cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tyr i Libanon
Grunnlegging
Tyr vart grunnlagd kring 2750 fvt. i følgje Herodotus og vart bygd som ein innmurt by på fastlandet. Namnet finst på monument så tidleg som 1300 fvt. Filo av Byblos (i Eusebius) siterer Sanchuniathon som skreiv at han vart først okkupert av Hypsuranius. Verket til Sanchuniathon skal ha vore dedisert til «Abibalus konge av Berytus»—kanskje den Abibaal som var konge i Tyr.
Dei ti Amarnabreva daterte til 1350 fvt. frå borgarmeisteren Abimilku til Akenaten i Egypt nemner byen.
Tidleg historie
Handelen i den antikke verda var samla i varehusa i Tyr. «Tyriske handelsmenn var dei første som navigerte Middelhavet, og dei grunnla koloniane sine på kysten og naboøyane i Egearhavet, i Hellas, på nordkysten av Afrika, ved Kartago og andre stader, på Sicilia og Korsika, i Spania ved Tartessus, og sjølv forbi Herkulessøylene ved Gadeira (Cádiz)».
Byen Tyr var særleg kjend for produksjonen av eit sjeldan og særleg dyrt lilla fargestoff, skapt frå eit skaldyr. Fargen vart kalla tyrisk purpur. Fargen var i mange kulturar i antikken berre nytta av kongelege, eller i det minste adelege.
Tyr vart ofte angripen av Egypt, kringsett av Shalmaneser V, som assisterte fønikarane på fastlandet, i fem år. Frå 586 til 573 fvt. var byen kringsett av Nebukadnesar II fram til Tyr gjekk med på å betale skatt.
I 538 fvt. erobra akamenidane byen, og dei styrte byen fram til 332 fvt., då Aleksander den store kringsette byen, erobra han og jamna han med jorda.
I 315 fvt. kringsette den tidlegare generalen til Aleksander, Antigonus òg Tyr, og tok byen eit år seinare..
I 126 fvt. fekk tyr sjølvstende (frå selevkidane) og heldt dette, som ein «civitas foederata», då området vart ein romersk provins i 64 fvt. Tyr heldt fram å vere ein viktig handelsby gjennom den kristne perioden.
Seinare historie
Det er nemnt i Bibelen at Jesus vitja regionen kring Tyr og Sidon og lækja ein heidning (Matteus 15:21; Markus 7:24) og frå denne regionen kom mange for å høyre han preike (Markus 3:8; Lukasevangeliet 6:17, Matteus 11:21–23). Det vart raskt oppretta ein kyrkjelyd her etter at St. Stefan døydde, og Paulus, på veg attende frå den tredje misjonsferda si, var ei veke i Tyr, der han konverserte med disiplane. I følgje Irenaeus av Lyon i Adversus Haereses, kom det kvinnelege følgje til Simon Magus frå her.
Etter å ha først falle i 1111, vart han erobra av krossfararane i 1124, og vart ein av dei viktigaste byane i Kongedømet Jerusalem. Han var ein del av kongedømet, men hadde samstundes noko sjølvstende som handelskoloni der for italienske handelsbyar. Byen var setet for erkebiskopen av Tyr, ein suffragan i Det latinske patriarkatet Jerusalem. Erkebiskopane her vart ofte patriarkar. Den mest kjende av dei latinske erkebiskopane var historikaren Vilhelm av Tyr.
Etter kong Richard erobra Akko på ny den 12. juli 1191, vart setet i kongedømet flytta der, men kroningane fann stad i Tyr. På 1200-talet var Tyr skild frå kongedøme som eit eige herredøme. I 1291 vart han erobra av mamelukkane som så vart følgd av osmansk styre før den moderne staten Libanon vart erklært i 1920.
Etter 1920
Dagens Tyr dekkjer ein stor del av den originale øya og har utvida til å dekkje det meste av fyllinga, der ein har fylt att mykje på kvar side. Delen av den originale øya som ikkje er dekt av den moderne byen Tyr er hovudsakleg ein arkeologisk stad som syner korleis byen såg ut i antikken.
Tyr vart hard råka i 1970-åra under operasjon Litani og tidleg i 1980-åra (Libanonkrigen i 1982) under krigen mellom Israel og Den palestinske frigjeringsorganisasjonen (PLO). Byen vart nytta som base av PLO og vart nesten øydelagd av israelsk artilleri. Etter Israel i 1982 invaderte Sør-Libanon, vart byen ein israelsk militærpost. Seint i 1982, og igjen i november 1983, vart bygningane som husa det israelske hovudkvarteret øydelagd av bomber, og førte til mange dødsfall. Eksplosjonen i 1983, ved hjelp av ei bilbombe, skjedde berre ti dagar etter ei liknande bilbombe gjekk av utafor forlegninga til amerikanske og franske soldatar i Beirut. Israel og amerikanarane gav Iran og Hizbollah skulda for bombene, men dei nekta for all involvering.
Under Libanonkrigen i 2006, vart fleire rakettutskytingsstader nytta av Hizbollah til å angripe Israel funnen i forstadane kring byen. Minst ein landsby nær byen vart bomba av Israel, og det same vart fleire stader inne i byen, noko som førte til tap av sivile liv og matmangel i Tyr. Israelske kommandosoldatar gjekk òg til åtak på Hizbollah-mål inne i byen.
Byting
Det fanst rådgjerder mot å få barnet sitt byta bort, ein kunne til dømes sy ein sylvmynt inn i barnelinda eller legge ei salmebok i vogga. Om ein meinte ein hadde fått ein bytting kunne ein prøva å lura han til å gje seg til kjenne, til dømes ved å gjera noko uventa, som å røra i eit eggeskal med ei sleiv. Ein kunne også plaga ungen slik at han skreik. Då skulle den rette moren, det vil seia huldrekvinna, koma tilbake og henta barnet sitt og levera menneskebarnet tilbake.
Cohen Nunatak
Cohen Nunatak er ein nunatak som ligg 1 nautisk mil vest for den nedre delen av Reedybreen og 7 nautiske mil aust for Berry Peaks. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Harvey A. Cohen i U.S. Navy Reserve som var ein del av staben til kommandanten under Operasjon Deep Freeze 1966 og 1967.
Ivar Ramstad
Ivar Ramstad var ein norsk friidrettsutøvar frå Inderøy. Han vann tre norske meisterskap i diskoskast og tok åtte NM-medaljar i øvinga i perioden 1946-54. I 1948 kom han på fjerdeplass i diskoskasting under sommarleikane. Den høge, sterke trøndaren representerte Røra Idrettslag, og var gardbrukar på bruket Nygjerdet vest for Røra, samt forretningsførar.
Aktiv
Ramstad vart norsk meister i diskoskast i åra 1947-49. Alle åra frå 1947 til -51 stod kampen om NM-tittelen mellom Ramstad og Stein Johnson, dei to siste åra måtte Ramstad nøye seg med sølvmedaljar.
Ramstad deltok aktivt til 1958, men nådde ikkje dei same lengdene etter 1950.
Verdscupen i alpine greiner 1985/Menn
Verdscupen i alpine greiner for menn i 1985-sesongen tok til 2. desember 1984 i Sestriere i Italia og vart avslutta 23. mars 1985 i Heavenly Mountain i California i USA. Turneringa omfatta 31 renn og 36 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 6 storslalåmrenn, 5 super-g-renn, 10 utforrenn og 5 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn.
Marc Girardelli som representerte Luxembourg vann hovudpremien i turneringa, framom fjorårsvinnar Pirmin Zurbriggen frå Sveits. Andreas Wenzel frå Liechtenstein vart tredjemann.
Anerood Jugnauth
Anerood Jugnauth er ein mauritisk politikar frå byen Vacoas-Phoenix i distriktet Moka, og har sete som både statsminister og president på Mauritius.
Han vart statsminister i landet fyrste gong i 1982, som Seewoosagur Ramgoolam sin etterfylgjar. Jugnuath vart sitjande i fire samanhengjande periodar, frå 1982 til 1995, og er med det den som til no har vore statsminister lengst på Mauritius. I år 2000 vart han statsminister på nytt, men gjekk av i 2003 då han vart etterfølgd av Paul Bérenger.
I 2003 vart Jugnauth vald til president, og han sat som president samanhengjande fram til 2012. I 2014 vann partiet hans valet og han vart utnemnd til statsminister igjen. Han gjekk av att i januar 2017, på grunn av høg alder, og let sonen Pravind Jugnauth overta som statsminister.
Buhuși
Buhuși er ein by i Bacău fylke i Romania.
Busetnader
Buhuși er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:
Pseudokode
Pseudokode er programkode som ikkje er skrive på eit programmeringsspråk, men som i staden er meint å gje eit oversyn over korleis programmet eller algoritmen verkar.
Det finst ingen standard for korleis pseudokode skal vera utforma, men det er vanleg å nytta innrykk.
Døme på pseudokode:
program handsam_X(x)
Navinchandra Ramgoolam
Navinchandra Ramgoolam er ein mauritisk politikar som var statsminister i landet frå 2005 til 2014. Ramgoolam er leiar for Labour Party på Mauritius, og var oppossjonsleiar frå 1991 til 1995. Han er son til Mauritius sin fyrste statsminister, Seewoosagur Ramgoolam.
Joseph Idlout
Joseph Idlout (1912/1913-) var ein inuittisk jeger og leiar som var avbilda på den kanadiske todollar-setelen. Under programmet kjent som High Arctic relocation, som fann stad i 1959, hjelpte Idlout inuittfamiliar å tilpassa seg det ny bustadområdet sitt i Resolute i Nordvestterritoria (no Nunavut).
Navinchandra Ramgoolam
Navinchandra Ramgoolam vart fyrst vald til statsminister i 1995, og beheldt stillinga til år 2000, då Anerood Jugnauth tok over. Ramgoolam vart gjenvald i 2005.
Joseph Idlout
Idlout bad om å få flytta til Resolute i 1954 på grunn av mangel på rev i området rundt fødestaden sin Pond Inlet. Styresmaktene var opphavleg ikkje velvillige, men gav etterkvart etter, og Idlout flytta i 1955.
Svartraudstjert
Svartraudstjert (Phoenicurus ochruros) er ein fugl i flugesnapparfamilien.
Joseph Idlout
Dokumentarar
Idlout blei offentleg kjend gjennom dokumentarfilmen Land of the Long Day, som kom ut i 1952. På denne tida budde Idlout i Pond Inlet, og var kjend for dugleiken sin som jeger og som leirleiar. Merksemda kring filmen gjorde at han blei kalla den mest kjende inuitten i si tid.
Svartraudstjert
Skildring
Fuglen er om lag 14,5 cm lang og veg 14-20 gram. Hannen er om våren gråsvart på hovud, rygg og mage, og har lyse område på vengane og ein iaugefallande oransjeraud stjert. Hoa er anonymt gråbrunt farga og har brunraud stjert.
Joseph Idlout
Dokumentarar
Han blei også skildra posthumt i dokumentaren Between Two Worlds frå 1990, regissert av Barry Greenwald og produsert av National Film Board of Canada (NFB) og Investigative Productions Inc. I den ein time lange filmen tek sonen til Idlout, Peter Paniloo, sjåaren på ei reise gjennom livet til faren. Filmen er teken med i NFB si samling av inuittfilmar Unikkausivut: Sharing Our Stories. Between Two Worlds held fram forteljinga om livet til Idlout etter at Land of the Long Day blei laga og til han døydde i 1968, etter å ha køyrt ein snøskuter over ei klippe etter å ha drukke ved ein luftbase for Royal Canadian Air Force.
Svartraudstjert
Læte
Sangen består av pipetonar og kraftige triller og høyrest stri. I det nordlege Europa er svart raudstjert saman med svarttrasten av fuglane som først byrjar synge i gryet.
Joseph Idlout
Familie
Idlout er bestefar til rockesongaren Lucie Idlout. Dotter hans, Leah Idlout, har sagt at far hennar var son av Joseph-Elzéar Bernier. Ein trur i så fall at han var den einaste sonen til Bernier.
Svartraudstjert
Utbreiing
Svartrødstjert hekkar i Sør-Noreg nord til Trøndelag, i byområder, industriområde og enkelte andre stader med bygningar. Lengre sør i Europa hekkar han òg i karrige fjellområde. Arten har nordvestgrensa for den europeiske utbreiinga si i Noreg. Arten har ei palearktisk utbreiing og hekker i Eurasia og i Marokko i Nord-Afrika. Delar av populasjonen er trekkfuglar som overvintrar i Middelhavsområdet, det nordlege Afrika så langt sør som Etiopia og Somalia, Midtausten, India og det søraustre Asia så langt aust som til Burma.
Taksonomi
Det rår ikkje konsensus om kva for ei familie raudstjertane høyrer til. Tidlegare vart dei rekna til trastefamilien, men vert nå oftast plasserte i familien flugesnapparar i underfamilien Saxicolinae saman med t.d. buskskvettar og steinskvettar.
Hekking
Hoa bygg eit relativt slurvete reir og legg fire til seks lysesblå til kvite egg. Ho rugar sidan einsam på egga i 12 til 16 dagar. Ungfuglane vert mata av begge foreldra i 12 til 19 dagar. Ofte førekjem to kull om året.
Føde
Fuglen et insekt og om hausten noko bær. Han finn maten på marka eller jagar forbiflygande insekt frå ein sitteplass.
Status og vern
I år 2021 blei svartraudstjert oppgradert frå kategorien sårbar til sterkt truga (EN) på norsk raudliste for artar.
20. gardearmé
20. gardearmé er eit operasjonelt nivå i Vestre militærdistrikt i den russiske hæren, med OSK Vest som den operasjonelt-stragegiske kommandoen i Russland i krigstid. Historia skriv seg attende til Sovjetunionen, men i moderne Russland vart arméen sett opp i samband med ny struktur frå 2010.
Historie
Hovudkvarteret vart fyrst etablert i Mulino i Nizjegorod oblast, men vart i 2015 flytta til Voronezj.
144. motoriserte infanteridivisjon vart i 2017 sett opp av mellom anna tre brigadar:
Samansetjing
Samansetjinga av arméen i byrjinga av 2017 er
1739 Meyermann
1739 Meyermann er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. august 1939 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Marsskjelv
Marsskjelv er risting av bakken på Mars, jamfør jordskjelv på jorda. Alle stadfeste marsskjelv er målte av romsonden InSight, som målte dei fyrste marsskjelva i 2019. Mars er den tredje himmellekamen etter jorda og månen der det er målt skaking av bakken. Per desember 2019 hadde InSight målt over 300 marsskjelv.
Krasnyj Bor
Krasnyj Bor er ein landsby og populært område for rekreasjon og kvile i Smolensk oblast, vest for Smolensk i Russland. Landsbyen har jernbanestasjon.
Hold on My Heart
«Hold on My Heart» er ein song av det engelske rockebandet Genesis frå 1991 på albumet We Can't Dance. Songen var den tredje singelen frå albumet og vart ein suksess i både Storbritannia (16. plass) og USA (12. plass). Det vart laga ein musikkvideo til songen der dei spelar i ein tom nattklubb.
Konsertversjonar
Songen vart spelt ein del på konsertane til bandet i 1992 og 2007 og stundom i 1996. Konsertopptak av songen finst på The Way We Walk, Volume One: The Shorts, og Live Over Europe 2007, i tillegg til DVDane The Way We Walk - Live in Concert ogWhen in Rome 2007.
Black and White av Tony Joe White
Black and White var debutalbumet til Tony Joe White, gjeve ut i 1968. Det inneheld singelen «Polk Salad Annie» som vart mykje spelt av Elvis Presley på konsertane hans i 1970-åra. Han vart spelt inn i RCA Victor Studios i Nashville og produsert av Billy Swan.
Teksten på «Polk Salad Annie» skildrar livet til ei generell sørstatsjente. Tradisjonelt vert matretten som songen handlar om skriven «poke salad», som på norsk heiter kermesbær. Singelen frå 1968 nådde åttandeplassen på Billboard Hot 100 i 1969. Det tok ni månader før singelen vart gjeven ut til han omsider gjekk inn på salslista. White sa: «Plateselskapet hadde gjeve singelen opp, men folk i Texas heldt fram å kjøpe plata. Så vi sendte meldingar opp til Nashville 'Send oss tusen til denne veka.' Dei sendte oss desse 'Ikkje til sals'-platene, så me måtte sitje der og stryke ut 'Do Not Sell' og sende dei ut til platebutikkane. Alle desse butikkane i Sør-Texas ringte oss stadig og sa 'Me treng fleire' Så me berre fortsette. Til slutt var det ein fyr i L.A. som plukka opp plata og fekk han over dit. Hadde ikkje det skjedd hadde 'Polk' vorte tapt for alltid.»
Songen handlar om barndomen til White og musikken hans reflekterer den bakgrunnen hans frå landsbygda.
Medverkande
Musikarar
Arrangørar
Lydteknikar: Al Pachucki
Plateomslag: Ken Kim
Bon Jovi
Bon Jovi er ei amerikansk rockegruppe frå Sayreville i New Jersey. Gruppa blei starta i 1983 og består av vokalist og namnebror Jon Bon Jovi (John Francis Bongiovi, Jr), gitarist Richie Sambora, keyboardist David Bryan, trommeslagar Tico Torres, og dessutan noverande bassist Hugh McDonald. Besetninga til gruppa har stort sett vore den same heile tida, det einaste unntaket er Alec John Such som slutta i 1994, som uoffisielt vart erstatta av Hugh McDonald. I 1986 blei gruppa verdskjend med sitt tredje album, Slippery When Wet. Det fjerde albumet til gruppa, New Jersey, var like suksessfullt i 1988 og mellom 1986 og 1995 hadde Bon Jovi 13 Top 40-hittar i USA. Av desse nådde fire førsteplassen på Billboard Hot 100: «You Give Love a Bad Name», «Livin' on a Prayer», «Bad Medicine» og «I'll Be There for You».
Gruppa har òg hatt Topp 10-hittar som «Wanted Dead or Alive», «Born to Be My Baby», «Lay Your Hands on Me», «Bed of Roses» og «Always». Singelen "It's My Life" frå 2000 gjorde Bon Jovi kjend for eit yngre publikum. Gruppa nyttar ulike stilarter i musikken sin, til dømes country på albumet Lost Highway frå 2007. Lost Highway debuterte på førsteplassen på Billboard 200, det same gjorde The Circle i 2009. 12. mars 2013 gav Bon Jovi ut sitt 12. studioalbum, What About Now. Bon Jovi har så langt gjeve ut 12 studioalbum, tre samlealbum og to livealbum. Dei er ei av dei mestseljande musikkgruppene gjennom tidene med over 130 millionar selde album, og har hatt over 2 700 konsertar i over 50 land for meir enn 35 millionar tilskodarar. Bon Jovi blei innlemma i UK Music Hall of Fame i 2006. Gruppa blei òg heidra med Award of Merit på American Music Awards i 2004, og som låtskrivarar og samarbeidspartnarar blei Jon Bon Jovi og Richie Sambora innlemma i Songwriters Hall of Fame i 2009. I 2018 blei gruppa innvotert i Rockens æresgalleri.
Medlemmar
med
Aleksej Tolstoj
Aleksej Konstantinovitsj Tolstoj var ein russisk forfattar. Han var fetter av Leo Tolstoj.
Tolstoj hadde utdanninga si frå Statsuniversitetet i Moskva i 1836, og arbeidde ved hoffet til tsaren det meste av livet sitt. Han var mellom anna seremonimeister og hoffjegermeister. Høgdepunktet forfattarskapen hans er ein trilogi av historiske drama.
Han skreiv òg dikt påverka av tysk romantikk og omsette Goethe og Heine til russisk. Nokre av dei episke dikta hans om Johannes av Damaskus er publisert på norsk i antologien Østkirken, 2002.
Haupt Nunatak
Haupt Nunatak er ein liten nunatak, 5 nautiske mil sør for Alexander Nunataks, ved austsida av den nedre delen av Vanderfordbreen i Antarktis. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter fenrik Richard W. Haupt i U.S. Navy som var ein assisterande hydografi-offiser i U.S. Navy under Operasjon Windmill 1947–48. Han assisterte laga på kysten som oppretta astronomiske kontrollstasjonar frå Wilhelm II Coast til Budd Coast.
Gerrish Peaks
Gerrish Peaks er ei rekkje eroderte fjelltoppar som ligg 4 nautiske mil søraust for Hunt Bluff på vestsida av Bear Peninsula ved Walgreen Coast i Marie Byrd Land i Antarktis. Fjella vart først fotograferte frå lufta av U.S. Navy Operasjon Highjump i januar 1947, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Samuel D. Gerrish, ein ein forskar på ionosfæren ved Byrd-stasjonen, 1966.
Untervaz
Untervaz er ein kommune i distriktet Landquart i den sveitsiske kantonen Graubünden. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 564 meter over havet.
Kommunen ligg i Fünf Dörfer kreis ved austfoten av Calandafjella og i Churer Rheintal (Chur-greina av Rhinendalen).
Mount Gerdel
Mount Gerdel er eit fjell, 2520 moh, som ligg 2 nautiske mil søraust for Mount Andrews ved sørsida av Albanusbreen i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant David H. Gerdel i US Navy, ved Byrd-stasjonen vinteren 1965.
Sjølvstyrt område
Eit autonomt eller sjølvstyrt område er ein region som høyrer til ein annan stat, men har ein viss sjølvstendig status. Graden av sjølvstyre kan variera, der dei mest autonome har høve til å avgjera alle saker bortsett frå dei som er knytte til utanrikspolitikk og forsvar. Bakgrunnnen for sjølvstyre kan vera historisk, politisk eller geografi. Det sjølvstyrte området kan tidlegare ha vore sjølvstendig eller ha ønske eller planar om å bli det; det kan utgjera ein del av ein føderasjon eller vera ein assosiert stat i ei større statsdanning, eller det kan vera fjernt frå det nasjonale maktsenteret.
Sjølvstyrte område kan ofte ha ei anna etnisk samansetjing frå resten av landet, og/eller vera geografisk skilde frå det. Nokre døme på autonome regionar er den finske regionen Åland, der fleirtalet av innbyggjarane er finlandssvenskar, dei danske områda Grønland og Færøyane med sine eigne språk og folkegrupper, Den jødiske autonome oblasten i Russland der det bur ein stor del jødar, og Tobago, ei øy som er del av staten Trinidad og Tobago.
Fleire område med omstridd status kan ha ulike grader av sjølvstyre, som aserbajdsjansk-kontrollerte Nakhitsjevan, pakistansk-kontrollerte Azad Kashmir og Gilgit-Baltistan og den russisk-kontrollerte Krimhalvøya. Adsjaria, Abkhasia og Sør-Ossetia har alle offisiell status som sjølvstyrte regionar i Georgia, men Adsjaria er ein integrert del av landet medan Abkhasia og Sør-Ossetia i røynda har sjølvstende frå landet. Tilsvarande har Somaliland og Puntland begge erklært sjølvstende frå Somalia, men er berre internasjonalt anerkjende som sjølvstyrte delar av landet.
Liste over autonome regionar
Lista inneheld einskilde autonome regionar i einheitsstater ifølgje grunnlova til desse statane. Ho omfattar også område med særskild autonom status i føderasjonar.
Italia har fem regionar med særskilde statuttar for ei høgare grad av sjølvstyre, femten andre regionar som også har lovgjevande makt, og to autonome provinsar som begge er del av regionen Trentino-Alto Adige.
Aegis
Aigis eller aegis (norske former ægide eller egide) er eit skjold i gresk mytologi, som regel skjoldet til ein gud. Det viser ofte til skjoldet eller brystharnisket som Athene fekk av faren sin Zeus. Dette var av geiteskinn, med hovud og slangar frå Medusa støypt inn i bronse av Hefaistos. Om ein såg på det ville ein bli svært redd og få panikk.
Sjølvstyrt område
Andre regionar
Aegis
I Homer sine verk er skjoldet knytt til Zevs, som har tilnamnet aigiochos. Han har fått skjoldet av Hefaistos, og låner det til Apollo. I tida etter Homer var skjoldet meir knytt til Athene enn Zevs. I sinare soger var Aegis namnet på eit monster som Athene drap og deretter brukte skinnet av. Det blei også sagt at skjoldet var laga av skinnet til Amalthea, geita som hadde amma Zevs. Herodot hevda at kleda og skjoldet til Athene etterlikna utstyret til libyske kvinner.
Ein hadde truleg ein heilag aegis i Aten til rituell bruk. Aleksander den store og seinare hellenistiske herskarar og seinare romerske keisarar brukte aegis i avbildingar.
Sjølvstyrt område
Indre Mongolia, Xinjiang, Tibet, Ningxia og Guangxi er autonome regionar for den største minoritetsbefolkinga i kvar av dei. I fleire andre kinesiske provinsar finst det mindre autonome område for ikkje-hanfolk. Hongkong og Macau er Særskilde administrativE regionar (SAR) med stor grad av sjølvstyre.
Autonome regionar i Portugal
Kolluvium
Kolluvium er ei nemning på lause avsettingar i fotsoner av bratte fjellskråningar eller under fjellskrenter. Det er hovudsakleg erosjon og tyngdekraftprosessar som akkumulerer materiale inn i slike deponi. Danning av eit kolluvium skjer langsamt og over tid det kan det få ei utforming som kolluvial vifte eller kolluvial kjegle. Kolluviale skråningar er ei anna nemning for plassering av kolluvium.
Longs Nunatak
Longs Nunatak er ein kystnunatak 1 nautisk mil (1,9 km) nordvest for Campbell Nunatak, ved Penney Bay ved sørenden av Windmill Islands. Han vart først kartlagd i 1955 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946-47. Han vart namngjeven av Carl R. Eklund, forskingssjef ved Wilkes-stasjonen i løpet av det internasjonale geofysiske året, etter Robert L. Long jr., ein forskar på ionosfæren ved Wilkes i 1957.
Kongepingvin
Kongepingvin (Aptenodytes patagonicus) er den nest-største av alle pingvinartar. Berre keisarpingvinen på Antarktis er større. Desse to artane er dei einaste artane i familien Aptenodytes. Kongepingvinen vart skildra av engelskmannen John Frederick Miller i Patagonia i 1778.
Skildring
Pingvinane kan bli opptil 90 cm høge og vega opp til 16 kg. Hannane er noko større enn hoene. Fjørdrakta er sølvgrå på ryggen, hovudet er svartbrunt med gylne flekker ved øyra. Føda er stort sett fisk og små blekksprutar. Ville kongepingvinar kan bli 15 til 20 år gamle.
Kongepingvinane er seriemonogame, og legg vanlegvis egg éin gong i året. Dei legg eitt egg, og på same måten som keisarpingvinen vekslar foreldra mellom kven som skal ruga på egget og kven som skal skaffa mat. Skifta er på 6 til 18 dagar. Sjølve rugetida varer om lag 55 dagar før ungen kjem ut. Også etter klekkinga vekslar foreldra på å skaffa mat og varma og passa ungen. Når ungen er litt større, blir han sett i ei gruppe med mange pingvinungar, ein såkalla crèche.
Leveområde
Pingvinen vart delt inn i to underartar av Gregory Mathews i 1911. Forskarane reknar med desse underartane enno i dag, og artane lever på fråskilte område. Aptenodytes patagonicus patagonicus hekkar på Sør-Georgia, Eldlandet og Falklandsøyane. Den andre underarten, Aptenodytes patagonicus halli hekkar på Kerguelen, Crozetøyane, Prince Edwardøyane, Heard- og McDonald-øyane og Macquarieøya. Til saman finst det over 2 millionar par kongepingvinar, og bestanden aukar.
I 1936 forsøkte ein å sleppa ut kongepingvinar i Gjesvær i Finnmark og på Røst i Lofoten. Pingvinar vart framleis sett her i 1940-åra, men sidan 1949 har ingen vorte sett. Kongepingvinane finst også i dyrehagar.
Kongepingvinen Nils Olav lever i Edinburgh Zoo og er æresobert og maskot i Hans Majestet Kongens Garde.
Jeg har aldri vært så glad i noen som deg
«Jeg har aldri vært så glad i noen som deg» er ein song av Kirsti Sparboe og Odd Børre, gjeven ut i 1968. Han vart skriven av Kari Neegaard.
Melodi Grand Prix 1968
«Jeg har aldri vært så glad i noen som deg» deltok i Melodi Grand Prix 1968, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1968 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Kirsti Sparboe med eit lite orkester, og så på nytt av Odd Børre med eit stort orkester. Bidraget vann med 20 poeng; fire frå Ålesund, tre frå Stavanger, to frå Tromsø, Bodø, Trondheim, Bergen, Kristiansand og Oslo og eitt frå Vadsø. Songen vart seinare anklaga for å vere plagiat av Cliff Richard-hiten «Summer Holiday», og Neegaard trekte attende songen før Eurovision Song Contest. Bidraget vart erstatta av andreplassen, «Stress», og dette er den fyrste og førebels einaste gongen vinnarsongen i Melodi Grand Prix ikkje har representert Noreg i Eurovision Song Contest.
Cebu
Cebu er ei øy og ein provins i landsdelen Visayas i Filippinane. Ho har eit flatemål på 4 468 km², med om lag 3,6 millionar ibuarar. 2,3 millionar av desse bur i byen Cebu.
Øya er 225 kilometer lang, men berre 45 km på det vidaste. På langs av øya går det ei fjellkjede med opp til 1000 meter over havet høge toppar. Cebu ligg mellom den større øya Negros i vest og øyane Leyte og Bohol i aust.
Hans Ommedal
Hans Karolus Olsson Ommedal var ein lærar og klokkar frå Hyen i Nordfjord, stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti.
Ommedal var son til ein gardbrukar. Skulevinteren 1919/20 gjekk han ein kristenorientert folkehøgskule, og tok deretter eksamen ved Volda lærarskule i 1923. Han var så lærar ei kort tid i Gulen, og så i Lygra krins i Lindås. Frå 1927 til 1946 var han lærar i Alversund i Nordhordland. I Alversund var han medlem i formannskapet 1934-40 og ordførar 1945-46. I 1946 flytta han til Gloppen og var lærar i Vereide krins og klokkar i Vereide kyrkje. Han vart så skuleinspektør (skulesjef) i Gloppen i 1953, ei stilling han hadde til 1969. Klokkar var han til 1974.
Ved stortingsvalet 1953 vart Ommedal vald til å representere Sogn og Fjordane på Stortinget. Han høyrde til den konservative fløya i Kristeleg Folkeparti. Han vart attvald i 1957 og 1961, og sat såleis på Stortinget til 1965, heile tida som medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen.
Kjelder
Stortingsbiografi
Bennett Bluff
Bennett Bluff er ein skrent, 810 moh, mellom den øvre delen av Venzkebreen og Berrybreen, 13 km sør-sørvest for Perry Range i Marie Byrd Land. Skrenten har markante klippeframspring i nordveggen og vart oppdaga og fotografert frå lufta under U.S. Antarctic Service den 18. desember 1940. Han vart kartlagt i detalj av US Geological Survey i 1959–65 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Clarence E. Bennett i US Navy, ein flyelektrikar i skvadron VX-6 som overvintra ved McMurdo-basen i 1963.
Slektsnamnet Bon
Bon kan vera eit slektsnamn i ulike kulturar.
I britisk samanheng kan det vera ein variant av Bone, også skrive Bonn. Dette kan igjen koma frå det engelske ordet for bein (knokkel), eller frå gammalfransk bon, 'god'.
På fransk kan namnet stamma frå latinsk Bonus, som tyder 'god', etter den heilage Bonus, eller frå eit (ironisk) kallenamn etter fransk bon, 'god'. Avleidde namn er Bonet, Bonin, Bonnot, Dubon, Lebon og engelske Boone. Bon er også del av namn som Bonaventure, Bondurant, Bonenfant, Bonjour, Bonhomme, Bonnamy, Bonvalet og Bonvillain.
På ungarsk kan det vera ei kortform for Bonifác (latin Bonifatius).
Bodediagram
Bodediagram er ei grafisk framstilling av frekvensresponsen til eit lineært system, som ein forsterkar, filter, reguleringssystem, osb. . Det har fått namn etter Hendrik Wade Bode, som utvikla det på 1930-talet.
I eit bodediagram er frekvensaksen (abscissen) logaritmisk og det er 10-er-logaritmen som blir nytta: \log_{10}f, der f er frekvensen i Hertz. Alternativt kan ein nytta vinkelfrekvensen, i rad/s.
Ordinaten til amplituderesponsen blir framstilt i dB, så i den øvste grafen er begge aksane logaritmiske. Ordinaten i faseresponsen blir framstilt lineært, i grader, så den nedste grafen er ein halvlogaritmisk (log-lin) graf. Når ein studerer til dømes filterrespoonsar er det vanleg å normalisera aksane, slik at knekkpunktet hamnar på 1 Hz, eller 1 rad/s, og det flate partiet av amplituderesponsen ligg på 0 dB.
Asymptotane gjer at det er lett å skissera eit bodediagram når ein kjenner orden til systemet. Amplituderesponsen til eit 1. ordens LP-filter fell asymptotisk med 20 db/dek, tilsvarande 6 dB/okt, og amplituderesponsen til eit 1. ordewns HP-filter stig med same veri. For 2. ordens filtere er fall/stignig 40 dB/dek (12 dB/okt), osv. Faseresponsen er som oftast ulineær, men asymptonane er likevel til hjelp ved plotting. Tidlegare var det vanleg å plotta bodediagrammet manuelt på log-lin-papir, men i dag nyttar ein programvare og får soleis meir nøyaktige grafar.
Eit bodediagram er framstilt med to grafar av di frekvensresponsen er kompleks. Alternativt kan ein plotta dei reelle og dei imaginære verdiane som funksjon av frekvens, men som oftast vel ein å plotta eit bodediagram.
Primrose Hill
Primrose Hill er ein ås på nordsida av Regent's Park i London. Området rundt åsen, som består av både eit park- og eit bustadområde, har det same namnet. Åsen har god utsikt mot det sentrale London, og var ein del av eit område Henrik VIII skaffa seg. I 1841 gjekk det til krona, og året etter vart det ved eit parlamentsvedtak ein offentleg park.
Delar av området har busetnad, for det meste viktorianske rekkjehus. Det har alltid vore eit av dei mest fasjonable områda i beltet mellom sentrum av London og dei ytre forstadane, og eigedomsprisane er høge.
I oktober 1678 vart Edmund Berry Godfrey myrda under mystiske omstende på Primrose Hill, som den gong vart kalla Greenberry Hill, sjå avsnitt lenger nede.
Området vart mykje omtalt i britiske media frå august 2006, då husokkupantar tok seg inn i eit hus verd fleire millionar pund. Dei byrja å halde vekentlege rave-festar som varte heile natta, og naboane klaga over både støy, openlys bruk av narkotika og forsøpling.
Kjende personar busett på Primrose Hill
Tidlegare og noverande kjende folk på Primrose Hill:
Green, Berry og Hill på Greenberry Hill
På 1600-talet var området kjent som Greenberry Hill, og her vart ved eit merkeleg samantreff tre katolske prestar ved namn Green, Berry og Hill hengt.
Det byrja med at magistraten sir Godfrey 28. september 1678 vart oppsøkt av to protestantiske prestar, Titus Oates og Israel Tonge. Desse hevda at dei hadde eit dokument som beviste eksistensen av ein samansverjing for å få kong Karl II av England avsett, slik at hans katolske veslebroren James kunne bli konge i staden. I røyndomen dreidde det seg om falskneri for å setje katolikkane i England i eit dårleg ljos.
Oates og Tonge ville at sir Godfrey skulle vitne under eid på at dokumenta var ekte. Han sa då at han måtte få vita kva som stod i papira. Han heldt òg ein kopi. Truleg åtvara han òg ein katolsk bekjent av seg, Edward Coleman, om påstandane i dokumenta.
12. oktober 1678 forsvann sir Godfrey. 17. oktober vart han funne i det som den gong vart kalla Greenberry Hill, død og gjennomstukken av sitt eige sverd. Men stikksåret hadde ikkje blødd, og lega konkluderte med at han hadde vore daud i 4-5 dagar før han vart stukke. Sir Godfrey hadde merke etter kveling rundt halsen, og konklusjonen vart at dette var dødsårsaka.
Ein katolikk ved namn Miles Prance hevda at han 14. oktober var vorten ført til eit hus der han såg liket til sir Godfrey. Han innrømde å ha vore delaktig i mordet, men hevda at initiativet vart teke av tre prestar som han òg namngav: Robert Green, Henry Berry og Lawrence Hill. Sir Godfrey skulle ha vorte lokka til dette huset, kvelt og frakta til Hampstead. Seinare trekte Prance forklaringa tilbake, men då han hamna i fengsel, ombestemte han seg. Slik vart prestane Green, Berry og Hill uskuldig hengt på nettopp Greenberry Hill.
Prance innrømde seinare å ha avlagt falsk forklaring. Offisielt vart saka aldri løyst. Det vart hevda at sir Godfrey leid av depresjonar, og at brørne hans freista å skjule sjølvmordet hans for at ikkje eigedomane hans skulle bli beslaglagte av krona. Kriminalforfattaren John Dickson Carr tok for seg saka i 1936, og konkluderte med at den trulege bakmannen var Philip Herbert, 7. jarl av Pembroke. Bakgrunnen var at sir Godfrey hadde etterforska Herbert for drap og funne han skuldig, men ein benåding frå Parlamentet hadde redda han frå å bli avretta. Herbert hadde både motiv og ressursar til å få sir Godfrey rydda av vegen.
Klippehopparpingvin
Klippehopparpingvin (Eudyptes chrysocome) er ein liten pingvin som lever på øyar rundt heile Antarktis samt heilt sør i Sør-Amerika. Pingvinen kan delast inn i to underartar: E. c. chrysocome, sørleg utbreiing, og E. c. filholi, austleg utbreiing. Tidlegare var òg Eudyptes moseleyi, nordleg, rekna som ein underart.
Pingvinen blir 45-58 cm lang og veg oftast 2-3 kg. Han kan kjenneteiknast på eit sterkt gulfarga augnebryn som held fram bak auga. Dei lever på krill, blekksprut, plankton, blautdyr og krepsdyr.
Klippehopparpingvinen «Rocky» frå Akvariet i Bergen held rekorden for verdas eldste klippehopparpingvin. «Rocky» døydde i oktober 2003, 29 år og 4 månader gamal
Frederik Wilmann
Frederik Wilmann (fødd 17. juli 1985) er ein norsk syklist frå bygda Viggja i Skaun Sør-Trøndelag, som syklar for Team Ringeriks-Kraft.
Wilmann tok bronse i NM i landevegssykling for senior i 2007, og gull i U23-klassen.
Han er son av den tidlegare, norske toppsyklisten Jostein Wilmann.
Kjelder
Frederik Wilmann – Profil hos Cycling Archives. Besøkt 26.09.2014.
Løftekontainerbil
Løftekontainerbil er ein lastebil med påbygg for å løfta skrotkontainerar av og på. Kontainerane vert løfta ved hjelp av hydraulisk armar, men ein tverrliggar mellom. Skrotkontainerar vert ofte utplasserte på byggjeplassar og andre stader der ein treng å kvitta seg med rusk og rask. Når kontaineran er full vert han henta og køyrd til ein søppelplass med ein løftekontainerbil.
<Gallery> Fil:DOF383.JPG|Scania løftekontainerbil i Sverige. Fil:Leyland DAF truck, Plymouth.jpg|Leyland DAF løftekontainerbil i Plymouth i Storbritannia. Fil:Viridor-V713JBH.jpg|Mercedes-Benz løftekontainerbil. Fil:MAN truck in Athens.jpg|MAN løftekontainerbil med to kontainerar. </Gallery>
1741 Giclas
1741 Giclas er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Koronis. Han blei oppdaga den 26. januar 1960 av Indiana Asteroid Program ifrå Goethe Link Observatory i Brooklyn i Indiana.
Ardresteinane
Ardresteinane er det moderne namnet på ti biletsteinar som vart funne under golvet i Ardre kyrka på den svenske øya Gotland i Austersjøen då kyrkja vart restaurert i åra 1900 til 1902. Steinane er tidfest til perioden frå 700-talet til 1000-talet e.Kr., og er nå teke vare på av Statens historiska museum i Stockholm. Sju av biletsteinane hadde innskrifter i runer, og det vert rekna med at dei har vore sett saman som ei kiste som kan ha vore nytta som eit slags altar.
Den største og truleg mest kjende av desse biletsteinane var utan runeinnskrift og har vore frittståande. Steinen har fått nummer åtte i gruppa, tidfest til perioden frå 700-talet til 900-talet. Denne steinen syner mellom anna i øvste biletfeltet ein ryttar på ein hest med åtte bein som har stor likskap med ryttaren på hesten med dei åtte beina på Tjängvidesteinen, som òg er frå Gotland. Vanlegvis vert dette motivet tolka som guden Odin på sin hest Sleipner.
I det store biletfeltet under feltet med guden Odin, avgrensa med frå dette med ein bord, er det mellom dei mange figurane ei framstilling som vert tolka som smia til meistersmeden Volund og hendingane knytt til denne smia, omtalt i Volundkvadet i Den eldre Edda. Dersom tolkinga er rett, har ein altså her ei autentisk heiden framstilling av denne historia. Denne historia har då inngått i mytologien på eit vis som dei andre figurane i dette feltet gjev eit vanskeleg tolkbart innblikk i. Det er difor ikkje uten vidare gitt at framstillinga av myten om tilhøvet mellom Volund og kongefamilien som er å lese i Volundkvadet harmonerer med den framstillinga som er å sjå på steinen, når ein ser alle motiva i biletfelta på steinen i samanheng med kvarandre.
Trond Waage
Trond Waage er ein norsk spesialpedagog. Sidan 2005 har han vore Senior Fellow ved UNICEF sitt internasjonale forskingssenter, UNICEF IRC i Firenze. Før dette var han barneombod.
Waage har embetseksamen i spesialpedagogikk (cand.paed.spec.) frå Universitetet i Oslo. Frå 1980 til 1990 var han leiar for TV-avdelinga ved Institutt for spesialpedagogikk, Universitetet i Oslo/Spesiallærarhøgskulen. I perioden 1987–1991 hadde han oppdrag for UNICEF i Kina og Nord-Korea. Vidare var han rådgjevar i International Council for Distance Education (ICDE) frå 1990 til 1992 og forskingskoordinator i Childwatch International, eit internasjonalt nettverk for barneforsking, i perioden 1992–1996. Deretter vart han utnemnd til barneombud, ei stilling han hadde i to åremålsperiodar, frå 1996 til 2004.
Waage har hatt mange verv, hovudsakleg knytt til rettane til born:
Han har forska, publisert og forelese rundt temaa barndom i endring, moderne barndom, rettane til born og sjølvstendige menneskerettsinstitusjonar for born.
Lise Haavik
Lise Haavik er ein norsk-dansk songar som er best kjend for å ha representert Danmark i Bergen i Eurovision Song Contest 1986. Ho er også kjend i Danmark for sitt arbeid i duoen Trax saman med sin ektemann, John Hatting.
Tidleg liv
Haavik vart fødd i Narvik 23. februar 1962. Ho flytta til Danmark i 1982 for å studere økonomi ved Odense Universitet og Copenhagen Business School. Haavik samarbeida med John Hatting seint i 1983, og dei gifta seg like etter. På den tida jobba ho med musikk på fulltid og slutta å studere.
Musikalsk karrière
Eit år etter ho flytta til Danmark, vart Haavik med i amatørsongtevlinga til Se & Hør, der ho kom på andreplass. Like etter dette møtte hun John Hatting, som seint i 1983 søkte etter ein kvinneleg songar for å starte ein duo. Plateselskapet sende Haavik, og saman danna dei duoen Trax.
Haavik representerte Danmark i Eurovision Song Contest 1986 med songen «Du er fuld af løgn». Mens begge var til stades på scena i Grieghallen, var det berre Haavik som song, og som vart kreditert under framsyninga (Hatting vart seinare kreditert som komponist). Songen enda på sjetteplass av totalt 20 deltakarar. Det er den einaste gongen Haavik har delteke i Eurovision Song Contest, etter fleire mislykka forsøk på å representere Danmark i 1984 og 1985. Ho prøvde seg også for Noreg i Melodi Grand Prix 1988, utan å nå finalen.
Haavik har fortsett å jobbe med musikk, med hennar siste verk, «Cry Me a River», utgjeve i 2007.
Kjell Borgen
Borgen gjekk Elverum lærarskule 1960-62 og var deretter lærar ved Rendalen ungdomsskule 1962-66. Frå 1967 til 1972 var han styrar ved Fagertun skule i Rendalen. I 1972 fekk han stilling som tiltakssjef i Rendalen kommune. Borgen var medlem av Rendalen kommunestyre i perioden 1965-77. Frå 1968 var han ordførar til han i 1977 vart vald til stortingsrepresentant. Han var fylkesvaraordførar i Hedmark i 1974–75.
Frå 1977 til 1993 hadde Borgen fast plass på Stortinget for Hedmark og Arbeidarpartiet. Fram til 1985 var han medlem av samferdslekomiteen, formann i den siste fireårperioden. Etter stortingsvalet hausten 1985 flytta han over i Kommunal- og miljøvernkomiteen, der han var nestleiar. Den 9. mai 1986 tok han over som statsråd i Samferdselsdepartementet då Gro Harlem Brundtland danna si andre regjering. Ved rokeringar i statsrådskollegiet den 13. juni 1988 tok Borgen leiinga i Kommunal- og arbeidsdepartementet, ein posisjon han hadde til regjeringa måtte vike plass midt i oktober 1989 for ei regjering leia av Jan P. Syse frå Høgre.
Borgen sa nei til attval, då han allereie god tid i førevegen hadde vorte utnemnd til fylkesmann i Hedmark. Han var fylkesmann frå 1993 til han døydde i 1996.
Skrapar
Skrapar er ein kommune i regionen Berat i Albania. Kommunen ligg sentralt i den sørlege delen av landet og grensar i nord til regionen Elbasan, i aust til regionen Korçë og i sør til regionen Gjirokastër.
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Çorovodë vart slått saman med landkommunane Qendër Skrapar, Bogovë, Vëndreshë, Çepan, Potom, Leshnjë, Gjerbës og Zhepë. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Çorovodë.
Ved folketeljinga i 2011 hadde dei ni kommunane som i dag utgjer storkommunen Skrapar, til saman 12 403 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Skrapar.
Helgö
Helgö er mest kjend for dei arkeologiske funna som er gjort her. Etter tretti år med utgravingar på Helgö har det kome for dagen gjenstandar som saknar sitt like nokon annan stad i Sverige. Ein stor utgraving var gjort i 1954, og fekk fram spor og gjenstandar etter ein handels- og verkstadsplass som vart etablert i folkevandringstida og gjorde seg gjeldande fram til om lag 750 e.Kr., då den by-liknande handelsplassen Birka vart etablert på den nærliggande Björkö, og tok over. Området, som vert kalla Helgösamhället (Helgösamfunnet) eller Helgöboplatsen, inneheld spor etter sju husgrupper, fem gravfelt og ein bygdeborg (fornborg) frå 200 til 500 e.Kr.
Den gamla handelsplassen på Helgö tok til å vekse fram om lag år 200, og på 400-talet fanst det gode handverkarar her, slik restane etter gullsmedverkstader og andre verkstader vitnar om. Stordomstida for dette samfunnet har vore folkevandringstida og det som i Sverige kallast vendeltid, perioden 550-800 e.Kr. På 600-talet vart det slutt på handverkarverksemda, mellom anna ei avansert bronsestøyparveksemd.
Det kan tyde på langvegs handelssamband at ein liten Buddhafigur frå Nord-India, ei ause for dåpsritual frå Egypt (båe skal ha vorte lagd på 500-talet), og myntar frå Ravenna, Rom, Bysants og Arabia er blant funna. I restane av eit vikingtidshus vart det òg funne toppen av ein irsk (eller kan hende engelsk) biskopstav, og det har fått somme arkeologar til å tru at folka i huset var kristne. Men buddhafiguren frå 500-talet vart òg funne i det same huset, så det er nok god grunn til å rekne med at folket i huset korkje var kristne eller buddhistar, men nytta bispestaven og buddhafiguren på måtar som harmonerte godt med den heidne trua og kulten dei framleis held seg til. Difor er det mest truleg at bispestaven har kome til Helgö som resultat av plyndringar i Irland eller England.
Bygdeborgen (fornborgen) ligg på i nærleiken av den gamle handelsplassen, på den austre delen av Helgö. Borgen är 230 x 215 meter stor og ligg 30 – 50 meter over havet, på toppen og sidene av eit berg som stupar bratt ned i søraust, sør, vest og nord. Frå nordaust til søraust er berget mindre bratt, og her har det vore 2-4 meter breie og 0,3-0,5 meter høge murar av naturstein, som no er rast saman. I nærleiken finst fleire røyser og gravfeltet.
Ei anna innretning som har vore sett på som ein bygdeborg (fornborg), men som truleg har fungert som inngjerding for husdyr, ligg på den mellomste delen av Helgö, rett nord for Bockholmssundet.
Sjå òg
Birka
Verdscupen i alpine greiner 2003/Menn
Verdscupen i alpine greiner for menn i 2003-sesongen tok til 26. oktober 2002 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 16. mars 2003 i Hafjell i Øyer kommune. Turneringa omfatta 35 renn og 37 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 11 utforrenn og 2 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn i slalåm og utfor. I tillegg kom eit utslagsrenn i slalåm.
Stephan Eberharter frå Austerrike vann FIS-pokalen andre året i rad. Bode Miller frå USA kom på andreplass og norske Kjetil Andre Aamodt på tredjeplass.
Mount Gester
Mount Gester er eit isdekt fjell med flat topp, 950 moh, ved skiljet mellom Johnsonbreen og Venzkebreen i Marie Byrd Land i Antarktis. Det ligg like sør for Mount Kohnen og Bowyer Butte. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Ronald L. Gester i NOAA Corps, ein seismolog/geomagnetist ved Byrd-stasjonen, 1971,
Frederik Georg Lerche
Fredrik Georg Lerche var ein norsk jurist, forfattar og politikar.
Liv
Lerche var fødd på Vallø, faren var forvaltar ved Vallø saltverk. Sjølv vart han student i 1825. I studentida var han ein trufast tilhengar av barndomsvenen Henrik Wergeland. Han tok juridisk embetseksamen i 1830. År 1838 vart han underrettsprokurator i Søndre Trondhjems amt, med bustad i Trondheim. Frå 1843 var han overrettsprokurator. Ved sidan av sakførarpraksisen skreiv han fleire verk om jus og norsk rettshistorie.
Lerche vann anerkjenning mellom folk, og under påverknad av Marcus Thrane sin agitasjon vart han vald til stortingsmann for Trondheim. På Stortinget 1851 var han formann i justiskomite nr 2 og i lovkomiteen. Ved neste stortingsval mangla han ei stemme på å verte 1. representant, og vart til sist 4. varamann. Han kom atter på Stortinget 1857 og i 1858, og var i 1857 medlem av bankkomiteen.
Frå 1858 budde Lerche på garden sin, Kvamme, i Strinda. Han flytta i 1867 til Paris, andrekona hans var frå Frankrike. Under omleiringa av Paris i 1870 gjorde han, 67 år gammal, vakttjeneste på vollane. Han deltok derimot ikkje kommunardoppstanden i 1871, då «han ansaa anarkisterne liksom preusserne for motstandere av friheten og civilistationen». Han døydde i Paris i 1883.