cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ina Coolbrith
Diktar
Coolbrith hjelpte så Miller med å førebu ei reise til England, der han ville legga ein laurbærkrans på grava til lord Byron, som dei begge beundra mykje. Dei to samla greiner av California Bay-laurbær i Sausalito, og tok portrettfotografi i lag. Coolbrith skreiv «With a Wreath of Laurel» om dette prosjektet. Miller drog til New York med tog, og byrja kalla seg «Joaquin Miller» for fyrste gong. I august 1870 var han komen til London. Då han la kransen på gravstaden til Byron i Church of St. Mary Magdalene i Hucknall, skapte det oppstyr blant den engelske prestestanden, som ikkje kunne sjå noko samband mellom diktarar i California og den avdøde lorden. Dei sende ein førespurnad til kong Konstantin I av Hellas om å få eia laurbærkrans frå dette landet, der Byron hadde døydd. Pengar frå Hellas og frå biskopen av Norwich følgde denne kransen, slik at den 500 år gamle kyrkja kunne vølast. Begge kransane blei hengde opp over grava til Byron. Etter dette fekk Miller kallenamnet «The Byron of the West».
Den antarktiske plata
Den antarktiske plata er ei jordskorpeplate som inneheld kontinentet Antarktika og strekkjer seg utover og under havet omkring. Den antarktiske plata grensar nesten berre til midthavsryggar. Dei tilstøytande platene er Nazcaplata, Den søramerikanske plata, Den afrikanske plata, Den indoaustralske plata, Stillehavsplata, og over ei transformasjonsgrense, Scotiaplata.
Den antarktiske plata dekkjer om lag 60 900 000 kvadratkilometer. Ho er den femte største plata i verda.
Den antarktiske plata flyttar seg kring 1 centimeter i året mot Atlanterhavet.
Ina Coolbrith
Bibliotekar
Coolbrith hadde håpa å reisa til Austkysten og Europa med Miller, men blei verande i San Francisco fordi ho kjende seg nøydd til å ta vare på mor si og den alvorleg sjuke systera si Agnes, som var enkje og ikkje klarte å ta seg av seg sjølv eller dei to barna sine. Seint i 1871 fekk ho også ansvar for ei tenåringsjenta, ei «Indian girl» Joaquin Miller hadde med seg, og som det gjekk rykte om var dotter hans, medan han drog utanlands att, denne gongen til Brasil og Europa. Ved eit litterært middagsselskap 5. mai 1874 blei Coolbrith vald som æresmedlem av Bohemian Club, som den andre av totalt fire kvinner. Det gjorde at medlemmer av klubben kunne gje diskret økonomisk hjelp til henne, men dette var ikkje nok til å dekka heile byrden. Coolbrith flytta til Oakland for å skipa eit større hushald for familien. Systera Agnes døydde seint i 1874, og den foreldrelause niesa og nevøen fortsette å bu hjå Coolbrith. Coolbrith skreiv «Beside the Dead» under sorga etter systera. Mora Agnes døydde i 1876.
K’iche’
K’iche’, med spansk ortografi quiché (òg kjend som katzijob'al), er det mest utbreidde mayaspråket. Det blir snakka av mellom ein og to millionar menneske, hovudsakleg i dei sentrale høglanda i Guatemala. Ifølgje den guatemalanske folketeljinga frå 2002 er det 1 270 953 menneske som tilhøyrer quichéfolket, av dei har 890 596 k’iche’ som førstespråk. Ethnologue sitt tal er likevel mykje høgare, til saman 2 333 000 talarar. K’iche’ er uansett landet sitt nest største språk etter spansk.
Ina Coolbrith
Bibliotekar
Seint i 1874 tok Coolbrith ei stilling som bibliotekar for Oakland Library Association for å sørga for hushaldet sitt. Bibliotekforeininga var blitt skipa som eit tingingsbiblotek fem år tidlegare. I 1878 blei det omforma til Oakland Free Library, det andre offentlege biblioteket danna i California under Rogers Free Library Act (etter det i Eureka). Coolbrith tente 80 dollar i månaden, mykje mindre enn ein mann ville fått. Ho arbeidde 12 timar til dagen, 6 dagar i veka. Som følgje skreiv ho mindre poesi. Ho gav berre sporadisk ut verk dei neste 19 åra, slik at tida henna som bibliotekar i Oakland blei eit lågpunkt i diktarkarrieren hennar. Som bibliotekar hadde ho ein personleg stil der ho diskuterte interesser dei hadde med lånarane, og valde ut bøker ho meinte ville passa dei. I 1886 blei ho kjend med den ti år gamle Jack London, og blei ein leserettleiar for han London omtalte hennar som den litterære mor si. Tjue år seinare skreiv London til Coolbrith for å takka henne. Coolbrith var også ein mentor for den unge Isadora Duncan, som seinare skildra Coolbrith som «very wonderful» med «very beautiful eyes that glowed with burning fire and passion».
K’iche’
K’iche’ har ei rekkje ulike dialektar som av og til vert rekna som eigne språk.
Verktøyet fil
Fil er eit verktøy med rilla overflate ein kan bruka til å handsama overflater av metall, tre, stein, bein eller liknande gjennom filing.
Ina Coolbrith
Bibliotekar
Nevøen til Coolbrith, Henry Frank Peterson, byrja å arbeida med henne på biblioteket, og byrja organisera bøkene etter eit fasettert klassifikasjonssystem ho hadde fastlagd, som brukte eitt og to siffer for generelle emne, og nummer med tre siffer for å visa til individuelle bøker innan dette emnet.
Coquimbo-regionen
Coquimbo-regionen (spansk: Región de Coquimbo) er ein av dei seksten regionane i den administrative inndelinga av Chile, og omfattar dei tre provinsane Elqui, Limarí og Choapa. Han grensar til Atacama-regionen i nord, til Valparaíso-regionen i sør og til Argentina i aust. La Serena er hovudstad og største byen i regionen. Andre vektige byar inkluderer Coquimbo og Ovalle.
Ina Coolbrith
Bibliotekar
I 1881 kom Coolbrith sine dikt ut i bokform i A Perfect Day, and Other Poems. Henry Wadsworth Longfellow skreiv, etter at forleggjaren hennar hadde sendt han eit eksemplar av booka, at «I know that California has at least one poet.» Om dikta sa han at «I have been reading them with delight.» Diktaren Edward Rowland Sill, som var professor ved University of California og ein ivrig kritikar av amerikansk litteratur, gav Coolbrith eit introduksjonsbrev som han ba henne senda til forleggjaren Henry Holt. Der stod det ganske enkelt: «Miss Ina Coolbrith, one of our few really literary persons in California, and the writer of many lovely poems; in fact, the most genuine singer the West has yet produced.» Kvekardiktaren og den tidlegare slaverimotstandaren John Greenleaf Whittier skreiv til Coolbrith frå Amesbury i Massachusetts om at han meinte boka hennar, «which has found such favor with all who have seen it on this side of the Rocky mountains,» burde gjenutgjevast på austkysten. Han skreiv at «there is no verse on the Pacific Slope which has the fine quality of thine.»
Så tidleg som i 1865 heldt Coolbrith litterære møte i heimen sin i San Francisco, der ein framførte poesi og hadde diskusjonar kring særskilde emne etter mønster frå europeiske litterære salongar. Ho hjelpte forfattarar som Gelett Burgess og Laura Redden Searing å få meir merksemd.
På 1880-talet vende Ambrose Bierce den kritiske pennen sin til kritikk av Coolbrith sitt arbeid, og mista henne dermed som ven. I 1883 skreiv han at diktet hennar «Our Poets» burde ha blitt laga som ein klagesong, ettersom dei store diktarane frå California allereie var døde. Han skreiv at tidsskriftet ho arbeidde for burde omdøypast til Warmed-Overland Monthly, fordi det aldri kom med noko nytt. I kritikk av diktet «Unattained» klaga Bierce over «this dainty writer's tiresome lugubriousness.» Som svar stilte Coolbrith seg ved sida av dei som sa at den stadige ertinga til Bierce hadde ført til den lokale forfattaren David Lesser Lezinsky sitt sjølvmord.
Coolbrith gav ut dikt i The Century i 1883, 1885, 1886 og 1894. Alle fire dikta var med i boka Songs from the Golden Gate frå 1895, ei gjenutgjeving av ei tidlegare diktsamling frå 1881, med rundt 40 nye dikt lagt til. I New York blei Coolbrith omtalt av ein meldar i det månadlege tidsskriftet Current Opinion som «a true, melodious and natural singer. Her work is characterized by great delicacy and refinement of feeling, and comprises dainty love songs, verses of deep religious feeling, stately odes, written for special occasions, and charming bits of description.»
I september 1892 blei Coolbrith gjeven avskjed frå jobben som bibliotekar, med tre dagar til å rydda kontoret. Nevøen Henry Frank Peterson skulle erstatta henne. Ein styreleiar for biblioteket skal ha sagt «we need a librarian not a poet.» Dei litterære venene til Coolbrith blei rasande, og gav ut eit lang lesarbrev om dette i San Francisco Examiner. Peterson sine planar for biblioteket hadde likevel suksess, og under han auka utlåna raskt frå 3 000 til 13 000. Peterson opna biblioteket på sundagar og heilagdagar og auka tilgang til magasina, og blei prisa for endringane sine av styret.
I 1893 blei World's Congress of Representative Women halden ved byrjinga av World's Columbian Exposition i Chicago. Her blei Coolbrith skildra av Ella Sterling Cummins (seinare Mighels) som «the best known of California writers... who stands peerless at the head.» Coolbrith fekk i oppdrag å skriva eit dikt til utstillinga, og i oktober 1893 kom ho til Chicago med diktet «Isabella of Spain» for å bidra til innviinga av Harriet Hosmer sin skulptur Queen Isabella, som stod framfor Pampas Plume Palace i California-paviljongen. Blant tilhøyrarane til Coolbrith var den kjende suffragisten Susan B. Anthony og journalisten Lilian Whiting. Under besøket til Coolbrith skreiv Charlotte Perkins Stetson (seinare Gilman), venen hennar frå Pacific Coast Woman's Press Association, der dei to kvinnene hadde vore høvesvis leiar og nestleiar), til May Wright Sewall om henne. Stetson meinte Coolbrith kunne dra nytte av å møta dei beste forfattarane i Chicago.
Vanskane Coolbrith hadde hatt i Oakland, følgd av reisa hennar til Chicago, uroa venene hennar, som ikkje ønskte at ho skulle flytta frå dei og alifornia« og become an alien». John Muir hadde lenge brevveksla med Coolbrith, i tillegg til å senda henne fruktkassar no og då, som kirsebær frå Martinez-eigedommen sin). Han gav henne ei slik gåve seint i 1894, i lag med eit forslag om ei ny stilling som kunne halda henne i området: ho kunne bli bibliotekar for San Francisco etter at John Vance Cheney nyleg hadde gjeve opp stillinga. Coolbrith sende eit svar til Muir der ho takka han for «the fruit of your land, and the fruit of your brain». Etter å ha underskrive brevet som «your old-time friend», la ho til eit PS: «No, I cannot have Mr. Cheney's place. I am disqualified by sex.» San Francisco hadde på denne tida eit krav om at bibliotekaren deira måtte vera ein mann. I 1894 æra Coolbrith diktaren Celia Thaxter med eit minnedikt som heitte «The Singer of the Sea». Thaxter hadde hatt same tilhøve til Atlantic Monthly som Coolbrith hadde til Overland Monthly: ho var ein «lady poet» som skreiv vers med «local color». Coolbrith gav ut diktsamlinga Songs from the Golden Gate i 1895. Ho inneheldt «The Mariposa Lily», som skildra naturvenleiken i California, og «The Captive of the White City», som tok for seg mishandlinga av amerikanske urfolk seint på 1800-talet. Samlinga omfatta også «The Sea-Shell» og «Sailed», to dikt der Coolbrith skildra ei kvinne sin kjærleik med djup sympati og uvanleg levande fysisk bildebruk, på ein måte som var ein forløpar for den seinare imagismen til Ezra Pound og Robert Frost. Boka hadde fire monokrome reproduksjonar av måleri av William Keith som han hadde laga som visuelle representasjonar av dikta. Boka blei godt motteken i London, der redaktøren Albert Kinross frå The Outlook fekk sett opp plakatar i London Underground om «his great discovery».
Verktøyet fil
Ei fil er som regel laga av spesielt hardt stål og forsynt med skaft. Ho kan ha ei eller fleire plane eller runde flater som har eit tett rutenett av skarpkanta furer. Fila kan vera flat, trekanta, firkanta, halvrund eller rund, alt etter bruksområde. Når ein dreg og trykkar fila mot overflaten av arbeidsstykket ein filer, blir fine spon skrapte av, og overflaten blir meir eller mindre jamn, alt etter kor grove eller fine tenner fila har. Ei særleg grov fil, som til dømes kan brukast i snikkar- og skomakaryrke, blir kalla rasp.
Ina Coolbrith
Bibliotekar
Kontaktar frå Coolbrith sin venekrins førte til at ho fekk arbeid som bibliotekar ved Mercantile Library Association i San Francisco i 1898, og ho flytta tilbake til Russian Hill i San Francisco. I januar 1899 skaffa William Keith og diktaren Charles Keeler henne ein deltidsjobb som bibliotekar ved Bohemian Club, der dei to var medlemmer. Det fyrste oppdraget hennar var å redigera Songs from Bohemia, ei samling dikt av journalisten og medgrunnleggjaren av klubben Daniel O'Connell, etter at han var død. Løna hennar var 50 dollar i månaden, mindre enn ho hadde tent i Oakland, men pliktene hennar var lettare, slik at ho kunne bruka meir tid på skriving. Ho blei også del av staben til Charles Fletcher Lummis sitt blad The Land of Sunshine på deltid. Som eit personleg prosjekt byrja ho arbeida på eit historieverk om litteraturen i California.
Jordskjelv og brann
I februar 1906 hadde Coolbrith byrja å få helseproblem. Ho var ofte sengeliggjande med revmatisme, og sleit med å halda fram med å arbeida ved Bohemian Club. I mars 1906 kunne ho likevel halda ei lengre opplesing for Pacific Coast Woman's Press Association med tittelen «Some Women Poets of America». Coolbrith, som var den tredje nestleiaren av klubben og medlem av han på livstid, diskuterte kort dei mest framtredande tidlege amerikanske kvinnelege diktarane, men fokuserte meir fullstendig på dei som ble kjende i andre halvdel av 1800-talet, med eksempelvers og ei kritisk evaluering av verka.
Ein månad seinare blei San Francisco råka av katastrofe gjennom eit stort jordskjelv og påfølgjande brann i april 1906. Heimen til Coolbrith i 1604 Taylor Street brann opp. Like etter jordskjelvet, men før brannen, hadde Coolbrith forlate huset med ein katt, sikker på at ho skulle koma tilbake snart. Den losjerande studenten hennar Robert Norman og venen hennar Josephine Zeller kunne ikkje bera meir enn ein annan katt, nokre små buntar brev og utklippsboka til Coolbrith. Like etter at han såg tjukk røyk frå andre sida av bukta tok Joaquin Miller ferja frå Oakland til San Francisco for å hjelpa Coolbrith ved å redda verdisakene hennar frå den komande brannen, men blei stoppa av soldatar, som hadde ordre om å bruka døyeleg makt mot plyndrarar. Brannen øydela Coolbrith si samling av 3000 bøker, blant dei signerte fyrsteutgåver, kunst av Keith, mange personlege brev frå kjende personar som Whittier, Clemens, George Meredith, og verst av alt, det nær fullførte manuskriptet hennar som var dels sjølvbiografi og dels historia til det tidlege litterære miljøet i California. Coolbrith tok aldri opp att historieverket, ettersom ho ikkje var i stand til å balansere den avslørande sjølvbiografiske sannheten med skandalen som nødvendigvis ville følgja. Medan ho levde gjekk det rykte om at ho hadde hatt menn som Harte, Stoddard, Clemens og Miller som sporadiske elskarar. Ei bok som diskuterte desse forholda var noko ho rekna som for kontroversiell.
Coolbrith budde nokre år i mellombelse bustader medan vennar samla inn pengar for å byggja henne eit nytt hus. Frå New York sende hennar gmle ven Mark Twain the signerte fotografi av seg sjølv som blei selde for 10 dollar kvar — han blei seinare overtalt til å sitja for 17 studiofotografi til for å bidra endå meir. I februar 1907 heldt San Jose Women's Club ei samling kalla «Ina Coolbrith Day» for å støtta ideen om å innvilga ein statleg pensjon for Coolbrith, og for eit bokprosjekt lagt fram av Spinners' Club. I juni 1907 gav Spinners' Club ut boka The Spinners' book of fiction,  der overskotet skulle gå til Coolbrith. Frank Norris, Mary Hallock Foote og Mary Hunter Austin var nokre av bidragsytarane til boka. Diktaren George Sterling, ein ven frå Bohemian Club, bidrog med eit innleiingsdikt, og Maynard Dixon frå same klubben var ein av illustratørane. Drivkrafta bak boka var Gertrude Atherton, ein forfattar som såg eit samband mellom Coolbrith og grunnlaget for litteratur i California. Då sal av boka ikkje gav nok overskot, la Atherton til nok frå sin eigen lomme til at bygginga kunne starta.
Det blei bygt eit nytt hus til Coolbrith ved 1067 Broadway på Russian Hill. Etter å ha flytta inn kunne ho byrja halda salongar att. I 1910 blei ho gjeven eit fond av Atherton. I 1910–1914 hadde Coolbrith pengar nok frå Atherton og eit diskret stipend frå vennane sine i Bohemian Club til å reisa mellom bustader i New York og San Francisco og skriva dikt. På fire vintrar skreiv ho meir poesi enn i dei føre 25 åra.
Poet laureate
I 1911 blei Coolbrith utnemnd til leiar for Pacific Coast Woman's Press Association, og ein park blei vigd henne ved 1715 Taylor Street, eit kvartal unna staden ho hadde budd før jordskjelvet. Coolbrith blei utnemnd til æresmedlem av California Writers Club kring 1913, ei gruppe som etterkvart voks til å omfatta heile delstaten. I 1913 skipa Ella Sterling Mighels California Literature Society, som hadde uformelle samlingar ein gong i månaden i heimen til Coolbrith i Russian Hill home, med spaltisten og litteraturmeldaren George Hamlin Fitch som leiar. Mighels, som er blitt kalla den litterære historikaren til California, tilla Coolbrith og samlingane æra for den breie kjennskapen sin til emnet.
I forkant av Panama–Pacific International Exposition i San Francisco i 1915 blei Coolbrith utnemnd til leiar for Congress of Authors and Journalists. I denne stillinga sende ho over 4000 brev til dei best kjende forfattarane og journalistane i verda. Under sjølve utstillinga blei Coolbrith lovprisa av senator James D. Phelan, som sa at den tidlegare samarbeidspartnaren hennar Bret Harte hadde kalla henne den «venaste nota i litteraturen til Californa» Phelan heldt fram: «she has written little, but that little is great. It is of the purest quality, finished and perfect, as well as full of feeling and thought.» Overland Monthly melde at «eyes were wet throughout the large audience» då Coolbrith blei krona med ein laurbærkrans av Benjamin Ide Wheeler, presidenten av University of California, som kalla henne «loved, laurel-crowned poet of California.» Etter endå fleire talar til ære for henne, og ei rekkje bukettar ved podiet, tale Coolbrith til publikum i ein svart kappe med band, med ein krans av oransje kaliforniavalmuar, og sa at ho måtte dela æra med Josephine Clifford McCracken, som den andre overlevande medlemmen av Bret Harte sine skribentar for Overland. McCracken blei så henta opp på scenen saman med Coolbrith. Coolbrith fekk den offisielle statusen sin som California Poet Laureate bekrefta i 1919 som «Loved Laurel Crowned Poet of California» av senatet i California, utan at det følgde med noko økonomisk støtte.
Fleire månader etter messa i San Francisco blei Panama–California Exposition halden i San Diego. Denne tilstellinga omfatta ei rekkje Authors' Days for 13 forfattarar frå California. 2. november 1915 var «Ina Coolbrith Day», med resitasjon av dikta hennar, ei førelesing om livet hennar halden av George Wharton James og framføringar av dikta hennar sett til musikk, for piano og røyst, med komposisjonar av James, Humphrey John Stewart og Amy Beach.
Cogito, ergo sum
Cogito ergo sum (latin), på norsk eg tenkjer, altså er eg, er den filosofiske grunnsetninga til René Descartes. Frasen vart først brukt på fransk i Discours de la Methode (1637), og på latin i Principia philosophiae (1647).
Ina Coolbrith
Poet laureate
I 1916 sende Coolbrith utgåver av diktsamlingane sine til fetteren sin Joseph F. Smith, som gjorde det kjent at ho hadde sendt dei til han og at ho var niesa til Joseph Smith, noko ho mislikte. Ho fortalde han at «To be crucified for a faith in which you believe is to be blessed. To be crucified for one in which you do not believe is to be crucified indeed.» Ho forsikra han om at ho ikkje var sint, men ho var tydeleg heller ikkje nøgd med hendinga.
Cogito, ergo sum
Descartes sitt utgangspunkt var å tvila på absolutt alt, men at det ikkje er rasjonelt å tvila på sin eigen eksistens medan ein tvilar. Descartes meinte at dersom ein demon freista å få ein til å tenkja at ein eksisterer, så må ein eksistera for å kunna lurast av demonen. Utsegna må altså vera sann.
Ina Coolbrith
Poet laureate
Coolbrith heldt fram med å skriva og arbeida for å tena til livsopphald. Frå 1909 til den siste utgjevinga i 1917 dreiv ho nøye innsamlings- og redigeringsarbeid av ei bok av dikta til Stoddard, som ho skreiv forord til og eit kort minnedikt, «At Anchor», i tillegg til vers frå Stoddard sine vener Joaquin Miller, George Sterling og Thomas Walsh. Då ho var 80 skreiv McCracken til Coolbrith for å klaga til den gode venen over at dei to framleis måtte arbeida for å klara seg: «The world has not used us well, Ina; California has been ungrateful to us. Of all the hundred thousands the state pays out in pensions of one kind and another, don't you think you should be at the head of the pensioners, and I somewhere down below?»
Cogito, ergo sum
Dubito, ergo cogito, ergo sum, eg tvilar, difor tenkjer eg, difor er eg, er ei anna form, skriven av Antoine Léonard Thomas i eit essay om Descartes i 1765.
Helene (fleirtyding)
Helene kan visa til:
K’iche’
Det meste kjende verket på k’iche’ er den mytologiske tekstsamlinga Popol Vuh.
Cogito, ergo sum
Descartes meinte at alt som er medvites eksistens naudsynlegvis må eksistera, og at vi, uavhengig av sansane kan slutta at Gud må eksistera. Dersom Gud ikkje bedreg sansane våra må den skapte og objektive verda eksistera, og innførte den «cartesiske dualismen», eit skilje mellom ånd og materie, og subjekt og objekt.
Kritikk
Søren Kierkegaard var kritisk til eg-et i «cogito ergo sum». X tenkjer, og sjølv om eg er X, kan tenkinga gjort av X skiljast frå eksistensen min. Descartes føreset, i følgje Kierkegaard, at det er eg-et som gjer tenking, og at «cogito ergo sum» vert ein type sirkelagrument.
K’iche’
Vokalar
K’iche’ har seks vokalar:
Ortografi
K’ich’e har vorte skrive med ulike ortografiar. Den klassiske ortografien til Fader Ximénez, som skreiv ned Popol Vuh, er basert på spansk ortografi, og har vorte erstatta med ein ny ortografi, som er bestemt av ALMG (Academia de Lenguas Mayas de Guatemala).
Morfologi
Kʼicheʼ har to sett av person-numerus-affiks, som blir referert til som sett A og sett B. Affiksseriene blir brukt både på substantiv og verb. "Sett A" blir brukt på substantiv for å markere eigaren i possessorkonstruksjonar og på verb for å markere kongruens med det transitive subjektet (nomen i ergativt kasus). "Sett B" på verb markerer det transitive objektet eller med det intransitive subjektet (absolutiv kasus).
Pronomem
Kʼicheʼ distinguishes six pronouns, classified by person and number. Gender and case are not marked on pronouns. Pronouns are often omitted, as subject and object agreement are obligatorily marked on the verb.
Verb
Verb er morfologisk kompleks, og kan ta både prefiks og suffiks.
Det siste prefikset, det såkalla statussuffikset, uttrykker kva grammatiske trekk som blir uttrykt med andre prefiks (transitivitet, modus, rørsle).
Ina Coolbrith
Siste åra, død og ettermæle
Wings of Sunset, ei samling av Coolbrith sine seinare dikt, blei gjeven ut året etter at ho døydde. Charles Joseph MacConaghy Phillips var redaktør for samlinga, og skreiv eit kort minneord om livet til Coolbrith.
Udatsjnij
Udatsjnyj (russisk Уда́чный) er ein by i Republikken Sakha i Russland med om lag 15 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Markha, ei sideelv til Viljuj, rundt 970 km nordvest for Jakutsk.
Ina Coolbrith
Siste åra, død og ettermæle
I 1933 oppretta University of California Ina Coolbrith Memorial Poetry Prize, ein pris delt ut årleg for dei beste uutgjevne dikta skrivne av studentar ved University of the Pacific, Mills College, Stanford University, Santa Clara University, Saint Mary's College of California og ved alle campusane til University of California. California Writers Club (CWC) vel av og til ut eit medlem som er særmerka av «exemplary service», til å ta imot Ina Coolbrith Award. I 2009 blei prisen gjeven til Joyce Krieg, redaktøren av CWC Bulletin. I 2011 vann Kelly Harrison prisen for arbeidet med antologien West Winds Centennial. I romanen Separations frå 1997 gjorde forfattaren Oakley Hall Coolbrith og andre frå den litterære sirkelen hennar på 1870-talet til hovudfigurar i soga.
Udatsjnij
Han vart grunnlagt i 1955 og fekk status som urbanliknande busetnad i 1968. I 1987 fekk han bystatus. Økonomien er basert på utvinning av diamantar frå Udatsjnajagruva, som vart oppdaga i 1955.
Ina Coolbrith
Siste åra, død og ettermæle
I 2003 installerte City of Berkeley ein serie med 120 jernplater med påtrykte dikt langs ei gate i sentrum som skulle bli til Addison Street Poetry Walk. Tidlegare U.S. Poet Laureate Robert Hass meinte at eit av Coolbrith sine verk burde vera med, og ei plate på med Coolbrith sitt dikt «Copa De Oro (The California Poppy)» i opphøga porselen-emaljetekst er sett inn i fortauet ved det travle nordvestlege hjørnet mellom Addison og Shattuck Avenue. In 2016 blei ein sti i Berkeley Hills kalla opp etter Ina Coolbrith. Då småvegar i området blei kalla opp etter Bret Harte, Charles Warren Stoddard, Mark Twain og andre litteratar frå krinsen til Coolbrith, var ingen kvinner tekne med. Etter innsats frå City of Berkeley, Berkeley Historical Society, Berkeley Historical Plaque Project og Berkeley Path Wanderers Association blei trappene i åssida som bind saman Grizzly Peak Boulevard og Miller omdøypt frå Bret Harte Lane til Ina Coolbrith Path (Bret Harte har framleis tre vegar kalla opp etter seg i området).
Fylkesveg 148
Fylkesveg 148 finst i fleire fylke i Noreg:
Home av Kobi Marimi
«Home» er ein israelsk kraftballade frå 2019 med songaren Kobi Marimi. Songen var det israelske bidraget i Eurovision Song Contest 2019 i Tel Aviv. Songen vart utgjeven 10. mars 2019.
Eurovision Song Contest
«Home» representerte Israel i Eurovision Song Contest 2019 etter at songaren Kobi Marimi vann HaKokhav HaBa L'Eurovizion, talenttevlinga som vel ut den israelske artisten til Eurovision Song Contest. Som vertsnasjon var Israel automatisk kvalifisert til finalen laurdag 18. mai 2019. I finalen enda «Home» som nummer 23 av 26 bidrag. Songen fekk inkje poeng frå juryane, men samla 35 poeng i telefonavrøystinga.
Mount Fazio
Mount Fazio er eit isfritt fjell, 2670 moh, på sørvestenden Tobin Mesa i Mesa Range i Victoria Land i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–64, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter William V. Fazio i US Navy, som var helikoptermannskap under U.S. Navy Operasjon Deep Freeze, 1966, 1967 og 1968.
Marc Emmers
Marc Jozef Emmers er ein tidlegare belgisk fotballspelar som spelte angripar på det belgiske herrelandslaget og for flere europeiske klubbar. På klubbnivå spelte han for Waterschei, Mechelen, Anderlecht, Perugia, Lugano og Diest. For Belgia spelte han 37 landskampar og skåra totalt 2 mål, og dessutan representerte sitt land i VM i fotball 1990 og i VM i fotball 1994.
Emmers spelte for RSC Anderlecht på midten av 1990-talet vann Jupiler League tre gonger fra 1992 til 1995. Emmers blei for øvrig kåra til årets fotballspelar i Belgia i 1996.
Fylkesveg 161 i Nordland
Fylkesveg 161 i Nordland går mellom sentrum og Tennvalen i Herøy kommune.
Kasper Monrad
Kasper Monrad var ein dansk kunsthistorikar, sakprosaforfattar og museumsmann. Han var tilsett som overinspektør og seniorforskar ved Statens Museum for Kunst i København.
Mauricio Isla
Mauricio Aníbal Isla Isla er ein chilensk fotballspelar som i 2018 spela for det chilenske landslaget og for Fenerbahçe i den tyrkiske toppdivisjonen. Han vart seriemeister i Italia med Juventus i 2013 og 2014. I 2015 og 2016 var han med på å vinna Copa América med Chile.
Verdscupen i skihopping 1986
Verdscupen i skihopping 1986 omfatta 25 tevlingar. Turneringa tok til med eit normalbakkerenn 7. desember 1985 i Thunder Bay i Canada og vart avslutta i storbakken i Planica i Jugoslavia den 23. mars 1986. Dei 25 tevlingane fordelte seg på 9 i normalbakkar, 14 i storbakkar og 2 i skiflyging, skiflygingstevlingane fann stad i Vikersundbakken. Verdsmeisterskapen i skiflyging talde ikkje med i verdscupen.
Finske Matti Nykänen vann FIS-premien for andre året i rad og for tredje gong. I tevlinga for landslag sigra Austerrike, like framom Finland og med Noreg på tredjeplass.
Zuñi
Zuñi er eit urfolkspråk i USA som blir tala av zuñifolk frå vestlege New Mexico og austlege Arizona. Det har rundt 9 500 talarar, særleg rundt Zuni Pueblo i New Mexico. Til forskjell frå mange andre urfolkspråk i USA har zuñi mange unge talarar og er i utbreidd bruk som daglegspråk. Det er derfor mindre truga av språkdød.
Zuñi er eit isolert språk, men høyrer til pueblo-språkbunten og har mange lånord frå keres, hopi og o'odham.
Zuñinamnet på språket er Shiwi'ma (shiwi 'zuñi' og '-’ma', 'zuñi-måten') og namnet på talarane er a:shiwi (’a:(w)- [fleirtal] + shiwi, 'zuñi').
<!--
Classification
Zuni is considered a language isolate (i.e., unrelated to any other known language). Zuni may have become a distinct language at least 7,000 years ago. The Zuni have, however, borrowed a number of words from Keresan, Hopi, and Pima pertaining to religion and religious observances.
A number of possible relationships of Zuni to other languages have been proposed by various researchers, although none of these has gained general acceptance. The main hypothetical proposals have been connections with Penutian (and Penutioid and Macro-Penutian), Tanoan, and Hokan phyla, and also the Keresan languages.
The most clearly articulated hypothesis is Newman's (1964) connection to Penutian, but even this was considered by Newman (according to Michael Silverstein) to be a tongue-in-cheek work due to the inherently problematic nature of the methodology used in Penutian studies (Goddard 1996). Newman's cognate sets suffered from common problems in comparative linguistics, such as comparing commonly borrowed forms (e.g. "tobacco"), forms with large semantic differences (e.g. "bad" and "garbage", "horse" and "hoof"), nursery forms, and onomatopoetic forms (Campbell 1997). Zuni was also included under Morris Swadesh's Penutioid proposal and Joseph Greenberg's very inclusive Penutian sub-grouping – both without convincing arguments (Campbell 1997).
Zuni was included with reservations under Aztec-Tanoan within Edward Sapir's heuristic 1929 classification (without supporting evidence). Later discussions of the Aztec-Tanoan hypothesis usually excluded Zuni (Foster 1996).
Language contact
As Zuni is a language in the Pueblo linguistic area, it shares a number of features with Hopi, Keresan, and Tanoan (and to a lesser extent Navajo) that are probably due to language contact. The development of ejective consonants in Zuni may be due to contact with Keresan and Tanoan languages which have complete series of ejectives. Likewise, aspirated consonants may have diffused into Zuni. Some Tanoan languages have i-e-a-o-u vowel systems, which may have resulted from contact with Zuni. Other shared traits include: final devoicing of vowels and sonorant consonants, dual number, ceremonial vocabulary, and the presence of a labialized velar (Campbell 1997).
Sounds
! rowspan="2" | ! rowspan="2" | Bilabial ! colspan="2" | Dental/Alveolar ! rowspan="2" | Post- alveolar ! rowspan="2" | Palatal ! colspan="2" | Velar ! rowspan="2" | Glottal ! central ! lateral ! plain ! labial ! Plosive ! Affricate ! Fricative ! | Nasal ! Approximant
Zuni vowels:
! ! Front ! back ! High ! Mid ! Low
Zuni syllables have the following specification:
Grammar
Word order in Zuni is fairly free with a tendency toward SOV. There is no case-marking on nouns. Verbs are complex, compared to nouns, with loose incorporation. Like other languages in the Southwest, Zuni employs switch-reference.
Newman (1965, 1996) classifies Zuni words according to their structural morphological properties (namely the presence and type of inflectional suffixes) and not according to their associated syntactic frames. His terms, noun and substantive, are, therefore, not synonymous.
Pronouns
Zuni uses overt pronouns for first, second and third person referents. These pronouns distinguish three numbers (singular, dual and plural) and three cases (subject, object and possessive). In addition, some subject and possessive pronouns have different forms depending on whether they appear utterance-medially or utterance-finally (object pronouns do not occur utterance-medially). All the pronoun forms are shown in the following table:
Note the syncretism between dual and plural non-possessive forms in the first and second persons. Utterances with these pronouns are typically disambiguated by the fact that plural pronouns agree with plural-marked verb forms.
Sociolinguistic aspects
Names – Teknonymy. Zuni adults are often known after the relationship between that adult and a child. For example, a person might be called "father of so-and-so", etc. This circumlocution is used to avoid using adult names, which have religious meanings and are very personal. -->
Skrift
Zuñi blir skrive med latinsk skrift. Zuñialfabetet har 18 bokstavar:
Bokstaven Ł, ł uttrykker lyden  (IPA, uttalt som h og l saman). Ein bruker ’ ti la uttrykk (glottal plosiv) i midten og slutten, men ikkje først i ord.
I tillegg til ch finst det også fleire bokstavkombinasjonar.
Bokstavane c, r, g, v, z, x, q, f j er ikkje brukt i zuñi, men kan brukast til å skriva lånord.
Zuñiortografien blei i stor grad utarbeidd av Curtis Cook. Det finst også eldre ortografiar laga av språkforskarar og antropologar.
Burscough
Burscough er ein liten marknadsby i Lancashire i England.
Kiselgur
Kiselgur, diatomitt eller diatoméjord er ein porøs jordart som liknar på leire. Kiselgur er danna ved at skala frå kiselalgar (diatomear) og anna kiselhaldig materiale vert avleira som sediment. Kiselgurane er lyse, lette og jordaktige.
Opphavleg vart dynamitt framstilt som gurdynamitt ved absorbsjon av nitroglyserin i kiselgur. Sidan kiselgur er porøs og lett, vert han mykje nytta som både isolasjonsmateriale, lett murstein, isolasjonsmateriale, filter og som tilsettingsstoff i måling og plast. Kiselgur blir òg brukt som mekanisk insektsdrepar. Sidan han er porøs, tar kiselgur livet av lopper og andre insekt ved at dei tørkar ut og døyr når dei får kiselgur på seg.
Kiselgur kan vere gode reservoarbergartar for petroleum, slik som Belridge-diatomitten i San Joaquin-bassenget i California i USA.
Pollucitt
Pollucitt er eit kvitt til fargelaust, glasaktig mineral. Det krystalliserer kubisk. Mineralet er eit vasshaldig aluminiumsilikat av cesium og natrium, (Cs,Na)2Al2Si4O12·H2O. Det vert ofte rekna til zeolittgruppa. Det finst på einskilde granittpegmatittar, mellom anna i USA, Namibia, Finland og Sverige.
Det vart først skildra av August Breithaupt i 1846 etter ein førekomst på øya Elba i Italia. Det er kalla opp etter Pollux, tvillingen til Castor, fordi det ofte er funnen i lag med petalitt, somt tidlegare vart kalla castoritt.
Per Tang
Per Tang var ein norsk offiser og kartograf. Han var frå Hafslo i Luster kommune. Tang tok eksamen frå den Militære høgskulen i 1907 og arbeidde i generalstaben frå 1909. Frå 1913 arbeidde han i Norges geografiske oppmåling, frå 1918 til 1948 som topograf. Tang grunnla grensearkivet til oppmålinga og bidrog til å fastsetja Norge sine administrative grenser. Han arbeidde også med å berekna arealet for norske fylke og kommunar. I 1946 var han konsulent for Kommuneinndelingskomitéen.
Tang var historisk interessert, og var ein av grunnleggjarane av Historielaget for Sogn i 1909, og av Sognelaget i Oslo i 1914. Han bidrog til ei rekkje bygdebøker, og han skreiv artiklar om Norges geografi til Norsk Allkunnebok.
Krateret Eberswalde
På bilete tekne av Mars Global Surveyor vart det oppdaga eit elvedelta i krateret, eit teikn på at krateret ein gong kan ha hatt ein innsjø. Deltaet er ei opphøging i terrenger heller enn ei nedsenking grunna seinare prossessar som har verka i området.
Diatrem
Ein diatrem er eit breksjefyllt vulkanrøyr som er vorte danna ved at vulkanske gassar har sprengt seg veg ut mot overflata. Diatremer bryt ofte overflata og produserer ei tuffkjegle, eit fylt, relativt grunt krater som ein kallar ein maar. Uttrykket har generelt vorte nytta om alle konkave former for broten stein eller breksje som er danna av eksplosive eller hydrostatiske krefter, sjølv om dei ikkje nødvendigvis er knytte til vulkanisme. Somme diatremeksplosjonar kan oppstå når varm magma varmar opp relativt grunt grunnvatn.
I Noreg finn ein slike eksplosjonsrøyr i Oslofeltet (til dømes Hurdalen) og ved Fen i Telemark.
Andreas Lund
Torkjell Andreas Lund er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Kristiansand. Han var midtspiss og ein av dei flittigaste målskårarane i norsk fotball i åra fram mot 2000. I den norske eliteserien skåra han 55 mål på 99 kampar, dessutan stod han for 4 nettkjenningar på 8 landskampar.
Klubbspel
Lund var frå 1992 til -94 aktiv i Vigør, eit lag på nivå 4 i seriesystemet. Etter to sesongar, 37 kampar og 13 skåringar, for IK Start vart han hausten 1996 overført til Molde Fotballklubb mot 1,25 millionar kroner. Frå 1997 til og med 1999 skåra han 42 mål på 62 kampar for Molde. Hausten 1999 møtte laget Real Mallorca til kvalifiseringskamp til meisterligaen. På bortebane utlikna Lund til 1–1 og sikra Molde plass i meisterligaen. I denne skåra Lund tre mål mot Olympiakos Pireus, eitt i Hellas og to i Molde, utan det sikra avansement.
I februar 2000 vart Lund overført til engelske Wimbledon FC, mot 2,8 millionar engelske pund. Etter eit mislukka opphald i England, som enda med nedrykk for klubben, vende Lund tilbake til Molde FK. Langvarig, alvorleg kneskade gjorde at han spelte sin siste kamp våren 2001.
Landslagsspel
I tida 20. mai 1999 til 4. februar 2000 deltok Lund i åtte landskampar. Han var innbytar i dei sju fyrste og vart bytta ut i den åttande og siste. Noregs lag vann fem av desse kampane, og tapte berre mot Tyskland. I debutkampen skåra Lund eitt av Noregs seks mål mot Jamaica, i den neste kampen vart han kampvinnar då Noreg slo Litauen 1–0. 2. februar 2000 skåra Lund to av måla då Danmark vart slått 4–2 i Spania.
Ardalion Ignatjev
Ardalion Vasiljevitsj Ignatjev var ein friidrettsutøvar, fødd i landsbyen Novo Teiderjakovo i Tsjuvasjia i Sovjetunionen, som vann EM-gull på 400 meter i 1954 og tok OL-bronse på same distansen i 1956. Han representerte Sovjetunionen, og var elles den fyrste frå Tsjuvasjia som vann ein olympisk medalje.
Aktiv
Ignatjev deltok i dei olympiske sommarleikane 1952 i Helsinki, der han vart utslått i semifinalen på spesialdistansen 400 m.
To år seinare vann Ignatjev 400-meteren under EM i friidrett 1954 i Bern på sovjetisk rekord, 46,6 sekundar, framom Voitto Hellsten frå Finland. På 200 m fekk Ignatjev sølvmedaljen, også det med sovjetrekord 21,1. Vesttyske Heinz Fütterer vart europameister med tida 20,9. I 1955-sesongen gjorde han sine aller raskaste løp på både 200 m og 400 m. Med 21,0 forbetra han sovjerekorden på distansen for sjuande gong, medan han på 400 m tangerte europarekorden på 46,0 sekundar, den niande forbetringa av sjovjerekordeon på distansen.
Olena Petrova
Olena Jurijivna Petrova er ein ukrainsk tidlegare skiskyttar, fødd i Moskva i Sovjetunionen/Russland. Ho vann ein olympisk sølvmedalje i under Vinter-OL 1998 i Nagano, samt fire VM-sølv og seks VM-bronsar. Petrova lukkast aldri å stå øvst på sigerspallen etter ei stor internasjonal tevling.
Ardalion Ignatjev
Aktiv
Under dei olympiske sommarleikane 1956 i Melbourne vann USA-amerikanaren Charlie Jenkins eit jamnt 400 m-felt med sluttida 46,7, framom vesttyske Karl-Friedrich Haas med 46,8. Ignatjev og Hellstén fekk begge notert 47,0. Måldommarane såg ingen skilnad medllom dei to sistnemnde, og målfoto måtte til. Desse viste at Haas brukte 47,12 sekund og berre så vidt var framom dei to andre, som med 47,15 også elektronisk målt var like. Juryen valde då å tildele begge ein bronsemedalje.
Olena Petrova
Aktiv
Petrova debuterte i verdscupen i skiskyting i 1992 med ein 11. plass på 15 km. Ho overraska stort i VM 1996, der ho kapra bronsemedaljen på 15 km og fekk ein ny VM-bronse med Ukraina sitt stafettlag på 4 x 7,5 km. I tillegg vann ho ein sølvmedalje i lagtevlinga i same verdsmeisterskapen. Under vinter-OL 1998 overraska ho på nytt og fekk OL-sølv på 15 km, 17,8 sekundar bakom den olympiske meisteren på distansen, Jekaterina Dafovska frå Bulgaria.
Ardalion Ignatjev
Aktiv
I tida 1952-59 vart Ignatjev seks gongar sovjetisk meister på 400 meter, samt fire gongar på 200 m.
Olena Petrova
Aktiv
Det var fyrst i 1999-sesongen at Petrova kom på pallen i eit ordinært verdscuprenn. Ho vart då nummer to i ei tevling i Pokljuka, og enda på sjuandeplassen i verdscupen i skiskyting 1999. På tampen av same sesongen tok ho VM-sølv på fellesstarten over 12,5 km, ei tre sekundar bak landsmannen Olena Zubrilova.
Med feilfri skyting fekk Petrova VM-sølv på sprinten i 2003, medan ho året etter tok ein bronsemedalje på 15 km i VM i Oberhof. Fram til 2006 var Petrova fast på Ukraina sitt stafettlag i dei store meisterskapane, og var såleis med på å vinne VM-bronsar i 2000 og 2001, og VM-sølv i 2003.
Ho la opp i 2008.
Mount Fearon
Mount Fearon er eit fjell, 1140 moh, som ligg ved austsida av Woodberrybreen, 6 nautiske mil nordvest for Mount Priestley i Prince Albert Mountains i Victoria Land i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1956–62, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Colin E. Fearon, ein biolog ved McMurdo-basen, sommaren 1962–63.
Polybasitt
Polybasitt er eit svart til stålgrått mineral med formel (AgCu)16Sb2S11. Det er eit sulfid av sølv, kopar og antimon. Det krystalliserer monoklint og dannar metallglinsande, tette massar eller sekskanta tavler. Det finst i sølvførekomstar ved sida av andre sølvmineral.
Øystein Øysteinsson Lurås
Øystein Øysteinsson Lurås var ein norsk spelmann, rosemålar og plassemann frå Tinn. Han komponerte slåtten «Gjerki Haukeland». Lite er att av rosemålinga hans, men det som finst «syner god fargesans».
Knut og Tomas Øysteinsson Lurås var brørne hans.
Verdscupen i langrenn 1981/Menn
Verdscupen i langrenn for menn i 1981-sesongen omfatta 10 individuelle tevlingar og 6 stafettar. Tevlingane tok til 13. desember 1980 i og vart avslutta 21. mars 1981 i. Dei ti individuelle renna bestod av sju tevlingar over 15 kilometer, to over 30 km og ein 50-kilometer. Renna fann stad i Davos (2) i Sveits, Ramsau (2) i Austerrike, Kastelruth (2) i Italia, Velingrad i Bulgaria, La Bresse (2) i Frankrike, Kavgolovo i Sovjetunionen, Lahti i Finland, Falun (2) i Sverige, Oslo (2) i Noreg og Whitehorse i Canada.
Aleksandr Zavjalov frå Sovjetunionen fekk FIS-pokalen, men vann berre ei individuell tevling. Norske Oddvar Brå sigra i tre renn og svenske Thomas Wassberg vann to tevlingar, medan Jevgenij Beljajev og Rozalin Bakijev, begge Sovjetunionen, Harri Kirvesniemi frå Finland og nordmannen Ove Aunli vann kvar sitt verdscuprenn.
Bombo
«Bombo» (spansk for Tromme) er ein song av den norske songaren Adelén. Songen er skriven av den norske låtskrivaren Ina Wroldsen og den svenske duoen Quiz & Larossi.
Melodi Grand Prix 2013
Songen deltok i Melodi Grand Prix 2013, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, og vart framført på engelsk og spansk av Adelén. Bidraget deltok i den tredje semifinalen, vann og gjekk vidare til finalen. I finalen gjekk bidraget vidare til gullfinalen og enda til slutt på andreplass. Bidraget fekk ikkje representere Noreg.
Fylkesveg 164 i Nordland
Fylkesveg 164 i Nordland går mellom Silvalen og Grindstrand i Herøy kommune.
Benny Andersson
Göran Bror Benny Andersson er ein svensk musikar, låtskrivar og musikkprodusent frå Stockholm. Han er særleg kjend for si tid som sentral medlem i musikkgruppa ABBA.
Torød kyrkje
Torød kyrkje er ei langkyrkje frå 1915 på Nøtterøy i Færder kommune i Vestfold og Telemark.
Fylkesveg 168 (fleirtyding)
Fylkesveg 168 finst i fleire fylke i Noreg:
Chilensk geologi
Chile ligg i Andesfjella, men landskapet fell bratt mot ei subduksjonssone ved kysten. Ved kysten finst to landformer som er orientert parallelt med Andesfjella: Valle Central, den sentrale dalen, som er ein graben og eit forland, og Cordillera de la Costa, kystfjella, som er ein horst. Påskeøya og Juan Fernández Archipelago er heiteflekk-øyar i Nazca-plata som rører seg austover. Den antarktiske halvøya i Chilensk Antarktis liknar Andesområdet og blir rekna som ei forlenging av fjella.
Torød kyrkje
Dåpssakristiet er frå 1929, og inventaret vart omfattande endra i i 1939–40. Etter nokre år med forfall vart kyrkja i 1975 restaurert etter planar av Elisabet Fidjestøl. Då fekk ho òg glasmåleri laga av Hans L. Rasmussen.
Gjerstad kyrkje i Agder
Gjerstad kyrkje er ei langkyrkje i tre frå 1848 som ligg ved Gjerstad i Gjerstad kommune i Agder med utsyn over Gjerstadvatnet. Kyrkja har 500 sitjeplassar. Ho har to kyrkjeklokker, ei laga i Amsterdam i 1762 og ei frå Tønsberg i 1839.
Valparaíso-regionen
Valparaíso-regionen (spansk: Región de Valparaíso) er ein av dei seksten regionane i den administrative inndelinga av Chile. Han grensar til Coquimbo-regionen i nord og til Santiago metropol-regionen i sør. I aust ligg Argentina. Valparaíso er hovudstad og hamneby. Andre vektige byar inkluderer Viña del Mar, Quillota, San Felipe, Quilpué, Villa Alemana, og San Antonio.
Gjerstad kyrkje i Agder
Kyrkja blei utforma av Christian Heinrich Grosch som ei bindingsverkskyrkje i basilikaform. Det har stått fleire kyrkjer på staden tidlegare, den eldste skriftlege omtalen av ei kyrkje ved Gjerstad er «Gerikstadir kirkja i Visidalir» i Aslak Bolts jordebok frå 1430-talet.
Kyrkja blei restaurert i 2004, då ein tok tilbake mykje av den opphavlege utforminga.
Cámara-basen
Cámara Base er ein sommarstasjon driven av Argentina og opna i 1953. Han ligg på Half Moon Island i McFarlane Strait utanfor austkysten av Smith Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.
Fylkesveg 186
Fylkesveg 186 finst i fleire fylke i Noreg:
Cordillera de la Costa
Cordillera de la Costa, dei chilenske kystfjella, er ei fjellkjede som går frå nord til sør langs stillehavskysten, parallelt til Andesfjella frå Morro de Arica i nord til Taitao Peninsula, der han endar ved Det chilenske trippelpunktet, i sør. Fjellkjeda har stor innverknad på klimaet i Chile sidan ho skapar ein regnskugge i aust. På grunn av dette er det langt meir frodig vegetasjon på sjøsida enn på andre sida. Samanlikna med dei lågtliggande kystområda og Valle Central er området tynt folkesett og varierer frå verneområde til beitemark og skogbruk. Fjellkjeda dekkjer alle dei chilenske regionane utanom Coquimbo-regionen og Magallanes-regionen.
Antarktiske og subantarktiske øyar
Dette er ei liste over antarktiske og subantarktiske øyar.