cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valle d'Aosta
Historie
Dei første innbyggjarane i Aostadalen var keltarar og ligurarar. Den romerske republikken erobra regionen frå dei lokale salassarane om lag år 25 fvt. og grunnla Augusta Praetoria (Aosta) for å sikre strategiske fjellovergangar, som dei utbetra med bruer og vegar. Etter Romarriket sitt fall klarte den høgtliggande dalen og stort sett halde sjølvstyre, særleg sidan området meir eller mindre var isolert om vinteren, men dei vart likevel delvis styrt av gotarar og langobardar i periodar, så av burgundiske kongar på 400-talet, etterfølgt av frankarar som tok over det burgundiske kongedømet i 534. Då kongedømet deira vart delt av Karl den store i 870 danna Aostadalen ein del av Kongedømet Lotharingia i Italia. Eit tiår seinare vart dette vidare delt opp og Aostadalen vart ein del av Kongedømet Øvre Burgund, som vart slått saman med Kongedømet Arles — utan at noko av dette hadde stor innverknad på livet i Valle d'Aosta.
Færøysk morfologi
Adverb
Adverb kan brukast til å gje ei meir detaljert skildring og kjem etter eit verb:
Valle d'Aosta
Historie
I 1031-1032 fekk Umberto Biancamano, grunnleggjaren av Huset Savoie, tittelen greve av Aosta av keisar Konrad II av den frankiske linja og bygde seg sjølv ei festning ved Bard. Region vart delt mellom solide borger og i 1191 såg Thomas I av Savoio det nødvendig å gje kommunane ein Carta delle Franchigie («Fridomspriviliegium») som tok vare på sjølvstende deira og rettane vart strengt forsvart fram til 1770, då dei vart oppheva for å knyte Aosta nærare Piemonte. Rettane vart derimot gjeve tilbake etter napoelonstida. På midten av 1200-talet gjorde Keisar Fredrik II Grevskapet Aosta om til eit hertugdøme, og hæren deira bar ei oppreist løve i Savoiehæren fram til samlinga av Italia i 1870. I mellomalderen var regionen sterkt føydal og borgene, som Challant-familien si i Gressoneydalen, pregar framleis landskapet. På 1100- og 1200-talet vart det tysktalande samfunnet Walser oppretta i Gressoney, og nokre kommunar har framleis ein Walseridentitet i dag.
Regionen vart verande ein del av Savoie, bortsett frå ein periode med fransk okkupasjon frå 1539 til 1563. Som ein del av Kongedømet Sardinia vart det ein del av Kongedømet Italia i 1861.
Under Mussolini regionen «italianisert» og folk vart flytta til Piemonte og italiensktalande arbeidarar til Aosta. Dette flytta region mot separatisme og Aosta fekk sjølvstyre i 1948.
Donetsk i Ukraina
Donetsk (ukrainsk Донецьк, russisk Доне́цк), tidlegare Juzovka, Staline, Stalino, er ein stor by aust i Ukraina ved elva Kalmius. Etter folketeljinga i 2001 er det den femte største byen i Ukraina, rett bak Dnipropetrovsk og Odessa. Byen er hovudstad og delar namn med Ukrainas mest folkerike oblast. Sidan 2014 er han kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk, der han er hovudstad.
Den walisiske forretningsmannen John Hughes tufta eit stålverk og kolgruver her i 1869, og byen vart opphavleg kalla Juzovka (Юзовка) etter Hughes. I sovjettida vart stålindustri i byen utvida. I 1924–1931 fekk byen namnet Stalino (Сталино), etter Josef Stalin, men under destaliniseringa endra han igjen namn til Donetsk, etter elva Donets, som renn gjennom byen. I 1932 vart byen senteret i Donetsk oblast. I dag er byen framleis eit stort kol- og stålsenter i Ukraina.
Administrativt er han sentrum i Donetsk oblast, medan han historisk var uoffisiell hovudstad og den største byen i den store økonomiske og kulturelle regionen Donetsbekkenet (Donbass). Donetsk er eit stort senter for økønomi, industri og vitskap i Ukraina med mange føretak og kompetansearbeidarar. Donetsk var ein av dei ukrainske vertskapsbyane for UEFA Euro 2012.
Geografi og klima
Donetsk ligg i steppelandskapet i Ukraina, omgjeve av spreidde skogområde, åsar (sidetippar), elvar og innsjøar. Like nord for byen er det jordbruksområde. Azovhavet ligg 95 km sør for Donetsk og er eit populært fritidsområde for innbyggjarane i Donetsk. Eit stort jordbruksområde ligg kring byen.
Byen strekkjer seg 28 km frå nord til sør og 55 km frå aust til vest. To vassreservoar ligg nær byen og fem elvar renn gjennom byen, mellom anna Kalmius.
Donetsk har eit moderat kontinentalklima. Middeltemperaturen er −5 °С i januar og 18 °С i juni. Det er i snitt 162 nedbørsdagar i året og årsnedbøren er 556 millimeter.
Midsund
Midsund er ein tettstad i Molde kommune i Møre og Romsdal. Tettstaden ligg på Otrøya og har. Han var administrasjonssenteret og den einaste tettstaden i den tidlegare kommunen Midsund.
Midsund sentrum har fleire servicefunksjonar. Her er det postlokale, folkeregister, likningskontor, fiskerirettleirar, folkebibliotek og helsesenter. Innan privat tenesteyting er det me.a. bensinstasjon, kolonialbutikkar, klesforretning, frisør, bank, taxisentral, elektrisk forretning, husflidsforretning, blomster- og gåveforretning, sportsforretning og kafear.
Kommunen har ledig industri- og serviceareal i Stormyra industriområde. Der er det òg djupvasskai og lagerplass for kjølecontainerar.
Det går veg kring Midøya og Otrøya med brusamband mellom, og vidare bru til Dryna gjennom fylkesveg 668. Der er det ferjesamband med Brattvåg og vidare veg til Ålesund.
Tokke kraftverk
Det er installert fire francisturbinar på totalt 430 MW, og midlere årsproduksjon er på 2 140 GWh. Magasinet Vinjevatn blir mellom 466 og 462 moh, og det får vatn frå Vinje kraftverk. Bygginga av kraftverket blei delfinansiert med lån i Verdsbanken.
Øystein II av Noreg
Øystein II Haraldsson var konge av Noreg frå om lag 1142 til 1157. Han var gift med den norske dronning Ragna Nikolasdotter. Han var fødd om lag i 1125 og døydde i 1157.
Øystein II Haraldsson var son av kong Harald IV Gille, og vart teken til konge i 1142 saman med brørne Sigurd II Munn og Inge I Krokrygg. Øystein fall saman med broren Sigurd Munn då dei prøvde å ta livet av broren, kong Inge I Krokrygg.
I borgarkrigstida var det vanleg at fleire kongssøner kjempa mot kvarande om makta i Noreg.
Sveinn Björnsson
Sveinn Björnsson var medlem av bystyret i Reykjavik frå 1912 og var leiar for dette i tidsrommet 1918-1920.
Den tyske okkupasjonen av Danmark 9. april 1940 førte til vidare sjølvstyre for Island som ikkje lenger hadde samband med Danmark på grunn av krigen. Björnsson vart vald av Alltinget til islandsk regent tre gonger frå 1941 til 1943, og han hadde i den stillingen det same myndet som kong Christian X av Danmark hadde hatt.
Då Island vart republikk 17. juni 1944, valde Alltinget han til den første presidenten i landet. Dette embetet hadde han frå 1944 til 1952, og han vart attvald utan motkandidat i 1945 og 1949. Han døydde i Reykjavík vel eit år før den andre presidentperioden hans var ute.
Harumi Kori
Harumi Kori er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Vissel Kobe.
Meridianbukk
Meridianbukk er ei bille i trebukkfamilien. Arten førekjem i Europa nord til Sør-Skandinavia og vest i Sibir, og går hovudsakleg på lauvtre. I Noreg er han truleg tettast knytt til eik, og reknast som sjeldan - berre 4 av totalt 35 funn av arten er gjort etter 1980.
Levesett
Dei forpuppar seg oftast i jorda, og utviklingstida er minst to år. Vaksne biller er ofte å finna på blomar.
Bårdsson
Bårdsson (òg stava Baardsson, Bårdson eller Baardsen) er eit patronymikon (farsnamn), som opphavleg tyder son av Bård. Namnet Bårdsson vert òg nytta som etternamn og slektsnamn.
Sjøpattedyr
Sjøpattedyr eller marine pattedyr er pattedyr som er store delar av livet i vatn. Dei viktigaste slaga er ordna Cetacea, som omfattar kvalar og delfinar, Sirenia eller sjøkyr, og rovdyr-underordna Pinnipedia med selar og sjøløver. Også isbjørn og sjøoter kan bli rekna som sjøpattedyr.
Det finst sjøpattedyr i alle hav, men dei er særleg viktige i Arktis, der dei lenge utgjorde livsgrunnlaget for menneske.
Dei skil seg frå dei fleste andre dyra i havet ved at dei er varmblodige. På den andre sida skil dei seg frå landlevande pattedyr ved at kroppane deira er meir straumlinjeforma, dei har eit isolerande spekklag og/eller svært tjukk pels, og dei kan lukka nasebora når dei dykkar. Fleire av sjøpattedyra har mist pelsen, og har i staden glatt eller skrukkete hud med feitt under.
Levesett
Dei fleste sjøpattedyr utviklar seg seint og har lang levealder. Det tar fleire år før dei er kjønnsmogne og dei får få ungar som følgjer mora lenge.
Søvn er eit problem som sjøpattedyr har løyst på ulike måtar. Dei som lever all si tid i vatn må likevel opp til overflaten ganske ofte for å pusta. Kvalar løyser dette ved at berre ein hjernehalvdel søv om gongen; manatar ved å sova i 15-20 minutt før dei går opp for å ta luft.
Dyra har lett for å flytta på seg og vandrar gjerne over store avstandar, på leit etter mat eller betre temperaturar. Kvalar migrerer til dømes til kalde vatn for å få tak i mat og til varmare område for å føda ungar.
Utvikling
Ein reknar med at dyr frå ordnane Sirenia og Cetacea gjekk tilbake til havet for 50-55 millionar år sidan. Sjøoteren har levd langs kysten i rundt 5 millionar år og havlevande isbjørnar har eksistert i minst 100.000 år.
Det er blant sjøpattedyra me finn dei største vesena i havet. Medan blåkvalen er det største av alle dyr me kjenner til, høyrer òg mange av dei andre kvalane med til dei største dyra i verdshava.
Gildeskål gamle kyrkje
Gildeskål gamle kyrkje er ei mellomalderkyrkje i Gildeskål kommune i Nordland. Kyrkja skal vere bygd på 1100-talet, ho er i enkel stil med romanske bogar. Ho vart sterkt brannskadd i 1710 og året etter fekk ho eit tverrskip og fekk utforming og storleik som i dag. Alt interiør med preikestol, andre stolar, dåpsbur og benker er frå 1700-talet. På første del av 1900-talet var gamalkyrkja vanskøytt, men vart restaurert i åra 1936–1937 og i perioden 1953–1962. I dag er kyrkja tatt godt vare på, med utsøkt 1700-talsinteriør.
Ut frå typen av mur i kyrkjeveggene trur ein at kyrkja vart bygd på andre halvdel av 1100-talet og gjerne etter 1170 som var året då erkebiskop Thomas Becket av Canterbury døydde. Men det finst òg ein teori om 1130 som byggjeår. Årstalet 1130 har vore knytt til ei segn om at kong Øystein I Magnusson lét byggje to kyrkjer i nord og at Gildeskål kyrkje kan vere ei av desse. Teorien passer best saman med ein annan ikkje-stadfesta teori om opphav av namnet Gildeskål (Gildiskáli) som ein stad med ei skål eller hov for gilder, altså ein samlingsplass, eit festhus. Plassen kyrkja står på ligg berre få hundre meter frå ei god naturleg hamn.
Nokon trur namnet Gildeskål har eit samisk opphav med tydinga søkk i terrenget.
Klenodie i kyrkja inkluderer eit døypefat frå pomorhandelen og eit originalmanuskript av Elias Blix.
Mannose
Mannose (kjemisk formel C6H12O6) er eit monosakkarid og ein aldoheksose. Det finst som kvite eller fargeløyse krystallar med smeltepunkt på 132 °C.
Mannose finst i planteriket som del av nokre polysakkarid (mannan) og glykosid (mannosid).
1346 Gotha
1346 Gotha er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eunomia. Han blei oppdaga den 5. februar 1929 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Zeiningen
Zeiningen er ein kommune i distriktet Rheinfelden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 342 meter over havet.
Ägelsee er ein liten innsjø og naturreservat i kommunen.
Samora Machel
Samora Moisés Machel var frå 1975 til 1986 den fyrste presidenten i republikken Mosambik. Han omkom då presidentflyet styrta i eit fjellområde nord i Sør-Afrika.
Oppvekst
Machel var fødd i ein landsby i Gaza-provinsen i det sørlege Mosambik, fram til 1975 ein portugisisk koloni. Etter å ha gått på ein katolsk misjonsskule til han var 17 år, fekk han høve til å utdanne seg til sjukepleiar og arbeidde dei neste åra i helsestellet.
Frigjeringskamp
Machel rømde frå Mosambik til Tanzania då han i 1963 fekk greie på at han var ettersøkt av det hemmelege politiet (PIDE). Etter å ha fått militær opplæring i Algerie i regi av frigjeringsrørsla FRELIMO, reiste han i 1964 tilbake til Mosambik og slutta seg til den ganske nystarta frigjeringshæren. Machel steig snøgt i gradane, og då FRELIMO-leiaren Eduardo Mondalane vart drepen gjennom ei brevbombe i 1969, tok Machel og to andre styringa i rørsla. I 1970 vart han vald til president i FRELIMO, som var på militær frammarsj i den nordlege delen av kolonien. Etter at diktaturet vart avskaffa i Portugal våren 1974, nekta FRELIMO og Machel å inngå noko slags kompromiss med dei nye makthavarane.
President
Den 25. juni 1975 vart Machel innsett som det sjølvstendige Mosambiks fyrste president. Han nasjonaliserte straks all grunn, ingen person fekk eige jord. Også skulane og sjukestellet vart nasjonalisert. I 1977 erklærte FRELIMO at ein ville fylgje eit marxistisk-leninistisk program, bygde på alliansen mellom arbeidarar og bønder. Under Machel var Mosambik ein sosialistisk eittpartistat med nære band til Sovjetunionen, Folkerepublikken Kina og Aust-Tyskland, men ikkje utan kontaktar med stormakter i Vestverda. Gjennom det meste av Machels styringstid låg fiendslege makter som Sør-Afrika og Sør-Rhodesia i strid med Mosambik.
Død
Den 19. oktober 1986 var Samora Machel på veg heim frå eit internasjonalt møte i Malawi, då presidentflyet krasjlanda i Lebombofjella nær Mbuzini i Sør-Afrika, like ved grensa til Mosambik og Swaziland. Ni av dei 34 ombord overlevde, president Machel og fleire mosambikiske regjeringmedlemer var mellom dei som omkom. Flystyrten vart mykje omdiskutert, mellom anna vart det spekulert om han kunne skuldast sabotasje regissert av det sørafrikanske apartheidregimet.
Biscoe Islands
Biscoe Islands er ei øygruppe i Antarktis. Dei største øyane er Renaud, Rabot, Lavoisier (kalla Serrano av Chile og Mitre av Argentina) og Watkins. Dei ligg alle parallelt til vestkysten av Graham Land og strekkjer seg om lag 80 nautiske mil frå nordaust til sørvest. Dei er kalla opp etter John Biscoe, leiaren av ein britisk ekspedisjon som utforska øyane den 17. og 18. februar 1832.
Svanøy
Svanøy er den sørlegaste og frodigaste øya i Kinn kommune. Her finn ein planter og tre ein vanlegvis ikkje finn på Vestlandet, til dømes kristtorn.
Historia til øya er mangfaldig og går langt attende i tida. I førre hundreåret var Svanøy det viktigaste senteret i regionen, med stor aktivitet på eksport og skipsfart. Over 100 mann arbeida i kopargruvene, haugianarane var storprodusentar av salt, her vart det bygd skip og drive storgard. Her finn ein eit steinkors reist til ære for Heilag-Olav og ein offerplass frå vikingtida. Namnet Svanøy har øya fått etter biskop Hans Svane som eigde Svanøy Hovudgard 1662–85.
Rangers FC
Rangers Football Club er ein fotballklubb i Glasgow i Skottland som speler i Scottish Premiership. Klubben vart skipa i mars 1872.
Rangers var ein av dei ti klubbane som grunnla den skotske fotballigaen. Fram til 2012 spela klubben alltid i toppdivisjonen. I 2012 gjekk 'The Rangers Football Club Plc' konkurs. Alle verdiane i det konkursråka selskapet, inkludert Rangers FC, vart kjøpt av eit nystarta firma. Der nye selskapet tok over medlemskapen i det skotske fotballforbundet, tidsnok til at Rangers FC kunne delta i tredje divisjon frå sesongstart 2012/13.
Rangers har vunne fleire seriemeisterskap enn nokon annan fotballklubb i verda, i alt 55 ligatitlar. Klubben har vorte skotske cupmeistrar 33 gongar, samt 27 gongar sigra i den skotske ligacup-finalen. Rangers var den fyrste britiske klubben som nådde finalen i ei UEFA-turnering. Laget vann Cupvinnarcupen i 1972 med 3-2 over Dynamo Moskva, etter å ha tapt finalane i same turneringa både i 1961 og 1967. I 2008 møtte Rangers den russiske laget Zenit St. Petersburg i finalen i UEFA-cupen med anslagsvis 200.000 reisende tilhengere.
Klubben spelar heimekampane på Ibrox Stadium, ei bane som ligg sørvest i Glasgow. På Ibrox opptrer laget i blå trøyer og kvite bukser. Rangers har sidan slutten av 1800-talet hatt ein strid rival i Celtic FC. Kampane mellom dei to Glasgow-klubbane går under nemninga Old Firm.
Caio Júnior
Caio Júnior var ein brasiliansk fotballspelar og -trenar.
Han har trena Vissel Kobe.
FA-cupfinalen i fotball 1978
FA-cupturneringa i fotball 1978 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 6. mai 1978. 100 000 tilskodarar såg Ipswich Town sine 12 utvalde spelarar vinne klubbens aller fyrste FA-pokal etter siger 1-0 mot London-laget Arsenal FC.
Kampen
Ipswich sitt historiske vinnarlag bestod: Paul Cooper, George Burley, Allan Hunter, Kevin Beattie, Mick Mills (kaptein), Roger Osborne, Brian Talbot, John Wark, Paul Mariner, David Geddis, Clive Woods, og innbytaren Mick Lambert som fekk Osborne sin plass straks etter han skåra sigersmålet.
Arsenal sitt lag bestod av: Pat Jennings, Pat Rice (kaptein), Sammy Nelson, David Price, David O'Leary, Willie Young, Liam Brady, Alan Sunderland, Malcolm Macdonald, Frank Stapleton og Alan Hudson. Graham Rix kom inn for Liam Brady i det 65. minutt.
Domaren heitte Derek Nippard
Magnetventil
Ein magnetventil eller ein solenoidventil er ein hydraulisk eller pneumatisk retningsventil som er styrt av ein elektromagnet. Når magneten får tilført spenning, skiftar magnetventilen stilling.
Verkemåte
Retningsventilen heng saman med ein stålsylinder, ved sida av ein spole (magnetventilen). Når spolen får straum, vil sylinderen verta påverka av magnetfeltet, og flytta seg mot spolen. Då tek han retningsventilen med seg, slik at ventilen skiftar stilling. Når magneten ikkje lenger er aktivert, vil ei fjør stilla retningsventilen attende.
Portar
Ein magnetventil har minst to portar. Ein 2-ports magnetventil kan berre anten lukka eller opna for det mediet som flyt gjennom han. Har han tre portar, er to av dei utgongsportar. Ventilen vil då skifta mellom dei to.
2-ports magnetventilar er vanlege å bruka i sentralvarmeanlegg. Elektromagneten reagerer då på det elektriske signalet frå ein termostat.
3-ports magnetventilar vert gjerne brukt i pilotventilar, som styrer større ventilar i eit prosessanlegg. Eit styresignal, til dømes frå eit PLS-system eller eit anna automatisert system aktiverar magneten, og magnetventilen skiftar stilling. Då slepp han igjennom luft til prosessventilen, som skiftar stilling. Når magneten ikkje lenger har signal, vil han stengja tilførselen og sleppa ut trykket til prosessventilen, slik at denne skiftar stilling att.
Ballblombukk
Ballblombukken er ei bille i trebukkfamilien. Han er utbreidd over heile Eurasia frå Mellom-Europa til Japan. Han førekjem òg i Noreg, der han kan vera lokalt vanleg frå Hedmark til Finnmark. Utbreiinga hans er ganske austleg her i landet.
Levesett
Ballblombukken har fått namnet sitt fordi han er mest karakteristisk når ein finn han på blomane til ballblom. Arten vitjar òg mange andre slags blomar. Vertsplanten er tilmed ein urtevekst; han går hovudsakleg på skogstorkenebb (Geranium sylvaticum). Dei vaksne billene legg egga sine ved rota til planten, og larvane gneg på røter og rhizom; først innanifrå og seinare frå utsida. Det er òg kjend at han har gått på furu og bjørk.
Forpuppinga skjer i jorda. Det er registrert store geografiske skilnadar i tidspunkt for forpupping og klekking i dei ulike delane av utbreiingsområdet.
Patrick Henry
Patrick Henry var ein amerikansk politikar og fridomskjempar. Henry var son av ein skotsk utvandrar og i 1760 vart han sakførar i heimstaten Virginia. I dette embetet utmerka han seg snøgt som ein dugeleg orator, og skapte seg eit omdøme ved å forsvare skattebetalarane sine interesser i ein rettssak om løningar for prestestanden. I 1765 vart han medlem av den lovgjevande forsamlinga Virginia, og som ein uforsonleg motstandar av den såkalla stempellova, som var ei britisk skattlegging av koloniane, vart han snart leiar for forsamlinga. Det var etter initiativ frå Patrick Henry at den lovgjevande forsamlinga i Virginia fordømde skattlegging utan politisk representasjon som eit trugsmål mot koloniane sin fridom.
Henry gjekk saman med Thomas Jefferson inn for at dei tretten koloniane skulle stå saman i opposisjon til Det britiske imperiet, og Henry spelte ei viktig rolle på kongressen i Philadelphia i 1774 som representant for Virginia. I 1775 føreslo han at Virginia laut opprette ein hær og bu seg på militær konfrontasjon, og heldt i denne samanhengen ein vidgjeten tale han runda av med orda Give me Liberty or give me Death! (no. gjev meg fridom eller gjev meg døden!). I 1776 vart han vald til den fyrste guvernøren av Virginia, og sat seinare ein andre periode i embetet.
Under striden om forfatninga av delstatane i 1788 gjekk Henry inn for dei einskilde statane sine rettar, men tok i sine seinare år eit meir føderalistisk standpunkt.
1347 Patria
1347 Patria er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. november 1931 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Språkteigen
Språkteigen er eit radioprogram som vert sendt på NRK P2 kvar måndag kl. 9.03 og kvar sundag kl. 9.30 og 19.03. Programmet tek føre seg spørsmål som dreier seg om norsk språk og språkbruk. Programleiar i 2010 er Gøril Grov Sørdal.
Språkteigen avløyste programmet Språkrøret, som gjennom fleire år var leidd av Olav Vesaas med Finn-Erik Vinje som fast medarbeidar.
Arvid Hanssen
Arvid Hanssen var ein norsk forfattar frå Senja, og statsstipendiat frå 1993. Hanssen var fødd i Vika i Lenvik.
Hanssen var ein folkekjær diktar som blant anna fekk fleire av dikta sine tonesette av Tove Karoline Knutsen, og for eksempel Kom sommarvind blei ein retteleg slager.
I tillegg til dikt skreiv han mange barnebøker med handlinga lagt til nordnorske miljø, på 70-talet kom dei ut på Norsk Barneblads forlag, seinare på J.W. Cappelens forlag. Den første vaksenromanen hans kom i 1981, Søsken på Guds jord. Romanen blei filmatisert av Laila Mikkelsen i 1983 med Anneli Drecker i ei hovudrolle.
Hanssen brann for å betre kåra til dei svakaste i samfunnet, særleg dei psykisk utviklingshemma, og det kjem tydeleg fram i fleire av bøkene hans, blant anna i romantriologien Søsken på Guds jord, Håpet har sterke hender og Englebrød. Bøkene hans har blitt omsette til dansk, svensk og samisk.
Arvid Hanssen nytta nynorsk i alle barnebøkene sine, mens romanane er skrivne på bokmål. Dikt- og visesamlingane er skrivne på dialekt. Han fekk Nynorsk barnelitteraturpris for dei to bøkene Kaldt hav og Den store båra, og Språklig samlings litteraturpris i 1989.
Arvid Hanssen var statsstipendiat frå 1993.
Lenvik kommune har kalla ein plass opp etter forfattaren, Arvid Hanssens plass. Han ligg utanfor Lenvik kulturhus på Finnsnes. Her er det reist ei byste av Hanssen.
Hausten 2007 kom biografien ''Arvid Hanssen. En biografi om min far'' (Cappelen forlag), skriven av sonen Arne Ivar Hanssen.
Stor kortvengjebukk
Stor kortvengjebukk (Necydalis major) er ei bille i trebukkfamilien. Han er Noregs einaste art i underfamilien Necydalinae, og finst her langs kysten frå Aust-Agder til Troms. Elles er han å finna i tempererte og kjølige skogar frå Europa til Kina og kanskje Japan.
Norsk raudliste reknar den store kortvengjebukken som nær trua (NT). Dette har å gjera med at det fort kan bli vanskeleg for arten å finna egna trevirke å legga egg i.
Levesett
Stor kortvengjebukk legg egga sine i daudt trevirke av lauvtre, i Noreg særleg osp og bjørk. Særleg føretrekk han brannskadd virke i soleksponerte område. Dei kan forekomma både i ståande stammar og i stubbar, så lenge virket er relativt tørt, daud og noko rote.
Larvane borar seg djupt inn i tømmeret for å gnaga. Forpuppinga skjer i yteveden i juni, og dei vaksne billene vert klekt i juni-august. Utviklingstida tek tre år eller meir.
Det hender dei vitjar blomar, men dette skjer berre unnataksvis. Dei lever elles særs kort som vaksne, og kan vera vanskelege å observera.
Hangö
' Hangö (finsk: Hanko''') er ein by og kommune i landskapet Nyland i Södra Finlands län. Hangö har cirka 9 905 innbyggjarar. Hangö grensar til kommunane Kimitoön og Raseborg.
Hangö er språkleg nærast delt på midten; finsk er majoritetsspråk (ca 54,0 %) og svensk minoritetsspråk (ca 44,3 %). Hangö er Finlands sørlegaste by og ligg heilt ytst på Hangö udd. Byen vart grunnlagt i 1874, først og fremst fordi han har lengst periode med isfri hamn om vinteren, og Hangö er ein viktig hamneby.
Næringslivet dreiar seg mest om handel og sjøfart, men noko industri finst òg i byen. Dei største fabrikkane er Helkama sykkelfabrikk, Konecranes havnekraner, og Finska Forcit & Dynamit. Elles er byen ein typisk sommarby, og innbyggjartalet blir dobla om sommaren. Til Hangöregattaen kjem det båtar frå heile den finske kysten og resten av Austersjøen.
Etter Vinterkrigen i 1940 vart Finland tvunge til å avstå Hangö til Sovjetunionen som marinebase i 30 år. Heile folkesetnaden i området vart då evakuert, og då framhaldskrigen braut ut i 1941 var det ei rekkje kamphandlingar på Hangöfronten. Natta til 2. desember 1941 forlét dei siste sovjetiske troppane Hangö. Medan dei var der hadde dei sovjetiske styrkane bygd ein stor flyplass som i dag blir nytta av «Hangö Flygklubb». Etter framhaldsskrigen fekk Finland halde Hangö, medan Sovjetunionen tok i staden Porkalaområdet.
1348 Michel
1348 Michel er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. mars 1933 av Sylvain Julien Victor Arend ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Erytropoietin
Erytropoietin (avstytt EPO) er eit glykoprotein og hormon. Det vert skilt ut frå nyrene og stimulerer til produksjon av raude blodseller i beinmergen. Det vert nytta både som medisin og dopingmiddel.
Stoffet står på dopinglista til antidoping-byråa WADA og Antidoping Norge.
Zuzgen
Zuzgen er ein kommune i distriktet Rheinfelden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 382 meter over havet.
Han ligg vest for regionen Fricktal, kring 3 km sørvest for grensa til Tyskland og har ei grense mot kantonen Basel-Landschaft. Landsbyen ligg sentralt i Möhlintal, som Möhlinbach renn gjennom på veg mot Rhinen.
Ethernet
Ethernet er den vanlegaste typen lokalnett (LAN) og er spesifisert i standarden IEEE 802.3. Ethernet vart opphavleg utvikla av Xerox, seinare av Xerox, DEC og Intel. Ethernet nytta i starten koaksialkabel, men ein gjekk så over til tvinna parkabel. Teknologien hadde opphavleg ein overføringskapasitet på 10 Mbps, men i dag er 100 Mbps og 1 Gbps vanleg. Det finst òg Ethernet med ein kapasitet på 10 Gbps.
Ethernet har fått namnet sitt etter eteren, ein substans ein tidlegare trudde fylte heile verdsrommet og tillét lys og radiobylgjer å breie seg, på same måten som lyd i luft. Namnet speler på kabling som eit passivt medium som tillèt overføring av data utover heile nettet.
Svein Knutsson
Svein Knutsson oftast kalla Svein Alfivason,, var konge i Noreg frå 1030 til 1035.
Familietilhøve
Svein Knutsson var son til kong Knut den store. Mor hans var Ælfgifu av Northampton, dotter av ealdorman Ælfhelm. Ho er ofte omtala som «frillekone», men i engelske kjelder er ho gjerne nemnt som kong Knut si «første kone». Kong Knut tok henne til seg, truleg før han formelt vart konge i England, for å sikre støtte frå hennar familie. Sjølv etter at kong Knut gifte seg med Emma av Normandie i 1017, hadde Ælfgifu ein viss posisjon i England, ikkje minst fordi ho var mor til to av kong Knut sine søner, Harold (Harefot) og Svein. Ho er nemnd i Liber Vitae frå Thorney Abbey, der ein finn henne oppført i rang rett etter «Imma Regina» (dronning Emma) men før erkebiskopen av Canterbury. .
Svein Knutsson vart truleg fødd i England i 1016 og var såleis berre 14 år gamal då han vart konge i Noreg, hausten 1030. Hjå Snorre finn vi ei opplysning om at han før denne tida hadde hatt styringa med Jomsborg i Vendland. Bror hans var Harold Harefot (Harold I), han var konge i England i tida 1035-1040. Halvbror hans var Hardeknut Knutsson, som var dansk konge i tida 1035-1042. Farsyster til Svein var Gyda, mor til Håkon Eiriksson jarl.
Konge i Noreg
Våren 1030 hadde folk i Noreg fått visse for at ladejarlen Håkon Eiriksson var kome bort på havet. Snorre skreiv at landet då var hovdinglaust, og om sumaren kom Olav Haraldsson med hærmakt frå Gardarike for å erobre landet på nytt. Han var ikkje velkomen, bøndene samla seg mot han og han fall i Slaget på Stiklestad.
Om lag samstundes kom Svein Knutsson frå Danmark og Snorre skriv at han vart teken til konge over Noreg på alle tingstadane. I Fagerskinna er det opplyst at han kom med ei stor hær og la under seg landet. Skalden Torarin Lovtunge nemner i Glælognskvida at han kom med mykje folk frå Danmark, og der er han nemnd som «tjodkonge» i Trøndelag. Ei versestrofe karakteriserer òg kong Svein som ein sjenerøs og fredfull herskar.
Det kjeldematerialet vi har, gir lite grunnlag for ei vurdering om korleis Svein Knutsson vart teken imot som konge i Noreg. I nyare historeskriving blir han oftast nemnd som kong Knut sin regent eller visekonge i Noreg, og styringstida hans blir omtala som ei epoke med dansk styring. Denne framstillinga ber preg av dansketid-komplekset som som vi ofte møter i norsk historieskriving, særleg når ladejarlane er omtala. I kongesogene og skaldediktinga finn vi aldri nemnd noko om at kong Svein vart sett på som ein slags dansk underkonge; skalden omtala han derimot som folkekonge (tjodkonge).
I dei gamle kjeldene finn vi ingen opplysningar om at han måtte nytte krig og herjing for å gjere seg til konge, det er eit faktum at ingen av kjeldene gir oss det inntrykk at Svein Knutsson i byrjinga ikkje var velkomen i Noreg. Eit moment som oftast blir lite vektlagt, er at Svein Knutsson var syskebarnet til Håkon Eiriksson, og røyndommen er truleg at han vart akseptert som konge over Noreg i hovudsak fordi han hadde arverett til riket. Eit dynastisk arvefølge var sjølvsagt ikkje noko særsyn, sjølv om Svein sin arverett kom frå ei kvinneside. Kanskje nettopp difor fekk han tilnamnet Alfivason; ein parallell til dette finn vi seinare, då den danske kong Svein fekk tilnamnet «Estridsson» etter si mor.
Ei anna side ved saka var at to av dei mektigaste stormennene i landet, Einar Tambarskjelve og Kalv Arnesson, truleg var sterkt misnøgde med at Svein vart konge. Dei meinte begge at dei var blitt lova framståande stillingar i landet, etter at Håkon jarl døydde, og særleg Einar Tambarskjelve hadde rekna med å bli kong Knut sin jarl i Noreg. Sonen til Einar Tambarskjelve, Eindride, var òg syskenbarnet til ladejarlen Håkon Eiriksson, og kanskje hadde han sett for seg at han med tida skulle kunne herske over Noreg, som ein ny ladejarl?
Alfivalovene
Dei nye, harde lovene som vart innført i regjeringstida til kong Svein, blir oftast kalla “Alfivalovene” og dei er nemnde i sogeverket «Ågrip», kapittel 28 og 29. Det er ikkje tvil om at dei hadde mykje av skulda for det dårlege omdømet til kong Svein. Det må likevel seiast at heilt meiningslause kunne lovene likevel ikkje ha vore, det gjekk fleire ti-år før alle vart oppheva, den siste så seint som under Sigurd Jorsalfare. Når tida under kong Svein vart teikna så negativt, må ein òg ta med i vurderinga at i byrjinga av 1030-åra var det misvekst og uår både i Noreg og ute i Europa. Sigvat Skald nemner om dette i ei lausavise :
Slaget i Soknasund
Truleg i 1033 kom ein vikinghovding «vestfrå over havet» for å hærta landet. Han kalla seg Tryggve Olavsson og sa seg til å vere son av Olav Tryggvason. Kong Svein kalla då ut ei hær nord frå landet og Snorre skriv at dei fleste lendmennene frå Trondheimen fór med han. Men Einar Tambarskjelve og Arne-sønene på Giske heldt seg heime. Det kom til eit slag i Soknasund og der fekk kong Svein siger og Tryggve Olavsson fall. Snorre la til at kong Svein heldt fram med å styre landet etter dette slaget og då var det god fred. Slaget er nemnd i ein flokkr om kong Svein og i diktet Tryggvaflokkr av Sigvat Skald.
Reiste frå land og rike
Om lag år 1034 var kong Olav Haraldsson blitt erklært heilag. Snorre skriv at Einar Tambarskjelve var mellom dei første som kom på trua om at kong Olav var heilag, og truleg var det religiøs fanatisme som gjorde at han, saman med Kalv Arnesson, reiste til Gardarike og henta Magnus, sonen til heilagkongen, for å setje han til konge over Noreg.
Sogene fortel at Magnus samla hærstyrkar for å legge under seg landet. Kong Svein Knutsson og mor hans måtte då truleg ha insett at dei hadde lite med støtte i Noreg, og utan å gå til strid mot helgensonen, forlet dei landet i 1035 og reiste til Danmark. Arnor Jarlaskald nemner dette i Magnusdråpa: «han dreiv Svein bort frå hans fedrearv». Truleg sleit ungguten med dårleg helse og året etter døydde Svein Knutsson, berre 20 år gamal. Alfiva (Ælfgifu) reiste til England for å støtte den andre sonen sin, Harold Harefot, i kampen om kongemakta der.
I den offisielle norske kongerekka er Svein Knutsson (Alfivason) ført opp som den 11. kongen, med ei styringstid på fem år (1030-1035), rett nok med dette litt merkverdige tillegget om «dansk styre» (til liks med alle ladejarlane).
Glælognskviða
Mot slutten av styringstida hans, gjorde skalden Torarin Lovtunge hyllingskvadet Glælognskviða til kong Svein. (Namnelekken “glælogn” kan ha tydinga «stilla, ro» og diktet er ofte kalla «havstille-kvedet».) Dei fleste av dei kjende strofene handlar likevel ikkje om kong Svein, men om undera knytt til grava åt Olav den heilage. Kvadet endar med ei oppmoding til kong Svein om å bøye seg for helgenkongen og be om hans hjelp til å behalde riket, slik det lyder i strofe 9:
Diktet er rekna for å vere av stor kulturhistorisk og religionshistorisk betydning og er truleg det eldste vitneprovet om trua på at Olav var heilag.
Norrøne kjelder
Utanom dei nemnde skaldekvada, finn vi opplysningar om kong Svein i dei norrøne kongesogene, mest detaljert i Soga om Olav den heilage, i Soga om Magnus den gode , i Fagerskinna , og i Ågrip (sjå ref.).
Hyvinge
Hyvinge (finsk Hyvinkää) er ein finsk by og kommune i landskapet Nyland i Södra Finlands län. Kommunen har cirka 45 000 innbyggjarar og eit areal på 336,79 km²; 14,15 av desse er vatn. Hyvinge er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Loppi, Mäntsälä, Nurmijärvi, Riihimäki, Tusby og Vichtis. Byen Hyvinge ligg cirka 60 kilometer nord for Helsingfors.
Isla de Alborán
Isla de Alborán er ei lita øy i Alboránhavet, heilt vest i Middelhavet, om lag 50 km nord for kysten av Marokko og 90 km sør for provinsen Almería i Spania. Øya har høyrt til Spania sidan 1540 og vart erobra frå den tunisiske sjørøvaren Al Borani i slaget ved Alborán. I dag høyrer ein garnison frå den spanske marinen til her og eit automatisert fyr.
Marokko har gjort krav på dei spanske plazas de soberanía-enklavane og øyane ved kysten av Marokko, men har aldri gjort formelt krav på Alborán.
I dag er øya administrativt ein del av Almería og distriktet Almería Pescadería.
Juan Manuel Lillo
Juan Manuel Lillo er ein spansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Vissel Kobe.
Flensburg
Flensburg (dansk, nedertysk og norsk: Flensborg, frisisk: Flansborj, sønderjysk: Flensborre) er ein by i Tyskland i delstaten i Schleswig-Holstein nær danskegrensa og innerst i Flensburgfjorden. Han har om lag 85 000 innbyggjarar, og etter Kiel og Lübeck er han den tredje største byen i delstaten.
Dei næraste større byane er Kiel (69 km mot sør) og Odense i Danmark (92 km nordaust). Flensburg er den nest nordlegaste byen i Tyskland etter Westerland på øya Sylt og ligg om lag 7 km frå den danske grensa.
Fram til 1864 var det danske hertugdømet Slesvig i personalunion med Danmark, slik at byen høyrde til den «hertuglege» delen av riket til den danske kongen. Det er framleis ein dansk minoritet i byen, som har sitt eige skulevesen og bibliotek.
Toshiya Miura
Toshiya Miura er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Flensburg
Historie
Flensburg vart grunnlagd seinast i 1200 av danske innbyggjarar. I 1284 fekk han byrettar og vart raskt ein av dei viktigaste byane i hertugdømet Slesvig. I motsetnad til Holstein var ikkje Slesvig ein del av Det tyske riket, og var heller ikkje medlem av Hansaen, sjølv om han hadde viktige kontaktar i dette handelsnettverket.
Tønsberg domprosti
Tønsberg domprosti er eit tenestedistrikt i Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja. Sidan prostiet er knytt til Tønsberg domkyrkje i Tønsberg, er prostiet leia av ein domprost. Prostiet femner kommunane Nøtterøy, Stokke, Tjøme og Tønsberg. Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Toshiya Miura
Han har trenar Brummell Sendai, Mito HollyHock, Omiya Ardija, Consadole Sapporo, Vissel Kobe og Ventforet Kofu.
Flensburg
Historie
28. oktober 1412 døydde dronning Margaret I av Danmark om bord på eit skip i hamna i Flensburg som følgje av byllepest. Frå tid til anna førte pest til at mange innbyggjarar i Flensburg mista livet. I 1485 vart Flensburg råka av brann, og stormflod var stundom eit problem som førte med seg øydeleggingar.
På 1700-talet fekk Flensburg nok ein oppsving som følgje av handel med rom. Først på 1800-talet då industrialiseringa kom vart byen forbigått av byar som København og Hamburg.
I 1864 gjekk byen til Preussen etter den andre schleswigkrigen, men sjølv i dag er det eit større dansk samfunn i byen. 1. april 1889 vart Flensburg ein kreisfri by i Schleswig-Holstein. I 1920 avgjorde Folkeforbundet at det skulle stemmast over grensa mellom Danmark og Tyskland. Etter ei folkeavstemming vart dei nordlege områda av Flensburg dansk, medan størsteparten av byen vart verande tysk.
Under den andre verdskrigen gjekk det relativt fint med Flensburg samanlikna med andre tyske byar som nært sagt vart jamna med jorda. I 1943 mista derimot 20 born livet då barnehagen deira vart bombardert, og like etter krigen kravde ein eksplosjon i eit lokalt ammunisjonslager fleire offer.
Etter den andre verdskrigen nådde byen 100 000 innbyggjarar for ei kort stund, og Flensburg vart rekna som ein storby (Großstadt). Etter kvart fall derimot innbyggjartalet under denne grensa igjen.
Pizzicato
Venstrehandspizzicato
Venstrehandspizzicato er særleg bruka i virtuos fiolinmusikk og i norsk folkemusikk på hardingfele.
EM i fotball 2008
Europameisterskapen i fotball 2008 (EM i fotball 2008), òg kjend som UEFA Euro 2008, blei arrangert i Sveits og Austerrike, 7. juni til 29. juni 2008. Vinnarane Spania slo Tyskland 1-0 i finalen på Ernst Happel Stadion. Dei var det andre landslaget som vann alle kampane i sluttspelet, berre Frankrike hadde greidd det før i 1984.
Begge vertsnasjonane var direktekvalifisert til sluttspelet, og for Austerrike blei det det første EM-sluttspelet dei fekk vere med i.
Andre nasjonar som søkte om å arrangere meisterskapen, var Russland, Ungarn, som begge ønskte å arrangere meisterskapen åleine, og samarbeidsløysingar mellom Hellas og Tyrkia, Kroatia og Bosnia, Skottland og Irland, og eit nordisk samarbeid kor både Noreg, Sverige, Danmark og Finland var involvert.
Hellas var regjerande meister etter at dei slo Portugal 1–0 i finalen i 2004.
Kvalifiserte lag
Dette er landa som kvalifiserte seg til EM-sluttspelet etter rekkjefølgje:
Gruppene
Gruppene i sluttspelet blei etter ei trekning sjåande slik ut:
Gruppe C blei sett på som den vanskelegaste gruppa å komme vidare frå.
Kristiansund
Kristiansund er ein by og administrasjonssenter i Kristiansund kommune på Nordmøre i Møre og Romsdal. Dette er den største tettstaden i kommunen.
EM i fotball 2008
Dommarar
Dersom hovuddommaren blir skadd, eller av ein annan grunn ikkje kan fullføre kampen, vil fjerdedommaren overta. Dersom ein av assistentdommarane blir skadd tar femtedommaren over. Femtedommaren er ein assistentdommar frå ei dommargruppe som ikkje skal dømme den dagen.
Kristiansund
Tettstaden Kristiansund hadde 17 002 innbyggjarar per 1. januar 2009, og. Kristiansund ligg på dei tre øyane som utgjer Kristiansund: Nordlandet, Kirklandet/Gomalandet og Innlandet.
EM i fotball 2008
Fjerdedommarar
= Sluttspelet =
Kristiansund
Alle dei vesentlege sentrumsfunksjonane i Kristiansund kommune ligg i tettstaden Kristiansund.
1. hundreåret fvt.
1. hundreåret fvt. varte frå år 100 f.Kr. til 1 f.Kr. Det kom etter 100-talet f.Kr. og blei følgd av det første hundreåret med år 1. Tidsrekninga som byggjer på før og etter Kristi fødsel har ikkje noko år 0.
I løpet av hundreåret kom alle gjenverande sjølvstendige land rundt Middelhavet under romersk kontroll, anten styrt direkte av romarane eller av marionettekongar. Romarstaten gjekk gjennom fleire borgarkrigar som enda med å gjera slutt på den 500 år gamle romerske republikken og skipa Romarriket, leidd av ein keisar.
Dundee United
Dundee United Football Club er ein fotballklubb i Dundee i Skottland. Klubben vart stifta i 1909 under namnet Dundee Hibernian, dagens klubbnamn har ein hatt sidan 1923. Dundee United var mellom laga som i 1988 grunnla 'Scottish Premier League', og har sidan i alle år delteke i toppdivisjonen.
Dundee United vart skotske seriemeistrar i 1983, og nådde sesongen etter fram til semifinalane i Europacupen. Tre år seinare spela klubben seg til finalane i UEFA-cupen, der vart tap mot den svenske klubben IFK Göteborg. Elles har Dundee United vunne den skotske cupfinalen to gongar, 1994 og 2010, og den skotske ligacupen to år på rad; 1980 og 1981.
Klubben har heilt sidan stiftinga spela heimekampane på Tannadice Park, i dag med plass til vel 14 200 tilskodarar. Laget spelar i mørkt oransjefarga trøyer og strømper, samt svarte bukser.
LILO
LILO (Linux Loader) er ein operativsystemlastar for GNU/Linux. LILO var lenge standard i dei fleste Linuxdistribusjonane, men i seinare tid har GRUB tatt over.
FA-cupfinalen i fotball 1973
FA-cupturneringa i fotball 1973 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 5. mai 1973. 100 000 tilskodarar såg Sunderland AFC vinne klubbens einaste trofe etter 2. verdskrigen, då laget sensasjonelt sigra 1-0 mot tittelforsvarar Leeds United. Leeds-mannskapet i fyrste halvpart av 1970-åra heldt europeisk toppnivå og var store favorittar mot Sunderland, ein klubb som spelte i engelsk 2. divisjon.
Kampen
Ian Porterfield vart matchvinnar for Sunderland då han skaut over Leeds-målvakta frå 10-11 meters hald i det 32. minutt. Midtvegs i andre omgangen stod Sunderland-målvakta Jimmy Montgomery for ei redning det gjekk gjetord om, eit skot frå Leeds-spelaren Peter Lorimer slo han i tverrliggaren og ut.
Sunderland sitt vinnarlag: Jimmy Montgomery. Dick Malone, David Watson, Richie Pitt, Ron Guthrie, Bobby Kerr, Micky Horswill, Ian Porterfield, Billy Hughes, Vic Halom, Dennis Tueart.
Leeds sitt lag bestod av: David Harvey, Paul Reaney, Trevor Cherry, Billy Bremner (kaptein), Paul Madeley, Norman Hunter, Peter Lorimer, Allan Clarke, Mick Jones, Johnny Giles og Eddie Gray. Terry Yorath kom inn i det 75. minutt for Eddie Gray.
Högfors by
Högfors (finsk Karkkila) er ein by i landskapet Nyland i Finland. Högfors grensar til kommunane Vichtis, Nummi-Pusula, Tammela og Loppi.
I Högfors finst eit støyperimuseum og eit arbeidarmuseum. Det høgaste punktet, Loukkumäki på 174 m, ligg vest for bydelen Järvenpää.
Högfors er einspråkleg finsk.
Paal-Helge Haugen
Paal-Helge Haugen er ein norsk forfattar og gjendiktar.
Han studerte medisin ved Universitetet i Oslo frå 1964 til 1970. Frå 1971 tik 1972 studerte han film- og teater i USA, frå 1973 til 1978 underviste han i film- og skjønnlitterær skriving og frå 1978 har han vore forfattar på heiltid. Haugen bur på Nodeland i Songdalen, der kommunen har kalla ein park opp etter han.
Paal-Helge Haugen var med i Profil-krinsen på 1960-talet, frå 1965-67 var han redaksjonsmedlem i Profil. Den fyrste eigne boka hans var diktsamlinga På botnen av ein mørk sommar som kom i 1967, før det hadde han fått utgitt to gjendiktingar, Blad fra ein austleg hage med haiku-dikt og Kinesisk lyrikk. I 1968 kom punktromanen Anne der han brukte dokumentariske tekstar i fiksjonen og boka vekte mykje merksemd. Etter det har han skrive fleire diktsamlingar og også gjendikta poesi til norsk. Han vert rekna som ein av dei fremste lyrikarane i sin generasjon og han har vorte omsett til ei rekkje språk. Han har samarbeidd mykje med andre, både lyrikarar, musikarar og biletkunstnarar.
Inge I av Noreg
Inge I Krokrygg var konge av Noreg frå 1136 til 1161. Han vart fødd i 1135 som son av kong Harald IV Gille og Ingerid Ragnvaldsdotter. Inge vart vald til konge på Borgartinget i 1136. Samstundes vart broren Sigurd II Haraldsson Munn teken til kongen på Øyratinget.
I borgarkrigstida, då Inge var konge, var det vanleg at fleire kongssøner kjempa mot kvarande om makta i Noreg. Inge Krokrygg kjempa mot brørne Øystein II Haraldsson og Sigurd, som begge ynskte å ta frå Inge kongsnamnet. I løpet av Inges og brørnes regjeringstid vart Nidaros erkebispedøme skipa. Inges viktigaste rådgjevarar var lendmennene Erling Skakke og Gregorius Dagsson. I kretsen rundt Inge lå grunnlaget for det som etterkvart vart ei gruppe aristokratiske og kyrkjevenlege stormenn som i moderne tid er kalla Lendmannspartiet. Denne gruppa la igjen grunnlaget for baglarane, gruppa som reiste seg mot kong Sverre Sigurdsson på slutten av 1100-talet.
Inges menn klarde til slutt å få teke livet av begge brørne hans. Inge sjølv fall i eit slag i 1161 mot Sigurd Munn sin son Håkon II Herdebreid.
I Heimskringla av Snorre Sturlason kan ein lesa norske kongesoger, mellom anna om Inge Krokrygg. Soga om Inge og brørne hans heiter Haraldssønenes saga.
Ingå
Ingå (finsk: Inkoo) er ein kommune i det finske landskapeit Nyland i Södra Finlands län. Kommunen har ein folkesetnad på 5380 personar, og eit areal på 849 KM², derav 348 KM² er land. Ingå grensar til kommunane Raseborg, Lojo, Sjundeå og Kyrkslätt.
Archipel de Pointe Géologie
Archipel de Pointe Géologie ('Geologipunktøyane') er ei lita øygruppa med små øyar og skjer like nord for Cape Géodésie og Astrolabe Glacier Tongue, som strekkjer seg frå Helene Island i vest til Dumoulin Islands i aust. Den franske ekspedisjonen under kaptein Jules Dumont d'Urville gjekk i land Débarquement Rock i Dumoulin Islands den 22. januar 1840. Fordi dei samla inn steinprøvar, gav dei namnet «Pointe Géologie» til eit kjennemerke på kysten sør for Débarquement Rock. Øygruppa vart delvis skissert frå luftfoto teken av U.S. Navy Operation Highjump, 1946–47. Etter landmålingar av Den franske antarktisekspedisjonen i 1950–52 gav franskmennene øygruppa namnet «Archipel de Pointe Géologie».
Ingå
Ingå er ein tospråkleg kommune med svensk som majoritetsspråk (58 %) og finsk som minoritetsspråk.
Olav den heilage skal ha stega i land i Hirdal i Ingå i 1010.
Un mundo más feliz
«Un mundo más feliz» er ein singel av Maverick, gjeven ut 22. januar 2016. Songen er skriven av Juan Magán, Darlyn Cuevas og Luiggi Giussepe Olivares.