cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aries Merritt
Aktiv
Våren 2012 sprang Merritt inn til siger på 60 meter hekk ved innandørs-VM. Midtvegs i året vann han det USA-amerikanske OL-uttaket på den sterke tida 12,93, ei tid han kopierte ved to stemne i Europa to og tre veker etterpå. Under dei olympiske sommarleikane i London i august viste han på ny klasse i semifinalen med 12,94, i finalen 8. august sette han personleg rekord med 12,92 og vann ein klar siger føre landsmannen Richardson. Til sist forbetra Merritt verdsrekorden på korthekken til 12,80 sekundar ved det siste DL-stemnet for sesongen i Brussel den 7. september. Dayron Robles sin gamle rekord lydde på 12,87.
Etter å ha vorte sjettemann i Moskva-VM 2013, vart Merritt alvorleg sjuk. Han vart diagnostisert med ein sjeldan nyresjukdom. Merritt kom tilbake på friidrettsbana i 2015 og imponerte med årsbeste 13,04 og bronse i VM-finalen, eitt hundredels sekund bakom sølvmedaljøren.
Fullsirkulasjon
Fullsirkulasjon er ein tilstand i ein innsjø om våren og hausten då heile vassmassen sirkulerer fritt. Ferskvatn har størt tettleik ved ein temperatur på 4 ºC. Temperaturen i overflatelaget er gjerne lågare enn 4 ºC om vinteren, og når eventuell is smeltar og temperaturen i overflata stig til kring 4 ºC vil vårfullsirkulasjonen starte og varer til det er danna ei termisk lagdeling i innsjøen, kalla sommarstratifikasjon. Utover hausten vil temperaturen i overflata vert gradvis avkjølt, og når temperaturen igjen kjem kring 4 ºC, startar haustfullsirkulasjonen og varer fram til temperaturen i overflata igjen er vorte under 4 ºC og dermed lettare. Dette fører etter kvart til vinterstagnasjon.
Ein innsjø som har to slike fullsirkulasjonar kvart år vert kalla dimiktiske.
Under vårfullsirkulasjonen er vassmassane fullstendig ustabil med same temperatur frå overflate til botn. I tillegg før vind på overflata til vertikale straumar eller turbulens som når heilt ned til botn. Fullsirkulasjonar er viktige for vasskvaliteten, sidan dei gjer det mogeleg med ei fullstendig utlufting av dei djupaste vassmassane i innsjøane.
Jevgenij Maskinskov
Jevgenij Ivanovitsj Maskinskov var ein kappgjengar frå Sovjetunionen som i 1958 vart europameister på 50-kilometeren, to år etter han vann OL-sølv på same distansen.
Maskinskov sette sommaren 1956 personleg rekord med tida 4.08.57. Under dei olympiske leikane i Melbourne seint i november vann han sølvmedaljen på 4.32.57, frågått av overraskingsmannen Norman Read frå New Zealand med over to minuttar, men sjølv over to minuttar føre ein av favorittane, svenske John Ljunggren på bronseplass.
Ved europameisterskapen 1958 i Stockholm gjekk Maskinskov tidleg fram og danna ei lita tetgruppe. Allereie ved 20-kilometersmerket låg han åleine fremst, ei leiing han heldt til mål. Han vann tevlinga på 4.17.15, likevel ikkje meir 45 sekundar framom sølvmedaljør Abdon Pamich frå Italia.
Melhus Idrettslag
Melhus Idrettslag er eit idrettslag i Melhus i Sør-Trøndelag, stifta i 1898. Laget har avdelingar som driv med fotball, handball, orientering, skiidrett, styrkeløft og volleyball.
Idrettsanlegget Gruva tilhøyrer Melhus IL. Kring klubbhuset på staden ligg to grasbaner, samt ei stor og ei lita kunstgrasbane.
Melhus IL sitt fotballag spelar på nivå seks i seriefotballen. Laget opptrer i svart-og-kvit-stripete trøyer og svarte bukser.
Handball-gruppa samarbeider med Gimse IL og deltek i tevlingar som Melhus/Gimse.
Kjelder
Heimeside
Bladfuglar
Bladfuglar, Chloropseidae, er ein biologisk familie av elleve artar små sporvefuglar funne i India, Sri Lanka og Søraust-Asia. Bladfuglar er ein av berre tre fuglefamiliar som er endemisk for det indomalayiske økosystemet. Dei var tidlegare gruppert saman med lauvfuglar og alvefuglar. Som dei i dag er definert, er bladfuglfamilien monotypisk, med alle artar plassert i slekta Chloropsis.
Skildring
Bladfuglar varierer i lengd frå 14 til 21 cm, og har vektvariasjonar i området 15-48 gram. Dei liknar bylbylar, men medan bylbylar typisk har lite iaugefallande farger, har bladfuglar lyse farger, med det dominerande grøne over heile fjørdrakta som gjev opphav til fellesnamnet deira. Familien syner størst kjønnsdimorfisme i fjørdrakt, dette varierer frå særs mykje hos oransjebukbladfugl til ingen kjønnsdimorfisme hos gulhakebladfugl. Dei fleste av skilnadene mellom kjønna ligg i omfanget av andre farger enn grønt i fjørdrakta, særleg rundt hovudet og i andletmasken med innslag av blått eller svart, der hoer har mindre farger og ein mindre omfattande eller heilt fråverande maske. Nokre artar har blått i vengene og i stjerten. Fjørdrakta av unge fuglar er som hos hofuglar, men med meir avdempa farger. Songane deira er melodiøs i menneskelege øyre, og fleire artar er gode imitatorar. Lydytringane omfattar plystring og skratting.
Nett som bylbylar vil bladfuglar sleppe mange kroppsfjører når dei blir tatt på. Dette kan forvirre rovdyr, spesielt slangar.
Distribusjon og habitat
Bladfuglar er alltid funne i tre og buskar. Dei fleste artar har utbreiing avgrensa til eviggrøne skogar med unntak av gyllenpannebladfugl, Chloropsis aurifrons, og hindubladfugl, Chloropsis jerdoni som lever i lauvtre i monsunskog, og oransjebukbladfugl, som òg opptrer i lauvskog. Innanfor desse rammene, okkupere dei alle lauvtretypar i Sør-Asia og Søraust-Asia. Den største høgda dei opptrer i er 2500 moh. Nokre artar, til dømes regnbogebladfugl, har høglandsdistribusjon og går sjeldan ned under 1000 moh.
Oransjebukbladfugl og gyllenpannebladfugl er blant dei meir utbreidde artar, med store område på tvers av det asiatiske fastlandet. Nokre artar har meir avgrensa distribusjonar, slik som gulstrupebladfugl, som er endemisk for den filippinske øya Palawan, og kinabalubladfugl, Chloropsis kinabaluensis, som er avgrensa til nordlege Borneo. Generelt er det sjeldan at meir enn tre artar finst i same område, maksimum er fem artar i dei submontane skogane i Sumatra, overlappande artar er vanlegvis godt plasserte i spektret av storleik for å redusere konkurransen.
Åtferd
Bladfuglar finn vanlegvis føda i underskogen, dei et insekt og litt frukt og nektar. Dei søkjer snøgt og snappar opp byttedyra på ytre delar av greiner. Dei er òg i stand til å 'stille' i lufta for å ta byttet, og vil forfølgje insekt i lufta, jamvel så langt som ned til skogbotnen. I kva for ei grad bladfuglar tar for seg av nektar er diskutert, meldingar om dette er meir vanleg i Sør-Asia enn i Søraust-Asia. Einskilde artar blir med i fleirartsflokkar for søk av føde no og då, andre vil forsvare territorium der dei et frå tre og buskar som held blomar og frukter.
I motsetnad til dei fleste andre tropiske asiatiske sporvefuglar, bygger ikkje bladfuglar reira lågt nede i skogen. Reira deira er i staden funne opp mot enden av greiner nær trekrona. Såleis har menneske sjeldan, om nokosinne, hatt høve til å studere reir til mange av desse artane. Hos dei få artane der reiret er kjent, er det bygd av fine stenglar, bladdelar og jordstenglar. Nokre hengjer ned frå tynne horisontale skot av tre, hos andre artar er fundamentet festa til eit par vertikale kvister. Hoer legg 2 eller 3 rosa egg. Den einaste informasjonen ein har om rugetid kjem frå fuglar i fangenskap, her varar ruginga rundt 14 dagar. Tilsynelatande er det berre hofuglar som rugar, men hos minst to artar vil hannen mate rugande hoer.
Tilhøvet til menneske
Eigenskapar som evner til attraktiv song og til å imitere har gjort bladfuglar til populære burfuglar. Majoriteten av handel av fuglar i denne familien er avgrensa til Asia. Nokre bestandar har vorte lokalt utarma grunna massivt uttak av ville fuglar til denne handelen. Generelt er dei elleve artane enno vanlege i eigna habitat, sjølv om mengda av eigna habitat har falle mykje med avskoging. Ein art, gulhakebladfugl, er oppført som sårbar på grunn av tap av habitat, og regnbogebladfugl, tilsynelatande aldri vanleg nokon stad, er oppført som nær trua.
Artar
Bladfuglar i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Mikhail Tal
Mikhail Nekhemievitsj Tal var ein latvisk sjakkspelar, og den åttande verdsmeisteren i sjakk.
Tal var fødd i Riga. Han vart kalla «trollmannen frå Riga», på grunn av den aggressive spelestilen han hadde, der han gjerne ofra materiell for initiativ og angrep.
Mikhail Tal vann i 1950 den latviske juniormeisterskapen. I 1951 kvalifiserte han seg for den latviske meisterskapen, og to år seinare i 1953 vann han denne. I 1955 vann han semifinalen for sovjetmeisterskapen, og deltok i 1956 i Leningrad for første gong i den 23. sovjetmeisterskapen i sjakk, der han kom på 5. plass saman med Rathmir Kholmov, bak Spasskij, Tajmanov, Averbakh og Kortsjnoj.
Deretter var han ustoppeleg: I 1956 vann han den 24. sovjetmeisterskapen i Moskva, noko som førte til at verdssjakkforbundet FIDE gav han stormeister-tittelen. Sigeren i sovjetmeisterskapen kvalifiserte han til intersoneturneringa i Portoroz i Jugoslavia i 1957. Denne vann han med 13,5 av 20. I 1957 vann han også den 24- sovjetmeisterskapen, på heimebane i Riga, framom sterke spelarar som Paul Keres og David Bronstein. Deretter vann han ei sterk turnering i Zürich.
Landry Bluff
Landry Bluff er ein fjellskrent i Cumulus Hills, som ligg like nord for munningen av Logiebreen, der denne møter Shackletonbreen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Edward J. Landry, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) som overvintra ved Byrd-stasjonen i 1963 og ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1965.
Mikhail Tal
Kandidatturneringa i 1959 gjekk i Bled, Zagreb og Beograd i Jugoslavia, og også denne turneringa vann han overtydande med 20 poeng av 28 i eit sterkt felt, framom Paul Keres med 18,5 og Tigran Petrosjan med 15. Lenger bak kom Vasily Smyslov, Bobby Fischer, Svetozar Gligorić, Friðrik Ólafsson og Pal Benko. Tal sin siger kom vesentleg fordi han var overlegen mot dei 4 nedste på resultatlista. Mot nr 2 Keres hadde han ein vinst og tre tap, medan han mot Fischer vann alle fire partia, og tok 3½ poeng av 4 mot både Gligorić, Olafsson, and Benko. Som den yngste spelaren i sjakkhistoria hadde Tal kvalifisert seg til å spele om verdsmeistertittelen.
Regjerende verdsmeister var Mikhail Botvinnik. VM-kampen vart spela i Moskva i 1960, og Tal vann med 12,5 mot 8,5 poeng. 24 år gamle Tal vart dermed den til då yngste verdsmeisteren i sjakk. Rekorden stod til den blei slått av den då 22 år gamle Garri Kasparov i 1985.
Siden nådde Tal aldri heilt opp i kampen om verdsmeistertittelen. Ei vesentleg årsak var dei stadig tilbakevendande helseproblema, som til slutt mellom anna førte til at han måtte få operert bort ei nyre. Han var likevel ein av dei beste spelarane i verda og vann fleire sterke turneringar.
Han kjempa seg såleis fram til kandidatfinalen i 1965, men tapte denne mot Spasskij. Han vann intersoneturneringa i Riga i 1979 med 14 av 17, og så seint som i 1985 gjorde han ein sterk innsats i kandidatturneringa i Montpellier.
Mikhail Tal deltok i til saman 21 sovjetmeisterskap, og vann dette 6 gongar: I tillegg til 1956 og 1957 vann han også i 1967, 1972, 1974 og 1978. Dette er rekord, ein rekord han har saman med Botvinnik.
Mikhail Tal deltok på Sovjetunionen sitt vinnarlag i sjakk-OL (lag-VM i sjakk) 8 gongar, i 1958, 1960, 1962, 1966, 1972, 1974, 1980 og 1982. Han klarte 65 vinstar, 34 remis og berre 2 tap på desse 101 partia, ein skåre på 81,2 %, den beste skåren blant dei som har deltatt i minst 4 sjakk-OL. Han tok medalje for beste skåre på sitt bord 7 av desse gongane, 5 gull og 2 sølv.
Christian Schenk
Christian Schenk er ein tysk tidlegare mangekjempar frå Rostock som vart olympisk meister i tikamp under Sommar-OL 1988 i Seoul og i tillegg vann bronsemedaljen i øvinga både i EM 1990 og VM 1991. Schenks bestenotering på 8 500 poeng oppnådde han under verdsmeisterskapen 1993 i Stuttgart. Han representerte Aust-Tyskland til 1990, sidan 1991 det samla Tyskland.
Far til Christian Schenk var austtysk meister i hekkeløp på 1950-talet. Christian Schenk tok sjølv til med friidrett og frå 1982 spesialiserte han seg i tikamp. I 1984-sesongen kleiv han med 8 043 peng for fyrste gong over 8 000-poenggrensa. Etter å ha vorte femtemann i VM 1987, 75 poeng bak bronsevinnaren, vann han i 1988 den olympiske gullmedaljen med 99 fleire poeng enn lagkameraten Torsten Voss. Særleg imponerte Schenk i høgdehopp der han gjekk over 2,27 meter, det høgste høgdehoppet nokon gong i ei tikamptevling, eit hopp han gjorde i dykkstil, medan alle konkurrentane nytta den nyare flopp-stilen.
Storvaksne Schenk heldt seg i verdstoppen også dei neste fem åra. Både i EM 1990 og VM 1991 hamna han på bronseplassen, i EM fattige tre poeng bak sølvmedaljøren. Han deltok ikkje i Sommar-OL 1992, grunna skade i uttakstevlinga. I verdsmeisterskapen 1993 forbetra Schenk sitt personbeste i tikamp med 12 poeng til 8 500 poeng, måtte likevel nøye seg med fjerdeplassen. Same sesongen vart han tysk meister i tikamp, hans fyrste nasjonale meistertittel ettersom han aldri vart betre enn nummer to i ein austtysk meisterskap. Schenk la opp i 1994.
Per J. Husabø
Per Johnsson Husabø var ein norsk sivilagronom og politikar frå Leikanger i Sogn. Han representerte Sogn og Fjordane og Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1977 til -85.
Husabø var son til ein gardbrukar. Han gjekk 1950/51 Fruktdyrkingskulen på Hjeltnes i Ulvik. Der etter tok han artiumskurs på Hamar i 1952. Frå 1954 til -57 studerte han hagebruk ved Noregs landbrukshøgskule og vart sivilagronom. Perioden 1957-65 arbeidde han ved Institutt for fruktdyrking på NLH, sist som amanuensis, og dessutan eitt år ved Statens forsøgsstation Blangstedgaard i Danmark. Frå 1965 til 1992 var han tilsett på Statens forskningsstasjon Njøs i Leikanger, som forsøksleiar 1966-77 og forskar 1986-92.
NM i orientering 1977/langdistanse
Noregsmeisterskapen i orientering 1977 i langdistanse vart avvikla sundag 19. juni på Ringebu i Oppland.
22,3 km
<br style="clear:both;" />
15 km
<br style="clear:both;" />
Fylkesveg 642 i Østfold
Fylkesveg 642 i Østfold går mellom Vortvedt til Holøs i Rakkestad kommune. Vegen er 10,4 km lang.
Cape Brooks
Cape Brooks er eit nes markert av bratte veggar opp til 465 meter på sørsida av innløpet til New Bedfordfjorden, på austkysten av Palmer Land. Det vart oppdaga og fotografert frå lufta i desember 1940 av medlemmar frå U.S. Antarctic Service og igjen fotografert frå lufta i 1947 av medlemmar frå Ronne antarktiske forskingsekspedisjon, medan Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) kartla det frå bakken. Cape Brooks vart namngjeve frå FIDS etter Charles E.P. Brooks, ein engelsk meteorolog i Meteorological Office frå 1907 til 1949.
Johan Strand Johansen
Johan Strand Johansen var ein norsk journalist og politikar frå Åfjord. Han var arbeidsminister i samlingsregjeringa 1945, leia av Einar Gerhardsen. Johansen var i åtte år partisekretær i Norges Kommunistiske Parti og stortingsrepresentant åra 1945-49 og 1954-55. Han er kjend for rolla si i det såkalla Furubotn-oppgjeret.
Liv og gjerning
Johansen var son til ein fabrikkarbeidar frå Åfjord. I 1924 fekk han stilling som journalist i avisa Ny Tid i Trondheim. Same året vart han vald til sekretær i Norges Kommunistiske Ungdomsforbund, ein posisjon han hadde til 1928. Frå 1927 til 1930 studerte han ved den såkalla Lenin-skulen til Komintern i Moskva. I 1930-31 var han redaktør i Hardanger Arbeiderblad i Odda. Då han i 1931 vart vald inn i sentralstyret til Norges Kommunistiske Parti, fekk han jobb som medarbeidar i avisa Arbeideren i Oslo.
Gjennom 1920- og 1930-åra vart Johansen fleire gongar fengsla for sine politiske aktivitetar. I 1924 vart han dømd til seks vekers fengsel for rolla han spelte i Fjellseter-affæren. Sju år seinare var han sentralstyret sin representant i streikemarkeringa som sommaren 1931 utvikla seg til Menstadslaget, for dette vart han dømd til ti månaders fengselsstraff.
I 1941 vart Johansen og den russisk-jødiske kona hans, Helene Sterlina, arrestert av Gestapo og deportert til Tyskland. Kona døydde i Auschwitz i 1942, medan Johansen i store delar av verdskrigen sat internert i fangeleiren Sachsenhausen.
Etter han vart sett fri våren 1945, vart Johansen vald til partisekretær i kommunistpartiet, ein post han han hadde til 1953. Han var ein av to NKP-representantar i samlingsregjeringa i 1945. Same året var han sentral i dei mislukka samlingsforhandlingane med Det norske Arbeiderparti. Hausten 1945 vart han vald til stortingsrepresentant frå Oslo, på tinget var han 1945-49 medlem i Utanriks- og konstitusjonskomiteen.
Partitsekretær Johansen var i 1949 den fremste pådrivaren då leiinga i Norges Kommunistiske Parti gjekk til angrep mot partifellen Peder Furubotn og ein del andre NKP-medlemer, det såkalla «andre sentrum». Striden enda med at Furubotn vart utvist or partiet.
I 1953 vart Johansen vald til nestformann i partiet. Ved stortingsvalet 1953 vart han vald til stortingsrepresentant for andre gong, han fekk plass i Kyrkje- og undervisningskomiteen. Han trekte seg i 1955 frå nestformannsvervet, etter han hadde vorte send til Moskva på det som vart kalla eit «kuropphald». Han var då mentalt ustabil. Seinare fekk han seg eit husvære i Moskva, og budde der frå 1957 til han døydde i 1970.
Walzenhausen
Walzenhausen er ein kommune i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 672 meter over havet.
Torgeir Andersen
Torgeir Andersen var ein norsk politikar frå Nøtterøy i Vestfold. Han var stortingsrepresentant frå Vestfold for partiet Høgre i tida 1969-77.
Andersen var son til ein skipper. Han tok eksamen på handelsgymnas i 1936 og arbeidde ved Vestfold kjemiske fabrikker frå 1936 til 1965, dei tre fyrste åra som bokholdar, sidan 1939 som kontorsjef til 1965. Frå 1958 var han også kontorsjef ved A/S Norsk Betongvarefabrikk til han i 1969 kom inn på Stortinget.
Etter han forlét Stortinget dreiv han frå 1978 til 1990 eige rekneskapsfirma.
Abraham Heffermehl
Abraham Vilhelm Heffermehl var ein norsk sokneprest og politikar. Han var stortingsrepresentant for Høgre og ordførar i Gloppen. Jørgen Heffermehl var faren hans.
Heffermehl vart fødd i Sørfold i Nordland, der faren var sokneprest. Familien flytta til Gloppen i Nordfjord i midt på 1840-talet. Sjøllv vart han student 1853 og cand. theol. 1858. År 1861 vart han personalkapellan hos far sin i Gloppen, i 1867 residerande kapellan på Breim i Gloppen. Frå 1871 var han sokneprest i Hisøy i Aust-Agder, til han 1893-1908 var sokneprest i Ringsaker. Prost i Hedemarken 1897-1903.
1866 tok Heffermehl over som ordførar i Gloppen etter far sin, eit ombod han hadde fram til 1869. Også med han var prest i Hisøy var han ei tid ordførar.
Heffermehl var 2. representant for Nedenes amt på Stortinget 1889-94. Han var 1889-91 medlem av protokollkomiteen, 1892-94 formann i same. På tinget representerte han Høgre.
Heffermehl forfatta artiklar og bøker om norsk kyrkjehistorie. Han levde ugift og døydde i Kristiania i 1909.
Sæleprisingsberget
Saligprisingsberget (hebraisk Har HaSimcha) syner til ein ås nord i Israel der ein trur Jesus heldt Bergpreika si.
Historie
Det vart reist ei bysantinsk kyrkje nær staden på 300-talet og ho var i bruk til 600-talet. Restane av ei cisterne og eit kloster finst òg. Det noverande romersk-katolske fransiskanske kapellet vart bygd i 1938.
Pave Johannes Paul II feira ei messe på staden i mars 2000.
Kjelder
''
Tømmernål
Tømmernål eller pjaks er ein jarnbolt som er spiss i den eine enden og med hovud i andre enden. Tømmernåla vert slegen inn i tømmerestokkane med øks for å festa ein kjetting til dei, som i sin tur held dei fast til ein stutting eller eit lunndrag.
Borkspade
Borkspade er ein skogsreiskap som vert nytta for å barka tømmer ved hogst. Tidlegare, då ein nytta hest for å køyra fram tømmeret, var det vanleg å barka det i samband med felling og kvisting. Tømmeret gleid då lettare på snøen og vart lettare å dra for hestane, slik at ein kunne køyra større lass. Det førte òg til at tømmeret turka fortare og det hindra at borkbiller gjorde skade på tømmeret. Tømmeret er lettast å barka når sevja stig. Om vinteren når borken er frosen kan borking verta hardt arbeid.
I Noreg vart det vanleg å nytta borkespade rundt år 1900. Før det vart det nytta ei øks med breitt blad. Innføringa av borkespaden letta arbeidet og førte til at barkinga gjekk snøggare. Men framleis utgjorde barkinga om lag halvparten av tida det to å felle, kvista og barke eit tre. Tidsforbruket varierte etter kor mykje kvist det var på trea og etter årstida. I sevjetida var det lett å barka, men om vinteren, når borken var frosen, gjekk det mykje seinare.
Borkspadar vert òg nytta til andre oppgåver, som å hugga hol i isen i samband med isfiske.
Gate
Ordsoge
Ordet «gate» stammar frå urgermansk gatan og er kjent frå norrønt gat eller gata og mellom anna engelsk gate og tysk Gasse. Det har same opphav som gote eller gutu i tydinga geil, ein veg med stengsle på kvar side.
Rekordar
Den smalaste gata i verda er ifølgje Guinness World Records Spreuerhofstraße i Reutlingen i Tyskland. Denne gata er 31 cm brei på det smalaste.
Abtenau
Abtenau er ein kommune i distriktet Hallein i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 187 km² og i kring 5 900 ibuarar. Landsbyen ligg 714 meter over havet, 45 km sør om Salzburg.
Omframt landsbyen Abtenau med vel 1100 ibuarar, omfattar kommunen 22 andre landsbyar og små grender.
Mount Henderson i Britannia Range
Mount Henderson er eit markant fjell på 2660 moh. som ligg 5 nautiske mil vest for Mount Olympus i Britannia Range i Antarktis. Det vart oppdaga og namngjeve av Discovery-ekspedisjonen.
Abtenau
Dei alpine skirennarane David Zwilling og Alexandra Meissnitzer er begge frå Abtenau.
Finnkongkeila
Finnkongkeila var eit fiskevær i Gamvik kommune i Finnmark.
Stefán Karl Stefánsson
Stefán Karl Stefánsson { var ein islandsk skodespelar frå Hafnarfjörður. Han var mest kjend for rolla som Robbie Rotten i LazyTown frå 2004.
Finnkongkeila
Fiskeværet låg på den austre delen av Nordkinnhalvøya ved innløpet av Tanafjorden, og vart forlate i 1944 under tvangsevakueringa av Finnmark og like etter brent ned av nazistane, som ein del av den brende jords taktikk.
Stefán Karl Stefánsson
I oktober 2016 vart det kjend at skodespelaren hadde fått kreft i bukspyttkjertelen. Dette førte til at LazyTown-skribenten Mark Valenti opna ei pengeinnsamling på nettstaden GoFundMe. Her gav han folk på internett løyve til å nøyta ein song frå LazyTown kalla We Are Number One til å laga parodiar og mem. Dette var for å samla inn pengar til Stefánssons utgifter når at han vert for sjuk til å jobba.
Finnkongkeila
Busetjinga var den einaste i Finnmark som ikkje vart gjenoppbygd etter krigen, delvis grunna rasfare.
Kirsten Dunst
Kirsten Caroline Dunst er ein amerikansk skodespelar av tysk og svensk opphav med både amerikansk og tysk statsborgarskap. Ho er kjend for filmar som Spider-Man, Little Women og Bring It On.
Karriere
Dunst starta karrieren som treåring i TV-reklamar. Ho fekk filmdebuten sin på det store lerretet i Woody Allen sitt Oedipus Wrecks frå New York Stories-trilogien i 1989. Kort tid etter fekk ho ei lita rolle som dotter til Tom Hanks sin rollefigur i Brian De Palmas lite suksessfulle Forfengelighetens bål frå 1990, der ho òg spelte mot Melanie Griffith og Bruce Willis.
Stavspiralgalakse
Stavspiralgalaksar eller stangspiralgalaksar er spiralgalaksar som på tvers over galaksekjernen i skiveplanet har eit band av stjerner. Sterke stavar er med i Hubble-klassifiseringa. Svakare stavar er meir vanlege mellom spiralgalaksar, og rundt 60 % av spiralgalaksane har stavar. Infraraude observasjonar, mindre sensitive til støvabsorpsjon og påverknad frå unge stjerner, indikerer at kanskje ein enno større del av spiralgalaksane har stavar; mellom dei Mjølkevegen.
Stjernedynamikken i ei galakseskiva kan oppretta ein stav grunna ustabilitet. Staven kan so seinare bli til ein ringstruktur over tid; mange stavar har selskap av ringar av stjerner.
Stavar kan endra den kjemiske samansetnaden til gassen i ein galakse ved at strøyming gjennom staven blandar gass som opphavleg låg ved forskjellige radiusar og soleis starta med ulik kjemisk samansetnad.
What Do I Have to Do?
«What Do I Have to Do?» er ein dansepopsong skriven og produsert av Stock Aitken Waterman for Kylie Minogue sitt tredje studioalbum Rhythm of Love (1990). Han fekk ei samla positiv mottaking frå kritikarar. Songen kom ut 21. januar 1991 som den tredje singelen frå albumet og vart ein europeisk hit som nådde Topp 10 i Storbritannia.
Fylkesveg 646 i Østfold
Fylkesveg 646 i Østfold går mellom Gudim i Rakkestad kommune til Finnestad i Eidsberg kommune. Vegen er 9,9 km lang.
Agnete, stjerna fra Nesseby
Agnete, stjerna fra Nesseby er ein norsk dokumentar frå 2016. Den 38 minuttar lange dokumentaren vart sendt på NRK1 2. april 2016, og i reprise på same kanal dagen etter. Han handlar om Agnete Johnsen, som vann Melodi Grand Prix 2016 med «Icebreaker», og Malin Elisabeth Olsen, som songen handlar om. Jan Fredrik Karlsen, Mona B. Riise, Emelie Nilsen og Stein Vanebro medverkar òg i dokumentaren.
Wenche Myhre
Wenche Synnøve Myhre, i nokre land kjend som Wencke Myhre, er ein norsk songar og skodespelar frå Kjelsås i Oslo.
Harlekin
Opphav
Namnet Harlekin stammar frå gamle, franske Hellequin, leiar for «la maisnie Hellequin».
Wenche Myhre
Songar
Wenche Myhre voks opp på Kjelsås, og gav ut sin fyrste singel allereie som trettenåring, i 1960, med namnet Åh, det er søndag. I 1963 kom det fyrste albumet hennar ut, med namnet hennar som tittel. Dette vart den fyrste av fem album ho gav ut i sekstiåra, og fram til i dag har det vorte gjeve ut over 70 plater med Wenche Myhre som sentral utøvar. Blant dei mest kjende slagerane hennar i Noreg, er «Når jeg blir 66», «La meg være ung» og «Du og jeg og vi to».
Harlekin
Opphav
Sjølv om dei eldste illustrasjonane av Arlecchino er datert til 1572, hadde karakteren eksistert lenge før den tid. Populære teoriar går ut på at han kan ha kome frå Frankrike, Afrika eller Italia.
Oppfatninga om at Harlekin-motivet voks ut av Frankrike kan Hellequin vere prov på, då denne var ein gjennomgangskarakter i franske pasjonsspel. Hellequin, ein utsending frå djevelen med svart ansikt, skal ha streifa rundt om på landsbygda med ei gruppe demonar som jaga dei fordømte sjelene etter vonde menneske til helvete. Framtoningen til Hellequin kan forklare dei tradisjonelle fargane på Harlekins maske, raud og svart.
Wenche Myhre
Songar
I 1964 deltok ho i Melodi Grand Prix, m.a. med «La meg være ung» av Arne Bendiksen. I 1966 forsøkte ho på nytt, og også i 1992. Wenche Myhre vart også berømt som songar i Vest-Tyskland på sekstitalet, der under namnet Wencke Myhre. Ho har aldri representert Noreg i Eurovision Song Contest, men derimot har ho vunne den tyske finalen og representerte Vest-Tyskland i Eurovision Song Contest 1968 med «Ein Hoch der Liebe». Ho enda på sjetteplass.
Skodespelar
I 1963 debuterte ho også som skodespelar i filmatiseringa av romanen Elskere av Terje Stigen. Dei komande åra spelte ho i fleire filmar, m.a. hovudrolla i Trollmannen fra Oz. Seint på sekstitalet starta ho å spela i revyteater for svenske Povel Ramel. I seinare år har Wenche Myhre også vore programleiar for fleire sesongar av Reisesjekken på TV Norge.
Harlekin
Kjenneteikn og dramatisk funksjon
Innanfor desse avgrensingane var karakteren enormt elastisk. Ulike truppar og skodespelarar tilpassa åtferda si for å passe til stilen, til personlege preferansar, eller til det enkelte scenario som skulle utførast. Nokre av dei mest kjente skodespelarane var Tomaso Visentini ("Thomassin"), som var med på førestillingar med Comédie-Italienne i det 18. hundreåret i Frankrike, samt Tristano Martinelli.
Harlekin har vanlegvis rolla som tenar til ein forelska person (innamorato), og gjer mykje skade i høve planane til herren sin. Arlecchino hadde ofte ein kjæraste i personen Columbina, og hans attrå for henne vart einast avløyst av ynsket hans om mat, og hans frykt for herren sin. Nokre gonger ville Harlekin forfølgje henne han er forelska i, men sjeldan med suksess. Han er også kjend for å prøve å vinne kvar einaste dame for seg sjølv.
I løpet av 1700-talet vart karakteren etter kvart ein meir romantisk helt, ettersom populariteten hans provoserte dei som dreiv med harlequinade.
Pålestikk
Pålestikk er ein type knute som dannar løkke på tauenden som ikkje utvidar seg.
Det enklaste pålestikket lagar vi ved å vri tauet til ein løkke, plassere tampen gjennom denne løkka, rundt langparten, og tilbake gjennom løkka, slik at vi lagar eit flaggstikk der.
For kvar knute vi nyttar for å skjøte to tau saman, finst det ei tilsvarende løkke. Pålestikk kan seiast å vere ei flagstikkløkke.
Løkka som vert danna av eit pålestikk
Fjordsdalen
Fjordsdalen er eit dalføre i Gulen kommune i Vestland. Det ligg sør om Risnefjorden og strekkjer seg i retning nord-sør frå bygda Instefjord til Husevatnet, like nord for fylkesgrensa til Hordaland. Dalen er trong, med bratte dalsider, og i dalbotnen renn Fjordselva. Det høgaste fjellet langs dalen er Lindelifjellet på 745 moh, medan dei fleste andre fjella ligg mellom 600 og 700 moh. Det er ingen busetnad i dalen, unntatt ved Instefjord heilt nedst ved fjorden og ved Husevatnet heilt øvst. Europaveg 39 følgjer dalbotnen over heile strekninga frå Jernfjelltunnelen til Instefjord.
Ezekiel Kemboi
Ezekiel Kemboi Cheboi er ein kenyansk friidrettsutøvar som har vunne gullmedaljar i 3000 meter hinder ved sommar-OL 2004, VM i friidrett 2009 og 2011, sommar-OL 2012, og ved VM i friidrett 2013. Frå 2003 til 2007 tok han tre strake sølvmedaljar i hinder-øvinga under friidretts-VM. Hans personlege rekord i 3000 m hinder på 7.55,7 frå 2011 plasserar han på sjetteplass på verdsstatistikken.
Andvake
Andvake (norrønt andvaka) er etter Sverressoga namnet på stridsluren til kong Sverre.
Ordet har opphav i norrønt, der substantivet andvaka kunne tyde både 'nattevak', 'søvnløyse', 'aktsemd' og ' vaktsemd' (bm. «årvåkenhet»).
Kommuneingeniør
Kommuneingeniør er yrkestittelen på ein kommunalt tilsett person som har ansvaret for dei tekniske tenestene som kommunen tek seg av, som til dømes dei kommunale vegane, dei kommunale bygningane, renovasjonen i kommunen, brannstellet og anna slikt. Kommuneingeniøren hadde og har framleis i mange kommunar òg ansvaret for arbeidet med å få utarbeidd reguleringsplanar og førehave byggesaker.
Tidlegare, då det var juridiske skilnader mellom dei såkalla landkommunane og dei såkalla bykommunane, var kommuneingeniør den tittelen som vart nytta i landkommunane, medan den tilsvarande tittelen i bykommunane var byingeniør eller stadsingeniør.
Alfred Espe
I 2002 vart etterlatne skrifter etter Espe gjevne ut i boka Jostedalen frå istid til sjølveigartid.
Torry Pedersen
Torry Pedersen er ein norsk journalist som har vore redaktør for VG sidan 2011. I tida mellom 2000 og 2008 var han redaktør og administrerende direktør for VG Nett. Han var administrerande direktør for VG frå 2008, etter Rolv Erik Ryssdal.
Pedersen blei utnemnd til årets redaktør av Oslo Redaktørforening i 2008.
Fylkesveg 650 i Østfold
Fylkesveg 650 i Østfold går mellom Vatvedt og Gautestad stasjon i Rakkestad kommune. Vegen er 11,5 km lang.
Stalheim Hotell
Stalheim Hotell er eit hotell på Stalheim, ca. 36 km aust for Voss langs E16 og 12 km vest for Gudvangen inst i Nærøyfjorden. Hotellet slik det står i dag vart bygd i 1960 og utvida i 1966. Det har 124 rom og plass til 218 gjestar. Hotellet ligg på toppen av Stalheimkleiva.
Sørelva i Berlevåg
Sørelva (nordsamisk: Mádjejohka, historisk Maddjejåkka) er ei elv i Berlevåg kommune i Troms og Finnmark. Vassdraget har utspring som Ávgajohka aust på Slipsteinfjellet, og renn mot nord og ned i Sørdalen, der det snur mot vest og lauper saman med det vesle bekkenet som utgjer øvre del av sjølve Sørelva. Elva held fram vestover i eit stille løp til munninga inst i Gulgofjorden, like sør for munninga til Trollfjordelva. Sørelva, inkludert Ávgajohka, er 11,8 kilometer lang.
Cape Byrd
Cape Byrd er eit lågt, isdekt nes heilt nordvest på Charcot Island. Det vart oppdaga frå lufta og grovt kartlagd av sir Hubert Wilkins den 29. desember 1929 på ein flytur frå RRS «William Scoresby». Det vart namngjeve av Wilkins for kontreadmiral Richard E. Byrd i U.S. Navy som var ein kjend amerikanske oppdagar som leia fem ekspedisjonar til Antarktis. Det vart kartlagd på ny frå flyfoto teken av U.S. Navy Operasjon Highjump i 1947 av Derek J.H. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey i 1960.
Folk ved fjorden
Folk ved fjorden er ein prisløna norsk dokumentarfilm av Øyvind Sandberg. Filmen gjev eit varmt portrett av menneske som lever på tradisjonelt vis i Lindås i Nordhordland i moderne tid. «Folk ved fjorden» vart ein svært populær kinofilm i Noreg og gjekk på kino i Bergen eit heilt år etter premieren. På NRK er han sett av over 600 000 tilskodarar.
Innhald
Filmen presenterer Magnhild Dyrdal som bur i Dyrdal langs Austfjorden saman med mor si, Maria, på over 90 år. Magnhild driv gard åleine, held sau og geit og lagar heimelaga spekepølser og annan tradisjonsmat. Ole Hjelmås driv garden sin på Hjelmås langs Osterfjorden åleine. Han overtok garden som 17-åring då faren døydde i 1958. Ole har framleis storfe og kjenner dyra ut og inn, men uttrykkjer at han er usikker på kor lenge han kan halda fram. Filmen følgjer begge gardsbruka i eitt år.
Grigorij Potemkin
Grigorij Aleksandrovitsj Potemkin var ein russisk adelsmann med tittel av fyrste, general/feltmarskalk, statsmann, og frå 1774 de facto ektefelle og med-regent med Katarina den store. Han var så dominerande i sin samtid at det vart sagt at «når han ikkje var til steda ved hoffet, snakka ein ikkje om anna enn han, og når han var til steda, såg ein ikkje anna enn han».
Folk ved fjorden
Innhald
Livsstilen som Ole og Magnhild representerer, er i ferd med å døy ut. Regissøren Øyvind Sandberg har sjølv budd i 50 år på Hjelmås, og har kjent Ole Hjelmås gjennom heile den tida. Han tok til å dokumentera den tradisjonelle livsstilen hans då han skjøna at det gjekk mot slutten.
Mottaking
Filmen hadde premiere under BIFF, Bergen internasjonale filmfestival i 2011, 17.-24. oktober. Filmen hadde svært gode publikumstal på norsk kino; i januar 2012 var det 17.000 som hadde sett filmen på kino, og han tiltrekte seg publikum frå fleire aldersgrupper, også bebuarar på aldersheimar. Han gjekk samanhengjande på Bergen kino i eit heilt år, og vart synt der for siste gong 21. oktober 2012. Alt i alt blei filmen sett av over 31 000 tilskodarar i heile landet.
Under BIFF 2011 vann Folk ved fjorden prisen for norsk dokumentar på 25 000 kroner. Ved mottakinga sa Sandberg: «Dei representerer noko verdifullt som me er i ferd med å mista fordi me vassar i pengar og kan kasta og kjøpa nytt heile tida. Eg håpar det er noko ved historiene deira som kan få folk til å tenkja seg litt om. Dette er ein pris vel så mykje til det flotte livet Magnhild og Ole lever.» Under utdelinga av Amandaprisen 2011 vann «Folk ved fjorden» prisen for beste dokumentar.
Grigorij Potemkin
Kjend for faske fasader
Grigorij Potemkin er truleg mest kjend for Potemkins kulisser, som er ei nemning for ein falsk fasade eller overflate for å skjula det verkelege utsjåande, vanlegvis i propagandaføremun.
Nevroglobin
Nevroglobin eller neuroglobin er eit globin som finst i sentralnervesystemet og andre stader hjå ryggradsdyr. Det gjev vern til lokalt vev ved oksygenmangel og lokal blodmangel. Det er eit sterkt konservert protein og menneskeutgåva og museutgåva er ulike i berre av aminosyreposisjonane.
Storelva i Berlevåg
Storelva (òg kalla Stordalselva, nordsamisk: Rákkojohka, historisk òg skrive Raggujåkka) er ei elv i Berlevåg kommune i Troms og Finnmark. Ho har utspring vest for Rákkočohkka, lengst sørvest på fjellvidda Rákkočearru, og renn mot nord gjennom Storelvdalen til munninga i Revnesbukta, like austom tettstaden Berlevåg. Elva er 25,5 kilometer lang med nedbørsfelt på 149,3 kvadratkilometer.
Epilimnion
Epilimnion er det øvste laget i ein termisk lagdelt innsjø under ein sommarstagnasjon. Laget ligg over det djupare hypolimnion. Det er varmare og har typisk høgare pH, men mindre oppløyst oksygen enn hypolimnion.
Tjukkleiken på dette vasslaget vert i hovudsak bestemt av det arbeidet vinden kan utføre på vassflata. Det er òg fri utveksling av gassar mellom vatnet og lufta i dette laget. Sidan laget òg får mest sollys, inneheldet det mest planteplankton. Når dei veks og reproduserer seg, tar dei opp næringsstoff i vatnet, og når dei døyr søkk dei ned i hypolimnion, som gjer at epilimnion vert tømd for næringsstoff.
Mount Hoskins
Mount Hoskins er eit fjell, 2030 moh, som ligg på vestsida av Starshotbreen, 4 nautiske mil sør for Mount Lindley i Antarktis. Det vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen, og kalla opp etter sir Anthony Hoskins, ein tidlegare Lord av Admirality.
Gytje
Gytje er eit finkorna sediment med høgt organisk innhald. Sedimentet vert avsett i innsjøar og rolege havbukter. Materialet har som regel passert tarmkanalen hos lågare organismar som lever i vatnet eller botnslammet. Våt gytje er gulgrå, grøn grå eller stundom brun, og ofte illeluktande med nesten geléaktig konsistens. Når gytje tørkar dannar han ofte fast samanhengande nesten hornaktige lag med mørkegrå eller mørkebrun farge.
Gytje inneheld svovel og er ofte rik på kalsiumkarbonat, de organiske bestanddelane utgjer 5–35 %.
Wolfhalden
Wolfhalden er ein kommune i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 716 meter over havet.
Kjelder
{
Jitterbuggare
Jitterbuggare eller mini-jitterbuggare er ei svensk småkake med spiralform som blir danna av mørdeig og marengs.
Nortraship
Norwegian Shipping and Trade Mission (Nortraship) var ein organisasjon som under andre verdskrigen administrerte den store norske handelsflåten utanfor tyskkontrollerte område. Nortraship vart danna i april 1940 etter at den norske regjeringa hadde rekvirert heile den norske handelsflåten som var utafor tyskkontrollert område. Nortraship-flåten bestod av om lag 1 000 skip; det var det største reiarlaget i verda og bidrog avgjerande til den allierte innsatsen under andre verdskrigen. Nortraship vart derimot òg kritisert av britane for å vere for fokusert på profitt og for å bidra for lite på den allierte sida. Frå norsk side vart desse skuldingane møtt med motskuldingar; britane tildekka sine kommersielle interesser med krigsbehov.
Då krigen var over var dei totale disponible midlane til Nortraship om lag 4,5 milliardar norske kroner (1945 verdi), til samanlikning var staten sine samla utgifter for 1945-1946 vel 2 milliardar kroner. Dei ulike forsikringsoppgjera etter tilbakeleveringa av skip var komplisert og tok lang tid; den endeleg rapporten for oppgjeret vart ikkje lagt fram for Stortinget før i 1964. Det endelege overskotet etter oppgjeret med reiarane var på 818 millionar kroner, pengane tilfall statskassen og vart brukt til å dekke underskotet etter eksilregjeringa si tid i London, den såkalla London-rekneskapen. I fleire år etter krigen var det sterk strid om Nortraships Sjømannsfond, kjend som det hemmelege fondet til Nortraship, og saka vart ikkje løyst før i 1972.
Den norske handelsflåten før andre verdskrigen
I åra etter første verdskrigen bygde den norske handelsflåten seg opp etter krigstapa og ekspanderte inn i nye område, mest med tankskip, men òg med linjeskip i linjefart med stykkgods. Særskild åra etter 1930 var prega av sterk vekst, dette i motsetnad til andre skipsfartsnasjonar. Ved utgangen av 1938 var om lag 7 % av verdstonnasjen norsk, og Noreg var den fjerde største skipsfartsnasjonen etter Storbritannia, USA og Japan.
Den norske ekspansjonen var basert på nybyggjing, noko som senka gjennomsnittsalderen på norske skip. Flesteparten av dei nye norske skipa var driven av dieselmotorar, og slik tonnasje omfatta kring 62 % av flåten, mot 27 % i Japan og 25 % i Storbritannia. Rundt 42 % av flåten var moderne tankskip, og dei utgjorde 18 % av den totale tanktonnasjen i verda. Norske skipsreiarar var oppfinnsame og risikovillige, noko dei viste ved å kontrahere nye skip under den store depresjonen i 1930-åra.
Dei ulike tenestene nødvendige for å drive skip vart òg utvida, som klasseselskapet Det Norske Veritas (DNV), men òg skipsmeklarar, forsikringsselskap og bankar som tilbaud ulike typar finansiering. Det offentlege spelte òg ei viktig rolle ved å vedta og oppdatere lover og forskrifter, og ved å etablere og drive skular for maskinistar og navigatørar.
Skipsfarten var såleis ei viktig næring for Noreg, og flåten var langt større enn naudsynt for import og eksport i landet. Flesteparten av skipa gjekk mellom andre land og var aldri innom norske hamner, men gav arbeidsplassar til norske sjøfolk, inntening for reiarlaga og valutainntekter for Noreg.
«The Phony War» eller «Liksomkrigen»
Då Noreg vart invadert av Tyskland 9. april 1940 hadde handelsflåten alt vore i krig i sju månader, i perioden som britane kalla The Phony War. Noreg var nøytralt i konflikten mellom dei krigførande partane, men mista 58 skip på totalt 127 000 bruttoregistertonn og om lag 400 sjøfolk omkom. I løpet av desse månadene kom mykje av avtaleverket som Nortraship seinare skulle operere under på plass. Erfaringene med den norske handelsflåten under første verdskrigen danna bakgrunnen for korleis dei norske reiarane og regjeringa forheldt seg til dei krigførande partane.
Potemkins kulisser
Potemkinby eller Potemkinkulisse er ei nemning for ein falsk fasade eller overflate for å skjula det verkelege utsjåande, vanlegvis i propagandaøyemed. Slike kulissebyer har òg vorte bygd for å forvirra fiendtlige bombefly, særleg under andre verdskrigen.
Nortraship
«The Phony War» eller «Liksomkrigen»
Den viktigaste avtalen var den norsk-britiske tonnasjeavtalen. Omtalt som «Scheme-avtalen» spesifiserte han at om lag 40 % av den norske flåten, inkludert 150 tankskip, rundt 60 % av tanktonnasjen, skulle chartrast ut til britane. Som motyting skulle Noreg ta i mot viktige råvarer. Denne avtalen løyste problemet til britane med tilgang til den norske handelsflåten, spesielt tankskipa som dei rekna som «eksepsjonelt viktige». For å verne den norske nøytraliteten vart avtalen forhandla mellom den britiske regjeringa og Norges Rederforbund, den norske staten var formelt sett ikkje part i forhandlingane.
Potemkins kulisser
Bakgrunn
Nemninga skal ha kome frå den russiske fyrsten Grigorij Potemkin som før keiserinne Katarina IIs besøk til Krim 1787 sørgt for å byggja opp kulisser av fasadar utan bakgrunn langs dei øyda breiddene av Dnepr som skulle gje eit inntrykk av større velstand og utvikling enn kva det verkeleg var. Slik kunne han gje eit inntrykk av at han hadde kome lengre i utviklinga av den nyleg erobra halvøya under det russisk-tyrkiske krig (1787–1792).
Jitterbuggare
Kakene blir laga av ein utkjevla mørdeig av mjøl, sukker, smør og egg eller eggepplomme og eit lag marengs av eggekvit og sukker. Laga blir rulla saman og så delt i skiver som ein steiker til sprøe kaker.
Kakene har vore populære i Sverige sidan 1940-talet til fika eller kafferep. Jitterbugs var tittelen på ein Helan og Halvan-film frå 1943. Dansen jitterbug var også populær på denne tida, og skal vera opphavet til namnet.
Gunnar Holmsen
Gunnar Holmsen var ein norsk geolog. Holmsen arbeida innan mange greiner av geologien, særleg med kvartær- og ingeniørgeologi, og han publiserte fleire arbeid innan desse faga.
Han byrja å studere i 1899 og vart cand.real. i 1905, dr.philos. i 1914 og arbeidde som statsgeolog frå 1918 til 1950 ved Noregs geologiske undersøkingar.
Gunnar Holmsen gjorde i åra 1908-1919 geologisk kartlegging av fleire område i Nord-Noreg og Trøndelag. I 1908, 1909 og 1912 reiste Holmsen på ekspedisjonar til Spitsbergen, der han gjorde viktige fysisk-geografiske studiar over ørkendanningar i polarstrøk, jordbotnsis og jordflytting (solinuktion). Resultata vart lagt fram i fleire avhandlingar, som Om jordlags lang­somme glidning, solifluktion (Norsk Geogr. Selsk. Arb. XXV), som han i 1914 fekk doktorgrad for. Eoit viktig samleverk er Spitsbergens natur og historie (Kra. 1911, òg publi­sert på tysk).
Andre publikasjonar er Brædæmte sjøer i Nordre Østerdalen (Norges geol. Undersøkelse nr. 73, 1915), Torvmyrenes lagdeling i det sydlige Norges lavland (Norges geol. Undersøkelse nr. 90, 1922) og Vore myrers plantedekke og torvarter (nr. 99, 1923).
Ei samling av Holmsen sine fotografi finst ved Norges geologiske undersøkelse.
Tove Liberg Sannes
Tove Liberg Sannes ( er ein tidlegare handballspelar frå Trondheim som deltok i 93 av Noregs landskampar i tida 1974-81.
Klubbspel
Liberg var Strindheim-spelar til 1974. Ho melde seg då inn i toppserielaget Freidig, der ho var aktiv til 1985. I sin siste sesong med Freidig var ho med å verte seriemeister, året før tapte ho og lagvenninnene NM-finalen 1984 mot byrival Sverresborg IF. Frå 1985 til -88 var Liberg Sannes spelande trenar i andredivisjonslaget Vålerengen. I 1988 byrja ho å spele på Harjar HK, eit oslolag i 4. divisjon. Ho la opp i 1998.
Nortraship
«The Phony War» eller «Liksomkrigen»
Desse forhandlingane viste to sider ved den norske handelsflåten; han hadde ei stor verdi, men var òg viktig for begge dei krigførande sidene. For å verne om norsk nøytralitet, men samstundes vedlikehalde dei nære handelssambanda med Storbritannia måtte ein gå forsiktig fram. Den politiske linja til Noreg under første verdskrigen hadde blitt kalla «den tause allierte» og den norske regjeringa ønsket å fortsette denne linja i den pågåande krigen.
Årsaka til at den norske handelsflåten var så viktig for dei allierte var den relative tilbakegangen for den britiske handelsflåten, optimistisk tonnasjeplanlegging før krigen og nøytralitetslovene til USA som forbaud amerikanske skip å sigle på krigssonene. Den einaste andre nasjonen med ein tilsvarande handelsflåte var Nederland, men dei avviste på det sterkaste ynskje til britane om ein tonnasjeavtale, av frykt for tyske represaliar.
Den norske regjeringa etablerte òg planar for å varsle skip over kortbølgjeradio i tilfelle krig braut ut. For å redusere risikoen for torpedering valde dei fleste norske skipa å følgje britiske konvoiar. Den ekstra tryggleiken dette gav var ikkje utan problem, då Noreg som eit nøytralt land var nær ved å ta side for ein av dei krigførande partane. Deltakinga i konvoisystemet viste at Noreg var avhengig av Storbritannia, som òg var tilfellet under første verdskrigen.
Invasjonen av Noreg – Nortraship vert skipa
Med den tyske invasjonen av Noreg den 9. april 1940 vart spørsmålet om kontroll over den norske handelsflåten kritisk; både tyske, norske og britiske styresmakter var aktive i spelet. Om lag 15 % av den totale flåten (den såkalla heimeflåten) fann seg innafor tyskkontrollert farvatn, og var tapt for dei allierte. Kampen stod om dei resterande 85 % som var spreidde over heile verda.