cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leticia
Nyare historie
Lite har skjedd i byen dei siste tjue åra. I 2003 kom president Álvaro Uribe til regionen og lytta til det folk i byen var opptatt av i 12 timar. Han gav lovnad om å bringe inn hjelp til Leticia sin nedgåande økonomi, inkludert det å byggje ein filial av ei vidgjeten colombiansk feriestadkjede, Decameron, for å tiltrekke seg turistar og til hjelp mot sosiale problem. Seint i 2004 vart eit hotell leigd ut til Decameron og har sidan brakt meir turisme til området. I dag er det tre flyselskap som flyg frå Bogota til Leticia kvar dag: Aero Republica, AIRES og SATENA.
Turismen i Leticia har oppsving, og byen er i dag han nest største turistmål for utlendingar etter Cartagena. Internasjonale studentar reiser til Leticia å lære spansk. I fritida kan studentar og vitjande nyte attraksjonane nær byen som Mundo Amazonico Ecological Park.
Klima
Leticia har eit tropisk regnskogklima med minimal skilnad i gjennomsnittleg høge og låge temperaturar gjennom året. Leticia har påviseleg våtare og tørrare månader, med mai som våtaste månaden med litt meir enn dobbelt så mykje nedbør som den tørraste månaden juli. Den gjennomsnittlege månadlege nedbørsmengda i byen er over 100 mm.
Folk
Majoriteten av folkesetnaden i Leticia har migrert frå andre stader. Det er ikkje openberre dominerande fraksjonar, men innvandrarar frå Bogotá, Medellín og Tolima-departementet er mest talrike. Få menneske frå Cali bur i Leticia. Ein betydeleg del av Leticia sin folkesetnad består av innfødde amerikanske urfolk, i motsetnad til mestisar eller caboclos. Den rådande trenden for folk er å flytte frå samfunn i fjerntliggjande landsbyar inn til byen for å finne betre livsvilkår.
Mat
Sjølv om innbyggjarane ofte et dei same rettane kvar veke, er eit breitt utval av mat tilgjengeleg i Leticia. Rettar som er spesifikke for kvar av regionane i Colombia blir laga her. Til dømes sancocho, ei mettande suppe med regionale variasjonar i ulike delar av Colombia. Men sjølv innanfor ein region, har kvar familie si eiga oppskrift. Matrettar i Leticia inkluderer påverknader frå brasiliansk og peruansk mattradisjon. Vanlege rettar i Leticia inkluderer elvefisk, lokalt kjøt, òg tidvis av vilt, ris, lokalt dyrka grønsaker og poteter. Måltida er vanlegvis kokte over ein vedfyrt omn i ei panne. Eit typisk sundagsmåltid kan bestå av grilla kjøt, steikt på provisoriske kolgrillar, servert med ris og kokebananar.
Sensorisk nervecelle
Sensoriske nerveceller (eller sanseceller) er nerveceller som tek imot og vidareforedlar sanseinformasjon frå syn, høyrsel, kjensler og liknande. Dei trer i kraft som følgje av sanseinntrykk, og sender projeksjonar av inntrykka til andre delar av nervesystemet i form av elektriske impulsar, før informasjonen blir ført vidare til hjernen eller ryggmergen. På ytterkanten av perifere sanseceller finn ein sansereseptorar. I komplekse organismar, som til dømes menneske, kan kraftig stimulering av desse reseptorane medføra eksitasjon, der ein elektrisk impuls blir skoten bortetter nervefiberen, frå det perifere nervesystemet til sentralnervesystemet. Dette kan ende med aktivering av motoriske nerveceller eller andre sensoriske nerveceller, som til dømes andre- eller tredjeordens nerveceller, eller begge. Motoriske nerveceller sender elektriske impulsar vidare frå hjernen og ryggmergen til musklar og kjertlar i kroppen. I mindre komplekse organismar, slik som nesledyr i slekta hydra, sender sansecellene data til motoriske nerveceller eller gangliar. Ulike reseptorar svarer på ulike stimuli.
Somatosensorisk system
Det somatosensoriske systemet dekkjer kjenslene av berøring, trykk, vibrasjon, varme, kulde og smerte, og gjev informasjon om posisjonen til lemmene.
Cellelekamane til dei somatosensoriske (afferente) nervefibra ligg fordelt i gangliar i heile ryggmergen. Desse nervecellene jobbar med å sende informasjon om kroppen til sentralnervesystemet. I spinalgangliane finn ein dei pseudounipolare nervecellene.
Mekanoreseptorar
Afferente fibrar er ofte innkapsla av spesialiserte reseptorar kjend som mekanoreseptorar. Desse medverkar til å justere fibra slik at dei kan svare på ulike former av somatisk stimuli. Dei minskar også fibra sin terskel for aksjonspotensiale, og aukar dimed sjansen for å skyte av garde impulsar i nærværet av stimuli.
Proprioseptorar er eit anna slag av mekanoreseptorar. Desse handsamar informasjon om kor lemmer og andre kroppsdelar oppheld seg i rommet.
Nosiseptorar handsamar informasjon om smerte og temperaturendringar. Den brennande kjensla som kjem av å ete chilipepar (som følgje av hovudingrediensen capsaicin) skuldast nosiseptorar. Det same gjer kuldekjensla frå kjemikaliane mentol og icillin, og attpåtil alle andre former av smerte.
Øydelagde eller dysfunksjonelle mekanoreseptorar kan føre til ulike lidingar:
Nirim
Nirim (hebraisk skrift נִירִים, tyder Enger) er ein kibbutz nordvest i Negev i Israel. Han ligg nær grensa til Gazastripa, kring 7 kilometer aust for Khan Yunis og høyrer til Eshkol regionale kommune. Kibbutzen har eit areal på 22 kvadratkilometer og eit folketal på kring 620.
Sensorisk nervecelle
Synssystem
Synssystemet er eit av dei mest komplekse sansesystema. Auga må først fange opp lys gjennom refraksjon. Deretter må lysenergien omformast til elektriske signal av fotoreseptorceller. Desse signala må justerast og kontrollerast av synaptiske vekselverknadar inni nervecellene i netthinna. Dei fem hovudgruppene av nerveceller i netthinna er fotoreseptorceller, bipolare celler, retinale ganglieceller, horisontale celler og amakrine celler.
Den grunnleggande krinsen i netthinna er samansett av ei kjede med tre nerveceller: ein fotoreseptor (anten ein tapp eller ein stav), ei bipolar celle og ei gangliecelle. Det fyrste aksjonspotensialet skjer i den retinale gangliecella. Dette er den mest beinveges ruta for å sende synsinformasjon til hjernen.
Nirim
Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i juni 1946 som ein del av Dei 11 punkta i Negev-planen, der ein ville busetje jødar i Negev, slik at ein seinare kunne legge krav på området som ein del av ein framtidig jødisk stat. Han vart kalla opp etter Nir-brigaden til Hashomer Hatzair ungdomsrørsle, og det var medlemmar frå denne rørsla som var med på å grunnleggje kibbutzen, opphavleg på ein stad kalla «Dangour», der kibbutzen Sufa i dag ligg. Ein av grunnleggjarane var Dan Zur, som vart ein av dei leiande landskapsarkitektane i Israel.
Sensorisk nervecelle
Synssystem
Forstyrringar eller forfall i sensoriske nerveceller kan føre til ulike synslidingar:
Nirim
Historie
Då den arabisk-israelske krigen i 1948 braut ut den 15. mai 1948, var kibbutzen den første jødiske busetnaden i Israel som vart angripen av den egyptiske hæren, i slaget ved Nirim. 39 personar forsvarte kibbutzen. Under slaget kom egyptarane 25 meter frå kibbutzen og åtte av forsvararane av kibbutzen vart drepen, før egyptarane trekte seg attende. Alle husa vart øydelagde i åtaket. Nirim vart verande ein utpost for Det israelske forsvaret (IDF) mot den egyptiske hæren gjennom krigen. Etter krigen ønskte IDF å ta over staden, på grunn av den strategiske plasseringa, medan innbyggjarane ønskte å flytte nordover, til området som får minst 200 millimeter nedbør i året, så kibbutzen vart flytta kring 15 km nordaust til den noverande plasseringa, like ved den eldgamle syngaoga i Horvot Maon.
Sensorisk nervecelle
Høyrselsystem
Høyrselssystemet jobbar med å omdanne trykkbølgjer frå vibrerande luftmolekyl til elektriske signal som kan tolkast av hjernen.
Nirim
Historie
Under Mapam-skilje i 1952, vart dei som støtta Moshe Sneh bannlyste frå kibbutzen. Fram til 1956 var han mål for Fedayeen-åtak frå Gazastripa.
Sensorisk nervecelle
Høyrselsystem
Denne mekanoelektriske transduksjonen er formidla av hårceller i øyret. Hårcellene kan anten hyperpolarisere eller depolarisere, avhengig av rørsla. Viss rørsla er retta mot dei høgste stereociliane (rørlege flimmerhår), så vil K+-kanalene opne seg. Dette fører til at K+ renn ut i cella og depolariserar ho. Depolariseringa fører til at Ca++-kanalane opnar seg og slepp ut ein nevrotransmitter i den afferente høyrselsnerva. Det finst to typar hårceller: indre og ytre. Dei indre hårcellene verkar som sansereseptorar, medan dei ytre hårcellene vanlegvis er forlengingar av efferente akson frå cellene i nucleus olivaris superior.
Forstyrringar i sansecellene i høyrselssystemet kan føre til ulike lidingar:
Nirim
Historie
Sidan 2000 har Nirim blitt råka av Qassam-rakettar avfyrte frå Gazastripa. Etter Israel sette i gang Operasjon Cast Lead, i januar 2009, vart dei fleste innbyggjarane i Nirim, og andre landsbyar nær Gazastripa, evakurerte. Dusinvis av familiar frå Nirim var i kibbutzen Mishmar HaEmek i Jezreeldalen i ein månad, fram til slutten av operasjonen.
Fylkesveg 149 i Rogaland
Fylkesveg 149 i Rogaland går mellom Tjemsland og Elgane i Hå kommune. Vegen er 3,4 km lang.
Protea
Protea er ei slekt av sørafrikanske blomsterplantar. Slekta har 115 artar. Dei blir nokre gonger kalla sugarbushes på engelsk og suikerbos på afrikaans.
Etymologi
Proteaslekta vart gitt namn i 1735 av Carl von Linné etter den greske guden Proteus som kunne endre si eiga form, ettersom plantane opptrer i eit rikt utval av former. Linné si slekt vart danna ved å slå saman eit rekkje slekter som tidlegare var blitt skildra av Herman Boerhaave, sjølv om akkurat kva for slekter av Boerhaave sine som var inkludert i Linnés Protea varierte i dei ulike publikasjonane til Linné.
Taksonomi
Proteaceae-familien som Protea er plassert i, er ein gammal familie. Forfedrane voks i Gondwana for 300 millionar år sidan. Proteaceae er delt i to underfamiliar: Proteoideae, hovudsakleg i det sørlege Afrika, og Grevilleoideae, konsentrert til Australia og Sør-Amerika og andre mindre delar av Gondwana som no er del av det austlege Asia. Afrika deler berre ei slekt med Madagaskar, medan Sør-Amerika og Australia har mange sams slekter — dette tyder på at dei vart skilt frå Afrika før dei vart skilt frå kvarande.
Utbreiing
Dei fleste artar av Protea finn ein sør for Limpopoelva. Men Protea kilimanjaro er å finne i Mount Kenya nasjonalpark. 92 % av alle artane finn ein berre i Cape floraregion som er eit smalt belte på den fjellrike kysten frå Clanwilliam til Grahamstown i Sør-Afrika. Den usedvanleg store artsvariasjonen som er typisk for regionen trur ein skuldast det varierte landskapet der plantepopulasjonar kan bli isolert frå kvarandre og over tid utvikle seg til eigne artar.
Botanikkhistorie
Plantar i proteaslekta vekte interessa til botanikarar som gjesta Kapp det gode håp på 1600-talet. Mange artar vart introduserte i Europa på 1700-talet og dei var spesielt populære blant botanikarar.
Klassifisering
Innanfor den store familien Proteaceae, er Protea medlemmer av underfamilien Proteoideae som har slekter som finst i det sørlege Afrika og Australia.
Artar
Etter det latinske namnet står det engelske.
Woodstock av Joni Mitchell
«Woodstock» er ein song om Woodstock Music and Art Festival i 1969.
Joni Mitchell skreiv songen ut frå det ho vart fortalt av den dåverande kjærasten hennar, Graham Nash. Ho hadde ikkje vore der sjølv, sidan manageren meinte det var meir nyttig for henne å spele på The Dick Cavett Show. Ho skreiv songen på eit hotellrom i New York City, og såg rapportar frå festivalen på fjernsyn. «Sidan eg ikkje fekk lov til å dra dit, gav deg meg ein intenst syn på Woodstock» fortalte ho i eit intervju kort tid etter. Songen vart seinare gjeven ut på albumet hennar, Ladies of the Canyon i 1970.
Originalversjonen til Mitchell har eit nakent og uforgløymeleg arrangement med solovokal, korvokal og Wurlitzer elektrisk piano, spelt av Mitchell aleine.
Songen vart seinare ein hit for Crosby, Stills, Nash og Young og Matthews Southern Comfort. Sistnemnde fekk ein førsteplass på den britiske singellista med songen i oktober 1970, medan CSNY nådde 11. plassen i USA. David Crosby sa i eit intervju i dokumentaren Joni Mitchell: Woman of Heart and Mind at Mitchell hadde fanga kjensla og viktigheita med Woodstock-festivalen betre enn nokon som hadde vore der.
Led Zeppelin nytta delar av teksten frå «Woodstock» i konsertutgåver av «Dazed and Confused» mellom 1973 og 1975.
Bòrd na Gàidhlig
Bòrd na Gàidhlig er eit offisielt språkråd for det skotsk-gæliske språket i Skottland. Det har base i Inverness og har som uttalt ynske at det skotsk-gæliske språket skal snakkast breitt og vidt.
Om Bòrd na Gàidhlig
Bòrd na Gàidhlig vart gjort til ein offentleg instans etter eit språkvedtak i det skotske parlamentet. Dette vedtaket er kjend som the Gaelic Language (Scotland) Act 2005, og tredte i kraft i februar 2006.
Vedtaket gav tre klåre mål for verksemda til Bòrd na Gàidhlig:
Styreleiaren og medlemmene i Bòrd na Gàidhlig vart utnemnde av dei skotske ministrane i januar 2006. Rådet har no elleve medlemmer i alt, inkludert formannen. Bòrd na Gàidhlig får aktiv pengestønad frå det skotske parlamentet og må underretta parlamentet om verksemda si. I tillegg til parlamentet samarbeider Bòrd na Gàidhlig med andre gæliske språkorganisasjonar og innbyggjarane i Skottland.
Arbeid
I april 2010 godkjende dei skotske ministrane ein handlingsplan for å auka talet på språkbrukarar i Skottland. Planen har fått namnet Ginealach Ùr na Gàidhlig og tek særleg sikte på å undervisa førskuleborn og å gje støtte til foreldra deira. I tillegg tek planen sikte på å få fleire vaksne til å vilja læra seg skotsk-gælisk, samt å skaffa fleire lærarar som kan undervisa i språket.
Horst Köppel
Horst Köppel er ein tidlegare tysk fotballspelar.
Matfisk
Matfisk er fisk ein bruker som næringsmiddel for menneske. Ein har fanga og ete fisk under heile historia til menneskja. Ein som har som yrke å fanga fisk blir kalla fiskar. Å halda levande fisk for seinare bruk blir kalla låssetting. Ein kan og driva oppdrett av matfisk ved foring i eit område der ein kan henta ut fisken når han skal brukast til mat.
Fisk er blant dei viktigaste næringsmidla på jorda, særleg på Grønland, der størstedelen av kosten består av fisk. Fisken i havet krev ikkje nokre former for passing eller røkt. I nyare tid har det likevel blitt vanleg med fiskeoppdrett i større skala, særleg av rovfiskar som laks, mellom anna i Noreg og Søraust-Asia, samtidig som sjøar og hav er blitt ramma av utfisking.
Fisk er hovudføde for mange menneske og dyr. Han kan vera skadeleg om han har høgt innhald av miljøgifter eller er blitt lagra feil. Mellom anna kan visse stoff i gjellene konverterast til thiaminase, eit enzym som øydelegg B-vitamin i kroppen, ved feil (for varm) lagring. Dette kan føra til alvorleg og døydeleg akutt B-vitaminmangel.
Fylkesveg 149
Fylkesveg 149 finst i fleire fylke i Noreg:
Vittjärv
Vittjärv er ein tettstad i Bodens kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 429 innbyggjarar.
Matfisk
Matlaging
Matfisk blir ofte delt inn feit og mager fisk. Skilnaden i feittinnhaldet påverkar både næringsinnhald, smak og tillagingsmåte. Feit fisk inneheld store mengder omega 3-feittsyrer som eikosapentaensyre (EPA) og dokosaheksaensyre (DHA), men kan òg lagra større mengder miljøgifter som dioksin og polyklorerte bifenyl.
Fisk kan innehalda parasittar. Desse døyr ved oppvarming (minst 60 grader i eit minutt) og ved djupfrysing i fleire døgn. Oppdrettslaks er vanlegvis parasittfri.
Feit fisk
Feit fisk er kjenneteikna av med høgt feittinnhald. Døme på feite fiskeartar er:
Mager fisk
Mager fisk har lågt feittinnhald. Døme på magre fiskeartar er:
Oppdrett
Nokre døme på vanlege oppdrettsfiskar:
Versyster
Versyster (norrønt versystir), svigerinne eller svigersyster (sviger- er frå tysk) er i høve til ein person
Tilsvarande har ein ordet verbror eller svoger om ein mann i tilsvarande slektskapstilhøve.
Kokebok
Kokebok er ei bok som inneheld oppskrifter på ulike matretter, og kan også ha bilde av dei og råd om korleis dei bør lagast.
Historie
Dei eldste kokebøkene kjem frå asiatiske land. Den eldste kjende kokeboka er indisk og heiter Vasavarajeyam. Ho er skriven på sanskrit og er rekna for å vera opp mot 3 500 år gammal.
Ei av dei eldste kjende kokebøkene frå mellomalderen blei skriven av Sayyar al-Warrāq frå Baghdadi på 900-talet, og inneheldt både matoppskrifter og dikt om mat.
Den første «moderne» europeiske kokeboka blei skriven rundt 1460 av renessanse-kokken Martino, med tittelen Libro de arte coqvinaria composto per lo egregio maestro martino coqvo olim del reverendiss monsignor camorlengo et patriarcha de aqvileia. Denne kokeboka er eit grunnlag for det moderne italienske kjøkkenet, og fortel mellom anna korleis ein lagar pasta. Martino blei snart gløymt, men ein annan romar, Platina, kopierte ein stor del av boka og fekk henne utgjeven i 1474 med tittelen 'Om sann nyting og velvere'. Kokeboka Libre del coch av katalanaren Robert de Nola er blant dei første trykte europeiske kokebøkene. Første kjende utgåve er frå 1520, men ho kan ha blitt utgjeven tidlegare. Teksten stammar frå før 1491, og blei truleg til kring 1470.
I Noreg
Dei første kokebøkene i Noreg var handskrifter. Eit døme på det er oppskifter som finst i boka med den lange tittelen: Familiestamrulle vedkommende Eliesonske, Ankerske, Colletske, Kiønigske m.m. familier – fra slutningen av 1600 – 1874 osv. Boka inneheld i tillegg til oppskrifter òg religiøse betraktninger, slektsopplysningar og vevoppskrifter. Mange av oppskriftene i boka blei prøvde ut i samband med Riksarkivet si markering av grunnlovjubileet i 2014.
Hanna Winsnes skreiv det som blir rekna som den første norske kokeboka, Lærebog i de forskellige grene af husholdningen. Ho kom ut i 1845, og inneheldt alt ei husmor hadde nytt av å vita om matlaging, slakting, husdyrstell og hagedyrking. Boka har kome i fjorten opplag.
City to City
City to City er eit studioalbum frå 1978 og det andre albumet til den skotske visesongaren Gerry Rafferty. Det var det første soloalbumet til Rafferty på seks år, og den første utgjevinga hans av noko slag sidan 1975 på grunn av tida hans i bandet Stealers Wheel og ei påfølgjande rettssak som hindra Rafferty i å gje ut nokre soloalbum dei neste tre åra. Albumet vart godt motteke og nådde første plassen på den amerikanske albumlista og selde til platinaplate, i tillegg til å nå sjetteplassen i Storbritannia, der det selde til gullplate. «Baker Street», «Right Down the Line» og «Home and Dry» vart hittar. «Baker Street» vert rekna som signaturlåten til Rafferty og i oktober 2010 hadde songen runda 5 millionar avspelingar på britisk radio.
Kokebok
I Noreg
Peter Chr. Asbjørnsen gav i 1864 ut kokeboka Fornuftigt Madstell under psevdonymet Clemens Bonifacius. Ho blei godt motteken, men utløyste den berømte «Grautstriden», der Eilert Sundt og Asbjørnsen var usamde om nytten av å bruka rått mjøl i ferdigkokt graut. Stor kokebok for større og mindre husholdninger av Henriette Schønberg Erken fekk stor utbreiing. Ho kom ut for fyrste gong i 1914 og deretter i stadig nye opplag. Denne kokeboka var revolusjonerande, i og med at ho sette kosthaldsverdiar og økonomi i fokus. Utgåva frå 1943 inneheld oppskrift på fuglsuppe, svineryggsuppe, makrell i watersaus, svenske kroppkakor, dronning Louise-pudding, kong Haakons kaffebrød og «mellemafskake» med deig av kardemomme, rosiner, hakka mandlar, nysilt mjølk og fire toppa teskeier bakepulver, fylt i blekkbokslok.
Den første kokeboka på nynorsk var Heimestell av Hulda Garborg, som kom i 1898. Dette var ei bok som retta seg mot «smaae hushald, helst paa lande».
City to City
Right Down the Line
«Right Down the Line» nådde 12. plassen på Billboard Hot 100 og låg fire veker på rad på toppen av Easy Listening-lista i USA i 1978, den einaste songen av Rafferty som nådde toppen av ei liste i USA.
Kokebok
I Noreg
Nokre av dei bestseljande kokebøkene i dag har forfattarar som Jamie Oliver, Bent Stiansen, Wenche Andersen, Arne Brimi, Ingrid Espelid Hovig og Andreas Viestad, altså i første rekkje personar som er blitt kjende gjennom TV og matspalter i andre media.
City to City
Home and Dry
«Home and Dry» var den tredje singelen frå albumet i USA, men kom ikkje ut i Storbritannia. Han nådde 28. plassen på Billboard Hot 100, som den tredje singelen hans på rad. B-sida var ein song frå City to City, «Mattie's Rag».
The Ark
«The Ark» vart gjeven ut på singel i Nederland og Tyskland i 1978. Den nederlandske versjonen hadde B-sida «Waiting for the Day» medan den tyske versjonen nytta «Whatever's Written In Your Heart». Begge B-sidene var frå albumet.
Whatever's Written in Your Heart
«Whatever's Written In Your Heart» var den einaste songen som vart gjeven ut som promosingel i Storbritannia i 1978. «Waiting for the Day» vart nytta som B-side.
Lister
Album Singel
Kjelder
''
Vittsjö
Vittsjö er ein tettstad i Hässleholms kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1 691 innbyggjarar.
Tante
Ei tante er systera eller versystera til far eller mor. Tilsvarande, men meir avgrensa tyding har orda faster (fars syster) eller moster.
Nemninga tante kan også bli bruka om kvinner som har ansvar for små born, til dømes barnehagetanter eller parktanter. Meir generelt kan nemninga bli bruka om ei eldre kvinne i høve til yngre menneske.
Nemningane tante, faster og moster vert ofte brukt som ein tittel framom namnet til ein person.
Ordsoge
Orda faster og moster er kortformer av 'farsyster' og 'morsyster' og har norsk opphav.
Kjelder
es:Anexo:Nomenclatura de parentesco en español
David Mitchell
David James Stuart Mitchell er ein britisk skodespelar, komikar og skribent. Han er eine halvparten av komikarduoen Mitchell og Webb, saman med Robert Webb.
Hayes Peak i Thiel Mountains
Hayes Peak er eit isolert fjell, 2060 moh, som stig opp av isen like sør for Bermel Escarpment i Thiel Mountains i Antarktis. Namnet vart foreslått av Peter Bermel og Arthur B. Ford, som var leiarane for ei gruppe frå US Geological Survey (USGS) som kartla Thiel Mountains i desse fjella i 1960–61. Fjellet vart kalla opp etter Philip T. Hayes, ein geolog i USGS i dei tørre dalane ved McMurdo Sound i løpet av 1958–59.
Ballester Point
Ballester Point (bulgarsk нос Балестер, ‘Nos Ballester’) er eit nes på sørsida av innløpet til Johnsons Dock og nordaustsida av innløpet til Española Cove på Hurd Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av selfangarar som opererte frå Johnsons Dock.
Det er kalla opp etter Antonio Ballester, ein doyen i det spanske antarktiskprosjektet.
Neset ligg 4,95 km sørvest for Ereby Point, 1,55 km sør for Hespérides Point og 7.6 km nord-nordaust for Miers Bluff.
Skytrain ishaug
Skytrain ishaug er ein stor, flataktig og halvøyliknande ishaug som strekkjer seg kring 80 km frå nærleiken av Meyer Hills i Heritage Range austover til Ronneisen i Antarktis.
Han vart kartlagt av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto frå USN, 1961–66 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter eit LC-47 Douglas Skytrain-fly, og mykje nytta til å frakte forsyningar til felten i Antarktis frå og med USN Operasjon Highjump i 1946–47 til seint i 1960-åra.
Michael Möllenbeck
Michael Möllenbeck var ein tysk tidlegare diskoskastar frå Wesel i Nordrhein-Westfalen. Han vann bronsemedaljen i øvinga ved VM 2001, EM 2002 og VM 2005. Möllenbeck sin personlege rekord på 67,64 meter er frå 2002.
Karriere
Möllenbeck sitt fyrste diskoskast over 65 meter kom i 1995-sesongen, lengst nådde han i Bremen med 65,78 meter. Året etter i Jena forbetra han sitt personbeste til 67,44 m. I VM-finalen 2001 i Edmonton kasta han heile 67,61 m og tok bronsen i øvinga. Den 8. juni 2002 i Dortmund presterte Möllenbcek sitt livs lengste kast då diskosen landa på 67,64 meter. Seinare i sesongen fekk han bronsen ved EM i München og han vart tysk meister for fyrste gong. Sidan vann han den tyske meisterskapen i øvinga både i 2004 og 2005. Under verdsmeisterskapen i 2005 sikra han seg bronsen, året etter vart han femtemann i europameisterskapen.
Möllenbeck la opp i 2009.
Carl Friedrich Lessing
Carl Friedrich Lessing var ein tysk målar, far til bilethoggaren Otto Lessing og brorsons son til Gotthold Efraim Lessing. Han måla både landskap og motiv frå historia.
Liv og gjerning
Lessing var mellom dei målarane som vart inspirert av den litterære retninga «Das junge Deutschland». Utøvarane uttrykte sine idear gjennom historiske emne, med mål om å syne mennesket sin strid for fridom, medvitne om krav til seder i samfunnskipnaden. Lessing måla mange historiemåleri basert på kjernepunkta i den litterære og kulturelle retninga. Fyrst kom Husittpreike (1836), seinare Jan Hus framfor konsilet (1842) og Jan Hus på bålet (1850). Deretter måla han bilete med motiv frå Martin Luther sitt liv, mellom dei Luther brenn bannbullen frå paven (1853). Takk vere desse måleria, som vart rosa for både monumentalitet og realisme, var Lessing ei tid mellom dei aller mest populære målarane i Tyskland. Forsvar av ein kyrkjegard under trettiårskrigen (1848), samt Forsvarar av eit fjellskar frå 1851 er andre av hans måleri som merker seg ut. I 1858 fekk Lessing stilling som museumsdirektør i Karlsruhe.
Historiemåleria hans har i dag hovudsakleg interesse som tidsdokument. Men som landskapsmålar står Lessing som ein av oppdagarane av det tyske landskapet og av tysk natur. I hans alvorlege og dystre Eifellandskap er naturkarakteren sedd djupt og stort. Nasjonalgalleriet i Oslo har eit Lessing-landskap frå 1859 i si eige; Landskap frå Rhintraktene.
Fylkesveg 150 i Rogaland
Fylkesveg 150 i Rogaland går mellom Ånestad og Ualand i Hå kommune. Vegen er 3,0 km lang.
Verbror
Verbror eller svoger er i høve til ein person
Tilsvarande har ein ordet versyster eller svigerinne.
Ordet «måg» kan ha denne tydinga, men kan også visa til ein sviger- eller verson.
Kjelder
Svärfamilj es:Anexo:Nomenclatura de parentesco en español Parentela
Vittskövle
Vittskövle er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige. I 2010 hadde tettstaden 235 innbyggjarar.
Into the Great Wide Open
I musikkvideoen for tittelsongen spelte Johnny Depp, som hadde flytta til Los Angeles som tenåring, i tillegg til Gabrielle Anwar, Faye Dunaway, og Matt LeBlanc.
Mottaking
Into the Great Wide Open fekk gode kritikkar av musikkpressa. Dave DiMartino skreiv om albumet for Entertainment Weekly og sa at albumet var det næraste «klassiske» albumet Petty og bandet hadde laga på 15 år, og sa at albumet var eit gjenhøyr med dei to første albuma. Han meinte dette i stor grad var på grunn av Jeff Lynne og at songane er betre enn dei på Full Moon Fever. Rolling Stone-journalisten Parke Puterbaugh kalla albumet ei blanding mellom Full Moon Fever og Damn the Torpedoes, og sa at det hadde dei beste tekstane til Petty og at det var mykje betre enn Let Me Up (I've Had Enough). Stephen Thomas Erlewine i AllMusic var mindre imponert og sa at Into the Great Wide Open var for likt Full Moon Fever. Han sa at albumet var «behageleg» men ikkje hans beste.
Teddybjørn
Teddybjørn eller bamse er eit mjukt leiketøy som førestiller ein bjørn. Det blei utvikla ved byrjinga av 1900-talet, med to omtrentleg samtidige opphavsstader: Leiketøyprodusenten Morris Michtom i USA og Richard Steiff, som arbeidde for verksemda til tanta si Margarete Steiff, i Tyskland. Teddy-namnet er avleidd frå det til den amerikanske presidenten Theodore Roosevelt. Teddybjørnar blei populære leiker for barn som opptredde i soger, songar og filmar.
Soge
Theodore Roosevelt hadde tilfeldigvis vore innblanda i ei jakthistorie med ein bjørn i 1902. Han nekta å skyta ein bjørn som andre hadde fanga for han. Karikaturteiknarar elska å framstilla hendinga, og då dei fyrste teddybjørnane blei lagt ut for sal i USA blei dei kalla Teddy's Bear etter presidenten. Dette blei etterkvart til Teddy bear, eller teddybjørn på norsk.
Lunds Tivoli er det selskapet som deler ut flest teddybjørnar i året i Noreg. Lunds Tivoli blei skipa i 1895, og var ein av dei fyrste importørane av bamsar til Noreg.
Teddybjørnar i kulturen
Teddybjørnar har inspirert songar, forteljingar og andre medium, mellom anna:
Mads Gilbert
Mads Fredrik Gilbert er ein norsk lege og politikar for Raudt. Han er spesialist i anestesiologi og klinikkoverlege ved Akuttmedisinsk klinikk ved Universitetssjukehuset Nord-Noreg (UNN). Han har vore professor II i akuttmedisin ved Universitetet i Tromsø sidan 1995.
Gilbert har i lang tid vore engasjert i solidaritetsarbeid i Palestina, og har ei rekkje gonger vore i legeteneste i området. Han vart internasjonalt kjent under Gaza-krigen, då han og legekollegaen Erik Fosse greidde å koma inn i Gaza og dermed var dei einaste vestlege vitna til krigshandlingane. Dei vart i det sambandet intervjua av TV-kanalar som BBC, CNN, ABC og Al Jazeera. Hausten 2009 gav dei ut boka Øyne i Gaza og i 2014 Natt i Gaza.
I 2013 vart han tildelt St. Olavs Orden.
Bakgrunn
Gilbert voks opp på Majorstua og Lambertseter i Oslo. Han gjekk på Oslo katedralskole på midten av 1960-talet.
Gilbert studerte først ved Noregs veterinærhøgskole i Oslo. Etter eit drygt år der vart veslebroren hans skadd i ei trafikkulukke og kom på Ullevål sjukehus. Gilbert fortel at møtet med sjukehuset fekk han til å avgjera å endra yrkesval. Han fekk jobb som tilkallingshjelp på Ullevål sjukehus, medan han tente opp nok poeng til å koma inn på medisinstudiet.
Utdanning og arbeid
Gilbert tok medisinsk embetseksamen i 1973. Han hadde turnusteneste i Lofoten (1974), og var deretter distriktslege i Karlsøy i eitt år (ei stilling bestefaren i si tid hadde). Frå 1976 har han i hovudsak arbeidd ved anestesiavdelinga ved sjukehuset i Tromsø, det noverande Universitetssjukehuset Nord-Noreg (UNN). Ein periode arbeidde han ved Gravdal sjukehus i Lofoten. I 1991 vart han dr. med. ved Universitetet i Tromsø på ei avhandling om stoffskifte og blodomløp under anestesi. Han gjorde doktorgradsforskinga si i USA ved University of Iowa i Iowa City.
Han har drive med forsking og undervising i akuttmedisinsk organisering og handsaming utanfor sjukehus (blant anna ambulanseteneste), og med psykososialt støttearbeid ved traumatiske kriser og tap.
Han har arbeidd med kunnskapsformidling på dei same felta, blant anna gjennom ein TV-serie på sju program for barn og unge. Han har òg skrive ei lærebok i livreddande førstehjelp, som i ein periode vart delt ut til alle ungdomsskuleelevar i landet (Gjør noe, da! Lærebok i livreddende førstehjelp, saman med Kåre Moen og Cecilie Arentz-Hansen).
Internasjonalt medisinsk arbeid
Gilbert har eit langt internasjonalt virke, der medisinfag og politikk går hand i hand. Han har vore aktiv i solidaritetsarbeidet med palestinerne sidan 1970-talet og har talrike periodar bak seg som lege i Palestina og Libanon. Han har vore ein sentral medspelar i eit arbeid som har gjort at Tromsø hevdar å vera den byen i verda som har sendt flest helsearbeidarar til Palestina. For dette arbeidet har han motteke fleire æresbevisningar, blant anna The Power of Humanitarity Award 2000 frå det palestinske Raude halvmåne.
Gilbert har jobba mykje med å utdanna lokale helsearbeidarar i krigsområde. Særleg har det vore viktig med opplæring i akutthjelp for mineskadde, noko han (saman med blant annan kollegaen Hans Husum) har drive med i Afghanistan, Burma, Kambodsja, Kurdistan, Angola og Nepal. Dei har skrive læreboka «Save Lives, Save Limbs. Life Support for Victims of Mines Wars and Accidents», som er omsett til fem språk. Mineskadearbeidet vert organisert gjennom Tromsø mineskadesenter (under UNN) og Trauma Care Foundation.
I 1999 vart Gilbert og Hans Husum tildelt Lærdals ærespris innan akuttmedisin. Prisen vert delt ut av Universitetet i Oslo.
Gaza januar 2009
Nyttårskvelden 2008 reiste Gilbert til Gaza saman med kollegaen sin Erik Fosse for å bistå på sjukehusa i det krigsramma området etter Israels angrep på og invasjon av Gaza. Begge to fekk betydeleg internasjonal medieomtale fordi utanlandske journalistar og solidaritetsarbeidarar i lang tid hadde vorte nekta tilgjenge til Gazastripa. Dei norske legene var dermed blant dei einaste ikkje-arabiske som kunne rapportera ut, og dei vart mykje brukt som kjelder av norske og internasjonale medium.
Dei fekk òg publisert ein artikkel i det anerkjende legetidsskriftet The Lancet, «Inside Gaza's Al-Shifa hospital». Artikkelen, der dei skildra situasjonen ved Shifa-sjukehuset og karakteriserte situasjonen som eit marerittaktig blodbad, og andre utsegner til media førte til påstandar frå det israelske utenriksdepartementet om at dei ynskte å sverta Israel.
Gilbert tok dagen etter til motmæle og uttalte blant anna at Israels beskyldninger var meiningslause: «De har gjennom bombingen i dag fortalt hva de representerer. Å beskylde oss for løgn blir direkte meningsløst.»
Det kom òg påstandar om at Gilbert og ein annan tilsett hadde iscenesett ein hjartekompresjon i eit forsøk på å redda livet til ein hardt skadd gut på sjukehuset i Gaza. Tiltaler om at videoen var iscenesett kom blant anna på diverse bloggar på internett. Òg Jan Simonsen, som ved siste stortingsval var kandidat for Demokratane, tok del i kritikken og skreiv blant anna at «vi ser Mads Gilbert i noe som skal forestille en intensivavdeling» og «gutten ser ikke skadet ut». CNN bad likevel to uavhengige akuttmedisinere vurdera det som føregjekk på videoen, og dei konkluderte med at handsaminga som vart gjeve var heilt etter boka.
Gilbert hevda like etter heimkomsten at han og Fosse øydela Israel sin PR-plan. Dei var blant ytst få som rapporterte til vestlege medium inne frå Gaza. Israel nekta alle journalistar innreise til Gaza heilt frå krigen starta.
Dei to legane vart like etter heimkomsten i januar oppringt og takka for innsatsen sin i Gaza av statsminister Jens Stoltenberg. Samstundes uttalte utanriksminister Jonas Gahr Støre at Gilbert og Fosse hadde fylt mandatet sitt som helsearbeidarar på beste måte. Dei to fekk nærast ein heltestatus for innsatsen sin i krigsområdet, og på nettsamfunnet Facebook fekk Gilbert sin eigen fanklubb. Gilbert og Fosse har følgt opp informasjonsarbeidet sitt med omfattande foredragsverksemd i 2009 og 2010, nasjonalt og internasjonalt.
I februar 2009 vart Fosse og Gilbert tildelt Fritt Ords honnørpris med grunngjevinga: «eineståande augevitneskildringer av sivilfolkesetnaden sine lidingar under bombingen av Gaza».
Politikar, aktivist og samfunnsdebattant
Gilbert er medlem av Raudt, tidlegare Raud Valallianse, og han har blant anna representert partiet i Troms fylkesting i tre periodar (1979–87 og 1995–99). Ved stortingsvalet i 2009 stod han på sisteplass på Raudt sitt Troms-liste.
I 2001 var han ein sentral person i motstanden mot sjukehusreforma, då sjukehusa vart overført frå fylka til staten. Han var seinare med å starta aksjonsgruppa «Ja til kysten, nei til OL», som arbeidde for at Tromsø ikkje skulle søkja om å få arrangera vinter-OL i 2014 eller 2018.
Palestina og Israel
I eit intervju med Adresseavisa i 2009 skildra Gilbert seg som ein israelvenn inntil 1967. Dette året melde han seg til kibbutz-teneste under seksdagerskrigen. Krigen vart innleidd med at Israel 5. juni 1967 angrep dei tilgrensande araberstatene etter ein blokade. Heile Sinaihalvøya, Gaza og Vestbredden vart okkupert. Gilbert møtte då på den israelske ambassaden i Oslo og melde seg som friviljug. Han såg den gongen på Israel som eit tappert, lite land – «omgitt av svartsmuskede arabere». «Vi skulle avløse de på kibbutz som skulle ut og slåss. En venninne av søsteren mi, Ebba Wergeland, sentral i Palestinakomiteen, ringte meg og sa at "jeg tror vi to må ha en samtale".» Gilbert fortel vidare at då han vart fortalt kva som skjedde i Palestina, skjønte han at han ikkje hadde forstått nokon ting. Han skreiv deretter eit brev til ambassaden om at han ikkje ynskte å delta på kibbutz. Eit år etterpå fekk han eit brev frå ambassaden, der det stod at det var planta eit tre i Israel med namnet hans på, inngravert i metallplate. «Det var som takk for at jeg hadde meldt meg som frivillig.»
Han vart etter dette aktiv i Palestinakomiteen og i arbeidet med å senda grupper av helsearbeidarar til palestinske område. Han var med på å oppretta hjelpeorganisasjonen Norwegian Aid Committee, Norwac, etter Israels invasjon av Libanon i 1982. Han har vore ein sterk kritikar av Israels politikk ovafor palestinerne, og han har hevda at Israel og USA har brote folkeretten på Gazastripen og i Libanon. Denne kritikken vart forsterka etter hendingane i Gaza i januar 2009, og ved markeringane rundt ettårsdagen for invasjonen kritiserte han verdssamfunnet og Noreg for å ikkje gjera nok for å få brote Israels blokade av Gaza.
Angrepet på World Trade Center
Gilbert vakte ei viss oppsikt i Noreg då han tre veker etter angrepet på World Trade Center i USA i september 2001 uttalte: «Hvis USAs regjering har en legitim rett til å bombe og drepe sivile i Irak, har også de undertrykte en moralsk rett til å angripe USA med de våpen de måtte skape. Døde sivile er det samme enten det er amerikanere, palestinere eller irakere.» På direkte spurnad om han støtta terrorangrep på USA, svara Gilbert: «Terror er et dårlig våpen, men svaret er ja, innenfor den konteksten jeg har nevnt.»
I samband med Gaza-krigen i januar 2009, vart utsegna henta fram att, blant anna av israelske NGO Monitor og ulike massemedium. Gilbert sa då at 2001-utsegna var «uklok og uoverveid», og utdjupa: «Men det som er viktig, er at vi må gå bak, og forstå hva som gjør at våpnene blir brukt slik de blir brukt. Vi må forstå hva økende forskjeller mellom fattig og rik fører til. Hva økt brutalisering og undertrykking fører til. Jeg prøvde å være analytisk, men uttalelsen ble uklok. Jeg er helt imot terror mot sivile».
Tampa-saka
I september 2001 avlyste Gilbert eit foredrag på ein legekongress i Australia. Han skulle etter planen snakka om helsetenester i utkantstrøk og blant minoritetsfolkesetnader, men valde saman med kollegaen sin Lars Bjertnæs å avlysa det heile som ein protest mot handteringa til australske styresmakter av «Tampa-saka». Gilbert uttalte at det handla om å markera eit standpunkt i ei sak der det vart «spelt svarteper og russisk rulett» med liva til 400 menneske.
Politisk bakgrunn
Gilbert fortalde i eit intervju i 2009 at han voks opp i eit veldig politisk heim der det var mange diskusjonar og «høgt under taket». Han skildrar foreldra sine som godt orientert om verda og faren sin spesifikt som særs belest. Han omtalar mora si som ei stor inspirasjonskjelde, som lærde han å tenkja kritisk og verta medvite det å velja side for dei svake.
Gilbert melde seg ut av AKP etter nokre år, då han syntest partiet braut grunnleggjande demokratiske prinsipp og viste sterke «avvik frå masselinja». Han heldt likevel fram arbeidet i RV. Han har omtalt seg sjølv som «en troende agnostiker, med et tidvis sterkt behov for å be». Han har òg skildra seg som lite dogmatisk og med sans for ærlegheit.
Utmerkingar
Kongen utnemnde i 2013 Gilbert til kommandør av St. Olavs Orden for den breie innsatsen hans innan akuttmedisin. I 2014 kåra VGs lesarar han til Årets namn.
Kerem Shalom
Kerem Shalom (hebraisk skrift כֶּרֶם שָׁלוֹם, tyder Fredsvinrankane) er ein kibbutz i Eshkol regionale kommune på grensa mellom Gazastripa, Israel og Egypt.
Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i 1967 like ved grensa av medlemmar av Hashomer Hatzair. Namnet inkluderer ordet shalom, sidan medlemmane trudde at plasseringa kom til å spele ei rolle i danne fred og ende Midtaustenkonflikten.
Kibbutzen fall frå kvarandre i 1995, etter at mange medlemmar flytta ut, men vart grunnlagd på ny i 2001. I 2011 hadde kibbutzen 35 familiar. På grunn av nærleiken til Gazastripa har han fleire gonger blitt råka av granatar frå palestinske bombekastarar.
Billy Preston
William Everett Preston var ein USA-amerikansk musikar innan R&B, rock, soul, funk og gospel. Preston var ein av dei mest etterspurte studiomusikarane på klaverinstrument i 1960-åra og spelte på den tida med artistar som Little Richard, Sam Cooke, Ray Charles og The Beatles. Han vart så kjend som soloartist med popsinglane «That's the Way God Planned It», «Outa-Space», «Will It Go Round in Circles», «Space Race» og «Nothing from Nothing». I tillegg var Preston med å skrive «You Are So Beautiful», som vart ein stor hit for Joe Cocker. Stephen Stills bad Preston om han kunne bruke uttrykket hans «if you can't be with the one you love, love the one you're with» og skapte ein hit song av det.
Preston var den einaste musikaren som er omtalt på ei Beatles-plate andre enn dei fire gruppemedlemmane. Han spelte på hitten «Get Back» som er tilskriven «The Beatles with Billy Preston». Preston fortsette å spele med andre artistar, som George Harrison etter Beatles vart oppløyst, og Eric Clapton, og han spelte klaverinstrument for The Rolling Stones på mange av albuma og turneane deira i 1970-åra.
Fylkesveg 151 i Rogaland
Fylkesveg 151 i Rogaland går mellom Lerbrekk og Ånestad i Hå kommune. Vegen er 3,3 km lang.
Penelope
Penelope (gammalgresk Πηνελόπη, Pênelópê) eller Penelopeia (Πηνελόπεια, Pênelópeia) er i gresk mytologi dotter til kongen av Sparta, Ikarios, og den trufaste kona til kongen av Itaka, helten Odyssevs, som ho har ein son med, Telemakos. Ho dukkar opp i Odysseen, Ho er kjent for å trufast ha venta på at Odyssevs skulle komma tilbake til heimøya Itaka etter eit tjue år langt fråvær (det tok ti år å kjempa i trojanarkrigen (Iliaden) og ytterlegare ti år for den spennande reisa heim (Odysseen).
Det langvarige fråværet av Odyssevs tiltrekte Penelope veldig mange belarar (114) som ønskte å gifta seg med henne for å gripa trona til Itaka. Femtito var frå Dulikion, tjuefire frå Samos, tjue frå Zakyntos og tolv frå Itaka. Til dette talet kjem tenarar, seks for belarar frå Dulikion, pluss herolden Medon og skalden («aoidos») Femios.
Som eit triks fortalde Penelope dei at ho ville velja ein ektemann blant dei på det einaste vilkåret at teppet ho førebudde var ferdig. For å forlenga ventetida og utsetja den skjebnesvangre avgjerda, losna ho vevnaden kvar kveld og starta det på nytt om dagen.
Elin Kristiansen
Elin Synnøve Kristiansen er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Åsnes som vann VM-gull i lagtelinga i 1995, individuelt sølv i 1988 og bronse i 1900 og tre stafettsølv og eitt lagsølv i tida 1988-91. Ho var medlem av Vestre Trysil Idrettsforening.
Aktiv
Kristiansen var med i skiskytings-VM i 1987 utan å utmerke seg, men slo til med ein andreplass på 10 km bakom Anne Elvebakk då kvinnene sitt verdmeisterskap i skiskyting for 1988 vart avvikla i franske Chamonix. I same meisteskapen vart det sølvmedalje også på stafetten, i lag med Mona Bollerud og Elvebakk. Kristiansen vann nye stafettsølv ved VM 1990 i Holmenkollen og VM 1991 i Lahti, heile vegen bakon vinnarlag frå Sovjetunionen. Under VM i Holmenkollen sikra ho seg òg ein bronsemedalje på 7,5 km.
Under vinterleikane 1992 i Albertville vart Kristiansen nummer ni på 15 km, to år seinare enda ho på tiandeplassen på 7,5 km då Vinter-OL 1994 fann stad på Lillehammer. Saman med Annette Sikveland, Gunn Margit Andreassen og Ann Elen Skjelbreid vart ho verdsmeister i lagtevlinga i Antholz i 1995.
Hydrotoraks
Hydrotoraks eller hydrothorax er ein pleuraeffusjon der særøs væske hopar seg opp i pleurahòla. Tilstanden kan vere relatert til cirrhose med ascites, der ascitisk væske lekk inn i pleurahòla. Hepatisk hydrotoraks er ofte vanskeleg å behandle i sluttstadiet av leversvikt, og tilstanden svarar sjeldan på terapi.
Elin Kristiansen
Aktiv
Kristiansen vart nummer to i verdscupen i skiskyting 1988. Ho sigra i seks verdscuprenn i seks ulike land i tida frå januar 1988 til desember 1993, likt fordelt på sprint og normalprogram.
Penelope
Etter tjue år, då enden av tolmodet deira var nådd, kravde belarane at Penelope skulle bestemma seg. Då kunngjorde Penelope ein konkurranse: Den som klarte å strenga bogen til mannen hennar og skyta ei pil gjennom eit dusin øksehovud skulle vinna handa hennar. Ingen ringare enn tiggaren, Odyssevs i forkleding, lykkast med det.
New Lanark
New Lanark  er ein gammal industrilandsby i regionen South Lanarkshire i Skottland. Han har kring 200 innbyggjarar og ligg ved elva Clyde omkring to kilometer frå Lanark. Han vart grunnlagt i 1785 av David Dale. Han la byen sin til elva Clyde for å kunne forsyne seg med vasskrafta til å drive spinnemaskinane. I 1820 var New Lanark det største senteret for bomullsproduksjon i Skottland.
Hydrotoraks
I liknande pleuraeffusjonar finn ein blod i hemotoraks (som ved store brystskadar), puss i pyotoraks (som følgje av brystinfeksjon) og vevsvæske i kylotoraks (som følgje av ruptur i den store lymfegongen).
Handsaming
Handsaminga av hydrotoraks er vanskeleg av fleire grunnar. Den underliggjande tilstanden må korrigerast, men hydrotoraks er ofte etiologisk for sluttstadiet av leversvikt og kan berre rettast med full organtransplantasjon. Pleuradrenasje bør ikkje førekome. Andre tiltak, som til dømes «transjugulær intrahepatisk portosystemisk shunt» (TIPS), er meir effektive sidan dei handsamar etiologien bak hydrotoraksen, men kan føre til komplikasjonar som til dømes forverring av hepatisk encefalopati.
Autokrati
Autokrati er ei styreform der all makt er samla på éi hand eller hjå ei gruppe, utan konstitusjonelle eller institusjonelle avgrensingar. Termen har opphav i den gammalgreske nemning for eit eineveldig styre. Det er vanleg å skilja mellom autoritære og totalitære autokrati eller diktatur.
Sigfried Held
Sigfried Held er ein tidlegare tysk fotballspelar.
Elin Kristiansen
Aktiv
Ho vart norsk meister i normalprogrammet i 1988 og 1990.
Tharp ishaug
Tharp ishaug er ein ishaug, kring 1,3 nautiske mil (2,4 km) lang, ved isfronten (1966) av Larsenisen, 28 km aust for Cape Fanning på Merz Peninsula i Black Coast. Ishaugen vart kartlagt av United States Geological Survey (USGS) frå flyfotografi teken av U.S. Navy 1966-69. I samband med at fleire namn i området er kalla opp etter oseanografar, vart det namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1977 etter Marie Tharp, ein amerikansk maringeolog og oseanograf frå Lamont-Doherty Geological Observatory i Columbia University i New York.
Mesterdetektiven Blomkvist
Mesterdetektiven Blomkvist er ei barnebok av Astrid Lindgren som fyrst kom ut i 1946. Boka handlar om ein gut som heiter Kalle Blomkvist, og som saman med dei to beste vennene sine hjelper politiet med å løysa ei kriminalgåte. Seinare skreiv Lindgren to bøker til om Kalle og vennene hans. Per 2002 hadde dei tre bøkene om Kalle Blomkvist til saman blitt omsette til 32 språk.
Handling
Handlinga går føre seg i den fiktive småbyen Lillköping. Det er sommarferie, og dei tre trettenåringane Kalle, Eva-Lotta og Endre (på originalspråket heiter han Anders) kjedar seg. Dei tre vennene kallar seg for Den hvite rose (svensk Vita Rosen), og dei har over lengre tid hatt ein dyst gåande med dei jamaldra gutane Sixten, Benka og Jonte, som kallar seg Den røde rosen (svensk Röda Rosen). Den hvite rosen og Den røde rosen kivast om å erobra ein spesiell stein frå kvarandre, men for tida er steinen hjå Den røde rosen, og Den hvite rosen klarer ikkje å koma nokon veg med å finna ut korleis dei skal få steinen tilbake.