cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Focus
1969–1970: Skipinga
Focus vart skipa i midten av 1969 av klaverspelar, vokalist og fløytespelaren Thijs van Leer, som fekk med seg bassisten Martijn Dresden og trommeslagaren Hans Cleuver etter å ha møtt dei på ei innspeling for radioprogrammet Jazz and Poetry i Hilversum i Nederland. I lag skipa dei tre eit nytt tremannsband som i starten vart kalla Thijs van Leer and the Rebaptised, og spelte stort sett coversongar av Traffic og originale songar som stort ett var skrivne av van Leer. Under øvingar i november 1969 der van Leer spelte som ein del av teatergruppa til Ramses Shaffy, fekk dei med seg gitaristen Jan Akkerman frå rockebandet Brainbox etter at Shaffy inviterte han til å spele med trioen. Van Leer fortalte seinare om denne episoden: «Jan kom inn og med jamma i fleire timar og det var verkeleg bra.» Dei tok så namnet Focus for det nye bandet. Akkerman sa seinare «Focus er eit latinsk ord om tyder et same på mange språk. Det tyder konsentrasjon som er det Focus gjer». Den første konserten deira som Focus følgde så på Bird's Club i Rembrandtplein, og dei fekk kort tid etter ein fast spelejobb der med to konsertar kva på to dagar i veka. Tidleg spelte dei hovudsakleg coversongar, mellom andre «I Shall Be Released» av Bob Dylan, «A Whiter Shade of Pale» av Procol Harum og «Nights in White Satin» av The Moody Blues, blanda med originale songar, som songen van Leer skreiv med tanke på gruppa, instrumentalen «Focus».
På leit etter meir arbeid og ei fast inntekt, valde Focus å spele i orkestergrava for den nederlandske rockemusikalen Hair, produsert av den walisiske skodespelaren Victor Spinetti. Dei vart invitert til prøvespeling i Victoria Ballroom i London etter den nederlandske tekstforfattaren Lennaert Nijgh føreslo dei for Del Newman, regissøren for musikalen. Skodespelaren Robin Lent hevda at produksjonen var svak og at Focus, som berre var der for å tene pengar «òg var ganske rustne, men dette endra seg etter kvart og alle kom inn i det». Showet hadde premiere i desember 1969 og gjekk seks kveldar i veka, slik at bandet kunne øve gratis og ha utstyret sitt der. Eit album med musikken vart spelt inn i februar 1970 og kort tid etter gjeve ut på Polydor Records.
Etter Hair var over i juni 1970, avslo Focus eit tilbod om å turnere med musikalen i Nederland i eit og eitt halv år, og vart i staden eit fulltidsband. Dei hadde fått fleire lokale konsertar og andre konsertar rundt om i landet, og heldt dei første konsertane sine utanlandsk i Belgia og Spania. Med konsertane og inntektene frå Hair, hadde bandet 400 gylden, men Akkerman hugsa at gruppa var raske med å bruke det opp. Cleuver fekk i oppgåve å passe betre på økonomien til bandet.
1970–1971: Debutalbum, «House of the King» og besetningsendringar
I 1970 fekk Focus kontakt med Hubert Terheggen, direktør i Radio-Tele-Music Belgium-Holland, musikkforlagsavdelinga til Radio Luxembourg, gjennom kontaktar hos faren til Dresden. Terhegen likte musikken deira og signerte dei til produksjonsselskapet sitt, og sikra dei distribusjonsavtalar verda over. Han leigde så studiotid for dei slik at dei kunne spele inn det første albumet sitt, som fann stad i januar 1970 i Sound Techniques i Chelsea i London i friperiodar frå Hair. Resultatet vart Focus Plays Focus, betre kjend under den internasjonale tittelen In and Out of Focus, der Terheggen står oppført som produsent og Jerry Boys lydteknikar. Ei blanding av popaktige songar og instrumentalar vart spelte inn for albumet. Van Leer syns vokalen hans sleit sidan han song engelske tekstar med ein aksent, noko som inspirerte bandet til å bli sterkare instrumentalt.
Focus Plays Focus kom ut i september 1970, åtte månader etter han vart spelt inn. «Why Dream» og «Happy Nightmare» kom ut som den første singelen deira i Nederland. Albumet kom ut i Amerika i oktober på Sire Records, som hadde sikra rettane til den internasjonale distribusjonen til bandet. Dei la til «House of the King» til albumet. Før dei signerte Focus, hadde grunnleggjaren av Sire, Seymour Stein, flydd til Nederland for å sjå bandet spele: «Dei var utan tvil det mest originale bandet eg nokon gong hadde høyrt». Sjølv om albumet selde dårleg, fekk Fokus den første Edisonprisen sin, og i januar 1971 gjekk singelen «House of the King» til tiandeplassen på singellista i heimlandet.
Seint i 1970 var Akkerman vorte stadig meir misnøgd med jobben Cleuver og Dresden gjorde som rytmeseksjon og sakna den tidlegare bandkollegaen sin i Brainbox, trommeslagaren Pierre van der Linden. Han meinte paret sleit med å skape sin eigen identitet eller musikalitet i musikken. Akkerman kom så med eit ultimatum til van Leer der han truga med å slutte om ikkje han fekk Cleuver og Dresden til å dra. Van Leer nekta å sparke dei to han hadde starta bandet med og bad Akkerman dra. Dette skulle føre til mykje krangling mellom dei to framover. Cleuver kjende panikken frå Imperial sidan dei visste at «House of the King» kom til å bli ein hit og ønskte at van Leer og Akkerman skulle halde i lag. Situasjonen nådde Terheggen, som bad Yde de Jong om å bli manageren til Focus om han klarte å halde bandet saman. Etter seks veker med forhandlingar gjekk van Leer sin veg og slo seg saman med Akkerman, van der Linden, den nye bassisten Cyril Havermans, som hadde spelt på det andre soloalbumet til Akkerman, Profile, med vilkår om at gruppa skulle halde fram som Focus.
Med den nye besetninga overtydde Stein den engelske produsenten Mike Vernon om å sjå bandet spele i Nederland seint i 1970. Vernon var ikkje så imponert over det første albumet deira, men likte konsertane deira: «Eg kunne ikkje stoppe å snakke om dei eller tenkje på dei! Dei var formidable ... krafta til Jan og Thijs aleine gav meg hjartebank». Vernon gjekk så med på å produsere det neste studioalbumet deira.
1971–1972: Moving Waves og gjennombrot
Etter øvingar i Groeneveldborga i Baarn spelte bandet inn Focus II, som fekk den internasjonale tittelen Moving Waves i april og mai 1971 i Sound Techniques og Morgan Studios i London. Her gjekk bandet inn i progressiv rock med element av jazzfusion og klassisk musikk i lange stykke og soloar. Akkerman endra lyden sin og gjekk bort frå ein Gretsch White Falcon til ein Gibson Les Paul Custom frå 1957 slik at han kunne «'syngje' på gitaren» for å kompensere for den svake vokalen til gruppa. Opningssporet, «Hocus Pocus», vart ein av dei mest kjende songane deira, med eit attkjennande gitarriff og jodlinga, plystring og tullevokalen til van Leer som utvikla seg gjennom ein improvisert jam. Akkerman skreiv «Janis» som ei hyllest til Janis Joplin, og avslutningssporet «Eruption» strekkjer seg over 23 minutt og er delt inn i fleire delar inspirert av operaene Orfeo ed Euridice av Christoph Willibald Gluck og L'Orfeo av Claudio Monteverdi, med ein kombinasjon av rock, jazz og klassisk musikk.
Moving Waves kom ut i oktober 1971 og vart det internasjonale gjennombrotet deira og nådde andreplassen i Storbritannia, fjerdeplassen i Nederland, og åttandeplassen i USA. For albumet fekk Focus Conamus eksportprisen, den andre Edisonprisen, og selde til gullplate i dei tre nemnde landa. Medverkande til suksessen var singelen «Hocus Pocus», som kom ut i Nederland i juli 1971 og nådde 12. plassen der og synte bandet for eit nytt publikum. Han nådde 20. plassen i Storbritannia i januar 1973.
Mellom innspelinga og utgjevinga av Moving Waves vart det endringar i besetninga til Focus. Kort tid før ein turné i Frankrike i juli 1971, slutta van der Linden ei kort stund i bandet då han fann ut at van Leer og Akkerman fekk betre betalt enn han sjølv. Han vart erstatta av den yngre broren til Akkerman, den 19 år gamle Jacob «Cocky» Akkerman, før skilnaden vart løyst og van der Linden heldt fram på trommer. Havermans slutta så i september 1971 etter å ha gjeve beskjed i juni. Han ønskte å syngje på fleire songar, men kunne ikkje det i gruppa og satsa på ein solokarriere i staden.. Dei attverande medlemmane kom saman med bassisten att i USa tidleg i 1973 for å spele på det første soloalbumet hans, Cyril. Focus fann ein ny bassist i Bert Ruiter, som tidlegare hadde øvd med van der Linden før ein konsert i Texel i juni 1971 og drog for å sjå konsertar med bandet kring ti gonger etter det. Han vart invitert av trommisen til å prøvespele med bandet og vart så fulltidsmedlem.
1972–1975: Focus 3 og Hamburger Concerto
Bandet var fire dagar i Olympic Studios i Barnes i London i juli 1972 for å spele inn det tredje albumet sitt, Focus 3. Dei hadde skrive mykje materiale før den tid og valde å gjere det til eit dobbeltalbum, hovudsakleg skrive av van Leer og Akkerman. Focus 3 bestod av både korte og lange songar, inkludert den tre minuttar lange instrumentalen «Sylvia» og den 26 minuttar lange «Anonymous II» der kvart medlem fekk eit soloparti, i tillegg til «House of the King». Då albumet kom ut i november 1972 gjekk det til topps i Nederland i ei veke, og nådde sjetteplassen i Storbritannia, og 35. plassen i USA. «Sylvia» kom ut på singel og nådde fjerdeplassen i Storbritannia i januar 1973, veka etter at «Hocus Pocus» nådde den høgaste plasseringa si på den same lista. Dette var første gangen at eit band hadde to singlar samstundes utan tekst på britisk topp 40.
For å marknadsføre albumet la Focus ut på den største turneen sin nokon gong og spelte mellom anna på Readingfestivalen 12. august 1972 etterfølgd av Melody Maker Poll Awards-showet på The Oval i London 30. september. Dette vart etterfølgd av ein slitsam 31 konsertar lang turné i Storbritannia over 36 dagar der dei igjen spelte på The Old Grey Whistle Test den 12. desember. Dette skapte igjen interesse for platene deira. Programleiaren Bob Harris sa at showet vart overstrøymd av telefonar og brev om bandet og platefabrikken til Polydor trykte berre Focus-plater i ti dagar på rad for å møte etterspurnaden. Ei framføring av «Sylvia» frå Marquee Club i London vart sendt på BBC-programmet Top of the Pops. Etter ein utseld turné i Storbritannia i januar 1973 over 24 dagar, fullførte Focus den første av tre nordamerikanske turnear i 1973 frå februar til april, som oppvarming for forskjellige artistar som Gentle Giant, Frank Zappa og Yes. Då bandet kom heim turnerte dei igjen i Storbritannia med to utselde konsertar i Rainbow Theatre i London i mai 1973, som vart fjernsynssende på BBC.
Då dei kom heim etter den andre nordamerikanske turneen sin frå juni til september 1973 drog bandet til Groeneveldborga att for å øve. Van der Linden dukka ikkje opp og gruppa fekk kort tid etter vite at han hadde slutta i bandet. Van Leer meinte at rock var eit steg i feil retning for trommeslagaren, som ønskte å spele jazz. Vernon føreslo dei engelske musikarane Mitch Mitchell, Aynsley Dunbar og Colin Allen som mogelege erstattarar. Allen var den einaste som var tilgjengeleg og flydde for å møte bandet alt dagen etter. Etter ei bra prøvespeling vart Allen medlem av bandet. Han kom inn i bandet åtte dagar før ein komande nordamerikansk turné.
Frå januar til mars 1974 spelte Focus inn Hamburger Concerto i Olympic Studios med Vernon. Innspelinga var vanskeleg, og van Leer, Ruiter og Allen arbeidde i lag på dagen, medan Akkerman spelte inn sine delar på kvelden. Albumet var ytterlegare inspirert av klassisk musikk, og opna med «Delitæ Musicæ», eit lutt-stykke som Akkerman tilpassa frå Delitæ Musicæ Cantiones av den nederlandske komponisten Joachim van den Hove. Han avsluttar med tittelsporet, som er eit stykke i seks delar på over 20 minuttar inspirert av at Akkerman ein gong åt ein hamburgar medan han såg på teiknefilm på hotellrommet sitt i New York City. Ei enkel utgåve av stykket vart spelt inn under Chipping Norton-innspelingane i 1973. Hamburger Concerto kom ut i mai 1974 og nådde femteplassen i Nederland og 20. plassen i Storbritannia. Van Leer hevda det var «det første verkelege verket til gruppa. Det har styrke og meining», og Vernon sa seinare at dette albumet og Moving Waves var særs givande når ein lyttar til det ein gong til. Akkerman meinte seinare albumet leid under den svekka stillinga hans i gruppa med van der Linden borte og hevda at van Leer «braut det rytmiske sambandet eg hadde med Pierre». Ei singelutgåve av «Harem Scarem» kom ut, men gjekk ikkje inn på lista i Storbritannia.
Focus turnerte med Hamburger Concerto frå mars 1974 i Europa, inkludert to konsertar i London som vart filma for ei sending på BB2 og den amerikanske musikkserien In Concert. Dei byrja på den første turneen sin i Japan og Australia i juni, etterfølgd av ein konsert på Readingfestivalen i august og så den fjerde nordamerikanske turneen deira i september. Dei var med i det nasjonale programmet Don Kirshner's Rock Concert med eit opptak frå Long Beach i California, som gav bandet god eksponering. På ein konsert i USA la van Leer og Akkerman merke til ein ung Michael Jackson på fremste rad. Då dei kom attende fullførte dei ein 24 dagar lang turné i Europa og gav ut to samlealbum, The Story of Focus og Masters of Rock.
1975–1978: Mother Focus, Focus con Proby og oppløysing
I 1975 samla bandet seg i Morgan Studios i Brussel for å øve og spele inn Mother Focus. Dei kom saman att med Terheggen som styrte prosjektet som leiande produsent, men gruppa sleit med å finne ei felles retning. Van Leer skulda på platekontrakten deira som kravde at dei skulle lage minst eitt studioalbum i året, og presset som turneringa førte til gjekk ut over songane, og at bandet mista noko av interessa. I tillegg fortsette Akkerman å spele inn sine partar utan resten av bandet, og forholdet til van Leer synte ingen teikn til betring. Ruiter vart ein meir markant låtskrivar og bidrog med fleire idear enn på tidlegare Focus-album. Han og Allen byrja etter å ha spelt inn «I Need a Bathroom», å eksperimentere med ein trommemaskin, men trommeslagaren hugsa at Akkerman vart sint, skreik til han og kasta maskinen ut av rommet. Allen fekk sparken dagen etter utan å få vite kven som hadde teke avgjersla. Han fekk rav om å betale det han skulda gruppa medan han var medlem, kring 10 000 britiske pund, og måtte bruke honorara sine til å betale mykje av det. Trass i problema sa han, «eg vil alltid vere stolt over å ha vore medlem». I mai 1975 føreslo ein studioteknikar den amerikanske trommeslagaren David Kemper som vart henta inn til å fullføre resten av albumet.
Mother Focus kom ut i oktober 1975 der Focus flytta seg frå den klassiske- og jazzprega stilen mot kortare og meir kommersielle songar med lite rom for improvisasjon og jamminga dei var kjende for. Akkerman krangla med van Leer og Ruiter om endringa i den musikalske retninga deira, og hevda det var «typisk amerikansk musikk». Albumet nådde 15. plassen i Nederland og 23. plassen i Storbritannia, og fekk stort sett negativ omtale i musikkpressa. Under planane for den komande turneen nekta Akkerman å spele musikk frå albumet og meinte det ikkje var sterkt nok. For å løyse dette drog han og van Leer attende til Morgan Studios og spelte inn «Red Sky at Night» og «O Avondrood», der dei to song på nederlandsk på sistnemnde. Etter at Kemper drog då innspelinga var over, ønskte Akkerkman å ha attende van der Linden og meinte at han var ansvarleg «for minst 40 %» av suksessen til bandet og at han ikkje kom til å slutte i Focus med van der Linden på trommer. Men van Leer og Ruiter var ikkje like entusiastiske med å få van der LInden attende. Likevel drog Focus attende til Australia og Japan i mai og juni 1975 for ei rekkje utselde konsertar, men musikkritikarane la merke til at det dei mangla samhaldet dei hadde hatt før. Under den skandinaviske turneen som følgde, ein konsert på Ullevaal stadion i Oslo under Ragnarokfestivalen jamma Akkerman og van der Linden «utan samanheng med repertoaret», noko som vart rekna som ein protest mot å spele dei same songane kveld etter kveld. Det vart verre då van Leer og Ruiter nekta å la van der Linden spele inn att trommer for ein singelversjon av «Crackers», noko som gjorde at trommeslagaren slutta for andre gongen. Utan van der Linden avlyste Focus ein planlagt 34 konsertar lang turné i Storbritannai og henta attende Kemper under den påfølgjande øvinga etter at de Jong innstendig hadde bede om det. Tidleg i 1976 var van Leer og Ruiter dei einaste attverande originale medlemmane. «Crackers»/«O Avondrood» kom ut på singel i 1976. Sistnemnde kom opphavleg ut på eit nederlandsk samlealbum.. Begge to kom ut i instrumentale versjonar på Ship of Memories.
I februar 1976, to og ein halv dag før gruppa skulle leggje ut på turné i Storbritannia bad van Leer Akkerman forlate Focus etter usemjene om musikken dei øvde på og avgjersla om ikkje la van der Linden kome attende på trommer. Akkerman var trøytt av å spele dei same songane på scenen «og det kjendest som om eg var i ei tvangstrøye. Det var framleis mykje improvisasjon, men sjølv dette var blitt planlagd». Van Leer sa han ønskte å skrive «glad» musikk og flytte seg bort frå «våre europeiske mollakkordar». I staden for at turneen vart kansellert, valde van Leer å halde fram. Kemper fekk sju dagar på seg til å kome frå USA og lære seg dei nye songane, medan Akkerman var heime med sjukdom. Van Leer møtte den belgiske gitaristen Philip Catherine og dei to spelte ein jam i lag som van Leer likte. Akkerman mislikte ein song som gruppa hadde øvd på om han kort tid etter, noko som førte til at van Leer bad han om å dra dagen etter. Etter Catherine gjekk med på å ta over, øvde gruppa femti timar i strekk. Van Leer brukte kvelden før den første konserten til å skrive ned gitarpartia for Catherine, som han følgde på scenen. Konsertpublikummet fekk tilbod om å få pengane attende då meldinga kom om at Akkerman hadde slutta. Turneen enda i mars 1976. Den nederlandske gitaristen Eef Albers vart seinare medlem av Focus. Dei spelte nokre spreidde konsertar i 1977 og 1978 med den amerikanske trommeslagaren Richard James.
Van Leer sikra ein avtale med EMI i april 1976 for eit nytt Focus-album, men arbeidet på dette kom ikkje gang før seint i 1977, då bandet stod i fare for søksmål om dei ikkje gav ut noko. Innspelinga fann sta i desember 1977 i EMI Studios i Haarlem i Amsterdam med van Leer, Ruiter, Albers og Catherine, som hadde kontrakt som kravde at han skulle spele. Van Leer gjekk attende til idear han hadde utvikla med kona si Roselie under Focus-turnear, men følte at verken han eller Ruiter song godt nok. I leitinga etter ein høvande solovokalist ringde de Jong, ein ven av den amerikanske songaren P.J. Proby, manageren hans, som hadde base i Nederland, og inviterte han til studio sidan han meinte at vokalen hans ville erstatte den lyriske spelinga til Akkerman. Van Leer var skeptisk sidan Proby ikkje kjende bandet og sleit med eit alvorleg alkoholproblem på den tida. Albers fortalte om då Proby kom: «Han drakk Four Roses-whisky heile dagen, så mykje at den nærmaste spritsjappa nesten var utseld...han hadde alltid tankar om å stikke av». Proby tolka dei jazzrock-aktige songane slik han kjende det, og prøvde å «møte dei halvvegs mellom jazz og rock». Trommestilen til James passa ikkje på dei lettare songane, så van Leer henta inn den framtidige Journey-trommisen Steve Smith frå USA. Focus con Proby kom ut i februar 1978, men selde dårleg i Storbritannia og fekk negativ omtale. Cleuver, som då var manageren til van Leer, kalla seinare albumet «ein skam». Etter nokre konsertar i Nederland, som enda med ein konsert i Terneuzen i august 1978 med James på trommer, la van Leer ned Focus.
1985−1999: Sameiningar
I midten av 1983 kom begge managerane til Akkerman opp med ideen om at han skulle spele inn musikk med van Leer igjen, noko Akkerman gjekk med på. Van Leer aksepterte invitasjonen og spelte synthesiser på «Headbanger» på soloalbumet til Akkerman i 1984, From the Basement. Etter dette samarbeidet føreslo ein sjef i Phonogram Records at dei kunne arbeide med produsenten Trevor Horn om å gje ut eit album med nyinnpelte Focus-songar, men dette vart avvist. Dei neste 15 månadane skreiv dei to, øvde og spelte inn ny musikk med fleire forskjellige musikarar og lydteknikaren Theo Balijob. Kontraktane deira gjorde at dei måtte spele det inn som ein duo, og ikkje under namnet Focus. Under innspelinga vart produsenten Ruud Jacobs henta inn for å oversjå prosjektet fordi det tok for lang tid å få ned songane. Balijon meinte at Jacobs kutta svingane og pressa på for å få dei sterkaste songane gjort raskt for å spare produksjonskostnadane, som «utilsakta skapte splid mellom Jan og Thijs». I løpet av dei 63 dagane innspelinga tok i april og mai 1984 vart det spelt inn kring 30 songar med mange musikarar. Focus kom ut i mars 1985 på Vertigo Records og nådde 33. plassen i Nederland. Paret følgde opp med musikkvideoar og fire lokale konsertar.
I 1988 fekk EMI rettane til katalogen til bandet og gav ut albuma deira på CD for første gongen.
I 1990 kom den tidlegare besetninga med van Leer, Akkerman, van der Linden og Ruiter saman for første gongen sidan 1975. Dei fire spelte ein 40 minuttar lang konsert i Americahal i Apeldoorn den 20. april som vart sendt på Tv som ein del av programserien Oud van Goud. Dette kom til då produsenten Frans Meijer spurte Akkerman om å spele ein konsert med gruppa, og fordi manageren til gitaristen ikkje hadde sett bandet på konsert i 1970-åra. Dei andre tre gjekk med på dette og dei øvde i fire timar i Wijchen fleire dagar før konserten. Ruiter syns det «det gjekk særs bra» og van Leer sa det var «fantastisk». Etter konserten ønskte van Leer å formelt starte opp att Focus med Akkerman, men Akkerman ville ikkje det, sjølv om han var glad for å spele med van der Linden att. Den 17. mai mima gruppa, utan Akkerman, til ei framføring av «House of the King» på fjernsynsprogrammet Service Salon på AVRO-TV. Opphavleg skulle bandet framføre «Hocus Pocus» med Akkerman, men gitaristen avslo forslaget til TV-kanalen.
Van Leer og Akkerman delte scene igjen i 1993, og framførte Focus-songar på North Sea Jazz Festival.
2001–2010: Sameining, album og turnering
I 2001 vart van Leer invitert til å spele med stesonen og bassisten Bobby Jacobs, som øvde med gitaristen Jan Dumée og trommeslagaren Ruben van Roon. Jacobs og van Roon var tidlegare medlemmar i sideprosjektet til van Leer kalla Conxi. Van Leer vart overraska då han fann ut at dei tre hadde øvd på Focus-songar frå 1970-åra. Innspelinga førte til at gruppa valde å halde konsertar som eit hyllestband til Focus kalla Hocus Pocus «berre for moro, ikkje noko seriøst». Etter eit par godt mottekne konsertar i Nederland, tok gruppa namnet Focus att, fekk Willem Hubers som ny manager og fekk tilbod om konsertar verda over. Focus 8 vart spelt inn i februar og juli 2002. Van Roon slutta i bandet av personlege årsaker, og vart erstatta av trommeslagaren Bert Smaak. Albumet kom ut på Musea Records seint i 2002, og fekk god kritikk. Bandet la ut på turné i Nord- og Sør-Amerika og Europa.
I 2004 erstatta van der Linden Smaak på trommer og i juli 2006 erstatta Niels van der Steenhoven Dumée på gitar. Denne besetninga spelte inn Focus 9 / New Skin, det niande studioalbumet til Focus, utgjeve i september 2006.
Sidan 2010: Besetningsenringar og Focus 11
I mai 2010 inkluderte Nike songen «Hocus Pocus» som hovudtema i reklamen sin for verdsmeisterskapen i fotball for herrar 2010. Reklamen gjekk på fjernsyn verda over og skapte ny interesse for bandet og «Hocus Pocus» klatra til 57. plassen på den britiske singellista.
Seint i 2010 kom Gootjes inn att i bandet som erstattar for van der Steenhoven. I 2011 sampla den amerikanske rapparen J. Cole «Hocus Pocus» i songen sin «Blow Up», som er med i videospelet MLB 11: The Show.
Den 14. april 2014 gav bandet ut det ellevte studioalbumet sitt, Golden Oldies på sitt eige selskap, In And Out Of Focus Records. Det var ei samling av nyinnspelte Focus-songar.
I 2016 gav bandet ut Focus 8.5 / Beyond the Horizon. Det er oppført som «Focus and Friends featuring Marvio Ciribelli», og vart spelt inn under den søramerikanske turneen deira i 2005 med brasilianske musikarar.
I desember 2016 tok Udo Pannekeet over for Jacobs på bass. Focus spelte på den andre Cruise to the Edge-hendinga i februar 2017 og den tredje i 2018. Besetninga inkluderte Dumée på gitar etter at Gootjes var for sjuk til å spele. Frå mars til oktober 2017 spelte Focus i Europa.
I november 2018 gav Focus ut det ellevte studioalbumet sitt, Focus 11, i samband med ein 20 konsertar lang turné i Storbritannia.
Culcitopsis borealis
Culcitopsis borealis er ei sjøstjerne i ordenen Valvatida. Ho liknar ei tjukk pute og er nesten femkanta på form. Ho vert kring 20 centimeter i diameter og er funnen på Lophelia-rev og på sand med skjelsand på djupner mellom 110 og 1 170 meter Det er uvisst kva arten et.
C. borealis vart funnen fyrste gongen utanfor Shetland i juni 1905 under ei ferd med det tyske skipet Poseidon.
Aust i Atlanterhavet er C. borealis funnen ved norskekysten ved Troms og Nordmøre, ved Færøyane og sørover til Skottland, England, Portugal og Marokko. Vest i Atlanterhavet er arten funnen frå New Foundland og Georges Bank til New York.
Elastisk kurve
Ei elastisk kurve er ei kurve som dannast når ein streng eller ei linje vert bøygd langs ei flate, utan det er noko lengdeforandring, men berre krumming. EI slik flate vert kalla nøytralflata.
Charnwood Forest
Charnwood Forest er eit høgland nordvest i Leicestershire som grensar til Leicester, Loughborough og Coalville. Området er åslendt, berglendt og pittoresk. Skogland dekkjer òg store delar av området. Høgda er generelt over 180 meter over havet og oppover og det høgaste punktet, Bardon Hill, er 278 meter over havet. På vestsida av området ligg eit forlate kolfelt med Coalville og fleire tidlegare gruvelandsbyar.
Pårte
Pårte er eit fjell i den sørlege delen av Sarek nasjonalpark som ligg ca. 20 km nord for Kvikkjokk. Fjellmassivet har to toppar på over 2 000 m, Bårddetjåhkkå på 2 005 meter og Balgattjåhkkå på 2 002 meter. I fjellmassivet ligg òg isbreen Bårddejiegna og fjelltoppen Saitaristjåhkkå, som er ein av dei få fjelltoppane i Sverige som krev fjellklatring for å kunne nå toppen.
Sidan det ligg nær Kvikkjokk og den lett tilgjengelege 2000 meter høge fjelltoppen Bårddetjåhkkå, vert Pårte ofte vitja av vandrarar.
Werner Schildhauer
Spurtsterke Schildhauer vart slått av italienaren Alberto Cova med 0,18 sekund i kampen om sigeren på 10 000 meter under EM i friidrett 1982. Fem dagar seinare tok Schildhauer ein ny sølvmedalje. På 5 000 m måtte han sjå seg klart slått i spurten av den tidlegare 1500-meterløparen Thomas Wessinghage frå Vest-Tyskland. 28. mai 1983 sette Schildhauer europarekord på 10 000 meter då han vart klokka i mål på 27.24,9 i Jena, 2,5 sekund bak verdsrekorden. Ved den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett, i Helsinki i august 1983, enda Schildhauer 0,14 sekund bak Alberto Cova på mila. Schildhauer kneip VM-sølv nummer 2 då han på 5 000 meter viste arrangørlandets Martti Vainio til bronseplass. Ingen av dei to kunne gjere noko med den tidlegare 1500-meterløparen, irske Eamonn Coghlan, på oppløpssida.
Elastisitet
Elastisitet er ein fysisk eigenskap ved ein lekam som gjer at han vert deformert (endrar form eller storleik) under påverknad av ytre krefter, men går attende til den opphavlege forma si når dei ytre kreftene fjernast.
Løten kyrkje
Løten kyrkje er ei langkyrkje i Løten kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart oppført i stein omkring år 1200 og vart utvida til om lag dobbel lengde på 1800-talet etter planar av Otto Schønheyder og med Herman Frang som byggmeister. Sakristiet fekk si noverande form i 1950-åra.
Elastisitet
Eigenskapen vert mykje omtalt i fastleikslære under klassisk mekanikk. Ein skil vanlegvis mellom lineær elastisitet og ikkje-lineær elastisitet. Ved lineær elastisitet gjeld Hooke-lova som seier at når tøyinga er veldig liten vil han vere nærast proporsjonal med spenninga. Youngs modul vert nytta til å finne forholdet mellom spenning i massen på grunn av ytre krefter og tøying eller kompresjon i masseblokka.
Løten kyrkje
På kyrkjegarden aust for kyrkja står eit gravkapell (innvigd 1916) som truleg vart teikna av Henry Bucher. Prestegarden ligg nord for kyrkja og klokkargarden på sørsida.
Artfjället
Artfjället (sørsamisk: Aartege) er eit fjellområde i Vindelfjällen, vest for Ume älv. Fjellområdet fortset inn i Hemnes kommune i Noreg og ligg i nærleiken av Okstindene. Artfjället er kjent for sin rike flora. Høgaste toppen er Snjåkka på 1392 meter over havet.
Italiensk opera
Italiensk opera er både kunstforma opera i Italia og opera skriven på italiensk. Opera oppstod i Italia rundt år 1600, og italiensk opera har halde fram med å spela ei to viktig rolle innan forma sidan. Mange kjende operaer på italiensk blei skrivne av utanlandske komponistar, som Händel, Gluck og Mozart. Verk av innfødde italienske komponistar frå 1800- og det tidlege 1900-talet, som Rossini, Bellini, Donizetti, Verdi og Puccini, er nokre av dei best kjende operaene skrivne nokon sinne, og blir framleis framførte ved operahus over heile verda.
Opphav
Dafne av Jacopo Peri er den eldste komposisjonen ein reknar som ein opera etter dagens definisjon. Verka til Peri bygde likevel på tidlegare former for syngespel. Ein underliggande føresetnad for utviklinga av den eigentlege operaen var utøving av monodi. Monodi er solosong utforma for å uttrykka kjensleinnhaldet til teksten han inneheld, og er akkompagnert av ein relativt enkel sekvens av akkordar heller enn andre polyfoniske stemmer. Italienske komponistar byrja å ta i bruk denne stilen seint på 1500-talet, og han voks delvis fram frå den lange tradisjonen med å framføra polyfoniske madrigalar der ein songar blei akkompagnert av instrument som spelte dei andre stemmene, i tillegg til den aukande populariteten til meir folkelege, meir homofoniske vokalsjangrar som frottola og villanella. I desse to sjangrane var det ein aukande tendens til å ha ein meir homofonisk tekstur, der topprøysta hadde ein forseggjort, aktiv melodi, medan dei lågare hadde ein mindre aktiv, støttande struktur. Frå dette var det berre eit lite steg til full monodi. Alle slike verk pleidde å setja humanistisk poesi av ein type som prøvde å imitera Petrarca og trecento-etterfølgjarane hans.
Solomadrigal, frottola, villanella og liknande var ein viktig del av intermedio eller intermezzo, dramatiske førestillingar med musikk som blei sette opp dei siste sytti åra av 1500-talet av dei rike og stadig meir sekulære hoffa i dei italienske bystatane. Slike førestillingar blei vanlegvis synte fram for å markera viktige statlege hendingar: bryllaup, militære sigrar og liknande, og fann stad mellom aktene av skodespel. Som seinare opera hadde ein intermedio solosong, som nemnd før, men også madrigalar framførte i typisk fleirstemd tekstur, og dans akkompagner av musikarane som var til stades. Dei hadde rikt sceneutstyr, og leia scenografrien på andre halvdel av 1500-talet. Intermedioar pleidde ikkje fortelja ei soge, sjølv om dei kunne gjera det, men pleidde nesten alltid å fokusera på ei særleg menneskeleg kjensle eller oppleving som blei uttrykk gjennom mytologisk allegori.
Ei anna form for populær hoffunderhaldning på denne tida var madrigalkomedie, seinare også kalla madrigalopera av musikologar. Desse var danna av ei rekkje madrigalar sungne etter kvarandre for å føreslå ei dramatisk forteljing, men ikkje spelt på ein scene. Det blei også framført musikalske «pastoralar», Il Satiro og La Disperazione di Fileno, begge skrivne i 1590 av Emilio de' Cavalieri. Sjølv om desse tapte verka ser ut til å berre ha innehalde ariar, og ingen resitativ, verker det som om det var dei Peri viste til i forordet sitt til den utgjevne utgåva av Euridice, då han skreiv: «Signor Emilio del Cavalieri, før nokon annan eg veit om, gjorde det mogleg for oss å høyra vår type musikk på scenen». Andre pastorale skodespel hadde lenge omfatta musikalske innslag. Eit av dei eldste, Fabula di Orfeo (1480) av Poliziano, hadde minst tre solosongar og eitt kor.
Ammarfjället
Ammarfjället (lulesamisk: Skeäbllie) er eit fjellmassiv i Vindelfjällen, nordvest for Ammarnäs. Ammarfjället grenser til Vindelälven i nord og aust og til Tjulån og Lilla og Stora Tjulträsket i sør. Det er i sine indre og nordvestlege delar eit høgfjellsområde. Høgaste toppen er Rerrogaise på 1611 meter over havet.
Italiensk opera
Firenze og Mantova
Musikken til Dafne er gått tapt, men librettoen på 455 linjer i vers har overlevd. Den eldste operaen der musikken framleis er kjend blei framført i 1600 ved bryllaupet til kong Henrik IV av Frankrike og Marie de Medici ved Pittipalasset i Firenze. Operaen, Euridice, med libretto av Rinuccini, blei tonesett av Peri og Giulio Caccini, og fortel soga om Orfevs og Evrydike. Songstilen Peri og Caccini brukte var ei opphøgd form for naturleg tale, eit dramatisk resitativ med instrumental strykemusikk til. Resitativ kom dermed før utviklinga av ariar, men det blei snart vanleg å ha med separate songar instrumentalinterlud i periodar då røystene var stille. Både Dafne og Euridice hadde også kor som kommenterte handlinga ved slutten av kvar akt på same måte som i gresk tragedie. Orfevs, ein halvgud for musikk, var eit naturleg emne for slike verk, og Claudio Monteverdi (1567–1643) skreiv sin fyrste opera om han, L'Orfeo, i 1607 for hoffet ved Mantova.
Monteverdi insisterte på eit sterkt samband mellom ords og musikk. Då Orfeo blei framført i Mantova blei eit orkester på 38 instrument, fleire kor og resitativ brukte til å laga eit livleg drama. Dette var ein mykje meir ambisiøs produksjon enn det som var blitt framført tidlegare — rikare utstyrt, meir variert i resitativ, meir eksotisk i dekorasjon — med musikalsk klimaks som gav songarane full mogleik til å visa virtuositeten sin. Opera hadde nådd det fyrste mogningsstadiet sitt ved hjelp av Monteverdi. L'Orfeo er i tillegg til å vera den eldste operaen som har overlevd også den eldste som framleis blir jamleg framført.
Opera i Roma
I løpet av få tiår hadde opera spreidd seg gjennom heile Italia. I Roma hadde kunstforma ein forkjempar i prelaten og librettisten Giulio Rospigliosi, den seinare pave Klemens IX. Rospigliosi fekk støtte av familien Barberini.
Etter 1630-talet endra emna for verka seg kraftig. Ein brukte den pastorale tradisjonen og Arkadia, riddardikting, typisk av Ludovico Ariosto og Torquato Tasso, eller emne frå hagiografiar og commedia dell'arte.
Med auka tal på rollefigurar blei operaer frå Roma svært dramatiske, og hadde fleire uventa vendingar. I lag med dette fann ein fram til ein ny metode til å leggja fast resitativlinjene som passa betre til situasjonane frå dei omfattande forteljingane og som låg nærare tale.
Venezia: Kommersiell opera
Den viktigaste komponisten i tidleg veneziansk opera var Monteverdi, som hadde flytta til republikken frå Mantova i 1613. Seinare viktige komponistar var mellom anna Francesco Cavalli, Antonio Cesti, Antonio Sartorio og Giovanni Legrenzi. Monteverdi skreiv tre verk for dei offentlege teatera: Il ritorno d'Ulisse in patria (1640), Le nozze d'Enea con Lavinia (1641, seinare tapt) og den best kjende, L'incoronazione di Poppea (1642). Emna for dei nye operaene til Monteverdi og andre var hovudsakleg henta frå romersk historie eller soger om Troja, skrivne for å feira dei heroiske ideala og den noble avstamminga til den venezianske staten. Dei inneheldt også kjærleikssoger og komikk. Dei fleste operaene hadde tre akter, til skilnad frå tidlegare operaer som vanlegvis hadde fem. Det meste av teksten blei framleis framført som resitativ, men i samband med store dramatiske augneblink hadde ein ofte arioso-stykke kjende som arie cavate. Hjå Monteverdi sine etterfølgjarar blei skiljet mellom resitativ og arie meir markert og formalisert. Dette er tydeleg i stilen til dei fire mest suksessrike komponistane frå den neste generasjonen: Francesco Cavalli, Giovanni Legrenzi, Antonio Cesti og Alessandro Stradella.
Utbreiing av operaforma til andre land
I det polsk–litauiske samveldet byrja ein tradisjon med operaoppsetjinga i Warszawa i 1628, med ei oppføring av Galatea (ukjend komponist), den fyrste italienske operaen som blei oppført utanfor Italia. Kort tid etter denne oppføringa sette hoffet opp Francesca Caccini sin opera La liberazione di Ruggiero dall'isola d’Alcina, som ho hadde skrive for prins Władysław Vasa tre år tidlegare då han var i Italia. Dette er den eldste overlevande operaen skriven av ei kvinne. Gli amori di Aci e Galatea blei også Santi Orlandi opprført i 1628. Då Władysław var konge (som Władysław IV) stod han for oppføringa av minst ti operaer frå seint 1630-tal og på 1640-talet, slik at Warsawa blei eit senter for kunstforma. Ein kjenner ikkje til kven som komponerte desse operaene. Det kan ha vore polakkar som verka under Marco Scacchi i det kongelege kapellet, eller dei kan ha vore italienarar henta til landet av Władysław. Eit dramma per musica (som ein kalla seriøs italiensk opera på den tida) med tittelen Giuditta, basert på bibelsoga om Judit, blei sett opp i 1635. Denne var truleg komponert av Virgilio Puccitelli.
Cavalli sine operaer blei framførte over heile Italia av turnerande kompani med enorm suksess. Hans Giasone var den mest populære operaen på 1600-talet, sjølv om nokre kritikarar var forferda over blandinga av tragedie og farse. Ryet til Cavalli spreidde seg over heile Europa. Ein av spesialitetane hans var å gje heltinnene sine «grunnbassklager». Dette var sørgande ariar sungne over ei søkkande basslinje, og dei hadde stor innverknad på Henry Purcell, med «When I am laid in earth» frå Dido and Aeneas er truleg det best kjende dømet på forma. Cavalli sitt ry fekk kardinal Mazarin til å invitera han til Frankrike i 1660 for å komponera ein opera for kong Louis XIV sitt giftarmål med Maria Teresa av Spania. Italiensk opera var allereie blitt framført i Frankrike på 1640-talet til ei blanda mottaking, og Cavalli si utanlandsreise blei ein fiasko. Det franske publikummet tok ikkje godt imot nyoppføringa av Xerse (1660) eller den spesialkomponerte Ercole amante (1662). Dei føretrekte i staden ballettane imellom aktene som var blitt laga av den florentinske komponisten Jean-Baptiste Lully, og Cavalli svor at han aldri ville komponera ein annan opera.
Cesti var heldigare då han blei beden om å skriva ein opera for Habsburg-hoffet i Wien i 1668. Il pomo d'oro var så grandios at framføringa måtte spreiast over to dagar. Han var ein storslått suksess, og markerte byrjinga på italiensk opera-dominans nord for Alpane. Seint på 1600-talet prøvde tyske og engelske komponistar å skipa sine eigne innfødde tradisjonar, men ved byrjinga av 1700-talet hadde dei gjeve veg for importert italiensk opera, som blei den internasjonale stilen hjå komponistar som Händel. Berre Frankrike stod imot (og operatradisjonen her var blitt grunnlagd av den italienske Lully). Dette laga eit mønster som fortsette til godt innpå 1800-talet. Den italienske tradisjonen dominerte internasjonalt, sjølv om dei leiande komponistane, som Händel, Hasse, Gluck og Mozart, ikkje var innfødde italienarar. Komponistar som ønskte å utvikla sine eigne nasjonale operaformer måtte vanlegvis kjempa mot italiensk opera. Tidleg på 1800-talet følte til dømes både Carl Maria von Weber i Tyskland og Hector Berlioz i Frankrike at dei måtte utfordra den enorme påverknaden frå den italienske komponisten Rossini.
Opera seria
Ved slutten av 1600-talet meinte nokre kritikarar at ei ny, meir opphøga form av opera var nødvendig. Ideane deira blei med på å skapa ein ny sjanger, opera seria (bokstaveleg 'seriøs opera'), som kom til å bli dominerande i Italia og mykje av resten av Europa til slutten av 1700-talet. Påverknaden frå denne nye haldninga er tydeleg i verka til kompistane Carlo Francesco Pollarolo og den svært produktive Alessandro Scarlatti.
På 1700-talet var det kunstnariske og kulturelle livet i Italia sterkt påvekra av dei estetiske og poetiske ideala til medelmmane av Accademia dell'Arcadia. Diktarane herfrå innførte fleire endringar til seriøse musikkdrama på italiensk, som:
Den desidert mest suksessrike librettisten i denne perioden var Pietro Metastasio, som heldt på prestisjen langt inn på 1800-talet. Han tilhøyrde det arkadiske akademiet og følgde heilt teoriane derfrå. Ein libretto av Metastasio blei ofte tonesett av tjue eller tretti ulike komponistar, og publikum kom til å kunna orda i dramaa hans utanat.
Opera buffa
På 1600-talet blei komiske operaer berre produserte frå tid til annan, og det blei ikkje etablert nokon stabil tradisjon. Berre i den tidlege delen av 1700-talet voks den komiske operasjangeren opera buffa fram i Napoli og byrja å spreia seg gjennom Italia etter 1730.
På andre halvdelen av 1700-talet fekk komisk opera suksess gjennom eit samarbeid mellom dramatikaren Carlo Goldoni og komponisten Baldassare Galuppi. Takka vere Galuppi fekk komisk opera meir verdigheit enn han hadde hatt under intermezzo-tida. Operaer blei no delte inn i to eller tre akter, og librettoane var skapte for verk av betydeleg større lengde, som skilte seg merkbart frå dei på byrjinga av 1700-talet i kompleksiteten til plotta sine og psykologien til karakterane i dei. Dei omfatta no nokre seriøse skikkelsar i staden for berre overdrivne karikaturar, og operaene hadde plott som fokuserte på konflikten mellom dei sosiale klassene, og inkluderte sjølvrefererande idear. Det best kjende verket til Goldoni og Galuppi er Il filosofo di campagna (1754).
Eit samarbeid mellom Goldoni og ein anna kjend komponist, Niccolò Piccinni, førte fram til La Cecchina (1760) og ein ny operasjanger: Opera semiseria. Denne hadde to buffo-figurar, to adelsfolk og to figurar «imellom».
Farsa, ein sjanger med ei akt, hadde tydeleg påverknad på utviklinga av den komiske operaen. Dette var ein type musikkdrama som opphavleg blei rekna som ein komprimert versjon av ein lengre komisk opera, men over tid blei det ein sjanger i seg sjølve. Han var kjenneteikna av vokal virtuositiet; ein meir raffinert bruk av orkesteret, ein gav stor merksemd til produksjonen, og det fanst misforståingar og overraskingar i løpet av dramaet.
Reformer av Gluck og bidrag frå Mozart
Opera seria hadde nokre veikskapar som kritikarar peika på, som ein tendens til ornamentasjon for dei veltrente songarane, og bruk av det spektakulære i staden for dramatisk einskap. Francesco Algarotti sitt verk Sopra l'opera in musica (1755) blei ein inspirasjon for Christoph Willibald Gluck sine reformer. Han hevda at opera seria måtte venda tilbake til grunnlaget sitt, og at alle dei ulike elementa — musikk (både instrumental og vokal), ballett og sceneoppsett — måtte tena sjølve dramaet. Fleire komponistar i denne perioden, som Niccolò Jommelli og Tommaso Traetta, prøvde å følgja desse ideala.
Den fyrste til å verkeleg lukkast og som gjorde eit permanent inntrykk på operahistoria var likevel Gluck sjølv, som prøvde å oppnå «vakker enkelheit». Dette er illustrert i dei fyrste «reform»-operaene hans, Orfeo ed Euridice, der vokallinjer som var mindre virtuose enn til dømes dei til Händel blei støtta av enkle harmoniar og ein merkbart rikare enn vanleg tilstadevering av orkesteret gjennom heile verket.
Romantikken
Romantisk opera, som la vekt på fantasi og kjensler, byrja å tre fram ved byrjinga av 1800-talet, og gav med sine ariar og musikk fleire dimensjonar til dei ekstreme kjenslene som prega teateret i denne perioden. Det er også blitt sagt at vakker musikk skjulte grove feil i karakterteikning og plott. Gioachino Rossini (1792–1868) innleidde den romantiske perioden. Han hadde sin fyrste suksess med ein opera buffa (komisk opera), La cambiale di matrimonio (1810). Omdømet hans overlever i dag gjennom Barberen i Sevilla (1816) og La Cenerentola (1817). Han skreiv også opera seria, Tancredi (1813) og Semiramide (1823).
Rossini sine etterfølgjarar innan italiensk bel canto var Vincenzo Bellini (1801–35), Gaetano Donizetti (1797–1848) og Giuseppe Verdi (1813–1901). Verdi forvandla heile operaskrivinga totalt i løpet av ein lang karriere. Den fyrste store suksessrike operaen hans, Nabucco (1842), fanga publikum gjennom drivkrafta i musikken og fengande, flotte refreng. «Va, pensiero», eit av refrenga, blei tolka og blei populær som ei støtteerklæring for italiensk sjølvstende og sameining.
Etter Nabucco baserte Verdi operaene sine på patriotiske tema og mange av dei vanlege romantiske kjeldene: Friedrich Schiller (Giovanna d'Arco, 1845; I masnadieri, 1847; Luisa Miller, 1849); Lord Byron (I due Foscari, 1844; Il corsaro, 1848) og Victor Hugo (Ernani, 1844; Rigoletto, 1851). Verdi eksperimenterte med musikalske og dramatiske former, i forsøk på å finna resultat berre opera kunne oppnå.
I 1887 komponerte han Otello, som kom til å overskugga Rossini sin opera av same namn, og som er blitt omtalt av kritikarar som den øvste av dei italienske romantiske operaene med dei tradisjonelle komponentane: Soloariar, duettar og kor som var fullt ut integrerte i den melodiske og dramatiske straumen.
Den siste operaen til Verdi, Falstaff (1893), braut seg laus frå den konvensjonelle forma med musikk som følgjer raskt sagte, enkle ord, og på grunn av respekten han viste mønsteret for vanleg daglegtale skapte han ein ny standard for ein ny operatisk periode der talemønster var viktigast.
Opera hadde blanda fleire ulike kunstformer som eit musikalsk drama, fullt av vakker song, med kostyme, orkestermusikk og pomp og prakt, nokre gonger utan å ha ei truverdig forteljing. Frå han blei danna i barokken til mogninga si i den romantiske perioden var han eit medium som stadig tok opp att mytar og soger, gjenfortalde historia og stimulerte fantasien. Han gjekk over til ei meir valdeleg tid for opera: Verismo, med Cavalleria rusticana av Pietro Mascagni og Pagliacci av Ruggero Leoncavallo.
Moderne tid
Nokre av dei største italienske operaene frå 1900-talet blei komponerte av Giacomo Puccini (1858–1924). Desse omfattar Manon Lescaut, La bohème, Tosca, Madama Butterfly, La fanciulla del West, La rondine og Turandot, der dei to siste var ufullendte. I 1926 og i 2002 prøvde høvesvis Franco Alfano og Luciano Berio å fullføra Turandot, og i 1994 fullførte Lorenzo Ferrero orkestreringa til den tredje versjonen av La rondine. Berio skreiv også to operaer sjølv, Un re in ascolto og Opera. Ferrero har også komponert fleire operaer som Salvatore Giuliano, La Conquista og Risorgimento! frå 2011.
Andre italienske operakomponistar frå 1900-talet er:
Laminert deig
Laminert deig er ein type deig danna av mange tynne deiglag med matfeitt imellom. Han blir laga ved at ein bretter og kjevlar deigen fleire gonger. Han skil seg frå andre smørdeigar der ein smuldrar feittet inn slik at det blir jamt fordelt i deigen. Nokre laminerte deigar kan ha over åtti lag.
Når ein baker ein slik deig i omnen, vil vatn i feittet fordampa og utvida seg, slik at deigen veks og får luftlommar, medan lipidane i feittet steiker deigen. Dette gjev eit lett, sprøtt og flakete produkt.