cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kavaleri
Frå folkevandringstida og fram til første verdskrigen
I folkevandringstida blei Europa innteke av asiatiske ryttarskarar. Gjennom heile mellomalderen var panserkledde, lansevæpna ryttarar målestokk for militærets styrke og det avgjerande våpenet. Mange riddarar var endåtil så tungt utrusta at dei kunne få vanskar på mjuk grunn. Innføringa av krutet i Europa gjorde at kavaleriet fekk lettare væpning, men blei underlegen fotavdelingar. Samstundes blei også adelsriddaren gradvis erstatta av verva yrkessoldatar. Ved slaget ved Pavia tapte kavaleriet for første gong overfor landsknektane sine hakebørsar. Under trettiårskrigen var kavaleriet utstyrt med handskytevåpen og blankvåpen, og blei alt etter våpenutstyr kalla lansenarar, kyrasearar, arkebusarar eller dragonar. I kamp gjekk dei til åtak i slutta orden. Under felttoga til både Fredrik II av Preussen og Napoléon Bonaparte sytte kavaleriet for avgjerande sigrar. Sistnemnde brukte kavaleriet mykje til speiding ved å sende kavaleriet i forkant av felttoget, og kasta gjerne store mengder kavaleriavdelingar inn i striden når utfallet var usikkert, som til dømes i Slaget ved Borodino og Slaget ved Waterloo.
Ein skilde mellom slagkavaleri, som var tungt kavaleri som gjekk til åtak på hesteryggen, og lett kavaleri, som dragonar og husarar, som først og fremst var oppklaringskavaleri, som også kunne kjempe til fots. Denne skilnaden heldt seg fram til 1800-talet. Under den fransk-prøyssiske krigen i 1870-1871 utførte ein framleis kavaleriåtak med resultat. Kavaleriet spela også ein viktig rolle i ein del slag under den amerikanske borgarkrigen, som til dømes under slaget ved Chancellorsville. Med tida blei likevel kavaleriet i større grad brukt til oppgåver som oppklaring og tilsløring. Samstundes blei ein del kavalerieiningar integrert i infanteriavdelingar i regiment eller skvadronar. Her blei dei brukt til rekognosering og raske overfallsåtak.
1900-talet
I byrjinga av første verdskrigen opptredde kavaleri til hest, men den tiltakande stillingskrigen tvinga dei til å kjempe til fots. I løpet av denne krigen blei stridsvogner tekne i bruk for første gong, og i løpet av mellomkrigstida blei det tradisjonelle ryttarkavaleriet i stort monn erstatta av panser- og mekaniserte avdelingar. Kavaleriet blei brukt til både oppklaring, sikring, åtak og infanteristøtte. Desse nye avdelingane gjorde mobile operasjonar moglege under andre verdskrigen, som til dømes den tyske Blitzkrieg-doktrinen. Sidan har moderne krigføring blitt stadig meir mobil, og under Vietnamkrigen byrja USA med avdelingar som forflytta seg og kjempa ved hjelp av helikopter, såkalla luftkavaleri. I etterkant har militæret i fleire land byrja med luftkavaleri, jamvel om desse har vist seg å vere sårbare og har visse avgrensingar.
Kjelder
Denne artikkelen inneheld utdrag frå Nordisk familjebok, eit svensk leksikon gjeve ut mellom 1904 og 1926 som i dag er offentleg eigedom. «Kavalleri».
Dekagon
Ein dekagon er i geometrien ein polygon med ti sider og ti vinklar. I ein regulær dekagon har alle sider lik lengd og alle vinklar er lik 144°. Schläfli-symbolet er {10}.
Arealet til ein regulær dekagon med sider med lengde a er gitt av
Konstruksjon
Ein regulær dekagon kan ein konstruere med passar og linjal. Ein metode er å ta utgangspunkt i konstruksjonen av ein pentagon, og trekke ei line frå kvart hjørne av pentagonen, gjennom sentrum (M) i sirkelen, og ut til sirkelbogen. Slik får vi markert fem nye punkt på sirkelen, og vi kan gjere femkanten om til ein tikant.
Nishtun
Nishtun (arabisk نشتن) er ein kystby søraust i Jemen.
The Mindbenders
The Mindbenders (opphavleg gruppa til Wayne Fontana) var ei beatgruppe i 1960-åra frå Manchester i England. Bandet var ein del av den britiske bølgja midt på 60-talet på dei amerikanske singellistene med hittane «Game of Love» (med Wayne Fontana) i 1965 og «A Groovy Kind of Love» i 1966.
Karriere
Wayne Fontana skipa bandet i 1963 med Bob Lang, Ric Rothwell og Eric Stewart. Seinare kom Grahame Foote inn i gruppa. Namne på gruppa var inspirert av namnet på ein film frå 1963, med den britiske skodespelaren Dirk Bogarde, kalla The Mind Benders. Wayne Fontana & the Mindbenders gav ut fleire singlar før dei kom med «Um Um Um Um Um Um» i 1964, som vart den første store hitten deira i Storbritannia og førte til ein turné med Brenda Lee. Dei fekk òg ein hit i USA med «Game of Love» i 1965, som gjekk heilt til topps på lista der og nådde andreplassen på UK Singles Chart.
Etter ein turné i Amerika og fleire singlar som selde dårlegare enn «Game of Love», slutta Fontana i bandet midt under ein konsert i 1965. Stewart vart då frontmann i bandet og dei kalla seg berre The Mindbenders.
Den første singelen til The Mindbender utan Fontana var hitten «A Groovy Kind of Love» (ein song av Carole Bayer Sager og Toni Wine). Songen nådde andreplassen i USA (toppen av Cashbox-lista) og andre plassen i Storbritannia i 1966. Singelen selde over ein million eksemplar verda over.
Ein annan song av Bayer og Wine, «Ashes to Ashes», nådde 14. plassen på UK Singles Chart hausten 1966.
Stewart vart etter kvart låtskrivar og skreiv «My New Day and Age» for Family. Men The Mindbenders fortsette å søke etter songar utafor bandet. Det neste prosjektet deira var eit konseptalbum, fleire månader før Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, S.F. Sorrow og Tommy kom ut. Albumet With Woman in Mind, inneheldt «I Want Her, She Wants Me» (skriven av Rod Argent frå The Zombies), «Ashes to Ashes» og «Schoolgirl». Albumet selde derimot dårlegl og vart ikkje ein gong gjeven ut i USA.
The Mindbenders gav ut ein versjon av «The Letter» som nådde 42. plassen i Storbritannia, som den siste singelen deira på den britiske singellista. Eit par singlar til kom ut i 1968, men selde heller dårleg. Lang slutta og vart erstatta av Graham Gouldman, og med han i bandet spelte dei inn den siste singelen sin «Uncle Joe, the Ice Cream Man».
20. november 1968 vart bandet lagt ned etter den siste konserten på ein britisk turné i lag med The Who, Arthur Brown og Joe Cocker. Stewart og Gouldman danna så Hotlegs og sidan bandet 10cc.
Luke Combs
Luke Combs er ein USA-amerikansk countrysongar.
Menneskegenomet
Menneskegenomet er genomet til mennesket. Det er på kring 3 milliardar basepar fordelt på 23 par kromosom. I tillegg har mitokondria, som mogelegvis ættar frå ein prokaryot organisme, eit eige genom.
Ei tidleg utgjeving av eit referansegenom for mennesket kom i 2000, men per 2022 stod det enno arbeid att med sekvensering av Y-kromosomet. Heile det genetiske mangfaldet hjå mennesket er heller ikkje sekvensert.
Meisterligaen 2008
Meisterligaen 2008 var den 16. årgangen av den viktigaste turneringa for europeiske fotballklubbar; UEFA Champions League. Den engelske klubben Manchester United vann turneringa den 21. mai 2008 på Olympiastadion i Moskva etter straffesparktevling. Finalekampen mot engelske Chelsea FC enda 1-1 etter ekstraomgangar. Cristiano Ronaldo gav Manchester United leiinga i det 26. minutt, Frank Lampard utlikna til 1-1 sekundar før pausesignalet let. I straffeskytinga mislukkast United på tredje forsøket, før Chelsea hadde eit stangskot i femte forsøk og den sjuande straffen vart redda av United-målvakta.
Det var andre gongen Manchester United vann Meisterligaen.
Lagoppstillingane
Manchester United: Edwin van der Sar, Wes Brown, Rio Ferdinand, Nemanja Vidić, Patrice Evra, Owen Hargreaves, Paul Scholes, Michael Carrick, Cristiano Ronaldo, Wayne Rooney og Carlos Tévez. Ryan Giggs kom inn for Scholes like før ordinær tid var ute, Nani tok Rooney sin plass etter 100 minuttar og Anderson Oliveira straks før kampen gjekk til straffetevling.
Chelsea: Petr Čech, Michael Essien, Ricardo Carvalho, John Terry, Ashley Cole, Claude Makélélé, Michael Ballack, Frank Lampard, Joe Cole, Didier Drogba og Florent Malouda. Salomon Kalou spelte ekstraomgangane i staden for Malouda, Anelka kom for Joe Cole i 1. ekstraomgang og Juliano Belletti steig på bana heilt til slutt i kampen.
Lusegras
Lusegras vart tidlegere brukt for å fjerne uty frå buskap, og namnet kjem truleg frå denne bruken. Planten vart skildra av Carl von Linné i 1753.
Lusegras kan tole både skugge og mager jord. Det vil helst ha fuktige stader i barskog, bøkeskog, oresump, myrlandskap, røyser og steinbrot. Det veks i heile Norden og kystregionane av Island samt store deler av nordlege Eurasia og Nord-Amerika. I Nord-Amerika går det opp til 700 moh., og heller sjeldsynt heilt til 1600 moh.
Lusegras blir 5-30 cm høgt, og er krypande med opprette, like lange endar. Blada er 10-15 mm lange og sit i rekkjer som er uregelmessige. Sporehusa er gulbrune og har nyreform, dei er relativt runde og korte, og sit i bladhjørna i øvste delane av greinene. Heilt øvst kan det vere lysegrøne yngleknoppar.
Lusegras skil seg frå slektningen stri kråkefot (Lycopodium annotinum) på den måten at sistnemnde dannar større bestandar, og har tettare tuer med meir talrike greiner. Dessutan har stri kråkefot lengre og langt meir utprega og synlege sporeaks (sporehus) i toppen.
Underartar
Ein norsk underart er fjell-lusegras (Huperzia selago ssp. apressa), som går opp til 1940 moh. i Jotunheimen. Det kjennes på at dei meir brungule blada sit tettare og peikar rett opp langs stilken, samt at yngleknoppane også sit nedover greina. I tillegg veks polarlusegras (H. selago ssp. arctica) på Svalbard. Desse vert no rekna som eigne artar. Tidlegeae skilde ein ikkje mellom fjelllusegras og polarlusegras, men ein reknar no det førstnemnde som identisk med den nordamerikanske H. appalachiana.
Det totale tal artar/underartar er:
Anarâš-lostâ
Anarâš-lostâ, eller rettare Anarâš, er eit enaresamisk blad som vart stifta i 1988. Bladet kjem ut 4 gonger i året i Enare, og redaktør er Fabrizio Brecciaroli. Alle artiklane i bladet er på enaresamisk, og det er den viktigaste arenaen for enaresamisk skriftkultur. Fram til 2017 var redaktør og sentral skribent i bladet Ilmari Mattus, som gjorde eit viktig arbeid for enaresamisk språk.
Historikk
Bladet blir gjeve ut av Anarâškielâ servi, det var eit av dei første tiltaka denne foreininga tok initiativ til. Oppstarten var eit resultat av det første kurset i enaresamisk, som vart halde juni 1988 med Matti Morottaja og Pekka Sammallahti som lærarar. Kurset hadde 14 deltakarar, og tekstane dei skreiv dominerte det første nummeret. Bladet kom frå starten ut 2 gonger i året, men frå 1992 kom det ut 4 gonger. Etter at det nordsamiske tidsskriftet Sápmelaš gjekk inn i 2001 er Anarâš-lostâ det einaste samiskspråklege tidsskriftet som kjem ut i Finland.
Nye klede
Nye klede er klede som ikkje er blitt brukt før. Dei blir i dag selde ferdigsydde på marknader og særleg i klesbutikkar. Tidlegare var det vanlegare å laga dei sjølv, eller få dei laga etter mål av ein skreddar eller sydame. Klede som ikkje er nye kan vera brukte klede som er arva og omsydde eller kjøpte brukt.
Carrollfjorden
Carrollfjorden er ein 74 km lang fjord på søraust langs kysten av Antarktis mellom Rydberg Peninsula og Smyley Island. Botnen av fjorden er delt i to armar av Case Island og grensar i aust til Stange isbrem. Han vart oppdaga under ein flytur 22. desember 1940 av medlemmar frå U.S. Antarctic Service (USAS) (1939-41), og kalla opp etter Arthur J. Carroll, sjefsfotograf på flyturane til USAS frå East Base.
Nye klede
Høve
I kristen kultur har det mellom anna vore vanleg å ha nye klede til høgtider som pinse og påske. Denne skikken er dokumentert i Storbritannia frå 1625 til 1985. Han var særleg viktig i Yorkshire og Lancashire i England, der kyrkjelydar kunne gå i Whit Walks, pinseopptog med musikk til i dei nye kleda sine. Sør i Yorkshire gjekk ungar på besøk til naboar for å visa fram dei nye kleda sine og kanskje få nokre pengar for det. I Noreg har det lenge vore vanleg med nye klede til jul.
I jødisk tradisjon kan ein ha nye klede til rosj hasjanah (nyttår), men ein del sefardiske jødar vil unngå dette for ikkje å virka overtrygge på si eiga frelse.
I muslimsk tradisjon er det vanleg å ha eller gje nye klede til id, feiringa ved slutten av ramadan. For nokre er det rekna som lukkebringande å kjøpa alle kleda for det komande året i løpet av ramadan.
I hindutradisjon og andre indiske kulturelle hendingar kan ein gje og ha på seg nye klede til høgtider som dipavali, bihu, pongal, onam og sankranti. I buddhismen og tilknytte kulturar kan ein ha nye klede til høgtider som buddhistisk, kinesisk og vietnamesisk nyttår og losar.
Andre høgtider ein kan ha nye klede til er feiring av nasjonaldagar som 17. mai.
I overgangsseremoniar som namngjevingseremoniar, skulestart, konfirmasjon og bryllaup kan deltakarane gjerne ha nye klede. Ein utbreidd engelsk bryllaupstradisjon seier til dømes at ei brur skal ha «noko gammalt, noko nytt, noko lånt, noko blått». Sidan 1800-talet har det blitt stadig vanlegare å kjøpa ein spesialsydd ny brudekjole til bryllaupet som sidan sjeldan blir brukt om att.
Bertrabbreen
Bertrabbreen er ein liten isbre ved enden av Gold Harbour, ved austenden av Sør-Georgia. Han vart kartlagt av Den andre tyske antarktisekspedisjonen i 1911–12, under Wilhelm Filchner, og vart namngjeven av han etter general von Bertrab, sjefskvartermeister i den tyske generalstaben og sjefslandmålar, som leia ekspedisjonen.
Idol USA
American Idol: The Search for a Superstar er eit amerikansk fjernsynsprogram på kanalen Fox. Programmet skildrar formålet sitt i undertittelen «jakta på ei superstjerne».
Mount Fridtjof Nansen
Mount Fridtjof Nansen er eit høgt, massivt fjell som dominerer området mellom toppen av Strom- og Axel Heiberg-breen i Dronning Maudfjella i Antarktis. Det vart oppdaga av Roald Amundsen i 1911, og vart namngjeve av han etter Fridtjof Nansen, som støtta ekspedisjonen til Amundsen.
Dette fjellet må ikkje forvekslast med Mount Nansen i Eisenhower Range, som òg er kalla opp etter Fridtjof Nansen.
Mark Chesnutt
Mark Chesnutt er ein USA-amerikansk countrysongar.
Singlar
(utval)
Tonje Larsen
Tonje Larsen er ein norsk handballspelar frå Tønsberg, som spelar for Larvik Håndballklubb. Frå 1992 til 2010 spela ho 264 landskampar og skåra 567 mål for Noreg. Mellom 1994 og 2010 vann ho fem gullmedaljar (tre i EM, pluss VM- og OL-gull), to sølvmedaljar i EM, tre bronsemedaljar (ei kvar i EM, OL, VM). Med klubblaget Larvik har ho vunne meisterligaen i 2011 og to gongar cupvinnarcupen, ei drøss med norske serie- og cupmeisterskap, og EHF-cupen med danske Viborg HK.
Larsen er lærar på idrettslinja ved Sandefjord videregående skole.
Triskaidekagon
Ein triskaidekagon er i geometrien ein polygon med 13 sider og 13 vinklar. I ein regulær triskaidekagon har alle sider lik lengd og alle vinklar er lik ca. 152.308°.
Ein regulær triskaidekagon kan ikkje konstruerast med passar og linjal, men ein kan konstruere figuren ved hjelp av Neusis konstruksjon.
Hendekagon
Ein hendekagon (også undecagon) er i geometri ein polygon med elleve sider og elleve vinklar. I ein regulær handekagon har alle sider lik lengd og alle vinklar er lik 147,272727...°. Namnet undecagon vert rekna på som feil, ettersom prefikset skal vere "hen" (gresk for elleve) og ikkje "un" (latin for elleve).
Arealet til ein regulær hendekagon med sider med lengde a er gitt av
Ein regulær hendekagon kan ikkje konstruerast med passar og linjal.
Bruk i valuta
Den kanadiske dollarmynten og den indiske to-rupi er trykka på eit regulært hendekagonalprisme.
Dojran
Dojran (makedonsk Дојран) er ein kommune i regionen Søraust i Nord-Makedonia. Fram til 2004 heitte kommunen Star Dojran (makedonsk Стар Дојран, «Gamle Dojran») etter landsbyen som er hovudsete i kommunen.
Kommunen har eit areal på 129,16 km2 og hadde 3 084 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 3 426 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:
Den ærerike revolusjonen
Den ærerike revolusjonen (engelsk Glorious Revolution) syner til avsetjinga av den katolske kongen Jakob II av England og innsetjinga av protestantane Vilhelm III og Maria II i 1688. Han vert òg kalla den ublodige revolusjonen fordi endringane fann stad nokså raskt og med relativt lite vald, men å etablera det nye regimet tok mykje lengre tid og medførte vald og død. Omgrepet Glorious Revolution vart først brukt av John Hampden i 1689. Mange moderne historikarar unngår gjerne adjektivet «ærerik» og nyttar heller 1688-revolusjonen.
Bakgrunn
Den religiøse toleransen til kong Jakob vart etter 1685 møtt med aukande motstand av dei leiande politiske krinsane som mislikte at kongen var katolsk og dei tette banda hans til Frankrike. Krisa nådde kongen i 1688 då sonen hans James Francis Edward Stuart vart fødd den 10. juni. Dette forstyrra den eksisterande arverekkefølgja ved å erstatte den presumptive arvingen, dottera hans Maria som var protestant og kona til Vilhelm av Oranien, medan den unge James eller Jakob var kronprins. Det var no sannsynleg med eit katolsk dynasti i kongedøma. Leiarane av Tory-partiet slo seg saman med motstandarpartiet Whig og prøvde å løyse krisa med å invitere Vilhelm av Oranien til England.
Invasjon
Etter å ha sikra seg politisk og økonomisk støtte, kryssa Vilhelm Nordsjøen og Den engelske kanalen med ein stor invasjonsflåte i november 1688 og gjekk i land ved Torbay. Etter to mindre trefningar mellom dei to motståande armeane i England, og eit antikatolsk opprør i fleire byar, kollapsa styret til Jakob, hovudsakleg på grunn av mangel på avgjersler frå kongen. Dette vart etterfølgd av den vilhelminske krigen i Irland og opprøret til Dundee i Skottland. I dei fjerntliggande engelske koloniane i Amerika førte revolusjonen til at maktområdet Ny-England kollapsa og at styret i provinsen Maryland velta. Etter nederlaget i slaget ved Reading den 9. desember, flykta Jakob og kona hans nasjonen. Jakob vendte derimot attende til London for to veker før han for siste gong reiste til Frankrike den 23. desember. Vilhelm trua med å trekkje attende soldatane sine og i februar 1689 overtydde det nyvalte parlamentet til å gjere han og kona til medregentar.
Internasjonalt var revolusjonen knytt til niårskrigen på kontinentet. Det vert rekna som den siste suksessrike invasjonen av England. Det enda alle forsøka til England i dei engelske-nederlandske krigane på 1600-talet. Den økonomiske integreringa og det militære samarbeidet mellom marinane til England og Nederland gjorde at dominansen i verdshandelen flytta seg frå Dei sameinte Nederlanda til England og seinare Storbritannia.
Uttrykket «den ærerike revolusjonen» vart først nytta av John Hampden seint i 1689, og er eit uttrykk som framleis vert nytta i Storbritannia.
Gustav Bull Mountains
Gustav Bull-fjella er ei lita gruppe berre, ulendte fjelltoppar og nunatakar, som ligg 4 nautiske mil inn frå kysten og 10 nautiske mil sørvest for Scullin Monolith i Mac. Robertson Land i Antarktis. I januar og februar 1931 utforska fleire norske kvalfangarar denne kysten, og skisserte kart frå fartøya sine. Dei gav namngav desse fjella etter kapten Gustav B. Bull, som på den tida kvalfangstkaptein på «Thorshammer». British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (1929–31), under Douglas Mawson, flydde over området i januar 1930. Dei kom attende i februar 1931 og gav namn til fleire fjell i gruppa.
Rusinka
«Rusinka» var det makedonske bidraget i Eurovision Song Contest 2011, framført på makedonsk, engelsk og russisk av Vlatko Ilievski.
Campbeltown
Campbeltown  er ein by i regionen Argyll and Bute i Skottland. Han har kring 5000 innbyggjarar. Byen ligg ved Campbeltown Loch heilt sør på Kintyre-halvøya. Campbeltown heitte i tidlegare tider Dalruadhain, så Kinlochkerran. Byen fekk det noverande namnet sitt på 1700-talet. Dei viktigaste næringane i Campbeltown er fiske, whisky og gruvedrift, i dei seinare åra òg tekstilindustri og turisme.
Framnesfjella
Framnesfjella er ei fjellkjede i Antarktis som består av Casey Range, Masson Range, David Range og Mekammen (Brown Range) og nærliggande fjell og toppar. Dei tre store fjellkjedene og mindre fjell i området vart oppdaga og namngjeve i februar 1931 av British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition under Douglas Mawson. Kysten vart òg observert av norske kvalfangarar same året. Heile området vart kartlagd i detalj av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen i januar 1937. Namnet på fjellområdet vart gjeve av Lars Christensen etter Framnesfjellet, ein ås nær Sandefjord i Noreg.
Fuller Dome
Fuller Dome er eit kuppelforma, isdekt fjell, 2850 moh, ved nordvestenden av Rawson Mountains i Dronning Maudfjella i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–64, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter C.E. Fuller, ein lagersjef i U.S. Navy-skvadron VX-6 på Operasjon Deep Freeze 1966 og 1967.
Slangestjerner
Slangestjerner (Ophiuroidea) er ei gruppe pigghudingar. Ho omfattar omkring 2100 arter som gjerne lever på hard botn i mørkt djupt vann.
Slangestjernene manglar anus, og munnopninga har difor funksjon både som munn og anus. Slangestjerner har skiveforma lêraktig kropp med fem tynne lange fleksible armar med ledd som er skarpt avgrensa frå den sentrale skivekroppen. I motsetnad til sjøstjerner, der kroppen kan seiast å delast inn i fleire delar etter armane, er midtpunktet til slangestjernene meir ein eigen lekamsdel.
Slangestjerner har ikkje sugeskiver på røyrføtene, og røyrføtene vert ikkje brukte til rørsle som hos sjøstjernene, men har sensoriske oppgåver og hjelper med matinnsamling. Dei kryp og klatrar rundt på botnen mellom steinar, korallar og algar ved hjelp av dei sterke rørlege armane, som hos nokre kan verte rulla inn mot munnsida.
Duftiris
Duftiris (Iris ×sambucina) er ei plante i sverdliljeslekta i sverdliljefamilien. Arten er ein hybridart med foreldreartar frå Mellom- og Sør-Europa. Foreldreartane er I. pallida og skjeggiris (I. pallida × I. variegata). I Plants of the World Online er hybriden rekna for å vere eit synonym for hageiris.
Slangestjerner
Dei er stort sett særkjønna. Hos nokre arter ber eit hoindivid eit mindre hannindivid med seg. Nokre slangestjerner er likevel hermafrodittar. I mange tilfelle er det slik at yngelen vert fødd som ei form for larver som flyt rundt omkring.
Duftiris
I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og funnen forvilla i Bø i Telemark i 1975. I Framandartslista 2018 er han ikkje risikovurdert.
Slangestjerner
Det finst kring 36 arter langs norskekysten.
Hey Joe
«Hey Joe» er ein amerikansk song frå 1960-åra som har vorte ein rockestandard og spelt av mange hundre forskjellige artistar. «Hey Joe» fortel soga om ein mann som er på rømmen og planlegg og dra til Mexico etter å ha skote kona si. Forskjellige tilskrivingar og påstandar har gjort at ein ikkje er 100 % sikker på kven som har skrive songen. Den første kjende innspelinga av songen er frå seint i 1965 av garasjebandet The Leaves frå Los Angeles,, som òg hadde den første hitversjonen av songen med ei nyinnspeling frå 1966. Den mest kjende versjonen i dag er av The Jimi Hendrix Experience frå 1966. Songtittelen vert stundom skriven «Hey Joe, Where You Gonna Go?» eller liknande variantar.
Forfattarskap
Enkelte hevdar at songen er ein tradisjonell song, og han vert ofte feilaktig tilskriven den amerikanske musikaren Dino Valenti (som òg kalla seg Chester eller Chet Powers og Jesse Farrow). «Hey Joe» vart registrert for opphavsrett i USA i 1962 av Billy Roberts. Den skotske visesongaren Len Partridge har hevda at han hjelpte å Roberts å skrive songen, som dei begge spelte i klubbar i Edinburgh i 1956. Andre hevdar at Roberts gav rettane til songen til venen Valenti, då Valenti var i fengsel, slik at han skulle ha noko inntekt då han slapp ut.
Tidlege innspelingar (1965–1966)
Songen til Roberts fekk tilhejgnarar i musikkmiljøet i Los Angeles på midten av 1960-talet, og det vart gjort fleire innspelingar av songen i 1965 og 1966 av The Leaves, The Standells, The Surfaris, Love og The Byrds, noko som gjorde han til ein garagerockklassikar. Det er sagt om både Dino Valenti og The Byrds-medlemmet David Crosby at dei var med på å popularisere songen før han vart innspelt av The Leaves i desember 1965.
The Leaves, som hadde høyrt songen då dei var på konsert med The Byrds (som ikkje enno hadde spelt inn si eiga utgåve av songen) på Ciro's på Sunset Boulevard, spelte inn og gav ut tre utgåver av «Hey Joe» i 1965 og 1966. Den første utgåva kom ut i november-desember 1965, men selde dårleg. Den tredje innspelinga av songen vart ein hit i mai-juni 1966 og nådde 31. plass på den amerikanske singellista. Denne utgåva av The Leaves er den einaste innspelinga av songen som har nådd Topp 40 i USA.
The Surfaris spelte inn songen og gav han ut som B-side til singelen «So Get Out», og vert ofte omtalt som den første rocke-utgåva av songen, men mange pålitelege kjelder viser at Surfaris-utgåva av songen kom lenge etter The Leaves sin i 1965.
The Standells spelte òg inn ei utgåve av songen, kalla «Hey Joe, Where You Gonna Go», som finst på albumet deira Dirty Water frå 1966. Garagerockbandet The Music Machine spelte inn ein sakte, fuzz-prega versjon av songen seint i 1966, som liknar mykje på den seinare utgåva til Jimi Hendrix.
Bandet Love frå Los Angeles, spelte òg inn ei utgåve av «Hey Joe» på debutalbumet deira Love, på Elektra Records i april 1966. Songen hadde kome til bandet via David Crosby i 1965, då gitaristen MacLean jobba som scenearbeidar for The Byrds.
The Byrds spelte inn songen, kalla «Hey Joe (Where You Gonna Go)» på albumet Fifth Dimension i 1966. Crosby hadde ønska å spele inn songen sidan dei starta i 1964, men bandet ville ikkje. Dette irriterte seinare Crosby når andre band fekk små hittar med songen. Bandet let Crosby synge solovokal på songen, sidan det var han som hadde funne songen.
Tim Rose og Jimi Hendrix (1966)
Hendrix si utgåve kom ut i desember 1966 og vart ein hit i Storbritannia, der han nådde sjetteplassen i januar 1967. Singelen vart gjeven ut i USA 1. mai 1967, men nådde ikkje singellista. Innspelinga til The Jimi Hendrix Experience av songen er i dag den mest kjende versjonen og vart plassert på 198. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene.. I 2009 vart han kåra til edn 22. beste hardrocksongen gjennom tidene av VH1.
Andre innspelingar
Andre band som har gjort innspelingar av songen er Marmalade i 1968, Deep Purple på debutalbumet Shades of Deep Purple i 1968, Frank Zappa som ein parodisong kalla «Flower Punk» på The Mothers of Invention-albumet We're Only in It for the Money i 1968, Patti Smith gav han ut som singel i 1974.
Doug Sahm
Douglas Wayne Sahm var ein USA-amerikansk musikar frå Texas. Sahm vert rekna som ein av dei viktigaste personanen innan Tex-Mex-musikk. Han var i 1960-åra med på å skipe rock and roll-bandet Sir Douglas Quintet. Seinare skipa han Texas Tornados i lag med Augie Meyers, Freddy Fender og Flaco Jiménez, i tillegg til Los Super Seven.
Sahm var flink på fleire forskjellige instrument.
Caseyfjorden
Caseyfjorden er ein isdekt fjord ved enden av Caseybreen, mellom Miller Point og Cape Walcott, på austkysten av Palmer Land. Han vart fotografert frå lufta av sir Hubert Wilkins i 1928, Lincoln Ellsworth i 1935 og U.S. Antarctic Service i 1940. Han vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey i 1947. Fjorden har namn etter Caseybreen.
Pentadekagon
Ein pentadekagon er i geometrien ein polygon med femten sider og femten vinklar. I ein regulær pentadekagon har alle sider lik lengd og alle vinklar er lik 156°.
Arealet til ein regulær pentadekagon med sider med lengd a er gitt av
Konstruksjon
Ein regulær pentadekagon kan konstruerast med passar og linjal. Animasjonen under viser konstruksjonen av ein pentadekagon. Det er viktig at passarradiusen vert halde konstant i stega 14 til 21.
Helensburgh
Helensburgh  (skotsk-gælisk: Baile Eilidh) er ein by (tidlegare med status som burgh) i regionen Argyll and Bute  i Skottland. Han har kring 14500 innbyggjarar og ligg nordaust for Glasgow på nordkysten av Firth of Clyde.
Helensburgh vart grunnlagt i 1776. Han er i dag ein forstad til Glasgow, med mange dagpendlarar. I 2006 vart folketalet estimert til 15 890 innbyggjarar..
Bogenbreen
Bogenbreen er ein liten isbre på nordsida av Drygalskifjorden mellom Trendall Crag og Hamilton Bay, ved søraustenden av Sør-Georgia. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1979 etter Arne Bogen, ein norske selfangar som arbeidde på Sør-Georgia etter 1950. Han var kaptein på selskuta «Albatross» og stasjonsformann i Grytviken.
Husky Massif
Husky Massif er eit fjellmassiv på 2100 moh, som strekkjer seg over 2,5 nautiske mil. Dei ligg 6,5 nautiske mil sørvest for Mount Bewsher i Aramis Range i Prince Charles Mountains i Antarktis. Det vart oppdaga frå Mount Bewsher av Australian National Antarctic Research Expeditions i januar 1957 og namngjeve «Husky Dome» til minne om hundesledane som vart nytta av laget som oppdaga fjella. Det første namnet vart endra til Husky Massif av Australian Antarctic Names and Medals Committee i 1970 og vert rekna som meir skildrande.
Heksadekagon
Ein heksadekagon er i geometrien ein polygon med seksten sider og seksten vinklar. I ein regulær heksadekagon har alle sider lik lengd og alle vinklar er lik 157,5°.
Vinkel summen av eit heksadekagon er 2520°.
Ein regulær dekagon kan ikkje konstruerast med passar og linjal.
Christian Frederik Hansen
Christian Frederik Hansen var ein dansk klassisistisk arkitekt, kongeleg hoffbyggmeister, professor og direktør for Kunstakademiet. Han er rekna for ein framståande arkitekt frå denne perioden. Han prega samtida og la grunnlaget for den nordiske klassisismen. Hansen er òg ein av hovudpersonane i den danske gullalderen.
Skjeggiris
Skjeggiris (Iris variegata) er ei plante i sverdliljeslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem frå Mellom- og Aust-Europa.
Christian Frederik Hansen
Hansen sette eit markant preg på offentlege byggverk under gjenreisinga av København etter ein serie av katastrofar som hadde lagt store dele av byen i ruinar på slutten av 1700- og byrjinga av 1800-talet.
Skjeggiris
I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og funnen forvilla i Asker i Akershus i 1998, der han er bufast og med aukande bestand. I Framandartslista 2018 er han registrert med ingen kjend risiko (NK).
Christian Frederik Hansen
Blant bygningane var Domhuset på Nytorv som vart oppført som råd- og arresthus etter Hansens teikningar i åra 1803–1816. Vor Frue kyrkje like ved har bastante rekkjer av søyler ut mot gata. Av andre bygningar kan nemnast Christiansborg slottskyrkje frå 1826, Christiansborg slott frå 1828 – brent ned igjen i 1884 – og Metropolitanskolen frå 1816.
I 2006 vart Vor Frue kyrkje teken opp i den danske kulturkanonen under kategorien arkitektur.
Bakgrunn og utdanning
Christian Frederik Hansen kom frå enkle kår; faren Matthias Hansen var skomakar, mora hadde vore tilsett ved hoffet der ho hadde tilsyn med prins Kristian, den seinare Kristian VII. Christian Frederik var yngste sonen i familien og dei hadde ikkje råd til å koste på han noko særleg utdanning, han vart difor sett i handelslære. Han hadde meir interesse for teikning og kom etter ei tid i lære som murar og på Kunstakademiet i 1766. Han vart elev ved akademiet heilt til 1779.
Professor Caspar F. Harsdorff var læraren hans på akademiet, men han må òg ha motteke impulsar frå Nicolas-Henri Jardin som var professor i arkitektur ved Kunstakademiet frå 1755 fram til 1771 og som var den som innførte klassisismen til Danmark. Harsdorff tok han òg opp i sitt private atelier og nytta hjelpa hans som bygningskonduktør, blant anna ved Frederik Vs kapell i Roskilde domkyrkje i 1780.
Hansen fekk ikkje noko reisestipend frå akademiet sjølv om han fekk gullmedalje. I staden fekk han økonomisk støtte frå enkjedronning Juliane Marie og Kristian VII til ein kortare tur. Han reiste til Roma i 1782, og blei der i nesten to år og studerte eldre romerske kunst.
Altona
I november 1784 vart han utnemnd til bygningsinspektør for hertugdømma Schleswig-Holstein med fast tilhaldsstad i Altona.
Oppgåvene i Altona var i hovudsak endringar av bygningar og baud ikkje på utfordringar. I tillegg vart lønna så låg at han ikkje kunne klare seg på henne.
Hansen skaffa seg etter kvart ein privat praksis i tillegg til sine offentlege oppgåver og førte mellom anna opp seks hus for eigen rekning langs promenaden Palmaillen. Han teikna òg ei mengd villaer, herregardar, landstader og kyrkjer.
København
Rundt denne tida ramma fleire ulykker København. I 1794 brann Christiansborg og året etter la ein bybrann 909 hus i oske og 74 var delvis skada. Rundt 6,000 av innbyggjarane var heimlause av ein total på 100,000. I 1801 vart byen utsett for åtak frå engelskmennene.
Etter at Harsdorff døydde i 1799 vart ymse offentlege arbeider gitt til Hansen, mellom anna eit prosjekt til fullføring av Marmorkirken som ikkje vart noko av. I 1800 sende han inn eit utkast til eit nytt Christiansborg, oppføringa tok til i 1803 og pågjekk fram til 1828. Det einaste som er att av Hansens Christiansborg er slottskyrkja ettersom slottet vart utsett for ein ny brann i 1884.
I 1804 hadde Hansen flytta attende til København og det første offentlege arbeide han tok fatt på var Domhuset, ferdig ført opp ca. 1816.
Bardaskan fylke
Bardaskan fylke (persisk بردسکن) er eit fylke i Razavi-Khorasan i Iran. Bardaskan har òg blitt kalla Baradaskan (باردسکن) eller Berdaskan (برداسکن). I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 68 392. Fylket har tre distrikt (bakhsh): Sentral-distriktet, Anabad-distriktet og Shahrabad-distriktet. Fylket har dei tre byane Bardaskan (adm. senter), Anabad og Shahrabad.
Christian Frederik Hansen
København
Etter eit nytt åtak frå engelskmennene i 1807 kor det vart nytta moderne brannrakettar, låg store delar av byen i ruiner. Ein brannrakett hadde ramma spiret på Vor Frue kyrkje og det medførte at kyrkja brann heilt ned til grunnen. Hansen fekk oppdraget med å reise kyrkja att og arbeidet stod på fram til den nye kyrkja vart innvigd i 1829. Han hadde fått frie hender; òg når det gjaldt å velje stilart. Til å smykke ut det indre av kyrkja kunne han nytte samtidas store kunstnar og Bertel Thorvaldsens Kristusfigur, apostlar og dåpsengel pregar interiøret.
Heider m.m.
I 1808 blei han utnemnd til professor i arkitektur og til overbygningsdirektør. Han var direktør for Kunstakademiet i tre periodar, i 1826 blei han konferensråd og i 1840 mottok han Storkorset av Dannebrog.
Under eit jubileum i 1830 vart Hansen overrekt ein medalje laga av medaljør Christen Christensen. Etter Hansens eige ynskje vart denne gjort om til ein æresmedalje for unge arkitektar og har seinare vore delt ut under namnet C.F. Hansenmedaljen.
Privatliv
Hansen gifta seg med Anne Margrethe Rahbek, halvsøster av forfattaren Knud Lyne Rahbek, i 1792.
Back in Black
Back in Black er det sjuande studioalbumet til det australske rockebandet AC/DC, gjeve ut av Albert Productions og Atlantic Records den 25. juli 1980. Det var det første albumet til bandet med Brian Johnson som vokalist, etter at den tidlegare vokalisten Bon Scott døydde.
Etter det kommersielle gjennombrotet med albumet Highway to Hell i 1979, planla AC/DC å spela inn ein oppfølgjar, men i 1980 døydde Scott av alkoholforgifting etter ei fyllekule. I staden for å oppløysa gruppa, bestemde medlemmene som var att seg for å halda fram og rekrutterte Johnson, som tidlegare hadde vore vokalist i Geordie.
Albumet vart komponert av Johnson og brørne Angus og Malcolm Young, og spelt inn over sju veker på Bahamas frå april til mai 1980 med produsenten Robert John «Mutt» Lange, som òg hadde produsert Highway to Hell. Etter ferdigstillinga miksa gruppa Back in Black i Electric Lady Studios i New York City. Det heilsvarte plateomslaget vart designa som eit «teikn på sorg» etter Scott.
Bakgrunn
AC/DC vart danna i 1973 og slo først gjennom på den internasjonale marknaden i 1977 med sitt fjerde album, Let There Be Rock, og i 1979 var dei klare for større suksess med det sjette studioalbumet sitt, Highway to Hell. Produsenten Robert John «Mutt» Lange bidrog til å gjera sounden deira meir fengjande og tilgjengeleg, og Highway to Hell vart dei første gullalbumet deira i USA og selde over 500 000 eksemplar, samtidig som det nådde 17. plassen på pophitlista og åttandeplassen i Storbritannia.
Då det nye tiåret nærma seg, drog gruppa til Storbritannia og Frankrike for den siste etappen av Highway to Hell-turneen, og planla å byrja innspelinga av sitt neste album kort tid etter desse datoane. Den 19. februar 1980 gjekk vokalist Bon Scott på ei fyllekule på ein pub i London, noko som førte til at han mista medvitet, så ein ven lét han kvila i baksetet på sin Renault 5 over natta. Neste morgon vart Scott funne medvitslaus og vart køyrd til King's College Hospital, der medisinsk personell erklærte han død ved framkomst. Rettsmedisinaren fastslo at lungeaspirasjon av oppkast var årsaka til dødsfallet, men den offisielle dødsårsaka vart oppført på dødsattesten som «akutt alkoholforgifting» og klassifisert som «død ved uhell». Scott vart kremert, og oska hans vart gravlagd av familien på Fremantle Cemetery i Fremantle i Vest-Australia. Tapet knuste bandet, som vurderte å bryta opp, men vener og familie overtalte dei til å halda fram.
Etter gravferda til Scott 1. mars byrja bandet omgåande å søkja etter ein ny frontfigur. Etter råd frå Lange henta dei inn Geordie-songaren Brian Johnson, som imponerte gruppa. Bandet jobba seg motvillig gjennom resten av søkjarlista dei neste dagane, og henta deretter Johnson tilbake til ei ny øving. Den 29. mars ringde Malcolm Young til Johnson si overrasking og tilbaud han jobben.
Innspeling og produksjon
Då AC/DC byrja å skriva nytt materiale til oppfølgjaren til Highway to Hell, spelte vokalisten Bon Scott, som byrja karrieren sin som trommeslagar i The Spektors, trommar på demoinnspelingar av «Let Me Put My Love into You» og «Have a Drink on Me». I eit intervju i 2021 med Paste hevda Angus Young at dette var det fulle omfanget av Scott sine bidrag til Back in Black (sjølv om han på dette tidspunktet sa at demoane som Scott spelte på, ikkje var med på demoen), han sa at demoane der Scott spelte trommer var på «Hells Bells» og «Have a Drink on Me»), men i eit intervju med Kerrang! i 1991 sa Angus, som svar på eit spørsmål om Scott hadde nokre lyriske innspel på albumet: «Bon skreiv litt av dei greiene.» Det har òg vorte sagt at ingen av tekstane til Scott vart brukte på albumet, då gruppa meinte det ville få det til å verka som om dei prøvde å tena på hans bortgang. Jesse Fink-boka Bon: The Last Highway tek opp spørsmålet om Scott mogelegeins var involvert i tekstskrivinga til albumet.
Tre vekers innspeling av Back in Black var planlagd i Londons E-Zee Hire Studios, men innspelingane vart reduserte til éi veke då det dukka opp ein ledig plass i Compass Point Studios i Nassau på Bahamas. Sjølv om bandet hadde ønskt å spela inn si neste plate i Storbritannia, var det ingen ledige studio der, og Bahamas gav ein fin skattefordel, så Back in Black vart spelt inn i Compass Point frå midten av april til mai 1980 med produsent «Mutt» Lange. Johnson hugsa at «det var knapt noko studio, me var i små betongceller med ei seng og ein stol. Og det var ei stor, gammal, svart dame som styrte heile staden. Ho var skremmande, ho styrte staden med jernhand. Me måtte låsa dørene om natta fordi ho hadde åtvara oss mot haitianarar som kom ned om natta og rana staden. Så ho kjøpte fiskepiggar på to meter som me måtte ha ved døra! Det var litt av ei reise frå Newcastle, det kan eg seia deg.».
Då bandet kom til Bahamas, vart området ramma av fleire tropiske stormar som øydela straumen på Compass Point. Johnson refererte til det dårlege vêret i opningslinjene til «Hells Bells»: «I'm rolling thunder, pourin' rain. I'm comin' on like a hurricane. My lightning's flashing across the sky. You're only young but you're gonna die.» I tillegg vart noko av utstyret gruppa hadde til å byrja med oppheldt av tollen, medan anna utstyr vart frakta sakte over frå Storbritannia.
Johnson, som aldri hadde spelt inn med gruppa, kjende seg pressa under prosessen, og han rapporterte òg at han hadde problem med å tilpassa seg miljøet. Lange fokuserte spesielt på vokalen til Johnson og kravde perfeksjon i kvart einaste opptak. "Det var som: «Igjen, Brian, igjen - vent litt, du song den tonen for lenge, så det er ikkje plass til å puste». Han ville ikkje la noko gå forbi han. Han ville ikkje at folk skulle høyre på albumet seinare og sei at det er umogeleg at nokon kunne synge det, dei har lagt det inn, sjølv pusta måtte vere på rett stad. Og det kan ein ikkje klandre nokon for, men han dreiv meg til vanvit. Eg sat berre der og sa: «Arrggghh!»."
Den generelle haldninga under innspelinga var optimistisk, sjølv om lydteknikaren Tony Platt var forferda over å oppdaga at romma på Compass Point ikkje var lydmessig komplementær til lyden i gruppa, som var designa for å vera veldig tørr og kompakt. Ein humoristisk anekdote frå innspelingane var at eit opptak vart avbroten av ein krabbe som sjangla over tregolvet i studioet. Den spesielle gitarlyden til Angus Young på albumet vart delvis oppnådd ved bruk av Schaffer-Vega diversity system, eit trådlaust gitarapparat designa av Ken Schaffer som gav ei signalforsterkning og vart gjeve ut på ny som ein eigen gitareffekt i 2014.
Mot slutten av innspelingsprosessen bad bandet manageren Ian Jeffery om å finna ei bjølle til albumet. Jeffery fann eit støyperi som kunne produsera klokka, men då det allereie hadde gått sju veker, foreslo han at Platt i staden skulle spela inn klokkene i ei kyrkje i nærleiken. Platt gjorde det, men desse opptaka var ikkje tilstrekkelege på grunn av lyden av fuglar som flaug av garde, som akkompagnerte kvart klokkeslag. Støyperiet påskunda produksjonen av klokka, som viste seg å vera perfekt stemt, og ho vart spelt inn med Ronnie Lane's Mobile Studio. Etter at innspelinga var ferdig, vart Back in Black mikset i Electric Lady Studios i New York City.
Ifølgje Angus Young var det heilsvarte omslaget til albumet eit «teikn på sorg» over Scott. Atlantic Records mislikte omslaget, men aksepterte det på vilkår av at bandet sette ein grå kontur rundt AC/DC-logoen.
Utgiving og marknadsføring
Back in Black vart først gitt ut i USA 25. juli 1980. Utgivinga i Storbritannia og resten av Europa følgde 31. juli, og albumet vart gitt ut i Australia 11. august. Albumet vart ein umiddelbar kommersiell suksess, og debuterte som nummer éin på British albums chart og nådde fjerdeplass på American chart, noko Rolling Stone kalla «an exceptional showing for a heavy-metal album». Det toppa den britiske hitlista i to veker, og heldt seg på topp 10 på den amerikanske lista i meir enn fem månader. I Australia nådde albumet andreplass på ARIA Charts. .
Etter at Back in Black vart sleppt, gjekk AC/DC sine tidlegare plater Highway to Hell, If You Want Blood You've Got It og Let There Be Rock alle inn på dei britiske hitlistene, noko som gjorde dei til det første bandet sidan The Beatles som hadde fire album på den britiske topp 100-lista samtidig. Den amerikanske suksessen til Back in Black fekk Atlantic, det amerikanske plateselskapet til bandet, til å gi ut 1976-albumet Dirty Deeds Done Dirt Cheap for første gong i USA, og i mai 1981 nådde Dirty Deeds tredjeplassen på den amerikanske hitlista, og overgjekk dermed topplasseringa til Back in Black.
For å marknadsføre albumet vart det spelt inn musikkvideoar til «You Shook Me All Night Long», «Hells Bells», tittelsporet, «Rock and roll Ain't Noise Pollution», «Let Me Put My Love into You» og «What Do You Do for Money Honey», sjølv om berre dei fire første av desse songane vart gitt ut som singlar. «You Shook Me All Night Long» vart den første topp 40-hitten til AC/DC i USA, og nådde 35. plassen på Billboard' Hot 100.
Den 13. desember 2007 vart albumet sertifisert til 22× multi-platina av RIAA, noko som svarer til 22 millionar selde eksemplar i USA. Dette plasserte han på sjetteplass på lista over dei mest selde albuma i USA. På verdsbasis har det selt 50 millionar eksemplar, noko som fekk Mark Beaumont i NME til å kalla det «det mest selde hardrockalbumet nokosinne». Rockhistorikeren Brock Helander hadde tidlegare kalla det «tilsynelatande det bestseljande [...] heavy metal-albumet i historia».
Mottaking
Då han melde albumet for Rolling Stone i 1980, rekna David Fricke det som «ikkje berre det beste av dei seks amerikanske albuma til AC/DC», men «toppen av heavy metal-kunst: den første LP-en sidan Led Zeppelin II som fangar opp alt blodet, sveitten og arrogansen i sjangeren». Red Starr frå Smash Hits' var meir kritisk og meinte at låtane ikkje kunne skiljast frå kvarandre og var skjemt av hypermaskuline fantasiar, rockemusikalske standardfrasar, skrikande gitarar og kjedelege rytmar, på «endå ein triumf for lågaste fellesnevner-headbanging - det nye, fullstendig føreseielege og fullstendig forferdelege AC/DC-albumet», og gav Back in Black karakteren 3 av 10.
I ei retrospektiv melding hylla Rolling Stone-kritikaren Christian Hoard albumet som det største verket til bandet, kanskje «det mest effektive og tøffaste plata gjennom tidene - beinhard arenarock som pønkarar kan elske.» Barry Walters frå Rolling Stone sa at Back in Black «framleis høyrest tvers igjennom tidlaus ut, essensen av miskunnlaust enkel, men brutalt utforma hardrock» og kalla albumet «ei feiring av veldig, animalsk sex», sjølv om han observerte «vondskapsfull sexisme» på songar som «What Do You Do for Money Honey» og «Given the Dog a Bone». Robert Christgau var mindre entusiastisk og skreiv i Christgau's Record Guide: The '80s (1990) at han fann bandet noko for «primitivt» og dei seksuelle biletspråka deira «fantasilause», og at, på albumet, «Angus Young kjem med feite riff, om enn ikkje så konsekvent som ein forfina person som meg sjølv kunne håpe på, og vokalisten Brian Johnson syng som om han har ein kvegstav mot pungen, akkurat det rette for fans som ikkje kan bestemme seg for om deira nyvunne testosteron er smerte eller ekstase.»
I 2011 skreiv Kitty Empire i The Observer at albumet er «ei latterlig, drongoid plate [...]. ] bygd på laussleppt sexisme, augerullande dobbeltbetydningar, ei høgst tvilsam haldning til seksuelt samtykke ('Don't you struggle/ Don't you fight/ Don't you worry/ Cos it's your turn tonight'), ein forkjærleik for skytevåpen og ei krass feiring av den ureflekterte macho-hedonismen som tok livet av den opphavlege vokalisten til bandet», men likevel, var ho samd i Fricke sitt opphavlege syn på albumet som eit heavy metal-mesterverk og utnemnde det til favorittalbumet sitt nokosinne, «det besetjande soundtracket til ungdomstida mi, den heftige middelklasse-thrilleren som talte til meg både som ei gutejente som ville vera ein av gutane, og den stadig meir kvinnelege ingeniøren som trong å finna ut av menns verd. Pluss at tenåringar elskar døden.»