cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maroúsi
I Maroúsi ligg det største sportskomplekset i Hellas. TV-stasjonen ANT1 ligg òg her, i tillegg til hovudkontora til greske underavdelingar av multinasjonale selskap som Kodak, Bayer, Kimberly-Clark, Siemens og Nestlé.
I antikken vart byen kalla Athmonon, og var ein av ti atenske underbyar. Det låg eit tempel her der gudinna Amarysia Artemis vart dyrka. Det moderne namnet på byen er kalla opp etter henne. I Maroúsi ligg òg den største skogen i Aten, Dásos Syngroú. Resten av området er bustad- og kontorbygningar.
Maish Nunatak
Maish Nunatak er ein nunatak som ligg 5 nautiske mil (9 km) vest-sørvest for Mount Moses, sentralt i Hudson Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter F. Michael Maish, ein forskar på ionosfæren ved Byrd-stasjonen i 1967, som var amerikansk utvekslingsforskar ved Vostok-stasjonen i 1969.
Erhöhtes Fleisch und Blut
Erhöhtes Fleisch und Blut, BWV 173, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1724 for andre pinsedag. Stykket vart framført på nytt 14. mai 1731 i Leipzig.
Teksten er skriven av ein ukjend tekstforfattar.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to tverrfløyte, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av seks satsar:
Bjugnfjorden
Bjugnfjorden er ein fjord i Ørland kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 13 km austover til Botngård i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Kjeungan i sør og Bjugnskjær ved Nes i nord. Tettstaden Uthaug ligg på sørsida av fjorden, like nord for Ørland hovudflystasjon. Fjorden er om lag 4,5 km brei ved innløpet, men vert gradvis smalare, særleg aust for Bjugnholmen, som ligg midt i fjorden. Like aust for Bjugnholmen ligg grendene Brandvika i nord og Ervik i sør.
Fylkesveg 721 går langs nordsida av fjorden ut til Mølnargården, og frå her går Fv115 vidare utover. På sørsida av fjorden går fylkesveg 710.
Spitzer Space Telescope
Spitzer Space Telescope eller berre Spitzer (tidlegare the Space Infrared Telescope Facility, SIRTF) er eit infraraudt romobservatorium. Det er det fjerde og siste av teleskopa i NASA sitt Great Observatories-program og blei skote opp den 25. august 2003 ifrå Cape Canaveral Air Force Station i Florida.
Spitzer er det so langt største infraraude romobservatoriet og skal studera universet i lysbølgjelengder mellom 3 og 180 mikrometer.
Observatoriet er namnsett etter Lyman Spitzer Jr som var den første til å føreslå å plassera eit større teleskop i bane rundt jorda.
Signalhorn
Signalhorn er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Provinsen Santa Cruz de Tenerife
Provinsen Santa Cruz de Tenerife eller Provinsen Santa Cruz (spansk Provincia de Santa Cruz de Tenerife) er ein provins i Spania og utgjer den vestlege delen av den autonome regionen Kanariøyane i Atlanterhavet. Han inneheld øyane Tenerife, La Gomera, El Hierro og La Palma, samt Los Roques de Anaga, Salmor og Garachico. Provinsen har eit samla areal på 3381 km².
Provinshovudstaden er Santa Cruz de Tenerife (ofte berre kalla Santa Cruz) på øya Tenerife. Det bur kring ein million innbyggjarar i provinsen og ein fjerdedel bur i provinshouvdstaden. Santa Cruz de Tenerife er òg regionshovudstad i den autonome regionen. Det er 53 kommunar i provinsen.
Det høgaset fjellet i Spania, Teide på 3718 moh, ligg på Tenerife.
Den andre provinsen i øygruppa er provinsen Las Palmas.
Ågårdselva
Sølvstufoss
Området ved Sølvstufoss er vilt og vakkert, og for Østfold eit særprega landskap. Frå aust kjem ein til Sølvstufoss ved å starte ved Agnalt skole og følgje kjerrevegen vestover forbi den gamle husmannsplassen Grøtet. Ein kan òg starte turen på Bådstangen og gå frå der på ein merka natursti. Ved Sølvstufoss kan ein krysse Ågårdselva på ei gangbru som spenner rett over fossen. Da brua vart bygd i 1986 erstatta ho den gamle hengebrua som vart rive. For å kome til Sølvstufoss frå vest kan ein følgje stien frå Isnes, eller skogsbilvegen frå Stikka.
Fiske
Ågårdselva er kjend for å vere ei god lakseelv. Fiske etter laks er lov f.o.m. 1. juni t.o.m. 31. august mot løysing av fiskekort. Fisketida gjelder òg for innlandsfisk. Fangst av laks og sjøaure er berre lov med stong. Fiske frå båt er ikkje lov i Ågårdselva. Om ein får laks eller sjøaure under 35 cm skal han settast ut igjen.
Tunefloga
Tunefloga er ein blodsugande knottart som har fått namnet «Tuneflue» fordi ho vert klekt i den delen av Glommavassdraget som ligg i tidlegare Tune kommune – Ågårdselva. Tunefloga har eksistert i fleire tiår, men storleiken på bestanden har variert noko frå år til år, dels på grunn av naturlege svingingar og dels på grunn av at vasstanden i Ågårdselva varierer. Tunefloga kan lokalt opptre i store mengder i ein 2–3 vekers periode rundt St.Hans. Vaksne tunefloger kan fly 10–15 km, så ho opptrer derfor òg i nabokommunane. Dei siste åra er det arbeida systematisk for å kjempe mot tuneflogeklekkinga i Ågårdselva, mellom anna gjennom manipulering av vassføringa i elva.
Sagbruket
Ved foten av stryka nedanfor Sølvstufoss låg på 1800–talet eit av dei største sagbruka i Nord-Europa – Sanne & Solli Brug. Alt på 1600–talet vart det skore tømmer på bruket, og i perioden 1860–1880 hadde Sanne & Solli Brug 22 oppgangssager og ca 600 arbeidarar. I 1925 vart drifta nedlagt. I dag har naturen tatt tilbake det gamle industriområdet og svartora står tett der sagbruksbygningane låg for hundre år siden. Dei mange grunnmurane og pilarane viser framleis storleiken av anlegget, og ein kopi av vasshjulet som drog fram tømmeret til sagbruka er bygd.
Kunstgalleriet
Kunstgalleriet Soli Brug er ein populært stad for kunstutstillingar. Utstillingane vert halde to gonger i året, i juni og desember. Kvar utstilling varer i 2 veker og vert vitja av rundt 15 000 menneske frå heile Austlandet. Soli Brug vert eigd og drive privat.
Spitzer
Spitzer kan mellom anna referera til:
France Prešeren
France Prešeren var ein slovensk forfattar som er kjend for lyrikken sin.
France Prešeren vert sett på som ein av dei største slovenske poetane nokonsinne, han var kjend og hylla både på landsbasis, og som ein av dei leiande i europeisk litteratur på den tida då han levde. Prešeren vert sett på som ein av dei fremste europeiske romantikarane.
Han vart fødd i den vesle byen Vrba i Slovenia i ein fattig familie. Mor hans ville at han skulle verte prost, noko France ikkje ville. Han studerte filosofi og seinare rettsvitskap på unversitetet i Wien i Austerrike. Etter det vart han tilsett som assistent på eit advokatfirma i Ljubljana. Han lukkast likevel aldri som advokat.
Prešeren forfatta òg eit stort historisk epos, Krst pri Savici, og han skreiv dessutan mellom anna sonettar på tysk. Den sjuande strofa i Prešeren sitt dikt «Zdravljica» ('Ein skål') har sidan 1991 vore nasjonalsongen i Slovenia.
Frohavet
Frohavet er havområdet mellom Fosenhalvøya og øygruppa Froan i Sør-Trøndelag.
I sørvest grenser det til Frøya kommune, i søraust til Ørland kommune og i aust, nord for øya Melsteinen, til Åfjord kommune.
I seinare tid har Frohavet vorte aktuelt som deponi for karbondioksid.
Frelst
Frelst er ei plate av den norske gruppa Jokke & Valentinerne. Plata kom ut på Sonet i 1991. «Frelst» var den fjerde plata til bandet, og vert av mange rekna som den beste plata «Valentinerne» gav ut.
Joachim Nielsen bidreg med vokal og gitar. May Irene Aasen er trommeslagar, i tillegg til vokal på låten «Aftenbønn». Peter Pogo spelar bass, gitar, keyboard og mandolin.
Samveldet av portugisiskspråklege land
Samveldet av portugisiskspråklege land (portugisisk: Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, forkorta CPLP) er eit fleirlateralt forum for gjensidig vennskap mellom nasjonar som har portugisisk som offisielt språk.
Etablering og medlemsland
CPLP vart oppretta i 1996 med sju medlemsland: Angola, Brasil, Guinea-Bissau, Kapp Verde, Mosambik, Portugal og São Tomé og Príncipe. Aust-Timor kom med i 2002, etter å ha vorte sjølvstendige frå Indonesia. Brasil, Aust-Timor og dei fem afrikanske landa er tidlegare portugisiske koloniar.
Marshall Nunatak
Marshall Nunatak er ein noko isolert nunatak, 23 nautiske mil (43 km) aust-søraust for FitzGerald Bluffs i Ellsworth Land. Han ligg 9 nautiske mil (17 km) aust for Schwartz Peak og er den austlegaste i ei rekkje små toppar som ligg søraust for FitzGerald Bluffs. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter William F. Marshall, ein topografisk ingeniør i USGS i Antarktis, 1967-68.
The Elder Scrolls: The Infernal City
The Infernal City er ei fantasybok av Greg Keyes, utgjeven av forlaget Del Rey den 24. november 2009. Det er den fyrste av to bøker basert på The Elder Scrolls-dataspelserien.
Boka handlar om Annaïg, ei ung jente, og ein flygande by som heiter Umbriel. 40 år etter Oblivion Crisis dukkar denne ukjende massen opp ved kysten av Black Marsh under ein kraftig storm. Annaïg blir kjend med Glim, ein argonian, som fylgjer henne på ferda.
Bybanen i Bergen minutt for minutt
Bybanen i Bergen minutt for minutt var ei fjernsynssending send på NRK1 og NRK Nett-TV. Dokumentaren fylgde ein av bybanevognane på den fyrste strekninga frå Byparken til Nesttun på Bybanen i Bergen. Turen tok om lag 25 minutt.
Dokumentaren var inspirert av den sju og ein halv time lange dokumentaren Bergensbanen minutt for minutt, som vart sendt på NRK2 i 2009.
Solgangsbris
Solgangsbris eller sjøbris er ein vind frå sjøen eller store innsjøar som utviklar seg over land nær kysten. Den oppstår ved at landoverflata vert oppvarma raskare enn vatnet, og dette får den varme lufta til å stige slik at det oppstår eit lågtrykk ved bakken og eit høgtrykk i høgda over land. Kjøligare luft frå sjøen strøymer så innover mot land for å fylle igjen lågtrykket.
Årsak
Vatn har større spesifikk varmekapasitet enn landområda, og sjøen har derfor større kapasitet til å absorbere oppvarming frå solinnstråling. Dette fører til at sjøen vert varma opp og avkjølt mykje seinare enn landoverflata. Når temperaturen på landoverflata aukar, vil den varme lufta byrje å stige fordi den har mindre tettleik enn den kjøligare lufta over sjøen (konveksjon). Den stigande lufta fører til eit trykkfall ved landoverflata på om lag 0,2 %. Den kjøligare lufta over sjøen vil dermed ha høgare trykk enn lufta over land, og strøymer mot lågtrykket på land. Dette skapar ein kjøligare bris nær kysten. Styrken på sjøbrisen er direkte proporsjonal med temperaturskilnaden mellom land og sjø. Visst vindfeltet i omgivnadane er større enn 4-5 m/s og i motsett retning, vil ein sannsynlegvis ikkje få sjøbris, men hovudvindfeltet vert svekka og av og til kan dette føre til nesten vindstille vêr utpå ettermiddagen.
Tidsrom
Sjøbrisen oppstår som regel om sommaren medan sola er oppe, og gjerne eit stykke ut på dagen når temperaturskilnaden mellom lufta over land og lufta over sjøen har bygd seg opp. Når dette skjer tidleg på sommaren og varm luft strøymer over eit område med kald sjø kan dette skape adveksjonståke, som sjøbrisen så fører inn over landområde nær kysten. Om kvelden og natta, når temperaturen over land vert lågare, vil sjøbrisen vanlegvis forsvinne. Kystområde nær ekvator kan ha sjøbris året rundt.
Konsekvensar
Ein sjøbrisfront er ein vêrfront skapt av sjøbrisen, òg kalla ei konvergenssone. Den kalde lufte frå sjøen møter varmare luft frå land og dannar ei grensesone med ein grunn kaldfront. Når temperaturskilnadane er store nok kan denne fronten skape cumulusskyer, og viss lufta er fuktig og ustabil nok kan det dannast cumulonimbusskyer og av og til utløyse torevêr. Corioliskrafta vil påverke sjøbrisen og etter kvart bøye den av mot høgre (på nordlege halvkule), og eit stykke ut på ettermiddagen vil vinden blåse nesten parallelt med kysten, med kysten til venstre for vindretninga til sjøbrisen. Dette er årsaka til at sjøbrisen òg vert kalla solgangsbris, sidan vindretninga ser ut til å endre seg i takt med sola som fer over himmelen. Ei kyststripe som går frå nord til sør, vil få nordleg solgangsbris ut på ettermiddagen på solrike dagar. Om hovudvindfeltet i utgangspunktet då er nordleg, vil solgangsbrisen forsterke nordavinden om ettermiddagen. På klåre dagar med relativt svak nordavind på Vestlandskysten fører dette ofte til at vinden aukar på til liten kuling om ettermiddagen. Om hovudvindfeltet til dømes var sørleg, kan solgangsbrisen om ettermiddagen oppheve hovudvindfeltet, slik at det vert nærast vindstille.
Landbris
Om natta vil landområda avkjølast raskare enn sjøen på grunn av skilnaden i spesifikk varmekapasitet. Dette fører til at sjøbrisen gjev seg ei stund etter sola har slutta å varme opp landoverflata. Visst landoverflata vert avkjølt så mykje at den vert kjøligare enn sjøoverflatetemperaturen vil same prinsippet som fører til sjøbrisen danne eit vindfelt som går frå land og ut over sjøen, så lenge hovudvindfeltet ikkje er kraftig nok til å motverke dette. Visst det er nok fukt og instabilitet i lufta, kan landbrisen føre til regnbyer og til og med torevêr over sjøen.
Landgule og havgule
Landgule og havgule er namn nytta langs vestkysten av Noreg for frålandsvind (landgule) eller pålandsvind (havgule). Begge omgrepa er nytta om vind av moderat styrke, gjerne land- og sjøbris, som kjem av store daglege temperaturvariasjonar over land, helst om sommaren.
Havgula er gjerne kjølig og fuktig, sidan han bles frå sjøen, og ofte fører han tåke med seg inn mot kysten.
Bakgrunnsstoff
Seewind
Provinsen Segovia
Segovia er ein provins nord i Spania, sør i den autonome regionen Castilla y León. Han grensar til provinsane Burgos, Soria og Guadalajara, Madrid, Ávila og Valladolid.
Brambly Hedge
Brambly Hedge, kalla Tornekrattet på norsk, er ein serie med illustrerte barnebøker som er skrivne av Jill Barklem.
Bøkene i Tornekrattet-serien
Dei fyrste norske titlane i dei fire øvste bøkene er frå dei norske enkeltutgjevingane, dei andre er frå den samla utgåva. Dei fire nedste bøkene er berre utgjevne samla på norsk. Bøkene er omsette til norsk av Jo Tenfjord.
Salerno
Salerno  er ein by sørvest i Italia. Han er hovudstad i provinsen Salerno i regionen Campania og har om lag 140 000 innbyggjarar. Han ligg ved Salernobukta ved Tyrrenhavet og er den største byen langs Amalfikysten med andre byar som Amalfi, Positano og andre.
Byen er mest kjend for den seinare historia si etter at kongen av Italia budde her etter å ha rømd frå Roma i 1943 etter Italia forhandla fram fred med dei allierte under den andre verdskrigen. Ei kortvarig såkalla «regjering i sør» vart så oppretta i byen.
Før-romersk tid
Området rundt det som i dag er Salerno har vore busett sidan førhistorisk tid, men dei første sikre teikn etter menneska har ein frå 800 til 700-talet fvt. Samnittar- og etruskarbyen Irna vart grunnlagd ved elva Irno i det som i dag er bydelen Fratte. Denne busetnaden var eit viktig sentrum for etruskarane for handel med dei greske koloniane Posidonia og Elea.
Den romerske byen
Då romarane utvida områda sine inn i Campania vart Irna mindre viktig og vart fortrengt av ein ny romersk koloni (194 fvt.) kalla Salernum. Den nye byen mista den militære rolla si til fordel for eit handelssenter og vart forbunde til Roma med vegen Via Popilia, som gjekk mot Lucania og Reggio Calabria.
Under Diocletianus, seint på 200-talet fvt., vart Salernum det administrative senteret i provinsen Bruttia og Lucania.
På 400-talet var Salerno framleis eit viktig senter, men no under austgotarane i Italia.
Det neste hundreåret, under gotarkrigane, vart gotarane slått av austromarane, som berre styrte området i 15 år (frå 553 til 568), før langobardane invaderte nesten heile den italienske halvøya. Som mange av kystbyane i sør (Gaeta, Sorrento, Amalfi) fekk Salerno først vere i fred og vart ikkje tatt før i 646. Han vart då ein del av Hertugdømet Benevento.
Den lombardiske byen
I 774 overførte Arechi II sete frå Hertugdømet Benevento til Salerno for å unngå offensiven til Karl den store og sikre seg sjølv kontroll over eit strategisk område, dei sentrale kystområda og dei indre vegane i Campania.
Med Arechi II blømde Salerno stort og vart eit senter for utdanning med den kjende medisinskulen. Fyrsten fekk bygd festningsverk rundt byen, borga på fjellet Bonadies hadde alt vorte bygd med murar og tårn. I 839 erklærte Salerno seg sjølvstendig frå Benevento og vart hovudstaden i det blømande fyrstedømet som strekte seg ut til Capua, det nordlege Calabria og Puglia opp til Taranto.
Rundt år 1000 annekterte fyrst Guaimar IV Amalfi, Sorrento, Gaeta og heile hertugdømet Puglia og Calabria, og byrja ei samling av heile det sørlege Italia under hæren til Salerno. Myntane som vart prega i byen sirkulerte i heile Middelhavsområdet med orda Opulenta Salernum som stadfesta rikdomen deira.
Det stabile fyrstedømet vart derimot stadig utsett for sarasenarane sine åtak, men mest av alt med indre stridar. I 1056 førte ei av mange samansvergingar til Guaimar sitt fall. Den svakare sonen hans Gisulf II tok over etter han, men då hadde nedgangen til fyrstedømet alt byrja.
Salerno under normannarar, Hohenstaufen og Anjou
13. desember 1076 omleira den normanniske erobraren Robert Guiscard, som hadde gifta seg med Guaimar IV si dotter, Sichelgaita, Salerno og slo svigerbror sin Gisulf. Dette enda dei mange hundreåra med lombardisk dominans, men råka ikkje velstanden til byen. I denne perioden vart det kongelege palasset (Castel Terracena) og den flotte domkyrkja i arabisk-gotiske stil bygd. I tillegg nådde medisinskulen, som vert rekna for den eldste medisinske skulen i Europa, høgdepunktet sitt.
Salerno spelte ei viktig rolle i fallet til det normanniske kongedømet. Etter keisar Henrik VI sin invasjon i 1191 på vegne av kona hans, Konstanse, arving til kongedømet, overgav Salerno seg og lovte lojalitet så snart dei høyrte at hæren var på veg. Dette var så fråstøtande for erkebiskopen, Nikolas av Ajello, at han forlet byen og flykta til Napoli, som heldt ut under ei omleiring. I 1194, snudde situasjonen heilt om. Napoli kapitulerte, i lag med dei fleste andre byane i Mezzogiorno, og berre Salerno stod imot. Byen vart plyndra og ramponert og vart langt mindre viktig og ikkje like velståande lenger. Henrik hadde sine grunnar. Han hadde overlate Konstanse til borgarane og dei hadde svike han og gjeve ho til kong Tancred. Sviket og stivsinnet hennar kosta Salerno mykje etter Hohenstaufen erobra byen. Henrik sin son, Fredrik II gav ut ei rekkje kunngjeringar som vidare reduserte Salerno si rolle til fordel for Napoli (særleg grunnlegginga av Universitet i Napoli).
Etter råd frå Giovanni da Procida (ein kjend borgar på den tida) gav kong Manfred av Sicilia, Fredrik II sin son, gav ordre om å byggje ei hamn, som framleis ber namnet hans. I tillegg grunnla Manfred St. Matteus-markedet, som vart det viktigaste i Sør-Italia. Etter angevinane erobra byen vart byen gjort vakrare av den kjende skulptøren Boboccio da Piperno, som dronning Margherita av Durazzo hadde stor hugleik for og ho flytta til Salerno og vart gravlagd der i ei monumental grav, som i dag er inne i domkyrkja.
Salerno og den nye medisinutdanninga i Vest-Europa
Den kjende medisinskulen, eller rekkjer av skular, eksisterte i Salerno frå minst 900-talet og på 1000-talet var dei anerkjend som eit senter for medisinsk kunnskap i Vest-Europa, på same måte som Alexandria hadde vore det i antikken.
Rundt 1060 kom benediktinarmunken afrikanaren Konstantin frå Kartago til klosteret ved Monte Cassino, 150 km nord for Salerno. Han kunne både arabisk, gresk og latin og byrja å omsetje mange av dei medisinske tekstane frå Antikkens Hellas og Roma frå arabiske omsetjingar til latin. Konstantin omsette om lag tjue store verk sjølv, som Galen sin Ars Parva, Hippokrates sine verk, inkludert Aphorisms og Prognostics og det store leksikonet kalla patengi. Den viktigaste omsetjinga han gjorde var truleg Isogoge av Joanittius, som var ein introduksjon til medisinteori og praksis i fleire hundreår.
Sanseverino
Frå 1300-talet og framover var det meste av Salerno-området ein del av fyrstedømet Sanseverino. Fyrstane fekk enorm politisk og administrativ makt og trekte til seg kunstnarar og lærde menn til sine eigne fyrstepalass. På 1400-talet var byen åstad for eit slag mellom dei kongelege husa frå Angevin og Aragon.
Dei første tiåra av 1500-talet kom den siste arvingen av Sanseverino-fyrstane i konflikt med den aragonesiske visekongen, og dette øydela heile familien og var starten på ein lang nedgangsperiode for byen. Åra 1656, 1688 og 1694 gjekk særleg hardt ut over Salerno med pest og jordskjelv som tok mange liv.
På 1700-talet byrja ei svak oppgangstid for byen då den spanske dominansen tok slutt og det vart bygd mange nye hus og kyrkjer, som i dag pregar hovudgata i det historiske sentrumet.
I 1799 vart Salerno ein del av Den partenopeiske republikken. I napoelonstida tok først Joseph Bonaparte og så Joachim Murat over trona i Kongedømet Napoli. Sistnemnde stengde medsisinskulen i Salerno, som hadde forfall dei siste tiåra. I same periode vart til og med den religiøse ordenen undertrykt og mange av eigedomane deira vart konfiskert.
Etter samlinga av Italia vart byen gradvis meir utvikla og hadde alt vakse utanfor dei gamle bymurane. Mange forstader vart utbygd og store offentlege og private bygg vart bygd. Byen var framleis i utvikling under den andre verdskrigen.
Den andre verdskrigen og tida etter
I september 1943 var Salerno åstad for landgangen til dei allierte og frå 12. februar til 17. juli 1944 gav han ly til president Pietro Badoglio.
Etterkrigstida var harde for alle dei italienske byane, men Salerno klarte å gjere framsteg steg for steg og vart etter kvart ein moderne europeisk by.
Valsfjorden
Valsfjorden er ein fjordarm av Tarvafjorden i Ørland kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 5 km nordaustover til Oksvoll i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Hellesvika i sør og Valsneset i nord. Valsholman ligg midt i innløpet. Grenda Val, som fjorden er kalla opp etter ligg rett nord for Dynnvika som ligg i botn av fjorden. Rett utfor Dynnvika ligg Krinsholmen.
Riksveg 721 går langs botn av fjorden ved Dynnvika.
Tornekrattet
På Molde Idrettspark (gamle Molde Stadion) stod Tornekrattet plassert øvst på vestre ståtribune. I dag er Tornekrattet plassert på inngang 13 på Aker Stadion, bak det eine målet. Tornekrattet har rundt 700-800 medlemmer.
Tornekrattet har si eiga «tifogruppe», Krattet-Tifo, som blei stifta i 2005. Krattet-Tifo fekk tredjeplass i Gullblusset i avdelinga for supporterklubbar over 500 medlemmer, for tifoen dei presenterte under cupfinalen i 2005.
Klubben har også ei songgruppe, Krattet Sang.
Meyers Nunatak
Meyers Nunatak er ein nunatak som ligg 10 nautiske mil (18 km) aust-søraust for Mount Manthe, ved søraustenden av Hudson Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Herbert Meyers, ein geomagnetikar i US Antarctic Research Program (USARP) ved Byrd-stasjonen i 1960-61.
Masseenergilova
Bevaring av masse og energi
Masseenergilova postulerer at masse og energi er to sider av same sak. Han impliserer ikkje at masse kan omvandlast til energi, men heller at dersom energi endrar form og forlèt eit system tek det med seg den ekvivalente massen ut av systemet. Denne samanhengen forklarar den store energimengda som kan frigjerast av kjernefysiske prosessar, massen er vesentleg mindre etter reaksjonen, dette tyder at ei vesentleg mengd energi har forlate systemet. Slike kjernefysiske prosessar er det som frigjer dei store energimengdene i kjernevåpen og atomreaktorar
Historie
Sjølv om andre tidlegare hadde foreslått ein samanheng mellom masse og energi var Albert Einstein den første som korrekt utleia samanhengen. Denne vart utleia i artikkelen «Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig?». I artikkelen vert samanhengen formulert på følgjande vis: Dersom ein lekam gjev frå seg ei energimengd L vil massen minske som L/V^2, der V er lysfarten i vakuum. Formelen vart utleidd som ein direkte konsekvens av den spesielle relativitetsteorien publisert av Einstein tidlegare same år.
Praktisk døme
E=mc²
E=0,1×89 875 517 873 681 764
E=8 987 551 787 368 176,4
Dette betyr at ein tomat som veg 0,1 kg tilsvarar nesten 9 billiardar joule (8 987 551 787 368 176,4 J). Til samanlikning vil ein tomat gje frå seg éin joule til underlaget dersom ein slepp han ned frå éin meters høgd. Med andre ord er ein særs liten masse ekvivalent med ei enorm energimengd.
Tarvafjorden
Tarvafjorden er ein fjord i Ørland kommune i Trøndelag mellom øygruppa Tarva i vest og fastlandet i aust. Fjorden har ei lengd på om lag 12 km og grensar til Frohavet i begge endar.
I aust går Valsfjorden innover til Oksvoll.
NGC 6240
NGC 6240 er ein galakse og restane etter to tidlegare galaksar som har slegne seg saman til éin. Galaksen ligg rundt 400 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Slangeberaren. Observasjonar gjorde med NASA sitt Chandra-teleskop har avslørt to gigantiske svarte hòl i galaksen. Dei ligg rundt 3000 lysår frå kvarandre, driv mot kvarandre og vil etter kvart smelta saman til eitt. Samansmeltingsprossen starta for runt 30 millionar år sia og fekk sett i gang hyppig stjernedanning og førte til ei rekkja supernovaeksplosjonar. Ein reknar med at dei svarte hòla vil ha smelta saman om ti til hundrevis av millionar av år.
Durchlauchtster Leopold
Durchlauchtster Leopold, BWV 173a, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Köthen i 1717 eller 1720-1722 for gebursdagen til prins Leopold von Anhalt-Köthen. Stykket vart framført på nytt 14. mai 1731 i Leipzig og danna grunnlaget for den kyrkjelege kantaten Erhöhtes Fleisch und Blut, BWV 173.
Teksten er skriven av ein ukjend tekstforfattar.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to tverrfløyte, fagott, to fiolinar, bratsj og basso continuo (+ violone), samt to songsolistar (sopran, bass) og firedelt kor.
Det består av åtte satsar.
Nordens hus på Island
Nordens hus (islandsk Norræna húsið, finsk Pohjolan talo) er ei kulturstifting og eit kulturhus i Reykjavík, drive med støtte frå Nordisk Ministerråd. Nordens hus har som mål å fremja og styrkja banda mellom Island og dei andre nordiske landa.
Huset er teikna av den finske arkitekten og designeren Alvar Aalto og vart innvigd i 1968. Det rommar blant anna eit bibliotek, ein kafé og kontor for sendelektorane i dei nordiske landa ved Háskóli Íslands.
Koet
Koet er ein fjord i Ørland kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 7 km sørvestover til Oksvoll i botn av fjorden.
Fjorden har innløp ved den smale Jøssundstraumen i nord. Riksveg 721 kryssar sundet over Jøssundbrua. Grenda Jøssund ligg på nordsida av fjorden, rett sør for Fauskan. Ved botn av fjorden ligg det eit om lag 200 meter breitt eid med Valsfjorden på andre sida.
Norsk Romsenter
Norsk Romsenter (NRS) er eit offentleg forvaltningsorgan med særskilde fullmaktar underlege Nærings- og handelsdepartementet.
Norsk Romsenter og norsk romverksemd har som mål å :
Norsk Romsenter freistar ved sida av sine eigne program å oppnå måla ved medlemskapen i den europeiske romfartsorganisasjonen (ESA).
Karl IV
Karl IV er tittelen til fleire europeiske kongar:
Sigriswilergrat
Sigriswilergrat, eller stundom Sigriswilgrat er ein fjellrygg i Alpane i Emmental i kantonen Bern i Sveits. Den høgaste toppen er Sigriswiler Rothorn (2 051 moh).
Ryggen ligg om lag 12 km aust for Thun. Sigriswilergrat strekkjer seg frå Thunsjøen ved Merligen om lag 7 km mot nordaust til enden av Zulgtals. Av store toppar ryggen frå sørvest til nordaust finn ein mellom andre Fluh (1 658 moh), Merra (1 954 moh), Sigriswiler Rothorn (2 051 moh), Mittaghorn (2 014 moh), Schaflägerzähne (1 952 moh) og Burst (1 969 moh).
Franklin Lucena
Franklin José Lucena Peña er ein venezuelansk fotballspelar som har spela for det venezuelanske landslaget og Caracas i den venezuelanske ligaen.
Tifo
Tifo (frå italiensk tifoso tilhengjar) er eit omgrep som dekker all organisert opptreden av tilhengjarar av eit fotballlag under ein kamp. Dette kan vera t.d. vifting med flagg, framsyning av banner og bruk av signalbluss. I Noreg er m.a. Vålerenga Fotballs tilhengjarar (Klanen) kjend for sin tifo.
Hobølelva
Hobølelva har utspringet sitt i Sværsvann i Oslo, og munnar ut i Vansjø i Viken. Elva tar òg ein tur innom Bjørnerødvannet. Hobølelva er den største av fire tilførselselvar til Vansjø, og har ei midlare vassføring ved utløpet i Vansjø på 5,4 m³/sek.
Monte Sissone
Monte Sissone er eit fjell i Bregagliafjella (Alpane), på grensa mellom Italia og Sveits.
Tour Noir
Eit klatrelag på tre, to britar og ein sveitsar var dei fyrste som nådde toppen.
Engvald Bakkan
Engvald Bakkan var ein norsk forfattar fødd i Åmli i Aust-Agder. Han gav ut romanar og noveller med motiv og handling frå Åmli i eldre tid, mellom andre trilogien Krossen er din. Han fekk Gyldendals legat i 1953.
Familien Bohr
Bohr er ein dansk familie med vitskapsfolk, lærde og sportsfolk.
Kjende medlemmer:
Andre medlemmer:
Den eldste av Niels sine fem søner, som også heitt Christian, døydde i ei båtulukke i tidleg alder, og ein av hans andre søner døydde av hjernehinnebetennelse. Dei andre levde framgangsrike liv, slik som Aage, som blei ein framståande fysikar, og som i likskap med faren mottok nobelprisen i fysikk. Hans andre søner var lækjaren Hans Henrik, kjemiingeniøren Erik og advokaten Ernest.
To av Aage sine søner, Vilhelm og Tomas Bohr, er akademiske forskarar. Tomas er fysikkprofessor ved Danmarks Tekniske Universitet der han arbeider med væskedynamikk, medan Vilhelm er molekylærbiolog og vart medlem av det norske vitskapsakademiet i 2020. Deira to syskenbarn, Jakob og Henrik Bohr, er også professorar ved Danmarks Tekniske Universitet.
Karl II
Karl II er tittelen til fleire europeiske kongar:
Carl von Linné
Biografi
Carl Linnaeus var fødd i kapellangarden Råshult i Stenbrohults sokn i Kronobergs län i Småland. Linné var eldste son til kapellanen, seinare kyrkoherden, Nicolaus (Nils) Ingemarsson Linnæus (1674-1748) og Christina Brodersonia (1688-1733). Faren tok slektsnamnet etter eit stort lindetre; to av onklane hans på morssida hadde tatt slektsnamnet Tiliander (lat. tilia, 'lind').
Sommaren 1709 flytta familien til Stenbrohults prestgård der Carl von Linné sin kjærleik til naturen vakna. Faren delte denne kjærleiken og var svært botanisk interessert. Dei var begge opptekne av familien sin hage, som var mellom dei fremste i Småland. Faren kunne vere utolmodig, men så «töstnade han strakst, så snart man gav honom en blomma i handen». Carl sa om hagen, som inneheldt mengder av utanlandske vekstar, at han «med modersmjölken inflammerat min håg med outsinlig kärlek till örterna».
Etter eit år flytta han til Uppsala der han fekk rettleiing av Olof Celsius d.e. og Olof Rudbeck d.y. og vart god ven med iktyologen Peter Artedi. Linné vart sagt å vere ein sosial person som det var lett å omgåast.
I 1741 vart Linné utnemnd til medisinprofessor ved Uppsala universitet. Han var rektor for universitetet vårterminen 1750, og haustterminane 1759 og 1772. Dessutan var han inspektør ved Smålands nation.
Han gifta seg i 1739 med Sara Elisabeth Moræa frå Falun. I Sveden utanfor Falun finn ein Linnés bröllopsstuga der bryllaupet fann stad, i dag eit svensk kulturminne.
Linné døydde 10. januar 1778 i Uppsala i Uppsala län (Uppland) og er gravlagd i Uppsala domkyrkje. Paret fekk sju barn, mellom andre Carl von Linné d.y.
Forsking
Ingen enkeltperson har sett større preg på den biologiske systematikken enn Linné. Spesielt verdfullt var det at han rakk å klassifisere samtlege organismar som var kjente på hans tid. Dei systematiske reglane som Linné fann opp, var ikkje dei einaste tenkelege, og heller ikkje nødvendigvis dei beste. Men Linné hadde med den utrøyttelege arbeidsinnsatsen sin skildra alle artar etter eitt gjennomført regelsett. Dette har ingen klart verken før eller seinare. Difor vart det avgjort at arbeida til Linné skulle danne startpunktet for det internasjonale systematiske regelverket som —med nokre tilpassingar — framleis er i bruk. Linné si bok Species plantarum (1753) blei utropt til den fyrste publikasjonen med artsskildringar etter reglane, medan den tiande utgåva av Systema naturae (1758) blei den fyrste publikasjonen med godkjende skildringar av dyr.
Linné innførte fem kategoriar: Arten, slekta, ordenen, klassen og riket. Seinare har ein tilført fleire kategoriar (som «familie» mellom slekt og orden, eller «rekkje» mellom klasse og rike). Dette systemet var nyttig for å systematisere organismar, det vil seie «putte dei i bås». Det bygde likevel på ein før-evolusjonær tenkjemåte, nemleg overtydinga om at klassifiseringa til sjuande og sist måtte vere vilkårleg. Sidan utgjevinga av Darwin si bok The Origin of Species (Artenes opprinnelse) i 1859 veit ein derimot at artar er i slekt med kvarandre. I dag er ein derfor einig om at eit system bør gje att det evolusjonære slektskapet artane i mellom. Kategoriar er likevel svært dårleg eigna til dette formålet, og vert difor brukt i stadig mindre grad av systematikarar. Det vert også jobba med utkast til regelverk som ikkje brukar kategoriar.
Spesielt var Linné sin plantesystematikk (seksualsystemet) kunstig, sidan det var basert på nokre veldig få, utvalde eigenskapar. Det er derfor gått heilt ut av bruk i dag. Dyresystematikken til Linné inneheld derimot fleire grupperingar som er samanfallende med slektskapsgruppene som brukast i dag. I ein annan samanheng er også delar av seksualsystemet enno i bruk, nemleg i fastsetjingsnøklar. Her er dei enkle kriteria til Linné framleis svært nyttige.
Ved sidan av systematikk låg det viktigaste bidraget til Linné i botanikken. Nesten alle botaniske fagomgrep går tilbake på Linné. Vidare var Linné ein habil geolog, og han får også æra for å ha innført celsiusskalaen.
Nokre vener slæst
«Nokre vener slæst» har blitt ei setning som gjerne blir trekt fram for å vise dei store valmoglegheitene ein har på nynorsk. Setninga kunne før rettskrivingsreforma i 2012 skrivast på 48 forskjellige måtar, med «noen venner slåss» (som svarar til skrivemåten på bokmål) og «nokre vener slæst» som dei to skrivemåtane som skil seg mest frå kvarandre. Etter 2012-rettskrivinga er det berre att åtte ulike måtar å skrive setninga på.
Carl von Linné
Den taksonomiske filosofien til Linné
Det var vanleg på Linné si tid (og hadde vore vanleg heilt sidan Platon) å tilordne planter og dyr til slekter og artar. Slekta vart på mange måtar sett på som grunneininga, medan dei ulike artane i slekta vart «variasjonar i slekta». Slekta var altså grupper av arter som hadde ei rekkje likskapstrekk. Dei ulike artane i slekta hadde derimot kvar sine særtrekk som skilte dei frå kvarandre og frå grunntrekka i slekta.
Nokre vener slæst
Dei tre orda hadde desse forskjellige tillatne formene:
Carl von Linné
Den taksonomiske filosofien til Linné
På 1700-talet hadde systematikken opplevd ei oppbløming, som skuldast både den større vitskaplege aktiviteten i opplysningstida, men òg like mykje oppdagingsreisene i kolonitida i dei nye kontinenta. Det vart skildra så mange nye artar at også talet på kjende slekter vart svært uoversiktleg.
På dette punktet kom Linné med to svært viktige nyskapingar. Han innførte kategoriar for å klassifisere artane, og han skilte namna til arten frå diagnosen. Desse to punkta vert handsama i det følgjande etter tur.
Nokre vener slæst
Etter 2012-rettskriving er desse formene tillatne:
Carl von Linné
Kategoriane til Linné
Linné trudde, som var vanleg på den tida, at artane og slektene hadde vore skapt slik dei var av Gud. Å tilordne artane til ei felles slekt, var difor for Linné eit ledd i å avdekke skaparakta til Gud og å vise stordomen hans. For å ta vare på oversikta over artane, innførte Linné likevel større einingar, som han kalla for ordenar og klassar. Alle slekter skulle tilordnast ordenar, og alle ordenar til klassar. På denne måten skulle det vere enklare å hugse på den systematiske tilhøyrigheita til dei enkelte artane.
I motsetnad til artar og slekter såg Linné på ordenar og klassar for å vere høvesvis vilkårlege. Treffande når det gjeld det er utsegna hans om at «artar og slekter er Gud sitt verk, ordenar og klassar er mennesket sitt.»
I tillegg brukte Linné nemninga rike for å skilje mellom plantar og dyr (samt mineral, som Linné klassifiserte ved sidan av organismane). Omgrepa art, slekt, orden, klasse og rike vert i dag regna som taksonomiske kategoriar. Mange av gruppene Linné brukte, hadde lenge vore kjende (til dømes fuglar eller fiskar). Men det var Linné sin idé å lage eit system med faste kategoriar, der kvar art høyrde til nøyaktig éi gruppe av alle dei større kategoriane.
Den binomiale nomenklaturen
Før Linné var det i den biologiske systematikken ikkje noko klart skilje mellom namnet på ein art og diagnosen han hadde. Namnet var slekta sitt namn (eit substantiv) etterfylgt av ei heil rekkje adjektiv. Talet på adjektiv varierte, men kunne verte ganske høgt (opptil tolv hjå Linné), sidan skildringa skulle vere tilstrekkeleg for å skilje arten frå dei andre artane i slekta. Fordi vitskapsspråket var latin, var sjølvsagt også artsnamna latinske (eller latiniserte gammalgreske) ord. Dette systemet var svært uoversiktleg. Ikkje berre var namna lange og vanskelege å hugse, dei måtte også endrast jamleg. Dersom ein oppdaga ein ny art som høyrde til ei kjend slekt, kunne det nemleg hende at dei eksisterande artsnamna ikkje lenger var eintydige og måtte oppdaterast og utvidast.
Linné innførte i 1753 den binomiale nomenklaturen for artar, altså artsnamn som inneheld nøyaktig to ledd: eit slektsnamn og eit etterfølgjande epitet (gresk bi, 'to', latin nomen, 'namn'). Eit døme er det toledda namnet Homo sapiens for mennesket. Epitetet (i vårt tilfelle altså sapiens, 'klok') skulle ikkje lenger vere noka full skildring av arten. Det var tilstrekkeleg at namnet var eintydig. Diagnosen var framleis ein viktig del av skildring av ein art, men han vart uavhengig av namnet på arten. Epitetet trengde heller ikkje nødvendigvis å skildre ein eigenskap ved arten, han kunne referere til funnstaden, til leveviset, til ein person eller vere fritt oppfunne.
Klassifikasjonen til Linné
Linné klarte å publisere skildringar av samtlege artar som var kjende for vitskapen då han levde. Alt i alt var dette 4 400 dyreartar og 7 700 planteartar. Mange av dei hadde han studert sjølv, enten i live eller i konservert form. Resten hadde han fått skildra av kollegaer i mange land som han brevveksla med. I tillegg til å skildre artane, klassifiserte han dei og gav dei med det ein fast plass i det biologiske systemet. Klassifikasjonen hans er sjølvsagt svært ulik frå den i dag (som byggjer på evolusjonært slektskap). Men i fleire tilfelle brukar ein framleis dei gruppene Linné definerte.
Linné sitt syn på mennesket og menneskerasar
Det vakte ein del oppsikt at Linné hadde plassert mennesket i den same ordenen som apar og den same klassen som pattedyr. Dette veik frå den kristne læra på den tida, at mennesket hadde ein unik plass i skapinga. Den lutherske erkebiskopen i Uppsala var mellom dei som skulda Linné for ugudelegheit. Men Linné forsvarte seg med at det fanst så godt som ingen anatomiske skilnader mellom menneske og ape, og at han trass alt hadde plassert mennesket i si eiga slekt, skilt frå apane (som han plasserte i slekta Simia).
Linné hadde vidare delt mennesket (arten Homo sapiens) i seks underartar eller menneskerasar: Ferus, Americanus, Europeaus, Asiaticus, Afer og Monstrosus. Dei var baserte på hudfarge og skilnader som visstnok skulle vere emosjonelle. Innfødde amerikanarar hadde til dømes raudleg hud, var skjegglause og koleriske. Afrikanarar hadde mørk hud, var flegmatiske og late. Asiatar hadde gulbleik hud, var melankolske og griske. Europearar hadde kvit hud, var muskuløse og sangvinske. Linné sitt rasesystem var klart vridd til fordel for europearar og basert på det europeiske synet på andre folkegrupper på den tida. Over tid leia dette rasesystemet til eit rasehierarki der europearane stod øvst. Europeiske kolonimakter brukte dette systemet for å rettferdiggjere erobringane sine eller undertrykkinga av dei «lågareståande» rasane. Særskilt vart rasesystemet brukt for å forsvare slaveriet, spesielt i dei nye koloniane i Amerika.
Reisene til Linné
Carl von Linné gjorde mange reiser til ulike stader, og tok nøyaktige notat. På den andre sida går forskarane no ut i frå at han ikkje sjølv vitja alle dei stadene han skildrar, men at han har notert kva han høyrde ved samtalar med folk på staden. Nokre av dei kjende dagbøkene hans er desse:
Lappland, 1732
Lapplandsreisa byrja 12. mai 1732 då Linné gav seg i veg einsam ridande mot Lappland for så å komme attende til Uppsala fem månader seinare.
Reiseskildringa, som kom ut først etter Linné sin død, er svært omfattande. I tillegg til observasjonane sine av lapplandsnaturen interesserte Linné seg også for den samiske kulturen og skildra livsvilkåra deira inngåande.
Det viktigaste resultatet av reisa til Lappland var likevel det som kom til å verte Flora Lapponica. Den lapplandske vegetasjonen var på denne tida relativt ukjend, det som Olof Rudbeck d.e. hadde samla inn under reisa si i Torne lappmark hadde vorte øydelagt den omfattande bybrannen som herja i Uppsala i 1702. Med Flora Lapponica, som vart publisert i 1737, fekk dei no på nytt kunnskap om desse ukjende stroka.
Dalarna, 1734
Linné kom for fyrste gong til Dalarna for å feire jul i Falun i 1733. På ein juefest trefte han den seinare hustrua si, Sara Elisabeth Moræa, som var dotter til gruvelækjaren. Han besøkte også gruvene i Bergslagen og jernverk. Fylkesmannen i Dalarna, Nils Reuterholm, hadde høyrt om og vorte imponert av Lapplandreisa hans, og føreslo ei liknande reise gjennom Dalarna.
Öland og Gotland, 1741
Reisa gjekk på hesteryggen, og Linné viste stor interesse for runesteinar. På reisa kom han til Vetlanda 23. juni og noterte seg to runesteinar på kyrkjegarden. Dagen etterpå var han komen til Växjö og gjorde nedteikningar om domkyrkja, som året før hadde vorte herja av brann og ved Linné sitt besøk var «ett bedrövligt spektakel». Han gjorde dessutan ei skildring av Sankt Sigfrid si klesdrakt. Kalmar nådde han 28. mai, der han vart utsett for storm, men brukte tida til å skildre kyrkja, som «var täck och ägde sköna skrudar».
1. juni gjekk han i land på Öland, overnatta 4. juni i prestegarden i Resmo for endeleg 6. juni å nå fram til Smeby. Kyrkja i Smeby var så spesiell at Linné aldri hadde sett maken. Han skriv at kyrkja med sine små vindauge var ganske mørk og lett kunne få tilhøyrarane til å falle i søvn. 7. juni var ein søndag, og då gjekk han til kyrkje i Ås. 9. juni noterte han seg runesteinar i Sandby og Gårdby. Dagen etter besøkte han staden Runsten, og der kunne han notere endå ein runestein. Denne vart sett på som noko av det som var verdt å sjå på staden. I Långlöt merka han seg heile to surbrunnar, det er kjelder med naturleg kolsyrehaldig mineralvatn, på kyrkjegarden. Slikt vatn vart rekna for helsebringande, og 10. juni noterte han i dagboka:
I Bredsätra den 11. juni kjem planteinteressa fram, og Linné skriv om audekapellet i Kläppinge at det på golvet voks scandix seminbus hispidis. Persnäs besøkte han 12. juni, og 14. juni, som var fjerde søndagen etter Trinitatis, deltok han i gudstjenesta i Högby. Han noterte endå ein runestein på kyrkjegarden der. Etter tre veker på Öland segla så Linné til Gotland.
Skåne, 1749
Denne reisa starta med vogn i Uppsala, der Linné budde i mange år. Søndagen 7. mai hadde han kome til Växjö, der han skildra korleis erkebiskopen «høgvørdige herr doktor Henric Benzelius» vigsla herr doktor Olof Osander til biskop i Växjö stift. Pinsedag 14. mai høyrde han ei vakker preike i Virestad, og på andre dagen såg han sitt kjære Stenbrohult att, men skreiv med vemod i dagboka om korleis dei han hadde sett for 20 år sidan, no hadde aldrast: «De gingo nu med grå hår og vita skjegg, utlevde, og en ny värld hadde kommit i stället». 17. mai reiste Linné frå Stenbrohult med målet Loshult i Skåne, reiste rundt i landskapet og var tilbake i Stenbrohult 2. august. På tilbaketuren til Uppsala stoppa han i Ryssby i Sunnerbo, der hans svogeren hans, Johan Collin var kyrkoherde. Frå det besøket skreiv han detaljert om raudbrun hoggorm, den giftigaste ormen i Sverige. På ferda vidare nord passerte han Jönköping, der han besøkte slektningen sin, prosten C Tiliander. Via Gränna og Vadstena kom Linné til slutt tilbake til Uppsala, og dermed var den skånske reisa hans avslutta.
Nederland
I Nederland var Linné i tre og eit halvt år. Der gav han i 1735 ut Systema naturae, som ligg til grunn før systematikken for alt liv i notida, eit meir «naturleg» system, etter vekstane og dyra sine innbyrdes slektskap, dei tre rika i naturen gruppert i klassar, ordenar, familiar, slekter og artar, som i dag vert brukt over alt, i alle land.
Korrespondanse
Carl von Linné brevveksla med eit stort tal lærde menn, både i og utanfor Sverige. Særskilt kjend er den livslange venskapen hans med Abraham Bäck i Stockholm, som han ofte kalla «Min Kiæreste Broder». Det er teke vare på over 500 brev frå Linné til Bäck. Han heldt også kontakt med fleire svenske lærde menn som er mindre kjende i dag, ofte folk med mange interesser, mellom anna botanikk. Desse har i visse samanhengar vorte kalla for Linné sine lærlingar, til dømes Gustaf Fredrick Hjortberg frå Vallda sør for Göteborg.
Filateli
Til Kungliga Vetenskapsakademien sitt 200-årsjubileum gav Postverket i Sverige ut fire minnesfrimerke. Utjevingsdagen var 2. juni 1939. Carl von Linné vart heidra med 15 øre raudbrun (opplag 177 485 000) og 50 øre grå (opplag 2 471 000). Dei andre to merka i serien vart tileigna Jøns Jacob Berzelius.
Numismatikk
Det svenske medaljegildet gav i 1978 ut ein medalje i sølv og bronse — laga av skulptøren Olle Adrin — til 200-årsminnet for Linné sin død. På framsida ser ein Linné sin ansiktsprofil i relieff på ei overflate av årringar frå eit tre som er merkt med fødselsåret 1707, dødsåret 1778 og minneåret 1978.