cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bissone
Bissone er ein kommune i distriktet Lugano, i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 273 meter over havet.
Kommunen ligg i austenden av Melide-demninga ved breidda av Luganosjøen, heilt sør i Sveits.
Opala
Opala er ein vulkan som ligg sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.
Hydrostatisk likevekt
Hydrostatisk likevekt eller hydrostatisk jamvekt oppstår når kompresjon på grunn av gravitasjon vert balansert av ein trykkgradient som skapar ei trykkgradientkraft i motsett retning. Balansen mellom desse to kraftene er kjend som hydrostatisk balanse.
Matematisk
Når eit væskevolum ikkje er i rørsle seier Newtons lover at nettokrafta som verkar på det må vere lik null, altså kreftene som verkar oppover må vere like stor som kreftene som verkar nedover. Denne kraftbalansen vert kalla hydrostatisk balanse.
Ein kan dele gassen eller væska inn i mange kubeforma element. Ved berre å sjå på eit slikt element, kan ein finne ut kva som skjer med heile gassen eller væska.
Det er tre krefter som verkar:
Krafta på toppen av kuben som følgje av trykket, P, frå væska over kuben definert som
På same måte vil trykket frå væska under kuben presse han oppover, og denne krafta vert skriven:
I denne likninga kjem minusteiknet av retninga, denne krafta held væskeelementet oppe og dreg han ikkje nedover. Her har me sagt at positive krefter verkar nedover, men kva retning som er positiv spelar lita rolle.
Til slutt fører vekta av væskeelementet til ei kraft nedover. Viss tettleiken er ρ, volumet V og tyngdeakselerasjonen er g, så har me:
Me kan dele volumet inn i arealet av toppen eller botn og multiplisere med høgda.
Ved å balansere desse kreftene, vert den totale krafta på gassen:
Denne er null om væska ikkje er i rørsle. Om vi dividerer med A
eller
Ptopp-Pbotn er endringa i trykket, og h er høgda til væskeelemenet - ei endring av avstanden over bakken. Ved å seie at desse endringane er uendeleg små, kan likninga skrivast på differnsial form
Tettleiken endrar seg med trykket, og gravitasjonen med høgda, slik at likninga vert:
Væsker
Hydrostatisk likevekt høyrer til hydrostatikk og likevektsprinsippet til væsker. Hydrostatisk balanse er ein spesifikk balanse for å vege substansar i vatn. Hydrostatisk balanse gjer at ein kan finne eigenvekta deira
Astrofysikk
Hydrostatisk likevekt er årsaka til at stjerner ikkje fell saman eller eksploderer. I eit lag i ei stjerne er det ein balanse mellom varmetrykk (utover) og vekta av stoffet som pressar nedover (eller innover). Ei stjerne er som ein ballong, gassen på innsida pressar utover, medan lufttrykket på utsida pressar innover. Det isotrope tyngdefeltet pressar stjerna saman i den mest kompakte forma som er mogeleg, ein sfære.
Merk at ei stjerne berre vert ein sfære under ideelle forhold der berre den eigne tyngdekrafta til stjerna verkar. I røynda verkar andre krefter på stjerna i tillegg, hovudsakleg sentrifugalkrafta frå rotasjonen til stjerna. Ei roterande stjerne vert flattrykt ved polane når ho er i hydrostatisk likevekt. Eit ekstremt døme er stjerna Vega, som har ein rotasjonsperiode på 12,5 time, og er om lag 20 % tjukkare ved ekvator enn ved polane på grunn av dette.
Viss ei stjerne har store lekamar i nærleiken av seg, så vil tidvasskrefter òg verke inn.
Konseptet om hydrostatisk likevekt er òg viktig for å avgjere om ein astronomisk lekam er ein planet, dvergplanet eller mindre lekamar i eit solsystem. I følgje definisjonen av ein planet er planetar og dvergplanetar lekamar som har nok gravitasjon til at dei kan overvinne si eiga stivheit og kan ha hydrostatisk likevekt. Sidan terrestriske planetar og dvergplanetar har ujamne overflater, og ikkje er perfekt hydrostatisk likevekt, så er denne definisjonen noko fleksibel.
Fjellrev
Fjellreven (Alopex lagopus), også kjend som melrakke, kvitrev og polarrev, er ein liten reveart som held til i heile det nordlege polarområdet, lenger sør hovudsakleg i fjella. Bestanden har gått kraftig tilbake i Noreg i moderne tid, og er på raudlista rekna som sterkt truga.
Skildring
Den fullvaksne reven er 45–67 cm lang med ein hale på om lag 30 cm i tillegg. Han veg mellom 2,4 og 8,0 kg. Kroppen og beina er korte og fasongen avrunda for å halda varmetapet så lite som mogleg. Øyra er små og avrunda. Heile dyret, også fotsolane, er dekt av hår, og pelsen er den tjukkaste noko arktisk dyr har, sett i tilhøve til storleiken. Dyret toler ekstrem kulde, og kan la seg snø ned i svært dårleg vêr.
Levemåte
Reven er tilpassa eit hardt liv i eit kaldt klima. Han toler lange periodar med svolt, et alt han kjem over, og kan gå langt for å få tak i føde. Mat som blir til overs om hausten kan han lagra i urer og steinsprekkar. Elles et reven òg kadaver, gjerne restar av dyr drepne av isbjørn.
Levetida i vill tilstand er 6-10 år. Paringstida er i mars og april med eit svangerskap på rundt 50 dagar. Ungane blir avvende når dei er rundt ein og ein halv månad gamle, og ein og ein halv månad etter dette har dei fleste forlate hiet.
Dyra er territoriale, men kan dela hi, og desse kan vera store og gamle. Ein har funne at hia i Noreg i gjennomsnitt er 363 m² store og har 27 opningar. Hia skil seg gjerne frå resten av landskapet ved å vera frodigare, grunna mange års gjødsling frå dyra.
Røytjern
Røytjern (eller Røytjenn) er eit vatn mellom Bjørkelangen og Setskog i Aurskog-Høland kommune i Viken. Røytjern ligg 227 meter over havet. Det er tilrettelagt med badeplass på Røytjern, og badeplassen er den mest nytta badeplassen for innbyggjarane i dei nordlege delane av Aurskog-Høland. Det er sett ut aure i vatnet og Aurskog-Høland kommune har tilrettelagt med fiskeplassar for rørslehemma på Røytjern.
Fjellrev
Levestader og trugsmål
Fjellreven held til i arktiske strøk og på alpin tundra. Han finst i Skandinavia ned til høgfjellet sør i Noreg, i fjellstrøka i Sverige, nord i Finland og lengst nord på Kolahalvøya i Russland og austover gjennom dei arktiske delane av Sibir heilt til Kamtsjatkahalvøya nord i Stillehavet, og i arktiske område av Nord-Amerika. Dessutan finn ein reven på ei rekkje øyar i nordområda, som Grønland, Island, Jan Mayen, Svalbard, Spitsbergen, Barentsøya/Edgeøya, Bjørnøya og andre arktiske øyar.
Som i Noreg er arten truga i Sverige, Finland, på Bjørnøya og Jan Mayen. På Svalbard og Island og i Canada og Russland finst det fleire revar. Her finst likevel ei anna fare; oppsamling av miljøgifter i dyra, som mellom anna kan føra til sterilitet.
Fjellrev er sterkt truga på fastlandet. Reven blei freda i Noreg i 1930, men talet er framleis svært lågt, og på det norske fastlandet fanst det berre rundt 50 revar i 2004. Truleg har den brutale fangsten før fredinga og matmangel etterpå ført til dette låge talet. Dei siste åra har vore betre for fjellreven og 2011 vart det dokumentert 40 kull og fødd minimum 270 kvelpar. I underkant av halvparten av kulla er fødd av tisper som er sett ut i Dovrefjell, Sylane og Finse gjennom Avlsprogrammet for fjellrev.
Den vakre, mjuke pelsen til fjellreven har lenge vore ettertrakta. Mellom 1880 og 1910 blei det fanga rundt to tusen revar årleg, og arten blei nesten utrydda. Forskarar trur at dette førte bestanden under det kritiske nivået for arten. Dei få revane som blei igjen klarte ikkje å halda kontakten med kvarandre, og populasjonen blei ikkje større. Bestanden kan òg ha blitt skada ved innavl.
Systematikk
Fjellreven er den einaste arten i slekta Alopex. Det er gjort framlegg om å klassifisera han i revefamilien, med namnet Vulpes lagopus, men nemninga Alopex er stort sett framleis halden i hevd. Det latinske ordet lagopus tyder harelabb og viser til dei hårete potane til reven.
Nummererte småplanetar/1–1000
Dette er ei lista over dei første tusen nummererte småplanetane. Alle desse er asteroidar. 1 Ceres vert òg klassifisert som ein dvergplanet.
For hovudlista, sjå nummererte småplanetar.
Vathý
Vathý (gresk Βαθύ) eller Itháki by er hovudstaden på øya Itháki i periferieininga Itháki i periferien Dei joniske øyane i Hellas. Byen ligg på sørsida av Mólosbukta, som skjer inn frå austsida om lag midt på øya.
Commodore VIC-20
VIC-20 var ein 8-bit heimedatamaskin som vart laga av det amerikanske dataføretaket Commodore Business Machines. Datamaskina hadde ein MOS 6502 prosessor og 5kb med RAM, og hadde fysisk form liknande dei seinare Commodore 64- og C16-modellane. VIC-20 vart lansert lansert i juni 1980, 3 år etter PET-modellen, som var Commodore si fyrste heimedatamaskin.
Namnet VIC kjem frå av grafikbrikka i datamaskina, Video Interface Chip. Denne brikka inneheldt også ei innebygd lydkrets. I motsetnad til det som var vanleg på heimedatamaskiner, står ikkje talet 20 for mengda kilobyte i RAM-minnet, noko som elles var vanleg på den tida (VIC-20 hadde 5kb).
Éder Ceccon
Han spela for klubben Vegalta Sendai.
Commodore VIC-20
Prosessoren som vart nytta er i prinsippet den same som vart nytta i etterfølgjaren Commodore 64.
Bogno i Sveits
Bogno er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 960 meter over havet.
Piperfløyta
Piperfløyta er eit tjern som ligg i Nittedal kommune i Viken. Tjernet ligg på 510 moh. midt mellom tjerna Piperen og Dampiperen.
Venstresida
Når ein snakkar om politikk er Venstresida ei skildring av kva for politisk retning ein person eller eit parti tradisjonelt sett høyrer til. Utanom Venstresida snakkar vi, i tradisjonell politikk, òg om Sentrum og Høgresida.
Nemningar som inneheld ordet venstre blir ofte bruka i samansetningar, som venstreorientert (positiv eller nøytral nemning), venstrevridd (negativt) eller venstreekstrem (svært negativt).
Historikk
Den første kjende inndelinga i ei politisk høgre- og venstreside finn vi i det franske parlamentet (etter den franske revolusjonen). Der vart dei mest radikale (dei som t.d. ville innføre allmenn røysterett for menn) plasserte til venstre for talarstolen og dei meir «konservative» (dei som ynskte å bremse den revolusjonære utviklinga) plasserte til høgre for talarstolen. Dette har til dels vore malen for vidare bruken av inndeling i politisk høgre og venstre. Etter at inndelinga i høgre og venstre vart malen i europeisk politikk, dukka òg det meir uklåre uttrykket Sentrum opp.
Kven er Venstresida
Partia som i europeisk tradisjon vert kategoriserte på venstresida er parti som har sitt opphav i arbeidarrørsla og har (eller har hatt) sosialisme som mål. Ein kan dele kategorien opp i kommunistiske og sosialdemokratiske parti, da desse er dei største og mest kjende retningane på Venstresida opp gjennom historia. Ein tredje underkategori kan vere venstresosialistar og reformkommunistar, som representerer eit tredje standpunkt i høve til utviklinga av dei to historiske hovudretningane.
Dei største partia som tradisjonelt høyrer til venstresida i Noreg er Arbeiderpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Raudt.
Qatabansk
Det er eit av dei betre dokumenterte av dei gamle sørarabiske språka, og er kjent frå tida mellom 800 f.Kr. og 200 e.Kr. Ein har funne rundt to tusen inskripsjonar i det gamle sørarabiske alfabetetet kjend som musnad. Ein har hovudsakleg funne desse innskriftene i Wādī Bayhān og Wādī Ḥārib søraust for Ma'rib, og frå platået sør for dette området. Talet på qatabanske inskripsjonar auka frå byrjinga av 300-talet f.Kr., då Saba fekk mindre innverknad i området og Qataban blei eit sjølvstendig rike.
Qatabansk blei tala frå Jabal al-'Awd (nær Zafar) i sørvest, og ifølgje greske og latinske forfattarar heilt til Bāb al-Mandab ved Raudehavet. Ved slutten av 100-talet, då Saba og Hadramawt erobra Qataban, tok innskriftene slutt.
Talord
Qatabansk har ei uvanleg form for talet «ein» - ṭd, fem. ṭt. Dette har ikkje nokon kjend kognat i nokre av dei gamle semittiske språka, sjølv om det finst i moderne sørarabiske språk (som shehri/jibbālī ṭad, fem. ṭit). Qatabansk har også eit anna or for «ein», ˤs1tn, som har ein kognat i ma'insk ˤs1t (og i former på akkadisk, ugarittisk og hebraisk). Dei qatabanske formen for «tre» og «seks» er dei same som dei gammalsabeiske orda: s2lṯ (fem. s2lṯt) og s1dṯ (fem. s1dṯt).
Orsk
Orsk (russisk Орск) er ein by i Orenburg oblast i Russland. Den ligg ved elva Ural, heilt sør i Uralfjella. Han hadde i 2007 like under 250 000 innbyggjarar og er den nest største byen i Orenburg oblast.
Historie
Orsk vart grunnlagt under den russiske koloniseringa av Sør-Ural. Den første busetnaden vart grunnlagt av ein ekspedisjon leia av Ivan Kirillov, som ei festning ved Preobrazjenskajafjellet på venstre breidd av elva Jaik (som i dag heiter Ural). Festninga Orsk, som opphavleg heitte Orenburg, gjorde elva Ural til grenselinje for den russiske staten. I 1739 vart namnet på festninga offisielt endra til Orsk.
I 1861 vart festninga nedlagt og vart ein stasjon under Orenburg-kosakkane sin arme. I 1865 fekk Orsk bystatus og vart sentrum for Orenburg-regionen.
På 1930-talet starta bygginga av store industrielle verksemder som utnytta dei rike mineralførekomstane i regionen.
Økonomi
Orsk er det viktigaste industrisenteret i Orenburg oblast. Dei viktigaste industriane er metallurgi, maskinbygging, oljeforedling, næringsmiddel- og lettindustri. Dei viktigaste verksemdene er Juzjuralnikel, Orsknefteorgsintez og Juzjuralmasjzavod.
Fargespekter
Fargespekteret er eit ord som skildrar alle synlege former for monokromatisk lys, det vil seie lys med éi bestemt bølgjelengde. Regnbogen inneheld alle fargane i fargespekteret. Grunnfargane høyrer til fargespekteret, men nokre fargar og nyansar består av fleire enn éi bølgjelengde og finst difor ikkje i fargespekteret (og dermed ikkje i regnbogen). Døme er fargar som kvit, rosa, brun og grå.
Bølgjelengder i fargespekteret
Bølgjelengdene er oppgjeve i nanometer og frekvensane er oppgjevne i terahertz. Overgangen mellom fargane er flytande, så tala er berre eit overslag.
Michael Stipe
John Michael Stipe er ein amerikansk songar som er vokalist i alternativ rock-bandet R.E.M.. Stipe er kjend for den «mumlande» stilen frå den tidlege karrieren sin, og for dei komplekse, surrelistiske songtekstane han har skrive, i tillegg til den sosiale og politiske aktivismen han har drive. Stipe er sjef for den visuelle utsjånaden til bandet, og er ofte den som vel ut motiv til albuma og regisserer musikkvideoane deira. Stipe arbeider også utanfor musikkbransjen, han driv mellom anna sine eigne filmselskap, C-00 og Single Cell Pictures.
Biografi
Stipe vart fødd Decatur i Georgia i USA, 4. januar 1960. Far til Stipe var soldat i hæren til USA, og på grunn av dette måtte han flytte mange gonger. Dei flytta til ulike stader i barndomen hans, mellom andre Tyskland, Texas og tilbake til Georgia. I 1998, under ein konsert med R.E.M. på Grünspan Club in Hamburg i Tyskalnd, sa Stipe at «det er stort å kome heim att til heimlandet mitt. Ikkje mange veit at Stipe opphavleg er eit tysk namn. Eg trur det kjem frå ordet steiße, som tyder noko liknande som ordet shit. Uheldigvis har eg som kom frå skiten kome opp på denne høgda».
Medan han gjekk på high school, budde Stipe Collinsville i Illinois. Stipe hadde det vanskeleg på skulen han gjekk på. I 1976 vart han med i det fyrste bandet sitt, som varte i eitt år. Han tykte ikkje bandet var så særleg godt, men skraut over dei andre medlemmene, som hadde introdusert han for musikk som The Stooges og The Velvet Underground.
Arbeid for film og fjernsyn
Tidleg i 1987 var Stipe med på å starte C-00 Films med Jim Mckay, eit føretak som arbeider med fleire medium og som var «laga for å kanalisere grunnleggarane sine kreative talent mot laging og promotering av alternativ film». Stipe har vore sjefsprodusent på filmar som Being John Malkovich, Velvet Goldmine, og Man on the Moon.
Stipe har også hatt fleire roller i film og fjernsyn. Han var med i ein episode av The Adventures of Pete & Pete, ein komedieserie for ungar, som ein iskremseljar med namnet «Captain Scrummy». I tillegg har han vore med som seg sjølv med R.E.M. i barneprogrammet Sesame Street der dei spela ein omarbeidd versjon av songen «Shiny Happy People» som var kalla «Happy Furry Monsters», og i ein episode av The Simpsons som heitte «Homer the Moe», der R.E.M. vart lurte til å spele ein konsert i garasjen til rollefiguren Homer Simpson.
Midlothian
Midlothian (låglandsskotsk Midlowden, skotsk-gælisk Meadhan Lodainn) er ein av 32 regionar i Skottland og eit statthaldarskap. Det grensar til Scottish Borders, East Lothian og City of Edinburgh.
Grevskapet Midlothian var tidlegare eit administrative område som omfatta byen Edinburgh, som framleis er ein del av det tradisjonelle grevskapet for enkelte føremål.
Regionen Midlothian vart oppretta i 1996 med grensene til distriktet Midlothian i den tidlegare regionen Lothian. Distriktet vart oppretta i 1975.
Ostryj
Ostryj er ein vulkan nord på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han består av den høgare Ostryj og den mindre vulkanen Kutina. Ostryj er ein av dei høgaste toppenane i Sredinnyjfjella.
Marquen Gonçalves Ferreira
Marquen Gonçalves Ferreira er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vegalta Sendai.
Mammon
Mammon er eit uttrykk frå Bibelen som gjeld materiell velstand og gjerrigheit.
Opphav
Mammon kjem opphavleg frå arameisk der det tyder 'rikdom'. I hebraisk brukar ein ordet mammon i tydinga 'pengar'.
Mammon i kristen lære
Jesus taler i bergpreika om Mammon som ein avgud som står imot Gud: «De kan ikkje tene både Gud og mammon», jf. tilsvarande tekst i Lukasevangeliet.
Jesus brukte ordet mammon som i ein personifisert form. Denne bruken er vanleg enno.
I mellomalderen var Mammon ofte personifisert som ein demon. Den personifiserte Mammon minner i om den greske guden Plutos.
Piperen
Piperen er eit tjern som ligg i Nittedal kommune i Viken. Innløpet til Piperen kjem frå Piperfløyta.
Piltjern
Piltjern (eller Piltjenna) er to vatn på Mangenskogen nær Ovlien i Aurskog-Høland kommune i Viken.
Sabeisk
Sabeisk, òg kjend som himyarittisk, var eit semittisk språk innanfor språkgruppa gamle sørarabiske språk som vart talt av sabanarar i dagens Jemen, blant anna i oldtidsriket Saba (kjent frå Bibelen) frå rundt 900-talet f.Kr. og fram til 500-talet e.Kr. Det var nytta som eit skriftspråk av andre folk (sha‘bs) i oldtidens Jemen, det vil seia av hasjidittene, sirwahittene, humlanittene, ghaymanittene, himyarere, radmanittere og vidare. Det var skrive med sørarabisk alfabet. Det er funne fleire tusen innskrifter på sabeisk.
Oppdrift
Oppdrift er ei oppoverretta kraft på ein lekam som kjem av omplasseringa av ei væske (eller ein gass) som omgjer eller delvis omgjer lekamen. Denne krafta gjer at lekamen kan flyte eller i det minste verke lettare. Oppdrift er viktig for mange fartøy som båtar, skip, ballongar og luftskip.
Krefter og likevekt
Oppdrift fører til ei oppoverretta kraft på lekamen. Storleiken på denne krafta er like stor som vekta av væska som er omplassert. Oppdrifta til ein lekam er derfor avhengig av to faktorar: Volumet til lekamen, og tettleiken til den omliggande væska. Jo større volumet til lekamen er, og tettleiken til omgivnadande er, jo større er oppdrifta.
Viss oppdrifta til ein lekam vert større enn vekta til lekamen, så vil lekamen stige, og om vekta til lekamen vert større enn oppdrifta vil lekamen søkke.
Tettleiken til atomsfæren er avhengig av høgda. Når eit luftskip stig i atmosfæren vil derfor oppdrifta minke, sidan tettleiken til den omliggande lufta vert mindre. Tettleiken i vatn er derimot så godt som konstant. Ein ubåt støter ut vatn frå oppdriftstankane sine (og fyller dei med luft), og kan dermed stige fordi oppdrifta er den same (volumet til ubåten er den same), men vekta vert mindre.
Når ein flytande lekam stig eller søkk vil kreftene rundt lekamen endre seg, og sidan alle lekamar til ein viss er kompressible, så vil òg volumet til lekamen endre seg. Oppdrift er avhengig av volum, slik at oppdrifta til ein lekam vert mindre viss lekamen vert komprimert, og aukar om lekamen utvidar seg.
Viss kompressibiliteten til ein lekam er mindre enn komressibiliteten til væska som omgir han, er lekamen i stabil likevekt, og vil halde seg i ro. Viss kompressibiliteten er større enn i omgivnadane vil likevekta til lekamen derimot vere ustabil, og den vil stige eller søkke om den kjem litt ut av likevekta.
Ærfuglar
Ærfuglar (Somateria) er ei biologisk slekt av store, marine dukkender. Dei tre nolevande artane hekkar alle i kjølige område på den nordlege halvkula.
Kilia
Kilia (ukrainsk Кілія, russisk Килия, rumensk Chilia (-Nouă), polsk Kilia; gresk Kellia, tyrkisk Kilya) er ein liten by i Odessa oblast (provins) sør i det vestlege Ukraina. Han er det administrative senteret i Kilia rajon (distrikt) og ligg i Donaudeltaet.
Ærfuglar
Skildring
Dette er store og tunge ender som lever langt nord mot Arktis hovudsakleg av marint animalsk føde frå havbotn slik som blautdyr (muslingar og pigghudar) og krepsdyr (krabbar). I hekketida er dei meir altetande og inkluderer vegetabilsk føde.
Kilia
Ein by på den rumenske sida av grensa, kalla Chilia Veche (ukrainsk Cтapa Кілія, Stara Kilia) eller Gamle Kilia, vart grunnlagd av Austromarriket og namnet vart først nemnt i 1241.
Oppdrift
Krefter og likevekt
Djupet til ein ubåt er ustabil. Ein ubåt er meir kompressibel enn det omliggande vatnet, og når djupet aukar, fører det auka trykket til at volumet til ubåten minkar. Dette fører til at mindre vatn vert omplassert, og oppdrifta vert mindre.
Kilia
Kilia vart derfor stundom omtalt som Nova Kilia eller Nye Kilia. Han vart grunnlagd av Stefan den store av Moldavia for å stå imot Det osmanske riket som hadde fått kontroll over Chilia Veche på 1400-talet. Byen var ein viktig hamneby i Moldavia, men òg denne byen vart etter kvart erobra av osmanarane i 1484, som heldt han fram til 1790, då han vart erobra av Det russiske imperiet under general Ivan Gudovitsj i løpet av den russisk-tyrkiske krigen (1787–1792). Byen vart gjeven attende til osmanarane i 1792, men teken nok ein gong av russarane i 1806, som fekk stadfesta eigarskapen over byen i 1812.
Ærfuglar
Skildring
Hofuglen er stort sett einsfarga brun med spraglete mørkare flekker. Hanfuglen vekslar mellom praktdrakt med svart underside og kvitt i overside, lys rosa eller oransje i bryst, fargerike hovud og nebb, og ei eklipsdrakt med skittent kvitt i bryst og elles meir eller mindre mørk brun farge.
Oppdrift
Krefter og likevekt
Høgda til ein ballong er stabil. Når ein ballong stig vil volumet auke på grunn av det minkande trykket, men lasta til ballongen vert ikkje utvida. Den midla tettleiken til ballongen minkar derfor mindre enn den omliggande lufta, og oppdrifta vert redusert fordi vekta av den omplasserte lufta minkar. Ein stigande ballong vil derfor etter kvart stoppe å stige. På liknande måte vil ein fallande ballong stoppe å falle.
Kilia
Byen vart bombardert av den engelsk-franske flåten i juli 1854 under Krimkrigen og gjeven til Romania med freden i Paris i 1856. I 1878 vart Kilia overført til Russland i lag med Budjak. Mellom 1918 og 1940 var han igjen ein del av Romania. Etter andre verdskrigen høyrde han til Ukraina.
Ærfuglar
Skildring
Hos alle tre artar finn ein migrasjon til isfrie område om vinteren.
Bergmynte
Bergmynte (Origanum vulgare), òg kalla kungsgras eller kung, er ein fleirårig plante i slekta Origanum i leppeblomfamilien. Ulike underartar og sortar av planta er mykje bruka som krydderplante og då under namnet «oregano».
Planten vert opptil 40 cm høg. Han har forveda, krypande rotstokk og ein oppretta stengel som greinar seg frå midten og opp. Blada er ovale og snaue ovanpå. Blomatrane er raudfiolette og sit i tette duskar.
Kung veks på tørre bakkar, i kratt og ur, gjerne på solvende stader.
Bergmynte kjem frå middelhavsområdet. Fleire artar er herdige også i Noreg, og på Sørlandet veks det fleire stader forvilla bergmynte.
Arten er heimleg i Noreg og finst på Austlandet nord til Dovre og Lom, på indre Vestlandet og nordover til og med Helgeland og Salten. I Hemsedal veks han opp til 1040 moh. I Sverige veks han nord til Bergslagen, i Finland berre i sørvest, i Danmark manglar han vest i landet. Kung er elles ein europeisk og nordasiatisk plante.
Det er eit utal kryssingar og dyrkingssortar av bergmynte, som varierer noko i utsjånad og ikkje minst smakskarakteristikk.
Systematikk
Bergmynte har fleire underartar:
Ærfuglar
Artsliste
Artar av ærfuglar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V11.1, 2021, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Ozernoj
Ozernoj er ein liten vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Den massive vulkanen Ksudatsj ligg like i nærleiken.
Oppdrift
Arkimedes sitt prinsipp
Det var grekaren Arkimedes frå Syrakus i Italia som først oppdaga oppdriftslova, ofte kalla Arkimedes sitt prinsipp:
Fernando Almeida de Oliveira
Fernando Almeida de Oliveira er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Bergen Nordhordland Rutelag
Bergen Nordhordland Rutelag var eit norsk transportverksemd basert i Hordaland.
Grethe Tønnesen
Grethe Tønnesen er ein norsk tidlegare handballspelar. Ho spelte 60 landskampar i tida frå november 1968 til september 1977 og stod for 39 nettkjenningar. Rykkromspelaren vart nordisk meister med Noreg i 1970.
Oppdrift
Arkimedes sitt prinsipp
Vekta av den omplasserte væska er direkte proporsjonal til volumet av den omplasserte væska (særleg om den omgivande væska har uniform tettleik). Derfor vil lekamen med størst volum blant like store lekamar ha størst oppdrift.
Brusino Arsizio
Brusino Arsizio er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunen ligg ved Luganosjøen.
Grethe Tønnesen
Tønnesen var Nordstrand-spelar frå 1961 til 1969. Frå 1969 spelte ho i 10 sesongar på Vestar, topplaget i Noreg gjennom 1970-åra. I Vestar var ho med om å vinne fleirfaldige seriemeisterskap og NM-pokalen i 1976 og i 1977. Tønnesen var sidan aktiv i Lillestrøm SK på lågare serienivå i fleire sesongar.
Oppdrift
Tettleik
Viss vekta til ein lekam er mindre enn vekta til væska lekamen pressar bort, så har lekamen mindre midla tettleik enn væska, og har ei oppdrift som er større enn vekta. Viss væska har ei overflate, slik som ein sjø, vil lekamen flyte slik at han pressar vekk same mengda vatn som vekta av lekamen. Viss lekamen er nedsokken i væska, slik som ein ubåt under vatn eller ein ballong i lufta, så vil lekamen stige.
Bergen Nordhordland Rutelag
Historie
Verksemda hadde røtene sine heilt tilbake til 1880, med opprettinga av Lindaas-Masfjorden Dampskibsselskap. Gjennom åra vart det ei rekkje samanslåingar, A/S Bergen Nordhordland Trafikklag vart etablert på 1950-talet då Alværsund & Manger Dampbåtlag A/S og Lindås-Masfjorden Dampskibslags Bilruter slo seg saman. BNR vart oppretta i 1974 med samanslåinga av BNT, Indre Nordhordland Dampbåtlag og Arna-Osterøy Billag. Selskapet hadde buss og ferjeløyve i kommunane Meland, Lindås, Radøy, Austrheim, Fedje, Masfjorden og Osterøy og til Bergen. Bergen Nordhordland Rutelag var delt i to forretningsområde; Bildivisjonen som bestod av buss- og godsavdelingar i Knarvik og Lonevåg, og reiarlaget som bestod av innanriksferjene og Fjord Line AS.
Grethe Tønnesen
Tønnesen var med om å vinne Nordisk meisterskap i handball 1970, ei turnering der Karen Fladset og Bjørg Andersen dei førande spelarane i det norske mannskapet. Tre år seinare var Tønnesen med i den norske troppa som vart nummer 8 i verdsmeisterskapen.
Oppdrift
Tettleik
Viss lekamen har nøyaktig same tettleik som væska, så er oppdrifta like stor som vekta, og lekamen vil verken stige eller søkke.
Bergen Nordhordland Rutelag
Historie
Den 1. januar 2002 gjekk buss og ferjedrifta av BNR inn i HSD ASA, medan Fjord Line AS fortsette som uavhengig selskap. I 2004 starta BNR oppatt snøggbåtdrifta, då med tidlegare BNR aksjonær Einar Nistad som hovudeigar. BNR driftar i dag to snøggbåtsamband og har på nytt fått konsesjon for drift av snøggbåt mellom Knarvik og Bergen. BNR har i tillegg kontrakt for transport av cruise-turistar.
Oppdrift
Tettleik
Ein lekam med høgare midla tettleik enn væska vil ha mindre oppdrift enn vekta av lekamen, og han vil søkke.
Eit skip flyt, sjølv om det er laga av stål som er mykje tyngre enn vatn, fordi skroget omgir eit luftvolum, og dette fører til ein midla tettleik som er mindre enn tettleiken til vatnet.
Starobilsk
Starobilsk (ukrainsk Старобільськ, russisk Старобельск, Starobelsk) er ein by nær Luhansk i Ukraina. Busetnaden har vore kjend sidan 1686 og han fekk bystatus i 1938. Byen har kring 25 000 innbyggjarar (2011).
Under andre verdskrigen låg det ein sovjetisk fangeleir for polske krigsfangar, særskild offiserar. 48 av dei døydde i leiren og vart gravlagd i nærleiken. Ein stor del av fangane frå leiren vart massakrerte undre Katynmassakren i Kharkiv og vart seinare gravlagd i skogen Pyatykhatky.
Wave
WAVE, eller WAV, (.wav) står for Waveform Audio File Format er eit lydfilformat for (vanlegvis) ukomprimert lyddata på PCM-format. Opphavet til formatet var eit felles framlegg frå Microsoft og IBM. Wave-format fylgjer RIFF-spesifikasjonen, som tillèt at metadata vert lagra i same fil som lyddata. Wave vert i stort mon nytta for å lagra ukomprimert lyddata under operativsystemet Windows, men vert òg nytta i samband med Linux og Macintosh. Wave var opphavleg eit ein- eller tokanalformat, men er seinare utvida til fleire kanalar.
Format
Wave-filer er strukturerte med eit hovud (en: header) fyrst i file, etterfylgd av ein eller fleire datablokker (en: chunks), som vist i Fig. 1. Fila har fyrst ei RIFF-blokk, etterfylgd av ein FORMAT-blokk, Fig. 1.
RIFF-blokka inneheld felta:
FORMAT-blokka inneheld felta:
Gravferd
Gravferd er ein seremoni knytt til at nokon er død. Ho er ofte bygd opp rundt det å gje slepp på leivningane til personen, til dømes ved at dei blir lagt i ei grav eller kremert. Ei gravferd kan i mange høve ha religiøst innhald, men det finst òg sekulære seremoniar knytt til døde. Gravferda kan brukast til å minnast den avdøde på, og kan vera ein viktig del i ein sørgjeprosess. Ho kan også vera ein måte å visa status på, til dømes ved å vera påkosta og ha stort oppmøte av folk, eller det motsette.
Wave
Format
Datablokkene inneheld felta:
Gravferd
I eldre tid sa ein at ein «drakk gravøl», og sjølv om ein ikkje lengre drikk øl i gravferder er det framleis nokre som seier «gravøl» i staden for «gravferd».
Norske gravferdsreglar
Reglane om gravferd og kremasjon er i Noreg lovfesta i gravferdslova. Kremasjon kan berre skje på visse vilkår, og skal gjerast i eit krematorium. Etter § 12 skal gravferda skje seinast ti dagar etter dødsfallet. Dersom avdøde er kremert, er fristen 6 månader. Om ikkje dei næraste slektningane sørgjer for gravferda, ligg ansvaret til kommunen. Desse avgjer òg om kyrkja eller andre trudomssamfunn skal medverke ved gravferda.
Wave
Avgrensingar
Lengda til Wave-filer er lagra som eit 32-bit heiltal, så lengda er avgrensa til 32 GByte, som tilsvarar 6 timar og 46 min for CD-kvalitet (16-bit, 44,1 kHz, 2 kanalar).
Høgresida
Når ein snakkar om politikk er Høgresida ei skildring av kva for politisk retning ein person eller eit parti tradisjonelt sett høyrer til. Utanom Høgresida snakkar vi, i tradisjonell politikk, òg om Sentrum og Venstresida.
Gravferd
Norske gravferdsreglar
Dersom den avdøde skal bli kremert eller gravleggjast ein annan stad, skjer den kyrkjelege seremonien ved ei bisetjing.
Høgresida
Den første kjende inndelinga i ei politisk høgre- og venstreside finn vi i det første franske parlamentet (etter den franske revolusjonen). Der vart dei mest radikale (dei som til dømes ville innføre allmenn røysterett for menn) plasserte til venstre for talarstolen og dei meir «konservative» (dei som ynskte å bremse den revolusjonære utviklinga) plasserte til høgre for talarstolen. Dette har til dels vore malen for vidare bruken av inndeling i politisk høgre og venstre. Etter at inndelinga i høgre og venstre vart malen i europeisk politikk, dukka òg det meir uklåre uttrykket Sentrum opp.
Kven er Høgresida
Høgre og Framstegspartiet er dei største partia på den norske høgresida.
Gravferd
Norske gravferdsreglar
I Den norske kyrkja er det fastsett ein eigen liturgi for gravferd.
Høgresida
Kven er Høgresida
Partia som i europeisk tradisjon vert kategoriserte på Høgresida er parti som historisk har vore motstandarar av grasrotrørsler som t.d. bonderørsla og arbeidarrørsla. Høgresida har historisk vore dominert av velståande og/eller veletablerte menneske. Innanfor Høgresida finn ein fleire retningar; konservativisme, økonomisk liberalisme, osv. Alle på høgresida vedkjenner seg ei form for kapitalisme. Når ein ser på at to parti som er så ulike kvarandre som Høgre og FrP begge vert definerte som høgreside-parti ser ein at ein definisjon av politiske retningar er vanskeleg.
Svæve
Svæve er ei stor slekt i korgplantefamilien.
Slekta omfattar rundt 750 forskjellige artar med mange underartar som til dels er vanskeleg å skilje frå kvarandre. I Noreg er det i følgje Johannes Lid omtalt 250 artar, medan Axel Blytt meinte 700 norske artar var omtalte med eige namn i den hieraciologiske litteraturen, og han meinte, at om heile landet vart undersøkt, ville talet på hieraciumformer av høgre eller lægre systmatisk rang vere nærare 1400.
Berre hieraciologar kan skilje alle artane frå kvarandre; nokre av dei enklare kjennelege er nemnde i Lids flora og er tekne med i taksoboksen til høgre.
Forvirringa om artstalet har samanheng med at svæver formeirar seg både kjønna og ukjønna. Dei kan danne frø utan befrukting, og avkommet vert i så fall identiske kopiar av morplanten. Ulike grupper av slikt identisk avkom kan difor ha vorte rekna som artar.
Det greske ordet hierax tyder hauk eller falk, plantenamnet kjem truleg frå forma på blomsterblada. Det norske namnet svæve kjem frå svevn eller søvn - blomstrane lukkar seg når det blir mørkt.
Svæver veks på eng, i eller utanfor skogen, ofte på tørre bakkar.
Kjennelege artar
(Hierácium vulgátum'') (Hierácium sylváticum) (Hierácium alpinum) (Hierácium pilosélla) (Hierácium scándicum) (Hierácium umbellátum)||
Amurdag
Amurdag er eit australsk språk som blir snakka i regionen Nordterritoriet i Australia. Ifølgje ein rapport frå National Geographic Society og Living Tongues Institute for Endangered Languages er det eit ekstremt utrydningtrua språk, men berre éin attlevande brukar.
Songen Surfin' USA
«Surfin' U.S.A.» er ein song skriven av Brian Wilson for The Beach Boys til melodi av Chuck Berry sin «Sweet Little Sixteen». Berry er tilskriven melodien på songen. «Surfin' USA» vart innspelt av The Beach Boys og gjeven ut som singel den 4. mars 1963 og finst òg på albumet med same namn frå 1963. B-sida til singelen er «Shut Down». Songen har Mike Love på solovokal.
Songen vart spelt inn av tenåringsidolet Leif Garrett i 1977, som nådde Topp 20 med denne utgåva i USA. Songen er òg ein kjend del av den populære filmen Teen Wolf med Michael J. Fox frå 1985.
Tull
Tull, tøys, vrøvl, vås, vas eller nonsens er noko som ikkje gjev meining. Omgrepa kan mellom anna visa til dumskap, feil eller skjemt i ord eller handling. Dei blir ofte brukt nedsetjande, til dømes om utsegner, handlingar eller idear, men ulike former for tøys kan også vera verkemiddel innan felt som humor, kommunikasjon, litteratur og kunst, og som ein motsats til alvor.
Songen Surfin' USA
Komposisjon
I følgje Brian Wilson var songen påverka av forskjellige artistar som Chubby Checker og Chuck Berry, og av litlebroren til kjærasten Judy, Jimmy Bowles. Jimmy Bowles var guten som lagde lista over surfestader som er nemnde i songen. Songen vart laga til melodien av Chuck Berry-songen «Sweet Little Sixteen».
Surfestader
Då songen vart skriven var Brian Wilson kjærast med Judy Bowles. Bror hennar, Jimmy Bowles, var ein ivrig surfar. Wilson ønskte å skrive ein song der alle surfestadane i staten vart nemnde, på liknande måte som Chubby Checker gjorde i «Twistin' U.S.A.». Wilson bad Jimmy Bowles om å lage ei liste over alle surfestadane han kunne kome på.
Tull
Ordsoge
Orda «tull» og «tulle» kan ha mange ulike tydingar og avleidingar. Ei avleiing er tville (engelsk twirl) som viser til røring, tvinning eller spinning. Grunntydinga av «tull» er knytt til kvervel eller krins (å gange i tull). Frå dette kjem òg nemninga «nøstetull», eller «tulle saman til ein ball», difor òg 'bylt' eller noko som er krølla saman. «Tull» kan visa til eit lite barn, liknande «pjokk», medan «tulle» og «tulla» kan vera kjælenamn for ei lita jente.
Songen Surfin' USA
Surfestader
Følgjande stader er nemnde i songen:
Tull
Ordsoge
Tydinga av verbet «tulle» som har med å svinge, kvervle, krinse (tulle seg ikring), rulle bortetter, krølle seg ihop eller tumle seg kan også gje det tydinga 'å danse'. I tillegg kan tulling òg tyde tralling. Å «ramle i tull» er om lag det same som å "dette i koll".
Songen Surfin' USA
Singelen
Singelen «Surfin' USA» hadde «Shut Down» på B-sida vart gjeven ut på Capitol Records i USA i mars 1963. Songen nådde 3. plass på Billboard-lista og B-sida 23. plass. Songen vart gjeven ut i USA igjen i juli 1974 og nådde denne gongen 36. plass.
Tull
Ordsoge
Om ein går og tullar, tyder det og at ein går lett forvirra ikring utan mål og meining. Å «vera tullut» eller «tullat» heng og saman med å vera frå vit og sans, å 'rote' eller 'røre'. Ei anna tyding av substantivet «tull» eller «tulling» er 'tosk' eller 'fåviting' (tulling eller tull). «Tulling» var før i tida nemning på ein person med psykiske vanskar, ein som ikkje høvde i samfunnet, ein «galning».
Songen Surfin' USA
Singelen
Singelen vart òg gjeven i fleire andre land i 1963. Han nådde 34. plass i Storbritannia, 9. plass i Australia, 6. plass i Sverige og 6. plass i Canada.
Tull
Kultur
Tull eller nonsens kan vera eit verkemiddel i visse former for litteratur, som vitsar, regler, vers og lengre verk. Tullet kan ta ulike former, til dømes ved bruk av tøyseord, ordspel, absurditet og anna.
Den britiske teiknaren og forfattaren Edward Lear gav ut Book of Nonsense i 1846. Boka inneheld tøysevers og limerickar som minner om barneregler, og er rekna som opphavet til nonsenssjangeren i engelsk litteratur. Viktige arvtakarar var Lewis Carroll, som særleg er kjend for Alice i Eventyrland, E.C. Bentley og Hilaire Belloc.
Songen Surfin' USA
Andre utgåver
Andre artistar som har spelt songen er Papa Doo Run Run, The Jesus and Mary Chain, Blind Guardian, Melt Banana, Aaron Carter, Frank Sidebottom, Alvin and the Chipmunks og Pennywise.
Cademario
Cademario er ein kommune i distriktet Lugano i den sveitsiske kanton Ticino. Han grensar til kommunane Aranno, Bioggio og Iseo i Alto Malkantone-området.
Joan Capdevila
Joan Capdevila Méndez er ein spansk fotballspelar, som har spela i forsvar for Benfica i den portugisiske toppdivisjonen og for det spanske landslaget. Han har òg spelt for det katalanske landslaget. Capdevila har spelt det meste av karrieren sin, frå 2000 til 2007, for Deportivo La Coruña, før han gjekk til Villarreal. Han var med på å ta sølv for Spania under sommar-OL i 2000 i Sydney. Han debuterte for Spania sitt A-landslag 16. oktober 2002 i ein vennskapskamp mot Paraguay. Han var med i troppen til fotball-EM i 2004, men utan å få spela. I 2008 spelte han alle kampane utanom éin då Spania vart europameistrar.
Oppsjøen
Oppsjøen er eit vatn på Mangenskogen i Aurskog-Høland kommune i Viken, like vest for naturreservatet Midtfjellmosen. Oppsjøen ligg 270 meter over havet.
Fjellsvæve
Fjellsvæve er ein fjellplante av slekta Hieracum (svæve).
Fjellsvæva har mange hårete, spadeforma blad i rosett og ein 10-15 cm høg langhåret stengel, som regel med eitt lite stengelblad. til tider to eller tre. Stengelen har ein stor lysgul blomsterkorg.
Ploskij
Ploskij er ein vulkan som ligg nord på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Kjelda til elva Vojampolka ligg ved fjellet.
Gregorios Thaumatourgos
Gregorios Thaumatourgos, St. Gregorius av Neocæsarea eller Mirakelmannen Gregorius er ein kristen helgen som blei fødd i Niksar (i dagens Tyrkia).
Han blei etter kvart biskop i byen. Før han blei ordinert bad Gregorios inderleg til Gud og jomfru Maria, og fekk eit syn av jomfru Maria og evangelisten Johannes som lærte han korleis ein skulle vitna om Treeininga. Seinare blei denne læra utvikla av mellom anna Basilios den store, Gregor av Nazianz og Gregor av Nyssa. Grigorij døydde omkring 266-270 e.Kr.
Asymmetrisk råsegl
Eit asymmetrisk råsegl eller lårsegl er eit firskore sneisegl med lutande framlik, bratt atterlik og skråstilt rå. Visuelt sett minner asymmetriske råsegl om ei samansauma utgåve av gaffelsegl og fokk. Seglet liknar på eit moderne genuasegl, både i utsjånad og brukseigenskap. I Noreg blir asymmetriske segl tradisjonelt bruka på nordvestlandsbåtar, og da særleg på nordfjordbåtar, snedbetningar og geitbåtar.
Utbreiing
Det har vorte brukt ulike namn på dette seglet. Lårsegl er ei nemning frå Nordmøre. Vanlegaste nemninga her var geitbåtsegl. På Sunnmøre sa ein sunnmørssegl. Båtar som førte dette seglet vart kalla einsiglarar. Dette for å skilje dei frå gaffelsegl, sjassesegl og sprisegl, som hadde to eller fleire segl. Båtar med sunnmørssegl kunne og verte kalla flatbrennarar. Truleg kjem dette namnet av at seglet liknar på veiken i ein flatbrennar oljelampe.
Sist på 1800-talet vart det asymmetriske råseglet utkonkurrert av gaffelseglet. Båtar sørfrå kom på fiske nordover langs kysten. Fiskarane såg fordelar med gaffelseglet. Særleg var det betre i kryssing i tronge farvatn og i sterk vind. Overgangen var mest merkbar på Sunnmøre. I tillegg til nytt segl vart og ein ny båttype, møringen, teken i bruk. Kring 1900 var det slutt på bruken av asymmetrisk råsegl der. På Nordmøre og i Nordfjord var det og skifte, men her vart det gamle seglet brukt noko lenger.
Oppbygging
Som namnet seier er det asymmetriske råseglet skeivskore. Den spisse sida vender fram i båten. Den loddrette vender bak. Sør om Stad og på Sunnmøre er seglet sydd av dukar som smalnar opp. Kvar duklengd vert skråskoren på langs. Når seglet vert sydd vender den breie enden ned på alle dukbanene. Segl med skråskorne dukar vert kalla snidsegl. På Nordmøre vert det brukt udelte dukar. Dei står vertikalt. Framme ved halsen vert segldukstykka kortare. På dei største segla vart det sydd med dubbel saum. Kring det meste av seglet var det påsydd eit kraftig lik. Eit stykke i bakkant er gjerne ulika. I overkant er seglet festa til ei kort rå. På seglet er det festa råband. Dei går gjennom hol i råa, eller rundt henne. I tillegg vert seglet gjerne festa ved at lykkjer i segløyra vert tredd gjennom rånokkane og låst med hardvedskilar. Eine enden av draget vert festa til råa med ein knute. Rakken er og fest med eine enden til råa. I bakre rånokk er hol for ein bras.
Halsen
Lengda på seglet varierer noko i ulike distrikt der ein brukte dette seglet. Mange segl nådde ikkje heilt i stamnen. Både på Nordmøre og i Nordfjord var mange segl ein del kortare. Det varierer og korleis halsen vert fest. Dei aller fleste asymmetriske segla har ei rad trekausar festa oppover framliket. Dei vert kalla hånkane. Geitbåtane har mange hånkar. Seglet kan strammast ved å sette eit signat, penta, festa mellom ein av hånkane og ein kjeng på innsida av stamnen
Sunnmørsseglet går heilt i stamnen og vert festa der. Ei halsline går gjennom ein treholk, ei alke, som er vert festa i ein krok, pentekroken, i forkant av stamnen. Så går halslina gjennom den nedste av hånkane i forliket, i ei bukt fram om stamnen, der det er utskore hakk for lina, og vidare til neste hånke. Om det er sterk vind, eller ser ut til å verte det, trer ein halslina i fleire hånkar. Den lange tida sunnmørsseglet var ute av bruk gjer at ein del kunnskap om feste av halsen har gått tapt.
Sør om Stad vert segløyret festa i stamnen eller i framkjempa, det øvste bordet. Det vert brukt halseline, her kalla dosline, til å stramme seglet. I segløyret er doshovudet (doshaudet), festa i ei lykkje i seglet. Det er ei blokk, utan skiver, laga av hard ved, oftast bjørk. Ho har like mange hol som talet på hånkar. Doslina er tredd gjennom doshovudet og hånkane. Når doshovudet er fest til ripa eller stamnen, kan seglet strammast. For at doslina skal gli lett, vert ho smurd med talg. I Sunnfjord har det vorte registrert skinnkledde lykkjer istaden for trehånkar.
Kabben
I underkant er seglet litt sidare på midten. Det gjer at det fylgjer ripa betre. I underliket er kabben festa. Det er ein hanefot, kabbekloa, med tre partar festa i liket og ein lang som kan regulerast under seglasen. Han er oftast fast i masta. Lengda på partane i kabbekloa vert regulerte med ei trealke som partane glir gjennom. Kabben har og vorte kalla priar og Unn-kabbe.
Skautet
Utforming av skautet varierer noko etter båtstorleik. På små båtar er det vanleg med eit enkelt skaut frå segløyret bak til styrmannen. På større båtar med enkelt skaut kan det gå gjennom eit seglhol i ripa i le, eller bak om æsingsporen. Dette gjorde presset frå seglet mindre. På større båtar kunne skautet vere tillaga som ein enkel talje. På bakliket, eit stykke over segløyret, er ein kause til å feste skautet i ved reving.
Syfteband
Ved reving vert syfteband knytt kring ein del av seglet, slik at seglflata vert mindre. Syftebandet er eit snøre som er fast gjennom seglet, slik at det heng ned på båe sider. Det er vanleg med ei rad syfteband noko over underliket. Ved reving vert seglet samanvalka opp til syftebanda, som så vert samanknytt under. Store segl kan ha fleire rader med syfteband. Det kan og vere syfteband øvst i store segl. Dei vert knytte over råa ved reving. Når ein revar i overkant vert ikkje seglet så smalt, noko som er ein fordel under kryssing.
Priar
Asymmetriske råsegl av ein viss storleik vert utstyrt med ein eller fleire priarar. Det er tog som er feste i seglflata, og som mannskapet brukar under seglasen til å redusere vindpresset mot seglet. Priarar kan ha ulik utforming. Hans Strøm skil mellom priar og handsyfte. . Det han kallar priar har størst effekt. Små treblokker er festa i nat på seglet. Gjennom dei går ei line. Ho er festa i seglet.Den andre enden går til ein av mannskapet i båten. Når han rykkjer i lina, snurpar noko av seglduken seg saman. Handsyftet er enklare konstruert. Ein enkel hanefot er fest i seglet, og effekten vert mindre. Etter Strøm si tid utvikla handsyfte seg til å verte meir effektivt. Sør om Stad vart det brukt både priar og handsyfte. På Sunnmøre har handsyfte vorte brukt mest ute i øyane, medan den som segla i fjordane og brukte priar. På Nordmøre var priaren enkel. Det har vore brukt opp til tre priarar på største båtane.