cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Trek
Norske fanklubbar
Star Trek Norge var ikkje ein klubb i vanleg forstand med eit vald styre og innmelding av medlemmer. Forumet til nettsidene og IRC-kanalen #STNorge på EFnet var likevel med på å knyte kontaktar mellom norske trekkies.
Ein ny norsk Trekkie-klubb vart skipa i november 2004. Han hadde eit eige forum som vart kalla Star Trek Norge (same namn som Strømnes si eksisterande nettside). 21. januar 2005 endra klubben namnet til Trekkers Norge. Klubben er ein paraplyorganisasjon for fleire små, lokale Star Trek-klubbar, og har ønskje om å hjelpe til med å skipe lokallag rundt om i landet der dette ikkje finst frå før. Klubben har i dag eit styre og fleire aktive lokallag.
PricewaterhouseCoopers
PricewaterhouseCoopers (PwC) er verdas største internasjonale revisjonsselskap. Det vart danna i 1998 gjennom ein fusjon av Price Waterhouse og Coopers & Lybrand, begge grunnlagt i London. PwC er det største av dei fire store revisjonsselskapa i verda, der dei andre tre er Deloitte, Ernst & Young og KPMG.
PricewaterhouseCoopers tilbyr tenester innan revisjon, rådgjeving, skatt og avgift til offentlege og privateigde verksemder.
På verdsbasis har selskapet 146 000 tilsette i 150 land, og inntektene i 2007 var 25 milliardar dollar. Hovudkontoret ligg i New York.
I Noreg har PwC over 1 200 tilsette. I desember 2007 flytta PwC inn i nye lokale i Bjørvika i Oslo etter å ha vore på Skøyen i fleire år.
Bakgrunnsstoff
PricewaterhouseCoopers' nettstad (engelsk)
Differensiallikning
Ei differensiallikning er ei likning der ei eller fleire av dei ukjente er funksjonar og der den deriverte av enkelte av funksjonane er med i likninga. Løysninga på ei slik likning er ei mengd av funksjonar som kan oppfylla likninga. Differensiallikningar spelar ei viktig rolle i ingeniørvitskap, fysikk, økonomi og andre fagfelt.
Differensiallikningar opptrer i mange område innan vitskap og teknologi, særleg når eit deterministisk forhold med kontinuerlege varierande storleikar (i form av funksjonar) og korleis dei endrar seg i rom og/eller tid (uttrykt som dei deriverte) er kjend eller postulert. Dette er illustrert i klassisk mekanikk der rørsla til ein lekam er skildra av korleis posisjonen og snøggleiken til lekamen endrar seg med tida. Newton sine lover gjev eit forhold mellom posisjonen, snøggleiken, akselerasjonen og forskjellige krefter som virkar på lekamen og gjev forholdet som ei differensiallikning for den ukjende posisjonen til lekamen som ein funksjon av tida. I somme tilfelle kan denne differensiallikninga (kalla rørslelikninga) løysast eksplisitt.
Eit døme på eit problem som kan løysast med differensiallikningar er å avgjere snøggleiken til ei kule som fell gjennom lufta, med omsyn på berre tyngdeakselerasjonen og luftmotstanden. Akselerasjonen til kula mot bakken er akselerasjonen som oppstår på grunn av tyngdekrafta minus nedbremsinga på grunn av luftmotstanden. Tyngdekrafta vert rekna som konstant og luftmotstanden kan modellerast som proporsjonal til snøggleiken til kula. Dette tyder at akselerasjonen til kula, som er den deriverte av snøggleiken til kula, er avhengig av snøggleiken. Å finne snøggleiken som ein funksjon av tida omfattar å løyse ei differensiallikning.
Differensiallikningar vert studerte matematisk frå fleire forskjellige perspektiv, hovudsakleg for finne løysinga deira, som er funksjonssettet som tilfredsstiller likninga. Berre dei enklaste differensiallikningane har løysingar gjevne av eksplisitte formlar, men somme eigenskapar hos løysinga til ei differensiallikning kan finnast utan å finne den eksakte forma. Om det ikkje finst ein formel for løysinga, så kan ein finne løysinga numerisk tilnærma ved hjelp av datamaskinar.
Provinsen Pordenone
Provinsen Pordenone  (italiensk Provincia di Pordenone) er ein provins i regionen Friuli-Venezia Giulia i Italia. Hovudstaden er byen Pordenone. Provinsen vart oppretta ut frå delar av provinsen Udine in 1968.
Differensiallikning
Studieretningar
Matematikarar studerer òg svake løysingar (avhengige av svake deriverte), som er løysingsformer som ikkje treng å vere differensierbare overalt. Denne metoden må ofte nyttast for å få i stand løysingar, og fører òg til meir fysisk fornuftige eigenskapar i løysingane, som at det kan vere sjokk til staden i likningar av den hyperbolske typen.
Provinsen Pordenone
Han har eit areal på 2 273 km² og totalt 286 307 innbyggjarar (2001). Det er 51 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Differensiallikning
Studieretningar
Studiet av stabiliteten til løysingane av differensiallikningar vert kalla stabilitetsteori.
Fagterminologi
Teorien for differensiallikningar er ganske godt utvikla og metodane nytta til å studere dei varier mykje etter kva likningstype ein har.
Både ordinære og partielle differensiallikningar vert klassifiserte som lineære og ikkje-lineære. Ei differensiallikning er lineær om dei ukjende funksjonane og deira deriverte har potens 1 (ein kan ikkje ha produkt) og ikkje-lineære elles. Den karakteristiske eigenskapen til lineære likningar er at løysingane deira dannar eit affint underrom av eit høvande funksjonsrom, som fører til ein mykje meir utvikla teori for lineære differensiallikningar. Homogene lineære differensiallikningar er ein vidare underklasse der løysingsrommet er eit lineært underrom, til dømes at summen av ei kvar mengd av løysingar eller multiple løysingar òg er ei løysing. Koeffisientane til den ukjende funksjonen og den deriverte av denne i ei lineær differnsiallikning kan vere (kjende) funksjonar av uavhengige variablar. Om desse koeffisientane er konstantar så snakkar ein om ei ei lineær differensiallikning med konstante koeffisientar.
Det finst særs få metodar for å løyse ikkje-lineære differensiallikningar eksplisitt. Dei ein kjenner er typisk avhengige av at likninga har spesifikke symmetriar. Ikkje-lineære differensiallikningar kan vere særs kompliserte over lange tidsintervall og vere kaotiske.
Lineære differensiallikningar vert ofte nytta som tilnærmingar til ikkje-lineære likningar. Desse tilnærmingane er berre gyldige under avgrensa vilkår. Til dømes er den harmoniske svingelikninga ei tilnærming av den ikkje-lineære pendellikninga og gjeld berre for svingingar med små amplitudar.
Oppsummering av klassifiseringa
Dei matematiske definisjonane for dei forskjellige klassifiseringane av differensiallikningar kan oppsummerast slik.
Ordinære differensiallikningar
I tabellen under er alle differensiallikningane av orden n og vilkårleg grad d.
F er ein implisitt funksjon av: ein avhengig variabel x, ein avhengig variabel y (ein funksjon av x), og ein heiltalsderivert av y.
så x er eit element i vektorrommet R, y eit element i vektorrommet med dimensjon m,, der R er mengda reelle tal, er det kartesiske produktet til R med seg sjølv m gonger for å danne m-tuple reelle tal.
Dette fører til eit system av differensiallikningar som kan løysast for y1, y2,...ym.
y er karakterisert av funksjonsavbildinga.
r(x) vert kalla kjeldeleddet i x, og A(x) er ein vilkårleg funksjon, begge rekna for å vere kontinuerlege i x for definerte intervall.
Merk at avbildinga frå eller  samsvarar med avbildinga frå x, y, og (n+2) eller (n+1) deriverte av y til løysinga, som generelt er implisitt.
Døme
I den første gruppa av døme, la u vere ein ukjend funksjon av x, og c og ω er kjende konstantar.
I den neste gruppa døme er den ukjende funksjonen u avhengig av to variablar x og t eller x og y.
Eksakte løysingar
Somme differensiallikningar har løysingar som kan skrivast på ei eksakt og lukka form. Somme viktige klasser er førte opp her.
I tabellen under er H(x), Z(x), H(y), Z(y) eller H(x,y), Z(x,y) ein vilkårleg integrerbar funksjon av x eller y (eller begge), og A, B, C, I, L, N, M er alle konstantar. Generelt er A, B, C, I, L reelle tal, medan N, M, P og Q kan vere komplekse. Differensiallikningane er i sine ekvivalente og alternative former som førte til løysinga ved hjelp av integrasjon.
Peterson Hills
Peterson Hills er ei åsgruppe like aust for Spearbreen, mellom Hauberg og Wilkins Mountain i Palmer Land. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1961-67. Dei vart namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter D.G. Peterson, ein elektrikar ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1963.
Differensiallikning
Eksakte løysingar
8 er eit spesialtilfelle av 9, men 8 er ei relativt vanleg form, særleg i enkle fysiske og ingeniørtekniske problem.
Ulvik kraftverk
Ulvik kraftverk er eit vasskraftverk i Ulvik herad i Vestland. Kraftverket vart opna i 1974 etter fire års anleggsarbeid, og utnyttar elva Tysso sitt fall på 387 meter frå Solsævatnet ned til Ulvikfjorden. Kraftverket brukar vatn frå magasin i Ljoneskrulen og Solsævatnet. Samla magasinkapasitet er 52,6 millionar m3. Det vert òg henta vatn frå elva Tysso i høgd over Solsævatnet.
Kraftverket har totalt ein årsproduksjon på 102 GWh og vert eigd og drive av BKK. Sjølve stasjonsbygningen ligg midt i Ulvik sentrum.
Even Ulving
Even Christophersen Ulving var ein norsk kunstmålar frå Ylvingen i Vega kommune på Helgeland. Han døydde i Åsgårdstrand, der han budde det meste av livet sitt.
Even Ulving var son til Olava Larsdotter og båtbyggar og gardbrukar Christopher Evensen. Han var første gong gift med Antonetta Holst; etter at ho døydde, gifta han seg med Fredrikke Qvale.
18 år gammal reiste han til Kristiania for å lære seg eit handverk, og gjekk eit år i lære hos målarmeister Vilhelm von Krogh. 1883/84 var han elev av Knud Bergsliens malerskole, 1885/86 under Heinz Heim og Carl F. Smith ved kunstakademiet i München og 1887 under William Bouguereau ved Academie Julian i Paris. Han budde på Sømnesøya frå 1900 til 1913. I 1914 flytta han til Åsgårdsstrand.
Even Ulving var representert på Høstutstillingen i 1889, 1892 og 1896. Han hadde separatutstillingar m.a. ved Blomqvist 1923 og ved Håndverkerforeningen i Tønsberg 1937. Even Ulving vart den mest framtredande av kunstmålarane frå Helgeland. Han er m.a. representert ved Slottet og ved Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design. Han måla naturalistiske motiv, ofte frå Helgeland eller frå Vestfold. Ved Nasjonalmuseet heng eit bilete han har måla av Knut Hamsuns dotter Victoria. Han har òg måla mange altartavler.
Kjelder:
Hans B. Krogh: «Kunstneren Even Ulving» i Årbok for Helgeland 2007 ISBN 978-82-90148-67-1
Johann Friedrich Struensee
Johann Friedrich Struensee var ein dansk-tysk lege og politikar. Han verka som livlege for kong Kristian VII av Danmark-Noreg frå 1769 og var den eigentlege makthavaren i Danmark-Noreg i åra 1770–1772. På grunn av sinnssjukdomen til den regjerande Kristian VII kunne hoffolk som fekk tillit hos kongen i realiteten ta over regjeringsmakta.
Med sitt stadig nærare forhold til dronning Caroline Mathilde og utmanøvrering av dei mektigaste i staben til kongen, grev Holck og utanriksminister J.H.E. Bernstorff, vart Struensee den reelle makthavaren i landet. Han gjennomførte ei rad reformer i styringsverket i tråd med ideane i opplysingstida, reformer som gjorde vesentlege inngrep i ei lang rekkje forhold i det danske samfunnet. Etter knappe to år ved makta vart han avsett ved eit kupp den 17. januar 1772 og deretter dømt til døden og avretta.
Oppvekst og ungdom
Johann Friedrich Struensee var fødd i Halle an der Saale i Tyskland som son av presten Adam Struensee, den seinare biskopen for Schleswig-Holstein. Faren var pietist av den franckeske skolen, ei retning som la vekt på samfunnsnytte og oppfordra medlemmane av trusretninga til å søkje verdsleg kunnskap. Struensee blei skriven inn som medisinstudent ved universitetet i Halle i 1752. Han fortalde seinare at kjende vitskapsmenn som den sveitsiske legen Albrecht von Haller og den franske filosofen Claude Adrien Helvétius var mellom førebileta hans. Struensee var påverka av ideane i opplysingstida, i tillegg til den pietistiske bakgrunnen som han hadde fått heimanfrå. Boksamlinga etter Struensee viser at han kjende til dei moralske tankane til Voltaire, Rousseau og Holberg – den siste kjende Struensee gjennom ei omsetjing til tysk. I 1757 tok Struensee doktorgraden i medisin med ei avhandling kalla Om skaden ved forkjærte legemsbevegelser. Avhandlinga forklarte korleis ein hindrar skader ved å unngå feil rørsler, og peikar fram mot tankane hans om oppseding. Då han var ved makta i Danmark nytta han desse ideane mellom anna på den seinare kronprins Fredrik VI.
Same året, 1757, fekk far hans ei prestestilling i Altona, ein by i det danske riket. Struensee blei med familien til Altona, der han i 1758 blei han tilsett som bydoktor. Løna var som for andre lågare offentlege embete på 70 riksdalar, noko som var for lite til at ein borgar kunne leve sømeleg av ho. Saman med ein studiekamerat frå Halle, David Panning, begynte han difor å gi ut tidsskriftet Zum Nutzen und Vergnügen – «Til nytte og glede» – i 1763. Tidsskriftet var meint både til folkeopplysing og underhaldning. I ein artikkel blei det i eit satirisk teologisk språk gjort narr av legar som selde kvakksalvarmedisin for eiga vinning. Styresmaktene fann dette forderveleg for unge folk og eit hån av religionen, så tidsskriftet blei forbode og boktrykkaren fekk ei bot. Artikkelen var sannsynlegvis ikkje skriven av Struensee sjølv, men som redaktør var han ansvarleg for innhaldet i bladet. Året etter gav Struensee ut eit nytt tidsskrift – Til Fremme av Vitenskapene, Kunsterne, Smaken og Sædene – som blei akseptert, ettersom det ikkje inneheldt satirisk stoff.
Embetet som lege gjorde at Struensee fekk innpass hos adelsfolk i området, mellom anna grev Schack Carl Rantzau. Det var gjennom kontaktane til greven at Struensee blei utnemnd til reiselege for den kongelege utanlandsreisa som stod for døra.
Kristian VII si utanlandsreise
Den 6. mai 1768 la Kristian VII ut på ei utanlandsreise. Struensee blei utnemnd til reiselege med ei årleg løn på 500 riksdalar, ettersom livlegen Hans Piper då var 65 år gamal og neppe var i stand til å gjennomføre ei lang ferd som dette. Med på turen var òg Bernstorff, som ville halde personleg oppsyn med kongen.
Reisa gjekk sørover gjennom Tyskland, nordover att til Nederland, derfrå til England. Deretter bar det sørover gjennom Frankrike, og til slutt nordover gjennom Tyskland mot Danmark. I samband med eit kongeleg arrangement i Paris møtte Struensee samtidas leiande franske opplysningsfilosofar; til dømes Jean le Rond d'Alembert, Claude Adrien Helvétius, Denis Diderot og Paul Henri Thiry d'Holbach.
Vegen til politikken
Struensee knytte tettare band til kongen, Etter heimkomsten til hoffet fekk han overtalt kongen til å vise dronninga respekt. Slik vann han også gunst hos dronninga, og posisjonen hans ved hoffet vart ytterlegare forsterka.
Kongen sin favoritt var stadig grev Frederik Vilhelm Conrad Holck, drikkekameraten hans frå åra i førevegen. I mai 1769 vart Struensee utnemnd til etatsråd og rykte dermed opp i rangordninga. Kanskje var det rett etter utnemninga at Struensee og dronninga innleia eit kjærleiksforhold. I byrjinga av 1770 vart Struensee utnemnd til kabinettsekretær for dronning Caroline Mathilde og til lærar for den seinare kong Kristian VII.
Sommaren 1770 reiste hoffet til Holstein. Struensee lukkast då å få utmanøvrert grev Holck ved å introdusere Enevold Brandt for hoffet att. Brandt hadde tidlegare vore assessor ved hoffet. I 1768 hadde han skrive eit brev til kongen om den dårlege innverknaden grev Holck hadde på han, noko som førte til at Brandt same året fekk avskjed i unåde. Han hadde vorte ven med Struensee, og denne såg i Brandt ein mogleg avløysar som favoritt hos kongen. Ved hjelp av innverknaden til dronninga sørgde dei for at Holck fekk avskjed og at Brandt vart innsett i staden. Dermed lukkast det for Struensee å etterlikne Bernstorff i bruken av ein «løgesminister», ein som kunne ta på seg rolla med å fylle behova kongen hadde for å skeie ut.
Men det var òg naudsynt for Struensee å kvitte seg med Bernstorff. Posisjonen som utanriksminister, det vil seie president for det tyske kanselli, var den mektigaste stillinga innanfor den danske regjeringa. Det var då også Bernstorff som formulerte hovudlinjene i den danske politikken i perioden, så om Struensee skulle oppnå posisjonen som kongen sin fortrulege, måtte Bernstorff bort.
Daugava
Daugava eller Vestlege Dvina (russisk Западная Двина', Zapadnaja Dvina, belarusisk Заходняя Дзвiна, Zahodniaja Dźvina, polsk Dźwina, tysk Düna) er ei elv som renn gjennom Russland, Belarus og Latvia. Ho har sitt utspring i Valdaihøgdene i Russland og munnar ut i Rigabukta i Latvia, ein arm av Austersjøen. Den totale lengda er 1 020 km. Daugava må ikkje forvekslast med Nordlege Dvina.
Johann Friedrich Struensee
Vegen til politikken
I desember 1770 overtalte Struensee kongen til å oppløyse gehejmekonseillet og innføre eit kabinettstyre med han sjølv i rolla som kongen sin einaste minister. Posisjonen til utanriksminister Bernstorff var svekt, sidan han same sommaren hadde sendt to orlogsskip på eit heilt mislukka straffetokt mot algeriske piratar som hadde tatt danske og andre europeiske handelsskip i Middelhavet.
Daugava
Elva er knytt til ein kanal som går mellom Berezina og Dnepr-elvane. Det er bygd tre vasskraftverk og demningar langs elva. Rīgas HES ligg like oppfor Riga eller 35 km frå munningen, Ķeguma HES ligg 35 km oppfor her igjen, 70 km frå munningen, og Pļaviņu HES ligg om lag 107 km frå munningen. Eit fjerde vasskraftverk Daugavpils HES er òg planlagd, men utbyggjinga har møtt krass kritikk. Belarus har òg planar om å bygge fleire demningar for straumproduksjon langs sin del av Daugava.
Johann Friedrich Struensee
Med den øvste makt
Struensee sette inn i konsilet personar han meinte å kunne styre sjølv, mellom anna grev Rantzau som hadde hjelpt Struensee mot makta. Men han innsåg snart at Gehejmekonsilet ikkje gjekk ihop med den effektivisering og forenkling av kongemakta som han prøvde å oppnå. Difor sette han konsilet til sides den 8. desember 1770, og utnemnde seg sjølv til «maître de requêtes» ('søknadssjef'), og innan nyttår hadde han heilt oppheva institusjonen. Han oppretta i staden ein såkalla «konference» som bestod av leiarane for dei ulike delane av statsadministrasjonen. Trass i at denne berre var rådgivande, vart han snøgt oppheva. Moglegvis likna dette systemt for mykje på det gamle, medan Struensee ynskte å distansere seg frå det førre adelsveldet.
Reformer i administrasjonen
Struensee hadde oppgåva med personleg å overlevere søknader til kongen. Og Struensee trong berre å gje ordre til kongen om å underskrive papiret, så lydde kongen. Dermed fekk Struensee uinnskrenka makt med omsyn til tilsetjingar ved hoffet. Såleis kunne han utnemne seg sjølv til kva stilling som helst innanfor regjeringa, og det kom til å mange utskiftingar i hoffstaben og regjeringa, helst slik at adelege vart skifta ut med borgarlege personar som vart tilsett etter forteneste.
Den 22. desember 1770 sette Struensee den danske diplomaten i Napoli, Adolph Sigfried von der Osten, til utanriksminister. Samstundes skilde han dette embetet frå tilknytinga til presidentskapet i det tyske kanselli. Struensee overlet likevel administrasjonen av utanrikspolitikken til andre, og han sørgde difor for at utanrikssaker skulle gå gjennom han før dei vart lagt fram for kongen. I tillegg til dette var Osten og Struensee usamde om grunnleggjande idéar i utanrikspolitikken, noko som vekte ytterlegare motvilje i Osten mot Struensee.
Storkinn
Storkinn er eit fjell i Oppdal kommune i Trøndelag. Det har ei høgd på 1845 meter over havet og er det 376. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Johann Friedrich Struensee
Reformer i administrasjonen
Sommaren 1771 utnemnde Struensee seg sjølv til geheimekabinettsminister og kunne gje ut kabinettsvedtak på eiga hand. Kongen gleid lengre inn i sinnssjukdomen, og Struensee si makt vart i røynda uavgrensa. Struensee gjennomførte då ei rad reformer i styringsverket. Tilsetting i offentlege stillingar vart gjort avhengig berre av kvalifikasjonar. Byråkratiet i staten vart forenkla, og godseigarane si makt vart avgrensa. Skule- og helsevesenet skulle forbetrast. Bruk av tortur i rettsstellet vart forbode. Forordningane kom i stri straum, nær 2000 i den tida han hadde makta. Heilt i tråd med ideane i opplysingstida vart sensuren avskaffa og trykkefridom innført. Trykkefridomen vart raskt nytta til å gje ut skrifter som omtala Struensee sitt tilhøve til den unge dronninga.
Dei mange reformene møtte motstand og skaffa Struensee mange fiendar. Han nytta høvet han hadde til å utnemne seg sjølv og venen Enevold Brandt til lensgrevar. Den 7. juli 1771 fekk Caroline Mathilde ei dotter, prinsesse Louise Augusta. Ho vart «lyst i kuld og køn», ved at kongen erklærte seg som faren. Den ålmenne meininga var at Struensee i røynda var faren.
Diktatoren
Basert på opplysningstankane byrja Struensee å arbeide for å fjerne gamle privilegium som stod i motsetnad til ideala hans. Han greip inn i alle krikar og krokar av den alminnelege borgar sin kvardag, først og fremst overfor offentleg tilsette, men forordningane hans kom til å få konsekvensar for alle samfunnslag.
Trass i at Struensee viste stor innsikt i administrasjonsmekanikken i staten, mangla han sans for realitetane i idéane sine. Då fleire av inngrepa førte til negative konsekvensar for mange menneske, breidde det seg ei stemning av uvilje mot han. På fødselsstiftelsen i København, ein allereie då gammal institusjon, beordra han at det skulle monterast ei luke med ei kasse. Her vart ugifte nybakte mødrer oppfordra til å leggje spedborna sine i staden for å gjera noko gale, som å drepe barnet. Dette forarga borgarskapen i København, som meinte at dette var ei oppfordring til utukt. Under heile Struenseeperioden utgav historikaren Jacob Langebek lange anonyme hånande dikt mot Struensee. Om kassene skreiv han med indignasjon:
Dette var til trass for at Frederik IV allereie ved grunnlegginga av Vajsenhuset i København i 1720 hadde beordra eit liknande opplegg der.
Struensee ved makta
Struensee gjennomførte raskt ei rekkje reformer. Han framsette nesten 2 000 forordningar i sin maktperiode. Dei mange reformene møtte motstand og skaffa Struensee mange fiendar. Blant reformene var fordorninga om at offentlege tilsettingar einast skulle skje etter kvalifikasjonar (4. september 1770), forenkling av byråkratiet i staten (31. januar 1771), og ein reduksjon av godseigarane sin innverknad (19. november 1770). Skule- og fattigvesenet skulle forbetrast (22. mars 1771 og 9. mai 1771).
Han avskaffa dødsdom for tjuveri (8. mars 1771) og forbaud bruk av tortur for å få mistenkte til å tilstå (16. november 1771). Han avskaffa bøter for graviditet utanfor ekteskapet og fjerna samstundes den juridiske distinksjonen mellom «ekteskapeleg avla» og born utanom ekteskap (6. mai 1771).
For å forbetre finansane til staten innførte han ei rekkje sparetiltak. Han stoppa bygginga av den kostbare Frederikskyrkja (23. oktober 1770), innførte rasjonaliseringar i tollvesenet (23. juli 1771) og oppretta eit tallotteri der overskotet skulle tilfalle statskassa (24. desember 1770). Den store mengda av offentleg tilsette som mista arbeidet sitt på grunn av desse sparetiltaka førte til at Struensee fekk endå fleire fiendar.
Handelspolitisk var Struensee tilhengar av ein liberalistisk tankegang, til skilnad frå den herskande merkantilistiske. Han fjerna monopol og oppheva importforboda. Det hadde tidlegare vore oppgåva til politiet å leite etter smuglargods, men med dei nye forordningane vart dette arbeidet overflødig. Løyvet til politiet til husransakingar for å handheve desse forboda vart difor òg fråteke dei (27. juli 1771).
Han planla òg store reformer på Københavns Universitet. Den norske biskopen Johan Ernst Gunnerus vart kalla til København for å utarbeide planar for dei. Gunnerus målbar resultata sine den 16. desember 1771, men Struensee var ikkje heilt tilfreds og gjekk i gang med å revidere forslaga. Han rekte likevel ikkje å få gjennomført universitetsreforma før han vart styrta. Struensee var tydelegvis misnøgd med det teologiske overherredømmet til fakultet i konsistoriet, og at planen ville ha endra på dette. Då den jødiske legen Simon Salomon Polac i 1771 hadde søkt om å få disputere for den medisinske doktorgraden ved Universitetet, vart søknaden avslått på grunn av religionen hans. Den 2. mai 1771 skreiv Struensee til Universitetet og framheva at ein frå no av ikkje skulle ta omsyn til religionen ved søknad om doktorgraden. Religionen og fagkunnskapen skulle vere to skilde storleikar. Desse skritta forsterka misnøya i presteskapen. Blant anna vart prestane Jørgen Hee og Balthasar Münter same år idømd bøter fordi dei i sine preiker ikkje berre hadde kritisert Struensees styre, men i realiteten òg hadde oppfordra til opprør mot det.
Forordningane rann ut i ein jamn straum. Ein av dei var avsetjinga av magistraten i København med den grunngjevinga at byen vart for dårleg styrt. Under Struensees styre vart det i 1771 skrive ut ei forordning om at alle hus i større danske byar skulle forsynast med gatenummer.
Struensee har òg vorte tillagt ansvaret for å ha avskaffa ei rekkje hevdvunne heilagdagar ved Festdagsreduksjonen av 1770. Denne avgjerda var teken før han tok over makta. Det var ei sak som kyrkja hadde godkjent, og som berre hadde lege og venta på kongeleg sanksjon. Sidan det var Struensee som godkjende avskaffinga, vart han tillagt heile ansvaret.
Trykkefridom
Allereie før Bernstorff vart avsett kom den første av Struensees mange kabinettordrar. Han oppheva all sensur og innførte full trykkefridom den 4. september 1770. Kabinettordren syner at Struensee følgde opplysningstidas tankar ned til minste detalj. Ingen annan stat i Europa hadde innført ein slik uinnskrenka trykkefridom. Sjølv dei landa som hadde ei relativt fri presse, som England, Nederland og Sverige, hadde atterhald i lovgivinga kva gjaldt anonymitet og ærekrenkingar. Følgjene av dette vart då òg snart openberre for Struensee; pamflettane, i hovudsak mot Struensee og særleg om tilhøva hans til dronninga, kom ut i store mengder.
Allereie han 7. oktober 1771 gav Struensee ut eit reskript som innskrenka den absolutte skrivefridommen. No skulle anten forfattaren eller boktrykkarens namn stå på tittelbladet til skriftet, men det demma ikkje opp for straumen av kritiske skrift.
Tilhøvet til stavnsbandet
Struensee hadde tenkt å endre tilhøva for bøndene, særleg for å avskaffe stavnsbandet. Han hadde sendt spurnaden ut til ein «Generallandvæsenskommission» under leiing av Georg Christian Oeder, som 1. august 1771 la fram sine synspunkt. Den var likevel i det store og heile negativ og kunne ikkje slutte seg til forslaget. Kommisjonen meinte at bonden ikkje ville vere i stand til å ta ansvar for seg sjølv etter så lang tids trældom, og den formulerte det slik: «En fugl, som fra begyndelsen har været spærret inde i et bur, bliver forvirret og forvilder sig, når døren pludselig åbner sig for den, og det ville ligeledes være til største skade for staten at forholde sig på den måde til bønderne.»
I staden føreslo ein å avskaffe ordninga gradvis og over fleire generasjonar. Struensee rakk aldri å ta ei avgjerd i denne saka. Han har sannsynlegvis ynskt ei hurtigare avskaffing, men fekk aldri utarbeidd ein endeleg plan før han vart avsett. I april 1771 kom ei hoveriforordning som fastsette kor mykje hoveri (ei yting i form av arbeidsdagar) godseigarane kunne krevje av bøndene sine.
Oppsedinga av kronprins Fredrik
Oppsedinga av kronprinsen gjekk føre seg etter ei særprega og bokstaveleg tolking av Rousseaus pedagogiske verk Émile, i tillegg til teoriane frå Struensees legestudium. Kronprinsen skulle ikkje ha ein lærer som innprenta han lærdom; han skulle i staden lære å klare seg sjølv. Det skjedde ved at han berre fekk ein hund og to jamaldrande bondegutar som selskap. Han budde vekk frå dei vaksne og då han hadde vist at han var redd for trapper, vart maten hans servert på toppen av ei lita trapp som stod midt i rommet. I byrjinga fekk han springe fritt rundt i hagen i Hirscholm, men ein dag vart han funnen i dammen, der han hadde falle uti. Det vart difor bygd ei innhegning som han skulle opphalde seg i når han var ute.
Den 2. mai 1770 vaksinerte Struensee den unge prinsen mot koppar, truleg den første vaksinasjonen i Danmark. Sjølv om prinsen låg sjuk ein periode på grunn av han, verka han etter planen.
Struensee var òg tilhengar av mange kalde bad, og sjølv på vinterstid skulle kronprinsen utsetjast for dei. Dessutan gjekk han utan skor og strømper, noko som medførte at han fekk frostknutar i beina om vinteren. Etter dette fekk han tildelt ullstrømper. Følgja av denne oppsedinga var at sjølv i fireårsalderen hadde kronprinsen vanskeleg for å snakke.
Matrostoget
10. september 1771 samla ein stor flokk våpenlause matrosar seg ved Hirschholm. Dei hadde hatt problem med å få utbetalt løn, og av den grunn hadde dei vald å troppe opp hos kongen for å be om hjelpa hans. At ein så stor mengde folk plutseleg dukka opp, hadde tilsynelatande skremt både Struensee og dronning Caroline Mathilde frå sans og samling. Dronninga hadde beordra kammerjentene til å pakke og tenkte openbert på å flykte til Sverige. Men matrosane fekk forklart ærendet sitt til vakta og gjekk deretter fredeleg heim.
Julaftanfeiden
Ein annan liknande oppstand gjekk føre seg jula 1771 i samband med oppløysinga av fotgarden. Struensee hadde tidlegare, som eit ledd i storstilte militære reformer, oppløyst hestegarden, og no var turen kome til fotfolket. Garden var berre eitt av mange korps i København, men denne fotgarden bestod, til skilnad frå nesten alle dei andre, utelukkande av nasjonalt verva troppar, først og fremst nordmenn. I ei tid der mange danskar næra uvennskap mot tyskarane som bokstaveleg talt hadde overteke styringa av riket, var oppløysinga av denne «nasjonale» garden eit slag for mykje.
Struensee hadde sett på ordren om oppløysinga av garden som endå eit ledd i dei storstilte planane hans. Dei følgde Claude Louis de Saint-Germain sine tidlegare planar som allereie var freista to gonger før og forkasta. Saint-Germain, som var tilhengjar av det opplyste eineveldet etter mønster av Fredrik II av Preussen, såg dei to gardane, hestegarden og fotgarden, som utan militær tyding og berre ein pryd til ære for kongehuset.
Gardane samla seg i protest og gjekk mot Frederiksberg slott, der Struensee og hoffet heldt til, for å appellere til kongen om å stanse oppløysinga av korpset. Struensee møtte demonstrantane med forhandling, og det lukkast han å dempe gemytta. Men då dette likevel enda med oppløysinga av garden og innrullering av offiserane i andre korps, fekk Struensee ei sterk gruppe motstandarar innanfor hæren, som no brukte all kraft på å vende andre offiserar mot Struensee.
Kupplanlegging
Struensee hadde lenge hatt to andre framståande motstandarar, nemleg enkjedronning Juliane Marie og sonen hennar arveprins Fredrik. Enkjedronninga hadde vektige grunnar for fiendskapet: I tillegg til bitterheita ved å sjå autoriteten til kongehuset i hendene på ein borgarleg fødd person, var det nærliggande at det var arveprinsen som uoffisielt skulle ha vorte tildelt den eigenlege makta i riket. Den teologiske professoren Ove Høegh-Guldberg, som i 1764 hadde vore lærar til arveprinsen og seinare hadde vorte utnemnd til kabinettsekretær hos han, hjelpte enkjedronninga med å førebu eit kupp.
Opprørsplanane mot Struensee hadde gjæra lenge, men takka vere dei mange offiserane som plutseleg var vorte erklærte fiendar av Struensee, hadde kuppmakarane no fått høvet til å setje makt bak planane sine. Det vart generalmajor Hans Henrik von Eickstedt og oberst Georg Ludvig von Køller-Banner, dei øvstbefalande for slottet sitt vaktkorps, som kom til å stå for den eigenlege maktbruken.
Misnøya hos innbyggjarane
Struensee skaffa seg mange fiendar ved at embetsfolk vart fjerna frå posten sin eller forflytta. Kor ille det reint faktisk stod til med sjukdomen til kongen var sannsynlegvis ikkje ålment kjent utanfor hoffet. Det syntest difor å vere openlyst frekt at ein vanleg borgar, og det til og med ein lege utan noka form for politisk bakgrunn, hadde kunna oppnå så utvida fullmakter som Struensee hadde.
Samtidige skrifter syner at det intime tilhøvet mellom Struensee og dronning Caroline Mathilde var ålment kjent, noko som forsterka den alminnelege oppfatninga om at Struensee på einkvan måte heldt kongen som gissel, sidan han fann seg i eit slikt openlyst sidesprang. Det var denne oppfatninga kuppmakarane utnytta då dei den 11. januar spreidde ryktet om at Struensee ville gjennomføre eit verkeleg statskupp. Struensee ville, sa ryktet, få kongen til å abdisere, og deretter setje inn seg sjølv som herskar med Caroline Mathilde som dronninga si.
Arrestasjonen av Struensee
Rykta var ugrunna, men dei gav kuppmakarane påskot til å handle. Allereie 15. januar vart oberst Køller-Banner kalla inn til enkjedronninga for å motta ordrar om å utføre kuppet. Struensee og dronninga var på maskeball ved hoffet og ante ikkje uråd. 2. grenaderkompani av det falsterske regiment hadde fått levert ut skarpe patronar og stod marsjert opp ved slottet. Enkjedronninga hadde forfatta arrestordrar på Struensee og alle nøkkelpersonar i styret hans. Desse vart levert ut til Eickstedt og Köller, som gav dei vidare til sine underordna som skulle utføre dei. Det var ikkje lovleg grunnlag for desse ordrane ettersom dei ikkje var underskrivne av kongen, men kuppmakarane hadde ingen skruplar med omsyn til å utføre dei.
Natta mellom den 16. og 17. januar 1772 gjekk enkjedronninga, arveprinsen og Guldberg til rommet til kongen og sikra seg han, samstundes som Köller gjekk til Struensees kammer med ei gruppe soldatar og arresterte han. Likeeins trengde soldatar inn hos Brandt, dronninga og fleire andre av Struensees høgtståande embetsmenn, og dei vart alle ført bort.
Rettssaka
Det var viktig for dei nye makthavarane å skaffe ei legitim grunngjeving for å ha arrestert dronninga, som var syster av den britiske kongen George III. Dette kunne berre skje dersom tilhøvet mellom Struensee og dronninga kom fram i ljoset.
Det vart gjort avhøyr av Struensee om dette den 21. februar. Han svarte avvisande, til og med ofte smilande, på spørsmåla. Dette skjedde inntil spørsmål nr. 239, som handla om i kva grad han hadde hatt seksuell omgang med dronninga. Her skifta tonen hans plutseleg, og det er nedskrive at han vart «klynkande», medan protokollen seier at han tilstår. Assar Amdisen har lagt fram ein mistanke om at det kan ha vore nytta tortur. Dette vart styrkt ytterlegare av handskrifta til Struensee på tilståinga, som gjekk føre seg den 25. februar. Skrifta er ujamn og liknar handskrifta hans i ein periode i 1770 etter at han hadde brote handa etter eit fall frå hesten.
Problemet for klagarane var at den danske Kongelova ikkje tok høgd for ein situasjon der den eineveldige kongen var sinnssjuk og ute av stand til å regjere. Stoda med ein faktisk makthavar og ein viljelaus konge var tilfelle allereie før Struensee kom til hoffet, berre med andre i maktposisjon. Struensee vart difor tiltalt for forholdet til dronninga, medan Brandt vart skulda for å ha bite kongen i fingeren under handgemeng for å dempe han under eit av dei mange hysteriske anfalla hans. Rettssakene mot dei to var berre ein formalitet. Til forsvarar for både Struensee og dronning Caroline Mathilde vart den 28-årige advokaten Peter Uldall oppnemnd.
Struensee og Brandt vart dømt etter Kristian den femtes danske lov, 6. bog, 4. kapitel, 1. artikkel som lyder:
Münters skrift
Under fengslinga vart prestane Balthasar Münter og Jørgen Hee frå Inkvisisjonsdomstolen gitt ordre om å vitje fangane for å få dei til å skrifte og vedkjenne seg syndene sine. Desse to prestane var dei same som i 1771 hadde vore dømt til bøter for å ha preika mot Struensees styre. Spesielt Struensee var kjend som tilhengar av deismen og ein hardnakka kritikar av kyrkja. Likevel gav Münter eit bel seinare ut skriftet Forrige Greve og Kongelige Danske Geheime-Cabinetsminister J.F. Struensees Omvendelshistorie som fortel korleis Struensee angrande omvende seg til kristendomen og beklaga alle handlingane sine. Hee gav ut historia til Brandt i skriftet Paalidelig Underretning om den henrettede Enevold Brandts Forhold og Tænkemåde i hans Fængsel (1772). Spesielt Münters skrift vart svært populært i heile Europa og vart nytta av motstandarane av opplysingstankene som prov på at heile grunnlaget deira var falskt. Historikaren Assar Amdisen hevdar likevel at skriftet for det meste er ei overdriving, om ikkje eit falsum. At Struensee angrar stemmer ikkje overeins med protokollane av avhøyret frå denne perioden.
Avrettinga
Etter at Struensee hadde fått høgre handa hogd av, bomma bøddelen, Gotschalk Mühlhausen, slik at Struensee freista å reise seg og måtte haldast nede med makt. Mühlhausen viste deretter det avhogde hovudet fram til ei uvanleg taus folkemengd.
Det var tydeleg at dei nye makthavarane hadde trong til å statuere eit døme, men ved å inkludere den gamaldagse parteringa verka straffa valdsam, sjølv for samtida. Jacob Gude (1754–1810), som sjølv såg avrettinga, skriv i sine erindringar:
Al Masafirah
Al Masafirah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Redon
Den litle byen ligg der elvane Oust og Vilaine renn i hop, og han vert derfor ofte råka av flaum om hausten og vinteren.
Historie
Ein veit ikkje mykje om byen før 832, men det ser ut til å ha vore eit sokn her med namn Riedones, som har gjeve namn til byen. I 832 grunnla Conwoion, ein bretonsk munk, klosteret Saint-Sauveur de Redon med hjelp av den karolingiske keisaren Louis le Pieux. I dag finst det framleis dokument som viser administreringa av klosteret.
Byen utvikla seg rundt klosteret og hadde på 1960-talet rundt 6 000 innbyggjarar.
I mellomalderen fekk Redon fordelar gjennom maritim handel på elva Vilaine.
Oskars Kļava
Oskars Kļava er ein latvisk tidlegare fotballspelar fødd i Liepāja. Han har spela for Khimki i den russiske fotballigaen på lån frå Anzji Makhatsjkala, og for det latviske fotballandslaget.
Paraid Naira
Paraid Naira er eit fjell Silvrettafjella i Alpane, på grensa mellom Austerrike og Sveits.
Tvillingtindan
Tvillingtindan  er eit fjell i Hemnes kommune i Nordland. Det har ei høgd på 1824 meter over havet og er det 420. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Wer nur den lieben Gott läßt walten
Wer nur den lieben Gott läßt walten, BWV 93, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1724 for den femte sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 9. juli.
Teksten er henta frå Georg Neumark (sats 1, 4, 7) og ein ukjend opphavsmann har skrive resten av satsane.
Koraltemaet Wer nur den lieben Gott läßt walten (Zahn 2778) vart først nedskriven av Georg Neumark i Jena, men melodien kan sporast tilbake til Kiel i 1641.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av sju satsar.
Al-Ramadien
Al-Ramadin (arabisk الرماضين ) er ein palestinsk landsby som ligg 24 kilometer sørvest for Hebron og omfattar den mindre landsbyen 'Arab al-Fureijat i søraust. Landsbyen er ein del av Hebron guvernement sør på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde dei to landsbyane i lag eit folketal på 3 853 i 2007.
Al-Ramadin og 'Arab al-Fureijat vart grunnlagd av beduinar som flykta frå det tradisjonelle området sitt i nærleiken av Beersheba i Negev for forstadane i ad-Dhahiriya. Namnet «al-Ramadin» kjem frå «Ramadan», patrikaren til hovudstamma som grunnla den moderne landsbyen etter den arabisk-israelske krigen i 1948.
Jerusalemdagen
Jerusalemdagen (hebr. jom jerusjaláim) er ein israelsk og ein mindre jødisk høgtidsdag til minne om gjenforeininga av Jerusalem i 1967. Under Seksdagarskrigen tok israelske styrkar kontrollen over Gamlebyen frå Jordan den 7. juni, eller den 28. ijjár etter den jødiske kalenderen. Dagen blir feira årleg på den jødiske datoen, tre veker etter den israelske sjølvstendedagen.
Dagen blir markert med offisielle seremoniar, minnestunder for israelske soldatar som døydde under kampane for byen, og opptog gjennom Jerusalem. Skuleborn i Israel og jødiske skular andre stader lærer om den jødiske tilknytinga til byen. Festlege samlingar, song og dans er òg del av feiringa.
Overrabbinatet i Israel har erklært Jerusalemdagen som ei mindre jødisk høgtid for å takka Gud for sigeren i Seksdagarskrigen. I synagogar les ein lovseiebøna hallél. Medan ei slik markering er vanleg blant religiøse sionistar, forkastar mange harediske jødar denne og andre israelske nasjonale feiringar.
Lokativ
Lokativ er eit kasus som uttrykkjer at referenten til kasusberaren er på, ved eller i staden. Lokativ finst i fleire indoeuropeiske språk, som t.d. i russisk. Det finst også i nordsamisk, der det i tillegg til tydinga på, i også har tydinga ut av, frå. I mange språk, som t.d. sørsamisk og finsk, er den lokale funksjonen fordelt på fleire kasus.
Al Mataf
Al Mataf er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Knarvik skulekorps
Knarvik Skulekorps er det lokale skulekorpset i bygda Knarvik. Korpset har brassbandbesetning og vart stifta i 1975. Dei øvar i musikkhuset i Knarvik, eit kommunalt bygg som styrast og leigast av Eikanger-Bjørsvik Musikklag.
Byrjinga
Knarvik skulekorps vart stifta 22. september 1975. Korpset vart stifta av Isdal Hjelmås Musikklag, som syntest det var på plass med eit skulekorps i Knarvik. 50000 kr. vart bruk til innkjøp av 24 ulike instrument. Det opphavlege namnet var Knarvik Musikkorps, men i 1977 bytta korpset namn til Knarvik Skulekorps. Frå starten var det 42 musikantar med i korpset. Den første dirigenten var Herleif Kvamme.
Jeger
Ein jeger er eit menneske eller eit dyr som jaktar på byttedyr, hovudsakleg for å skaffe seg mat eller andre ressursar som byttedyret måtte ha, for eksempel pelsverk.
Jegerar var opphavleg både jegerar og sankarar. Denne gamle veidekulturen kom til Skandinavia med villreinen, då isen trekte seg tilbake etter siste istid. Først mykje seinare blei jegerane meir bufaste. I Norden har ein rekna samane mellom dei første jegerane som busatte seg her. Norsk institutt for kulturhistorie har dokumentert 8-9000 år gamle spor etter villreinfangst her i landet. Samisk veidekultur varte også heilt opp mot 1600-talet.
Etternamn som engelsk Hunter og tysk Jäger, på norsk og dansk Jæger, kjem frå yrkesnemninga.
Relay Hills
Relay Hills er ei gruppe låge, isdekt åsar, hovudsakleg kjegleforma, mellom Mount Edgell og Kinnear Mountains vest på Den antarktiske halvøya. Dei vart først grovt kartlagde frå bakken av British Graham Land Expedition (BGLE), 1936-37. Dei vart fotograferte frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) i november 1947 og kartlagde på ny av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i november 1958. Namnet, gjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC), kom av at sledelaga frå både BGLE og FIDS måtte legge om (relay på engelsk) lasta si her på veg gjennom området til toppen av Prospectbreen.
Stortoppen
Stortoppen  er eit fjell i Fauske kommune i Nordland. Det har ei høgd på 1822 meter over havet og er det 423. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Vest-Hellas
Vest-Hellas (gresk Δυτική Ελλάδα, Dytikí Elláda) er ein av tretten periferiar i Hellas. Han omfattar dei tidlegare prefektura Akhaía, Etoloakarnanía og Ilía.
Periferien ligg på begge sider av den vestlege delen av Korintbukta. Hovudstaden i Vest-Hellas er Pátra.
Periferieiningar og kommunar
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Vest-Hellas delt inn i tre periferieiningar som omfattar 19 kommunar.
Klima
Vest-Hellas har eit typisk middelhavsklima med varme somrar og milde vintrar. Soldagar dominerer om sommaren ved kysten, medan fjellområda kan få noko meir skya vêr og regn. Snø er vanleg om vinteren i fjella Erýmanthos, Panakhaikó og Aroánia. Om vinteren ligg temperaturen på dagtid omkring 10 °C i lågtliggande område.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:
Al Naslah
'Al Naslah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Samuel Josef Agnon
Samuel Josef Agnon (hebraisk שמואל יוסף עגנון) var ein israelsk, hebraiskspråkleg forfattar. Han vart tildelt nobelprisen i litteratur i 1966 saman med Nelly Sachs.
I sine forteljingar søkar Agnon tilbake til jødedommens røter og religion. Blant hans bøker som er omsett til norsk finst blant anna Og det krumme skal bli rett og andre forteljingar (1968) og Troskapseden (1966).
.
Pixar
Pixar Animation Studios er eit amerikansk filmselskap som produserer dataanimerte filmar. Det held til i Emeryville, California, og har sidan starten av 1990-talet vore ein av dei fremste pionerane i filmbransjen innan visuelle effektar og tredimensjonal animasjon.
Historie
Opphavet til Pixar var George Lucas, som i 1979 tilsette dataingeniøren Ed Catmull som leiar for dataavdelinga (Computer Division) i sitt eige produksjonsselskap Lucas Films. Målet var å utvikle innovativ og moderne datateknologi for filmindustrien. I dei første åra konsentrerte dei seg om å eksperimentere med kortfilmar og sekvensar for spelefilm.
Animatøren John Lasseter vart tilsett på fulltid i 1984, og Pixar vart offisielt etablert som eit sjølvstendig selskap i 1986 av Catmull, Lasseter og Steve Jobs, då sistnemnde kjøpte Computer Division til Lucas. Same året debuterte Lasseter som regissør med kortfilmen Luxor Jr., som vart verdas første tredimensjonale dataanimerte film til å bli nominert til ein Oscar-pris. Luxor, som er ei skrivebordslampe, vart etter det maskot og bedriftslogo for Pixar.