cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elsfjord kyrkje
Elsfjord kyrkje er ei kyrkje sørenden av Elsfjorden i Elsfjord sokn i Vefsn kommune. Kyrkja er ei langkyrkje, bygd i tre i 1955.
Harald Sæverud
Oppvekst og utdanning
Sæverud blei fødd på Nordnes i Bergen, og budde mange år i Rådal i tidlegare Fana kommune, der eigedommen hans Siljustøl i dag er museum. I 1915 byrja Sæverud ved musikkakademiet i Bergen der han studerte piano. Han fekk òg undervising i musikkteori av Borghild Holmsen, ein anerkjend pianist og komponist med grad frå musikkonservatoriet i Leipzig. Etter fullført kurs i Bergen studerte Sæverud vidare i Berlin (1920–1921) og Paris (1925).
Musikken hans
Sæveruds musikk kan delast i to klare hovudkategoriar; pianostykke og orkesterverk. I tillegg til dei ny symfoniane hans inneheld orkesterproduksjonen fleire obo-, fiolin-, piano- og fagottkonsertar, og ein del éinsatsverk.
Elsfjord kyrkje
Elsfjord høyrde frå gammalt til Hemnes sokn. Ved kgl.res. 5.4.1929 vart Hemnes sokn delt i to sokn, Elsfjord, tilsvarande heradet med same namn, og Hemnes, som omfatta dei nye herada Hemnes og Sør-Rana. Ved kgl.res. 5.2.1965 vart Elsfjord sokn overført til Vefsn prestegjeld.
Harald Sæverud
Musikken hans
Sæverud sin musikk til Ibsens Peer Gynt blei ein «antiromantisk» motsetnad til Grieg sine tonemåleri til stykket. Vidare enn dette er det ikkje lett å kategorisera musikken til Sæverud. Han blir ofte rekna som ein atonalist, men mykje av musikken hans er tydeleg tonal. Nokre karakteriserer han som ein komponist av «barbarisk» musikk, men fleire av verka hans speler på lyriske romantiske stemningar. Bruken av dissonanser er kanskje det folk flest kjenner att som det «sæverudske», men dette finst slett ikkje i all musikken hans.
Sjølv oppgav Sæverud ofte Wolfgang Amadeus Mozart og Joseph Haydn som dei viktigaste inspirasjonskjeldene sine.
Prisar og utmerkingar
I 1957 vart Sæverud utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden, i 1977 vart han forfremja til kommandør. I 1979 vart Sæverud tildelt Norsk kulturråds ærespris, i 1986 fekk han Lindemanprisen og han vart tildelt juryens heiderspris under utdelinga av Spellemannprisen 1988.
Harald Sæverud døydde i Bergen, 94 år gammal.
Elsfjord kyrkje
Elsfjord kyrkjegard er mykje eldre enn kyrkja, og ligg nokre hundre meter nord for kyrkja.
Tarik Oulida
Tarik Oulida er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar.
Han spela for klubbane Nagoya Grampus Eight og Consadole Sapporo.
Radiata (fleirtyding)
Radiata kan visa til:
Guildhall
Guildhall er ein bygning i City of London, like ved Bank og Monument undergrunnsstasjonar. I over 800 år har Guildhall tent som sete for bystyret i City of London, Corporation of London. Namnet kjem frå geld («penger»), fordi Guildhall var staden som kravde inn skattar og oppbevarte skattepengar.
I tidlegare tider blei Guildhall også brukt til rettssaker, og mange berømte engelskmenn fekk dommen sin her - blant anna diktaren Henry Howard, Gunpowder-konspiratøren Henry Garnet, samt Lady Jane Grey og ektemannen Lord Guildford Dudley.
På slutten av 1800-talet hadde den nye, folkevalde forsamlinga for Stor-London, London County Council, møta sine i Guildhall. Dette flytta i 1922 til County Hall. Guildhall blir i dag brukt mest i seremonielle samanhengar, etter at Corporation of London flytta kontora sine til moderne bygningar like ved. Den britiske litteraturprisen Booker-prisen blir delt ut i Guildhall. I 1990-åra opna Guildhall Art Gallery, og bygningen husar også Clockmakers' Museum og eit offentleg bibliotek som har spesialisert seg på litteratur og media om London.
Anthidóna
Anthidóna (gresk Ανθηδόνα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Anthidóna inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Khalkída.
Cerberus Palus
Cerberus Palus er ei slette på Elysium Planitia på Mars, eit stykke sør for vulkanen Albor Tholus.
På sletta har Mars Reconnaissance Orbiter fotografert spiralmønster som truleg er av vulkansk opphav.
Nir Zidkyahu
Nir Zidkyahu er ein israelsk trommeslagar. Han spelte trommer for Genesis i 1997 på delar av albumet deira Calling All Stations, og på den påfølgjande turneen deira i 1998.
I 2001 spelte han trommer på gjennombrotsalbumet til John Mayer, Room for Squares. Sidan då har han spelt trommer for mange artistar, som Jason Mraz, Joss Stone, Alana Davis, Flaw og Chris Cornell.
Zidkyahu vart nytta av selskapet Toontrack til å spele inn trommesamplingar for det virtuelle trommeprogrammet deira.
Martín Palermo
Martín Palermo er ein argentinsk fotballspelar som har spela for Boca Juniors i den argentinske fotballigaen. Han har òg landskampar for Argentina. Han vart kåra til årets fotballspelar i Sør-Amerika i 1998. Palermo har vore med på å vinna den argentinske ligaen fleire gonger med Boca Juniors. I 2010, som 36-åring, vart han teken ut til sitt første fotball-VM, då landslagssjefen Diego Maradona tok han med til fotball-VM i Sør-Afrika.
Alicilio Pinto Silva Junior
Alicilio Pinto Silva Junior er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Obóz Narodowo-Radykalny
Obóz Narodowo-Radykalny (ONR) er ein høgreradikal polsk organisasjon som òg har etablert seg i Noreg. ONR engasjerer seg mellom anna mot asylmottak og muslimar.
Namnet kan omsetjast med «Den nasjonale radikale leiren». Det moderne ONR oppfattar seg som etterkomarar av det opphavlege ONR, som vart stifta i Polen i 1934.
Organisasjonen vart grunnlagt i 1993 og registrert som foreining i 2003. I Polen reknar ein med at minst 1000 medlemmer og støttespelarar er organiserte i regionale foreiningar. Organisasjonen er antisemittisk.
Yukio Shimbara
Yukio Shimbara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Nagoya Grampus Eight.
Celio
Celio (latin Collis Caelius) er ein av dei sju høgdene i Roma. Under regjeringstida til Tullus Hostilius vart heile folkesetnaden i Alba Longa flytta til Celio med tvang. I følgje ei segn gjenfortalt av Titus Livy fekk åsen namnet sitt frå Caelius Vibenna, anten fordi han oppretta ein busetnad her, eller fordi venen hans Servius Tullius ønskte å æra han etter han døydde.
Under Den romerske republikken var Ceilo eit fasjonabelt bustadområde og ein stad der dei rike budde. Arkeologiske utgravingar under badet Caracalla har vist restane etter overdådige villaer med med komplette veggmåleri og mosaikk. Basilikaen Santi Giovanni e Paolo og den antikke basilikaen Santo Stefano Rotondo, kjend for det sirkulære planet i midten, står på Celio.
Grevenbroich
Grevenbroich (òg kjend som «Energihovudstaden») er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 65 000 innbyggjarar. Han ligg i kreisen Rhein-Kreis Neuss ved elva Erft, om lag 15 km sørvest for Neuss og 15 km søraust for Mönchengladbach.
MS «Sleipner» (1999)
MS «Sleipner» var ein katamaran, bygd hjå Austral Ships, Pty Ltd i Australia i 1999 for HSD Sjø saman med systerskipet MS «Draupner».
Båten var 42 m lang, 12,5 m brei. Byggekostnaden var 50 millionar kroner. På andre dekk var det plass til 45 passasjerar i røykesalongen og 136 passasjerar utanom det. Tredje dekket hadde 26 plassar i VIP-salongen og 152 plassar til utanom. I alt hadde fartøyet sertifikat for 358 passasjerar.
Historie
Skipet ankom Bergen som dekklast 6. mai 1999 og vart innført i Skipsregisteret 19. august same året. Dagen etter var det dåpsseremoni i Bergen og den 25. august 1999 gjekk jomfruturen til Stavanger. «Sleipner» gjekk så i Flaggruten mellom Bergen og Stavanger.
Fanaposten
Fanaposten er ei avis som vert utgjeven på Nesttun i Vestland fylke.
Fanaposten er lokalavis for Fana bydel i Bergen kommune, tidlegare Fana kommune.
MS «Sleipner» (1999)
Historie
Den 26. november 1999 grunnstøytte MS «Sleipner» i dårleg vêr på Bloksene ved Ryvarden fyr i Sveio kommune i Hordaland på grunn av feilnavigering. Fartøyet sokk og 16 personar omkom, inkludert éin frå mannskapet. 69 personar vart redda av kring ti-tolv fartøy som kom til unnsetning. Kapteinen vart sidan dømd til seks månader betinga fengsel for aktløyse, medan reiarlaget vart frikjend.
I mars 2000 vart baugpartiet heva av dykkarfartøyet «Regalia», medan eit forsøk på å heva skroget vart avbrote. I august same året vat skroget heva av «Eidelift 2» og frakta til Aker Stord på Leirvik. I 2001 vart det frakta til Høylandsbygd, før det i juli 2004 vart frakta til Hanøytangen på Askøy for opphogging.
Movatn
Movatn er ein tettstad i Maridalen i Oslo kommune, som ligg 19 kilometer nord for Oslo sentrum og like ved kommunegrensa mot Nittedal. Han er den einaste tettstaden i kommunen Oslo utanfor tettstaden Oslo og har.
Movatn er mest kjent som ein haldeplass på Gjøvikbanen med Movatn stasjon. Bygda er mykje brukt som utgangspunkt til utfartar i Oslomarka. Både Nordmarka og Lillomarka er godt tilgjengelege herfrå både sommar og vinter.
Burgundarar
Burgunderar var ei austgermansk folkegruppe som kan ha fått namn etter øya Bornholm som ligg rett sør for Sverige. Det gamle norrøne namnet på Bornholm var Burgundarholmr, det vil seia øya til burgundarane. Ein teori er at dei utvandra frå sørlege Sverige til Bornholm og derfrå sørover til det nordlege Tyskland.
Stammeopphav
Burgunderane sin tradisjonen med opphav i Skandinavia vert til ei viss grad støtta i stadnamn og arkeologiske bevis og det er mange forskarar som finn dette sannsynleg. Kanskje fordi Skandinavia låg hinsides og bortanfor horisonten for dei tidlegaste romerske kjeldene, nemner den romerske historieskrivaren Tacitus berre ein skandinavisk stamme, suionarane/svearane (= Svitjod), går det ikkje fram kor burgundarane kom frå, og dei første romerske referansane plasserer dei austom Rhinen/ I dei tidlegaste romerske kjeldene er dei berre vurdert som ganske enkelt endå ein austgermansk stamme.
Ein gong rundt år 300 e.Kr. synest det som om folkesetnaden på Bornholm i stor grad dreg frå øya. Dei fleste gravfelt opphøyrer i bruk og dei som enno var i bruk hadde få begravingar.
I året 36] lista keisar Valentinian I opp støtta frå burgundarane i krigen hans mot ein annan germansk stamme, alamannarane. På denne tida budde burgundarane kanskje i området langs elva Wisła i dagens Polen, i alle fall skreiv Jordanes, ein historikar som skreiv om gotarane på 500-talet det. Ei tid etter deltakinga deira i krigen mot alamannerne vart burgundarane slått i eit slag med Fastida, konge av gepidene, ein austgermansk og gotisk stamme, og dei vart knust og bortimot utrydda.
Omtrent fire tiår seinare opptrer burgundarane på nytt. På grunn av at den romerske generalen Stilicho trekte tilbake troppane sine for å slåst mot Alarik I og vestgotarane i åra 406-408, kryssa dei nordlege stammane over Rhinen og kom inn Romarriket. Denne perioden vert difor for kalla folkevandringstida. Blant dei stammane som rørde seg var alanarar, vandalar, svebarar, og moglegvis òg burgundarar. Burgundarane flytta seg austover og slo seg ned i Rhindalen.
Det synest som det til tider var ein fredeleg sameksistens mellom hunarane og burgundarane. Det var ein tradisjon blant hunarane at kvinnene fekk hovudskallane sine kunstig forlenga ved å binda opp skallen frå dei var spedbarn. Det er funne nokre germanske graver med ornament tilsvarande hunarane, men òg med kvinnehovud som har vorte handsama i samsvar med hunarane sine tradisjonar.
Kristendom
Ein stad i aust hadde burgundarane vorte kristna av den arianske forma av kristendomen, noko som igjen skulle føra til konfliktar med burgunderane og det katolske vestromarriket. Splittinga vart kanskje oppheva ein gong rundt år 500, sjølv om ein av dei siste burgunderkongane, Gundobad, opprettheldt ein nær personleg venskap med Avitus, den katolske biskopen av Vienne. Dessutan var Gundobad sin son og etterfølgjar, Sigismund av Burgund, sjølv katolikk, og det er prov på at mange burgunderane hadde konvertert på denne tida, blant anna mange av kvinnene i den kongelege familien.
Det første kongedømmet
I år 411 plasserte kongen til burgundarane, Gundahar (latin Gundaharius eller Gundicharius, norrønt Gunnar), saman med alanarkongen Goar ein marionettkeisar ved namn Jovinus i Roma. Med autoriteten til keisaren som han kontrollerte slo Gundahar og folket hans seg ned på den venstre, romerske sida av Rhinen, mellom elvene Lauter og Nahe, erobra områda som i dag vert kalla for Worms, Speyer, og Strasbourg. Desse områda vart seinare offisielt tildelt dei av keisar Honorius.
Spartakus
Spartakus (Spartacus) var ein romersk slave som leidde ein stor slaveoppreist, Spartakusopprøret, i det som no er Italia i 73 til 71 fvt.
Burgundarar
Det første kongedømmet
Til trass for den nye statusen til burgundarane som foederati, det vil seia allierte, herja dei stadig i dei romerske områda i nordlege Gallia Belgica, noko som tok slutt i år 436 då den romerske generalen Aetius tilkalla Attila og dei hunerske leigesoldatane som overkøyrde det burgundiske kongedømmet og hovudstaden til burgundarane i den gamle keltiske-romerske busetjinga i Borbetomagus (dagens Worms) i 437. Mesteparten av Burgundarriket vart utsletta i Worms og Gundahar sjølv vart drepen i kampane.
Spartakus
Hæren hans av rømde gladiatorar og slavar vann over fleire romerske legionar (regulære hæravdelingar) i det som blir kalla Den tredje slavekrigen, eit av dei tre store slaveopprøra i det gamle romarriket. Denne krigen er òg kjend som gladiatorkrigen.
Burgundarar
Attgjeve i norrøn litteratur
Dei fryktelege kampane med hunaranes øydelegging av Worms og det burgundiske kongedømmet har vorte emne for heroiske legender og heltedikt i tidene. I norrøn litteratur er forteljingane om Sigurd Fåvnesbanes liv og død knytt saman med undergangen til Burgundarriket, og vove saman med andre germanske mytar og forteljingar frå ulike tider. I den germanske forteljartradisjonen eksisterte det ein segnsyklus om kongssonen Sigurd, ekteskapet hans med den burgundiske prinsessa Krimhild, tilhøvet hans til valkyren Brynhild og fallet hans. Dette vart viderefortalt i Norden i Sigurdsoga eller Volsungesoga. På kontinentet vart han skrive ned av ein austerriksk hoffpoet på 1200-talet i forvanska utgåve og kjent som Nibelungenlied (nibelungen = burgunder = nordisk gjukunger). Der der den norrøne forteljinga hadde ein stil tilsvarande Eddakvada var Nibelungenlied sterkt forvanska som ei kristen riddarforteljing.
Spartakusopprøret
Spartakusopprøret var ein stor slaveoppreist leidd av Spartakus i Romarriket i det som no er Italia frå 73 til 71 fvt. Spartakushæren av rømde gladiatorar og slavar vann over fleire romerske legionar (regulære hæravdelingar) i det som blir kalla Den tredje slavekrigen, eit av dei tre store slaveopprøra i det gamle romarriket. Denn krigen er òg kjend som gladiatorkrigen.
Kerpen
Kerpen er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 65 000 innbyggjarar. Han ligg i kreisen Rhein-Erft-Kreis om lag 30 km sørvest for Köln.
Spartakusopprøret
Bakgrunn
Ulike kjelder hevdar at Spartakus anten var ein tilfangetatt thrakisk soldat eller ein mytterist som hadde tenestegjort i den romerske hæren. Ein av dei vanlegaste teoriane er at han hadde kjempa i hjelpestyrkane til romarhæren. Slike hjelpestyrkar var samansette av menn frå erobra område som var villige til å kjempe for Romarriket.
Burgundarar
Attgjeve i norrøn litteratur
Men bak forteljinga om kyrkjegang og høvisk riddarleik i Nibelungenlied låg den opphavlege heidendommen som Richard Wagner komponerte dei musikalske verka sitt Nibelungenringen (ein syklus av fire episke operaer) i åra 1853 til 1874. Her held kong Günther (Gundahar) og dronning Brünhilde sitt hoff ved Worms, og Siegfried kjem for å fri til Krimhild. I dei norrøne kjeldene er dei respektive namna Gunnar, Brynhild, Sigurd og Gudrun. Figuren Etzel i Nibelungenlied er basert på hunarkongen Attila.
Spartakus
Ulike kjelder hevdar at Spartakus anten var ein tilfangetatt thrakisk soldat eller ein mytterist som hadde tenestegjort i den romerske hæren. Ein av dei vanlegaste teoriane er at han hadde kjempa i hjelpestyrkane til romarhæren. Slike hjelpestyrkar var samansette av menn frå erobra område som var villige til å kjempe for romarriket.
Spartakusopprøret
Oppreist
I 73 fvt. braut Spartakus ut av ein gladiatorskole ved Capua som tilhøyrde av Lentulus Batiatus, og ilag med 70-80 andre flykta han opp i kraterområdet til fjellet Vesuv nær Napoli. Der reiste han ein opprørshær som visstnok skal ha komme opp i 70 000 rømde slavar. Denne hæren slo to romerske legionar sende for å knuse dei. Dei tilbringa vinteren ved sørkysten mens dei laga våpen. På dette tidspunktet var ikkje alle i følgjet våpenføre karar, no var det òg kvinner, barn og eldre som slo lag med dei. Da våren kom, marsjerte dei nordover mot Gallia (Frankrike). På vegen slo dei tre legionar til.
Îles des Lérins
Îles des Lérins er ei øygruppe på fire øyar i Middelhavet ved Den franske rivieraen nær Cannes. Dei to største øyane i gruppa er Île Sainte-Marguerite og Île Saint-Honorat. Dei mindre Îlot Saint-Ferréol og Îlot de la Tradelière er ikkje busett.
Spartakus
I 73 fvt. braut han ut av ein gladiatorskole ved Capua som var eigd av Lentulus Batiatus, og ilag med 70-80 andre flykta han opp i kraterområdet til fjellet Vesuv nær Napoli. Der reiste han ein opprørshær som visstnok skal ha komme opp i 70 000 rømde slavar. Denne hæren slo to romerske legionar sende for å knuse dei. Dei tilbringa vinteren ved sørkysten mens dei laga våpen. På dette tidspunktet var ikkje alle i følgjet våpenføre karar, no var det òg kvinner, barn og eldre som slo lag med dei. Da våren kom, marsjerte dei nordover mot Gallia (Frankrike). På vegen slo dei tre legionar til.
Îles des Lérins
Administrativt høyrer øyane til kommunen Cannes.
Spartakus
Det ser ut til at Spartakus hadde tenkt å gå med hæren sin ut av Italia og inn i Gallia. Men av ein eller annan grunn endra dei planane sine. Det finst teoriar som seier at nokre faktisk gjekk over Alpane og heim, men resten snudde sørover att, og slo to legionar til, som var under leiing av Marcus Licinius Crassus, den rikaste mannen i Roma på den tida. På slutten av år 72 fvt. hadde Spartakus slått leir i Reggio Calabria nær Messina-stredet. Spartakus prøvde å gjere ein avtale med sicilianske sjørøvarar for å få hæren sin over til Sicilia, men dette lukkast ikkje. Så i førstninga av år 71 vart dei omringa av åtte legionar under leiing av førnemnde Crassus, og det romerske senatet kalla i tillegg hærar tilbake frå Spania og Tyrkia.
Îles des Lérins
Dei første busetnadane på øya som ein kjenner til er frå Romartida.
Île de Saint-Honorat har fått namn etter grunnleggjaren av klosteret på Lérins, St. Honoratus. Det vart grunnlagd i år 410. Det var i dette klosteret at St. Porcarius levde og truleg vart drepen under ein invasjon av saracenarar. I følgje historia skal St. Patrick, Irland sin vernehelgen, ha studert der på 400-talet.
Spartakus
Spartakus og slaveopprøret under hans leiing har vore skildra i skjønnlitteratur og på film. Spartakusopprøret har vore ei stor inspirasjonskjelde for venstre-radikale i nyare tid, særleg kan nemnast det tyske Spartakusforbundet på slutten av første verdskrigen, med Rosa Luxemburg som mest kjende medlem.
Burgundarar
Det andre kongedømmet
Av grunner som ikkje er attgjeve i kjeldene vart burgunderane gjeve statusen foederati, for andre gong og Aetius lét restane av burgunderane busette seg på nytt innanfor grensene til Romerriket og i regionen Sapaudia. Sjølv om dette namnet ikkje samsvarer med noko område i dag var det sannsynlegvis i nærleiken av Lugdunum, dagens Lyon, vest for Genfersjøen og i ved øvre Rhônen der dei til slutt gav namn til det franske vindistriktet Bourgogne og det seinare hertugdømet Burgund. Ein ny konge, Gundioc, eller Gunderic, kanskje son av Gundahar, synst å ha regjert frå og med døden til far sin. Alt i alt var det åtte burgundiske kongar av Gundahars familie som regjerte inntil kongedømmet vart  erobra av ei ny germansk stamme, frankerane, i år 534.
Som allierte med Roma i det siste tiåret sitt kjempa burgunderane side ved side med Aetius og med eit forbund av vestgotere og andre i kampane mot Attila i slaget ved Chalons i 451. Alliansen mellom burgundarane og vestgotarane synest å ha vore fasttømra sidan Gundioc og broren hans Chilperic I følgde Theodoric II til Spania for å kjempa mot svebarane i 455.
Hiroyasu Kawakatsu
Hiroyasu Kawakatsu er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Burgundarar
Streben etter riket
Òg i år 455, ein tvitydig referanse: infidoque tibi Burdundio ductu blandar inn ein namnlaus og forrædersk leiar hos burgunderane i drapet på keisar Petronius Maximus i kaoset som følgde vandalane sine herjingar av Roma. Den romerske generalen Ricimer, som var opphavleg germaner, vart òg gjeve skulda. Desse hendingane markerer dei første indikasjonane på eit samband mellom burgundarane og Ricimer, som sannsynlegvis var Gundiocs svoger og Gundobads onkel.
Hiroyasu Kawakatsu
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Burgundarar
Streben etter riket
Burgunderane, openbert trygg på den veksande makta si, forhandla i 456 om ei utviding av områda deira og deling av makt med dei lokale romerske senatorane. I 457 kasta Ricimer ein annan keisar, Avitus, og fekk plassert Majorian på trona. Den nye keisaren viste seg å vera lite takknemleg overfor Ricimer og burgunderane. Året etter kroninga hans fråtok han burgunderane dei landområda dei hadde skaffa seg to år tidlegare. Etter å ha vist desse teikna på sjølvstende vart han myrda av Ricimer i 461.
Ti år seinare, i 472, konspirerte Ricimer, som no var svigerson av den vestlege keisaren Anthemius, med Gundobad for å få svigerfaren sin myrda. Gundobad halshogg keisaren. Ricimer utnemnde deretter Olybrius til ny keisar. Gundobad synest å ha etterfølgt onkelen sin som patrisiar og kongemakar, og plasserte Glycerius på trona.
I 474 synest det som innverknaden til burgunderane over vestromarriket var over. Glycerius vart avsett til fordel for Julius Nepos, og Gundobad drog tilbake til Burgund, antakeleg på grunn av at fara hans Gundioc var daud. På denne tida, eller kort tid etter, vart det burgundiske kongedømmet delt mellom Gundobad og brørne hans, Godigisel, Chilperic II, og Gundomar I.
Konsolidering av kongedømmet
I samsvar med Gregorius av Tours var åra som følgde etter at Gundobad kom attende til Burgund ei blodig konsolidering om makta i riket.
Îles des Lérins
Eit forsterka kloster vart bygd her mellom 1000- og 1300-talet. Klostersamfunnet i dag held til i eit kloster som vart bygd på 1800-talet.
Spartakusopprøret
Oppreist
Det ser ut til at Spartakus hadde tenkt å gå med hæren sin ut av Italia og inn i Gallia. Men av ein eller annan grunn endra dei planane sine. Det finst teoriar som seier at nokre faktisk gjekk over Alpane og heim, men resten snudde sørover att, og slo to legionar til, som var under leiing av Marcus Licinius Crassus, den rikaste mannen i Roma på den tida. På slutten av år 72 fvt. hadde Spartakus slått leir i Reggio Calabria nær Messina-sundet. Spartakus prøvde å gjere ein avtale med sicilianske sjørøvarar for å få hæren sin over til Sicilia, men dette lukkast ikkje. Så i førstninga av år 71 vart dei omringa av åtte legionar under leiing av førnemnde Crassus, og det romerske senatet kalla i tillegg hærar tilbake frå Spania og Tyrkia.
Spartakus klarte å bryte gjennom linene til Crassus og komme unna i retning Brindisi, men styrkane til Crassus avskar dei i Lucania, og Spartakus vart drepen i slaget ved elva Silarus. Liket vart likevel aldri identifisert. Nokre av dei overlevande flykta nordover, men vart drepne av dei romerske styrkane som kom tilbake frå Spania.
Om lag seks tusen av dei tilfangetatte slavane frå Spartakushæren vart krossfesta langs Via Appia frå Capua til Roma. Crassus gav aldri ordre om at dei skulle takast ned, så dei reisande vart tvinga til å sjå desse lika i mange år etterpå.
Legionærane fann 3 000 uskadde romerske fangar i slavehæren sin leir.
Originalkjeldene for denne framstillinga er dei romerske historikarane Plutark, Appian, Florus, Orosius og Sallust.
Spartakusopprøret i ettertida
Spartakusopprøret har vore ei stor inspirasjonskjelde for venstre-radikale i nyare tid, særleg kan nemnast det tyske Spartakusforbundet på slutten av første verdskrigen, med Rosa Luxemburg som mest kjende medlem.
Spartakus og slaveopprøret under hans leiing har òg vore skildra i skjønnlitteratur og på film, og i balletten Spartakus av Aram Khatsjaturjan.
Îles des Lérins
Île Sainte-Marguerite har ei festning der Mannen med jernmaska vart halde fanga ei tid.
Under den franske revolusjonen vart øyane Île Sainte-Marguerite og Île Saint-Honorat kalla Île Marat og Île Lepeletier.
Burgundarar
Konsolidering av kongedømmet
Ein gong rundt år 500 då Gundobad og Klodvig var i krig med kvarandre skal Gundobad ha vorte forrådd av broren sin Godegisel som slo seg saman med frankerne, saman med Godegisels og Klodvigs sttyrker vart «hæren til Gundobad knust». Gundobad vart for ei kort tid oppheldt i Avignon, men greidde å få gjenreist hæren og herja Vienne der broren hans Godegisel og mange av tilhengarane hans vart drepe. Frå då av synest Gundobad å ha vore ubestridte einekonge av Borgund.
Ein gong mellom 483 og 501 byrja Gundobad utskriva lovane Lex Gundobada (sjå nedanfor). Etter konsolideringa hans av makta, mellom år 501 og til han døydde i 516 utskreiv han den andre halvdelen av lova si.
Det andre kongedømmets fall
Burgunderane utvida makta si over søraustlege Gallia, det er nordlege Italia, vestlege Sveits, og søraustlege Frankrike. I 493 gifta frankarkongen Klodvig seg med den burgundiske prinsessa Clotilda. Først var frankarane alliert med burgundarane mot vestgotarane tidleg på 500-talet, men burgundarane vart til slutt erobra av frankarane i år 534. Det burgundiske kongedømmet vart då lagt inn under kong Klodvigs etterkommarar, kongeslekta merovingarane, og burgundarane som folk vart i det store og heile absorbert og oppslukt i det frankiske kongedømmet som gav namn til nasjonen Frankrike.
Lovverket til burgunderane
Burgunderane etterlét seg tre rettslege avgjerder, blant dei tidlegaste blant dei germanske stammane.
Liber Consitutionum siva Lex Gundobada (Konstitusjonsboken med Loven til Gundobad), òg kjend som Lex Burgundionum, eller ganske enkelt som Lex Gundobada eller berre Liber, vart utskrive i fleire deler mellom år 483 og 516, i hovudsak av Gundobad, men òg av sonen hans Sigismund. Det var ein oppteikning av vanleg lov og typisk for mange germanske lovverk som vart utskrive på denne tida. Lex Gundobada lånte spesielt frå Lex Visigothorum og påverka den seinare Lex Ribuaria. Lex Gundobada er òg ei av hovudkjeldene for burgundersk daglegliv på 500-talet, og om historia til kongane deira.
Som med mange germanske kongar tillét dei rettslege tradisjonane til burgundarane eigne og skilde lovar for dei einskilde etniske gruppene. I tillegg til Lex Gundobada utskreiv Gundobad òg eit sett av lóvar for romerske undersåttar i det burgundiske kongedømmet, Lex Romana Burgundionum ('Den romerske loven for burgundarane').
I tillegg til overståande lovverk lét Gundobads son Sigismund seinare utskrivne Prima Constitutio.
Opphavet til Burgund/Bourgogne
Namnet til burgunderane har sidan vorte verande knytt til til det områdd i moderne Frankrike som enno ber namnet deira, sjå seinare historie om Burgund. Mellom 500-talet og 1900-talet vart derimot grensene og dei politiske samanhengane i dette området endra ofte, ingen av desse endringane hadde noko å gjera med dei opphavlege germanske burgunderane. Namnet burgunderar er brukt og vert generelt brukt av skribentar for å referera til innbyggjarar frå dette franske områdde Burgund/Bourgogne. Etterkommarane til dei opphavlege germanske burgunderane av i dag er hovudsakleg å finna blant dei fransktalande sveitsarane og i naboområda i Frankrike.
Rypesniper
Rypesniper, Thinocoridae, er ein familie av ordenen Charadriiformes, vade- måse- og alkefuglar. Dette er små vadefuglar som er tilpassa plantediett. Familien er delt i to slekter, Attagis og Thinocorus, kvar med to artar. Familien har søramerikansk distribusjon, i regionane Andes og Patagonia. Slektskapen med dei andre familiane i ordenen Charadriiformes er usikre, har det vore ymta om at slettevandrarar i Australia, samt bladhøns og riksesniper er dei næraste slektningane deira. Spesielt slettevandrarar har likskap med rypesniper i næringsopptak, men dei skil seg markert i avlsbiologi. Det engelskspråklege namnet 'seedsipe' er misvisande, fordi desse fuglane ikkje liknar ekte sniper, har kort nebb, små hovud og frø er ikkje ein betydeleg del av føda.
Rypesniper liknar ryper, vaktlar og sandhøns, men har lengre venger. Artane i slekta Thinocorus er minst med variasjon i storleik frå sporv til ei snipe, medan Attagis er større, som ei fjellrype. Dei har korte bein, lange tær og korte haler. Fargene i fjørdrakta er generelt kamuflerande. Artane hos Thinocorus viser kjønnsdimorfisme i fjørdrakta, steggane har grå farge i ansiktet, nakken og på brystet.
Habitat for rypesniper er krevjande, og inkluderer eng, grassletter, halvørkenar og høgfjell. Rustrypesnipa lever opp til snøgrensa eller til 5 500 moh.
Eit kull er på 2-3 egg og vert lagt i ei lita grop på bakken.
Fiskaren
Fiskaren er ei avis som vert utgjeven i Bergen i Hordaland fylke.
Avisa har hovudsakleg nyhende frå norsk fiskerinæring. Fiskaren er eigd av IntraFish Media AS.
Aventinerhøgda
Aventinerhøgda eller Aventinhøgda er ei av dei sju høgdene som Roma vart bygd på. Ho ligg i den tolvte rionen, Ripa, og er i dag eit fasjonabelt bustadområde.
Etymologi
Namnet kan kanskje sporast tilbake til kong Aventinus eller ein son av Hercules og den latinske prestinna Rhea, som òg vart kalla Aventinus.
Mytologi
Vergil skreiv at Cacus, som Hercules tok livet av, levde i ei grotte på Aventinerhøgda. Hercules tok livet av Cacus fordi han hadde stole kveget til Geryon som Hercules måtte levere.
Historie
Aventinerhøgda vart ikkje ein del av sjølve Roma før lenge etter byen vart grunnlagd. Strabo skriv at Ancus Marcius, som regjerte frå 640-616 f.Kr. som den fjerde kongen av Roma, gjorde Aventinerhøgda til ein del av Roma for å forskanse byen og verne han frå inntrengande fiendar. I følgje romerske segner vart Aventinerhøgda ein del av Roma då Serviusmuren vart bygd under regjeringstida til Servius Tullius, den sjette kongen av Roma, på midten av 500-talet fvt. Muren kan derimot truleg ikkje ha vorte bygd før 393 f.Kr. då romarane erobra Veii, som kontrollerte eit steinbrot som produserte ein spesiell type kalktuff, som Serviusmuren er laga av.
Akihiro Minami
Akihiro Minami er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
April
April er den fjerde månaden i den julianske og gregorianske kalenderen og har 30 dagar.
Det er uklårt kva namnet kjem frå, men éin teori er det latinske uttrykket aperire/aprilis, som tyder å setje i gang. Opphavleg var april den andre månaden i det romerske året.
September
September er den niande månaden i den julianske og gregorianske kalenderen og har 30 dagar. Opphavleg var september den sjuande månaden og har namn etter latin septem, som tyder ‘sju’.
Februar
Februar er den andre månaden i den julianske og gregorianske kalenderen. Han har 28 dagar (29 i skotår), og er dermed den kortaste månaden.
Namnet kjem frå den etruskiske guden for død og reinsing, Februus, og den romerske høgtida februalia. Månaden blei teken inn i den romerske kalenderen av Numa Pompilius rundt 700 f.Kr., etter at romarane tidlegare ikkje hadde rekna månader om vinteren. Februar var den siste månaden i kalenderen, og fekk av den grunn den ekstra dagen i skotår.
Namn
Tidlegare namn på månaden er göjemånad i Sverige, blidemåned i Danmark. Angelsaksarane kalla han solmoneth, sølemånad, og kale-monath, 'kålmånad'. På finsk heiter februar helmikuu, 'perlemånaden'.
Anna
Februar tek til same dagen av veka som mars og november i vanlege år, og som august i skotår.
Drosiá i Khalkída
Drosiá (gresk Δροσιά) er ein distriktsby i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Drosiá var hovudsete i den tidlegare kommunen Anthidóna, som no er ei kommunaleining i kommunen Khalkída.
Kvinge
Kvinge er ei lita bygd i Masfjorden kommune i Vestland.
Martín Demichelis
Martín Gastón Demichelis er ein argentinsk fotballspelar som i 2014 spela for Manchester City i engelsk Premier League og for det argentinske landslaget. Han har vunne to argentinske seriemeisterskap med River Plate (2002, 2003), fire tyske med Bayern München (2005, 2006, 2008, 2010) og eitt engelsk med Manchester City (2014).
Arbeidshest
Heilt frå arilds tid og fram til 1960-talet vart det nytta hestar i landbruket, både i Noreg og mange andre land. Sjølv om det vart importert nokre traktorar før 1. verdskrigen var det fyrst på 1920-talet at hestane fekk reell konkuranse av traktorane og på små bruk var det ikkje før på 1950-talet at traktorane erstatta hestane. I fleire tiår vart hestar og traktorar nytta side om side. I skogbruket vart det fyrast på 1950-talet at traktorane tok til å konkurrera ut hestane.
Fjording
Fjordhesten er ein lett hest, med ei høgd på 1,35 m til 1,55 m. Han er lett å kjenna att på den blakke farga og det ståande fakset. Fjordingen var viktig i norsk landbruk, spesielt på Vestlandet.
Percheron
Percheron er ein rase som art avla fram i området rundt Mortagne-au-Perche i Normandie i Frankrike på 700-talet. Percheron er ein stor hest, med ei høgd på 1,65 til 1,85 m og ei vekt på 900 til 1200 kg. Farga er grå, ofte med flekkar, eller kvit. Kroppen er kompakt og muskuløs, med krafige føter. Hesten framstår elegant, noko som skuldast innkryssing av arabarhest på 700-talet.
Det er ein sterk arbeidshest som kan dra tungt og arbeida stødig. Han er godlynt og lettkjøryd og høver like godt for jordbruk og skogbruk som til kjøyrehest.
Arbeidsoppgåver
Ein finn arbeidshestar i jordbruks-, skogbruks- og transporthistorie.
Nick D'Virgilio
Nick D'Virgilio er ein amerikansk trommeslagar og multiinstrumentalist, ofte kalla berre NDV, og mest kjend som tidlegare medlem av progrockbandet Spock's Beard. Han var òg ein av to trommeslagar som erstatta Phil Collins i Genesis på albumet Calling All Stations i 1997. Han har spelt for mange andre artistar som Tears for Fears og Mystery, og er offisielt medlem av Big Big Train.
D'Virgilio var trommeslagar i Spock's Beard sidan tidleg i 1990-åra og han vart òg songaren i bandet i 2002 då Neal Morse forlét bandet. Han slutta sjølv i bandet i 2011.
Dokument
Eit dokument er eit skriftstykke, eit skriftleg utgreiing og inneheld informasjon. Eit dokument er meint for kommunikasjon eller lagring av data. Ordet kjem frå latin og tyder der (lærerikt) døme. Ordet har samanheng med verbet å dosera, som tyder å undervisa eller å forkynna
Nemninga dokument kan nyttast om mykje, men oftast refererer ho til noko fysisk, som ei eller fleire trykte sider, eller til eit «virtuelt» dokument i elektronisk (digitalt) format.
Typar dokument
Dokument er stundom klassisfiserte som meir eller mindre løynlege. Ein kallar dei då graderte, og dei kan ha større eller mindre graderte. Begrensa/avgrensa, konfidensielt og strengt hemmeleg er slike graderingar. Eit dokument kan dessutan merkast med privat. Andre måtar å klassifisera dokument på kan vera utkast og korrektur for uferdige dokument. Når ein lagar ein kopi av eit dokument, kallar ein opphavet for originalen.
Frille
Frille (frå norr. friðla, frilla, ordet er i slekt med fred og frende) viser til ei kvinne som har samliv med ein mann utan å vera gift med han. Omgrepet blir særleg brukt om norrøne tilhøve.
Stillinga til ei frille kunne variera ut frå kva bakgrunn ho hadde — om ho kom frå trælekår eller var av høgare byrd — og kva tilhøve ho hadde til mannen. Ho blei ikkje nødvendigvis sett ned på. Frillebarn hadde arverett etter faren, noko som òg kunne gje mor deira status.Det finst til dømes fleire døme i norsk historie på at frillebarn er blitt kongar.
Innføringa av kristendommen i Norden førte til at frillehald blei svekka til fordel for det heilage ekteskapet. Å vera eller ha ei frille og få barn utanfor ekteskap blei sett på som synd og skam. Likevel finst det døme heilt opp til moderne tid på at europeiske stormenn heldt seg med offentleg kjende elskarinner i tillegg til dei offisielle konene sine.
Amarildo de Jesus Valencio
Amarildo de Jesus Valencio er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Oktober
Oktober er den tiande månaden i den julianske og gregorianske kalenderen og har 31 dagar. Opphavleg var oktober den åttande månaden og har namn etter latinske octo, som tyder ‘åtte’.
Tethyskrateret Odyssesus
Odysseus er det største nedslagskrateret på saturnmånen Tethys. Det er 400 kilometer i diameter, 2/5 av månens totale størrelse. Det har fått namn etter den greske helten Odyssevs.
Odysseus er eit veldig grunt krater. Krateret må opphavleg ha vore djupt, med ein høg fjelliknande kraterkant. Over tid har kraterbotnen blitt sliten ned av tyngdekreftene til Tethys (liknande har skjedd på jupitermånane Callisto og Ganymede). Dette indikerer at Tethys var varm og formeleg nok til at topografien kollapsa; månens indre var kanskje flytande. Om Tethys hadde vore kaldare og meir skjør under nedslaget kunne månen ha blitt øydelagd av nedslaget og blitt splitta opp i mindre bitar. Skulle likevel Tethys ha overlevd eit slikt nedslag, ville krateret halde på forma si, likt Herschel-krateret på Mimas.
På den motsette sida av Tethys finn ein den gigantiske kløfta Ithaca Chasma, som kan ha blitt danna som eit resultat av Odysseus-nedslaget.
Jondal kyrkje
Jondal kyrkje står i Jondal sentrum i Ullensvang kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1888. Kyrkja er med sine 700 sitjeplassar den største i Hardanger, og ho vert òg kalla Hardangerkatedralen.
Jondal kyrkje er soknekyrkje i Jondal sokn i Hardanger og Voss prosti. Ho er den einaste kyrkja tilhøyrande Den norske kyrkja i kommunen, men Herand bedehus i Herand er òg vigsla til kyrkjeleg bruk.
Josuke Sato
Josuke Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
New Energy
Kvart eksemplar av New Energy-sjokoladen er sett saman av eit lag med karamell og eit lag med krisptrøffel som vert pressa saman. Deretter vert dei kutta opp i rett storleik før dei vert dekte over med mjølkesjokolade.
Josuke Sato
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Jondal kyrkje
Ved avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg kyrkja i Ullensvang prestegjeld.
Månaden mars
Mars er den tredje månaden i det gregorianske året, ein av dei sju som har 31 dagar. Han er kalla opp etter den romerske guden Mars. Romarane kalla månaden martius, og ettersom Mars var krigsguden, meinte dei dette var ei god tid å starta krigar på.
Sothøne
Sothøne (Fulica atra) er ein fugl i riksefamilien. Han held helst til i grunne vassområde med takrøyr, siv og flytande planter. Føda er mest plantekost. Han et og insekt og sniglar.
New Energy
New Energy Sjokofrukt
I mai 2009 lanserte Nidar eit nytt produkt i New Energy-serien; «New Energy Sjokofrukt». Produktet var ekte frukt dyppa i mjølkesjokolade, og inneheldt mindre feitt og meir karbohydrat enn mange andre sjokoladetypar.
Sothøne
Fuglen er utbreidd frå Sentral- og Aust-Europa og Nord-Afrika til Sibir og Australia. I Noreg er han vanlegast ved Oslofjorden, på Jæren og i Trøndelag. Ein reknar at det hekkar 270-475 par i Noreg.
Månaden mars
Opphavleg var mars den første månaden i året. Vårjamdøgn, som markerer byrjinga av våren på den nordlege halvkula, kjem rundt 21. mars. Dette blei sett på som ei naturleg tid for eit nytt år å ta til, og nyttårsfeiringa var lenge feira på denne tida. Nokre samfunn feirar framleis nyttår rundt vårjamdøgn.
Sothøne
Sothøna er delvis trekkfugl. Ho dreg truleg til Dei britiske øyane og Mellom-Europa. Ein del fuglar overvintrar langs den sørlege del av norskekysten.
Jondal kyrkje
Tidlegare kyrkjer i Jondal
Den noverande kyrkja er den tredje kjende på staden, og det har vore kyrkje i Jondal sidan mellomalderen. Den fyrste var ei stavkyrkje som finst nemnd i kjelder frå 1309. Mellomaldekyrkja stod til 1725 då ho vart riven fordi ho var i dårleg stand. Ho vart erstatta av ei lafta kyrkje som stod til ho vart riven i samband med bygginga av den noverande kyrkja i 1888.
Månaden mars
Då Julius Cæsar laga den julianske kalenderen i å 45 f. Kr., flytta han årsskiftet til byrjinga av januar, men mange land heldt lenge på den gamle tradisjonen med nyttårsfeiring i mars. I Frankrike blei mars den tredje månaden i 1564, medan Storbritannia og det britiske imperiet venta heilt til 1752.
Sothøne
Sothøna er svart. Nebb og panne er kvit. Beina er grønaktige. Dei har symjelappar. Ungfuglane har lysare strupe og fremre del av brystet. Dunkyllingane har oransjeraudt hovud.
Sothøna byggjer reir i tett vegetasjon. Reira er ofte store og flytande. Hofuglen legg 6-10 grågule egg med mørke prikkar. Båe fuglane rugar. Ungane forlet reiret etter 3-4 dagar, og kan flyge når dei er 7-8 veker gamle.
Månaden mars
Andre namn på mars
I tidlegare tider kalla ein gjerne mars for vårmånad i Sverige, tordmåned (avleia av Tor) i Danmark, og bjørkmånad på dei fleste slaviske språka.
November
November er den ellevte månaden i den julianske og gregorianske kalenderen og har 30 dagar. Opphavleg var november den niande månaden i det romerske året, og han har namn etter latin novem, som tyder ‘ni’.
Avlída
Avlída (gresk Αυλίδα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Avlída inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Khalkída.
Dormagen
Dormagen er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 65 000 innbyggjarar. Han ligg i kreisen Rhein-Kreis Neuss mellom Düsseldorf, Köln og Mönchengladbach på den vestlege breidda av Rhinen.
Dormagen vart grunnlagd i år 50 e.kr. med namnet Durnomagus.
Hovudnæringa i byen er den kjemiske fabrikken til Bayer AG.
Colchester
Colchester er ein by i Essex i England. Han er den eldste dokumenterte byen i Storbritannia, med ei historie som går tilbake til romersk tid. Han er administrasjonssenter i distriktet Colchester. Byen har kring 110 000 innbyggjarar.
Byen ligg omkring 86 km aust for London, med direkte samband til hovudstaden med jernbane (ca. 47 minutt med tog) og motorvegane A12/M25. Universitetet i Essex ligg nær Colchester, ved landsbyen Wivenhoe.
Historie
Den eldste kjende busetjinga på staden var ein keltisk landsby frå omkring 3000 år tilbake. På tida for den romerske erobringa av Britannia heitte han Camulodunon, «Camulos' festning». Dette vart latinisert til Camulodunum.
Romersk tid
Ein romersk militærforlegning vart etablert kort etter invasjonen, som den første permanente romerske skansen i Britannia. Då den romerske grensa vart flytta nordover i ca 49 vart Colchester ein colonia under namnet ''Colonia Claudia Cictircensis. Han fungerte som den første romerske administrasjonsbyen i provinsen, inntil administrasjonen vart flytta til London.
Eit stort tempel vigd keisar Claudius vart bygd i 44. Dette vart øydelagt i 61 under opprøret til Boadicea. Det vart starta omfattande produksjon av tegl i området, og fleire vingardar vart anlagt. Fleire romerske mosaikkar er funne i og rundt byen. Mykje av dei romerske bymurane står framleis, og byen har den største bevarte romerske byporten i Storbritannia. I muren kan ein òg sjå korleis det i mellomalderen vart gjort tilpassingar til behovet til den nye tida, slik at murane har vorte ståande som ein illustrasjon på den lange historia til byen.
Mellomalderen
Det viktigaste landemerket frå mellomalderen er Colchester slott, som vart bygd av normannarane på 1000-talet over eit romersk tempel. Det ligg heilt i sentrum, berre eit minutt gange frå hovudgata, og er omgjeve av ein park.
Eit benediktinarkloster vigd Johannes Døyparen, gjerne kjent som Colchester Abbey, stod i byen inntil oppløysinga av klostra under reformasjonen. I 1539 vart den siste abbeden avretta, og klostret vart rive. Alt som er verna er porten og ei lita kyrkje med tretårn som var bygd for lekarbeidarane i klostret. Det finst òg åtte andre mellomalderkyrkjer (normanniske) innanfor murane.
Det er òg ruinar av eit anna kloster, St. Botolfs priori, oppretta på same tid som Colchester Abbey. Omkring år 1200 gjekk det over til Augustins regel, og vart moderkloster for alle augustinarkloster i Storbritannia. Kyrkja som no står på staden er frå viktoriansk tid.
Byen fekk det første kongelege chartret sitt i 1189 av Richard Løvehjarte. Dette vart utskrive i Dover medan kongen var på veg ut av landet. Seinare har fleire andre chartere vorte utskrive, blant anna eit frå Henrik V frå 1413 som er utstilt i slottsmuseet.
Borgarkrigen
Under den engelske borgarkrigen i 1648 var Colchester stort sett på parlamentarianarane si side. Ein stor styrke frå rojalisthæren, under Sir Charles Lucas og Sir George Lyle, marsjerte inn i byen, forfølgt av ein parlamentarianarhær leia av Sir Thomas Fairfax. Byen vart kringsett i elleve månader, og innbyggjarane måtte til slutt ete vokslys og støvlar for å overleve. Då rojalistane overgav seg sommaren 1649 vart Lucas og Lisle skotne på slottet. Eit monument er reist på staden, og legenda seier at det aldri vil vekse gras der; praktisk nok er staden no lagt under asfalt.
Colchesterjordskjelvet
Omkring kl 9.20 på morgonen 22. april 1884 vart Colchester råka av eit jordskjelv. Byen låg i episenteret for det mest øydeleggjande skjelvet i Storbritannia, som er rekna til å ha lege på 5,2 på richterskalaen. Meir enn 1200 bygningar vart øydelagde eller skadde i Colchester og omegn.
Yr.no
yr.no er ein norsk nettstad for vêrvarsel og annan meteorologisk informasjon. Nettstaden blir drive som eit samarbeid mellom Norsk rikskringkasting (NRK) og Meteorologisk institutt.
Jon Georg Dale
Jon Georg Dale er ein norsk politikar frå Dalsbygda i Volda kommune i Møre og Romsdal, aktiv for Framstegspartiet. Han var landsbruks- og matminister i regjeringa Solberg frå 16. desember 2016. Frå 31. august 2018 til 24. januar 2020 var han norsk samferdselsminister.
Dale har arbeidd i næringsmiddelbransjen 2003–2010 hjå Nortura, Johs. Jacobsen kjøtt AS og hjå Kraft Laks AS. Dale var medlem av Volda kommunestyre 2003–2015 og var medlem av Møre og Romsdal fylkesting 2009–2011. Han var politisk rådgjevar i stortingsgruppa til Framstegpartiet 2010–2013.
Yr.no
yr.no vart offisielt lansert 19. september 2007 etter å ha vore i open beta-drift frå juni same år. Nettstaden vart raskt populært, og passerte 1,3 millionar brukarar i veka sumaren 2008. Ettersom yr.no teknisk er ein del av NRKs nettsider, har den store trafikken vore med på å gjere nrk.no til ein av Noregs 2–5 mest besøkte nettstader.
Jon Georg Dale
Jon Georg Dale var vararepresentant til Stortinget 2009–2017. Frå 2017 er han stortingsrepresentant for Møre og Romsdal. Han var statssekretær for Ketil Solvik-Olsen i Samferdselsdepartementet 2013–2014 og i Finansdepartementet 2014–2015 før han vart statsråd.
Yr.no
Samtidig med lanseringa av yr.no innførte Meteorologisk institutt ein ny prispolitikk som gjer at det meste av grunnlagsdataa til instituttet er gratis.
Nettstaden fekk allereie i 2007 Rosing-prisen i to kategoriar, beste nettstad og beste språk.
Thor Gjermund Eriksen er ansvarleg redaktør, Anton Eliassen meteorologisk ansvarleg og Ingrid Støver Jensen redaktør for yr.no