cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Det Bergenske Dampskibsselskab
Store endringar
Det var Fred Olsen-Bergen Lines som no dreiv rutene over Nordsjøen til Newcastle, Cuxhaven og Amsterdam, Bergenske med «Jupiter» og «Venus» og Fred Olsen med «Blenheim» og «Bolero». MS Bolero (1976) gjekk inn i ruta 10. oktober 1976. Nordsjørutene gjekk ikkje så godt på denne tida og vinterseglinga gjekk med tap. På grunn av dette vart det ikkje noko av at Bergenske kjøpte seg inn med 42 % i «Bolero», som vart teken ut og leigd bort til Stena Line frå april 1978. Då «Jupiter» og «Venus» ikkje gjekk i Nordsjøen på vinterstid, vart MS Dana Sirena leigd inn frå DFDS. Dette betra resultata noko, men det gjekk framleis ikkje bra nok. Då sommarsesongen var over i 1979, vart det bestemt at Newcastle-ruta kom til å bli innstilt for vinteren. For første gongen i fredstid sidan 1890 var Bergen då utan passasjersamband over Nordsjøen. Sommarfarten heldt derimot fram, men etter sommaren 1981 vart samarbeidet med Fred Olsen oppløyst.
Partane som Bergenske hadde i «Jupiter» og «Venus» vart ført over til Nor-Cargo i mai 1981 og selskapet såg seg om etter nye partnerar for Nordsjørutene etter Fred Olsen. Sommaren 1981 ekspanderte DFDS kraftig og Nor-Cargo og Fred Olsen klarte å få i stand ein avtale der dei leigde «Jupiter» og «Venus» i tre somrar frå 1982. DFDS stod for rutene og Bergen var dermed sikra sommarruter og selskapet ei ganske god avkastning. Rutene gjekk no til Newcastle og Amsterdam, medan ruta til Cuxhaven vart avslutta.
Nord-Poolen stod for alle kystgodsrutene. I 1976 kom Saturn-Linjen inn i samarbeidet. Bergenske og Nordenfjeldske kjøpte 35,5 % kvar i AS Nordlandslinjen i Harstad i desember 1978, og dette selskapet vart òg trekt inn i samarbeidet. Nyåret 1980-1981 vart Nord-Poolen omorganisert slik at KS Nord-Poolen AS tok over heile flåten. Verken godsrutefarten i Nordsjøen eller kystgodsrutene gjorde det særleg godt, dels på grunn av sterk konkurranse på kysten.
26. januar 1979 kom sjokkmeldinga om at Bergenske hadde selt dei fire Hurtigruteskipa sine til Troms Fylkes Dampskibsselskap for 32 millionar kroner og derfor ikkje lenger var ein del av Hurtigruta. Det vart òg endringar for Sør-Amerika-linja. Fred Olsen selde sin part til svenske Johnson-linjen og dotterselskapet Norsam AS kom inn som ny partner. I 1977 kom DFDS òg inn i samarbeidet. I 1978 vart dei felleseigde skipa «Cometa» og «Salta» selt, og i august same året vart òg det siste Bergenske oversjøiske linjeskipet, «Estrella», overlevert til søramerikanske kjøparar. Sjølv om selskapet no ikkje hadde skip i linja, eigde dei framleis 1/3, men denne vart selt ved utgangen av 1979. Det same gjorde Mowinckel. Norsam og Wilh. Wilhelmsen kjøpte desse partane. Dermed var den oversjøiske linjefarten til Bergenske over for godt.
Cruisemarknaden byrja utover i 1970-åra å ta seg opp, men i 1977 var det fare for at Royal Viking Line kom til å miste eit av skipa sine, då A.F. Klaveness & Co i økonomiske problem var pressa til å selje MS Royal Viking Sea. Bergenske og Nordenfjeldske gjekk då saman for å sikre seg skipet, og i sterk konkurranse signerte dei kjøpet i mai 1977. Skipet vart overteken av det sameigde selskapet KS Royal Viking Sea AS, Oslo. Bergenske måtte ut med 70 millionar kroner for denne halvparten, og at dei klarte dette i det dårlege året 1977 var mest av alt Hagen sin bragd. Skipet vart etter kvart særs god forretning, og i 1979 kjøpte Bergenske ut dei to andre eigarane i «Royal Viking Star», slik at dei vart eineeigarar. Det vart etter kvart naturleg å utvikle Royal Viking Line som eit sjølvstendig føretak og frå 1. januar 1981 vart det omorganisert til eit 50/50-eigd komandittselskap, som stod som eigar av heile verksemda og skipa.
I 1979 byrja planane om å forlengje «Royal Viking Star» slik at passasjerkapasiteten kunne aukast frå 500 til 700, utan at driftskostnadane auka i særleg grad. Dette vart gjennomført hausten 1981 ved AG Weser i Bremerhaven og det vart levert 12. november 1981. Eksteriøret til skipet vart òg utbetra. Resultatet vart så bra at dei to andre skipa i linja gjekk gjennom den same prosessen. På grunn av marknadssvikt gjekk selskapet med tap i 1982, men Hagen hadde brukt så mykje av kapasiteten sin på utviklinga av Royal Viking Line at han 1. juli 1983 valde å ta over som leiar av selskapet og gå av som direktør i Bergenske.
Tankfarten og offshore i 1970- og 1980-åra
Frå 1973 hadde Bergenske og andre reiarlag i Bergen gått saman i Bergen Shipping Partners som hadde tre tankskip: og, som begge var på 122 000 tonn kvar, og  på 153 000 tonn som kom i 1976. Alle tre gjekk på 15 år lange certeparti. Bergenske hadde 18 % i samarbeidet. Men då tankmarknaden gjekk dårleg frå 1975 var det berre «Grey Warrior» som gjekk i fart, medan dei to andre låg i opplag. Dette førte til store tap, og Bergenske aleine tapte 11 millionar kroner i 1977 og 16 millionar i 1978. Jacob Kjøde AS og Rolf Wigands Rederi AS måtte begge trekkje seg ut då dei ikkje klarte å halde pliktene sine, og parten til Bergenske auka til 30 %. Til slutt klarte ein å kjøpe «Grey Warrior» ut av certepartiet for 7 millionar kroner.
Team Tankers hadde drive sju skip gjennom 70-åra med Wigand, KS Sinmar II og Bergenske som eigarar. Wigand måtte selje dei tre skipa sine då marknaden gjekk dårleg for 18,4 millionar USD mot slutten av 1978. I 1979 svinga marknaden derimot kraftig oppover for ein periode og hausten 1979 kunne Bergenske selje dei tre systerskipa for nesten 40 millionar USD. Kjøparane AS J. Ludwig Mowinckels Rederi og Wallem, Steckmest & Co tok òg over Team Tankers.
Våren 1979 kontraherte Bergenske eit 33 000-tonns tankskip ved Ankerløkken Nye Verft Førde AS for 153 millionar kroner med opsjon på eit systerskip. Opsjonskontrakten vart derimot kansellert og det ferdige skipet vart seld til J.O. Odfjell i 1980 med 13 millionar i forteneste. Dette fekk namnet MS Jo Clipper (1981). Årsaka til kanselleringa kom av at selskapet kjøpte 49,5 % av boreplattforma Norjarl. I juni 1982 vart «Norjarl» selt til ein vinst på 74,2 millionar kroner. Før den tid hadde selskapet tinga sin eigen boreplattform ved Framnæs Mek. Verksted og lukkast å slutta han på tre år med ein rate på heile 90 000 USD i månaden. Denne fekk namnet «Drill Star», men vart selt alt i februar 1982 med ein vinst på 98,2 millionar kroner til Schlumberger. Dette enda foreløpig tank- og offhoreverksemda til Bergenske.
Fusjon
Under Torstein Hagen var Bergenske i 1983 i røynda blitt eit holdingselskap som eigde forskjellige partar i ei rekkje sjølvstendige verksemder. 1. juni 1984 overtok Hagen overraskande stillinga som direktør i Royal Viking Line. Bjørn Wilhelmsen tok formelt over som direktør 1. januar 1984.
Hagen inngjekk ein salsavtale mellom Nordenfjeldske og Bergenske som eigarar av Royal Viking Line og det amerikanske investeringsføretaket J.H. Whitney & Co. Prislappen var på 1,4 milliardar kroner. I staden kom Norwegian Caribbean Lines på banen og kjøpte linja for 240,2 millionar USD. For dette fekk Bergenske ein vinst på 315 millionar kroner som kunne leggjast til dei 365 millionane dei alt hadde på bok. Denne rikdomen gjorde Bergenske til eit attraktivt selskap etter at dei i mange år vart rekna som uinterressante. 6. august 1984 kjøpte Meritus AS 34 % av aksjane i selskapet. Bak dette selskapet stod Arne og Wilhelm P. Blystad, som òg eigde 12 % i Nordenfjeldske. Innan månaden var over hadde dei to brørne kjøpt seg opp til 51 % av Bergenske. I september kom òg Platou Investment AS, AS Kosmos og Investa inn med til saman 25 %, medan Nordenfjeldske Investment hadde 10 %. Problemet til Blystad-brørne var at trass i at dei hadde over halvparten av aksjane i selskapet, var reglane for stemmerett i selskapet slik at dei berre hadde 20 % av stemmene. Ein trong derfor alliansar for å kunne kuppe selskapet.
AS Kosmos tok innersvingen på dei alle då dei alle då dei 3. oktober 1984 la fram eit tilbod om fusjonering med Bergenske for 300 millionar kroner mot at to Bergenske-aksjar ville gje tre Kosmos-aksjar. Blystad-brørne sat att med ei forteneste på 40 millionar kroner. På ei ekstraordinær generalforsamling 12. november 1984 vart Det Bergenske Dampskibsselskab AS fusjonert inn i AS Kosmos. Det vart då skipa eit nytt Det Bergenske Dampskibsselskab AS som kunne kjøpe nok materiell til å halde fram drifta. Bergenske var då blitt eit dotterselskap av Kosmos med Rolf Skaarberg som ny direktør.
Nordenfjeldske gjekk gjennom ein liknande prosess og var blitt innlemma i Norcem som gjorde selskapet om til eit holdingselskap med to hovudverksemder, Nordenfjeldske Offhore AS og Nordenfjeldske Shipping AS. I april 1985 vart Nordenfjeldske Shipping selt til Kosmos for 290 millionar kroner med reiarlaget, transport og reiselivsverksemd, men ikkje Hotell Royal Garden. Nordenfjeldske Shipping AS gjekk så inn som eit dotterselskap av Det Bergenske Dampskibsselskab AS.
Dei tre somrane med passasjersegling i Nordsjøen i DFDS-regi tok slutt i september 1984. Reiselivsnæringa på Vestlandet fekk då skipa Norway Line AS som leigde «Venus» for sommarsesongane 1985 og 1986 til Newcastle. 1. oktober 1986 overtok dei òg «Jupiter» som vart sett inn i ruta til Newcastle i april 1987. Ringen vart slutta då Norway Line AS vart kjøpt av Kosmos i november 1987 slik at Bergenske igjen dreiv Nordsjøruta til England, men då under merket til Kosmos.
Bergenske vart vidareseld til RoNoTro AS i desember 1988. BDS var då stykka opp, og verksemda vidareført av dei nye eigarane. J. Ludwig Mowinckels rederi kjøpte i 1990 arkivet, kontorbygningen og rettane til å bruke namnet og symbola til Det Bergenske Dampskibsselskab. Reiarlaget eksisterer derfor framleis på papiret og har eit eige styre, men lite tyder på at Mowinckels nokosinne kjem til å gjere bruk av rettane sine og aktivere reiarlaget igjen.
Flåten
Bergenske eigde i alt 197 skip gjennom tida dei eksisterte. Dei aller fleste fekk namn etter himmellekamar, og ofte etter stjerner. Det første skipet til BDS heitte derimot og var ein hjuldampar levert i 1852. Det tredje og fjerde skipet var dei første som hadde himmellekam-namn som kom til å gå igjen seinare i historia deira: og.
Det første skipet til Bergenske i Hurtigruta var og den første Englandsbåten var. Nokre av dei mest kjende skipa til selskapet kom i mellomkrigstida. MY Stella Polaris var eit cruiseskip som vart levert i 1927 og som vart omtalt som det vakraste skipet i Skandinavia. Eit anna kjend skip frå denne tida var Englandsbåten MS Venus (1931) frå 1930 som då var det raskaste passasjerskipet i verda med ein marsjfart på 19 knop. Mot slutten av 1930-talet segla «Venus» i lag med den større MS Vega (1938), men dei fekk berre segle eitt år i lag før andre verdskrigen braut ut. Det største norske krigsforliset skjedde då eit av skipa til BDS, MS Rigel, rekvirert og bemanna av tyskarar, vart bomba av britiske fly og gjekk ned med russiske krigsfangar. 2 306 menneske mista livet.
Styrkeløft
Styrkeløft er ei idrettsgrein der ein konkurrerer i øvingane knebøy, benkpress og markløft. Samanlagtresultatet frå dei tre øvingane gir, saman med kroppsvekt, grunnlag for plassering i konkurranse. IPF International Powerlifting Federation vart grunnlagt i 1972, året etter vart det første uoffisielle verdsmesterskapen arrangert. I Norge blir IPF sine regler fulgt. Norges Styrkeløftforbund vart stifta 8. januar 1974.
Hartvig Kirans minnepris
Hartvig Kirans minnepris var ein norsk lyrikkpris. Formålet med prisen var å trekkja nye, lovande og relativt ukjende lyrikarar fram i ljoset.
I 1996 fekk prisen namnet Den norske Lyrikklubbens pris. Prisen vert ikkje delt ut lenger; den aller siste prisutdelinga gjekk føre seg i 2004.
Sjå også Hartvig Kiran.
Thorstein Helstad
Thorstein Helstad, er ein norsk fotballspelar og klesdesignar. Han starta i tredjedivisjonsklubben FL Fart, og har sidan det spelt for Hamarkameratene, Brann, Austria Wien og Rosenborg. Han har sidan sesongen 1995 spelt 283 eliteseriekampar, og skåra 128 mål. Han står og bak undertøysmerket TO BE.
Helstad blei toppskårar i eliteserien i 2000 og 2001 med henhaldsvis 18 og 17 mål, og er den einaste Brann-spelaren ved sida av Rolf Birger «Pesen» Pedersen som har vore toppskårar i Tippeligaen.
24. juni 2006 blei Brann og Rosenborg einige om ein overgang tilbake til Bergen for Helstad, og i 2007 vart han seriemeistar for laget og toppskårar i eliteserien med 22 mål. I 2008 vart han igjen Brann sin toppskårar, med 11 seriemål. Halvvegs i sesongen vart han seld til den franske klubben Le Mans.
Helstad har 21 kampar og 8 mål for landslaget.
Anderson Andrade Antunes
Anderson Andrade Antunes er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock, Sagan Tosu, Shimizu S-Pulse, Yokohama FC og Roasso Kumamoto.
Stevie Shears
Stevie Shears (fødd 1954/1955) er ein engelsk musikar som er kjend som medlem i rockebanda Tiger Lily og Ultravox. I tillegg var han medlem av banda Faith Global og Cowboys International.
Diskografi
Med Tiger Lily:
Med Cowboys International:
Med Ken Lockie:
Med Faith Global:
Shogo Shiozawa
Shogo Shiozawa er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock, Sagawa Printing, Matsumoto Yamaga FC og AC Nagano Parceiro.
Arnøy kyrkje
Arnøy kyrkje (tidlegare kjend som Arnøyhamn kapell) er ei langkyrkje i Arnøyhamn på Arnøya i Skjervøy kommune i Troms fylke. Ho vart bygd i 1978. Kyrkja ligg i Nord-Troms prosti.
Kyrkja er bygd av tre og har 250 plassar.
MS «Midthordland»
M/S «Midthordland» er ein sjøbuss som gjekk i rute i Midhordland frå 1948 til 1970. Skipet var det første båten som vart bygd på A/S Stord (i dag Aker Stord) og fekk bygg nr. 2 (bygg nr. 1 var ein lekter).
Båten vart bygd for Det Midthordlandske Dampskipsselskap. Ho vart sjøsett 25. mars 1947 og overlevert den 5. desember same året. Båten vart klassifisert for innaskjersfart med sertifikat for 288 passasjerar.
Karriere
Skipet gjekk i ruta Tysnes, Sævareide og Samnanger på Bjørnefjorden. Det gjorde òg rundturar i Bjørnefjorden med turistar frå hotella Solstrand og Godøysund, ofte med utanlandske turistar. På grunn av dette fekk skipet raskt kallenamnet «Bjørnefjordens Dronning».
«Midthordland» vart råka av ein orkan i januar 1949 og grunnstøtte. Med store skadar måtte skipet til reparasjon, men då ingen norske verft hadde kapasitet ti å ta imot skipet, måtte det slepast til Nederland. Sommaren 1949 vart skipet tilbake i drift. «Midthordland» heldt fram i same rute fram til 1970, då det ikkje var grunnlag for å halde fram ruta. I januar 1961 vart «Midthordland» kjøpt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap.
Skipet vart i 1971 seld til Ljungvik og Carlson A/B i Gøteborg og fekk namnet M/S «Midland». Det var meininga at skipet skulle gå i rute mellom Sverige og Danmark, men vart same året seld til Skaterak Kryss A/B i Marstrand i Sverige og fekk namnet «Marina». Selskapet fekk økonomiske problem og i 1973 overtok forsikringsselskapet Dovre i Oslo skipet. I 1976 vart skipet seld vidare tre gonger, første gong til Torbay See Cruises Ltd. i Brixham i Storbritannia, som gav ho namnet «Midland», andre gong til SM ALI SST og til slutt FJ Pitherd & Dlatto i London. Sistnemnde døypte ho «St. Lucy». I London vart skipet nytta til flytande demonstrasjonssenter for vernetiltak og seinare som flytande klubbhus.
I 1987 hamna skipet tilbake til Noreg då Per Fagerlid-Olsen A/S i Svelvik kjøpte skipet. Skipet fekk då namnet «Sunrise II» og vart nytta som turbåt i Oslofjorden. I 1991 gjekk skipet på land ved Drøbak då styrestaget rauk. Skipet vart reparert og heldt fram turar i Oslofjorden til 1993. K.S. Carnical i Drammen kjøpte skipet i 1994 og planen var å få skipet tilbake til Hordaland. Same året fekk skipet tilbake det opphavlege namnet, M/S «Midthordland», under ein dåpsseremoni i Eikelandsosen i Fusa. I oktober 1995 fekk skipet, som den første etterkrigsbåten i landet, status som verna skip. Dette gjorde mellom anna at skipet fekk offentleg økonomisk støtte.
I dag vert skipet nytta til blåturar omkring i Midt- og Sunnhordland. Det vart installert ein ny motor, Catepillar, på 550 hk. Den gamle motoren vart overlevert til Norsk Motor Museum i Skånevik i Sunnhordland.
Folketal
Folketal, innbyggjartal, folkemengd, folkesetnad eller befolkning blir oftast brukt for å visa til kor mange menneske som held til innanfor eit geografisk område.
Folketalet i verda har auka mykje sidan den industrielle revolusjonen og moderne jordbruk vart innført.
Folketalet passerte:
I følgje SN kjem folketalet truleg til å passere:
Det vert fødd 4,1 menneske kvart sekund, medan 1,8 menneske døyr (2006).
Det er særleg i dei mindre utvikla landa folketalet aukar mest, og særleg i Asia. I til dømes Pakistan føder kvar kvinne 4.8 born gjennom livet (fødselsrate). I 1950 var folketalet i Pakistan 37 millionar, i 2005 158 millionar, og prognosane til SN seier at det i 2050 vil nå over 300 millionar.
Enkelte utviklingsland, som til dømes Kina, har innført tiltak mot ein ekspansiv folkeauke. Tiltaka har vore omstridde, men det er ting som tyder på at desse landa står sterkare når det gjeld økonomisk framgang og levevilkår for innbyggjarane. I Kina trur SN at folketalet vil halda seg mellom 1,32 og 1,45 milliardar menneske i tida fram mot 2050 og at ein vil nå toppen kring år 2030.
I Afrika har ikkje folkeauken vore så høg til tross for ein særs høg fødselsrate (til dømes 8,0(!) i Niger). Dette har grunnlag i låg levealder og høg dødelegheit på grunn av svakt helsevesen og epidemiar som malaria og AIDS. Også i Afrika er det forventa dobla folkemengd fram mot 2050.
Relativ endring i folketalet mellom folkegrupper kan skyldast folkevandringar, eller ulik fødselsrate, teknologi eller økonomi mellom gruppene. Dette fører ofte til konfliktar og omveltingar. Døme på dette i nyare tid er Libanon, Kosovo og omveltingane i Amerika etter at europearane invaderte dette kontinentet i det 15. og 16. hundreåret.
Folkemengd i verdsdelane
Tabellen syner folketal i millionar fordelt på verdsdelane, kjelde: SN ESA.
Bakgrunnsstoff
Dei sameinte nasjonars divisjon for folkesetnad (som ligg under UN ESA)
Cremin
Cremin er ein kommune in the distrikt Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 641 meter over havet.
Kommunen ligg på eit platå på venstresida av elva Broye, nord for Lucens ved grensa til eksklaven Surpierre i kantonen Fribourg.
Den norske leserprisen
Den norske leserprisen er ein norsk litteraturpris. Prisen vart innstifta av Bokklubben Nye Bøker i 2001. Det er medlemmene i Bokklubben Nye Bøker som stemmer fram sin favoritt.
Kåre Ingebrigtsen
Kåre Hedley Ingebrigtsen er ein norsk fotballtrenar og tidlegare fotballspelar. Han var tidlegare hovudtrenar i Rosenborg Ballklub.
Spelarkarriere
Han spelte i ei årrekke for Rosenborg, og spelte også for Lillestrøm, Strømsgodset og Manchester City. Han blei cupmeister med Rosenborg i 1988, 1990 og 1992 og vart seriemeister med klubben i 1988, 1990 og 1992. Kåre Ingebrigtsen spelte i tillegg 23 kampar på A-landslaget og scora 1 mål. Han la opp i 1997 etter eit beinbrot.
Trenarkarriere
Kåre Ingebrigtsen var i 2007-sesongen trenar for 2. divisjonsklubben Ranheim som enda på tredjeplass i avdeling 2. Ved sesongslutt i 2. divisjon vart han henta inn som assistentrenar i Rosenborg for resten av tippeligasesongen, under Trond Henriksen, etter at Knut Tørum gjekk av som hovudtrenar. 1. november 2007 blei han tilsett som hovudtrenar i tippeligaklubben Bodø/Glimt.
Gråmåse
Gråmåse eller blåmåse (Larus argentatus) er ein fugl i måsefamilien. Ein finn gråmåsen i Nord-Europa inludert Noreg, og i Vest-Europa, i kyststrøka frå Portugal til Kaninhalvøya i nordvestlege Russland.
Kjenneteikn
Dei vaksne fuglane har gråblå overside, medan resten av kroppen er kvit. Ungfugl er meir brunfarga. Beina er kjøttfarga og med symjeføter. Dei har store spisse venger og flyt lett. Kjønna er like. Gråmåsen er i vaksen alder opptil 56 cm og veg om lag 1,1 kg.
Global utbreiing
Arten eller artskomplekset har ei sirkumpolar utbreiing og hekkar i eit belte mellom 30 og 70 grader nord. Arten slik som definert av American Ornithologists' Union og andre, vert delt inn i tre grupper med ei rekke underartar i kvar gruppe. Argentatus-gruppa med tre underartar finst i Europa nord for Frankrike og i Amerika. Cachinnans-gruppa med seks underartar finst i Europa sør for Frankrike og i Middelhavet. Armenicus-gruppa med ein underart hekker i austre Tyrkia og vestre Iran. Nominatunderarten hekkar i Skandinavia austover til Kvitsjøen.
Utbreiing i Noreg
Han hekkar fyrst og fremst langs kysten, men også ved Mjøsa og enkelte innlandsvatn i Finnmark.
Live! The Ike & Tina Turner Show
'Live! The Ike & Tina Turner Show' er det andre konsertalbumet til Ike & Tina Turner og kom ut i 1965. Albumet kom på åttandeplassen på R&B-lista og 126. plass på poplista i USA.
148 Gallia
148 Gallia er ein stor asteroide i hovudbeltet. Han er klassifisert som ein av dei få R-type-asteroidane.
Gallia blei oppdaga av brørne Paul og Prosper Henry den 7. august 1875, men æra for denne oppdaginga blei gjeve til Prosper. Asteroiden er namnsett etter det latinske namnet for den historiske regionen Gallia som låg i det som i dag for det meste utgjer Frankrikeog Belgia.
Naoya Ohashi
Naoya Ohashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Hubert Neuper
Hubert Neuper er ein tidlegare austerriksk skihoppar. Han var med på å dominere internasjonal hoppsport ein kort periode på starten av 1980-talet.
Han vann hoppveka samanlagt i 1980 og 1981, og gjekk til topps samanlagt i den aller fyrste verdenscupsesongen (1979/80), og kom på andre plass samanlagt to år seinare. Han tok sølv i storbakkerennet under OL i 1980 i Lake Placid. I tillegg har han ei sølvmedalje frå lagkonkurransen under VM 1982 i Oslo.
Etter at Neuper la opp som hoppar starta han ein skiskule på heimstaden Bad Mitterndorf, Steiermark. Han gjennomførte òg pilotudanning, og arbeidde i fleire år som flygar. Frå og med skiflygings-VM i Kulm i 1996 har han hatt ei sentral rolle i arbeidet med å arrangera skiflygingskonkurransar i Kulm.
Hubert Neuper er ein av grunnleggjarane bak World Sports Awards (seinare kalla Laureus Awards) som blei arrangert for fyrste gong i november 1999.
I 2003 gav Neuper ut biografien Flatline. Han gifta seg med Claudia i 1984. Dei har to døtrer.
Øystein Wingaard Wolf
Øystein Wingaard Wolf er ein norsk forfattar og visesongar. Han forfattardebuterte i 1981 med diktsamlinga Morderleken og har sidan fått utgjeve over 30 bøker til. Han har også gjeve ut tre musikkalbum, det fyrste heitte Møt meg på halvveien og kom i 1998.
Hound Dog
«Hound Dog» er ein 12-taktsblues skrive av Jerry Leiber og Mike Stoller og opphavleg spelt inn av Willie Mae «Big Mama» Thornton i 1952. Andre tidlege utgåver songen vart spelt inn som blues, country og rock and roll i midten av 50-åra. I 1956 spelte Elvis Presley inn den mest kjende utgåva av songen. Denne versjonen vart plassert på 19. plass av musikkmagasinet Rolling Stone på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene. «Hound Dog» vart spelt inn av fem country-artistar i 1953 og over 26 gonger fram til 1964. Frå 1970-åra og framover har songen vore med i mange filmar, som American Graffiti, Grease, Forrest Gump, Lilo og Stitch og Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull.
Big Mama Thornton
Bluessongaren Big Mama Thornton fekk sin største hit med «Hound Dog», som ho spelte inn i 1952. Songen vart gjeve ut i mars 1953 og gjekk til topps på Billboard si rhythm and blues-lista.
Elvis Presley
Elvis Presley og bandet hans plukka opp songen etter å ha høyrt han spelt av Freddie Ball and the Bellboys i Las Vegas. Presley spelte songen på nasjonalt fjernsyn på The Milton Berle Show 5. juni 1956, ei utgåve der Elvis vrikkar og vrir på seg til stor entusiasme frå publikum. Over 40 millionar såg sendinga og dagen etter vart reaksjonaen store. Berle sin TV-kanal fekk mange protestbrev og såkalla moralske vaktarar gjekk til åtak på Elvis i pressa.
Studioutgåva av songen vart spelt inn 2. juli 1956 i RCA Records sitt studio i New York City. Elvis sitt vanlege band med Scotty Moore på sologitar, Bill Black på bass, D.J. Fontana på trommer og korvokal frå the Jordanaires spelte på songane, og dei to andre songane, «Don't Be Cruel» og «Any Way You Want Me», som vart spelt inn same dag. Steve Sholes frå RCA vart ført opp som produsent, sjølv om studioopptak frå denne dagen viser at Elvis produserte songane sjølv. Presley ønskte å få songen nøyaktig slik han hadde tenkt og det vart spelt inn 30 versjonar før nummer 28 til slutt vart vald ut.
«Don't Be Cruel» vart A-sida på singelen, medan «Hound Dog» vart B-sida, og singelen kom ut 13. juli 1956. Begge sidene av singelen gjekk til topps på singelen, noko som er sjeldan. Singel var òg den første som toppa alle tre listene til Billboard samstundes: popcountry & western og rhythm & blues.
9. september, med songen på toppen av den amerikanske lista, spelte Presley og bandet songen på Ed Sullivan Show, der han berre vart filma frå hofta og opp. Han introduserte songen med «Friends, as a great philosopher once said...». 28. oktober spelte han songen på same programmet ein gong til, denne gongen vist i heilfigur.
Singelen selde over 4 millionar eksemplar berre i USA og låg elleve veker på toppen av lista. Songen låg på toppen til han vart erstatta av «Love Me Tender», òg av Elvis.
Musikkmagasinet Q plasserte songen på 55. plass på lista deira over dei 100 beste gitarsongane gjennom tidene. Rolling Stone plasserte songen på 19. plass på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene.
Nord-Irland
Nord-Irland er ein del av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland, og har eit stipulert folketal (2019) på tett oppunder 1,9 millionar. I offisielle kjelder er Nord-Irland både omtala som ein "provins" og som ein "region". Nord-Irland er den nordaustlege delen av øya Irland, og utgjer seks av dei ni grevskapa i det historiske Ulster, dei siste tre, Donegal, Cavan og Monaghan, ligg i Republikken Irland. Desse tre hadde alle klåre fleirtal av nasjonalistar, og vart (difor) ikkje inkludert I Nord-Irland. Nord-Irland vart soleis utforma slik at det utgjorde det største mogelege området med «sikkert» unionistisk fleirtal (om lag 2/3). Det nordlegaste punktet på øya ligg i Republikken Irland, ved Malin Head i grevskapet Donegal.
Solveig Fiske
Solveig Margrete Fiske er ein norsk luthersk teolog og biskop. Ho var biskop i Hamar bispedømme 2006–2022.
Liv og virke
Fiske kjem opphavleg frå Frei i Møre og Romsdal. Ho tok teologisk embetseksamen ved Menighetsfakultetet i Oslo i 1980, og praktisk teologisk eksamen ved same lærestad i 1981. I januar 1982 vart ho ordinert til prest.
Solveig Fiske har hatt heile prestetenesta si i Hamar bispedøme. Ho byrja som residerande kapellan i Elverum i 1981, med hovudteneste i det austlege soknet i prestegjeldet: Hernes, Sørskogbygda og Nordskogbygda. Ho vart i 1994 sokneprest i Løten. Frå 2005 til 2006 hadde ho eit engasjement som personalsjef ved Hamar bispedømekontor.
Fiske vart utnemnd til biskop i Hamar bispedømme den 13. oktober 2006, og vigsla til biskop ved gudstenesta i Hamar domkyrkje søndag 17. desember 2006. Presesen i bispekollegiet, biskop Olav Skjevesland, stod for seremonien.
Fiske har vore leiar av Norsk kvinnelig teologforening, og vore engasjert i kvinnene sin situasjon i kyrkje og samfunn, også i internasjonal samanheng. Ho har også vore styreleiar i Kirkens ressurssenter mot vold og seksuelle overgrep.
Ho er gift med sjukehuspresten Guttorm Eidslott, og er svigerdotter til lyrikaren Arnold Eidslott.
I samband med jula 2006 gav ho i eit intervju med NTB tilkjenne at ho ville arbeide for eit ritual for inngåing av partnerskap for homofile i kyrkja, og at ho var tilhengjar av statskyrkjesystemet.
Nord-Irland
Den tettast folka delen av Nord-Irland, er stor-Belfast-regionen. I flatemål er Nord-Irland lite (13843 kvadratkilometer), til samanlikning har norske Rogaland fylkeskommune om lag 2/3 av flatemålet til Nord-Irland. Av det samla landarealet til det geografiske Irland, utgjer Nord-Irland om lag ein sjettedel. Provinsen er skild frå Skottland av "North Channel", på det trongaste er det berre 21 kilometer frå Nord-Irland til Skottland. I aust og sør-aust skil Irskesjøen Nord-Irland frå Wales og England.
Government of Ireland Act (1920) - Nord-Irland vert til
Nord-Irland vart til i etterkant av Government of Ireland Act (1920) som leidde til formell politisk kløyving av den irske øya året etter. Provinsen vart ei sjølvstendig juridisk eining 3. mai 1921 med grunnlag i Government of Ireland Act. Frå 1921 vart då Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland til Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland. Med grunnlag i Government of Ireland Act (1920) vart grensekommisjonen Fristaten/Nord-Irland (1924) oppnemnd. Denne skulle vurdera om det var trong for å justera grensa mellom Nord-Irland og den irske Fristaten. Kommisjonen hadde ein representant for Nord-Irland, ein representant for Fristaten og ein representant for Det Sameinte Kongeriket. I 1925 vart det kunngjort at ingen grenseendringar kom. Rapporten frå grensekommisjonen vart ikkje offentleggjort før i 1969.
Den irske fristaten var del av Det britiske samveldet med den britiske monarken som formelt statsoverhovud. Fristaten vart ein sjølvstendig republikk frå 1949. Frå same året vart Nord-Irland, som del av det Sameinte Kongeriket, med i NATO. Frå 1973 vart dei og del av EF, seinare EU. Som resten av det Sameinte Kongeriket, står Nord-Irland utanfor den økonomiske og monetære unionen i EU.
Nord-Irland fram til innføringa av britisk direktestyre i 1972
Unionen mellom Storbritannia og Irland (Nord-Irland frå 1921), har definert ei klår todeling av politikken mellom tilhengjarar (unionistar) og motstandarar (nasjonalistar). Dei siste ynskjer samstundes å oppheva delinga av Irland. I perioden fram til 1972 var Nord-Irland ein unionistisk eittpartistat, styrt av Ulster Unionist Party (UUP) og den mektige Orangeordenen. Det nasjonalistiske mindretalet vart systematisk diskriminert av styresmaktene og på mange samfunnsområde. Det er breitt oppsummert at dei femti åra med UUP-styre fram til 1972, kan reknast som eit vanstyre, og Nord-Irland i denne perioden har og vorte omtala i faglitteraturen som ein produsent av lidingar.
Partiet hadde reint fleirtal i det regionale parlamentet Stormont-parlamentet, og alle regjeringar i perioden var styrt av UUP. Frå 1966, då den paramilitære unionsvenlege organisasjonen Ulster Volunteer Force gjekk til aksjon, utvikla det seg ein storskala valdeleg konflikt mellom nasjonalistiske paramilitære (oftast kalla republikanarar), unionsvenlege paramilitære (ofte kalla lojalistar), det militariserte politiet Royal Ulster Constabulary(RUC) og den britiske hæren i Nord-Irland. Dei meste kjende lojalistiske paramilitære organisasjonane var Ulster Volunteer Force (UVF) og Ulster Defence Association (UDA). Dei meste kjende republikanske paramilitære organisasjonane var Irish Republican Army (IRA) og Irish National Liberation Army (INLA). Valdsbruken gjekk til vers ved inngangen til 1970-åra, og situasjonen kom "ut av kontroll" for styresmaktene. I 1972 vart difor britisk direktestyre over provinsen innført.
Frå langfredagsavtala (1998) til i dag
Direktestyret vara fram til etter Langfredagsavtala frå 1998. Då hadde valdsbruken lagt seg mykje sidan slutten av 1980-åra og gjennom 1990-åra. Etter langfredagsavtala la dei viktigaste paramilitære organisasjonane ned våpna og uskadeleggjorde dei under oppsyn frå internasjonale observatørar. Små paramilitære grupper går framleis til aksjon frå tid til anna, men valdsbruken er kraftig redusert. Etter Langfredagsavtala tok Northern Ireland Assembly - eit nytt regionalparlament over styringa, men direktestyre har vore mellombels gjeninnført i dei periodane der denne regionale folkevalde forsamlinga har vore suspendert. Vidare har politiet Royal Ulster Constabulary, som mange nasjonalistar rekna som ein unionistisk militia, omdanna og fekk namnet Police Service of Northern Ireland (PSNI). Dei to største partia er i dag Democratic Unionist Party (DUP) og Sinn Féin, som er eit parti innanfor den irske republikanske tradisjonen. Det tidlegare statsberande partiet Ulster Unionist Party er no det minste av dei to store unionistpartia. Sinn Féin har vokse seg seg vesentleg større enn Social Democratic and Labour Party, det siste var lenge det største partiet blant nordirske nasjonalistar.
Krykkje
Krykkje (Rissa tridactyla) er ein fugl i måsefamilien. Krykkje vert ogso kalla for tretåmåse. Arten er kategorisert som globalt sårbar og sterkt truga i Noreg.
Nord-Irland
Språkbruk er ein del av politikken
Den historiske hovudtradisjonen på unionistisk side i politikken har vore å omtala Nord-Irland som Ulster, sjølv om berre seks av ni ulstergrevskap ligg i Nord-Irland. Men "Northern Ireland" er og nytta blant unionistar. Nasjonalistane nyttar ikkje Ulster som anna enn namn på den historiske provinsen Ulster med ni grevskap. På denne sida av politikken ser ein og ikkje sjeldan at dei nyttar termen dei seks grevskapa ("the six counties") eller det nordlege Irland ("the north of Ireland") om Nord-Irland. Men ogso på denne sida og er Nord-Irland ("Northern Ireland") i bruk. Nasjonalistar brukar namnet Derry på den neststørste byen i Nord-Irland og på grevskapet denne byen ligg i, medan dei aller fleste unionistar brukar Londonderry. Den sterke konfliktperioden frå slutten av 1960-åra har det medkvart vorte vanleg å omtala med den "nøytrale" termen the troubles.
Krykkje
Kjenneteikn
Dei vaksne fuglane har grå overside, medan resten av kroppen er kvit. Beina er svarte, med symjeføter, men vantar baktå. Dei har svarte vengespissar. Kjønna er like. Ungfugl har ei gråspragla fjørdrakt, men dei karakteristiske svarte vengespissane er der. Krykkja er om lag jamstor med fiskemåsen, 350 gram og 40 cm lang.
Utbreiing
Krykkja finst frå Rogaland og nord til grensa mot Russland. Ho er knytt til sjøen og er eit sjeldan syn i innlandet.
Åtferd
Fuglen hekkar i koloniar i bratte fjellveggar (fuglefjell), ofte saman med alker og anna sjøfugl. Utanfor hekketida held krykkja seg berre til havs, der ho livnærer seg på små marine dyr og fisk.
Sidan år 2010 har krykkje vore ført opp i kategorien sterkt truga (EN) på norsk raudliste for artar.
Mule Variations
Mule Variations er eit musikkalbum av Tom Waits frå 1999 og det første albumet sidan The Black Rider frå 1993.
Albumet har musikalske spor frå alle albuma hans sidan Swordfishtrombones i 1983, hovudsakleg dei meir rock- og bluesinfluerte songane og få av dei meir kabaret- og Kurt Weill-aktige. Ein finn òg enkelte songar som går lenger tilbake i Tom Waits si karriere, som «Come On Up to the House» og «Hold On» som er meir i stil med dei første albuma hans på 70-talet eller balladane på Rain Dogs (1985). Det mest eksperimentelle sporet på albumet er «What's He Building?» som berre består av rare lydar og Waits som les ein tekst om ein kar som skildrar naboen sin og undrar seg over kva desse merkeleg lydane er for noko.
Nord-Irland
Tidlegare og noverande administrative inndelingar
Desse grevskapa vart delt inn by- og landdistrikt, og dessutan med byane Belfast og Derry som "county boroughs". I 1973 vart dette endra, og Nord-Irland fekk 26 lokalstyresmakter. Frå 1. april 2015 har desse vorte omorganisert (og sentralisert) til 11 lokalstyresmakter. Det var oppe eit framlegg om å redusera dette til sju. Grevskapa har soleis ikkje lenger administrative eller politiske funksjonar, og er difor no berre kjende historiske storleikar og dessutan mykje nytta geografiske einingar og referansepunkt.
Mule Variations
Dei fleste songane på albumet er skriven i lag med Kathleen Brennan, kona til Waits, som òg er produsent på albumet.
Nord-Irland
Tidlegare og noverande administrative inndelingar
<!--Dei 11 lokalstyresmaktområda er:
--> Lokalfolkevalde har valperiodar på fire år, og vert valde med ei valordning som gjev høve til å overføra røyster, sokalla single transferable vote - STV. Ein kandidat må vera minst 18 år og borgar av det britiske samveldet eller EU, i tillegg må ho/han ha røysterett i distriktet og eiga tomt/land eller budd eller arbeidd i distriktet det siste året før valet.
Mule Variations
Bandet Primus spelte med Waits og Carney på «Big in Japan».
Nord-Irland
Tidlegare og noverande administrative inndelingar
Tidlegare var det fem "Education and Library Boards (ELB-ar)" i Nord-Irland. I 2009 vart biblioteksansvaret flytta og sentralisert under verkeområdet til "the Northern Ireland Library Authority". Ei liknande sentralisering skjedde på utdannings-sida, med skipinga "Education Authority for Northern Ireland" i 2015.
Mule Variations
Albumet vann ein Grammy Award i klassen «Beste samtidige folkemusikkalbum» og var nominert for «Beste mannlege rockevokal» for songen «Hold On». Albumet har seld meir enn ein halv million eksemplar på verdsbasis. Rolling Stone plasserte albumet på 416. plass på lista si over dei 500 beste albuma gjennom tidenene.
Waits drog ut på ein omfattande turné i Europa og Nord-Amerika sommaren og hausten 1999, som var Waits sin første skikkelege turné sidan 1987.
Nord-Irland
Grunnleggjande konfliktforståingar
Det finst grunnleggjande ulike forståingar av konfliktane i Nord-Irland og grunnlaget for dei. Ein hovudvariant er å sjå på dette som ein provinsintern konflikt. Denne hovudvarianten deler seg i fleire undervariantar. Nokon meiner at dette er konfliktar som førast mellom religiøse grupper og talar om katolikkar mot protestantar. Andre hevdar det er ei hovudkofliktline mellom ideologiar med ulikt syn på nasjonal identitet og statstilhøyre. Dei talar gjerne om nasjonalistar mot unionistar. Ein tredje hovudvariant hevdar at dette djupast sett handlar om sosio-økonomiske eller sosio-kulturelle privilegie, nokon av desse forstår konfliktane som avleidde av klassemotsetnader. Alle desse tre variantane legg hovudvekt på provinsinterne forhold, men dei utelukkar ikkje i alle tilfelle tilhøve som har med den britiske staten eller andre i Storbritannia som aktørar. Ein fjerde hovudvariant meiner konfliktane har med stormaktspolitikk eller imperialisme eller geopolitikk å gjera. Tilhengjarar av dette synet dei difor ogso på ulike måtar rekna Storbritannia som ein hovudaktør, men kan ha ulike syn på i kva slags rolle eller i kva grad provinsinterne tilhøve eller aktørar har verka inn. Relativt få faglege analysar, iallfall frå nyare tid, utelet nokon av desse konfliktlinene "fullstendig". Til ein viss grad kan ein difor tala om semje om at desse konfliktlinene har vore fletta inn i kvarandre, men ogso om ei usemje om kven av dei som har vore viktigast eller mest grunnleggjande.
Mule Variations
Innhald
Den japanske utgåva av albumet innehald songane «Buzz Fledderjon» og «Big Face Money» som bonusspor på slutten av albumet.
Stord Sumo Klubb
Stord Sumo Klubb var i byrjinga av 2000-åra eitt av dei sterkaste miljøa innan sumobryting i Noreg. Klubben held til på Stord.
Nord-Irland
Topografi og klimatiske tilhøve
Fem av dei seks grevskapa (alle med unnatak frå grevskapet Fermanagh) møtest ved innsjøen Lough Neagh, ikkje langt unna det geografiske sentralpunktet i Nord-Irland. Denne innsjøen er ein av dei største i Europa. Nord og aust for Lough Neagh ligg eit fjellplatå i grevskapet Antrim der høgaste punkt er Trostan med 554 meter. Platået vender seg mot nordkysten gjennom ni vene dalføre – dalføra i Antrim. Desse er kalla «the glens of Antrim» på engelsk. I ei særmerkt kystline med klipper med basalt og krittstein langs Antrim-kysten, finst fleire småbyar som t.d. Ballycastle, Cushendun og Cushendall. Den store turistattraksjonen Giant’s Causeway, er ein slik basaltsteinformasjon. På den søraustlege sida av Lough Neagh finn me åslandskap som er frambragt etter smelting av historiske brear. I same leia endrar åslandskapet seg til fjell, når me nærmar oss kysten. Der finn me det høgaste punktet i Nord-Irland, i Mourne-fjella. Dette er Slieve Donard som ligg 850 m.o.h. Denne ligg berre eit par kilometer frå kysten. I dette området er granitt den dominerande bergarten, og granittområdet strekkjer seg mot den isbreskapte fjorden Carlingford Lough ved grensa mot Republikken Irland. Sør for Lough Neagh mot grensa til republikken er det og høgland med åstoppar, men ingen når opp til 600 meter over havet. Heilt i sør-vest, i grevskapet Fermanagh er landskapet dominert av elvar og innsjøar i Lough Erne-bassenget. Bassenget ligg i åslandskap med høgdepunkt på over 300 m.o.h. På vestsida av Lough Erne stig landskapet opp mot den avrunda fjellformasjonen i Sperrin-fjella, der det er fleire toppar over 600 meter. Vesentlege delar av arealet utanfor ås og fjellformasjonar er kulturlandskap.
Stord Sumo Klubb
I 1990 deltok Jan Kleveland frå Stord i NM i sumobryting og fekk bronsemedalje. Han fekk etterkvart med seg fleire, og dei starta Stord Sumo Klubb. I NM i 2000 kom klubben heim med sølv og bronse. Same året tok Arnold Aasheim bronse i verdsmeisterskapen for amatørar i Japan. Klubben har òg gjort det sterkt og vunne mange medaljar i europeiske meisterskap. Andre som har hatt suksess i Stord Sumo Klubb er Hans Åge Jordalen og Odd Magnus Severinsen.
Nord-Irland
Topografi og klimatiske tilhøve
Isbreskapte dalføre har gjeve skapt avrenning og vassvegar. T.d. startar elva Bann i sør-vest, renn gjennom Lough Neagh og vidar til Atlanterhavet nordvest i Nord-Irland. Viktig er og elva Lagan, som renn ut i havet i Belfast sentrum. Nord-Irland ligg i ei relativt temperert havklimasone, og vindar frå sør-vest bringer typisk lågtrykks-system med skyar som tømer seg i regn – og frå tid til anna om vinteren, snø. I fjelll og høglandsområda i Antrim og i Sperrinsfjella kan minimumstemperaturen vera under frysepunktet i opptil 80 døger i året. Særleg på nord- og austkysten kan vindar frå vest vera sterke. Det er likevel ikkje store temperaturskilnader innanfor provinsen. Ververknader av Golfstraumen gjev eit relativt mildt klima. Det gjev og relativt mykje nedbør, klårt mindre i aust enn i vest. Dette gjer Nord-Irland grønt til alle årstider.
Økonomi
Landbruk og landbruksavleidd produksjon har historisk sett vore den viktigaste økonomiske verksemda i heile Irland, og dette er framleis ei viktig næringsgrein i Nord-Irland. Belfastregionen vart tidleg industrialisert. Særleg vart verftsindustrien viktig, saman med reip-, segl- whiskey- og tobakksproduksjon. På nokon av desse felta vart Nord-Irland og Belfastområdet eit industrityngdepunkt i verda. Sjølv om etterkrigstida bringa tydeleg avindustrialisering, gjev ei vandring i Belfast framleis eit tydeleg inntrykk av byen har vore eit av dei vesentlege industrielle tyngdepunkta i det Sameinte Kongeriket. Både store bygg etter nedlagde industriføretak og store arbeidarklassebuområde som i mange høve er svært nedslitne, vitnar om dette.
Politikk, politiske institusjonar og val
På grunn av den særmerkte historia har det nasjonale spørsmålet vore den viktigaste konfliktlina, og alle dei største partia har definert seg (ogso formelt) som anten unionistiske eller nasjonalistiske. Dei største partia i Nord-Irland er no:
Samanlikna med andre større keltiske periferiar i det Sameinte Kongeriket - Skottland og Wales, er regionale parti (andre parti enn dei dominerande rikspartia i det Sameinte Kongeriket) sterkare. Dei finst og i Wales, og har til tider og vore dominerande i Skottland, men i Nord-Irland har den massive dominansen til slike parti vore ein tilnærma konstant faktor sidan kløyvinga av Irland i 1921.
Folkerøystingar i Nord-Irland
Det har vore tre ulike typar folkerøystingar i Nord-Irland a) Røysting sams med dei andre regionane i det Sameinte Kongeriket b) Røysting sams med Republikken Irland og c) Særeigen røysting for provinsen Nord-Irland.
The Northern Ireland Act (1998), som oppretta Northern Ireland Assembly slår fast at provinsen held fram som del av det Sameinte Kongeriket inntil eller medmindre eit fleirtal i ei folkerøysting avgjer noko anna. Nord-Irlandsministeren i regjeringa vart tildelt fullmakt til å kunngjera slik folkerøysting på vilkår av at ho/han finn det sannsynleg at eit fleirtal ynskjer seg eit sameint Irland.
Val til lokale folkevalde organ
Nestsiste lokalval var i 2014. Då vart Sinn Féin det største partiet i oppslutnad, med 24,1% av røystene og 105 lokale folkevalde. Democratic Unionist Party, fekk lågare oppslutnad (23,1%), men fekk likevel fleire lokale folkevalde (130). Ein god nummer tre vart Ulster Unionist Party, med 16,1% av røystene og 88 valde representantar. Social Democratic and Labour Party fylgde dinest med 16,6% og 66 folkevalde. Alliance Party of Northern Ireland fekk 32 lokale folkevalde, medan det aggressivt unionistiske Traditional Unionist Voice (TUV) fekk 13. Democratic Unionist Party vart største parti i seks av dei 11 lokalorgana. Sinn Féin vart størst i fem, mellom dei både i Belfast og i Derry & Strabane.
Valordninga single tranferable vote (STV) er eit preferanseval, der veljarane kan rangera kandidatane ved å markera tal frå 1 (fyrstepreferanse) og oppover (lågare preferansar) på røystesetelen. Veljarane kan rangera so mange eller so få som dei sjølve ynskjer. Det røystetalet som trengst i ein valkrins for å verta vald (quota), vert rekna ut med grunnlag i talet på representantar som skal veljast og talet på gjevne røyster. Kandidatar som har nådd eller overstige dette røystetalet blant fyrstepreferanserøystene, er valde. Kandidatar som har fleire fyrstepreferanserøyster enn ho/han treng (= har overskotsrøyster), overfører overskotsrøystene, det vil seia andrepreferanserøystene sine, til andre kandidatar. Blant dei kandidatane som ikkje når opp til quota-en, vert kandidaten med færrast fyrstepreferanserøyster eliminert. Andrepreferanserøystene denne kandidaten har fått, vert då fordelt på attståande kandidatar. Desse to prosessane medfører at fleire kandidatar kan koma opp på eller over quouta, og soleis verta valde. Desse prosessane vert tekne på ny heilt til alle plassane frå valkrinsen er fyllt.