cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Omleiringa av Stralsund (1711–1715)
Opptakt
I Poltava hadde Det svenske imperiet mista initiativet i den store nordiske krigen. Med hovudarmeen til Karl XII av Sverige øydelagd, vart den anti-svenske alliansen til Det russiske tsardømet, Danmark-Noreg og Sachsen-Polen-Litauen gjenoppretta med Thorn-traktaten og København-traktaten, drog den svenske kongen i eksil til Bender og dei svenske provinsane Finland og Livland vart invadert. Det svenske forsvaret baserte seg på 11 800 soldatar i garnison i Nord-Tyskland, og ein arme på 10 000 mann i Stor-Polen kommandert av Ernst Detlof von Krassow. Sistnemnde var i full retrett, og var plaga av saksiske styrkar og pest som hadde brote ut i Polen.
Den svenske regjeringa sendte ut mobiliseringsordre for Svensk Pommern den 8. april 1711. 3800 mann mellom tjue og førti år vart dradd inn i ei fem år lang teneste. Stralsund hadde kome seg att etter øydelegginga i 1678, men i 1711 vart pesten ført med dei tilbaketrekkande svenske styrkane til Pommern og fleire tusen mista livet. Svenskane vart forfølgd av armeane til dei allierte, som nådde og starta kringsettinga av Stralsund i 1711.
Denne forfølginga gjennom det tidlegare nøytrale Riket kunne skje etter at keisar Josef I døydde i april. Fram til etterfylgjaren til Josef I, Karl VI vart innsett, sa grunnlova til riket at August den sterke, ein av medlemmane i alliansen, skulle styre sakene til riket i Nord-Tyskland. Så då dei svenske styrkane trekte seg tilbake til skansen i Stralsund, Stettin (Szczecin) og Wismar, følgde 6 000 saksarar, 6 000 polakkar og 12 000 russarar etter frå søraust. I tillegg kom 25 000 danskar inn i riket via Holstein-Gottorp og gjekk mot Stralsund frå vest.
Omleiring
Ein svensk hjelpestyrke under Magnus Stenbock med ein styrke på 6 000 til 10 000 mann gjekk i land på Rügen den 25. september 1711, og den dansk-saksisk-russiske omleiringsstyrken trekte seg attende til elvane Recknitz og Peene. I staden for å starte eit nytt stort åtak på byen, var dei allierte nøgd med mindre raid og småtrefningar dei neste åra. Den svenske generalen Gustav Dücker bad om forsterkingar og i mai 1712 fekk han 6391 soldatar og 4800 hestar frå Sverige. I tillegg samla Dücker alle dei svenske styrkane som var spreidde i garnisonane i Pommern, om lag 8 000 mann, i Stralsund, medan styrken til dei allierte var om lag 23 000 mann.
På denne tida var ikkje Fredrik IV av Danmark-Noreg interessert i å annektere Stralsund til riket sitt. Då han kom inn i krigen att i 1709 hadde Frederik lovd å ikkje angripe svenske område i Det tysk-romerske riket og verne innbyggjarane som svor truskap til han. Derfor gjekk Fredrik IV under eit møte i 1711 med på at det nordlege svenske Pommern skulle annekterast av August den sterke, kurfyrste av Sachsen og konge av Polen-Litauen. Etter at Georg I av Braunschweig-Lüneburg (Hannover) tok over trona i Storbritannia, som hadde gått ut av den spanske arvefølgjekrigen med freden i Utrecht i 1713 og dermed var fri til å gå inn i den anti-svenske alliansen, gjekk dei inn i den store nordiske krigen, og Fredrik IV endra meining. Alt i 1712 hadde Danmark og Hannover invadert og delt Bremen-Verden.
Stralsund-området hadde vore knytt til Danmark sidan seinmellomalderen, og var strategisk viktig som eit bruhovud inn i Det tysk-romerske riket, og ein stor eksportør av ull og korn. Dei første danske krava til det nordlege Svenske Pommern vart sett til papiret i 1713, og utkastet til ein avtale nedteikna i mai 1715 mellom Fredrik IV og Georg I som garanterte at det dansk-okkuperte svenske maktområdet Bremen-Verden skulle gå til Georg I mot at han til gjengjeld gjekk inn i krigen på Frederik si side, og mot at Danmark skulle få Pommern nord for Peene samt 30 000 dalar. Då Brandenburg-Preussen, som òg ønskte å annektere Svensk Pommern, kom inn i alliansen på sommaren, vart det teikna ein dansk-prøyssisk avtale om delinga av Svensk Pommern langs Peene, der Danmark sikra seg kravet om den nordlege delen med Stralsund, og Brandenburg-Preussen den sørlege delen med Stettin. August den sterke protesterte og sidan danskane såg ut til å medverke så lite som mogeleg til dei militære operasjonane og likevel få Stralsund, så byrja omeleiringsstyrkane å krangle.
Stykrane til Stenbock vendte vestover med 16 000 mann for å møte dei allierte ved Gadebusch, og let 3 000 mann vere att i garnisonen i Stralsund. Sigeren deira og rørsla vidare vestover distraherte dei allierte frå omleiringa, og då Stenbock brende ned danske Altona, brende russiske styrkar svenske Wolgast aust for Stralsund som hemn i 1713. Dei allierte kunne konsentrere seg om Stralsund igjen etter at styrkane til Stenbock, forfølgd av 36 000 polakkar, russarar og saksarar, vart slått i slaget ved Tönning den 16. mai 1713. Før dei slo seg saman med omleiringsarmeen nær Stralsund, vart dei russiske styrkane under Alexander Mensjikov og eit saksisk ingeniørkorps vart ført i stilling frå Tönning til Stettin, den andre store svenske festninga i Pommern, og dei tok denne den 20. september 1713. |Den russiske tsaren Peter den store måtte trekkje styrkane sine frå Det tysk-romerske riket med vilkåra i Adrianopel-traktaten, som vart underskriven den 25. juni 1714 etter Prut-felttoget.
Svenskekongen Karl XII, som var i eksil i Bender i Det osmanske riket mellom overgjevinga i Perevolotsjna til han vendte attende i 1714, hadde sett for seg at Stralsund skulle vere ein base for eit nytt åtak på Peter den store. Planane til Karl XII var eit todelt åtak frå ein svensk arme frå Pommern og ein tyrkisk arme frå sør. Då Karl XII nådde Stralsund i november 1714, vart garnisonen i byen forsterka til ein styrke på 17 000 mann. Karl XII leita etter allierte og forhandla òg med Brandenburg-Preussen, men var motvillig til å godta kravet til Fredrik Wilhelm om Stettin og ei betaling på 400 000 riksdalar. I april 1715 erklærte Brandenburg-Preussen krig.
Sjølv om Georg I ikkje var involvert i krigen som konge av Storbritannia, men berre som hertug av Hannover, fekk den danske marinen støtte i omleiringa av åtte britiske fartøy, som admiral John Norris gav dei. Han hadde ordre om å passe på kjøpmennene til dei maritime maktene i Austersjøen. I juli nærma den allierte styrken seg Stralsund frå land, og i november tok ein samla dansk-saksisk-prøyssisk arme øya Rügen nord for byen. Då nederlaget ikkje var til å unngå, rømde Karl XII og byen overgav seg julaftan. Stralsund vart hovudstad i Dansk Pommern.
Etterverknad
Etter at Stralsund overgav seg, vart det sett opp ein dansk administrasjon under kommandant von Stöcken, og 1028 svenske krigsfangar vart halde i byen. Likevel var mange adels- og borgarfamiliar, anten pommerske, svenske eller inngifte, lojale til Sverige. Det danske styret reagerte med å forby kontakt med Sverige og tvinga landeigarane til å sverje truskap, elles ville dei miste landområda sine eller bli kasta ut av landet. Mange emigrerte derfor til Sverige, mellom anna dei svenske fangane som klarte å rømme med hjelp av dei lokale innbyggjarane. Av 69 høgare svenske embetsmenn og offiserar i fangenskap i Stralsund i januar 1716, var det berre 31 att i byen i mars året etter. Då dei lokale innbyggjarane framleis hadde tett kontakt med Sverige og hjelpte svenske flyktningar, byrja danske vaktstyrkar å patruljere kysten og halde auge med trafikken til Sverige, før denne trafikken vart heilt forbode fram til 1719. Sidan berre nokre få adelsmenn hadde sverja truskap til Fredrik IV i august 1716, gav dei danske styresmaktene dei ein tidsfrist, og i oktober byrja dei å ekspropriere dei som ikkje hadde avlagd eid til danskekongen.
I 1716 overgav svenske Wismar seg òg til dei allierte, og den siste skansen til Sverige på sørsida av Austersjøen var borte. Mot slutten av krigen vart likevel Stralsund gjeve attende til Sverige.
Omleiringa av Stralsund markerte byrjinga på eit venskap mellom Fredrik Wilhelm I av Preussen og hugenottflyktningen Jacques Egide Duhan de Jandun, som han først møtte då han var i teneste hos feltmarskalk Alexander von Dohna i 1715. Året etter gav Fredrik Wilhelm I Duhan den Jandun oppgåva med å fostre den då fire år gamle sonen, seinare kjend som Fredrik den store.
Kjelder
''
Wildgall
Wildgall (italiensk Collaspro) er ein 3 273 meter over havet høg fjelltopp i Rieserferner-massivet i Hohe Tauern i provinsen Bolzano i Italia. Toppen, som ligg i Naturpark Rieserferner-Ahrn, ser frå sør ut som ein veldig pyramide. Av fjelltoppane i Rieserferner-massivet vert han rekna som ein av dei vanskelegast tilgjengelege toppane.
Victor Hecht frå Praha hadde fylgje med fjellførarane Johann og Sepp Ausserhofer frå Rein in Taufers då dei den 18. august 1872 vart dei fyrste menneska som sette sine føter på toppen av Wildgall. Ein kan nå fjelltoppen på fire timar frå Kasseler Hütte på nordsida av fjellet, men det er heller sjeldan nokon tek turen.
Slaget ved Speyerbach
Slaget ved Speyerbach fann stad den 15. november 1703 i den spanske arvefølgjekrigen. Ein fransk arme omleira Landau og overraska og slo ein tysk støttearme nær Speyer.
Opptakt
I midten av oktober 1703 førebudde dei allierte armeane seg til å slå vinterleir langs Moselle, då Tallard overraskande nærma seg Landau og starta ei omleiring den 17. oktober.
Den 28. oktober gav dei allierte kronrprinsen av Hessen-Kassel, den framtidige kong Fredrik I av Sverige, ordre om å flytte sørover for å heve omleiringa av Landau. Hessen-Kassel måtte samarbeide med greven av Nassau-Weilburg, som var på høgrebreidda av Rhinen med 24 bataljonar og 18 skvadronar. Begge armane møttest den 13. november nær Speyer og slo leir sør for elva Speyerbach, der Nassau-Weilburg og Hessen-Kassel venta på forsterkingar til å marsjere til Landau den 16. november.
Tallard hadde samstundes valt å ikkje vente på fienden ved Landau, men å marsjere mot dei og avlevere slaget. Han gav ordre til soldatane under Armand, marquis de Pracomtal ved Saarbrücken, om å møte han i Essingen.
Oberwil
Oberwil er ein kommune i distriktet Arlesheim i kantonen Basel-Landschaft i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 316 meter over havet.
Slaget ved Speyerbach
Slaget
Dei tyske soldatane venta ikkje eit fransk åtak og leiren deira hadde ikkje sett opp eit forsvar. I tillegg var kommandoen, med både Hessen-Kassel og Nassau-Weilburg, i Speyer den 15. november, for å feire bursdagen til keisaren.
Oberwil
Oberwil grensar i sørvest mot Frankrike. Kommunen ligg midt i Leimendalen.
Folkehøgskolerådet
Folkehøgskolerådet er eit skolepolitisk samarbeidsorgan for dei norske folkehøgskolane og folkehøgskolerørslene. Folkehøgskolerådet har sitt mandat frå og rapporterer til eit årleg fellesmøte for styra i Norsk Folkehøgskolelag, Noregs Kristelege Folkehøgskolelag, Informasjonskontoret for folkehøgskolen og Informasjonskontoret for kristen folkehøgskole. Folkehøgskolerådet skal ta seg av oppgåver til gagn for skoleslaget og skolane, og som ikkje er av rein fagpolitisk karakter.
Slaget ved Speyerbach
Slaget
Kl. 07:00 marsjerte den samla franske armeen mot Speyer, og nådde fram 12:00 og sette seg opp i stilling fram til 13:00. Dei tyske soldatane, som var utan kommandantar, reagerte seint og i uorden. General Vehlen gjorde sitt beste på å setje armeen i stilling, men det var store hol på venstreflanken.
Tallard gav 14 skvardronar på høgreflanken sin ordre om å angripe. Dette åtaket klarte ikkje å øydelegge den allierte venstreflanken, men klarte å passere gjennom hola i linja deira. På dette tidspunktet kom Nassau-Weilburg fram til slagmarka og slo til med kavaleriet sitt. Dette førte til at det franske kavaleriet gjekk tapt. I staden for å utløyse soldatane sine og danne linja på ny, forfølgde Nassau-Weilburg franskmennene med det pfalzke kavaleriet i terreng som ikkje var høvande for hestar.
Folkehøgskolerådet
Internasjonalt Utvalg for folkehøgskolen (IU)
Internasjonalt Utvalg for folkehøgskolen er eit rådgjevande organ under Folkehøgskolerådet i Noreg. Utvalet arbeider, gjennom informasjons- og opplysningsarbeid, for at folkehøgskolane skal bidra til å skape ei meir rettferdig verd.
Slaget ved Speyerbach
Slaget
Kring 14:00 gjekk heile den franske armeen til åtak. På venstreflanken vart det franske kavaleriet slått av det allierte kavaleriet. Franskmennene mista 19 standarar og Pracontal mista livet. I midten heldt dei allierte stand, men på høgreflanken hadde franskmennene sukess. Heilt til høgre starta seks bataljonar å drive kavaleriet til Vehelen bakover. Dei mista samhaldet og flykta. Det franske infanteriet gjekk til åtak på det pfalzke infanteriet og desse flykta òg.
Franskmennene starta å omringe senteret til fienden. Dette førte til enorme tap for desse troppane. Dei gjenverande tyske soldatane trekte seg attende i god orden og slaget enda då dei byrja å krysse over Speyerbach kring 17:00. Franskmennene hindra dei ikkje å gjere dette.
Hitlerjugend
Hitlerjugend (på tysk Hitler-Jugend, «Hitlerungdommen», forkorta HJ) var ungdomsorganisasjonen til det tyske nazipartiet NSDAP. Den blei oppretta i 1922 og lagt ned i 1945.
Gelendzjik
Før Russland sikra seg kystlinja ved Adrianopeltraktaten i 1829, gjekk det føre seg ein livleg slavehandel mellom fjellfolka i Kaukasus og Det osmanske riket. Sidan dei tsjerkessiske kvinnene vanlegvis vart seld for gull og andre varer, før dei vart frakta til tyrkiske seraglioar, så vart marknadsplassen kjent som «Gelendzjik» («kvite bruder»). I 1831 vart det bygt eit fort ved Gelendzjik, som ein del av fleire russiske festningsverk langs Svartehavet. Då krimkrigen braut ut måtte fortet øydeleggast og forlatast. Det vart igjen busett av kosakkar i 1864 og vart ein stanitsa kalla Gelendzjikskaja. Han fekk bystatus under namnet Gelendzjik i 1915.
I sovjetperioden vart Gelendzjik utvikla som ein kur- og feriestad. Byen har sandstrender, tre vassparkar, to taubaner og to ortodokse kyrkjer (frå 1909 og 1913).
Løype
Løype eller kjese er eit stoff som verker med kasein (ostestoff) i mjølk og får det til å koagulera til ostemasse. Tidvis bruker ein ordet «løype» synonymt med det viktigaste enzymet i løypeblandinga, chymosin eller rennin. Løype frå dyr inneheld også andre enzym, som pepsin, medan løype frå andre kjelder kan ha ulike stoff med lik verknad på mjølk. Løype blir mykje brukt til ysting, der det skil ostemasse som kan vidarelagast til ost, frå myse.
Fylkesveg 452 i Oppland
Fylkesveg 452 i Oppland går mellom Sandbu og Sundbrua i Vågå kommune. Vegen er 2,7 km lang.
Vegen var tidlegare del av riksveg 15 før riksvegen vart lagt utanom Vågåmo sentrum.
Løype
Løype finst mellom anna i løypemagen (kjesen) til kalvar av jortarar, der det hjelper dei til å fordøya mjølka. Den vanlegaste kjelda til løype har vore løypemage frå storfekalv, men ein kan også bruka plantar som gulmaure eller i nyare tid bioteknologi.
Rennin er eit proteolytisk enzym som katalyserer spalting av peptidbindingar i protein til peptidar og aminosyrer. I mjølka verker det på K-kasein som blir omdanna til parakasein, og videre til ei uløyseleg kalsiumsambinding. Sidan stoffet ikkje er løyseleg i væska frå mjølka, klumpar det seg saman og kan skiljast ut.
Tradisjonelt framstilte ein løype ved at bitar av kjese blei kokt opp i vatn til osteløype. Ein annan tradisjonell produksjonsmåte er frå plantar som gulmaure, også kjend som ystegras eller melkeyste, krossknapp, kapersblad, kattost, nesle eller tistelslekta Cynara, som mellom anna omfattar artisjokk.
I moderne osteproduksjon kan ein framstilla løype ved maling og syrebehandling av kalvemagar. Ein alternativ framstillingsmåte er bioteknologisk, der genet for enzymproduksjonen blir sett inn i arvestoffet til mikroorganismar (bakteriar, gjær eller mugg) som produserer enzymet og skil det ut til omgjevnadene. Dette kallar ein «mikrobiell løype».
Ein kan også bruka pepsin frå gris og proteinasar frå ulike planter eller muggartar til å koagulera mjølk. I tillegg finst det ostetypar der ein bruker syre til koaguleringa.
Tom Hamilton
Thomas William Hamilton er ein USA-amerikansk musikar og låtskrivar som sidan starten har vore bassist i hardrockbandet Aerosmith.
Hamilton har ofte vore medlåtskrivar på songar for Aerosmith, inkludert to av dei største suksessane deira: «Sweet Emotion» (1975) og «Janie's Got a Gun» (1989). Hamilton speler òg stundom gitar (t.d. «Uncle Salty», «Sick as a Dog»), syng korvokal (t.d. «Love in an Elevator») og ein sjeldan gong solovokal («Up On the Mountain»). I 2001 vart han innlemma i Rock and Roll Hall of Fame som medlem av Aerosmith.
Ve og Vilje
Ve og Vilje (norrønt Vé og Vile) er to æser i norrøn mytologi som er brørne til Odin. Alle tre er søner av Bor, sonen til den første mannskapningen Bure, og jotunkvinna Bestla. Ve er yngst, Vilje er den mellomste og Odin er eldst.
Ifølgje Den yngre Edda er Ve og Vilje er med på å ta livet av Yme og skapa verda av han. Dei skapar også dei første menneskja, Ask og Embla, saman med Odin. Vilje gjev trestokkane dei er laga av rørsle og forstand, medan Ve gjev dei form, tale, syn og høyrsle. I eddakvadet Voluspå er det derimot Odin, Høne og Lodur som skapar Ask og Embla. Det er mogleg at Ve er synonymt med Honr, Høn eller Høne, medan Vilje kanskje er det med Lodur, Loke og Mundilfore.
Vilje og Ve styrte riket når Odin var vekke. I Ynglingesoga i Heimskringla av Snorre blir de tfortald at ein gong Odin var borte så lenge at æsene ikkje trudde han skulle koma attende, blei dei begge gifte med kona hans Frigg og delte arven etter han mellom seg.
Ningde
Ningde (kinesisk skrift 宁德, pinyin Níngdé) er eit byprefektur nordaust i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina, ved Austkinahavet. I nord grensar Ningde mot provinsen Zhejiang. Byprefekturet har eit areal på 13 452 km² og 2 821 996 innbyggjarar i 2010.
Byprefekturet Ningde omfattar eitt distrikt (区 qū), to byfylke (市 shì) og seks fylke (县 xiàn), mellom dei siste er Pignan.
Næring
Varmt og fuktig klima, saman med fruktbar jord gir gode vilkår for jordbruk. Største eksportvarene frå landbruket i Ningde er sopp og te. I området vert det dyrka mengder av ulike frukter, som kinesiske kastanjar og plommer.
På grunne havområde vert dyrka og avla ulike sjøvekstar. Ein hauster østers, muslingar, reker og ferskvassål.
Gruvedrift på granitt, dioritt og basalt vert drive i Ningde i stor skala. Store mengder vasskraft er delvis grunnlag for den metallurgiske industrien som produserer magnesium, aluminium og ulike silisiumprodukt.
Samferdsle
Snøggtoget mellom Wenzhou og Fuzhou fører gjennom området.
Riksveg 104 i Kina går gjennom prefekturet. Han tek til i Beijing, fører sørover via Dezhou og så til Jinan i Shandong, Xuzhou, Nanjing, Hangzhou, Wenzhou og endar opp i Fuzhou.
Nynorskmånaden
Nynorskmånaden er eit arrangement der deltakarane skriv nynorsk i ein heil månad. Han varar frå 9. november til 9. desember kvart år.
Bakgrunn
Bakgrunnen for arrangementet var tre elevar ved Vågsbygd videregående skole i Kristiansand som syntest nynorsken blei sett altfor mykje ned på.
I 2011 vart det gjennomført Nynorskmånad på heimesida til Fylkesmannen i Telemark
Vári-Voúla-Vouliagméni
Vári-Voúla-Vouliagméni (gresk Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη) er ein kommune ved kysten sør for Aten i Hellas. Vári-Voúla-Vouliagméni inngår i periferieininga Aust-Attikí i periferien Attikí.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Byar og tettstader
Byane og tettstadene i kommunen er:
Tittel
Tittel er eit ord som typisk blir brukt til å visa nokon sin status, sosiale stilling eller yrke. Titlar kan brukast ved tiltale eller omtale. Ein kan få ein tittel gjennom fødsel, arv eller eigen innsats.
Vanlege titlar er «herr», som finst på ulike språk og kan brukast om kvar mann utan annan tittel og «fru» og «frøken», som skil mellom gifte og ugifte kvinner.
Adelege skil seg ut frå andre folk mellom anna gjennom titlar, som «grev» eller tidlegare «jomfru». Ein person med ei særskild utdanning kan ha ein tittel som viser dette, til dømes magister, sivilingeniør, eller Dr. Andre akademiske titlar, som til dømes «professor», får ein på grunn av meriterande arbeid.
Innan lokalsamfunn og familiar kan ein bruka titlar som viser til slektskap, til dømes mor, onkel, son eller søster.
Fylkesveg 454 i Oppland
Fylkesveg 454 i Oppland går mellom Vågåmo og Sandnes i Vågå kommune. Vegen er 10,5 km lang.
Ære vere
Ære vere er ein oldkristen doksologi, eller ei lovprisningsbøn. Ho vert ofte bruka i kombinasjon med andre bøner, til dømes i rosenkransbøna og i tidebønene. Liturgisk er bøna særleg mykje nytta i Den katolske kyrkja, men innhaldet er av ein felleskristen art. Ved bruk i liturgiske samanhenger i Den katolske kyrkja, er det vanleg at ein bukkar djupt mens fyrste lina vert framsagt.
Bulgaria under vinter-OL 2022
Bulgaria deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.
Den bulgarske troppen bestod av femten idrettsutøvarar: tre alpinistar, ein akar, ein kunstløparar, ein skihoppar, åtte skiskyttarar og ein snøbrettkøyrar. Marija Zdravkova og Radoslav Jankov var flaggberarar for Bulgaria under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.
Ingen skriver til obersten
El coronel no tiene quien le escriba (bokstaveleg 'Obersten har ingen som skriv til han') er ein colombiansk kortroman skriven av Gabriel García Márquez og publisert i 1961. Boka vart utgjeven på bokmål i 1996 av Kjell Risvik med tittelen Ingen skriver til obersten.
Handling
Kortromanen handlar om ein oberst og kona hans som lever i ekstrem fattigdom. Han ventar på pensjonen sin som han er lova for sin innsats som offiser. Trass i at situasjonen er vanskeleg, held han håpet ved like. Kvar fredag går han ned til postkontoret ved hamna og spør etter brevet frå militæret. Kona slit med astma og forlèt sjeldan huset. Kamphanen er det einaste verdfulle dei har; han har dei arva frå sonen Augustín, som vart myrda då han oppgav hemmeleg informasjon. Sjølv om dei har lite å eta, vil obersten likevel fôra kamphanen sin med mais, slik at han er klar til kamp.
Hinkestein
Hinkestein, hinkeleike, hinketakke eller hinke er ein flatvoren gjenstand som blir brukt i mange variantar av barneleiken paradis. Dette er eit objekt som skal kastast eller sparkast i ruter på bakken og bli liggjande der ein ønsker. Ein kan bruka ting ein har funne eller spesiallaga hinkesteinar til føremålet. I leikar der mange steinar er i spel samtidig, er det viktig at dei er litt ulike slik at ein kan skilja dei frå kvarandre.
Funne hinkesteinar
Det er svært vanleg å bruka ein liten, flat stein til å hoppa paradis. I nokre høve kan steinen målast. Anna materiale brukt til hinkesteinar kan vera myntar, blekkboks, ballar laga av samanpressa blad eller bitar av tre, metall, tau, gummi eller liknande. Eit døme på gjenbruk av ting til hinkestein er ein amerikansk lærar som samla gamle hælar av skosålar til denne bruken. Hockeypuck kan også brukast til hinkestein.
Spesiallaga hinkesteinar
Nokre stader har ein også brukt ein spesiallaga hinkestein. Dette kan vera ei skive eller ein låg sylinder av glas eller gummi. Erteposar blir også brukt, og laga, som hinkestein.
Straumsnes kyrkje
Det er kyrkjegard ved kyrkja.
Skjold IL
Skjold Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i bygdene Aksdal, Grinde og Skjoldastraumen i Tysvær kommune. Laget vart skipa 4. oktober 1960 og er aktivt med i fotball, handball og innebandy. Skjold IL spelar i gule trøyer og svarte bukser.
Hinkestein
Spesiallaga hinkesteinar
I USA blir det laga hinkesteinar av fleirfarga gummi kalla «Hoppy Taw». Desse er litt over 7 cm i diameter.
Skjold IL
Fotballgruppa i Skjold har både grasbane og kunststoffbane på Grinde.
Ammianus Marcellinus
Ammianus Marcellinus (fødd 325/330, død etter 391) var ein romersk soldat og historikar på 300-talet. Han forfatta den nest siste betydelege historiske nedskrifta som overlevde frå antikken (den siste var av Prokopios). Det latinske verket hans Res Gestae skreiv ned historia til Romarriket som ei krønike frå 96 til 379, men berre seksjonane frå perioden 353–378 finst att. Verket er i høg grad rekna som ei påliteleg kjelde. Ammianus er den siste heidenske (ikkje-kristne) romerske historikaren.
Liv
Ammianus var fødd ein gong mellom 325 og 330 i den gresktalande austlege delen av Romarriket, moglegvis ved Antiokia ved Orontes. Bøkene av historieverka hans som er att, Res Gestae, dekkjer åra 353 til 378. Ammianus tenestegjorde som soldat i hæren til Konstantius II (og moglegvis òg Julian) i Gallia og Persia.
Han drog tilbake til Italia med Ursicinus då han blei tilkalla av Konstantius II, og følgde han på hærtokt mot den romerske generalen Claudius Silvanus i Gallia som skal ha blitt tvinga, etter urettferdige skuldingar frå fiendane sine, til å utropa seg sjølv som keisar. Med Ursicinus drog Ammianus to gonger i krigen i aust. Ved eit høve blei han skild frå Ursicinus og søkte tilflukt i Amida under kringsetjinga av byen i 359, som då var under angrep frå sasanidekongen i Irak, Sjahpur II. Ammianus klarte så vidt å berga seg. Då Ursicinus mista stillinga si og godviljen til Konstantius, verker det som om Ammianus følgde han i fallet, men under Julian, Konstantius sin etterfølgjar, fekk Ammianus attende posisjonen sin. Han følgde denne keisaren, som han uttrykte entusiastisk beundring for, i krigane hans mot alamannarane og sasanidene. Etter at keisaren døydde deltok han i tilbaketrekkinga til den nye keisaren Jovian så langt som til Antiokia. Han budde enno i Antiokia i 372 då ein Theodorus skulle ha blitt identifisert som ny keisar etter Valens gjennom guddommelege teikn. Marcellinus skal ha vore augevitne til at Theodorus og mange av støttespelarane hans tilstod bedrageri etter tortur, og blei hardt straffa.
Marcellinus var sjølv heidning, men som mange heidenske intellektuelle var han hovudsakleg tolerant i høve til kristne. Han prisa den religiøse toleransen som blei praktisert av den kristne keisaren Valentinian I, og nemner sjølv «den enkle og oppriktige trua til dei kristne» som praktiserer «berre rettferd og nåde», men merkar seg at kristne er nådeløse mot kvarandre: «ingen ville dyr er slike farlege fiendar for menneske som kristne er for kvarandre.» Han har òg blitt omtalt som «den einsame historikaren», ein heidensk gresk historikar som skreiv på latin mot slutten av 300-talet i ei offisielt kristen verd. Mellom han og Tacitus tre hundreår tidlegare strekkjer det seg «ein historiografisk ørken».
Forfattarskap
I Roma skreiv Marcellinus historia til Romarriket historie frå Nerva blei keisar i 96 og fram til Valens døydde i slaget ved Adrianopel i 378. I praksis vidareførte han historia til Tacitus. Ein går ut frå at han fullførte verket sitt før 391, ettersom han ved 22.16 .12 prisar tempelet Serapeum i Egypt som ein romersk stordom. Dette tempelet blei øydelagt av kristne mot slutten av dette året. Res Gestae (Rerum gestarum Libri XXXI) var opphavleg på 31 bøker, men dei første 13 er gått tapt. Dei 18 gjenståande bøker dekkjer perioden frå 353 til 378. Som heilskap har verket blitt rekna som særs verdifullt ved å vera ein klar, samanhengande og generelt upartisk framstiling av hendingane slik dei blei opplevde og vurderte av ein samtidig. Som så mange andre antikke historikarar hadde også Ammianus ein sterk politisk og religiøs agenda som han følgde, og sette Konstantius II opp som kontrast til Julian, der den førstnevnte ikkje kom godt ut. Som alle antikke forfattarar var han også dugeleg i retorikk, og det viser att i verket hans.
Kritikk og vurdering
I følgje den amerikanske militærhistorikaren Kimberly Kagan framhevar slagskildringane hans røynsla til soldatane, men på kostnad av at han mister det større bildet av syne. Dermed er det vanskeleg for lesaren å forstå kvifor slaga han skildrar fekk det resultatet som dei fekk.
Forskarar har ofte gått ut frå at Ammianus sitt verk hadde som føremål å bli lese opp offentleg av to grunnar: dei mange nøyaktige clausulæ (retorisk verkemiddel) i det, og epistel 1062 av Libanios til ein Marcellinus i Roma som viser til offentlege resitasjonar. Likevel hadde bortimot alle betydelege gresk og latinsk prosaverk slike clausulæ, og ein del forskarar har avvist identifiseringa av Libanios sin «Marcellinus» med Ammianus Marcellinus sidan Marcellinus i seg sjølv var eit ganske vanleg namn, og tonen i brevet antyder at Libanius adresserte ein langt yngre mann enn seg sjølv (Ammianus var ein samtidig). Det er eit påfallande faktum at Ammianus, sjølv om han var ein profesjonell soldat, gjev eit utmerka bilete av sosiale og økonomiske problem og hans haldning i høve til ikkje-romerske folk i riket, er han langt meir vidsynt og tolerant enn forfattarar som til dømes Titus Livius og Tacitus. Dei mange digresjonane hans om dei ulike landa han vitja, om enn sidespor i den store forteljinga, er i seg sjølv av særleg interesse.
Verket til Ammianus inneheld ei detaljert skildring av tsunamien i Alexandria grunna eit jordskjelv utanfor Kreta som øydela storbyen og kystane langs den austlege delen av Middelhavet den 21. juli 365. Rapporten hans skildrar med stor grannsemd dei karakteristiske sekvensane av eit jordskjelv, havet som trekkjer seg tilbake og deretter buldrar opp i ei valdsam flodbølgje.
Hvarnes kyrkje
Hvarnes kyrkje er ei langkyrkje i Lågendalen i Larvik kommune i Vestfold og Telemark. Dateringa 1705 er omtrentleg. Kyrkja fekk sakristi i 1849 (utvida) 1896 og var raudbrun før ho vart kvitmåla i 1872.
Ammianus Marcellinus
Kritikk og vurdering
Verket hans har fått store skadar frå avskriftproduksjon av manuskript. Bortsett frå tapet av dei første 13 bøkene er dei gjenverande 18 mange stader øydelagde eller prega av hol i teksten (lacuna). Det einaste verna manuskriptet som bortimot alle andre er avleidd frå, er ein karolingisk tekst V frå 800-talet, produsert i Fulda i dagens Tyskland frå eit insulært eksemplar. Den einaste uavhengige tekstkjelda for Ammianus ligg i tekst M, ein annan frankisk kodeks frå 800-talet, men som beklagelegvis var uinnbunden og blei plassert i andre kodeksar i løpet av 1400-talet. Berre seks manuskriptblad av M har overlevd, likevel er den trykte utgåva av Gelenius (G) anteke å byggja på M, noko som gjer han til eit viktig vitne til teksttradisjon av Res Gestae.
Hvarnes kyrkje
Interiøret har vore overmåla, men er restaurert. I koret finn ein mellom anna ei plate med delar frå den tidlegare preikestolen og ein gamal døypefont. På plata er våpenet til Margrethe Breide.
Det har vore kyrkje på Hvarnes sidan 1200-talet.
Kari Kjønaas Kjos
Kari Kjønaas Kjos er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Akershus fylke i 2005 og vald på nytt i 2009.
Kari Kjønaas Kjos har yrkeserfaring som assistent i barnehage, som reiseleiar, sekretær og som dagleg leiar i Økonomisko 1995-2000. Ho studerte ved Handelshøyskolen BI 1993-95, og var fylkessekretær / rådgivar i FrP 2000-05.
I perioden 1999-2007 var ho var medlem av Lørenskog kommunestyre og formannskap.
Progressiv folk
Progressiv folk var opphavleg ein type USA-amerikansk folkemusikk som baserte seg på ein progressiv politisk agenda, men i Storbritannia vat omgrepet knytt til ein musikalsk undersjanger. Som musikksjanger vert omgrepet nytta om understilen av visesong som kom etter visesongen til Bob Dylan og la til nye komplekse lag av musikk og tekst, ofte med forskjellige etniske innslag.
Viktige artistar innan progressiv folk i USA var Pete Seeger og Woody Guthrie, som påverka musikarar som Bob Dylan og Joan Baez i 1960-åra.
I Storbritannia oppstod ei gruppe artistar som blanda amerikanske musikkstilar med engelsk folkemusikk og skapte ein særeigen form for fingerstilgitarspeling kalla folk baroque med artistar som Davy Graham, Martin Carthy, Bert Jansch og John Renbourn. I 1970-åra følgde artistar som Nick Drake, Tim Buckley og John Martyn.
Country folk oppstod som ei blanding av progressiv folk og country etter Dylan hadde vitja Nashville for å spele inn Blonde on Blonde i 1966. Artistar som følgde denne retninga vidare var artistar som John Denver og Emmylou Harris.
Pratteln
Pratteln er ein kommune i distrikt Liestal i kantonen of Basel-Landschaft i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Kunstmuseum Basel
Kunstmuseum Basel, er eit museum i Basel som hyser den største og viktigatse kunstsamlinga i Sveits.
Kunstmuseet har sitt opphav i Amerbach-samlinga som byen Basel kjøpte inn i 1661, noko som gjorde ho til den fyrste kommunalt eigde museums-samlinga. Samlinga merkar seg ut med verk frå eit vidt historisk tidsrom, frå tidleg 1400-tal til i dag. Den store breidda i kunstuvalet har gitt museet ein internasjonal status som eitt av dei viktigaste i sitt slag. Samlinga innheld måleri og teikningar frå Øvre-Rhin-regionen i tida 1400-1600 og kunst frå 1800-åra til i dag.
Kjose kyrkje
Kjose kyrkje er ei langkyrkje ved vestbreidda av Farrisvatnet i Larvik kommune i Vestfold og Telemark.
Åkra Idrettslag
Åkra Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande på Åkra i Karmøy kommune med 1300 medlemer per 2018. Laget vart skipa 8. november 1938 og er aktivt med i fotball, friidrett, gymnastikk, handball, innebandy og cheerleading.
Herrelaget i fotball spelar i 3. divisjon avdeling 3 (2020). Fotballaget spelar heimekampane på Åkra stadion, handballaga i Åkra idrettshall. Åkra IL sine utøvarar stiller i blå trøyer og kvite bukser.
Fylkesveg 467 i Oppland
Fylkesveg 467 i Oppland går mellom Flå bru og Lom prestegard i Lom kommune. Vegen er 9,0 km lang.
Fylkesveg 456 i Oppland
Fylkesveg 456 i Oppland går mellom Lalm i Vågå kommune og Bjølstadmo i Sel kommune. Vegen er 11,6 km lang.
Peder Rasmussøn
Peder Rasmussøn var ein norsk prest, og av dei første salmediktarane etter reformasjonen.
Peder Rasmussøn vart fødd på Ytre Fure på Stadlandet i Selje kommune i Nordfjord. Bondesonen Rasmussøn var prest i Volda på Sunnmøre frå om lag 1600 til 1640. Peder Rasmussøn fekk i 1630 i boka Peder Rafns Visebok, utgitt i København, prenta fire åndelege songar han hadde skrive.
Desse songane hadde eit religiøst innhald med titlar som «Ah Herre vor Gud i æuighed, Aff Hiertet wi for dig klage», «Siunger Herren loff, prjs alle til lige», «See, oc sku', huor deiligt det er» og «Ah Herre ieg beder dig for ditt Naffn». Truleg er tekstane dikta over salmar i Salmenes Bok i Det gamle testamentet, skrivne nokre år før prentinga fann stad i 1630.
Boka innheld 104 såkalla visetrykk og av desse er 81 på dansk (eigentleg 77 sidan fire av visene er dublettar) og 23 på tysk språk.
Funnet av dei prenta åndelege songane til Peder Rasmussøn gjorde kjent at presten frå Selje var ein av dei aller fyrste salmediktarane i Noreg etter reformasjonen på 1500-talet. Peder Rasmussøn, i lag med Axel Olsen Rødberg frå Selje som blei prest i Vanylven på Sunnmøre, var blant dei få bondegutane frå Nord-Vestlandet som studerte seg fram til å bli teolog på 1600-1700-talet i Noreg.
Nordisk meisterskap i orientering 1967
Nordisk meisterskap i orientering 1967, den sjuande i sitt slag, vart avvikla 28. og 29. oktober 1967 ved Viborg i Danmark.
Klassisk-distanse – 17,4 km/17 postar
<br style="clear:both;" />
Stafett
<br style="clear:both;" />
Klassisk-distanse – 11,2 km/11 postar
<br style="clear:both;" />
Gustáv Husák
Gustáv Husák var ein slovakisk advokat og politikar frå Bratislava. Som generalsekretær i det kommunistiske partiet (KSČ ) i Tsjekkoslovakia var han den mektigaste politikaren i Tsjekkoslovakia frå 1969 til 1987.
Hausten 1944 var Husák ein av leiarane for den kortvarige slovakiske nasjonale oppreisten mot Nazi-Tyskland og det slovakiske quisling-styret. Etter verdenskrigen arbeidde han ved ulike partikontor og var frå 1946 til 1950 formann for den slovakiske regjeringa i Tsjekkoslovakia. Under dei stalinistiske utreinskingane i 1950 vart Husák klaga for å vere ein «borgerleg nasjonalist» og dømt til fengsel i 10 år. Gjennom 1960-åra vart han gradvis teken til nåde av partileiinga.
I 1968 deltok Husák aktivt i å slå ned den såkalla Praha-våren. Då Alexander Dubček vart tvinga til å gå av i april 1969, tok Husák over som generalsekretær i kommunistpartiet i Tsjekkoslovakia, ein posisjon han hadde til 1987. Perioden frå 1975 til desember 1989 var han dessutan den fyrste og einaste slovaken som var president i den tsjekkoslovakiske republikken. Husák førte i alle år ved makta ein politikk der han sakte og systematisk gjenoppretta den Moskva-lojale linja.
Yiyang
Yiyang (kinesisk skrift 益阳, pinyin Yìyáng) er eit byprefektur i den nordlege, sentrale delen av provinsen Hunan i Folkerepublikken Kina. Byprefekturet har eit areal på 12 144 km² og 4 313 084 innbyggjarar i 2010.
Næring
Det kuperte Yiyang har mykje oppdyrka jordbruksland. Hovudavlingane i prefekturet er ris og te, også bambus vert dyrka.
Samferdsle
Kinas riksveg 319 fører gjennom fylket. Riksvegen begynner i Xiamen i Fujian, går nordvestover gjennom provinsane Jiangxi, Hunan og Chongqing, til han endar opp i Chengdu, hovudstaden i provinsen Sichuan.
Historie
Byen Yiyang vart grunnlagt under Qin-dynastiet.
Det norske misjonsselskap etablerte seg i Hunan-provinsen i 1902. Fleire av misjonsstasjonane låg i prefekturet Yiyang. I sjølve byen Yiyang vart fleire verksemder sett i gang, mellom anna eit sjukehus som i dag er det største i prefekturet.
Andreas Aarflot vart fødd i Yiyang i 1928.
Sverre Myrli
Sverre Myrli er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han sat på Stortinget for Akershus fylke frå 1997 til 2001, deretter var han vararepresentant frå 2001 til 2005, og igjen vald inn på eige mandat i 2005 og 2009.
Myrli er utdann bachelor i offentleg styring frå HiO 2002–2005. Han har arbeidde i LO, Arbeidaranes Ungdomsfylking, Norsk Folkehjelp og Forsvarsbygg. Han var medlem av Nes kommunestyre 1991–1997 og 2003–2007, og av Akershus fylkesting 1991–1997. Han hadde ei rekkje styreverv i si tid i fylkestinget, mellom anna som styreformann i Stor-Oslo Lokaltrafikk 1995–1996.
Sverre Myrli var leiar av Akershus AUF 1991–1993 og fylkesleiar i Sosialdemokratar mot EU 1993–1994. Medlem av landsstyret til Arbeidarpartiet sidan 2002. Han var politisk rådgivar i Samferdselsdepartementet under Regjeringa Jagland frå 31. oktober 1996 til 17. oktober 1997.
Slaget ved Klausen
Slaget ved Klausen (eller Clausen) vart utkjempa den 20. oktober 1735 nær byen Klausen, som då låg i kurfyrstedømet Trier og var ein del av Det tysk-romerske riket, i dag i den tyske staten Rheinland-Pfalz. Franske styrkar kommandert av marskalk François de Franquetot de Coigny vart slått i eit forsøk på å drive bort keisarsoldatane kommandert av Friedrich Heinrich von Seckendorff. Slaget var eit av dei siste viktige trefningane i den polske arvefølgjekrigen.
Chittagong
Chittagong (bengali চট্টগ্রাম, Chôţţogram) er den nest største byen i Bangladesh, og den største hamnebyen. Han ligg søraust i landet ved munningen av Karnaphuli i Bengalbukta. Byen har rundt 3,4 millionar innbyggjarar (2001).
Slaget ved Klausen
Bakgrunn
Felttogsesongen i 1734 i Rhindalen i den polske arvefølgjekrigen vart avslutta med at Frankrike kontrollerte vestbreidda av Rhinen så langt nord som til Mainz, og styrkane til habsburgarane hadde sterke forsvarsstillingar langs austbreidda. I november 1734 hadde dei krigførande maktene å starta innleiinga til ein fredsavtale, med Storbritannia og Dei sameinte Nederlanda som meklarar. Trass i desse samtalane, heldt fiendskapen fram i 1735, hovudsakleg nord i Italia, der Spania, som var alliert med Frankrike, ønskte landområde. I Rhindalen flytta franske soldatar kommandert av marskalk Coigny ut av vinterleiren og tok ei meir aggressiv stilling langs Rhinen i løpet av våren og sommaren, men dei var motvillige til å gå ut i kamp mot habsburgarane, som var kommandert av den aldrande Eugene av Savoie.
Tyskarane vart forsterka i august 1735 av meir enn 10 000 russiske soldatar leia av Peter Lascy, og dette var første gongen russiske soldatar nådde Rhinen. Eugene vart kalla til Wien i september for å delta i fredsforhandlingane, og overlet kommandoen over dei tyske soldatane til hertugen av Württemberg. Reichsgraf Friedrich Heinrich von Seckendorff, som kommanderte den tyske sida ved Mainz, fekk løyve av Württemberg til å gå mot den franske venstreflanken i eit forsøk på å presse dei attende mot Trier og vinne terreng mellom elvane Maas og Moselle.
Opptakt
Den 20. september starta styrkane til Seckendorff å krysse Rhinen, og flytta mot Moselle. Han kommanderte totalt 41 bataljonar med ein effektiv styrke på om lag 35 000 mann. Same dagen forlet tilfeldigvis marskalk Belle-Isle, som kommanderte den franske venstreflanken, Kaiserslautern med ein stor avdeling som skulle stasjonerast ved Trier for furasjering. Dei nådde fram den 27. og Belle-Isle overlet kommandoen til Comte de Béthune. Då han nådde attende til det franske hovudkvarteret ved Bad Dürkheim den 29., fekk han vite om manøverane til Seckendorff. Han gav 12 bataljonar ordre om å dra mot Triet, og ytterlegare ni bataljonar følgde frå hovudarmeen ved Oggersheim. Den 6. oktober nådde reservane Trier og dei ni bataljonarne nådde fram dagen etter. Den franske styrken ved Trier bestod no av 29 infanteribataljonar og 66 kavaleriskvadronar, sjølv om styrken var noko svekka av mangel på forsyningar. Belle-Isle gav med ein gong ordre til soldatane om å flytte framover, og tok opp ei forsvarslinje langs Ruwer sør for Moselle. Han sendte òg ei avdeling under marki de Mouchy nordaust mot Lieser for å rekognosere, og den 10. sendte han 1000 mann under Lutteaux for å forsterke styrken til Mouchy.
Den 11. oktober valde marskalk Coigny å komme Belle-Isle til hjelp. Han forlet hovudkvarteret ved Rhinen og flytta større delar av armeen sin mot Kaiserslautern og Trier. Fortroppar nådde Trier den 17. og Belle-Isle valde å flytte framover. Den 19.k oktober kryssa han Moselle like nedanom Trier og slo leir på nordbreidda av Moselle. Seckendorff, som hadde byrja å krysse Liesern den 18., fekk melding om denne manøveren. Sjølv om han hadde planlagt å slå leir ved Osann, fekk denne meldinga han til å endre planane sine. Seint den 19. oktober gav han ordre til infanteriet til Georg av Hessen, og kavaleriet på venstreflanken, om å krysse Moselle ved 0400 og marsjere mot Klausen. Desse soldatane, som kryssa ved Liesern og Bernkastel, var venta å nå fram til Klausen kring middagstider.
Slaget
Marskalk Coigny sendte soldatane sine av stad tidleg den 20. oktober. Soldatane marsjerte nordover til Hetzerath, der dei vendte aust og marsjerte gjennom ein smal passasje for å nå Salm mellom Esch og Rivenich, like vest for Klausen. Seckendorff observerte at dei var på veg, som òg hadde stått opp tidleg og ridd vestover for å rekognosere. Då dei franske styrkane kom ut av passasjen og ut i elvedalen, sendte Coigny venstreflanken sin, 36 grenaderkompani under Phelippes mot Esch. Dette vart etterfølgd av soldatane til Belle-Isle, 33 infanteribataljonar og 68 kavaleriskvadronar, så 17 infanteribataljonar og 40 kavaleriskvadronar frå Rhinen-armeen til Coigny, som tok til høgre for å ta høgda ovanom Rivenich.
Seckendorff hadde gjeve nokre av det ungarske kavaleriet sitt ordre om å angripe den franske fortroppen då han først oppdaga dei. Dette gjorde dei kring 1100, men vart drivne attende. Då det vart klart at mesteparten av den franske armeen var på veg, sendte han 10 grenaderkompani for å halde brua ved Rivenich, og 20 kavaleriskvadronar frå høgre for å støtte venstresida. Då desse manøvrane fann stad, byrja hjelpeinfanteriet å nå fram til høgdene ovanom Klausen.
Kring 1400 nådde dei franske kolonnane høgdene ovanom Esch og Rivenich. Coigny gav brigader Rieux, som kommanderte høgreflanken, ordre om å sikre brua ved Rivenich, og gav Phelippes, til venstre for seg, ordre om å sikre Esch. Dei mindretalige keisarstyrkane som heldt brua ved Rivenich gav etter, og franskmennene fekk kontroll over brua, men byrja ikkje umiddelbart å krysse brua. Seckendorff gav fem grenaderkompani ordre om å forsterke dei som var til venstre for seg. Det gjekk sakte med dei franske soldatane som gjekk mot Esch på grunn av vanskeleg terreng. Seckendorff sette ut to kanonar sør for Esch, og gjorde den franske framrykkinga på denne fronten vanskelegare. Då dei fleste styrkane hans var framme kl. 1600, valde Seckendorff å ta attende brua ved Rivenich, medan dei to sentera i armeen var oppteken med artilleriskyting over Salm.
Etterverknad
Av keisarinfanteriet vart 22 drepne og 76 skadde, medan kavaleriet mista 23 menn og 40 hestar, samt 17 skadde av kvar, i tillegg var tre menn og sju hestar sakna. Franskmennene fekk 200 drepne og skadde.
Marskalk Coigny inspiserte stillinga til Seckendorff og kom fram til at ho var for sterk til å angripast, og trekte seg derfor attende til Hetzerath dagen etter. Seckendorff sendte baron Diemar med det ungarske og tyske kavaleriet for å angripe den franske baktroppen. Den franske disiplinen var derimot sterk og keisarstyrken fekk berre tak i nokre få forsyningsvogner og hestar. Coigny måtte trekkje seg lenger attende då han fekk rapportar om ein manøver mot venstreflanken sin nær Föhren, men dette var berre ein forsyningskaravane som førte forsyningar til Seckendorff frå Luxembourg. Stor mangel på forsyningar tvinga Coigny til å dele soldatane sine på kvar side av Mosell, noko som var risikabelt med fienden i nærleiken. Manøvrane til Seckendorff utnytta ikkje dette, men Coigny hadde, utanom eit par lommer, trekt seg heilt tilbake frå nrodsida av Mosell den 28. oktober. Den 31. oktober fekk Coigny vite at det var forhandla fram ein våpenkvileavtale i samband med dei pågåande fredsforhandlingane. Denne meldinga nådde Seckendorff den 12. november.
Cornelius Holmboe
Holmboe, som var son til ein lækjar, vart cand.jur. i 1903 og arbeidde så nokre år i arbeidarpressa, og vart ein kjend agitator i arbeidarrørsla. Han var fyrst redaktør i Solungen på Flisa, og frå 1908 av ''Den 1. Mai'' i Stavanger. I 1909 slo han seg ned i fødebyen Tromsø og praktiserte som sakførar til han i 1937 vart tilsett som sorenskrivar i Nedre-Hedmark.
Vinteren 1928 var Holmboe justismister i den kortliva Hornsrud-regjeringa, leidd av Christopher Hornsrud.
Holmboe døydde i Oslo i 1947 og vart gravlagd på Hamar.
Biologisk prosess
Biologiske prosessar er dei prosessane som krevst for å halde ein organisme i live. Biologiske prosessar er samansett av ei rekkje kjemiske reaksjonar og andre hendingar som fører til transformasjon.
Regulering av biologiske prosessar førekjem der frekvensen, snøggleiken eller omfanget av ein prosess blir modulert. Dei kan regulerast på mange måtar, til dømes ved kontrollering av genuttrykk, modifisering av protein eller samhandling med ulike protein- og substratmolekyl.
Andre døme på biologiske prosessar er cellevekst, celledifferensiering, fermentering, fertilisering, spiring, tropisme, hybridisering, metamorfose, morfogenese, fotosyntese og transpirasjon.
Edvaldo Oliveira Chaves
Edvaldo Oliveira Chaves er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.