cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vingersjøen
Vingersjøen er ein innsjø på om lag 2 km² like aust for Kongsvinger kommune i Innlandet. Vanlegvis renn vatnet frå sjøen ut i Glomma via Noret, men ved flaum i Glomma flyt vatnet andre vegen. Når vasstanden i sjøen når eit visst nivå, overstig det vasskiljet sør for sjøen og vatnet renn ned i Vrangselva og til Sverige. Dette fenomenet vert kalla bifurkasjon.
Kondensasjonskjerne
Rolla til planteplankton
Sulfatpartiklar (SO42- og dropar av metansulfonsyre) opptrer som kondensasjonskjernar. Desse sulfatpartiklane blir delvis danna av dimetylsulfid (DMS) produsert av planteplankton i havet. Algebløming i havoverflata oppstår i nesten alle område og medverkar stort til tilførsla av DMS i atmosfæren. Ein teori er at ein auke i global temperatur vil føre til auka algebløming og derfor meir kondensasjonskjernar i atmosfæren, men ein har ikkje funne prov som støttar denne teorien enno.
Cochini-jødar
Språket
Dialekten bruker òg mange spesielle ord, som er laga frå malayalam-røter men ikkje finst på vanleg malayalam, for å skildra Gud på ein måte som passar med jødedommen. Dei fleste av desse orda er direkte omsette frå hebraisk til malayalam, til dømes ആദിപെരിയോന് ádiperiyån ‘den høgaste’, ഒരുവന് ആയവന് oruvanáyavan ‘den einaste’ og മൂലമ് ഉഡയോന് múlam udayån ‘den som finst i seg sjølv’. Cochini-jødar bruker også nokre uttrykk som inneheld blanding av hebraisk og malayalam, som ആലമ്പഡച്ചവന് álam padatsjavan som er laga av det hebraiske álam (universet) og det malayalam padatsjavan (‘skaparen’).
Latvisk morfologi
Latvisk morfologi er ikkje så arkaisk som litauisk morfologi, men likevel meir konservativ enn dei fleste andre indoeuropeiske språk.
Latvisk har sju kasus, nominativ, genitiv, dativ, akkusativ, instrumentalis, lokativ og vokativ.
Adjektiva kongruerer med substantiva i kasus og numerus.
Verba blir bøygd i tempus, person, numerus og modus.
Cochini-jødar
Språket
Cochini-jødar er stolte av det indiske opphavet sitt og har halde på identiteten og språket sitt til og med etter at dei flytte til Israel. Ein trur at det finst om lag 7 000 brukarar av jødisk-malayalam i Israel i dag.
V.S. Naipaul
Karibiske forteljingar
Den neste romanen hans, A House for Mr Biswas (1961), var inspirert av Naipaul sine barndmsminne om faren. I romanen tek tittelkarakteren Mohun Biswas for seg ei rekkje ulike yrke - han er lærling hjå ein hinduprest, blir skiltmålar, driv ein daglevarehandel og er reporter for The Trinidad Sentinel). Ambisjonane hans blir stadig underminert av den mektige svigerfamilien hans og av kolonistyret han lever under.
Reiseskildringar
Dette var ei endringstid for heimstaden til Naipaul og for ei rekkje andre britiske koloniar. Etter lokale kampanjar fekk Trinidad og Tobago avgrensa sjølvstyre i 1958 og fullt sjølvstende i 1962. Ei liknande utvikling fann stad i andre koloniar, som anten nyleg hadde fått eller var i ferd med å oppnå sjølvstende. Etter å ha fullført A House for Mr Biswas reiste Naipaul og kona rundt i Britisk Guiana, Surinam, Martinique og Jamaica i fem månader. Her tok Naipaul notat til den første reiseskildringa si, The Middle Passage: Impressions of Five Societies – British, French and Dutch in the West Indies and South America.
I 1962 reiste V.S. og Pat Naipaul til India, der Naipaul skreiv An Area of Darkness. I landet familien hans stamma frå kjende Naipaul seg for første gong anonym. Den ansiktslause kjensla der han ikkje lenger blei plassert som tilhøyrande ei viss folkegruppe, som på Trinidad og i England, gjorde han nervøs. Han var også opprørt over det han såg på som den oppgitte eller unnvikande indiske rekasjonen på fattigdom og liding.
Under det eittårige India-opphaldet skreiv Naipaul også Mr Stone and the Knight's Companion, den einaste romanen hans som går føre seg i Storbritannia med innfødde britiske hovudpersonar. Han tok imot ein invitasjon til å skriva eit månadleg Letter from London for Illustrated Weekly of India.
Tilbake i London, etter å ha skrive An Area of Darkness, kjende Naipaul seg kreativt uttømd. Han følte at det trindidadiske stoffet hans var oppbrukt. Heller ikkje India eller Mr Stone and the Knight's Companion hadde gjeve han nye idear for oppfinnsam skriving. Ekteparet hadde dårlegare råd, og Pat byrja å undervisa att for å bidra til å forsørga dei. Naipaul sine bøker hadde fått gode kritikkar, men ikkje seld så mykje at han tente godt på dei.
På det sosiale nivået var Naipaul i ferd med å fjerna seg frå sirkelen rundt Caribbean Voices, men hadde ikkje enno fått innpass i det britiske samfunnet generelt. Dette endra seg då han møtte Antonia Fraser, som på den tida var gift med den konservative politikaren Hugh Fraser. Fraser introduserte Naipaul til sin sosiale sirkel i den britiske overklassen av politikarar, forfattarar og artistar. Eit av dei nye kjennskapa, baron Glenconner som var far til forfattaren Emma Tennant og hadde eigedommar på Trinidad, arrangerte eit lån for Naipaul på 7 200 pund. Dette gjorde at Naipaul og Pat kunne kjøpa eit tre-etasjars hus i Stockwell Park Crescent i Lambeth.
I 1964 blei Naipaul beden om å skriva eit filmmanus til ein amerikansk film. Han var nokre månader på Trinidad der han skreiv forteljinga, kortromanen A Flag on the Island som seinare blei gjeven ut i samlinga A Flag on the Island. Det fullførte manuset appellerte ikkje til regissøren, og filmen blei ikkje laga. Forteljinga tek for seg ein amerikanar, Frankie, som vitjer ei karibisk øy i 1964 etter å ha vore der tidlegare, under andre verdskrigen. Han utforsker minna sine der han hadde prøvd å hjelpa fattige øybuarar ved å gje frå forsyningane sine, men kjem fram til at det ikkje finst enkle løysingar på dei sosiale problema på øya. Dette var eit tema Naipaul seinare kom til å venda tilbake til.
Afrika
Kort tid etter at han hadde fullført A Flag on the Island byrja Naipaul å arbeida på sin neste roman, The Mimic Men. Han sleit gjennom bortimot eit år utan å koma nokon særleg veg. Ved slutten av denne perioden fekk han tilbod om å vera residerande forfattar ved Makerere University i Kampala i Uganda. Der byrja han å skriva om romanen tidleg i 1966, og fullførte verket på kort tid. Den fullførte romanen braut ny grunn for Naipaul. Han skilde seg frå dei karibiske forteljingane hans ved at han ikkje var komisk. Soga blei ikkje fortald kronologisk. Språket var prega av allusjon og ironi. Verket hadde både skjønnlitterære og sakprosa-eigenskapar, ein metode Naipaul seinare kom til å bruka i andre verk. The Mimic Men, som er ei fiksjonell framstilling av karibisk politikk, fekk ei generelt positiv mottaking. Karibiske politikarar som Michael Manley og Eric Williams reagerte på henne, sistnemnde skreiv: «V. S. Naipaul's description of West Indians as 'mimic men' is harsh but true ...»
Under afrikaopphaldet reiste Naipaul rundt i Uganda, der han mellom anna vitja Kisoro distrikt på grensa mot Rwanda og Kongo. Han viste interesse for kulturen, historia og tradisjonane til bagandafolka i området. Han og Pat vitja Mombasa i Kenya saman, der dei var i ein månad. Naipaul drog også til Tanzania med ein ung amerikanar han var blitt ven med i Kampala, Paul Theroux.
I oktober 1966 blei Naipaul beden av den amerikanske forleggjaren Little, Brown and Company om å skriva ei bok om Port-of-Spain. Arbeidet med boka tok over to år, og fekk eit stadig utvida omfang. The Loss of El Dorado blei til slutt ei historie om Trinidad basert på primærkjelder. Pat brukte mange månader i arkiva til British Library for å finna desse kjeldene. Det endelege resultatet var ikkje den reisehandboka forlaget hadde venta seg. I staden gjekk Alfred A. Knopf med på å gje boka ut i USA, medan André Deutsch gav henne ut i Storbritannia.
Naipaul hadde ei tid vore misnøgd med det politiske klimaet i Storbritannia. Særleg plaga den aukande offentlege misnøya med asiatiske innvandrarar frå tidlegare britiske koloniar han. Medan han skreiv på The Loss of El Dorado selde han og Pat huset sitt og levde eit omflakkande liv der dei leigde husvære eller lånte hus av venner. Etter at boka var fullført reiste dei til Trinidad og Canada på leit etter ein stad å slå seg ned. Medan Naipaul hadde håpa å selja ei mengd bøker og ikkje li av pengenaud meir, blei det berre selt 3000 utgåver av boka i USA. I tillegg viste det seg at Naipaul sakna England meir enn han hadde rekna med. Paret vende derfor til slutt tilbake til Storbritannia. Dei ende opp med ein liten leilegheit i London og eit meir landleg hus ved Salisbury.
Atsushi Kimura
Atsushi Kimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Witenwasserenstock
Witenwasserenstock er eit 3 082 meter høgt fjell i Sankt Gotthard-massivet i Dei lepontinske Alpane i Sveits. Fjellet har namn etter dalen Witenwasseren som ligg nordaust for toppen, i kantonen Graubünden. På vestsida ligg dalen Geretal i kantonen Uri.
Fjellet dannar vasskilje mellom tre av dei største nedslagfelta i Europa, høvesvis Nordsjøen, Middelhavet og Adriahavet. Witenwasserenstock ligg mellom Furkapasset, Nufenenpasset og St. Gotthard-passet.
Nedbøren som fell på nordsida av Witenwasserenstock renn via elvane Reuss og Rhinen mot Nordsjøen. Nedbøren som fell på vestsida hamnar via Rhône i Middelhavet. På austsida av Witenwasserenstock renn vatnet via Ticino-elva, innsjøen Lago Maggiore og elva Po til Adriahavet. Nedbøren som renn mot Nordsjøen renn lengst, 670 km, nedbøren som renn ut i Adriahavet reiser kortast, 360 km.
Atsushi Kimura
Han spela for klubben Gamba Osaka.
V.S. Naipaul
Afrika
No skreiv Naipaul ei ny bok, In a Free State, som bygde på erfaringane hans frå Afrika. Tittelteksten er ein kortroman der to unge europearar reiser gjennom eit afrikansk land som ikkje er namngjeve, men kanskje kan vera Uganda, Kenya eller Rwanda. Verket tek for seg den nye fridommen til desse landa og det politiske kaoset i den postkoloniale verda. Det viser også motsetjingane mellom dei idealistiske, rotlause reisande og dei eldre europeiske nybyggjarane i landet. Sjølv om dei har liberale haldningar kan dei reisande likevel ha fordommar, medan dei usentimentale og tidvis brutale nybyggjarane også kan visa medynk.
I desember 1971 reiste V.S. Naipaul og kona til Trinidad for å dekkja ei sak der aktivisten Michael X var skulda for drap på to medlemmer av kollektivet sitt i Arima. Ekteparet hadde store vanskar på denne tida. V.S. Naipaul var avhengig av Pat, men gjekk likevel ofte til prostituerte. Han hadde stadig dårlegare humør og barnsleg oppførsel, og Pat fekk ei større moderleg rolle for han. Ho byrja å skriva dagbok, noko ho kom til å fortsetja med i dei neste 25 åra. Boka dokumenterer livet og arbeidet til V.S. Naipaul, og spegler rolla til Pat i forfattarskapen hans.
Naipaul vitja kollektivet i Arima og Pat følgde med på rettssaka. Ein gammal venn av Naipaul, Francis Wyndham, var no redaktør for The Sunday Times og ville trykka historia i avisa. Rundt same tid blei Naipaul beden av Robert B. Silvers, redaktørem av New York Review of Books, om å skriva nokre tekstar om Argentina og Eva Perón. På oppmoding frå Silvers dekkja Naipaul seinare også det republikanske landsmøtet i Dallas i 1984, som inspirerte han til å skriva «Among the Republicans», ein antropologisk studie av «ein kvit stamme i USA».
Sakarjas lovsong
Sakarjas lovsong, eller, etter opningsorda Benedictus Dominus («Lova vere Herren»), er ein bibelsk salme som står i opningskapittelet i Evangeliet etter Lukas.
Sakarja var ifølgje Bibelen gift med Elisabeth og far til Johannes døyparen.
V.S. Naipaul
Bibliografi
Skjønnlitteratur
Sakarjas lovsong
Benedictus Dominus er høgdepunktet i laudes, tidebøna om morgonen. Tidleg i mellomalderen var Benedictus Dominus lesen eller sungen på den staden i den franske messa der Gloria in Excelsis deo seinare fekk fast plass.
V.S. Naipaul
Bibliografi
Anna
Sakarjas lovsong
Mange komponistar har skrive musikk til Benedictus Dominus.
Benedictus kan òg vise til Benedictus qui venit, Mark. 11.9.
V.S. Naipaul
Kjelder
Singh, Bijender. (2018) ed. "V.S. Naipaul: A Critical Evaluation." New Delhi: Pacific Books International.
Vermunden
Vermunden er eit vatn som ligg i Åsnes kommune i Innlandet.
Attalens
Attalens er ein kommune i distriktet Veveyse i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 777 meter over havet.
Shapinsay
Shapinsay er ei øy i Orknøyane utanfor nordkysten av Skottland. Det er éin landsby på øya, Balfour som har ferjesamband til Kirkwall på Orkney Mainland. Balfour Castle, bygt i skotsk baronistil, er ein av dei største attraksjonane på øya og eit minnesmerke etter familien Balfour som levde her på 1700- og 1800-talet. Familien Balfour omforma livet på øya ved å innføre nye jordbruksteknikkar. Andre landemerker er ein ståande stein, ein broch frå jernalderen og ein saltvassdusj.
Øya har eit areal på 29,5 kvadratkilometer og er den åttande største øya i Orknøyane. Ho er låg og frodig og det meste av ho vert nytta til jordbruk. Shapinsay har to naturreservat og er kjend for fuglelivet. I 2001 hadde Shapinsay 300 innbyggjarar. Økonomien på øya er hovudsakleg basert på jordbruk, bortsett frå nokre små føretak som hovudsakleg er basert på turisme. Det er planar om å byggje vindturbinar på øya.
Namnet på øya er ikkje like enkelt å tolke som mange av dei andre øynamna i Orknøyane. Den siste stavinga 'ay' kjem frå norrønt for øy, men dei to første stavingane er meir vanskeleg å tyde.
Høgsterettsjustitiarius
Høgsterettsjustitiarius er den av dommarane i Noregs Høgsterett som er juridisk leiar av domstolen.
Fotnotar
Høyesterettsjustitiarius
Klara Semb
Klara Semb var ein norsk kulturforskar frå Oslo. Ho er kjend for å ha vidareutvikla norsk folkedans, og har vore viktig for utviklinga av synet på bunadar.
Klara Semb dansa i leikarringen som Hulda Garborg starta og leia, og tok seinare over instruksjonen. Ho blei etter kvart svært interessert, og sa i 1912 opp jobben sin som for å kunna via seg folkedansen på heiltid. Etter tre studieår i USA gav ho i 1921 ut den første rettleiinga si til folkedans, Tritur (Tretur frå Hordaland). Året etter gav ho saman med Knut Liestøl ut to bøker med rettleiingar,
I leikarringane brukte ein gjerne folkedrakter, men desse hadde ofte lite feste i den eigentlege norske kledestradisjonen. Etter kvart som Semb å blei leikleiar, fekk ho reisa rundt i landet og sjå mange ulike bunadstradisjonar. Ho utvikla etter kvart eit syn på korleis bunadar skulle vera som var noko strengare enn det Garborg hadde.
På den tida vart bunadane til nokså tilfeldig, folk sydde dei sjølve med inspirasjon frå folkedrakter, men tilpassa sin eigen smak og bruk. Semb ville tilbake til tradisjonen, og gjekk inn for å laga nøyaktige drakter etter mønster frå gamle klede. Materiale, fargar, sølvpynt og fargar måte vera ekte, og den ferdige bunaden måte følgja ein lokal tradisjon, og ikkje vera eit lappeteppe av ulike drakter og stilar.
Semb vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden for verksemda si. I tillegg var ho statsstipendiat og æresmedlem i Noregs Ungdomslag.
Bjørkeris
Eit bjørkeris er ein bunt kvistar frå eit bjørketre. Det har tradisjonelt vore brukt som pynt og til å slå med, gjerne som straff. Det har og vorte nytta til dekking av gulv, t.d. i samiske gammer.
Rising og dasking
Bjørkeriset vart gjerne brukt til avstraffing av ungar ved at ein slo bjørkeriset hardt mot den berre baken til ungane. Rising med mellom anna bjørkeris fann også stad mot vaksne fram til midten av 1900-talet. «Ris på rumpa» påfører smerte og skam, ved at bakenden blir blotta. Som anna fysisk avstraffing er det no forbode over store delar av Europa.
I land med badstue-tradisjon, som Finland, Skandinavia, Baltikum og Russland, er det vanleg å daska kroppen med bjørkeris/bjørkelima dyppa i vatn for å auka blodsirkulasjonen og opna porene i kroppen. Sidan bjørkerisa har blada på og gjerne er mjukna gjennom å ha lege i vatn, gjer det ikkje vondt.
Elva Isle
Isle er ei 235 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Dordogne frå høgre. Ho har sitt utspring nordvest i Massif Central, nær landsbyen Nexon (sør for Limoges). Ho renn sørvestover gjennom følgjande departement og byar:
Ho munnar ut i Dordogne i Libourne. Sideelvar til Isle er Auvézère og Dronne.
Torbjørn Lien
Torbjørn Lien i Mosjøen) er ein norsk teikneserieskapar som er mest kjend for serien Kollektivet.
Vaud
Vaud (fransk Vaud) er ein av kantonane i Sveits. Kantonen ligg i den sørvestlege delen av landet. Hovudstaden i Vaud er Lausanne. Kantonen har 701 526 innbyggarar. Flatevidda er på 3 212 km2.
Torbjørn Lien
Han debuterte som serieteiknar i skoleaviser i heimbyen Mosjøen i Nordland. Lokalavisa Helgeland Arbeiderblad publiserte i 1984 serien Orion, og etter det fekk han publisert seriar, hovudsakleg i blad som KOnK og Kraftig Kost. Tidleg i 1990-åra skreiv og utvikla han eit av dei aller første norske rollespela på marknaden, kalla Imperium 3000. Lien står òg bak den kritikarroste litterære fanzineserien Ácin Dambágin
Kollektivet starta Lien å utvikle mot slutten av 1990-åra, og som serien vart publisert i 2000. Han lager òg ein vitseserie basert på bibelvers, kalla Mannakorn. Ved sida av å vere serieteiknar arbeider han som lærar ved animasjonsstudiet på Høgskulen i Volda. Han har lagd fleire animerte kortfilmar som har blitt vist på tv og festivalar i inn- og utland.e
Vaud
Geografi
Størstedelen av kantonen ligg mellom Genfersjøen i sør og Neuchâtelsjøen i nord, ein del ligg aust for Genfersjøen. Kantonen grensar i nord til kantonen Neuchâtel, i aust til kantonane Fribourg og Bern, i sør til Valais og Genève, medan han i vest grensar opp mot Frankrike og til kantonen Jura. Landskapet i søraust ligg på nordsida av Bern-Alpane og er rike på fjell. I dette området, ofte kalla Vaud-Alpane, ligg høgste fjellet i kantonen, Les Diablerets, der ein òg finn dei einaste isbreane i kantonen. Dei sentrale delane av kantonen ligg i eit morenelandskap, og består såleis av ein god del åsar og mindre vatn. Områda i nordvest, der landskapet stig opp mot Jurafjella, er prega av lågare fjelltoppar, dei aller fleste med høgder mindre 1 500 meter over havet.
Språk og samfunn
Talespråket i Vaud er fransk. 28 % av innbyggarane i kantonen er utanlandske statsborgarar, ein stor del av desse kjem frå Italia. Om lag 40 % av innbyggarane er protestantar, nesten like mange, 34% soknar til den romersk-katolske kyrkja. Etter reformasjonen og inn i det 20. hundreåret var kantonen fullstendig dominert av protestantismen, veksten for katolisismen kjem mykje av den store innvandringa frå Sør-Europa.
Distrikt og kommunar
Vaud omfattar ti distrikt, som er delt opp i til saman 376 kommunar. Dei ti distrikta er Aigle, Broye-Vully, Gros-de-Vaud, Jura-Nord Vaudois, Lausanne, Lavaux-Oron, Morges, Nyon, Ouest Lausannois og Riviera-Pays-d'Enhaut.
Dei mest folkerike kommunane etter Lausanne, er Yverdon-les-Bains, Montreux, Renens, Nyon, Vevey, Pully, Morges, Gland, Prilly, Ecublens og La Tour-de-Peilz. Alle desse har over 10&nsbp;000 innbyggarar.
Historie
Gjennom mellomalderen rådde ulike maktsentera over landområda i det seinare Vaud. Burgundarar tok kontroll over området på 400-talet. Seinare, i merovingartida, rådde frankarar til desse i 888 måtte vike for karolingane sitt keisardømme. Det tyske fyrstehuset Zähringen erobra makta i 1032 og styrte Vaud til 1218. Ei ny fyrsteslekt, hertugane av Savoie, fekk makta og skapte, gjennom danninga av eit baroni, den første politiske eininga i området. På 1400-talet vart Savoy si makt svekka, og militære styrkar frå kantonen Bern byrja erobre delar av området. I 1536 annekterte Bern heile det seinare Vaud.
Bernesarane var lite populære, særleg hos dei franskspråklege i Vaud. Dei fransktalande kjende seg tilsidesett i høve til dei som tala tysk. I 1723 leia offiseren Abraham Davel eit opprør, som vart slått ned, og Davel vart avretta. Seinare dreiv vaudarane ut guvernøren frå Bern, og danna i 1798 utbrytarkantonen Léman. Denne kantonen gjekk same året med i den nyskipa republikken Helvetia. Etter republikken braut saman i 1803, gjekk Vaud inn i den sveitsiske føderasjon som eigen kanton. Under den sveitsiske borgarkrigen i 1847, var Vaud ein sterk motstandar av dei konservative og katolsksinna kantonane.
André-Pierre Gignac
André-Pierre Gignac er ein fransk fotballspelar. Han spelar som spiss for Tigres UANL og det franske landslaget. Gignac høyrer til rom-folket. Han var toppskårar i den franske toppdivisjonen i 2008/09-sesongen då han spelte for Toulouse. I 2012/13- og 2013/14-sesongen vart han Marseille sin toppskårar i serien. Han vart seriemeister i Mexico med Tigres UANL i apertura-sesongen i 2015. Gignac var med i Frankrike sin tropp til VM i 2010 og spelte i alle Frankrike sine tre kampar i den meisterskapen.
Teramo
Teramo er ein by sentralt i Italia. Han er provinshovudstad i provinsen Teramo i regionen Abruzzo. Kommunen har om lag 55 000 innbyggjarar (2009).
Byen blei grunnlagd av romarane under namnet Interamnia, som tyder «mellom elvane», ettersom han ligg mellom elvane Vezzola og Tordino. Dette latinske namnet blir framleis nytta i visse samanhengar, som i namnet på Coppa Interamnia, den årlege internasjonale handballtevlinga for ungdom, og som nemning for asteroiden 704 Interamnia.
I lang tid var byen ein grensby mellom kongedømet Dei to Sicilia og Kyrkjestaten, og sidan det var vanskeleg med kommunikasjon med andre delar av Italia, var han isolert i lange tider. Gran Sasso-tunnellen har nyleg gjort Teramo langt meir tilgjengeleg.
Historie
Interamna vart grunnlagd av praetutiarar (som i følgje gamle segner var knytt til fønikarar, medan forskarar i dag meiner dei var i slekt med ei anna nærliggande italisk stamme kalla Piceni) som hovudstaden deira. Han vart erobra av konsul Manius Curius Dentatus i 290 fvt. og omgjort til ein Municipium. Under forbundsfellekrigen (91-88 fvt.) tok dei Sulla si side, som tok bort kommunestatusen deira. Denne vart seinare gjenoppretta av Julius Cæsar.
Byen kom raskt i nedgang etter Vestromarriket sitt fal og vart så styrt under gotarar og austromarar, før det vart ein del av det lombardiske Hertugdømet Spoleto. I 1156 vart byen sett i brann av den normanniske greven Robert av Loretello og så bygd opp igjen med hjelpå av biskop Guido II. På 1300- og 1400-talet leid byen av striden mellom lokale familiar som til slutt enda med at dei hamna inn under Aragon. Litt seinare vart byen ein del av Kongedømet Napoli, der han vart hovudstad i provinsen Abruzzo Ulteriore fram til han vart annektert av Italia i 1860.
Under den andre verdskrigen gjorde innbyggjarane opprør mot den tyske okkupasjonen. Dette førte til at Teramo vart gjeven gullmedaljen for sivilt mot av Carlo Azeglio Ciampi den 15. september 2005. Byen vart frigjort frå nazistane og fascistane av Salò den 14. juni 1944.
Dodekanesane
Dodekanesane (gresk: Δωδεκάνησα, Dodekánisa, tyrkisk: Onikiada, begge tyder «tolv øyar», italiensk: Dodecaneso) er ei øygruppe i Egearhavet i Hellas, utanfor sørvestkysten av Tyrkia. Øyane har ei rik historie og mange av sjølv dei minste busette øyane har fleire austromerske kyrkjer og mellomalderfestningar.
Det tidlegare greske prefekturet Dodekanesane består av 163 øyar, der 26 er busette. Namnet syner til at det er tolv større øyar i øygruppa, men det varierer litt kva for øyar som blir nemnde som dei tolv, og administrativt reknar ein i dag femten hovudøyar.
Den historisk viktigaste og mest kjende av øyane er Ródos, som i fleire tusenår har vore den dominerande øya i området. Andre viktige øyar er Kos og Pátmos, medan dei andre hovudøyane er Agathonísi, Astypálea, Kálymnos, Kárpathos, Kásos, Khálki, Léros, Lipsí, Nísyros, Sými og Tílos, dessutan Kastellórizo, som eigentleg ikkje ligg i Egearhavet, men aust i Middelhavet. Andre øyar i gruppa er Arkí, Psérimos, Saría og Télendos.
Frå 2011 inngår Dodekanesane saman med Kykladane i periferien Dei sørlege egeiske øyane. Dodekanesane er delt inn i fire periferieiningar: Kálymnos, Kos, Kárpathos og Ródos. Dei femten hovudøyane er kvar sin kommune.
Førhistorisk tid og den arkaiske perioden
Dodekanesane har vore busett sidan førhistorisk tid, og etter kvart busett av minoiske innbyggjarar. Etter at den minoiske sivilisasjonen fall saman vart øyane styrt av akhaiarar frå om lag 1400 fvt før dorianarane kom til øyane rundt 1100 fvt. Det var under dorianarane at øyane byrja å bløme både kulturelt og økonomisk. I den tidlege arkaiske perioden stod Ródos og Kos etter kvart fram som dei store øyane i gruppa, og på 500-talet fvt. grunnla dorianarane tre store byar på Ródos (Líndos, Kámiros og Ialysós), i tillegg til byar på øya Kos og byane Knidos og Halikarnassos på fastlandet av Litleasia.
Den klassiske perioden
Denne utviklinga vart forstyrra rundt 499 fvt. av persarkrigane der øyane vart erobra av persarane i ein kort periode. Etter athenarane slo persarane i 478 fvt. vart byane ein del Det athenske sjøforbundet. Då den peloponnesiske krigen braut ut i 431 fvt. vart dei stort sett verande nøytrale sjølv om dei framleis var medlem av sjøforbundet.
Belarusisk
Belarusisk eller kviterussisk er språket til den belarusiske nasjonen. Det er eitt av dei tre austslaviske språka, og blir tala i og rundt Belarus (Kviterussland).
Det moderne belarusiske språket har utvikla seg monaleg sidan det oppstod som ein versjon av rutensk. Denne varianten var offisielt språk i storhertugdømmet Litauen til 1696, og blir kalla gammalbelarusisk eller gammalkviterussisk. Den første bibelen prenta på eit austslavisk språk var visstnok på gammalbelarusisk.
Språkhistorie
Etter stordomstida på 1500-talet, gjekk krigane på 1600-talet og følgjene av dei mykje ut over den belarusiske folkesetnaden. Dei attverande utdanna menneska vart tiltrekte av polsk kultur, overklassen tala etter kvart berre polsk, og i 1696 vart polsk offisielt språk i området. Men belarusisk vart framleis tala av bøndene og somme frå adelen som ønskte å vise sympati med vanlege folk.
Etter delingane av Polen i andre halvdelen av 1700-talet vart Belarus ein del av Tsar-Russland. Folk i Belarus kjenner seg nært i slekt med Russland, om dei ikkje ser seg sjølve som russarar, rett og slett.
Dodekanesane
Den klassiske perioden
Den peloponnesiske krigen hadde derimot svekka den greske sivilisasjonen sin militære styrke så pass mykje at han låg open for invasjon. I 357 fvt. vart øyane erobra av Mausolos av Halikarnassos, så i 340 fvt. av persarane. Den andre perioden med persisk styre viste seg å bli nesten like kort som den førre og øyane vart ein del av det raskt veksande makedonske riket då Aleksander den store feia over dei og slo persarane i 332 fvt., til stor lette for øybuarane.
Belarusisk
Språkhistorie
I folketeljinga i 1897 viste det seg at berre 7,3 prosent av innbyggjarane i byar med meir enn 50 000 menneske sa at belarusisk var morsmålet deira. Denne stoda gjorde at belarusisk fekk namn på seg for å vere eit ruralt språk for folk utan utdanning.
På 1800-talet og førstninga av 1900-talet var det få som skreiv på belarusisk, da bønder flest var analfabetar og bybuarane bruka russisk, polsk eller jiddisch. Det fanst likevel ei rørsle for å vende tilbake til det belarusiske språket.
Dodekanesane
Den klassiske perioden
Etter at Aleksander døydde vart øyane, og til og med sjølve Ródos, delt opp mellom dei mange generalane som ville ta over etter han. Øyane danna sterke handelsband med Ptolemeardynastiet i Egypt og i lag danna dei den rodisk-egyptiske alliansen som kontrollerte handel i Egearhavet på 200-talet fvt.. Med Ródos i teten utvikla øyane seg til maritime, kommersielle og kulturelle senter, og myntar frå Ródos fann ein nesten overalt i Middelhavet. I tillegg var øyane si lære innan filosofi, litteratur og retorikk godt kjend. Kolossen på Ródos, bygd i 304 fvt., symboliserer kanskje best rikdomen og makta deira. I 164 fvt. signerte Ródos ein avtale med Roma og øyane vart meir eller mindre styrt av Romarriket, sjølv om dei for det meste heldt sjølvstyret sitt. Ródos var raskt eit utdanningssenter for romerske adelsfamiliar, og sidan øyane (og særleg Ródos) var viktige allierte av Roma, fekk dei mange privilegium og hadde generelt venlege samband. Desse forsvann i 42 fvt. i opprøret som oppstod etter mordet på Julius Cæsar i 44 fvt. då Cassius invaderte og plyndra øyane. Etter dette vart dei i større grad ein del av Romarriket. Titus gjorde Ródos til hovudstad av Provincia Insularum og etter kvart var øyane slått saman med Kreta som ein del av den 18. provinsen i Romarriket.
Belarusisk
Språkhistorie
Den 25. mars 1918 utropa belarusarar ein sjølvstendig nasjonal republikk, men han vart ikkje langvarig. Det offisielle språket i denne skulle vere belarusisk. I 1918-1919 tok sovjetiske styresmakter over kontrollen og skipa Den belarusiske sovjetrepublikken. I 1920-åra kom ein kampanje for gjenreising av nasjonale kulturar, og da begynte noko av administrasjonen og ein del juridiske saker å bli utført på belarusisk, og eit stort tal med bøker vart prenta på belarusisk av framståande belarusiske forfattarar som Yakub Kolas, Yanka Kupala, Zmitrok Biadulia, Maksim Bahdanovich og andre. Det var aktive ordskifte om korleis språket skulle standardiserast.
Dodekanesane
Den klassiske perioden
I det 1. hundreåret evt. vitja Paulus øyane to gonger, og apostelen Johannes vitja dei mange gonger. Dei klarte å konvertere øyane til kristendom, og øyane vart dermed eit av dei første kristne områda. Johannes slo seg til slutt ned her og var i eksil på Pátmos, der han skreiv den kjende Johannes’ openberring.
Belarusisk
Språkhistorie
Denne prosessen vart stansa og jamvel reversert frå og med 1930-talet. Mange vart skotne eller sende til Sibir. Den ortografiske reforma i 1933 russifiserte stavingsreglane for belarusisk språk. I 1938 vart russisk obligatorisk i skulane. I 1958 vart foreldra gitt retten til å velje opplæringsmål for barna sine, og etter det begynte stadig fleire å sende ungane sine til russisk-språklege skular, og talet på skular med undervisning i belarusisk tok til å minke.
Dodekanesane
Mellomalderen
Då Romarriket i 395 evt. vart delt i ein austleg og ein vestleg halvdel, vart øyane ein del av den austlege delen, som seinare utvikla seg til det greske Austromarriket. Dei vart verande her i nesten tusen år, sjølv om dei fleire gongar vart invadert. Det var i denne perioden dei igjen vart ein sjølvstendig heilskap, og namnet Dodekanesane dukka opp rundt 700-talet. Det finst mange spor etter den austromerske perioden på øyane i dag, mellom anna hundrevis av kyrkjer. På 1200-talet, under det fjerde krosstoget, byrja italienarane å invadere delar av Dodekanesane, som til då hadde vore styrt under keisardømet Nikea. Venetianske (Querini, Cornaro) og genuesiske familiar (Vignoli) regjerte alle over øyane ein kort periode, medan basiliske munkar styrte Pátmos og Léros. Til slutt, på 1300-talet då perioden til Austromarriket enda, erobra styrkar frå Johanittarordenen øyane. Ródos vart erobra i 1309 og resten av øyane fall litt etter litt dei neste tiåra. Riddarane gjorde Ródos om til deira skanse, og omforma hovudstaden til ein storarta mellomalderby dominert av ei imponerande festning, i tillegg til spreidde festningar rundt om på resten av øya.
Desse massive festningsverka var nok til å motstå invasjonane frå Sultanen av Egypt i 1444 og Mehmed II i 1480. Til slutt fall derimot festninga på Ródos då den store hæren til Suleiman den store invaderte øya, og dei andre øyane vart erobra i løpet av det neste året. Dei få overlevande riddarane flykta til Malta.
Italiensk styre
Etter at den italiensk-tyrkiske krigen braut ut om Libya erklærte øyane omsider sjølvstende frå Det osmanske riket i 1912, og kunngjorde seg sjølv som den sjølvstendige staten Føderasjoen Dei dodekanesiske øyane. Denne staten vart nesten med ein gong invadert av Italia, som ønskte øyane, og særleg festninga på Ródos, for å kontrollere kommunikasjonen mellom Tyrkia og Libya. Italienarane okkuperte heile Dodekanesane bortsett frå Kastellórizo, som i ein periode vart tatt av Frankrike.
Belarusisk
Skriftspråk
Belarusisk vert vanlegvis skrive med ein eigen variant av det kyrilliske alfabetet. Det moderne belarusiske alfabetet vart fastsett i 1918, og har trettito bokstavar. Tidlegare hadde ein også skrive belarusiske med latinske bokstavar (Łacinka / Лацінка), arabiske bokstavar (av lipkatatarar) og hebraiske bokstavar (av belarusiske jødar). Det glagolittiske alfabetet var noko brukt fram til 1000- eller 1100-talet.
Dodekanesane
Italiensk styre
Etter krigen enda og den første Lausannetraktaten fekk Italia framleis okkupere øyane, som ein garanti for utføringa av traktaten. Etter at Italia erklærte krig mot Det osmanske riket (21. august 1915), starta krigsokkupasjonen av øyane igjen.
Belarusisk
Skriftspråk
Det belarusiske alfabetetet med kyrilliske bokstavar:
Dodekanesane
Italiensk styre
Under den første verdskrigen kjempa Italia på Frankrike og Storbritannia si side og øyane vart ein viktig britisk og fransk marinebase, og vart nytta som utgangspunkt for fleire felttog, mest kjend felttoget Gallipoli. Under krigen vart fleire av dei mindre øyane okkupert av Frankrike og Storbritannia, medan Ródos framleis var okkupert av Italia.
Belarusisk
Skriftspråk
Аа Бб Вв Гг Дд (ДЖдж ДЗдз) Ее Ёё Жж Зз Іі Йй Кк Лл Мм Нн Оо Пп Рр Сс Тт Уу Ўў Фф Хх Цц Чч Шш Ыы Ьь Ээ Юю Яя
Dodekanesane
Italiensk styre
Etter krigen vart Tittoni - Venizelos-avtalen signert 29. juli 1919, der fleire av dei mindre øyane vart ein del av Hellas, medan Ródos vart verande italiensk. Italia skulle hatt det sørvestlege Anatolia med Antalya i byte, men det greske tapet i den gresk-tyrkiske krigen og grunnlegginga av det moderne Tyrkia, gjorde denne løysinga umogeleg. Med Lausannetraktaten var så Dodekanesane formelt annektert av Italia som Possedimenti Italiani dell'Egeo.
Belarusisk
Skriftspråk
Før 1933 hadde det belarusiske alfabetet i tillegg til bokstaven ge (Гг) også bokstaven ghe (Ґґ). Nokre belarusiske lingvistar ønsker å ta opp att denne bokstaven. Det finst ulike måter å romanisera bokstavane på.
Dodekanesane
Italiensk styre
Då Benito Mussolini og Fascistpartiet hans kom til makta i 1922 førte dette til ein periode med undertrykking. Mussolini sette i gang eit prosjekt der dei greske øyane skulle italianiserast i håp om å spreie italiensk kultur frå Ródos til hans planlagde Middelhavsrike. Sjølv om øybuarane på dei greske øyane stort sett snakka gresk, med tyrkiske minoritetar her og der og ein mindre ladinotalande jødisk minoritet, vart det innført italiensk på skulane, og den gresk-ortodokse religionen til dei fleste innbyggjarane vart motverka. Dette førte til at mange grekarar emigrerte frå øyane, og vart erstatta av ein relativt liten italiensk busetnad. Trass i dette hadde den fascistiske planen nokre positive innverknadar, som utrydding av malaria frå øyane, bygging av sjukehus, akvedukter, og eit kraftverk ved Ródos by som gav elektrisk straum og opprettinga av det dodekanesiske Cadastre. Det store slottet til Johanittarordenen vart òg bygd opp att. Den betongdominerte fascistiske arkitekturen øydela derimot ein del av dei vakre øyane, og desse bygningane vart seinare i stor grad øydelagd eller ombygd, bortsett frå byen Lákki på Léros, som er det beste dømet på denne arkitekturen.
Belarusisk
Skriftspråk
Det belarusiske alfabetetet med latinske bokstavar:
Dodekanesane
Italiensk styre
Under den andre verdskrigen gjekk Italia inn på Aksemaktene si side og nytta Dodekanesane som utgangspunkt for invasjonen av Kreta i 1940. Etter at Italia overgav seg i september 1943, vart øyane ein kort periode slagmark mellom tyske og italienske og allierte styrkar. Tyskarane fekk overhand, og sjølv om dei vart driven bort frå det greske fastlandet i 1944, okkuperte dei Dodekanesane fram til slutten av krigen i 1945, då nesten heile den jødiske folkesetnaden hadde vorte deportert og drepen.
Etter den andre verdskrigen
Etter krigen kom øyane under britisk militærvern og fekk nesten med ein gong styre sin eigne borgarlege saker fram til øyane uformelt vart sameina med Hellas. Trass i protestar frå Tyrkia, som òg ønska øyane, vart øyane formelt ein del av Hellas etter fredsavtalen med Italia i 1947. Dette enda ein sju hundre år lang periode utan gresk styre over øyane.
Belarusisk
Skriftspråk
Aa Bb Cc Ćć Čč Dd (DŽdž DZdz) Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Ss Śś Šš Tt Uu Ŭŭ Vv Yy Zz Źź Žž
Dodekanesane
Etter den andre verdskrigen
I dag er Ródos og Dodekanesane populære reisemål. Gamlebyen i Ródos er restaurert og er ein av hovudattraksjonane.
Bossonnens
Bossonnens er ein kommune i distriktet Veveyse i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 751 meter over havet.
Zvenyhorodka
Zvenyhorodka (ukrainsk Звенигородка; russisk Звенигородка, Zvenigorodka) er ein by i Tsjerkasy oblast (provins) sentralt i Ukraina ved elva Gniloi Tikitsj.
Kanariøyane
Kanariøyane er ein autonom region som består av to provinsar, Las Palmas og Santa Cruz de Tenerife. Hovudstadane i desse provinsane (Santa Cruz de Tenerife og Las Palmas de Gran Canaria) delar hovudstadsstatusen i den autonome regionen. Kvar av dei sju øyane er styrte av eit ting som vert kalla cabildo insular.
Kanariøyane vart tidleg eit populært mål for charterturistar frå Skandinavia. Charterflygingar med skandinaviske turistar tok til i jula 1957, då det svenske flyselskapet Transair landa på Gran Canaria.
Geografi
Kanariøyane er ein del av Makaronesia saman med Asorane, Kapp Verde, Madeira og Selvagensøyane. Vulkanen Teide på Tenerife er det høgaste fjellet i Spania og den tredje største vulkanen i verda. Den geografiske plasseringa til øyane og passatvindane gjer at klimaet kan vere mildt og fuktig eller veldig tørt. Den næraste øya i øygruppa, Lanzerote, ligg 108 km frå den afrikanske kysten. Hovudøyane i øygruppa er frå vest til aust: El Hierro, La Palma, La Gomera, Tenerife, Gran Canaria, Fuerteventura og Lanzarote. Nord for Lanzarote ligg fleire småøyar som utgjer øygruppa Chinijo. Øya Isla de Lobos ligg nord for Fuerteventura.
El Hierro
El Hierro er den vestlegaste og sørlegaste øya og har eit areal på 268,71 km². Øya er den minste av dei største øyane og den yngste. I tillegg har øya færrast innbyggjarar av desse øyane med 10 558 innbyggjarar (2007). Det høgaste punktet på øya er Pico de Malpaso på 1 501 moh. og Valverde er hovudstaden. Punta de la Orchilla på øya vart lenge sett på som nullmeridianen, då det var det vestlegaste punktet i den kjende verda. Heile øya vart i januar 2000 erklært som biosfærereservat. Som alle dei andre øyane i Kanariøyane er El Hierro ein turistdestinasjon og er kjend for dei vindskjene einene (Juniperus turbinata), det heilage treet Garoé og El Hierro-kjempeøgla. I Valverde ligg flyplassen på øya og ferjeterminal, som begge har samband med Tenerife. I løpet av 2007 hadde flyplassen 184 843 passasjerar, ein auke på 7,8 % frå året før. Energiforsyninga på øya var tidlegare knytt til eit kraftverk drive på diesel på 10MW og 5% av energitilførselen kom frå fornybar energi, som bestod av to vindmøller nær Valverde på 100 kW og 180 kW. I 1997 vedtok øyrådet at alt energiforbruk på øya skulle kome frå en fornybar kjelde, som sol-, vind- eller vasskraft. Prosjektet er finansiert av Generaldirektoratet for energi og transport som er underlagt Europakommisjonen og administrert av Instituto Tecnológico de Canarias. Så langt er det installert anlegg for termisk solenergi og fotoelektrisk solenergi.
Fuerteventura
Fuerteventura er den nest største av Kanariøyane, etter Tenerife, og ligg 97 km vest for det afrikanske fastlandet. Øya er 100 km lang og 31 km brei på det breiaste og dekker eit areal på 1 660 km², 80km² meir enn den norske øya Senja. Administrativt er øya ein del av provinsen Las Palmas og består av seks kommunar, som totalt har 100 busetnader. Øya har 94 386 innbyggjarar (2007) og 28 357 bur i Puerto del Rosario, hovudstade på øya. Det høgaste punktet er Pico de la Zarza med 812,4 moh, som ligg sørvest på øya. Nord for Fuerteventura ligg den folketomme øya Isla de Lobos på 6 km². Øya ligg på same breiddegrad som Florida og Mexico og temperaturane går sjeldan under 18 °C eller over 24 °C. Øya har 152 strender, der 50 km består av fin kvit sand og 25 km med svart vulkansk singel. Fuerteventura er den eldste av Kanariøyane og vart danna ved eit vulkanutbrot for 20 millionar år sidan. Brorparten av øya er 5 millionar år gammal og er sidan den gong erodert av vêr og vind.
Varaldsjøen
Varaldsjøen er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Kongsvinger kommune i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 6,60 km², der 6,22 km² av dette ligg i Noreg.
Kanariøyane
Gran Canaria
Den største byen på er Las Palmas de Gran Canaria, som òg er hovudstad for provinsen Las Palmas og den autonome regionen Kanariøyane. Det høgaste punktet på øya er Pico de Las Nieves på 1 949 moh, plassert midt på øya.
Varaldsjøen
Innsjøen er demd opp og vert regulert i samband med Varalden og Bedafors kraftverk. Reguleringshøgda er mellom 203 og 197 moh.
Kanariøyane
Gran Canaria
I 2005 vart ein tredjedel av sørvestsida på øya eit biosfærereservat. Området dekker tre kommunar, delar av ein kommune og alt over 300 moh. i tre andre kommunar.
Bundeli
Bundeli er eit vestleg hindispråk, ofte rekna som ein dialekt av hindi, som blir tala i Bundelkhand i Madhya Pradesh og i Uttar Pradesh.
Kanariøyane
Gran Canaria
Gran Canaria internasjonale lufthamn er den største på Kanariøyane og den einaste med to rullebanar. Lufthamna har kapasitet på 53 landingar og avgangar i timen. Flyplassen ligg aust på Gran Canaria ved Bahía de Gando, om lag 18 km frå Las Palmas og 25 km frå turistområda i sør. I løpet av 2007 hadde lufthamna 10 354 903 passasjerar, ein auke på 0,7 % frå året før.
Bundeli
Det blei skrive mykje viktig litteratur på bundeli i mellomalderen. Alhakhand og dikt av Bhaddari er nokre døme.
Kanariøyane
Lanzarote
Lanzarote ligg lengst aust i øygruppa, 11 km nordaust for Fuerteventura. Lanzarote er den fjerde største øya i øygruppa og har et areal på 845,9 km². Øya er 60 km lang, 25 km brei og har ei kystlengd på 213 km. Av dei 132 366 innbyggjarane på øya bur 56 834 i den største byen på øya, Arrecife. Sidan øya er relativt låg og har lite vegetasjon, så fangar øya lite av fukta passatvinden fører med seg, og øya har derfor berre om lag 115 mm nedbør i året. Plantene er derfor tilpassa eit tørt klima og drikkevatn kjem frå avsalting av sjøvatn. Trass i det tørre klimaet har øya ein rik flora, der 20 planter er endemiske.
Bundeli
Bundeli har blitt noko påverka av nabospråk, som marathi, men svarer i hovudsak til dei kanaudji og bradjbhakha, som er nært i slekt.
Kanariøyane
Lanzarote
Timanfaya nasjonalpark vart danna etter eit vulkanutbrot som fann stad mellom 1730 og 1736. Det høgaste punktet er Peñas del Chache, i Massif de Famara, med 670 meter over havet. Heile øya vart erklært et biosfærereservat 7. oktober 1993.
Bundeli
Språket skil seg frå slektningane sine mellom anna med hannkjønnsendinga /o:/ og ved at h mellom vokalar har falle bort (slik at t.d. kahi blir til kai).
Kanariøyane
Lanzarote
Viktigaste næringsveg er turisme som starta i 1960-åra.
Øya vart namngjeven av Angelino Dulcert som Insula de Lanzarotus Marocelus, etter den genovesiske sjøfararane Lancelotto Malocello.
La Gomera
La Gomera er den nest minste av hovudøyane og har eit areal på 369,76 km². Øya er av vulkansk opphav som dei andre øyane og er rund, med ein diameter på 22 km.
Garajonay nasjonalpark vart oppretta som nasjonalpark i 1981 og vart ein del av verdsarvlista til UNESCO i 1986. Nasjonalparken ligg midt på og nord på øya og dekker eit område på 40 km². I nasjonalparken ligg det høgaste punktet på øya, Garajonay på 1487 moh.
Øya er ein del av provinsen Santa Cruz de Tenerife og er inndelt i seks kommunar. Den største byen og hovudstaden er San Sebastián de La Gomera, der nær ein tredjedel av dei 22 259 innbyggjarane på øya bur (2007).
La Gomera var siste hamn for Kristoffer Columbus før han kryssa Atlanterhavet i 1492.
La Palma
La Palma har eit areal på 706 km² og 85 933 innbyggjarar (2007). Den største byen på øya er Santa Cruz de La Palma.
Tenerife
På øya ligg La Laguna universitet, som vart grunnlagd i 1792. San Cristóbal de La Laguna (verdsarvstad) er den nest største byen på øya og den tredje største i øygruppa. På Tenerife ligg òg Teide, det høgaste fjellet i Spania og i Atlanterhavet og den tredje høgaste vulkanen i verda målt frå foten av fjellet. Teide er òg ein verdsarvstad.
Bulgarsk
Bulgarsk språk høyrer til den sørslaviske gruppa på den slaviske greina av dei indoeuropeiske språka. Det blir tala av om lag 9 millionar menneske, først og fremst i Bulgaria (ca 7,3 millionar), men òg i Hellas, Romania, Nord-Makedonia, Kviterussland og Tyrkia. Attåt bulgararane talar òg folkegruppa pomakane bulgarsk.
Kanariøyane
Tenerife
Den eldste fjellkjeda på Tenerife steig opp frå Atlanterhavet under eit vulkanutbrot som skapte øya for rundt tolv millionar år sidan. Øya som ho er i dag vart forma for tre millionar år sidan då tre øyar vart slått saman, med fjellkjedene Anaga, Teno og Valle de San Lorenzo. Den vulkanske aktiviteten på Teide var årsaka til denne samanslåinga. Vulkanen er i dag synleg frå dei fleste stader av øya, og krateret er på det største 17 km på tvers.
Bulgarsk
Det finst fleire dialektar. Det bulgarske skriftspråket er i stor grad tufta på dialektane i det sentrale Bulgaria rundt byen Veliko Turnovo.
Kanariøyane
Tenerife
I tillegg ligg det høgaste fjellet i heile Spania på Tenerife, Teide, med ei høgd på 3718 meter over havet.
Bulgarsk
Bulgarsk skriftspråk brukar det kyrilliske alfabetet, med somme landsspesifikke særtrekk. For småbokstavar blir ofte såkalla kursivformer bruka også i opprett skrift. Da desse delvis skil seg sterkt frå dei russiske standardformene som også finst i dei fleste leksika, oppstår det for folk utan særleg kjennskap til dei slaviske språka (turistar osv.) ofte problem når dei skal lese til dømes gateskilt.
Ordforrådet er i hovudsak slaviske arve-ord. Låneord kjem framfor alt frå gresk og tyrkisk språk. Bulgaria var lenge underlagt det tyrkiske Osmanske riket. Sidan 1800-talet har det vore fleire freistnader på å byte ut tyrkiske ord med slavismar, som oftast stammar frå russisk. Dette har gitt verknader mest på skriftspråket, det munnlege kvardagsspråket er som før rikt på tyrkiske element.
Kanariøyane
Geologi
Øygruppa består av fjell som stuper bratt ned mot kysten. Berggrunnen har vulkansk opphav. Vulkanen Teide på Tenerife er den tredje høgaste vulkanen i verda som ligg på ei vulkanøy og Pico dei Teide har ei høgd på 3718 moh.
Bulgarsk
Bulgarsk grammatikk skil seg på fleire punkt frå andre slaviske språk. Berre i bulgarsk og makedonsk finst det artiklar. Det finst ikkje kasus (bortsett frå pronomena), i staden brukar ein preposisjonskonstruksjonar.
Kanariøyane
Geologi
Kanariøyane vart danna ved opninga av Atlanterhavet frå juratida og fram til i dag. Alle øyane utanom La Gomera har hatt vulkansk aktivitet den siste millionen år. Landskapet vart heva i tertiærtida som ein del av Atlasfjella
Nasjonalparkar
Fire av nasjonalparkane i Spania ligg på Kanariøyane og ingen andre spanske autonome regionar har så mange:
Forhistorie
Øyane vart hovudsakleg folkesett av forskjellige grupper med berbarar frå Nord-Afrika. DNA-analyser av skjelett viser òg innvandrarar frå Pyrenéhalvøya, øyar i Middelhavet, Midtausten, Afrikas horn og frå områda sør for Sahara.