cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anne-Sophie Mutter
Liv
I 1985, då ho var 22, vart ho utnemnd til honorary fellow ved Royal Academy of Music i London, leiar for fakultetet for internasjonale fiolinstudium og i 1986 honorary member. I 1988 turnerte ho i Canada og USA, der ho spelte i Carnegie Hall for fyrste gong. I 1998 spelte ho inn dei komplette fiolinsonatene til Beethoven, akkompagnert av Lambert Orkis; desse vart kringkasta på fjernsyn i fleire land og gjevne ut på CD og DVD.
Privatliv
Anne-Sophie Mutter var gift med ein advokat, Detlef Wunderlich, frå 1989 til han døydde av kreft i 1995.
Ho vigde innspelinga si Vivaldi: The Four Seasons frå 1999 til hans minne. Paret hadde to barn, Arabella og Richard.
I 2002 gifte ho seg opp att med pianisten og dirigenten André Previn frå USA. Dei skilde lag i 2006.
Instrument
Mutter eig to Stradivarius-fiolinar: Emiliani frå 1703 og Lord Dunn-Raven Stradivarius frå 1710. Ho eig også ein Finnigan-Klaembt-fiolin frå 1999 og ein Regazzi frå 2005.
Repertoar
Medan Mutter har mange klassiske verk på repertoaret, er ho også kjend for framføringar av samtidsmusikk. Det er laga fleire stykke spesielt for henne eller tileigna henne, mellom anna Sur le même accord av Henri Dutilleux, Krzysztof Penderecki sin andre fiolinkonsert, Chain 2 og orkesterversjonen av Partita av Witold Lutosławski og Gesungene Zeit av Wolfgang Rihm. I august 2007 stod ho for urpremieren av Sofija Gubajdulina sin fiolinkonsert nummer 2 In tempus praesens.
Julehefte
Julehefte er publikasjonar som vert utgjeve og kjem i handelen til jul. Sidan julehefte vart vanlege, på slutten av 1800-talet har det kome hefte med om lag 800 ulike titlar og 20-30,000 ulike hefte. Mange av dei har vore svært ulike i utforming, innhald og kvalitet.
Frå kring 1880 vart det utgjeve norske litterære julehefte. Desse var fint forseggjorde, gjerne med fire fargar trykk på framsida.
Julehefta hadde ofte kunstvedlegg. Her var det ofte verk av kjende biletkunstnarar som vart trykte. Ein finn døme på kunst av: Erik Werenskiold, Hans Gude, Gerhard Munthe, Nikolai Astrup og Eilif Peterssen, og fleire.
Hefta vart gjerne utgjevne for å gi inntekt til lag og organisasjonar. Dei var ofte svært populære. I nokre tilfelle kom hefte i opplag på over 100 000. Nokre hefte kom berre eit år medan andre har vorte utgjevne i over hundre årgangar.
Julehefte møtte delvis motstand frå etablerte forfattar, som til dømes Rasmus Løland. Det vart hevda at godt lesestoff i hefte ville redusere bokkjøpet.
Hefte med kulturelt, religiøst og sosialt innhald
Det første julehefte som vart selt regelmessig i Noreg var det danske Juleroser. Det vart utgjeve første gong til jul i 1881 av bokhandlar Ernst Bojesen i København. Det vart utgjeve som eit felles nordisk julehefte med, etter kvart, like mykje stoff frå Danmark, Sverige og Noreg. Frå 1885 var det eigen redaktør for kvart av dei tre landa. Utgjevaren av Juleroser hadde det franske Paris-Murcie, frå 1879, som forbilde. I tillegg til å få dei fremste forfattarane til å skrive, overtok Bojesen ideen om eit eige kunstvedlegg med bidrag frå dei fremste kunstnarane.
Frå 1887 har det kome årlege julehefte i Noreg. Det året kom Folkebladet med eit julenummer. I fleire år frametter kom dette juleheftet. Utgjevarane la vekt på høg standar. Mange av dei kjendast norske forfattarane skreiv i Folkebladet sit julenummer. Jakob B. Bull var redaktør av Folkebladet. Til julenummeret 1889 skreiv han forteljinga om Vesleblakken. Utover første del av 1900-talet vart det problem med å få heftet lønsamt. Det var mykje grunna konkurranse frå dei danske hefta.
Det første sjølvstendige juleheftet som kom regelmessig, og som ikkje var knytt til noko blad eller tidsskrift var Juleblus. Det vart utgjeve i Kristiania av F. Beyer 1888–1896. Det har mange likskapar med Juleroser. I tillegg til kjende norske forfattarar er Tolstoj, Dostojevskij og Heine representert.
Det første heftet med kunstvedlegg var Juleaften som starta i 1893. I kvalitet og utforming låg det nær opp til Juleroser. Sjølv om fleire forlag og foreiningar prøvde seg som utgjevarar gjorde den dyre produksjonen at det vart slutt etter julenummeret 1904.
Andre hefte med kunstvedlegg var Jul (1898–1900), Jul i Norge (1905–1923), Julehelg, som forfattarforeiniga stod bak, (1912–1959), Norge julen 1914 og Julen, juleheftet til Riksmålsforbundet (1915-39).
Desse litterære julehefta med kunstvedlegg var med på å la folk over heile landet verte kjende med forfattarar og andre kunstnarar. Kunstvedlegga var for det meste teikningar og fargetrykk av måleri. Stundom kunne vedlegga vere fotografi eller notar.
I fleire av dei første hefta vart det lagt stor vekt på kvalitet. Dei vart då så dyre at mange ikkje såg seg råd til å kjøpe dei. Det gjorde at billegare hefte, dei såkalla «Folkelesnings»-julehefta, dukka opp. Sjølv om ein her og finn stoff av kjende forfattarar og kunstnarar, er det helst skribentar frå veke-pressa som dominerer. Mange forteljingar er omsette frå andre språk og er gjerne usignerte. Innhaldet har ofte svært lite med jul å gjere. Eit juledikt og eit par forteljingar høyrer med.
Ei typisk juleforteljing kan omtalast slik: Ho handlar om jula, om kjekke ungdomar, om forelsking, forholdet mor/son, sorg og glede, - og ei kristeleg avslutning. Det var ulike forlag som gav ut desse hefta. Eit forlag kunne kome med mange ulike hefte kvart år. I 1933 hadde til dømes Bladkompaniet 10 julehefte.
Kristne julehefte
Det var Norsk Luthersk Misjonssamband som start heftet Ved juletid i 1927. Trygve Bjerkrheim var redaktør frå 1932 til 1972. Juleheftet ber preg av den store litterære produksjonen hans. Til saman 85 artiklar, dikt og salmar har han signet. Ved juletid er eit av dei hefta som framleis kjem ut.
Det norske lutherske indremisjonsselskap sit første julehefte var Juleklokke. Første nummer kom truleg i 1894. Skribentar i heftet er misjonsselskapet sine eigne folk. I tillegg fin ein og etablerte forfattarar som Frimann Clasen og Theodor Caspari. Frå 1927 gav Indremisjonsselskapet ut Jul i hjemmet. Det var juleheftet til bladet For fattig og rik. Det vart og utgjeve julehefte i mange krinsar og folkehøgskular til Indremisjonsselskapet.
Ulike trussamfunn gav ut sine hefte. Metodistkyrkja gav ut Vor Julebog alt i 1895. Seinare fekk det namnet Julefryd. Mesteparten av stoffet er skrive av metodistkyrkja sine medarbeidarar. Av etablerte forfattarar skriv Johan Bojer og Vilhelm Krag. I 1912 skreiv Roald Amundsen artikkelen «Det norske flag plantet paa Sydpolen».
Kimer i klokker(1923–64) var katolikkane sit julehefte i Noreg. Det var eit fint og påkost hefte, og eit av dei få kristne julehefta mellom dei 67 som Kioskenes Ekspedition omsette til jul i 1925. I dette heftet var Sigrid Undset ein trufast skribent. Frå 1923, året før ho konverterte til katolisismen, og til ho døydde i 1948, har ho mest årvisse bidrag i bladet.
Mellom dei diakonale hefta merkjer Frelsesarmeen sit hefte, Krigsropets julenummer seg ut. Det starta i 1893 og kjem enno. Det er av dei julehefta som har vorte utgjeve i størst opplag.
Julehefte for ulike interesser
Særleg i første halvdel av 1900-talet kom det mange julehefte som representerte særinteresser. Dei ulike sportsblada som; Norsk Idrætsblad, Sport, Idræt, Sportsmanden og Idrætsliv hadde alle sine julehefte eller julenummer. Kvaliteten på desse var svært varierande.
Forskjellege yrkesgrupper hadde sine hefte. Etter 1910 hadde landbruket hefte som Bondens Jul (Ugeskrift for landbruk), Julaften på landet (Norsk landmandsblad), Jul i bygda og Norsk Småbrukerjul.
Mellom julehefta som har vorte utgjeve for folk på havet kan ein telje minst 20 titlar. Mellom desse er Signals julenummer, Redningsskøyta og Jul til sjøss.
Yrkesgrupper som journalistar, typografar, funksjonerer, postfolk, og tilsette i telefon, jernbane og bergverk, hadde og sine hefte.
Politiske hefte til jul var det for det meste arbeidarrørsla som stod bak. Frå 1907 til 1939 gav Arbeidarpartiet ut Arbeidets jul
Julehefte på nynorsk
Det nynorske Norsk Barneblad sit julehefte, Joletre, er eit av dei hefta som har kome i flest årgangar. Det starta i 1898. Først på 1900-talet var det nokre år det ikkje kom. (1901–05 og 1907). Det var mykje på grunn av dårleg økonomi i Norsk Barneblad. I Joletre finn vi salmar, dikt og forteljingar av kjende nynorskforfattarar. Bokmålsbrukarar, som Mikkel Fønhus, har og skrive. Teksten er då omsett til nynorsk. I 1921 skreiv den då 15 år gamle Haldis Moren si første forteljing. Otto Valstad, Jens R. Nilssen og Solveig Muren Sanden har laga mange av framsidene. Dei har og mange illustrasjonar inne i hefta. Namnet Joletre vart etter kvart endra til Juletre. I 1939 vart båe namna godkjende av poststyret. Då vart det sikra at ingen andre tok det namnet som ikkje stor på framsida i bruk. Eit år vart det teikna ein snøklatt over u-en i Juletre, slik at namnet kunne lesast både jul og jol.
I åra 1904-1907 gir J.M.Stenersen & co's Forlag ut Julekvelden, eit julehefte for vaksne på nynorsk. Halvdan Koht var redaktør. Det vart lagt vekt på solid kvalitet i arbeidet med heftet. Her og var det kjende personar som skreiv og teikna.
Andre nynorskhefte var: Julehøgtid, utgjeve av Umbodsmannalaget Trygd. Jol var julenummeret til For Bygd og By. Norsk jol vart frå 1924 utgjeve av Olaf Hanssen. Gula Tidend stod for salet. Seinare stod Lunde Forlag bak hefte. Frå 1940 stod Nynorsk Vekeblad, ved Hans Aarnes som utgjevar.
Mange lokale julehefte er på nynorsk.
Julehefte for born
I Danmark stod Ernst Bojesen bak utgjevinga av Børnenes juleroser frå 1884.. Han var utgjevar av Juleroser. Børnenes juleroser vart selt i Noreg. Seinare, truleg frå 1910, kom det ei norsk utgåve som heitte Barnas juleroser. Bak julehefta for born stod ofte kjende personar frå kulturlivet i Noreg. Moltke Moe var pådrivar for Julehilsen. I 1897 vart Nordahl Rolfsen redaktør. I Barnas julaften (1895–1904), var Jakob B. Bull redaktør. Seinare overtok Gabriel Scott jobben. Etter 1904 finn ein at Gabriel Scott skreiv i Børnetidendes Julebog, juleheftet til Børne-Tidende. Her skreiv han i 1910 forteljinga Graatass. I 1911 kom Graatass, av en skogskatt levnesløp. Desse to forteljingane slo han saman til boka Sølvfaks i 1912.
Norsk Luthersk Misjonssamband sit julehefte for born, Blåveisen, vart starta som søndagsskuleblad i 1882. I 1922 fekk det omslag og paginering, og vert rekna som julehefte.
Liksom Juletre, juleheftet til Norsk Barneblad, var Magnes julenummer lenge eit populært hefte. Det var IOGT sit barneblad. Juleheftet kom frå 1899–1987. I fleire år, frå 1931, kom det med utgåve både på bokmål og nynorsk.
Lokale julehefte
Lokale julehefte har ein funne over heile landet, i mange variantar og utgåver. Kanskje så mange som 400 juleheftetitlar kan reknast mellom desse. Mange har kome med berre eit nummer, medan andre kjem jul etter jul.
Distriktet hefte har tenkt å dekkje finn ein ofte nemnt i tittelen, slik som i Jul på Helgeland, Jul på Sunnmøre og Jol i Setesdal.
Dei lokale julehefta vert laga for «å få fram særdrag ved bygdelivet som held på å gå i gløymeboka, og å lage triveleg julelesnad for store og små», som det heiter i Jol i Åmli 1984.
Ein finn lokale julehefte både frå bygd og by. Frå kring 1900 merkte Bergen seg ut med mange julehefte. Om lag 15 ulike titlar dukka opp i tidsrommet 1898–1921. I Oslo har det kome lang færre. Dette truleg fordi dei fleste landsdekkjande hefta kjem ut her.
Dei fleste lokale hefta vert utgjevne av lag og organisasjonar. Lokallag av Noregs Ungdomslag og Noregs Mållag har gjeve ut dei fleste. Historelag er og flittige utgjevarar. Stundom kan det vere uklart om heftet er eit julehefte eller årbok for eit lag. I 1906 gav Troms fylke av Noregs Ungdomslag ut eit julehefte. Det ser ut til å vere det eldste ungdomslagsjulehefte. Det vanlege i lokale julehefte er at dei er prega av lokale skribentar og illustratørar. Sidan det meste av skrivinga og arbeidet elles er basert på dugnad, har det vore fleire kjende skribentar som har takka nei til å vere med.
Ein trugen skribent og illustratør i lokale hefte var Ander Moe-Rognhaug. I tillegg til nær 300 sjølvillustrerte dikt og forteljingar, har han måla kring 50 framsider. Ein finn arbeid av han i alle ungdomslagshefta frå Romsdal og nordover. Mest har han laga for Inntrønder-ungdommen. I Jul i Trøndelag sat han i skriftstyret i 27 år. Ein annan som skreiv mykje i ungdomslags-julehefta var forfattaren og skulemannen Bjarne Slapgard. Han skreiv og i kristne julehefte og i fråhalds-julehefta.
I tillegg til ungdomslag, mållag og historielag, er det lokale julehefte frå skular, idrettslag, vel-foreiningar, Lions-klubbar, forlag og privatpersonar.
Teikneseriar
I andre tiåret av 1900-talet dukka teikneseriar som julehefte opp. Knold og Tots overmand Mester Graa vert rekna som det første, regulære teikneseriejuleheftet. Det vart utgjeve i 1914. Heftet Knold og Tot i Skolen frå 1911 vart ikkje trykt som julehefte.
På 1920- og 30-talet auka talet på teikneseriejulehefte. Dei aller fleste av dei var av norsk opphav. Under andre verdskrigen auka etterspurnaden etter julehefte. Fleire teiknarar vart arbeidslause og såg på julehefta som ein måte å skaffe seg innkome på. I desse åra dukka mange av dei seinare klassiske teikneseriehefta opp, slike som Vangsgutane, Smørbukk, Ingeniør Knut Berg på eventyr og Tuss og Troll. Dei siste krigsåra fekk ein problem med å gi ut så mange hefte, grunna papirmangel.
Åra etter krigen var og gode år for julehefta. Øyvind Dybvad stod bak mange populære figurar, slik som Soldat 47, Peik og Bamsemann.
Etter at ein fekk fjernsynssendingar i Noreg, endra utvalet av julehefte seg. Det kom mange seriar basert på populære tv-seriar. Det vart fleire utanlandske og færre norske hefte. Berre dei best innarbeidde klarte seg i konkurransen. Med hefte som Pondus og Nemi har interessa for norske seriejulehefte vorte større att.
Økonomi
Ein viktig grunn for å utgi julehefte har vore å få inntekter. Særleg var det drivkrafta for forlaga som gav ut hefte. Organisasjonar og lag har og hatt mål om å få pengar i kassa, i tillegg til å gi merksemd til saka dei har stått for. Utsalsprisen på julehefta har variert mykje. Nokre satsa på dyre heft, som ikkje hadde så mange kjøparar. Billege hefte fekk ein selje fleire av. Rundt 1910 kosta til dømes dei billegast hefta 25 øre. Dei dyraste med kunst vedlegg kunne koste det 6-doble. Fram mot 1930 auka prisen på dei dyraste til 5 kr. Eit av dei dyraste var Journalistenes juletre. Det kosta 4,50 i 1930. For den prisen fekk ein i tillegg til juleheftet; eit notehefte og billettar til teater, travbane og fotballkamp. Hefta var nummererte, og kjøparen vart med i eit lotteri med dyre gevinstar. Ein kunne vinne både bil og hytte. Sjølv med så dyre gevinstar hadde Oslo Presseklubb eit overskot av julehefta på over 30 000 kr.
Ein viktig del av økonomien til julehefta var annonsar. Nokre hefte hadde svært mange annonsar. Snefok, som vart utgjeve for å gi pengar i byggjekassa til Det Norske Studentersamfunn hadde 60 annonsesider av 112. Annonsane speglar gjerne utgjevaren. Landbrukshefte annonserte for jordbruksreiskap, og dei på nynorsk annonsere for nynorske blad og skular.
Julehefta var viktige for mange forfattarar. Grunnen til at ein finn dei kjendaste skribentane og illustratørane i desse hefta er truleg dei gode honorara. Aasta Falkberget skriv at faren, Johan, våren 1922 la arbeidet med Den fjerde nattevakt til sides for å skrive for julehefta. Han fekk då opp til 500 kr for ei forteljing.
Stortorget i Oslo
Stortorget eller Stortorvet (som er det offisielle namnet) er eit torg i Oslo sentrum. Det har vore sentraltorget i byen frå 1736 da det tok over etter Christiania gamle torg. Kringom torget ligg mellom anna Oslo domkyrkje i nr. 1, Glasmagasinet i nr. 9 og Stortorvets Gjæstgiveri. Sistnemnde har ikkje adresse til sjølve torget, men til Grensen nr. 1.
Stortorget har vore møteplass for innbyggjarane i byen, handleplass og trafikknutepunkt og er blomstertorget i Oslo. Det var òg plassen for det såkalla Torgslaget 17. mai 1829 og er kjend for skulpturen av Kristian IV som blei avduka på staden i 1880.
Historie
Opparbeidinga av Stortorget kom i gang etter at bygginga av Vår Frelsers kyrkje - Oslo domkyrkje - hadde teke til i 1694. Kyrkja blei reist på ein liten fjellknaus mellom dåverande Store og Vesle Voldport, på austsida av det som seinare skulle bli Stortorget. Området låg utanfor vollane, med andre ord utanfor sjølve byen. Der torget ligg var ein stor vassdam og han vart først fylt att rundt 1700, to-tre år etter at Vår Frelsers kyrkje vart innvigd.
I 1696 hadde kong Kristian V gjeve løyve til at befolkninga kunne ta jord frå byvollen for «... at jevne Pladsen med omkring Kirken og Graven at udfylde.» På same tid som ein fylte att området blei vollane rivne ned.
I 1717 kom ei kongeleg forordning der ein fekk løyve til å fylle opp området med søppel frå byen attåt jord og stein. Plassen blei omtalt som ei sump. Fyrst opp mot 1735 stod torget relativt i stand og året etter blei Christiania marknad arrangert her for fyrste gong. Februar var fast marknadsmånad og arrangementet starta med at klokkene i domkyrkja ringde.
Mykje seinare, utpå 1800-talet, utvikla det seg slik at skulene i byen ikkje hadde undervisning dei dagane marknaden varte, universitetet hadde ikkje forelesningar og Høgsterett stansa forhandlingane for å kunne ta del i folkelivet.
Torget blei ikkje berre nytta under marknadsdagane. Allereie på midten av 1700-talet kom gardbrukarane frå omlandet til torget og selde varene sine fleire gonger i veka.
I 1756 blei det sett opp ein straffepåle på torget, ein gapestokk. Den offisielle byvekta var òg plassert på torget i tillegg til ein vasspost.
Etter kvart blei torget viktigare som trafikknutepunkt med hestedrosjer som det sentrale. På slutten av 1800-talet kom det fleire sporvognsruter og Ekebergbanen hadde endehaldeplassen i sentrum på Stortorget. Han bestod fram til 1960-talet.
Bygningar ved torget
Stortorget nummer 1 er som nemnt Oslo domkyrkje som blei reist i åra fram mot innviinga i 1697.
Nummer 2 blir kalla Koppgården og ligg på hjørnet i den smale husrekkja mellom Karl Johans gate og torget. Opphavleg låg det ein bygning frå siste del av 1700-talet her, den blei riven i samband med at garden blei reist for vinhandlar Herman Kopp i 1880. Bygningen er i nyrenessanse og er teikna av Wilhelm von Hanno. Bokhandelen Jacob Dybwad hadde butikk i fyrste etasje frå 1852 til 1986.
Nummer 3 ligg vegg-i-vegg med nummer 2 og er ein forretningsgard frå 1926 teikna av Morgenstierne & Eide. Garden blei oppført for Richard Andvord og hans papirfirma etter at den tidlegare bygningen på staden var offer for ein brann. Den tidlegare bygningen hadde vore reist i 1860 etter teikningar av Emil Victor Langlet og papirfirmaet Rich. Andvord hadde hatt lokale i bygningen sidan grunnlegginga i 1865.
Stortorget nummer 4 har òg adresse Karl Johans gate 13, den ligg ved sida av nummer 3. Bygningen har ein passasje mellom Stortorget og Karl Johansgate som går langsmed apotekoffisinet. Dette er ein forretningsgard frå 1896 teikna av Ove Ekman. Den er kjend for Svaneapoteket med sitt særeigne interiør i nyklassissisme. Apoteket har vore i bygningen sidan 1896, men vart lagt ned ved årsskiftet 2013/2014. Interiøret er eit freda kulturminne.
Nummer 5 blir ofte kalla Sandakergarden etter herreekviperinga som har hatt lokale i fyrste etasje. Dette er ein hjørnegard som ligg på hjørnet Karl Johans gate/Kongens gate. Dagens forretningsgard er i fem etasjar, er teikna av arkitekt Bernhard Steckmest og er frå 1898. På staden låg Store Voldport i åra 1624-1718. Etter at vollane blei riven fekk ein opp ei bygning her som blei nytta som vakt av militæret. Huset blei kalla Kortegarden, etter «Corps-de-garde». Kortegarden var òg brannvakta i byen inntil Brannvakta ved Kirkeristen var klar til bruk i 1856.
Nummer 7 ligg i den sørlege enden av torget tvers overfor domkyrkja og er eit moderne forretningsbygg ført opp for Christiania Bank og Kreditkasse i 1971. Bygningen er teikna av arkitekt Frithjof Stoud Platou og har fasadedekorasjon av Finn Christensen.
Her låg i ein tidlegare periode Stortorget nr. 6, 7 og 8. Nummer 6 var ein bygning i empire i tre etasjar som blei slått saman med Karl Johansgate 15 til eit kompleks i 1897. Samstundes som dei blei slått saman blei det gjort radikale endringar under leiing av arkitekt Henrik Nissen, den blei mellom anna utvida til fem etasjar. Etter samanslåiinga blei garden kalla Robsahmgarden. Denne bygningen brann ned i 1959.
Bileta under synar endringane på den sørlege delen av Stortorget.
Christiania Glasmagasin er eit kjøpesenter skipa i 1739 som har halde til på Stortorget frå 1862. Opphavleg låg det på Jernbanetorget og flytta til noverande plass på grunn av utbygginga av området rundt jernbanen ved Østbanen.
Heile rekkja utgjer Stortorget 9, 10 og 11. Da Christiania Glasmagasin flytta hit var det til den midtre bygningen, nummer 10.
Nummer 9, som ligg på hjørnet mot Møllergata, bestod då av eit lite hus kalla Simonsen på Torvet. Det er huset ein kan sjå på biletet frå 1865 over. Huset var ein kombinert bustad-og forretningsgard der Peter Simonsen hadde kolonial fram til 1897. Etter hans tid blei bygget rive og dei som eia garden fekk ført opp dagens bygning ved arkitekt Ove Ekman i 1898-99 og forretninga Simonsen på Torvet bestod her til 1935. Garden blei deretter innlemma i GlasMagasinet.
Bygningen der Christiania Glasmagasin flytta inn i 1862, nummer 10, hadde tidlegare vore postkontor. Garden var frå 1778 og hadde vore postkontoret i byen frå 1833. Dei fyrste åra var magasinet leigetakarar, men kjøpte garden nokre år seinare og endra da på fasaden. Bygget blei rive og i 1899 blei dagens bygning reist ved arkitekt Harald Olsen.
Den siste bygningen i rekkja, hjørnegarden mot Torggata, var nummer 11 og her låg Elephant-Apotheket som blei skipa i 1672. Apoteket låg på Stortorget frå 1847 til bygningen blei rive i 1972. Året etter starta oppføringa av den nyaste delen av Christiania Glasmagasin under leiing av arkitekt Frithjof Stoud Platou. Bygget blei ferdigstilt i 1974. Det er endra ved ei påbygging mot Linaaes gate i 1990 og arkitekten bak dette var Jan Digerud.
Nummer 12 var ei bygning inn mot Torggata, den blei lagt til nummer 11. Nummer 13 var Hasselgarden som no høyrer til i Torggata og har nummer 1.
Kunst
Stortorvet vart endra i 2018, og mellom anna utstyrt med nye, høge lysmaster i gamal stil.
Det står tre kunstverk på torget. Den eldste er statuen av kong Kristian IV der kongen peikar med høgre hand: «Her skal byen ligge!». Statuen er laga av bilethoggaren Carl Ludvig Jacobsen og støypt i bronse med sokkel hogd i granitt frå Grefsen. Den ble avduka 28. september 1880, og refererer seg til at det var denne kongen som grunnla Christiania ved å flytte byen frå Oslo på austsida av Bjørvika til området nord for Akershus festning. I avisene og under avdukinga var det kritikk mot at ein «dansk konge» fekk ei statue satt opp i byen.
På skrå overfor domkyrkja står ei fontene der Skule Vaksviks «Dyrefontene» er plassert. Skulpturen har to høns og ein hane på toppen. Den er frå 1955, laga i bronse og er betalt av Christiania Bank og Kreditkasse og Selskabet for Oslo Byes Vel.
Det siste tilskotet i form av utsmykking er ein vasskunst - «Vann i sten» - laga i raud granitt som eit stort basseng. Verket er av Anne-Marie Backer Mohr og Bjart Mohr og var eit resultat av ein nasjonal utsmykkingskonkurranse i 1985. Skulpturen er betalt av innsamla middel og tilskot frå Oslo kommune.
Tournai
Tournai (nederlandsk Doornik, latinsk Tornacum) er ein fransktalande kommune i Belgia, som ligg 85 kilometer sørvest for Brüssel, ved elva Schelde, i provinsen Hainaut og regionen Vallonien. Han har opp under 70 000 innbyggjarar.
Stortorget i Oslo
Fiat Lux!
Før statuen av kong Kristian IV vart sett opp på torget, stod det på nett same staden ein høg, firearma kandelaber av støypejern med fem gasslykter, kalla Fiat Lux! (Bli lys!) etter ein inskripsjon på sokkelen. Dette gatelyset var ei gåve til byen frå James Malam, skiparen av gassverket i Oslo, og vart tent fyrste gongen 8. januar 1848. For å gje plass til kongestatuen, vart denne innretninga flytt til Youngstorget, seinare til Olaf Ryes plass på Grünerløkka, og kassert under første verdskrigen som skrapjern
Tournai
Saman med Tongeren er Tournai den eldste byen i Belgia og byen har spelt ei viktig rolle for kulturhistoria i landet.
Sør-Preussen
Sør-Preussen (tysk Südpreußen; polsk Prusy Południowe) var ein provins i Kongedømet Preussen frå 1793 til 1807. Det vart oppretta frå dei annekterte områda etter den andre delinga av Polen og inkluderte regionane Stor-Polen og Masovia. Hovudstaden i provinsen var Warszawa, som vart lagt til i 1795 etter den tredje delinga. Han vart derimot administrert av Generaldirektoratet (General-Direktorium) i Berlin. I 1806 hadde provinsen 1 503 508 innbyggjarar.
Tournai
Geografi
Området på 213,75 km² gjer han til den største kommunen i storleik i Belgia; han er òg den største i innbyggjartal i Vest-Hainaut. Distriktet Tournai består av dei tidlegare distrikta Ere, Saint-Maur, Orcq, Esplechin, Froyennes, Froidmont, Willemeau, Ramegnies-Chin, Templeuve, Chercq, Blandain, Hertain, Lamain, Marquain, Gaurain-Ramecroix, Havinnes, Beclers, Thimougies, Barry, Maulde, Vaulx, Vezon, Kain, Melles, Quartes, Rumillies, Mont-Saint-Aubert, Mourcourt og Warchin.
Sør-Preussen
Tyske kolonistar vart invitert til å slå seg ned i provinsen. Dei som slo seg ned i adelshusa vart kalla Hauländer, medan dei som slo seg ned på kongen sine landområde vart kalla Kolonisten.
Etter Napoleon Bonaparte sin siger i den fjerde koalisjonskrigen og det store polske opprøret i 1806 vart områdde Sør-Preussen ein del av Hertugdømet Warszawa, ein fransk klientstat etter Tilsit-traktatane i 1807. Etter Wienerkongressen i 1815, vart det delt mellom det prøyssiske storhertugdømet Posen og Kongress-Polen, ein del av Det russiske keisardømet.
Foramen ovale i hjartet
Foramen ovale (latin foramen ovale cordis, «rundt hol») er ein kanal mellom framkammera i hjarte i fostertida. Skiljeveggen mellom framkammera blir danna frå to veggar, septum primum og septum secundum, som veks inn parallelt, men på ulik tid i fosterutviklinga. I begge desse veggane blir det att eit hol. Desse hola overlappar ikkje, men dei dannar ein kanal. Blodet kan passera gjennom kanalen frå det høgre framkammeret til det venstre. Dette gjer at oksygenrikt blod frå morkaka som kjem opp gjennom nedre holvene blir leia tvers gjennom høgre framkammer, gjennom foramen ovale og inn i venstre framkammer. Derifrå går det gjennom venstre hjartekammer og livpulsåra til hovudet og hjernen. Denne mekanismen syter for at hjernen får så mykje oksygen og næring som mogeleg.
Ope foramen ovale
Det er trykkskilnaden mellom høgre og venstre framkammer som held kanalen open. Når trykket i høgre framkammer søkk etter fødselen legg den venstresidige flappen seg inntil den høgresidige veggen og kanalen blir lukka. Etter kvart veks han igjen, dette skjer normalt i fyrste leveår. Hos nokre skjer ikkje denne samanvaksinga og blod kan gå frå høgre til venstre dersom trykket på høgresida blir høgare enn på venstre. Dette kan skje ved t.d. ei hostekule, som får trykket i heile brysthola til å stige. Lungesjukdom som får trykket i lungekretsløpet til å stige er ein annan orsak. Manglande samanvaksing blir kalla persisterande foramen ovale (PFO). Det er usikkert kor vanleg dette er, men nokre kjelder seier at om lag 30 % av den vaksne befolkninga har PFO. Nokre reknar PFO med blant atrieseptumdefektane, dette gjer forståinga vanskeleg. Eit ope foramen ovale er eit normalt fenomen hos friske menneske, det er dessutan ein kanal og ikkje eit hol.
Dykkarsjuke
Atrieseptumdefektar, mellom dei PFO, gjev auka risiko for dykkarsjuke. Dette er fordi dykkarar kan ha inerte gassar som nitrogen og helium i blodet. Desse kan gå frå løyst form til bobler. Den einaste måten å få desse ut av kroppen er å ventilere gassen ut gjennom lungene. Dersom noko av blodet på veg gjennom høgresida av hjartet på veg til lungene går gjennom framkammerskiljeveggen er boblene i staden på veg ut i kroppen igjen.
Paradoksalt emboli
Venetromber (proppar i venene) er vanleg. Embolisering (lausriving av tromber) gjer vanlegvis at desse går til lungene og gjev lungeemboli. Er det eit hol i framkammer skiljeveggen kan desse klumpane av levra blod gå ut i kroppen i staden. Dei kan mellom anna gje slag i hjernen.
Migrene
De finst forsking som tydar på at lukking av eit ope foramen ovale kan ha effekt på somme typar migrene. Mekanismen er ukjend.
Aclens
Aclens  er ein kommune i distriktet Morges i kantonen Vaud. Kommunen har 464 innbyggjarar.
Aclens vart først nemnd i 1002 som Astlegus.
1138 Attica
1138 Attica er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. november 1929 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Sirenuse
Sirenuse er nokre øyar utanfor Amalfikysten i Italia, nær Positano og Capri. Namnet Sirenuse viser til sirenene som visstnok budde her. Øygruppa består av tre øyar, Gallo Lungo, La Castelluccia og La Rotonda. Nærare kysten ligg ei mindre fjerdeøy kalla Vetara.
Dei mest kjende av sirenene som skal ha budd her var Parthenope, Leucosie og Ligeia. Ei av dei spelte lyre, ei anna song og den tredje spelte fløyte. Dei vert nemnd av den greske geografen Strabon.
Hans Stabel
Hans Jacob Stabel var ein norsk prest og eidsvollsmann.
Stabel var fødd i Onsøy i Østfold, der faren var sokneprest. Sjølv vart han cand. theol. 1792, og personalkapellan heime i Onsøy. Frå 1799 var han residerande kapellan i Slidre i Oppland, til han i 1806 vart sokneprest i Sør-Aurdal i same fylket. I dette embetet vart han verande i seksten år, til han vart sokneprest i Kristiansand, 1822-25. Deretter sokneprest i Østre Toten frå 1825 til han døydde på prestegarden der i 1836.
Han hadde ikkje noko eige program for møtet på Eidsvoll. Men han hadde skrive under på Laurits Weidemanns grunnlovsforslag. Sentralt i dette forslaget stod den såkalla «innfødsretten», einast innfødde nordmenn skulle få embete. Til grunn for forslaget låg ei frykt for at storting og embetsverk skulle verte overteke av embetsmenn av utanlandsk opphav.
Vestlandspanel
Vestlandspanel, eller liggjande supanel, er ei gammal form for liggjande bordkleding, kjend heilt frå mellomalderen, tradisjonelt utført med telja (tilhogde) furubord.
Vestlandspanel bør om mogleg setjast med margsida ut, på god utlekting, minst 1 tomme. Dei nedste borda, som er mest utsette for regn og vass-sprut, bør vere av god kvalitet, det vil seie tettvaksne bord med mykje kjerneved. Øvst på veggen bør det vere utlufting for luftrommet bak kledinga.
Genki Nakayama
Genki Nakayama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Consadole Sapporo, Shonan Bellmare og Renofa Yamaguchi FC.
Ivar Eikrem
Ivar Kornelius Eikrem var ein norsk gardbrukar og politikar frå øya Gossa i dåverande Nord-Aukra herad. Han var ordførar 1945-47 i Nord-Aukra og representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1954-1965.
Eikrem var son til ein gardbrukar og fiskar. Han var sjølv fiskar og arbeidde på gard åra 1913 til 1923, bortsett frå eit år folkehøgskulekurs på Aukra i 1918. I 1923 reiste han til Nord-Amerika, der han var bygningsmann og gardsarbeidar i tre. Han vende heim i 1926, og tok i 1927 over farsgarden på Eikrem. Jamsides dreiv han også fiske.
Frå 1934 var Eikrem med i Nord-Aukra heradsstyre, til dess okkupasjonsmakta avvikla det i 1941. Etter fredsslutninga i 1945 var han med i det gjenoppretta heradsstyret til 1959. Han var 1945-47 ordførar og 1952-59 varaordførar i Nord-Aukra.
Hausten 1953 stod Eikrem på tredjeplass på Arbeidarpartiet si stortingsvalliste i Møre og Romsdal og kom inn på Stortinget med stor margin. Både i 1957 og 1961 fekk han fornya tillit hos veljarane i fylket. Alle tolv sesjonane på Tinget var han med i Sjøfarts- og fiskarkomiteen, og som sekretær i komiteen frå 21. november 1961.
Kjelder
Stortingsbiografi
Riksförbundet för sexuell upplysning
Arbeidet til RFSU kviler på tre rettar: retten til å vera, retten til å nyta og retten til å velja.
RFSU arbeider med opplysning, utdanning og opinionsdanning gjennom å arrangera kurs, konferansar, og delta i debattar. Dessutan driv RFSU eit omfattande internasjonalt arbeid saman med liknande organisasjonar i andre land.
RFSU sin klinikk i Stockholm arbeider med prevensjonsrettleiing, seksualrådgiving, samt seksuelt overførbare sjukdommar. Klinikken arbeider også med forsking og utdanning.
Kosuke Yatsuda
Kosuke Yatsuda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Sagan Tosu, FC Tokyo, Yokohama FC, Tokushima Vortis, SC Sagamihara og Avispa Fukuoka.
Riksförbundet för sexuell upplysning
RFSU er partipolitisk og religiøst uavhengig, men har røtene sine i radikal sosialisme.
Lina Fridén er forbundsordførar sidan 2023.
RFSU Norge AS
RFSU Norge AS vart skipa 1. juni 1973.
Dagleg leiar er Annika Jerveland.
Hardy-guttene
Oversyn
Familien Hardy bur i eit stort murhus med rhododendronhekk i hagen i Elm Street 23 i småbyen Bayport som ligg ved Barmetbukta litt utanfor New York med 50 000 innbyggjarar. Familien Hardy vert framstilt som velståande samanlikna med familiane til kameratane. Elm street 23 ligg på hjørnet mellom Elm Street og High Street. D.v.s i enden av gata. Truleg ligg Bayport i området New Jersey-Virginia. Hovudgata i Bayport er Strandvegen.Riksveg 10 fører nordover frå Bayport. Bayport ligg ved elva Willow River som renn ut i Barmetbukta. Merriamøya ligg ytterst i Barmetbukta. På den øya er det eit fyrtårn. Bayport er naboby til Gresham, Claymore og Southport. Southport er ein stor by ved Eagle Bay nokre mil frå Bayport. Telefonnummeret til familien Hardy er Bayport 6132. Bayport får drikkevatnet sitt i frå Tarnacbassenget og Tarnacelva, som ligg under Dauingfjell. (Hardy 27). Bayport Dagblad og Bayport Times er aviser i byen. Bayport Palassteater. Dvs. at det er ei teaterbygning i byen.
Originalversjonane av bøkene vart utgjevne i tidsrommet 1927—1979. Dei er skrivne under pseudonymet Franklin W. Dixon. Franklin W. Dixon er et kollektivpsevdonym brukt av ei rad ulike forfattarar som skreiv hardygut-romanar for Stratemeyer-forlaget. Den mest kjende skuggeforfattaren var Leslie McFarlane (1902-1977) som mellom 1927 og 1946 skreiv 19 av dei første 25 romanane i serien.
Det er sjeldan det er datoar i bøkene. Likevel er det enkelte spor for tidfesting. Handlinga går føre seg frå minst 1928 til 1968. I bok nummer åtte står det: «På toppen av siden sto det oktober 1917. Men det er jo elleve år siden ropte Frank». Altså er handlinga lagt til 1928. I bok 41 står det: «Hytta er over hundre år gammel. Vet dere hva som foregikk den gangen? La meg tenke meg om sa Joe. Det må ha vært i borgerkrigens tid». Altså har handlinga no kome fram til 1960-talet, men Joe og Frank Hardy er likevel ikkje meir enn 17 og 18 år gamle. I bok 43 står det om at amerikanarane sender raketter til månen. Handlinga må då vere lagt til tidlegast 1968, fordi USA hadde fyrste romferda dit med menneske ombord det året, men i bok 64 er det ein bil med kalesjetak. I bok 68 er det eit portrett av president Woodrow Wilson, som var president 1913-1921. Handlinga i den boka er lagt til etter 1958, fordi NASA er nemnt. I bok 70 er luftskipet Hindenburg nemnt. Hindenburgkatastrofen var i 1937, så dermed er handlinga i denne boka lagt til etter det. Bok 77 er delvis om statuene på Påskeøya og Thor Heyerdahl er nemnt fleire gongar. Dvs. at handlinga er lagt til etter 1957, fordi då kom boka hans om den ekspedisjonen ut. I dei siste bøkene har familien Hardy fått installert alarmsystem med elektroniske fotoceller. I bok 96 Hardyguttene og det mystiske kapprittet er det om eit sykkelløp- Bike Aid. Den boka kom i 1987, som er nokre år etter det musikalske Live Aid. Det kan tolkast som om hardybøkene kommenterer hendingar i samtida. I den boka er det også TV-apparat, videokassettar og monitorar. Lenge såg det ut som alle bøkene gjekk føre seg før 1970, men no på slutten, så har bøkene fått historier frå vår tid. Dei siste bøkene er også råare. I Giftige hemmeligheter er det skrive om eit drap i notida og forureining. Bok 99 i fangehullet. er om rollespel, som er ein moderne hobby.
Religion spelar liten rolle i forteljingane, men i bok 74 er historien om Noahs ark omtalt.
Dei fleste bøkene har handlinga lagt til fastlandet i USA, og då spesielt Bayport med omland, men det er handling frå mange av dei andre delstatane og utlandet også. Bok nummer 13 - Hardyguttene i Mexico - er fyrste gongen dei reiser til utlandet. Etterkvart som serien går framover, så vert det oftare reiser til utlandet. I Hardyguttene og rømlingen som forsvant og i Hardyguttene og det mystiske indianervåpen er dei tilbake i Mexico. Hardyguttene og skjelettgåten fører dei til Cuba og Puerto Rico, til Alaska og Canada i Hardyguttene og måneraketten. Til Canada igjen i Hardyguttene og runesteinmysteriet og i Hardyguttene i Demonens Hule. Hardyguttene og den mystiske karavane har handling frå Marokko. I Hardyguttene og spionen på flyrute 101 er dei for fyrste gong på reise til Europa, fordi skurken har eit slott i Skottland. I bok 47 Hardyguttene og mysteriet med blindpassasjeren er dei i Fransk Guiana. Bok 50 har handling frå Island. Bok 56 har ein god del av handlinga frå Brasil. Bok 58 om ein gamal hjelm fører dei til Hellas. Bok 60 har handling frå Hong Kong. I bok 64 er heile handlinga lagt til utlandet. Ho startar rett før landing (i London) i England, men har også scener frå Irland og Isle of Man. I bok 66 er dei i Sveits og Mexico. I bok 68 til Australia. I bok 75 på Kypros og i Egypt. Bok 77 fører dei til Chile, Påskeøya og Antarktis. Bok 80 har handling frå Vest-Tyskland. Bok 102 har handling frå Frankrike. Dei er også på oppdikta stadar.
Den første boka på norsk kom i 1950, med tittelen Hardyguttene og skatten i tårnet (The Tower Treasure).
Bøkene er truleg inspirasjonskjelde for nyare barne- og ungdomsbøker som bøkene om Pelle og Proffen av Ingvar Ambjørnsen.
Personar i bokserien
Frank Hardy har mørkt hår og brune auge. Er kraftig. Han er 16 år i dei fyrste bøkene, men 18 år i dei fleste av bøkene. I bok 36 er Frank 18 år. Spelar gitar. Begge brørne har flysertifikat for småfly. I tillegg til bil disponerer dei speedbåten Sporhund. Frank framstår som leiar for kameratgjengen. Allergisk mot kattar. (Bok 60). Begge brørne og vennane deira spelar amerikansk fotball. Frank framstår etterkvart som sjefen av dei to brødrene. 1.85 høg.
Joe Hardy har lyst hår og blå auge og er høg. Han er eitt år yngre og meir impulsiv enn broren. Spelar gitar. 1.83 høg. Fysisk sterk.
Chet Morton er ein venleg og hjarteleg gut, og den beste venen til Hardygutane. Han er tjukk og har fregner. Liten og lubben i fylgje bok 91. I bøkene har han gjerne forskjellige hobbyar som flettar seg inn i sakene Hardygutane arbeider med. Chet bur på ein bondegard i utkanten av Bayport. Faren hans er eigedomsmeklar. (Hardy 47). Chet er glad i mat, og ikkje minst i tante Gertrud sine kaker og paiar. I bok nummer 14 vert det opplyst at han er like gamal som Joe Hardy. På framsida av bok nummer 33 Hardyguttene og operasjon den gule fjær og bok 47 Hardyguttene og mysteriet med blindpassasjeren får vi sjå korleis han ser ut. Av og til forsnakkar han seg og røper løyndomar til skurkane. Fødd rundt 1.juli. Er ikkje med i bok 77- "Den stjålne stenguden" og i bok 102. Har ei tante Emma Morton, som eig eit hus i Maine.
Fenton Hardy er far til Frank og Joe. Han har lenge jobba saman med politiet i New York. Etterkvart har Fenton trekt seg attende til byen han vaks opp i. Den travle kystbyen Bayport. (I bok 33 er det eit mysterium på skulen, men årboka frå Fenton Hardy sitt avgangsår er fjerna). Han er i 50-årsalderen. Han er ofte bortreist, men kjem ofte og hjelper sønene i siste kapitelet. Likevel er det samanheng mellom hans saker og hardygutane sine saker. Er høg. Av og til engasjert av regjeringa til å løyse saker. Opptrer ofte i forkledning. Dreiv med friidrett på gymnaset, (stavhopp).
Laura Hardy, også kalla Mildred, er mor til Hardy-gutane. Likevel har ho ei meir anonym rolle enn tante Gertrude. Er skildra som lita med lyst krølla hår i dei tidlege bøkene. I seinare bøker er ho skildra som høg, slank og pen!. Blå auge.
Tante Gertrude Hardy er systera til Fenton Hardy, og Frank og Joe Hardy si tante. Ho meiner at gutane heller skal konsentrere seg om skulen i staden for å fange forbrytarar, men eigentleg er ho særs stolt av dei kvar gong dei oppklarer ei ny og spennande sak. Ho dukkar fyrst opp i bok nummer fire. Ivrig strikkar og kakebakar. Det vert opplyst, at ho er av ubestemmeleg alder, men sidan Fenton Hardy er ca 50 år, så er vel ho omtrent i same alder. I nokre bøker er ho på vitjing med andre slektningar, men ho bur stort sett saman med denne familien. Gertrude er høg, tynn og kantete. Har briller med stålkant. Myndig person. Gertrude er formann i Bayport historielag. Fødselsdag 25.august. Har rykte som den beste kokka i Bayport.
Ruth Hardy. Slektning av Hardyfamilien som bur i New Mexico. Det står ikkje noko i bok 28, der ho er med, om det er ho som har flytta dit eller om hardyfamilien ættar frå New Mexico. Side 15 i boka "Hardyguttene og den forgiftede pil" kallar Gertrude henne for kusine. Side 19 kallar Joe henne for tante Ruth. Viss Ruth er tanta til gutane, så må ho vere systera eller svigerinna til Fenton og Gertrude, så her er det noko feil.
Biff Hooper er ein god ven av Hardygutane. I dei tidlege bøkene kan det tyde på, at han er afroamerikanar. I ei av bøkene er handlinga lagt til New Orleans der bestefaren hans spelar i eit jazzorkester. I bok 52 og bok 54, så står det, at han er kraftig, høg og blond. Biff er god i sport. Eig hunden Sherlock, som er med i bok 54 og bok 60. I bok 67 har han hunden Tivoli, som han vann i ein konkurranse. Spelar bassgitar.
Iola Morton er syster til Chet Morton og venninna til Joe Hardy. Langt mørkt krølla hår og tynn. 16 år gammal.
Callie Shaw er Frank Hardys spesielle venninne. Blondt hår, brune auge og høg. Det er sjeldan det er andre ungjenter enn desse to med i bøkene. Er teikna på framsida av Hardyguttene og det onde varsel saman med Frank Hardy og Phil Cohen og på Hardyguttene og den store ufosvindelen saman med hardygutane og Fred Hawkins.
Tony Prito er ein ven av Hardygutane og plar hjelpe til med oppdrag og informasjon. Slekta hans er innvandrarar frå Italia. Eigar av båten Napoli. Av og til kan han ikkje vere med å hjelpe Hardygutane, fordi han må hjelpe faren, som har eit snikkarfirma. Han er som Frank Hardy 18 år gammal. Har mørke auge og mørkt hår. Spelar trommer.
Hurd Applegate er ein gammal frimerkesamlar som er med i nokre av sakene som Frank og Joe Hardy jobbar med. Han er med både i fyrste og i siste boka. Han bur i eit stort tårnhus saman med systera si. Bok 100 om sjørøvarskatten startar også der.
Jack Wayne. Pilot. Flyg småfly. Eig flyet Skyhappy Sal. Har ofte oppdrag med å frakte hardygutane eller Fenton Hardy rundt i USA. Flyfirmaet hans heiter Ace Air Service. Brunt hår og mager.
George Simons. Helikoptereigar i Bayport.
Sam Radley opptrer av og til som assistenten til Fenton Hardy. I bok 28 vert han kalla for Sam Bradley. Er gift med Ethel Radley. Dei har ikkje born. Dei bur i 17. etasje i ei blokk i sentrum av Bayport.
Jeff Kane. Ein av Fenton Hardy sine detektivassistentar.
Smuff politimann i Bayport.
Tyler Morton og Jim Kenyon er onklar til Chet Morton.
Elmer Hardy tremenning av Gertrude og Fenton Hardy.
Lance McKnight opptrer i bok 64 om heksedoktorens nøkkel. Namnet liknar på Leslie McFarlane, som er ein av forfattarane av bøkene.
Fru Cutler i bok 68 er kanskje den fyrste kvinnelege skurken i serien.
Vern Nelson. Fetteren til Iola og Chet Morton. Er frå Canada.
Bøker
Bøker utgjevne i Noreg:
Nr. 1, 1950 Norsk tittel: Hardyguttene og skatten i tårnet. Original tittel: The Tower Treasure.
Nr. 2, 1950. Norsk tittel: Hardyguttene på nye eventyr. Original tittel: The House on the Cliff.
Nr. 3, 1951. Norsk tittel: Hardyguttene på falskmyntnerjakt. Original tittel: The Secret of the old Mill.
Nr. 4, 1951. Norsk tittel: Hardyguttene på gangsterjakt. Original tittel: Missing Chums.
Nr. 5, 1951. Norsk tittel: Rødt lys for Hardyguttene. Original tittel: Hunting for Hidden Gold.
Nr. 6, 1951. Norsk tittel:Hardyguttene jager biltyvene. Original tittel: The Shore Road Mystery.
Nr. 7, 1952. Norsk tittel: Hardyguttene avslører huleboeren. Original tittel: The Secret of the Caves.
Nr. 8, 1952. Norsk tittel: Hardyguttene og den stjålne frimerkesamlingen. Original tittel: The Mystery of Cabin Island.
Nr. 10, 1952. Norsk tittel: Klokken slår tolv for Hardyguttene. Original tittel: What happened at Midnight.
Nr. 11, 1952. Norsk tittel: Hardyguttene og den mystiske klokke. Original tittel: While the Clock ticked.
Nr. 12, 1953. Norsk tittel: Hardyguttene på sporet. Original tittel: Footprints under the Window.
Nr. 13, 1953. Norsk tittel: Hardyguttene i Mexico. Original tittel: Mark on the Door.
Nr. 14, 1953. Norsk tittel: Siste stikk til Hardyguttene. Original tittel: The Hidden Harbor Mystery.