cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Musikkgruppa Piknik
Bandnamnet viser til science fiction-boka Piknik ved veikanten (Пикник на обочине, Piknik na obotsjine) av Arkadij og Boris Strugatskij frå 1972.
Hønseegg
Hønseegg er den vanlegaste eggtypen i matlaging.
Egga kan vera hovudingrediensen i rettar som speilegg, kokt egg og omelett, eller brukast som bindemiddel i ei rekke andre rettar, som pannekaker, vaflar og sufflé.
Hønseegg får ein frå burhøns (høner innesperra i tronge bur), frittgåande høner (høner som får gå fritt rundt inne i store hønsehus) og «økologiske» høner (høner som får gå fritt rundt både inne og ute, og som får økologisk mat).
Hønseegg kan vera kvite, brune og alle nyansane derimellom.
I Noreg vert det brukt tre typar hybridar til eggproduksjonen; shaver, hyline og loman. Hybriden hy-line er særs god til bruk i frittgåande system. Ho har blant anna ei ekstra tjukk fjørdrakt.
Asikkala
Asikkala er ein kommune i landskapet Päijänne-Tavastland i Finland. Kommunen har cirka 8 600 innbyggjarar og eit areal på 756,14 km², av dette er 192,29 km² vatn. Asikkala er ein finskspråklig kommune som grensar til kommunane Heinola, Hollola, Hämeenkoski, Tavastehus, Nastola, Padasjoki og Sysmä.
Per Jørgensen
Per Jørgensen er ein norsk jazzmusikar (trompet) som er kjend som ein allsidig musikar (vokal, gitar) frå et titals innspelingar og leiar av ei rekkje jazzorkester i Bergen.
Han var lenge med i Bergen Blues Band (1974-85), også som vokalist, og spela i Knut Kristiansen sin kvintett samt andre orkester i byen. Også i The Gambian/Norwegian Friendship Orchestra deltok han, som har gjeve vidareføring med Miki N’Doye Orchestra (Tuki, 2006).
Han har sidan 1990 leia trioen Jøkleba med Audun Kleive og Jon Balke til ei rekkje innspelingar, samt trioen J.I.G. med Terje Isungset og Ole Amund Gjersvik (1992-). Jørgensen har elles medverka på innspelingar og turnear med mellom andre Jon Balke sitt orkester, Eldbjørg Raknes, Knut Kristiansen, Jan Gunnar Hoff, Berit Opheim, Svein Folkvord (til Vossajazz 2004), Edvard Askeland (til Vossajazz 2005), Kari Bremnes, Cæcilie Norby og Terje Isungset.
I trioar og duettar med gitaristen Tobias Sjögren har han sidan 1990 gjeve ut The Thule spirit (1996) og Unspoken songs (Curling Legs, 2006). Han har fått Vossajazz-prisen (1991) og «Årets jazzmusikar» i 1991, utdelt av Foreningen norske jazzmusikere, Buddyprisen (1995) og Radka Toneff Minnepris (2001).
Pianotrio
Innan klassisk musikk viser pianotrio til fiolin og cello i tillegg til piano, eller ein komposisjon skriven for ei slik besetning.
Innan jazz meiner ein som oftast eit ensemble med piano, kontrabass og trommesett. I tidlegare jazzhistorie var det vanlegare med kombinasjonen piano, trommer og eit blåseinstrument (somklarinett eller trompet) og kombinasjonen piano, gitar og kontrabass. Av dei tidlegaste pianotrioane kan ein nemna Jelly Roll Morton sin trio frå 1927 og Nat King Cole sin trio frå 1937. Seinare trioar med stor påverkand inkluderer Bill Evans trio, Oscar Peterson trio og Brad Meldhau trio. I Norge har særleg Tord Gustavsen trio og «in the country» vore viktige.
NM i symjing 1978
Noregsmeisterskapen i symjing 1978 vart avvikla på Lillestrøm i Akershus fylke i dagane frå 27. til 30. juli 1978. Meisterskapen omfatta 24 individuelle tevlingar, likt fordelt på menn og kvinner, og 3 stafettar for menn og 2 for kvinner.
100 m fri
<br style="clear:both;" />
200 m fri
<br style="clear:both;" />
400 m fri
<br style="clear:both;" />
Waldo Ponce
Waldo Alonso Ponce Carrizo er ein chilensk fotballspelar som har spela i forsvar for det chilenske landslaget og for Racing Santander i spansk Primera Division.
NM i symjing 1978
100 m rygg
<br style="clear:both;" />
100 m bryst
<br style="clear:both;" />
200 m bryst
<br style="clear:both;" />
100 m butterfly
<br style="clear:both;" />
200 m butterfly
<br style="clear:both;" />
200 m medley
<br style="clear:both;" />
400 m medley
<br style="clear:both;" />
200 m rygg
<br style="clear:both;" />
Meurthe
Meurthe er ei elv nordaust i Frankrike, og ei av sideelvane til Mosel frå høgre. Ho har sitt utspring i Vogesane, nær Col de la Schlucht i departementet Vosges. Elva har gjeve namn til det franske departementet Meurthe-et-Moselle og det tidlegare départementet Meurthe. Ho munnar ut i Mosel i Pompey nær Nancy.
Av byar og landsbyar langs Meurthe finn vi:
Sideelvar til Meurthe:
Gennargentu
Gennargentu er ei fjellkjede i provinsen Nuoro på Sardinia i Italia. Den høgaste toppen i kjeda er Punta La Marmora, som òg er den høgaste toppen på heile øya med 1 834 meter over havet.
Jarno Trulli
Jarno Trulli er ein italiensk formel 1-førar busett i Monte Carlo.
Trulli er fødd i Francavilla i Pescara i Italia. Han har køyrt Formel 1 sidan 1997, og har mellom anna vunne Monaco GP i 2004 frå Pole position, med Renault.
Han har starta frå Pole position totalt tre gonger, og den eine var i det omdiskuterte løpet i USA i 2005.
Trulli som no køyrer for Toyota, kom på 7. plass i førarmeisterskapen i 2005.
Hop kyrkje
Hop kyrkje er ei langkyrkje frå 1977 i Gamvik kommune i Troms og Finnmark.
Byggverket er i tre.
Spettmeis
Spettmeisa (Sitta europaea) er cirka 15 cm, hannfugl og hofugl er nesten heilt like. Spettmeisa er ein tett «plugg» med stort hovud og eit rett, meiselforma nebb. Styrken til nebbet blir understreka av den framståande svarte augestripa. Dette er ein svært spesiell fugl på mange måtar. Når han skal ha seg mat, hentar han ofte ei nøtt nede frå bakken og tek ho med seg opp i eit tre. Der plasserer han nøtta omhyggeleg ned i ein fast sprekk. Han hakkar på nøtta til ho klovnar. Her kjem det kraftige nebbet godt med. Spettmeisa er også den største treakrobaten av alle fuglar. Han er den einaste som er i stand til å faktisk klatre nedover bratte trestammar utan problem. Han sprintar nedover stammen i ein valdsam fart. Han nyttar heller ikkje stjerten til støtte. Dette er noko dei aller fleste fuglar gjer. Spettmeisa rugar i 15-18 dagar på 6-8 kvite egg med rustraude flekkar. Om spettmeisa hekkar i ein fugleholk, kan ho lett jage bort større fuglar som alt har teke i bruk reirplassen. Spettmeisa murar igjen holet til det er passe stort berre til ho, og større fuglar må finne seg ein annan plass å legge reiret sitt. Ho kan til og med jage bort kattugle på denne måten. Svært utprega standfugl.
Bechamel
Bechamel er ein kvit grunnsaus. Han er laga av smør, mjøl, salt, pepar og mjølk, og vert nytta til so mangt, til dømes lasagne, fiskepudding, makaroni og pølser i kvit saus. Som alle grunnsausar kan han lagast vidare til likt og ulikt.
Hlukhiv
Byen var tidlegare hovudstad i Det kosakkiske hetmanatet.
Den store nordiske krigen
Den store nordiske krigen (1700–1721) var ein storkrig der ein koalisjon av mange statar klarte å stå imot den svenske overmakta nord i Sentral- og Aust-Europa. I starten bestod alliansen mot Sverige av Peter den store frå Russland, Fredrik IV frå Danmark-Noreg og August den sterke frå Sachsen-Polen-Litauen. Fredrik IV og August den sterke vart tvungne ut av alliansen i respektive 1700 og 1706, men kom inn att i 1709. Georg I av Braunschweig-Lüneburg (Hannover) slo seg saman med koalisjonen i 1714 for Hannover og 1717 for Storbritannia og Fredrik Wilhelm I frå Brandenburg-Preussen i 1715. På den svenske sida var Holstein-Gottorp, mellom 1704 og 1710 fleire polske og litauiske magnatar under Stanisław Leszczyński og mellom 1708 og 1710 kosakkar under Ivan Masepa. Det osmanske riket støtta ei kort stund Karl XII av Sverige og gjekk til kamp mot Peter den store.
Krigen starta med eit tredobbelt åtak der Danmark-Noreg gjekk inn i Holstein-Gottorp, Sachsen-Polen-Litauen tok Svensk Livland og Russland tok svenske Ingermanland. Sverige kom seg unna det dansk-norske og russiske åtaket ved Travendal og Narva og med ein motoffensiv pressa dei styrkane til August den sterke gjennom Litauen og Polen til Sachsen, og kasta August av trona på vegen og tvinga han til å godta nederlaget i Altranstädt. Peter den store hadde samstundes kome seg på fote att og vann terreng i dei svenske provinsane i Baltikum, der han styrkte tilkomsten Russland fekk til Austersjøen med å grunnleggje St. Petersburg. Karl XII flytta frå Sachsen og gjekk inn i Russland for å møte Peter, men felttoget enda med at den svenske hovudarmeen vart utsletta i Poltava og Karl XII hamna i eksil i osmanske Bender. Russarane følgde etter han, men vart stogga ved Pruth av den osmanske armeen.
Krigen enda med nederlag for Sverige, og Russland vart den nye stormakta i Austersjøen og ei viktig brikke i europeisk politikk. Den formelle avsluttinga på krigen vart markert med den svensk-hannoveranske og svensk-prøyssiske Stockholm-traktaten (1719), den dansk-svenske Fredriksborg-traktaten (1720) og den russisk-svenske Nystad-traktaten (1721). Her avstod Sverige fritakinga frå Öresundtollen, alle maktområda deira bortsett frå nordlege delar av Svensk Pommern og braut banda med Holstein-Gottorp. Hannover fekk Bremen-Verden, Brandenburg-Preussen fekk Oder-estuaret, Russland sikra seg provinsane i Baltikum og Danmark fekk Schleswig-Holstein. I Sverige hadde eineveldet kome til ein slutt då Karl XII døydde og fridomstida starta.
Bakgrunn
Mellom 1560 og 1658 skapte Sverige eit baltisk rike rundt Finskebukta som bestod av provinsane Karelen, Ingermanland, Estland og Livland. Under trettiårskrigen fekk Sverige òg område i Tyskland, mellom anna det vestlege Pommern, Wismar, Hertugdømet Bremen og Verden. I same periode erobra Sverige dei dansk-norske provinsane nord for Øresund (1645; 1658). Desse sigrane kan tilskrivast den gode armeen til Sverige, som sjølv om han var langt mindre enn dei kontinentale armeane, var langt meir profesjonelle og betre trent. Særleg klarte dei å avfyre skota sine raskare enn fienden på grunn av dyktig eksersis.
Dei svenske styresmaktene klarte ikkje å støtte og oppretthalde armeen sin i den lange krigen. Felttoga på kontinentet vart sett i gang på grunnlag av at armeen kunne vere sjølvforsørgande gjennom plyndring og skattlegging av dei nyvunne områda. Prisen for krigføringa viste seg derimot å vere langt høgare enn det dei okkuperte landa kunne klare å betale og dei svenske pengeskrina gjekk tomme.
Sverige blanda seg inn i Russland under den store urotida og fekk gevinst i Stolbovo-traktaten (1617), som gjorde at Russland ikkje lenger hadde direkte tilkomst til Austersjøen. Dette gjorde igjen at Russland ikkje var i stand til å utfordre det svenske hegemoniet i regionen. Lukka til russarane snudde seg på andre halvdel av 1600-talet, først og fremst då Peter den store kom til makta. Han ønskte å vinne attende områda russarane tidlegare hadde tapt og ønskte å få tilkomst til Austersjøen att. Seint i 1690-åra klarte eventyraren Johann Patkul å alliere Russland med Danmark og Sachsen via Preobrazjenskoje-traktaten og i 1700 gjekk dei tre statane til åtak.
Svenskane
Karl XII av Sverige etterfølgde Karl XI av Sverige i 1697, 14 år gammal. Frå føregangaren overtok han Det svenske imperiet som ein einveldig monark. Karl XI hadde prøvd å halde imperiet borte frå krigar og konsentrerte seg om reformer innariks som reduksjon og inndelingsverket, som hadde styrkt statusen til monarken og den militære dugleiken til imperiet. Karl XII såg på seg sjølv i same tradisjon som riddarane i mellomalderen og var kjend for å vere rettferdig og mislike den barokke levemåten, som alle former for luksus, alkohol og bruk av fransk språk. I staden føretrekte han å leve som ein vanleg soldat på hesteryggen borte frå dei vanlege barokke hoffmiljøa. På uaktsamt vis strevde han etter å ha avsette motstandarane sine. Han såg på desse som uverdige for tronene sine fordi dei hadde brote lovnader dei i mellom, og han avslo fleire tilbod om å gjere fred med dei. Denne haldninga vart rekna som stor av somme, og galskap av andre. Det er usikkert kva retning kula som tok livet av han i 1718 kom frå. Under krigen var den viktigaste svenske kommandanten ved sidan av kongen den nære venen Carl Gustav Rehnskiöld, samt Magnus Stenbock og Adam Ludwig Lewenhaupt.
Fredrik IV av Holstein-Gottorp og søskenbarn av Karl XII, var gift med Hedvig Sophia, dotter til Karl XI av Sverige, i 1698. Sonen hans og etterfølgjaren frå 1702, Karl Fredrik gjorde krav på den svenske trona då Karl XII døydde, men måtte avstå kravet til Ulrika Eleonora. Han var gift med dotter til Peter den store, Anna Petrovna.
Ivan Masepa var ein kosakkisk hetman som kjempa side om side med Peter den store, men i 1708 hoppa han over til Karl XII. Han døydde i 1710 medan han var i eksil i Det osmanske riket.
Dei allierte
Peter den store etterfølgde Ivan V av Russland i 1696 og etter ei danningsreise til Vest-Europa heldt han fram reformene som føregangarane hans hadde starta med å omforme Det russiske tsardømet til eit moderne imperium som var tre gonger så stort. Han klarte å gje landet tilgang til Austersjøen, Svartehavet og Kaspihavet. Tilnamnet hans kjem av desse bragdene. Dei viktigaste russiske kommandantane utanom Peter var Aleksandr Danilovitsj Mensjikov og Boris Sjeremetev.
August den sterke, kurfyrste av Sachsen og eit anna syskenbarn av Karl XII, fekk den polske krona etter at Jan Sobieski døydde i 1696. Han levde eit liv på barokk vis, omgjorde hovudstaden hans Dresden til ein verdskjend barokkby og hadde godt over hundre barn. Han hadde ambisjonar om å omgjere Det polsk-litauiske samveldet til eit eineveldig monarki, men mislukkast. Møtet med Peter den store i Rava i september 1698, der dei la planar om å angripe Sverige, var så dekadent at det vart legendarisk. Han fekk tilnamnet sitt fordi han var så fysisk sterk.
Fredrik IV av Danmark-Noreg, eit anna syskenbarn av Karl XII, etterfølgde Kristian V i 1699 og førte vidare den antisvenske linja. Etter tilbakeslaga i 1700, fokuserte han på å omforme staten sin, eit eineveldig monarki, på liknande måte som Karl XI av Sverige hadde gjort. Han klarte ikkje hovudmålet sitt om å ta attende dei tidlegare austlege danske provinsane som svenskane hadde teke på 1600-talet, og klarte heller ikkje å sikre seg det nordlege Svenske Pommern, som var dansk frå 1715 til 1720. Likevel enda han den svenske trugselen sør for Danmark og klarte å gjere slutt på at Sverige ikkje skulle betale Øresundtollen.
Armeane
Russland klarte å mobilisere ein langt større arme, men klarte ikkje å sette alle av dei ut i krigen samstundes. I tillegg var det russiske mobiliseringssystemet ineffektivt og no når nasjonen vart utvida i alle retningar, måtte det forsvarast overalt. Garnisonane trong støtte og krigen måtte betalast for. Ei stor mobilisering som dekte dei enorme områda til Russland ville vore urealistisk. Peter den store prøvde å få moralen i hæren sin opp til svenske nivå.
Danmark-Noreg medverka med 20 000 mann i invasjonen deira av Holstein-Gottorp og fleire hadde dei i andre frontar. Polen og Sachsen klarte i lag å mobilisere minst 100 000 mann.
1700: Danmark, Riga og Narva
Fredrik IV av Danmark-Noreg regisserte det første åtaket mot den svenske allierte Holstein-Gottorp sør for riket sitt. Alt i 1697 hadde dei danske styrkane jamna fleire av festningane til Gottorp med jorda og i mars 1700 kom igjen ein dansk arme inn i området og kringsette Tönning. Samstundes rykte styrkane til August den sterke fram gjennom Svensk Livland, erobra Dünamünde og kringsette Riga. Dei første forsøka på å storme Riga vart gjort alt i desember 1699.
Karl XII av Sverige fokuserte først på det danske åtaket. Den svenske marinen klarte å utmanøvrere den danske blokaden av Øresund og sette ein arme i stilling nær den danske hovudstaden København. Dette overraskande trekket og trykket frå dei maritime maktene tvinga Danmark-Noreg til å trekke seg frå krigen i august 1700 med freden i Travendal.
Karl XII kunne no raskt flytte armeen sin til austkysten av Austersjøen og møte dei gjenverande fiendane sine, som utanom armeen til August den sterke i Livland, var armeen til den russiske tsaren Peter den store, som alt var på veg til å invadere det svenske Ingermanland, dei dei kringsette Narva i oktober. I november møttest dei russiske og svenske armeane og Russland leid eit stort nederlag i det første slaget ved Narva.
Etter at den første koalisjonen vart oppløyst gjennom freden i Travendal og etter sigeren ved Narva, rekna den svenske kanslaren Benedict Oxenstjerna at dette var så gunstig for Sverige at no når Frankrike og dei maritime maktene var på randen av den spanske arvefølgjekrigen, så hadde Sverige eit gyllent høve til å ende krigen og gjere Karl til meklar for Europa.
1701–1706: Sachsen-Polen-Litauen
Karl XII vendte seg så sørover for å møte den siste motstandaren som enno ikkje hadde lidd nederlag, August den sterke, kurfyrste av Sachsen, konge av Polen og storhertug av Litauen. Karl kryssa inn i Det polsk-litauiske samveldet og slo den saksisk-polske styrken i det avgjerande slaget ved Kliszów i 1702, slik at han kunne kaste August den sterke av trona og erstatte han med ein av hans eigne favorittkandidatar, Stanisław Leszczyński, i 1704. August den sterke gjorde motstand, men vart igjen slått i slaget ved Fraustadt i 1706. Dette tvinga han til Altranstädt-traktaten same året.
1702–1710: Russland og dei baltiske provinsane
Slaget ved Narva var eit stort tilbakeslag for Peter den store, men då armeen til Karl XII vendte seg mot Sachsen-Polen-Litauen gav det han høvet til å kome seg på fotet att og vinne terreng i dei baltiske provinsane. Dei russiske sigrane i Erastfer og Nöteborg (Sjlisselburg) gav dei tilgang til Ingermanland i 1703, der Peter bygde den nye hovudstaden sin St. Petersburg. Han starta å byggje ein marine og ein moderne arme, der infanteriet vart drilla i bruk av skytevåpen.
J.D. Salinger
Jerome David Salinger, til vanleg J.D. Salinger var ein amerikansk forfattar.
Den store nordiske krigen
1702–1710: Russland og dei baltiske provinsane
Dette rystande nederlaget enda ikkje krigen, men vart avgjerande. Danmark og Sachsen gjekk igjen inn i krigen og August den sterke, med dei listige planane til Boris Kurakin, tok igjen over den polske trona. Peter heldt fram felttoga sine i Baltikum og bygde etter kvart opp ein mektig marine. I 1710 tok dei russiske styrkane Riga og Tallinn. Dei baltiske provinsane vart innlemma i Det russiske imperiet med kapituleringa til Estland og Livland.
J.D. Salinger
Forfattarskap
Salinger blei verdskjend for romanen The Catcher in the Rye. Boka handlar om den 16 år gamle Holden Caulfield sine opplevingar i New York City etter at han har vorte kasta ut av eit internat. Holden strir på den eine sida mot forventningane til vaksenverda, på den andre sida meiner han at at dei vaksne ikkje tar han på alvor. Romanen er omsett til norsk to gonger: Hver tar sin – så får vi andre ingen (1952) og Redderen i rugen (2005). Eit viktig poeng med den siste omsetjinga var å oppdatere Holden Caulfield sin idiolekt til moderne ungdomsslang.
Den store nordiske krigen
1709–1714: Det osmanske riket
Då armeen hans overgav seg, rømde Karl XII av Sverige og nokre få soldatar til osmanske område og grunnla ein koloni føre Bender i Moldova. Peter den store kravde at Karl XII skulle kastast ut og då sultanen nekta, invaderte Peter Det osmanske riket. Armeen hans vart derimot fanga av ein stor osmansk arme ved elva Pruth. Peter den store klarte å forhandle fram ei tilbaketrekking ved å lage nokre få områdekonsesjonar og love å trekke styrkane sine ut av Det tysk-romerske riket, i tillegg til å la Karl XII dra tilbake til Sverige. Vilkåra var ein del av Adrianopel-traktaten i 1713. Karl XII viste derimot ingen interesse i å dra tilbake og oppretta eit provisorisk hoff i kolonien sin og prøvde å overtale osmanarane til å delta i eit samla åtak mot Russland i lag med Sverige. Sultanen avslo forslaget, og det vart slutt på gjestfridomen. Sultanen fekk kongen arrestert i det som vart kalla ein «kalabalik» i 1713. Karl XII vart så innesperra i Timurtash-borga og Demotika (i dag Didymótikho), før han gav opp håpet om ein osmansk front og reiste attende til Sverige, ein ridetur som tok fjorten dagar.
J.D. Salinger
Forfattarskap
Etter suksessen med The Catcher in the Rye levde Salinger eit tilbaketrekt liv i Cornish i eit hus omgjeve av høge murar. Den siste publikasjonen hans var historia Hapworth 16, 1924, som kom 19. juni 1965 i New Yorker. Som i alle publikasjonane etter The Catcher in the Rye, handlar også denne om familien Glass.
Den store nordiske krigen
1710–1716: Nord-Tyskland
I 1710 hadde den svenske armeen i Polen trekt seg attende til Svensk Pommern og var forfølgd av koalisjonen. I 1711 vart Stralsund kringsett. Byen vart ikkje erobra fordi svenskane sendte forsterkningar, som sikra den pommerske lomma før han snudde vestover og slo den allierte armeen i slaget ved Gadebusch. Den svenske armen vart forfølgd av dei allierte og overgav seg under omleiringa av Tönning.
I 1714 reiste Karl attende frå Det osmanske riket, og kom til Stralsund i november. I nærleiken av Greifswald, som alt var tapt til Sverige, hadde den russiske tsaren Peter den store og den britiske kongen Georg I, i stillinga som kurfyrste av Hannover, nettopp gått inn ein allianse den 17. oktober. Brandenburg-Preussen hadde vore involvert i felttoga i Pommern som ein formelt nøytral stat, men gjekk no opent inn i koalisjonen med å erklære krig mot Sverige sommaren 1715. Karl var då i krig med heile Nord-Europa og Stralsund var dømd til nederlag. Karl vart verande der fram til desember 1715, og rømde berre dagar før Stralsund fall. Då Wismar overgav seg i 1716, hadde Sverige mista alle områda sine i Baltikum og Tyskland.
J.D. Salinger
Forfattarskap
Sjølv om Salinger berre skreiv ein roman, to kortromanar, novellesamlinga Nine Stories og om lag 20 noveller publisert i ulike amerikanske tidsskrift, er han ein av dei mest lesne og omtala amerikanske etterkrigsforfattarane.
Den store nordiske krigen
1716–1718: Noreg
Etter at Karl XII kom attende frå Det osmanske riket og tok personleg kontroll over krigen, sette han i gang to norske felttog, eitt i februar 1716 for å tvinge Danmark-Noreg til ein separat fredsavtale. I tillegg prøvde han å hindre Storbritannia, der kong Georg I alt var i krig med Sverige som hertug av Hannover, tilkomst til Austersjøen. Karl XII leita etter allierte og forhandla med dei britiske jakobittane. Dette førte til at Storbritannia erklærte krig mot Sverige i 1717.
Klepp Elite
Klepp Kvinner Elite er eit norsk fotballag som høyrer til Klepp IL og speler i Toppserien (2020).
Den store nordiske krigen
1716–1718: Noreg
I Noreg førte denne krigen til oppstand fleire stader, av di utgiftene til krigen vart store, og skattane urimelege som følgje av dette. Bøndene sette seg imot, av di dei både vart tvangsutskrivne til den dansk-norske hæren, og laut huse soldatar i heimane sine, noko dei ikkje hadde hug til. Attåt finn ein at svenske troppar herja over austlandsbygdene og i Trøndelag.
I Hallingdal førte skattlegginga under krigen til oppstand i 1713, ført av bygdehovdingen Elling Nilsson Villand, og i Telemark sette bøndene seg imot tvangsutskriving og hard framferd frå framande offiserar. Her vart oppstanden ført av Olav Hovdejord. Mykje av årsaka til dette, kan ein finne i at nordmennene på mange vis ikkje kjende at dette var deira krig, men snarare eit oppgjer mellom Danmark og Sverige.
Eit kompani svenske soldatar vart stogga på Norderhov i 1716 (Anna Kolbjørnsdotter).
Krigshandlingane i Noreg gjekk for det meste føre seg aust i landet. Svenskehæren gjekk mellom anna til åtak på Halden fleire gonger, og byen vart brend av borgarane der, leia av Peder Kolbjørnsen. Det norske felttoget stoppa opp og armeen trekt tilbake då Karl XII vart skoten og døydde under omleiringa av Fredriksten festning den 30. november 1718. Han vart etterfølgd av syster si Ulrika Eleonora.
Eit kompani karolinske soldatar sette livet til på fjellovergangen ved Tydal i Trøndelag vinteren 1716. Desse hendingane var med på å svekke tiltrua til den svenske hærleiinga.
1713–1721: Finland
I 1714 klarte gallionane til Peter å erobre ein liten avdeling av den svenske marinen i den første russiske marinesigeren nær Hangöudd. Den russiske armeen okkuperte Finland i 1713-1714, Viborg hadde alt vorte erobra i 1710. Den siste motstanden til dei finske soldatane var i slaget ved Napue tidleg i 1714 i Isokyrö i Österbotten. Okkupasjonstida i Finland frå 1714 til 1721 vert kalla den store ufreden (finsk isoviha).
1719-1721: Sverige
Etter at Karl XII døydde nekta Sverige framleis å gjere fred med Russland på Peter sine vilkår. I 1719 plyndra den russiske gallionsflåten den svenske austkysten. Fleire byar vart angripne og nesten alle bygningane på øyane kring Stockholm vart brende. Ein mindre russisk styrke rykte fram mot den svenske hovudstaden, men vart stogga i slaget ved Stäket den 13. august. Russarane kom attende i 1720 og 1721, men nærværet til den britiske marinen avgrensa raida deira. Etter at Storbritannia gjorde fred med Sverige i 1719, hadde britane vist ei antirussisk haldning i Austersjøen.
Fred
Då Karl XII døydde vart dei allierte mot Sverige i aukande grad usamde om korleis dei skulle dele områda som svenskane hadde etterlate seg. Georg I og Fredrik IV ønskte begge hegemoni i Nord-Tyskland, medan August den sterke var uroa over Fredrik Wilhelm I sine ønske om område på søraustkysten av Austersjøen. Peter den store, som hadde styrkar spreidd over heile Austersjøen, ønskte hegemoni i det austlege Sentral-Europa og prøvde å opprette marinebasar så langt vest som Mecklenburg. I januar 1719 underteikna Georg I, August den sterke og keisar Karl VI ein avtale i Wien med mål om å redusere grensene til Russland til slik dei hadde vore før krigen.
Hannover-Storbritannia og Brandenburg-Preussen forhandla fram separate fredsavtalar med Sverige, med avtalar i Stockholm i 1719 og tidleg i 1720, som delte dei svenske områda i Nord-Tyskland mellom dei to statane. Franske diplomatar var meklarar under forhandlingane. Dei prøvde å hindre at stillingane til Sverige på sørsida av Austersjøen kollapsa heilt og klarte å få Sverige til å behalde Wismar og nordlege område av Svensk Pommern. Hannover fekk svenske Bremen-Verden, Brandenburg-Preussen innlemma sørlege område av Svensk Pommern.
I tillegg til rivaliseringa i koalisjonen, var det rivalisering internt i Sverige mellom Karl Fredrik av Holstein-Gottorp og Fredrik I av Hessen-Kassel om den svenske trona. Gottorp-selskapet kasta inn handkledet og Ulrika Eleonora gav makta til ektemannen, Fredrik I, i mai 1720. Då freden vart underteikna med Danmark, hadde den antisvenske koalisjonen alt falle saman og Danmark var ikkje i ei militær stilling til å forhandle tilbake dei tidlegare områda dei hadde hatt på austsida av Østersund. Fredrik I var derimot villig til å avstå den svenske støtta til Holstein-Gottorp, som kom under dansk kontroll og dei nordlege områda vart annektert. I tillegg vart ikkje svenskane lenger unntatt Øresundtollen. Alt dette kom saman i Fredriksborg-traktaten i juni 1720.
Då Sverige slutta fred med Hannover, Storbritannia, Brandenburg-Preussen og Danmark-Noreg, var håpet at den antirussiske stemninga hos dei som skreiv under Wien-avtalen og hos Frankrike, skulle enda med at dei fekk attende dei austlege områda russarane hadde teke. Dette skjedde derimot ikkje, hovudsakleg på grunn av indre stridar i Storbritannia og Frankrike. Dermed vart krigen endeleg over med freden i Nystad mellom Russland og Sverige i Nystad den 30. august 1721. Finland vart gjeven attende til Sverige, medan svenske Estland, Livland, Ingermanland, Kexholm og det meste av Karelia vart avstått til Russland. Sverige var misnøgd med resultatet og gjorde fleire forsøk på å ta attende dei tapte områda sine det neste hundreåret, slik som den russisk-svenske krigen 1741-1743 og den russisk-svenske krigen 1788-1790.
Sachsen-Polen-Litauen og Sverige skreiv ikkje under ein formell fredsavtale, men fornya i staden freden i Oliva som hadde enda Karl Gustav-krigane i 1660.
Sverige hadde mista det mest av sine «oversjøiske» område dei hadde fått på 1600-talet og var ikkje lenger ei stormakt. Russland hadde fått dei baltiske områda og vart den sterkaste makta i Aust-Europa.
Monti Ernici
Monti Ernici er ei fjellkjede sentralt i Italia og ein del av Appenninane i Lazio. Ho grensar til dalane Aniene i nordaust, til Liri i aust og i sør og vest til Cosa og Sacco. Dei er den naturlege grensa mellom Ciociaria og Abruzzo.
Toppane har ei gjennomsnittleg høgd på 2 000 m. Den høgaste av desse er Passeggio (2 064 m).
Høynes
Høynes og Høines er stadnamn og slektsnamn i Noreg.
Det finst stader som heiter Høynes i Drangedal kommune, Eid kommune, Finnøy kommune, Forsand kommune, Vestvågøy kommune og Skudeneshavn.
Det er om lag 320 som har Høines og 130 som har Høynes som etternamn.
Arkitektur
Arkitektur er ei nemning for den ytre og indre utforminga av byggverk, bygningar, bruer og andre konstruksjonar, innbu i hus, og planmessig tilforming av terreng i samband med inngrep og utbygging.
Faget er rekna både som ein kunst og ein vitskap, ettersom det krev både kunnskap om byggjemateriale og teknikk på den eine sida, og om formgjeving og forståing av bruk og oppleving av byggverket på den andre. Fagfeltet er også knytt til tradisjonar knytt til byggestil frå visse område, tidsrom eller stilperiodar. Ein som har arkitektonisk utforming som yrke, blir kalla arkitekt. Men også byggmeistrar, byggherrar og kvar ein som reiser bygg eller utformar landskap kan seiast å driva med arkitektur, jamvel om ikkje all arkitektur kan karakteriserast som god arkitektur.
Harald Ellefsen
Harald Ellefsen er ein norsk forretningsadvokat og politikar, fødd i Oslo, oppvaksen i Trondheim. Han representerte partiet Høgre og Sør-Trøndelag fylke på Stortinget i tida 1982-97.
Ellefsen tok examen artium i 1969 og studerte statsvitskap ved Drew University i 1971/72. I 1976 tok han juridisk embetseksamen på Universitetet i Oslo.
Ellefsen var så politifullmektig ved Trondheim politikammer 1977-78 og dommarfullmektig ved Onsøy sorenskrivarembete 1978-79- Frå 1980 til -88 var han politiadjutant ved Trondheim politikammer.
Frå 1982 til 1997 var Ellefsen stortingsrepresentant frå Sør-Trøndelag. Etter eit lite år som møtande vararepresentant fekk han fast stortingsplass sommaren 1983, då den valde Høgre-representanten Hermund Eian døydde. Sidan 1985 hadde Ellefsen sete på Tinget i tre heile val periodar. På Tinget var han 1982-85 medlem i Forbrukar- og administrasjonskomitéen, 1985-89 nestleiar i Justiskomitéen og 1989-97 medlem i Finanskomitéen.
William Howard Taft
William Howard Taft var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1909 til 1913, i ei presidentperiode, som nummer 27 i rekkja over presidentar.
Harald Ellefsen
Sidan 1997 har Ellefsen vore advokat i Trondheim, frå 2000 som partner i Steenstrup Stordrange DA. Ellefsen har arbeidd med strategisk rådgjeving, prosjekt- og forretningsutvikling, og påverknad av styresmakter og offentleg forvaltning.
Ellefsen har vore styreleiar i Sofell AS, Malvik Regionale Utvikling AS og Base Midt-Norge AS. Styremedlem var han 1993-2001 i Adresseavisen, 1998-2010 i Folketrygdfondet og frå 2005 i Statskog SF.
Seille
Seille er ei elv i den franske regionen Lorraine, og ei av sideelvane til Mosel frå høgre. Ho vert òg kalla Seille lorraine eller Grande Seille («Store Seille») for å skilje ho frå elva Seille, ei lita sideelv til Saône.
Ho har sitt utspring nær Azoudange, i départementet Moselle. Elva renn ut frå innsjøen Lindre, og renn i utkanten av landsbyen Dieuze og gjennom Vic-sur-Seille og Nomeny, før ho munnar ut i Mosel ved Metz. Ho er 135 km lang og har eit nedslagsfelt på 1 348 km². Det meste av elva renn igjennom departementet i Moselle, bortsett frå ein del mellom Aulnois-sur-Seille og Cheminot i Meurthe-et-Moselle. Seille er òg grensa mellom Moselle og Meurthe-et-Moselle frå Chambrey til Aulnois-sur-Seille.
Elveleiet
Seille har sitt opphav i Pond-regionen, og kryssa så Saulnois, eit område sør i Moselle. Denne delen av elva er ein del av Parc naturel régional de Lorraine. Elva renn inn i ein stor dal, der jorda stort sett består av mergel og leire. Sidan mellomalderen har det vorte gjort arbeid på Seille, delvis for å rette ho opp og gjere ho framkommeleg, og delvis for å tømme nærliggande myrområde.
Det rettlinja elveleiet og mangelen på tre langs breidda gjer at elva er lite interessant i landskapet, og i dag er erosjon av elvebreidda eit problem. I det siste har ein derimot byrja å arbeide med å gjenplante skog langs breidda.
Den øvre delen av Seille har fleire sideelvar, og dei viktigaste er:
Den nedre halvdelen av Seille er ikkje like rettlinja, og renn langs grensa til departementet Moselle. Denne delen av elva har relativt få sideelvar:
I Metz munnar Seille ut i Mosel.
Øyvind Jørgensen
Øyvind Jørgensen er ein norsk koreograf og dansar fødd i Kragerø. Han byrja karrieren sin som dansar i 1978, og i 1983 tok han hovudfageksamen i moderne dans ved Statens Balletthøgskole. Dei neste to åra studerte han vidare ved Martha Graham School of Contemporary Dance i New York, der han òg dansa med Martha Graham Ensemble under leiing av Yuriko.
I 1987 grunnla han Zakraz Dansekompani saman med koreografane Karen Foss og Ingun Bjørnsgaard. I Zakraz fungerte han både som dansar, koreograf og medprodusent fram til 1993. I 1994 grunnla han sitt eige dansekompani, Ø.J.Prod..
Øyvind Jørgensen er tildelt Statens arbeidsstipend for kunstnarar to gonger, fyrste gong i 1993 og andre gong i 2003 for ein periode på fire år.
Paxí
Paxí (gresk Παξοί) er den minste av Dei joniske øyane. Faktisk er det greske namnet ei fleirtalsform som viser til ei heil gruppe øyar, der dei største er Paxós og naboøya Andípaxi.
Paxí er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øyane administrativt til under periferieininga Kérkyra i periferien Dei joniske øyane.
I gresk mytologi danna Poseidon øya då han slo Kérkyra med gaffelen sin, slik at han og kona Amfitrite kunne få litt ro.
Geografi
Øya er om lag 13 km lang. Vestkysten er dominert av bratte kalksteinsklipper med mange blå grotter, som ein kan nå med båt frå Gáios. Mykje av landskapet er framleis dekt av olivenlundar. Desse strekkjer seg frå Lákkas, hamnelandsbyen i nord, via Magaziá til Gáios, hovudbyen. Produksjon av olivenolje, såpe og fiske er supplement til turismen, som har vore hovudindustrien på øya sidan 1960-åra. På denne tida vart kysten rundt Gáios kraftig ombygd for å ta imot turistane. Det går dagleg ferjer og hydrofoilar frå Kérkyra og til Párga på fastlandet, i tillegg til sjøflysamband med Kérkyra by i turistsesongen. Stundom går det òg båt til Albania (feriebyen Saranda og den gresk-romerske busetnaden Butrint).
Historie
Sjølv om øya har vore busett sidan førhistorisk tid, vert fønikarar rekna som dei første innbyggjarane på Paxí. Ein meiner at namnet på øya kjem frå Pax, som tyder «skifer» på deira språk.
Romarane styrte øya frå 200-talet fvt. og under perioden med austromersk styre og i mellomalderen vart øya stadig plyndra av sjørøvarar. Etter fleire herskarar og etter krosstoga var ferdig vart øya teken av Republikken Venezia mot slutten av 1300-talet.
Under napoleonskrigane vart Dei joniske øyane teke av Frankrike, så ein russisk-osmansk allianse, og til slutt av Storbritannia, som oppretta Den sameinte joniske unionen i 1815. I 1864, i lag med resten av Dei joniske øyane, vart Paxí ein del av Hellas.
Byar og tettstader
Dei andre busetnadene på øya er:
Småøyar i kommunen:
Dobropillja
Dobropillja (ukrainsk Добропілля, russisk Доброполье, Dobropolje) er ein by, det administrative senteret i Dobropilskyj rajon, i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
Elva Sauer
Sauer er ei elv i Frankrike (Alsace) og Tyskland (Rhineland-Palatinate), og ei av sideelvane til Rhinen. Ho har ei total lengd på 70 km. Den øvre delen hennar i Tyskland, vert kalla Saarbach. Ho har sitt utspring i Pfälzer Wald, nær den franske grensa, sør for Pirmasens. Sauer renn inn i Frankrike nær Schönau, og held fram gjennom Wœrth og nord for Haguenau. Elva munnar ut i Rhinen i Seltz, på motsett side av der elva Murg munnar ut.
Dolomittane
Området vert ofte delt inn i Dei vestlege Dolomittane og Dei austlege Dolomittane og grensa mellom dei to går langs linja Val Badia - Campolongopasset - Cordevoledalen (Agordino). Fjellkjeda har meir enn førti isbrear.
Kufa
Kufa (arabisk الكوفة, al-Kūfah) er ein by i Irak, kring 170 km sør for Bagdad, og 10 km nordaust for Najaf ved breidda av Eufrat. I 2003 var det estimert eit folketal på 110 000 innbyggjarar. I dag har Kufa og Najaf vokse saman til eit samanhengande byområde, og heile området vert i stor grad berre kalla Najaf.
Dolomittane
Området er ein stor turistdestinasjon som er kjend for skisport, fjellklatring og i nokre tilfelle basehopping. Dei største turistsentera er Rocca Pietore ved dronninga av Dolomittane, Marmolada, i Veneto, Alleghe, Falcade, Auronzo, Cortina d'Ampezzo, Arabba, Ortisei og San Martino di Castrozza.
Iver Jåks
Han utførte fleire illustrasjons- og utsmykkingsoppdrag, og vart tildelt Norsk kulturråds ærespris i 1992. I 2002 vart han utnemnd til Ridder av 1. klasse av St. Olavs Orden.
Kufa
I lag med Samarra, Karbala, Kadhimiya og Najaf, er Kufa ein av fem irakiske byar som er heilag for sjiamuslimar. Byen var den siste hovudstaden for det fjerde Rashidun-kalifen Ali ibn Abu Talib.
Historie
I 637 blei byen, som då låg i provinsen Asuristan, erobra av arabarar frå Sassanideriket. Han var på denne tida kjend som Hira, Aqula eller Suristan. i kalifen Umar ibn al-Khattab si regjeringstid blei så Kufa etablert her i 638. Han byrja som ein misr, ein arabisk leirby der det var busett 30 000 veteranar - den største stammegruppa var Banu Badshila.
Byen var ei kort tid, frå 749 til 762, hovudstaden til abbasidane. Han gjekk tilbake etter at Bagdad byrja å auka i tyding.
Kufa hadde ein berømt språkskule der ein utvikla kufisk skrift.
Dolomittane
Under den første verdskrigen gjekk linja mellom dei italienske og austerriksk-ungarske styrkane gjennom Dolomittane. Det finst krigsmuseum i fri luft ved 5 Torri og Lagazuoi. Mange vitjar Dolomittane for å gå Via ferrata. Dette er verna stiar som vart danna under den første verdskrigen. Fleire stiar kalla «Alte vie» går i Dolomittane. Desse lang stiane, med nummer 1 til 8, krev minst ei veke for å gjennomførast og mange hytter, «Rifugi», ligg langs hytte. Den første og kanskje mest kjende er Alta Via 1.
Namnet Dolomittane kjem frå den kjende franske mineralogen Déodat Gratet de Dolomieu som var den første som skildra bergarten, dolomitt, ein type karbonatbergart som har skapt dei karakteristiske formene og fargane til desse fjella.
Helse
Helse er eit uttrykk for graden av opplevd velvære eller liding og korleis det står til med kroppslege og mentale funksjonar hjå eit individ eller ei gruppe. Ein kan definera god helse negativt, som fråvær av sjukdom og andre plager, eller positivt, som ein tilstand der ein føler seg vel og opplagt.
Skade- og sjukdomsførebygging er viktig for eit godt liv og ei god helse. Omgrepet helse er ikkje avgrensa til menneske, men i praktisk språkbruk refererer ordet «helse» gjerne til folkehelse, mens ein gjerne brukar spesialomgrepet «husdyrhelse» i samband med veterinærmedisin.
Verdshelseorganisasjonen har definert helse som «ein tilstand av fullkommen lekamleg, sjeleleg og sosialt velvære og ikkje berre fråvær av sjukdom eller lyter». Innvendingar mot denne definisjonen er at han har for statisk preg, at han er for passiviserande, og at han har gjort sjukdomsomgrepet vanskeleg å avgrense.
Handball-NM 1989 for kvinner
Noregsmeisterskapen i handball 1989 for kvinner vart vunne av Byåsen Idrettslag etter finalesiger 20 - 15 over Lunner Idrettslag.
Finalen
Finalen vart avvikla i Skedsmohallen 16. desember 1989 framfor 3 388 tilskodarar. Byåsen IL avgjorde kampen i løpet av den fyrste omgangen, ved pause leia laget frå Trondheim med 9-4. I den andre omgangen heldt Byåsen på avstanden og då oppgjeret var over hadde tittelforsvarar Byåsen IL vunne sin andre NM-pokal.
Hartola
Hartola (svensk Gustav Adolfs) er ein kommune i landskapet Päijänne-Tavastland i Finland. Kommunen har cirka 3 500 innbyggjarar og eit areal på 675,53 km², av dei er 131,66 km²  vatn. Hartola er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Heinola, Joutsa, Luhanka, Pertunmaa og Sysmä.
Handball-NM 1989 for kvinner
Finalen
Byåsen sine målskårarar var Mia Hermansson (8), Kari Knudsen (6), Hilde Overvik (3), Karin Pettersen (2), Marit Johnsen (1). Lagkaptein Trine Haltvik kom ikkje på skåringslista.
Hartola
Tettstaden vart grunnlagd på slutten av 1700-talet og fekk det svenske namnet sitt etter den dåverande kronprinsen i Sverige, Gustav Adolf, seinare kong Gustav IV Adolf.
Handball-NM 1989 for kvinner
Finalen
For Lunner skåra Heidi Tingelstad (5), Kjersti Grini (4), Kari Schjerven og Marit Lindstad, begge (2), Ane Hallum og Tone Langbakken, begge (1).
Kenneth Abrahamsen og Arne Kristiansen dømde kampen. Dei straffa Byåsen med sju 2-minuttsutvisingar og to raude kort, Lunner måtte tåle to 2-minuttsutvisingar og eitt raudt kort.
4. serierunde i Oddsenligaen avdeling 3 2013
4. serierunde i Oddsenligaen avdeling 3 2013 starta laurdag 4. mai med tre kampar. Ein kamp vart spelt søndag 5. mai, to kampar måndag 6. mai, og den siste tysdag 7. mai.
Mia Hermansson Högdahl
Mia Hermansson Högdahl er ein svensk tidlegare handballspelar og seinare -trenar frå Göteborg. Ho vann EHF-meisterligaen med Hypo Niederösterreich i 1994 og 1995. Rykkromspelaren/playmakeren vart svensk meister 1987 med Tyresö HF. Sidan vart ho trefaldig både serie- og cupmeister med Byåsen IL i tida 1991-98 og firfaldig både serie- og cupmeister med Hypo Niederösterreich i Austerrike perioden 1993-96. Med sine 1091 mål på 216 landskampar er Mia Hermansson-Högdahl mestskårande for Sverige på kvinnesida. Ho vart kåra til Årets handballspelar i verda 1994 av Det internasjonalke handballforbundet (IHF).
I 2009 vart Hermansson Högdahl assisterande landslagssjef i Noreg. Størstedelen av sitt vaksne liv har ho budd i Trondheim.
Jørstadmoen leir
Jørstadmoen leir er ein norsk militærleir og var standkvarteret til Forsvarets kompetansesenter for kommando og kontrollinformasjonssystemer. Staden ligg i Lillehammer kommune, nordvest for byen.
Historie
Jørstadmoen har vore brukt som ekserserplass sidan 1700-talet, men det var fyrst på slutten av 1800-talet Jørstadmoen vart leir med fast bygningsmasse. Leiren vart brukt til internerings- og flyktningleir fleire gonger under den fyrste verdskrigen og i mellomkrigsåra. Tyskarane bygde ut mesteparten av leiren under krigen, mellom anna den tidlegare fangeleiren K-leir, som ligg utanfor resten av leirområdet i dag.
Etter krigen overtok sambandet leiren. Hæren sitt samband prega Jørstadmoen fram til avdelinga i 2005 vart erstatta av eit nytt felles kompetansesenter; FK KKIS. FK KKIS ivaretek samband, kommando og kontrollinformasjonssystem for heile Forsvaret, både hær, sjø og luft. Sjefen i FK KKIS og plasskommandant for basen Jørstadmoen er brigader Jon Ragnar Krogstad.
Jens Rolfsen
Jens Rolfsen var ein norsk skipper, kjøpmann og eidsvollsmann.
Rolfsen var fødd i Kristiansand, som son av ein skipsbyggjar og verftseigar. Sjølv byrja han på faren sitt skipsbyggeriet, var sidan skipper ei tid. Han slo seg ned i Bergen, der han dreiv kjøpmannskap. Elles hadde han verv sjukehusforstandar og forlikskommissær.
I 1814 var Rolfsen ein av utsendingane frå Bergen til riksforsamlinga på Eidsvoll, dei andre var Wilhelm Frimann Koren Christie, Frederik Meltzer og Jonas Rein. Rolfsen var medlem av finanskomiteen. 17. mai 1814 var han med i deputasjonen som møtte den nyvalde kongen, Kristian Fredrik. Han høyrde til sjølvstendepartiet.
Rolfsen var gift med Mette Brun, dotter av Johan Nordahl Brun, og var farfar av Nordahl Rolfsen.
I 1814 budde Rolfsen i Domkirkegaten 9 i Bergen. Etter å ha gifta seg i 1793 kjøpte han huset seks år seinare. Det står framleis.
Bergstad
Bergstad er ein by-liknande tettstad grunnlagd med utgangspunkt i gruvedrift. Ein bergstad hadde tidlegare eigne lover og rettar, såkalla berglover. I Noreg er Kongsberg og Røros gamle bergstader. Fram til 1683 gjaldt bergordninga slik ho var fastsett i kurfyrstedømet Sachsen. Bergordninga danna grunnlaget for Berg–Ordinancen av 23. juni 1683. Kongelege forordningar og bergprivilegium vart gjort gjeldande. Lovane regulerte mellom anna retten til å driva med gruvedrift.
Hollola
Hollola er ein kommune i landskapet Päijänne-Tavastland i Finland. Kommunen har cirka 21 200 innbyggjarar og eit areal på 531,41 km², av dei er 68,29 km² vatn. Hollola er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Asikkala, Hämeenkoski, Kärkölä, Lahtis, Nastola og Orimattila.
William McKinley
William McKinley var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1897 til 1901.
Hollola
Selskapet Horze, som sel utstyr relatert til hestesport, har hovudkontoret sitt og sentrallager i Hollola.
1176 Lucidor
1176 Lucidor er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. november 1930 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Woodrow Wilson
Thomas Woodrow Wilson var ein politikar i USA. Wilson var utdanna statsvitar. Han var president i USA frå 1913 til 1921. Thomas R. Marshall var visepresident i denne tida. Før Wilson vart president var han guvernør i New Jersey frå 1911.
Tida som president vart prega av første verdskrigen, og om USA skulle gå med i krigen eller ikkje. Wilson hadde lova å halda USA utanom krigen, og vann presidentvalet i 1916 mykje på grunn av denne lovnaden. Trass i dette gjekk USA med i krigen i 1917, ved å erklæra krig mot Tyskland i april og Austerrike-Ungarn i desember. I november 1918 slutta krigen med Tyskland la ned våpna, og USA var på den vinnande sida. I januar 1918 heldt Wilson ei tale der han la fram 14 punkt for å få slutt på krigen og få ei god fredstid etterpå. I punkta la han mellom anna fram ideen om eit Folkeforbund For fredsarbeidet sitt mottok han Nobels fredspris for året 1920. Trass i dette gjekk ikkje USA med i Folkeforbundet, og mange av punkta til Wilson vart ikkje tekne omsyn til.
Hans-Joachim Walde
Hans-Joachim Walde var ein tysk friidrettsutøvar, fødd i dåverande Landkreis Lüben, dagens Nederschlesiske voivodskap i Polen, som representerte Vest-Tyskland.