cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
WRUL
Norsk involvering
Etter at felttoget i Noreg var over kom norsk radio under kontroll av Quisling si regjering og nazistane, som beordra alle norske handelsskip til umiddelbart å gå til tyske, italienske eller japanske hamner. Den norske ambassadøren i Washington, Wilhelm von Munthe af Morgenstierne, var informert med dette. Han overtalte Lemmon til å la han senda på WRUL på vegner av den frie norske regjeringa i London og tilbakekalle ordren frå dei nazistiske styresmaktene i Noreg. Ingen norske skip segla til hamnene til aksemaktene, men søkte i staden til alliert hamn.
Nygaardsvold-regjeringa ynskte å styrkja dei norske sendingane frå det nøytrale USA og sende dåverande teknikar i NRK, Gunnar Nygård til USA. I Boston fekk NRK i september 1940 tilgjenge til å senda norske sendingar over WRUL med ein dagleg halvtime berekna på sjøfolka i den norske handelsflåten som var over heile kloden. Nygård leidde sendingane saman med Finn Lied og Karl K. Larsen under heile krigen og vart kjent som «Stemmen frå Boston». Studioet til stasjonen låg i Boston og dei kraftige kortbølgjesendarane som kunne høyrast i Atlanterhavet, Indiahavet og store delar av Stillehavet. Delar av dei norske sendingane vart òg laga til av informasjonskontoret til regjeringa i New York, der blant anna òg Sigrid Undset og Hans Olav arbeidet.
1680 Per Brahe
1680 Per Brahe er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 12. februar 1942 av Liisi Oterma ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Glastonbury Tor
Glastonbury Tor er ein ås i Glastonbury i Somerset i England. På toppen står det taklause St. Michael's Tower. Staden vert forvalta av National Trust og har status som Scheduled Ancient Monument (No: 196702).
Tor er eit lokalt ord av keltisk opphav som tyder «bergutspring» eller «ås». Åsen stikk i dag opp av markene kring, kalla Summerland Meadows, men desse var tidlegare myrområde, slik at åsen stakk opp som ei øy. I 1892 vart det gjort funn av Glastonbury Lake Village som var ein busetnad i jernalderen like ved åsen.
Lionel Charles Hopkins
Lionel Charles Hopkins var ein engelsk sinolog.
Slekta til Hopkins kom frå Wales, men han var fødd og voks opp i London, der faren grunnla eit marint forsikringsselskap. Bror hans var poeten Gerard Manley Hopkins.
Våtdrakt
Våtdrakt er ei tettsittande dykkardrakt av isolerande materiale (cellegummi, isopren), som særleg er brukt av brettseglarar og dykkarar. Drakta er laga slik at vatn trenger inn og dannar eit tynt lag mellom kroppen og drakta. Vatnet sirkulerer lite og blir varma opp av kroppen. Spesielle typar som er brukte ved dykking i kaldt vatn er laga slik at varmt vatn kan pumpast inn i drakta frå overflata via ein slange.
Thale Deila
Thale Rushfeldt Deila er ein norsk handballspelar, oppvaksen i Lier, som spelar for den norske eliteserieklubben Molde og det norske A-landslaget.
Ho er dottera til fotballtrenaren Ronny Deila og tvillingsystera til handballspelaren Live Rushfeldt Deila. Den tidlegare fotballspelaren Sigurd Rushfeldt er onkelen hennar.
Klubb
Deila var i dei tidlege tenåra [fotball]]-spelar på Sparta/Bragerøen og Stoppen Sportsklubb, og handball-spelar på Reistad Idrettslag. 8. februar 2017 fekk ho sin eliteseriedebut for Glassverket i Eliteserien i handball. I 2018 signerte Deila med Fredrikstad, der ho spelte tre sesongar før ho melde overgang til Molde i 2021.
Landslag
Deila debuterte for Noreg 21. april 2022. Ho fekk plass i Noregs tropp til Handball-EM 2022 for kvinner. I I fleire av EM-kampane imponerte ho med godt forsvarsspel og deltok i EM-finalen. Ved utgangen av 2022står ho med 16 landskampar og 15 mål.
Fitzsimmons Nunataks
Fitzsimmons Nunataks er ei gruppe små nunatakar kring 27 nautiske mil aust-nordaust for Welcome Mountain i Outback Nunataks og 8 nautiske mil søraust for Helliwell Hills i Antarktis. Dei vart kartlagde av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–64, og han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter John M. Fitzsimmons, ein biolog ved McMurdo-basen i 1965–66.
Rune Nilsen
Rune Nilsen var ein norsk friidrettsutøvar. Nilsen gjorde det best i tresteghopp, men deltok også i lengdehopp. I tidsrommet 1946-52 vann han seks av sju NM-titlar i tresteghopp, i 1949 vart han elles dobbeltmeister då han også sigra i lengdehopp. Han representerte IF Tønsberg-Kameratene og seinare IL i BUL.
Aktiv
Nilsen vart nummer fire i tresteghopp under EM i friidrett 1950, og nummer fem i lengdehopp. To år seinare kom han på femteplassen i finalen i tresteghopp i sommar-OL i Helsingfors, då han gjorde sitt livs lengste tresteghopp på 15,13 meter.
Jon Lende-Njaa
Jon Ragnvald Lende-Njaa var ein norsk  landbruksvitskapsmann frå Time.
Liv
Lende-Njaa var son til ein gardbrukar og lærar på garden Njå i Time. Hausten 1900 tok han til på Tveit landsbruksskule i Nedstrand, der han var elev i to skulevintrar. Ferda gjekk så til Noregs Landbrukshøgskule, der han gjekk jordbruksavdelinga 1902-04 og meieriavdelinga 1905-06. Etter eit par år som gardsstyrar og forpaktar var han åra 1908-10 assistent på forsøksgarden Hjellum i Hedmark.
I 1910 fekk Lende-Njaa stillinga som myrkonsulent og leiar ved Det norske myrselskap sin gard Mære i Sparbu. Fram til 1921 gjorde han ei mengd forsøk og «fekk klårlagt mange viktige [spørsmål] i samband med kultivering og bruk av myrar». Han gav i 1924 ut boka Myrdyrking, eit sentralt verk i norsk jordbruk i mellomkrigsåra og lenger framover.
Lende-Njaa var frå 1921 professor i jordkultur på NLH på Ås i Akershus. Også ved landbrukshøgskulen gjorde han viktig vitskapleg arbeid, særleg om jordreaksjon og bruken av kalk i jorddyrkinga.
Tørris Heggelund
Tørris Heggelund var ein norsk byråkrat, embetsmann og politikar, fødd i Etne. Perioden 1919-30 sat han på Stortinget for partiet Høgre.
Liv og gjerning
Far til Heggelund var sjølveigarbonde på garden Vettestø i Etne. Sjølv gjekk han amtsskulen i Førde i Sunnfjord, og var så elev 1890-92 ved underoffisersskulen i Kristiansand. Seinare tok han i 1904 eksamen ved Kristiansands katedralskole, før han avslutta med å verte cand. jur. i 1906.
Midt på 1890-talet gifta han seg og slo seg ned i Kristiansand, der kona var frå. Heggelund arbeidde i byen som politikonstabel, og i to år som politisekretær. Ein periode var han konstituert krigsadvokat, før han var lærar i sjørett og rettslære ved Kristiansands offentlege sjømannsskule i 12 år. Deretter underviste han i handelsrett og veksellære ved Kristiansands kommunale handelsskule.
1681 Steinmetz
1681 Steinmetz er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. november 1948 av Margueritte Laugier ifrå Observatoire de Nice i Nice.
Tørris Heggelund
Liv og gjerning
Heggelund var i godt over ti år fram til 1913 magistratssekretær i Kristiansand, og elles konstituert borgarmeister ved fleire høve i perioden 1905-17. Etter han hadde teke jus-eksamen var han overrettssakførar i Kristiansand og høgsterettsadvokat frå 1911. I 1918 var han atter konstituert borgarmeister i sørlandsbyen, før han var vald borgarmeister 1922-23. Han var så byskrivar i Kristiansand 1923-29 og i Oslo vestre distrikt frå 1929.
Perioden 1916-18 var Heggelund medlem av bystyret i Kristiansand. Frå 1919 til 1930 var han så stortingsrepresentant for Høgre. Han var i den fyrste treårsperioden vald frå einmannskrinsen Fæstningen i Kristiansand, sidan frå kjøpstaden i Vest-Agder og Rogaland. På Stortinget var han heile tida medlem i jarnbanekomiteen, der han gjorde eit viktig arbeid som formann i komiteen i tida frå 1922 til og med 1927.
Ján Čapkovič
Ján Čapkovič er ein slovakisk tidlegare fotballspelar frå Bratislava som i 1969 var med om å vinne cupvinnarcupen i fotball med Slovan Bratislava. Angrepsspelaren deltok i 20 landskampar for Tsjekkoslovakia. Også tvillingbroren Jozef Čapkovič spelte landskampar for Tsjekkoslovakia.
Arnoldus Schytte
Arnoldus Schytte var ein norsk prest og stortingsmann, fødd i Buksnes i Nordland.
Schytte var son til ein prest. Han vart student i 1788 og cand. theol. tre år seinare. I 1793 vart han personalkapellan hos faren i Bodø. Han overtok sokneprestembetet etter far sin i 1797, og styrte det til sin død i 1834.
Schytte møtte på omframstortinget i 1822 frå 7. oktober som 1. varamann for Nordlands amt, i staden for Johan Ernst Berg. Han var 2. representant for Nordlands amt på Stortinget i 1824, 1827, 1830. I 1824 var han medlem av Lagtinget og av komiteane om fiskeria, om adelslova og om innløysinga av riksbanksetlane. Han var både i 1827 og 1830 medlem av Lagtinget. I 1827 var han elles formann i komiteen om kaianlegg på Helgeland og medlem av kyrkjekomiteen, medan han i 1830 var medlem av trykkekomiteen og komiteen om oppgjeret med Danmark. Han hadde ikkje sete i riksretten i 1827, då den klaga skaut han ut.
Schytte oppretta det Schytteske legat, stort kring kroner 50 000, til fordel for studentar frå Nordland med meir. Boksamlinga si på 1300 bind gav han til Universitetet i Christiania.
Han døydde i Bodø i 1834.
Librasjon
Librasjon er ei svingande rørsle mellom to himmellekamar i omlaup, mellom anna i rørsla til månen relativt til jorda eller trojan-asteroidar kring planetar. Librasjonen gjer det mogeleg å sjå små delar av månen, som normalt er på den usynlege halvkula. Ein kan dermed sjå 59 % av måneoverflata frå jorda. Det finst tre typar librasjonar:
Testator
Ein testator (opphav i latin testari, 'å vitne') er ein som ved testament fastset kva som skal skje med det han etterlét seg når han døyr. Ein kvinneleg testator blir kalla testatrix. Spørsmåla rundt m.a. kva ein testator kan disponere over ved testament, blir tekne opp i arveretten.
Pliktdelsarv
Pliktdelsarv er den delen av formuen ein testator ikkje har rett til å rå over i testament.
Reglane om pliktdelsarv i norsk lov går fram av arvelova. Dersom testator har eigne born, har desse krav på 2/3 av hans samla formue. Dersom han er gift, han ektemaken krav på 1/4 av formuen. Testator kan avgrense pliktdelsarvingane sine arvelottar, men berre ned til kr. 1.000.000,- for livsarvingane (borna) og 4G for ektemaken (eller 6G dersom dei næraste slektningane etter testator er foreldra hans eller avkom etter desse).
Gleouraich
Gleouraich (skotsk-gælisk Gleadhraich) er eit fjell i Skottland nord for Loch Quoich nordvest i Dei skotske høglanda. Det har ei høgd på 1035 meter over havet og har status som ein munro.
Footscrew Nunatak
Footscrew Nunatak er ein nunatak 1865 moh sørvest for Windy Gully, som ligg 1,4 nautiske mil søraust for Altar Mountain i Quartermain Mountains i Victoria Land i Antarktis. Han er ein av fleire stader i området med namn tilknytt landmåling gjeve i 1993 av New Zealand Geographic Board. Ein fotskrue er ein skrue nytta på stativa til landmålingsinstrument for å få dei beine.
Eternal Darkness
Eternal Darkness: Sanity's Requiem er eit action-eventyrspel utvikla av Silicon Knights og utgjeve av Nintendo. Spelet var opphavleg planlagt utgjeve til Nintendo 64, men vart overført til GameCube og utgjeve 24. juni 2002 i Nord-Amerika. Det har liknande spelemekanikkar som Resident Evil, men skil seg ut med å bruke ulike effektar som avheng av sinnstilstanden til spelefiguren. I spelet tek spelaren rolla som fleire karakterar medan dei kjempar mot ein mektig entitet som vil slavebinde menneskja.
Eternal Darkness var ikkje ein kommersiell suksess, men fekk god kritikk og vann ei rekkje prisar. Sjølv om ein etterfølgjar vart kansellert av Nintendo, som eig kopirettane, og Silicon Knigts seinare gjekk konkurs og vart oppløyst, har forfattaren og regissøren av spelet, Denis Dyack, prøvd å lage ein spirituell oppfølgjar titulert Shadow of the Eternals.
Glen Coe
Glen Coe (skotsk-gælisk Gleann Comhan) er ein trong dal i Dei skotske høglanda i Skottland. Han ligg i den sørlege delen av Lochaber i Highland, og var tidlegare ein del av grevskapet Argyll. Dalen er omgjeven av ville og høge fjell. Området vert ofte rekna som ein av dei mest spektakulære og vakraste stadane i Skottland, og har status som National Scenic Area i lag med Ben Nevis.
Dalen er U-forma og danna av ein isbre. Han er om lag 16 km lang og breidda langs dalbotn er mindre enn 700 meter, og er særleg smal ved Pass of Glen Coe om lag halvvegs inne.
Geologisk sette er Glen Coe restane etter ein gammal supervulkan som hadde utbrot med ein styrke på VEI-8. Utbrotet skjedde for kring 420 millionar år sidan under silur og vulkanen har lenge vore utdøydd.
I 1692 blei 38 medlemmer av Macdonald-klanen hogd ned her av medlemmer av Campbell-klanen.
Christian Qvale
Christian Qvale var ein norsk prest, ordførar og stortingsmann, fødd i Kvinesdal.
Qvale var son til ein prest. Han vart student frå katedralskulen i Trondheim i 1794 og cand. theol. fem år seinare. Frå 1800 til 1810 var han sokneprest i Hammerfest, sidan i Nesna til 1820. Tida 1820-46 var han sokneprest i Vefsn.
Qvale var 1. representant frå Nordlands amt på Stortinget i 1827 og på omframstortinget året etter. I 1827 var han medlem av komiteen om fiskeria, kanalanlegg i Helgeland og om reinskyss. Han var den fyrste ordføraren i Vefsn. Som prest og representant for bygdefolket i Vefsn gjorde han ein innsats for at soknet fekk kjøpe Dolstad kyrkje, etter at private aktørar først hadde fått tilslaget då Det nordlandske kyrkje- og skulefond selde kyrkja på auksjon.
Han døydde på prestegarden i Vefsn.
Goat Fell
Goat Fell (òg skriven Goatfell; skotsk-gælisk Gaoda Bheinn) er det høgaste punktet på Isle of Arran i Skottland. Med ei høgd på 874 meter over havet er det ein av fire Corbett-topp. Fjellet, i lag med nærliggande Brodick Castle, er forvalta av National Trust for Scotland.
Gateway Nunatak
Gateway Nunatak er ein markant nunatak nær toppen av Mackaybreen, som ligg 9 nautiske mil vest for Mount Gran i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagd i 1957 av den nordlege landmålingsgruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58), og fekk dette namnet av dei fordi han markerer den mest tydelege inngangen til dei øvre isfalla når ein dreg vestover, opp Mackaybreen.
Who See
Eurovision Song Contest 2013
Who See representerte Montenegro i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige.
Edward Bouverie Pusey
Edward Bouverie Pusey var ein engelsk teolog og Regius Professor i hebraisk ved Christ Church ved Universitetet i Oxford. Han var ein av dei leiande figurane i Oxfordrørsla.
Ole Randers
Ole Christopher Randers var ein norsk prest og stortingsmann frå Hølen i Akershus. Han var farfar til Kristofer Randers.
Randers vart cand. theol. i København i 1804. Åra 1802-06 var han lærar ved krigsskulen. Sidan var han residerande kapellan i Asker frå 1806 til han i 1808 var pers. kapellan ved slottskyrkjelyden i Christiania. I 1811 vart han sokneprest i Skjeberg, eit embete han styrte heilt fram til han døydde, 45 år seinare.
Randers var 2. representant frå Smaalenenes amt på Stortinget 1830, medlem av kyrkjekomiteen.
Oh Well
«Oh Well» er ein song av Fleetwood Mac frå 1969, skriven av songaren og sologitaristen Peter Green. Han vart først gjeven ut som singel i fleire land i 1969, og sidan i reviderte utgåver på albumet Then Play On same året og på Greatest Hits i 1971. Han vart sidan gjeven ut i plateboksen 25 Years – The Chain frå 1992 og samlealbumet The Best of Peter Green's Fleetwood Mac i 2002. Ein litt anna versjon av songen vart gjeven ut på samlealbumet The Vaudeville Years i 2008.
Kompsosijon
«Oh Well» vart komponert i to delar, der «Part 1» var ein rask, elektrisk bluessong med vokal (varer 2:19), «Part 2» er eit heilt forskjellig, instrumentalt stykke med spor av klassisk musikk (varer 5:39). Den originale singelen frå 1969 nytta det første minuttet av «Part 2» som avslutning på side A, og så byrja «Part 2» på ny på B-sida av singelen. Seinare utgjevingar varierte. På konsertar vart berre den første delen spelt og det finst mange konsertopptak av dette på konsertalbuma til Fleetwood Mac, som Live og Live at the BBC, i tillegg til B-sider av fleire singlar. Etter Green slutta i bandet, vart songen sungen av forskjellige medlemmar, som Bob Welch, Lindsey Buckingham, Rick Vito og Billy Burnette. Den første delen av songen består av eit raskt blues-gitarriff spelt av Green, før Danny Kirwan og bassisten John McVie sleng seg med. Musikken stoppar så heilt opp, berre poengtert av kubjølla til Mick Fleetwood. Green syng så eit kort vers heilt acapella, før riffet byrjar på ny og Kirwan spelar ein solo. Det andre verset vert igjen sungen acapella og riffet vert spelt på ny. Der den andre delen følgjer, er det ein kort pause før den melankolske, spanskaktige, akustiske gitaren til Green følgjer, i lag med ein låg elektrisk gitar. Dette fører vidare til instrumentale passasjar med blokkfløyte, cello og piano, sistnemnde spelt av Jeremy Spencer. Dette var det einaste bidraget til Spencer på songen, og han var ikkje med på den første delen av songen i det heile. Green spelte alle dei andre instrumenta ein kan høyre på «Part 2».
«Oh Well, Part 1» har av somme musikkjournalistar vert rekna som ein tidleg overgang mellom bluesrock og heavy metal, i lag med andre songar av mellom andre Led Zeppelin. Sjølv om han vart spelt inn på fleirsporsopptakar, finst ikkje songen i sann stereo. Dette kan kanskje kome av at masterlydbandet i stereo er gått tapt eller blitt sletta, men sidan denne perioden med Fleetwood Mac etter Blue Horizon aldri er blitt remastra, kan det vere at opptaket framleis finst.
Etter singelen kom ut vart den amerikanske versjonen av Then Play On oppdatert med denne songen. Albumversjonen av «Oh Well» har berre slått saman dei to sidene til eit enkelt spor, kalla «Oh Well» (som varer 8:56), slik at «Part 2» byrjinga kan høyrast to gonger. Det same vart gjort på CD-utgåva av albumet. Songen vart gjeven ut på singel i USA i 1972, med berre den elektriske «Part 1», utan den akustiske avslutninga. Andre utgåver av songen finst på Greatest Hits og luksusutgåva av Then Play On frå 2013.
Lister
Singelen nådde andreplassen på den britiske singellista, der han låg to veker i november 1969 av i alt 16 veker. I Nederland gjekk songen heilt til topps og låg inne på lista i 11 veker. Han nådde òg topp 5 i Noreg, New Zealand og Frankrike, og topp 10 i Tyskland og Sveits.
«Oh Well» vart ikkje ein stor hit i USA, men vart spelt ein del på mange FM-radiostasjonar. Han nådde 55. plassen på den amerikanske singellista, men har med åra blitt ein klassikar òg i USA.
Andre versjonar
«Oh Well» har blitt spelt av mange andre artistar og grupper, som Tom Petty and the Heartbreakers, Gordon Giltrap, Joe Jackson, Kenny Wayne Shepherd, The Rockets, Big Country, Tribe of Gypsies, Ratt, Tourniquet, McCoy, John Parr, Oh Well og Haim. Songen er òg framført på konsertar av Jimmy Page & The Black Crowes og gjeve ut på albumet Live at the Greek i 2000. Rick Springfield framførte ein versjon av songen i juli 2013 for serien The A.V. Club. Songen er òg spelt inn av det tidlegare Fleetwood Mac-medlemmet Bob Welch i 2008 på hans Greatest Hits & More.
The Eels spelte ein versjon av songen som bonusmateriale i 2014 på albumet The Cautionary Tales of Mark Oliver Everett. Songen finst òg på albumet Fifteen av Colin James frå 2012.
Oxfordrørsla
Rørsla sprang ut av den den anglikanske kyrkja rundt 1830: startskotet var ei preike med tittelen National Apostasy som John Keble heldt den 14. juli 1833 i universitetskyrkja St Mary the Virgin. Alle dei sentale personane, John Keble, John Henry Newman og Edward Bouverie Pusey, underviste ved University of Oxford. Eit anna kjent medlem var Frederick William Faber, som liksom Newman blei katolsk prest og oratorianar.
Eit anna namn på rørsla, Tractarian Movement, fekk den på grunn av dei mange traktatane Newman gav ut i serien Tracts for the time (1833 til 1841). Newman skreiv historia til Oxfordrørsla i sjølvbiografien Apologia pro vita sua (1864).
Leiarane i den anglikanske kyrkja fordømde først læra deira, då oxfordtilhengjarane stilte spørsmål ved legitimiteten til anglikanismen, men seinare utvikla rørsla seg til «High Church»-retninga i den anglikanske kyrkja som fekk innverknad på det liturgisk-teologiske området, i motsetnad til den protestantiske «Low Church»-retninga.
Vetlekroken
Vetlekroken ligg langs «Den romantiske vegen» inst i Sognefjorden på sørsida av Lustrafjorden. Garden ligg i eit særeige kulturlandskap med rik vegetasjon, omkransa av høge fjell. Landskapet er prega av eldre tiders bruk av området; gamle steingardar, vegar og gravhaugar. Her er funne spor etter busetnad attende til 400-talet e.Kr. Kroken kan vi tilby frukt og bær som: Lokalmat i Vetla-bui, histore i Teiganaustet eller guiding i lokalmiljøet og kort og frimerke på Postkontoret.
Vetlekroken er med i Sogn fruktrute.
Hannah Ryggen
Hannah Ryggen var ein svenskfødd norsk tekstilkunstnar som blir rekna blant dei fremste vevkunstnarane i Noreg. Hennar banebrytande innsats endra rolla til biletvev frå dekorativt kunsthandverk til ekspressiv biletkunst. Vi lever på en stjerne (1958), eit av hovudverka hennar som hengde i vestibylen i Høgblokka i Regjeringskvartalet i Oslo, blei skadd av bombeåtaket 22. juli 2011. Det meste av det skapande livet sitt, frå 1924 til 1957, heldt ho til i kystkommunen Ørland i Sør-Trøndelag. Der budde ho på småbruket Ryggen saman med ektemannen Hans Ryggen, som sjølv var ein anerkjend målar, og dottera Mona.
Ryggen var kompromisslaus og subjektiv både i tilnærminga si til det handverksmessige ved bileta, og i dei sosiale og politiske synspunkta sine.
Ho var lidenskapeleg anti-fascist, anti-militarist, feminist og humanist. Arbeida hennar er blitt kalla «sensasjonell tendenskunst» og sagt å uttrykkja «en varm humanisme og en følelsesmessig deltagelse i samtidens problemer».
Liv
Hannah var eit av dei tre barna til kokka Karna Jönsson og verkstadsarbeidaren Gunnar Jönsson, som var tidlegare sjømann. Foreldra var høvesvis 40 og 29 år gamle då Hannah vart fødd. Ho merkte tidleg ei lyst til å verta skapande kunstnar, men valde likevel først eit anna, tryggare yrke. Ho arbeidde som lærer i 11 år, frå ho var 19 til ho vart 30 år gammal, ved Johannesskolan i Lund og ved Pildammskolan i Malmö. Ho mistreivst som lærar. Medan ho framleis var lærar søkte ho privat teikne- og måleundervising, først hjå ein tidlegare lærer og seinare i seks år hjå den danske målaren Fredrik Krebs i Lund. Hannah reiste kvar veke mellom Malmö og Lund for å følgja undervisinga til Krebs. I denne tida stilte ho etter kvart ut og selde fleire bilete. Ho knytte òg ein livsvarig venskap med det barnlause ekteparet Krebs.
Fylkesveg 351 i Østfold
Fylkesveg 351 i Østfold går mellom Heia og Oven i Råde kommune. Vegen er 5,3 km lang.
Hannah Ryggen
Liv
Sommaren 1922 fekk ho eit stipend, og saman med oppsparte midlar var dette nok til at ho kunne reisa ut i Europa for å sjå kunst. I Dresden tok ho inn på pensjonat Wagner, og møtte tilfeldigvis to norske målarar då ho gjekk inn i feil rom. Dei to norske målarane, ein av dei var Hans Ryggen frå Ørland, tok ho med på nattevandring i parken Grosser Garten, langs innsjøen Carolasee. Før kvelden var omme hadde Hannah og Hans trulova seg med kvarandre. Ho vitja han på Ørlandet sommaren 1923, og dei gifta seg hjå byfogden i Oslo i september 1923. Då var allereie dottera Mona undervegs. I 1924 braut ho opp frå lærargjerninga og heimbyen, og flytta til «stugan» på Ryggen.
Småbruket Ryggen var på 19 mål. På denne plassen hadde dei, ved sida av kunstnargjerninga, husdyr heilt fram til 1945: ku, hest, sau, gjæser og høns. Plassen fekk innlagt straum først i 1944, og hadde heller ikkje innlagt vatn.
Det er ingen grunn til å oppfatta staden og paret som isolert. Paret las aviser, tidsskrift og bøker, og var engasjert opptekne av kunst i samtida, samfunn og politikk – noko som vert gjenspegla i Hannah sin kunst. Ho heldt kurs i veving og plantefarging fleire stadar i regionen, og paret hadde vanleg omgang med naboane og med dei kondisjonerte i bygda. Etterkvart fekk dei eit vidt kontaktnett av kunstnarkollegaer og kunstvener i inn- og utland.
Andre verdskrigen var ei prøvande tid på fleire måtar. Ørland var sterkt påverka av krigen, med militær flyplass, stort tysk troppenærvær og fleire fangeleirar med russiske og serbiske krigsfangar. Hans Ryggen var med på motstandsarbeid, og smugla våpen. Han blei arrestert natt til 27. mai 1944, og halden fanga først på Falstad, seinare i Grini fangeleir og dei siste månadene i ein arbeidsleir på Mysen før han kom heim 11. mai.
Tilhøvet til dottera Mona (fødd i 1924) var vanskeleg. Dottera hadde epilepsi, treivst lite på heimstaden og kan truleg ha følt seg annleis som dotter av eit kunstnarpar. Kombinasjonen av sjukdomen og eit komplisert tilhøve mellom mor og dotter prega heile den vesle familien. Temaet er handsama i destillert form i Hannah sitt teppe Mors hjerte (1947) som blir skildra som «Historien om en ung mor som midt i sin lykke rammes av en stor sorg - det hender noe med barnet og hennes hjerte slås i stykker».
Hans Ryggen døydde i desember 1956. Paret hadde då blitt einige om å flytta til Trondheim. Hannah hadde fått fleire monumentaloppdrag som ikkje lét seg utføra med den vevstolen og det arbeidsrommet ho hadde tilgang til på heimgarden. Ho flytta til Trondheim tidleg i 1957, fann ei leilegheit på Lada og fekk eit arbeidsrom for veven i Sukkerhuset i E.C. Dahls bryggeri på Kalvskinnet. Her arbeidde ho først med Vi lever på en stjerne til Regjeringsbygningen.
Hannah Ryggen fekk statleg kunstnarløn frå 1962. Same året hadde ho ei særs godt vitja utstilling på Moderna museet i Stockholm, og blei vald inn som medlem av Kungliga Akademien för dei fria konsterna. I 1964 blei ho, som første tekstilkunstnar gjeve høve til å stilla ut ved Haustutstillinga. I 1965 blei ho utnemnd til riddar av første klasse av St. Olavs Orden.
I samband med at ho i 1965/66 arbeidde med monumentalteppet Trollveggen til ein stor møtesal i eit nytt bygg på Blindern, budde ho ein kort periode i Oslo, og hadde atelier i Oslo rådhus. Ho mistreivst i hovudstaden og vende heim til Trøndelag våren 1966. Dei siste åra av livet hadde ho eit atelier på loftet i Trondheim katedralskole. Trondheimsfotografen Thor Melhuus tok i 1969 ein mykje brukt serie portrett og studium av ho i arbeid med veven, som var fotografert i dette atelieret. Allereie hausten 1965 hadde ho hatt eit første «bu-oppgjer», og gjeve bort fleire teppe til museum: Teppet Grini, frå fangenskapet til ektemannen, blei gjeve til Trøndelag Kunstgalleri, som ho også tidlegare hadde gjeve mange av hans bilete. Ved same høve fekk Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum fekk 7 teppe.
Ryggen hadde svekka helse dei 4-5 siste åra av livet, og blei for alvor sjuk jula 1969 medan ho vitja dottera Mona i Sverige. Ho døydde til slutt på Regionsjukehuset 2. februar 1970 etter nokre vekers sengeleie. Det siste biletet ho nådde å fullføra stod framleis i veven då ho døydde. Det er eit kvinnehovud, som tydeleg liknar på ho sjølv, mot ein varm raud botn. Ho blei gravlagd ved sida av mannen på Ørland kyrkjegard.
Arven etter Hannah Ryggen
Ekteparet er gravlagt på Ørland kyrkjegard. Etter ønske frå familien er grava vigd lita merksemd.
I 1994 blei det reist eit minnesmerke over Hannah og Hans Ryggen ved Brekstad hamn. Minnesmerket er ein statue utført av Astrid Dahlsveen, og førestiller paret og dottera i ein båt, inspirert av motivet på biletteppet ''6. oktober 1942''.
Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum i Trondheim har den største samlinga av kunsten til Ryggen. Saman med arbeid av Synnøve Anker Aurdal og Benny Motzfeldt har hennar arbeid vore utstilte i den permanente utstillinga til museet Tre kvinner – Tre kunstnere sidan 1998. Museet har hatt store utstillingar om ho i 1970 (minneutstilling), 1994 (jubileumutstilling) og 2008 («Engasjert kunst», saman med Elisabeth Haarr). Ei byste av Hannah Ryggen frå 1962, utført av Edith Aas, finst saman med eit utval teppe i museumsavdelinga Hannah Ryggen-senteret, som blei opna i det nye Ørland kultursenter i februar 2009.
El cóndor pasa
«El cóndor pasa» er ein song frå zarazuelaen El cóndor pasa av den peruanske komponisten Daniel Alonía Robles, skriven i 1913 og basert på ein tradisjonell folkemelodi.
Han er truleg den best kjende peruanske songen verda over på grunn av ein coverversjon med Simon & Garfunkel frå albuma deira Bridge over Troubled Water (1970). Versjonen deira er kalla «El condor pasa (If I Could)». Simon høyrte ein versjon kalla «Pasa del condor» av Jorge Milchberg, som var leiar for gruppa Urubamba, tidlegare kjent som The Incas. Simon vart ven av gruppa gjennom denne songen og enda opp med å turnere med dei. Hans produserte òg det første amerikanske albumet deira.
Simon personleggjorde songen ved å leggje til sin eigen engelske tekst. På Simon & Garfunkel si utgåve er Robles, Milchberg og Simon alle oppført som låtskrivarar.
Seinare same år utgav Perry Como ein coverversjon av Simon & Garfunkel sin engelske versjonen på albumet sitt It's Impossible, medan Julie Felix drog fordel av Simon & Garfunkel si avgjersle om ikkje å gje han ut på singel i Storbritannia. Innspelinga hennar kom på den britiske singelista 15. april 1970 og låg der i elleve veker med nummer 19 som høgaste plassering.
Simon & Garfunkel gav ut versjonen sin på singel i USA.
Historie
I 1913 komponerte Alonía Robles «El cóndor pasa» og songen vart først framført offentleg på Teatero Mazzi i Lima.
Norsk versjon
Eric Aster har skrive ein norsk tekst. På norsk ber den tittelen «Det var ein gong». Eli Tanja har spelt inn songen. Han vart gjeven ut på singlen Columbia GN 1847 i 1970.
Stevo Pendarovski
Stevo Pendarovski er ein akademikar og sosialdemokratisk politikar frå Nord-Makedonia som 12. mai 2019 vart president i landet sitt.
Bakgrunn
Pendarovski vart fødd i Skopje. Han har universitetsutdanning frå St. Kyrill og St. Method-universitetet i Skopje. Han studerte først ved juridisk fakultet og tok bachelorgraden i 1987. I 2006 tok han mastergrad i statsvitskap ved same universitet. Han vart ph.d. i 2008 med ei avhandling om EU sin utanriks- og tryggingspolitikk sett i forhold til små statar.
Karriere
Frå 1998 arbeidde han i innanriksdepartementet, før han frå 2001 til 2004 var tryggleikspolitisk rådgivar for presidenten. Etter ein periode som leiar for valkommisjonen i landet frå 2004 til 2005, var Pendarovski utanrikspolitisk rådgivar for presidenten frå 2005 til 2009. Etter avlagt ph.d.-grad, byrja han i 2008 å arbeida ved University American College i Skopje.
President
I 2014 stilte han til presidentval, men tapte i andre valomgang for Gjorge Ivanov. Han stilte på nytt i presidentvalet i 2019, fekk 42,81 % av stemmene og kom òg denne gangen til andre valomgang. I andre valomgang kjempa han mot Gordana Siljanovska-Davkova støtta av VMRO-DPMNE. Pendarovski er tilhengar av avtalen med nabolandet Hellas som førte til at landet endra namn til Nord-Makedonia. Han såg på avtalen som ein føresetnad for at Nord-Makedonia kunne vera medlem i NATO. Kandidaturet hans vart støtta av det sosialdemokratiske partiet, det albanske Demokratisk union for integrasjon og 29 mindre parti. I andre valomgang fekk Pendarovski 51,66 % av stemmene, mot 44,73 % til Siljanovska-Davkova.
Pendarovski vart innsett som president 12. mai 2019, og tok dermed over presidentembetet etter Gjorge Ivanov.
Hansen Nunatak
Hansen Nunatak er ein markant bikubeforma nunatak, 965 moh, nær enden av Reevesbreen, som ligg oppom midten av isbreen kring 3 nautiske mil nordaust for Mount Larsen og 3 nautiske mil nordvest for Teall Nunatak i Victoria Land i Antarktis. Han vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen i 1901–04. Området vart grundigare utforska av Nimrod-ekspedisjonen,1907–09, som namngav fjellet.
Steinerskolen i Bergen
Bergen har to steinerskular:
Spytting
Spytting er at ein støyter ut spytt frå munnen. Reint teknisk skjer dette når ein person har for mykje spytt i munnhola, eller når ein person har fått i seg noko han eller ho ikkje likar. Handlinga er rekna som ufin og teikn på dårleg folkeskikk.
Fylkesveg 353 i Østfold
Fylkesveg 353 i Østfold går mellom Strømshaug og Berg i Råde kommune. Vegen er 4,9 km lang.
The Green Manalishi
«The Green Manalishi (With the Two Prong Crown)» er ein song skriven av Peter Green og spelt inn av Fleetwood Mac. Han vart gjeven ut som singel i Storbritannia i mai 19790 og nådde tiandeplassen på den britiske singellista.
Konsertversjonar
Ein 13 minuttar lang konsertversjon av «The Green Manalishi» vart spelt inn i februar 1970, før singelen kom ut i mai, men dette vart ikkje gjeve ut før i 1998 på Live in Boston: Remastered.
Songen vart spelt live av dei neste besetningane av Fleetwood Mac med Bob Welch og sidan Lindsey Buckingham på vokal på songen.
Medverkande
Jeremy Spencer skal ikkje ha vore med på innspelinga, men var i studio då Green spelte inn dei skumle hyla mot slutten av songen, i følgje eit intervju med Spencer i Peter Green-dokumentaren «Man of the World».
Judas Priest-versjonen
Heavy metal-bandet Judas Priest spelte inn songen i 1979 for albumet Hell Bent for Leather (den amerikanske versjonen av Killing Machine) og har blitt så identifiserte med dei at mange trur det er ein original Priest-song. Første gongen songen vart gjeve ut verda over var på konsertalbumet Unleashed in the East, som kom året etter. Ei nyinnspeling av songen finst òg som bonusspor på den tyske og australske utgåva av albumet Demolition frå 2001. Bandet spelte songen på Live Aid på JFK Stadium i Pennsylvania i 1985. Denne versjonen er spelt med ein dobbel gitarsolo av Glenn Tipton og KK Downing.
Andre versjonar
Songen er blitt spelt inn av forskjellige andre artistar og band:
Spytting
I folketrua
Spytting vart med tida del av eit magisk rituale, der ein bruka spyttinga for å fordrive vonde makter.
I folketrua vart spytting òg knytt til ulike grader av trollformlar, gjerne til fordriving av sjukdom. I Den yngre Edda høyrer vi korleis æser og vanar saman spytta i ei gryte for å slutte fredspakt etter den store krigen mellom dei.
Ronald Grambo påpeiker at spytt ofte var nytta i sjukdomsterapi, og viser og til Evangeliet etter Markus, der Jesus nytta spytt for å heile ein stum mann. I Johannesevangeliet gjer Jesus det same med ein blind.
Plinius og Galenus omtalar og korleis spytt kan brukast som lækjemiddel. I antikken var det vanleg tru at spytt kunne hjelpe mot ormar og skorpionar, kongro eller padder.
Lyden ein lagar når ein spyttar, har gått over i språket som Tvi, med tida forvanska til Fy. Slik ser ein òg at rituell spytting er knytt til banning.
Bint Jbeil
Bint Jbeil (arabisk بنت جبيل) er den nest største byen i Nabatiye guvernement i Sør-Libanon.
Byen har kring 30 000 innbyggjarar. Det eksakte folketalet er ukjend, sidan Libanon ikkje har utført ei folketeljing sidan 1932.
Historie
Området kring Bint Jbeil har vore busett i tusenvis av år. Arkeologar meiner at festningsbyen En-hazor, som Josvas bok i Bibelen skildrar var busett av Naftalifolket, låg i nærleiken.
Somme historikarar meiner namnet på byen kjem frå eit jemensk namn. Dei hevdar at namnet er knytt til jemenske folk som flytta til Levanten for mange hundreår sidan frå jemenske byar som Jibla, Jabalan Al Ardaba og Jabalan Al Raymah. Andre historikarar hevdar at grunnleggjarane av Bint Jbeil var fønikarar, som kom frå den nordlege libanesiske byen Jbeil (Byblos) Bint Jbeil tyder bokstavleg «dottera til Byblos».
Byen er hovudsakleg busett av sjiamuslimar (90%), medan resten er kristne. Han har vore åstad for valdelege episodar fleire gonger det siste hundreåret.
Bint Jbeil var okkupert av Israel i 1978 under operasjon Litani, og igjen frå 1982 til 2000 under Sør-Libanonkonflikten 1982-2000, då området vart kraftig avfolka. Så mange som 75% av innbyggjarane flytta til andre delar av Libanon. Han var åstad for fleire valdelege åtak på israelske styrkar, mellom anna ei bilbombe utført av Hizbollah den 25. april 1995. Hizbollah tok kontroll over byen då israelarane trekte seg ut av Sør-Libanon.
Som den største byen i området vert Bint Jbeil stundom kalla «Hovudstaden av det frigjorte sør» (av sjiamuslimar) eller «Hizbollah-hovudstaden» (av israelarane) Han vert rekna som eit av sentra med symbolsk historie for Hizbollah.
Fylkesveg 354 i Østfold
Fylkesveg 354 i Østfold går mellom Tomb og Skråtorp i Råde kommune. Vegen er 4,4 km lang.
Åmot kyrkje på Rena
Det har vore kyrkje på Rena sidan mellomalderen, før 1768 lengre nord, ved den gamle prestegarden. Den førre kyrkja vart riven i 1899 og den noverande oppført året etter, men innvigd vart ho fyrst i 1902. Kyrkja er teikna av Henrik Bull og bygda av lafta tømmer i dragestil. Ho vert iblant kalla Tømmerkatedralen.
Interiøret var frå starten prega av jugendstil, men er seinare gradvis tilpassa interiøret frå 1700-talet.
Den tidlegare prestegarden ligg om lag ein kilometer nord for kyrkja.
Heuser Nunatak
Heuser Nunatak er ein liten nunatak som ligg 3 nautiske mil sør for Mount Phelan og markerer sørenden av Emlen Peaks i Usarp Mountains i Antarktis. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Charles M. Heuser, ein biolab-teknikar ved McMurdo-basen i 1966–67.
Prince Tagoe
Prince Tagoe, er ein ghanesisk fotballspelar som i 2011 spela som spiss for Partizan i den serbiske fotballigaen, på lån frå Hoffenheim i tysk Bundesliga, og for det ghanesiske landslaget.
Tagoe vart seriemeister i Ghana i 2005 med Accra Hearts of Oak, og vart toppskårar i den ghanesiske eliteserien den same sesongen. Han var med i Ghana sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte tre av Ghana sine fem kampar.
Djuphavsslette
Ei djuphavsslette er ei undervasslette på djuphavsbotnen, vanlegvis i djupner på mellom 3000 og 6000 m. Ho ligg generelt mellom foten av kontinentalfoten og ein midthavsrygg. Djuphavsslettene dekkjer meir enn 50 % av jordoverflata. Dei er av dei flataste, glattaste og minst utforska områda på jorda. Djuphavsslettene er eit av hovudelementa i havbassenga, og i tillegg til slettene finn ein som regel midthavsryggar, djuphavsåsar, djuphavsgroper og subduksjonssoner.
Djuphavsslettene vart ikkje rekna som eigne fysiografiske trekk ved havbotnen før seint i 1940-åra, og fram til nyare tid har dei ikkje vorte systematisk utforska. Dei er dårleg bevarte i det sedimenetære arkivet, fordi dei som regel blir slukt av subduksjonsprosessar. Djuphavsslettene oppstår ved at havbotnen spreiar seg (platetektonikk) og smelting av den lågare havskorpa. Magma stig opp frå astenosfæren (eit lag i den øvre mantelen) og når dette basaltiske materialet når overflata i midthavsryggane, vert det danna ny havskorpe. Desse vert dradd til sides av havbotnen som spreiar seg. Djuphavssletter hadde opphavleg ei ujamn flate, men har vorte dekte av finkorna sediment, hovudsakleg leire og og silt. Mykje av desse sedimenta er avsett av turbidittstraumar som har vorte kanalisert frå kontinentalmarginar langs submarine canyonar ned til djupare vatn. Resten av sedimenta består hovudsakleg av djuphavssediment. Metallisk knollar er vanlege i somme område av slettene, med forskjellige konsentrasjonar av metall, som mangan, jarn, nikkel, kobolt og kopar. Desse knollane kan vere viktige ressursar for framtidig gruvedrift.
1683 Castafiore
1683 Castafiore er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. september 1950 av Sylvain Julien Victor Arend ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Lisbeth Korsmo
Lisbeth Korsmo, fødd Lisbeth Berg, var ein norsk idrettsutøvar frå Oslo. Ho deltok lenge i skeisesport og vann OL-bronse på 3000 meter i 1976, og var elles ei tid aktiv i sykkelsport. Skeiseløpar Korsmo var i alle år medlem i Oslo Idrettslag, i sykling representerte ho Ullensaker Cykleklub.
Lisbeth Korsmo vart sju gongar norsk meister i firkamp på skeiser i tida 1971-78, dessutan vann ho sprint-NM i 1971 og perioden 1974-78. Frå 1966 til 1978, tretten noregsmeisterskap i firkamp på rad, vart ho anten nummer ein eller to. I nesten alle desse meisterskapane kjempa ho og Sigrid Sundby om kven som skulle få NM-laurbærkransen.
Berg/Korsmo deltok i 25 internasjonale meisterskap, omframt tre olympiske vinterleikar. Vinteren 1971 enda ho på femteplassen både i skeise-EM og i VM i firkamp. Under Vinter-OL 1976 i Innsbruck vart ho nummer fire på 1500-meteren, før ho på 3000 meter vart den fyrste norske kvinnelege OL-medaljøren på lengdeløpsskeiser. Med sluttida 4.45,24 var Korsmo ein fattig hundredels sekund bak sølvvinnaren og fem små hundredelar bak olympiameister Tatjana Averina frå Sovjetunionen som kom i mål på 4.45,19. Ho la bort konkurranseskeisene i 1980.
Gallipoli i Italia
Gallipoli er ein hamneby og ein kommune i provinsen Lecce i regionen Puglia i Italia. Kommunen har 20 000 ibuarar (2012) og eit areal på 40,4 km².
Lisbeth Korsmo
I 1981 tok Korsmo heim NM-gullet i landevegssykling.
Gallipoli i Italia
Hamnebyen Gallipoli ligg ved Tarantobukta. Han består av gamlebyen, bygt på ei kalksteinsøy, og den nye byen, bygt på fastlandet. Næringslivet er i fyrste rekke basert på fiskeri og turisme.
Byen vart grunnlagd av greske nybyggjarar som Kallipolis, og var såleis del av Magna Graecia. Romarriket erobra byen i 266 f.Kr., på 1000-talet e.Kr. vart han normannisk.
Fylkesveg 355 i Østfold
Fylkesveg 355 i Østfold går mellom Huseby i Fredrikstad kommune og Holmesvingen i Råde kommune. Vegen er 5,5 km lang.
Lick-observatoriet
Lick-observatoriet er eit astronomisk observatorium, eigd og drive av University of California. Det ligg på toppen av Mount Hamilton i Diablofjella like aust for San Jose i California.
Lick-observatoriet er det første permanente observatoriet på ein fjelltopp i verda. Observatoriet vart bygd mellom 1876 og 1887, etter ei gåve frå James Lick på $700 000 (kring 22 millionar i 2014-dollar). Lick vart sidan gravlagd på staden der det framtidige teleskopet stod.
Viktige oppdagingar
Himmellekamar som vart oppdaga ved Lick-observatoriet:
Glens of Antrim
Glens of Antrim (gælisk Gleannta Aontroma), lokalt berre kalla The Glens, er eit område i County Antrim i Nord-Irland. Det består av ni dalar som strekkjer seg ut frå Antrim-platået mot kysten. Dalane har status som area of outstanding natural beauty og er ein stor turistattraksjon i området. Dei største byane i dalane er Ballycastle, Cushendun, Cushendall, Waterfoot og Carnlough.
Dei ni dalane er frå nord til sør Glentaisie, Glenshesk, Glendun, Glencorp, Glenaan, Glenballyeamon, Glenariff, Glencloy og Glenarm.
Rudolf Steinerskolen i Bergen
Rudolf Steinerskolen i Bergen er ein steinerskule på Paradis i Bergen med 13 klassetrinn, frå fyrste til trettande klasse.
Skulen vart skipa i 1929 med ein fyrsteklasse i ein privat villa i Kalvedalsveien i 1929 i Bergen, med Borghild Tunold som lærar. I 1933 flytta skulen inn i ein gamal villa på Seiersbjerget, i 1935 til større lokale i Vestre Torvgate i Bergen sentrum, ein leigegard utan eigen skuleplass, og i 1954 til eit innkjøpt hus i Villaveien 5 på Nygårdshøyden i Bergen sentrum, som vart ombygd til skule.
I 1969 kunne skulen flytte inn i eigne skulebygg på den noverande adressa i Rieber Mohnsvei på Paradis sør for Bergen sentrum, og vart utvida til òg å ha ungdomsskule. I 1982 kom det til enda eit nybygg på dette området, og 2004 enda eitt, no for vidaregåande trinn og administrasjonen.
Bakgrunnsstoff
Internettsida for Rudolf Steinerskolen i Bergen
Eduard Dallmann
Eduard Dallmann var ein tysk kvalfangar, handelsmann og polarutforskar.
I perioden 1872–74, då kvalbestanden minka kraftig i Ishavet, vart Dallmann gjeve i oppdrag å utforske Sørishavet med skuta «Grönland». Føretaket hadde avgrensa suksess med omsyn på kvalfangst, men Dallmann gjorde i løpet av ekspedisjonen mange oppdagingar rundt det antarktiske kontinentet. Dei viktigaste oppdagingane var Bismarcksundet og kartlegginga av Anvers Island, Brabant Island, Liège Island og Wilhelm Archipelago. Den 1. mars 1874 vitja han King George Island i øygruppa Sør-Shetlandsøyane, der han oppførte ein plakett til minne om ekspedisjonen. Plaketten er oppført på lista over historiske stader og kulturminne i Antarktis.
1875-sesongen tilbrakte han som ekspert på kvalfangstfelta i Davissundet og Baffinbukta, framleis ombord i «Grönland».
Mellom 1877 og 1884 gjorde Dallmann på vegne av den russiske finansmannen baron Ludwig von Knoop årlege forsøk på å frakte varer til Obbukta og Jenisejbukta i byte mot korn og andre varar som vart frakta på lekterar nedover dei store sibirske elvane. På grunn av dei vanskelege istilhøva Karahavet lukkast han berre i fire av sju forsøk. Til slutt innstilte von Knoop det vanskelege føretaket for å redusere tapa sine. Trass i fiaskoen hadde Dallmann fått eit sjeldan høve til å utforske mange øyar og kyststrekningar i Karahavet som få europearar hadde sett.
Etter å ha forlate dei arktiske farvatna for godt, vart Dallmann kaptein på dampskipet «Samoa» i 1884. Fartøyet hans førte den vitskaplege ekspedisjonen til Otto Finsch til den til då lite utforska nordkysten av Ny-Guinea.
Mellom 1887 og 1893 fortsette han å utforske nordkysten av Ny Guinea på vegne av Det tyske Ny-Guinea-kompaniet. Mange øyar og sund i området vart namngjeven av han i denne perioden.
Kjelder
''
Ørkenen Sur
Ørkenen Sur viste til ein stad i Brooklyn der arbeids- og bustadlause skandinavar, sæleg nordmenn, og andre heldt til på 1920- og 1930-talet. «Ørkenen Sur» var ein lut av ei søppelfylling i Red Hook i Brooklyn der folk levde i skur bygd av det som var å finne av høveleg materiale, som tjørepapp, oljefat som kunne hamrast ut til plater og liknande. Det var for det meste sjømenn utan hyre som budde her på 1920-talet. Dei blei først råka av nedgangen i internasjonal skipsfart i 1921. Etterkvart sende den store depresjonen fleire folk ut i armoda, og fleire folk kom til. På det meste kunne opp til 500 bustadlause halda til på søppelfyllinga.
Det var bymisjonæren Karl Holm frå Gjesdal som sette namnet «Ørkenen Sur» på kolonien, med tilvising til israelittane si ørkenvandring i Bibelen. Holm gjorde ein stor innsats for utstøytte og fattige nordmenn som budde i Ørkenen Sur. I perioden 1926 til 1934 vitja han kolonien 307 gonger, og samla inn pengar til støtte for dei som budde der. Andre som engasjerte seg for å hjelpa slumbuarane var Andreas Nilssen Rygg, redaktør for Nordisk Tidende frå 1912 til 1929, og boksaren Peter «Pete» Olai Sandstøl frå Moi.
Nordmenn som budde i «Ørkenen Sur» fekk ikkje støtte frå amerikanske styresmakter, ettersom dei ikkje var amerikanske statsborgarar. Noreg nølte også med å gje dei hjelp, men etterkvart fekk ein del av dei hjelp til å venda heim.
I 1934 blei slumbyen riven. Alle som budde her måtte registrera seg og fekk eit tilskott på 21 dollar i månaden, slik at dei kunne skaffa seg ein betre stad å bu. På området er det i staden laga park og idrettsplass.
Songen London Town
Soge
Songen vart skriven av Paul McCartney og Denny Laine i Perth i Australia seint i 1975 under verdsturneen deira. Paul McCartney syng solovokal, medan Linda McCartney og Laine syng korvokal. Songen nådde 39. plassen på Billboard Hot 100-lista, 43. plassen i Canada og 60. plassen i Storbritannia. «London Town» nådde òg 17. plassen på den amerikanske Easy Listening-lista.