cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lekamleggjering
Lekamleggjering, personifikasjon eller personifisering er omgrep for det at ein gjev skapnad og personlegdom til abstrakte omgrep og idear. Dette er ei form for metafor og er utbreidd innan mellom anna religion, litteratur, kunst og retorikk. Ofte er lekamen ein kler ideen i menneskeleg i form eller oppførsel.
Ein kan personifisera noko gjennom å tillegga det eigenskapar som høyrer til ein person, til dømes kjensler eller tankar.
Ei meir fullstendig lekamleggjering kan gå ut på å gje ein abstraksjon form som ein person i kunstnariske framstillingar, til dømes i framstillingar av rettvise som ei kvinne med bind for augo, ei skålvekt og/eller sverd.
Nokre utbreidde motiv for kunstnariske lekamleggjeringar er ideal som fridom, rettvise, sanning og dei sju dygdene, abstrakte omgrep som døden og tida, ulike kunstformer, typisk som muser, og geografiske område som land eller verdsdelar.
Leikanger Mannskor
Leikanger Mannskor er eit norsk mannskor i Sogndal kommune som vart stifta i 1925.
Öckerö
Öckerö er ei øy og ein svensk by og centralort i Öckerö kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2010 hadde byen 3,488 innbyggjarar.
Moldova Nouă
Moldova Nouă (ungarsk Újmoldova, tysk Neumoldowa, tsjekkisk Nová Moldava eller Bošňák, serbisk Нова Молдава/Nova Moldova) er ein by i Caraș-Severin fylke i Romania.
Busetnader
Moldova Nouă er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:
Krukke
Krukke (norrønt krukka, frå lågtysk eller gammalengelsk) er typisk eit sylinderforma kar av leire, porselen, glas og anna. Dei kan ha løftehankar (øyre) i sidene eller lok. Krukker blir særleg brukt til lagring av mat og drikke som syltetøy, rømme, krydder, pasta og vatn.
Krukker har også andre bruksområde, til dømes som blåseinstrument (jug) eller rytmeinstrument (t.d. ghatam). Dei speler ei rolle i fleire hinduritual og -tradisjonar, som dansen garba.
Krukkelaging i Norden
Allereie i romersk jernalder blei det produsert keramikkkrukker av høg kvalitet i Norden. I perioden 1000–1600 ser det ikkje ut til å ha vore nokon keramikkproduksjon i Noreg. Først mot slutten av 1600-talet blei pottemakarfaget meir synlig, og utover på 1700-talet fann det stad ei stor oppblomstring med pottemakarar som slo seg ned både i byar og på landsbygda.
På 1800-talet blei det utvikla glaskrukker som kunne forseglast hermetisk, slik at mat kunne lagrast svært lenge utan å rotna. Norgesglaset blei først produsert av Drammen Glassverk, og blei særs populært i Noreg på 1900-talet.
Kjelder
Litteratur Opstad, Lauritz(1990): Norsk pottemakeri 1600-1900. Oslo. ISBN 82-521-3507-2
Harlinbreen
Harlinbreen er ein brei, rasktflytande isbre som heller nedover frå det antarktiske polarplatået i nærleiken av Mount Nero på nordvestsida av Daniels Range. Han flyt nordaust mellom Sample Nunataks og nordenden av Daniels Range and så austover og saman med den nedre delen av Rennickbreen. Lovejoybreen flyt inn mot nordsida av denne breen aust for Sample Nunataks, men mistar etter kvart den individuelle karakteren sin. Isbreen vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Ben W. Harlin, som var sjefsmeteorolog ved Little America V i 1957, og forskingssjef ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1961.
Shark Fin
Shark Fin er eit fjell på 2242 meter over havet, som ligg i austenden av ein rygg mellom Renegar- og Fosterbreen i Royal Society Range. Det vart namngjeve av New Zealand Geographic Board (NZGB) i 1994 etter ei newzealandsk geologigruppe hadde utført arbeid her i 1977-78. Fjellet har ei trekanta form som finna på ein hai, når ein ser det frå sør.
Velizj
Velizj (russisk Велиж) er ein by i Smolensk oblast i Russland med om lag 8000 innbyggjarar. Han ligg på venstre breidda av elva Daugava, 110 km nordvest for Smolensk.
På slutten av 1300-talet var byen ei grensefestning for Storhertugdømet Litauen. Russarane tok byen tilbake i 1536, men han hamna igjen under Litauen etter urotida i Russland. Byen vart returnert til Russland under den første delinga av Polen. Store delar av byen vart øydelagd under den andre verdskrigen.
Husa til geografen Nikolaj Przjevalskij og generalen Aleksandr Rodzjanko i nærleiken av Velizj er opna for ålmenta som museum.
Bitcoin
Bitcoin (av «bit» og engelske «coin», 'mynt') er ein digital valuta og programvare knytt til generering og bruk av valutaen. Bitcoin er ein kryptovaluta, ei form for krypterte elektroniske kontantar.
Valutaen er ikkje knytt til ei sentralbank. Transaksjonar blir kontrollerte gjennom nettverksnodar ved hjelp av kryptografi og oppteikna i ein såkalla distributed ledger kalla ei blokkjede. Bitcoin blei funne opp av ein ukjend person eller ei gruppe som brukte namnet Satoshi Nakamoto og gjeven ut som open kjeldekode-programvare i 2009.
Det russiske herrelandslaget i handball
Russland sitt herrelandslag i handball er det mannlege landslaget i handball for Russland. Det representerer landet i internasjonale handballturneringar, og vert regulert av Federatsija gandbola Rossii. Landslaget har deltatt i internasjonale turneringar sidan 1993.
Resultat i internasjonale turneringar
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Russland har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Verdsmeisterskap
RHF Deltok i meisterskapen under namnet Lag RHF grunna utestengjinga av Russland frå internasjonal idrett i to år frå 17. desember 2020.
Antikke Olymbía
Antikke Olymbía (gresk Αρχαία Ολυμπία, Arkhéa Olymbía) er det offisielle namnet på ein landsby og ein kommune i periferieininga Ilía i periferien Vest-Hellas i Hellas. Han ligg aust for Pýrgos og grensar i nord mot periferieininga Akhaía, i aust mot periferieininga Arkadía i Peloponnes.
I Antikke Olymbía ligg dei arkeologiske utgravingane i Olympia.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 13 409 innbyggjarar, medan kommunaleininga Antikke Olymbía hadde 8 128 og tettstaden med same namn 835 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
The Sweet Pretty Things (Are in Bed Now, of Course...)
The Sweet Pretty Things (Are in Bed Now, of Course...) er det tolvte studioalbumet til det engelske rockebandet The Pretty Things. Det kom ut i 2015 på Repertoire Records, åtte år sidan det førre albumet.
Det var det første albumet av frontmannen Phil May og Dick Taylor i lag med bassisten George Woosey og trommeslagarenJack Greenwood, og det første utan klaverspelaren Jon Povey og trommeslagaren Skip Alan sidan Get the Picture? i 1965.
Tittelen er henta frå opningslinja i Bob Dylan-songen «Tombstone Blues».
Harperbreen
Harperbreen er ein liten sidebre som flyt nordaust mellom Mount Gibbs og Mount Adamson av Deep Freeze Range og ut i Campbellbreen i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Wayne M. Harper, som nytta satellitt til geodesiske målingar ved McMurdo-basen i 1964–65.
Much Wenlock
Much Wenlock, tidlegare kalla Wenlock, er ein liten by i grevskapet Shropshire i England. Han har kring 2500 innbyggjarar og ligg mellom Shrewsbury og Bridgnorth. I nordaust ligg Ironbridge Gorge og den nye byen Telford.
«Much» vart lagt til for å skilje han frå den nærliggande Little Wenlock.
Sevaster
Sevaster er ein tidlegare landkommune i regionen Vlorë i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Selenicë.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Sevaster 1 720 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Sevaster ein del av distriktet Vlorë. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Antropomorfisme
Antropomorfisme er det å gje mennesketrekk til noko som ikkje er menneskeleg. Omgrepet er vidt og kan famna om menneskeleggjering av livlause ting (besjeling), av ikkje-menneskelege skapningar, som dyr, eller av abstrakte omgrep som tankar, idear, kjensler, eigenskapar, naturfenomen, ånder og gudar (lekamleggjering og ikjøting). Ein finn døme på antropomorfisme i mykje menneskeleg kultur, til dømes i eventyr og fablar, i barnelitteratur og i ulike former for biletkunst. Antropomorfisme kan ha mange ulike funksjonar, frå å gjera noko enklare å fatta til å framkalla humor.
Sana guvernement
Sana (arabisk صنعاء, Ṣana'ā) er eit guvernement i Jemen. Det administrative senteret er Sana, som òg er hovudstaden i landet. Sjølve byen Sana'a er derimot ikkje ein del av guvernementet, men dannar i staden eit eige guvernement kalla Amanat Al-Asemah. Guvenementet dekkjer eit område på 13 850 km². I 2011 var 1,1 millionar innbyggjarar i regionen.
Lady Bianca
Lady Bianca er hovudsakleg ein bluesvokalist, men vart først kjend som songar for ei rekkje artistar som Van Morrison, Frank Zappa og Merle Haggard. Som barn vart ho påverka av gospel og studerte ved San Francisco Conservatory of Music før ho spelte rolla som Billie Holiday i ein musikal av Jon Hendrick kalla Evolution of the Blues tidleg i 1980-åra. Ho song på fleire plater av Van Morrison, som Beautiful Vision og Inarticulate Speech of the Heart, og for blueslegender som John Lee Hooker og Willie Dixon. Seint i 1980-åra slo Bianca seg saman med låtskrivaren Stanley Lippitt og dei skreiv fleire songar i lag. Dette skaffa ho merksemd hos Joe Louis Walker som gjorde at ho fell platekontrakt. Ho gav ut den første soloplata si i 1995 med Best Kept Secret. Seks år seinare følgde ho opp med Rollin.
Kythréa
Kythréa (gresk Κυθραία, tyrkisk Degirmenlik) er ein by på Kypros og ein kommune i distriktet Levkosía i Republikken Kypros.
Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene. Frå 1983 er han administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som kommunen Degirmenlik i distriktet Lefkoşa. Republikken Kypros har ein kommuneadministrasjon for Kythréa i eksil.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den nord-kypriotiske kommunen Degirmenlik 11 895 innbyggjarar. Sjølve byen hadde 3 284 innbyggjarar, fordelt på bydelane:
I resten av kommunen budde det 8 611 innbyggjarar, fordelt på busetnadene:
Svartand
Svartand (Melanitta nigra) er ei dukkand i andefamilien som hekkar ved ferskvatn mellom austlege Grønland og sentrale Sibir og overvintrar på sjøen langst kystar i Vest-Europa sørover til kysten av Vest-Sahara.
Skildring
Hannen er svart og har ein gul flekk midt på nebbet og ein liten knøl ved nebbrota. Hoa er brungrå og har ikkje nebbknøl. På begge kjønn er beina svartbrune eller svartgrå. Svartanda vert 43–54 cm lang. I flukt verkar fuglen kompakt.
Føde
Svartanda et krepsdyr og blautdyr som t.d. muslingar. Ved ferskvatn utgjer insekt og små fisk ein del av maten.
Læte
På trekket til hekkeplassane kan det høyrast ein karakteristisk oppatteken ofte tostava pipelyd.
Førekomst i Noreg
I Sør-Noreg hekkar svartanda spreidd ved fjellvatn i bjørke- og vierregionen, ofte også lågare nede og ein sjeldan gong ute ved kysten. I Nord-Noreg er der også ein spreidd bestand gjennom alle fylka. I denne landsdelen var truleg fuglen meir vanleg i tidlegare tider. I 2021 blei arten oppgradert frå nær truga til sårbar (VU) på den norske raudlista for artar.
Hekking
Svartanda kjem til hekkeplassane i april-mai. Dette trekket gjer fuglane helst om kvelden og natta. Reiret vert plassert på turr grunn nær ferskvatn, gjerne i relativt høgt vier- eller einerkratt, ofte inne i bjørkeskog. Dette er lite forseggjort, men etter kvart vert det fylt med dun frå hoa. Hoa legg 6-9 egg i slutten av mai eller i juni. Hannen dreg tidleg frå reirplassen og reiser ut til kysten der han flokkar seg med andre hannar. Hoa ruger i 27-31 døgn. Ungane dreg snart frå reiret og finn tidleg sin eigen mat. Dei vert passa av mora ei tid framover og kan flyge etter 6-7 veker.
Trekktilhøve
Svartendene dreg ut til kysten for å overvintre i flokkar. Mange av fuglane som held seg på norskekysten om vinteren er komne austfrå. Av den norske hekkebestanden reiser ein del sørover til Danmark.
Konstantin Stanislavskij
Konstantin Sergejevitsj Stanislavskij var ein russisk regissør, skodespelar, teaterleiar og teaterpedagog. I dag underviser dei fleste teaterskular i den vestlege verda etter dei prinsippa og teknikkane som Stanislavskij la for skodespelaropplæringa. Han fornya teaterkunsten og har hatt svært stor innverknad på seinare teater- og filmhistorie.
Liv og gjerning
Stanislavskij vart fødd i Moskva og arbeidde heile livet innanfor teateret. Saman med kollegaen Vladimir Nemirovitsj-Dantsjenko danna han i 1898 Moskva kunstnarteater, som vart kjent gjennom oppsettingar av Anton Tsjekhov sine skodespel. Stanislavskij skapte ein praktisk metode og teori for skodespelarar som ville utvikle ein truverdig rollefigur «innanfrå» i motsetning til gjennom ytre, påtekne gestar.
I 1936 mottok Stanislavskij Leninordenen, Sovjetunionens høgste sivile utmerking.
Stanislavskijs metode for skodespelaropplæring
For Stanislavskijs var innleving eit særleg viktig prinsipp. Tidlegare hadde skodespelarkunsten vore prega av stive, maskeprega og stereotype framstillingar av kjensler og personlegdomar. Stanislavskij ville at utøvarane skulle finne fram til og uttrykke ekte kjensler og opplevingar. Skodespelarane skal gå så opp i rolla at dei kjenner seg som rollefigurane. Grunnlaget for ein slik rolleidentifikasjon er å analysere dramateksten og bestemme rollefiguren sin livssituasjon, bakgrunn og ynskje. I tillegg må skodespelaren klargjere kva og kven som hindrar rollefiguren i å oppnå målet sitt. Det heile må utviklast i samsvar med grunntanken i stykket. Slik vil hovudideen i stykket prege alle detaljar i framføringa. Mot slutten av livet var Stanislavskij særleg oppteken av fysiske handlingar som ein inngangsport til truverdig spel, samt improvisasjon. For Bertolt Brecht, den andre store teaterteoretikaren i det 20. hundreåret, var målet å få tilskodaren til å tenke framfor å føle.
Stanislavskij si metode vert ofte forveksla med Lee Strasberg si method acting, ein metode som vart utvikla på 1930-talet. Desse to systema har mange fellestrekk, men er også ulike på mange punkt.
Stanislavskij døydde i fødebyen Moskva i 1938.
Skärhamn
Skärhamn er ein svensk by og centralort i Tjörns kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde byen 3,180 innbyggjarar.
Manuel I av Portugal
Manuel I av Portugal var konge av Portugal og Algarve.
Bakgrunn
Manueln var son av infante Ferdinand, hertug av Viseu (1433–70) og kona hans, infanta Beatrice, hertuginne av Viseu.
Konge
Manuel blei konge etter at fetteren og svogeren hans Johan II døydde i 1495 uten mannlege arvinaer, men allereie hadde utnemnd Manuel som etterfylgjar. Namnet hans er knytt til ein periode i portugisisk historie prega av store prestasjonar både innen politiske affærar og i kunstartane, hovudsakleg grunna kva kong Johan II hadde byrja. Til trass for den relative litle storleiken og folketalet til landet samanlikna med andre, større europeiske nasjonar, var Portugal i stand til å bygge eit oversjøisk verdsrike av enorme proporsjonar og med ein global dimensjon under styret til Manuel.
Regjeringstida til Manuel I var også viktig gjennom utgjevinga av ei ny lovbok og nyordning av rettsvesenet og undervisningsvesenet.
På grunn av Manuel sitt samband med nabolandet, Castilla, var regjeringstida hans også prega av forfølging både av den mauriske (muslimske) og den jødiske folkesetnaden. Dei katolske monarkane, Isabella I av Castilla og medregenten hennar Ferdinand II av Aragón, hadde forvist alle jødar i dei to rika sine i 1492. Då Manuel I ønskte å gifta seg med dotter deira, gjekk han med på ein ekteskapskontrakt som kravde at han måtte forfølgja jødane i Portugal. I desember 1496 blei det bestemt at alle jødar i Portugal anten måtte konvertera til kristendommen eller forlate landet utan å ta med seg ungane sine.
Symjehall
Garderobar med dusjar høyrer òg til i ein symjehall, då det alltid og i alle hallar er obligatorisk å dusje og reingjere seg grundig før ein går til bassenga.
Hartbreen
Hartbreen er ein liten hengebre i sørveggen av Wright Valley i Victoria Land i Antarktis, mellom Meservebreen og Goodspeedbreen. Han vart namngjeven av den amerikanske geologen Robert Nichols etter Roger Hart, ein geologisk assistent til Nichols ved nærliggande Marble Point i feltsesongen 1959–60.
Chocó-departementet
Chocó er eit departement nordvest i Colombia. Dette er han einaste departementet som grensar både til Stillehavet og Atlanterhavet. Chocó er òg Colombias einaste grensedepartement mot Panama. I aust grensar han mot departementa Antioquia og Risaralda medan han grensar mot departementet Valle del Cauca i sør. Hovudstaden i departementet ligg i Quibdó. Andre byar er Istmina og Riosucio.
Innanfor jordbruk er blant anna ris, bananar og mais viktige produkt. Tømmerhogst og gruvedrift er andre næringsvegar. Ein vinn ut gull, platina og sølv i departementet. Chocó har fleire nasjonalparkar: Parque Nacional Los Katíosar (grenser opp mot nasjonalparken Parque Darién i Panama),  Parque Nacional Utría og Parque Nacional Tatamá.
Tommy Fredvang
Tommy Fredvang er ein norsk musikar, songar og låtskrivar. Han spelar gitar og vart kjent då han deltok i X Factor 2009 der han hadde Jan Fredrik Karlsen som mentor. Han klarte seg fint til han fekk problem med røysta. Han deltok i 2010 i TV 2-suksessen Skal vi danse der han dansa med Rakel Kristina Aalmo. 18. oktober 2010 vart debutalbumet hans From Now On utgjeve. Han enda på andreplass i den andre delfinalen i Melodi Grand Prix 2012 og gjekk vidare til finalen.
Mount Shearer
Mount Shearer er eit fjell med ei høgd opp mot 2100 moh, 3 km nordvest for Mount Jamroga sentralt i Bowers Mountains. Det vart namngjeve av New Zealand Antarctic Place-Names Committee (NZ-APC) i 1983 etter Ian J. Shearer, som var vitskaps- og teknologiminister på New Zealand 1980-1983.
Åkernes
Åkernes (dialektisk: åknæse) er tre matrikkelgardar i Stranda kommune, som ligg på eller ved Åkerneset, på vestsida av Sunnylvsfjorden i Møre og Romsdal fylke.
Om namnet: Oluf Rygh viser til det opphavleg namnet akrnes, der første lekken av namnet tyder åker. Namnet er blitt skrive på ulike måtar gjennom tidene, t.d. Ackernes, Åkornes, Åckernes m. fleire. Lensrekneskapet for 1606/07 nemner for Dale skipreide, namna Ackernes og Ytterackernes.
Ein ser ofte at nemningane «Åknes» og «Åkneset» blir nytta; dette er dei dialektiske, munnlege nemningane på gardane og på neset.
Gardane ligg på ei bratt fjellside med mange berggjel, hamrar og fonnefar, med grøderike jordflekkar inn i mellom. Fjordstrekninga frå nordlegaste (ytste) til sørlegaste (inste) gardstunet, er om lag 2,5 km. Truleg har det budd folk på Åkernes frå dei eldste tider, men dei første, kjende brukarane er frå byrjinga av 1600-talet. Gardane hadde ein sætrestøl: Åkernes-sætra som ligg om lag 330 moh.
Åkernes-gardane ligg i verdsarvområdet Vestnorsk Fjordlandskap som vart innskrive på UNESCO si Verdsarvliste 14. juli 2005, og staden høyrer òg inn under Geiranger-Herdalen landskapsverneområde.
Inste Åkernes er matrikkelgard nr 95 i Stranda kommune. Garden ligg ved sjøen, om lag 1 km sør for Me-Åkernes, som er næraste grannegard. Ein brukar er nemnt på garden i 1603. Omkring 1628 vart staden råka av snøskred som tok både hus og folk og etter den tida låg garden lenge øyde. Presten Hans Strøm nemner i «Beskrivelse over Fogderiet Søndmør» (side 296) at i tida omkring 1766 var der éin gardmann og ein husmann. Vinteren 1899 kom der ei snøfonn som kløyvde seg i to og gjekk på begge sider av huset, og året etter vart garden fråflytta. Berre restar av husmurane finst att på staden i dag.
Me-Åkernes eller Mid-Åkernes er matrikkelgard nr 96 i Stranda kommune. Gardstunet ligg om lag 100 m frå sjøen, 87 moh. Husa ligg inn til berget og dei er bygt slik at snøfonna, om ho kjem, går over dei. Garden er første gong nemnt i 1666. Presten Hans Strøm nemner i «Beskrivelse over Fogderiet Søndmør» (side 296) at i tida omkring 1766 var der éin gardmann og ein husmann. Det er opplyst at vanleg fønad først på 1900-talet var 4 kyr, 20-40 sauer og inntil 40 geiter. Garden hadde fast busetnad fram til 6. desember 1958, då han vart fråflytt. Storfjordens Venner har seinare hjelpt til med vedlikehald av husa.
I 1714 vart garden råka av snøfonn, men opplysningar om skadeverk er ikkje kjent. Vinteren og våren 1905 kom fleire snøfonner som tok nokre hus og frukttre, men ingen omkom.
Litleseter, bruk nr 2 under Me-Åkernes. Der hadde truleg vore plassemenn før, men i 1846 vart staden fråskilt som eige bygslebruk. Husa låg om lag 190 moh, om lag midtvegs mellom Ytste-Åkernes og Me-Åkernes. Siste brukaren flytta ut i 1957. Storfjordens Venner hjelpte til med vedlikehald på husa i 1979.
Ytste-Åkernes er matrikkelgard nr 97 i Stranda kommune. Gardstunet ligg høgst i lendet av dei tre Åkernesgardane, om lag 175 moh. Garden er nemnt første gongen i 1603 og i 1610 var der ein Oluf som drog i hærferd (Kalmarkrigen?). Presten Hans Strøm nemner i «Beskrivelse over Fogderiet Søndmør» (side 296) at i tida omkring 1766 var der éin gardmann. I 1866 hadde garden 8 mål dyrka jord, dei hadde då ein hest og fora 8 storfe og 42 småfe.
I 1714 vart Ytste-Åkernes råka av snøfonn som tok husa og garden, det er uvisst om nokon omkom. I 1928 kom eit steinskred som tok eit sumarfjøs, men raset stogga tett ovanfor tunet. Ein berghammar vart seinare sprengt med dynamitt for å hindre fleire skred.
Lakatámia
Lakatámia (gresk Λακατάμια, tyrkisk Lakadamya) ligg i dei sørvestlege forstadene til Levkosía på Kypros og er ein kommune i distriktet Levkosía i Republikken Kypros.
Åkernes
Garden vart fråflytta i 1958.
Lakatámia
Lakatámia inngår i storbyområdet til Levkosía.
Cesar-departementet
I fjellområdet Sierra Nevada de Santa Marta i nærleiken av hovudstaden Valledupar ligg dei to høgaste fjella i Colombia, Pico Cristóbal Colón og Pico Simón Bolívar.
Olav Bolland
Olav Bolland er ein norsk professor i energi- og prosessteknikk, med spesialisering innan termisk kraftproduksjon, karbonfangst og -lagring, partikkelteknikk og tørking. Bolland var ein av dei første forskarane i Noreg som byrja å forska på CO2-fangst frå gasskraftverk.
Bolland har sidan 1989 forska på, undervist om og skrive ei rekkje innlegg om gasskraftverk i Noreg og CO2.
Åkernes
Skredfaren på Åkerneset (Åkneset) Gjennom tidene har det gått mange, både store og små steinskred og snøfonner på Åkerneset. Når staden i dei siste åra er blitt mykje omtala i media, er grunnen dei årvisse rørslene ein har registrert i fjellet over Me-Åkernes, som kan tyde på at eit skred av heilt store dimensjonar kan vere ventande. Sidan det vart oppdaga i 1983, har geologane følgt nøye med utviklinga, for å kunne seie noko om når eit skred kan kome og kva konsekvensane vil bli. Sjå meir om dette i artikkelen: Åkerneset.
Notar
<references group="Note"/>
Olav Bolland
Han har vore ein aktiv idrettsutøvar i heile sit liv, hovudsakleg innanfor løping og langrenn.
Karriere
Bolland fullførte både mastergraden og doktorgraden i maskinteknikk ved Noregs tekniske høgskule (NTH), ein av forløperne til NTNU. Frå 1990 var han førsteamanuensis ved NTNU til han vart oppnemnd som professor i 2002 ved Institutt for energi- og prosessteknikk. Han vart instituttleiar ved Institutt for energi- og prosessteknikk ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet – NTNU i 2009.
I perioden 2003-2005 bidrog han i Dei sameinte nasjonane sitt klimapanel, som mottok Nobels fredspris i 2007. Bolland var hovudforfattar for klimapanelet sin spesialrapport om karbonfangst og -lagring.
Han var direktør ved Gassteknisk senter NTNU-SINTEF frå 2008 til 2009. Han var nestredaktør i International Journal of Greenhouse Gas Control i perioden 2006 til 2013.
Olav Bolland er medlem i Noregs Tekniske Vitskapsakademi.
1. august 2017 tiltredde han som dekan ved Fakultet for ingeniørvitskap ved NTNU.
Prisar og utmerkingar
I 2011 mottok Bolland Statoil sin Annual Award for Outstanding Research for arbeidet sitt for å utvida kunnskap om karbonfangst og prosessar for å redusera utslepp.
NTNU sin arbeidsmiljøpris 2014 gjekk til Olav Bolland, for at han har «vist stort engasjement for sit helsa til institutt, miljø og tryggleiksarbeid».
Henån
Henån er ein svensk tettstad og centralort i Orusts kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde byen 1,855 innbyggjarar.
Norsk Filatelistisk Tidsskrift
Norsk Filatelistisk Tidsskrift er medlemstidsskriftet til Norsk Filatelistforbund. Det kjem ut 8 gonger i året.
Tidsskriftet inneheld artiklar om norsk og internasjonal filateli, og informasjon om verksemda i forbundet og lokallaga. Tidsskriftet har hovudvekt på stoff om norsk filateli. Ansvarleg redaktør er Peer-Christian Ånensen.
Brataj
Brataj er ein tidlegare landkommune i regionen Vlorë i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Selenicë.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Brataj 2 849 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Brataj ein del av distriktet Vlorë. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Playground Psychotics
Playground Psychotics er eit dobbelt konsertalbum av Frank Zappa og The Mothers of Invention. Det vart først gjeve ut i 1992 via postordreselskapet hans, Barking Pumpkin og så på ny i 1995 på Rykodisc. Albumet består av innspelingar av Zappa og bandet hans, the Mothers of Invention, kring filminga av filmen 200 Motels. Konsertopptaka på Playground Psychotics kjem innimellom utdrag av samtalar mellom bandmedlemmane på turneen. Plata inneheld òg tre konseptuelle delar: A Typical Day on the Road, Part 1, ei samling av samtalar som opnar den første plata; A Typical Day on the Road, Part 2, som opnar den andre plata, og The True Story of 200 Motels, som kjem på slutten av den andre plata. Albumet inneheld òg ein konsertjam med John Lennon og Yoko Ono — ein alternativ miks av det som finst på Lennon sitt Some Time in New York City (1972).
Disk ein
Ein alternativ miks av spor 22 til 26, stundom med andre titlar, finst på John Lennon- og Yoko Ono-albumet Sometime in New York City.
Simen Staalnacke
Simen Staalnacke er ein norsk gründer og designar frå Stryn. Han starta motehuset Moods of Norway i 2005 saman med Peder Børresen, og har hatt suksess i både Noreg og utlandet.
Staalnacke har Bachelor of Marketing Management frå Hawaiian Pacific University i USA.
I 2009 sat han i dommarpanelet i TV-serien Skaparen, og deltok i Zebra Grand Prix på lag med Kathrine Sørland.
Oravița
Busetnader
Oravița er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:
Sheehan Mesa
Sheehan Mesa er ein markant mesa som ligg 16 km vest-nordvest for Pain Mesa nordvest i Mesa Range i Victoria Land. Det vart namngjeve av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand (NZGSAE), 1962–63, etter Maurice Sheehan, feltassistent i denne gruppa.
Verdscupen i alpine greiner 2019/Kvinner
Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 2019-sesongen tok til 27. oktober 2018 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 17. mars 2019 i Soldeu i Andorra. Turneringa omfatta 34 individuelle renn og ei lagtevling. Dei individuelle tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 8 utforrenn, ei superkombinasjonstevling og 3 parallellrenn. 1. nyårsdag vart eit parallellrenn avvikla i Holmenkollbakken i Oslo.
Camille Flammarion
Nicolas Camille Flammarion var ein fransk astronom og forfattar.
Han var tilsett ved observatoriet i Paris 1858, ved Bureau des Longitudes frå 1862. I 1883 bygde han eit privatobservatorium i Juvisy-sur-Orge, der han utførte observasjonar av månen og planetane, særskilt Mars. 20 år gammal skreiv han den første av fleire populære bøker om astronomi som vart omsett og lest over heile verda. Mest kjend er: Cosmogonie universelle; La pluralité des mondes habités (1862), L'Astronomie populaire (1880; siste franske utgåve kom i 1960, siste engelske utgåve i 1964), La planète Mars et ses conditions d'habitation (1893).
I 1889 grunnla han Société Astronomique de France.
Kungshamn
Kungshamn er ein svensk tettstad og centralort i Sotenäs kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde tettstaden 2,871 innbyggjarar.
Kungshamn ligg på ei halvøy på den svenske vestkyst nord for Lysekil.
Arthur Schopenhauer
Arthur Schopenhauer var ein særeigen tysk filosof som særleg har hatt stor innverknad på mange kunstnarar og forfattarar.
Biografi
Arthur Schopenhauer vart fødd i Danzig (polsk: Gdansk) i det noverande Polen som son av ein kjøpmann. Han studerte ved Universitetet i Jena i Thüringen og fullførte doktorgraden sin herifrå i 1813 med avhandlinga Ueber die vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grunde. Då faren døydde, gjorde arven at Schopenhauer vart økonomisk uavhengig. Han virka som privatdosent i Berlin frå 1820-1832, men flytte deretter til Frankfurt am Main der han levde ugift til han døydde i 1860. Han var ein lite populær universitetsfilosof, men mot slutten av livet sitt vart han mykje lesen. I ettertid har Schopenhauers filosofi hatt stor påverknad på kunstnarar og tenkjarar av vidt forskjellige retningar. Av dei mange som vart inspirerte av Schopenhauers tenking, er det mange kunstnarar og forfattarar, men også nokre filosofar og vitskapsfolk, m.a. Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Ludwig Wittgenstein, Henri Bergson samt Peter Wessel Zapffe. Elles har kunstnarane Richard Wagner, Leo Tolstoj, Albert Einstein, Samuel Beckett, Thomas Mann og Hermann Hesse late seg fascinera av den nedtrykkjande tankeverda hjå Schopenhauer. I 1911 skipa filosofen Paul Deussen Schopenhauer Gesellschaft, som eksisterer enno. Deussen gav også ut dei samla verka etter Schopenhauer i 16 bind frå 1911-1942; det har seinare kome ut nyutgjevingar.
Filosofi
Schopenhauer tok utgangspunkt i Immanuel Kants filosofi. Lik han meinte Schopenhauer at erkjenninga berre gjev oss kjennskap til vår oppfatning av tinga rundt oss, og ikkje korleis tinga er i seg sjølve (Das Ding-an-sich). Den blinde livsviljen blei vesentleg i Schopenhauers filosofi; han meinte at mennesket sin eigen livsvilje var det djupaste, det einaste det fullt og heilt kan lita på, og at mennesket gjennom den likevel får tilgang til det eigentlege vesenet i tinga. I dette skil Schopenhauer seg frå Kant, og han skriv ein del kritikk mot hans filosofi, m.a. i hovudverket sitt frå 1819: Die Welt als Wille und Vorstellung (Verda som vilje og førestilling). For Schopenhauer har heller ikkje tilværet noka anna meining enn denne blinde livsviljen, og all eksistens er ei ulukke, det er liding. I Die Welt als Wille und Vorstellung uttrykkjer han at livet «...svingar dermed, lik ein pendel, hit og dit mellom smerte og keisemd.» Den høgaste manifestasjonen av livsviljen er kjønnsdrifta, som berre forbigåande kan tilfredsstilla mennesket. Etikken består for Schopenhauer i å fornekta viljen gjennom sjølvfornekting eller sjølvoppofring. Schopenhauer formulerte her ein filosofi av medynk, som for han var å erkjenna det eigne i den andre. Den djupt pessimistiske metafysikken hjå Schopenhauer finn berre forløysing i den naturlege døden, som representerer ein frigjerande ikkje-eksistens.
Schopenhauer og den frie viljen
For Ueber die Freiheit des menschlichen Willens vart Schopenhauer tildelt gullmedalje frå Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim i 1839, men dette var den einaste vitskaplege påskjønninga han fekk i levetida si. Skriftet vart utgjeve i bokform i 1841 saman med Ueber das Fundament der Moral (Om moralens fundament) med overskrifta Die beiden Grundproblemen der Ethik - (Etikkens to grunnproblem).
Kjelder
,'' henta inn 29. august 2013.''
Gropiusstadt
Gropiusstadt er ein drabantby i Neukölln i Berlin. Han ligg mellom dei gamle busetjingane Britz, Buckow og Rudow. I 2002 fekk området status som bydel, underlagt Neukölln. Walter Gropius planlagde og teikna bydelen, som blei bygd på 1960- og 1970-talet. Det har sidan då vore eit sosialt brennpunkt, plaga med kriminalitet og fattigdom.
Liar
«Liar» (engelsk for Løgnar) er ein song av Balázs Farkas-Jenser. Songen er skriven av Bence Péter og Kata Kozma.
8. desember 2014 vart «Liar» annonsert som eit av bidraga i A Dal 2015, den ungarske uttakinga til Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike. Songen vart framført på engelsk av Balázs Farkas-Jenser i det fyrste heatet, men gjekk korkje vidare til éin av semifinalane eller finalen.
Butterfly av The Hollies
Albumet vart i hovudsak leia av Nash og han var solovokalisten på fleire songar her enn på tidlegare album.
Dear Eloise / King Midas in Reverse (Amerikansk versjon)
Den amerikanske utgåve av Butterfly vart kalla Dear Eloise / King Midas in Reverse og gjeve ut med eit heilt anna plateomslag på Epic Records den 27. november 1967. Det inneheldt singelen «King Midas in Reverse» og songen «Leave Me» frå den britiske utgåva av Evolution, medan songane «Pegasus», «Try It» og «Elevated Observations» vart fjerna.
Bergen kommune
Bergen kommune er ein kommune i Vestland fylke. Kommunen vert styrt etter prinsippet om byparlamentarisme, med eit byråd som utøvande organ. Administrasjonssenteret i kommunen er byen Bergen, som òg er eitt av seta for fylkesmannen i Vestland fylke, og for administrasjonen i Vestland fylkeskommune.
Hearfieldbreen
Hearfieldbreen er ein sidebre som flyt aust-søraust langs sørsida av Cartographers Range og munnar ut i Trafalgarbreen like aust for Aldridge Peak i Victory Mountains i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av den nordlege gruppa av New Zealand Federated Mountain Clubs Antarctic Expedition i 1962–63, etter B. Hearfield, ein leiande alpinist frå New Zealand og eit medlem av geolog-gruppa frå New Zealand i 1957–58, som òg arbeidde i området kring Tuckerbreen.
Bergen kommune
Kommunen fekk sine noverande grenser i 1972, då kommunane Bergen, Arna, Fana, Laksevåg og Åsane vart slegne saman til storkommunen Bergen. Samstundes vart Bergen, som fram til då var eit eige fylke, innlemma i Hordaland fylke.
Bergen kommune i dag ligg på Bergenshalvøya saman med Bjørnafjorden kommune. Bergenshalvøya er knytt til resten av fastlandet via kommunane Vaksdal og Samnanger. Via fjordar har Bergen også grenser til fleire andre kommunar i Vestland fylke: Austevoll, Øygarden, Askøy, Alver og Osterøy.
Kommunen er med innbyggjarar den nest mest folkerike i Noreg. Handel, skipsfart, verkstadsindustri og offentleg administrasjon har tradisjonelt vore dei viktigaste næringane i Bergen. I dei siste tiåra har petroleumsrelatert verksemd også vorte ei viktig næring.
Namnet «Bergen» kjem av norrønt Bergvin/Bjǫrgvin, av berg eller bjǫrg, 'berg', og vin, 'eng', slik at namnet kan tolkasttil 'den grønn enga mellom fjella'. Dei eldste delane av byen finn ein i Vågsbunnen og mot Holmen, det vil seia det området som i dag heiter høvesvis Bryggen og Bergenhus.
Kommunevåpen
Kommunevåpenet vart godkjent 1924 og har ei sølv borg på gull fjellgrunn mot raud bakgrunn. Våpenet har røter attende til 1200-talet. Det var opphavleg eit dobbeltsegl; framsida viste eit langskip med drakehovud på stamnane, medan baksida viste ei borg med mur rundt på eit tredelt fjell. Det er motivet på baksida som er ført vidare i den moderne utgåva. På 1400-taet fekk kommunen eit nytt segl, basert på baksida av det eldste seglet, men med nokre forandringar. Fjellet under borga vart mellom anna danna om til sju kuler for sju fjell. Først i nyare tid vart den gamle borgtypen ført inn att, men den sjuldelte fjellgrunnen vart teken med vidare. Dei noverande fargane vart stadfesta i 1924.
Byflagget vart godkjent 1924 og har kommunevåpenet på ein kvit flaggduk. Flagget har ein raud kant rundt dei tre frie sidene på flagget.
Unionen mellom Noreg og Sverige
Unionen mellom Noreg og Sverige var ei sameining av dei to kongerika Noreg og Sverige som varte frå 1814 til 1905. Dei to landa bestod som to sjølvstendige statar, men var i personalunion med éin sams monark.
Bergen kommune
Geografi
Kommunen Bergen har sjøgrenser mot kommunane Austevoll, Øygarden, Askøy, Alver og Osterøy. På land grensar kommunen til Vaksdal, Samnanger og Bjørnafjorden.
Unionen mellom Noreg og Sverige
Sverige og Noreg hadde to gonger tidlegare vore sameint under éi krone: Først frå 1319 til 1343, og kortvarig under Karl Knutsson frå 1449 til 1450, i opposisjon til Christian av Oldenburg, som danskane hadde vald til ny konge av Kalmarunionen.
Bergen kommune
Geografi
Landskapet er svært kupert med lite samanhengande lågland, og både bykjernen og bydelane er omgjevne av fjell og sjø. 50 % av arealet ligg høgare enn 160 meter over havet. 40 % av arealet er dekt av skog, 23,3 % av tettbebygging, 4,4 % av ferskvatn og 3,5 % av dyrka mark. Det høgaste punktet i kommunen er Gullfjelltoppen på 987 moh., som ligg på grensa mot Samnanger i aust. Berggrunnen består for det meste av kaledonske skyvedekkje med prekambriske bergartar og enkelte skyvedekke med kambrosilurske grønsteinar.
Kommunearealet kan grovt inndelast på følgjande måte: I aust ligg fjellmassivet Gullfjellet. Vest for dette ligg Arnadalen, og vest for Arnadalen ligg dei austlege Byfjellene, som strekkjer seg frå halvøya Åsane i nord til Fana i sør. Vest for desse ligg Bergensdalen, og vest for denne igjen ligg dei vestlege byfjella. Alle desse formasjonane er orienterte i nordvestleg retning. I den sørlege delen av Bergensdalen ligg Nordåsvannet, som er forbunde med Sælenvannet og med Grimstadfjorden i vest. Nord for Grimstadfjorden ligg områda Fyllingsdalen og Loddefjord, avgrensa av dei vestlege byfjellene i aust, av Raunefjorden i vest, og av Byfjorden i nord. Sør for Grimstadfjorden ligg Ytrebygda som er avgrensa av Fanafjorden i sør, og austom denne ligg Kalandsvannet. Mellom Fanafjorden og Lysefjorden lenger sør ligg Fanafjellet, alle i aust-vestleg retning.
Bydelar
Bergen er delt inn i 8 bydelar. I 1973 vart kommunen delt inn i 20 bydelar. Talet vart redusert til 12 i 1988 og frå 1. januar 2000 har inndelinga som no er med 8 bydelar vore gjeldande. Rolla til bydelsutvala har vore gjenstand for drøfting, røyne og endringar gjennom åra, og bydelsstyra vart avvikla frå 1. januar 2011.
Bydelane Åsane og Arna har identiske grenser med kommunane med same namna som vart innlemma i 1972. Det same gjeld Laksevåg, med unnatak av at ein liten del av Gyldenpris nord for Puddefjordsbrua er lagt til. Bergenhus omfattar det som var Bergen kommune før byutvidinga i 1915, med unnatak av at strøket Årstad er lagt til. Årstad bydel omfattar resten av gamle Årstad kommune som vart innlemma i 1915, Gyldenpris nord for Puddefjordsbrua, og områda Minde, Fantoft og delar av Nattland som opphavleg høyrde til Fana kommune. Bydelen Ytrebygda høyrde òg opphavleg til Fana. Bydelen Fyllingsdalen som vart kjøpt av Fana i 1955, er utvida med området Bønes som opphavleg høyrde til Fana. Fana bydel av i dag omfattar resterande delar av gamle Fana kommune.
Folkemengd og vokster
I nyare tid har kommunen vorte utvida ei rekkje gonger:
Fjell
Landskapet i Bergen er kupert, og det er berre mindre område med samanhengande lågland. Det høgste punktet i kommunen er Gullfjellet på 987 moh. Dei sju fjella som omkransar Bergen by er rekna frå nord Sandviksfjellet, Fløyfjellet, Blåmanen, Ulriken, Løvstakken, Damsgårdsfjellet og Lyderhorn. Høgast av desse er Ulriken på 642 moh.
Samferdsle
Bergen er eit viktig knutepunkt på Vestlandet og den einaste byen mellom Stavanger og Trondheim med både jernbane, stamflyplass og viktig eksport- og importhamn. Byen er endepunkt for Bergensbanen. Bergen lufthamn ligg på Flesland, om lag 16 kilometer sørvest for bysenteret, med direkte flygingar til dei fleste større flyplassane i Noreg og ei lang rekke utanlandske destinasjonar. Frå Bergen fører ei rekke samband med rutebåtar både lokalt, langs kysten og til utlandet. Bergen er utgangspunkt for Hurtigruta nordover, og det er samband med hurtigbåt til Sogn, Sunnfjord og Nordfjord, Hardanger/Sunnhordland og Rogaland med Stavanger.
Dei viktigaste vegsambanda er E 16 frå aust og E 39 frå nord og sør. Av andre viktige vegar kan nemnast riksveg 555, som gjev ferjefritt samband vestover, til øykommunen Øygarden. E 16 gjev heilårs, ferjefritt vegsamband mellom Bergen og Oslo via Voss, Aurland og Valdres.
Det har vore gjort omfattande arbeid for å betre vegsambanda gjennom byen, særleg på E 39 nordover, og det er i denne samanhengen bygd fleire større tunnelar. Fleire bruprosjekt har endra kommunikasjonstilhøva dramatisk, mellom anna Sotrabrua (1971), Askøybrua (1992), Nordhordlandsbrua over Salhusfjorden (1994) og Osterøybrua over Sørfjorden 1997. I 1996 opna Bjorøytunnelen, ein undersjøisk vegtunnel mellom Håkonshella og Bjorøya i Fjell kommune.
Målform
Forvaltningsmessig har Bergen tradisjonelt vore ein bokmålskommune, men har òg hatt eit stort innslag av nynorskbrukarar i akademia og i kulturlivet. Fleire aviser som vert redigerte både på bokmål og nynorsk kjem ut i Bergen, som til dømes Dagen og Bergens Tidende. Hausten 2005 gjorde Bergen bystyre eit vedtak om å vera målnøytrale, og tillata både nynorsk og bokmål i fråsegner, vedtak, utgreiingar og anna kommunikasjon, men i praksis er Bergen framleis ein bokmålskommune.
Politikk
Bergen kommune gjekk over til eit parlamentaristisk styresett i juni 2000, i Bergen ofte kalla byparlamentarismen, etter modell frå Oslo kommune. I Bergen er det byrådet og byrådsleiaren som representerer den utøvande makta. Parlamentarismen gjev bystyret kontroll over byrådet, og det er innført funksjonar og retningsliner for mellom anna å kunna stilla kabinettspørsmål. Ulikt den nasjonale parlamentarismen, vert byrådet direkte vald av bystyret.
Bystyret i Bergen er samansett av 67 folkevalde politikarar frå ni forskjellige parti (Høgre, Arbeidarpartiet, Framstegspartiet, Sosialistisk Venstreparti, Raud Valallianse, Kristeleg Folkeparti, Pensjonistpartiet, Venstre og Senterpartiet). Gunnar Bakke (Frp) er ordførar, medan Trude Drevland er varaordførar (H). Sju av bystyrepolitikarane er tilsette av kommunen som heiltidspolitikarar (kommunalrådar). Alle partigruppene får i tillegg løyvd pengar til politiske skrivarar og rådgjevarar, ut frå storleiken på gruppa.
Etter at eit byråd utgått av Arbeidarpartiet, Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti hadde regjert sidan innføringa av byparlamentarismen i juni 2000, førte valresultatet frå kommune- og fylkestingsvalet i september 2003 til at byrådet måtte gå av. Kristeleg Folkeparti, Venstre og Høgre danna 27. oktober 2003 byråd med Framstegspartiet som parlamentarisk grunnlag. Hausten 2005 nekta Framstegspartiet å halda fram med det budsjettmessige samarbeidet. Byrådet forhandla etter dette med Arbeidarpartiet, og gjekk inn i eit tidsavgrensa budsjettsamarbeid. Etter valet i 2007 inngjekk Høgre, Frp og Krf samarbeid om å danna byråd. Monica Mæland (H) heldt fram som leiar, Høgre fekk tre byrådar, Frp og Krf to kvar.
Demagogi
Demagogi, frå gresk demagog, samansett avδήμος démos, «folk» og αγωγός agogos, «leiar», er eit uttrykk for å ville vinne folket for seg med upålitelege lovnader eller ved å spele på kjensler og fordommar hos folk.
Ordet demagog vart først nytta om klassiske folkeførarar som Perikles, men har sidan fått ei nedsetjande tyding, og vert spesielt bruka om politikarar som forsøkjer å apellere til dei låke instinkta hos folket.
UEFA-cupfinalen i fotball 2003
Finalen i UEFA-cupen fotball 2003 fann stad på Estadio La Cartuja i Sevilla 21. mai 2003 framfor 52 972 tilskodarar. Oppgjeret stod mellom FC Porto frå Portugal og Celtic FC frå Glasgow i Skottland. Porto vann UEFA-pokalen med 3 mål mot 2.
Kampen
Sekundar før pausesignalet sende Derlei Silva det portugisiske laget i føringa. To minuttar etter pausen bringa Henrik Larsson balanse i stillinga. I det 54. minutt tok Porto leiinga 2-1 ved Dmitrij Alenitsjev. Allereie tre minuttar seinare syrgde Larsson på ny for at laga stod likt. Fleire mål kom ikkje før ordinær tid var ute. I fyrste ekstraomgang fekk Celtic-stopparen Bobo Baldé sitt andre gule kort og måtte stige av bana. Sigersmålet til Porto kom fem minuttar før slutt då Derlei Silva skåra etter ein retur frå Celtic-målvakta. Portos Nuno Valente vart utvist med to gule kort straks før dommaren bles av kampen.
Ľuboš Micheľ frå Slovakia dømde kampen.
Laga
Porto sitt vinnarlag bestod av Vítor Baía, Paulo Ferreira, Jorge Costa, Ricardo Carvalho, Nuno Valente, Dmitrij Alenitsjev, Costinha, Maniche Ribeiro, Deco, Derlei Silva, Capucho Rocha og innbytarane Ricardo Costa, Pedro Emanuel, Marco Ferreira.
Celtic-mannskapet var Robert Douglas, Joos Valgaeren, Bobo Baldé, Johan Mjällby, Paul Lambert, Neil Lennon, Stilijan Petrov, Alan Thompson, Chris Sutton, Henrik Larsson, Ulrik Laursen, Jackie McNamara, Shaun Maloney.
Jakobittopprøret i 1745
Jakobittopprøret i 1745, også kjent som Forty-five Rebellion eller berre The '45 (skotsk gælisk Bliadhna Theàrlaich,  [ˈpliən̪ˠə ˈhjaːrˠl̪ˠɪç], bokstaveleg 'Karlsåret'), var eit forsøk av Karl Edvard Stuart på å ta tilbake den britiske trona for far sin, Jakob Edvard Stuart. Oppreisten gjekk føre seg under den austerrikske arvefølgjekrigen, då det meste av den britiske hæren kriga på Kontinentet. Han blei likevel slått ned, og viste seg å vera det siste av jakobittopprøra som hadde byrja i 1689 med større utbrot i 1708, 1715 og 1719.
Karl byrja opprøret 19. august 1745 ved Glenfinnan i Det skotske høglandet. Han erobra Edinburgh og sigra i slaget ved Prestonpans i september. Ved eit rådsmøte i oktober gjekk skottane med på å invadera England etter at Karl gav dei forsikringar om solid støtte frå engelske jakobittar samstundes som franske troppar ville gjera landgang i Sør-England. På dette grunnlaget gjekk jakobitthæren inn i England tidleg i november. Dei nådde Derby den 4. desember, og bestemte seg for å venda tilbake til Skottland der.
Ein hadde tidlegare diskutert tilbaketrekking i Carlisle, Preston og Manchester, og mange i hæren meinte allereie at dei hadde gått for langt. Invasjonsruta var blitt vald for å gå gjennom område som var rekna som sterkt jakobittiske, men den lova engelske støtta uteblei, og jakobitthæren var no underlegen i tal og i fare for å bli avskoren frå ein mogleg retrett. Det store fleirtalet i hæren støtta tilbaketrekkinga, men ho førte til ei uoppretteleg splitting mellom Karl og dei skotske støttespelarane hans. Trass i ein siger ved Falkirk Muir i januar 1746, gjorde slaget ved Culloden i april slutt på opprøret og mykje av støtta for Stuart-saka. Karl rømte til Frankrike, men klarte ikkje å vinne støtte for eit nytt forsøk. Han døydde i Roma i 1788.