cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Black and Blue
Black and Blue er eit album av The Rolling Stones frå 1976. Det var det første studioalbumet deira med Ronnie Wood som erstatning for Mick Taylor på gitar. Wood hadde alt spelt akustisk 12-strengsgitar på songen «It's Only Rock 'n Roll (But I Like It)» på albumet It's Only Rock 'n' Roll frå 1974 og er med på halvparten av songane på Black and Blue med Wayne Perkins og Harvey Mandel på gitar på resten av songane.
Historie
I desember 1974 reiste The Rolling Stones attende til München i Tyskland, der dei hadde spelt inn det førre albumet, It's Only Rock 'n' Roll, og starta innspelinga av det nye albumet i Musicland Studios, med Mick Jagger og Keith Richards - The Glimmer Twins - som produsentar. Dei ønskte å gje ut albumet før den amerikanske turneen deira sommaren 1975, reiste på ferie og kom attende i januar 1975 til Rotterdam i Nederland for å halde fram arbeidet. Samstundes hadde dei audition for nye gitaristar. Av dei håpefulle var Jeff Beck, Rory Gallagher, Harvey Mandel, Wayne Perkins, Peter Frampton og Ronnie Wood (det var berre Mandel, Perkins og Wood som medverka på det ferdige albumet). Det stod mykje arbeid att på albumet, og dei valde å utsette det eit år, medan samlinga Made in the Shade kom ut i staden.
Etter turneen var over, reiste The Rolling Stones til Montreux i Sveits i oktober for å legge på nokre fleire lydspor og i desember var dei i München for å gjere det same. Black and Blue vart gjort ferdig i New York City i februar 1976.
Albumet kom ut i april 1976 med «Fool to Cry» som første singel. Albumet nådde andreplassen i Storbritannia og Noreg og låg fire veker på førsteplassen i USA. Albumet fekk blanda kritikk og Creem omtalte det som det første meiningslause Stones-albumet
Som reklame for albumet hengde bandet opp ei kontroversiell reklametavle på Sunset Boulevard i Hollywood som synte modellen Anita Russell, forslått og bunden (av Mick Jagger ) med setninga «I'm Black and Blue from the Rolling Stones — and I love it!» Plakaten vart fjerna etter protestar frå ei feministgruppe, men skaffa bandet mykje presseomtale.
Dei sørlege kalksteinsalpane
Dei sørlege kalksteinsalpane er ei fjellkjede i Dei austlege Alpane sør for Dei sentrale alpane. Skilnaden mellom desse to fjellkjedene er den geologiske samansettinga, og at Dei sentrale Alpane har høgare fjelltoppar. Dei sørlege kalksteinsalpane strekkjer seg frå Sobretta-Gavia-alpane i Lombardia i vest til Pohorje i Slovenia i aust.
Fjellkjeder i Dei sørlege kalksteinsalpane er (frå aust til vest):
Black and Blue
Historie
To songar som vart spelt inn under innspelinga i Rotterdam vart seinare gjevne ut på Tattoo You frå 1981. Dette var «Slave» og «Worried About You».
Medverkande
The Rolling Stones
Andre medverkande
Teknisk
Hadrian
Hadrian er eit mannsnamn. Namnet kjem av latinsk Hadrianus, som tyder «frå Hadria». Namnet er kjend frå Hadrians mur i England, bygd av den romerske keisaren Hadrian. Adrian er ein variant av Hadrian.
Pointe des Genevois
Pointe des Genevois er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Det ligg ved landsbyen Arolla i Evolène i Valais. Fjellet er 3674 meter høgt. Det ligg like sør for Dent de Perroc, som er høgare.
Čohkarášša
Čohkarášša er eit fjell i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1139 meter over havet og er det fjerde høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet er òg det høgaste i kommunen.
Hadrian av Romarriket
Hadrian, latin Publius Aelius Traianus Hadrianus, var romersk keisar frå 117 til 138.
Det første Hadrian gjorde då han kom til makta var å gje slepp på Trajan sine erobringar i Mesopotamia, på grunn av at desse var vanskelege å kontrollera.
For å verna romersk Britannia og Romarriket sine yttergrenser, fekk Hadrian bygd den såkalla Hadrians mur som vern mot Piktarane sine plyndringstokt.
Rioni
Byen var kjend for dei gamle grekarane som Phasis (gresk: Φάσις), og vart først nemnd av Hesiod i verket hans Theogony, og seinare av fleire andre forfattarar. Sokrates refertete i Phaedo at den delen av verda han kjende til låg mellom Pillarane til Herkules og elva Phasis.
Namnet på fasan (pheasant på t.d. engelsk) kjem av det greske namnet på elva, sidan det var her ein først møtte på desse fuglane i antikken.
Lakonía
Periferieininga Lakonía (gresk Περιφερειακή ενότητα Λακωνίας, Periferiakí enótita Lakonías) er ei periferieining i Hellas i periferien Peloponnes. Hovudstaden i periferieininga er Spárti. Andre byar og landsbyar er Areópoli, Jýthio, Molái, Monemvasiá, Mystrás, Neápoli og Sellasía. Her ligg Kapp Maléa, Kapp Ténaro og ein stor del av Mánihalvøya.
Geografi
Evrótas er den lengste elva i prefekturet. Evrótasdalen er hovudsakleg eit jordbruksområde, med mange sitrus- og olivenlundar, enger og mest av alt appelsiner.
Taýjetos på 2 407 moh, kjend som Pendedáktylos (fem fingrar) gjennom mellomalderen, ligg vest for Spárti og Evrótasdalen. Det er det høgaste fjellet i Lakonía og på Peloponnes. Det andre store fjellet er Párnonas på 1 961 moh som ligg i aust.
Den kjende stalaktittgrotta Diroú ligg i sørvest, sør for Areópoli, og er ein stor turistattraksjon.
Historie
I antikken utgjorde området store delar av staten Sparta (Spárti). Lakonía var i krig med Kongedømet Makedonia og hadde mange slag mot dei. Etter kvart vart dei derimot ein del av Romarriket, og i mellomalderen ein del av Austromarriket. Etter krosstoga låg despotatet Morea her. Lakonía vart så ein del av Det osmanske riket, men Mánihalvøya var i praksis sjølvstyrt. Lakonía vart frigjort etter den greske sjølvstendekrigen i 1821 og Spárti vart vald som hovudstad i det nye prefekturet. Økonomien og jordbruket blømde gjennom 1800-talet. Etter den andre verdskrigen og den greske borgarkrigen byrja folketalet å gå noko nedover, då folk flytta frå landsbyane til større greske byar lenger nord eller til utlandet.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Persarriket
Kong Kyros den store (kring 576 f.Kr.–juli 529 f.Kr.) er rekna som grunnleggjaren av det store persarriket.
Riket vert òg kalla Persia, og Iran vert rekna som kjerneområdet. Andre kjerneområde var dei seinare landa Afghanistan, Tyrkia, Tadjikistan og tilstøytande område. Etter tre forsøk klarte Alexander den store å erobra området, men riket fekk snart sjølvstende igjen. Muslimske styrkar fekk herredøme over persarriket på 600-talet, og blei seinare følgde av seldsjukane og mongolske erobrarar.
Sørreisa
Sørreisa, også kalla Straumen, er ein tettstad og administrasjonssenteret i Sørreisa kommune i Troms fylke.
Tettstaden har og ligg mellom Reisfjorden og Reisvatnet. Sørreisa har tre daglegvarebutikkar og post i butikk, hotell, bibliotek, kulturhus, kino, idrettshall og symjehall. Sørreisa sentralskole er lokalisert her, med dei fem siste klassetrinna i grunnskolen.
Sørreisa er møtepunkt for fylkesvegane 86 og 84. I tettstaden står Straumen kapell, ei langkyrkje i tegl og tre frå 1973. Om lag 5 kilometer sørvest for tettstaden ligg bygda Skøelv.
Lassefjellet
Lassefjellet  er eit fjell i Alta kommune i Finnmark. Det har ei høgd på 1119 meter over havet og er det femte høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Johan Karlsen
Karlsen var son til ein steinhoggar. Han var sjølv steinhoggar og arbeidar ved ulike anlegg i åra frå 1908 til 1927. I 1927 fekk han stilling ved restaureringsarbeida på Nidarosdomen og arbeidde der sidan.
Taipa-Mangonui
Taipa-Mangonui er namnet på ei rekkje mindre busetnader i Far North District på North Auckland Peninsula på Nordøya på New Zealand, nær basis av halvøya Aupouri Peninsula. Busetnadane Taipa, Cable Bay, Cooper's Beach og Mangonui, som alle ligg langs kysten til Doubtless Bay, ligg så nær kvarandre at dei administrativt har gått i hop og danna ein større busetnad som til saman hadde 1587 innbyggjarar ved folketeljinga i 2001.
Johan Karlsen
Karlsen engasjerte seg politisk og var 1929-35 formann i Strinda Arbeiderparti. Han var medlem av Strinda kommunestyre 1934-40, ordførar i kommunen i 1945, varaordførar 1945-47 og medlem 1951-55. Frå 1932 til 1958 hadde han plass i skulestyret i Strinda, formann 1938-1954. Han var også ein lang periode med i alderstrygdnemnda i Strinda, som varaformann 1945-51 og formann 1952-55. Perioden 1946-60 var han formann i sjukehusstyret i Strinda.
Taipa-Mangonui
Denne «miniatyrsamanslutninga» ligg 150 kilometer langs vegen nordvest for Whangarei (men berre 70 kilometer i luftlinje), og 20 kilometer nordaust for Kaitaia. Dette er såleis det nordlegaste senteret på New Zealand med eit folketal over 1000.
Inkaterne
Inkaterne (Larosterna inca) er ein fugl i måsefamilien, Laridae, som lever langs kysten av Chile og Peru. Ho er einaste medlemmen av slekta Larosterna.
Johan Karlsen
Karlsen representerte Sør-Trøndelag på Stortinget frå nyår 1954 til hausten 1965. I den fyrste av dei tre fireårs valbolkane Arbeidarparti-mannen var på Stortinget var han medlem i Protokollkomiteen, sidan hadde han plass i Samferdslekomiteen til han forlet Tinget i 1965.
Inkaterne
Skildring
Denne ternearten har ein utsjånad som skil seg frå alle andre i måsefamilien, særtrekka som identifiserer arten er skiftergrå fjørdrakt med noko mørkare hovud, kvit mustasje, og sterkt raudfarga nebb og føter. Bakkanten av vengene er kvite. Inkaterna er knytt til Perustraumen, hekkar utelukkande innaskjers på kysten av Peru og Chile. Arten var først avgrensa til Peru, spreidde seg sørover i Chile og er vanleg sør til Valparaíso. Terna kan førekomme sjeldan og sparsamt på sørvestkysten av Ecuador, og har vore ein særs sporadisk streiffugl nord til Costa Rica. Inkaterna er elles ein standfugl.
Inkaterna er ei stor terne, ca. 40 cm lang med kroppsvekt rundt 190 gram. Kjønna er like.
Føda er primært småfisk, som ansjosarten som lever langs kysten. Dei kan beite i store flokkar rundt fiskebåtar. Dei kan plukke føde direkte frå overflata, men òg stupdukke. Andre matkjelder er avfall etter sjøløver og andre predatorar. Lætet er eit katteliknande 'mju'.
Hekkehabitata er bratte bergskrentar med avsatsar, opne hòler, sprekker eller overheng. Dei vil ofte hekke saman med humboldtdukkpetrellar og raudfotskarvar. Reirplassen kan òg ligge i menneskegjorte strukturar der dei finn dekning.
BirdLife International klassifiserer arten som nær truga, jamvel om populasjonen har vore estimert til over 150 000. Bestanden er minkande, og det har vore sett saman med guanoindustrien, dessutan svingar ternebestanden med dei sterkaste periodiske El Niño-hendingane.
Bieggavákgáisá
Bieggavákgáisá  er eit fjell i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1117 meter over havet og er det sjette høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Leksikografi
Leksikografi er eit fag som tek for seg teoretiske og praktiske problem ved utarbeiding og bruk av ordbøker og andre oppslagsverk. Sentrale felt innanfor leksikografien inkluderer semantikk (tydingslære), morfologi (bøyingslære) og kontrastiv lingvistikk.
Underinndelingar
Ein deler leksikografi inn i ein praktisk og ein teoretisk del. Praktisk leksikografi vil enkelt og greitt seia at ein førebur og skriv ordbøker. Teoretisk eller metaleksikografi er ein akademisk disiplin som studerer og skildrar semantiske tilhøve i ordforrådet til eit språk og utviklar teoriar om dette og korleis ein lager ordbøker. Dei to felta har nær tilknyting, ettersom ein må ha gode teoretiske kunnskapar for å laga ei god ordbok.
Den teoretiske leksikografien kan vidare delast inn i tre område:
Det finst òg andre inndelingskriterium i leksikografien. Ein kan til dømes dela han inn etter talet på språk, om ein lagar einspråklege eller tospråklege ordbøker. Ein kan òg skilja mellom allmenn og fagspråkleg leksikografi.
Øya Belyj
Belyj (russisk Белый остров eller Belyi ostrov) er ei relativt stor øy i Karahavet like utanfor Jamalhalvøya i Sibir i Russland.
Øya høyrer til Jamalo-Nenetsk autonome okrug, som høyrer til den nordlege delen av Tjumen oblast.
Det ligg ein russisk forskingsstasjon heilt nordvest på Belyj.
Nærliggande øyar
I den store bukta på austsida av Belyj ligg ei 10 km lang øy kalla Bezymjannij. Ostrov Tabango og Ostrov Tiubtsiango ligg 20 km sør for det søraustlege hjørnet av Belyj.
Blåsmesse
Blåsmesse eller blasiusmesse er ein merkedag som opphvaleg vart feira til minne om heilage Blasius, ein biskop som lei martyrdauden i Armenia år 316. Blasiusmesse vart i Noreg forvanska til blåsmesse, fordi folk kople namnet til ordet «å blåse». Det gamle primstavmerket var ein bispestav, sidan teikna ein oftare inn eit skip under fulle segl. Nokre stader helt dei blasmesse for å vere første vårdagen, andre meinte at havbølgjene vart på sitt største ved blasmesse.
Vind denne dagen kunne varsle eit stormfullt år, og nemnde ein dagen med namn, meinte folk det kunne bli storm. Særleg fiskarar og sjøfolk måtte passe seg for dette.
Ingen skulle bruke rokk, kvern eller reiskap som sveiv rundt dene dagen; då kunne dyra få svivesykje, slik at dei sprang rundt til dei stupte.
Terek
Terek (russisk Терек; georgisk თერგი, Tergi; avarisk Терек) er ei stor elv nord i Kaukasus, som renn gjennom Georgia og Russland på veg mot Kaspihavet. Ho har utspring i fjellsida til Kazbek i Georgia og renn så nordover gjennom Nord-Ossetia og byen Vladikavkaz. Ho snur så austover og renn gjennom Tsjetsjenia og Dagestan før ho deler seg i to greiner, som begge munnar ut i Kaspihavet. Nedanfor byen Kizljar dannar dei eit sumpaktig elvedelta som er om lag 100 km breitt.
Russisk (fleirtyding)
Russisk er eit omgrep som kan syna til:
Pointe des Savolaires
Pointe des Savolaires er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Terek
Elva er ein naturressurs i området, og vert nytta til kunstig vatning og produksjon av vasskraft i dei øvre delane.
Dei største byane langs Terek er Vladikavkaz, Mozdok og Kizljar.
Langfjellet i Alta
Langfjellet  er eit fjell i Alta kommune i Finnmark. Det har ei høgd på 1090 meter over havet og er det sjuande høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Wattens
Wattens er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 10,8 km² og i kring 7 900 ibuarar. Landsbyen ligg 564 meter over havet, cirka 13 km aust om Innsbruck.
Staden er kjend som hovudsete for industriselskapa Swarovski og Swarco. Swarco er eit multinasjonalt firma som lagar trafikkstyringar.
Wattens vert nemnd fyrste gongen i 930. I 1559 vart det fyrste masse- og papirbruket sett i drift, det laga det såkalla Wattenspapier. Papirbruket eksporterer i dag sigarettpapir til om lag 90 statar. Staden hadde ein ny blomstringstid etter at krystallglasprodusenten Swarovski i 1895 etablerte seg i Wattens.
Whangaparaoahalvøya
Whangaparaoahalvøya ligg nord for Auckland på Nordøya på New Zealand, nær sørenden av North Auckland Peninsula. Whangaparaoa er maori for 'Kvalbukta', og flokkar av spekkhoggarar og delfinar er ofte å sjå i farvatna kring halvøya. Dette området er ein del av Northern Auckland Zone i den urbane delen av Auckland. Det er kome framlegg (i 2006) om å innlemma området i North Shore City.
Inntil for heller kort tid sidan var dette området eit relativt tynt busett landleg distrikt som no er vorte ei form for fritidsstad og pensjonistområde for meir velståande menneske frå Auckland, som ligg 25 kilometer mot sør. Dette gjeld særleg staden Gulf Harbour på spissen til halvøya. Motorvegen State Highway One vart forlenga frå Auckland til Orewa sist på 1990-talet, dette har korta ned reisetida til Auckland og gjort området meir populært for pendlarar.
I dei siste ti åra har det kome til ein tettstad ovanfor havbuktene Stanmore Bay og Big Manly Beach. Han har vakse, og der er no kome eit kjøpesenter, kino, bibliotek og ein offentleg servicesentral. Medan dette området tidlegare låg heller avsides, har denne utviklinga gjort det lettare å bu i utkantane, ikkje minst når utbygging av vegnett og kommunikasjonar har gjort at ein kan nå fram til bysenteret (Auckland) på 40 minuttar med bil utanom i rushtrafikken.
Belkovskijøya
Belkovskijøya (russisk Бельковский остров eller Belkovskij ostrov) er ei øy i Nysibirøyane i Laptevhavet i Russland. Sundet mellom Belkovskijøya og naboøya Kotelnyj vert kalla Zarajasundet etter skipet til Eduard Toll.
Belkovskijøya er om lag 500 km² stor og det høgaste punktet er 120 meter høgt. Det store fuglekoloniar og ein koloni med kvalross på øya.
Belkovskijøya består av bergartar frå øvre devontid og nedre koltid. Dei øvre devon-berga er leirig marin karbonat med kalkstein, sandstein og konglomerat innimellom. Dei nedre koltid-steinane består av siltstein, argilitt og sandstein med breksje, kalkstein og stundom rhyolittisk lava i mellom.
Tundra dekker Belkovskijøya og består stort sett av lågt gras, mose, lav og levermose. Desse plantene dekker det meste av underlaget. Jordsmonnet er typisk fuktig, finkorna og ofte bakka.
Administrativt høyrer Belkovskijøya til republikken Sakha.
Provinsen Taranto
Tarantobukta som ligg i vest er kalla opp etter provinsen og utgjer kysten her.
Største kommunane
Stand: 31. mai 2005
Middagsfjellet i Finnmark
Middagsfjellet  er eit fjell i kommunane Kvænangen og Loppa i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1071 meter over havet og er det 11. høgaste fjellet i Finnmark av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Pikul av Silversun Pickups
Pikul er ein EP som Silversun Pickups debuterte med i 2005. Spora #7 - #22 er utan namn og varer rundt 45 sekund kvar. Siste spor er «Sci-Fi Lullaby».
Spor
Alle songane er skrive av Silversun Pickups, med unntak av spor #5.
Spora #7 - #22 er alle rein togn på 45 sekund.
Heimevernsungdomens landskonkurranse
Heimevernsungdomens landskonkurranse, HVULK er ein årleg konkurranse der heimevernsungdom kjem saman for å konkurrere som lag i militær idrett. Konkurransen har vore halden fleire stadar, men vert no arrangert på Heimevernet sitt utdanningssenter på Værnes.
Velure Rock
Velure Rock er ein liten rockefestival som hadde oppstart i august 2008, i den vesle grenda Velure på vestsida av Sørfjorden i Ullensvang herad. Det går ofte snøskreder på Velure på vårparten, den såkalla Velure-skredo, og det er difor bygt skredoverbygg over Riksveg 550 der. Konsertane fann stad oppå det eine skredoverbygget.
Festivalen bestod av berre éin konsertkveld. Banda som spelte ved oppstarten, var Blind Torsk, HardAnger Society og Major Parkinson. Festivalstyret vona at iallfall 200 stk ville koma, for å få arrangementet til å gå i pluss. Då det kom over 400, planla styret å halda fram med Velure Rock i åra framover. I august 2009 vart konsertkvelden arrangert på nytt, med bandet Skambankt som hovudtrekkplaster.
Pointe du Mountet
Pointe du Mountet er eit fjell i Wallis-Alpane, i nærleiken av Zermatt i Sveits. Toppen ligg like sør for Zinalrothorn.
Glade jul
Songen er omsett fleire gonger til norsk, men det er den danske gjendiktinga av B.S. Ingemann frå 1850 (lett modernisert til bokmål) som er mest brukt. Erik Hillestad har omsett salmen til både nynorsk og bokmål. Desse tekstane er nærare originalen enn dei eldre omsetjingane, og dei er tekne med i framlegget til ny salmebok for Den norske kyrkja.
Nedanfor finn vi teksten til dei eldre utgåvene av salmen.
Tekstar
{|
«Stille natt! Heilage natt!» (nynorsktekst)
''Stille natt! Heilage natt!''
Alle sov, eine att
sit dei unge, dei utvalde to,
ser på barnet, så lukkeleg no:
Sov i himmelsæl ro!
Hyrdingar får høyra radt:
Frå den himmelske englehær
tonar til dei frå fjern og nær:
Luigi
Luigi er ein kjend videospelfigur som har opptredd i ei rekkje videospel utgitt av Nintendo. Luigi har vanlegvis grøn genser, blå snikkarbukse, brune sko, kvite hanskar og ein grøn hatt med bokstaven L på. Dei fleste spela som Luigi opptrer i er plattformspel, men etterkvart har Nintendo utgitt mange ulike spel med Luigi og Mario (og som oftast fleire personar frå Mario-serien). Eksempel på desse er sportspel (Mario Kart, Mario Tennis), ein serie brettspel-liknande partyspel (Mario Party) og rollespel (Paper Mario).
Glade jul
«Stille natt! Heilage natt!» (nynorsktekst)
Krist, vår Frelsar er her!
Jesusbarnet vår dyre skatt!
Kjærleik lyser frå bodskapsord
til dei lengtande folk på jord.
Jesus er gåva vår stor!
«Glade jul» (bokmålstekst)
Glade jul, hellige jul!
''Engler daler ned i skjul.
Hit de flyver med paradis grønt,
hvor de ser hva for Gud er skjønt.
Lønnlig i blant oss de går.
Julefryd, evig fryd,
Det er engler som hyrdene så,
dengang Herren i krybben lå.
Evig er englenes sang.
Fool to Cry
Songen vart spelt inn i desember 1974 og vart skriven av Mick Jagger og Keith Richards. Songen er ein roleg ballade. Mick Taylor hadde akkurat forlate bandet og dei stod no utan ein sologitarist. Innspelinga av Black and Blue fungerte som ein slags audition for nye gitaristar, og dette er årsaka til at Wayne Perkins spelar gitar på denne songen. Jagger spelar elektrisk piano, medan Nicky Hopkins spelar akustisk piano på songen. Hopkins spelar òg noko synthesizer.
Songen vart gjeven ut som den første singelen frå Black and Blue den 20. april 1976. Han nådde sjetteplassen på den britiske singellista og tiandeplass i USA. I Noreg gjekk songen opp til åttandeplassen.
Glade jul
«Glade jul» (bokmålstekst)
Fred på jord, fryd på jord,
Jesusbarnet i blant oss bor.
Fool to Cry
Gitaristen Richards sovna medan bandet spelte songen på ein konsert i Tyskland
Glade jul
«Glade jul» (bokmålstekst)
Engler synger om barnet så smukt,
han har himmeriks dør opplukt.
Salig er englenes sang.
Salig fred, himmelsk fred,
toner julenatt herned.
Engler bringer til store og små
bud om ham som i krybben lå.
Fryd deg hver sjel han har frelst!
«Glade jol» (nynorsktekst)
Omsett frå bokmål til nynorsk av Bernt Støylen (1905)
Glade jol, heilage jol!
Englar kjem frå Guds kongestol.
Blomar ber dei til paradis,
Fint og fagert dei syng Guds pris.
Løynleg ikring oss dei går.
Jolebod, gledeleg bod
Tonar til oss med himmelljod,
Song av englar som hyrdingar såg
Den gong Jesus i krubba låg.
Songen av englar er sæl.
Fred på jord, frygd på jord!
Jesusbarnet det er vår bror.
Englar syng um hans herlegdom.
Han hev reidt oss i himmelen rom.
Sæle fred, himmelsk fred
Jolekvelden til jord kom ned.
Englar syng um den fred dei såg,
Syng om han som i krubba låg.
Gled deg, kvar sjel han hev frelst!
Ruitogáisá
Ruitogáisá er eit fjell i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1070 meter over havet og er det 12. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Kongedømet Mallorca
Kongedømet Mallorca var grunnlagd av Jakob I av Aragón, òg kjend som Jakob erobraren. Etter den førstefødde sonen hans, Alfonso, døydde, skreiv han eit testamente i 1262 der kongedømet skulle gå til sonen hans Jakob. Då Jakob I døydde i 1276, gjekk kongemakta Aragón til den eldste sonen Peter og kongedømet Mallorca gjekk til Jakob, som regjerte som Jakob II av Mallorca. Det same testamentet sa at kongen av Mallorca var ein vasall under kongen av Aragón.
Då Jakob I døydde valde den nye kongen av Mallorca, Jakob II å ikkje betale skatt til Peter III, og først i 1279 vart Konggedømet Mallorca igjen underlagt kongen av Aragón. Kongen av Mallorca var frå no nøydd til å opphalde seg i Catalonia. Mangelen på eit hoff på Mallorca gjorde øyane destabiliserte, og at det ikkje fanst nokre institusjonar her bortsett frå monarkiet.
James III av Mallorca var berre ni år då han tok over trona og ein trengde eit styre til å ta over landet medan han var barn. Situasjonen var vanskeleg og kongedømet hamna i store finansproblem. I 1343 invaderte Peter IV av Aragón Balearane og året etter grevskapa Roussillon og Cerdanya. James III klarte berre å halde på dei franske områda sine. Desse selde han til kongen av Frankrike i 1349 og sette kurs mot Mallorca. Her vart han slått og drepen i slaget ved Llucmajor den 25. oktober 1349. Med dette vart kongedømet Mallorca innlemma i krona Aragón for godt.
Rockin' the Paradise
«A.D. 1928 / Rockin' the Paradise» er ein song av Styx og den fjerde singelen frå albumet deira Paradise Theatre i 1981. Han vart sendt ut til rockestasjonar og nådde åttandeplassen på Billboard Rock Chart-lista i USA. «A.D. 1928» er eit kort, pianobasert stykke av Dennis DeYoung, sett til same melodi som «The Best of Times», og som glir inn i songen «Rockin' the Paradise». Denne og det føregåande sporet var ikkje berre opningssporet på albumet, men òg på den påfølgjande turneen og Return to Paradise-turneen i 1996.
Kongedømet Mallorca
Kjelder
''
Blodåre
Blodårene er den delen av sirkulasjonssystemet transporterer blod i ein organisme. Arteriar og vener er blodårer som transporterer blod frå hjartet til kroppen og frå kroppen til hjartet.
Rockin' the Paradise
Musikkvideoen for songen var den tiande videoen som vart sendt på MTV då kanalen starta opp i USA 1. august 1981.
Pointe du Tsaté
Pointe du Tsaté er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Helene Tursten
Helene Tursten i Göteborg) er ein svensk kriminalforfattar. Ho bur i Sunne i Värmland. Bøkene hennar om politietterforskaren Irene Huss i Göteborg har vorte omsett til fleire språk, mellom dei tysk, engelsk og norsk.
Helene Tursten var utdanna fyrst sjukepleiar og sidan tannlækjar, men revmatisme gjorde at ho måtte gje opp å arbeida som tannlækjar, og etter kvart byrja ho i staden å skriva. Den fyrste boka hennar kom i 1998 og heitte Den krossade tanghästen.
Machiguengaer
Machiguengaer (òg kalla matsigenka, matsigenga) er ei folkegruppe som lever i peruansk del av regnskogen i Amazonas. Busetnadene ligg i Calca-provinsen og La Convención-provinsen i Cuzco-regionen og i Manú-provinsen i Madre de Dios ved elvane Urubamba, Camisea, Picha, Manú, Timpia, Tigompinia, Kompiroshiato og Mishagua.
Machiguenga er òg namnet på språket deira, eit språk av den sørlegr arawak-familien i nærast slektskap med språket til nomatsiguengafolket og til asháninkafolket.
Etter at Martín García Loyola først starta med misjonering i 1572, har det vore stadige freistnadar på misjonering blant machiguengafolket opp gjennom hundreåra utan suksess. I gummiboomen mot slutten av 1800-talet vart folket utsett for slaveri, massakrar og sjukdommar som malaria og koppar som reduserte stoleiken på folkesetnaden. Frå ca.1940 var malaria utrydda samstundes som folket opplevde auka kolonisering frå nybyggarar av quechuaer frå Andes som var sponsa av styresmakta. Denne utviklinga vart styrkt i 1958 då vegen til Koribeni vart ferdig og frå 1962 då ei ny bru var klar.
Petroleumsverksemda har vore den sterkaste trusselen mot machiguengafolket etter ca. 1980.
Svend Hersleb
Svend Borchmann Hersleb var ein norsk teolog, den fyrste leiaren av Det teologiske fakultet ved Universitetet i Oslo.
Nikolaj Dubovskij
Nikolaj Nikanorovitsj Dubovskij, var ein russisk landskapsmålar.
Dubovskij studerte frå 1877 til 1881 ved St. Petersburgs kunstakademi under Mikhail Klodt. I siste halvdel av 1880-åra vart han med i Peredvizjnikij-gruppa. Dubovskij vart medlem av Kunstakademiet i 1900.
Omkring 400 måleri stammar frå Dubovskjj, og over 1000 studiar. Hans best kjente verk er Pritisjlo, (Stille. Før stormen). Bildet rettar blikket mot ein vinterstorm som er i kjømda. Dette motivet var i russisk kunst nytt for si tid.
Svend Hersleb
Leiar for presteutdanninga
Hersleb vart utnemnd til lektor i teologi og i det hebraiske språk 16. januar 1813. I september 1813 var Universitetet i Oslo etablert og i funksjon, etter at Frederik VI to år tidlegare hadde gjeve påbod om å opprette eit universitet i Noreg. Som einaste teologiske lærar skulle han syrgje for å utdanne prestar til Den norske kyrkja.
3. juni 1814 vart Hersleb utnemnd til professor i teologi, same dag som Stener Stenersen vart utnemnd til lektor i teologi. Hersleb førelas over Det gamle testamente og i dogmatikk, men også eksegese, apologetikk, naturleg teologi og etikk for studentane ved Det teologiske Fakultet i Christiania. Han stod også for undervisninga i hebraisk fram til Christopher Holmboe i 1822 vart tilsett som professor i orientalske språk.
Bibelrevisjon
I 1815 forfatta Hersleb innbydinga til å stifte Det norske Bibelselskap. Han vart ein sterk pådrivar i selskapet, stod i hovudsak sjølv for revideringa av Det nye testamente. Han arbeidde då saman med biskop Frederik Bech og slottsprest Claus Pavels.
Stortingsmann
Hersleb var valmann til fleire stortingsval. Men inn på stortinget vart han vald ein einaste gong. I 1827 var han 2. representant frå Kristiania, og møtte då og på det overordentlege storting i 1828. På 1827-tinget var han formann i kyrkjekomiteen og skreiv då lova om allmugeskulen av 1827. Denne lova gjaldt i 33 år.
Hersleb avslo i 1832 eit tilbod om å verte biskop. Han døydde ugift i Kristiania i 1836.
Arbanasi Nunatak
Arbanasi Nunatak (Nunatak Arbanasi) er ein 320 meter over havet høg fjelltopp i Vidin Heights på Varna Peninsula på Livingston Island i Antarktis. Fjellet vart kalla opp etter busetnaden og klosteret Arbanasi nær den gamle bulgarske hovudstaden Veliko Tarnovo.
Fjellet ligg 860 m aust for Sharp Peak, 2 km vest for Kubrat Knoll og 2,56 km nordvest for Edinburgh Hill.
Languedoc-Roussillon
Languedoc-Roussillon (oksitansk Lengadòc-Rosselhon; katalansk Llenguadoc-Rosselló) er ein tidlegare administrativ region sør i Frankrike. Regionen bestod av departementa Aude, Gard, Hérault, Lozère og Pyrénées-Orientales. Han var den sørlegaste i Fastlands-Frankrike og grensa til Andorra, Spania og Middelhavet i sør, og dei andre franske regionane Provence-Alpes-Côte d'Azur, Rhône-Alpes, Auvergne og Midi-Pyrénées. I 2010 hadde han i overkant av 2,6 millioner innbyggjarar. Den største byen og hovudstaden i regionen var Montpellier.
1. januar 2016 blei regionane Languedoc-Roussillon og Midi-Pyrénées slått saman til ein ny region med mellombelsnamnet Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées. Etterkvart fekk den nye regionen namnet Occitanie,  etter det tidlegare området Oksitania.
1814
1814 (romartal MDCCCXIV) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den gregorianske kalenderen.
Provinsen Cagliari
Provinsen Cagliari (italiensk Provincia di Cagliari) er ein tidlegare provins i regionen Sardinia i Italia, avløyst av Storbyområdet Cagliari i 2016.
1814
Året var prega av Napoleonskrigane, som førte til krigshandlingar og politiske omveltingar fleire stader i verda, til dømes gjennom Kielfreden, Gent-traktaten og wienerkongressen. Napoleon abdiserte og drog i eksil, og monarkiet blei gjeninnført i Frankrike. I Noreg vart unionen med Danmark oppheva, grunnlova vert vedteken og Noreg kom i ein ny personalunion med Sverige.
Provinsen Cagliari
Hovudstaden var byen Cagliari. Han hadde eit areal på 4 570 km² og totalt 543 310 innbyggjarar (2001). Det var 71 kommunar i provinsen.
1814
Noreg
Unionen med Danmark vart oppheva, grunnlova vart vedteken og Noreg kom i ein ny personalunion med Sverige.
Gallia Togata
Gallia Togāta (Gallia som ber toga, i toga) svara i romersk tid til luten av Gallia som var romersk eller heldt seg til romersk sed; Gallia Cisalpīna. Motsett svara Gallia comāta (langhærd) til Gallia trānsalpīna; og Gallia Brācāta (brok-kledd, yvf. utlendsk, barbarisk) særleg til Gallia Narbōnēnsis i sudaustlege Gallia trānsalpīna.
Najaf
Najaf (arabisk اَلـنَّـجَـف) eller An Najaf Al Ashraf (arabisk النّجف الأشرف) er ein by sør i det sentrale Irak kring 160 km sør for Bagdad. Folketalet var i 2013 estimert til kring éin million innbyggjarar. Han er hovudstad i Najaf guvernement. Najaf er ein av dei mest heilage stadene inna sjia-islam og senter for den politiske makta til sjiamuslimar i Irak. Byen ligg ved Eufrat, noko sør for Karbala og kring 130 km sør for Bagdad. I 2003 hadde han kring 563 000 innbyggjarar.
Najaf voks fram som valfartsstad for sjiamuslimar. I byen ligg Imam Ali-moskeen, der stiftaren av sjia-islam, Ali ibn Abi Talib (ca. 600–661), er gravlagd. I nærleiken ligg òg Wadi-us-salaam, fredsdalen, ein veldig gravplass som skal vera den største i den muslimske verda. Her er fleire profetar er lagt til kvile, og truande ønskjer framleis å bli gravlagd her, slik at dei kan stiga opp med imam Ali på dommedag.
Historie
Najaf skal ha blitt grunnlagd i 791 av abbasidekalifen Harun al-Rasjid. Etter kvart er han blitt fylt med skular, bibliotek og sufisenter slik at han blei den viktigaste byen for sjiittisk lærdom og teologi, på linje med Qom i Iran. Mange vidkjende teologar har studert her, til dømes Allameh Tabatabaei, Ayatollah Khomeini og Ayatollah Sistani.
Under det sunnidominerte styret til Saddam Hussein i Irak såg ein på byen med mistru, og det blei lagt band på dei religiøse aktivitetane til sjiamuslimar. Mot slutten av Gulfkrigen i 1991 braut det ut eit stort opprør som blei slege ned av det irakiske militæret.
Då amerikanske styrkar invaderte Irak i 2003 kringsette dei byen, men ønskt ikkje å gå inn i han, av frykt for å få sjiaane imot seg. Rundt ti dagar etter at Bagdad fall gav Najaf opp motstanden.
Paradise Theatre av Styx
Det vart gjeve ut fire singlar frå albumet som gjekk inn på forskjellige lister, og to av songane nådde topp 10 på pop-lista i USA. Den første singelen var «The Best of Times» og var skriven av Dennis DeYoung. Denne nådde tredjeplassen på Billboard Hot 100. «Too Much Time on My Hands», skriven av Tommy Shaw, nådde niandeplassen på Billboard Hot 100. Det var den einaste topp 10-hitten Shaw skreiv for Styx. «Nothing Ever Goes as Planned», skriven av DeYoung, nådde 54. plassen på pop-lista i USA. «Rockin' the Paradise» — skriven av DeYoung, Shaw og James Young — nådde åttandeplassen på Top Rock Track Chart-lista.
Songen «The Best of Times» er blitt nytt i mange filmar. Songen er med i filmen Big Daddy med Adam Sandler i hovudrolla som stor Styx-fan. Songen er òg med i filmen The Perfect Man.
Paradise Theatre vart det einaste Styx-albumet som nådde toppen av albumet. Det var det fjerde albumet deira på rad som selte 3x platinaplater.
Bakgrunn
Albumet var eit konseptalbum kring ei oppdikta soge om Paradise Theatre i Chicago får opninga til nedstenginga, og det vart nytta som ein metafor på dei forskjellige tidende i Amerika frå seint i 1970-åra og inn i 1980-åra.
Salslister
Singles - Billboard (USA) The album has sold 4 million copies to date.
Jan Mehlum
Jan Mehlum er ein norsk krimforfattar og sosiolog. Bøkene hans om Tønsbergadvokaten Svend Foyn har vorte vel mottekne av både lesarar og bokmeldarar, og dei har også vorte omsette til tysk, nederlandsk og svensk.
Rásttigáisá
Rásttigáisá  er eit fjell i Lebesby og Tana kommune i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Det har ei høgd på 1067 meter over havet og er det 13. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet er òg det høgaste punktet i begge desse kommunane.
Studentmållaget i Nidaros
Studentmållaget i Nidaros (SmiN) er eit studentmållag i Norsk Målungdom, som vart skipa allereie i 1916. SmiN dekker Sør-Trøndelag og delar av Nordmøre, men har hovudfokuset hjå studentar i Trondheim. Leiar er Marte Søreng frå Håvik.
Laget skipar norskkurs, og har særleg arbeidd med nynorsk terminologi innanfor ulike fagområde på NTNU. Dei står bak ei medieordliste, ei organisasjonsordliste, ei realfagsordliste og ei musikkvitskapsordliste. Studentmållaget i Nidaros har aktivitet gjennom heile året, sett vekk i frå felles sumar- og juleferie.
Den kjende skribenten Kristin Fridtun har også vore leiar for Studentmållaget i Nidaros då ho tok utdanninga si hjå NTNU.
Elúl
Det er elles éin merkedag i elúl:
Carnavas
Carnavas er det fyrste studioalbum frå indierocke-gruppa Silversun Pickups.
Storfjellet i Loppa
Storfjellet er eit fjell i Loppa kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1066 meter over havet og er det 14. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Foggia-provinsen
Foggia  (italiensk Provincia di Foggia) er ein provins i regionen Puglia i Italia. Hovudstaden er byen Foggia. Provinsen vert òg kalla Capitanata, opphavleg Catapanata, fordi han i mellomalderen vart styrt av ein katapan, som ein del av Katapanatet i Italia.
Geografi
Provinsen Foggia kan delast i to delar. Den eine ligg rundt hovudstaden Foggia og vert kalla Tavoliere og den andre er «sporen» på den italienske «støvelen» og vert kalla Gargano.
Tavoliere er eit lågland der det vert drive jordbruk (sitrusfrukt, oliven, kveite, tomat).
Gargano er dei halvøy som delvis er kledd med fjell og delvis med skogen Foresta Umbra som har vegetasjon som er typisk for Sentral-Europa og er den einaste gjenverande skogen i Italia som var ein del av den eldgamle skogen som dekte store delar av Europa. Kysten av Gargano har mange strender og turiststader. I nord ligg to store saltsjøar, Lesinasjøen og Varanosjøen. Her vert òg produsert oliven og olivenolje.
Demografi
Han har eit areal på 7 190 km² og totalt 686 856 innbyggjarar (2005). Det er 64 kommunar i provinsen. I 2009 vil talet på kommunar reduserast til 61 då tre av kommunane med totalt 41 394 innbyggjarar (2005) vert ein del av den nye provinsen provinsen Barletta-Andria-Trani. Dei tre kommunane er Margherita di Savoia (12 749), San Ferdinando di Puglia (14 457) og Trinitapoli (14 414). (Dei sju andre kommunane vil kome frå provinsen Bari.) Ut frå 2005-tala vil provinsen Foggia då stå att med 645 236 innbyggjarar.
Hálkavárri
Hálkavárri  er eit fjell i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Det har ei høgd på 1045 meter over havet og er det 19. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Storfjorden i Ørsta
Storfjorden er den inste delen av Hjørundfjorden, som igjen er ein sidefjord av den 110 km lange Storfjorden. Denne inste delen av Hjørundfjorden er 11 km lang og strekkjer seg inn til Bjørke i botnen av fjorden.
Fjorden startar der Norangsfjorden går austover, ved Stålbergneset. På vestsida blir starten ved Hustadneset. Like innanfor innløpet ligg den isolerte garden Skår på vestsida. Innover i fjorden ligg grendene Viddal og Leira på austsida. Desse har vegsamband til Bjørke, eit vegsamband som går vidare opp Skjåstaddalen og over Bueide til Fyrde i Volda. På vestsida går det veg frå Bjørke og utover til garden Finnes. Storfjorden vart eige sokn i 1929 etter at Storfjord kyrkje (Bjørke kyrkje) stod ferdig i 1920.
Inste del av Storfjorden, grunnkrinsen Bjørke og Viddal i Ørsta, vart frå 1. januar 2020 ein del av Volda kommune.
Piz Pombi
Piz Pombi er eit fjell i Dei lepontinske Alpane på grensa mellom Sveits og Italia.
Ao dai
Ao dai (vietnamesisk áo dài) er ei tradisjonell klesdrakt frå Vietnam av vide bukser med ein lang tunika over. Ho er rekna som vietnamesisk nasjonaldrakt, og kan brukast til kvardag og fest. I si moderne form er ao dai ei formsydd drakt som helst blir brukt av kvinner. Ho er avleidd frå ei eldre hoffdrakt som blei brukt av begge kjønn. Ei tilsvarande drakt for vietnamesiske menn til bruk ved formelle høve er brokadetunikaen áo gấm.
Ordet áo dài blit uttalt i Nord-Vietnam og  i sør. Áo kan omsetjast til 'skjorte' og dài tyder 'lang'. Omgrepet blei først brukt om klede frå Nguyễn-hoffet i Huế på 1700-talet. Desse kleda utvikla seg til áo ngũ thân, ei aristokratisk drakt med fem panel som blei brukt på 1800- og tidleg på 1900-talet. Denne drakta blei så modernisert med inspirasjon frå parismote av kunstnararar ved Universitetet i Hanoi i 1920- og 1930-åra. Drakta blei gjeven si noverande tettsitjande utforming i Saigon på 1950-talet.. Ao dai blei teken i bruk som eit nasjonalt symbol, og var særs mykje brukt i Sør-Vietnam på 1960- og 1970-talet.
Samansetjing
Tà sau: Bakstykke Tà trước: Framstykke
Som hovudplagg til ein ao dai kan ein bruka ein konisk lauvhatt (nón lá), ein stil som er knytt til Huế. Til bryllaup og andre formelle høve kan ein bruka ein rund hatt kalla khăn đóng.
Før Nguyen-dynastiet
Klesdrakta for vietnamesiske bondekvinner var i fleire hundreår ein enkel topp (yếm) under ein bluse eller jakke, i tillegg til eit skjørt (váy). Adelege, på den andre sida, bar gjerne ei lang drakt med kryssande opning kalla áo giao lĩnh. Drakta var i slekt med kinesisk hanfu, koreansk hanbok og japansk kimono. I 1744 gav herskaren Nguyễn Phúc Khoát av Huế ordre om at både menn og kvinner ved hoffet hans skulle bruka bukser og ein lang topp knappar framme. Forfattaren Lê Quý Đôn skildra den nye drakta som áo dài (lang drakt). Medlemmer ved det sørlege hoffet kunne dermed skiljast frå dei som var knytt til Trịnh-herskarane i Hanoi, som brukte áo giao lĩnh med lange skjørt.
Nguyen-dynastiet
Under Nguyen-dynastiet blei kinesiske klede frå Ming-dynastiet innførte i riket deira, det såkalla Cochinkina i sørlege Vietnam. Den vietnamesiske varianten av kleda reduserte etterkvart dei mange ulike plagga til to kompakte og formsydde. Fram til 1920-åra kunne folk i isolerte landsbyar i Nord-Vietnam framleis bruka skjørt. Nguyễn Phúc Khoát gav ut eit dekret som skildra forma til at ao dai og sa at han skulle brukast av alle i riket. Plagget bidrog til nasjonal sameining etter at Nguyen-riket hadde overvunne Trịnh-herskarane i nord.
1800-talet
Den tradisjonelle drakta áo tứ thân, med fire panel, blei omforma til áo ngũ thân med fem panel tidleg på 1800-talet. Ngũ er sino-vietnamese for 'fem'. Namnet viser ikkje berre til talet på panel, men også til dei fem elementa i asiatisk mytologi. Brukarar kunne syna rikdom gjennom å bruka fleire lag, ettersom tekstilar var kostbare. Tre og opptil fem lag kunne brukast av aristokratar i nord.
Drakta var laustsitjande med vide erme. Han hadde splitt i sida, slik som den moderne ao daien. Han hadde høg krage og var knappa som ein ao dai.
Modernisering og uniformering
Moderne tekstilproduksjon mogleggjorde endringar i utforminga av ao dai. Større tøybreidder gjorde at ein kunne ha vidare panel i staden for å sy fleire saman. Billigare tøy gjorde at fleire lag mista tydinga som statussymbol. Ao dai blei brukt som skuleuniform ved Đồng Khánh vidaregåande skule for jenter i Huế, som opna i 1917. Seinare er ao dai blitt mykje brukt som skuleuniform for jenter i Sør-Vietnam.
I 1921 blei den første moderniserte versjonen av drakta presentert ved ei motevising i Paris. Kunstnaren Cát Tường frå Hanoi, kjend som Le Mur, laga ei drakt inspirert av áo ngũ thân og av parisiske klede i 1930. Den fotside drakta var formsydd med innsvinga liv. Den såkalla áo dài Le Mur skapte ein sensasjon då han blei brukt av modellen Nguyễn Thị Hậu i ein reportasje for avisa Today i januar 1935. Kunstnargruppa Tự Lực văn đoàn ('Sjølvbergande literatturgruppa') heldt han fram som ei nasjonaldrakt for moderne tid. Kunstnaren Lê Phô la fram fleire populære stilar av ao dai frå 1934. Under andre verdskrigen forsvann denne vestleggjorte moten.
På 1950-talet gjorde skreddarar i Saigon drakta meir tettsitjande, ei utforming han stort sett følgjer i dag. Trần Kim frå Thiết Lập-skreddarane og Dũng frå Dũng-skreddarane laga ein tunika med raglanerme og ein diagonal saum frå krage til underarm. Madame Nhu, rekna som førstedame av Sør-Vietnam, innførte ein populær kragelaus versjon i 1958. Ein fargerik áo dài hippy såg dagens lys i 1968. Ein áo dài mini med splitt opptil livet og panel som berre nådde kneet blei innført som ein meir praktisk versjon av plagget. Denne blei mykje brukt av skulejenter.
Bruk i kommunisttida
Ao dai var særleg mykje brukt frå 1960 til 1975. Plagget har alltid vore vanlegar sør i Vietnam enn i nord.
Kommunistane, som fekk makta i nord i 1954 og i sør i 1975, hadde eit blanda syn på plagget. Dei roste det som eit nasjonalt symbol, og Vietcong-forhandlaren Nguyễn Thị Bình hadde på seg ein ved fredsforhandlingane i Paris (1968–73). Samstundes blei vestleggjorte variantar av plagget, særleg dei knytt til det «dekadente» Saigon på 1960- og 1970-talet, fordømde. Økonomisk krise, svolt og krigen mot Kambdosja bidrog til å gjera 1980-talet til eit særs dårleg tiår for mote. The ao dai was rarely worn except at weddings and other formal occasions, with the older, looser-fitting style preferred. Eksil-vietnamesarar heldt tradisjonen i live med ao dai missekonkurransar (Hoa Hậu Áo Dài).
Seint på 1980-talet fekk bruken av plagget eit oppsving, då statlege selskap og skular tok ao dai i bruk som uniform igjen. In 1989 var 16 000 vietnamesarar med i ein Miss Ao Dai-konkurranse i Ho Chi Minh-byen (den tidlegare Saigon). Då prisen for beste nasjonaldrakt for Miss International-konkurransen i Tokyo i 1995 gjekk til Trường Quỳnh Mai i ein ao dai, erklærte Thời Trang Trẻ ('Ny mote-magasinet') at den «nasjonale sjela» til Vietnam «igjen var æra.» Interessa for plagget auka i dei følgjamde åra, og plagget blei meir utbreidd som skuleuniform. Ao dai blei mindre kontroversiell og meir eit patriotisk plagg, ofte kalla áo dài Việt Nam. Då Miss Universe-konkurransen i 2008 blei halden i Nha Trang i Vietnam laga vietnamesiske designerar ao daiar for alle deltakarane.
Ao dai er no vanleg klesdrakt ved bryllaup, feiring av vietnamesisk nyttår (tết) og andre formelle høve. Han er brukt som uniform av kvinnelege lærarar og av eldre skulejenter i Sør-Vietnam og i mange verksemder, slik at til dømes mange flyvertinner, resepsjonistar og tilsette ved bankar, restaurantar og hotell bruker drakta.