cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verdas land etter bruttonasjonalprodukt
GDP methodology
GDP dollar estimates for all countries are derived from purchasing power parity (PPP) calculations rather than from conversions at official currency exchange rates. The PPP method involves the use of standardized international dollar price weights, which are applied to the quantities of final goods and services produced in a given economy. The data derived from the PPP method provide the best available starting point for comparisons of economic strength between countries. The division of a GDP estimate in domestic currency by the corresponding PPP estimate in dollars gives the PPP conversion rate. Whereas PPP estimates for OECD countries are quite reliable, PPP estimates for developing countries are often rough approximations. Most of the GDP estimates are based on extrapolation of PPP numbers published by the UN International Comparison Program (UNICP) and by Professors Robert Summers and Alan Heston of the University of Pennsylvania and their colleagues. In contrast, the currency exchange rate method involves a variety of international and domestic financial forces that often have little relation to domestic output. In developing countries with weak currencies the exchange rate estimate of GDP in dollars is typically one-fourth to one-half the PPP estimate. Furthermore, exchange rates may suddenly go up or down by 10% or more because of market forces or official fiat whereas real output has remained unchanged. On 12 January 1994, for example, the 14 countries of the African Financial Community (whose currencies are tied to the French franc) devalued their currencies by 50%. This move, of course, did not cut the real output of these countries by half. One important caution: the proportion of, say, defense expenditures as a percentage of GDP in local currency accounts may differ substantially from the proportion when GDP accounts are expressed in PPP terms, as, for example, when an observer tries to estimate the dollar level of Russian or Japanese military expenditures.
Alf Ertsland
Ertsland utdanna seg ved Statens håndverks- og kunstindustriskole og Statens Kunstakademi. Han debuterte på Haustutstillinga i 1972, og har vore representert der dei fleste år seinare. Elles har han hatt ei rekkje separatutstillingar og har delteke på kollektiv- og gruppeutstillingar. Han er mellom anna innkjøpt av Riksgalleriet, Nasjonalgalleriet, H.K.H. Dronning Sonja og Nordisk kunstsenter, Helsingfors.
Verdas land etter bruttonasjonalprodukt
GDP methodology
-->
Alf Ertsland
Bakgrunnsstoff
Alf Ertsland si heimeside.
Serge Gainsbourg
Serge Gainsbourg var ein fransk musikar, diktar, skodespelar, filmregissør og visesongar. Gainsbourg sin varierte stil og individualitet gjorde han vanskeleg å kategorisere. Han starta med viser og jazz på midten av 1950-talet, men utover 1960- og 1970-åra eksperimenterte han med mange forskjellige stilartar.
Sjølv om han var kjend i Frankrike i mange år nådde han først toppen av albumlista i 1979 med Aux Armes et caetera, meir enn tjue år etter han starta den musikalske karrieren sin. Utover 1980-åra var han ei stor stjerne i Frankrike og var vel så kjend for artistkarrieren som for kontroversielle utsegner og handlingar. Han var likevel ein kjær artist i Frankrike, og då han døydde vart det erklært landesorg i landet. I åra etter vart han rekna som ei legende i Frankrike.
Biografi
Gainsbourg vart fødd som Lucien Ginzburg i Paris i Frankrike, son av russisk-jødiske foreldre som flykta til Frankrike etter Den russiske revolusjonen i 1917. Barndomen vart sterkt prega av Nazi-Tyskland sin okkupasjon av Frankrike under den andre verdskrigen og som jødar måtte både han og familien bere den gule stjerna. Til slutt flykta dei frå Paris.
Før han var 30 år gamal var Lucien Ginzburg ein desillusjonert målar, men tente pengar på å spele piano i barar.
Han hadde ei dotter, skodespelaren og musikaren Charlotte, med den engelske songaren og skodespelaren Jane Birkin, og sonen Lucien (meir kjend som Lulu), med den siste partnaren sin, Bambou (Caroline von Paulus, som er i slekt med Friedrich Paulus).
Tidleg karriere
Likevel spelte han inn det første albumet sitt i 1958, Du chant à la une ! Dei tidlege songane hans var inspirert av Boris Vian og var i stor grad «gamaldagse» chansons, franske viser. Gainsbourg gjekk derimot raskt vidare og byrja tidleg å eksperimentere med forskjellige musikksjangrar, først jazz, pop i 1960-åra, reggae i 1970-åra, og til og med elektronika og hip hop i 1980-åra.
Lapu-Lapu
Lapu-Lapu, kalif Pulaka, levde på 1500-talet og blir sett på som den fyrste nasjonale helten til Filippinane. Han var ein muslimsk høvding på øya Mactan utanfor Cebu i Visayas-regionen, og låg i fiendskap med Rajah Humabon, som heldt til på hovudøya Cebu.
Connecticut
Connecticut er ein delstat i Sambandsstatane og ein del av New England-regionen. Han er ein av dei rikaste statane i landet. Han var ein av dei 13 koloniane som gjorde opprør under den amerikanske revolusjonen.
Serge Gainsbourg
Tidleg karriere
Mange av songane hans hadde tema med makabre eller seksuelle tvistar. Opningssporet «Le Poinçonneur des Lilas» på debutalbumet hans skildrar ein dag i livet til ein billettkontrollør på Paris Métro som klipper hol i billettane til passasjerane. Gainsbourg skildrar dette arbeidet som så monotont at mannen tenker på å sette eit hol i hovudet sitt og verte gravlagd i eit anna.
Suksessen kom for fullt i 1965 då songen hans «Poupée de cire, poupée de son» vann Eurovision Song Contest for Luxembourg, sunge av den franske tenåringsjenta France Gall.
Den neste songen hans for Gall, «Les Sucettes» («Kjærleik på pinnar»), skapte skandale i Frankrike. Gainsbourg hadde skrive songen med doble tydingar og sterke seksuelle antydingar. Gall, som var 18 år på denne tida, var visstnok ikkje klar over dette og trudde songane handla om ei jente som koste seg med ein kjærleik på pinne, medan han i røynda handla om oralsex. Sjølv om songen var ein stor hit for Gall førte kontroversen til at det tok fleire år før karrieren hennar i Frankrike kom seg på fote att.
Lapu-Lapu
Høvdingen var den første som stod imot spansk kolonisering av øyane. Det var menn under hans leiing som den 27. april 1521 drap Fernão de Magalhães og fleire av folka hans.
Serge Gainsbourg
Tidleg karriere
Gainsbourg arrangerte og skreiv andre songar og plater for Gall på slutten av 1960-åra som var prega av psykedelia, mellom anna albumet 1968. I 1967 skreiv Gainsbourg songen «Boum Bada Boum» for Monaco i Eurovision Song Contest, sunge av Minouche Barelli. Songen kom på femteplass. Han skreiv òg songar for andre artistar som «Comment Te Dire Adieu» for Françoise Hardy.
Lapu-Lapu
Folka på Cebu har reist ein statue til ære for Lapu-Lapu. Ein by som tidlegare heitte Opon og ei kyrkje på øya Mactan er òg kalla opp etter han.
Lapu-lapu er au det filippinske namnet på ein vanleg matfisk.
Serge Gainsbourg
Tidleg karriere
I 1967 hadde Gainsbourg hovudrolle i filmen Anna i lag med danske Anna Karina. Gainsbourg lagde òg musikk til albumet der Anna Karina medverka på vokal. På denne tida vart Gainsbourg i større grad involvert i samarbeid med kvinner som i utgangspunktet ikkje var musikarar (og heller ikkje var av dei flinkaste vokalistane). Brigitte Bardot var ei av desse og ho medverka med vokal på fleire singlar og på albumet Initials B.B. frå 1968. Initialane som tittelen viser til er sjølvsagt Brigitte Bardot.
I 1969 gav han ut songen «Je t'aime... moi non plus» med simulerte lydar av ein kvinneleg orgasme. Songen vart opphavleg spelt inn med Bardot, men ho ønskte ikkje at songen skulle ut. Den offisielle utgåva er derfor gjeve ut med den framtidige kona hans, Jane Birkin som han hadde møtt under ei filminnspeling til ein film dei hadde hovudrolla i, på vokal. Songen kom seinare på året ut på albumet Jane Birkin/Serge Gainsbourg. Gainsbourg sjølv kalla det «den ultimate kjærleikssongen», men vart av andre rekna for å vere «for heit» og songen vart sensurert i mange land, og i Frankrike vart sjølv den nedtona utgåva stansa. Vatikanet gjekk offentleg ut og fordømde songen. Singelen nådde likevel 1. plass i fleire land, mellom anna Storbritannia.
1970-åra
Histoire de Melody Nelson kom ut i 1971. Dette konseptalbumet, produsert og arrangert av Jean-Claude Vannier, fortel soga om eit Lolita-aktig forhold der Gainsbourg er forteljaren og Jane Birkin er jenta. Songane er arrangert med strykarar og til og med eit kor i det tragiske klimakset. Då det kom ut selde albumet dårleg, men har i nyare tid vore innflytelsesrikt på artistar som Air, David Holmes og Beck.
I 1973 spelte Gainsbourg inn albumet Vu de l'Extérieur i England med kremmusikarar som Alan Hawkshaw. Albumet består av songar med vakre melodiar og neddempa rock, lett funk og balladar, men med skitne, grisete tekstar om promping, kroppslydar og analsex. Gainsbourg syng tekstane med ei seriøs mine som om det skulle vore vakre kjærleikssongar, og dei britiske musikarane hadde ingen aning om kva han song om.
I 1975 gav han ut albumet Rock Around the Bunker, eit rockealbum som omhandlar nazistane under den andre verdskrigen. Gainsbourg brukte svart humor med songar som «Nazi Rock», «Eva», «Yellow Star» og «SS in Uruguay». Albumet inneheld òg ein versjon av klassikaren «Smoke Gets in Your Eyes», som her brått fekk ei uhyggeleg og ny tyding. Albumet er spelt inn i rock ’n’ roll-stil frå tidleg 1960-åra eller seint på 1950-åra.
Året etter kom L'Homme à tête de chou (Kolhovudmannen) som innførte ein ny figur kalla Marilou og med pompøse orkestertema. Musikalt er albumet det siste Gainsbourg gav ut som er basert på den engelsk rockestilen han hadde nytta sidan slutten av 1960-åra. Seinare gav han ut to reggaealbum på Jamaica (1979 og 1981) og to electrofunk-album i New York City (1984 og 1987).
I 1978 reiste Gainsourg til Jamaica og spelte inn Aux Armes et cetera eit album der tittelsporet er ein reggaeversjon av den franske nasjonalsongen «La Marseillaise» med Robbie Shakespeare, Sly Dunbar og Rita Marley, kona til Bob Marley, som nokre av musikarane. Songen gjorde at Gainsbourg vart truga på livet av høgrevendte veteranar frå Algeriekrigen. Kort tid etter kjøpte Gainsbourg det originale manuskriptet av «La Marseillaise» og svarte kritikarane sine med at versjonen hans var tekstmessig nærmare originalen der manuskriptet tydeleg viste orda «Aux armes et cætera...» i refrenget. Bob Marley vart dessutan rasande då han oppdaga at Gainsbourg let kona hans synge erotiske tekstar.
Gainsbourg spelte inn det andre reggaealbumet, Mauvaises Nouvelles des Etoiles, på Jamaica i 1981.
MTB-kommandoen
MTB-kommandoen har i dag 14 moderniserte missiltorpedobåtar (MTB) i Hauk-klassen. Desse oppgraderte versjonane vert kalla Super-Hauk. I tillegg reknar ein prototypen av den nye Skjold-klassen KNM Skjold, og støttefartøyet KNM Valkyrien som ein del av MTB-kommandoen. Fram mot 2010 vert det bygd fem nye fartøy av Skjold-klassen.
Serge Gainsbourg
Dei siste åra
I 1980-åra dukka Gainsbourg stadig opp på fransk fjernsyn, og det enda ofte med kontroversielle episodar og provokasjonar. Ein gong sette han fyr på ein 500 franc-setel (om lag 600 kr) på fjernsyn som ein protest på høge skattar. Han kunne dukke opp full og ubarbert føre kameraet og ein av dei mest kjende episodane skjedde på Michel Drucker sitt direktesendte show, som gjekk på lørdagskveldar. Ei purung Whitney Houston vart gjest samstundes med Gainsbourg då han seier til programleiaren: «I want to fuck her»
I denne perioden gav han ut Love on the Beat, eit kontroversielt elektronisk album med svært seksuelle tema. Her er mellom anna songen «Lemon Incest» som han spelte inn med dottera Charlotte Gainsbourg på vokal, som berre var tolv år gamal. Musikkvideoen som følgde viser ein halvnaken Gainsbourg på ei seng med dottera. Av tekstlinjer i songen finn ein «L'amour que nous ne ferons jamais ensemble/ Est le plus beau le plus violent/ Le plus pur le plus enivrant» («Elskoven vi aldri vil ha med kvarandre/er den vakraste, den mest valdsame / Den reinaste, den mest berusande»). Tittelen på songen er eit ordspel, som Gainsbourg hadde mange av. På fransk tyder tittelen «Inceste de citron», eit ordspel på «un zeste de citron» som tyder «sitronkrydder».
Filmarbeid
I løpet av karrieren sin skreiv Gainsbourg filmmusikk til meir enn 40 filmar. I 1996 fekk han ein César Award i kategorien beste filmusikk for Élisa i lag med Zbigniew Preisner og Michel Colombier.
Død og ettermæle
Gainsbourg døydde 2. mars 1991 av eit hjarteattakk og vart gravlagd i Cimetière du Montparnasse i Paris. Under gravferda stod Paris stille og den franske presidenten François Mitterrand sa om han: «Han var vår Baudelaire, vår Apollinaire... han gjorde songen om til kunst» Heimen hans ved 5bis rue de Verneuil er framleis dekt av grafitti og dikt.
Etter Gainsbourg døydde nådde musikk hans eit ikonisk nivå i Frankrike, og særleg tekstane hans vert rekna som glimrande på fransk. Musikken, som kontinuerleg endra seg, dekte mange stilartar: jazz, balladar, mambo, lounge, reggae, pop (inkludert vaksen samtidspop, kitsch pop, yé-yé pop, 80-talspop, pop-art pop, progpop, space-age pop, psykedelisk pop og erotisk pop), disco, calypso, Africana, bossa nova og rock and roll. Mange musikarar, òg utanfor Frankrike, har i aukande grad vorte inspirert av arrangementa hans.
Han vert òg rekna som ein av dei første pop art-kunstnarane innan musikk på slutten av 1960-åra. Medan kunstnarar som Andy Warhol og Roy Lichtenstein utforska den moderne forbrukskulturen gjennom måling, utforska Gainsbourg liknande område i musikken med songar som «Comic Strip», «Ford Mustang», «Qui est In Qui est Out» («Kva er in, kva er ut») og «Teenie Weenie Boppie».
Mange artistar har tolka Gainsbourg sine songar gjennom heile karrieren hans. Ein av artistane som har spelt inn flest utgåver av songane hans er den britiske songaren Petula Clark, som gjorde suksess i Frankrike med songane hans. I 2003 skreiv ho og spelte inn La Chanson de Gainsbourg for å ære komponisten av nokre av dei mestseljande platene hennar.
Lyrikken hans er samla i boka Dernières nouvelles des étoiles.
Domssøndag
Domssøndag/Kristi kongedag – i Noreg tidlegare omtalt som siste sundag i kyrkjeåret – fell mellom 20. og 26. november og er den siste søndagen før adventa.
Etter liturgirevisjonen i 2012 fekk dagen i Den norske kyrkja namnet domssøndag/Kristi kongedag fordi preiketekstane minner om at Kristus skal komme att for å halde dom over levande og døde, og domaren seier at «Det de ikkje gjorde mot ein av desse minste, har de heller ikkje gjort mot meg».
Krist kongefest
I Den katolske kyrkja har det vore vanleg å feire den siste sundagen i kyrkjeåret som Kristi kongefest. Kristi kongefest er den yngste av idéfestane til Kristi ære i kalenderen. Festen vart innført av pave Pius XI i 1925 som eit motstykke til sekularismen i tida og som ein protest mot allmakta til statane.
Kyrkjer som feirar Kristi kongefest, kan velje å nytte kvit liturgisk farge, sjølv om den vanlege liturgiske fargen denne sundagen er grøn.
Jack Brabham
Sir John Arthur "Jack" Brabham er ein tidlegare australsk motorsportutøvar. Han vart verdsmeister i Formel 1 i åra 1959, 1960 og 1966. Han er grunnleggjaren av Brabham Racing Organisation som vann konstruktørmeisterskapen i 1966 og 1967. Jack Brabham køyrde sjølv for laget frå opprettinga i 1962 til 1970 då han trekte seg som utøvar. Jack Brabham er den eldste Formel 1-meisteren i verda som framleis er i live (2008).
Josue Souza Santos
Josue Souza Santos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagan Tosu og FC Machida Zelvia.
Leonardo Moreira
Leonardo Moreira er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Japan Soccer College, Sagan Tosu, Tokyo Verdy, Tochigi SC, Giravanz Kitakyushu, Blaublitz Akita og ReinMeer Aomori.
25 Phocaea
25 Phocaea er ein hovudbelteasteroide. Han vart oppdaga av J. Chacornac den 6. april 1853. Han vart namngjeven etter Fokaia, det antikke greske namnet for Foça i Tyrkia.
Takashi Soejima
Takashi Soejima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Sagan Tosu.
Sigdal kommune
Sigdal er ein kommune i Buskerud i Viken fylke. Han grensar mot Flå i nord, Krødsherad i aust, Modum i søraust, Flesberg i sørvest, Rollag i sørvest, og Nore og Uvdal i vest.
Kommunen er prega av høgfjell og dalar. Kring 72 % av kommunen er dekt av skog, 20 % er fjell – vesentleg lågalpin sone. 4 % av flatevidda er dyrka og om lag 4 % er vatn og vassdrag. Til saman 842 km².
Innbyggjarane lever hovudsakleg av jord- og skogbruk og turisme.
Andersnatten
Dette kjende landemerket er både spennande og sagnomsust. Det karakteristiske fjellet har gjeve liv til både segn og eventyr. Den kjende kunstnaren Theodor Kittelsen budde like ved, og han brukte fjellet som inspirasjon til sine mest kjende trollteikningar. I dag er Andersnatten ein ynda valfartsstad for eventyrlystne fjellklatrarar, og den bratte veggen er skildra som eit fjellklatrareldorado.
Lauvlia
Theodor Kittelsen er kjent for sine stemningsfulle måleri og eventyrteikningar av troll, dyr og landskap. Han budde saman med familien i Lauvlia som ligg vakkert til ved Soneren i Sigdal. Det var den vakre utsikta som gav han inspirasjon til måleria og teikningane hans.
Christian Skredsvig og Hagan
Her budde og arbeidde den kjende kunstnaren Christian Skredsvig (mellom anna kjend for måleriet «Gutten med seljefløyten») store delar av sitt liv. Staden har fantastisk utsikt over heile dalen, som med sin vakre natur har inspirert mange kunstnarar opp gjennom åra. Huset ber preg av å vera ein kunstnarheim. Her er alle møblar og måleri intakte som då kunstnaren sjølv levde der. Her kan ein oppleva det særpreget og den sjarmen som gav han inspirasjon til måleria og bøkene hans.
Lars Eskeland
Lars Eskeland var ein norsk forfattar og skulemann, fødd på Stord.
Eskeland skreiv ei rekke ulike skrifter, både talar, innlegg i blad og aviser, og frittståande verk. Han gav ut lærebøker og fleire biografiar, mellom anna om Ole Vig og Ivar Aasen. Han har også skrive teksten til «Vossasongen». Han var også aktiv målmann, og hadde verv som formann i Voss Mållag frå det var grunnlagd i 1898 til 1905. Han var også formann i Vestlandske Mållag (1904-11) og Norsk Måldyrkingslag (1928-42).
Eskeland var ein føregangsmann for folkehøgskulerørsla, og grunnla Voss Folkehøgskule saman med Olaus Alvestad i 1895. Han var styrar av skulen i tida 1895–1927, då han måtte gå av etter at han hadde konvertert til katolisismen i 1925. Om han hadde halde fram som styrar av skulen, ville skulen ha mista statsstøtta.
Lars Eskeland var bror til skulemannen Severin Eskeland og onkel til kåsøren og forfattaren Ivar Eskeland.
Samsjøen
Samsjøen er ein innsjø som ligg i kommunane Midtre Gauldal og Melhus i Trøndelag fylke. Samsjøen er regulert, og kraftverka i «Samsjøvassdraget» er per i dag ein del av Trønderenergi. For å kome til Samsjøen med bil, må ein ta av østover frå E6 på Lundamo, og køyre han om lag mil lange bomvegen frå der.
Elles går tur-rennet Rensfjellrennet mellom Støren og Selbu anten over eller nord for sjøen, avhengig av isforholda.
I tillegg er området rundt Håen og Samsjøen eit fint utgangspunkt for turar nordover til Brungmarka i Klæbu, både via Rensfjellet, Kråkfjellet og Oksdalen.
Øvre Eiker kommune
Øvre Eiker er ein kommune i Buskerud i Viken fylke. Saman med Nedre Eiker, som no er innlemma i Drammen kommune, er han ein del av landskapet Eiker. Hokksund er kommunesenter og heimen til rundt halvparten av innbyggjarane i kommunen; andre bur i tettstadene Vestfossen, Skotselv, Ormåsen og Darbu.
Tusenårsstad
Tusenårsstaden til Øvre Eiker ligg i Hokksund, på austsida av Drammenselva, på den gamle sorenskrivartomta mellom «Hokksund Båt og Camping» og brua. Staden blei offisielt opna i juni 2005 samtidig med ei stor markering av hundreårsjubileet for unionsoppløysinga. Det er mellom anna sett opp ein eigen skulpturpark her der alle skular i kommunen har laga kvar sin skulptur. På tusenårsstaden er det òg eit museum om Nøstetangen glassverk og eit glasblåseri som har teke opp igjen arva frå det opphavlege glasverket.
Terrestrisk planet
Ein terrestrisk planet, tellurisk planet eller steinplanet er ein planet som hovudsakleg er bygd opp av silikatbergartar. Uttrykket kjem av det latinske ordet for jorda som er Terra. Så uttrykket tyder at desse planetane er «jordliknande». Terrestriske planetar er vesentleg annleis enn gasskjempene, som ikkje har faste overflatar og som hovudsakleg er bygd opp av hydrogen, helium og vatn i forskjellige fasetilstandar. Terrestriske planetar har meir eller mindre same struktur, ei sentral metallisk kjerne, for det meste jarn, med ein mantel rundt senteret bygd opp av silikat. Månen er liknande, men manglar jarnkjernen. Terrestriske planetar har djupe kløfter, krater, fjell og vulkanar. Dei har òg ein sekundær atmosfære, som er danna av intern vulkanisme eller kometnedslag, i motsetnad til gasskjempene som har ein primær atmosfære, som vart danna frå den opphavlege soltåka rundt sola.
Solsystemet vårt inneheld fire terrestriske planetar: Merkur, Venus, jorda og Mars, og ein terrestrisk dvergplanet, Ceres. Lekamar som Pluto liknar dei terrestriske planetane, og har fast overflate, men består hovudsakleg av is. Under danninga av solsystemet var det truleg mange fleire terrestriske planetar, men desse har anten smelta saman med eller vorte øydelagd av dei fire andre terrestriske planetane i soltåka. Ein kjenner berre til ein terrestrisk planet med aktiv hydrosfære, og det er jorda.
Terrestriske planetar utanfor Solsystemet
Dei fleste av planetane ein har funne utanfor Solsystemet vårt så langt har vore gasskjemper, rett og slett fordi gasskjempene er større og derfor enklare å oppdage. Ein kjenner derimot til ei heil rekkje planetar som kan vere eller er terrestriske.
Dei første terrestriske planetane som vart oppdaga utanfor Solsystemet vart oppdaga av Aleksander Wolszczan rundt pulsaren PSR B1257+12. Massane deira er 0,02, 4,3 og 3,9 jordmassar. Planetane vart oppdaga fordi dei forstyrra radiostrålene frå pulsaren når dei passerte forbi. Hadde dei ikkje krinsa rundt ein pulsar, ville dei heller ikkje vorte oppdaga.
Mange astronomar trudde dei hadde funne ein gigantisk terrestrisk planet kalla 51 Pegasi b, i omlaup rundt ei stjerne som sola, sidan ein trudde at det ikkje kunne eksistere gasskjemper så nær ei stjerne (0,052 AU) som 51 Pegasi b var. Vidare målingar av diameteren viste derimot at det var ei gasskjempe.
I juni 2005, vart den første planeten som nesten sikkert er terrestrisk funne rundt den raude dvergstjerna Gliese 876, 15 lysår unna. Planeten har ein masse som er seks til ni gongar så stor som jorda sin, og ein omlaupsperiode på berre to jorddagar.
Allereie våren 2005 fann ein mikorlinsesignal som indikerte ein planet, kalla OGLE-2005-BLG-169Lb, som har masse 13 gonger større enn jorda, og går i omlaup rundt ei stjerne om lag 9000 lysår borte. Denne planeten kan derimot vere ei gasskjempe. Denne planeten krinsar rundt stjerna i ein avstand som er om lag det same som asteroidebeltet i solsystemet vårt har til sola.
Teoretisk sett har ein to typar terrestriske planetar, ein som er bygd opp av silikat, som jorda, og ein som hovudsakleg er bygd opp av karbon, som fleire asteroidar.
Matthias Zurbriggen
Matthias Zurbriggen  var ein sveitsisk fjellklatrar, rekna som ein av dei store fjellklatrarane og -førarane på 1800-talet. Han klatra over alt i Alpane, i Sør-Amerika, i Himalaya og på New Zealand. Zurbriggen var med på ei rad oppsiktsvekkande fyrstebestigingar, den best kjende av Aconcagua i 1897, høgste fjelltoppen på dei amerikanske kontinenta.
Liv og gjerning
Matthias Zurbriggen var fødd i Saas-Fee i Sveits. Han forlét heimen då han var 13 år gammal. Dei neste åra reiste han rundt og tok seg arbeid og tenester ulike stader. Under bygginga av Marinelli-Hütte på austsida av Monte Rosa kom hans evner som fjellklivar for ein dag. Sidan var han i lang tid aktiv som fjellførar, til han i 1892 vart oppdaga av Martin Conway.
Eit heilt år utforska Conway og Zurbrigsen brear og fjelltoppar i Karakorum. Dei kleiv til topps på grannefjellet til Baltoro Kangri, og med sine 6 890 meter over havet sette dei ny høgderekord, ingen hadde vore så høgt før.
14. januar 1897 var Zurbriggen i Argentina. Den dagen steig han til topps på Aconcagua, 6 958 moh. i Andesfjella, nok ein gong gjennomførte han fjellferda åleine. Kort tid etter stod han på toppen av Tupungato, då hadde han fylgje av Steven Vines.
Seinare reiste Zurbriggen i Tian Shan og la i 1902 ut på ein lengre ekspedisjon i Himalaya. I 1906 var han atter på Monte Rosa, deretter slutta han livet som fjellklatrar.
Siste tiåret levde Zurbriggen eit landstrykarliv i heimlandet. 21. juni 1917 vart han i Genève funnen hengd.
Rovatnet
Rovatnet er ein innsjø som ligg ved Kyrksæterøra i Heim kommune i Trøndelag fylke.
Vatnet er tidlegare drikkevasskjelde for Kyrksæterøra sine om lag 2500 innbyggjarar. Innsjøen er ein ynda badestad på sommaren. Utløpet av Rovatnet ligg i nordaust og fører til elva Søa som renn gjennom tettstaden og kommunesenteret Kyrksæterøra og ut i Hemnfjorden.
Ved Rovatnet ligg Roberget, som strekkjer seg 342 moh. Motivet er ofte nytta på postkort og reklamemateriell for Hemne Kommune.
World Idol
World Idol var den fyrste og einaste internasjonale versjonen av fjernsynsserien Idol, og vart arrangert i desember 2003, medan vinnaren vart presentert 1. januar 2004. Deltakarane var dei fyrste nasjonale Idol-vinnarane frå 11 nasjonar. Etter å ha presentert deltakarane skulle sjåarane frå dei 11 deltakande nasjonane røyste på kven dei syntest var flinkast, utan å røyste på deltakaren frå sitt eige land. Alle deltakarane song på engelsk bortsett frå Diana Karazon frå Saudi-Arabia som song på arabisk. Vertane for programmet var dei britiske programleiarane «Ant og Dec».
Idol-dommaren Simon Cowell var svært kritisk til formatet, og gjekk så langt som å seie at han hata det. Han meinte òg at det førte til at vinnarane frå dei 10 landa som ikkje vann World Idol ville verte sett på som taparar. Han deltok likevel som dommar i programmet.
Deltakarar
11 land har deltatt minst ein gong i tevlinga. Her er ei oversikt over desse landa etter kva for år dei debuterte:
Resultat
Poenga vart gjevne på same måte som i Eurovision Song Contest, og var:
Dommarar
Det var med dommarar frå alle deltakande nasjonar. Dommarane var:
St. Olavsloppet
St. Olavsloppet er ein tradisjonsrik stafett som går mellom Trondheim og Östersund, høvesvis i Trøndelag og Jämtland. Östersund og Trondheim skiftar kvart år på å vere start- og målstad. Løpet har blitt arrangert sidan 1987.
Mellom dei deltakande laga finn ein både profesjonelle lag, lokale idrettslag og andre. Løpet går gjennom Sør-Trøndelag, Nord-Trøndelag og Jämtlands län.
Stafetten vert arrangert i juli månad kvart år, og er oppkalla etter Olav den Heilage, eller St. Olav. Løpet følgjer Olavsleden.
Petter Dass-kapellet
Petter Dass-kapellet på Husøy i Træna kommune ytst på kysten av Helgeland er eit kapell reist på initiativ frå Arild Haaland og målaren Karl Erik Harr, i samarbeid med Træna kommune.
Kapellet vart opna 28. juni 1997. Kapellet har form inspirert av ein storbåt, og rommer eit trettitals menneske. Kapellet er meint som eit minnesmerke over Petter Dass - og alle som sleit, og kom bort på havet, i arbeid for det daglege brødet. Samtidig skal det vere eit rom for ettertanke og meditasjon. Karl Erik Harr har måla 12 tavler som illustrerer tekstar av Petter Dass, dei fleste henta frå Nordlands Trompet.
Maria Hjelmeland
Maria Hjelmeland er ein norsk kunstnar. Ho målar bilete som blir omtalte som abstrakt ekspresjonisme og har hatt utstillingar både i Noreg og i utlandet. I 2005 fekk Hjelmeland eitt års arbeidsstipend ved Nordisk Kunstnarsenter i Dale i Sunnfjord.
Hjelmeland kjem frå bygda Sande i Sunnfjord, men har budd mykje i utlandet.
Nedslagskrater
Eit nedslagskrater, meteorittkrater, krater, er vanlegvis ei sirkelforma fordjuping på overflata til ein planet, ein måne eller ein asteroide som har blitt forårsaka av ein kollisjon med ein mindre himmellekam, til dømes ein meteoritt. På jorda blir det ofte danna ein kratersjø i eit sånt krater og i større nedslagskrater blir det ofte danna ei øy eller til og med ein ring av øyar i senteret til krateret.
Nedslagskrater finst på nesten alle himmellekamar og sidan talet på nedslagskrater aukar med tida og endrar utsjånaden til terrenget, kan ein gjennom å rekne talet på nedslagskrater fastsetje alderen på dette terrenget. Likevel blir det med tida oppnådd ei jamvekt der eldre krater blir sletta i same takt som nye kjem til.
Historie
Daniel Barringer (1860-1929) var den fyrste som identifiserte ein geologisk deformasjon som eit nedslagskrater - Barringerkrateret i Arizona i USA. Ideane hans fekk likevel ikkje aksept på denne tida og når dei til slutt gjorde det, innsåg ein ikkje kor vanlege meteorittnedslag faktisk er på jorda.
På 1920-talet studerte geologen Walter H. Bucher eit tal nedslagskrater i USA. Han konstaterte at desse hola var danna av ein type omfattande eksplosjonar men forklarte dei med enorme vulkanutbrot. I 1936 analyserte derimot geologane John D. Boon og Claude C. Albritton Jr. studia til Bucher og drog i staden slutninga at dei kratera han studerte måtte ha blitt danna av utanomjordiske prosjektil.
Emnet var likevel meir eller mindre spekulativt til 1960-talet, då ei gruppe forskarar med Eugene M. Shoemaker i spissen utførte eit omfattande studium av kratera. Ein fann bergartar med mineral som hadde gjennomgått ein såkalla nedslagsmetamorfose, ei omdanning som berre kan skje under så høge trykk som ein vulkan kan produsere, og at kratera difor berre kunne ha blitt skapa av meteorittar.
Takka vere kunnskapen om kjenneteikna til nedslagsmetamorfosen kunne Carlyle S. Beals med fleire ved Dominionobeservatoriet i Victoria i Canada og Wolf von Engelhardt ved universitetet i Tübingen i Tyskland metodisk byrje å søkje etter spor av foreløpig ukjende meteorittnedslag. Omkring 1970 hadde ein oppdaga meir enn 50 stader.
Alderen på dei kjende nedslagskratera på jorda varierer mellom tusen år (til dømes det vesle Havilandkrateret i Kansas i USA) og to milliardar år. Få krater eldre enn 200 millionar år har likevel blitt oppdaga, noko som må svare til den tida som dei geologiske prosessane på jorda brukar å trenge for å slette ut eit større krater. Nedslagskrater finst dessutan vanlegvis på dei stabile indre delane av kontinenta. Overflata på jorda er hovudsakleg dekt av vatn, men få undervasskrater har blitt funne, delvis på grunn av problemet med å kartleggje havbotnen, men framfor alt på grunn av platetektonikken, det vil seie då havbotnen gjennom subduksjon forsvinn ned i det indre av jorda.
I dag reknar ein med at eit til tre nedslagskrater med ein diameter over 20 kilometer blir skapa i løpet av ein million år. Det tyder på at dei fleste kratera som foreløpig er oppdaga er relativt unge.
Danning og struktur
Eit prosjektil som fell inn mot overflata til jorda har ei hastigheit på minst 11,6 km/s. Ettersom rørslemengda veks som kvadratet av hastigheita, får prosjektilet meir sprengkraft enn konvensjonelt kjemisk sprengstoff og massive objekt kan lett få same sprengkraft som ei atombombe. Årleg registrerer seismografar nokre eksplosjonar på fleire kilotonn, vanlegvis ute til havs.
Mindre prosjektil har relativt stort areal i forhold til massen og blir difor kraftig nedbremsa av atmosfæren. Derimot blir prosjektil som veg meir enn 1 000 tonn knapt bremsa i det heile tatt av atmosfæren. Når prosjektilet trengjer inn i atmosfæren blir det utsett for så høg temperatur og stort trykk at lekamar av kondritt og karbonholdig kondritt kan bli øydelagde før dei når bakken. Metalliske jern-nikkelmeteorittar har derimot sterkare indre struktur og kan slå ned i jordskorpa i ein eksplosjon.
Når meteoritten når jordoverflata blir luft, vatn og stein trykte saman til ein ekstremt heit plasma. Når denne plasmaen eksploderer ekspanderer han med stor fart for sidan raskt å bli nedkjølt. Krafta rekk til at materiale kan bli slynga tilbake ut i rommet der det kan ferdast fleire runder rundt jorda før det dett ned som sekundære meteorittar. På planetar som manglar atmosfære kan eksplosjonen frå eit meteorittnedslag bli bevarte som strålar kring krateret. Det finst likevel andre teoriar kring dessa strålane.
Ved eit nedslag på jorda produserer energirike, kjemiske prosessar sterke syrer av saltvatn og luft. Den fordampa steinen i plasmaen kondenserer til karakteristiske konforme dropar av glas som blir kalla tektittar og som med høg fart blir spreidde over store område. Alle forskarar er likevel ikkje overeins om korleis tektittane har oppstått. Det største og yngste av desse tektittfelta, det australasiske tektittfeltet som blei danna for omkring 700 000 år sidan, går ikkje å assosiere med noko kjent nedslagskrater verken på land eller ute i havet, og ein meiner at eit så ungt nedslag må kunne bli spora enno.
Det som gjenstår av eit meteorittnedslag både til havs og på land er eit krater, anten eit «enkelt» eller eit «komplekst» krater. Barringerkrateret i Arizona er det best bevarte eksemplet på jorda på eit enkelt, skålforma krater. Desse kratera blir sjeldan større enn fire kilometer i diameter.
Komplekse krater er større og har opphøgde senter omgitt av ein lågare dal og ei broten kraterrand. Grunnen til forhøgdinga i midten er den rekylen som oppstår - omtrent som når ein drope fell ned på ei vassflate - og som med ein gong «frys» då steinen blir nedkjølt og stivnar.
Storleiken på krateret kjem an på storleiken på meteoritten og på typen berggrunn der han slår ned: Mjuk materie resulterer i eit mindre krater enn sprøtt materiale. Med tida blir krateret forandra. Fyrst søkk det saman. Sidan byrjar erosjon og andre nedbrytande geologiske prosessar arbeidet sitt med å viske ut og dekkje over krateret. Til slutt gjenstår berre eit spor av eit nedslag. Barringerkrateret er berre 50 000 år gammalt og er difor enno godt bevart. Vredefortkrateret i Sør-Afrika er det største kjende nedslaget og eit av dei få kjende, bevarte spora av eit flerringskrater på jorda. Av Chicxulubkrateret, det meteorittnedslaget ein trur var grunnen til utryddinga av dinosaurane og eitt av dei største ein kjenner til på jorda, blei danna for 65 millionar år sidan og av den gjenstår eigentleg ingenting.
Vulkankrater liknar på fleire måtar nedslagskrater og breksjebergartar kan ha samanheng med andre geologiske formasjonar enn eit nedslagskrater. Til forskjell frå nedslagskrater har mange vulkankrater uregelmessig form, og lavastraumar og omgivande vulkansk materiale. Nedslagskrater på Venus kan likevel ha liknande straumar av smelta materiale. Nedslagsmetamorfose, nedslagkjegler og nokre andre geologiske eigenskapar er derimot unike for nedslagskrater. Diverre blir ofte desse kjenneteikna nedgravne djupt ned i marka, spesielt ved mindre nedslag. I komplekse nedslagskrater brukar ein lett å finne sånne spor i det opphøgde senteret deira.
Bakgrunnsstoff
Store runde strukturer i norsk natur (bokmål)
Yuki Kuriyama
Yuki Kuriyama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Sagan Tosu.
Bauma
Bauma er ein kommune i distriktet Pfäffikon i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 640 meter over havet.
Bauma ligg i øvre Tösstal ved foten av Hörnli-ryggen. Han består av Bauma og Saland og kring 80 grender og spreidde hus gjennom dalen og åssida.
Fjernsynsserien One Tree Hill
One Tree Hill er ein USA-amerikansk fjernsynsserie retta mot ungdom som blei vist første gong 23. september 2003 på WB Television Network, som seinare blei til CW Television Network. I Noreg blir han send på TVNorge. One Tree Hill er retta mot ungdom, og handlar om kjærleik, venskap og fiendar og ulike ungdomsproblem. Dei fleste episodane er filma i Wilmington i Nord-Carolina, i ein oppdikta by som heiter Tree Hill. Det finst 9 sesongar av serien, og kvar sesong har om lag 22 episodar, bortsett frå sesong 9 som har 13 episodar. Det er Mark Schwahn som har laga serien.
Handling i serien
Lucas Scott og Nathan Scott er halvbrør. Begge er søner av Dan Scott, som forlét mor til Lucas, Karen Roe, då ho blei gravid. Han gifta seg med Deb Scott og dei fekk Nathan. Nathan Scott og Lucas Scott er like gamle, og begge to spelar basketball. Dei hatar kvarandre, sjølv om dei ikkje kjenner kvarandre og lever åtskilde liv. Det er først då dei startar på same basketballlag at dei blir kjent. Nathan blir samtidig kjent med Haley James Scott, bestevenen til Lucas, og dei blir forelska. Lucas blir kjent med Peyton Sawyer og Brooke Davis, og forelskar seg i begge to. Det er slik serien startar, og vidare handlar han om desse fem personane og hendingar i liva deira og One Tree Hill.
Rien
Rien er ein innsjø som ligg i Røros kommune i Trøndelag fylke.
Nils Bergslien
Nils Nilsen Bergslien var ein norsk biletkunstnar fødd på Voss. Han verka både som kunstmålar, teiknar og bilethoggar, og kan knytast til nasjonalromantikken. Nils Bergslien var brorson til bilethoggaren Brynjulf Bergslien og kunstmålaren Knut Bergslien.
Utdanning
Nils Bergslien vart utdanna ved målarskulen til onkelen Knut Bergslien og Morten Müller i Kristiania i åra 1871 - 72. I 1873 vart han med onkelen på studiereise til Tyskland og Austerrike. I åra som følgde fekk han offentleg stipend til å leggja ut på studiereise i Telemark i lag med Gerhard Munthe. Frå 1876 til 1879 studerte han ved Akademie der Bildenden Künste i München under professor Otto Seitz, før han i 1880 fòr over Hardangervidda til Eidfjord i lag med bilethoggaren Axel Ender og den danske diktaren Holger Drachmann. Her møtte Bergslien den jamaldrande Johanna Møkletun. Dei gifte seg året etter, og vart buande i Eidfjord resten av livet, avbrote av kortare opphald i Bergen og på Jæren.
Arbeid
Han var kjend for dei nasjonalromatiske folkelivsskildringane sine og motiv fra eventyr og segner, mellom anna mange, ofte komiske nissebilete som det har vorte laga postkort av. I 1886 gav han ut ein serie av desse i Nissealbum.
Bergslien arbeidde også med dekorasjonsmåleri og utforma relieff, medaljongar o.l. Oppetter åra fekk Bergslien ei rekkje utsmykkingsoppdrag. I 1886 laga han dekorasjonar til turistskipet «Britannia», i åra 1899–1900 dekorerte han fleire rom i Hotel Norge og Café Boulevard i Bergen (vart øydelagt i bybrannen 1916) og i Tyssedal Hotel. Seinare laga han dekorasjonar i nasjonalromantisk stil til spisesalen i Hotel Vøringfoss i Eidfjord. Måleria vart flytte til kommunehuset i Eidfjord i 1995.
Han måla òg fleire altartavler, til dømes i Granvin kyrkje (1911) og Oppheim kyrkje (1906). Vidare måla han bilete med motiv frå noregshistoria (til dømes Etter slaget på Stiklestad og Kong Sverre på Vossafjelli) eller frå norsk litteratur (Åsgårdsreien). Han laga òg ei rekkje portrett. Som teiknar laga han mellom anna tittelomslaget til humorbladet Vikingen og ei rekkje karikaturar. Han prøvde seg òg som bilethoggar, med portrettbyster, relieff og medaljar.
Teikningane og måleria til Bergslien vart svært populære, og etterspurnaden gjekk deretter. Av dei betre verka hans kan nemnast måleriet Kyrkjeofring og relieffet Ridande Vossabrudlaup – eit minnesmerke over felespelaren Ola Mosafinn. Bergslien spela sjølv fele, og hadde lært seg fleire folketonar i oppveksten.
I Eidfjord sentrum ligg Galleri Nils Bergslien som er eigd av Eidfjord kommune. I 1996 inneheldt samlinga 47 måleri innan ulike teknikkar og 11 gipsmodellar. Atelieret og huset hans har òg vorte restaurert. Huset vart på folkemunne kalla Bergsliskorane og kan framleis sjåast ein kilometer utanfor Eidfjord sentrum.
Ornitologi
Ornitologi (frå gresk ορνις, «fugl») er vitskapen som studerer fuglar. Læra er ein del av zoologien, og tek for seg dei fleste aspektane med fuglane sitt liv, slektskap og oppbygnad. Fuglar er takknemlege studieobjekt, i og med at dei på mange måtar liknar menneske meir enn dei fleste pattedyr; brorparten av fugleartane me kjenner er dagaktive og orienterar seg primært etter syn- og høyrselsssansen.
Kenzo Taniguchi
Kenzo Taniguchi er ein japansk fotballspelar.
Ornitologi
Det finst om lag 9700 beskrivne fugleartar i verda, rundt 450 av desse er registrert i Noreg.
Kenzo Taniguchi
Han har spela for klubbane Sagan Tosu, Kagoshima United FC, Grulla Morioka og Fujieda MYFC (2019).
Ornitologi
Bakgrunnsstoff
Norsk Ornitologisk Forening
Riasten
Riasten er ein innsjø som ligg i kommunane Røros og Holtålen i Trøndelag fylke.
Cholet
Cholet er ein by vest i Frankrike i departementet Maine-et-Loire i regionen Pays-de-la-Loire, 65 km søraust for Nantes. I dag har byen om lag 55 000 innbyggjarar, medan han i 1906 hadde 16 554 innbyggjarar. Cholet er sentrum for tettatdområdet Cholet, som har rundt 107 000 innbyggjarar.
Cholet ligg på ei høgd på høgre side av elva Moine, som vert kryssa av ei bru på 1400-talet.
Historie
Veveindustrien gjorde at byen blømde under Edouard Colbert, greve av Maulevrier og bror til Jean-Baptiste Colbert. Byen leid kraftig naud under Opprøret i Vendée, særleg under slaget ved Cholet den 17. oktober 1793. 60-70 % av byen blei øydelagd, og av eit folketal på 8,400-8,500 omkom eller forsvann rundt 5,000.
Økonomi
Ved byrjinga av 1900-talet blei det henta ut granitt i steinbrot nær byen. Hovudnæringa her var produksjon av lin og linlommetørkle, som også blei produsert i nabokommunar i stor skala. Det blei også laga ull- og bomullstekstilar her. Cholet var det viktigaste senteret i Frankrike for sal av slaktefe til oppføding, sauer og svin, med Paris som den viktigaste marknaden.
Av større føretak som er aktive i Cholet kan nemnast:
Sjåverdig
Det ligg ein offentleg park på eigedommen til det gamle slottet. Offentlege bygg og kyrkjer er moderne bygg. Eglise du Sacré-Cœur frå 1939 er bygd i bysantinsk romanesk stil, utforma av den lokale arkitekten Maurice Laurentin. Eglise Notre-Dame er rekna som eit monument historique.
Det finst fleire megalittar i området.
Eit tekstilmuseum, Musée du Textile, syner fram dei tradisjonelle maskinane ein brukte til å laga dei kjende lommetørkla frå byen, i tillegg til teknikkane og den munnlege og lokale historia knytt til denne industrien.
The Bonnie Ship the Diamond
«The Bonnie Ship the Diamond» er ein skotsk folkesong. Han fortel soga om skipet «The Diamond» som segla til Vest-Grønland ved Davissundet for å fiske etter grønlandskval. Det er usikkert om skipet forliste i 1819 eller i 1830. I lag med kring femti britiske kvalbåtar nådde dei fangstområda tidleg i juni, ein månad før dei venta på grunn av gode vindtilhøve. Dei same vindane førte derimot til at det dreiv is inn i bukta dei ankra opp i, og det meste av flåten vart stengde inne, mellom anna «The Diamond», «The Resolution», «The Rattler of Leigh» og «Eliza Swan» som òg er nemnde i songen. 20 skip vart knuste av isen og mange kvalfangarar fraus i hel eller drukna. «Eliza Swan» var av skipa som kom seg laus og kom seg heim att. Nokre av desse skipa veit ein forliste i 1830, så soga kan vere ei blanding av eit forlis i 1819 og eit anna i 1830.
Tekst
The Diamond is a ship, my lads, for the Davis Strait she's bound,
And the quay it is all garnished with bonny lasses 'round.
Captain Thompson gives the order to sail the ocean wide,
Where the sun it never sets, my lads, no darkness dims the sky.
Refreng (etter kvart vers):
Along the quays of Peterhead, the lasses stand around,
Their shawls all pulled about them and the salt tears running down.
Marsjering
Marsjering er det å gå i ein ordna flokk eller tog; i nokre høve kan dei som marsjerer gå i takt med kvarandre. Marsj er særleg viktig i militær samanheng, der soldatar kan forflytta seg gjennom marsjering. Ein kan også stå på staden marsj, det vil seia at ein trør med føtene som om ein marsjerer, men ikkje går framover.
The Bonnie Ship the Diamond
Tekst
Now don't you weep, my bonny lass, though you be left behind,
Likbrenning
Likbrenning, kremering eller kremasjon er ein skikk som går ut på at kroppen til den avlidne vert brent opp — anten på bål eller i ein kremasjonsomn. Likbrenning har vore nytta i mange ulike kulturar kringom i verda i meir enn 20 000 år. Men ikkje før på midten av 1800-talet byrja ein å byggje særskilde omnar for å kremere dei avlidne i.I dag er likbrenning særleg vanleg blant hinduar og sikhar, der brenning på bål framleis er skikken, men likbrenning er òg vanleg blant kristne og humanetikarar, der brenninga går føre seg i krematorium. Innanfor jødisk og muslimsk tradisjon unngår ein derimot kremering.
Vanlegvis, til dømes i Europa, er likbrenning (kremering) eit alternativ til å jordfeste den avlidne ubrent i ei kiste som vert grave ned i jorda på ei kyrkjegard eller ein gravlund, altså eit område innretta til føremålet. Likeeins vert òg leivningane etter dei kremerte, den såkalla oska, som vert plassert i ei urne på krematoriet, i dei fleste høve grave ned i jorda på ein offentleg gravplass. Men i mange land er det òg reglar som gjev høve til å strø oska ut i sjø eller hav, eller over land på stader der dette ikkje er til ulempe eller verker støytande for andre, eller urna med oska kan setjast andre plassar til minne om den avlidne. Såleis er urnene med oske etter komponisten Edvard Grieg og hans hustru plassert i eit rom i ein bergskrent på eigedomen Troldhaugen som dei hadde på Hop i Bergen, no museum.
The Bonnie Ship the Diamond
Tekst
Here's health to the Resolution, likewise the Eliza Swan,
Likbrenning
Ei Lov om Ligbrænding vart vedteke 11. juni 1898, men dei fyrste åra måtte lika sendast til Göteborg i Sverige for å verte kremerte. Det fyrste krematoret i Noreg vart teke i bruk på Møllendal i Bergen i 1907, teikna av arkitekt Schak Bull, som òg teikna fleire andre viktige bygg i Bergen.
Ula-klassen
Ula-klassen er ein type undervassbåtar (type 210). I den norske marinen avløyste dei Kobben-klassen, som var i drift frå kring 1964–2001. Båtene har diesel-elektrisk framdrift, og har ei offisiell operativ djupn på 250 meter. Dei seks båtane er alle oppkalla etter tidlegare båtar av U-klassen. Dei har alle base på Haakonsvern i Bergen. Bygginga av Ula-båtane var ein del av MDAP, og dei er forventa å vera i aktiv teneste til ut år 2020. Båtane dekkjer pennantnummer S-300 til S-305. Namnet Ula kjem av ubåten KNM Ula (P-66) frå andre verdskrig, som igjen var oppkalla etter losen Ulabrand frå Ula i Vestfold.
Ubåtane vart levert av Thyssen Nordsee Werke frå 1989 til 1992, skal utfasast i 2020. Alle fartøya i Ula-klassen har namn som byrjar på bokstaven u.
Fakta: