cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Takkvamstunnelen
Takkvamstunnelen er ein vegtunnel på E16 Hardangervegen i Arna i Bergen. Tunnelen opna i 1980 og går gjennom namnegarden Takvam. Han er 111 meter lang og har to køyrebaner. Tunnelen ligg ved Fv276 Tunesvegen med høve til omkøyring rundt Garnes.
Speyer domkyrkje
Historie
Den saliske keisaren Konrad II tok kring 1030 til å bygge kyrkja med målet om å bygge den største kyrkja i Europa. Både han og hans son Henrik III døydde før kyrkja var bygd ferdig. Først under Henrik IV si regeringstid vart kyrkja innvigd i 1061.
Krypta
I krypta i Speyer domkyrkje vart det gravlagd 8 tyske kongar og keisarar:
Takkvamstunnelen
Namnet Takkvamstunnelen vart vedteke av Statens vegvesen 6. september 1995.
John, I'm Only Dancing (Again)
«John, I’m Only Dancing (Again)» er ein song av David Bowie. Songen var ei nyinnspeling av songen «John, I’m Only Dancing» frå 1972, spelt inn under Young Americans-innspelinga.
Han vart gjeven ut på singel etter å ha lege på hylla i fem år. Songen er langt meir funkaktig og har visse likskapar med songen «Stay» spelt inn for Station to Station i 1976. Songen var opphavleg 6:57 lang, men vart redigert ned for singelutgjevinga. Den fulle versjonen vart gjeven ut på ein 12"-singel, den første Bowie-singelen som fekk ei 12" utgjeving i Storbritannia. For B-sida valde ein originalversjonen av «John, I'm Only Dancing» i ein ny miks. Etter heller skuffande sal av singlane frå Lodger, gav denne singelen Bowie noko meir merksemd. 12" versjonen vart seinare gjeven ut som bonusspor på Young Americans.
Omarbeidinga av «John, I'm Only Dancing» tar ikkje med dei originale versa, og berre refrenget er att. Den nye teksten omhandlar dansing og var i discoanda som var på denne tida. Refrenget vert levert meir langsamt med danserytmar i staden for blues-rytmen frå originalen.
Ramases
Ramases, fødd Kimberley Barrington Frost, var ein britisk psykedelisk musikar som gav ut to kultalbum tidleg i 1970-åra.
Biografi
Barrington Frost voks opp i ein musikalsk familien i Sheffield og då han var ferdig med tenesta si i flyvåpenet møtte han i 1960 Dorothy Laflin, som han gifta seg med etter berre tre veker. Paret slo seg ned i London, der han arbeidde som jazzsongar på kvelden og røyrleggjar på dagen, medan Dorothy var servitør. Arbeidsgjevaren hans gav han høvet til å opne ein filial i Edinburgh i Skottland, men då denne etter kort tid gjekk konkurs vart familien verande i Skottland for å byggje opp sitt eige, suksessrike røyrleggjarfirma i Glasgow.
I 1966 flytta familien attende til Sheffield og bygde om huset sitt i romersk stil. Barrington barberte hovudet sitt og byrja å kle seg eksentrisk i silkekjortlar. I følgje soga skal han ha fått eit syn der han vart vitja av den egyptiske faraoen Ramesses som fortalte han at han var reinkarnasjonen av faraoen, og at han måtte spreie meldinga til faraoen med musikk.
Han tok namnet Ramases, og i lag med kona, som kalla seg Selket eller Seleka), gav han ut fleire singlar, som selde dårleg. I 1971 fekk Ramases kontrakt hos Vertigo Records via Harvey Lisberg og gav ut albumet Space Hymns i Strawberry Studios i Stockport, akkompagnert av Eric Stewart, Graham Gouldman, Kevin Godley og Lol Creme, som kort tid etter skipa bandet 10cc. Space Hymns hadde det mest omfattande plateomslaget som Roger Dean nokon gong lagde. Det bestod av seks panel som kunne brettast ut og synte eit kyrkjetårn (St George's kyrkje i Stockport) som tok av og ut i verdsrommet. På den andre sida var det eit biletet av Ramases og Selket i infraraude fargar.
Det andre albumet til Ramases, Glass Top Coffin, vart spelt inn i Phonogram Studios i 1975 i London, men Ramases var ikkje nøgd med strykarane og koret, som vart lagt til i postproduksjonen utan at han gav løyve til det, og han var misnøgd med omslaget. Albumet selde dårleg. Ramases og Selket flytta frå London og slo seg til på landsbygda i Felixstowe Ferry. Det var planlagt eit tredje album, som skulle få tittelen Sky Lark eller The Sky Lark, og det vart spelt inn demoar for dette, men Ramases var no blitt stadig meir motlaus og 2. desember 1976, 42 år gammal, tok han livet sitt. Dødsfallet hans vart ikkje kjend i musikkmiljøet før tidleg på 1990-talet, men innan den tida hadde demoane til Sky Lark blitt brente opp av den nye ektemannen til Selket.
I 2014 samla skodespelaren og Ramases-fanen Peter Stormare med hjelp av Selket og Harvey Lisberg saman alle dei attverande innspelingane til Ramases, både dei som var gjevne ut og dei som ikkje var det, og samla dei i ein seks plater stor boks.
Diskografien til The Doobie Brothers
Dette er diskografien til The Doobie Brothers''', eit amerikansk rockeband.
Unauthorized releases
There have been several unauthorized collections taken from the same set of 13 early demos, including On Our Way Up.
Mjølkelempar
Mjølkelemar var ein person som lempa mjølkespanna over frå mjølkerampa til lasteplanet på mjølkebilen, den tida mjølka var levert til meieriet i spann. Der det var liten avstand mellom mjølkerampane vart lemparen ofte ståande på lasteplanet medan sjåføren køyrde til neste rampe. På dette viset vart han ikkje hefta, og ruta kunne gjennomførast snøggare. Men på vinteren og/eller i dårleg vêr var det ikkje alltid så trivsamt å opphalda seg på lasteplanet, og lemparen tok ofte tilflukt i førarhytta. Etter kvart vart det vanleg med overbygde lastebilar, eller kombinertbussar, og då vart arbeidstilhøva for lemparen betre. I bygder med små gardsbruk var det ofte berre ein lempar på kvar bil, men i bygder med mange storgardar kunne det vera to.
Kunzitt
Det er kalla opp etter G.F. Kunz, 1856–1932, ein amerikansk mineralog og gemmolog.
Twist with the Ventures
Twist with the Ventures er det femte studioalbumet til bandet The Ventures. Det kom ut i 1962 på Dolton Records. Det består hovudsakleg av instrumentale versjonar av populære dansesongar frå seint i 1950- til tidleg i 1960-åra, i tillegg til eit par originale komposisjonar. Det låg på albumlista i USA i 29 veker og nådde 24. plassen på Billboard 200. Albumet vart seinare gjeve ut på ny med nytt omslag og tittelen Dance!. Under innspelinga av dette albumet slutta den originale trommeslagaren Howie Johnson og vart erstatta av Mel Taylor, og den klassiske besetninga til Ventures var då oppstått. Derfor spelar både Johnson og Taylor trommer på dette albumet.
Innhald
Dette er den originale sporlista frå originalalbumet. På seinare utgåver vart «Opus Four» kalla «Opus Twist», og «The Wasp» vart kalla «Bumble Bee Twist»
Kuliokitt-(Y)
Kuliokitt-(y) er eit sjeldan mineral som er funne i nokre få amazonitt-førande granittpegmatittar. I Noreg er det kjent frå ein slik førekomst i Tørdal i Telemark. Det er eit fluorhaldig yttrium-aluminium-silikat, Y4Al(SiO4)2(OH)2F5. Det er relativt ustabilt og omdannast til kainositt-(Y) og kamphaugitt-(Y).
Det er kalla opp etter Kuliok-elva på Kola i Russland.
Bernard Lagat
Bernard Kipchirchir Lagat er ein tidlegare mellom- og langdistanseløpar som representerte heimlandet Kenya til 2004, sidan 2005 USA. Han vart dobbelt verdsmeister under VM i friidrett 2007 i Osaka, der han spurta inn til siger både på 1500-meteren og på 5 000 meter. Lagat har elles teke OL-bronse 2000, VM-sølv 2001 og OL-sølv 2004 som Kenya-løpar, alle på 1500 meter, og sølvmedaljar på 5 000 meter både i VM 2009 og VM 2011, samt bronse på 1500 m i VM 2009, alle desse som USA-løpar. Lagat sin personlege rekord på 3.26,3 er kenyansk rekord på 1500 m, noko som per 2019 òg gav han andreplass på verdsstatistikken. Han har også den USA-amerikanske rekorden på distansen med 3.29,3, så vel som på 5 000 meter med 12.53,6.
Anton Frederik Winter Jakhelln Prytz
Anton Frederik Winter Jakhelln Prytz var ein norsk prest og forfattar. Han var frå Alstahaug.
Prytz var cand.theol., frå Universitetet i Oslo i 1883. Han var lærar i to år ved kvinnefengselet i Oslo, hadde teneste som kapellan i Valdres før han drog ut og var sjømannsprest i Leith i Skottland frå 1887 til 1893. Prytz returnerte til Norge og var stiftsprest i Bjørgvin i åra 1893 til 1901. Han flytta deretter til Vereide i Gloppen kommune, og vart sokneprest i Gloppen og Breim frå 1904 til 1911, og var i denne perioden prost i Nordfjord frå 1907 til 1911. Han flytta deretter til Porsgrunn der han var sokneprest fram til 1923, då han 70 år gamal trekte seg tilbake.
Medan han var i Gloppen hadde han tillitsverv i Nordfjord Indremisjon. Han var også ein aktiv forfattar og diktar. Han gav ut bøker med preikesamlingar som vart prislønna. Han skreiv også andre bøker med religiøse emne, og dikta songer og salmar. Han skreiv mellom anna «O Jesus min ven, o Jesus min bror».
Prytz skal ha vore modell for kristusfiguren på altartavla til Randbygda kyrkje måla av Ferdinand Kiærulf Tranaas.
Prytz sine foreldre var Eiler Hagerup Krog Prytz (1812-1900) og Anna Margrethe Thomesen (1820-1900) som var frå Bodø. Han var far til kjemikaren Milda Prytz (1891–1977) og politikar og forretningsmann Anton Frederik Winter Jakhelln Prytz (1878–1945).
Statsråd Torolf Prytz var ein yngre bror av Anton Jakhelln Prytz.
Zubchatyyisen
Zubchatyyisen er ein liten isbrem som grensar på sørsida av Sakellari Peninsula i Enderby Land. Det vart kartlagt av russiske kartografar frå flyfoto tekne under Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961-62. Det russiske namnet tyder «taggete» og syner til den taggete isfronten.
Rosenkrans
Ein rosenkrans er eit perlekjede som fungerer som teljekjede for rosenkransbøna. Rosenkransbøna er ei av dei viktigaste tradisjonelle romersk-katolske bønnene, men bruken av bøna har, likt annan tradisjonele praksis, vorten mindre etter andre vatikankonsil. Ho fekk likevel eit monaleg oppsving under pave Johannes Paul II, som utropte året mellom oktober 2002 og oktober 2003 til Rosenkransens år, og som la til fem nye mysterium i det apostoliske brevet Rosarium Virginis Mariae.
Kransen har fem gongar ti perler (kvar gruppe vert kalla ein dekade) og ei perle mellom kvar dekade i sjølve kransen, og vidare fem perler (1 + 3 + 1) som heng ned frå kransen. Strengen som heng ned er normalt festet i ein medaljong, gjerne med eit bilete av Jomfru Maria. Nedst heng eit krusifiks.
Rosenkransbøna
Rosenkransbøna er samansett av av:
I tillegg er det vanleg at ein mediterer over mysterium knytt til Jomfru Marias og Jesu liv henta frå Det nye testamentet. Det finst tre tradisjonelle sett á fem mysterium, og i tillegg «Lysets mysterium» som Johannes Paul II innførte. Dei forskjellige setta vert brukte på forskjellige dagar. Tradisjonelt sett skulle ein meditere over «Dei gledesrike mysteria» på måndagar og torsdagar, «Dei lidingsfulle mysteria» på tysdagar og fredagar, «Dei Herlegdomfulle» på onsdagar, laurdagar og søndagar, men etter at «Lysets mysterium» trådde i kraft i 2002, vert det meditert over desse torsdagar, og på laurdagar vert det meditert over «Dei gledesrike» i staden for «Dei herlegdomsfulle».
Kvart mysterium har sine egne delar av evangelia (sjå nedanfor), og kvart mysterium skal mediterast over éin dekade (ti små perler). Opphavleg var dette ei tidseining, for at ein skulle bruke lang nok tid på å meditere. I meditasjonen skal ein reflektere over desse mysteria og korleis dei kan rettleie gjennom livets gleder, freistingar og sorger.
Reidar Mardal
Reidar Mardal er ein norsk politikar. Han er frå Sandane i Gloppen kommune. Mardal var med i Sogn og Fjordane Bondeparti, seinare Sogn og Fjordane Senterparti, frå 1956 til 1994, og var kommunestyrerepresentant for partiet. Mardal gav ut ei bok om historia til Sogn og Fjordane Senterparti og andre lokalhistoriske bøker.
Fylkesveg 485 i Oppland
Fylkesveg 485 i Oppland går mellom Skamsar bru og Dønfoss bru i Skjåk kommune. Vegen er 9,7 km lang.
Marco Antônio da Silva
Marco Antonio da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Ubehaget i kulturen
Ubehaget i kulturen (tysk Das Unbehagen in der Kultur) er ei kulturfilosofisk avhandling av Sigmund Freud, skriven i 1930 (norsk omsetjing 1966). Den grunnleggjande påstanden i verket er at kampen mellom individ og samfunn ikkje har noko tilfredsstillande løysing og at denne konflikten aldri vil ta slutt. Samfunnet tvingar mennesket til å undertrykkje mange naturlege drifter, og det er dette nevrotiske og psykotiske personar ikkje klarar. Eros og livsdrifta er drivkrafta bak opprettinga av den kulturelle fellesskapen, men får motstand frå aggresjonen, som er kulturens motstandar. Dei aggressive instinkta til mennesket er avleidd av dødsintinkta, Thanatos, og kulturen er ein kamp mellom Eros og Thanatos, mellom kjærleiken og døden. Det er difor ikkje berre den libidiøse drifta som må undertrykkjast, men også aggresjonen.
Boka er skriven i kjølvatnet av den første verdskrigen, og det er med dette som bakgrunn at Freud freistar å drøfte moglegheita for to jamstilte grunndrifter i mennesket,- seksualdrifta og dødsdrifta.
Pingualuit-krateret
Krateret oppstod for om lag 1,4 millionar år sidan, og er geologisk sett eit ungt krater. Strukturen vart oppdaga i 1943, men det vart først då ein utforska det nærare i 1950 ein forstod at det var eit meteorittnedslag. Frederick W. Chubb og V. Ben Meen vitja krateret dette året, og det var på denne reisa at krateret fekk namnet Chubb-krateret. Namnet vart endra i 1954 til «Cratère du Nouveau-Quebec» («Ny-Quebec-krateret») og i 1999 til Pingugluit. Krateret og området kring høyrer i dag til Pingualuit nasjonalpark.
Stige
Stige (av norrønt stigi, stegi) er ein reiskap med fleire trinn som ein kan klatra opp eller ned med. Ein stige kan vera av stivt materiale, som tre, metall eller plast, eller noko meir fleksibelt, som ein taustige eller leider. Stigen kan også vera fastmontert ein stad, til dømes på ein bygning, eller vera flyttbar. Ein bruker stigar mellom anna til vask og vedlikehald, arbeid i høgda ute og inne, og som tilgangsmåte, men også til leik og underhaldning.
Utforming
Stigar med tau i sidene heng frå eit feste øvst. Stive stigar kan anten ha eit slikt øvre feste, vera fastmontert på ein vegg, eller stå sjølv på eit jamnt, solid underlag. Desse er stødigare for brukaren enn mjuke stigar.
Ofte er stigar flyttbare, og dei kan òg vera samanslåbare, anten som ei gardintrapp som kan opnast til ei A-form, eller med forlengande parallelle stykke. Dette gjer stigen meir handterleg når ein vil flytta han enn om han var slått ut. Andre stigar kan vera fastmonterte inni eller utanpå bygningar og på tak.
Bruk
Ein bruker gjerne stigar til midlertidig arbeid som tak- eller vindusvask, handsaming av gardin, målararbeid og vedlikehald av tak og pipe.
Stigar kan òg brukast til å ta seg fram ved, utanpå eller inni byggverk der det er meir passande eller praktisk enn andre framkomstmåtar. Nokre bustader og lokalsamfunn, til dømes i bratte fjell og klipper, har ein gjerne brukt stige for å nå. Andre stader der ein kan bruka stige er til dømes siloar og liknande lager eller tårn, større fartøy som skip, eller klatrestativ på leikeplassar. Stigar kan òg brukast som rømmings- eller tilkomstveg om vanlege vegar er sperra, til dømes ved brann.
Stigar i tru og kultur
Ei utbreidd form for folketru seier at det medfører ulukke å gå under ein stige som står lent inntil ein vegg. Dette kan også reknast som sunt folkevett, ettersom den som går under stigen anten kan få noko i hovudet frå den som står oppå, eller fordi han kan koma til å skubba til stigen. Det er vidare blitt forklart at ein stige som står slik og danner ein trekant symboliserer treeininga, som ein så fornekter ved å gå under stigen.
I jødisk og kristen tradisjon er himmelstigen eller jakobsstigen blitt eit viktig symbol etter at patriarken Jakob såg ein slik stige opp til himmelen som englar gjekk opp og ned på. Himmelstigen er eit viktig ikonmotiv i ortodoks kristendom.
«Stige» blir òg brukt i overført tyding, som i «rangstige», «karrierestige» og liknande. Ein musikalsk skala kan òg kallast «tonestige». Namnet på det kjende italienske operabygget La Scala i Milano tyder 'stigen', men har ikkje samanheng med musikkuttrykket.
Bakgrunnsstoff
{{autoritetsdata{{
Kvabb
Kvabb er ein jordart som særleg finst i dei store dalane på Austlandet. Det består av silt, som er ein leiraktig sand, som vart avleira ved slutten av den siste istida på botnen av store bredemde innsjøar.
Fylkesveg 513 i Telemark
Fylkesveg 513 i Telemark går mellom Nissedal kyrkje og Rafoss i Nissedal kommune. Vegen er 2,8 km lang.
Før 1. januar 2010 hadde vegen nemninga fylkesveg 353.
Magas
Magas (russisk Мага́с) er hovudstaden i Republikken Ingusjetia i Russland. Han ligg rundt 1500 km søraust for Moskva. I 2008 hadde han berre 354 innbyggjarar og er dermed den minste byen i Russland.
Byen vart grunnlagt i 1995 og erstatta Nazran som hovudstad i republikken i 2002. Republikken Ingusjetia vart eit eige føderasjonssubjekt i Russland i 1992, etter å ha vorte skilt ut frå den tidlegare sovjetrepublikken Tsjetsjenia-Ingusjetia. Nazran, den største av dei tre byane i den nye republikken, vart gjort til mellombels hovudstad, men eigna seg dårleg til formålet.
I 1995 grunnla derfor president Ruslan Ausjev den nye byen Magas berre nokre få kilometer sør for Nazran og kalla han opp etter mellomalderbyen Maghas. Den nye byen var meint å tene berre administrative formål. Presidentpalasset og regjeringsbygningen vart bygt i ein rik orientalsk stil og eit forretningsdistrikt er under oppføring. Ein reknar med at byen kan huse rundt 30 000 innbyggjarar i framtida.
Kvartssand
Kvartssand er sand som vesentleg består av kvartskorn. Det vert nytta som råstoff i glasfabrikasjonen.
Vári i Attikí
Vári (gresk Βάρη) er ein tidlegare kommune i dei sørdlege forstadane til Aten i Hellas. Frå 2011 er han ein del av kommunen Vári-Voúla-Vouliagméni i periferieininga Aust-Attikí i periferien Attikí.
Dalasandstenen
Dalasandstenen er namnet på ei lagrekkje (berglag) i nordvestlege område av Dalarna og tilstøytande område av Härjedalen i Sverige. Ho omfattar raud, raudbrun eller raudleten sandstein med runde lyse flekkar.
Lagrekkja er over 600 meter tjukk og er frå prekambrium. Dalasandstenen strekkjer seg inn i Noreg aust for Trysilelva og vert her kalla trysilsandstein.
Kupletskitt
Kupletskitt er eit sjeldant mineral, og den manganrike analogen til astrofyllitt. Det opptrer saman med mellom anna elpiditt i ekeritt frå Gjerdingselva i Nordmarka ved Oslo.
Det er kalla opp etter dei russiske geologane B. M Kupletski og E. M Bohnstedt-Kupletskaja.
Marco Bode
Marco Bode er ein tysk tidlegare fotballspelar, fødd i Osterode am Harz. Gjennom 14 år frå 1988 til 2002 spelte han i ein offensiv midtbaneposisjon i Bundesliga-laget Werder Bremen, ein fotballklubb der han vann både cupvinnarcupen, bundesligaen og tre gongar den nasjonale cupmeisterskapen. Med det tyske landslaget vart han europameister i 1996 og vann han VM-sølv i 2002.
Klubbspel
Med det sterke Werder-laget vart Bode i 1991 tysk cupmeister, etter ein finalekamp der det måtte straffeskyting til før Werder sikra seg DFB-pokalen på FC Köln sin kostnad. Dermed var Werder klar for Cupvinnarcupen, ei turnering som laget vann etter finalesiger 2-0 over AS Monaco i Lisboa. Den etterfylgjande 1992/93-sesongen gjekk Werder heilt til topps i den tyske seriemeisterskapen, eitt poeng framom Bayern München. Både våren 1994 og fem år seinare var Bode med å vinne den tyske cupfinalen i fotball, i 1994 med 3-1 over Rot-Weiss Essen og i 1999 etter straffeskyting mot Bayern München.
Bode spelte 379 seriekampar og skåra 101 seriemål for Werder i bundesligaen, fleire mål enn det nokon annan Werder-spelar har prestert.
Landslagsspel
Bode deltok i 40 kampar og skåra ni mål for Tyskland landslag mellom debuten i 1995 og avskjeden i Fotball-VM 2002. I 1996 var han innbytar då Tyskland i London vann EM-finalen mot Tsjekkia på «golden goal». Også i Fotball-EM 2000 var han med i den tyske troppa, sameleis i VM i fotball 2002. I VM-finalen 2002 i Yokohama var Bode mellom dei elleve utvalde som møtte Brasil til dyst. Kampen enda med 2-0 til Brasil og landets fjerde VM-triumf, Tyskland (medrekna Vest-Tyskland) gjekk på sitt tredje finaletap i ein verdsmeisterskap.
Luzjniki stadion
Luzjniki stadion, frå 1956 til 1992 Lenin stadion, er ein nasjonal idrettsarena i Moskva i Russland med plass til 81 000 tilskodarar.
Det tunisiske herrelandslaget i handball
Tunisia sitt herrelandslag i handball er det mannlege landslaget i handball for Tunisia. Det representerer landet i internasjonale handballturneringar, og vert regulert av Fédération tunisienne de handball. Landslaget har delteke i internasjonale turneringar sidan 1967.
Resultat i internasjonale turneringar
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Tunisia har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Fjell i Dronning Maud Land
Lista over fjell i Dronning Maud Land omfattar fjell med registrert høgd over 2000 moh. Nøyaktige data for denne regionen er avgrensa, noko som medfører at lista verken er komplett eller nøyaktig. Data for skardhøgd er særs avgrensa, og lista omfattar fjellformasjonar som topper, rygger, nunatakar og klipper. Lista omfattar ikkje iskalottar.
Med ei høgd på 3148 moh. er Jøkulkyrkja det høgaste fjellet i Dronning Maud Land. Ifølgje databasen til United States Geological Survey (USGS) Geographic Names Information System (GNIS) og andre kjelder, er det registrert ei rekkje høgare toppar i Sør-Rondane, inkludert Isachsenfjella (3425 moh.), Devoldnuten (3280 moh.) , Kjelbotnnuten (3210 moh.) , Bondtoppane (3180 moh.) og Widerøefjellet (3180 moh.). Ifølgje belgiske kjelder er dei høgaste toppene i Sør-Rondane 3000 moh. , og ifølgje norske topografiske kart er Widerøefjellet med 2994 moh. den høgaste toppen i Sør-Rondane. Ifølgje desse karta er Devoldnuten ca. 2400 m høg, medan Isachsenfjella når ei høgd på 2750 moh.
Katuiske språk
Katuiske språk er ei grein av den austroasiatiske språkfamilien. Dei femten katuiske språka blir snakka av 1,3 millionar menneske i Søraust-Asia. Dei som snakkar katuiske språk blir kalla katuar.
Klassifisering
Inndelinga av dei katuiske språka nedanfor følgjer Sidwell (2003). Sidwell (2009) ser katu-greina som den mest konservative greina av katuisk.
Ethnologue listar også opp kassang som eit katu-språk, men Sidwell ser det som eit bahnarisk språk (Sidwell 2003).
Urspråk
Sidwell (2005) rekonstruerer konsonantsystemet til ur-katuisk slik:
Dette er identisk med ur-mon khmer, bortsett frå, som er betre bevart i katuspråka enn ia ndre greiner av austroasiatisk.
Muromarar
Muromarane var eit folk som snakka det finsk-ugriske språket muroma, men som vart assimilert inn i den russiske folkesetnaden for omtrent 1000 år sidan.
Dei eldste nedteikningane om muromarane stammar frå 551. Krønikeskrivaren Jordanes omtalar eit av folka som var underlagt den gotiske kongen som mordens. Både muromarane og busetjingsområdet deira blir skldra nærare i Nestorkrønika, som nyttar namnet murom.
Ein går ut ifrå at muromarane vart kolonisert av russarane utover på 900-talet og til slutt forsvann heilt som eit eige folk.
Fylkesveg 491 i Oppland
Fylkesveg 491 i Oppland går mellom Brusletta og Li i Dovre kommune. Vegen er 21,2 km lang.
Charlie Drake
Charles Edward Springall var ein engelsk komikar, skodespelar, songar og skribent kjend under artistnamnet Charlie Drake.
Drake var kjend for å vera kort (5' 1"/155 cm), ha krøllete raudt hår og vera glad i slapstick. Han var populær blant barn, og blei nasjonalt kjend for uttrykket «Hello, my darlings!».
Liv og virker
Charles Edward Springall var fødd i Elephant and Castle i Southwark i Sør-London. Han tok jentenamnet til mora som artistnamn.
Komikk og skodespel
Drake opptredde for fyrste gong då han var åtte. Etter å ha forlate skulen byrja han turnera på arbeidarklubbar (working men's club). Etter å ha vore i Royal Air Force under andre verdskrigen, blei Drake profesjonell underhaldar og debuterte på fjernsyn i The Centre Show i 1953. Han gjekk så saman med ein kamerat frå krigen, Jack Edwardes, om å bli eit underhaldningspar med namnet Mick and Montmorency. I 1954 opptredde han med Bob Monkhouse og Denis Goodwin i eit sketsjprogram på BBC Television Service, Fast and Loose.
Han opptredde i fjernsynsprogramma Laughter in Store (1957), Drake's Progress (1957–58), Charlie Drake In… (1958 til 1960) og The Charlie Drake Show (1960 til 1961), der opningsfrasen hans «Hello, my darlings!» blei særleg hugsa.
Drake vende tilbake til fjernsynet i 1963 med The Charlie Drake Show, eit samleprogram som han vann ein pris for ved Montreux-festivalen i 1968. Hovudinnslaget i dette programmet var ein lang sketsj med eit orkerster som framfører 1812-ouverturen, der Drake ser ut til å spela alle instrumenta og dirigera stykket. I ein scene skal han spela triangel og ventar på tur til å slå - ein sjanse han missar.
Andre program var Who Is Sylvia? (1967) Slapstick and Old Lace (1971) og den lovprisa The Worker (1965 til 1970).
Drake spelte òg i fire filmar — Sands of the Desert (1960), Petticoat Pirates (1961), The Cracksman (1963) og Mister Ten Per Cent (1967).
Musikk
Drake spelte inn fleire album, dei fleste av dei produrte av George Martin for platemerket Parlophone. Den fyrste, «Splish Splash», var ein coverversjon av ein rock and roll-song opphavleg spelt inn av Bobby Darin, og kom inn på topp ti-lista UK Singles Chart, der han nådde 7. plassen i 1958. I 1961 blei «My Boomerang Won't Come Back» ein middels listesuksess i Storbritannia (14. plassen) og ein redigert, meir politisk korrwekt versjon (med eit ord overdubba) nådde 21. plassen i USA. «Mr. Custer» nådde 12. plassen i Storbritannia.
I 1972 spelte Drake inn den humoristiske songen «Puckwudgie» på Columbia records. Han viste til eit monster på 2-3-fot (61-91 cm) frå wampanoag-folkeminne. Denne nådde 47. plassen på BBC Top 50 tidleg i 1972.
I 1976, etter at han hadde forlate Genesis, produserte Peter Gabriel singelen «You Never Know» for Drake (UK Charisma). Denne nådde ikkje høgt på listene.
Seinare karriere
Drake blei seriøs skodespelar på 1980-talet, og fekk gode meldingar for rolla si som Touchstone i As You Like It av Shakespeare ved Ludlow-festivalen, og ein pris for rolla si i Harold Pinter-stykket The Caretaker ved Royal Exchange i Manchester, der han spelte med Michael Angelis. Drake spelte også Smallweed i BBC-innspelinga av Bleak House (1985), og i Filipina Dreamgirls, ein fjernsynsfilm for BBC. Den siste sceneopptredenen hans var saman med Jim Davidson i Sinderella, ein pantomimeversjon av Oskepott-soga (Cinderella), som Baron Hard-on.
Privatliv
Drake var gift to gonger. Han var gift med Heather Barnes frå 1953 til 1971, og dei hadde tre søner. I 1976 gifta Drake seg med Elaine Bird, men ekteskapet blei oppløyst i 1984.
Émerson Carvalho da Silva
Émerson Carvalho da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Trysilsandstein
Trysilsandstein er ein tjukk lagpakke aust for Trysilelva i Hedmark. Laget består av raude til brune sandsteinar og lavalag. Trysilsandsteinen strekkjer seg inn i Sverige og vert her kalla Dalasandstenen.
Fudanuniversitetet
Fudanuniversitetet (kinesisk: 复旦大学, Fùdàn Dàxué, ofte berre omtalt som 复旦, Fudan) er eit universitet i Shanghai som er rekna som eit av dei beste i Folkerepublikken Kina. Universitetet har opphav i Fudan College (复旦公学), som vart skipa i 1905, og fekk status som universitet i 1917.
Bainingspråk
Baining-språka utgjer ein liten språkfamilie som blir snakka av bainingfolk på øya New Britain i Papua Ny-Guinea.
Språka er:
Pronomen
For ur-baining rekonstruerte Malcolm Ross dette pronomensystemet:
Joey Kramer
Joseph Michael Kramer er ein USA-amerikansk musikar, mest kjend som trommeslagar i hardrockbandet Aerosmith, som vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 2001.
Liv og karriere
Kramer vart fødd i The Bronx, New York City, som son av Doris og Mickey Kramer, ein forretningsmann. Han er jødisk og fekk ein bar mitzvah.
Tidleg på 1970-talet var Kramer medlem av The Institution, eit banebrytande garasjeband frå New Jersey grunnlagt av Philip Rubin, J. Howard Duff, Richie Lester og Marv Coopersmith. Den 25. november 1970 opna det tidlege Bruce Springsteen-bandet Steel Mill for The Institution på Newark State College.
Aerosmith
Kramer er kreditert for å vera opphavet til namnet Aerosmith. I sine memoarar avslørte Kramer at han kom på namnet Aerosmith medan han høyrde på Harry Nilsson-albumet Aerial Ballet i 1968, to år før bandet vart danna. Kramer insisterer på at det ikkje er noko samband mellom namnet «Aerosmith» og Sinclair Lewis-romanen Arrowsmith. Kort tid før han vart med i Aerosmith, flytta Kramer til Boston og gjekk på Berklee College of Music og jobba med Chubby & the Turnpikes (seinare kjent som Tavares) saman med Bernie Worrell.
Memoara til Kramer, Hit Hard: A Story of Hitting Rock Bottom at the Top, vart gitt ut 30. juni 2009. .
Personleg liv
Den andre kona til Kramer, Linda, døydde 22. juni 2022, 55 år gammal.
Fylkesveg 492 i Oppland
Fylkesveg 492 i Oppland går mellom Dovre og Sollia i Dovre kommune. Vegen er 2,6 km lang.
Crystal Japan
«Crystal Japan» er eit instrumental stykke skriven av David Bowie og gjeven ut som singel i Japan våren 1980. Han vart spelt inn under innspelinga for Scary Monsters. Han vart i 1979 nytta i ein japansk reklame for sake Crystal Jun Rock. Bowie var med i reklamen. Bowie sa derimot at songen ikkje var laga spesifikt for dette. Opphavleg hadde han tittelen «Fuje Moto San», og var meint som avslutningssong på Scary Monsters før han vart erstatta av «It's No Game (No. 2)».
Karin Benedicte Berg
Karin Benedicte Berg var ein norsk forfattar og journalist. Ho var frå Helgeroa ved Larvik og busett på Nordfjordeid i Eid kommune. Berg var journalist i Minnesota fram til ho gifta seg med Andreas Berg, som var rektor ved Eid gymnas på Nordfjordeid frå 1922 til 1963, og ho flytta dit i 1925. Ho engasjerte seg etter kvart i amatørteatermiljøet på Nordfjordeid, både som instruktør og som skodespelforfattar. Berg var forfattar og instruktør ved elevteater og russerevyar i kring 40 år.
Karin Benedicte Berg gav ut fleire romanar og skodespel.
Adygejsk
Adygejsk (russisk Адыге́йск, adygisk Адыгэкъалэ) er ein by i Republikken Adygia i Russland med om lag 12 000 innbyggjarar. Byen ligg nær Krasnodar-reservoaret, 100 km nordvest for Majkop.
Historie
Byen vart grunnlagt som busetnaden Adygejskij (russisk Адыге́йский) i 1969, i samband med bygginga av Krasnodar-reservoaret. Då han fekk bystatus i 1976 vart namnet samstundes endra til Teutsjezjsk (russisk: Теуче́жск), men i 1992 vart det endra tilbake til Adygejsk.
Vouliagméni
Vouliagméni (gresk Βουλιαγμένη) er ein tidlegare kommune i dei sørdlege forstadane til Aten i Hellas. Frå 2011 er han ein del av kommunen Vári-Voúla-Vouliagméni i periferieininga Aust-Attikí i periferien Attikí.
Dalformasjonen
Dalformasjonen er ei lagrekkje i Dalsland vest for Vänern i Sverige. Laget er frå prekambrium og er nesten 2000 meter tjukt. Det består av omvandla konglomerat, sandstein og leirskifer.
Jan Ole Klemet Hermansen
Jan Ole Klemet Hermansen er ein norsk, samisk politikar frå Masi i Kautokeino som frå 2020 til 2021 møtte fast på Sametinget for Senterpartiet. Han vart vald som andre vara frå Ávjovárri valkrins i 2017. Då Hans Ole Eira gjekk inn i sametingsrådet i 2020, gjekk Hermansen inn som fast representant på Sametinget.
Hemansen arbeider som lærar og rektor og er elles ein habil joikar. I 2019 vann han joikekonkurransen til Sametinget og NRK Sápmi.
Mathopen
Mathopen er eit bustadområde i Loddefjord i Laksevåg bydel i Bergen, som ligg på nordsida av Grimstadfjorden. I nord ligg Hetlevik og Storavatnet, og i vest Håkonshella. Namnet Mathopen kjem av at dei samla fisken i ein hop i Grimstadfjorden før i tida. På Mathopen er det mest villabustader og ein større grunnskule (Mathopen skole), og stedet er ein typisk forstad til Bergen, då dei fleste som bur her arbeider i sentrum. Elles er det mange her som har sin arbeidsplass ved Sjøforsvarets hovudbase Haakonsvern, som ligg her. Hovudvegen heiter Hillerenveien, og områdets vestlege del vert kalla for Hilleren.
Mathopen utgjer ein grunnkrets i Bergen kommune som hadde 1 749 innbyggjarar 1. januar 2012, og eit areal på 3,25 km². Av dette er 0,12 km² ferskvatn.
Fylkesveg 3378
Fylkesveg 3378 går mellom Haugsjåsund og Eikhom i Nissedal kommune i Telemark. Vegen er 9,1 km lang.
Før 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 512. Før 1. januar 2010 hadde vegen nemninga fylkesveg 352.
Edwardsjøen
Edwardsjøen (Lake Edward eller Edward Nyanza) eller Rwitanzige er den minste av Dei store sjøane i Afrika. Han ligg i Albertinerifta, den vestlege delen av Riftdalen, på grensa mellom Den demokratiske republikken Kongo og Uganda. Den nordlege delen ligg berre nokre få kilometer sør for ekvator. Sjøen blei gjeven namn av oppdagaren Henry Morton Stanley for å heidra Edvard VII av Storbritannia, den dåverande kronprinsen og seinare kongen av Storbritannia.
Historie
Stanley såg fyrst sjøen i 1888, då han reiste opp elva Semliki, og gav elva det noverande namnet. På 1970- og 1980-talet gav Uganda og Zaire (dagens DR Kongo) sjøen namnet Idi Amin-sjøen eller Idi Amin Dada-sjøen, til ære for diktatoren i Uganda, Idi Amin. Etter at Amin blei avsett i 1979 fekk sjøen tilbake det føre namnet.
Topografi og drenering
Edwardsjøen ligg på 912 meters høgd. Han er 77 km lang og 40 km brei på det største, og dekkjer eit areal på 2 242 km², slik at han er den 15. største på kontinentet. Han har tilløp frå elvene Nyamugasani, Ishasha, Rutshuru og Rwindi, og dessutan frå Georgesjøen i nordaust via Kazingakanalen. I nord har Edwardsjøen avløp til Albertsjøen via elva Semliki.
Den vestlege forskyvinga i Riftdalen stig opp til 2000 meter over den vestlege breidda av sjøen, medan dei sørlege og austlege breiddene består av flate lavasletter. Ruwenzorifjella ligg 20 km nord for sjøen.
Busetnad
Edwardsjøen ligg heilt innanfor Virunga nasjonalpark i Kongo og Queen Elizabeth nasjonalpark i Uganda. Han har ikkje stor folkesetnad langs breidda, bortsett frå ved Ishango i Kongo i nord, der det ligg eit treningssenter for parkvaktarar. Rundt to tredelar av vatnet til sjøen ligg i Kongo og ein tredel i Uganda. Utanom Ishango er den største kongolesiske busetnaden i sør i Vitshumbi, medan dei ugandiske busetnadane er Mweya og Katwe i nordaust, nær kratersjøen med same namn. Dei næraste større byane er Kasese i Uganda i nordaust og Butembo i Kongo i nordvest, som ligg høvesvis 5 mil og 15 mil unna langs vegen.
Slaget ved Gadebusch
Slaget ved Gadebusch var den siste store sigeren til Sverige i den store nordiske krigen. Han vart utkjempa av svenskane for å hindre tapet av byen Stralsund til danske og saksiske styrkar.
Opptakt
I 1712 hadde alle dei svenske maktområda sør for Austersjøen, bortsett frå forta, vorte erobra av dei allierte Danmark, Sachsen og Russland. I Austersjøen patruljerte den danske admiralen Gyldenløve med ein skvadron som hindra svenske forsyningslinjer til kontinentet. Det var viktig for Sverige å ikkje tape Stralsund, sidan dette var inngangsporten til vidare felttog i Polen.
Ein dansk arme flytta inn i regionen Hamburg, medan ein stor russisk-saksisk styrke stod sør for Stralsund. Stenbock kunne ikkje angripe denne styrken med eit frontalåtak, men håpte at han ved å flytte seg vestover mot Mecklenburg kunne omringe styrken eller klare å spreie han. Ei slik rørsle ville òg hindre dei to allierte styrkane frå å slå seg saman. Den danske armeen under Fredrik IV av Danmark var leia av general Jobst von Scholten nærare til den russisk-saksiske armeen, og den 3. desember hadde den danske styrken nådd den vesle byen Gadebusch, sørvest for Wismar. Heldigvis for Stenbock flytta dei allierte seg sakte fordi kommandantane deira var usamde. Den 8. desember marsjerte den svenske armeent il Gross Brütz mindre enn ti kilometer aust for Gadebusch. No var det russiske infantriet for langt unna til å støtte danskane, men det saksiske kavaleriet under Jacob Heinrich von Flemming nærma seg raskt.
Same natta braut danske leir og flytta seg til ei betre stilling rundt landsbyen Wakenstädt, tre kilometer lenger sør og i dag ein del av Gadebusch. Scholten venta eit svensk åtak frå sør for å unngå den myrlendte elva Radegast. Klokka fire om morgonen, den 9. desember, var danske stilt opp i rekkje, med kavaleriet på flankane og infanteriet i midten. Etter kvart som timane gjekk, gjekk snøen over til regn. Ut på morgonen nådde til slutt det saksiske kavaleriet under Flemming Wakenstädt.
Svensk rekognosering gjorde det klart at det einaste høvet til svenskane var eit frontalåtak. Stenbock meinte at sjølv om terrenget var smalt og mennene hans noko undertalig, så ville dei tretti svenske feltkanonane gje dei ein fordel over dei tretten danske kanonane.
Slag
Det svenske åtaket frå aust starta kring 11 på føremiddagen. Det svenske artilleriet opna eld mot dei tett grupperte danske bataljonane og gav dekke for kavaleriet og infanteriet. Kl. 1300 vart det gjeve ordre om å angrip. Medan artilleriet heldt fram å skyte, marsjerte infanteriet mot danskane og opna ikkje eld før dei var tolv skritt frå. På denne tida hadde den danske motstanden vore relativt passiv. Eit dansk mottåtak med kavaleriet vart brote ned av infanteriet, støtta av konstant artillerield.
Sverre Krogh
Sverre Krogh var ein norsk pressemann og politikar frå Oslo, aktiv både for Det norske Arbeidarparti, Norges Kommunistiske Parti og Nasjonal Samling. Han representerte Hordaland på Stortinget i tida 1922 til 1927. Under den andre verdskrigen arbeidde Krogh i Kulturdepartementet, noko han i landssvikoppgjeret vart dømd til to år og tre månaders fengsel for.
Slaget ved Gadebusch
Slag
I nord hadde det svenske kavaleriet gjort ei flankerørsle og overraska det danske kavaleriet på venstreflanken. Den påfølgjande tilbaketrekkinga inn i Wakenstädt skapte forvirring i dei danske rekkene, som vart utnytta av infanteriet på den svenske høgreflanken. Samstundes var det kraftige kampar på den svenske venstrevingen, der eliten til den danske armeen, den kongelege garden, hadde stilling for å forsvare hovuddelen av det saksiske kavaleriet. Trass i at dei var langt fleire, vart åtaket til det saksiske kavaleriet slått attende. Dei to regimenta til den danske garden kjempa ein hard mann mot mann-kamp med det svenske Dalregementet og Hälsinge regemente, men det var til slutt svenskane som vann kampen då danskane skjønte at kavaleristøtta ikkje ville kome (kavaleriet var oppteken med det svenske kavaleriet under heile slaget), medan dei sakte vart pressa attende av det svenske infanteriet. Til slutt kom ordren om retrett og regimenta til garden trekte seg tilbake i god orden, men med store tap. Svenskane var trøytte og hadde òg fått store tap under slaget, så dei valde å ikkje forfølgje danskane.
Sverre Krogh
Liv og gjerning
Krogh var utdanna i Tyskland, der han tok diplomeksamen i forsikringsmatematikk. Tilbake i Noreg i 1907 melde han seg inn i Norges Socialdemokratiske Ungdomsforbund (NSU). Allereie i april vart han formann for Kristiania-avdelinga og spelte dei neste åra ei viktig rolle i ungdomsforbundet.
Slaget ved Gadebusch
Slag
Slaget var over då skumringa kom. Dei danske og saksiske styrkane trekte seg attende til ei stilling nokre kilometer vest for Gadebusch. Alt det danske artilleriet vart etterlate.
Etterverknad
Etter slaget vart Stenbock forfremma til feltmarskalk av kong Karl. Slaget vart vunnen ved hjelp av effektiv bruk av artilleriet og målmedvitne åtak på flankane av både infanteriet og kavaleriet. Det gav dei hardt pressa svenskane eit naudsynt pusterom. Strategisk hadde slaget derimot liten innverknad, og med den langt større styrken til dei allierte, vart styrken til Stenbock slått under ei omleiring av festninga i Tönningen året etter.
Sverre Krogh
Liv og gjerning
I 1908 sat Krogh fengsla i tre månader i Sverige, dømd for å ha hissa til strid mot styresmakter. Etter fleire månader på agitasjonsarbeid i Nord-Noreg, kom han tilbake til Kristiania i 1909. NSU var då svekka av indre strid. Krogh var mellom dei som bygde oppatt forbundet, i hans tilfelle som redaktør for Klassekampen, den nye avisa til forbundet.
Frå 1918 til 1924 var Krogh redaktør for partiavisa Arbeidet i Bergen. Hausten 1921 vart han vald inn på Stortinget frå Hordaland og for Det norske arbeidarparti. Då partiet vart splitta hausten 1923, fylgde han Komintern-tilhengarane inn i nydanninga Norges Kommunistiske Parti. Han vart attvald til Stortinget i 1924. Krogh gjorde seg upopulær i NKP gjennom å gå inn for nærare organisatorisk samarbeid mellom dei då tre arbeidarpartia, og ved å motarbeide partileiinga medan NKP forhandla med den nye LO-formannen Halvard Olsen. Ved stortingsvalet 1927 mangla Krogh nokre få hundre røyster på å verte attvald, og året etter gjekk han over til Arbeidarpartiet.
I åra etter partiskiftet skreiv Krogh i ei rekke av Arbeidarpartiet sine publikasjonar. Stort forbruk av alkohol gjorde likevel at han gradvis mista tillit hos dei styrande i arbeidarrørsla.
Etter Tyskland okkuperte Noreg våren og sommaren 1940 vart Krogh kontakta av ein tidlegare studiekamerat, NS-politikaren Birger Meidell. Han trekte Krogh inn i Nasjonal Samling (NS), medan Krogh bidrog til at okkupanten knytte kontakt med andre folk i arbeidarrørsla, mellom dei den tidlegare LO-formannen Halvard Olsen. Krogh fekk tilsetjing som konsulent i Kulturdepartementet med ansvar for å formidle kontakt med fagrørsla og den delen av arbeidarpressa som framleis var i drift. Som NS-medlem sokna Krogh til den meir tysk-vennlege fløya av partiet.
Abaza
Byen vart grunnlagt i 1867 i samband med utbygging av jernmalm-flrekomstar i området og utvinninga er framleis viktig for den lokale økonomien.
Abaza fekk status som byliknande busetnad i 1957 og bystatus i 1966.
Bukhara
Bukhara (usbekisk Buxoro, kyrillisk skrift Бухоро) er den 5. største byen i Usbekistan og hovudstad i Bukhara-regionen med 247 644 innbyggjarar (2016). Det har budd folk i området rundt Bukhara i minste fem tusen år, og byen har vore til i rundt halvparten av denne tida. Bukhara ligg langs Silkevegen, og har lenge vore eit senter for handel, lærdom, kultur og religion. Gamlebyen omfattar ei rekkje gamle bygningar, og er rekna som verdsarv av UNESCO.
Innbyggjarar
Fleirtalet av innbyggjarane i byen er persisk-språklege tadsjikar. Bukhara og Samarkand er dei to viktigaste sentera til tadsjikisk-persisk kultur og historie, og begge desse byane var viktige knutepunkt på Silkevegen.
Bukhara har også vore heim til ei mengd jødar, etterkomarar etter ei gruppe som slo seg ned der i romesk ti. Omgrepet bukhariske jødar er jamleg blitt brukt til å omtala jødar frå Sentral-Asia.
Historie
Bukhara har historisk vore eit hovudsenter for persisk sivilisasjon, og Bukhara-regionen var lenge ein del av Persarriket. Frå 1785 til 1920 var det eit emirat; den siste emiren i Bukhara var Muhammed Alim Khan. Bukhara var hovudstad i Bukhara-sovjetrepublikken frå 1920 til 1925, då han blei gjort til ein del av Usbekistan SSR.
Husøy kyrkje i Tønsberg
Husøy kyrkje er ei langkyrkje frå 1933 på Husøy i Tønsberg kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja er av stein og har 200 sitjeplassar. Ein kjem til staden via fylkesveg 430 fra Nøtterøy.
Det vart innvigd kyrkjegard med gravkapell på Husøy i 1925. Kyrkja vart teikna av Eirik Eikrann, oppført nokre år seinare og innvigd 8. september 1933. Det er ei karakteristisk langkyrkje som er forblenda med ein lokal syenitt med nokså ru overflate. Kyrkja har bratte saltak — også på vesttårnet. Det er sakristi på kvar side av koret i aust, slik at denne delen av bygningskroppen har same breidd som skipet. Utvendig er kyrkja openbert mellomalderinspirert med moderne tillempingar, medan interiøret er prega av ein funksjonalistisk påverka klassisisme.
Altartavla har form av eit trerelieff utført av Karl G. Nilssen. Motivet er den trøstande Kristus. I ei nisje framfor preikestolen er ein utskoren figur av Martin Luther, også denne utført av Nilssen. På fondveggen i koret er eit rundt vindauge med glasmåleri som syner lammet og seiersfana midt på ein kross. Døypefonten er av tre og glas og har elektrisk lys.
Kyrkjegarden breirer seg hovudsakleg sørover og vestover frå kyrkja. Nord for kyrka står eit krigsminnesmerke.
Fylkesveg 856 (fleirtyding)
Fylkesveg 856 finst i fleire fylke i Noreg:
Twist Party, Volume 2
Twist Party Vol. 2  er det sjette studioalbumet til den amerikanske instrumentale rockegruppa The Ventures. Det kom ut 19. mai 1962 på Dolton Records. Albumet var det andre på rad på instrumentale versjonar av dansesongar, dei fleste originale komposisjonar. Songen «The Twomp» har vokal og var skriven av Don Wilson. Albumet er kort, berre 24 minuttar langt.
Fylkesveg 206 i Telemark
Fylkesveg 206 i Telemark går mellom Bamble kyrkje og Finndal i Bamble kommune. Vegen er 8,2 km lang.
Språket mali
Mali eller gaktai er eit papuaspråk som blir snakka i East New Britain-provinsen på øya New Britain i Papua Ny-Guinea.
Målføre
Mali har to målføre:
Per Mathis Oskal
Per Mathis Oskal er ein norsk, samisk politikar frå Sørreisa. I 2013 vart han vald inn som sametingsrepresentant for Arbeiderpartiet (Ap) i Ávjovárri valkrins. I 2017 vart han vald som fyrste vara, men gjekk inn som fast representant frå 5. mars 2020, då Bjørn Inge Mo tok permisjon. I perioden 2021–2025 er han att fast representant frå Gáisi valkrins og sit i plan- og finanskomiteen.
Fylkesveg 498 i Oppland
Fylkesveg 498 i Oppland går mellom Hjerkinn og Hjerkinn stasjon i Dovre kommune. Vegen er 432 meter lang.
Fylkesveg 857 (fleirtyding)
Fylkesveg 857 finst i fleire fylke i Noreg:
Slava Metreveli
Slava Kalistratovitsj Metreveli var ein sovjetisk-georgisk fotballspelar fødd i Sotsji, ein av dei sentrale spelarane på Sovjetunionen sitt landslag som i 1960 vann den fyrste europameisterskapen i fotball.
Landslagsspel
Høgrevengen Metreveli debuterte på landslaget til Sovjetunionen den 28. september 1958. Framfor 100 572 tilskodarar på Lenin stadion i Moskva skåra han det andre målet då heimelaget slo Ungarn 3-1 i ein EM-kvalifiseringskamp. 10. juli 1960 utlikna han under EM-finalen mot Jugoslavia i Paris til 1-1, eit oppgjer som etter ekstraomgangar enda med 2-1 til Sovjetunionen og landets største stund i fotballsoga. Sommaren 1961 skåra han eitt mål i begge EM-kvalifiseringskampane mot Noreg, etter tap 2-5 i Moskva måtte det norske mannskapet tole 0-3 på Ullevaal stadion. Sidan deltok Metreveli i Fotball-VM 1962 i Chile, men fekk ikkje plass på laget som spelte EM-finale i 1964. Derimot var han med i VM-troppa 1966 i England, og fekk spele i bronsekampen mot Portugal i London som enda med tap 1-2. Metreveli spelte sin 48. og siste landskamp våren 1970 borte mot Bulgaria. Han skåra i alt 11 landslagsmål.
Merittar
Metreveli døydde i Tbilisi.
Kjelder
eu-football
Kvikkleire
Kvikkleire er leire der salta som stabiliserte strukturen er vaska vekk, noko som gjer at leira kan verta flytande om ho vert utsett for trykk eller påkjenning. Vert ho flytande, kan ho rasa ut, og noko som ofte fører til store materielle skader og endåtil tap av menneskeliv. Det er under marin grense der er fåre for kvikkleiredaning, og i Noreg er det særleg Austlandet og Trøndelag som er utsett.