cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wild Things Run Fast
Wild Things Run Fast er det ellevte studioalbumet til den kanadiske visesongaren Joni Mitchell og hennar første av fire album for Geffen Records. Det kom ut i 1982 og ho gjekk her bort frå jazz og meir mot 80-tals pop. Det var det første albumet hennar med bassisten Larry Klein, som ho gifta seg med i 1982. Klein kom til å spele bass og vere medprodusent på dei neste fire albuma hennar. Etter albumet la Mitchell ut på ein verdsturné gjennom USA, Europa, Asia og Australia. Ein video frå turneen kom ut i 1983, kalla Refuge of the Roads. Innspelingane vart ikkje spelte inn under konsertane, men i eit studio etter turneen var over, og applaus lagt opp etterpå. Videoen har sidan vorte gjeven ut på DVD. Mitchell hevda at inspirasjonen for albumet kom frå musikken til populære band som Steely Dan, Talking Heads og The Police på eit diskotek under ei reise til Karibia i 1981. Ho sa at særleg The Police påverka stilen hennar og sa «den rytmiske hybriden deira, og plasseringa av trommene og lyden av trommene, det var noko av det som fekk meg lyst til å lage eit meir rytmisk album.»
Moon River
«Moon River» er ein song med melodi av Henry Mancini og tekst av Johnny Mercer. Han vann Oscarprisen for beste song for den første framføringa av songen av Audrey Hepburn frå filmen Breakfast at Tiffany's frå 1961. Mancini vann òg Grammyprisen for årets innspeling i 1962 og Mercer fekk prisen for årets song. Sidan originalen har songen vorte spelt av mange andre artistar.
Songen var med på å gje karrieren til Mercer eit nytt spark, etter at han i 1950-åra hadde vorte sett til sida då rock and roll erstatta jazzstandardar som popmusikken på den tida.
Ei bukt nær Savannah i Georgia, heimbyen til Johnny Mercer, vart kalla Moon River til ære for han og songen.
Originalen
Mercer og Mancini skreiv songen for Audrey Hepburn i hennar stemmeregister. Teksten starta først med «I'm Holly, like I want to be / like Holly on a tree back home ...», men dette vart seinare endra til å passe temaet i filmen Breakfast at Tiffany's.
Sjølv om ein instrumentalversjon vart spelt under opningsteksten i filmen, vart etkstne først høyrt i ein scene der Paul «Fred» Varjak (George Peppard) oppdagar at Holly Golightly (Hepburn) syng dei, akkompagnert av ho sjølv på gitar.
Hepburn-versjonen vart ikkje med på det første filmmusikkalbumet. I staden vart albumversjonen spelt inn av Mancini og koret hans gjeve ut som ein singel og nådde 11. plassen på singellista i Storbritannia. Berre månader etter Hepburn døydde i 1993 vart versjonen hennar gjeven ut på eit album kalla Music from the Films of Audrey Hepburn
«Moon River» vart òg nytta i filmen Born on the Fourth of July og i sjette sesongen av Mad Men, episode 13 «In Care Of».
Innspelingar
«Moon River» vart ein hitsingel for Jerry Butler seint i 1961, og nådde 11. plassen på Billboard Hot 100 i desember, to veker før Mancini oppnådde same plassering. På andre sida av Atlanteren spelte den sørafrikanske songaren Danny Williams inn songen og hadde ein hitversjon som nådde toppen av singellista i Storbritannia den siste veka i 1961. Sjølv om Andy Williams aldri gav ut songen som singel nådde albumet hans Moon River and Other Great Movie Themes, som kom ut i våren 1962, gullplate i oktober 1963 for å ha selt over 1 million kopiar.
Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre Art Blakey & The Jazz Messengers (instrumental), Aretha Franklin, Ann-Margret i 1962, Jonny Fair (Live), Lena Horne, Nico Fidenco på italiensk (1962), Joni James (1963), Jay and the Americans (1962), Pat Boone (1963), Bobby Solo på italiensk (1966), The Afghan Whigs, Herb Alpert & the Tijuana Brass (instrumental, 1969) Paul Anka, Blake, Louis Armstrong, Vic Damone, Billy Stewart i 1965, Bobby Vinton i 1965, Vince Guaraldi, Beru Revue, Mary Black, Sarah Brightman, Liz Callaway, Perry Como, Ben E. King, Ray Conniff, Bobby Darin, Ania Dabrowska, Dr. John, Dump, Billy Eckstine, The Four Freshmen, Connie Francis, Bill Frisell (instrumental), Emi Fujita, John Frusciante, Vincent Gallo, Judy Garland, Nora Aunor (live),PJ Harvey, Duane Eddy (instrumental i 1962), Karel Gott, Grant Green (instrumental), Patty Griffin, The Innocence Mission (denne versjonen vert stundom feilaktig tilskriven Milla Jovovich), Josh Ritter i ein akustisk innspeling for nettsida Daytrotter, Bradley Joseph (instrumental), Kim Yoo-jin, James Last, Trini Lopez, Lisa Ono, Joey McIntyre, The Bob Crewe Generation, Johnny Mathis, Brad Mehldau, The Three Tenors, Jane Monheit, Morrissey, Willie Nelson, Patsy Ann Noble, Eddi Reader, Jim Reeves, John Barrowman, John R. Barratt, R.E.M., Katie Melua, Andrea Ross, Eartha Kitt, Shirley Bassey, Frank Sinatra, The Killers, Rod Stewart, Barbra Streisand for The Movie Album (2003), Sarah Vaughan, Nan Vernon, Kid Koala, Westlife, Victoria Williams, The Divine Comedy, Tata Young, Tommy Emmanuel (2010), Helmut Lotti, Chiara Civello, Christine Collister, Diana Panton, Oscar Peterson (solopiano), Hirai Ken, Rumer, Kazumasa Oda, Khalil Fong, Royce Campbell og Susanne Sundfør.
Mercer spelte sjølv inn songen i 1974 for albumet hans My Huckleberry Friend.
Omsettingar
Ein nynorsk versjon av Moon River vart framført av Bjørn Tomren i semifinalen av Stjernekamp på NRK hausten 2021.
Fylkesveg 6674
Fylkesveg 6674 går mellom Eklesbakken og Jervan i Trondheim kommune. Vegen er 14,8 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 875 i Sør-Trøndelag.
Kommunar og knutepunkt
Bratsbergvegen Fv875
Tord Sigvaldaskald
Tord Sigvaldaskald (Þórðr Sigvaldaskáld) var ein islandsk skald som levde på byrjinga av 1000-talet. Han var far til skalden Sigvat Tordarson (Sigvat Skald), og han må difor ha blitt fødd ein gong før 980.
Snorre skriv om Tord Sigvaldaskald i soga om Olav den heilage, der det blir sagt at han var lenge hjå Sigvalde jarl og seinare hjå bror hans, Torkjell Høge. Etter den tida vart Tord kjøpmann, og han må òg ha vore på herjing i vesterveg. Der møtte han Olav Haraldsson, vart hans mann og følgde han sidan.
Tord der nemnt i tåtten om Sigvat Skald, og han er òg nemnt i ei lausavise av Sigvat Skald der det er skrive slik: «Tord, far min, var der tidlegare, hos kongen (Olav)». Tord er òg oppført i Skaldatal som skald hos Sigvalde jarl (der av namnet), men noko dikt av Tord er ikkje kjent. Truleg døydde han før 1030.
Han skal ha vore bestefar til skaldane Ottar Svarte og Ravn Hrutafjording (Hrafn Hrútfirðingr).
Notar
<references group="Note"/>
Barffhalvøya
Barffhalvøya er ei halvøy aust for Cumberland East Bay i Sør-Georgia, som strekkjer seg nordvestover frå Sörling Valley 13 km til Barff Point. Han vart truleg oppdaga av den britiske ekspedisjonen under James Cook i 1775. Halvøya er namngjeven etter det nordlegaste neset, Barff Point.
Bårsetbåten
Bårsetbåten er eit myrfunn av ein båt som var gjort i 1931 på Nordkvaløya i Karlsøy kommune i Troms. Funnet er frå siste halvdel av 800 talet. Utgravning vart utført av T. Soot-Ryen i 1934.
Georg av Hellas og Danmark
Georg (gresk Γεώργιος) var prins av Hellas og Danmark, høgkommissær av Den kretiske staten og den andre sonen til kong Georg I av Hellas og dronning Olga av Hellas.
Bårsetbåten
Nokre båtdelar kunne identifiserast. Men størstedelen var så morkne at det har vore vanskeleg å rekonstruere båten Det har vore ein del usemje om korleis han såg ut. Dei nedste bordgangane er klinka saman med jarnsaum, medan dei to øvste er sydde med tæger. Banda er festa til huda med surringsklampar i dei fire nedste bordgangane, og med trenaglar i dei to øvste. Båten har hatt innvendig esing langs ripbordet. Båten har hatt keipar og sideror.
Det har vore diskusjon om funnet var norrønt eller samisk.
I 1941 kom Gutorm Gjessing fram til at båten har hatt 8-9 rom, var 13,07 meter lang og 2,64 meter brei. Walter Meyer Pedersen meinte i 2002 at båten hadde hatt sju rom og ei totallengde på 10,08 meter.
At dei nedste bordgangane er kinka og dei øvste sydde, finn ein og til dømes i Kvalsundskipet.
Lars-Gunnar Larsson
Lars-Gunnar Larsson er ein svensk professor emeritus i finsk-ugriske språk ved Uppsala universitet (1982–2012).
Larsson disputerte 1981 på ei avhandling om grammatisk oppbygning av de austsjøfinsk språka og mordvinsk, og har mellom anna vitskapleg beskrive og dessutan skapt undervisningsmateriale for ulike samiske språk.
Eit festskrift vart kompilert til Larssons 65-årsdag.
Larssons etterfølgjar på lærestolen i finsk-ugriska er Rogier Blokland.
Tyrkisk i Eurovision Song Contest
Tyrkisk i Eurovision Song Contest gjev oversyn over bruken av det tyrkiske språket i Eurovision Song Contest. Den fyrste gongen ein song med tyrkisk språk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1975 då Tyrkia debuterte med «Seninle bir dakika» av Semiha Yankı. Sidan den gong har tre land delteke med til saman 31 ulike bidrag som har vorte framført heilt eller delvis på tyrkisk; 28 frå Tyrkia, to frå Tyskland og eitt frå Bulgaria. Av landa som kan delta er tyrkisk offisielt språk i Tyrkia og på Kypros.
Jidfa`ah
Jidfa`ah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Anchorage
Anchorage er ein by og ein kommune («borough») i den USA-amerikanske delstaten Alaska. Kommunen har ei flatevidd på 5 079,2 kvadratkilometer og 291 826 ibuarar (2010); drygt 40 % av folket i Alaska bur såleis i kommunen. Sjølve byen har i kring 240 000 ibuarar. Ordet «anchorage» tyder ankerplass.
Den 27. mars 1964 gjorde eit jordskjelv store skader på bygningar i byen, og fleire menneske omkom. Det såkalla Langfredagsskjelvet vart målt til 9,2 på Richterskalaen, og er det kraftigaste jordskjelvet i USA. I dag er City-hospitalet, teikna av Frank Lloyd Wright, den mest kjende bygningen i Anchorage.
I Anchorage finst to universitet, University of Alaska (skipa 1954) og Alaska Pacific University (skipa 1957).
Samferdsle
Anchorage har ein stor internasjonal flyplass, Ted Stevens Anchorage International Airport. Fly er eit viktig transportmiddel, mange gamle propellfly som DC-3 flyg framleis kommersielt i denne delstaten.
Anchorage er knytt til den einaste jarnvegen i Alaska; Alaska Railroad.
Dei tolv juledagane
Dei tolv juledagane er ein del av kyrkjeåret i dei fleste kristne kyrkjene. I mange vestlege kyrkjer dekkjer omgrepet same tidsrom som julekrinsen, frå juledagen 25. desember til og med heilagetrekongarsaftan 5. januar. For mange kyrkjesamfunn (som den anglikanske og den lutherske kyrkja) er dei tolv dagane identisk med juletida, men for andre, som den katolske kyrkja, varer kyrkjetida lengre enn dei tolv dagane.
I 567 fastla kyrkjemøtet i Tours dei tolv juledagane som ei heilag høgtid til å feira, med faste i advent som ei plikt for å førebu seg til feiringa. Ifølgje historikarar som Christopher Hill og William J. Federer blei dette gjort for å koordinera bruken av den julianske kalenderen i det vestlege Romarriket med dei månebaserte kalendrane ein nytta i dei austlege provinsane av riket.
Kyrkjemøtet merka seg at dagane mellom fyrste juledag og Kristi openberringsdag alle var festdagar for ulike helgenar, slik at munkar ikkje trengte fasta på desse dagane. Dei fyrste tre dagane av året skulle vera fylt av bøn og soning, slik at truande kristne skulle la vera å ta del i dei ville og heidenske markeringane av nyttårfeiringa. Det fjerde kyrkjemøtet i Toledo i 633 gjekk inn for ein streng faste i desse dagane, lik fastetida før påske.
I England i mellomalderen var dette ein periode av uavbroten festing, med eit klimaks på den tolvte dagen, Twelfth Night, som tradisjonelt markerte enden på juletida. I tudortida blei denne siste dagen kulturlet befesta då William Shakespeare brukte han som bakgrunn for eit av dei best kjende stykka sine, Twelfth Night. Ofte blei det vald ut ein Lord of Misrule til å leia julefeiringa. Julesongen «Twelve Days of Christmas» viser også til desse dagane.
Robert Boyle
Robert Boyle var ein anglo-irsk naturfilosof som levde på 1600-talet. Han er særleg kjend for sine arbeid i kjemi og fysikk, og er både omtalt som den første moderne kjemikaren og ein av pionerane for den vitskaplege metoden. Han fann fram til Boyle-Mariotte-lova, som skildrer tilhøvet mellom trykk og volum av ein gass. Boyle er også kjend for oppfinningar, og for teologiske verk.
Wegener Range
Wegener Range er ei fjellkjede med fjelltoppar over 1800 moh. søraust i Palmer Land i Antarktis. Ho strekkjer seg 80 km frå nordvest til søraust mellom Maurybreen og Fentonbreen. Fjellkjeda vart først fotografert frå lufta av U.S. Antarctic Service (USAS), 1940. Ho vart fotografert på nytt av U.S. Navy i 1966–69, og kartlagd frå bileta av US Geological Survey (USGS). I samband med at fleire namn i området er kalla opp etter forskarar på kontinentaldrift, vart fjella namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter professor Alfred L. Wegener.
Nils-Ole Foshaug
Nils-Ole Foshaug er ein norsk skulemann og politikar frå Målselv i Troms, ordførar 2015–19 i Målselv kommune. Sidan 2021 representerer han Troms og Arbeidarpartiet på Stortinget.
Foshaug er utdanna lærar. Sidan 1998 har han hatt leiiande stillingar ved ulike skular i Målselv, både ved barneskule og ungdomsskule, og som inspektør og som rektor.
Foshaug var medlem av kommunestyret i Målselv frå 2007, ordførar perioden 2015–19. Arbeidarpartiet gjekk tilbake ved kommunevalet 2019 og Foshaug lukkast ikkje behalde ordførar-ombodet. Derimot vart han vald inn i Stortinget 2021-25 som andrekandidat for Arbeidarpartiet i Troms. På Tinget er han medlem i Utanriks- og konstitusjonskomiteen.
Wilhelm Furtwängler
Wilhelm Furtwängler var ein tysk dirigent og komponist.
Under sine tidlegare yrkesår var han tilsett i Breslau, Zürich, München (1907–09), Strassburg (1910–11), Lübeck (1911–15) og Mannheim (1915–20). Frå 1922 samarbeidde han med Wienerfilharmonikarane, Leipzigs Gewandhausorkester og Berliner Philharmoniker,  som han vart sjefsdirigent for på livstid. Han dirigerte òg ved New York Philharmonic (1925–27), Festspela i Bayreuth (1931, 1936–37) og Covent Garden (1937–38).
I 1936 gav han opp alle oppdraga sine i Tyskland i protest mot at naziregimet bannlyste Mathis der Maler av Paul Hindemith. Arturo Toscanini ville at Furtvängler skulle etterfølgje han ved New York Philharmonic men han valde å ta opp att arbeidet i Tyskland, noko som skadde karrieren hans etter krigen.
Furtwängler vart kjend for dei frie tempovala sine og skatta tolkingar framfor alt av verk av Beethoven, Brahms og Wagner. Etter bortgangen sin har dirigenten nesten nådd kultstatus, noko ikkje minst det verdsomspennande nettverket av Furtwänglersällskap som finst i dag viser.
Diskografi (utval)
Wilhelm Furtwängler har gjort ei stor mengd opptak for grammofon. Her kjem berre eit fåtal.
Jean Hey
Moulins-triptykonet, ca 1498
Jean Hey (eller Jean Hay) er i dag identifsert, med rimeleg visse, som målaren kjend som Moulins-meisteren. Han var ein nederlandsk målar som frå ca 1475 til om lag 1505 arbeidde i Frankrike, mellom anna på oppdrag frå hertugane av Burgund.
Lite er kjent om Hey, som måla i ein stil som har gjort at mange kunsthistorikarar har meint han studerte under Hugo van der Goes. Heys mest velkjende verk er eit triptykon i katedralen i Moulins, eit arbeid som er datert til slutten av det 15. hundreåret. Midtdelen viser Madonnaen og Jesusbarnet tilbedd av englar, flankert av portrett av hertug Pierre II og hertuginna Anne de Beaujeu med dottera deira, Suzanne. Triptykonet er i ein framifrå tilstand, trass i at toppen og botnen av det har vorte kappa vekk ein gong føre 1830-åra. Tidleg i 1500-åra var Moulins-meisteren, Jean Hey, truleg hoffmålar hos hertug-ætta Bourbon i Paris.
Fylkesveg 876
Fylkesveg 876 finst i fleire fylke i Noreg:
Kessler Peak
Kessler Peak er eit kjenneleg kjegleforma fjell (2180 moh) i Queen Alexandra Range, som ligg ved austsida av Lennox-Kingbreen, 4 nautiske mil (7 km) vest-sørvest for Mount Rotolante. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein Charles L. Kessler i U.S. Navy som var direktør for Selective Service System i Virginia. Kessler var matros under Byrd-ekspedisjonen (1928–30) og vitja Antarktis igjen i 1962 og 1965.
Aritmetisk middeltal
Eit aritmetisk middeltal er eit gjennomsnitt av ei rekkje tal, lik summen av tala dividert med mengda tal. Det vert nytta til å skildre den sentrale verdien eller tyngdepunktet i eit datasett. Eit alternativ er median, når ein ikkje vil gje ekstreme verdiar stor vekt.
Definisjon
Tenk at vi har eit mengd verdiar. Det aritmetiske middeltalet A er definert som likninga
Svartkråke
Svartkråke (Corvus corone) er ein fugl i kråkefamilien med utbreiing i Europa og sentrale til austlege Asia. Etter ramn er ho den største sporvefuglen i utbreiingsområdet.
Aritmetisk middeltal
Kjelder
Media aritmetica
Aleksandr Jakusjev
Aleksandr Sergejevitsj Jakusjev er ein russisk tidlegare ishockeyspelar frå Balasjikha i Moskva oblast. I tida 1969-83 vann han sju VM-gull og to OL-gull for Sovjetunionen.
Svartkråke
Taksonomi
Autoritetar som BirdLife International og HBW Alive skildrar artstaksonet Corvus corone med utbreiing over heile Europa unntatt Island, og i tillegg gjennom eit breit belte tvers over Eurasia nord for Himalaya og sør til nordlegaste Kina og til stillehavskysten. HBW listar seks underartar: C. c. corone, C. c. cornix, C. c. sharpii, C. c. pallescens, C. c. capellanus og   C. c. orientalis. Desse reknar den grå og svartfarga kråka som ein underart av svartkråke, Corvus corone. EBird/Clements Checklist, derimot, samlar dei seks taksona inn under to artar:
Aleksandr Jakusjev
Jakusjev vart verdsmeister fyrste gongen i 1967, 12 år seinare var han med om å vinne sin sjuande VM-tittel. Både frå Vinter-OL 1972 og Vinter-OL 1976 reiste han heim som olympisk meister. I tillegg vann han to VM-sølv og ei VM-bronse.
Svartkråke
Taksonomi
Det som er skildra som svartkråke i denne artikkelen er etter denne sistnemnde inndelinga.
Svartkråke og kråke som artar hybridiserer i kontaktsona med avkom som ei mellomform.
Aleksandr Jakusjev
Venstrevengen Jakusjev spelte på Spartak Moskva frå 1964 til 1980 og danna over mange sesongar ei frykta fyrsterekke i lag med Vladimir Sjadrin og Aleksandr Martinjuk. Han vart sovjetisk seriemeister 1967, 1969 og 1976 og cupmeister i 1970 og 1971. Frå 1980 til han la opp som aktiv i 1983 gjorde han teneste i austerrikske Kapfenberg.
Svartkråke
Skildring
Fjørdrakta, nebbet og beina til svartkråke er beint fram svart. Unge fuglar kan ha innslag av svakt iriserande grøn eller lilla glans. Storleiken og kropsforma er mykje som hos kråke, rundt 44-51 centimeter i kroppslengd. Liknande artar som svartkråka kan forvekslast med i utbreiingsområdet er kornkråke og ramn. Unge kornkråker kan vere mykje lik svartkråke, men skiljast lett på nebbforma og profil. Vaksne kornkråker får gråkvit hud ved nebbrota. Ramnar er vesentleg større enn svartkråker.
Utbreiing
Underarten C. c. corone, Linné, 1758
Underarten C. c. orientalis, Eversmann, 1841 Overvintringsområde finst blant anna i sørlege og søraustlege Kina og nordaustlege Iran.
Svartkråka er ikkje rekna som ein hekkefugl i Noreg. Næraste faste hekkelokalitetar er Danmark og Skottland. Basert på registrerte einskilde observasjonar i «Artsobservasjoner» er svartkråke som streiffugl i framgang i landet med flest i Rogaland og Vest-Agder. Her har talet auka frå ca. 100 observasjonar i 2015 til ca. 750 i 2018. Einskildindivid har vore registrerte i alle fylke.
Nicolas de Condorcet
Marie Jean Antoine Nicolas de Caritat, marquis de Condorcet, var ein fransk filosof, matematikar og tidleg statsvitar, som blant anna utvikla Condorcet-metoden. Han gjorde seg til talsmann for ein fri marknadsøkonomi, gratis offentleg utdanning, konstitusjonalisme og likestilling mellom kjønn og etnisitetar. Ideane hans og forfattarskapen var djupt planta i fridoms- og fornuftstenkinga i opplysningstida.
Liv
Condorcet vart fødd i Ribemont i Aisne, og nedstamma frå Caritat-slekta, som tok namn frå heimbyen sin Condorcet i Dauphiné. Faren døydde tidleg, og han vart oppdrege av den djupt religiøse mora si. Han fekk utdanninga si ved fakultetet til jesuittane i Reims og ved Collège de Navarre i Paris, der han hurtig viste sine intellektuelle evner, og kor han fekk dei første offentlege utmerkingane sine i matematikk. Seksten år gammal fekk han heider av Alexis Clairault og Jean le Rond d'Alembert, som snart vart læraren hans.
Frå 1765 til 1774 konsentrerte han seg om naturvitskap. I 1765 gav han ut sitt første matematiske verk, Essai sur le calcul intégral, som vart godt motteke, og vart grunnlaget for hans karrière som vel respektert matematikar. Han utgav med tida mange fleire artiklar, og 25. februar 1769 vart han vald inn i Det kongelege vitskapsakademiet (Académie royale des Sciences).
I 1772 utgav han ein artikkel om integralrekning som vart kjend som eit banebrytande verk innan fleire område. Like etter stifta han kjennskap med økonomen Jacques Turgot, som vart venen hans. Turgot vart administrator under Ludvig XV i 1772 og Contrôleur général des finance (tilsv. finansminister) under Ludvig XVI i 1774.
Condorcet fekk internasjonal heider og arbeidde med kjende vitskapsmenn som Leonhard Euler og Benjamin Franklin. Han vart æresmedlem av fleire utanlandske akademi og selskap, som Det kongelege vitskapsakademiet i Sverige (Kungliga Vetenskapsakademien, 1785), såvel som i Tyskland, Russland og USA.
Politisk karrière
I 1774 vart Condorcet utnemnd av Turgot til generalinspektør ved Monnaie de Paris (den kongelege mynten). Frå no av konsentrerte Condorcet seg meir om filosofiske og politiske spurnader enn dei reint matematiske. I dei følgjande åra forsvarte han menneskerettar, og særleg kvinner sine og svarte menneske sine rettar (d.v.s. ved å kjempe mot slaveriet i koloniane). Han var ein tilhengar av ideala som låg til grunn for dei nyleg uavhengige Sambandsstatane, og foreslo vidtrekkande (og naudsynte) politiske, administrative og økonomiske reformer i Frankrike.
Argument i matematikk
mini|Dette [[Argand-diagrammet representerer komplekse tal i eit plan. For kvart punkt på planet er
Nicolas de Condorcet
Politisk karrière
I 1776 fekk Turgot avskjed som finansminister, og Condorcet søkte avskjed som generalinspektør ved Monnaie, men denne vart avslått, og han fortsette i stillinga til 1791. Han fortsette å motta høgthengande utmerkingar; i 1777 vart han permanent sekretær ved Académie des Sciences, og i 1782 vart han sekretær ved Academie Française. Condorcet skreiv i 1786 Turgots biografi, Vie de M Turgot, som roste han og dei økonomiske teoriane hans.
Argument i matematikk
arg
Nicolas de Condorcet
Condorcets paradoks
I 1785 skreiv Condorcet ein Artikkel om bruken av analyse på sannsynet i fleirtalsavgjersler, som er eit av dei viktigaste verka hans. Her kom han fram til fleire viktige resultat, blant dei juryteoremet, som seier at dersom kvart enkelt medlem av ei gruppe er meir tilbøyeleg enn ikkje til å treffe den riktige avgjersla, aukar sjansane for at eit fleirtal av gruppa røystar for det riktige alternativet sidan mengda medlemmar av gruppa blir auka. Her skreiv han òg om det som har vorte heitande Condorcets paradoks, nemleg at fleirtalet sine stemmepreferansar er intransitive når det finst tre eller fleire alternativ, d.v.s. at fleire alternativ kan få fleirtal i same avstemming.
Argument i matematikk
funksjonen som gjev vinkelen
Fylkesveg 6676
Fylkesveg 6676 går mellom Jervlandet i Trondheim kommune og Dragsten i Selbu kommune. Vegen er 8,2 km lang.
Argument i matematikk
φ
Fylkesveg 6676
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 876 i Sør-Trøndelag.
Nicolas de Condorcet
Arrestasjon og død
Dei påfølgjande månadene heldt Condorcet seg skjult hos Mme. Verna i Ru Servandoni i Paris. Her skreiv han Esquisse d'un tableau historique des progrès de l-en'esprit humain (Skisse til eit historisk oversyn over framstega til menneskeanda), som vart utgjeve etter han døydde i 1795, og som blir rekna som ein av dei viktigaste verka i opplysningstida og historietenkinga. Det framstiller historia som forteljinga om framstega til vitskapen, tett knytt til utviklinga innan lov og rett, og skisserer korleis eit framtidig samfunn kan organiserast fullt rasjonelt innanfor vitskaplege rammer.
Argument i matematikk
.]] Eit argument er eit omgrep i matematikk.
Nicolas de Condorcet
Arrestasjon og død
25. mars 1794 forlét Condorcet gøymestaden sin og freista å rømme frå Paris. To dagar seinare vart han arrestert i Clamart og fengsla i Bourg-l'Égalité (Bourg-la-Reine). Nye to dagar seinare vart han funnen død i cella si. Truleg gjorde han sjølvmord med gift smugla inn til han, men det kan òg ha dreidd seg om mord, sidan ein gjerne ville unngå offentleg avretting av ein så populær mann.
Argument i matematikk
I samband med funksjonar. Argumentet til ein matematisk funksjon er storleiken funksjonen virkar på. Det vil seie at for ein funksjon så er argumentet.
Nicolas de Condorcet
Arrestasjon og død
I 1989 vart Condorcet symbolsk gravlagd, 200 år etter revolusjonen. Leivningane hans forsvann på 1800-talet.
Argument i matematikk
I samband med kompleks analyse er argumentet til ein kompleks storleik vinkelen mellom den reelle aksen og radien frå origo til biletpunktet til den komplekse storleiken.
Jil`ah
Jil`ah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Limbourg-brørne
Limbourg-brørne var tre nederlandske målarar; Herman, Paul og Johan. Dei var fødde kring 1385-1388 og døydde alle i 1416 i ein pest.
Liv og gjerning
Rundt 1398, etter far deira døydde, voks brørne opp hos morbroren Jean Malouel, Han var den i samtida fremste målaren til det franske og det burgundiske hoffet. Herman og Johan lærte gullsmedkunst i Paris. På slutten av 1399 var dei to på tur til Nijmegen, men vart då tekne som krigsfangar i Brussel. Dei to gutane vart sett fri i mai 1400, etter at hertug Filip II av Burgund betalte løysepengar på vegner av Jean Malouel, hoffmålaren sin.
I februar 1402 fekk Paul og Johan i oppdrag av Filip til å nytte fire år på å illustrere ein bibel. Filip II døydde i 1404, før brørne hadde fullført arbeidet sitt. Seinare i 1404 byrja dei tre brørne, Herman, Paul, og Johan å arbeide for hertugen av Berry, bror til Filip. Jean av Berry var ein ekstravagant samlar av kunstverk, særleg av bøker. Deira fyrste oppdrag var å illustrere ei tidebok, no kjend som Belles Heures du Duc de Berry.
Arbeidet vart fullført i 1409, til stor glede for hertugen. Han sette dei så i gang med eit meir ambisiøst tidebok-prosjekt. Dette er Très Riches Heures du Duc de Berry, som mange reknar som høgdepunktet av bokillustrasjon i slutten av mellomalderen. Verket er truleg det mest verdfulle bokeksemplaret i verda. Ho finst i dag i Musée Condé i Chantilly i Frankrike.
Paul de Limbourg stod på ein særleg god fot med hertugen, og fekk stilling ved hoffet som personleg rådgjevar. Hertugen gav han fleire smykke og eit stort hus i Bourges.
Alle dei tre brørne og hertugen av Berry døydde i 1416, truleg i ein epidemi.
Even A. Røed
Even Amandus Røed er ein norsk lærar og politikar frå Rollag i Buskerud. Han er sidan 2021 stortingsrepresentant frå Buskerud for Arbeidarpartiet.
Røed er utdanna lektor og har arbeidd i skuleverket i Kongsberg. Frå 2011 til –18 var han medlem i kommunestyret i Rollag, deretter i Kongsberg bystyre frå 2019. Ved stortingsvalet 2021 vart han vald inn på Stortinget som Buskerud Arbeidarparti sin tredjekandidat. På Tinget har han sete i Helse- og omsorgskomiteen.
Leonora Christina Ulfeldt
Leonora Christina Ulfeldt var dotter av Kristian IV og Kirsten Munk. Ho er i ettertid kjend for å ha sete fanga i Blåtårn på Københavns slott i 21 år som medskuldig i ektefellen Corfitz Ulfeldts landssvik og for å ha skrive den sjølvbiografiske boka Jammers Minde. Verket kom ut i 1869 og er teke opp i den danske Kulturkanonen.
Fylkesveg 877
Fylkesveg 877 finst i fleire fylke i Noreg:
Fylkesvei 877 (andre betydninger)
Fylkesveg 6678
Fylkesveg 6678 går mellom Solbakken bru og Bruråk i Trondheim kommune. Vegen er 6,2 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 877 i Sør-Trøndelag.
Shadows of Blue
Shadows of Blue er det 25. studioalbumet til Donovan. Donovan drog til Nashville for å spele inn dette albumet som var langt meir countryprega enn dei førre albuma hans.
Så langt er dette det siste studioalbumet til Donovan.
Dilsjod Nazarov
Dilsjod Nazarov er ein sleggjekastar frå Dusjanbe i Tadsjikistan. Han vart olympisk meister i øvinga under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro, og tok dermed Tadjikistans fyrste olympiske gullmedalje. Året før vann han sølvmedaljen i sleggjekast ved VM i friidrett 2015 i Beijing. Nazarov sin personlege rekord på 80,71 meter er frå 2013.
Aritmetisk rekkje
Ei aritmetisk rekkje, aritmetisk progresjon eller differensrekkje er ei talrekkje der skilnaden mellom to tal som følgjer etter kvarandre i rekkja alltid er den same.
I rekkja 3, 6, 9, 12 er til dømes skilnaden mellom to påfølgjande ledd alltid lik 3.
Sum
Summen av alle ledda i ei endeleg aritmetisk rekkje er lik mengda ledd gongar den halve summen av første og siste ledd.
Ved å addere dei to sidene av likningane, forsvinn alle ledda som inneheld d:
Deler ein begge sider på 2 får ein den vanlege forma av likninga:
Ei alternativ form kjem av å setje tilbake: :
I 499 e.Kr. gav Aryabhata frå India denne metoden i Aryabhatiya (seksjon 2.18).
Eit døme med an = 3 + (n-1) opp til 50 ledd er:
Leoben
Leoben er ein by og ein kommune i distriktet Leoben i forbundslandet Steiermark i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 107,7 km² og i overkant av 24 500 ibuarar. Byen Leoben ligg i fjelldalen Murtal, 541 meter over havet. Leoben er eit lokalt industrielt senter med bryggeriet Göss og smelteverket Donawitz som dei største sysselsetjarane.
Werner Mountains
Werner Mountains er ei fjellkjede som ligg like vest-sørvest for New Bedfordfjorden og mellom Meinardus- og Bryanbreen i Palmer Land. Fjella vart oppdaga og fotografert frå lufta av U.S. Antarctic Service (USAS), 1939-41, og vart kartlagde av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1961-67. Fjellkjeda vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Abraham Gottlob Werner (1750–1819), ein tysk geolog og mineralog.
Mount Kinsey
Mount Kinsey er eit fjell, 3110 moh, ved austenden av Beardmorebreen, som ligg 5 nautiske mil (9 km) sørvest for Ranfurly Point i Supporters Range. Det vart namngjeve av den britiske antarktiskekspedisjonen (1907-09) etter J.J. Kinsey frå Christchurch, som hjelpte ekspedisjonen på New Zealand.
Beatrice Chepkoech
Beatrice Chepkoech Sitonik er ein kenyansk langdistanseløpar som i 2018 sette verdsrekord i 3 000 meter hinder med eit løp på 8.44,3. Under VM i friidrett 2019 i Doha vann ho ein klar siger i øvinga og sette meisterskapsrekord med 8.57,8.
Per Lasson
Lasson var fødd inn i ein kunstnarleg familie med fleire musikarar. Han var nest eldst i ein barneflokk på ti, og blant dei åtte søstrene hans finn ein kunstmålaren Oda Krohg og kabaretkunstnaren Bokken Lasson. Halfdan Kjerulf var ein fjern slektning.
Per Lasson fekk kreft og døydde berre 24 år gamal på dampskipet «Christiania» medan han var på veg heim frå kuropphald i Bad Kreuznach. Då han gjekk bort skreiv Nordisk Musik-Tidende at han «var en saa musikalsk begavet Natur og eiede et saa lovende Talent, at hans tidlige Bortgang i en ganske ung Alder ikke alene beklages af Slægt og Venner, der stode ham nærmest, men af Alle, der levende interessere sig for vor Kunst, og som til ham knyttede ikke ringe Forventninger.»
Hovudinspirasjonskjeldene til Lasson var den tyske romantikken. Han nådde berre å skrive 15 romansar, 9 klaverstykke og ein orkesterouverture, men dei syner ein tydeleg musikkgjevnad og eit godt grep om det handverkmessige.
I dag er Lasson mest kjend for klaverstykket Crescendo og Grisemarsjen, festmarsj til ordenspromosjonen i «griseordenen», Studentersamfundet i Kristiania 1882. I hans eiga samtid var Crescendo og songen Træet svært populære.
Ju`aymah
Ju`aymah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Elaine Thompson-Herah
Aktiv
Thompson presterte glitrande 21,66 sekund på 200 meter i VM-finalen 2015, ho enda likevel opp med sølvmedalje ettersom nederlandske Dafne Schippers gjorde sitt livs beste løp og vann på tida 21,63. Dagen etter sprang Thompson den tredje etappen for Jamaicas lag som vann 4 x 100 m stafett på suverent vis.
1. juli 2016 sette Thompson personbeste på 100 meter då ho i Kingston vart klokka inn på 10,70 sekund. Under dei olympiske leikane i Rio de Janeiro i august 2016 sprang ho 100-meteren på 10,71 og slo nummer 2 med 0,12 sekund. Også på 200 m tok ho gull, med tida 21,78 sekund var ho i mål ein tidels sekund føre sølvmedaljør Schippers.
Leonhard Tafjord
Leonhard Tafjord var ein norsk prest og folkeminnegranskar. Han tok eksamen ved Voss landsgymnas i 1919 og tok teologisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo i 1925. Han var sokneprest i Norddal og deretter Haram og Kvam. Seinare vart han òg prost i Hardanger og Voss prosti. Tafjord grunnla mellom anna Kvam kyrkjeblad. Han gjekk kurs i folkeminnegransking og tok over som skriftstyrar for Norddal bygdebøker. Ættebok for Norddal (1949) og Gardssoge for Norddal (1967) skreiv han sjølv.
Linda Monsen Merkesdal
Ruth Linda Merethe Monsen Merkesdal er ein norsk helsearbeidar og politikar busett på Voss. Ho er sidan 2021 stortingsrepresentant frå Hordaland for Arbeidarpartiet.
Merkesdal har arbeidd som hjelpepleiar, sidan 2011 er ho vidareutdanna til vernepleiar. Gjennom stortingsvalet 2021 fekk ho plass på Stortinget, der ho er medlem av Energi- og miljøkomitéen.
Dino Merlin
Edin Dervišhalidović, kjend som Dino Merlin, er ein bosnisk songar, låtskrivar, musikar og produsent. Han skreiv den fyrste nasjonalsongen til Republikken Bosnia-Hercegovina, «Jedna si jedina», som vart brukt mellom 1992 og 1998.
Eurovision
Dino Merlin har delteke tre gonger i Eurovision Song Contest; to gonger som låtskrivar og to gonger som artist.
Eurovision Song Contest 1993
For å kunne debutere i Eurovision Song Contest 1993 i Millstreet i Irland måtte Bosnia-Hercegovina kvalifisere seg gjennom tevlinga Kvalifikacija za Millstreet. Landet deltok med songen «Sva bol svijeta», skriven av Fahrudin Pecikoza og Dino Merlin under namnet Edin Dervišhalidović. Songen vart framført på bosnisk av Fazla. Bidraget enda på andreplass med 52 poeng; 12 frå Slovakia, ti frå Ungarn og Romania, åtte frå Estland, sju frå Slovenia og fem frå Kroatia. Bosnia-Hercegovina fekk sin debut og bidraget enda på 16. plass med 27 poeng; tolv frå Tyrkia, fire frå Malta og Frankrike, tre frå Italia og Irland og eitt frå Belgia.
Eurovision Song Contest 1999
Dino Merlin deltok i Eurovision Song Contest 1999 i Jerusalem i Israel med Béatrice Poulot. Under namna Dino og Béatrice framførte dei songen «Putnici» på bosnisk og fransk. Songen vart skriven av Dino Merlin under namnet Edin Dervišhalidović. Bidraget enda på sjuandeplass med 86 poeng; tolv frå Austerrike, ti frå Kroatia og Slovenia, åtte frå Danmark og Tyskland, sju frå Tyrkia og Noreg, seks frå Frankrike og Sverige, fem frå Polen, tre frå Nederland og Island og eitt frå Belgia.
Kip Peak
Kip Peak er ein fjelltopp med ei høgd opp mot over 3000 moh, 3 km nordaust for Tempest Peak på ein rygg som går nordaustover i Queen Alexandra Range. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1995 etter Christopher A. (Kip) Miller, ein geolog frå Ohio State University, som utførte feltundersøkingar i området, 1990-91.
Dino Merlin
Eurovision Song Contest 2011
I Eurovision Song Contest 2011 i Düsseldorf i Tyskland representerte Dino Merlin Bosnia-Hercegovina for tredje gong. Han framførte songen «Love in Rewind» på engelsk og bosnisk, ein song han hadde skrive sjølv under namnet Dino Merlin. Bidraget starta i den andre semifinalen der det enda på femteplass med 109 poeng; tolv frå Austerrike, Slovakia, Makedonia og Slovenia, ti frå Nederland og Frankrike, åtte frå Sverige, sju frå Danmark og Tyskland, fem frå Kviterussland, fire frå Belgia, Ukraina og Italia og to frå Latvia. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget enda på andreplass med 131 poeng og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget enda på ellevteplass med 65 poeng. Landet gjekk vidare til finalen der det enda på sjetteplass med 125 poeng; tolv frå Sveits, Austerrike, Slovenia, Serbia og Makedonia, ti frå Tyrkia, åtte frå Sverige og Nederland, sju frå Tyskland, Albania og Kroatia, fem frå Frankrike, fire frå Italia og Noreg, tre frå Hellas og to frå Bulgaria. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget enda på sjetteplass med 151 poeng og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget enda på ellevteplass med 90 poeng.
Welch Mountains
Welch Mountains er ei fjellkjede som dominerer området aust på Dyer Plateau i Palmer Land. Den høgaste toppen er 3015 moh og fjella ligg 46 km nord for Mount Jackson. Desse fjella vart truleg sett frå lufta av Ellsworth i 1935 og nordenden av dei vart skissert i 1936 av eit hundesledelag under Rymill under British Graham Land Expedition (BGLE). I 1940 vart dei fotograferte frå lufta og kartlagde frå bakken av U.S. Antarctic Service (USAS), og i ekspedisjonsrapportar og kart vart dei rekna for å vere fjella som Ellsworth kalla Eternity Range. Fjella vart kartlagde i detalj av US Geological Survey (USGS) i 1974. Dei vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kontreadmiralDavid F. Welch, kommandør i U.S. Naval Support Force i Antarktis, 1969-71.
Juwat al-al-Muhanna
Juwat al-al-Muhanna er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Arkimedes-aksiomet
Arkimedes-aksiomet er eit aksiom eller grunnsetning som seier at når ein tar ein viss storleik (tal, lengd, volum) så kan denne, sjølv om han er særs liten, gjennom å mangedoblast gjerast større enn kva for ein som helst annan storleik av same slag. Dette aksiomet er viktig i forskjellige matematiske teoriar. Arkimedes innførte det i samband med ekshausjonsmetoden hans for å finne volum og areal.
Boyanabreen
Boyanabreen (Lednik Boyana) ligg aust for Vazov Rock, til sør for St. Naum Peak, Starosel Gate, Silistra Knoll og Kotel Gap og vest for Christoff Cliff, Levski Ridge i Tangra Mountains på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Han strekkjer seg 3 km frå aust til vest og 1,6 km frå nord til sør. Isbreen flyt søraustover og ut i Bransfieldsundet mellom Vazov Point og Aytos Point.
Damavand fylke
Damavand fylke (persisk شهرستان دماوند) er eit fylke i Teheran-provinsen i Iran. Det administrative senteret i fylket er Damavand. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 96 860. Fylket er delt inn i dei to distrikta Sentral-distriktet og Rudehen-distriktet. Fylket har dei fem byane Damavand, Rudehen, Abali, Kilan og Absard.
Faith Kipyegon
Faith Chepngetich Kipyegon er ein kenyansk friidrettsutøvar frå Bomet fylke i det sørvestlege Kenya som tevlar i mellomdistanseløp. Ho vart olympisk meister på 1500 meter i Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro, så vel som Tokyo i 2021. I mellomtida vart ho verdsmeister på distansen ved VM i friidrett 2017.
Aktiv
19 år gammal sette Kipyegon sette kenyansk rekord med sterke 3.56,9. To år seinare kneip ho sølvmedaljen på distansen i Beijing-VM. I mai 2016 forbetra ho landsrekorden to gonger, fyrst til 3.56,8 i Shanghai og der etter til 3.56,4 i Eugene i Oregon. 16. august 2016 var ho uimotståeleg i innspurten på 1500 m under sommarleikane i Rio de Janeiro. Året etter vart ho mykje meir pressa i avslutninga på VM-finalen i London, men lukkast vinne ein ny gullmedalje.
Under verdsmeisterskapen 2019 i Doha kneip Kipyegon sølvmedaljen på ny kenyansk rekord: 3.54,2, likevel var ho sjanselaus mot nederlandske Sifan Hassan. I juni 2021 flytta Kipyegon landsrekorden til 3.53,9, for så den 10. juli i Monaco til 3.51,0. Den 6.august 2021 forsvarte ho den olympiske meistertittelen då ho i Tokyo vann klart og sette olympisk rekord på 3.53,1.
Sarong
Sarong (frå malayisk) er ein stor tube eller lengde av stoff som ein viklar kring midja og bruker som nederdel. Variantar av plagget blir brukt av menn og kvinner i det meste av Sør-Asia, Søraust-Asia, Den arabiske halvøya, Afrikas horn og på mange øyar i Stillehavet.Stoffet har oftast vove mønster eller ruter, eller kan vera farga ved hjelp av batikk eller ikat. Mange moderne sarongar har trykte design som ofte visar dyr eller plantar.
Wilkins Mountains
Wilkins Mountains er ei gruppe låge fjell sør i Palmer Land. Fjellkjeda strekkjer seg over 37 km og ligg 46 km søraust for Sweeney Mountains. Dei vart oppdaga av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947–48, under Finn Rønne, som namngav desse fjella etter sir Hubert Wilkins.
Hans Majestet Kongens Garde
Hans Majestet Kongens Garde (HMKG) er livgarden til kongen i Noreg. Garden står vakt ved dei kongelege residensane (Slottet, Skaugum gård, Bygdøy Kongsgård) og Akershus festning, og i tillegg held dei vakt for Huseby leir, der dei har standkvarter. Utanom kvarteret i Huseby-leiren (som ligg på Hovseter i Oslo), har dei òg eit rekruttkompani som held til på Terningmoen leir i Elverum.
Organisasjon
HMKG er den norske Hærens største bataljon med over 1000 soldatar. Bataljonen er organisert som ein infanteribataljon med sju kompani (fargane nedanfor er symboliserer kompanistripa):
Charitybreen
Charitybreen er ein isbre som ligg nord for Barnard Point på Rozhen Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1958 etter briggen «Charity» (kaptein Charles H. Barnard), som var ein del av flåten av amerikanske selfangarar frå New York som vitja Sør-Shetlandsøyane i 1820–21, og opererte hovudsakleg frå Yankee Harbor på Greenwich Island. «Charity» vitja òg øyane året etter.
Skeise-VM 1984 for menn
Verdsmeisterskapen på skeiser 1984 for menn vart avvikla på Ullevi i Göteborg helga 25. og 26. februar. 34 utøvarar frå 14 land deltok i meisterskapen, av dei tre frå Noreg.
Alpine greiner under Vinter-OL 1992
Alpine greiner under Vinter-OL 1992 i Albertville vart avvikla i tida 9. - 22. februar 1992. Både menn og kvinner tevla i fem øvingar kvar. Kvinneøvingane vart avvikla i Méribel. Med unnatak for slalåmrennet i Les Menuires, fann mennene sine tevlingar stad i Val-d'Isère.
Skeise-VM 1984 for menn
Oleg Bozjev frå Sovjetunionen vart verdsmeister med god margin til Andreas Ehrig frå Aust-Tyskland. Nederlandske Hilbert van der Duim, som gjekk kvikkaste 500-meteren, vart tredjemann i meisterskapen. Vinnarane av dei hine enkeltdistansane vart Geir Karlstad frå Noreg på 5000 meter, verdsmeister Bozjev på 1500 m og austerrikaren Michael Hadschieff på 10000 m.
Alpine greiner under Vinter-OL 1992
Slalåm
Dato: 22. februar
Skeise-VM 1984 for menn
Skeise-VM 1984
<br style="clear:both;" />
Alpine greiner under Vinter-OL 1992
Slalåm
Løypelengd: 626 m, høgdeskilnad: 220 m <br style="clear:both" />
Oslomål
Oslomål eller oslodialekt er det austnorske talemålet som vert tala i Oslo. Det representerer i dag i stor grad eit kontinuum og/eller samanfall mellom vikamålet, det tradisjonelle oslomålet, og Oslo-varianten av dansk-norsken, eit koinéspråk som oppstod seint på 1700-talet og tidleg på 1800-talet, og som er påverka av det danske skriftmålet. Omgrepet standard austnorsk har eit dårleg definert utgangspunkt i oslomål.
Alpine greiner under Vinter-OL 1992
Storslalåm
Dato: 18. februar
Start: 2220 moh, mål: 1836 moh
Oslomål
I nyare tid har vikamålet (austkantmålet, assosiert med Oslo Aust) byrja å falla saman med koinévarianten (vestkantmålet, assosiert med Oslo vest), der drag frå austkantmålet aukar i omfang i vestkantmålet (slik som til dømes fleire a-endingar), og drag frå vestkantmålet aukar i omfang i austkantmålet (slik som bortfall av kløyvd nemneform i gjerningsord).
Alpine greiner under Vinter-OL 1992
Storslalåm
Løypelengd: 1135 m, høgdeskilnad: 384 m <br style="clear:both" />
Super-G
Dato: 16. februar
Start: 2371 moh, mål: 1836 moh
Løypelengd: 1650 m, høgdeskilnad: 535 m <br style="clear:both" />
Utfor
Dato: 9. februar
Start: 2809 moh, mål: 1836 moh
Løypelengd: 3048 m, høgdeskilnad: 973 m <br style="clear:both" />
Kombinasjon
Dato: 10. februar (utfor) 11. februar (slalåm) Start: 2680 moh, mål: 1836 moh
Løypelengd: 2638 m, høgdeskilnad: 844 m Start: 2040 moh, mål: 1836 moh
Høgdeskilnad: 204 m
<br style="clear:both" />
Slalåm
Dato: 20. februar
Start: 1620 moh, mål: 1432 moh
Løypelengd: 480 m, høgdeskilnad: 190 m
<br style="clear:both" />
Storslalåm
Dato: 19. februar
Start: 1830 moh, mål: 1432 moh
Løypelengd: 1320 m, høgdeskilnad: 398 m
<br style="clear:both" />
Super-G
Dato: 18. februar
Start: 1930 moh, mål: 1432 moh
Løypelengd: 1510 m, høgdeskilnad: 498 m <br style="clear:both" />
Utfor
Dato: 15. februar
Start: 2260 moh, mål: 1432 moh
Kombinasjon
Dato: 12. februar (utfor) 13. februar (slalåm)
Utforstart: 2080 moh, mål: 1432 moh
Løypelengd: 2200 m, høgdeskilnad: 648 m
Slalåmstart: 1572 moh, mål: 1432 moh
Høgdeskilnad: 140 m
Ngaio Marsh
Dame Ngaio Marsh DBE, fødd Edith Ngaio Marsh, var ein newzealandsk kriminalforfattar og sceneinstruktør. Fødselsdagen hennar er noko uviss, etter som far hennar ikkje brydde seg med å registrera fødselen før i 1900, men ho vart fødd i Christchurch. Ho vart utnemnd til Dame Commander of the Order of the British Empire i 1966. Ngaio Marsh døydde i Christchurch i 1982.
Tidleg liv
Ngaio Marsh vart utdanna ved St Margaret's College i Christchurch, der ho fekk stipend. Ho studerte kunstmåling ved Canterbury College School of Art før ho vart skodespelar ved Allan Wilkie-kompaniet som turnerte på New Zealand. Frå 1928 og framover skifta ho på å bu i Storbritannia og i heimlandet, New Zealand.
Karriere
Internasjonalt er Marsh best kjend for dei 32 kriminalromanane som vart utgjevne mellom 1934 og 1982. Saman med Dorothy L. Sayers, Margery Allingham og Agatha Christie, har ho vorte klassifisert som ei av dei fire originale «Krimdronningane» — kvinnelege forfattarar som dominerte kriminallitteraturen i «gullalderen» gjennom 1920- og 1930-åra.