cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nederlanda
Landa var bundne saman av nærleik til Nordsjøen og dermed handel, og utviklinga av den første industrien i Europa; produksjon av ullstoff. Innbyggjarane snakka mellomnederlandsk (dietsch) som seinare skulle utvikla seg til nederlandsk, tysk og engelsk.
Sven Delblanc
Forfattardebuten kom med romanen Eremitkräftan i 1962. Han underviste ved Uppsala Universitet til tidleg på 1970-talet, då gjekk han over til å vere forfattar på heiltid.
Bibliografi
ikkje uttømande
209
209 (romartal CCIX) var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Commodus og Lollianus var konsular (eller sjeldnare, år 962 ab urbe condita).
Bjerkøya
Bjerkøya er ei busett øy og ei bygd i Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark.
Bjerkøya ligg ytst i Sandebukta, vest for innlaupet til Drammensfjorden. Det går bru frå fastlandet til øya.
Undersjøisk vulkan
Ein undersjøisk vulkan er ei undersjøisk sprekk i jordskorpa som det kjem magma ut av. Dei undersjøiske vulkanane utgjer om lag 75 % av det totale årlege magmautsleppet på jorda. Dei fleste av dei ligg nær område med tektonisk platerørsle, kjend som havryggar. Sjølv om dei fleste av dei ligg i havdjupet, finst det òg nokre få i grunnare farvatn, som kan kaste material ut i lufta under eit utbrot. Hydrotermale ventilar, stader med stor biologisk aktivitet, finst ofte nær undersjøiske vulkanar.
Vatnet rundt vulkanen gjer at desse vulkanutbrota har heilt andre kjenneteikn enn vulkanutbrot på landjorda. Til dømes vil den auka varmeleiingsevna til vatn føre til at magmaen vert mykje raskare avkjølg og størknar mykje raskare enn på land. Dette omformar ofte magmaen til vulkansk glas. På havdjupne under om lag 2243 meter under havoverflata, der trykket er over 218 atmosfærar, det kritiske trykket til vatn, kan ikkje lenger vatnet koke og det vert ei superkritisk væske. Utan lyden av kokande vatn, er djuphavsvulkanar vanskelege å oppdage ved hjelp av hydrofonar.
Lavaen som vert danna frå undersjøiske vulkanar er ganske forskjellig frå dei på landjorda. Når lavaen kjem i kontakt med vatnet, dannar det seg raskt ei fast skorpe rundt lavaen, og dannar det ein kallar putelava.
Forskarar har framleis mykje å lære om plasseringa og aktiviteten til undersjøiske vulkanar. Kolumbo-vulkanen i Egearhavet vart oppdaga i 1640 då han steig opp av havet og tok livet av 70 menneske på den nærliggande øya Santoríni. Meir nyleg har NOAA sitt Office of Ocean Exploration gjeve midlar til å utforske undersjøiske vulkanar. I hovudsak er det Mariana-bogen i Stillehavet ved Eldringen ein har utforska. Ved hjelp av ROV-fartøy har forskarane studert undersjøiske utbrot, dammar med smelta svovel, svartrøyksskorsteinar og marint liv som har tilpassa seg det varme vatnet rundt desse vulkanske aktive områda.
Mange undersjøiske vulkanar finn ein som havfjell. Desse er som regel danna av utdøydde vulkanar som stig brått og som vanlegvis stig opp frå havbotn frå 1000 til 4000 meter djupne. Dei vert skildra av oseanografar som sjølvstendige fjell som stig til minst 1000 meter over resten av havbotn. Toppan er ofte hundre til fleire tusen meter under havoverflata og må derfor reknast som ein del av djuphavet. Ein har estimert at det finst rundt 30 000 havfjell rundt om på jorda, og berre få av desse er studerte. Til dømes stig Bowie Seamount i det kanadiske Stillehavet frå ei djupne på om lag 3000 meter til berre 24 meter under havoverflata.
Arthur J. Rees
Arthur John Rees var ein australsk forfattar av kriminal- og fantasybøker.
Biografi
Arthur J. Rees vart fødd i forstaden St. Kilda i Melbourne i Australia, og var ei kort tid journalist i avisa The Age i heimbyen før han utvandra til New Zealand og fekk arbeid i staben til The New Zealand Herald. Under den første verdskrigen var han korrespondent for London Times, så flytta han permanent til London på 1920-talet og skreiv regelmessig artiklar for Evening Standard. Rees budde siste del av livet i Worthing i West Sussex, der han døydde i 1942.
I 1913 gav han ut den første boka si, ein eventyrroman, The Merry Marauders, som skildrar ein uhellsråka omreisande teatertrupp på New Zealand først på 1900-talet. I 1916 kom den første av to kriminalromanar han skreiv i samarbeid med John Rea Watson, og med inspektør Crewe som hovudpersonen.
Deretter skreiv han åleine fleire detektivseriar. David Colwyn, ein anglo-amerikansk privatetterforskar, er hovudpersonen i mystiske skrekkforteljingar, som The Shrieking Pit (1919), ei forteljing som er stadsett i ein liten isolert hamneby i Norfolk.
Bibliografi
Politiserien, inspektør Crewe:
David Colwyn detektiv-serie:
Politiserien, inspektør Luckraft:
Politiserien, Colwin Gray:
Andre utgjevingar
Krageflagellat
Krageflagellatar eller choanoflagellatar er ei gruppe fastsitjande protozoar med flagell. Dei er merkverdige mest på grunn av at dei vert rekna som den gruppa eincella organismar som er nærast i slekt med dei fleircella dyra, noko ein ser både via gensekvensar og ved å samanlikna dei med somme cellar i svampedyr.
Levesett
Krageflagellatar finst både som reint eincella og i koloniar. Cellene er avlange med ei einskildflagelle dei nyttar til å danna ein virvelstraum med. Denne straumen førar bakteriar og andre matpartiklar ned i kragen, som består av microvilli og fungerer som eit slags fiskegarn.
Dette er den same forma for organisering som ein ser i choanocytt-cellene ein finn i svampar. Særleg tydeleg er likskapen i somme koloniale former. Dette har ført til at dei fleste biologar einast om at svampane stammar frå krageflagellatane, bortsett frå somme som trur det er omvendt - at krageflagellatane er sterkt reduserte svampar. DNA-analyser tyder på den første hypotesen.
Wairoa
Wairoa er ein by på Nordøya på New Zealand. Det er den nordlegaste byen i regionen Hawke's Bay, og han ligg på nordbreidda av Hawke Bay ved munningen til elva Wairoa River og vest for Mahiahalvøy. Byen ligg 70 km nordaust for Napier, og like langt sørvest frå Gisborne.
Ved folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i byen 4 272.
Wairoa er ein produksjonsby og tenesteby for landbruket rundt. Byen er òg sete for Wairoa District Council. Wairoa District omfattar den nordlege halvdelen av havbukta, og strekkjer seg frå Mahiahalvøya til Waikaremoanasjøen, og sør til munningen av Waikareelva. Distriktet hadde eit folketal på 8 481 ved folketeljinga i 2006. Flatevidda til distriktet er 4 119,18 km².
Wairoa ligg ved riksvegen State Highway 2, som knyter han saman med Gisborne i nordaust og Napier i sørvest. Byen har samband med sentrale delar av Nordøya gjennom State Highway 38 som går frå Wai-O-Tapu via Murupara og Frasertown til Wairoa, og samband til Rotorua via Te Urewera og Waikaremoanasjøen.
Andikýthira
Andikýthira (gresk Αντικύθηρα) eller Antikythera er ei øy i Dei joniske øyane i Hellas. Øya var tidlegare eigen kommune, men frå 2011 er ho ein del av Kýthira kommune i periferieininga Øyane i periferien Attikí.
Øya ligg 38 km søraust for Kýthira og har eit areal på om lag 20 km². Ho er forma som ein rombe og er 10,5 km frå nordvest til søraust og 3,4 km frå nordaust til sørvest. Ho er kjend for oppdaginga av Andikýthiramekanismen, som i 1902 vart funne i Andikýthiravraket.
Hovudbusetnaden og hamna heiter Potamós (34 innbyggjarar i 2011). Dei andre landsbyane på øya er Kharkhalianá (19) og Galanianá (15).
Andikýthira vert sporadisk vitja av ferjer som går mellom Pireus og Kíssamos på Kreta.
Mellom 300-talet fvt. og 1. hundreåret fvt. vart øya nytta som base for ei gruppe sicilianske sjørøvarar før dei vart utrydda av Pompeius. Ein kan framleis sjå festninga deira på ein klippe nordaust på øya.
Ordna mengd
Ei ordna mengd er ei mengd der det er definert ein orden.
Akira Tokairin
Akira Tokairin er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Brun
Brun er ein blandingsfarge som kan vera sett saman av raudt og grønt, oransje og blått eller gult og lilla. Brunt blir rekna som ein jordfarge. Han kan bli sett på som keisam eller skitten; det er fargen til jord og skit. Men ein finn også fargen på tre, både i borken og på beisa plankar, og i mat, som sjokolade, brun saus og mange ulike kjøttypar.
Akira Tokairin
Han spela for klubben Urawa Reds.
Brun
Ordet brun har samanheng med å brenna og tyder eigentleg «fargen til noko som er brent». Å bruna eller brunka er blitt til nye verb som tyder å varma noko litt, gjerne slik at det blir brunt.
I eit RGB-system med ein skala frå 0 til 255 kan ein få fram brun farge til dømes med verdiane [150, 75, 0].
Hud
Ein stor del av menneskja har ein hudfarge som er ei sjattering av brun. Likevel har ein sjeldan kalla folkegrupper brune, dei er i staden blitt kalla raudhudar, gulingar eller svarte.
Som hudfarge er brun noko mange prøver å oppnå ved å sola seg eller bruka sjølvbruningskremar. Andre, medrekna mange av dei som er brune naturleg, prøver derimot å gjera seg mindre brune ved å unngå solskin eller ved hjelp av bleikande hudprodukt.
Hår
Brun er ein vanleg hårfarge, særleg i Middelhavslanda og Latin-Amerika. Han heng ofte saman med brune auge. Ei kvinne med brunt hår kan kallast ei brunette, men me har ingen tilsvarande ord for brunhåra menn.
Klede
Brune klede kan ha ulike tydingar ut frå kven som ber dei.
Namn
Det finst òg som førenam, til dømes som Bruno eller Barna.
Bruna og Brunen er tradisjonelle hestenamn, som er mykje brukte fordi brunt er ein vanleg hestefarge.
Mergoscia
Mergoscia er ein kommune i distriktet Locarno i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 735 meter over havet.
Kommunen ligg ovanom Lago di Vogorno i Verzascadalen.
210
210 (romartal CCX) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Faustinus og Rufinus var konsular (eller sjeldnare år 963 ab urbe condita).
Rif i Nederland
Rif er ei lita øya i Vadehavet mellom Ameland og Schiermonnikoog og nord for Engelsmanplaat i Nederland. Øya er ein del av øygruppa Dei vestfrisiske øyane. Øya har i dag eit areal på mindre enn 0,1 km². Det er ingen hekkande fuglar på øya, men er ein populær kvilestad for både fuglar og selar.
Gressholmen
Oslos fyrste lufthamn, Gressholmen sjøflyhamn, opna på Gressholmen i 1927 med sjøen som «rullebane», og ferdafolket måtte ta båt ut dit for å reise med rutefly. Mykje av innretningane på sjøflyhamna ligg framleis intakt og vert no nytta som hamn og opplag for fritidsbåtar.
Gressholmen heng saman med Rambergøya og Heggholmen over smale eid, og dei tre øyane kan i mange samanhengar sjåast på som ei eining. Store delar av Gressholmen og heile Rambergøya er eit sams naturreservat, Gressholmen-Rambergøya naturreservat, skipa 2. oktober 1992. Berre ein liten part nordvest på Gressholmen er unnateke fredinga. Føremålet med fredinga er å teke vare på heile det marine gruntvassområdet kring desse øyane, med det plante- og dyrelivet som utspelar seg der, den særprega og artsrike vegetasjonen som den kalkhaldige grunnen på øyane gjev opphav til, dei geologiske tilhøva med verdfulle førekomstar av fossil, og dei spesielle førekomstane av virvellause dyr. Naturreservatet er på totalt 450 daa med sjø- og landareal, der den grunne bukta mellom Gressholmen og Rambergøya inngår som eit av dei viktigaste elementa i reservatet. Dette er ei strandeng og eit sumpområde med eit særs rikt og interessant plante- og fugleliv, ein rasteplass for trekkfugl og eit matfat for fugl som har tilhald i Indre Oslofjord. Gressholmen-Rambergøya naturreservat grenser til Heggholmen naturreservat.
Gressholmen er elles kjend for sine mange villkaninar, som vart freista utrydda då øya vart freda som naturreservat. Her finst òg ein rekkje badeplassar, inkludert ei naturiststrand (nakenbadingstrand), og Gressholmen kro, som er open i sommarhalvåret.
Svinør
Svinør ligg utanfor Åvik i Lindesnes kommune i Agder og er ei gammal uthamn. Svinør vart i tidlegare tider ofte nytta le for uvêr, sidan han ligg som næraste større hamn aust for vêrharde Lindesnes. Det har òg tidlegare vore tollstasjon på Svinør.
I 1800 budde det fleire personer på Svinør enn på Vigeland, som er sentrum i dagens Lindesnes. I dag er det derimot berre fritidseigedomar på Svinør.
The Road to Hell: Part 2
The Road to Hell: Part 2 er det femtande studioalbumet til Chris Rea, gjeve ut i 1999, ti år etter det første The Road to Hell.
Albumet består av moderne rytmar, miksa med slidegitaren til Rea. Albumet vert generelt rekna som eit av dei svakaste til Chris Rea.
Fabeldyr og hvor de er å finne
Fabeldyr og hvor de er å finne, originaltittel Fantastic Beasts and Where to Find Them, er ei bok skriven av den britiske forfattaren J.K. Rowling. Ho er eit supplement til Harry Potter-serien, og førestiller ei av hovudpersonen Harry Potter sine skulebøker frå Galtvort. Den oppdikta forfattaren av boka er Salmander Fisle, og Albus Humlesnurr, rektor ved Galtvort, skal ha skrive føreord.
Inntektene frå salet av boka vart gjevne til Comic Relief, ein velgjerande organisasjon. Boka vart utgjeven i 2001, både i Storbritannia og i Noreg. Den norske omsetjinga er ved Torstein Bugge Høverstad.
Boka tek for seg dei fleste magiske dyreartane som vert omtala i Harry Potter-serien, i tillegg til noko om korleis trollmenn skjuler desse for «gompane» (vanlege folk/dei umagiske). Ho inneheld òg ein tekst om tilhøvet mellom gompar og magiske dyr gjennom tidene.
Personar i boka
Salamander Fisle (1897-1991/1992), den fiktive forfattaren av boka, er ein kjend magizoologist  i Harry Potter-serien. Fisle fekk tidleg interesse for vesen i magiverda, ettersom mora dreiv med avl av hippogriffar. Etter å ha gått på og tatt eksamen ved Galtvort, byrja han å jobbe i Magidepartementet. I 1918 skreiv Fisle den bestseljande boka Fabeldyr og hvor de er å finne og blei ein respektert magizoologist. Dette førte også til at han vart rektor på Galtvort. I privatlivet gifta han seg med Porpentina og fekk minst eit barn. På 1990-talet pensjonerte han seg og budde i Dorset. Han døyde ein gong i perioden 31. juli 1991 og 18. desember 1992.
Filmatisering
Warner Bros. annonserte den 12. september 2013 at J.K. Rowling skulle debutere som manusforfattar i den fyrste filmen i ein planlagt filmserie basert på Fabeldyr og hvor de er å finne. Rowling har sagt at filmane som vil fokusere på livet til Salamander Fisle. Det er verken ein forgjengar eller oppfølgjar til Harry Potter-serien, men handlinga utspelar seg i same verda som i bokserien. Handlinga i den fyrste filmen skal finne stad sytti år før Potter-filmane, i 1920 i New York.
1243 Pamela
1243 Pamela er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. mai 1932 av Cyril V. Jackson ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Wairoa-elva i Hawke's Bay
Wairoa River renn sørover i 65 km frå innlandet innan for austkysten til Nordøya på New Zealand, vest for Gisborne, før ho renn ut i den nordlege delen av Hawke Bay ved byen Wairoa. Elva har eit stort nedslagsområde som òg omfattar innsjøen Lake Waikaremoana. Ei av dei største tilførslene hennar er Waiauelva.
Kenta Tokushige
Kenta Tokushige er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Urawa Reds, Cerezo Osaka, Vissel Kobe og V-Varen Nagasaki (2019).
Ri Jun-Il
Ri Jun-Il er ein nordkoreansk fotballspelar som har spela i forsvar for Sobaeksu i den nordkoreanske fotballigaen, og for det nordkoreanske landslaget.
Muzong av Tang
Muzong av Tang var keisar av Kina under Tang-dynastiet, frå 821 til 824.
Keisar Muzong var son av keisar Xianzong, då oldefar hans Dezong var keisar. Det personlege namnet hans var Li Heng (kinesisk 李恒, Lǐ Héng). Han blei utnemnd til kronprins i 812, og etter at Xianzong skal ha blitt drepen av ein evnukk blei Li Heng utropt til keisar i 820.
Etter å ha kome på trona brukt Muzong mykje av tida si på festing og drikking, og utførte ikkje alle dei keisarlege pliktene sine. Dei militære leiarane i regionane (jiedushi) som var blitt mellombels stagga byrja å utfordra sentralmakta att, og tre område nord for Gulefloden blei i røynda sjølvstendige Korrupsjon var også utbreidd i riket.
I 823 blei keisar Muzong lamma av eit slag, og etter fleire oppfordringar utropte han eldstesonen sin Li Zhan til kronprins. Kort tid etter skal tilstanden hans ha betra seg. I tida som følgde blei hoffet hans dominert av evnukken Wang Shoucheng og kanslaren Li Fengji. Den korte regjeringstida hans enda med eit nytt slag våren 824. Muzong blei gravlagd i Guangling. Døden hans blei sett på som byrjinga på nedgangstida til Tang-dynastiet. Li Zhan etterfølgde faren som keisar Jingzong.
Apeltun skole
Apeltun skole er ein barneskule på Apeltun i Fana i Bergen. Skulen stod ferdig til bruk i 2003, teikna av ABO arkitekter, men andre byggetrinn var først ferdig i 2008. Han har ikkje tradisjonelle klasserom, men ein open arkitektur med eit skulebygg for første til fjerde trinn, og eitt bygg for femte til sjuande trinn. Kvart trinn har sitt eige område og fargekode, i tillegg til at det finst enkele grupperom. Elevane har felles måltid i lag med lærarane og andre tilsette på skulen. I 2008 hadde skulen 43 tilsette.
I oktober 2007 vann skule Dronning Sonjas skulepris for arbeidet sitt med inkluderande miljø og fokus på den enkelte elev.
Paleocen
Paleocen er ei geologisk epoke.
Reinøya
Reinøya er namnet på fleire øyar i Noreg:
Andípaxi
Andípaxi (gresk Αντιπαξοί) eller Andipaxos er ei øy i Hellas og Dei joniske øyane.
Andípaxi høyrer til kommunen Paxí i periferieininga Kérkyra i periferien Dei joniske øyane. Øya er berre 5 km² og ligg om lag 3 km sør for Paxí. Ho har 20 innbyggjarar (2011).
Andípaxi er stort sett dekt av vinrankar og har svært flotte strender og ei hamn kalla Agriapidiá.
Teruaki Kobayashi
Teruaki Kobayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane JEF United Ichihara, Montedio Yamagata, Vissel Kobe, Ventforet Kofu og Sagan Tosu.
Minusio
Minusio er ein kommune i distriktet Locarno i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 246 meter over havet.
Kommunen ligg om lag 2 km aust for Locarno ved Lago Maggiore.
Geostasjonær bane
Geostasjonær bane er ei spesiell satellittbane med 0 grader inklinasjon med ein slik avstand frå jorda at rotasjonstida i bana tilsvarar rotasjonstida til jorda rundt sin eigen akse, eit såkalla siderisk døgn. Ein satellitt i geostasjonær bane vil tilsynelatande stå i ro på eit fast punkt på himmelkula. Avstanda frå jordoverflata til ein satellitt i geostasjonær bane er omtrent 35786 km. Farten til ein satellitt i bane er omtrent 3,07 km/s.
Denne bana vert mykje brukt til forskjellige kommunikasjonssatellittar, anten for telekommunikasjon, datatrafikk, tv-kanalar eller ein kombinasjon av desse. Satellittmottakarar på jorda kan då peike til eit fast punkt på himmelen. Nokon metrologisatellittar ligg også i denne bana.
Telemarksspel
Slåttespelet i Telemark har rike tradisjonar, som kan førast attende minst til om lag 1700, med namngjetne spelemenn i ubroten line frå den tid. Telemark vart tidleg rekna som ei gullgruve for folkekultur, og det har vore samla monaleg mykje dokumentasjon om slåttar og slåtteutvikling i fylket. Hardingfeletradisjonane har oftast hatt senter i Bø i Telemark, Seljord og Tinn kommune, men det har og vore særeigne slåttar i Vinje.
Geostasjonær bane
Ein kan vise at 3 satellittar er nok for å gi global dekning.
Geosynchrone Umlaufbahn Γεωσύγχρονη τροχιά
Telemarksspel
Eldste tida
Den eldste tradisjonslina vi veit om i Telemark, er knytt til Tinn og Seljord. Første forpaktarspelemannen i fylket var Brynjulv Olsson, som levde om lag 1700. Han gav spelet sitt vidare til sonen, Knut Sønnstaul. Desse prega mange slåttar, og ættelina førte spelet vidare i Tinn heilt til spelemannen Knut Dale og sonesønene hans. Samstundes tok Tinn-spelemennene opp i seg andre tradisjonsliner.
I Seljord finn ein spelemannen Jon Kjos, som vart forpaktarspelemann etter Knut Sønnstaul. Han var ein av lærarane til Myllarguten.
Lurås- og myllartida
Med spelemennene Knut Lurås og Myllarguten kom det eit omslag i telemarksspelet. Knut Lurås var den første som reiste til Hardanger og var medveten på å bygge nye slåttar inn i telemarkstradisjonen. Han var ein viktig lærar for både Myllarguten og Håvard Gibøen. Samstundes henta Luråsen og mykje spel i Krødsherad, og sette i gang større kunstnarleg utvikling i slåttespelet, ei utvikling som skaut fart med Myllarguten. Det er sagt at slåttespelet, og slåttane med, voks og vart meir krevjande i denne tida, og takta vart brøytt om i springaren.
Fykerudtida
Då Lars Fykerud kom på banen seint på 1800-talet, tok han og opp arven etter spelemennene før, men skapte og nye stildrag, og dikta nye slåttar. Fykerud laga slåttar for konsertar, og gjorde mykje av tradisjonen meir avansert. Etterfølgjarane hans var spelemenn som Svein Løndal og Torkjell Haugerud. Den første kappleiken vart halden i Bø i 1888, og vart vunnen av Fykerud.
Nyare tid
I tida som følgde, reiste mange spelemenn ut, til Oslo eller til Amerika, og mykje spel vart halden i hevd gjennom lagsarbeidet i byane. Mellom dei som sytte for at tradisjonen vart halden i hevd utanfor fylket, var Kjetil Løndal, mangeårig leiar av spelgruppa i Laget for Folkemusikk, og ikkje minst komponisten Eivind Groven, som og gjorde grundig dokumentasjon av eldre spel i Vinje og andre stader, spel som elles hadde vorte gløymt.
I dag er slåttespelet framleis halde i hevd gjennom aktivt ungdomsarbeid og nyrekruttering, og dei siste ættleda har synt mange gåverike spelemenn i fylket, som både diktar nytt tilfang og held det gamle i hevd.
Henrik Carstensen
Henrik Carstensen var ein norsk skipper, kjøpmann, trelasthandlar, skipsreiar og eidsvollsmann frå Aust-Agder.
Carstensen var fødd på Risøya i Søndeled, far hans var skipper og gardbrukar. Sjølv reiste han til sjøs i yngre år, vart skipper i 1775. Frå 1780 var han skipper på eiga skute. I 1788 tok han til med handel i Risør, dreiv både trelasthandel og eit skipsbyggeri. År 1799 kjøpte han Egelands jarnverk med alt sitt eige. Kring den tid kjøpte han mange skogseigedomar, dreiv både sagbruk og mylner, tobakksspinneri og brenneri. I krigstida frå 1807 utrusta han fleire skip som tok del i kaperkrigen.
I 1814 var Carstensen utsending frå Risør til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han mangla politiske kvalifikasjonar, til å byrje med fylgde han unionspartiet, for så å gå over til sjølvstendepartiet.
Carstensen døydde ugift i Søndeled i 1853, let etter seg ein stor formue.
Ombodsmannen for forsvaret
Ombodsmannen for Forsvaret er Stortinget sin ombodsmann for alt personell som gjer teneste eller har gjort teneste i Forsvaret. Forsvarspersonell som meiner at dei er handsama urett, urettferdig eller urimeleg kan vende seg til Ombodsmannen for forsvaret og be om at saka blir undersøkt for å finne ut om det er begått nokon urett, og i tilfelle få retta på det som er gale. Ombodsmannen leier også Ombodsmannsnemnda for Forsvaret, som er ein del av Stortinget sin kontroll og sitt tilsyn med den militære forvaltinga.
Yasuhiro Nomoto
Yasuhiro Nomoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane JEF United Ichihara, Albirex Niigata Singapore, Consadole Sapporo, New Wave Kitakyushu, Fagiano Okayama, V-Varen Nagasaki og Blaublitz Akita.
Svaler
Svaler er ei gruppe sporvefuglar i familien Hirundinidae som er tilpassa eit levesett karakterisert av å fange føda i lufta. I Europa brukar ein omgrepet svaler ofte om den eine arten låvesvale. Familien samlar omkring 86 artar i 18 slekter.
Riksrevisjonen
Riksrevisjonen er Stortinget sitt revisjons- og kontrollorgan. Riksrevisjonen har som si overordna oppgåve å føre kontroll med at staten sine midlar blir brukt og forvalta på ein økonomisk forsvarleg måte og i samsvar med Stortinget sine vedtak og føresetnader. Riksrevisjonen er uavhengig av regjeringa og forvaltinga og har omtrent 450 tilsette. Dei tilsette er for ein stor del samfunnsvitarar, økonomar og juristar. Noverande riksrevisor er tidlegare arbeidarparti-politikar Karl Eirik Schjøtt-Pedersen.
Svaler
Svalene har ei kosmopolitisk utbreiing og hekkar på alle kontinent unntatt Antarktis. Ein trur at denne familien har opphav frå Afrika der dei var hòlerugarar, i Afrika finn ein framleis størst artsmangfald av svaler. Dei har òg utbreiing på ei rekkje oseaniske øyar. Mange europeiske og nordamerikanske artar er langdistansemigrantar, i motsetnad til vest- og sørafrikanske svaler som ikkje er trekkfuglar. Somme svaleartar er trua av utrydding grunna menneskelege aktivitetar, medan andre artar tar føremon av menneskelege påverknader på miljøet, og dei lever difor nær menneske.
Riksrevisjonen
Riksrevisjonen gjennomfører:
Soge
Riksrevisjonen blei samla under ein organisatorisk eining under Stortinget si leiing i 1918. Frå 1822 til 1918 hadde eit eige Revisjonsdepartement ansvaret for den konsitusjonelle kontrollen.
Snorri Hjartarson
Snorri Hjartarson var ein islandsk forfattar.
Han studerte biletkunst på Statens Kunstakademi i Oslo under Axel Revold frå 1931 til 1932. Som forfattar debuterte han med den norskspråklege romanen Høit flyver ravnen i 1934, men det er for diktsamlingane sine på islandsk han er best kjend. Han fekk Nordisk råds litteraturpris i 1981 for diktsamlinga Hauströkkrið yfir mér (på norsk: Haustskyming over meg)
Bibliografi
I norsk gjendikting finst dikta hans også i boka Lyng og krater : dikt i utval / Snorri Hjartarson på Fonna Forlag frå 1968 i Ivar Orgland si gjendikting.
Daniel Agger
Daniel Munthe Agger er ein dansk fotballspelar som har spela for Liverpool i engelsk Premier League, og for det danske landslaget. Agger vart seriemeister i Danmark med Brøndby i 2005. Han vart kåra til årets danske spelar i 2007. Han debuterte for Danmark sitt A-landslag 2. juni 2005 i ein vennskapskamp mot Finland.
Svaler
Skildring
Beina er korte, og føtene er tilpassa å sitje snarare enn å gå. Men svalene er òg i stand til å gå og til og med springe, det gjer dei med ein subbete, vaggande gange. Leggmusklane hos elvesvaler, Pseudochelidon, er sterkare og meir robuste enn hos andre svaler.
Ei typisk fjørdrakt for fuglar i denne familien er skinande mørk blå eller grøn på oversida og har einsfarga eller stripete underside, i regelen kvit eller raudleg. Hòlerugarar eller artar med biotop i tørre område eller fjellområde er ofte avdempa brune på oversida, slik som vi ser det hos sandsvale og klippesvale. Med unnatak frå skilnaden med ytre halefjør som hos mange artar er lengst hos vaksne hannfuglar, syner svaler liten eller ingen kjønnsdimorfisme.
Utbreiing, habitat og trekk
Svaler har ein verdsomspennande utbreiing, førekjem på alle kontinent unntatt Antarktis. Ein art, kystsvale, er hekkefugl på ei rekkje oseaniske øyar i Stillehavet, madagaskarsvale hekkar på Réunion og Mauritius i Indiahavet, og ei rekkje av trekkjande artar er vanlege omstreifarar til andre isolerte øyar og enda nokre sub-antarktiske øyar. Mange artar har utbreiing over enorme område, spesielt låvesvala som hekkar over det meste av den nordlege halvkula og overvintrar på det meste av den sørlege halvkula.
Artar som hekker i tempererte regionar migrerer til varmare område om vinteren når matgrunnlaget av insekt kollapsar i dei tempererte område. Artar som hekkar i meir tropiske område er ofte nær standfuglar, men somme tropiske artar er delvis migrantar eller gjer kortare trekk.
Levevis
Svalene er ekstremt gode flygarar, og utnyttar dugleiken til å tiltrekkje seg ein make og å pare seg. Nokre artar, som mangrovesvale, er territoriale, andre er det ikkje, og hevdar berre rett om hekkestaden sin. Generelt er det hannfuglar som vel reirplass, og deretter lokkar til seg ei ho med song og flyging. Utstrekninga av territoriet varierer med arten, i kolonihekkarar plar hevde lite territorium, men det kan vere mykje større for dei med spreidde reirplassar. Utanfor hekkesesongen kan nokre artar danne store flokkar, og somme artar kan også kvile saman i flokkar. Ein trur det gjev vern mot predatorar som haukar og falkar. Slike kvileplassar kan vere enorme, ein vinterkvileplass for låvesvaler i Nigeria trekte til seg 1,5 millionar individ. Ikkje-selskaplege artar dannar ikkje flokkar, men flygedyktige ungar hos desse artane kan vere saman med foreldra ei stund etter hekkesesongen.
Kosthald og fôring
For det meste er svalene insektetarar, dei tar flygande insekt i flukt. Artar frå heile familien har eit breitt utval av insekt på menyen, frå dei fleste grupper av insekt, men samansetjinga av bytte i dietten varierer etter art og med årstida. Individuelle artar kan vere selektive, dei vel større byttedyr heller enn tilfeldig utval av insekt. Dei søkjer å unngå visse typar byttedyr, særleg vil dei unngå stikkande insekt som bier og stikkekvefs. I tillegg til ei rekkje insektbyttedyr vil somme svaler om naudsynt bruke frukt og anna plantemateriale. I Afrika har ein registrert artar som et frøa frå akasia og smalstripesvale har nytta frøa som fôr til ungane sine.
Riksrevisjonen
Soge
Før spelte rekneskapsrevisjonen ei stor rolle, men i nyare tid har forvaltingsrevisjonen òg kome i fokus, som kontrollerer at forvaltninga si effektivitet, resultat, og er i tråd med staten sine interesser.
Riksrevisoren er leiaren for Riksrevisorkollegiet, som er Riksrevisjonen sitt øvste organ. Medlemmane i kollegiet blir samla til jamlege møte, og dei siste åra har det vore ca. 10 møte i året. Avgjerdene blir i all hovudsak fatta gjennom konsensus. Riksrevisjonen er partipolitisk samansett og opptrer som ein politisk kvalitetssikrar i forvaltingsrevisjonssaker. Norma om konsensus bidrar til partipolitisk nøytralitet.
Svaler
Formering
Dei mest «primitive» artane hekkar i holrom, for eksempel i gamle hakkespettreir, andre artar grev hòler i mjukt materiale som i sandbankar. Artane i slektene Hirundo, Ptyonoproggne, Cecropis, Petrochelidon og Delichon byggjer reir av gjørme som tørkar under overheng på stader som har vern både mot vêr og predatorar. Desse artane er mest vanlege i «den gamle verda», særleg i Afrika, medan holerugarar i regelen lever i «den nye verda». Artar med reir under overheng er meir sjeldne i område med mykje fuktig luft, slik luft fører til at reira smuldrar opp. Mange artar med reir i hòler og bergsprekkar hekkar i store koloniar. Hos artar med reir av gjørmematerial deltar begge kjønna i byggearbeidet, same fordeling finst hos artar som grev tunellar. I historisk tid har innføringa av menneskeskapte strukturar som låvar og bruer, saman med skogrydding, ført til ein overflod av plassar for rugekoloniar rundt om i verda, med monaleg utvida hekkeområde for enkelte artar. Fuglar som lever i store koloniar vil vanlegvis stri med både parasittisme og reirparasittisme. Gamle hannar har størst utbytte av koloniruging, ettersom dei er i stand til å halde vedlike egne reir og å dra nytte av hyppige ekstraparkopulasjonar.
Par av modne svaler er monogame, og par av ikkje-trekkande artar lever ofte nær hekkeområda heile året, men berre i hekkesesongen vert reirplassen forsvart mest intenst. Trekkjande artar kjem ofte tilbake til dei same hekkeområda kvart år, og kan velje det same reirområdet om hekkinga tidlegare har vore vellukka på plassen. Generelt vil første års hekkarar velje hekkeområdet nær plasser der dei vart fødd og vaks opp. Artar i tempererte område forplantar seg sesongbetont, mens subtropiske og tropiske artar kan enten vere sesonghekkarar eller hekke kontinuerleg gjennom heile året. Sesonghekkarar synkroniserer hekking med insektaktiviteten, i tropane vanlegvis i regntida, men somme artar som safirsvale får ungekull i den tørre årstida for å unngå å bli trua av flaum ved elvebreddene som er hekkehabitatet deira. Alle svalene vil forsvare reiret mot eggjegerar, artar som hekkar spreidd er meir aggressive mot predatorar enn kolonirugarar. Samla sett er bidraga til omsorg for ungane frå mannlege svaler den høgaste av alle familiar av sporvefuglar.
Svaleegga plar vere kvite, somme artar med gjørmereir har flekkete egg. I gjennomsnitt er kullet på rundt fire-fem egg i tempererte område og to til tre egg i tropane. Rugeplikta er delt hos nokre artar, hos andre rugar hofuglen aleine. Blant dei artar der hannen tar del i ruginga varierer bidraget frå hannfuglar frå art til art, der nokre artar som mursvale deler likt, hos andre artar tar hofuglen mestepraten av ruginga. Sjølv hos artar der hannen ikkje rugar, kan hannfuglen sitje på egga for å redusere varmetap når hoa er ute. Rugeintervalla varer frå 5 til 15 minutt og vert etterfølgt av pausar med fôringsaktivitet. Rugetida er typisk 14-18 dagar.
Svaleungane er nakne ved klekking, vanlegvis med berre små duskar av dun. Auga er lukka og opnar ikkje heilt før opptil 10 dagar. Fjørene tar til å vekse etter nokre dagar, og ungane får varme frå foreldra fram til dei sjølv er i stand til å termoregulere. I det heile utviklar dei seg langsamt samanlikna med ungar i andre familiar av sporvefuglar. Vanlegvis fôrar ikkje foreldra ungane med enkeltinsekt, i staden lagar dei ein masse av frå ti til hundre insekt. Hannar hos alle artar tar del fôring av ungar. Det er vanskeleg å avgjere om svaleungar er flygedyktige, foreldra lokkar ungane ut av reiret etter tre veker, men ofte trekk ungane attende til reiret for å kvile.
Song
Svalene er i stand til å produsere mange forskjellige kall eller songar, som brukast til å kommunisere med andre av same art, under frieri, eller som varsellyd når predatorar kjem nær området. Songane frå hannar kan uttrykkje tilstanden til fuglen og ein antar at hoer kan vurdere den fysiske stoda ut frå songen og om hannar er eigna til paring. Ungar nyttar tiggelydar mot foreldra for å ytre trong til fôring. Den typiske songen frå svalene er enkle, nokre gonger musikalske kvitter.
Anund Jakob
Anund Jakob Olofsson (Önundr Óláfsson) var svensk konge i tida 1022 til om lag 1050. Opplysningar om han finn vi i dei norrøne kongesogene, i Soga om Olav den heilage og i Fagerskinna.
Svaler
Svaler i folketrua
I samband med at svalene blir borte om hausten i tempererte område, var det i oldtida vanleg  å tru at mange svaler gjekk i dvale, til og med at dei gjekk under vatn. I eventyret Jomfru Maria og svala seier jomfrua til svala: «både nyste og saks skal du bere til merke, og om vinteren skal du liggje på botnen av sjøar og tjern», vitskapen meinte også fram til 1800-talet at svala overvintra i tjern. Aristoteles skal ha meint det same om storkar og glenter. Det finst mange munnhell og tradisjonshistorier om svaler somme av dei handlar om svaler som varslar, særleg om vêr. Også uttrykket «Ei svale gjev ingen sommar» kan ha opphav frå antikken og referer til ei historie der einkvan ser ei svale, sel vinterkleda sine, men skjelv av kulde når vinteren kjem att neste dagen. Andre slike munnhell handlar om svaler som lykkefuglar, i Skåne finst ordtaket «Där svalan bygger sitt bo skall lyckan gro».
Anund Jakob
Familie og bakgrunn
Anund Jakob Olofsson vart fødd omkring år 1007. Snorre opplyser at han vart teken til konge i Sverige om lag år 1019, medan faren, Olof Skötkonung, enno levde. Frå 1022 styrte han som einekonge til han døydde, om lag år 1050. Kyrkjehistorikaren Adam av Bremen (kap.59) omtalar han slik: ''.. i visdom og fromheit var han likevel større enn alle som var før han''.
Svaler
Ordsoge
Svale kjem av norrønt svala, og kan tyde 'den som rører seg hit og dit', den flagrande.
Anund Jakob
Familie og bakgrunn
Mor hans var Estrid (eller Astrid), fødd ca 979, død ca 1035. Ho var frå Vendland, dotter til ein slavisk (obotrittisk) hovding. Syster til Anund var Ingegerd som var gift med Jaroslav I av Kiev. (ref Adam av Bremen kap.39)
Svaler
Artar
Svaler i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Anund Jakob
Familie og bakgrunn
I soga om Olav den heilage fortel Snorre (kap.88), at Anund Jakob vart fødd Jakobsdagen (25. juli) og i dåpen fekk han difor namnet Jakob. Snorre fortel vidare at då sveane skulle velje han til konge, tykte dei ikkje at Jakob var noko namn som høvde til ein svensk konge, og dei gav han namnet Anund (norrønt: Ǫnundr). Anund Jakob var berre om lag 15 år gamal då han vart einekonge. Medan faren, kong Olof, var ein motstandar av kong Olav Haraldsson i Noreg, kom Anund Jakob under påverknad av den norske kongen. Kong Olav var gift, truleg i 1019, med Astrid, Anund Jakob si halvsyster (ho var frilledotter til kong Olof).
Svaler
Artar
Slekt Pseudochelidon
Anund Jakob
Familie og bakgrunn
Kjeldene er usikre, men truleg var Anund Jakob gift med Gunnhild, dotter åt ladejarlen Svein Håkonsson og Holmfrid Eiriksdotter. Gunnhild og Anund var i så fall syskenborn. I Knytlinga Saga blir det fortalt at kong Svein Estridsson i Danmark var gift med Gunnhild, ei dotter av Svein Håkonsson Ladejarl. Adam av Bremen nemner (tillegg 66) at dronning Gunnhild var enke etter kong Anund.
Svaler
Artar
Slekt Pygochelidon
Anund Jakob
Krig mot Danmark
I byrjinga av si regjeringstid var Anund Jakob sterkt påverka av den eldre, og meir krigsvande verbroren, kong Olav Haraldsson i Noreg. I åra 1025/1026 gjekk han i allianse med kong Olav og var med på eit angrep mot Danmark. Etter at dei først hadde herja omkring i Danmark, kom det til ein krig mot hærflåten til den dansk/engelske kongen Knut den store, som enda med slaget ved Helgeå. Slagstaden, og hendingane omkring dette slaget, er omdiskutert, men det kan sjå ut til at Anund Jakob ved dette høvet miste styringa med ein del av riket sitt (truleg Blekinge). Det er etter denne tida at kong Knut kallar seg «konge over ein lut av Sverige» og ein kjenner til at han gjorde mynt med namnet CNVT REX SW (Cnut rex sveorum).
Ymse
Anund Jakob Olafsson (Önundr Óláfsson) er nemnt i Skaldatal, der skaldane Sigvat Skald og Ottar Svarte er knytt til han.
Svaler
Artar
Slekt Alopochelidon
Anund Jakob
Ymse
Ein gong i tida 1036-1042 gjorde ein svensk hovding Ingvar den vidfarne eit hærtog mot Svartehavet, omtala som «Ingvarstoget». Truleg var denne ferda støtta av kong Anund Jakob. (eller halvbroren Emund?)
Svaler
Artar
Slekt Orochelidon
Anund Jakob
Ymse
I kongelistene for Den eldre Vestgøtalova blir han kalla «Emund Kolbrennaren» (svensk «Kolbränna») då han skal ha vore kjend for å straffe lovbrytarar ved å brenne husa deira ned til kól. Anund Jakob vart etterfølgt av halvbroren Emund den gamle.
Masahiro Okamoto
Masahiro Okamoto er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane JEF United Chiba og Ehime FC (2019).
Anund Jakob
Ymse
I oversikt over svenske regentar, er Anund Jakob ført opp som tredje kongen i Sverige, med regjeringstid frå om lag 1022 til 1050.
Marcus Tulio Tanaka
Marcus Tulio Tanaka er ein brasiliansk-japansk fotballspelar som har spela i forsvar for Nagoya Grampus i J-League i Japan, og for det japanske landslaget. Faren er japansk-brasiliansk og mora italiensk-brasiliansk. Han vart fødd i Brasil og flytta til Japan som 15-åring.
Svaler
Artar
Slekt Atticora
Mosogno
Mosogno er ein kommune i distriktet Locarno i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 781 meter over havet.
Svaler
Artar
Slekt Stelgidopteryx
Slekt Progne
Slekt Tachycineta
Slekt Riparia
Slekt Phedina
Slekt Ptyonoprogne
Slekt Hirundo
Slekt Cecropis
Slekt Petrochelidon
Jukka Piironen
Juho Ensio Piironen, kjend som Jukka Piironen, var ein finsk friidrettsutøvar frå Leppävirta. Han tevla fremst i stavhopp, men òg i tikamp.
Arkoúdi
Arkoúdi (gresk Αρκούδι) er ei øy i Dei joniske øyane i Hellas. Ho vert styrt av kommunen Itháki og ligg nord for denne øya og sør for Levkáda. Fram til omorganiseringa seint på 1900-talet var ho ein del av prefekturet Levkáda. Øya er ikkje busett.
Jukka Piironen
Aktiv
Piironen vann bronsemedaljen i stavhopp ved EM i friidrett 1950 i Brussel med eit hopp på 4,25 meter, jamt med landsmannen Valto Olenius som tok sølv, svensken Ragnar Lundberg vart europameister med 4,30 m. Under Sommar-OL 1952 på finsk heimebane mislukkast Piironen heilt i finalen og hamna på 18. plass med 3,80 m. I 1954 kom han på delt bronseplass ved europameisterskapen i Bern. Med personleg rekord på 4,30 meter enda han 10 cm under landsmannen Eeles Landström som vann gull. Fyrste påskedag 1956 tok Piironen seg over 4,32 m ved eit innandørs-stemne i Helsinki.
Svaler
Artar
Slekt Delichon
Arkoúdi
Dei næraste øyane er Levkáda i nord, Meganísi i nordaust, Itháki i søraust og Kefaloniá i sør.
Svaler
Artar
Slekt Psalidoprocne
Slekt Pseudhirundo
Slekt Cheramoeca
Our Airline
Our Airline ('Vårt Flyselskap'), stifta 4 september 2006, er eit naurisk flyselskap.
Flåte
Our Airline driv og administrerer to Boeing 737.
Kozo Yuki
Kozo Yuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane JEF United Chiba, Sanfrecce Hiroshima og Fortuna Düsseldorf.
Betalingssystem
Eit betalingssystem er ei løysing for overføring av pengar mellom to partar direkte frå konto til konto, for eksempel ved bruk av giroar. Ordet blir i aukande grad nytta om system for betaling over Internett. Spesielt gjelder dette for betaling på nettbutikkar, men også når det gjeld kjøp og sal av varer mellom privatpersonar på nettauksjonar og liknande tenester.
Eit betalingssystem for bruk over Internett krev stor grad av tryggleik, og følgjande må takast omsyn til:
I Noreg tilbyr BBS og EDB Business Partner tenester for trygge betalingssystem.
Thomas Enevoldsen
Thomas Enevoldsen er ein dansk fotballspelar som har spela for Groningen i nederlandsk Eredivisie, og for det danske landslaget. Enevoldsen vart seriemeister i Danmark med AaB i 2008. Han debuterte for Danmark sitt A-landslag i den siste VM-kvalifiseringskampen til fotball-VM i 2010, 14. oktober 2009 heime mot Ungarn.
Eiksundtunellen
Eiksundtunellen er ein undersjøisk tunnel som bind saman Hareidlandet med fastlandet i Møre og Romsdal. Tunnelen går mellom øya Eika i Ulstein under Vartdalsfjorden til Sørheim på Berkneshalvøya i Ørsta kommune. Under vegs går den mellom anna under Yksnøya og Lidaveten i Volda. Tunnelen er 7 765 meter lang. Den er den nest lengste undersjøiske tunnelen i Noreg, etter Bømlafjordtunnelen.
Eiksundtunellen er ein del av Eiksundsambandet, som gir kommunane Hareid, Ulstein, Sande og Herøy fastlandssamband. Med ei djupne på 287 meter er Eiksundtunnelen no verdas djupaste vegtunnel. Arbeidet med tunnelen tok til sommaren 2004. Eiksundsambandet opna 23. februar 2008, og er ein del av Fylkesveg 653.
Største stigninga i tunnelen er 9,6 % opp mot Eika. Der er det tre felts veg. Stigninga opp mot Berkneshalvøya er 7,6 %. Der er det to felts veg, og den lengste beine vegstrekninga på Sunnmøre, ca 3,5 km rett fram.
Fram til somaren 2014 måtte ein betale bompengar for å køyre gjennom tunnelen. Ordinær takst for personbilar var NOK 76,-. Frå 14. juni 2014 vart all ferdsel avgiftsfri. Dette vart markert med eit arrangement der samferdsleminister Ketil Solvik-Olsen deltok.
Shinji Okazaki
Shinji Okazaki er ein japansk fotballspelar som i 2014 spela i angrep for 1. FSV Mainz 05 i tysk Bundesliga, og for det japanske landslaget. Han vart Mainz sin toppskårar i serien i 2013/14-sesongen.
Muralto
Muralto er ein kommune i distriktet Locarno, i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 207 meter over havet.
Rotasjonsperiode
Rotasjonsperioden er den tida det tek for ein lekam i rommet å rotera éin gong rundt sin eigen akse. For solide lekamar er rotasjonsperioden den same over heile lekamen, men for lekamar sett saman av gass eller væske vil rotasjonsperioden vera ulik ved ekvator og polane.
Siderisk rotasjonstid er den tida ein himmellekam brukar på dreie seg ein gang rundt sin eigen akse, det vil sei rotasjonstida i forhold til eit fast punkt på stjernehimmelen. Den sideriske rotasjonstida til jorda er eit siderisk døgn.
Tiengemeten
Tiengemeten er ei øy i provinsen Zuid-Holland og ein del av kommunen Korendijk. Ho ligg om lag 11 km sør for Spijkenisse.
Det statistiske området «Tiengemeten», som og inkluderer omliggande landsbygd, har om lag 10 innbyggjarar.
10. mai 2007 vart øya overlaten til naturen og alle innbyggjarane vart flytta til andre stader.
Gressholman
Gressholman er ei lita øygruppe i Harstad kommune i Troms og Finnmark. Dei ligg ved det nordlege innløpet til Tjeldsundet. Øyane er eit populært rekreasjonsområde, særleg om sommaren.
Turia
Sjå òg Turia i Covasna.
Turia (latinsk Turium, gresk Thyrion eller Thèrios, Θηριος) er ei elv i Spania som spring ut i provinsen Teruel. Ho renn gjennom provinsen Valencia og munnar ut i Middelhavet nær byen Valencia. Det første strekket av elva vert kalla Guadalaviar.
Etter ein katastrofal flaum i 1957 som gjekk hardt utover byen Valencia, vart elva delt i to vest i byen. Vatnet er ført inn i eitt nytt elvefar utanfor byen før ho renn ut i Middelhavet. Det gamle elvefaret ligg i dag tørt gjennom byen og er omgjort til ein park der syklistar og fotgjengarar kan kome seg gjennom det meste av byen utan å nytte vegar. Parken, som heiter Turiahagen (Jardí del Túria/Jardín del Turia) har mange små tjern, stiar, fontener, blomar, fotballbanar, kafear, kunstverk, klatreveggar, ein løpebane, ein zen-hage og meir. Mange bruer fører trafikken over parken.
Debetkort
Eit debetkort er eit betalingskort der avrekninga skjer fortløpande mot saldo på innehavar sin konto. I Noreg er BankAxept-bankkort (som står for 90 % av alle transaksjoner ) og Visa-kort dei mest utbreidde debetkorta. Visa-korta kjem som eit tillegg til BankAxept på mange norske debetkort. Dermed blir Visa-delen av kortet i hovudsak berre nytta når ein ikkje nyttar norske betalingsterminalar som all hovudsak er knytte til BBS' BankAxept-løsning. Enkelte Visa-kort kan også fungere som kredittkort.
1246 Chaka
1246 Chaka er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. juli 1932 av Cyril V. Jackson ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Yuji Unozawa
Yuji Unozawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Kashiwa Reysol, Avispa Fukuoka, Japan Soccer College og AC Nagano Parceiro (2019).
Krimhalvøya
Krim, Krimhalvøya eller Den autonome republikken Krim (ukrainsk Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym; russisk Автономная Республика Крым, Avtonomnaya Respublika Krym; krimtatarisk Qırım Muhtar Cumhuriyeti, Къырым Мухтар Джумхуриети) er ei halvøy i Svartehavet. Både Ukraina og Russland hevdar Krimhalvøya høyrer dei til. Russiske styresmakter har sidan mars 2014 hatt den faktiske kontrollen over halvøya.
Hovudstaden på Krimhalvøya er Simferopol som ligg sentralt på halvøya. Krimhalvøya dekkjer og har kring to millionar innbyggjarar (2009).
Geografi
Krim er ei 26,000 km² stor halvøy nord i Svartehavet. Det einaste fastlandssambandet er over Perekopeidet i nord. Mot aust strekkjer den lange Kertsjhalvøya seg mot Kertsjsundet, som skil Asovhavet frå Svartehavet.
Landskapet i nord består av stepper, og i sør hever Krimfjella seg opp til 1,545 moh. som vernar kysten mot nordlege vinder og har rikelig nedbør og frodig skog. Klimaet er mildt i sør og vegetasjonen subtropisk med dyrking av oliven, morbær og sypress.
I Jalta er middeltemperaturen i dei kaldaste månadane (januar og februar) 3,5 °C, i dei varmaste månedane (juli, august) 24 °C.