cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tampico
Historie
9. april 1914 oppstod ei usemje i Tampico mellom meksiskanske soldatar og amerikanske marinesoldatar frå USS «Dolphin». Dette førte til Tampico-affæren, med kamphandlingar og brot på diplomatisk samband mellom USA og Mexico, og ein amerikansk okkupasjon av Veracruz som varte i eit halvt år.
Universitetet i Tampico blei grunnlagd i 1972.
Koror
Koror er den største delstaten i øystaten Palau. Han omfattar fleire øyar, der den viktigaste er Koror-øya (også kalla Oreor-øya). Den tidlegare hovudstaden og største byen, også kalla Koror, ligg her.
Delstaten Koror har eit folketal på 11 444 (2015). Dette utgjer 90 % av innbyggjarane i landet.
Øya Koror er knytt til to mindre naboøyar med bru:
Koror-øya er også knytt til delstaten Airai på hovudøya Babeldaob, der flyplassen på Palau ligg. På Babeldaob ligg også Melekeok, delstaten og landsbyen som frå 7.oktober 2006 overtok dei fleste hovudstadsfunksjonane til byen Koror.
Mikhail Lermontov
Mikhail Jurijevitsj Lermontov  var ein russisk forfattar, diktar og kunstmålar. Han var inspirert av Aleksandr Pusjkin og vert halden for å vere ein av Ruslands største romantiske forfattarar. Det mest kjende verket hans er romanen Vår tids helt, utgjeven i 1839.
Liv
Lermontov vart fødd i Moskva, han var son av ein adelsmann. Han voks opp i landsbyen Tarkhany (i Penza-regionen). Faren var militær, som far hans før han. Mora døydde då sonen var tre år gammal. Lermontov voks for ein stor del opp hos mormora, faren var ofte lenge borte.
Lermontov vart oppseda i eit tradisjonelt, russisk adelsmiljø, der fransk språk var i ferd med verte erstatta av engelsk som kulturspråk. I sin tidlege barndom vart Lermontov undervist av ein fransk lærar. Bestemora fann det utilstrekkeleg og tok han med til Moskva, der guten kunne førebu seg til gymnaset. I Moskva vart Lermontov gjennom ein tysk lærar kjend med Goethe og Friedrich von Schiller sine verk. Kort etter, i 1828, byrja Lermontov på gymnaset. På gymnaset las han Aleksandr Pusjkins og Zjukovskijs dikting. Samstundes som han skreiv poesi, utvikla han ein hang til giftig satire. Evna hans til å teikne karikaturar passa med hans evne i å finne gode utnamn eller epigram.
Lermontov byrja i 1830 på Moskvas universitet. Faren hans døydde same sommaren. Etter å ha kjend seg framand overfor sonen, forlet faren heimen i Moskva og døydde kort etter. Faren sin død gjekk sterkt inn på Lermontov, noko som kjem fram i dikta «Tilgjev meg, møtest vi atter?» og «Farens og sonens forferdelege skjebne». Lermontovs tid på universitetet vart kort; han sat ofte i eit hjørne av auditoriet og las og deltok sjeldan i fellesskapen.
Lermontov forlét universitetet i 1832. Fram til 1834 gjekk han på kadettskulen i St. Petersburg. Etter ei tid vart han offiser ved garden. Under tida på kadettskulen byrja Lermontov for alvor å skrive poesi. Han var mykje interessert i russisk historie og mellomalderlege forteljingar som i «Kjøpmannen Kalasjnikovs song». Han skreiv dikt til byen Moskva og ein serie populære balladar. Harme andsynes aristokratiet førte med seg skodespelet Maskerade, skrive i 1835, men forbode å oppføre.
For å uttrykke sin harme over tapet av Aleksandr Pusjkin skreiv den unge soldaten i 1837 eit kjensleladd dikt. Den siste delen var opplagt vend mot sirklar ved hoffet, men ikkje mot sjølve tsaren. Utan å seie det med reine ord omtala han borgarskapet som ein klikk giftige, sjølvsentrerte skurkar, som «samla seg kring trona i ein grådig flokk», «bødlane som drep fridom, geni og stoltheit», og som snart må underkaste seg Guds straff. Diktet skar, som lyn frå klar himmel, gjennom den undertrykte atmosfæren i 1830-åras Russland.
Lermontov vart vist til Kaukasus der han var offiser i ein dragonstyrke. Som tiåring hadde han vore i Kaukasus med bestemor si, og han oppdaga at han kjende seg heime og følte meir for området enn han hugsa frå barndomen sin. Han var fascinert både over den barske livsførsla og ideala til dei fiendtlege stammane i fjella, og landskapet med stein og fjell. Mellom arbeid frå denne tida er det lange diktet «Borodino» (1837).
Lermontov vitja St. Petersburg i 1838. Han kom då i duell med sonen åt den franske ambassadøren. Lermontov vart atter send tilbake til krigen i Kaukasus, der han utmerkte seg i to slag nær elva Valerik. Han skreiv både eit dikt om, og måla eit bilete av slaget.
I 1839 fullførte Lermontov sitt viktigaste verk, «Vår tids helt», som skildrar ein duell maken til den som kosta han livet. Den 25. juli 1841 i Pjatigorsk utfordra hestegardeoffiseren Nikolaj Martynov Lermontov til duell, då han kjende seg karikert i «Vår tids helt». Duellen fann stad to dagar seinare ved foten av fjellet Masjuk. Lermontov vart drepen av Martynovs første skot. Fleire av dikta hans vart sidan oppdaga i notisboka hans.
Verk
Lermontovs tidlegaste dikt, som han sende rundt i manuskriptform til vener i militæret, var sterkt pornografiske med element av sadisme. Det seinare renommeet hans skulle kome til å lide av det; i ein stor del av 1800-talet var det ikkje tillate for unge kvinner frå borgarskapen å kjenne til Lermontovs poesi. Desse dikta er utgjevne ein einaste gong, i 1936, som ein del av ei vitskapleg utgåve av Lermontovs samla verk.
Lermontovs tidlege dikt appellerer meir til unge menneske enn vaksne. Av den grunn har dei vore rekna for barnaktige, trass i den framifrå ordbruken. Men lik ein han ofte vert samanlikna med, Percy Bysshe Shelley, prøvde han å berrleggje dei mindre openberre  grunnane til den misnøya han hadde, både til samfunnet og seg sjølv.
Både hans patriotiske og panteistiske dikt fekk stor innverknad på russisk litteratur. Til dømes tileigna Boris Pasternak i 1917 den beste diktsamlinga si til minnet om Lermontovs Demon, eit langt dikt med nokre av dei mest honningsøte ord, eit dikt som Lermontov fleire gongar omskreiv. Diktet, som ærar «ateismens evige ånd»s kjødelege lyster, var bannlyst i tiår. Anton Rubinstein sin opera over same emnet vart også forboden, då sensorane fann det både ugudeleg og dumt.
Myravatnet
Myravatnet kan vise til fleire innsjøar i Noreg:
Renée Geyer
Renée Rebecca Geyer er ein australsk songar som syng innan jazz, soul og R&B. Ho fekk suksess som soloartist i Australia, med «It's a Man's Man's World», «Heading in the Right Direction» og «Stares and Whispers» i 1970-åra og «Say I Love You» i 1980-åra. Geyer har òg vore mykje nytta som korvokalist for andre artistar, som Sting, Chaka Khan, Toni Childs og Joe Cocker.
Slobodan Dubajić
Slobodan Dubajić er ein tidlegare serbisk fotballspelar.
Operaen Spar dame
Spar dame (Пи́ковая дама, Pikovaja dama) er ein opera i tre akter av Pjotr Tsjajkovskij. Librettoen blei skriven broren hans Modest, og bygger på novella av same namn av Aleksandr Pusjkin.
Hilda Heine
Hilda Cathy Heine er ein marshallesisk pedagog og politikar som i januar 2016 vart president på Marshalløyane. Heine var den fyrste kvinnelege presidenten på Marshalløyane. Ho vart i 2020 etterfølgd i presidentembetet av David Kabua.
Operaen Spar dame
Historie
Ideen om å tonesetja den vesle novella til Pusjkin kom opphavleg ifrå Ivan Vsevolosjki, sjefen for Det keisarlege teateret, som òg føreslo for Tsjajkovskij å leggja handlinga til slutten av 1700-talet i staden for Pusjkin sitt 1820-tal. Komponisten gjekk gjerne med på forslaget, ettersom klassisisme- og rokokko-epoken, ein gyllen tidsalder for musikken, allereie var idealet hans. Tsjajkovskij byrja skriva på Spar dame den 31 januar 1890 under eit opphald i Firenze, og var ferdig med skissene allereie 15. mars. Det endelege partituret låg klart 5. juni. Operaen blei uroppført på Mariinskij-teateret i St. Petersburg den 19. desember 1890.
Hilda Heine
Liv og virke
Heine vaks opp på atollen Jaluit. Ho flytta til Majuro for videregåande skulegang.
Heine er universitetsutdanna i USA. Ho har lågaregradsutdanning frå University of Oregon og tok i 1975 mastergrad i pedagogikk ved University of Hawaii. I 2004 avla ho doktorgrad ved University of Southern California. Heine var den fyrste kvinna frå Marshalløyane som avla doktorgrad.
Operaen Spar dame
Historie
Operaen hadde premiere i Sverige på Stokkholmeoperaen den 25. november 1909, og blei sett opp att med premiere 19. november 1931 og 22. oktober 1949.
Hilda Heine
Liv og virke
Heine har arbeida som skulelærar og rådgjevar. Frå 1982 til 1986 var ho leiar for vidareutdanning ved Community College of Micronesia på Majuro, for så å verte administrativ leiar ved College of Micronesia Majuro Campus (1986–1990). Frå 1990 til 1992 var Heine president ved College of the Marshall Islands. Ho grunnla Women United Together Marshall Islands.
Heine var undervisingsminister frå 1992 til 1995. Etter perioden som minister flytta ho til Hawaii, der ho også arbeida med utdanning. Frå 2006 til 2011 var Heine programdirektør for Pacific Comprehensive Assistance Center ved Pacific Resources for Education and Learning (PREL) heime på Marshalløyene.
Operaen Spar dame
Handling
Operaen føregår i Sankt Petersburg kring år 1800.
Hilda Heine
Liv og virke
I 2015 vart Heine vald til parlamentet frå atollen Aur. Ho vart vald til president av Nitijela, det marshallesiske parlamentet, i januar 2016 etter at forgjengaren Casten Nemra tapte eit mistillitsvotum. Heine var einaste kandidat i valet. I januar 2020 tapte ho sjølv presidentvervet etter avrøysting i Nitijela. David Kabua vann presidentvalet.
Heine er æresdoktor ved College of the Marshall Islands.
Operaen Spar dame
Akt I
Sommarhagen i Sankt Petersburg. Det fyrste solskinet har lokka bybarna ut i det fri. Adelsbarna hermar etter dei vaksne og leikar at dei er bruder eller soldatar. To offiserar, Tsjekalinskij og Surin, undrar seg over ein venn, ingeniøroffiseren Herman. Kvar kveld er han til stades ved ulike spelehus, men uten å sjølve gambla. Offiserane fjernar seg, og i staden kjem Herman og grev Tomskij fram. Dei møter fyrst Jeletskij, som presenterer sin trulova Lisa. Herman kjenner henne igjen jenta som han elskar i løyndom. Men elsken hans er håplaus, ettersom ho er adoptivdottera til ei rik grevinne og han sjølv er fattig. Tomskij fortel Herman om grevinna: ho var ein gang ein ung venleik, som var kjend som Spar dame fordi ho var ein dyktig hasardspelar som kjende løyndommen om tre uslåelege kort. Herman blir fascinert og vil få rede på løyndommen bak korta.
Adelsjentene underheld seg sjølv med song. Lisa blir åleine og sørgjer over den håplause elsken sin til Herman. Då openberrar denne seg plutseleg for henne og ber henne avgjera lagnaden hans. Ho tilstår at ho elskar han.
Akt II
Den store salen i huset til ein adelsmann. Jeleteskij legg merke til Lisa sin motvilje og prøver gjennom å visa edelmot vinna kjærleiken hennar. Det blir framført eit hyrdespel. Lisa gir Herman nøkkelen til rommet sitt. Når han får vita at vegen til rommet hennar går gjennom det til grevinna, bestemmer han seg for å vinna den gamle løyndommen. . Herman gøymer seg i soverommet til grevinnan. Grevinnan trekk seg tilbake og sovnar. Herman trugar den gamle dama, som gjev frå seg eit skrik og døyr. Lisa oppdagar udåden. Herman lykkast ikkje i å rettferdiggjera handlinga si, og flyktar.
Akt III
Herman sitt rom på kasernen. Lisa har ikkje gitt opp håpet om kjærleiken til Herman, og ber han om eit møte i eit brev. Grevinna sitt gjenferd viser seg for Herman. Han får vita løyndommen om dei tre korta, men uten å heilt forstå han. Han høyrer berre namna på korta - trear, sjuar og ess - men ikkje kravet om at han må gjera Lisa lykkeleg. Lisa ventar på Herman ved breidda av Neva. Ein kort augeblikk vaknar det betre sjølvet til Herman, men så blir han igjen overmanna av spelemanien. Lisa kastar seg i elva og døyr. Før ho døyr har Lisa brote trulovinga si med fyrst Jeletskij, og denne søkjer no hellet sitt ved spelebordet. Adelsmennene prøver gjennom å spela å skapa ein lystfylt augneblikk i dei elles så meningslause liva sine. Også Herman vier seg no til denne måten å leva på. Han satsar fyrst på tre, sidan på sju og vinn store summar. Ingen vågar lenger å spela imot han, berre fyrst Jeletskij blir motspelaren hans i det siste partiet. Herman satsar på ess, men vender opp spar dame, og frå kortet stirrar ansiktet til den gamle grevinna mot han. Han mister forstanden og tar livet av seg. I kjærleiken til Lisa fanst meininga med livet hans som aldri blei oppfylt.
Slieve Gullion
Slieve Gullion er eit fjell sør i County Armagh i Nord-Irland. Fjellet utgjer kjernen i Ring of Gullion og er det høgaste punktet i grevskapet med ei høgd på 573 meter over havet. Slieve Gullion har ei viktig rolle i irsk mytologi og historie og området dominerer landsbygda rundt med utsyn så langt som til Connacht og Dublin Bay i fint vêr.
Fjellet har ei høgd på 573 meter over havet.
Sigling under Sommar-OL 1996
Sigletevlingane under Sommar-OL 1996 fann stad i Wassaw Sound, ei bukt i Atlanterhavet, søraust om byen Savannah i USA-delstaten Georgia. Tevlingane vart avvikla i tida 22. juli til 2. august. 458 deltakarar i 312 båtar frå 78 land tevla i ti båtklassar.
Laser
<br style="clear:both;" />
Tornado
<br style="clear:both;" />
Soling
<br style="clear:both;" />
Siglebrett
<br style="clear:both;" />
Finnjolle
<br style="clear:both;" />
470
<br style="clear:both;" />
Koru
Koru (maori for 'krølla, samanrulla' ) er eit spiralmotiv som byggjer på forma til nye skot på trebregna Cyathea dealbata (ponga eller silver fern).
Sigling under Sommar-OL 1996
Europajolle
<br style="clear:both;" />
Koru
Nyare bruk av koru
Den newzealandske kunstnaren Gordon Walters brukte korumotivet mykje i kunsten sin på 1960-talet. Hans minimalistiske tolking av koruen var nyskapande, men også kontroversiell i samtida, særleg ettersom han ikkje sjølv var maori. Motivet blir i dag brukt i ei rekkje former for kunst, brukskunst og smykke, til dømes utskoren pounamu (greenstone).
Eit flaggforslag til New Zealand utforma av Friedensreich Hundertwasser i 1983 hadde ein grøn koru på kvit bakgrunn som symbol. Stiliserte korumotiv er brukt er brukt i logoar for Radio New Zealand, Air New Zealand og det newzealandske miljøverndepartementet, og elles som eit symbol på newzealandsk natur og planteliv.
Emma Island
Emma Island er ei øy med snøfrie, taggete fjelltoppar gjennom isen, som ligg 1,5 km aust for Louise Island og 6,5 km vest for Isla Nansen Sur i sørvest i innløpet til Wilhelmina Bay, utanfor vestkysten av Graham Land. Ho vart oppdaga av Belgica-ekspedisjonen, 1897–99, under løytnant Adrien de Gerlache, and kalla opp etter mora hans, Emma de Gerlache de Gomery.
Muhammad Ali
Muhammad Ali, opphavleg Cassius Marcellus Clay, var ein USA-amerikansk boksar frå Louisville i Kentucky som fleire gongar var verdsmeister i tungvektsklassa. Han forsvarte VM-tittelen i 19 kampar. Under Sommar-OL 1960 vann han gullmedaljen i lett tungvekt.
Half-Earth
Half-Earth er den første og mest kjende boka til den amerikanske evolusjonsbiologen og populærvitskapsforfattaren Edward O. Wilson. Ho kom ut i 2016 som den siste boka i ein trilogi som byrja med The Social Conquest of Earth (2012) og fortsette med The Meaning of Human Existence (2014). Tittelen viser til eit forslag om å erklæra halvparten av jordoverflata som eit naturreservat utan menneske for å verna om det biologiske mangfaldet i verda.
Árakhthos i Árta
Árakhthos (gresk Άραχθος) er ein tidlegare kommune i periferieininga Árta i Ípiros i Hellas. Árakhthos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Nikólaos Skoufás. Han har namn etter elva Árakhthos.
Price Bluff
Price Bluff er ei stor klippe 10 km nordaust for Mount Mooney, som ligg nær enden av Robisonbreen i Dronning Maudfjella i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter løytnant Robert P. Price i US Navy, fotografisk offiser som var observatør på dei mange flyfotografitokta under Operasjon Deep Freeze 1965 og 1966.
Galeas
Galeas var eit tomasta seglskip med ni eller ti segl, der den fremste masta (stormasta) var høgst og den bakerste (messanmasta) var noko lågare. Galeasar var vanlege på norskekysten frå rundt 1800 og til midt på 1900-talet. Dei vart nytta både til fraktefart på kysten og for utanriksfart i Nordsjøen og i Austersjøen. Skroget var ofte likt med skroget på jakter, med baugspyd og tverr hekk. Galeasen kan sjåast på som ei vidareutvikling av skipstypen jakt og nokre galeasar var omrigga jekter og jakter. Ved at seglarealet vart delt mellom to master var arealet per mast mindre og difor lettare å handsame. Ein kunne difor segla med litt mindre mannskap.
Etnologi
Namnet «galeas» har eit fransk/italiensk opphav: galéace/galeazza, som i sin tur stammar frå krigsskiptypen galei, som vart nytta av romarane og fønikarane. Men det er stor skilnad på oldtidsgaleiane og frakteskipa nytta i Nord-Europa.
Rigg
Stormasta hadde same rigg som jakter: eit gaffelrigga snesegl og ofte toppsegl, pluss to råsegl: skværsegl og breifokk. Galeasar var ofte utstyrte med fire stagsegl: stagfokk, to klyverar og jagar. Rett framom stormasta var det enda ei mast, kalla snaumast, som hadde som einaste funksjon å fungera som løpegang for rærne til skværseglet. Mesanmasta hadde gaffelrigga snesegl og toppsegl.
Fleire typar
Tidlege galiasar var ofte omrigga jekter eller jakter. Nokre av desse hadde større skværsegn enn snesegl og kanskje berre to eller tre stagsegl. Slike omrigga jekter vart ofte kalla «jektgalias». Omrigga jakter vart kalla «jaktgalias». På same vis vart omrigga sluppar av og til refererte til som «sluppgaleasar».
Etter 2. verdskrigen vart nokre galeasar utstyrte med motor og kalla «motorgaleas». Overgangen til motor føregjekk ofte trinnvis, ved at ein fyrst installerte ein liten motor og reduserte storleiken på riggen noko. Ein kunne då nytta motoren ved vindstille for å koma ut i ope farvatn der det var segelvind. Etter 2. verdskrigen var det vanleg å installera ein større motor og fjerna riggen heilt.
Darrell Leonard
Darrell Leonard er ein Los Angeles-basert trompetist, komponist og arrangør.
Han spelte og turnerte med Delaney and Bonnie and Friends frå 1970 til 1973. Seinare har han spelt på innspelingar med Taj Mahal, Stevie Ray Vaughan, Buddy Guy, Keb' Mo, B.B. King, The Rolling Stones, Bonnie Raitt, Jimmy Smith, Percy Sledge, Barry Goldberg og Glenn Frey.
Han har vunne Grammyprisen for arbeidet sitt med Taj Mahal og The Phantom Blues Band.
Sigvart Dagsland
Karriere
Dagsland voks opp på Stokka med to sysken, og starta musikkarrieren sin som gutesopran i Stavanger Domkor i 1975, og gjekk over i Sentralkoret for Stavanger-skulane som tenor i 1978. I tillegg lærte han piano i 7 år i barndommen, og gjekk til songpedagog i to år.
Rundt 1980 blei han med i Ten-Sing-koret Sky-Sing. I 1980 starta han sitt eige band, Tor og Liv som også vart orkester for Sky-Sing. Tor og Liv gav deretter ut ein demo, som kom Erik Hillestad frå Kirkelig Kulturverksted i øyra, og Dagsland fekk slik kontakt med Hillestad.
Hausten 1982 opptrådte Dagsland i den kontroversielle musikalen Dans med oss, Gud, som også resulterte i plateutgjeving. Same året vart han med i humorgruppa Løgnaslaget saman med m.a. Per Inge Torkelsen, deltok på ein revy og gav ut to plater med dei. Som utdanning tok Dagsland forøvrig storfag i juss (1. og 2. avdeling) og grunnfag i nordisk litteratur og språk i Universitetet i Bergen.
I 1984 gav Dagsland endeleg ut sin fyrste singel åleine: Hendt i dag, produsert av Erik Hillestad for Kirkelig Kulturverksted. Hans fyrste solo-LP, Joker, kom ut i 1985, også på same plateselskap. Etter Joker byrja Sigvart sin karriere verkeleg å få luft under vengjene, og plata Alt eg såg frå 1990 gjorde han fortent til Spellemannprisen. Samarbeidet med Kirkelig Kulturverksted har til no resultert i ti plateutgjevingar for Dagsland, og han har gjeve ut 5 på andre plateselskap. Berre i Noreg har Dagsland selt over 250.000 plater.
Særpreg og mangfald
Stilen på songane til Dagsland er ofte melodiøse pop-balladar på Stavanger-dialekt, men han er samtidig musikalsk allsidig. I løpet av karrieren sin har han m.a. henta inspirasjon frå både gregoriansk musikk, folkemusikk frå Asia, argentinsk musikk og jazz. På ei av platene sine, Underlig frihet, syng han duett med kona, Karoline Krüger. I 2002 deltok han på joleplata Det skjedde i de dager med Prinsesse Märtha Louise og Oslo Gospel Choir. Plata selde i over 120.000 eksemplar. Dagsland har også gjeve ut cd-ar på engelsk, m.a. den siste utgjevinga hans, salmeplata Hymns frå 2009.
Diskografi
I tillegg medverkar Dagsland på mellom anna desse platene:
Romeriksbreen
Romeriksbreen er namnet på ein del av innlandsisen som under avsmeltingstida etter den siste istida (for ca. 9000 år sidan) låg over Romerike. Han trekte seg tilbake i rykk, eller trinn, og i kvart av desse vart det like føre isen avsett store breelvterrassar og delta. Grus og grov sand vart avsett nærast isfronten, finare sand og leire lenger vekk. På sandområda (moane) med furuskog er det i dag mange grustak. Leirområda dannar det beste landbruksarealet i flatbygdene på Romerike.
Trinna kallast, frå sør til nord, Bergertrinnet, Jessheimtrinnet, Hauersetertrinnet, Daltrinnet og Minnesundtrinnet. Særleg ved Hauerseter- og Daltrinnet er det mange grytehol som utgjer eit karakteristisk trekk i landskapet. Dei fleste israndavsetningane vart avsett i havet som dengong stod ca 205 m høgare enn no.
Barsel
Barsel (latin puerperium) er tida under og like etter ein barnefødsel. Innan obstetrikk reknar ein barselperioden som dei første seks vekene etter ein fødsel. Ei kvinne som er i denne perioden kan ein kalla ei barselkvinne eller barselkone. I løpet av barseltida endrar kvinnekroppen seg tilbake til ein ikkje-gravid tilstand gjennom endringar som hormonnivået og livmorstorleiken. Samtidig byrjar mjølkeproduksjonen.
Verdshelseorganisasjonen (WHO) har omtalt barseltida som den mest kritiske men likevel også den mest oversette delen av liva til både mor og barn; dei fleste dødsfall for begge gruppene finn stad i denne perioden. I barseltida er det mellom anna risiko for stor bløding, infeksjon og blodpropp. Det er også mogleg å utvikla visse psykiske lidingar som fødselsdepresjon, posttraumatisk stressliding (PTSD) og i nokre sjeldne høve postpartumpsykose.
Soge
Ordet «barsel» er avleidd av «barnsøl», og viste opphavleg til feiringa av ein barnefødsel, gjerne ved dåpen. I Noreg har det også vore skikk å vitja barselkoner og gje dei nærande mat, som barselgraut.
Emperor Island
Emperor Island er ei lita øy i Marguerite Bay, som ligg like nordaust for Courtier Islands i Îles Dion. Øyane i denne gruppa vart oppdaga og grovt kartlagde i 1909 av Den franske antarktisekspedisjonen. Denne øya vart kartlagd i 1948 av Falkland Islands Dependencies Survey og fekk dette namnet av UK Antarctic Place-Names Committee på grunn av eit lågt eid av stein og grus ved søraustenden av øya der keisarpingvinar overvintra.
Neokhóri i Árta
Neokhóri (gresk Νεοχώρι) er ein landsby i periferieininga Árta i Ípiros i Hellas. Neokhóri var hovudsete i den tidlegare kommunen Árakhthos, som no er ei kommunaleining i kommunen Nikólaos Skoufás.
Andrew Qappik
Andrew Qappik CM er ein kanadisk inuittisk biletkunstnar, kjend for grafikk og for å ha utforma våpenskjoldet til Nunavut-territoriet.
Qappik er fødd i Nunataq i Nordvestterritoria, no i Nunavut, og busett i Pangnirtung i Nunavut. Onklane hans Solomon og Imoona Karpik var også kunstnarar, og oppmuntra han til å teikna.
Verka til Qappik viser både dyr og tradisjonell inuittisk kultur, som han har lært om frå eiga erfaring og soger frå bestefedrar og andre slektningar. Nokre av desse slektningane har også verka inn på den kunstnariske stilen til Qappik. Han føretrekk å framstilla realistiske eller naturalistiske scener frå arktisk liv og har ei instinktiv forståing for linjer, form og komposisjon, med bruk av lysare fargetonar med lite negativt rom.
Qappik sine verk blir gjevne ut av Pangnirtung Print Shop, som er del av Uqqurmiut Centre for Arts & Crafts. Verka hans er blitt stilte ut ved fleire museum, mellom anna British Museum,    National Gallery of Canada, Winnipeg Art Gallery, Canadian Museum of History og Dennos Museum Center.
Han blei utnemnd til Member of the Order of Canada i 2017 for bidraga sine til utforminga av våpenskjoldet til Nunavut og logoar for Government of Nunavut og Nunavut Tunngavik Incorporated.
Rike
Rike (av norrønt ríki, 'herredøme') er eit landområde der ei viss makt herskar. Omgrepet kan visa til eit større rike (også kalla imperium), til mindre sjølvstendige og suverene statar, eller til lydrike som på visse område er underlagd eit anna styre. Omgrepet kan også ha ei religiøs tyding der ein kan snakka om Guds rike, himmeriket eller dødsrike.
Kjente rike gjennom tidene er mellom anna Romarriket, Det osmanske riket og Det tysk-romerske riket. Moderne landnamn som Sverige (Svearike) og Austerrike (Österreich) er også danna med nemninga rike.
Omgrep som har med statsmakt og styre eller som gjeld for eit visst rike kan ha nemningar med riks- i seg, som riksforstandar, riksdalar, riksmål, riksadvokat, rikskringkasting eller innanriks. Ein kan bruka nemninga til å skilja mellom folk som høyrer til eit rike og dei som ikkje gjer det. I Finland kan ein til domes kalla svenskar frå Sverige for «rikssvenskar» medan svensktalande finnar blir kalla «finlandssvenskar». På same vis kan tysktalande i Luxembourg, Elsass, Sveits og Austerrike kalla tysktalande frå Tyskland for «rikstyskarar» (Reichsdeutschen).
Ordsoge
Ordet «rike» er nærskyld med adjektivet «rik», og finst i alle germanske språk. Det har røter til urgermansk og har indoeuropeiske kognatar, til dømes sanskrit rājyám, rāyàm, rājyam ('herravelde, kpngadøme, rike'). På latin finn ein kongsnemningane rex og regina som motsvar, og i gammalgallisk finst rix, som i Dumnorix og Vercingetorix.
Annan bruk
Innan biologisk taksonomi snakkar ein også om rike, då om eit fåtall større grupper ein deler organismar inn i, som dyreriket og planteriket.
Ilanz
Kommunen ligg i Ilanz kreis og er den første byen ved Rhinen etter kjelda hennar, som her vert til Vorderrheindalen.
Illanz er eit handelssenter for det omliggande område og den næraste større byen til vintersportstaden Weisse Arena lenger oppe i dalen. Ilanz har ein stor togstasjon, supermarknad og sjukehus.
Ilanz ligg der Surselva- Vrin/Valsdalen møter. Mellom dei ligg Piz Mundaun. Nabolandsbyane Ruschein og Ladir are accessed from Ilanz, samt Vrin, Vals og Obersaxen. Han består av landsbyen Ilanz og sidan 1978 landsbyen Strada.
Martina Gaux
Martina Gaux er ein norsk forfattar.
Båstads kommun
Båstad kommune ligg helt nordvest i det svenske länet Skåne län i landskapa Skåne og Halland. Kommunen har grensar til nabokommunane Ängelholm i Skåne län og Laholm i Hallands län. Administrasjonssenteret i kommunen ligg i Båstad.
Geografi
Kommunen omfattar mesteparten av Bjärehalvøya, som ligg mot Kattegat sør for Laholmsbukten og nord for Skälderviken. Høgdedraget Hallandsås strekkjer seg austover på halvøya frå Hovs Hallar, og har tradisjonelt vore rekna som grensa mellom landskapa Halland og Skåne. Det er mange fine sandstrender langs kysten, og sommarturisme er ei viktig næring i kommunen. Heilt i vest ligg øya Hallands Väderö som har status som naturreservat.
E6/E20 går gjennom kommunen. Båstad er knytt til det svenske jernbanenettet gjennom Västkustbanan.
Anders Kirkhusmo
Anders L. Kirkhusmo var ein norsk pedagog og fagleg tillitsvald, mellom anna som formann i Noregs Lærarlag i 16 år. Han var med på å grunnleggja Noregs Unge Venstre og var den første leiaren i organisasjonen.
Kirkhusmo hadde lærarutdanning frå Klæbu seminar 1885–87. Han arbeidde som kyrkjesongar i Røros frå 1889 til 1892, og underviste deretter i folkeskulen i Tolga, Brekken, Os og Nord-Odal. Han var lærar ved Elverum seminar 1896–1902. Etter dette arbeide han i skulane i hovudstaden. Han var overlærar ved Vaterland skole frå 1917 og ved Majorstua skole frå 1927 til 1935. Han var òg engasjert ved Norsk Korrespondanseskole.
1790 Volkov
1790 Volkov er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 9. mars 1967 av Lyudmila Ivanovna Chernykh ifrå Krim-observatoriumet i Nauchnij.
Anders Kirkhusmo
Kirkhusmo hadde ei rekkje faglege tillitsverv. Han var formann for Oslo lærerforening, og seinare for Noregs Lærarlag (1917–33). Han bidrog sterkt til å modernisera organisasjonen, og under leiinga hans brukte lærarlaget middel som boikott og blokade i lønskampen. Då han gjekk av som formann, blei han utnemnd til æresmedlem av laget.
Han sat i fleire offentlege utval om skulespørsmål og medverka slik til at einskapsskulen blei lovfesta på 1930-talet. Han leia òg arbeidet med å utforma framhaldsskulelova. Han var òg ein forkjempar for å utvikla lærarutdanninga.
Kirkhusmo var med å stifta både Kristiania Unge Venstre og Noregs Unge Venstre, og han var formann for Noregs Unge Venstre frå 1909 til 1912. Han var engasjert i partiet sitt avisarbeid gjennom Dagbladet og Østlendingen.
Også i den frilynde ungdomsrørsla var han aktiv. I 1892 var han første formann i Breidablikk, som var ein samorganisasjon for ungdomslag i Nordøsterdalen og Sør-Trøndelag. Seinare var han i mange år nestformann i Bondeungdomslaget i Kristiania.
Recely Bluff
Recely Bluff er ein snø- og fjellskrent i nordaustsida av Mount Siple på Siple Island. Skrenten ligg 13 km nordaust for toppen av fjellet. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi frå U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Frank J. Recely jr., ein forskar på ionosfæren i US Antarctic Research Program (USARP) ved Byrd-stasjonen i 1965.
Anders Kirkhusmo
I 1945 gav han ut memoarane Minner fra et langt arbeidsliv.
Lærarlaget har reist ein minnestein over han i Ålen.
Keri Hulme
Keri Hulme var ein newzealandsk forfattar som var best kjend for romanen The Bone People (norsk Margfolket).
Oppvekst
Hulme vart fødd i Christchurch, på Sørøya på New Zealand. Foreldra var av engelsk, skotsk og maori- (Ngāi Tahu) avstamming. «Familien vår stammar frå ulike folk: Kai Tahu, Kāti Mamoe (maori iwi frå Sørøya), immigrantar frå Orknøyane, Lancashire, Færøyane og/eller Noreg», har Hulme fortald til magasinet Contemporary Women Poets.
Hulme arbeidde som tobakksplukkar i Motueka etter at ho hadde fullført skulegangen. Ho byrja å studera jus ved University of Canterbury i 1967, men avbraut studiane etter fire terminar og vende attende til tobakksplukkinga. Elles arbeidde ho som kokk og posttilsett, men også med bygningsarbeid og fiske. 25 år gammal flytta ho inn i ein einsam bustad på vestkysten av New Zealand for å kunna skriva uforstyrra, lesa, måla og fiska. Ho bur no i Okarito i West Coast.
Karriére
I 1972 sette Hulme seg føre å skriva på full tid, men trass i støtte frå familien, vart ho nøydd til å venda attende til arbeidet ni månadar seinare. Ho heldt fram med skrivinga, og somme av arbeida hennar vart publiserte under psevdonymet Kai Tainui. På denne tida arbeidde ho med romanen The Bone People, som til slutt vart utgjeven i februar 1984. Boka vart refusert av fleire forlag før ho vart utgjeven av Spiral Collective. I 1984 vann boka New Zealand Book Award for Fiction og Bookerprisen i 1985.
Hooiberg
Hooiberg er ein vulkansk formasjon på Aruba. Han ligg nesten i sentrum av øya, og ein kan sjå han frå nesten kor som helst på øya. På ein klar dag kan ein sjå Venezuela frå toppen.
Jorge Llopart
Jorge Llopart Ribas, katalansk; Jordi Llopart Ribas var ein spansk kappgjengar frå El Prat de Llobregat i Katalonia som spesialiserte seg på 50 km. Han vart europameister på distansen i 1978 og vann OL-sølv i same i 1980.
Aktiv
Llopart gjekk heilt til topps då han i 1978 gjorde sin internasjonale meisterskapsdebut i Praha-EM. Han vann ein klar siger på 50 km, halvtanna minutt føre favoritten, Sovjetunionens Venjamin Soldatenko. Året etter presterte Llopart sin livsrekord på distansen då han 26. august vann ei tevling i Reus i Katalonia etter 3.44.33 tids gange. Under dei olympiske sommarleikane i Moskva i 1980 sikra han seg sølvmedaljen, frågått med to minuttar av Hartwig Gauder frå Aust-Tyskland. Sidan makta ikkje Llopart å vinne medaljar i dei store meisterskapane. Han kom på sjetteplass i EM 1982, sjuandeplass i Sommar-OL 1984 og vart niandemann i EM 1986.
Ole Anunsen Strøm
Ole Anunsen Strøm var ein norsk, offiser og politikar frå Skoger i Buskerud.
South Downs
Området strekkjer seg omkring 100 km gjennom East Sussex, West Sussex og Hampshire. Turevegen South Downs Way går langs området. Dei mest kjende klippene er Beachy Head ved Eastbourne og Seven Sisters mellom Eastbourne og Seaford. Det høgaste punktet er Butser Hill, som når 270 moh. og er ein av England sine «marilyn-toppar».
Ole Anunsen Strøm
Strøm var medlem av heradsstyret i Norderhov frå 1898, varaordførar 1905-07, og ordførar i Norderhov i åra 1908-16 og 1923-25. Han var stortingsrepresentant for einmannskrinsen Ringerike i Buskeruds amt perioden 1910-12. Strøm representerte Venstre i kommunestyret og Frisinna Venstre på Stortinget. På Stortinget var han medlem i militærkomiteen.
I 1928 vart Strøm Borgardådsmedaljen.
Spinnerokk
Spinnerokk eller rokk er ein reiskap for spinning av garn. Ein spinnerokk har eit spinnehjul som driv teinen rundt. Rokken var ei tids- og arbeidssparande nyvinning då han tok over for handtein. I Noreg skal dette ha skjedd utover på 1600-talet.
Jerólakkos
Jerólakkos (gresk Γερόλακκος, tyrkisk Alayköy) er ein distriktsby på Kypros og ein lokalstyrd busetnad i Levkosía i Republikken Kypros.
Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene, frå 1983 administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som kommunen Alayköy i distriktet Lefkoşa.
Jerólakkos inngår i storbyområdet til Lefkoşa (Nord-Levkosía).
Grete Prytz Kittelsen
Virke
Grete Prytz Kittelsen hadde teke examen artium i 1935, og utdanna seg deretter til gullsmed ved Statens Håndverks- og Kunstindustriskole (SHKS) i Oslo, der ho tok diplomeksamen i 1941. Etter eksamen var ho i praksis hjå gullsmedfirmaet J. Tostrup i Oslo, som var eit familiefirma ho var knytt til ved å tilhøyre femte generasjon av denne gullsmedfamilien. I dei to siste åra av den andre verdskrigen flykta ho til Sverige og budde i Stockholm før ho i 1945 vart tilsett hjå Tostrup i Oslo for å vere med på ei fornying av vareutvalet i verksemda. I Stockholm hadde ho gifta seg med Arne Korsmo, som ho hadde vorte kjend med på Statens Håndverks- og Kunstindustriskole (ekteskapet vart oppløyst i 1960). I Stocholmstida vart dei gode vener med Lis og Jørn Utzon, og  desse fire skulle kome til å inspirere kvarandre kunstnerisk på gjensidig vis. Dei var alle eit studieår i USA og på ei lengre reise i Mexico i 1949-50 som stipendiatar, og møtte i USA formgjevarane og arkitektane Frank Lloyd Wright, James Prestini, Ray og Charles Eames, Ludwig Mies van der Rohe og andre. Kontaktane som dei knytte medan dei var i USA gav dei mellom anna høve til å invitere førelesarar til Statens Håndverks- og Kunstindustriskole, til å skipe utstilling om amerikansk formgjeving og til sjølv å take del på internasjonale utstillingar og konferansar der dei kunne møte tonegjevande personar og motta impulsar frå mange hald.
Grete Prytz Kittelsen er særleg vidgjeten for emaljearbeida sine (smykke og gjenstandar av metall, dekorert med lag av emalje, som er eit hardt, tynt, glassliknande stoff). Ho har kome fram til nye måtar å handsame overflata på sølvet på, til dømes eit sølvfat, før det var emaljert, slik at verknaden av lyset, fargane og skuggeeffektane i emaljen og mønstra i graveringa vart rikare og meir intense. Mellom anna prøvde ho seg fram med preging, siselering, sandblåsing og gravering, og kom på byrjinga av 1950-talet fram til ein særleg måte å nytte ein liten handfres på, anten i frie, store rørsler, eller i presise mønstre i liten storleik. I dei op-artliknande mønstra sine føregreip ho element som ofte vart å sjå i biletkunsten på 1960-talet. Ho har òg nytta seg av ein metode ho gav nemninga skrapeteknikk, og som gjekk ut på å dekkje eit sølvfat med emaljepulver som ho skrapa teikninga inn i og dekte med eit nytt lag klår emalje.
Utmerkingar og ettermæle
Grete Prytz Kittelsen er representert mellom anna i kunstindustrimusea i Noreg, Nasjonalmuséet i Stockholm og H.M. Dronning Margrethe IIs samling i København, og ho mottok fleire prisar og utmerkingar. Ho vart riddar av 1. kl. Den Kongelige Norske St. Olavs orden i 1986, og fekk Prins Eugen-medaljen i 2008, ein medalje som Sveriges konge gjev for framifrå kunstnarleg virke.
I 2018 blei fleire bygningar og auditorium ved OsloMet gitt nye navn. OsloMet har ein tradisjon med å gi bygningane navn etter historiske personar, og da primært kvinner som har betydd mykje for fagområde ved universitetet. Eit av auditoria ved studiestaden Kjeller blei gitt namnet Grete Prytz Kittelsens auditorium, og ligg i Karethe Johnsens hus.
Daimari
Daimari er ei strand og bukt på den nordlege kysten av Aruba, nord for Angochi.
Gullsmed
Gullsmed er nemninga for ein handverkar som har som yrke å produsere, reparere og restaurere smykke (som til dømes ringar, kjede, brosjer) og andre typar gjenstandar av edle metall, som oftast i gull- og sølv-legeringar med fastsett innhald av det edle metallet. Forminga av metallet går føre seg ved mellom anna valsing, trådtrekking, klipping, lodding, filing og pussing, og dessutan ved støyping, særleg når det gjeld masseproduksjon av smykke. Til faget høyrer det òg å montere smykkesteinar og perler i smykke. Gullsmedar kan dessutan lage gjenstandar av andre metall med eit overflatelag av edelt metall, til dømes forsølva pokalar eller servise, eller legge emalje (eit hard, glasaktig stoff) som pryd på gjenstandar og smykke.
Sjølv om det er vanlege no til dags at dei fleste gullsmedgjenstandane er støypte masseprodukt, skal gullsmedane òg kunne lage skisser og utkast til særeigne produkt som kundar kan ha ynske om å få laga.
Kaposi-sarkom-assosiert herpesvirus
Kaposi-sarkom-assosiert herpesvirus (KSHV) eller menneskeherpesvirus 8 (HHV-8) er eit gammaherpesvirus i slekta rhadinovirus som kan infisera menneske. Det kan valda sjukdomar som Kaposi-sarkom, særskilt hjå homoseksuelle AIDS-pasientar og organmottakarar, multisentrisk Castleman-sjukdom og primært effusjonslymfom.
KSHV har eit genom på mellom 160 og 175 kilobasar. Det kodar for minst 86 protein, 12 mikro-RNA og fleire ikkje-kodande og komplementære RNA-molekyl. Etter inngang i ei vertsselle, ved vedverande infeksjon, vil DNA-molekylet verta sirkelforma og opphalda seg i sellekjernen som eit miniatyrkromosom, i fleire kopiar. Desse kopiane vil knyta til seg histon-molekyl og kan regulerast epigenetisk.
Anders Jensen Horgen
Anders Jensen Horgen var ein norsk skog- og gardbrukar frå Hokksund i Øvre Eiker. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i åra 1913-21.
Han var son til ein laksefiskar på strandstaden Hokksund. Far hans døydde då Anders var fire år, så det vart mora og hennar bakeriverksemd som fødde familien ei tid framover. Fram til 1896 var han tømmerfløytar og tømmerdelar, og deretter formann i eit trelastfirma i Drammen. Frå 1898 dreiv han eiga trelastforretning, og i tillegg var han gardbrukar på Horgen i Nedre Eiker frå 1900.
Horgen var medlem i Øvre Eiker heradsstyre i seks år: Frå 1904 var han med i Nedre Eiker heradsstyre, ordførar frå 1908 til -16. Horgen representerte Buskerud krins på Stortinget i periodan 1913-15, 1916-18 og 1919-21. Han var heile tida medlem i Protokollkomiteen. Ved den fyrste kløyvinga av Arbeidarpartiet i 1921, var han mellom dei ikkje braut ut.
1791 Patsayev
1791 Patsayev er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 4. september 1967 av Tamara Mikhailovna Smirnova ifrå Krim-observatoriumet i Nauchnij.
Valerij Gopin
Valerij Pavlovitsj Gopin er ein russisk tidlegare handballspelar frå Seltso i Brjansk oblast. Han vart olympisk meister 1988 og 1992 for Sovjetunionen, verdsmeister 1993 og 1997 for Russland og europameister 1996 med same landslaget. Fekk også med seg to-VM-sølv og eitt EM-sølv. Han deltok i 187 landskampar for Sovjetunionen og Russland.
Gopin var venstrekant i Lokomotiv Tsjeljabinsk i ti år fram til 1991. Deretter var han i tre sesongar aktiv i Spania og sidan to i Italia. Frå 1996 gjorde han teneste i fire ulike klubblag i Tyskland, før han reiste tilbake til italienske Meran. Han la opp i 2003.
Yingzong av Song
Yingzong av Song, personleg namn Zhao Shu, var den femte keisaren av Song-dynastiet i Kina. Det opphavleg personlege namnet hans var Zhao Zongshi, men det blei endra til «Zhao Shu» i 1062 ved eit keisarleg dekret. Yingzong herska frå 1063 til han døydde i 1067. Etter han blei eldstesonen, Shenzong, keisar.
Nordpadde
Nordpadde, vanleg padde eller berre padde (Bufo bufo) er eit amfibium, og den einaste arten i paddefamilien som finst i Noreg.
Padda er brungrå og vortete med flatt, breitt hovud og store augo. Ho kan bli opp til 12 cm lang, og hoa er størst. Mesteparten av kroppen til padda skil ut gift, men særskilt mykje frå dei store kjertlane i nakken. Gifta vernar paddene mot å bli eten av rovdyr, og kan truleg også vera til vern mot infeksjonar. På grunn av gifta har padda få naturlege fiendar. Viss padda kjenner seg truga, vil ho ikkje hoppa vekk, slik som frosk gjer. Padda bles seg heller opp for å sjå større ut, og går roleg.
Padda skil seg elles frå frosk ved at ho er noko større, og at fotrots-knuten på bakfoten er blaut og mindre enn halvparten så lang som inste tåa. Snuten til padda er meir avrunda enn froskesnuten, og buken har flekkar. Padder går dessutan meir enn dei hoppar, i motsetnad til frosk.
Padder er vekselvarme, og lever både på land og i vatn. Vaksne padder pustar stort sett med lunger, og må opp av vatnet for å pusta innimellom. Dei kan også pusta litt gjennom huda. Føda til padda er insekt, ormar m.m. Padda overvintrar nedgravd i jorda eller på frostfrie stader, som i holer eller under vedstablar. Ho legg egg i lange snorer i ferskvatn i mai, med to til fire egg i breidda. Padda er utbreidt i det meste av Europa, i Nord-Afrika og i Asia til Japan og Kina. I Noreg finst ho i heile Sør-Noreg heilt nord til polarsirkelen.
Heidi Nordby Lunde
Heidi Nordby Lunde er ein norsk skribent og politikar frå Oslo. Heile tingperioden 2013-17 møtte ho på Stortinget som vararepresentant for statsråd Ine Eriksen Søreide, Høgre-representant frå valkrinsen Oslo. Sidan 2017 har Lunde hatt fast plass på Stortinget, også då vald frå Oslo. På stortinget 2013-17 var ho medlem i Finanskomiteen, 2017-21 hadde ho sete i Arbeids- og sosialkomtieen. Lunde er liberalist og var 3. vararepresentant til stortinget 1993-97, vald for Framstegspartiet i Oslo. I 2005 melde ho seg inn i partiet Høgre og er sidan 2018 leiar i lokallaget. Hausten 2017 var Lunde vald til leiar i Europabevegelsen i Norge.
Middelburg
Middelburg er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zeeland, der han er hovudstad, med om lag 48 000 innbyggjarar (2018).
Ladir
Ladir er ein kommune i distriktet Surselva i den sveitsiske kantonen Graubünden. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1276 meter over havet.
Kommunen ligg i Ilanz kreis og består av landsbyen Ladir og eksklaven Dadens da Ladir ved fjellet Crap Masegn. Kommunen strekkjer seg ikkje heilt ned til breidda av Rhinen.
Helleristingane i Skogerveien
Helleristingane i Skogerveien i Drammen er eit felt med veideristninger frå sein eldre steinalder, ca. 6000 før notid.
Handball under Sommar-OL 1988/Karar
Handball under Sommar-OL 1988 for karar vart avvikla frå 20. september til 1. oktober 1988 i Suwon, bortsett frå finalen og bronsekampen som fann stad i Seoul. Tolv land deltok i turneringa: Algerie, Aust-Tyskland, Island, Japan, Jugoslavia, Sovjetunionen, Spania, Sverige, Sør-Korea, Tsjekkoslovakia, Ungarn og USA.
Laga var delt inn i to grupper med seks lag i kvar, der alle laga i gruppa spelte kamp mot einannan. Gruppevinnarane, Sovjetunionen og Sør-Korea, møttest til finale, medan gruppetoarane møttest til kamp om bronseplassen. Dei andre laga møttest til plasseringskampar, basert på plassering i gruppene. Jugoslavia sigra 27–23 over Ungarn i bronsefinalen.
Finalen
Sovjetunionen, som vann alle kampane i gruppespelet, tok tidleg kontroll over finalekampen mot vertslandet Sør-Korea. Etter 17–11 ved pause, auka det sovjetiske mannskapet til siger 32–25 i den andre omgangen.
Enterprise Island
Enterprise Island, Isla Lientur, Isla Nansen Norte eller North Nansen Island er ei øy som ligg ved nordaustenden av Isla Nansen Sur i Wilhelmina Bay, utanfor vestkysten av Graham Land. I dag vert øya ofte vitja av cruiseskip i Antarktis.
Helleristingane i Skogerveien
Feltet består av to bergpanel rett ved sida av kvarandre, vestvendt og ca. 60 meter over havet. Ein reknar med at dei har lege i strandkanten då dei vart laga. Tilsaman er det 46 figurar, dei fleste av elg, men det er òg ein 2,3 meter lang kval, ein ubestembar fugl og eit dyr som har vore tolka som ein bever. Det er i tillegg ein del ubestemmelige teikningar. Dyra er utførte i ganske stilisert omriss og utstyrt med innvendig geometrisk ornering. Dette er det einaste veideristningsfeltet på Austlandet der det er avbilda både sjø- og landdyr.
Enterprise Island
Enterprise Island og Isla Nansen Sur (Nansenøya) vart først kartlagde som ei enkel øy og kalla «Île Nansen» av Belgica-ekspedisjonen under Adrien de Gerlache i 1898. Øyane vart godt kjende for kvalfangarar i området tidleg i 1900-åra og namna North Nansen Island og South Nansen Island vart nytta for å skilje dei. Sidan Isla Nansen Sur no har vorte nytta om den større øya, vart det nye namnet Enterprise Island gjeve til den mindre øya av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC), til minne om kvalfangstverksemda (verksemd er enterprise på engelsk) som ankra opp på sørsida av øya ved Foyn Harbor, eit stort senter for kvalfangstindustrien i området i 1916-1930. Foyn Harbor vart kartlagd av T. W. Bagshawe og M. C. Lester i 1921-22. Ho vart namngjeven av kvalfangarane etter kvalkokeriet Svend Foyn, som låg her 1921-22.
Helleristingane i Skogerveien
Feltet vart funne i 1930. Då vart det òg funne eit tredje felt rett nord for dei andre, som no ligg under gatelekamen i Skogerveien. På 1990-talet vart det oppdaga alvorlege tendensar til forvitring i bergflata, og det vart difor, i 2007, reist eit vernebygg som skal halda regnvatn og annan klimapåverknad ute. Ved arbeida kring dette vart det funne ei bergartsøks av nøstvettype, som moglegvis kan ha ein samanheng med ristingane.
Vardøger
Vardøger er etter norsk folketru eit varsel som går i førevegen for ein person. Ofte kan ein berre høyre vardøgeret, og det varslar om at personen som har vardøger er på veg. Det skal vere gode menneske som har vardøger. Trua på vardøger har ei viss utbreiing også i dag.
Etymologi
Vardøger kjem etter alt å døme av gammalnorsk *varðhygli, der første ledd er stammeforma av vǫrðr, som tyder «vaktar» eller «vaktmann», og der *-hygli er ei avleiing av hugr, som tydde 'hug, sinn, sjel, tanke, følgjeånd, vardøger'. Det ser ut til at vǫrðr kunne brukast synonymt med hugr, og dermed blir *varðhygli smør på flesk, men det er det mykje av i språket.