cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tifinagh
Tifinagh (Neo-Tifinagh:, uttala: tifinar) er eit alfabet nytta for somme tamazightisk språk, i fyrste rekkje tuareg. Tifinagh var opphavleg eit abjadalfabet (konsonantalfabet).
Etter som tida har gått har tifinagh vorte modifisert og det finst i dag fleire variantar.
Unicode
Frå og med Unicode versjon 4.10 er tifinagh innkludert U+2D30 à U+2D7F. Unicode innkluderer berre 55 bokstavar, som vist i Tabell 1, sjølv det finst mange fleire. Tabell 3 samanliknar tifinaghglyphane med latine og arabiske translittereringar og Tabell 4 syner moglege ligaturar. Tabell 2 gjev eit oversyn over fargekodane nytta i Tabell 3 og 4.
NGC 5752 og NGC 5754
NGC 5752 og NGC 5754 er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 200 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Bjørnepassaren.
NGC 5752 har gjennomgått ein periode med eksplosiv stjernedanning og har ei rik folkesetnad på massive og lyssterke stjernehopar som klumpar seg saman rundt kjernen, der dei er vovne i hop med intrikate støvbanar.
I motsetnad til NGC 5752 har NGC 5754 ikkje hatt nokre store omveltningar då sisnemnde er mykje større og meir massiv. NGC 5754 viser likevel nokre tidevasstrekk i dei ytre delane av galaksestrukturen, òg i symmetrien til dei indre spiralmønstra.
Søndre Land kommune
Søndre Land er ein kommune i Innlandet fylke. Han grensar i nord til Nordre Land kommune, i nordaust til Gjøvik kommune, i aust til Vestre Toten kommune, i sør til Gran kommune, i sørvest til Ringerike kommune og i vest til Sør-Aurdal kommune. Kommunen høyrer til landskapet Land.
Theophania
Bakgrunn
Kven foreldra hennar var er ukjend, men ein mogleg teori er at far hennar var Konstantinos Skleros (bror til tronkrevjaren Bardos Skleros) og mora av Sophia Phokaina (niese til keisar Nicephoros II og svigerinne til Tzimisce).
Søndre Land kommune
Geografi
Søndre Land omfattar områda på aust- og vestsida av den nordre delen av Randsfjorden, som ligg 134 moh. Vest for fjorden stig landet raskt til 500 moh., og utgjer eit skogkledd åslandskap som berre heilt i nordvest når over 800 moh. På austsida av fjorden er det eit veldyrka bakkeland som sakte hever seg til 500–600 moh. på grensa mot Gjøvik og Vestre Toten. Bakkelandet i nord er smalare.
Theophania
Bakgrunn
Ho blei send som brur til Otto etter ein avtale mellom Det tysk-romerske riket og Austromarriket. Otto I hadde bede om ei gresk prinsesse til sonen sin, og då Theophania kom hadde ho med seg mykje rikt gods og mange folk slik ei prinsesse skulle. Likevel var ho ikkje den ein hadde ønskt seg, i følgje krønikeskrivaren Thietmar. Ho var nemleg ikkje eit dotter av den bystantiske keisaren, men blir i ekteskapskontrakten skildra som neptis, niese eller barnebarn, av keisar Johannes I Tzimiskes.
Søndre Land kommune
Geografi
Det meste av busetnaden er samla langs austsida av fjorden, med tettstaden og administrasjonssenteret Hov. Lengst i nord er det også atskilleg busetnad i større høgde lenger frå fjorden, kalla Landåsbygda. Langs vestsida av fjorden er busetnaden meir sparsam. Folketalet var i ein viss vekst fram til 1945, og heldt seg relativt stabilt fram til rundt 1990. Deretter har det vist ein liten nedgang, i tiårsperioden 1996–2006.
Theophania
Ekteskap
Den greskfødde prinsessa blei gift med keisar Otto II av Det tysk-romerske riket den 14. april 972 av pave Johannes XIII, og blei krona til keisarinne same dag. Ho følgde ektemannen på alle reisene hans. Kranglar mellom Theophania og svigermora Adelheid førte til at Otto fjerna seg frå mor si.
Søndre Land kommune
Samferdsel
Den austlege delen av kommunen har gode vegsamband; fylkesveg 34 går langs austsida av Randsfjorden fram til Svingvoll der vegen fører inn på fylkesveg 33 vidare nordvestover til Dokka og Fagernes. Fylkesveg 33 går austover til Gjøvik. Også langs vestsida av Randsfjorden går det veg (fylkesveg 245), og det aller meste av busetnaden her er samla langs denne vegen. Det går bru over Randsfjorden ved Fluberg. Bilferja Horn-Tangen er den einaste norske ferja på innsjø.
Theophania
Ekteskap
Dei to fekk desse borna:
Regjeringstid
Etter at Otto II døydde uventa den 7. desember 983 let Theophania den tre år gamle sonen sin kronast til keisar til jul. Som regent for han gav ho ut ordrar i sitt eige namn.
Våren 984 bortførte grev Henrik II av Bayern Otto, men blei tvungen til å gje guten tilbake til mora. Støtta av biskopane Willigis av Mainz og Hildebald av Worms regjerte Theophania fram til ho døydde i 991. Ho blei gravlagd i kyrkja til den heilage Panteleimon i Köln.
Etter at Theophania døydde overtok bestemora til Otto III, Adelheid av Burgund, styringa av riket de facto til barnebarnet blei gammalt nok til å styra sjølv.
Ettermæle
Det var mange som ikkje likte Theophania. Mellom anna fortel abbeden Odilo av Cluny at Adelheid var svært glad då «den greske kvinna» døydde. Albert av Metz skildra henne som ulikande og snakksaleg. Ho blei skulda for å ha teke med seg luksusklede og smykke til Tyskland. Men Thietmar meinte at ho, trass i å høyra til det svake kjønnet, var måtehalden, klok og til å stola på, og trass i vera gresk hadde gode manerar. Ho verna kongsmakta til sonen og var vennleg mot ærlege folk, men slo hardt ned på opprørarar, skreiv han i krønikene.
Maria I av Skottland
Maria I av Skottland eller Maria Stuart (eng. Mary Stuart eller Mary Stewart, kalla Mary Queen of Scots) var regjerande dronning av Skottland frå 1542, då ho var berre 6 dagar gammal, til ho abdiserte i 1567.
Ho var dotter av kong Jakob V av Skottland og Maria av Guise. Maria blei gift med kong Frans II av Frankrike og var dronning av Frankrike 1559–1560. Ho var mor til kong Jakob I av England, men blei avretta av syskenbarnet Elizabeth I av England for landsforræderi.
Forbrukar- og administrasjonsdepartementet
Forbrukar- og administrasjonsdepartementet er eit tidlegare norsk departement.
Departementet vart oppretta den 8. mai 1972, under Regjeringa Bratteli I.
Departementet vart lagt ned under Regjeringa Syse, den 31. desember 1989. Frå 1. januar 1990 vart familie- og forbrukarsakene behalde i det nye Familie- og forbrukardepartementet. Og frå same dag vart administrasjonssakene saman med arbeidssakene frå Kommunal- og arbeidsdepartementet ført over til det nyoppretta Arbeids- og administrasjonsdepartementet.
Historie
Departementet har fleire gongar skifta namn og delvis oppgåver.
Sjå også
Norske forbrukar- og administrasjonsministrar
Elvira Nabiullina
Elvira Sakhipzadovna Nabiullina er ein russisk økonom av tartarsk opphav. Ho blei sentralbanksjef i Russland i juni 2013.
Nabiullina var minister for økonomisk utvikling og handel i Regjeringa Putin II i 2007. Frå mai 2012 til juni 2013 verka ho som økonomisk rådgjevar for Vladimir Putin. Då ho blei utnemnd til sjef for den russiske sentralbanken i 2013 var ho den første kvinna i noko G8-land til å leia ein sentralbank.
Olympiske sommarleikar
Dei moderne olympiske sommarleikane er ei internasjonal sportshending som vert avheldt kvart fjerde år, og er det mest prestisjefylte sportsarrangementet i verda. Dei olympiske sommarleikane vart haldne for fyrste gong i 1896.
Roger Federer
Roger Federer er ein sveitsisk tennisspelar. Han har vunne 20 Grand Slam-titlar og 98 turneringssigrar i single.
Federer er fødd i Basel. I 1999 vart han den yngste spelaren som har vorte rangert blant dei 100 beste spelarane i verda. I 2000 kom han til den fyrste finalen sin i ei ATP-turnering.
Federer som juniorspelar
Federer var fire år gamal då idolet hans Boris Becker vann si fyrste Wimbledon tittel i 1985. Etter dette “såg han tenniskampar på TV i timevis”. Når han ser tilbake på barndommen sin seier han: ”Eg likte tennis betre enn alle andre idrettar. Det var alltid spanande. Vinn og tap var noko eg likte å stille meg til.” Like etter at han hadde byrja skulen som seksåring vart han den beste spelaren i si gruppe. Han trena tre gonger i veka både i byen Basel og i områda rundt. På desse treningane vart han kjend med Marco Chiudinelli. Han var ein talentfull spelar og berre ein månad yngre enn Federer. Dei to spelte ofte squash, bordtennis og fotball saman. Sjølv om dei spelte for ulike klubbar vart dei begge medlemer i ei regionsgruppe for toppspelarar.
Gutane spelte mot kvarandre for fyrste gong då dei var åtte år gamle i turneringa The Bambino Cup i Arlesheim. ”Den gongen spelte vi berre eit langt set med ni games,” seier Chiudinelli. ”Ting gjekk ikkje så bra for meg i starten. Eg låg under 2-5 og eg byrja å gråte. Den gongen gret me mykje, sjølv i kampar. Roger forsøkte å trøyste meg når me skifta side. Han fortalde meg at alt ville ordne seg og det gjorde det. Eg hadde leiinga 7-6 og merka at kampsituasjonen hadde snudd. Då han byrja å gråte oppmuntra eg han slik at ting gjekk betre for ham. Det var den einaste gongen eg kunne vinne over ham.” Då Federer var 10 år byrja han å ta privattimar med ein tennistrenar frå The Old Boys Tennis Club, Adolf Kacovsky. ”Eg merka med ein gong at guten hadde eit naturtalent,” seier Kacovsky. ”Han vart fødd med racketen i handa.” Han fekk først tennistimar som ein del av ei gruppe, men Kacovsky fortel vidare at, ”klubben og eg oppdaga snøgt kor talentfull han var. Me byrja å delvis sponse privattimar for ham. Roger lærte snøgt. Mens dei andre i gruppa trong fleire veker på å lære noko nytt, meistra han det etter berre tre-fire forsøk.”
Han var ein stjerneelev og ynskte å bli den beste spelaren i verda. ”Folk lo av ham, til og med eg,” minnest Kacovsky. ”Eg trudde kanskje han kunne bli den beste spelaren i Sveits eller Europa, men ikkje i heile verda. Han hadde bestemt seg for det og jobba målretta for å oppnå det.”
Då han var tolv år bestemte han seg for å berre fokusere på tennis i staden for både tennis og fotball. Når han var 14 år vart han nasjonalmeister i alle grupper i Sveits. Han vart vald ut til å trene på ”The Swiss National Tennis Center” i Ecublens. I juli 1996 vart han medlem i foreininga ITF for junior tennis. Hans siste år som junior i 1998 var eit godt år i hans juniorkarriere. Han vann juniortittelen i Wimbledon, vart anerkjend som ITF World Junior Tennis champion og vann U-18 kategorien i den prestisjefylte Orange Bowl.
Andre sigrar
I 2002 vann han tre ATP-turneringar og enda det året som nummer seks på verdsrankinga. I 2003 vann han sju ATP-titlar, inkludert den fyrste Grand Slam-tittelen sin. Det var i Wimbledonturneringa, der han slo Andy Roddick i semifinalen og Mark Philippoussis i finalen.
Roger Federer har åtte turneringssigrar til no i 2006-sesongen, mellom andre Australian Open og Wimbledon.
Spelestil
Allsidigheita til Federer vart oppsummert av Jimmy Connors: ”I ein æra av spesialistar er ein enten spesialist på grusbana, grasbana eller hard-court-bana… eller så er ein Roger Federer.” Roger Federer er ein all-round spelar som er kjend for sin elegante spelestil og gjennomføring av slag. Federer spelar hovudsakleg frå grunnlinja, men han føler seg komfortabel som nettspelar og er ein av dei beste volleyspelarane i verda. Han har ein svært effektiv smash og utføring av element som er sjeldne å sjå på tennisbana i dag, til dømes backhand-smash, halv volley og jump-smash (slam dunk). David Foster Wallace omtalte Federer sin eksepsjonelle snøggleik, smidigheit og rå kraft i forehanden som ”ein mektig, flytande pisk” medan John McEnroe refererte til forehanden som ”det beste slaget i vår sport”. Federer spelar med ein single-handed backhand, noko som gjev ham mykje variasjon. Han gjer seg ofte bruk av slice som ei moglegheit til å lokke motstandaren fram til nettet og deretter passere han. Han kan også slå toppspinn vinnarar og har ein ”flick” backhand der han genererer fart med handleddet. Dette brukar han vanlegvis når han skal passere motstandaren på nettet. I serven vender han ryggen mot motstandaren og brukar stort sett det same ballkastet uansett serve og plassering. Dette gjer det vanskeleg å lese serven hans. Han produserer ofte dei beste servane under dei mest kritiske poenga i ein kamp. Gjennomsnittleg fart på førsteserven hans er rundt 200 km/t, men han kan serve med ein fart på 220 km/t. Federer er dyktig på serve og volley-taktikken og nytta denne ofte i sin tidlege karriere. Ein halv-volley frå grunnlinja er hans spesialitet. Dette slaget gjer det mogleg for ham å spele nær grunnlinja og ta ballane på oppspretten, noko som gjev motstandaren kortare tid å reagere. Han har nyleg introdusert ein velkamuflert ”drop-shot” til speltaktikken sin og brukar dette slaget på både forehand og backhand sida. Han kan også bruke ”mellom beina”-slag, også kjend som eit ”tweener” slag. I semifinalen mot Novak Đoković i US Open 2009 nytta han ”tweener”-slaget og fekk dermed matchpoint. I seinare tid har han også forsøkt å nytte “chip and charge” taktikken med varierande resultat.
Utstyr, antrekk og sponsorar
Federer speler no med ein Wilson Six One Tour BLX tennis racket, ein tungt strenga racket kjenneteikna ved eit mindre rackethovud på 90 kvadrattommar med ein tynn stråle på 17 mm. Størrelsen på grepet er 4 3/8 tommar, også omtalt som L3. Federer brukar ein blanding av Wilson Natural Gut 16 gauge som hovudstrenger og Luxilon Big Banger ALU Power Rough 16L gauge på tvers. Han strenger racketane sine med ein tyngde mellom 24 og 28 kilogram. Når Federer vart spurd om kor hardt han strenger racketane sine, opplyste han at ”dette kjem an på kor varmt det er, kva for nokre ballar eg spelar med og motspelaren min. Ein ser altså at det er fleire faktorar enn underlaget som har tyding; det viktigaste er korleis eg føler det.” Federer er blant sportsutøvarane i verda som tener mest pengar. Han har ein kontrakt med Nike skotøy og kler. I høve Wimbledon 2006 hadde Nike designa ei jakke dekorert med ei krone laga av tre racketar som symboliserte dei tre tidlegare Wimbledon-sigrane hans. Denne jakka vart oppdatert neste år, da han hadde vunne turneringen i 2006. Nike følgde opp tradisjonen ved å lage ein personleg cardigan til ham i Wimbledon 2008 og 2009. Federer laga også sin eigen logo, som er samansett av ein R og ein F. Federer promoterer også Gillette, eit sveitsisk kaffimaskinselskap, Mercedes Benz og NetJets. Han promoterer også Rolex klokker, sjølv om han tidlegare var ein ambassadør for Maurice Lacroix. I 2009 vart han også merkeambassadør for det sveitsiske sjokoladeselskapet Lindt. I 2010 vart hans endossement med Mercedes-Benz Kina utvida til ein internasjonal avtale med selskapet.
Heraklit
Heraklit var ein gresk filosof som kom frå Efesos. Ein veit ikkje når han vart fødd eller når han døydde, men han skal ha levd under den 69. olympiaden som var omkring 504-501 år før vår tidsrekning. Sidan ein berre har fragment av det han skreiv og stilen han brukte var så løyndomsfull har han blitt kalla «den dunkle filosof».
Hideyuki Sudo
Hideyuki Sudo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Heraklit
Sjølv om Heraklit er kjend for sitt utsagn om at «alt flyt» eller «panta réi» som det heiter på gresk, la han stor vekt på fornuften, logos, i tenkjinga si. Logos ligg bak alt og styrer verda.
Hideyuki Sudo
Han spela for klubben JEF United Ichihara.
Sigrid Kirchmann
Sigrid Kirchmann ( er ein austerriksk tidlegare friidrettsutøvar frå Ebensee som tevla i høgdehopp og sjukamp. Ho tok i 1993 Austerrikes fyrste medalje i ein verdsmeisterskap i friidrett.
Aktiv
Kirchmann vann i perioden 1982-94 10 av 13 nasjonale meisterskap i høgdehopp. To gongar vart ho austerriksk meister i sjukamp. I ein sjukamp 5. og 6. oktober 1985 sette Kirchmann landsrekord med 5 944 poeng, ein rekord som vart ståande i 27 år.
I 1990 vart Kirchmann nummer fire i høgdehopp ved europameisterskapen og i 1992 nummer fem i OL-finalen i Barcelona. Den 21. august 1993 kom høgdepunktet i hennar idrettsliv då ho i VM-finalen i Stuttgart sette landsrekord i høgdehopp med 1,97 meter. Det gav henne bronsemedaljen, også den fyrste VM-medalje i friidrett til ein utøvar frå Austerrike. Kirchmann var kvalifisert til Sommar-OL 1996, men stod over grunna ein skade i ei akillessene. To år etter kneip ho fjerdeplassen ved europameisterskapen 1998 i Budapest.
NGC 6090
NGC 6090, Mrk 0496, VV 626, I Zw 135 eller KPG 486 er eit par av vekselverkande spiralgalaksar med ein overlappande sentralregion som ligg rundt 400 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Draken. Dei to synlege kjernane til galaksane ligg rundt 10 000 lysår frå kvarandre, noko som tyder på at galaksane er midt i prossesen med å smelta saman. Galaksane har to lengre tidevasshalar. Galaksesystemet har mykje til felles med Antennene både når det gjeld kor langt galaksane har komne i prossesen med å smelta saman, og når det gjeld kva vinkel ein observerer galaksane ifrå jorda med.
Altocumulus
Altocumulus eller rukleskyer er ein skytype bygd opp av lag eller flak av kuleforma skydottar eller rullar. Kvart enkelt element er større og mørkare enn elementa i cirrocumulus, men mindre enn dei i stratocumulus.
Skyene høyrer til klassen midlare skyer, og blir danna mellom 2000 og 5500 meter høgde. Ofte ser ein skyene framfor ein kaldfront, og i enkelte område kan dei på varme og fuktige sommarmorgonar vere eit teikn på at det kan utviklast toreskyer seinare på dagen.
Skyene består for det meste av underkjølte vassdropar, men i svært låge temperaturar kan dei også innehalde iskrystallar. På same måte som med altostratus blir desse skyene danna ved heving av store luftmassar, etterfølgd av kondensasjon. Skilnaden er at altocumulus blir påverka av instabilitet i den omliggande atmosfæren, og den stigande lufta dannar dei små cumulusaktige skydottane. Viss skyene er tjukke nok kan dei av og til føre til litt regn, og det er som oftast òg eit teikn på at ein front er like om hjørnet, særleg viss skydekket har blitt tjukkare i løpet av dagen.
Ofte kan ein ha både altocumulus og altostratus samtidig på himmelen og dei kan dekke svære område, særleg i samband med frontar.
Det finst fleire variantar av altocumulusskyer:
Tomonori Tateishi
Tomonori Tateishi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane JEF United Chiba og Avispa Fukuoka.
Speilsalen
Speilsalen var ein naturleg tunnel under ein isbre i Trollheimen i Trøndelag som var danna av breelva under breen. Under visse tilhøve om sommaren kunne ein gå 200-300 meter frå eine enden til den andre under isbreen. Dette vart aldri rekna for å vere trygt. Speilsalen kollapsa i august 2007.
Speilsalen låg nær fjellet Blåhøa i Oppdal.
L.L. Zamenhof
Ludwik Lejzer Zamenhof er kjend som mannen som fann opp esperanto.
Sulevatnet
Sulevatnet er eit vatn som ligg mellom toppane Sulefjellet, Høgeloft og Skoddetinden i området Filefjell. Vatnet ligg på grensa mellom Vang kommune i Innlandet, Hemsedal kommune i Viken og Lærdal kommune i Vestland.
L.L. Zamenhof
I 1885 avslutta han studia ved universitetet og byrja på arbeid som augelege i Warszawa. Som ung hadde han arbeidd med eit språkprosjekt. Faren tykte ikkje om prosjektet, og brende materialet. Zamenhof byrja då på eit nytt prosjekt, og prøvde å skaffa pengar til utgjeving av ei bok om utviklinga av språket. I 1887 fekk han utgjeve eit bok med økonomisk stønad frå sin komande svigerfar. Boka vart gjeve ut under psevdonymet Doktoro Esperanto (den vonande dokter). Språket esperanto fekk seinare namn etter dette namnet. For Zamenhof var tanken ikkje berre å laga eit nytt språk, men òg eit middel til spreiing av idear om korleis det er mogleg for ulike folkeslag å leva saman.
Zamenhof døydde i Warszawa den 14. april 1917.
Sulevatnet
Sulevatnet har utløp mot Steintjerni inn i Lærdal kommune og vidare nedover mot Oddedalen og mot Maristova nede i Lærdal.
Kvensk
Kvensk (på kvensk kvääni, tidlegare kainun kieli eller kveenin kieli), tidlegare òg kvænsk, er eit finsk-ugrisk språk som òg kan klassifiserast som ein dialekt av finsk. Kvensk er språket til kvenene — ei folkegruppe som er etterkommarar av finnar som innvandra til Troms og Finnmark frå 1600-talet av frå grensedalen mellom Sverige og Finland, Tornedalen, og frå Nord-Finland. Kvensk språk har ein viss status som språk i Porsanger kommune.
I kvenske/finskætta miljø er det mykje diskusjon om ein ynskjer eit eige kvensk skriftspråk eller å halde på det riksfinske som blir lært i skulane i dag.
På eit møte i 2008 vart det vedtatt at skriftspråksnormalen som er under utarbeiding, skal basere seg på eit kompromiss mellom alle dei kvenske dialektane, og samstundes vere ei tilnærming mot meänkieli.
I januar 2006 vart det starta eit studium i kvensk ved universitetet i Tromsø. Studiet går over tre semester, og ein kan studere enkeltemne som kvensk språk og kvensk kultur og litteratur.
Shigeyuki Sato
Shigeyuki Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben JEF United Ichihara.
Kvensk
Historie
I starten av 1990-åra vart det mogleg å ha finsk/kvensk som andrespråk i skolen i dei tre nordlegaste fylka.
Den norske regjeringa erklærte 26. april 2005 at dei såg på kvensk som eit eige språk.
Grishk-demninga
Grishkdemninga er ei demning i elva Helmand i provinsen Helmand i det sørlege Afghanistan. Demninga vart bygd av USA etter at den afghansk-sovjetiske krigen var avslutta og Sovjetsamveldet hadde drege seg attende frå landet.
Demninga er om lag 200 meter brei, og vert brukt til irrigasjon, flaumkontroll og elektrisitetsproduksjon.
Bertel O. Steen
Føretaket formidla bilar for første gong i 1907. Tre bilar av merket Cadillac som ein amerikansk forretningskontakt hadde sendt. To år etter kom bilsalget inn i organiserte former, da firmaet byrja som agentur for Humber, Fiat, Stöwer og Nagant.
Bertel O. Steen-konsernet er i dag eit av dei største service- og handelsselskapa i Noreg, og importerer bilmerka Mercedes-Benz, Peugeot, Smart og Kia. Steen er Noregs eldste bilimportør som framleis driv med import av bilar.
Barne- og familiedepartementet (1991–2005)
Det vart oppretta frå 1. januar 1991 under Regjeringa Brundtland III. Det var for ein stor del basert på overføring av oppgåver frå Familie- og forbrukardepartementet som vart lagt ned 31. desember 1990.
Matz Sandman var den første statsråden i departementet. Han hadde då vore statsråd i Forbrukar- og familiedepartementet sidan 3. november 1990.
Departementet vart lagt ned den 31. desember 2005, under Regjeringa Stoltenberg II. Dåverande statsråd i departementet, Karita Bekkemellem, blei den første statsråden i det nyoppretta Barne- og likestillingsdepartementet.
Historie
Departementet har fleire gongar skifta namn og delvis oppgåver.
Desjat
Desjat er eit fjell på grensa mellom Nord-Makedonia og Albania. Fjellet har bratte fjelltoppar som Mal og Golem Krtsjin og Velivar. Det høgaste punktet er Velivar med 2 375 meter over havet. Andre toppar er Deli Senitsa og Suva Bara. Desjat har djupe elvedalar, omfattande skogområde og små brevatn. Den næraste byen på nordmakedonsk side er Debar.
Norske industriministrar
Norske industrisministrar er ei oversikt over statsrådar i Industridepartementet.
Ved kgl.res. 5. desember 1947 vart eit nytt Handelsdepartement oppretta, og det tidlegare Departementet for handel, sjøfart, industri og handverk skifta namn til Industri-, handverk- og skipsfartsdepartementet - til vanleg kalla Industridepartementet. Industridepartementet vart delt, då Olje- og energidepartementet vart oppretta 11. januar 1978. Industridepartementet vart nedlagt i 1988, og Næringsdepartementet vart oppretta.
Bakgrunnsstoff
Minister of Industry (Norway)
Adriaen van der Werff
Adriaen van der Werff var ein nederlandsk barokkmålar.
Van der Werff levde og døydde i Rotterdam, men verka òg i Düsseldorf. Han måla særleg religiøse og mytologiske motiv, i tillegg til portrett. Han var ein av dei mest vidkjende nederlandske målarane på si tid, og tente store pengar på kunsten sin. Fram til 1800-talet var han rekna som ein av dei største kunstnarane i landet, men i dag er han sett på som ein dyktig, men noko sentimental og gjentakande mindre viktig målar.
I tillegg til måling var han òg arkitekt, og utforma fleire elegante hus i Rotterdam.
Skjersholmane
Skjersholmane er ein stad på Stord. Her er det ein ferjekai og ein kafe, Jenny’s ferjekro. Kafeen er vidgjeten i Sunnhordland fordi det har vore over 50 innbrot der. Frå Skjersholmane går det ferja til Ranavik på Halsnøy i Kvinnherad. Ferja gjekk òg til Sunde fram til Halsnøysambandet vart opna i mars 2008. Før Trekantsambandet kom, gjekk ferja til Valevåg herfrå.
Eleonora
Eleonora er eit kvinnenamn av uviss tyding. Namnet er kjend frå italiensk og stammer frå fransk Eléonore, ei form av oksitansk Aliénor.
Eleonora har namnedag i Sverige den 11. juli saman med Ellinor, og i Danmark den 28. juni.
Tyding
Namnet er blitt forklart som ei avleiing frå arabisk, kanskje med tydinga 'Gud er mitt lys', ei form av det greske Helena som tyder 'lysande', eller med eit germansk førsteledd 'ali' som tyder 'annan' eller 'framand'.
Andre former av namnet er Ellinor og Leonora. Det har elles kortformer som Ellen, Elly, Lore og Nora.
Kjelder
Eleonóra
Serenade nr. 4 av Mozart
'''Serenade nr. 4 i D-dur''', K. 203/189ba vart skriven i august 1774 av Wolfgang Amadeus Mozart for seremoniar ved Universitetet i Salzburg. Han har kallenamnet Colloredo etter vernaren til Mozart, grev Hieronymus von Colloredo. Verket er særs likt K. 204-serenaden komponert for Salzburg sommaren etter.
Struktur
Serenade er instrumentert for to oboar (dobla av fløyter), fagott, to horn, to trompetar og strykarar. Verket har sju satsar:
Marsj i D, K. 237/189c, vart nytta som introduksjon eller avslutning for dette verket.
Den andre, tredje og fjerde satsen har alle ein dominerande solofiolin, slik at ein har ein fiolinkonsert på tre satsar inne i serenaden.
Som med dei fleste av orkesterserenadane hans, vart det arrangert ein symfoni av delar av serenaden. «Serenadesymfonien» for dette verket bestod av sats ein, seks, sju og åtte.
Zenon frå Elea
Zenon var ein tenkjar som levde rundt byrjinga på 400-talet før vår tidsrekning. Han var del av den eleatiske skulen og var elev av grunnleggjaren Parmenides.
Zenon er særleg kjend for sine paradoks. Dette var argument som skulle visa at rørsle eigentleg ikkje var mogleg. Nokon av dei mest kjende er «Akilles og skilpadda» og «den flygande pila».
Leksvik
Leksvik er ein tettstad i Indre Fosen kommune i Trøndelag fylke. Busetnaden i tettstaden ligg spreitt langs fjorden mellom elvane Innerelva og Ytterelva, og er særleg konsentrert omkring strandområda Kroa og Rønningen. Leksvik var administrasjonssenteret i den tidlegare kommunen Leksvik og har.
Sentrum ligg like ved fylkesveg 755 vest for Krobrua. Her er det gamle kommunehuset, handelssenter, diverse småbutikkar og andre servicetilbod. På det gamle kommunehuset finst NAV, bibliotek og kyrkjelydkontor. Lensmannskontoret, Bank og Post i butikk ligg i nærområdet. Vest for Rønningen er Hammerberget kai og ei småbåthamn.
Leksvik kyrkje ligg ved Røstad, om lag 0,5 km nord for tettstaden.
Dante Alighieri
Dante Alighieri var ein italiensk forfattar frå mellomalderen. Han er kjend berre som Dante, og for å ha skrive Den guddomlege komedien (La Divina Commedia). Verket er rekna som eit høgdepunkt innan verdslitteraturen og litteratur i mellomalderen. Eit grunnlag for eit moderne italiensk språk vart lagd i og med verket.
Dante Alighieri vart fødd i Firenze. Firenze var byen han skulle sjå som «heime» resten av livet, og byen spela ei stor rolle i forfattarskapet. Han studerte grammatikk, retorikk, skolastisk logikk og teologi. Han lærde seg å skriva bra, og han studerte og las flittig det som var av anerkjend litteratur på den tida. I 1283 debuterte han som diktar med ei sonette, som han sende rundt til dei kjende diktarane i Firenze. Då var han 18 år gamal. Sonetten skulle seinare verta det første diktet i diktsamlinga Vita Nuova, som tyder nytt liv. Dette verket var det første av Dante sine større verk. Dei første tekstane hans var i stor grad kjærleiksdikt, mellom anna skreiv han eit hyllingsdikt til «dei 60 venaste kvinnene i Paris». Denne perioden av Dante si dikting vara fram til han vart meir oppteken av politikk enn dikting.
Arp 298
Arp 298, NGC 7469 eller Mrk 1514 er ein del av eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 200 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Pegasus. Paret består av stavspiralgalaksen Arp 298, som òg er ein Seyfert 1-galakse, og den mindre kompanjongen IC 5283. Arp 298 er ei sterk kjelda for infraraud stråling og har gjennomgår eksplosiv stjernedanning rundt kjerneområdet.
Fatu Hiva
Fatu Hiva, av og til Fatu Iva eller Fatuhiva (tidl. Isla Magdalena på spansk) er den sørlegaste av Marquesasøyane. Med Motu Nao som sin næraste nabo, er den også den mest isolerte av dei busette øyane.
På jakt efter paradiset: et år på en sydhavsø er tittelen på ei bok skrive av eventyraren Thor Heyerdahl, som skildrar han og kona Liv sitt opphald på øya i 1937-1938.
Geografi
Austkysten av Fatu Hiva er prega av tronge dalar. Desse dalane går heilt ned til sjøen, og gjer at ein må gå over fjellet eller bruke båt for å flytte seg mellom to dalar. Den største av desse dalane er ved Uia.
Vestkysten har to viktige bukter. Hana Vave (også kjent som Jomfrubukta eller Baie des Vierges) i nord, er eit av dei mest naturskjønne områda i sør i Stillehavsøyane, og den godt beskytta hamna til Omo‘a i sør. Det er også fleire små dalar mellom desse to.
Sentrum av øya er eit platå som stort sett er dekt av langt gras og pandanustre. I sør på platået, går ein fjellrygg, Tauauoho, sørover med sin høgste topp på 945 m. Denne er den høgste toppen på Fatu Hiva. I retning nordvest frå platået går ein fjellrygg Fa‘e One, med sin høgste topp på 820 m.
Hiroyuki Maeda
Hiroyuki Maeda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Fatu Hiva
Demografi
I 2002 var folkesetnaden på Fatu Hiva litt under 600.
Folk på øya bur hovudsakleg i tre landsbyar:
Altocumulus undulatus
Altocumulus undulatus er middels høge altocumulusskyer som blir danna i 2000-5500 meters høgde. Skilnaden på desse skyene og vanleg altocumulus er små bølgjer eller «krusningar» i skylaget. Kvart enkelt element eller skydott er større og mørkare enn elementa i cirrocumulus, men mindre enn dei i stratocumulus. Skyene kan dekke heile himmelen eller vise seg i flak. Tjukkleiken på skyene er som regel mindre enn 100 meter, men visst skyene er tilstrekkeleg tjukke kan dei produsere regn eller snø.
Som med andre altocumulusskyer oppstår dei gjennom heile året, og er som regel eit teikn på at eit frontsystem nærmar seg. Skyene oppstår på same måte som vanlege altocumulus: Store luftmassar blir heva og kondenserer til skyer. I tillegg til at instabilitet i lufta dannar dei kuleforma skydottane, fører vindskjer (ei endring med høgda av farten eller retninga til luftstraumane i skya) til at det oppstår bølgjer i lufta som strøymer gjennom skyene. Prosessen bak denne bølgjedanninga er den same som for altostratus undulatus.
Domesday Book
Domesday Book (engelsk), «Dommedagsboka», er ein matrikkel for landeigedom i England. Opplysningane var nedteikna etter befaling frå Vilhelm Erobraren i tida frå desember 1085 til august 1086.
Matrikkelen var utarbeidd fordi normannarane mangla oversyn for å kunne krevje inn riktige skattar frå landet dei hadde erobra i England. Verket omfattar ikkje heile England, mellom anna manglar London, truleg fordi ei registrering der ville blitt for omfattande. Likevel er boka ei svært viktig kjelde for informasjon om tilhøva i England for nær tusen år sidan.
Domesday Book er skriven på pergament, og har eit band i folio- og eit i kvartformat. Boka i kvartformat inneheld ei nedteikning av eigedommane i tre grevskap, og er truleg ein del av det opphavlege eigedomsregistret; skriftet i folioformat inneheld ei oversikt over eigedommane i tretti andre grevskap, og er truleg eit samandrag av originalen. Totalt skal verket ha innehelde oppgåver over 13 418 forskjellige busetnader i England sør for Ribble og Tees, som den gongen utgjorde grensa mot Skottland.
«Dommedagsboka» vert oppbevart i London's Public Record Office. I 1783 kom ho i ei trykt utgåve i to band (med to supplementsband 1811-1816). Ei faksimileutgåve av ein del av det gamle handskriftet vart utgjeven i 1862. «Dommedagsboka» har gjennom åra vore gjenstand for ivrige og inngåande studie, og ho har gjeve verdifulle bidrag til forståinga av Englands økonomiske og kulturelle historie i den tidlege mellomalderen.
Parmenides
Parmenides var ein filosof som levde på Sør-Sicilia mellom slutten på 500-talet før vår tidsrekning og byrjinga på 400-talet fvt.
Han var grunnleggjaren av den eleatiske skulen og er saman med eleven Zenon kjend for sine innfløkte resonnement og paradoks.
Parmenides gjer ei radikal vending i filosofien og nektar for at endring, utvikling og rørsle kan skje. Dette er berre illusjonar, noko ein vil skjønne dersom ein kjem opp på eit høgt nok fornuftsnivå. Dei innfløkte resonnementa og paradoksa skal bevisa nettopp det at rørsle og endring ikkje er mogleg. Hovudargumentet var at berre det som er kan tenkjast og berre det som kan tenkjast eksisterer. Såleis blir forandring umogleg fordi noko som endå ikkje har hendt er heller ikkje og kan difor ikkje tenkjast og heller ikkje eksistere.
Det som er verkeleg kan samaliknast med Anaximander sitt apeiron, det er evig og utan alder. Parmenides kalla dette for «Det Eine».
Onar Onarheim
Onar Selmer Onarheim var ein norsk politikar for Høgre. Han var fødd i Kvinnherad.
Onarheim var vararepresentant til Stortinget for Hordaland, for stortingsperiodane 1961-65 og 1965-69. Frå august til september 1963 var han statsråd i Fiskeridepartementet (fiskeriminister) i den kortliva Regjeringa Lyng.
Onar Onarheim hadde to adoptivbarn, Onar Onarheim Jr. og Torunn Onarheim Staurset.
Serenade nr. 5 av Mozart
'''Serenade nr. 5 i D-dur''', K. 204/213a vart skriven 5. august 1775 av Wolfgang Amadeus Mozart for seremoniar ved Universitetet i Salzburg. Verket er særs likt K. 203-serenaden komponert for Salzburg sommaren før.
Struktur
Serenaden er skriven for to oboar (doble av fløyter), fagott, to horn, to trompetar and strykarar. Verket består av sju satsar:
Marsj i D, K. 215/213b, vart nytta som introduksjon eller avslutning for dette verket.
Som med dei fleste orkesterserenadane hans, vart det arrangert ein symfoni av satsane i serenaden. «Serenadesymfonien» for dette verket bestod av sats 1, 5, 6 og 7.
Hidetatsu Sato
Hidetatsu Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Andorra la Vella
Andorra la Vella er hovudstaden i Andorra, og ligg aust i Pyreneane mellom Frankrike og Spania. Det er òg namnet på kommunen som byen ligg i. Landsbyen Santa Coloma ligg òg i kommunen.
Hidetatsu Sato
Han spela for klubben JEF United Ichihara.
Andorra la Vella
Hovudnæringa i byen er turisme, sjølv om landet òg tener mykje på å vere eit skatteparadis for utlendingar. Møblar og brandy er lokale produkt.
I Andorra la Vella bur forlk frå fleire ulike nasjonalitetar: Spanjolar (43 %), andorranarar (33 %), portugisarar (11 %), franskmenn (7 %), og 6 % andre. Det offisielle språket er katalansk, men ein talar òg spansk og fransk.
Geografi og klima
Andorra la Vella ligg sørvest i Andorra der to fjellelvar renn i hop. Sidan byen ligg i ei høgd på over 1 000 meter har ein nok snø om vinteren til at staden har eit populært skisenter. Klimaet er temperert med kalde vintrar og varme, tørre somrar. Temperaturane varierer i snitt frå rundet -1 °C i januar og 20 °C i juli. Den normale årsnedbøren er 808 mm.
Barnaul
Barnaul (russisk Барнау́л) er ein by og administrativt senter i Altaj kraj i Russland. Han ligg ved elva Ob på Det vestsibirske låglandet, rundt 3000 km aust for Moskva. Byen har om lag 650 000 innbyggjarar. Delar av byer er ZATO, stengd for ålmenn ferdsel fordi 35. strategiske missildivisjon har sitt hovudkvarter der.
Historie
Barnaul er ein av de eldste byane i Sibir. Han vart grunnlagt av den velståande Demidov-familien på 1730-talet og staden vart vald på grunn av nærleiken til dei mineralrike Altajfjella og plasseringa ved ei stor elv, Ob. I tillegg til kopar, som opphavleg trekte til seg Demidovane, så vart det snart òg funne store sølvreservar. I 1747 vart Demidov-fabrikkane overtatt av den russiske staten og det vart snart det største sølv-senteret i Russland.
Innan 1900-talet hadde Barnaul vokse til eit stort senter for handel og kultur i regionen, spesielt etter bygginga av Turkestan–Sibir-jernbanen.
Under den andre verdskrigen vart mange industriverksemder flytta frå Ukraina og vestlege delar av Russland til Sibir, mellom anna til Barnaul, for å sleppa unna den tyske invasjonen. Som ei arv frå denne tida har Barnaul enno i dag ein av dei største ammunisjonsfabrikkane i Russland.
Økonomi
Barnaul er eit viktig industrielt senter i Sibir. Det er over 100 industriverksemder i byen, med 120 000 tilsette. Av produkta som vert produsert finn ein diesel, utstyr og verktøy til metallindustri, dampkjeler, dekk, teknisk karbon, boreriggar og -maskinar, møblar, fottøy og slipte diamantar.
Transport
Barnaul er knytt til resten av Russland med flyruter, jernbanar, vegar og elvebåtar. Byen ligg rundt 200 km sør for Novosibirsk, den største byen i Sibir og den tredje største i Russland. Barnaul er eit knutepunkt for jernbanelinjene frå Novosibirsk til Almaty og Bijsk. Det er òg hyppige bussamband til de dei nærliggande byane Bijsk og Gorno-Altajsk. Det tar rundt fire timar med bil å nå Altajfjella i sør.
Barnaul lufthamn ligg rundt en time frå bysenteret og har daglege ruter til Moskva og St. Petersburg og òg mange mere lokale ruter. Det er òg ruter til Vladivostok ved Stillehavet.
Alle delar av Barnaul er knytt til byen sitt nettverk av kollektivtransport, som omfattar busser, trolleybussar og drosjar.
Utdanning og kultur
Barnaul er kjent som eit vitskapeleg senter i Sibir. Byen har fem universitet, mellom anna Ivan Polzunov Altaj statlege tekniske universitet, Barnaul statlege pedagogiske universitet, Altaj statlege medisinske universitet og Altaj statlege universitet.
Byen har òg 35 bibliotek, fem teater og tre museum. Det lokalhistoriske museet i byen vart grunnlagd i 1823 og er eit av dei eldste musea i Sibir, med utstillingar av lokale kunstnarar og unike gjenstandar frå Altaj-regionen.
NM i sykling 1981 i tempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1981 i temporitt for menn vart avvikla i med individuell tevling i Birkeland fredag 11. og lagtempo på Nærbø sundag 13. september.
50 km temporitt
<br style="clear:both;" />
100 km lagtempo
<br style="clear:both;" />
Noregsmeisterskapen i sykling 1981 i temporitt for kvinner vart avvikla i Lier fredag 11. september.
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Hallgrim Berg
Hallgrim Berg er ein norsk Høgre-politikar frå Ål i Buskerud. Han vart innvald på Stortinget frå Buskerud i 1981.
Berg var vararepresentant på Stortinget i periodane 1977–1981, 1981–1985 og 1997–2001. Hallgrim Berg har vore aktiv målmann i mange år, og sat i arbeidsutvalet til Noregs Mållag frå 1968 til 1970, og har vore leiar i Ål og Torpo Mållag. Han er gift med Maria Høgetveit Berg.
Hallgrim Berg er og ein god utøvar på munnharpe og seljefløyte, og ein god dansar. Han har gjeve ut fleire plater med tradisjonsstoff frå Ål, og skrive fleire bøker og artiklar om folkemusikken i Hallingdal (mellom anna ein utførleg biografi om spelemannen Odd Bakkerud).
Romfart
Ubemanna romfart er romferder der ein sender opp romsondar eller andre kunstige satellittar utan behov for menneske om bord. I staden er det elektronikken om bord som styrer. Ved hjelp av radiosamband kan ein ta imot data frå romfarkosten samtidig som ein kan gje nye kommandoar til datamaskiner om bord.
For at ei ferd skal kunne kallast ei romferd, har FAI definert ei grense på 100 km over jorda si overflate. USA nyttar òg ei grense på 50 miles.
Førstehandsverdi
Førstehandsverdi er eit omgrep som tar for seg den verdien ei vare har når ho blir levert frå primærprodusenten. I fiskeria er førsthandsverdien den prisen fiskaren får når fisken blir levert ved kaia. I Noreg er det Råfisklaget eller andre salslag som Sildesalslaget som fastsett førstehandsverdien på fisk.
Fiskesalslaga si roller er fastsett i Råfiskloven.
Hyse
Hyse eller kolje er ein fisk i torskefamilien. Han er lett kjenneleg på den svarte flekken under den fremste ryggfinnen.
Hysa, som er ein av dei viktigaste matfiskane våre, er ein botnfisk som i hovudsak et rogn, små blekksprutar og ymse botndyr. Hyser, særleg yngre, er byttedyr for mellom anna torsk, grønlandssel og vågekval.
Det er fleire bestandar av hyse i norske farvatn. Den nordaustarktisk hysa er den største. Ho kan bli kring ein meter lang, med ei vekt på kring 14 kg. Ein reknar at all hyse langs norskekysten nord for Stad, i Barentshavet og på vestsida av Svalbard tilhøyrer denne bestanden
Hysa gyt på djupt vatn. Hovudgyteområdet er på vestsiden av Tromsøflaket. Gytinga foregår om våren. Ho vert kjønnsmoda når ho er 4–7 år gammal og omlag 40–60 cm lang.
I 2022 var det lov å fiske 178 532 tonn av nordaustarktisk hyse.
I hysebestanden vi finn i Nordsjøen, Skagerrak og vest av Skottland er fiskane mindre, berre opp til 60 cm og 4 kg. Dei gyt sentralt i Nordsjøen i mars – mai. Dei siste 50 åra har denne hysebestanden trekt nordover i Nordsjøen. Hyse vert hovudsakeleg fanga med botntrål, og i mindre grad og med snurrevad.
Av hyse i Nordsjøen, Skagerrak og vest av Skottland kunne det i 2022 fiskast 52 691 tonn.
Jun Mizuno
Jun Mizuno er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane JEF United Ichihara og Mito HollyHock.
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm («Mitt fedreland, mi lykke og glede»), har sidan 1990 som i tida frå 1920 til 1941 vore Estlands nasjonalsong. Teksten er skriven av Johann Voldemar Jannsen, musikken av Fredrik Pacius i 1848.
Uroppføringa vart gjort som korverk på den aller første estiske songfestivalen i Tartu 1869, og songen vart sidan eit viktig symbol for Estlands nasjonale oppvakingbruka medvite i estisk nasjonsbygging. Musikken til den estiske nasjonalsongen er den same som til den finske, men i Estlands nasjonalsong vert ikkje dei to siste verseline repeterte.
Hepatitt C
Hepatitt C er ein viral leverinfeksjon som kan gjeva gulsott med gul hud og gule bindehinner i auga (ikterus). Sjukdomen er ofte kronisk og vert årsaka av hepatitt C-virus (HCV) som fyrst og fremst smittar ved blodkontakt.
Historikk
I 1970-åra gjorde nye serologiske testar det mogleg å diagnostisera både akutt, kronisk og gjennomgått hepatitt B-infeksjon og akutt og gjennomgått hepatitt A. Det stod då klart at det i tillegg til hepatittformene A og B laut finnast ytterligare minst ei, truleg to former for viral hepatitt:
1. Den eine forma skulle fyrst og fremst smitta parenteralt som hepatitt B og ofte årsaka kronisk infeksjon.
2. Den andre forma skulle smitta på liknande vis som hepatitt A og vera årsak til både hepatittepidemiar og sporadiske tilfelle i utviklingsland. Av di det den gongen ikkje fanst testar for aktiv diagnostikk av noka utav desse hepatittformene, var båe lenge berre ein eksklusjonsdiagnose: parenteralt og enteralt overført hepatitt non A non B (HNANB).
Av alle hepatittilfelle i USA var 17 % transfusjonsoverførte og 21 % misbruksårsaka HNANB. Av di smitte vart overført både med blod, faktorkonsentrat og intravenøst immunglobulin,  var parenteralt overført HNANB eit stort transfusjonsmedisinsk problem. Utan testar for HNANB vart i staden anti-HBc på epidemiologisk grunnlag nytta som surrogatmarkør på blodgjevarar.
Virus
Hepatitt C-virus er eit einstrenga, lite RNA-virus med kappe. Det høyrer heime i eit genus som kallast Hepacivirus i familien Flaviviridae. HCV kan skiftast i minst seks ulike genotypar som i viss mon har både ulik geografisk og sosial utbreiing. Kvar genotype har fleire undertypar (subgenotypar). Den positivt lada genomstrengen kodar for 3 strukturelle (core, E1, E2) og 7 ikkje-strukturelle preprotein (p7, NS2, NS3, NS4A, NS4B, NS5A og NS5B).
Akutt sjukdom
Hepatitt C har ei inkubasjonstid på 2–26 veker - i dei fleste tilfella på 5-12 veker. I det akutte stadiet brukar symptoma å vera mildare enn ved hepatitt B. Sjuklingen kjenner seg ofte berre uvel og trøytt eller har andre og atypiske symptom som sjeldan gjev grunn for klinisk diagnose. Berre mellom 10 og 15 % får ikterus. I 60 – 70 % av tilfella er sjukdomen subklinisk. Av dei akutte tilfella lækjer 20–40 % seg spontant. Dei fleste av desse har gjort seg av med virus etter tre månader. Slik utvikling ser ein fyrst og fremst hjå pasientar med kliniske symptom. I denne gruppa lækjer om lag 50 % utav tilfella spontant. Virusmengda i serum er ikkje avgjerande for sjukdomsprognosen. Derimot kan visse skilnader i det humane genet for IFNλ (IL28B) vera viktige for spontanlækinga. Dei mogelege oppsetta i dette genet har ulik frekvens hjå ulike folkeslag. Det er mistanke om at dette kan vera ei mogeleg forklaring til at asiatar syner best og afrikanskætta menneske dårlegast tendens til spontanlæking av hepatitt C.
Kronisk hepatitt C
Ved persisterande viremi i meir enn 6 månader talar vi om kronisk hepatitt. Dette ser vi i så mykje som 50–80 % av tilfella. Utvikling til kronisk infeksjon er vanlegare om pasienten har linne eller inga symptom i akuttfasen. Bortsett frå viss orkesløyse er kronisk hepatitt C som oftast symptomfattig, men einstaka sjuklingar kan plagast av matløyse, kvalme, slengande feber og tidvis til og med få ikterus. Levertransaminasar (ASAT, ALAT) syner ofte skiftande verde. Ved kronisk hepatitt er det helle ikkje uvanleg med ekstrahepatiske autoimmune sjukdomar som tyreoiditt, kryoglobulinemi, kutan porfyri og glomerulonefritt. Ved manifest cirrhose kan dessutan ascites, øsofagusvaricer og encefalopati koma i tillegg.
Mikrobiologisk laboratoriediagnostikk
I dag kan immunserologiske antistoffstestar for anti-HCV og ulike amplifiseringstestar for både kvalitativ og kvantitativ påvising av HCV nyttast til påliteleg mikrobiologisk diagnostikk av hepatitt C, men ingen mikrobiologisk test kan skilja akutt frå kronisk HCV-infeksjon.
Smittevegar
HCV smittar stort sett som hepatitt B virus (HBV), altså fyrst og fremst ved blod og blodkontakt. Nysing, hoste, mat, drikke, sams matreiskap som kniv og gaffel eller drikkeglas overfører ikkje smitte.
Misbruk
I land med god laboratoriemedisinsk standard og restriktive reglar for blodgjeving er dei tidlegare problema med transfusjonsoverført hepatitt C no langt på veg eliminerte. Her er i staden intravenøs misbruk den vanlegaste smittevegen, og sprøytemisbruk er årsak til mellom 40 og 90 % av alle hepatitt C-tilfelle, i Noreg til om lag 70 %.