cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zabrze
Historie
Zabrze vart først nemnd som ein landsby på 1200-talet. Frå seinmellomalderen inviterte dei lokale schlesiske Piast-hertugane tyske nybyggjarar til området, noko som førte til ei germanisering av området. Zabrze gjekk i arv til Habsburgmonarkiet i Austerrike i 1526 og vart annektert av Kongedømet Preussen under dei schlesiske krigane på 1700-talet. Zabrze vart ein viktig by for gruvedrift i Det tyske keisardømet då det vart oppretta i 1871. Staden fekk byrettar i 1922.
Det offisielle namnet til Zabrze vart Hindenburg i 1915 til ære for Generalfeldmarschall Paul von Hindenburg. Dette namnet vart nytta fram til 19. mai 1945. Etter den andre verdskrigen vart byen ein del av Polen igjen og dei gjenverande tyske innbyggjarane vart drive bort som følgje av Potsdamerkonferansen.
Carl von Linné d.y.
Carl von Linné den yngre var ein svensk naturforskar. Han var son til Carl von Linné og kona hans, Sara Elisabeth Moræa.
Han døydde barnlaus etter å ha fått gulsott ved eit besøk i London.
Márcio Araújo
Márcio Araújo er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashiwa Reysol.
UseModWiki
UseModWiki er ein type wikiprogramvare utvikla mellom 1999 og 2000 av Clifford Adams, basert på programmeringsspråket Perl. Det er lisensiert under GNU General Public License. Sider i UseModWiki vert lagra som vanlege filer, ikkje i ein relasjonsdatabase.
Tortuga
Tortuga (fransk: Île de la Tortue) er ein karibisk øy som ligg nordvest for Haiti og er ein del av det haitiske departementet Nord-Ouest. Øya vart oppdaga av Kristoffer Columbus og namnet tyder «skjelpadde(øya)». På 1600-talet var øya ein fristad for karibiske sjørøvarar.
UseModWiki
Den første internettsida som brukte UseModWiki var Clifford Adams si eiga side usemod.com, som hadde brukt AtisWiki frå 11. oktober 1999. Den andre heimesida som tok i bruk UseModWiki var MeatballWiki, som vart laga av Adams og Sunir Shah.
Tortuga
Øya er 37 km lang og 7 km brei, altså med ei overflate mindre enn 180 km², og utgjer ei tektonisk blokk som skil seg frå området elles.
UseModWiki
Frå januar 2001 til byrjinga av 2002 vart UseModWiki brukt av alle versjonar av Wikipedia. Utviklarane i Wikipedia-miljøet utvikla seinare den programvara som i dag er kjend som MediaWiki, men enkelte mindre prosjekt fortsette å bruka UseModWiki fram til desember 2003. Dette gjaldt mellom anna norsk Wikipedia. I desember 2003 vart dei siste prosjekta flytta over frå UseModWiki til den nye programvara, som då heitte «fase 3».
Tortuga
Historie
Tortuga vart oppdaga i 1494, under Kristoffer Columbus si andre ferd til «den nye verda». Sjømennene til Columbus kalla henne Tortuga («skjelpadde») grunna pukkelforma.
UseModWiki
UseModWiki er teknisk forhaldsvis enkel og lett å installera, samanlikna med anna wikiprogramvare. Programvara er lite avansert og med avgrensa funksjonalitet.
Tortuga
Historie
Tortuga var opphavleg busett av nokre få spanske kolonistar. I 1625 kom det franske og engelske nybyggjarar til øya etter eigentleg å ha planlagt å busetje seg på Hispaniola. Dei franske og engelske nybyggjarane vart i 1629 angripne av spanjolane under kommando av Don Fadrique de Toledo. Spanjolane lukkast, okkuperte øya og utviste franskmennene og engelskmennene. Då mesteparten av den spanske hæren drog til Hispaniola for å jage vekk dei franske kolonistane der, vende franskmennene tilbake for å ta fortet. I 1630 bygde franskmennene fortet Fort de Rocher. Frå 1630 vart Tortuga delt i franske og engelske koloniar, noko som gjorde til at fleire piratar kunne bruke øya som hovudbase for verksemda si. I 1633 kom dei fyrste slavane fra Afrika for å arbeide ved plantasjane. Den nye bruken av slavar varte ikkje lenge, og slavehandelen vart avslutta i 1636. Slavene var sagt å vere ute av kontroll på øya, og samtidig hadde det vore usemje og konfliktar mellom dei franske og engelske koloniane. I tillegg vende spanjolane tilbake, og hærtok raskt landområda til fiendane før dei drog igjen. Dei såg på øya som for lita til å vere særleg viktig. Dette gav franske og engelske piratar moglegheita til å kome tilbake. I 1638 vende spanjolane nok ein gong tilbake for å ta tilbake øya og fjerne alle franskmenn, i tillegg til nederlendarane som nyleg hadde kome. Dei okkuperte øya, men vart ikkje lenge etter jaga vekk av fiendane.
UseModWiki
Sidetitlane kan ikkje innehalda mellomrom. Programvara har heller ikkje funksjonalitet for å lasta opp bilde slik som i MediaWiki, men bilde lagra på andre nettstadar kan brukast på sidene. Mange av funksjonane utvikla for MediaWiki, som kategoriar, innhaldsforteikningar og så bortetter, manglar òg.
Nokia
Nokia Oyj (Aksjeselskapet Nokia) er ei verksemd med hovudkontor i Esbo i Finland og fabrikkar og kontor i mange land. Verksemda utviklar og produserer telekommunikasjonsutstyrt, framfor alt mobiltelefonar.
Soge
Opphavleg var Nokia storprodusent av gummistøvlar, bil- og motorsykkeldekk og prosesskontrollutstyr for papirfabrikkar, men har seinare konsentrert seg heilt om mobiltelefonar etter å ha fått innpass på denne marknaden på 1980-talet. I 1991 markerte Nokia seg ved å lansere GSM (groupe spécial mobile), eit digitalt mobiltelefonsystem, ved å ringe i Helsingfors den aller fyrste GSM-samtalen i verda.
Verksemda Nokia hadde si spede byrjing med eit tresliperi som vart oppretta i Tammerfors i 1865 av industriherren Fredrik Idestam. I 1869 flytta Idestam denne verksemda til staden Nokia og utvida til ein papirfabrikk, som vart ein av pionerverksemdene i industrialiseringa av Finland. I 1898 vart verksemda Finska Gummi AB skipa, og i 1912 Finska kabel AB, som seinare òg vart flytta til Nokia, og saman med papirfabrikken kom dei til å dominere denne vesle plassen. Finska Gummi produserte dekk for bilar og syklar, og gummifottøy som støvlar og kalosjar. Allereie i 1937 vart spørsmålet om å slå saman desse verksemdene teke opp for fyrste gong, men samanslåinga skjedde ikkje før tretti år seinare. Ein av Nokia sine største suksessar var lanseringa av mobiltelefonen Nokia 3310 som kom ut i 2000. I 2017 relanserte Nokia ein 2017-modell av Nokia 3310 med ein del oppgraderingar.
Olav Hurum
Olaf Andreasen Hurum var ein norsk lyrikar kjend som Olav Hurum.
Olav Hurum var fødd i Hole i Buskerud. Han flytta i ung alder til Kristiania (Oslo) og gav i alt ut to diktsamlingar: Skogtyngd i 1905 og Dvergmaal i 1907, begge på Olaf Norlis Forlag. Sjølv om målforma hans var bokmål, skreiv Olav Hurum alle dikta på nynorsk. Olav Hurum døydde av tuberkulose den 15. juli 1908 på Nordstrand i Oslo.
Oss i Nederland
Oss er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Brabant. Han har om lag 75 000 innbyggjarar.
Oss vart først nemnd i eit brev av pave Aleksander II den 6. mai 1069. Staden fekk byrettar i 1399 av hertuginne Johanna van Brabant. I dag har Oss kjemiske og farmasøytiske industriar som Diosynth og Organon.
Dalarna
Dalarna er eit landskap nordvest i landsdelen Svealand i Sverige. Landskapet dekkjer det same området som Dalarnas län med nokre unnatak. Sokna Idre og Serna nord i landskapet høyrde til Noreg og var rekna som ein del av Østerdalen før Torstensonkrigen. I laupet av krigen vart sokna hærtekne av dalakarar og vart med Freden i Brömsebro i 1645 ein lut av Dalarna.
Administrasjon
Lik dei andre svenske landskapa er ikkje landskapet Dalarna ei eiga administrativ eining. Landskapet utgjorde hovuddelen av det som i 1647 vart oppretta som Kopparbergs län. I 1998 bytte det namn till Dalarnas län. Grunnen til namnebytet var at skilnaden mellom landskap og län var ganske liten (landskapet 29 086 km² mot lenets 28 193 km²) og at det oppstod ei misoppfatning av at byen Kopparberg i Örebro län skulle ha gitt namn til lenet. Namnet Kopparbergs län kom i røynda av Stora Kopparberg, eit anna namn på Falu koppargruva. Dei største avvika mellom landskap og län er at nordre delen av Orsa finnmark høyrer til Gävleborgs län og at søre delen av Äppelbo finnmark høyrer til Värmlands län.
Historie
Den eldste omtalen av Dalarna er frå Sverresoga der landskapet vert kalla Järnbäraland, og blir omtalt som eit heidensk land, høyrande under sveakongen sidan 1177. På 1500-talet flykta Gustav Vasa til Dalarna frå Christian II.
Kulturhistorisk inndeling
Tradisjonelt og kulturhistorisk blir Dalarna delt inn i:
Ustyluh
Ustyluh (ukrainsk Устилуг, polsk Uściług) er ein by i Volyn oblast i Ukraina, 13 km vest for Volodymyr-Volynskyj. Byen har kring 2 200 innbyggjarar (2011). Igor Stravinskij hadde ein eigedom i Ustyluh og vitja ofte staden mellom 1890 og 1914.
Klokkestopul
I Noreg er stoplar fyrst og fremst er å sjå som byggverk i tre ved stavkyrkjene frå mellomalderen, ettersom det vanlegvis ikkje er tårn for klokker på sjølve bygningen. Men berre stopulen ved Borgund stavkyrkje vert tidfesta til mellomalderen; dei andre er yngre.
Klokkestoplar finst fyrst og fremst i Skandinavia, Nord-Tyskland (Sør-Slesvig) og Nederland. Frittståande klokketårn ved kyrkjer og katedralar frå mellomalderen, kampanilar, er elles å sjå i Sør-Europa, med kampanilen ved domkyrkja i Pisa i Italia, «Det skeive tårnet i Pisa», som eit vidgjete døme.
Stopul for kyrkjeklokkene har i fleire høve òg vorte nytta i samband med kyrkjebygningar frå sisteparten av 1900-talet.
Nikolaj Gumiljov
Nikolaj Stepanovitj Gumiljov var ein russisk poet, kritikar, omsetjar og grunnleggjar av akmeismen.
Gumiljov studerte litteraturhistorie i St. Petersburg og Paris. Under studieåra sine blei han påverka av Valerij Brjusov og Konstantin Balmont. Dei første av dikta hans var forma av russisk symbolisme. I 1911 grunnla han saman med mellom anna Osip Mandelstam og Anna Akhmatova laget Poetgildet, som seinare utvikla seg til akmeismen. Ideane hans påverka Anna Akhmatova – som han var gift med frå 1910 til 1918 – og Georgij Ivanov med fleire.
Idealet til Gumiljov var klarheit, i motsetnad til symbolisme. Viktige motiv for poesien hans er Afrika, som han vitja fleire gonger på ekspedisjonar. Gumiljov var overtydd monarkist og motarbeidde bolsjevikstyret sine inngrep i litteraturutviklinga. Nikolaj Gumiljov blei avretta etter å ha blitt dømd for å ta del i ei sammansverging i samband med Kronstadtopprøret.
Barndom og ungdom
Nikolaj Gumiljov var fødd inn i ein adeleg familie i Kronstadt, som den andre sonen til skipslegen Stepan Jakovlevitj Gúmilev (1836–1910) og Anna Ivanovna, fødd Lvova (1854–1942).
Nikolaj Gumiljov var eit sjukeleg barn, han leid av stadig hovudverk og var kjenslevar for lyd. Hausten 1894 byrja han på skulen i Tsarskoje Selo, men gjekk der berre i nokre månader, før han på grunn av sjukdom tok til å studera heime. Hausten 1895 flytte familien til Petersburg, der Nikolaj året etter byrja ved skulen til Gurevitj. I 1900 fekk den eldre broren hans Dmitrij (1884–1922) tuberkulose, og familien reiste til Tbilisi i Kaukasia. Der byrja Nikolaj først i fjerde klasse for andre gongen, men fekk etter eit halvår byrja på den høgare lærestaden i Tbilisi. I 1902 fekk han gjeve ut sitt første dikt i avisa Tifliskij listok.
I 1903 vende tilbake familien til Tsarskoje Selo og Nikolaj byrja i sjuande klasse. Han var ikkje eit skuletalent, og dumpa nesten, men fekk fortsetja på skulen ettersom rektoren visste at han skreiv dikt – året før skolavslutningen finansierte foreldra utgjevinga av den første diktsamlinga hans Put konkvistadorov (Путь конквистадоров). Etter eksamen våren 1906 reiste han til Sorbonne for å studera vidare.
Utanlandsopphald
Frå 1906 budde Gumiljov i Paris. Han gjekk på førelesingar om fransk litteratur på Sorbonne, studerte måleri og reiste mykje. Han vitja Italia og i Frankrike gav han ut det litterære tidsskriftet Sirius (som Anna Akhmatova debuterte i), men som berre kom ut med 3 nummer. Han gjekk på utstillingar, lærte seg å kjenna franske og russiske forfattar og brevveksla intensivt med kritikaren Valerij Brjusov, som han sende dikt, artiklar og forteljingar han hadde skrive til. På Sorbonne blei Gumiljov kjend med den unge poeten Jelisaveta Ivanovna Dmitrijeva (Елизаве́та Ива́новна Дми́триева). Denne korte kjennskapen spelte nokre år seinare ei stor rolle i livet til Gumiljov.
Brjusov presenterte Gumiljov for kjende poetar og forfattarar som Dmitrij Merezjkovskij, Zinaida Gippius og Andrej Belyj med fleire, men dei var nedlatande mot den unge, gåverike mannen. 1908 «hemna» han seg gjennom å senda dei diktet sitt «Androgyn» (russisk Андрогин) anonymt, som fekk ei svært velvillig mottaking, og Merezjkovskij og Gippius ville då læra å kjenna forfattaren.
I april 1907 vende Nikolaj Gumiljov tilbake til Russland for å mønstra i militæret. Då traff han òg læraren sin Brjusov og kjærasten Anna Gorenko (Akhmatova). I juli drog han frå Sevastopol på den første reisa si i Levanten og vende tilbake til Paris i slutten av juli.
1908 gav Gumiljov ut diktsamlinga 'Romantiske farger' (Романтические цветы). For pengane han fekk for den, og med noko bistand frå foreldra sine, gav han seg ut på den andre reisa si, først til Sinop og deretter til Istanbul. Etter Tyrkia vitja Gumiljov Hellas, så reiste han til Egypt, der han vitja Ezbikie. I Kairo tok pengane hans uventa slutt og han var nøydd til å venda tilbake til Sankt Petersburg.
Nikolaj Gumiljov var ikkje bere poet, men òg ein europeisk utforskar av Afrika. Han utførte nokre ekspedisjonar til austlege og nordaustre Afrika, og tok med heim ei stor samling til det antropologiske og etnografiske museet i Sankt Petersburg.
Første ekspedisjonen til Abyssinia
Allereie som barn hadde Gumiljov vore fascinert av Afrika, han var inspirert av de russiske frivillige offiserane i Abyssinia (seinare gjentok han til og med ruta til Alexander Bulatovitj, og delvis ruta til Nikolaj Leontjev. Likevel kom avgjerda om å reisa tli Afrika uventa. 14. desember 1909 kom han først til Odessa, og reiste derfrå til Djibouti, og sidan vidare til Abyssinia. Gjennom korrespondansen til Gumiljov veit ein at han var på veg til Addis Abeba, vitja Dire Dawa og Harar i Etiopia, og også deltok på jakter. I artikkelen «Er Menelik død?» skildrar Gumiljov inngåande og med innsikt alle tronstridigane kring Negus negesti, den etiopiske keisaren Menelik II.
Mellom reisene
Gumiljov vitja Vjatjeslav Ivanov sitt kjende litterære og filosofiske selskap Tårnet og foreininga Forkjemparane for det skjønnlitterære ordet, der han gjorde fleiree nye litterære kjennskapar. Dei tre åra mellom ekspedisjonane var innhaldsrike for Nikolaj Gumiljovv.
Grøsfjellvatnet
Grøsfjellvatnet er eit vatn som ligg i kommunane Eigersund, Sokndal og Lund i Rogaland.
Nikolaj Gumiljov
Mellom reisene
I 1909 gav Gumiljov saman med Sergej Makovskij ut det illustrerte tidsskriftet Apollon om kunst, musikk, teater og litteratur. Der byrja Gumiljov kritikarbanen sin og skreiv sitt kjende 'Brev om russisk poesi'.
Våren 1909 såg Gumiljov att Jelisaveta Dmitrijeva, og dei starta eit kjærleiksforhold. Gumiljov fridde til henne, men Dmitrijeva føretrekte ein annan poet, Maksimilian Aleksandrovitj Volosjin, som var ein redaksjonskollega av Gumiljov i tidsskriftet Apollon. Hausten same året, då pseudonymet Tsjerubina de Garbiak (Черуби́на де Габриа́к) hadde vorte avsløra som eit påfunn av Volosjin og Dmitrijeva, uttalte seg Gumiljov lite smigrande om Dimitrijeva som poet, og Volosjin utfordra han då offentleg til duell. Fleire aviser skreiv om duellen, som fann stad 22. november 1909. Begge duellantane overlevde – Volosjin skaut to gonger, men pistolen klikka begge gongane. Gumiljov skaut i lufta.
I 1910 kom Gumiljov si diktsamling 'Perler' (Жемчуга) ut. Ho inneheldt òg den tidlegare utgjevne 'Romantiske farger'. Samlinga fekk rosande omtale av Brjosov, Vjatjeslav Ivanov, Innokentij Annenskij og andre kritikarar.
Den 25. april 1910 gifta Nikolaj Gumiljov seg til slutt, etter tre år med nøling. Han og Anna Andrejevna Gorenko (Akhmatova) blei vigde i Nikolajevkyrkja i Kiev.
I 1911 var Gumiljev med på å skipa Poetgildet. Andre medlemmer var mellom anna Anna Akhmatova, Osip Mandelstam, Vladimir Narbut, Sergej Gorodetskij, Maria Skobtsova (seinare heilage Maria av Paris) og Mikhail Zenkevitsj.
På denne tida gjekk symbolismen gjennom ei krise som dei unge diktarane freista å overvinna. Dei forkynte at poesi var eit handverk, og delte opp alle poetar i meistrar og sveinar. I Gildet blei Gorodetskij og Gumiljov rekna som meistrar. I førstninga hadde Gildet inga tydeleg retning.
I 1912 kunngjorde Gumiljov at det hadde oppstått ei ny kunstnarisk strøyming, akmeismen, som medlemmane i Poetgildet tilhøyrde. Akmeismen forkynte materialitet, objektiviteten til forma og motivet, og presisjonen til orda. Kunngjeringa av den nye retninga vekte heftige reaksjonar, dei fleste negative. Same året starta akmeisterna eit eige forlag og tidsskrift.
Gumiljov byrja studera gammalfransk poesi ved Sankt Petersburgs universitet.
Same året kom poesisamlinga 'Framande himmel' (Чужое небо) ut, som inneheld diktet 'Oppdaginga av Amerika' (Открытие Америки).
1. oktober 1912 fekk Anna og Nikolaj Gumiljov sonen Lev Nikolajevitj Gumiljov.
Den andre ekspedisjonen til Abyssinia
Systersonen til Gumiljov, Nikolaj Svertjkov, følgde med han til Afrika som fotograf. Dei drog frå Sankt Petersburg 7. april og kom to dagar seinare fram til Odessa, som dei segla frå til Istanbul. I Tyrkia blei Gumiljov kjend med den tyrkiske konsulen Mozar-bej, og dei drog vidare saman til Egypt, og derfrå til Djibouti. Dei skulle ha reist lengre inn i landet med jernbane, men etter 260 km stoppa toget ettersom regnet hadde skylla vekk sporet. Dei fleste av passasjerane vende tilbake, men Gumiljov, Svertjkov og Mozar-bej tagg til seg ein dresin av jernbanearbeidarane og drog med den 80 km langs den skadde banen. Då dei kom fram til Dire-Daya engasjerte Gumiljov ein tolk og dei drog vidare med ein karavane til Harar. Der kjøpte Gumiljov med noko møde muldyr, og blei kjend med den dåvarande guvernøren i Harar, Ras Tafari, den seinare keisar Haile Selassie I. Gumiljov donerte ein kasse vermouth til den komande keisaren og fotograferte han, kona og syster hans.
Frå Harar gjekk vegen gjennom lite utforska trakter til Sjeik-Hussein sin by. Dei måtte ta seg over elva Jabu der dei blei angripne av krokodillar og Nikolaj Svertjkov nesten blei eten. Dei fekk snart proviantmangel og måtte jakta etter mat. Vel framme fekk dei ei varm mottaking av høvdingen og den andelege leiaren Aba-Muda. Gumiljov fekk sjå grava til den heilage Sjeik-Hussein og ei grotte som ingen syndarar kunne ta seg ut av. Nikolaj Gumiljov gjekk inn i grotta og vende tilbake i godt behald. Etter at dei hadde skrive ned ein hagiografi for Sjeik-Hussein drog ekspedisjonen til byen Ginir. Der fullførte dei samlingane sine og fylte på med vatn før dei fortsette vestver langs den vanskeleg vegen til byen Matakua.
Den vidare lagnaden til ekspedisjonen er ukjend. Gumiljov si afrikanske dagbok blir avbroten med ordet «Vegen...» den 26 juli. Gumiljov vende tilbake til Sankt Petersburg og Tsarskoje Selo i andre halvdel av september 1913.
Første verdskrigen
Då fyrste verdskrigen byrja i august 1914 melde Nikolaj Gumiljov seg som frivillig. Bror hans Dmitrij Gumiljov blei innkalla og såra i strid og døydde i 1922. Nesten alle dei framståande poetane på den tida skreiv patriotiske dikt eller krigsdikt, men berre to av dei deltok som frivillige i krigen: Nikolaj Gumiljov og Benedikt Konstantinovitj Livsjits.
I september og oktober 1914 blei dei frivillige utdanna og trena, og allereie i november blei regimentet til Gumiljov sendt til sørlege Polen. 19. november hadde det den første kampen sin. For dei nattlege rekognoseringane sine før kampane blei Gumiljov løna med Sankt georgskrossen av fjerde grad og blei utnemnd til underoffiser i januar 1915. Etter månader med uavbrotne kampar blei han sjuk og fekk høg feber i byrjinga av mars, og blei transportert med hestskyss til næraste jernbanestasjon. Derfrå blei han send til sjukehuset i Petrograd, der han blei pleia før han vende tilbake til fronten i slutten av mai same året. Gumiljov deltok då nesten dagleg på rekognosseringspatruljane før kampane i Volhynia. Der hadde han dei hardaste krigserfaringane sine og fekk sankt georgskrossen av andre grad. 6. juni byrja fienden sitt store motåtak. Gumiljov sitt regiment lykkast i å halda posisjonen sin og dessutan ta nokre maskingevær, som Gumiljov bar eit av. For dette blei han løna med Sankt Georgskrossen av tredje grad. I september vende tilbake han til Russland, og først i mars 1916 blei han innkalla til eit anna regiment. I mellomtida vigde han seg til den litterære aktiviteten sin.
I april 1916 vende tilbake Gumiljov til regimentet sitt som då var i Daugavpils. I mai blei han evakuert til Petrograd etter å ha blitt ramma av lungeinflammasjon, og på råd frå legane sine reiste han deretter til Jalta for å kurera seg på sørlegare breiddegrader. I juli vende han tilbake til fronten, og etter eit kort avbrot for studiar ved krigshøgskolen var han i skyttargravene heilt til januar 1917. I mai blei han flytta til Thessalonikifronten og drog til det russiske ekspedisjonskorpset i Paris, via Sverige, Noreg og England. Gumiljov var nesten ein månad i London, og der blei han blant anna kjend med poeten William Butler Yeats og forfattaren G.K. Chesterton.
Då Gumiljov kom til Paris 1. juli 1917 tenestegjorde han som adjutant hjå kommissæren for den provisoriske regjeringa i Russland. Der blei han ven med kunstnarane Mikhail Larionov og Natalia Gontsjarova,[15] og forelska seg i franskrussiske Jelena Karolovna du Bouchet, dottera til ein kjend kirurg. Nikolaj Gumiljov tileigna henne diktsamlinga si 'K Sinej zvezdje' (К Синей звезде, 'Til den djupblå stjerna').
Gumiljov blei overført til 3. brigade, der samanbrotet til hæren var merkbar. 1. og 2. brigade gjorde opprør 16 september, men det vart blei slått ned, og Gumiljov var med på å undertrykka det. Fleire soldatar blei deretter deporterte til Petrograd i ein særskild brigade. Gumiljov fekk ulike tilbod, mellom anna om å bli flytta til den persiske fronten, den mesopotamiska fronten, tenestegjera i London eller bli verande og tenestegjera i Paris. Men Nikolaj Gumiljov ønskte å venda heim til Russland, og bestemte seg for å dra tilbake til Petrograd, sjølv om mange rådde han imot det. For tryggleiks skulda let han nesten alle eigedelane sine, inklusive notatbøkene, vera hjå vener i Paris eller i London som han passerte på heimvegen. Han forlet Paris 21. januar 1918 og London 10. april same år.
I Sovjetrussland
Då Nikolaj Gumiljov kom tiblake til Petrograd i mai 1918 blei mange overraske ettersom dei frå intelligentsiaen som kunne i staden flykta vestover frå bolsjevikregimet, kaoset og svolten. Anna Akhmatova møtte maken sin med melding om at ho ville ha skilsmisse for å gifta om seg med venen hans Vladimir Sjilejko. Gumiljov hadde ikkje noko imot dette, og dei skilde seg offisielt 5. august. Deretter fridde Gumiljov til Anna Engelhardt, dotter av historikaren og litteraturvitaren Nikolaj Engelhardt. 14. april 1919 fekk dei dottera Jelena Nikolajevna Gumiljova[20]
I 1918 kom Gumiljov si diktsamling 'Kostjor; (Костёр, Leirbål) ut, det afrikanske diktet «Mik» (Мик) og teaterstykket 'Ditsja Allatsja' (Дитя Аллаха, 'Allahs barn').
27 februar 1919 blie Gumiljov invitert med i rådet for forlaget «Litteraturen i heile verda». I mars same året gav forlaget ut Nikolaj Gumiljov og Kornei Tjukovskij sitt skrift Printsipij tsjudozjestvennogo perevoda (Принципы художественного перевода, 'Prinsipp for skjønnlitterær omsetjing'), der Tjukovskij skriv om å omsetja prosa og Gumiljov om å omsetja lyrikk.
I 1920 blei petrogradavdelinga av det Allrussiske poetforbundet grunnlagd, og Gumiljov blei eit aktivt medlem. I februar 1921 blei han vald til leiar der. Same året gav han ut to diktsamlingar. Den første, Sjatjor (Шатёр, 'Teltet'), var inspirert av inntrykka frå reisene i Afrika, og var tenkt som første delen i ei storslagen «lærebok om geografi i poesi». I denne hadde Gumiljov planlagd å skildra på rim heile den folkesette verda. Den andre diktsamlinga Ognennyj stolp (Огненный столп, 'Den flammande pilaren') blir gjerne rekna som det fremste diktverket hans.
Nikolaj Gumiljov skjulte aldri dei religiøse og politiske overtydingane sine. Han gjekk i kyrkja og krossa seg, og sa kva han meinte. Under ein poesiaftan, då han fekk eit spørsmål frå publikum om den politiske overtydinga si, svara han «eg er overtydd monarkist».
Arrestering og arkebusering
3. august 1921 blei Nikolaj Gumiljov arrestert som mistenkt for deltaking i Tagantsevsammansverjinga. Venene hans Mikhail Leonidovitsj Lozinskij og Nikolaj Avdejevitj Otsup freista å redda han, men Nikolaj Gumiljov blei likevel raskt dømd til døden.
24. august bestemte Tsjekaen seg for å arkebusera dei tilfangetakne deltakarane i Tagantsevsammansverjinga, i alt 61 personar. Dette blei først gjort kjend 1. september, der det kom fram at dommen allereie var blitt iverksett. Gumiljov og og 56 andre dømde blei arkebuserte natta til 26. august, noko ein først kunne fastslå i 2014.
Avrettings- og gravleggingsplassen hans er framleis ukjend. Følgjande alternativ har vorte diskuterte:
Først i 1992 blei Nikolaj Gumiljov rehabilitert posthumt.
Det finst også ulike versjonar om kva som skjedde 1921.
Det finst minst tre versjonar av om Gumiljov var delaktig i Tagantsev si samansverjing:
Familie
Foreldre:
Samnaunfjella
Samnaunfjella er eit fjellområde i Aust-Alpane, på begge sider av grensa mellom Austerrike og Sveits. Den austerrikske delen ligg i forbundslandet Tirol og den sveitsiske delen i kantonen Graubünden. Høgste toppane er vel 3 000 meter høge. Fleire større vintersportsstader ligg i Samnaunfjella. Fjellområdet har namn etter den sveitsiske landsbyen Samnaun, som ligg i den einaste bebygde dalen i området.
Tilgrensande fjellområde
Samnaunfjella grensar mot fylgjande fjellområde i Alpane:
Avgrensing
I nord dannar dalen Paznaun med elva Trisanna grense frå Ischgl til Wiesberg. Derifrå går grensa langs bielva Sanna vidare til Landeck i Tirol. Mot aust og søraust dannar elva Inn grense frå Landeck oppover langs elva til innløpet frå bielva Brancla. I sørvest går grensa oppstraums langs Brancla til dalen Val Sinestra, og vidare gjennom Val Chöglias til Fimberpasset. Derifrå går det nedover dalen Fimbertal til Heidelberger Hütte. I vest er Fimbertal grense mot Ischgl oppover dalen til Heidelberger Hütte.
Fimberpasset er overgang mellom Samnaunfjella og Silvretta.
Brynjulf Jung Tjønn
Brynjulf Jung Tjønn er ein norsk forfattar. Han debuterte i 2002 med romanen Eg kom for å elske. I tillegg har han publisert tekstar i antologien Signaler 2001.
Tjønn var fødd i Seoul i Sør-Korea, men i 1982 vart han adoptert til Noreg og Feios i Vik kommune i Sogn og Fjordane fylke.
Brynjulf Jung Tjønn vart i juni 2017 tilsett som redaktør for barn og unge i forlaget Samlaget.
Brynjulf Jung Tjønn er redaktør i Bokvennen Litterær Avis.
Shu Abe
Shu Abe er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kashiwa Reysol og Avispa Fukuoka.
Inderøy kapellangard
Inderøy kapellangard eller Røvika kapellangard (gnr./bnr. 14/1) var ein prestegard vest-sørvest for Sakshaug på Inderøya i Trøndelag.
Kapellangarden er fyrste gong omtala i 1490. Han har fire freda bygningar: hovedbygningen oppført før 1840, ein forpaktarbustad frå 1840, eit stabbur frå 1930-åra og ein steinkjellar frå 1600-talet. Kapellangarden er i privat eige.
Detrivori
Detrivore organismar (også kjend som saprofagar eller detritusetarar) er organismar som lever av detritus, det vil seie daudt organisk materiale. Dei er særs viktige nedbrytarar, og er sentrale i alle økosystem for resirkuleringa si av næringsstoff.
Meitemakk er eit godt døme på eit detrivort dyr, sidan dei et rotnande blad og liknande. Nokre detritusetarar, som gjødselbiller, et ekskrement, som er særs næringsrikt. Detritusen dyra et kan vera heilt eller delvis nedbroten av nedbrytarar.
Sjå òg åtseldyr.
626
626 (romartal CDXXVI) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.
Eiavatnet
Eiavatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Eigersund og Sokndal i Rogaland.
Kill 'Em All
Kill 'Em All er debutalbumet til Metallica, sloppe ut 29. juli 1983.
Albumet er kjend for raske og særs punk-inspirerte riff. Sologitaristen i Metallica, Kirk Hammett har ikkje vorte kreditert nokon av songane. Dette er fordi den førre sologitaristen, Dave Mustaine, vart sparka rett før innspelinga.
Bandet ville provosera med å kalle denne plata Metal Up Your Ass, og ynskte eit bilete på omslaget av ei toalettskål med ein spiss metalldolk stikkande opp. Dette nekta plateselskapet å vera med på, og tittelen vart erstatta av det marginalt mindre støytande namnet Kill 'Em All, som ei helsing til plateselskapet. Omslaget fekk i staden biletet av ein blodig hammar.
Kill 'Em All inneheld fan-favorittar som «The Four Horsemen», «Seek & Destroy» og «Whiplash». Desse låtane vert ofte spelte på konsertar. Metallicas tidlegare bassist Jason Newsted brukte å vera vokalist på låten «Whiplash» under den tre år lange verdsturnen etter albumet Metallica.
Zillis-Reischen
Kommunen ligg i krinsen Schams.
Sinclair ZX80
Det var ZX80 som starta heimedatamaskin-eventyret i England. Då Sinclair lanserte denne maskina i 1980, var det den minste og billigaste ein kunne få tak i. Den vart seld i 70 000 eksemplar og fanst både som sjølvbyggjarsett og ferdigbygd.
ZX80 hadde ganske moderate spesifikasjonar: 4 KB ROM og 1KB RAM. Prosessoren var ein Zilog 80-kompatibel NEC 780-C på 3,25 MHz. Operativsystemet var Sinclair BASIC, ein variant av programmeringspråket BASIC.
Den hadde eit noko spesielt BASIC-tilpassa tastatur. Det einaste ein behøvde for å skrive kommandoen PRINT, var å trykkje bokstaven P.
Grafikkelektronikken i ZX80 var ganske enkel og i prinsippet var det prosessoren som genererte videosignala, så lenge den ikkje var opptatt med noko anna. Sjølv det å skrive på tastaturet gjorde at skjermen blinka for kvart teikn.
ZX80 vart etterkvart erstatta av ZX81.
Hammar og sigd
Hammar og sigd er eit symbol som ofte har vorte brukt av kommunistar og kommunistiske organisasjonar. Den mest kjende bruken av symbolet var i Sovjetunionen sitt flagg. I Noreg er symbolet brukt mellom anna i logoen til Noregs kommunistiske parti.
Hammaren symboliserer industriarbeidaren, medan sigden symboliserer bonden.
Debutalbum
Debutalbum er det første musikkalbumet eit band eller ein musikkartist gjev ut, deira debut. Kortare musikkalbum som EP-ar vert til vanleg ikkje rekna som debutalbum. Til dømes vert Mercyful Fate si sjølvtitulerte fyrsteutgjeving Mercyful Fate ikkje rekna som debutalbum då dette er ein fire-spors EP, men den neste utgjevinga deira, Melissa, vert rekna som debutalbumet, då det er eit fullengds studioalbum.
Hammar og sigd
Historie
Jordbruks- og arbeidarreiskapar har lenge vore nytta som symbol for rørsler som kjempa for proletariatet. Sameininga av hammaren og sigda symboliserte sameininga av jordbrukarar og byggjearbeidarar. Eit eldre døme på dette finn ein på ein chilensk peso som sirkulerte frå 1895.
Debutalbum
Sal (pr 2008)
Whitney Houston har salsrekorden for R&B-debutalbum i USA, albumet Whitney Houston frå 1985 selde over 13 millionar (13 x platina) i USA, og 22 millionar på verdsbasis. Britney Spears har rekorden for mestselgande pop-debutalbum i USA med ...Baby One More Time frå 1999, som vart seld i 14 millionar eksemplar (14 x platina) og 22 millionar på verdsbasis. Guns and Roses har salsrekorden for rock-debutalbum i USA med Appetite for Destruction som selde 18 millionar album i USA (18 x platina) og 28 millionar på verdsbasis. Leona Lewis har rekorden for snøggast selgande debutalbum i Storbritannia. Hennar album Spirit selde meir enn 375 000 eksemplar den første veka etter at det vart utgjeve.
Musikalbum
Hammar og sigd
Historie
Eit alternativt jordbrukssymbol er ein plog. På Irland blei Starry Plough først brukt som flagg av Irish Citizen Army, ein paramilitær organisasjon som tok del i Påskeopprøret. Eit sverd er sett eller smelta inn i plogen.
Utforming
I 1917 lyst Vladimir Lenin og Anatolij Lunatsjarskij ut ei tevling for å skapa eit sovjetisk emblem. Vinnardesignet var ein hammar og ei sigd på toppen av ein klode opplyst av solstråler, omkransa av ein kornkrans og under ei femtakka stjerne, med innskrifta «Proletarar i alle land, samein dykk!» på seks språk (russisk, ukrainsk, kviterussisk, georgisk, armensk og aserbajdsjansk). Opphavleg hadde han også eit sverd, men Lenin var sterkt imot dette på grunn av tilknytinga til vald det gav. Det var Jevgenij Ivanovitsj Kamzolkin (1885–1957) som utforma emblemet.
Symbolet blei teke i bruk og brukt på det sovjetiske flagget frå 1922. 6. juli 1923 tok det sovjetiske sentralstyret offisielt i bruk emblemet som riksvåpen. Det sovjetiske flagget fekk raskt ei forenkla form som viste hammar, sigd og stjerne. Hammar og sigd blei også teke i bruk av fleire andre kommunistiske land og kommunistparti.
I kulturen
Symbola er også blitt brukte i litteraturen, som i titlane til diktsamlingane Sigd og hammer (1921) av Arne Paasche Aasen og Hamri og sigð (1930) av Sigurður Einarsson.
Storspove
Forvekslingsart
Storspove i Noreg kan berre forvekslast med småspove.
Forplanting
Hannen gjer krav på store territorium etter ankomsten til hekkplassen. Hoa held seg til same partner, og begge kjønna deltek i ruginga av dei fire egga. Dei blir ruga på i 4 veker. Med eitt kyllingane er klekte reiser hoa og hannen vert att hjå ungane. Som med dei fleste strandfuglane forlet ungane reiret straks dei er tørre, men dei flyg fyrst etter 5-6 veker etter. Det er hannen som passar mest på fugle-ungane.
Næring
Næringa varierer mykje med årstida. Storspoven lever mest av insekt, meitemark og sniglar, medan han på kysten leitar etter næring i fjøresona. Småkryp som børstemarkar og muslingar ligg oftast like under overflata. Han beitar også på små dyr som lever på overflata som skjel og sandreker. Storspoven tek òg smågnagarar og er observert som «mattjuv». Om hausten et han også ein del bær.
Global utbreiing
Storspoven hekkar i Eurasia frå Færøyane, Storbritannia og Frankrike og Fennoskandia i vest, austover gjennom Europa nord for Alpane og gjennom Russland og nordlege Kasakhstan til nordaustlegaste Kina. Overvintringa skjer mest langst kystar av Europa inkludert Island, Afrika, Asia sør til øyane i Søraust-Asia og sørlege Japan. Det finst dessutan store område i det indre av Afrika som blir nytta til overvintring, til dømes i Etiopia, Namibia, Botswana og Sør-Afrika.
Utbreiing i Noreg
Storspoven trivst best i vide, opne landskap. Han vert ofte rekna som kulturlandskapets fugl, men han trivst også på lyngheiar, myrar og strandenger som er udyrka. Arten har breidd seg ut langs dei indre dalføra i det siste hundreåret, og han hekkar no heilt inn til svenskegrensa. Men denne spreiinga har no nesten stoppa heilt opp. Storspoven hekkar langs heile kysten frå Lista og nordover, der han helst oppheld seg på flate øyar og strandkantar, men og på dyrka mark og store, opne myrstrekk. Ei eldre nemning for arten i Noreg er kystspove, det ymtar om hovudutbreiingsområdet. Moderne jordbruk og jakt har medverka til sterk tilbakegang for arten.
Fugletrekk
Storspoven er ein trekkfugl, som når norskekysten i mars. Dei vaksne hofuglane forlet Noreg allereie i juni, medan hannen vert att til ungane kan klare seg sjølve. Skandinaviske storspovar overvintrar på Dei britiske øyane, men kan også overvintre i Danmark og vidare sørover i Vest-Europa.
Status og vern
Birdlife International har kategorisert storspoven som globalt nær truga. Populasjonen per 2016 var estimert å ligge i området ca. 0,835-1,3 millionar individ, av desse 647 500-876 000 individ i Europa. Finland kan ha den største hekkepopulasjonen i Europa på 76 000–88 000 par. Estimatet for Noreg var 2-3000 par i 2015. Bestanden er trudd å minke med ei rate på meir enn 50 % over 30 år i Noreg, derfor er han kategorisert som sterkt truga på den norske raudlista for 2021. Det er òg eit fall i dei fleste andre landa i Europa. Ved ringmerking har ein funne at storspoven kan verte over 10 år, dette er òg rekna som generasjonslengda. Globalt er høgste kjente alder for ein ringmerkt storspove 32 år.
Ei hovudårsak til tilbakegangen for arten utvidingar og endringar i jordbruksareal. Dyrking og drenering av myrlendte åkrar og myrland har ført til lokale nedgangar. Vadefuglane er dessutan påverka av forhold i trekkruter og i vinterkvartera. Vinterjakt på storspove var vanleg i Frankrike, men blei stoppa vinteren 2019-2020.
627
627 (romartal CDXXVII)
InSight
InSight (stutt for Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) er ein NASA-romsonde på Mars. Han landa på Mars 26. november 2018. InSight nyttar mykje den same utforminga som Phoenix-sonden, men landa ved ekvator på Mars, og ikkje ved polane slik Phoenix gjorde. InSight vart skoten opp 5. mai 2018 frå Vandenberg Air Force Base i California av ein Atlas V-rakett.
Målet med InSight er å undersøkja det indre av Mars for å finna ut korleis terrestriske planetar utviklar seg, og å undersøkja den tektoniske aktiveteten på Mars i dag. Dessutan skal sonden finna ut kor ofte meteorittar slår ned i Mars.
Anga i Førde
Anga er ei elv i Vestland som startar i Botnavatnet i aust, inst i Angedalen i Sunnfjord kommune og går inn i Jølstra som kjem frå Jølstravatnet. Herifrå vert elva kalla Jølstra. Ho munnar ut i Førdefjorden i vest.
628
628 (romartal CDXXVIII)
Vålerenga Fotball
Vålerenga Fotball (VIF Fotball) er ein norsk fotballklubb frå Oslo. A-laget spelar i Eliteserien; «Vålerenga 2» spelar i 2. divisjon fotball for menn.
Nokia by
Nokia er ein by og ein kommune i landskapet Birkaland sørvest i Finland. Folketalet er 32 361 i 2013. Byen ligg ved elva Nokianvirta, om lag 15 kilometer nordvest for Tammerfors. Før 1938 hadde kommunen namnet Norra Birkala på svensk og Pohjois-Pirkkala på finsk.
Vålerenga Fotball
Klubben er underordna Vålerengens Idrettsforening (VIF). VIF blei stifta den 29. juli 1913 frå Idrætspartiet Spark. Klubben har røter i bydelen Vålerenga i Oslo. Klubbens stordomstider på fotballbanen var på 1960- og 1980-talet. Oppnamnet Bohemene skriv seg frå 1960-talet, då fleire store profilar spela for klubben. Vålerenga Fotball har blitt seriemeister 5 gonger og cupmeistrar 4 gonger (2008).
Supportergruppa Klanen er truleg den mest kjende supportergruppa i Noreg og har om lag 14 000 medlemmar. Tilskodarrekorden blei sett 23. oktober 2005 mot Rosenborg, med 24 894 personar. Spelaren med flest obligatoriske toppseriekampar for Vålerenga gjennom tidende er Tom Henning Hovi. Frå 1998 til 2006 spela han 178 kampar.
Noverande hovudtrenar er Dag-Eilev Fagermo.
Spelarstall
Endra 28. august 2020.
«Vålerenga 2»
Endra 29. august 2020.
Spelarstallen til laget i 2. divisjon fotball for menn (2020):
Utlånte spelarar
''Oppdatert 1. juli 2020'' og endra 29. august 2020.
Gjedde
Kjenneteikn
Gjedda er ein særs avlang fisk med finnane plassert langt bak på kroppen for akselerasjonen si skuld. Fargen varierer frå vatn til vatn, men skal fungera som kamuflasje. Gjedda er underbitt, og har særs kraftige kjevar. Alt dette er gode tilpassingar til livet som snikjeger.
Dei største gjeddene kan bli opptil 35 kg tunge og 1,5 m lange. Dei største eksemplara frå Noreg har «berre» vege 18 kg. Det er stor skilnad på ho og hann, hoa er opp til fem gonger så stor. Hannen har maksvekt på 8 kg (I Noreg 3,5 kg) og maksimallengd på ein meter.
Levesett
Gjedda lever åleine i vatn med mykje vegetasjon. Ho er ein effektiv jeger, med bakhaldsangrep som den viktigaste jaktteknikken. Som regel står fisken stille i sivet og ventar på at eit passande byttedyr skal koma nær nok til at han kan hogga til. Føda til gjedda omfattar dei fleste fisk som er mindre enn gjedda sjølv, men på grunn av piggane lærar dei fort å unngå stingsild. Dei et òg frosk, symjande smågnagarar og ungar av symjefugl.
Formeiring
Gjedda gyter i tett vegetasjon på grunt vatn tidleg på våren. Talet på egg er avhengig av storleiken på hoa; ei ho på 10 kg legg opp til 300 000. Ofte vert hoa følgd av to hannar under gytinga.
Egga klistrar seg til botnen eller vegetasjonen og klekkast etter 2-3 veker. Dei første to vekene lever larvane av plommesekken sin, før dei får munn og går over til å jakta på dyreplankton og insektlarvar. Yngelen er sjølv bytte for dei fleste større fisk, òg vaksne gjedder.
Takahiro Oshima
Takahiro Oshima er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Kashiwa Reysol og AC Nagano Parceiro (2019).
Mitch Easter
Som musikar spela Easter i Sneakers seint på 1970-talet, var frontfigur i bandet Let’s Active på 1980-talet og meir nyleg medlem av The Orange Humble Band og Coronet Blue, som delvis er supergrupper. Det fyrste soloalbumet hans kom i 2007.
Inderøy prestegard
Inderøy prestegard eller Li prestegard (gnr./bnr. 117/1) ligg nord for Sakshaug og Straumen på Inderøya i Trøndelag.
Prestegarden er fyrste gong nemnd i 1668. Hovudbygningen (oppført 1802–04) og eit stabbur vart vedtaksfreda i 1992. Det finst òg ein driftsbygning frå 1916 og ein forpaktarbustad frå 1926. Prestegarden er i privat eige.
Byrkjelandsvatnet
Byrkjelandsvatnet er ein innsjø som ligg i Bjerkreim kommune i Rogaland. Det er eitt av fleire større vatn i nedslagsfeltet til Bjerkreimsvassdraget.
Harry Turtledove
Harry Norman Turtledove er ein amerikansk historikar og flittig forfattar, som har skrive arbeid innan historisk fiksjon, fantasy og science fiction. Han er kanskje den mest kjende forfattaren av alternativ (eller kontrafaktisk) historie. Turtledove er kjend for sine lange, episke seriar, sett ifrå ein tredjeperson sin synsvinkel. «Verdskrig», «Videssos» og «Kor få er att» er dei tre største bokseriane han.
I «Verdskrig» vert den jorda vi kjenner invadert av romvesen i 1943. Turtledove nyttar denne historia til å peike på menneskelege familieforhold, ideologiske forskjellar imellom dei dominerande gruppene, foræderi, m.m.
«Videssos» er ein fantasiserie, sett i ei verd analog til det Byzantium.
I «Kor få er att» vinn sørstatane borgarkrigen, og USA vert delt i to. Turtledove sender så dei konføderale og USA igjennom begge verdskrigane, mens utviklinga i Europa går i motsett lei av det historiske.
Turtledove har forfatta eit utall andre seriar og enkeltbøker.
André Nevstad
André Nevstad er ein norsk tidlegare fotballspelar. Han er den med flest kamper for Hødd (1988-2008, 682 kampar, 91 mål), berre avbrote av to sesongar med Molde FK (1993-94), noko som gav gull i NM i fotball for menn for 1994, der han spelte to minutt som innbytar i cupfinalen. Han har vore dagleg leiar i Hødd (1999-). André Nevstad blei kåra til årets spelar i 1.-divisjon frå NISO i 2004.
Schiedam
Historie
Rundt år 1250 vart elva Schie demd opp for å verne polderlandet frå sjøen. Dette førte til handelsaktivitet på staden sidan varer til og frå områda rundt vart lasta om her. I 1275 fekk Schiedam byrettar av Aleida van Avesnes, systera til Vilhelm II, greve av Holland.
630
630 (romartal CDXXX)
Tomoki Ikemoto
Tomoki Ikemoto er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Giravanz Kitakyushu, FC Gifu, Kashiwa Reysol, Yokohama FC og Matsumoto Yamaga FC (2019).
Asnières-sur-Seine
Asnières-sur-Seine er ein kommune og by i dei nordvestlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 7,9 km frå Paris sentrum i departementet Hauts-de-Seine. Med eit folketal på like over 80 000 fordelt på berre nesten 5 km² er dette ein av kommunane i Europa med størst folketettleik.
Namn
Asnières-sur-Seine vart opphavleg berre kalla Asnières. Namnet Asnières vart først nedteikna på ein paveleg bulle i 1158 som Asnerias, frå mellomalderlatinsk asinaria, som tyder «eselfarm». Den dårlege jorda i Asnières, der det voks røsslyng i mellomalderen, vart sannsynlegvis berre rekna som godt nok til å avle opp esel.
15. februar 1968 vart namnet på kommunen offisielt Asnières-sur-Seine (tyder «Asnières ved Seine») for å skilje han frå andre kommunar i Frankrike med same namn.
Haakon Lie (1884-1970)
Haakon Lie var ein norsk forstmann og forfattar.
Haakon Lie var fødd i Fyresdal som son av bonde, lærar og forfattar John Lie (1846-1916), og tok skogutdanning i Steinkjer i 1904 og ved Norges landbrukshøgskole til 1907. Han arbeidde som «amtsskogmester» i Romsdal 1908, som skogforvaltar og lærar ved Storhove landbruksskole 1910–1918, som skogforvaltar i Innherad og styrar for Statens skogskole i Steinkjer 1918–1923. Den lengste yrkesaktive tida hadde han som skogforvaltar i Sør-Gudbrandsdal 1923–1947, med base på Lillehammer, der han budde frå 1923 og ut livet.
Som lærar hadde Lie eit forstfagleg forfattarskap, med titlar som Skogbrukets driftslære og Skogens fugler og insekter, lærebok for skogskolene. Begge kom i fleire utgåver. Han skreiv òg nasjonaløkonomiske pamflettar om skogsaka, og om naturvern: Skogens nationaløkonomiske betydning  (1916), Fjeldskogen (1925) og Ormtjernkampen villmark (1961). Han vann Melsom-prisen i 1950.
Den første barneboka han skreiv var Ekorngutten (1928), og han skreiv etterkvart åtte barnebøker. Han fekk Kyrkje- og undervisningsdepartementets premiering for tre av bøkene: Villmark og villdyr (1949), Vegen til eventyret (1960) og I villdyrskog (1961). Lies spesialsjanger var dyrefiksjonar med vekt på presisjon i det naturfaglege, og med ein forsiktig personifisering av hovudkarakterane.
Den øvrige forfattarskapen hans omfattar romanar, dikt og høvesdikting. Lie veksla heile livet mellom bokmål og nynorsk, og utgav ofte paralellutgåver. Lie var den første som lanserte ideen om Birkebeinerrennet som eit historiemotivert skirenn. Dette gjorde han i ein avisartikkel i 1930.
Eit album der Haakon Lie sine dikt er tonesette, kom ut i 2005. Albumet het "Fivrelddans-Haakon Lie i ord og tonar" og bandet bak var Sugar Plum Fairies frå Fyresdal. Albumet resulterte i mykje radiospeling på NRK Telemark og Kulturprisen i Fyresdal i 2006.
631
631 (romartal CDXXXI)
Haakon Lie (1884-1970)
Kjelder:
Denne artikkelen byggjer på ei omsetjing av tisvarande artikkel på bokmålswikipeda, som oppgjev desse kjeldene: