petersburg sitt bohemmiljø. Grigorjev hadde nær omgang med mange kunstnarar og forfattarar, mellom andre Sergej Sudejkin, Velimir Khlebnikov og poeten Anna Akhmatova Han måla fleire portrett av folk i omgangskrinsen.
Frå 1919 reiste og budde Grigorjev i mang eit utland, så som Finland, Tyskland, Frankrike, USA, Sentral- og Sør-Amerika. År 1934 fekk han publisert diktet Russland (Расея) i ei nord-amerikansk russisk-språkleg dagsavis Novoje Russkoje Slovo. Diktet var eit poetisk uttrykk over hans berømte serie med Russland-måleri.
Grigorjev døydde i 1939 i Cagnes-sur-Mer i Frankrike.
Philippe Senderos
Philippe Senderos er ein sveitsisk fotballspelar, som har spela i forsvar for Fulham i engelsk Premier League, og for det sveitsiske landslaget. Han gjekk til Fulham frå Arsenal etter sju år der, 9. juni 2010. Han debuterte for Sveits sitt A-landslag i mars 2005 i ein kamp borte mot Frankrike.
Miljøgift
Ei miljøgift er eit stoff som er skadeleg for naturen. Slike stoff kan gje skadelege effektar på naturmiljøet sjølv ved låge konsentrasjonar. Dei er lite nedbrytbare og kan ofte hopa seg opp i næringskjeden.
Døme på miljøgifter
Schadstoff
Nils Nordberg
Nils Nordberg er ein norsk forfattar, litteraturkritikar og instruktør for radioteater, tilsett i Norsk Rikskringkasting sidan 1969. Nordberg kjem frå Verdal. Har skrive ei mengd artiklar og essays om kriminallitteratur, fleire bøker om emnet og redigert antologiar av kriminalliteratur. Han har vore president i Rivertonklubben og motteke Jan Brobergs kritikerpris.
I 1992 mottok han Rivertonprisen sin ærespris.
Astarte
Astarte eller Ashtoreth var ei grødegudinne hjå fønikarane og kanaaittane.
Astarte hadde likskapar med Mesopotamia si Ishtar og vart av egyptarane sett på som dronning av Byblos. I egyptisk mytologi var gudinna Isis tenarinne hjå Astarte sin son medan ho søkte etter maken sin, guden Osiris.
Astarte i egyptisk mytologi
Astarte var dotter til guden Ptah. Ho var gift med Seth.
Astarte kan i førast attende til det gamle Egypt i på byrjinga av det attande dynastiet. Ho vart dyrka av eit semittisk folk i nordvest, ho vart dyrka som krigsgudinne.
Polohy
Polohy (ukrainsk Пологи) er ein by i Zaporizjzjia oblast i Ukraina. Byen har kring 20 000 innbyggjarar (2011).
Gransongar
Gransongaren (Phylloscopus collybita) er ein fugleart i slekta Phylloscopus, bladsongarar.
Skildring
Fuglen er om lag 12 cm lang. Han er svært lik lauvsongaren, men det er lett å skilje dei på songen. Gransongaren syng eit enkelt «tjipp tjapp» medan lauvsongaren syng ei dalande tonerekkje. Begge fuglane har brungrøn overside, gråkvit eller gulaktig underside og gulkvit overaugestripe.
Utbreiing
Arten sitt område strekker seg frå Frankrike, Storbritannia og Noreg i vest og vidare austover til dei sentrale delane av Russland. Mot sør går området til Middelhavet. I tillegg finst fuglen i høgareliggande skogar i Kaukasus og det nordlege Iran. På Pyrinê-halvøya og i Nord-Afrika vert arten erstatta av systerarten iberisk gransongar. Tidlegare rekna ein seks underartar. No er taksonet delt inn i fire artar, og gransongaren er oppdelt i underartane collybita, abietinus og tristis. I Europa reknar ein med at 30-60 millionar par hekkar. Denne bestanden har vore stabil siste tiåra.
Biotop og utbreiing i Noreg
Gransongaren finst i all slags skog, sjølv om blandingsskog med opne område viser seg å vere dei beste plassane for arten. Fuglen hekker ujamnt i heile Sør-Noreg, og er mest talrik i Møre og Romsdal og i Trøndelag. Utbreiinga i Nord-Noreg går nord til og med Troms. Ein reknar med at 100-500 tusen par hekkar i Noreg. Det har kanskje vore ein auke i talet. I Noreg hekkar underarten abietinus i Midt-Noreg, og Stjørdal er typelokaliteten for denne underarten. Lengre sør finn ein truleg ei blanding av collybita og abietinus. Slike blandingar er også kjende frå andre kontaktsonar, mellom anna i Polen.
Næring
Gransongaren lever mest av insekt, om hausten gjerne noko bær.
Hekking
Fuglen byggjer reiret sitt på eller rett over bakken av strå og visna lauv, og fôrar med fjør. Gransongaren legg 5-8 kvite egg med mørkebrune/svarte prikkar i mai-juni. Hoa rugar på egga i 13-15 dagar.
Trekkvanar
Gransongaren dreg til Sør-Europa og Nord-Afrika i september-oktober og kjem att i april. Hausttrekket startar i august, men dei fleste flyg ut av landet i september-oktober. Fuglar frå dei midtre og nordlege delane av landet trekker sørover via Sør-Sverige, medan fuglane frå det sørlege Noreg flyg direkte over Nordsjøen. Fuglane frå Noreg overvintrar kring den vestlege delen av Middelhavet, dei fleste på sørsida av dette, og dei kryssar havet i ein brei korridor frå Spania i vest til Italia i aust. Algerie er det landet der flest norske fuglar overvintrar. Overvintrarar i Noreg er sjeldsynte, men arten er observert i Farsund-området om vinteren. Gransongarane byrjar flyge frå vinterkvartera i februar, og hovudtrekket går i mars-april. Trekket nordover går langs same ruta som trekket mot sør. Til Noreg kjem fuglane i april, sjeldan allereie i slutten av mars. Høgste oppnådde alder etter ringmerking i Noreg er 3 år 5 mnd.
Aker Brygge
Aker Brygge er eit bustad- og kontorstrok med eit kjøpesenter i Oslo. Området ligg ved Indre Oslofjord i nærleiken av Rådhuset, på det tidlegare verftsområdet i Vika der Akers mekaniske Verksted AS låg til verksemda vart lagt ned i 1982. Utbygginga av Aker Brygge vart gjennomført i fire steg, der første byggjesteget stod ferdig i 1986 og det fjerde og siste byggjesteget stod ferdig i 1998. Men området har seinare vorte endra og ombygd monaleg. Heile eigedomsmassen er på 260 000 m2. Området består av eit kjøpesenter med butikkar og restaurantar, konferanselokale, kontorlokale og leilegheiter. I tillegg finst det ei småbåthamn. Ferjeterminalen for passasjerbåtane til Nesodden og i ruta til Vollen/Slemmestad ligg dels på Aker Brygge, dels på Rådhusplassen, men vert vanlegvis sagt å liggje på Aker Brygge.
Mjermen
Mjermen er ein innsjø som ligg i Aurskog-Høland kommune i Viken. Mjermen er skild frå den noko større innsjøen Setten ved Kolstadfoss der ein kort jernbanestrekning tidlegare vart nytta til å frakte båtar mellom innsjøane.
Det er noko båtliv om sommaren på Mjermen. Det offentlege friluftsområdet Halsnes ligg som ei halvøy ut i Mjermen.
Linga Holm
Midgarth, eller Holm of Midgarth og Linga Holm, er ei folktom øy i Orknøyane i Skottland, om lag 700 meter vest for Stronsay. Namnet Linga Holm kjem frå det norrøne Lyngholm.
Historie
Som mange av dei andre Orknøyane finst det mange arkeologiske funn på Midgarth. Desse er mellom anna piktiske hus og gamle steinrøyser.
Øya er ikkje busett i dag, men i 1841 vart det registrert ein familie på seks.
Dyreliv
Øya er yngleplass for mange gråsel og eit viktig hekkeområde for grågås.
Bekken
Bekkenet (med. pelvis) er den delen av skjelettet som bind dei bakre eller nedre lemmane saman med ryggsøyla og halebeinet.
Hjå menneske er bekkenet den lågaste delen av kroppsskjelettet og overfører kroppsvekta til beina. Det er bygd opp av krossbeinet og dei to hoftebeina. Desse dannar ein beinboge som er skål- og ringforma.
Canobbio
Canobbio er ein kommune kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 405 meter over havet.
Romanovka
Romanovka er ein stratovulkan sentralt på Kamtsjatka. Vulkanen ligg nord for elva Kozyrevka sør i Sredinnyjfjella.
Gökhan Inler
Gökhan Inler, tyrkisk stavemåte Gökhan İnler, er ein sveitsisk fotballspelar av tyrkisk avstamming. Han har spela på midtbanen for Napoli i italiensk Serie A, og for det sveitsiske landslaget. Han debuterte for A-landslaget 2. september 2006 i ein vennskapskamp mot Venezuela.
Mangen
Mangen er ein innsjø som ligg i Aurskog-Høland kommune i Viken og Eidskog kommune i Innlandet. Mangen kapell- og kapelldistrikt var tidlegare delt mellom Nes og Aurskog i Borg bispedømme i Akershus fylke.
Cadro
Cadro er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 473 meter over havet.
Trætte Mænd
Trætte Mænd er ein roman av Arne Garborg, som vart utgjeven for fyrste gong i 1891, og som skil seg ut i forfattarskapen ved å vere den einaste romanen av Garborg som er skrive på dansk-norsk. Romanen merker seg dessutan ut i norsk litteratursoge ved i særs stor grad å referere seg til form og idear som dei franske dekadanseforfattarane stod for på slutten av 1800-talet, med Joris-Karl Huysmans i brodden.
Innhaldet gjorde boka til ein av dei heftigast diskuterte europeiske romanane i 1890-åra. Han fokuserte nemleg på tilhøvet mellom kvinner og menn, med emne som kjærleik, kjønnsroller og kristendom.
Nyutgjeving
Garborg, Arne. Trætte mænd, band 4 i serien Skrifter i samling. Oslo 2001: Aschehoug. ISBN 82-03-18413-8
Kernavė
Kernavé (polsk språk: Kierniów) er ein tettstad søraust i Litauen, med noko over 300 innbyggjarar. Tidlegare var det ein by i området, som var hovudstad i Storfyrstedømet Litauen. I dag er det ein stad som mange turistar og arkeologar vitjar.
Kernavė er av UNESCO teke med på lista over verdsarv.
Rudakov
Rudakov (russisk Рудаков) er ein stratovulkan som ligg sentralt på øya Urup i Kurilane i Russland. Vulkan har eit 700 meter breitt krater som inneheld ein 300 meter brei kratersjø.
Risto Ryti
Risto Heikki Ryti var ein politikar i Finland. Han var den femte presidenten i Finland, frå 1940 til 1944. Presidenttida hans vart prega av finske framhaldskrigen under andre verdskrigen.
Muswell Hillbillies
Muswell Hillbillies er eit album av det engelske rockebandet The Kinks, som kom ut i november 1971. Albumet er kalla opp etter Muswell Hill-området i London, der bandleiaren Ray Davies og gitarist Dave Davies vokste opp, og der bandet oppstod tidleg i 1960-åra. Ironisk nok vart biletet på framsida av plateomslaget teken i The Archway Tavern, ein pub meir enn 3 km frå Muswell Hill.
Albumet er ei variert samling av songar av Ray Davies med fokus på frustrasjon og stress i det moderne livet. Albumet varierer musikalsk frå rock («20th Century Man») og country («Muswell Hillbilly») til blues («Here Come the People in Grey») og teatralsk, varieté-inspirerte songar («Alcohol»).
Mange kritikarar reknar dette som det siste av dei store albuma til bandet i «gullalderen» deira frå 1966 til 1972. I 1984 kalla Rolling Stone dette albumet «kjenningsbodskapet» til lågskrivaren.
Muswell Hillbillies var det første albumet bandet gav ut på RCA Records, etter at dei hadde forlate det førre plateselskapet sitt Pye Records (Reprise Records i USA). Hillbillies vart ikkje ein kommersiell suksess (det gjekk ikkje inn på listene i Storbritannia og var berre ein moderat suksess i USA), og salstala var skuffande samanlikna med suksessen til Lola året før. Men det fekk god kritikk og vart kåra til årets album i 1972 av Stereo Review.
Etter det neste albumet til The Kinks, Everybody's in Show-Biz i 1972, tok Davies bandet inn ein fire år lang «teatralsk» periode (1973-1976) med fleire musikarar i bandet, tematiske konseptalbum og omfattande sceneshow.
Medverkande
med:
North Lanarkshire
North Lanarkshire (låglandsskotsk Cooncil o North Lanrickshire, skotsk-gælisk Siorrachd Lannraig a Tuath) er ein av 32 regionar i Skottland. Han grenser i nordaust til City of Glasgow og omfattar mange av forstadane og pendlarbyane rundt Glasgow. Han grenser òg til Stirling, Falkirk, East Dunbartonshire, West Lothian og South Lanarkshire. Regionen dekkjer delar av dei tidlegare grevskapa Lanarkshire, Dunbartonshire og Stirlingshire.
Olavsstake
Olavsstake (Moneses uniflora) er ein om lag 10 cm høg eviggrøn plante med små lysgrøne blad og kvite nikkande blomstrar på opprett stengel. Han blei tidlegare rekna til vintergrønfamilien men er no rekna som del av lyngfamilien. Arten er den einaste i slekta Moneses.
Blomsterkrona er reint kvit og har form som ei femtakka stjerne. Blomsteren har gule støvberarar, og han har ein intens krydderduft. Olavsstaken formerer seg kjønna, ved sjølvbestøving eller ukjønna ved hjelp av lange utløparar.
Olavsstake er vanleg i moserike skogar over heile Skandinavia. Han veks opp til 1080 moh. i Hemsedal. I Danmark er han sjeldan. Elles er han utbreidd cirkumpolart frå Europa gjennom Sibir til Nord-Amerika. Sør i utbreidingsområdet veks han helst i fjelltraktar.
I Sverige vert han kalla ögonljus eller ögonpyrola; namnet har samanheng med at planten har vore bruka som lækjemiddel mot augesjukdommar. Det er usikker om det norske namnet har folkeleg tradisjon eller om det er eit nylaga namn.
Perth and Kinross
Perth and Kinross (Peairt agus Ceann Rois på skotsk-gælisk) er ein av 32 regionar i Skottland og eit statthaldarskap. Han grensar til Aberdeenshire, Angus, City of Dundee, Fife, Clackmannanshire, Stirling, Argyll and Bute og Highland. Perth er adminsitrativt senter. Regionen samsvarar i det store og heile, men ikkje heilt, med dei tidlegare grevskapa Perthshire og Kinross-shire.
Perthshire og Kinross-shire hadde felles grevskapsråd frå 1929 fram til 1975. Området vart skipa som eit enkelt distrikt i 1975, i regionen Tayside og vart ein eigen region i 1996.
Muckle Green Holm
Namnet er ei blanding frå fleire opphav. 'Holm' kjem frå norrønt holmr, medan 'Muckle' er skotsk for 'stor'. I sør ligg Little Green Holm og mellom dei to Sound of Green Holms. Aust for sundet er eit anna sund kalla Fall of Warness mellom Muckle Green Holm og den langt større øya Eday. I desse farvatna har European Marine Energy Centre sett opp eit testutstyr for tidvasskraft.
Det finst ein koloni med storskarv på Muckle Green Holm og ein oterbestand.
Ecuador
Ecuador er eit land ved ekvator, nordvest i Sør-Amerika. Landet grensar til Colombia og Peru og har kystline mot Stillehavet. Ecuador er eit av dei minste landa på dette kontinentet, det åttande største målt i flatevidd. Samanlikna med europeiske land er Ecuador litt mindre enn til dømes Italia. Folkesetnaden i landet er prega av etnisk mangfald med ca. 65 % mestisar og ca. 25 % urfolk (CIA faktabok ). Urfolket er ei samling av mange ulike grupper av indianarfolk kor majoriteten snakkar ulike dialektar quechua. Spansk er offisielt språk i landet. Økonomien i landet er påverka av fluktuasjonar i råoljepris. På siste halvdelen av 1990-talet var landet prega av politiske og økonomiske kriser. Etter at inflasjonen nådde 60 % i 1999 innførte styresmakta amerikanske dollar som offisiell valuta frå mars 2000. Frå då av blei også økonomien stabilisert. Geografisk og klimatisk er landet tredelt i ei varm kystsone, eit mildt høgland og ein våt og varm regnskog. Petroleum, fisk, tømmer og vasskraft er viktige naturressursar.
Geografi
Landet ligg på vestkysten av Sør-Amerika, under ekvator som òg forklarer namnet åt landet. Ein deler landet grovt inn i tre soner: høglandet Andes, la Sierra deler landet på langs, i vest har ein kystområdet, la Costa og i aust det lågtliggande området dekt av regnskogen i Amazonas, el Oriente. Galápagosøyane er ein del av Ecuador. Kystområdet er fruktbart om enn varmt av di det ligg lågt. I sør finn ein hamnebyen Guayaquil ved utlaupet av Rio Guayas. Høglandet strekkjer seg midt gjennom landet frå nord til sør kring 2500 moh. og har ein moderat temperatur. I høglandet finn ein provinshovudstadane Quito, Ambato og Cuenca. Mange av fjella her er delvis aktive vulkanar som når til 5 – 6000 moh. Blant desse er Chimborazo på 6310 moh. det høgste fjellet i Ecuador. I høglandet ligg det fleire kratersjøar, for eksempel Quilotoa, 35 km vest for Latacunga. El Oriente, (austen) det ecuadorianske namnet på amazonasområdet, ligg lågt, her er fuktig og varmt, alle elvane her drenerer til Amazonaselva. Dei viktigaste elvene er Napo, Coca, Pastaza, Putumayo og Aguarico. Ei fjerde sone Galapagosøyane, ligg ca. 1000 km ut i Stillehavet, er kjent for plante- og dyreliv med mange endemiske artar.
Politisk inndeling
Ecuador er delt inn i 22 provinsar (provincias):
Areal
Fordeling av arealet er:
Region: La Costa
Kystområdet er ei opp mot 100 kilometer brei lågtliggande stripe av landet avgrensa av Stillehavet i vest og foten av Andesfjella i aust. Opphavleg var landet her skogkledd også med mangroveskog, men no har jordbruk tatt over med bananplantasjar, kakao- og kaffifarmar. Mangroveskogen er i stor grad fjerna for å gje plass til oppdrettsanlegg for reker, ofte i illegal verksemd. Langs kysten finst fine strender, men òg viktige hamner. Hamna i Balao i Esmeraldasprovinsen er eksporthamn av råolja som er frakta i røyrer frå nordre del av Oriente. Kysten har regntid frå desember til mai. I motsetnad til Peru har ikkje Ecuador ørken i kystområdet.
Region: La Sierra
Høglandet er eit belte gjennom det sentrale Ecuador frå nord til sør og reknast som ein del av Andesfjella. Fleire av områda er avskoga for jordbruksføremål, andre område ligg i ei sone som er kjenneteikna av tåkeskog. Lengst nord i Ecuador er Andes to parallelle fjellkjeder (spansk cordilleras) som strekkjer seg i ei S-form mot sør. Dei vert kalla vestre og austre cordilleras. Lengst sør er dei ikkje distinkte. Fjellkjeda blei danna tidleg i kenozoikum, nyare geologisk æra, då Nazcaplata blei subdusert under Sør-Amerika-plata og fjellområda reiste seg.
Fjell og vulkanar
Ecuador har 20 vulkanar på fastlandet og 10 på Galápagosøyane. Fem av desse er nord for ekvator, også med Cayambe som den høgste vulkanen på den nordlege halvkule. 8 vulkanar i Ecuador er over 5000 meter, med Chimborazo på 6310 moh. som den høgste. Han kjem likevel berre på plass nummer tjue på lista over høgste vulkanar i Sør-Amerika. Det er utvikla turisme basert på fotturar og klatreturar på vulkanar. Cotopaxi er lett tilgjengeleg frå Quito og kan vere vulkanen med flest oppstigingar. Liste over dei 8 høgste vulkanar i Ecuador over 5000 moh. pluss 2 kjende aktive ordna frå nord til sør. Der finst òg to andre toppar over 5000 moh. som er systertoppar til Illiniza Sur og Chimborazo.
Region: El Oriente
Geografisk samsvarar regionen Oriente med dei seks austlegaste provinsane i landet. Dette er mest av alt tropisk regnskog og ein del av regnskogen i Amazonas. Vest for Oriente ligg Andesfjella eller regionen Sierra. Oriente er lågtliggande, det meste av arealet ligg mellom 200 og 800 moh., mens vestre del av Pastazaprovinsen ligg og noko høgare med provinshovudstaden Puyo på nesten 1000 moh. og i grenseområda mot Andes stig høgda raskt. Klimaet er mykje varmt og fuktig. Det er mindre variasjonar over årstida, perioden frå april til juni kan vere våtast, men her er òg lokale variasjonar. Ein finn to store nasjonalparkar i Oriente, Cuyabeno og Yasuni. Den sistnemnde ligg lengst aust i Pastazaprovinsen og Orellanaprovinsen mot Peru. Petroleumsverksemda i Ecuador går føre seg i Oriente og skaper naturleg nok konfliktar med folkegrupper som ikkje kan greie seg utan dei sårbare økologiske system i regionen. I 1998 underteikna presidentane i Ecuador og Peru ei endeleg fredsavtale som gjorde slutt på ein nær 200 år gamal grensekonflikt mellom dei to landa i Oriente.
Historie
Dei eldste buplassar i landet er funne nær Quito og er rekna å vere ca. 10 000 år. På kysten har ein funne spor av kulturell aktivitet med spesialisert produksjon og arbeidsdeling som er ca. 5500 år gamle og kan vere det eldste funn av slik aktivitet i heile Sør-Amerika.
Den første statsdanninga i området kom ein gong på 1300-talet i Quito. Ein av dei nyare kraftfulle kulturar voks opp på høglandet var cañarikulturen, kulturen kom fram mot starten av 1400-talet.
Etter at spanske conquistadorar hadde erobra sørlege del av inkariket sette det inn eit spanske erobringstokt mot Ecuador frå sør med assistanse frå styrkar frå cañari og Quito fell i 1534. Området kom inn under visekongedømmet Peru. På 1600-talet opplevde økonomien i landet framgang med bruk av innfødde som arbeidskraft i tekstilindustrien.
I 1822 vart Ecuador frigjort frå Spania og kom inn i ein føderasjon kalla Gran Colombia som berre varte til 1830. Frå då av hadde Ecuador sjølvstende, men den sameinte nasjonen var enda ikkje bygd.
Det frie Ecuador har vore prega av vald og ustabilitet. I hovudsak har ein observert ei polarisering mellom eit liberalt forretningsorientert Guayaquil og ein konservativ elite av kreolar i Quito. Rundt første hundreårsskifte kom ei liberalistisk rørsle over landet med revolusjonære omveltingar. Om litt vart kyrkje og stat skilt frå kvarandre, det vart innført ytringsfridom og religionsfridom, monopol som bruk av indiansk arbeidskraft vart broten.
I 1941 okkuperte Peru store delar av Oriente, Ecuador måtte gje frå seg ca. 137 tusen kvadratkilometer for ei fredsslutting, men striden vart ikkje løyst før ein endeleg fredsavtale kom i stand i 1998.
Den siste valde presidenten Lucio Gutiérrez vart tvungen til å trekkje seg og gjekk i eksil i april 2005. I oktober kom han tilbake til Ecuador kor han straks blei arrestert. Alfredo Palacio var visepresident under Gutiérrez og sat i presidentembetet fram til valet i oktober og november 2006. Den 26. november sigra Rafael Correa over Alvaro Noboa med 56,8 % av røystene, og Correa er no president i Ecuador.
Folkesetnad
I førkolumbisk tid var Ecuador eit område i Sør-Amerika med stor tettleik i folkesetnaden og stort mangfald i etnisitet, språk og kultur. Dette kom til å endre seg alt i den relativt korte perioden under inkariket då quechua fekk utbreiing og ein fekk nedgang i folkesetnaden blant dei som var i opposisjon til styret, til dømes cañarifolket. Mot slutten av perioden var det òg ein generell tilbakegang i folkesetnaden grunna epidemiar. Under inkatida blei folkesetnaden i Sierra-regionen utsett for ein sentralisert kontroll og organisering, vegnettet hjelpte til for kommunikasjonar og ein første urbanisering kom i gang. Då spanjolane kom levde for eksempel 2–300 000 i Otavaldoområdet, mange av dei i byar.
Under hacienda i den spanske kolonitida oppstod det eit einsarta rasistisk klassesystem kor kvite hacendados åtte all jord og alle produksjonsmidlar, dei kvite dominerte handelen, kyrkja og statsadministrasjonen, og dei innfødde stod i skuld til hacendados. På 1500-talet endra dette lite på demografien, folkesetnaden var framleis konsentrert i høglandet, men seinare på 1700- og 1800-talet kom det ei sterkare utvikling i Costa-regionen. Alt i alt har ein etter ca. 1700 sett migrasjon frå høglandet til Costa og i mindre grad til Oriente, til det kjem sesongmessig migrasjon til plantasjar på kysten. Provinsar i høglandet som Imbabura, Pichincha og Cotopaxi i nord vart styrkte saman med Azuay (Cuenca) og Loja i sør. Etter oppgang med kaffiplantasjar og særleg etter bananboomen utover 1950- og 1960-talet vart det ein oppsving i Manabí, Guayas og El Oro. Fleire tidlegare kulturar i Costa-regionen og Sierra forsvann og smelta saman til ein «quichuakultur».
Ei større endring i folkesetnaden kom med oljeinntektene på 1970-talet. Inntektene førte med seg industrialisering, bygging av infrastruktur og styrking av dei største byane. Det gjekk òg føre seg ein viss migrasjon til Oriente-regionen kor petroleumsførekomstane finst. Byar som Santo Domingo og Puyo i Oriente voks. Utviklinga kan eksemplifiserast med tal: ca. 1950 budde ca. 25 % av folkesetnaden i byar, i 1981 var talet auka til 51 %, av det 25 % i byane Quito og Guayaquil til saman. Det har også skjedd ein urbanisering som kan forklarast med økonomisk utvikling for jordbruksentra. Machala og Manta er døme på slike byar.
Ulempa med urbanisering i store byar som Quito og Guayaquil er at folkeveksten overgår framvekst av infrastruktur for drikkevatn, elektrisitet og helsetenester og det følgjer med dårlege sosiale tilhøve.
I dag er dei ca. 13,5 millionar innbyggjarane i Ecuador grovt rekna fordelt på ca. halvparten i Costa-regionen, 45 % i Sierra-regionen og 5 % i Oriente. Mellom ein og to millionar nyttar quechua, men mange av desse er tospråklege og spansk vinn fram med urbaniseringa. I dei siste åra har ein sett at relativt mange ecuadorianske borgarar har migrert til Sambandsstatane og til Europa, særleg Spania og Italia. Mellom 1996 og 2001 reiste 378 000 for å arbeide i utlandet, meir enn 8 % av dei som arbeider i Ecuador. Føremonen for landet er at mange av desse fører inn framand valuta til Ecuador, frå 2000 til 2002 vart det overført årleg USD 1,4 milliardar til Ecuador, etter petroleumsinntektene representerte dette største innteninga av hard valuta for landet og har ført med seg betre levekår for dei som er igjen i landet.
Kjelder
ISBN 82-02-23071-3
Amvrosijivka
Amvrosijivka (ukrainsk Амвросіївка; russisk Амвросиевкаm Amvrosijevkam) er ein by i Amvrosijivka rajon i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Han har kring 20 000 innbyggjarar (2011).
Byen vart grunnlagd i 1869 då det vart bygd ein togstasjon på staden og han fekk bystatus i 1938. Sidan 1896 har det lege ein sementfabrikk i byen.
Sul
Sul, suvl, eller suvvel (norrønt sufl) er feit kraftig mat som kjøtt, flesk og smør, som ein åt attåt annan mat.
Ponte Capriasca
Ponte Capriasca er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 447 meter over havet.
Pehr Svinhufvud
Pehr Evind Svinhufvud var ein politikar i Finland. Han var den tredje presidenten i Finland, frå 1931 til 1937.
Kanaan
Kanaan er eit namn mellom anna frå det gamle testamentet på landet vest om Jordanelva. Seinare vart eit nokolunde tilsvarande område kjend som Palestina. Namnet Kanaan er òg kjend frå eldre egyptiske kjelder, og landet høyrde til tidvis antikkens Egypt. Landet var folkesett av kanaanittar.
For israelittane var Kanaan «det lova landet», det som Gud lova dei på Abraham si tid. Kannan var òg namnet på landet dei kom att til etter å ha vandra i førti år ut av Egypt.
I Evangeliet etter Matteus er ei kanaaneisk kvinne nemnt i det 15. kapitlet; ordforklaringa seier at kanaanearane var det heidenske folket som budde langs kysten ved Middelhavet nord for Palestina.
Kyösti Kallio
Kyösti Kallio var ein politikar i Finland. Han var den fjerde presidenten i Finland, frå 1937 til 1940. Presidenttida hans vart prega av finske vinterkrigen under andre verdskrig.