cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donau
Donau er den nest lengste elva i Europa (etter Volga) med ei lengd på 2 888 kilometer. Ho har sitt utspring i Schwarzwald sør i Tyskland der dei to elvane Brigach og Breg renn i hop, og på vegen ned til Svartehavet renn ho gjennom hovudstadene Wien, Bratislava, Budapest og Beograd. Elva renn gjennom, eller grensar til, ti land: Tyskland, Austerrike, Slovakia, Ungarn, Kroatia, Serbia, Bulgaria, Romania, Moldova og Ukraina. I tillegg omfattar nedslagsfeltet til elva desse landa: Italia, Polen, Sveits, Tsjekkia, Slovakia, Slovenia, Bosnia-Hercegovina, Montenegro, Republikken Makedonia, Moldova og Albania.
Barotropisk virvlingslikning
der er den materialderiverte og  er absolutt snøggleik, der \zeta er relativ snøggleik, definert som vertikalkomponenten til rotasjonen av væskesnøggleiken og f er coriolisparameteren
Donau
Donaudeltaet, der Donau renn ut i Svartehavet, er det største og best bevarte elvedeltaet i Europa.
Donau har i fleire hundreår vore ei viktig transportåre, og er det framleis i dag, og ho var lenge ei av grensene til Romarriket. Den tidlegare statsdanninga Austerrike-Ungarn omfatta store delar av dei landa Donau renn gjennom. Difor vert Austerrike-Ungarn ofte kalla Donau-monarkiet.
Barotropisk virvlingslikning
der \Omega er vinkelfrekvensen til planetrotasjonen (\Omega=0.7272*10-4 s-1 for jorda) og \phi er breiddegrad.
Donau
I antikken var elva kjend som Danuvius, gresk Ἴστρος eller Istros. I dag har ho ulike namn som slovakisk Dunaj, ungarsk Duna, kroatisk Dunav, serbisk og bulgarsk Дунав/Dunav, rumensk Dunărea, engelsk og fransk Danube og tysk Donau. Dei ulike namna til elva kjem av det urindoeuropeiske ordet *dānu, som tyder «elv». Andre store europeiske elvar med same rot er mellom annan Donets, Dnepr, Dnestr, Don i Russland og Don i England.
Sideelvar
Sideelvane til Donau greiner seg inn i ti andre land, og somme av desse er igjen viktige i seg sjølve. Frå kjelda til munningen er dei viktigaste sideelvane:
Barotropisk virvlingslikning
Uttrykt for relativ snøggleik, kan likninga omskrivast som
der er variasjonen av coriolisparameteren i avstanden y i nord-sør-retning, og v er snøggleikskomponenten i same retning.
Donau
Moderne skipsfart
Etter at Rhinen-Main-Donau-kanalen vart opna i Tyskland i 1992, har elva vore ein del av vassvegen over kontinentet frå Rotterdam ved Nordsjøen til Sulina i Svartehavet (3 500 km). I 1994 vart Donau ein del av dei alleuropeiske korridorane, vassvegar i Sentral- og Aust-Europa som kravde store investeringar dei neste ti til femten åra. Om lag 100 millionar tonn varer vart transporterte på Donau i 1987. I 1999 vart det derimot vanskeleg med transport på elva etter at NATO bomba tre bruer i Serbia. Oppryddinga vart ferdiggjort i 2002. Den mellombelse pontongbrua som hemma skipsfarten vart til slutt fjerna i 2005.
Ved Jernporten renn Donau gjennom eit juv som dannar grensa mellom Serbia og Romania. Her er det bygd to vasskraftverk, eit i juvet, og eit 60 km nedanfor. I juni 2006 var det rekordstor vassføring ut frå desse demningane med 15 400 m³/s.
Det er bygd tre kanalar frå Donau: Donau-Tisa-Donau-kanalen (DTD) i regionane Banat og Bačka (Vojvodina, nord i Serbia); den 64 km lange Donau-Svartehav-kanalen, mellom Cernavodă og Constanţa (Romania) stod ferdig i 1984, og korta ned avstanden til Svartehavet med 400 km. Rhinen-Main-Donau-kanalen (rundt 171 km) stod ferdig i 1992, og knytte Nordsjøen til Svartehavet.
Barotropisk virvlingslikning
I 1950 integrerte Charney, Fjorloft og von Neumann denne likninga (med eit diffusjonsledd i tillegg på høgresida) på ein datamaskin for første gong. Dei nytta eit observert felt for den geopotensielle høgda til 500 hPa eit tidssteg framover. Dette var det første suksessrike forsøket på numerisk værvarsling.
Donau
Donaudeltaet
Donaudeltaet har stått på UNESCO si verdsarvliste sidan 1991. Våtmarksområdet (som òg står på Ramsar si liste) inneheld store flokkar med trekkfuglar, inkludert den utryddingstrua dvergskarven (Phalacrocorax pygmaeus). Fleire kanalar og endringar av elvefaret trugar deltaet.
Geologi
Sidan desse store undergrunnselvane eroderer mykje av den omliggande kalksteinen, reknar ein med at det øvre leiet av Donau ein dag vil forsvinne heilt, og etter kvart verte ein fullstendig del av Rhinen, eit fenomen kalla elvetjuveri.
Menneske
Området rundt Donau inneheld spor av nokre av dei tidlegaste menneskekulturane, den donausk-neolittiske kulturen, som inkluderer den bandkermaiske kulturen. Frå åra 2000-5000 fvt. finn ein spor av Vučedol-kulturen, kjend for keramikken sin, og Vinča-kulturen langs Donau. Elva var ein del av Limes Germanicus (grensa mot Germania) for Romarriket.
I 1998 vart Den internasjonale kommisjonen for vern av Donau (International Commission for the Protection of the Danube River) (ICPDR) oppretta. ICPDR består av 13 medlemsland (Tyskland, Austerrike, Tsjekkia, Slovakia, Slovenia, Ungarn, Kroatia, Bosnia-Hercegovina, Serbia, Bulgaria, Romaina, Moldova og Ukraina) og EU. ICPDR vernar ikkje berre sjølve elva, men heile nedslagsfeltet, som inkluderer sideelvane hennar og grunnvasskjelder. Målet til ICPDR er å sørgje for berekraftig bruk av vatnet, inkludert konservering, betring, og rasjonell utnytting av vatnet til føremon for landa og folka i Donauområdet.
Kulturell påverknad
Donau er nemnd i tittelen til den vidkjende valsen til den austerrikske komponisten Johann Strauss, An der schönen, blauen Donau (Ved den vakre, blå Donau). Valsen vart komponert då Strauss reiste nedover Donau, og er i dag kjend over heile verda og mykje brukt som ein voggesong.
Ein annan kjend vals om Donau er Valurile Dunărij av den rumenske komponisten Ion Ivanovici (1845–1902), som tok publikum med storm då han vart framført ved Verdsutstillinga i Paris i 1889.
Den tyske tradisjonen for landskapsmåling, Donauskulen, vart utvikla i Donaudalen på 1500-talet.
Den mest kjende boka som skildrar Donau er kanskje meisterverket Donau av Claudio Magris (ISBN 1-86046-823-3).
Drikkevatn
Donau er drikkevasskjelda til om lag ti millionar menneske. I Baden-Württemberg i Tyskland kjem om lag 30 % (i 2004) av drikkevatnet til området mellom Stuttgart, Bad Mergentheim, Aalen og distriktet Alb-Donau i reinsa form frå Donau.
I Austerrike og Ungarn kjem det meste av vatnet frå andre kjelder, og berre i visse tilfelle vert Donau brukt. Dei fleste land brukar derimot lite av vatnet frå den særs ureina elva, på grunn av vanskar med å reinse vatnet. Berre delar av Romania, der vatnet framleis er reinare, bruker mykje drikkevatn frå Donau.
Transport
Som «Korridor VII» i EU er Donau ei viktig transportåre. Etter opninga av Rhinen-Main-Donau-kanalen knyter elva Svartehavet saman med industrisentera i Vest-Europa og hamna i Rotterdam. Vassvegen er konstruert for å ta store innlandsfartøy (110x11,45 m), men mykje større fartøy kan sigle langs store delar av elva. Donau er delvis kanalisert i Tyskland (5 sluser) og Austerrike (10 sluser). Ein har kome med framlegg om å byggje fleire sluser for å ta unna meir transport, men dette er førebels ikkje gjort noko meir med på grunn av miljømessige omsyn.
Nedanfor Freudenau-slusa i Wien, er Donau berre kanalisert ved Gabčíkovo-demninga, nær Bratislava og ved dei to vasskraftverka ved Jernporten. Desse slusene har større dimensjonar (til liks med slusene i den russiske elva Volga med 300x30 meter). Frå Jernporten og nedover renn elva fritt mot Svartehavet, ein avstand på rundt 860 km.
Donau er knytt saman med Rhinen-Main-Donau-kanalen ved Kelheim, og med Wiener-Donaukanal i Wien. Bortsett frå somme andre sideelvar er dei største framkomelege sideelvane Drava, Sava og Tisza. I Serbia er òg eit kanalnettverk knytt til elva, kalla Dunav-Tisa-Dunav-kanalane.
Fiske
Fiske i Donau, som var svært viktig i mellomalderen, har gått kraftig attende dei siste åra. Somme fiskarar er framleis aktive visse stader langs elva, og i Donaudeltaet er fiske framleis ein viktig industri.
Turisme
Av viktige turiststader langs Donau finn ein mellom anna Wachaudalen, nasjonalparken Donau-Auen i Austerrike, naturparken Obere Donau i Tyskland, Kopački rit i Kroatia, Jernporten og Donaudeltaet i Romania.
Vittoria
Vittoria er ein by i provinsen Ragusa på Sicilia i Italia med om lag 60 000 innbyggjarar.
Filippinarhavet
Filippinarhavet eller Filippinhavet er ein del av Stillehavet, og er avgrensa av Filippinene, Taiwan og Japan i vest, av Marianane og Palau i aust og Indonesia i sør.
15. juli
15. juli er den 196. dagen i den gregorianske kalenderen (197. under skotår). Det er 169 dagar att av året.
Arendalsbanen
Arendalsbanen, eller Arendalslinja eller Nelaugbanen, er ei sidelinje til Sørlandsbanen. Arendalsbanen som går mellom Nelaug og Arendal. Heile banen ligg i Agder fylke.
Banen blir i dag hovudsakleg nytta av passasjerar mellom Arendal og Oslo, og dei må bytte tog på Nelaug. Frå Nelaug er det òg samband til Kristiansand og Stavanger. Arendalsbanen har sidan 1970-talet støtt vore trua av nedlegging. Arendalsbanen vart opphavleg ikkje bygd som sidelinje, men som ein sjølvstendig bane som skulle knytte Arendal til opplandet rundt byen.
Oppgradering
Banen vart elektrifisert i 1995. I 2005 vart det opna ein ny haldeplass på Stoa som er det nye handleområdet der banen kryssar E18. I 2014 blei signalsystemet på banen oppgradert med fjernstyring og FATC. Arendalsbanen er planlagt utstyrt med signalsystemet ERTMS i 2028.
Linjekart
Kilometrering refererer til Oslo
University of Illinois
University of Illinois er eit delstatseigd space-, sea- og land-grant-universitet der flaggskipcampus er University of Illinois at Urbana-Champaign i Champaign i delstaten Illinois i USA. Det er vidare campusar i Chicago og Springfield.
Det vart oppretta i 1867 som land-grant-universitetet Illinois Industrial University. Det vart tidleg eit liberal arts-universitet etter innsats frå den første rektoren, og imot den rådande haldninga som gjekk i favør av rein yrkesretta og tekniske fokus.
Lærestader og skular
Lærestader, college og skular ved universitetssystemet omfattar:
Campusar og studenttilhøve
University of Illinois at Urbana-Champaign som er eit Public Ivy sea-, space- og land-grant universitet, har eit særs breitt og kvalitativt utmerka fagtilbod. Fleire studiar vert rangert særs høgt, og universitetet i Urbana-Champaign vert jamleg plassert blant dei ti beste offentlege universiteta i USA. Studiane i avionikk og luftfartsfag er knytt til Willard Airport, som skulen driv. Real- og teknologifaga og forskinga rundt desse vert rekna for å vere verdsleiande. På campus ligg National Center for Supercomputing Applications (NCSA), som skapte den første grafiske grensesnitt-nettlesaren i verda - Mosaic. Slik la forskarane grunnen for Microsoft IE og Apache webserver. Universitetet har i dag forskingspartnerskap med IBM. I 2004 opna Siebel Center for Computer Science.
University of Illinois at Chicago er eit forskingsuniversitet med fokus på medisin i Chicago sentrum, og har den største medisinskulen i USA. Lærestaden byggjer på Chicago College of Pharmacy (1859), College of Physicians and Surgeons (1882), og Columbian College of Dentistry (1891). Skylane vart knytte til University of Illinois at Urbana-Champaign i 1897, og vart sjølvstendig lærestad under universitetssystem i 1913 under namnet Colleges of Medicine, Dentistry, and Pharmacy. Etter den andre verdskrigen førte behovet for studieplasser til krigsveteranar til at University of Chicago vart formelt oppretta som universitet i 1946.
University of Illinois at Springfield vart grunnlagt i 1969 som Sangamon State University, og vart ein del av UI System i 1995. Hovedfokuset er på allmennfag, ikkje minst statsvitskap og administrasjonsfag. Den no avlidne demokratiske politikaren og presidentkandidaten Paul Simon var professor her.
Ved universitetet var det 72 143 studentar og 3 904 vitskaplege tilsette i 2006, og same året var skulepengane frå US$ 7.244 til US$ 11 130 (ved Urbana) for studentar folkeregistrert i Illinois. Studiane vert gjeve opp til doktorgradsnivå ved alle tre lærestadane.
Tidlegare studentar omfatter Hugh Hefner og Larry Ellison.
Biblioteka ved University of Illinois System har i sum meir enn ti millionar boktitlar.
Cembalokonsertar av Bach
Cembalokonsertane, BWV 1052-1065, er solokonsertar for cembalo, strykarar og continuo av Johann Sebastian Bach. De finst sju komplette konsertar for enkel cembalo, (BWV 1052-1058), tre konsertar for to cembaloar (BWV 1060-1062), to konsertar for tre cembaloar (BWV 1063-1064) og ein konsert for fire cembaloar, (BWV 1065). To andre konsertar inneheld solocembalo-parti, konsert BWV 1044, som har soloparti for cembalo, fiolin og fløyte og Brandenburgkonsert no.5, BWV 1050, med same instrumentering. I tillegg finst det eit fragment på ni taktar for ein enkel cembalo (BWV 1059) med obo, strykarar og continuo.
Mecsek
Mecsek (serbisk og kroatisk Meček eller Мечек, tysk Metscheck) er ei fjellkjede sør i Ungarn. Ho ligg i regionen Baranya nord for byen Pécs.
Cembalokonsertar av Bach
Alle cembalokonsertane til Bach (med unntak av Brandenburgkonserten) trur ein er arrangement av tidlegare konsertar for melodiske instrument truleg skrivne i Köthen. I mange tilfelle er det berre cembaloutgåva som finst i dag.
Historie
Frå 1729 til 1741 var Bach leiar for Collegium musicum i Leipzig, ei musikalsk studentforeining, grunnlagd av Georg Philipp Telemann i 1703 og styrt før Bach av Balthasar Schott. Collegium musicum gav ofte framføringar ved Zimmermanns kaffihus. Det var for desse høva at Bach skreiv cembalokonsertane sine, av dei første konsertane for tangentinstrument som nokon gong vart skriven. Ein trur at konsertane for fleire cembaloar kom før dei for ein cembalo, kanskje fordi sønene C.P.E. Bach og W.F. Bach (begge dyktige cembalistar) budde heime fram til 1733 og 1734. Det er sannsynleg at Johann Ludwig Krebs, som studerte med Bach fram til 1735, òg spelte cembalo i Collegium musicum.
Konsertane for ein cembalo, BWV 1052-1059, finst i eit signert manuskript (i dag i Deutsche Staatsbibliothek Berlin, Mus. ms. Bach P 234) som ikkje er ei reinskrift, men eit utkast, og datert til kring 1738. Bach kan sjølvsagt ha spelt verka mykje tidlegare ved å bruke delar frå andre melodiinstrumentkonsertar og tilpasse dei for cembalo.
Verka BWV 1052-1057 var meint for ei samling på seks, som ein kan sjå i manuskriptet til Bach. I tillegg til Brandenburgkonsertane er dette dei einaste konsertsamlingane ein har etter Bach.
Konsert I i d-moll, BWV 1052
Instrumentering: cembalo solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 22 minutt
Denne cembalokonserten trur ein er basert på ein tapt fiolinkonsert i d-moll som seinare vart arrangert som ein orgelkonsert i 1728 for å nyttast i to av Bach sine kantater. Dei første to satsane for sinfonia og den første koralsatsen i Wir müssen durch viel Trübsal in das Reich Gottes eingehen, BWV 146, og den siste satsen i Ich habe meine Zuversicht, BWV 188. Originalen er truleg ein av dei tidlegaste konsertane til Bach og særs virtuos, på liknande måte som Antonio Vivaldis Grosso Mogul fiolinkonsert, RV 208, som Bach kjende og transkriberte for soloorgel, BWV 594.
Denne konserten har vorte den mest populære frå samlinga frå 1800-talet og frametter. Felix Mendelssohn spelte han og Johannes Brahms skreiv ein kadens for han. Den første publiseringa kom i 1838 av Kistner Publishing House. Det vart ofte framført og spelt inn med piano på 1900-talet.
Konsert II i E-dur, BWV 1053
Instrumentering: cembalo solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 19 minutt
Denne cembalokonserten trur ein er basert på ein konsert for blåsarar, truleg obo eller obo d'amore og ut frå stilmessige omsyn, kan han vere frå tida til Bach i Leipzig. Han finst, som BWV 1052, i ein seinare transkripsjon i kantatane BWV 169 og BWV 49.
Konsert III i D-dur, BWV 1054
Instrumentering: cembalo solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 17 minutt
Konsert IV i A-dur, BWV 1055
Instrumentering: cembalo solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 14 minutt
Truleg basert på ein tapt konsert for obo d'amore. Dette er eit modent og formelt konsentrert verk. Det finst ein generalbass-del for denne konserten, som vart lagt til seinare, truleg for eit høve med ein cembalo nummer to, kammerorgel eller theorbo som fylte ut harmonien til generalbassen.
Konsert V i f-moll, BWV 1056
Instrumentering: cembalo solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 10 minutt
Dei ytre satsane kjem truleg frå ein fiolinkonsert som var i g-moll og den midtre satsen frå ein obokonsert i f-dur. Denne satsen finst òg som sinfonia i kantaten Ich Steh mit einem Fuß im Grabe, BWV 156.
Konsert VI i F-dur, BWV 1057
Instrumentering: cembalo solo, flauto dolce (blokkfløyte) I/II, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Ein transkripsjon av Brandeburgkonsert no.4, BWV 1049, som òg inneheld delar for to soloblokkfløyter, dette er ein concerto grosso. Bach spelte truleg denne konserten sist, som eit høgdepunkt i serien.
Konsert i g-moll, BWV 1058
Instrumentering: cembalo solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Truleg det første forsøket til Bach på å skrive ein full cembalokonsert. Verket er ein transkripsjon av Fiolinkonsert i a-moll, BWV 1041. Det ser ut til at Bach var misnøgd med dette verket, og truleg årsaka til at han ikkje endra ripieno-delane særleg mykje, slik at cembaloen forsvann litt i lag med resten av orkesteret, og ikkje i røynda var eit soloinstrument.
Konsert i d-moll, BWV 1059
Instrumentering: cembalo solo, obo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 20 sekund
Det finst berre 9 taktar av denne konserten, som er teken frå sinfonia i opninga til kantaten BWV 35 Geist und Seele wird verwirret (1726).
Konsert i a-moll, BWV 1044
Instrumentering: cembalo solo, fiolin solo, fløyte solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Sjølv om dette er ein konsert for tre instrument (Bach kalla det derfor stundom ein trippelkonsert), har cembaloen den mest framherskande rolla. Det er fleire kadensar og virtuose passasjar for instrumentet. Instrumenteringa er identisk den i Brandenburgkonsert no.5, BWV 1050, men karakteren er ganske annleis. Den første og tredje satsen er basert på preludiet og fugen i A-moll for solocembalo, BWV 894, som har vorte utvikla med tillagte tutti-seksjonar. Den midtre satsen er frå triosonaten for orgel i d-moll, BWV 527, som har vorte utvida for fire stemmer. Berre soloinstrumenta spelar, og fløyta og fiolinen delar same melodi og akkompagnement.
Konsert i c-moll, BWV 1060
Lengd: ca. 14 minutt
Denne konserten er ein transkripsjon for cembalo og strykarar av ein tapt dobbelkonsert i c-moll. Eit rekonstruert arrangement av denne konserten for to fiolinar eller fiolin og obo vert klassifisert som BWV 1060R. Den meistarlege måten soloinstrumenta er blanda inn med resten av orkesteret gjer dette verket til eit av dei mest modne Bach skreiv medan han var i Köthen. Den midtre satsen er ein cantabile for soloinstrument med orkesterakkompagnement.
Konsert i C-dur, BWV 1061
Instrumentering: cembalo I/II solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 19 minutt
Av alle Bach sine cembalokonsertar, er dette truleg den einaste som opphavleg vart komponert som eit cembaloverk. Verket har opphav som ein konsert for to cembaloar utan akkompagnement. Det er ikkje sikkert det var Bach sjølv som la til orkesterdelane.
Konsert i c-moll, BWV 1062
Instrumentering: cembalo I/II solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 15 minutt
Konsert i d-moll, BWV 1063
Instrumentering: cembalo I/II/III solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 14 minutt
Musikkvitarane har ikkje enno kome fram til den nøyaktige instrumenteringa og toneartaen til konserten som denne var basert på, men ein meiner at det var ein transkripsjon. Sønene til Bach kan ha vore involvert i komponeringa av dette verket.
Kosnert i C-dur, BWV 1064
Instrumentering: cembalo I/II/III solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 17 minutt
Denne konserten var truleg basert på ein orginal i D-dur for tre fiolinar og syner mange likskapar med konserten for to fiolinar/cembaloar, BWV 1043/1061.
Konsert i a-moll, BWV 1065
Instrumentering: cembalo I/II/III/IV solo, fiolin I/II, bratsj, continuo (cello, violone)
Lengd: ca. 10 minutt
Bach lagde fleire transkripsjonar av Antonio Vivaldi sine konsertar, særleg frå hans op.3, kalla L'estro Armonico. Han tilpassa dei for solocembalo og soloorgel, og for fire fiolinar i h-moll, op.3 no.10, RV 580, valde han den unike løysinga å nytte fire cembaloar og orkester. Dette er derfor den einaste cembalokonserten av Bach som ikkje var ei tilpassing av ein av hans eigne verk. Den midtre satsen har fire cembaloar som spelar arpeggioar på ein særs uvanleg måte.
Manualtåka
I lag med andre planetariske tåker inneheld Manualtåka sokalla knoppar. Knoppane i Manualtåka har storleikar på 17-56 milliardar kilometer, noko som er fleire gonger avstanden mellom sola og Pluto. Dei har mange ulike former, alt ifrå å likna på fingrar som peikar på den kvite dvergen i midten til skyer med eller utan hale. Knottane vert danna der varm og ionisert og kald og nøytral materie møtest.
Den kvite dvergen som ligg i midten av tåka har den største kjende radiusen for ein kvit dverg.
Magdeburg
Magdeburg er ein by i Tyskland og hovudstad i delstaten Sachsen-Anhalt med om lag 230 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Elbe og var ein av dei viktigaste mellomalderbyane i Europa. Keisar Otto I, den første tysk-romerske keisaren budde i Magdeburg og vart gravlagd i domkyrkja etter sin død.
Historie
Sjølv om det hadde vore busetnadar her i fleire hundreår, vart byen først nemnd i Diedenhof Lovbok som Magadoburg i 805, då keisar Karl den store sikra den litle fiske- og handelsbyen. I 919 bygde kong Henrik I av Tyskland festningsverk her for å forsvare seg mot ungararane og slavarane. I 929 fekk Edvard den eldre si dotter Edit (Editha, Eadgyth) byen i morgongåve etter at ho gifta seg med Otto I. Editha likte byen svært godt og var ofte her, og vart gravlagd i krypten i klosterkyrkja då ho døydde. I 937 var byen sete for ein kongeleg samankomst, og keisaren vende stadig tilbake her. Han gav tienden som slavarar i tre andre festningar betalte til benedikitinarklosteret St. Maurice (seinare domkyrkja). Då han døydde vart Otto I gravlagd i domkyrkja.
Erkebispedømet Magdeburg vart grunnlagd i 968 ved kyrkjemøtet i Ravenna og Adalbert av Magdeburg vart konsekrert som den første erkebiskopen. Det inkluderte bispedøma i Havelberg, Brandenburg, Merseburg, Meissen og Zeitz-Naumburg. Erkebiskopane spelte ei viktig rolle i den tyske koloniseringa av dei slaviske landområda aust for elva Elbe.
På 1000-talet byrja Magdeburg å utvikle seg til eit handelssentrum der det kom kjøpsmenn frå fleire land. I 1118 vart byen nesten øydelagd av ein bybrann.
På 1200-talet vart Magdeburg medlem av Hansaen. I lag med Brussel, Antwerpen, Köln, Nürnberg, Lübeck, Padua, Mantova, Cremona, Verona, Piacenza, Milano, Genova, Firenze, Metz og Strasbourg var Magdeburg ein av byane i Det tysk-romerske riket med meir enn 20 000 innbyggjarar. Byen var den første i Europa med ei form for sjølvstyre, kjend som Magdeburger Recht (Magdeburgrettane) og som seinare vart innført av mange andre byar i Aust-Europa. Innbyggjarane var stadig i strid med erkebiskopen og vart nesten heilt sjølvstendig frå han mot slutten av 1400-talet.
Byen overgav seg til franske troppar under napoleonskrigane i 1806 og vart annektert av det franskkontrollerte Kongedømet Westfalen. Kong Jérôme peikte ut Grev Heinrich von Blumenthal som borgarmeister (ein statue av han står framleis i Nordpark). I 1815, etter napoleonskrigane, vart Magdeburg hovudstad i den nye prøyssiske provinsen Sachsen. I 1912 vart dei gamle festningane rivne ned.
Under den andre verdskrigen vart Magdeburg nesten heilt øydelagd av allierte brannbomber. Byen vart den tyske byen som vart nest hardast råka, etter Dresden. Amerikanske og sovjetiske troppar okkuperte byen, men amerikanarane forlet byen til sovjetisk forvalting.
Etter krigen vart berre bygningane nær domkyrkja bygd opp att. I 1990 vart Magdeburg hovudstad i den nye delstaten Sachsen-Anhalt i det gjenforente Tyskland. Sentrum av byen vart bygd om i ein moderne stil.
Mátra
Mátra (slovakisk: Matra) er ei fjellkjede nord i Ungarn mellom byane Gyöngyös og Eger. Det høgaste fjellet i landet, Kékes (1014 moh) ligg i Matra.
Mátrafjella er ein del av Dei nordungarske mellomfjella, som igjen er ein del av Karpatane. Fjellkjeda ligg mellom dalane til elvane Tarna og Zagyva. Mátrafjella kan delast inn i fleire mindre område. Det høgaste området i Vest-Mátra er Muzsla. Sentral-Mátra består Mátrabércplatået (Mátraryggen) og ei gruppe vulkanske kjegler kalla Galyatető and Kékes. Bratte og kvasse fjellsider og urer ligg om ein annan og er dekte av bøkeskog. Slakare skråningar og dalar strekkjer seg sørover, den største av desse er Nagy-völgy (Stordalen). Dei nordlege delane av fjellkjeda heiter Mátralába (Foten av Mátras). Dette er eit åskledd område med 250-400 meter høge vulkanar og stort sett dyrkbar mark.
Vitskap i 1860
Vitskapsåret 1860 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1860.
Ruse
Ruse (bulgarsk Русе, òg skrive Rousse eller Russe, tidlegare kalla Rusttsjuk) er ein by og ein kommune i provinsen Ruse i Bulgaria, og hovudstad i provinsen. Kommunen omfattar byane Ruse og Marten, i tillegg til 12 andre busetnader.
Ruse er den femte største byen i Bulgaria og ligg nordaust i landet på høgre sida av elva Donau, ovanfor den rumenske byen Giurgiu på andre sida. Han ligg 320 km frå hovudstaden Sofia og 200 km frå den bulgarske kysten av Svartehavet. Byen er den viktigaste elvehamnebyen i Bulgaria, og spelar ei viktig rolle innan internasjonal handel i landet.
Ruse er kjend for arkitekturstilen sin frå 1800- og 1900-talet i nybarokk- og nyrokokkostil, som trekkjer til seg mange turistar. Vennskapsbrua Giurgiu-Ruse kryssar elva like ved, og var fram til 2013 den einaste brua som kryssa Donau mellom Bulgaria og Romania.
Historie
Dei tidlegaste spora etter busetnad i området stammar frå 2-3000 år f.Kr. Romarane grunnla i byrjinga av 100-talet hamnebyen Sexaginta Prista. Han hadde som oppgåve og verne den nordlege grensa av Romarriket frå folk som levde nord for Donau.
Byen eksisterte fram til 400-talet. Seinare oppstod busetnaden Tsjerven ved Rusenski Lom sør for noverande Ruse, og denne eksisterte fram til osmanarane overtok området. Rundt 1400-talet byrja den noverande byen å vekse, og fekk ein strategisk og økonomisk status for osmanarane, og vart ein viktig del av festningssystemet i dei nordlege provinsane av Det osmanske riket.
På andre halvdelen av 1800-talet var Ruse sete for ein stor administrativ region (Tuna-Vilaet) og residens for Mitchat Pascha. «Rustjuk», som byen då heitte, utvikla seg til eit handelssentrum og ein sterk festning. Fleire europeiske konsulat opna, og hotell, skular og eit bibliotek vart oppretta.
Byen utvikla seg raskt på grunn av båttrafikken på Donau og gjennom den første jarnbanelinja i landet, som gjekk frå Ruse til Varna og vart opna 7. november 1866. Dette vart den første endestasjonen for Orientekspressen. I 1878, året då Bulgaria reiv seg laus frå det osmanske styret, hadde Ruse over 26 000 innbyggjarar og var den største byen i Kongeriket Bulgaria.
Areal og folketal
Kommunen har eit areal på 568 km². Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 167 585 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 149 642 innbyggjarar.
Til storbyområdet for Ruse høyrer heile kommunen Ruse i tillegg til kommunen Ivanovo. Heile storbyområdet har eit samla innbyggjartal på 177 014.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Teater
Ruse har eit teater, eit operahus og eit symfoniorkester.
Museum
Byen har eit historisk museum, eit naturvitskapleg museum, eit trafikkmuseum og eit kunstgalleri.
Byggverk
I sentrum av byen ligg mange hus frå barokken og renessansen. Viktige nasjonale bygg er mellom anna folketeateret Sava Ognjanov, kunstgalleriet, biblioteket, musikkskulen, domstolsbyggningen og den katolske kyrkja. Ovanfor rådhuset står Fridomsmonumentet (av den italienske skulptøren Arnoldo Zocchi).
Bor
Bor kan visa til:
Ruse
Byggverk
Ved breidda av Donanu ligg eit 22 etasjar høgt hotell, og frå her har ein god utsikt over byen, elva Donau, hamna og til Romania. Like ved hotellet står eit monument over hærføraren Stefan Karadzja.
Det største monumentet i Ruse er «Pantheon for gjenfødde heltar», der 30 vidkjende fridomsheltar ligg gravlagd. Ved den nye jarnbanestasjonen ligg eit festningstårn frå den osmanske tida. Ruse har til og med eit 210 meter høgt TV-tårn med utsiktsplattform.
Omgjevnad
Elleve kilometer mot aust ligg skogsparken Lipnik med hotell og idrettsanlegg.
Ikkje langt frå byen, nær Ivanovo, ligg Naturparken Rusenski Lom med Klippekyrkjene i Ivanovo, som står på UNESCO si verdsarvliste.
Økonomi og infrastruktur
Ruse er ein industriby (jordbruksprodukt, maskinbygging, konstruksjon av elvebåtar med meir). I omgivnadane rundt byen vert det produsert sukkerbitar og vindruer.
Kommunikasjon
Ruse har den største hamna ved Donau i Bulgaria, og ein flyplass. Byen er eit knutepunkt for jarnbane og vegtrafikk. Over brua til Giurgiu vert det transportert ein god del eksport- og importvarer. Mange turistar nyttar brua.
Utdanning
Det finst 26 vidaregåande skular i byen.
Salomonøyane
Salomonøyane er eit land i det sørlege Stillehavet, aust for Papua Ny-Guinea, og er ein del av det britiske samveldet. Landet er samansett av meir enn 990 øyar.
Klima
Øyane har eit tropisk havklima med meir eller mindre dei same vêrforholda året rundt. Temperaturen og fukta er høg, og den daglege temperaturvariasjonen er berre om lag 4-5 °C. Middeltemperaturen for Honiara er 27 °C. Ein har mykje nedbør, 2000-3000 mm i året, og sidan øyane ligg sør for ekvator kjem det mest regn mellom november og april. På enkelte av øyane er der derimot lite variasjon i regnmengda frå månad til månad. Det meste av regnet kjem i korte og intense regnbyger på ettermiddagen, men ein kan ha lengre periodar med regn i dei våtare månadane. Øyane har ein årleg nedbørsnormal på om lag 3000 mm. Landet har ein god del sol, bortsett frå dei våtaste områda som har mykje skyer. Tropiske syklonar oppstår ikkje like ofte her som i Stillehavet nord for ekvator.
Georg V av Storbritannia
Georg V, var konge av det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland frå 1910 til 1927. Konge av det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland frå 1927. I tillegg var han konge av det britiske imperiet og keisar av Britisk India. Georg V var son av kong Edvard VII av Storbritannia og dronning Alexandra av Storbritannia.
Som fyrste av Wales vart Georg 22. juni 1906 utnemnd til storkrossen med kjede av St. Olavs Orden. Georg V var gift med Mary av Teck (dronning Mary).
Fyrstehuset Windsor
George V er kjend for å ha endra namnet på den britiske kongefamilien frå Saxen-Coburg-Gotha til Windsor i 1917. Skiftet kom under den fyrste verdskrigen, då alt som kunne minna om Tyskland var lite populært i Storbritannia. Han gav avkall på alle tyske titlar òg på vegne av sine britiske slektningar.
Barn:
Syster:
519 Sylvania
519 Sylvania er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. oktober 1903 av Raymond Smith Dugan ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Slektsforsking
Slektsforsking, også kalla genealogi, slektsgransking eller ættegransking, er søking i historisk kjeldemateriale etter forfedrane og etterkomarane til ein person eller ein familie, for å klårleggja familien si slektshistorie og dei innbyrdes slektskapstilhøva mellom personar. Ein som driv med slektsforsking, kan kalla seg genealog.
Kjeldematerialet for slektsforsking i Noreg er ofte kyrkjebøker og folketeljingar, men kan òg vera juridiske dokument (tinglysingar, dommar, matriklar m.v.) og lensmannsprotokollar, passasjerlister, skattelister, skular, helsevesenet, militærvesenet og munnlege overleveringar. Dei aller fleste norske kommunar har bygdebøker, der ein kan finne oppsett med opplysningar om kvart gardsbruk og folket som har budd der.
Slektsforsking og data
Heimedatamaskinar og Internett har gjort det lett for kven som helst å forska på slekta si. Stadig meir av kjeldematerialet vert digitalisert og gjort tilgjengeleg på Internett, anten gratis av eldsjelar eller av det offentlege (som t.d. det norske Digitalarkivet eller mormonarane sine enorme slektsarkiv) eller av kommersielle føretak mot betaling. Genealogar frå heile verda nyttar nettet til å etterlysa og utveksla informasjon.
Når ein samlar slektsinformasjon, vert det raskt store datamengder å halda orden på. Difor finst det eit utal slektsforskingsprogram (frå heilt gratis til svært dyre) som hjelper genealogen å systematisera data og som kan lagra informasjonen i ein intern database og presentera han på ulike format for ulike føremål.
Dei fleste slike program kan eksportera og importera slektsinformasjon frå andre slektsdatabasar via det internasjonale standardformatet GedCom.
Songen Arrival
«Arrival» er ein instrumental av den svenske popgruppa ABBA frå albumet deira med same namn. Instrumentalen er hovudsakleg skriven av Benny Andersson og hadde arbeidstitlane «Fiol», «Ode to Dalecarlia» og «Arrival in Dalecarlia».
Bakgrunn
«Arrival» var den andre og siste komposisjonen til gruppa som ikkje hadde tekst, etter «Intermezzo No.1» frå året før. Som med «Intermezzo No.1», ein kormelodi, var han kraftig påverka av tradisjonell, svensk folkemusikk. Stykket vart spelt inn 30. august 1976 i Metronome Studio i Stockholm. Tittelen på albumet, Arrival, gave instrumentalen namnet sitt, og ikkje motsett. Det var òg eit av dei siste spora som vart spelt inn før albumet kom ut 11. oktober 1976.
I 1983 vart ein annan versjon av songen, med tekst, kalla «Belle», sungen av Daniel Balavoine og Anni-Frid Lyngstad («Frida») som ein del av den franske musikalen ABBAcadabra. I 1983 vart songen òg spelt inn på ny med ein annan tekst og gjeven ut som «Time» av B.A. Robertson og Lyngstad.
Marcus Fabius Quintilianus
Mārcus Fabius Quīntiliānus (ca. 35–ca. 100) var ein romersk retorikar frå Hispānia. Han blir til vanleg omtala som Quintilianus eller Quintilian.
Quintilianus blei mykje lesen i retorikkskular i mellomalderen og mykje referert til i skrifter under renessansen. Han er mest kjend for verket īnstitūtiō Ōrātōria. Erasmus frå Rotterdam og Philipp Melanchthon las han og Martin Luther sa om Quintilianus at «han er den einaste som gjev unge menner, ja vaksne menner, ein fullgod vandel».
Elektronras
Elektronras eller elektronlavine er ein prosess der mange frie elektron i eit medium (vanlegvis ein gass) er utsett for ein sterk akselerasjon av eit elektrisk felt, og så kolliderer med andre atom i mediet og dermed ioniserer dei i ein prosess kalla støytionisering. Dette frigjev ytterlegare elektron som igjen vert akselererte og kolliderer med andre atom igjen, som igjen frigjev fleire elektron, i ein kjedereaksjon. Resultatet er at det påverka områda av gassen vert eit plasma som er elektrisk leiande. Raseffekten vart oppdaga av John Sealy Townsend i arbeidet sitt mellom 1897 og 1901, og vert òg kalla Townsendutlading.
Girl Happy
Girl Happy er det 21. albumet til Elvis Presley, gjeve ut på RCA Victor Records i mono og stereo, LPM/LSP 3338, i mars 1965. Innspelinga fann stad i Radio Recorders i Hollywood, den 10. til 12. juni med ekstra vokalspor av Presley den 15. juni 1964. Albumet nådde åttandeplassen på Top LP's-lista. Det selde til gullplate 15. juli 1999 i USA.
Elektronras
Elektronras er viktige i dielektriske nedbrytingsprosessar i gassar. Prosessen kan ende med koronautlading, gneistar eller lysbogar som totalt fyller ut tomrommet mellom dei elektriske leiarane som nyttar spenninga. Prosessen medverkar mellom anna i lynutladingar. Når raset først er kome i gang kan det ofte intensiverast ved at det vert skapt fotoelektron som følgje av ultrafiolett stråling emittert av dei eksiterte atoma i mediet i bakkanten av raset.
Girl Happy
Innhald
Utanom singlane til samlealbumet Elvis' Golden Records Volume 3, var dette det sjette originale Presley-albumet på rad med filmmusikk frå ein av filmane han spelte i. Det vart spelt inn elleve songar og alle vart brukte. «The Meanest Girl in Town» vart opphavleg gjeven ut som «Yeah, She's Evil!» av Bill Haley & His Comets på Decca Records i juli 1964, sjølv om Haley spelte inn sin versjon seks dagar etter Presley. Ein feil i masteringa av musikken førte til at farten på røysta til Presley vart auka fleire gonger. RCA gav til slutt ein rett versjon av tittelsporet i 1991 på samlealbumet Collectors Gold from the Movie Years, men då med eit alternativt opptak. Til slutt vart den riktige versjon med rett snøggleik gjeven ut.
«Do the Clam» vart gjeven ut på singel omtrent ein månad før albumet kom ut, og nådde 21. plassen på Billboard Hot 100 og låg inne på veka i åtte veker. B-sida var eit unytta spor kalla «You'll Be Gone», skriven av Presley med «Memphis Mafia»-medlemmane Red West og Charlie Hodge, og vart spelt inn 18. mars 1962 under innspelinga til Pot Luck with Elvis. Ein variant av Cole Porter-standarden «Begin the Beguine» (etter Porter hadde nekta dei å endre teksten), vart den nye songen utvikla med melodien og teksten til Porter som mal. Songen var ikkje med i filmen, men vart lagt til albumet.
Mot slutten av 1965 gav RCA ut filmmusikk til den tredje filmen til Presley det året, Harum Scarum. Sidan ingen av songane på albumet hadde potensiale som singel, valde RCA ut «Puppet on a String» i lag med den då fem år gamle «Wooden Heart» som årets julesingel. Sjølv om «Puppet on a String» alt var gjeve ut på Girl Happy, klatra songen til 14. plassen på Billboard Hot 100. I 2003 vart Girl Happy gjeve ut på ny på selskapet Follow That Dream i ei spesialutgåve med dei originale songane frå albumet i tillegg til mange alternative opptak.
Lister
Album
Sita
Sita (hindi सीता [sītā],, dvs. plogfòra) er ei hindugudinne, gift med Rama, og rekna som ein inkarnasjon av Laksjmi ettersom Rama er rekna som ein avatar av Visjnu. Sita er også kjend under fleire andre namn, som Djanaki (Janaki), Maithili og Vaidehi, og namneformer, som Sidai og Shinta. Ho blir tilbeden i tempel og framstilt innan biletkunst og skulptur, som oftast saman med Rama og gjerne også med broren hans Laksjmana og apeguden Hanuman.
Sita er ein sentral person i legendeverket Ramayana, der ho blir bortført av demonkongen Ravana, vunnen tilbake av Rama, men deretter, i nokre versjonar av soga, støytt bort av Rama igjen. Sita er heilt vigd mannen sin, ho følgjer han i eksil i jungelen og held ut fangenskapet hjå demonane for han. Ho blir ofte presentert som ei ideell kvinne og kone i hinduismen, men er i nyare tid blitt kritisert som førebilete av feministar, som meiner ho er alt for veik og sjølvutslettande.
Mytologisk liv
Som med dei fleste andre mytologiske figurar er det knytt fleire forskjellige forteljingar til Sita. Ulike versjonar av Ramayana og diverse hinduiske dikt og soger gjev henne til dømes ulike opphav og svært ulike endelikt.
Hovudtrekk
Sita voks opp som (foster)dotter av kong Djanaka av Mithila (Videha) og kona Sunayana. Då ho var gifteklar blei det halde ein swayamwara, ein seremoni der beilarar konkurrerte om handa hennar. Rama, prinsen av Ayodhya, peika seg ut ved å vera den einaste som kunne løfta og spenna den guddommelege bogen sjiv dhanusj. Dei to blei gifte og flytta til Ayodhya.
Ei tid seinare førte renkesmiing ved hoffet til at Rama måtte dra i eksil i fjorten år. Broren Laksjmana og Sita blei med, og dei slo seg ned i skogen Dandakaranya. I skogen fanst mange farar, i form av raksjasa, eller mektige demonar. Fleire av dei slo seg saman slik at demonkongen Ravana kunne bortføra Sita.
Rama leita etter Sita i fleire år, og klarte til slutt å spora henne til demonriket Lanka på andre sida av havet. I ein stor krig nedkjempa han Ravana og folka hans, og vann Sita tilbake. For å visa at ho alltid hadde vore tru mot Rama gjekk Sita gjennom eld utan å bli skada. Leitinga etter Sita og eksilet til Rama var over, og dei drog tilbake til Ayodhya der dei blei krona som herskarar. I mange versjonar sluttar soga her; i andre blir Sita seinare send vekk igjen.
Opphav
Det finst òg fleire mindre kjende, men vidspreidde tradisjonar som fortel at Sita eigentleg var dottera til Ravana. Ein versjon frå Karnataka seier at Ravana sjølv fødde dottera etter at han åt ei frukt som var meint å gjera kona hans, Mandodari, svanger. Andre soger, frå til dømes Kashmir, Kerala, Indonesia og Thailand, fortel at Mandodari fødde barnet som så blei gøymd eller forsøkt drukna fordi horoskopet hennar eller ein annan spådom sa at dottera skulle føra til endeliktet for Ravana. I Ksjemendra-diktet frå 1000-talet er det Mandodari som tek til seg Sita, som stig opp av havet på ein lotusblome, men sender henne bort i ei korg då ein vismann spår at Ravana skal bli forelska i henne.
Bortføring
Sita blei teken med lureri og makt. Ei vanleg skildring er at demonen Maritsja tok form av ein sjeldan gylden hjort som Rama sprang etter fordi Sita ville ha han. Deretter blei Laksjmana lurt bort av stemmen til Rama som ropte om hjelp, men også dette stod Maritsja bak. Medan ho var åleine kom Ravana forkledd som ein tiggande sadhu og fekk Sita til å trø ut av ein vernande sirkel då ho skulle gje han mat.
Ørna Djataju var vitne til bortføringa og prøvde å stogga henne, men blei nedkjempa. Før han døydde fekk han likevel skildra bortføringa til Rama og Laksjmana då dei kom tilbake. Også Sita gjorde sitt for å gje teikn; ho kasta smykkene sine ned på bakken medan ho blei flogen bort gjennom lufta for å gje ektemaken spor å følgja.
Fangenskap
Medan Sita var fanga blei ho truga av Ravana om å gje seg til han, og plaga av dei demonske undersåttane hans. Ho heldt fast ved kjærleiken sin til Rama og nekta å ha det minste med Ravana å gjera. Mellom anna blir det fortald at ho budde i slottshagen fordi ho nekta å sova under hans tak.
Funn
I ein veldig krig sigra Rama og hjelparane hans over demonane. Sita blei sett fri, men etter år blant demonane tvilte Rama på at ho hadde klart å halda seg kysk. I nokre versjonar bad han henne forlata han, eller gå gjennom eldprøven Agni pariksja for å visa at ho fortsatt var rein. I andre versjonar kasta Sita seg på flammane i sinne over å bli mistrudd. Eldguden Agni gjekk god for reinleiken hennar, anten ved a flammane blir til blomar, ved at Agni sjølv bar henne ut av flammane, eller ved at eldguden kjem farande ut av dei fordi Sita sin karpu var så brennande sterk at han sjølv blei brend.
Epilog
I nokre utgåver har Ramayana ein trist slutt. Rama sende henne frå seg fordi han eller folket hans endå ikkje var overtydde om at Sita er rein og kysk slik det høvde seg ei dronning. Laksjmana tok henne derfor med seg ut i skogen og forlet henne, men ho blei teken vare på av vismannen Valmiki, og fødde tvillingsønene til Rama, Lava og Kusja, hjå han. Som ungdommar trefte gutane faren sin igjen, og Rama tok dei til seg. Men då han bad Sita om å sverja på at ho hadde vore tru, eller i nokre høve utføra flammeprøven en gong til, for at han skulle ta henne tilbake, nekta Sita. Ho bad Moder Jord om å ta imot henne om det var slik at Rama alltid har vore først i tankane hennar. Då opna jorda seg opp og Sita, omfamna av Bhudevi, forsvann.
Syn på Sita
Rama og Sita er blitt sette fram som den ideelle mannen og kvinna, både i tekstane om dei og i tolkingar. Dette kan vera vanskeleg å godta ut frå eit moderne, frigjort kvinnesyn. Sita har ein passiv rolle i store delar av soga; ho «let» seg bortførast, haldast fanga og nedverdigast etter frigjeringa. Er det hinduiske kvinneidealet ei som kan hundsast utan å ta til motmæle?
Eit vanleg hinduisk forsvar er å seia at Sita slett ikkje var veik eller passiv. Som gudinne valde ho å ta menneskeform og å ikkje bruka den veldige makta si mot Ravana. Som kvinne heldt ho fast på trua til Rama i mange år, og let seg ikkje freista til å tvila på han, eller lokkast av kongen av Lanka. Etter fangenskapet viste ho styrken sin ved å overvinna elden, og i nokre tilfelle at ho hadde den moralske retten ved å skjella ut Rama for mistrua hans. I epilogen, kjend som Uttar Ramayana, let ho jorda svelga seg i staden for å audmjukast. Ei anna innvending er at visse delar ikkje høyrer heime i det heilage eposet, men er blitt sette inn av seinare, mindre heilage hender. Dette gjeld særleg Uttar Ramayana.
Den guddommelege sida ved Sita er òg blitt lagt meir vekt på. Ei rørsle innan hinduismen, starta av Ramananda på 1400-talet, ser på Sita og Rama som del av same guddom der Sita står for krafta til guddomen. Den seinare Ramyana-diktaren Tulsidas endra mange delar av forteljinga, og forklarte mellom anna bortføringa av gudinna Sita med at det ikkje var henne, men Maya-Sita, ein illusjon eller kopi, som blei teken av Ravana. Den ekte Sita var gøymd under leitinga og krigføringa, og kom fram etter at illusjonen brende opp under «eldprøven».
Sita i kulturen
Sita har gjeve namn og inspirasjon til kunst, stader og ting, som den søte sitafrukta og orkideen Rhynchostylis retusa (Sita-pusjpa, Sitale eller Sita-dande). Ho har ei viktig rolle i dans- og dramatadisjonar rundt heile Indiahavet, frå Indonesia til Kambodsja. Her kan ein også finna skulpturar og andre kunstverk som viser henne.
I tillegg til dei mange templa til Rama og Sita har talrike stader i Sør-Asia namn og minne etter Sita. Spesielt utbreidd er Sita rasoi, eller Sita sitt kjøkken, som både finst i store tempelkompleks i til dømes Ayodhya og Chitrakur, og i små landsbyar.