cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Torfinn Sigurdsson
Fredsmekling hjå kong Olav
Attende på Orknøyane vart Torfinn jarl og Bruse jarl etter kvart forlikte og truleg styrte dei etter denne tida riket sjølvstendig, og i det minste Torfinn tykte ikkje at dei skulda truskap til den norske kongen. Eidane om truskap og underkasting var gitt under tvang, og det er elles lite truleg at kong Olav var i stand til å setje makt bak krava sine. Bruse jarl hadde ei tid styringa med dei to tredjepartane han meinte seg å ha rett på, men det blir fortalt i soga at han ikkje rådde med vikingar som tok til å herje på øyane hans. Han skal difor ha gitt den eine tredjeparten til Torfinn jarl som hadde større styrkar og var betre i stand til å verje riket. Etter Orknøyingasoga (side 43) hende dette omkring år 1028. Bruse jarl hadde deretter styringa med den siste tredjeparten, til han døydde litt før 1035.
Striden med Karl skottekonge
I byrjinga av 1030-åra, medan Bruse jarl framleis levde, rådde Torfinn jarl i røynda åleine over øyriket og han kunne konsentrere seg om sitt store mål; å vinne attende landområda i sør, som faren hadde rådd over.
I Skottland døydde Torfinn sin morfar og overherre, kong Malcolm II, i 1034, og kong «Karl Hundeson» tok styringa. Han gjorde krav på Caithness, men Torfinn heldt på at han hadde fått landet av morfar sin, og i fleire år herja dei i rika til kvarandre. Til sist kom det til to avgjerande slag. Kong «Karl» hadde samla folk og kom nordover med ein stor hærflåte. Torfinn jarl og Torkjell Fostre samla hærstyrkar frå Caithness og frå Orknøyane, og dei møttest først i eit sjøslag ved «Dyrnes» (Deerness) på austsida av Mainland på Orknøyane. Torfinn jarl fekk siger og kong Karl trekte seg attende til «Breidefjord» (Moray Firth), der det kom til eit nytt, stort slag ved «Torfnes». Der fekk Torfinn ein endeleg siger og han hadde dermed sikra seg herredøme over Skottland, frå Pentlandsfjorden til den strategisk viktige elvevegen Ekkjal (Oykel river) tvers gjennom Skottland. Arnor jarlaskald nemner om dette i «Torfinnsdråpa» : Han hadde dermed erobra landet like langt sør som den første orknøyjarlen, Sigurd Øysteinsson, i si tid hadde nådd. Orknøyingasoga har ikkje meir å fortelje om kong «Karl Hundeson», det er usikkert kven han var og kva lagnad han fekk seinare.
Striden med brorsonen
Ragnvald Brusesson vart verande lenge hjå kong Olav, og dei norrøne sogene gir oss det inntrykket at han vart ven både med han og sonen hans, Magnus. I 1035 kom Magnus Olavsson (den gode) attende til Noreg og vart teken til norsk konge, og Ragnvald var ifølgje med han. Då var Bruse Sigurdsson jarl avliden, og Ragnvald reiste attende til Orknøyane for å krevje «odelen sin». Ved dette høvet blir det sagt i Orknøyingasoga (kap. 21/22) at kong Magnus gav han tre skip, gav han jarletittel og den tredjeparten av øyane som kong Olav hadde eigd, slik at Ragnvald skulle styre over to tredjepartar.
Nabisco
Nabisco er ein amerikansk produsent av kjeks og snacks, inkludert merke som Chips Ahoy!, Fig Newtons, Mallomars, Oreos, Ritz Crackers og Wheat Thins.
Torfinn Sigurdsson
Striden med brorsonen
Orknøyingasoga gir oss forståinga av at råderetten over Orknøy-riket no var delt på tre: den skotske kongen gjorde krav på overherredøme på områda i Skottland, Ragnvald Brusesson stod ved faren sin eid og rekna seg som undersått av den norske kongen for deler av Orknøyane og Shetland, medan Torfinn jarl heldt på at øyriket høyrde til orknøyjarlane og at han aldri hadde akseptert den norske kongen sitt krav på overherredøme.
Nabisco
Selskapet har hovudkontor i New Jersey og er eigd av Kraft Foods, som igjen har Altria Group som eigar.
Torfinn Sigurdsson
Striden med brorsonen
På Orknøyane kravde Ragnvald dei to tredjepartane av øyriket, og Torfinn jarl gjekk i byrjinga med på å gi han det som han «eigde med rette» (Orknøyingasoga kap. 22) men gjorde det samstundes klart at han ikkje aksepterte at kong Magnus hadde nokon råderett over øyane. I dei neste åtte åra samarbeidde dei og var i hærferd både i Irland, på Hebridane og i Skottland. Orknøyingasoga nemner eit slag i Vatsfjord (kanskje Loch Vatten på den skotske øya Skye). Slaget er òg nemnt i «Torfinnsdråpa» av Arnor jarlaskald, og der fekk dei ein stor siger. Om vintrane sat dei i ro på Orknøyane og om sumrane låg dei ute i hernad, stundom kvar for seg.
I Noreg var Kalv Arnesson blitt uven med kong Magnus og han laut røme frå landet. Truleg i 1036 kom han med mykje folk til Torfinn jarl på Orknøyane; Ingebjørg Finnsdotter, brordotter til Kalv, var kona til Torfinn jarl og det var stort vennskap mellom Kalv og Torfinn. Kalv Arnesson heldt stort følgje hjå seg og det vart kostesamt for Torfinn jarl. Han gjorde då krav til Ragnvald jarl om at hann måtte gi frå seg den tredjeparten som Einar Vrangmunn hadde hatt, og som den norske kongen meinte seg å råde over. Då vart det usemje mellom jarlane og Torfinn tok til å samle folk for «å hente med det harde det han ikkje fekk med det gode».
Ragnvald jarl drog då til kong Magnus i Noreg for å få hjelp, og ikkje lenge etter kom han attende til Orknøyane med ei stor og velrusta hær. Det kom då (omkring 1045) til eit stort slag ved «Raudebjerg» og Kalv Arnesson var med i hæren til Torfinn jarl. Arnor jarlaskald nemner slaget i «Torfinnsdråpa» (versa 21 og 22) og Bjarne Gullbrarskald nemner slaget i «Kalvsflokk» (8. verset). Det såg ei stund ut til at Ragnvald skulle få siger, men etter at Kalv Arnesson kom til med styrken sin, vart overmakta for stor og Ragnvald flydde. Han drog straks til havs og segla aust til Noreg, der vart han verande ei tid hos kong Magnus. Torfinn jarl la då under seg alle øyane.
Orknøyingsoga (kap.27/28) fortel at «tidleg på vinteren» kom Ragnvald jarl attende til Orknøyane med eitt skip. Der fekk han samla seg folk og kom uforvarande på Torfinn jarl på «Rossøy» (no: Mainland). Mennene hans omkransa huset og sette eld på. Dei trudde at Torfinn hadde brunne inne, men han hadde likevel redda seg ut, saman med Ingebjørg, kona si, og kom seg usedd over til Caithness. Ragnvald jarl la så under seg heile det riket som Torfinn hadde ått. Deretter tok han tilhald i Kyrkjevåg for å halde vintersete der. Litt før jul var Ragnvald jarl med stort følgje på «Litle Papøy» (Papa Stronsay). Der kom Torfinn jarl over dei, kringsette garden og ville brenne inne Ragnvald jarl. Ragnvald jarl kom seg likevel undan, men om litt fann dei han nede ved stranda og der vart han drepen. Det vart sagt at det var Torkjell Fostre som utførte drapet, for «det var ikkje nokon annan som ville». Ein reknar med at Ragnvald jarl døydde heilt i slutten av styringstida til Magnus den gode, truleg i 1046.
Pilegrimsferda
Torfinn jarl hadde no fullført erobringa av jarleriket, og tida var inne for sikre freden og organisere det indre styret. Han visste at han måtte skaffe seg gode relasjonar til grannelanda, og ikkje minst var det viktig å få eit godt tilhøve til kyrkja og dermed få innpass i dei lærde kretsane som på den tida vart ivareteke av det kristne presteskapet.
Bergsjøelva
Bergsjøelva er ei lita og kort elv i Ringerike kommune. Elva startar i sørenden av Bergsjø og renn ned til Bliksrudlangevannet, som ligg langs riksveg 7 sørvest for Sokna i Soknedalen.
Blankvassbekken
Blankvassbekken er ei lita elv i Ringerike kommune. Elva renn frå Blankvann ved Urdevassfjell (på vestsida av Ådalsfjella) til Ulevann og ligg i Strømsoddbygda i Soknedalen.
Torfinn Sigurdsson
Pilegrimsferda
Torfinn jarl hadde hatt eit heller dårleg tilhøve til den norske kongen, men ei tid etter at kong Magnus døydde (1047), reiste Torfinn jarl aust til Noreg og forlikte seg med kong Harald Hardråde. Deretter reiste han til Danmark og vitja kong Svein Estridsson i Ålborg og seinare drog han på pilegrimsferd til Roma. Der vitja han paven (truleg Leo IX som var pave i tida 1049-1054) og fekk forlating for alle syndene sine. På denne ferda vitja han òg den tyskromerske keisaren Henrik III og truleg erkebiskopen i Hamburg-Bremen.
Birsay
Etter at Torfinn jarl kom attende til Orknøyane, slutta han med å fare i hærferd og la vekt på å styre land og folk, og på lovgjeving. Han heldt oftast til på ein stad som soga kallar Byrgesherad (norrønt: Birgisherað, i dag Birsay). På denne staden let han òg bygge ei Kristkyrkje som vart sentrum for det første bispesetet på Orknøyane. Kyrkjehistorikaren Adam av Bremen opplyser at erkebiskop Adalbert i Hamburg-Bremen, etter påbod frå paven (iussu papae), vigsla ein mann med det norrøne namnet «Thorulf» til den første biskopen i Blascona på Orknøyane.
Bispesetet i Birsay vart oppretta i byrjinga av 1050-åra og det er verd å merke seg at dette var det første bispesetet i Noreg. Dei tre neste bispedøma, i Nidaros, i Oslo og på Selja, vart oppretta av kong Olav Kyrre om lag to tiår seinare.
Ettermæle
I tida etter 1046 sat Torfinn jarl som einestyrar over heile jarledømet sitt til han døydde i 1065, og i tida etter Romaferda ser det ut til at det var fred i riket. Han fekk det ettermælet at han var den mektigaste av alle orknøyjarlane og han blir rekna som den store kristningsjarlen i orknøysk historie. Han rådde over Orknøyane og Shetland, og i Orknøyingasoga blir det sagt at han la under seg 9 jarledøme i Skottland, alle Suderøyane og eit stort rike i Irland. Arnor jarlaskald nemner om dette i Torfinnsdråpa (vers 23):
I Torfinnsdråpa lovpriser òg skalden Torfinn jarl med motiv frå Voluspå og norrøn mytologi, men sluttar med ei bøn til den kristne guden:
Torfinn Sigurdsson jarl vart gravlagt ved Kristkyrkja som han sjølv hadde late bygge i Birsay. Ei stutt tid etter at Torfinn jarl døydde, gifte Ingebjørg seg med ein som Orknøyingasoga kallar «Melkolv skottekonge», som i røynda var den skotske kongen Malcolm III (Canmore) (konge i tida 1057-1093). Ho vart såleis mor til Duncan II, som vart skotsk konge i 1094.
Torfinn og Ingebjørg fekk sønene Pål og Erlend. Dei vart store og vakre menn og godt likt av alt folket; alt teikna til at dei skulle ta arv etter faren og herske sjølvstendig over jarleriket. Slik gjekk det likevel ikkje; deler av riket fall i frå og resten kom under norsk styring. Lenge var dei vel forlikte og delte på styringa, men til sist kom dei i usemje med kvarandre, og dei fekk begge ein vond lagnad.
St Mary's Island i Tyne and Wear
St. Mary's Island er ei lita sandsteinsøy nær feriestaden Whitley Bay i Tyne and Wear i England. Ho vart opphavleg kalla Bates Island, Hartley Bates eller Bates Hill då ho var eigd av familien Bates. Øya ligg utfor Curry's Point på fastlandet og ved fjøre sjø dukkar det opp ei steinlagt vegfylling inn til land. St. Mary's fyr frå 1898 står på øya.
Torfinn Sigurdsson
Ettermæle
Adam av Bremen opplyser at «den onde Harald» (Harald Hardråde), la under seg Orknøyane. Truleg skjedde dette under krigsferda i 1066, året etter at Torfinn jarl var død. Først etter denne tida var det «duale jarledømet» ein realitet; riket vart delt i to og orknøyjarlen var underordna to kongar, den skotske og den norske.
Aiguille du Croissant
Aiguille du Croissant er ein mindre fjelltopp i Grand Combin-massivet i Wallis-Alpane. På grunn av den vesle skardhøgda er fjellet med på ei utvida liste over fjelltoppar i Alpane på over 4000 moh.
Satellittby
Satellittby er eit omgrep brukt i moderne byplanlegging for forstadsbyar utanfor hovudbyen. Ein satellittby kan oppstå av sjølvstendige landsbygder som vert innarbeida, eller nye planlagde forstadsbyar.
Spike Island i Bristol
Spike Island er eit område og ei tidlegare øy i hamnebyen Bristol i England, like ved sentrum av byen. Det består av ei landstripe mellom Floating Harbour i nord og tidvassområdet New Cut i River Avon i sør, og frå innløpet til hamna i vest til Bathurst Basin i aust. Øya er ein del av distriktet Cabot.
Spike Island vart danna av William Jessop tidleg på 1800-talet, då han bygde New Cut og omforma den tidlegare leia til River Avon slik at ho rann ut i Floating Harbour. Fram til den andre verdskrigen gjekk det ei sluse mellom Bathurst Basin og New Cut og Spike Island var ei ekte øy med vatn på alle sider. Under krigen var ein redd for at eit bombeåtak på slusa skulle få katastrofale følgjer og valde å fylle ho att.
26. februar
26. februar er den 57. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 308 dagar att av året (309 under skotår).
Sjoḥét
Ein sjoḥét (hebraisk שׁוֹחֵט [šōḥēṭ]) er ein slaktar som er spesialutdanna i halakhá (jødisk religiøs lov) og som dermed er kvalifisert til å utføre sjeḥitá (schächting, slakting utført etter jødisk lov).
Pazarcık
Pazarcik (armensk Bazarcix) er ein by of provinsen Kahramanmaraş i Tyrkia. Pazarcik ligg 25 km frå Kahramanmaraş. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
Tor Torkildsen
Tor Torkildsen var ein norsk sjømann, reiar og forfattar frå Trondheim. Etter eit langt liv på skip og i reiarlag debuterte Torkildsen i 1994 med spenningsromanen Stella Baltica. Etter kvart skreiv han om lag 30 bøker i alt. Alle bøkene til Tor Torkildsen byggjer på erfaringar frå arbeidet hans: reiarlag og båtar, og hamner og hav verda rundt. I nokre av dei beste bøkene sine har han òg med trekk frå sjølivet før i tida.
Iturup
Iturup (russisk Итуру́п; ainu エトゥオロ プ シ リ, Etuworop-sir; japansk 択捉島, Etorofu-tô) er den største øya i dei sørlege Kurilane. Ho er den nordlegaste øya i dei sørlege Kurilane og vert i dag kontrollert av Russland og Sakhalin oblast. Japan har derimot òg gjort krav på øya.
Iturup ligg nær sørenden av Kurilane mellom Kunasjir (19 km mot sørvest) og Urup (37 km mot nordaust). Byen Kurilsk, det administrative senteret i Kurilskij distrikt, ligg om lag midt på øya på vestkysten.
Øya har eit areal på 3139 km², ei lengd på 200 km og ei breidd på 7 til 27 km.
Sundet mellom Iturup og Urup vert kalla Vriessundet, etter den nederlandske utforskaren Maarten Gerritsz Vries, som var den første europearen som utforska området.
Geografi
Iturup består av vulkanske massiv og fjellryggar. Ei rekkje vulkanar går frå nordaust til sørvest og dannar ryggraden på øya. Den høgaste av desse er Stokap (1634 moh) sentralt på øya. Kysten av Iturup er høg og bratt. Vegetasjonen består hovudsakleg av gran, lerke, furu og blandingslauvskog med or, lianar og kurilsk bambuskratt. Fjella er dekte av bjørk og sibirsk dvergfuru, urter eller berre bert fjell.
Historie
Opphavleg var øya busett av ainufolket og etter kvart kom det både ein russisk busetnad (seint på 1700-talet) og ein japansk garnison her (1800) der Kurilsk i dag ligg. I 1855 vart Iturup avstått til Japan gjennom Shimoda-traktaten.
26. november 1941 la eit japansk hangarskip ut frå Hitokappubukta (japansk 単冠湾) på austsida av Iturup for å delta i åtaket på Pearl Harbor.
Eit sovjetisk antiluftvern, Burevestnik, (russisk for 'stormsvale') ligg på øya og har sidan 1950-åra vore base for ei rekkje Mikoyan jagarfly. I 1968 vart Seaboard World Airlines Flight 253 avskore over Kurilane og tvunge ned til Burevestnik med 214 amerikanske troppar som var på veg til Vietnam. Ein eldre flyplass, Vetrovoje, ligg aust på øya og vart hovudsakleg nytta av japanske styrkar under den andre verdskrigen.
Kultur i 1818
Kultur i 1818 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1818.
Lávkos
Lávkos (gresk Λαύκος) er ein tidlegare kommune i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Lávkos var hovudsete i den tidlegare kommunen Sipiáda, som no er ei kommunaleining i kommunen Sør-Pílio.
Vassås bru
Vassås bru er ei spennbetongbru på fylkesveg 1 i Bindal kommune i Nordland. Brua kryssar fjorden Osan, ikkje langt frå Terråk. Brua er 400 meter lang og har eit hovudspenn på 160 meter. Ho vart opna i 1980, og er del av Fv1.
Svart arbeid
Svart arbeid er ei tenesteyting som vert betalt kontant eller med naturalia utan at mottakaren oppgjev inntekta for skattlegging eller som grunnlag for betaling av avgifter (moms).
I norsk økonomi vart omfanget av svart arbeid på skatteområdet i 2001 anslått til om lag 11 milliardar kroner, det tilsvarar eit par prosent av samla skatteinngang.
Undersøkingar gjort av Universitetet i Oslo viser at stadig færre nordmenn jobbar svart. Kvar tjuande nordmann arbeidde svart i 2003, mot kvar tiande i 1980. Endra haldningar til svart arbeid kan skyldast lågare skattesatsar, at færre har moglegheit for svart arbeid og at folks skattemoral er betre.
Novi Pazar
Novi Pazar (serbisk Нови Пазар, tyrkisk Yeni Pazar) er ein by og ein kommune i Raška distrikt i Serbia i den geografiske regionen Sandžak. Byen har om lag 55 000 innbyggjarar, medan kommunen har om lag 85 000 innbyggjarar.
Namn
Namnet tyder «ny basar» på det lokale språket. Namnet kjem frå det tyrkiske ordet «pazar» og det serbiske/bosniske ordet «novi» som tyder «ny».
Historie
Novi Pazar fekk formelt byrettar i 1459-1461 av Isa-beg Ishaković, som òg var grunnleggjaren av Sarajevo. Dei første skriftlege kjeldene nemner Novi Pazar på 1400-talet då Rådet i Republikken Ragusa sendte ein konsul til byen. Dette vitnar om at byen då alt truleg var utvikla med vegar til Dubrovnik, Niš, Sofia, Konstantinopel, Salonica (Thessaloníki), Sarajevo, Beograd og Budapest. Mange forfattarar skreiv om Novi Pazar og Evliya Celebi noterte at han var ein av dei største byane på Balkan på 1600-talet.
Byen var sete for Novibazar Sanjak under Det osmanske riket frå 1400-talet til 1900-talet.
Øvre Årdal
Øvre Årdal er ein industristad i Årdal kommune i Vestland. Tettstaden har og ligg ved nordaustre enden av Årdalsvatnet, ved utlaupet til Utla, tolv kilometers køyring frå Årdalstangen.
Mut i Tyrkia
Mut er ein by og eit distrikt i provinsen Mersin i Tyrkia. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
Mut er eit landleg distrikt ved foten av Sertavul-passet langs vegen over Taurusfjella frå Ankara og Konya til kysten av Middelhavet ved Anamur eller Silifke. Mut er kjend for ein spesiell variant av aprikosen, og ein statue av ei jente som ber ei korg med desse aprikosane står ved inngangen til byen.
Området har vore busett sidan hettittane var her, kring 2000 fvt. og vart sidan ein del av Kilikia.
Roatán
Roatán er ei øy i Islas de la Bahía-departmentet i Honduras. Roatán er den største av øyene i øygruppa Islas de la Bahía, og er 60 km lang og mindre enn 8 km brei på det breiaste. Ho ligg mellom dei to øyene Útila og Guanaja. Namnet er også blitt skrive «Ruatan» og «Rattan».
Selskapet for Grimstad Bys Vel
Selskapet for Grimstad Bys Vel, også kalla Grimstad byselskap, er ein ideell organisasjon som har som formål å gjera Grimstad til ein triveleg og grøn by.
Roatán
Øya består av to kommunar, Jose Santos Guardiola (oppkalla etter ein tidlegare president av Honduras) i aust og Roatán i vest, som også inkluderer øygruppa Cayos Cochinos. Den største busetnaden på Rotán er Coxen Hole, som er den viktigste busetnaden i kommunen Roatán. Andre landsbyar er French Harbour, West End og Oak Ridge (som er den viktigste busetnaden i kommunen Jose Santos Guardiola).
Selskapet for Grimstad Bys Vel
Vedtektene for selskapet slår fast at det skal verka for å gjera byen vakrare ved å sørga for og vedlikehald parkar, plantar, bygningar og utsmykking i byen.
Roatán
Roatán ligg ved det mesoamerikanske barriererevet, det største barriererevet i Det karibiske havet og det nest største i verda etter Great Barrier Reef i Australia.
Selskapet for Grimstad Bys Vel
Selskapet blei stifta i 1922 av innbyggjarar i byen, med Karl Olaus Knutson eller «kemner Knutson» som ein viktig pådrivar. Det har mellom anna støtta Ibsenhuset og Grimstad Bymuseum.
Roatán
Turisme er den viktigaste inntektskjelda i Roatán. Fiske er også ei viktig inntektskjelde på øya.
Selskapet for Grimstad Bys Vel
Byselskapet eig også mykje av skjergarden ved Grimstad, og har lagt øyene og holmane ut til friområde.
Kognitiv metaforteori
Kognitiv metaforteori er metaforteorien som er utvikla innanfor kognitiv lingvistikk, og teorien blei fyrst presentert av dei amerikanske forskarane George Lakoff (lingvist; 1941-) og Mark Johnson (filosof; 1949-) i boka Metaphors We Live By (1980). Nedanfor fylgjer ein gjennomgang av nokre hovudpunkt i kognitiv metaforteori.
Metaforiske uttrykk og konseptuelle metaforar
Ein hovudtese i denne teorien er at metafor ikkje er eit språkleg fenomen, men eit mentalt fenomen, og for å understreke dette perspektivet, nyttar ein nemninga konseptuell metafor. Ein konseptuell metafor er ein særskild måte å tenkje på. Når dei fulfulde-talande i Maasina i Mali nyttar det som opphavleg er "hestenemningar", for å snakke om sykkelen, har dei jamført sykkelen med hesten og "oppdaga" eller etablert parallellar mellom dei to fenomena. Dei har etablert den konseptuelle metaforen SYKKELEN ER EIN HEST. På grunnlag av denne konseptuelle metaforen har dei fulfulde-talande skapa fleire språklege metaforiske uttrykk. Puccel tyder ikkje lenger berre 'liten hest', men også 'sykkel'; koyngal tyder ikkje lenger berre 'fot, bein', men også 'hjul'.
Kjeldedomene og måldomene
I innleiiande er det ei skildringa av ein metaforisk bruk av verba svelgje og tyggje, og det står mellom anna: "Verbet svelgje er ført over frå eit bruksområde som gjeld det å føre mat ned i magen til eit bruksområde som gjeld det å føre idear inn hovudet." Desse "bruksområda" blir i kognitiv metaforteori kalla domene eller konseptuelle domene, det vil seie konseptuell (eller mental) representasjon av - eller kunnskap om - eit samanhengande røynsle-segment. Ein kunne òg seie ein samanhengande del av førestillingsverda vår. Kunnskapen vår om eting og melting utgjer eitt konseptuelt domene, kunnskapen vår om tenkjing og forståing utgjer eit anna. På same vis utgjer kunnskapen vår om hestar eit eige konseptuelt domene og kunnskapen vår om syklar eit anna. To konseptuelle domene er involverte i ein konseptuell metafor: eit kjeldedomene og eit måldomene, og dei kan definerast slik: I den konseptuelle metaforen SYKKELEN ER EIN HEST er EIN HEST kjeldedomenet og SYKKELEN måldomenet. Det er ein ålmenn regel at namnet på ein konseptuell metafor blir skrive med store bokstavar etter formelen X ER Y, der X = måldomenet og Y = kjeldedomenet, og ER uttrykkjer ein likskapsrelasjon. Dei metaforiske uttrykka med verba svelgje og tyggje nytta høvesvis i tydingane godta og tenkje over er baserte på den konseptuelle metaforen IDEAR ER MAT. Ofte er måldomenet meir abstrakt og komplekst enn kjeldedomenet, og det heng saman med eit ålment drag ved menneskeleg tenkjing: Vi forstår det abstrakte og komplekse på grunnlag av det konkrete og enkle. Eit anna døme er TID ER ROM - vi forstår det abstrakte tidsdomenet (måldomenet) ved hjelp av det meir konkrete romdomenet (kjeldedomenet), og snakkar om at tysdag kjem etter måndag og at han har mange år bak seg i politikken.
Ikkjespråklege metaforiske uttrykk
Det nemnde skiljet mellom konseptuell metafor og metaforisk uttrykk blir understreka av at metaforiske uttrykk ikkje treng å vere språklege. Ikkje-språklege metaforiske uttrykk finst det fleire typar av, mellom anna bilete (teikningar, målarstykke) og musikk. Teikninga til høgre er eit døme på det fyrste. Ho viser britiske politikarar som tvingar «Amerika», framstilt som ei indiansk kvinne, til å «svelgje» lover dei har vedteke. Teikninga byggjer på to konseptuelle metaforar, IDEAR ER MAT og EIT LAND ER EIN PERSON. Det siste er eit døme på den metafortypen som i klassisk retorikk går under namnet personskaping eller personifikasjon (av klassisk gresk προσωποποιία prosōpopoiá og latin prosopopoeia, fictiō persōnae eller persōnificātiō ), det at omgrep og ting blir framstilte som talande og handlande personar.
Statens Kunstakademi
Statens Kunstakademi var ein norsk utdanningsinstitusjon i Oslo for kunstmålarar og bilethoggarar. Akademiet vart oppretta i 1909 etter vedtak i Stortinget.
Akademiet var den høgste utdanningsinstitusjonen i Noreg for biletkunst. I byrjinga var det tre professorklassar, ein for teikning, ein for måleri og ein for bilethoggarkunst. Dei første professorane var målarane Christian Krohg og Halfdan Strøm, og bilethoggaren Gunnar Utsond.
Statens kunstakademi har halde til i mange ulike bygningar i Oslo, og har opp gjennom åra vore gjennom store struktuelle endringar.
I 1971 vart kunstakademiet høgskule. Frå 1996 har kunstakademiet vore ein del av Kunsthøgskolen i Oslo, og i 2005 vart det slege saman med Statens Håndverks- og Kunstindustriskole (SHKS) og gjekk inn i det nyoppretta Fakultet for Visuell Kunst. I dag gjev skulen tilbod om eit treårig bachelorprogram og eit toårig masterprogram, med fordjuping i måleri, fotografi, skulptur – installasjon – performance, digital kunst og kunstteori.
Legnano
Legnano er ein by i provinsen Milano i regionen Lombardia i Italia med om lag 55 000 innbyggjarar.
Han var åstad for nederlaget til keisar Fredrik I mot Det lombardiske forbundet i 1176 under slaget ved Legnano.
Miliés
Miliés (gresk Μηλιές) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Miliés inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sør-Pílio.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Miliés 3 085 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 640 innbyggjarar.
Klein Grünhorn
Klein Grünhorn er eit 3 913 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg nær Grünhorn, og på same ryggen ligg og Gross Fiescherhorn.
Äbeni Flue
Äbeni Flue (òg Ebnefluh) er eit 3 962 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen.
Geografi
Äbeni Flue dannar ein brei bergtopp, som mot nord fell med vekselvis steile bergveggar og isbrear over 2500 meter ned i Lauterbrunnental. Sørhenget er mykje bredekt og går slakt over i Aletschgletscher. Mot aust fører ei egg til Gletscherhorn, frå denne toppen går ei egg vidare til Jungfrau lenger nord. Sørvestover fører ei egg til Mittaghorn, Grosshorn og Breithorn. Mot sør, over Grosser Aletschfirn, ragar Aletschhorn med sin høge, breie nordvegg.
Klatresoge
Äbeni Flue vart klatra fyrste gongen den 27. august 1868 av Thomas L. M. Browne saman med Peter Bohren og Peter Schlegel. Dei fylgde det som i dag gjeld for normalvegen.
Normalvegen går over sørvestsida og søraustegga til topps. Utgangspunkt for ein topptur kan vere frå både Lötschenhütte Holandia eller Konkordiahütte. Om vinteren vert desse rutene ofte nytta av skigåarar, bergklivarar som tek turen til topps.
Nordveggen på Äbeni Flue er ein klassisk isvegg, og vert klatra relativt ofte. Han er i kring 900 meter høg, og har ein hellingsgrad på kring 50–55°. Veggen vert, trass i sine mange breglepper, rekna for å vere ganske trygg.
Platanlønn
Platanlønn (Acer pseudoplatanus) er ein art i lønnslekta med naturleg utbreiing i Sentral- og Sør-Europa, nord til Paris, og som har vore planta i Noreg som prydtre sidan midten av 1700-talet. Her er platanlønnen naturalisert både i barskog og lauvskog, og i rask spreiing, spesielt i kyst- og fjordstrok. Tilpassingsevna har ført til at artsdatabanken har ført platanlønnen opp på med svært høg økologisk risiko i fremmedartlista.
I følgje Alan Mitchells Trær i skog og hage var det romarane som introduserte platanlønnen til Sør-Europa.
Bård Vegar Solhjell
Bård Vegar Solhjell er ein norsk politikar i Sosialistisk Venstreparti. Han var i to periodar statsråd i Jens Stoltenbergs andre regjering og han har vore stortingsrepresentant for Akershus sidan 2009. Han kunngjorde 1. juni 2016 at han vil trekke seg frå politikken og ikkje søke attval i 2017.
Platanlønn
Platanlønnen har vid, kuppelforma krone, i Noreg vert han opp til 20 m høg. Med blad virkar treet mørkt og tett. Kvistene er snaue, blada er håra, blågrøne med eit raudskjær på undersida. Blada har fem lappar med grov, ujamn sagtakking. Lappane er buttare enn hos spisslønn, men flikane mellom lappane er spissare enn hos spisslønnen. Platanlønnen blomstrar med hengande klasar litt etter lauvsprett. Han set karateristiske frø med to vengar som lett spreier seg med vinden. Vinkelen mellom frøvengene er spiss. Ungplantane toler godt å vekse i skygge, slik kan platanlønnen lett etablere seg i annan lauvskog.
Urin
Urin, uformelt piss eller tiss, er ei avfallsvæske som blir skild ut i nyrene og samla opp i urinblæra, for deretter å førast ut av kroppen via urinrøyret. Det er ei gjennomsiktig væske som kan vera fargelaus til oransjegul, men vanlegvis er svakt gulfarga. Væska er ei vassløysing med diverse avfallsstoff frå stoffskiftet (særleg urea), salt og andre organiske stoff (særleg nitrogensambindingar) som er komne til nyrene gjennom blod og vevsvæske.
Urin er i utgangspunktet nær steril og kan drikkast, til dømes i situasjonar med vassmangel der ein vil unngå dehydrering. I løpet av kort tid i luft vil det likevel veksa mange bakteriar i den næringsrike væska, og bryta ned næringsstoffa til mellom anna ammoniakk som gjev ein lett kjennbar stank. Dei fleste menneske ser derfor på væska som urein og ekkel.
Bård Vegar Solhjell
Bakgrunn
Solhjell er fødd i Kristiansand og oppvaksen i Naustdal i Sogn og Fjordane. Han er utdanna statsvitar frå Universitetet i Bergen og Universitetet i Oslo med fagkretsen sosiologi, samanliknande politikk og idéhistorie.
Urin
Medisinsk bruk
Innhaldet i urinen endrar seg i samband med fleire tilstandar, og ein kan derfor bruka han til å undersøka pasientar. Ulike fargar, botnfall eller blod i urinen er nokre symptom ein har brukt til å stilla diagnose med i lang tid, noko mellom anna den greske legepioneren Hippokrates skildra. Diabetes mellitus gjev sukker i urinen, medan svangerskap fører til hormon (som choriongonadotropin) i urinen som kan påvisast i svangeskapstestar.
Elva Lippe
Lippe er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre med ei lengd på 255 km. Ho har sitt utspring ved kanten av Teutoburger Wald i Bad Lippspringe nær byen Paderborn. Ho renn vestover gjennom Paderborn, Lippstadt og så nordover langs kanten av Ruhrområdet, gjennom byane Hamm, Lünen, Haltern og Dorsten. Elva munnar ut i Rhinen ved Wesel.
Bård Vegar Solhjell
Bakgrunn
Solhjell er ein habil sjakkspelar.
Urin
Medisinsk bruk
Urinterapi, der ein bruker urin medisinsk utvendig eller innvendig, er kjend frå fleire stader (særleg den indiske medisintradisjonen ayurveda), men er sjeldan i verdssamanheng.
Elva Lippe
På grunn av avløpsvatn frå industrien og oppretting av elveløpet var Lippe i ein økologisk fryktleg tilstand. For tida vert det gjort tiltak for å gjenopprette dyrelivet i elva.
Bård Vegar Solhjell
Sosialistisk Venstreparti
Solhjell var nestleiar i Sosialistisk Ungdom frå 1992 til 1994. Deretter vart han politisk rådgjevar for SVs stortingsgruppe. Han har vore sentralstyremedlem i Sosialistisk Venstreparti sidan 1999. Mellom 2001 og 2005 var han partisekretær i SV. Han vart vald til nestleiar i partiet 25. mars 2007. Valet skjedde under ei kampvotering på partiet sitt landsmøte, der Solhjell fikk 114 stemmer og motkandidaten Ingrid Fiskaa 90 stemmer. Då Kristin Halvorsen hausten 2011 kunngjorde at ho på partiet sitt landsmøte påfølgande vår ville gå av som partileiar, var Solhjell ein av tre som melde seg som kandidat til vervet. Han trakk seg etter kvart og overlet kampen om leiarvervet til Audun Lysbakken (som vart vald) og Heikki Holmås.
Elva Lippe
Området Lippe er kalla opp etter elva. Det var ein delstat i Det tysk-romerske riket og er i dag eit landkreis i Nordrhein-Westfalen.
Bård Vegar Solhjell
Storting og regjering
Ved danninga av Stoltenberg-regjeringa i 2005 vart Solhjell statssekretær ved statsministeren sitt kontor, og to år etter (hausten 2007) overtok han som kunnskapsminister.
Ved stortingsvalet 2009 vart Solhjell vald inn frå Akershus. Han gjekk like etter ut av regjeringa. På Stortinget var han 2. nestleiar i Utanriks- og forsvarskomiteen og parlamentarisk leiar for SV si gruppe.
Solhjell vart attvald til Stortinget ved valet i 2013 og var vanleg medlem av Utanriks- og forsvarskomiteen og nestleiar i SV sitt gruppestyre. Frå hausten 2014 var han også medlem av Kontroll- og konstitusjonskomiteen.
Åselistraumen bru
Åselistraumen bru er en bjelkebru som kryssar Åselistraumen i Bodø kommune i Nordland. Brua er 200 meter lang og har lengste spenn på 30 meter. Ho er ein del av Fylkesveg 17. Brua er kjend for å ha mykje sidevind.
Spisshalepetrell
Spisshalepetrell (Bulweria bulwerii) er ein mørk sjøfugl og den eine av to nolevande medlemmar av slekta Bulweria-petrellane i stormfuglfamilien. Han lever pantropisk pelagisk, hekkar på øyar i Stillehavet, i Nord-Atlanteren og på ei øy i Indiahavet. Han spreier seg vidt utover hav utanom hekketida.
Åselistraumen bru
Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Åselistraumen bru» henta frå Wikipedia på bokmål 12. mars 2008.
Spisshalepetrell
Skildring
Spisshalepetrellen er ein av dei minste og mest langhala petrellane, slank i kroppsforma, 26-29 centimeter i kroppslengd, veg rundt 100 gram. Vengene er særs lange og smale, vengespennet i området 63–73 cm. Fjørdrakta er nokså einsfarga mørksota brun, på oversida av vengene vil vengdekkarane syne eit litt lysare diagonalt felt, hovudet kan nokre gongar synest mørkast. Halen er kileforma, noko som har gjeve artsnamnet på norsk. Spisshalepetrellar kan nokre gonger forvekslast med brunnoddy.
Denne petrellen flyg lågt på søk etter føde og plukkar småfisk, blekksprut og litt krepsdyr frå overflata eller dei dukkar ned til to meters djupne. Dei kan beite om natta.
Spisshalepetrellen har hekkeplassar på Asorane, Kanariøyane, Madeira og Kapp Verde i Atlanteren, i Indiahavet på Round Island ved Mauritius. I Stillehavet finst hekkeplassar på langt fleire øyar mellom austkysten av Kina til Hawaii. Dei er kolonihekkarar og skjuler reirplassen i hòler i bakken, bergsprekker eller under vegetasjon. Kullet er på eitt egg som treng ca. 45 dagars rugetid, og ungane kan flyge først etter to månader. 50 dagar etter det igjen når ungane si maksimale kroppsvekt, ca 1,5 gonger vekta av vaksne fuglar.
Storleiken på populasjonen var estimert til mellom 0,5 og 1 million individ i 2004 og er trudd å vere stabil. Lengste kjente levealder er 24 år.
Hallingdalens historie
Trebandsverket Hallingdalens Historie vart forfatta av handelsmannen Tolleiv G. Myhre og utgjeve på eige forlag i 1920-åra. Boka vart skriven på riksmål og tok mål av seg til å gje att heile soga om Hallingdal frå tidleg historisk tid. Verket er ikkje rekna som nokon god kjelde, men syner stor lokalpatriotisk sans. I visse høve kan ein sjå at forfattaren har nytta lokale munnlege kjelder, og har arbeidd godt med biletmaterialet.
Boka er i dag rekna som ein kuriositet, og teiknar like mykje eit bilete av oppfatninga i tida, for ikkje å snakke om forfattaren sjølv, som av Hallingdal. Boka er mest etterretteleg på nær historie og lokale, munnlege forteljingar.
I bygdeboka Folk og fortid i Hol skriv Lars Reinton at boka er «interessant».
Aurdøla
Aurdøla (Vassfarelva, Strøslielva) er den nedre delen av Vassfarelva før ho renn saman med Urula. Frå myrområda rundt Buvatn renn ho som Vassfarelva, via fleire mindre innsjøar til Strøen, som av nokre vert rekna som øvste innsjø i sjølve Vassfaret, før ho kastar seg utover Høgfoss som Strøslielva. Lokalt i Hedalen vert gjerne den gamle fløtingsdammen rekna som starten på Vassfaret. Lengre ned renn elva rolegare ned mot Suluvatn, øvre og nedre Grunntjern og Nevlingen. Mellom Nevlingen og Aurdalsfjorden renn ho innom Skrukkefylla. Frå Aurdalsfjorden, eller Ardaln som han heiter lokalt, skifter ho igjen namn og heiter no Aurdøla til ho renn saman med Urula i Hedalen. Urula renn vidare til Sperillen.
I delar av elveløpet dannar elva fylkesgrense mellom Oppland og Buskerud.
Dronning Ragnhild Sigurdsdotter
Ragnhild Sigurdsdotter (Ragnhildr Sigurðardóttir) var gift med Halvdan Svarte. Ho var barn av Sigurd Hjort Helgesson (ca. 810 -) og Tyrne Haraldsdotter (ca. 822 -). Ho vart fødd om lag år 840, på Ringerike, og døydde om lag 858.
Linerle
Linerle (Motacilla alba) er ein fugl i slekta erler i familien erler og piplerker med grå eller linblå rygg - difor namnet - lyst bryst og svart på hovudet. Fuglen likar seg nær menneske og finst i heile landet. Han er ein trekkfugl som kjem til Noreg i mars–april.
Dronning Ragnhild Sigurdsdotter
Saman med Harald Svarte fekk ho Harald Hårfagre, om lag år 850.
Linerle
Utbreiing
Linerla hekkar i mesteparten av Eurasia så langt som til 75°N, sporadisk på Aust-Grønland, og manglar berre i ørkenar og i arktiske område der isotermen i juli går under 4 °C. Fuglen hekkar også i fjelltrakter i Marokko og det vestlege Alaska.
Thameslink
Thameslink er ei jarnbanelinje og eit tidlegare britisk selskap som dreiv denne linja fram til april 2006, då First Capital Connect overtok anbodet. Jarnbanestrekninga er på omkring 225 km, og går frå Bedford i nord til Brighton i sør via Snow Hill-tunnelen i London. Den tener også London Gatwick Airport og London Luton Airport. Thameslink-linja er eit viktig tilbod for pendlarar, og omkring 40 millionar passasjerar blir frakta kvart år. Etter anbodsendringa har det blitt vanlegare å referere til linja som First Capital Connect, i tråd med selskapet bak det nye anbodet. Stasjonane West Hampstead Thameslink og City Thameslink har førebels ikkje skifta namn.
Linerle
Utbreiing
Linerla er standfugl i dei mildare delane av utbreiingsområdet, som i Vest-Europa og Middelhavsområdet, og trekkfugl i storparten av utbreiingsområdet. Hekkepopulasjonen i det nordlege Europa overvintrar rundt om Middelhavet og i tropisk og subtropisk Afrika og dei asiatiske populasjonane overvintrar i Midtausten, India og Søraust-Asia. Også dei nordamerikanske hekkefuglane overvintrar i tropisk Asia.
Thameslink
Tunnelen linja kryssar London gjennom blei gjenopna i 1988 etter å ha vore stengd for passasjertrafikk i femti år. Den nordlege delen av Thameslink erstatta ei linje mellom Bedford og St Pancras stasjon, og blir køyrd på Midland jernbanelinje.
Linerle
Taksonomi
Linerla er ein av alle dei artane som Carl von Linné var først med å beskrive taksonomisk i det tiande opplaget av verket Systema Naturae, og arten har framleis same vitskaplege namn: Motacilla alba. Slektsnamnet er latin, men har ei uklar tyding. Artsnamnet alba er latin for kvit.
Dronning Ragnhild Sigurdsdotter
Snorre fortel i Heimskringla, i soga om Halvdan Svarte, om Ragnhild sin draum før Harald vart fødd:
«Dronning Ragnhild drøymde store draumar; det var ei klok kvinne. Ein av draumane hennar var det, at ho stod i hagen sin og tok ein torn or serken sin, og medan ho heldt i den, voks tornen slik, at de vart ein stor tein, so den eine enden naadde ned i bakken og røtte seg med det same, men den andre enden av treet nådde høgt upp i lufta. Deretter tykte ho treet var so stort, at ho knappast kunne sjå oppover det, og de var uhorveleg digert. Nedste luten av treet var raud som blod, men leggen oppetter var fager grøn, men greinene var snøkvite. De var mange store kvister på treet, somme lengre oppe, somme lenger nede. Greinene på treet var så store, at ho tykte dei breidde seg ut over heile Noreg og endå lenger..»
Draumen kan tolkast som eit varsel om sonen som skulle verta fødd. Den grøne stamma var eit teikn på eit blømande rike. Øvst var treet kvitt, noko som kunne tyda på at han ville verta gamal og kvithåra. Mange kvister og greiner på treet varsla om at han ville få mange avkom, som ville verta spreidd utover heile landet.
Linerle
Taksonomi
Linerla sine næraste slektningar i erleslekta Motacilla verkar å vere andre svartkvite erler som japanerle (Motacilla grandis), skjorerle (Motacilla madaraspatensis) og mekongerle (Motacilla samveasnae) der den siste tidlegare er handsama som underart til linerla. Data frå ein DNA-studie (Voelker, 2002) indikerer at linerla som art er polyfyletisk eller parafyletisk. Andre fylogenetiske studier som grunnar seg på mtDNA indikerer i staden at det er mykje genetisk fellesskap mellom underartane, noko som gir grunn for å beskrive komplekset som ein art.
Underartar
Linerla vert ofte delt i om lag ti takson med dei seks underartsgruppene alba, yarrellii, subpersonata, personata, lugens og alboides, der underartsgruppa alba omfattar flest underartar. alba-gruppa yarrellii-gruppa supersonata-gruppa personata-gruppa lugens-gruppa alboides-gruppa
Somme studier foreslår at det berre eksisterer to underartsgrupper: alboides-gruppa, med M. a. alboides, M. a. leucopsis og M. a. personata; og alba-gruppa, med M. a. alba, M. a. yarrellii, M. a. baicalensis, M. a. ocularis, M. a. lugens og M. a. subpersonata.
Økologi
Eit typisk trekk hos linerla er den stendige vippinga med stjerten. Årsaka til denne åtferda er ikkje fastslegen. Forslag går ut på at vippinga skræmer opp insekt, eller at det gir signal til artsfrendar. Nyare studiar har gitt grunn til eit anna forslag: Det skal signalisere vaktsemd mot predatorar. Eit anna typisk trekk hos arten er at fuglane er trufaste mot både sommar- og vinterkvartera og vender attende ved same tidspunkt år etter år.
Biotop
Linerlene lever i ei mengd ulike biotopar, men vel helst opne stader, ofte i nærleiken av busetnad og vatn. Dei lever ikkje i ørkenar, men både i Marokko og det vestre Alaska hekkar dei i fjelltrakter. Fuglane vil helst ha snaue markar å leite mat på. I urbane miljø finn dei mat på grasplenar, asfalt og anna passande grunn. Om vårane er dei ofte å sjå på åkrar.
Thameslink
I sør blir det køyrt på to linjer. Den viktigaste går via London Bridge til East Croydon og så til Brighton. Den andre gjekk opphavleg via Elephant and Castle og Streatham til West Croydon, og så vidare til Guildford. Linja kryssa ei rekkje andre linjer, og då jarnbanen i Storbritannia blei privatisert blei den stadig vanskelegare å drive. Den blei derfor omkring 1994 kutta ned slik at endestasjonen blei West Croydon. Omkring 1995 blei ruta endra, og Thameslink slutta å køyre til West Croydon. Ruta blei lagd om til Sutton, Wimbledon og Streatham. Frå sistnemnde stasjon blir ruta køyrd til Brighton over same spor som hovudruta.
Linerle
Hekking
Linerla er monogam og forsvarar territorium. Begge kjønna bygger reiret. Hannen startar bygginga, og hoa gjer reiret ferdig. Det skålforma reiret er lettvint bygd og sett saman av kvist, gras, blad og anna plantematerial, og også hår frå dyr. Reiret vert plassert i ei sprekk eller eit hol, tradisjonelt i ei elvebreidd eller liknande, men linerla tilpassar seg og plasserer også reiret i hol i murar, bruer, brygger, under takpanner og andre bygningar, og i blant på meir uvanlege stader. Hoa legg 3-8 egg, oftast 4-6. Egga er kremfarga, ofte med lett blågrøn eller turkis nyanse, og kraftig flekkete i raudbrunt. Egga måler i gjennomsnitt 21x15mm. Begge foreldra rugar, men hoa rugar ein større del av tida og fast om natta. Egga vert klekte etter 12 dagar, men i blant så seint som etter 16 dagar. Begge foreldra tek hand om ungane til dei er flygedyktige etter cirka 14 dagar, og etter det held dei fram og matar ungane i enda ei veke. Linerlene kan verte utsett for reirparasittisme frå gauken, men oftast skyr dei reiret om dei vert utsette for dette. Teorien er at linerla er for lita til å ta ut gaukegget og for kortnebba til å øydelegge det, noko som gjer at dei i staden rømer reiret.
Føde
Hovudføda består av insekt, først og fremst fluger og andre tovenger, saman med biller og augnestikkarar. Elles et linerlene små sniglar, mark og krepsdyr og larver. Linerlene er uvanlege i den forstand at dei et insekt året rundt også der dei er standfuglar. Ved ringmerking har ein funne at ho kan verte over seks år gamal.
Cinisello Balsamo
Cinisello Balsamo er ein by i provinsen Milano i regionen Lombardia i Italia. Han har om lag 75 000 innbyggjarar og ligg om lag 10 km nordaust for Milano.
Den noverande kommunen vart oppretta i 1928 då Cinisello og Balsamo vart slått saman.
Tee Productions
Diskografi
1997:
Warlocks - Top notch
N-Light-N (Son of Light) - Deep Green
1998:
Tommy Tee - Bonds, beats and beliefs
Warlocks - Mic knights
1999:
T.P Allstars - Norske byggeklosser
2000:
Diaz - 2050
Diverse artistar - Scandalnavia vol.1
2001:
Opaque - Gourmet Garbage
Warlocks - Afterlife
2002:
Gatas Parlament - Holdning over underholdning
Son of Light - The homecoming (a return to family values)
2003:
Diaz - Velkommen hjem, Andres
2004:
Tommy Tee - Back to work
Gatas Parlament - Fred, frihet og alt gratis
Ken Ring & Tommy Tee - To legender Utan penger
Tommy Tee - Tommy tycker om mej
Diaz - Jessheimfanden
Kausalitet
Kausalitet er eit omgrep som viser til årsakslova som seier at alt som skjer har ei årsak, og ingenting kan skje utan grunn.
Sjølv om denne uformelle tydinga er tilstrekkeleg til kvardagsbruk har den filosofiske analysen av kasualitet vist seg å vere vanskeleg. Filosofar har prøvd å forstå kausalitet og korleis ein best kan skildre omgrepet i tusenvis av år. I vestleg filosofi strekkjer diskusjonen seg minst tilbake til Aristoteles og temaet er framleis eit viktig emne i dagens filosofiartiklar. Sjølv om årsak og verknad vanlegvis er knytt til hendingar, er andre kandidatar prosessar, eigenskapar, variablar, faktum og sakstilstandar. Kva for nokre av desse som utgjer den riktige årsakssamanehengen og korleis ein best kan karakterisere eigenskapane til forholdet mellom dei, har ein enno ikkje funne eit universelt svar på og temaet vert framleis diskutert.
Den greske filosofen Levkippos formulerte det slik om lag 400 f.Kr.: «Ingenting skjer utan ein grunn, men alt skjer av nødvendigheit og som følgje av ei årsak.»
Døme
Døme på ein kasual relasjon:
Aiguille du Pissoir
Aiguille du Pissoir er ein fjelltopp i Mont Blanc-massivet på grensa mellom Sveits og Frankrike. Toppen er 3,439 meter over havet.
Han ligg like under Aiguille du Tour og i nærleiken av Aiguille Purtscheller (3 475 moh.)
Kjelder
Aiguille du Pissoir
Mobil
Mobil kan vera:
Screw-musikk
Historie
Screw-musikken vart kjend gjennom den amerikanske DJen Robert Earl «DJ Screw» Davis Jr. (1971–2000) frå Houston i Texas. Han sette saman mixteipar med kraftig nedsett tempo for å simulera effekten av rusmiddelet prometasin (også kjend som kodein og sizzurp).
Etter at DJ Screw døydde av slag i 2000, vart screw-musikken vidareført av DJar som m.a. Michael "5000" Watts, OG Ron C og Paul Wall. Nyleg har fenomenet òg funne innpass i amerikansk mainstream-rap, der artistar som Mike Jones, Paul Wall og Bun B har opplevd stor suksess med å blanda inn element av det i songane sine.
Hundre
Hundre (av norrønt hundrað), skrive 100 i titalsystemet, viser i moderne norsk til eit naturleg tal som ligg mellom 99 og 101. 100 er kvadratet av 10, skrive 102. I daglegtalen kan «hundre» også visa mindre spesifikt til eit stort tal.
Ordsoge
Talordet hundre viste før opplysingstida til talet 120. Dette blei seinare omdefinert til eit storhundre, medan 100 kunne kallast eit «smalt hundre» eller «tirøtt hundre».
Matematikk
100 er summen av dei første ni primtala og av fire ulike par av primtal (47 + 53, 17 + 83, 3 + 97, 41 + 59). Det er også summen av kvadratet til dei første fire naturlege tala (100 = 13 + 23 + 33 + 43). Det er eit Leyland-tal gjennom at 26 + 62 = 100.
27. februar
27. februar er den 58. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 307 dagar att av året (308 under skotår).