cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfred Russel Wallace
Sosial aktivisme
I 1899 gav Wallace ut ei bok med tittelen The Wonderful Century: Its Successes and Its Failures  om utviklinga på 1800-talet. Den første delen av boka dekte dei store vitskaplege og tekniske framsteg i hundreåret, den andre delen dekte kva Wallace tykte å vere feil ved samfunnet, inkludert: øydelegging og avfall frå krig og våpenkappløp, framveksten av urbane fattige, og dei farlege tilhøva fattige budde og arbeidde under, ein hardt rettssystem som ikkje klarte å forbetre kriminelle, overgrep i mentalhelsesystemet på privatåtte sanatorium, miljøskadane årsaka av kapitalismen, og vondskapen av europeisk kolonialisme.
Gjennom resten av livet heldt Wallace fram som sosial aktivist, og gav ut boka The Revolt of Democracy berre veker før han døydde.
Samstundes som Wallace kom med dei sosiale kommentarane sine, heldt han fram med det vitskaplege arbeidet. I 1880 publiserte han Island Life som ein oppfølgjar til The Geographic Distribution of Animals. I november 1886 starta Wallace ein ti månaders tur gjennom USA for å gje ei rekkje populære føredrag. Dei fleste av forelesingane var om darwinismen, evolusjon gjennom naturleg utval, men han gav òg føredrag om biogeografi, spiritualisme og sosioøkonomiske reformer. I løpet av turen vart han sameina med broren John som hadde emigrert til California årane før. Han heldt seg òg ei veke i Colorado, med den amerikanske botanikaren Alice Eastwood som guide, der dei utforska flora i Rocky Mountains og samla prov som ville føre han til ein teori om korleis istidene kan forklare visse fellestrekk mellom fjellflora i Europa, Asia og Nord-Amerika. Resultatet publiserte han i 1891 i artikkelen «English and American Flowers».
Han møtte mange andre prominente amerikanske naturforskarar og såg på deira samlingar. Informasjon han samla på den amerikanske turen og frå forelesingane brukte han i boka Darwinism (1889).
Gjennom livet samla Wallace ei stor samling av flora og fauna, halde i fleire kabinett. Berre ei av desse samlingane finst i sitt opphavlege kabinett. Ho består av totalt 1700 prøvar, av dei ei rekkje insekt, inkludert sommarfuglar, biller, møll, skjel, fluger, bier, knelarar, tarantellar, frøhus, eit vepsebol, og ein liten fugl. Samlaren Robert Heggestad fann dette kabinettet/samlinga i Washington DC i 1979 og kjøpte samlinga for USD 600 utan å vite kven som hadde samla ho. Heggestad byrja å dokumentere referansar i Wallace sitt arbeid til prøvene i kabinettet, noko som resulterte i ein rapporten på 62 sider som stør teorien om at samlinga ein gong tilhøyrde Wallace. Han tilsette òg grafologisten Beverley East til å verifisere handskrifta i samlinga. Dette er Wallace si einaste kjende personleg samling som enno finst i eit opphavleg kabinett.
Død
Den 7. november 1913 døydde Wallace heime i det han kalla Old Orchard, eit hus han hadde bygd eit tiår tidlegare. Han var 90 år gammal. Døden hans vart vidt rapportert i pressa. The New York Times kalla han «den siste av gigantane som tilhøyrer den fantastiske gruppa intellektuelle som inkluderte blant anna, Darwin, Huxley, Spencer, Lyell og Owen, som med sine vågale undersøkingar revolusjonerte og utvikla tenkinga for hundreåret.» Ein annan kommentator i same utgåve sa «Ingen unnskyldning turvast for dei få litterære eller vitskaplege feilsteg forfattaren av den store boka Malay Archipelago gjorde.»
Don Cherry
Donald Eugene «Don» Cherry var ein innovativ afroamerikansk jazzkornettist. Han spelte mykje i lag med sakofonisten Ornette Coleman i løpet av karrieren.
Alfred Russel Wallace
Død
Nokre av Wallace sine venner la framlegg om at han måtte gravleggjast i Westminster Abbey, men kona hans følgde ynska hans og fekk han gravlagt på den vesle kyrkjegarden ved Broadstone i Dorset. Fleire prominente britiske forskarar danna ein komité for å skaffe ein medaljong av Wallace til Westminster Abbey nær Darwin sin gravstad. Medaljongen vart avduka 1. november 1915.
Don Cherry
Don Cherry fekk gjenombrotet sitt mot slutten av 1950-talet då han og Ornette Coleman spelte frijazz og gav ut albumet The Shape of Jazz to Come i 1959. Dei to var sist saman ved Moldejazz 1987 da Coleman kalla prosjektet Prime Time og Cherry brukte pikkolo-trompet. Etter å i 1967 ha flytta til Sverige i protest mot Richard Nixon drog Cherry første gong til  Moldejazz 1968 med New York Total Music, som var Karlhanns Berger vibrafon, Kent Carter bass og Jacques Thollot trommer. Den norske fjernsynsmannen Svein Erik Børja frå NRK, som var der med elektronkamera, fekk ros av Don Cherry for «sensitivitet og kunstnarisk sans».
Alfred Russel Wallace
Tidleg evolusjonistisk tenking
I motsetnad til Darwin, byrja Wallace karrieren sin som ein reisande naturhistorikar som allereie trudde på omdanning av artar. Konseptet hadde vorte forfekta av mellom andre Jean-Baptiste Lamarck, Geoffroy Saint-Hilaire, Erasmus Darwin og Robert Grant. Fenomenet omdanning av artar var blitt mykje diskutert, men ikkje generelt akseptert av leiande naturforskarar, og det vart rekna å ha radikale, jamvel revolusjonerande konnotasjonar.
Don Cherry
Den norske bassist Arild Andersen var i Cherrys delvis svenske Ethernal Rhythm Orchestra ved Berlin Jazz Days 9.11.1968, konsertopptaka vart til plata Eternal Rhythm (MPS, 1969). Han var så ved Sandvika kino den 9.10.1969 i sekstett med Karin Krog song, Sidsel Paasche munnharpe, Arild Andersen bass, Terje Rypdal gitar og Jan Garbarek saksofon. Ifølge Garbarek var Cherry «...ein svart amerikanar som gjekk i indianske klede og spelte indisk og tyrkisk musikk. Me spelte verdsmusikk lenge før omgrepet eksisterte«.
Han var med trio ved Kongsberg Jazzfestival 1971. Med sitt The Organic Music Theatre gjesta Cherry jubileumsfestane til Club 7 den 27.9.1973 og 24.10.1978, inniblant dei to, var han igjen ved Kongsberg Jazzfestival 1975 med Billy Higgins, Frank Low og Arild Andersen bass. Både ved Moldejazz 1979 og 1982 brakte han bandet Old and New Dreams Band, med Dewey Redman tenorsaksofon, Charlie Haden bass og Ed Blackwell trommer, medan han og Blackwell ved Moldejazz 1984 spelte med det norske Tamma, der Finn Sletten,  Erik Balke, Per Jørgensen, Jon Balke og Sveinung Hovensjø spelte. Ved Kongsberg Jazzfestival 1986 måtte Cherry trekke ei tann og Blackwell vart innlagd for nyreproblem. Med Bobo Stenson var Cherry på Musikkflekken den 29.11.1991. Han spelte lommetrompet ved Vossajazz 1993, i kvartett med Bob Stewart tuba, Hamid Drake trommer, og Carlos Ward saksofon.
Cherry døydde av leversvikt. Gjennom ekteskapet sitt med svenske Maylen Bergström hadde han dei svenskfødde stedøtrene Neneh Cherry (1964-) og Titiyo (1967), begge popstjerner, og dei to sønene hans er låtskrivaren Eagle-Eye Cherry (1971-) og jazzpianist David Ornette Cherry. Det var faren som skreiv tittellåten til Eagle-Eye Cherry-plata Desireless som kom ut i 1998.
Som leiar
Med Old and New Dreams Med Codona
Alfred Russel Wallace
Tidleg evolusjonistisk tenking
Prominente anatomistar og geologar som Georges Cuvier, Richard Owen, Adam Sedgwick og Charles Lyell gjorde kraftige åtak på idéen om dette konseptet. Det har vore ymta om at Wallace akseptert idéen om omdanning av artar delvis fordi han alltid var huga på å favorisere radikale idéar i politikk, religion og vitskap, og fordi han var usedvanleg open for marginale idéar i vitskapen.
Don Cherry
Som sidemann
Med New York Contemporary Five
Med Albert Ayler
Alfred Russel Wallace
Tidleg evolusjonistisk tenking
Wallace planla noko av feltarbeida sine for å teste hypotesen om at i eit evolusjonistisk scenario, så vil nært nærskylde artar finne livsområde i tilgrensande territorium. Under arbeidet sitt i Amazonasbassenget, kom han til å innsjå at geografiske barrierar, til dømes Amazonaselva og dei store sideelvane, ofte åtskilt leveområda for nært nærskylde artar, og han tok med desse observasjonane i artikkelen sin frå 1853, On the Monkeys of the Amazon. Mot slutten av artikkelen set han fram spørsmålet: «Er veldig nært nærskylde artar nokosinne åtskilt av eit breitt intervall på land?»
Don Cherry
Som sidemann
Med Charlie Haden
Alfred Russel Wallace
Tidleg evolusjonistisk tenking
Medan han arbeidde i Sarawak på øya Borneo i februar 1855, skreiv Wallace On the Law which has Regulated the Introduction of New Species, ein artikkel publisert i Journal of Natural History i september 1855. I denne artikkelen diskuterte han observasjonar med omsyn på den geografiske og geologiske fordelinga av både levande og fossile artar, det som skulle bli kjent som biogeografi. Konklusjonen hans at «alle nye artar som har oppstått har ein nært nærskyld art som lever samstundes i felles rom og tid», seinare kjend som 'Sarawak-loven'. Wallace svarte dermed på spurnaden han hadde stilt i den tidlegare artikkelen sin om apene i Amazonas. Jamvel om artikkelen ikkje inneheldt omtale av eventuelle mekanismar for evolusjonen, hinta artikkelen om den viktige publikasjonen han ville skrive tre år seinare.
Don Cherry
Som sidemann
Med Sun Ra
Alfred Russel Wallace
Tidleg evolusjonistisk tenking
Utgjevinga riste Charles Lyell i trua hans om at artar var uforanderlege. Sjølv om venen Charles Darwin hadde skrive til han i 1842 og uttrykt stønad for omdanning, hadde Lyell heldt fram motstanden imot idéen. Rundt byrjinga av 1856 fortalde han Darwin om Wallace sin artikkel, det gjorde òg Edward Blyth som trudde «- Good! Upon the whole!...» «.. eg trur Wallace har lagt fram saka godt, og ifølgje teorien hans, har dei ulike innanlandske dyrerasane gradvis utvikla seg til artar.» Trass i desse tipsa, feiltolka Darwin Wallace sin konklusjon for den progressive kreasjonismen på denne tida.
Don Cherry
Som sidemann
Med andre
Kjelder
Don Cherry
Alfred Russel Wallace
Tidleg evolusjonistisk tenking
Lyell var meir imponert, og starta på eit notat om artar der han stridde med konsekvensane, spesielt for menneskeleg opphav. Darwin hadde allereie vist teorien sin til den felles venen deira, botanikaren Joseph Hooker, og for første gongen, la han ut alle detaljane om naturleg seleksjon til Lyell. Sjølv om Lyell ikkje var samd, oppfordra han Darwin til å publisere teorien for å etablere prioritet. Darwin nekta først, deretter byrja han å skrive opp ei artsskisse av det framhaldande arbeidet sitt sidan mai 1856.
Naturleg utval og Darwin
Ut frå resultata av eiga biogeografiske forsking i Malayarkipelet, vart Wallace innan februar 1858 overtydt om røyndomen av evolusjon. Som han seinare skreiv i sjølvbiografien:
Ifølgje sjølvbiografien, var det medan han var febersjuk at Wallace tenkte på Thomas Malthus sin idé om positive kontrollar på menneskeleg befolkningsvekst og kom opp med idéen om naturleg utval. Wallace skildrar korleis han oppdaga naturleg utval som følgjer:
Wallace hadde ein gong eit kort møte med Darwin, og Wallace var ein av korrespondentane der Darwin brukte brevvekslaren sine observasjonane til å stø eigne teoriar. Sjølv om Wallace sitt første brev til Darwin er gått tapt, tok Wallace nøye vare på breva han fekk. I det første brevet, datert 1 mai 1857, kommenterte Darwin brevet av 10. oktober som han nyleg hadde fått frå Wallace, og dessutan Wallace sin artikkel On the Law which has regulated the Introduction of New Species frå 1855, viste at dei både tenkte likt og til ei viss grad nådde liknande konklusjonar, og sa at han førebudde sitt eige arbeid for publisering om omtrent to års tid. Det andre brevet, datert 22. desember 1857, sa kor glad han var at Wallace teoretiserte om distribusjon, og la til at «utan spekulasjon er det ingen gode og originale observasjonar», men kommenterte at «eg trur eg går mykje lengjer enn deg». Wallace stolte på Darwin si meining om saka og sende han essayet frå februar 1858, On the Tendency of Varieties to Depart Indefinitely From the Original Type, med spørsmål om at Darwin kunne vurdere det og gje det vidare til Charles Lyell, om han trudde det var verd det. Den 18. juni 1858 mottok Darwin manuskriptet frå Wallace. Medan Wallace sitt essay ikkje brukte omgrepet «natural selection», skisserte det mekanismen i ein evolusjonistisk divergens av liknande artar grunna påtrykk frå miljøet. I den forstand, var Wallace sin teori svært lik teorien som Darwin hadde jobba på i tjue år, men enno ikkje var publisert. Darwin sende manuskriptet til Charles Lyell med eit brev som seier «han kunne ikkje ha gjort eit betre samandrag! Sjølv vilkåra hans står no som overskrifter av kapitla mine ... han seier ikkje han vil at eg skal publisere, men sjølvsagt skal eg det, eg vil straks skrive og tilby manuskriptet til eit fagtidsskrift». Uroa av sjukdomen til den vesle sonen, sende Darwin oppgåva til Charles Lyell og Joseph Hooker, som tok avgjersla om å publisere essayet i ein felles presentasjon saman med upubliserte skrift som utheva prioritet for Darwin. Wallace hadde ikkje bede om offentliggjøring av essayet sitt, men å publisere innhald i brev frå fjerne naturforskarar var ei vanleg hending på denne tida. Wallace sitt essay vart presentert for Linnean Society of London den 1. juli 1858, saman med utdrag frå eit essay som Darwin hadde lagt med privat til Hookar i 1847, og eit brev Darwin hadde skrive til botanikaren Asa Gray i 1857.
Kommunikasjon med Wallace som heldt til i det fjerne Malayarkipelet var umogleg utan månader med forseinkingar, så han var ikkje merksam på denne raske publiseringa. I ettertid aksepterte Wallace ordninga dei gjorde, glad for at han vart teken med i det heile, og han har aldri offentleg eller privat gjeve uttrykk for agg. Darwin sin sosiale og vitskaplege status var langt større enn Wallace sin, og det var usannsynlig at Wallace sitt syn på evolusjon hadde blitt teke på alvor utan hjelpa frå Darwin. Lyell og Hookar reduserte Wallace si stilling til medoppdagar, og han var hadde ikkje den sosiale statusen tilsvarande Darwin og andre prominente britiske naturvitskapsfolk. Men publikasjonen om naturleg utval sette Wallace saman med den meir kjende Darwin. Dette, kombinert med stønaden frå Darwin, og dessutan frå Hookar og Lyells, ville gje Wallace enklare tilgjenge til dei høgaste nivåa innanfor det vitskaplege samfunnet. Reaksjonen på publikasjonen var avdempa, med presidenten i Linnean Society, uttalte i mai 1859 at året ikkje hadde vore prega av nokre slåande funn. Med utgjevinga av Darwins On the Origin of Species seinare i 1859, vart verdet og betydninga av teorien merkande. Då Wallace returnerte til Storbritannia møtte han Darwin. Sjølv om nokre av Wallace sine uttrykte markerte meiningar i dei påfølgjande åra kom til å teste tålmodet til Darwin, heldt dei på den venskaplege omgangen resten av Darwins levetid. Gjennom åra har nokre få menneske undersøkt denne framstillinga av hendingane. På byrjinga av 1980-talet kom to bøker som ikkje berre ymta om ein konspirasjon for å rane den rettsmessige kredit frå Wallace, men òg at Darwin faktisk hadde stole nøkkelidéen frå Wallace for å fullføre sin eigen teori. Desse påstandane er seinare undersøkt i detalj av ei rekkje forskarar som ikkje har funne dei overtydande. Forsking på transporttider har vist at Wallace sine brev ikkje kan ha blitt levert tidlegare enn datoen som blir lagt fram i Darwin sitt brev til Lyell.
Forsvar av Darwin og idéane hans
Etter utgjevinga av Darwins On the Origin of Species, vart Wallace ein av dei mest standhaftige forsvararar då han kom tilbake til England i 1862. I ein episode i 1863 som gjorde Darwin spesielt nøgd, publiserte Wallace det korte notatet Remarks on the Rev. S. Haughton's Paper on the Bee's Cell, And on the Origin of Species for å irettesetje ein artikkel av professor i geologi ved Universitet i Dublin som hadde kritisert kraftig kommentarane til Darwin i Origin om korleis sekskanta honningbieceller kunne ha utvikla seg gjennom naturleg seleksjon.
Skilnader mellom Darwin og Wallace om naturleg utval
Andre har merkt at ein annan skilnad var at Wallace syntest å ha tenkt seg naturleg seleksjon som ein slags tilbakekoplingsmekanisme for å halde artane og variantane tilpassa miljøet sitt. Dei peikar på eit stor i grad oversett segment i Wallace sitt berømte 1858-skrift:
Kybernetikaren og antropologen Gregory Bateson observerte på 1970-talet at sjølv om han berre skreiv det som eit døme, hadde Wallace «sikkert komme med det mektigaste utsegna som hadde blitt sagt på 1800-talet». Bateson rørte temaet i boka Mind and Nature: A Necessary Unity frå 1979, og andre forskarar har heldt fram med å utforske samanhengen mellom naturleg utval og systemteori.
Varselfarger og seksuell seleksjon
I 1867 skreiv Darwin til Wallace om eit problem kor han formulerte ei forklaring på korleis nokre larvar har utvikla iaugefallande farger. Darwin hadde kome til å tru på at seksuell seleksjon, ei mekanisme som Wallace ikkje registrere den same tyding av som Darwin gjorde, forklarte mange iaugefallande farger på dyr. På den andre sida innsåg Darwin at forklaringa ikkje kan gjelde for larvar. Wallace svarte at han og Henry Bates hadde observert at mange av dei mest spektakulære sommarfuglane hadde særeigen lukt og smak, og at ornitologen John Jenner Weir fortalde at fuglane ikkje vil ete av ein bestemt art av vanlege kvite møll fordi dei fann dei usmakelege. «No, som den kviten møllen er like synleg i skumringa som ei farga larve i dagslys», skreiv Wallace tilbake til Darwin, og at det verka sannsynleg at iaugefallande farger fungerte som ei åtvaring til predatorar, og dermed kunne ha utvikla seg gjennom naturleg seleksjon. Darwin var imponert over idéen. På eit seinare møte i Entomological Society, spurde Wallace om kva som helst av prov som nokon kunne ha om emnet. I 1869 publiserte Weir data frå eksperiment og observasjonar som involverer fargerike sommarfugllarvar som støtta Wallace sin idé. Konseptet varselfarge er eit av fleire bidrag Wallace kom med i fagområdet utvikling av farger på dyr generelt, og spesielt området vernande fargemønster. Dette var òg ein del av ei livslang usemje Wallace hadde med Darwin over tydinga av seksuell seleksjon. I boka frå 1878, Tropical Nature and Other Essays, skreiv han mykje om farger på dyr og plantar og la fram forslag til alternative forklaringar for ei rekkje tilfelle som Darwin hadde tilskrive seksuell seleksjon. Han tok opp at emna i full breidd i 1889-boka Darwinism. I 1890 skreiv han ein kritisk omtale i Nature om utgjevinga The Colours of Animals av venen Edward Bagnall Poulton, kor Poulton støtta Darwin i  teorien om seksuell seleksjon. Wallace åtaka spesielt Poulton sine påstandar om «estetiske preferansar i insektverda».
Wallace-effekten
I 1889 skreiv Wallace boka Darwinism, som forklarte og forsvarte naturleg utval. I boka la han fram ein hypotese om at naturleg utval kan drive isoleringa av to variantar ved å oppmuntre til utvikling av barrierar mot hybridisering. Slik kan naturleg utval bidra til utvikling av nye artar. Han foreslo følgjande scenario: Når to populasjonar av ei art hadde skilt lag utover eit visst punkt, kvar populasjon tilpassa til sine spesielle tilhøve, ville hybride avkom vere mindre veltilpassa enn kvar av dei overordna formene, og i slike tilfelle, vil naturleg utval gje ein tendens til å eliminere hybridane. Dessutan, under slike tilhøve, ville naturleg seleksjon favorisere utviklinga av barrierar mot hybridisering, slik at individ som unngjekk hybridparingar ville tendere til å ha meir tilpassa avkom, og dermed bidra til å styrke isoleringa av dei to byrjande artane. Denne idéen kom til å bli kjend som Wallace-effekten. Så tidleg som i 1868 hadde Wallace foreslått til Darwin i privat korrespondanse, at naturleg utval kan spele ei rolle i å førebyggje hybridisering, men han hadde ikkje skildra konseptet ut til dette detaljnivået. Framleis er Wallace-effekten eit tema for forsking i evolusjonistisk biologi, med både datasimulering og empiriske resultat som støttar gyldskapen.
Vurdering av Wallace si rolle i historia om evolusjonsteorien
I mange skildringar om utvikling av evolusjonsteorien, er Wallace nemnd berre i forbifarten som rett og slett å vere stimulans til publisering av Darwins eigen teori. I røyndomen utvikla Wallace sine eigne distinkte evolusjonistiske synspunkt som avveik frå Darwin sine, og vart sett på av mange (spesielt av Darwin) for å vere ein leiande tenkjar på evolusjon i tida si, med idéar som ikkje kan bli ignorerte. Ein vitskapshistorikar har peika på at både gjennom privat korrespondanse og publiserte arbeid, utveksla Darwin og Wallace kunnskap og stimulert kvarandre sine idéar og teoriar over ein lengre periode. Wallace er den mest siterte naturhistorikar i Darwin si bok Descent of Man, ofte i sterk usemje. Wallace heldt fram som ein ivrig forsvarar av naturleg utval gjennom resten av livstida si. På 1880-talet vart evolusjon allment akseptert i vitskaplege kretsar, men Wallace og August Weismann var nesten åleine blant framtredande biologar i å tru at naturleg utval var den viktigaste drivkrafta bak evolusjonen. I 1889 publiserte Wallace boka Darwinism som eit svar på dei vitskaplege kritikarane av naturleg utval. Av alle Wallace sine bøker, er ho den mest siterte i vitskaplege publikasjonar.
Biogeografi og økologi
I 1880 publiserte Wallace boka Island Life som ein oppfølgjar til The Geographical Distribution of Animals. Ho kartlegg fordelinga av både dyre- og planteartar på øyar. Wallace klassifiserte øyar i tre ulike grupper. Dei oseaniske øyane, slik som Galapagosøyane og Hawaii danna i midten av havet hadde aldri vore del av noko stort kontinent. Slike øyar var prega av ein fullstendig mangel på terrestriske pattedyr og amfibium, og innbyggjarane deira, med unntak av trekkfuglar og introduserte artar, var vanlegvis eit resultat av utilsikta kolonisering og seinare utvikling. Han delte kontinentale øyar i to separate klasser avhengig av om dei hadde nyleg vore ein del av eit kontinent, slik som Storbritannia, eller mindre nyleg, slik som Madagaskar, og han diskuterte korleis denne skilnaden påverka flora og fauna. Han snakka om korleis isolasjon påverka utviklinga og korleis det kunne resultere i bevaring av dyreklasser, til dømes lemurar på Madagaskar som var restar av den ein gong utbreidde kontinentale faunaen. Han gjorde omfattande utgreiing om korleis klimaendringar, særleg gjennom periodar med auka istid, kan ha påverka fordelinga av flora og fauna på einskilde øyar, og den første delen av boka drøftar moglege årsaker til desse store istidene. Island Life vart rekna som eit svært viktig arbeid på den tida boka vart gjeven ut. Ho vart mykje diskutert i vitskaplege kretsar både i publisert kritikk og i privat korrespondanse.
Miljøspørsmål
Det omfattande arbeidet til Wallace innan biogeografi gjorde han merksam på påverknaden frå menneskeleg aktivitet på naturen. I Tropical Nature and Other Essays (1878) åtvara han om farene frå avskoging og jorderosjon, særleg i tropiske klima med mykje nedbør. Han merka den komplekse samhandlinga mellom planteliv og klima, og åtvara om at den storstilte snauhogginga av regnskog til fordel for kaffidyrking på Ceylon (Sri Lanka) og i India ville ha ein negativ påverknad på desse område og på lang sikt føra til tilbakgang på grunn av erosjon. I Island Life nemnde han igjen avskoging og påverknaden frå invasive artar. <!--On the impact of European colonisation on the island of Saint Helena, he wrote:
"... yet the general aspect of the island is now so barren and forbidding that some persons find it difficult to believe that it was once all green and fertile. The cause of this change is, however, very easily explained. The rich soil formed by decomposed volcanic rock and vegetable deposits could only be retained on the steep slopes so long as it was protected by the vegetation to which it in great part owed its origin. When this was destroyed, the heavy tropical rains soon washed away the soil, and has left a vast expanse of bare rock or sterile clay. This irreparable destruction was caused, in the first place, by goats, which were introduced by the Portuguese in 1513, and increased so rapidly that in 1588 they existed in the thousands. These animals are the greatest of all foes to trees, because they eat off the young seedlings, and thus prevent the natural restoration of the forest. They were, however, aided by the reckless waste of man. The East India Company took possession of the island in 1651, and about the year 1700 it began to be seen that the forests were fast diminishing, and required some protection. Two of the native trees, redwood and ebony, were good for tanning, and, to save trouble, the bark was wastefully stripped from the trunks only, the remainder being left to rot; while in 1709 a large quantity of the rapidly disappearing ebony was used to burn lime for building fortifications!"
"These considerations should lead us to look upon all the works of nature, animate or inanimate, as invested with a certain sanctity, to be used by us but not abused, and never to be recklessly destroyed or defaced. To pollute a spring or a river, to exterminate a bird or beast, should be treated as moral offences and as social crimes; ... Yet during the past century, which has seen those great advances in the knowledge of Nature of which we are so proud, there has been no corresponding development of a love or reverence for her works; so that never before has there been such widespread ravage of the earth's surface by destruction of native vegetation and with it of much animal life, and such wholesale defacement of the earth by mineral workings and by pouring into our streams and rivers the refuse of manufactories and of cities; and this has been done by all the greatest nations claiming the first place for civilisation and religion!" -->
Astrobiologi
Wallace si bok Man's Place in the Universe frå 1940 var det første seriøse forsøket frå ein biologi til å vurdera kor sannsynleg det var å finna liv på andre planetar. Han kom fram til at jorda var den einaste planeten i solsystemet som kunne vedlikehalda liv, hovudsakleg fordi det var den einaste der vatn kunne finnast i væskeform. Han meinte også at det var lite sannsynleg at andre stjerne i galaksen kunne ha planetar med dei naudsynlege eigenskapane (på den tida hadde ein ikkje påvist andre galaksar).
Han hadde skrive kort om Mars i boka, og vende i 1907 tilbake til emnet med boka Is Mars Habitable?. Her kritiserte han Percival Lowell sin påstandar om det som skulle vera kunstig laga kanalar på Mars. Wallace forska gjennom fleire månader, kontakta ulike ekspertar og kom fram til sin eigen vitskaplege analyse av klima og atmosfæretilhøve på Mars. Han peikte mellom anna på at spektroskopisk analyse ikkje hadde vist teikn på vassdamp i marsatmosfæren, at Lowell sin analyse av klimaet på Mars inneheldt store feil og kom fram til ein for høg overflatetemperatur, og at lågt atmosfærisk trykk ville gjera flytande vatn, for ikkje å snakka om eit planetomspennande vatningssystem, umogleg. Wallace blei opphavleg interessert i emnet fordi den antroposentriske filosofien hans gjorde at han meinte det var mest sannsynleg at menneske var unike i universet.
Spiritisme
Wallace følgde ideen om frenologi. Tidleg i karrieren sin eksperimenterte han med hypnose, då kjend som mesmerisme. Han brukte nokre av studentane sine i Leicester som forsøkspersonar, med ein god del suksess. Då han byrja forsøka med mesmerisme var emnet svært kontroversielt, og tidlege utøvarar,som John Elliotson, var blitt sterkt kritiserte i medisinske og vitskaplege krinsar. Wallace såg eit samband mellom erfaringane sine frå mesmerisme og dei seinare undersøkingane sine av spiritisme.
Spiritisme appelerte til mange veludtanna viktorianarar som ikkje lenger godtok tradisjonell religiøs doktrine, som den Church of England la fram, samtidig som dei heller ikkje fann det totalt materialistiske og mekaniske synet på verda som vaks fram frå vitskapen på 1800-talet tilfredsstillande. Fleire forskararar som har undersøkt Wallace sine synspunkt har lagt vekt på at for han var spiritisme knytt til vitskap og filosofi meir enn religiøs tru. Andre framståande intellektuelle frå 1800-talet med interesse for spiritisme var samfunnsreformatoren Robert Owen, som var eit Wallace sine tidlege idol, fysikarane William Crookes og Lord Rayleigh, matematikaren Augustus De Morgan og den skotske forleggjaren Robert Chambers.
Den offentlege støtta Wallace gav spiritisme og ulike spiritisme-medium skulda for svindel i 1870-åra gjorde skade på det vitskaplege ryet hans. I 1875 gav Wallace ut provet han meinte beviste synet hans i boka On Miracles and Modern Spiritualism, ei samling artiklar han hadde skrive over tid. Den ihuga støtta hans til spiritisme prøvde tilhøvet hans til vitskapsfolk som Henry Bates, Thomas Huxley og til og med Darwin, som meinte han var for truskuldg. Andre, som medisinaren William Benjamin Carpenter og zoologen E. Ray Lankester, blei ope og offentleg fiendtlege mot Wallace over saka. Wallace og andre vitskapsfolk som støtta spiritisme, mellom dei William Crookes, fekk mykje kritikk frå pressa, særleg frå det leiande medisinske tidsskriftet The Lancet. Kontroversen påvrka det offentlege synet på verket til Wallace gjennom resten av karrieren hans.
Veddemålet om jordkrumminga
I 1870 la ein forkjempar for teorien om ei flat jord, John Hampden, fram eit veddemål der han lova 500 pund til den som kunne bevisa krumming i ein vassmasse. Wallace bestemte seg for å ta utfordringa, og utforma eit eksperiment der han sette opp to gjenstandar langs ein seks mile (10 km) lang kanal. Begge gjenstandane hadde same høgd over vassoverflata, og han fekk også sett opp eit teleskop i same høgd over vassoverflata. Når ein såg gjennom teleskopet såg ein gjenstand ut til å vera høgare enn den andre. Dette demonstrerte at jorda krumma seg, og dommaren for veddemålet - redaktøren i bladet Field - utropte Wallce til vinnar. Hampden nekta å godta dette, og gjekk til sak mot Wallace. Gjennom ein årelang kampanje skulda han Wallace for å vera ein svindlar og tjuv i brev til ulike tidsskrift og organisasjonar. Wallace vann fleire søksmål om æreskrenking mot Hampden, men søksmåla kosta meir enn han ville ha vunne frå veddemålet, og kontroversen plaga han gjennom mange år.
Anti-vaksinasjonskampanjen
Tidleg på 1880-talet blei Wallace involvert i debatten kring påbod om koppar-vaksine. Han såg først på saka som eit spørsmål om personleg fridom, men etter å ha gått gjennom statistikk gjeve av motstandarar mot vaksine byrja han stilla spørsmål ved kor effektiv slik vaksine var. På denne tida var smitteteorien om korleis sjukdom spreidde seg ny, og ikkje fullstendig akseptert. I tillegg visste ein ikkje nok om immunsystemet til å forstå kvifor vaksine verka.
Gjennom undersøkar kom Wallace fram til døme på at vaksineforkjemparar hadde brukt dårleg og i nokre få tilfelle oppdikta statistikk for å støtta argumenta sine. Wallace hadde som alltid mistru til autoritetar, og mistenkte legar for å ha personlege interesser i forkjempinga for vaksinering. Han blei overtydd om at reduksjonen av koppartilfelle som var blitt tillagt bruken av vaksine i staden kom av betre hygiene og offentleg renovasjon.
Ein anna faktor for Wallace var trua hans på at naturleg utval hadde ført til at organismar var i balanse med miljøet, og at alt i naturen, mellom dei sjukdomsframkallande organismar, hadde eit nyttig føremål i den naturlege ordenen. Han frykta at vaksine kunne øydeleggja denne naturlege balansen med påfølgjande dårlege følgjer. Wallace og andre motstandarar av vaksine peikte også på at vaksinering, som på den tida ofte blei utført på uhygienisk vis, kunne vera farleg i seg sjølv.
I 1890 la Wallace fram vitnesbyrd for ein kongeleg kommisjon som undersøkte kontroversen. Då kommisjonen gjekk gjennom materialet han hadde lagt fram fann dei feil, mellom anna dårleg statistikk. The Lancet hevda at Wallace og meiningsfellene hans var selektive i val av statistikk, og ignorerte store mengder data som ikkje støtta synet deira. Kommissjonen kom fram til at kopparvaksinen var effektiv og skulle fortsetja å vera påboden, sjølv om han anbefalte nokre endringar i utføringa for å betra tryggleiken. Fleire år seinare, i 1898, skreiv Wallace pamfletten Vaccination a Delusion; Its Penal Enforcement a Crime som kritiserte kommisjonen. Pamfletten blei så kritisert av The Lancet, som skreiv at han inneheldt mange av dei same feila som vitnesbyrdet han hadde gjeve til kommisjonen.
Arven og den historiske oppfatninga
Som eit resultat av forfattarskapen hadde Wallace vore ein kjend figur gjennom mange år då han døydde, både som forskar og som ein sosial aktivist. På grunn av standpunkta i ei rekkje saker vart han ofte oppsøkt av journalistar og andre. Han fekk æresdoktorgradar og ei rekkje profesjonelle ærevisingar, som til dømes val til Royal Society, Copley medaljen, og ei heidring frå den britiske monarken: Order of Merit. Framfor alt hadde han utmerka seg som ein eksepsjonell person i rolla som medoppdagaren av naturleg utval og i arbeidet på zoogeografi. Han var utvilsamt ein av dei største naturforskarar på 1800-talet. Trass dette, falma ryet hans raskt etter at han gjekk bort. I lang tid vart han handsama som ein relativt obskur karakter i vitskapshistoria. Det har vore trekt fram ei rekkje årsaker for å forklare denne mangelen på merksemd, medrekna eigenskapar som å vere stillfarande, viljen hans til kjempe for upopulære saker utan omsyn til eiget omdømme, og ubehag etter reaksjonar frå det vitskaplege samfunnet på nokre av dei ukonvensjonelle idéane Wallace hadde. Nyleg har namnet hans blitt meir kjent etter utgjevinga av fleire biografiar om han, og dessutan antologiar av skrifta hans. I 2007 observerte ein litteraturkritikar for New Yorker magazine at fem Wallace-biografiar og to antologiar var gjevne ut etter 2000. Det er òg oppretta ei nettside som er dedisert til Wallace og arbeidet hans.
Elektroniske mottiltak
Elektroniske mottiltak (engelsk Electronic Countermeasures, ECM) eller meir moderne elektronisk angrep (engelsk Electronic Attack, EA)  er elektroniske signal som vert sende ut for å forstyrra eller totalt blokkera til dømes radar, sonar, infraraude instrument eller laser. EMT er ein del av det som vert kalla elektronisk krigføring.
EMT kan delast opp i tre undergrupper:
Elektronisk jamming
Jamming av samband går ut på å overdøyva ein radiomottakar med eit sterkare signal enn det signalet som mottakaren prøver å motta. Sambandet mellom sendar og mottakar kan med dette brytast, og ein veikjer høva til fienden til å leia styrkane sine.
Fenomenet kan òg oppstå tilfeldig ved at to radiosendarar sender på same frekvens i eit område der ein mottakar er i stand til å høyra begge sendestasjonene. Dette skjer særleg i frekvensband der radiobølgjene følgjer jordkrumninga - frå dei lågaste radiofrekvensane opp til 30 Megahertz. Frekvensar høgare enn 30 MHz rekkjer vanlegvis berre innan synsvidde, slik at jammesenderen må vera i same område som den jamma radiomottakaren.
Jamming av radar har til føremål å blinda radaren slik at den ikkje kan motta ekko av eigne pulsar skikkeleg. Det er òg mogleg å skapa falske mål ved å bruka ein metode kalla «Digital Radio Frequency Memory» som digitaliserer den mottekne radarpulsen for å senda han tilbake til radarmottakaren litt forseinka slik at det vert skapt eit falskt mål bak det eigenlege målet.
Jamming av navigasjonssystem som GPS og GLONASS fører ofte til mindre nøyaktig navigasjon.
Jamming eller villeiing av nærleiksbrannrør fører til at ladninga i granaten eller missilet eksploderar før den når målet, eller ikkje eksploderar i det heile.
Villeiing
Elektronisk villeiing eller skinnutsending omfattar ei rekkje metodar som må vurderast ut frå den taktiske situasjonen på slagmarka. Blant dei meste brukte metodane for elektronisk villeiing er: Manipulativ elektronisk villeiing  - ei metode der ein fangar opp fienden sin utsendelsar på sambandet for seinare avspeling i redigert form. Simulativ elektronisk villeiing tyder at ein narrar fienden ved å setja opp eigne elektroniske ressursar slik at ein skapar eit falskt bilete av situasjonen. Eit døme kan vera å simulera eit typisk bataljonssamband der ein vil at fienden skal tru at ein bataljon av eigne styrkar er deployert.
Elektronisk nøytralisering
Elektromagnetisk puls (EMP) var tidlegare eit biprodukt ved detonasjon av eit kjernefysisk våpen, men er per 2016 lagt inn under elektronisk krigføring fordi det er mogleg å produsera reine elektromagnetisk bomber utan kjernefysisk detonasjon. Ein EMP kan øydeleggja alt elektronisk utstyr inne i ein bygning, eit køyretøy, fly eller skip som ikkje er sikra mot dette. Andre mål for EMP kan vera radaranlegg, sambandsentralar eller overvåkningsanlegg.
Symfoni nr. 32 av Mozart
'''Symfoni nr. 32 i G-dur''', K. 318, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1779, etter at han kom attende frå Paris.
Symfonien har form som ein italiensk overture, og består av tre korte satsar som følgjer kvarandre utan pause:
Verket vart tidlegare rekna som ein overture til ein av operaene til Mozart, Thamos, kongen av Egypt eller Zaide, men dette er lite truleg sidan datoane for dei verka ikkje samsvarar med det signerte manuskripte og fordi overturane ofte vart det siste som vart laga for scenemusikk I 1785 nytta Mozart symfonien som ein overture for Wien-framføringa av Francesco Bianchi-operaen La villanella rapita.
Det signerte manuskriptet ligg i dag i New York Public Library.
Astapenkobreen
Astapenkobreen er ein isbre, 11,5 km lang, som drenerer nord og nordaustsida av Stanwix Peak i Bowers Mountains og flyt aust-nordaust til Ob Bay. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Pavel D. Astapenko, ein sovjetisk observatør under Det internasjonale geofysiske året, ein meteorolog i Weather Central ved Little America V i 1958.
Bosumtwi
Bosumtwi er den einaste naturlege innsjøen i Ghana. Han ligg 32 kilometer søraust for Kumasi. Sjøen blei skapt av eit meteorittnedslag, og han ligg i eit djupt, sirkulært krater omgjeve av særs steile fjellsider. Bosumtwi-krateret har ein diameter på cirka 10,5 km. Det er estimert til å vera 1,07 millionar år gammalt (pleistocen).
Bosumtwisjøen er ein heilag sjø for ashantifolk i området. Ifølgje tradisjonelle overleveringar kjem sjelene til avdøde til sjøen for å seia farvel til gudinna Asase Ya. På grunn av dette er det avgrensa korleis ein kan fiska i sjøen; berre fiske frå treplankar er tillate. Nokre av fiskeartane i sjøen er den endemiske cikliden Hemichromis frempongi og dei nær endemiske ciklidane Tilapia busumana og T. discolor.
Emerald Cove
Emerald Cove er ei vik som ligg mellom North Foreland og Brimstone Peak på nordkysten av King George Island i Sør-Shetlandsøyane. Namnet «Shireff's Cove» (med ein 'r') vart gjeven av William Smith i 1819, etter kaptein William H. Shirreff i Royal Navy, som han rapporterte oppdaginga av Sør-Shetlandsøyane til. I 1820 vart skildringa til Smith av landgangen på North Foreland forveksla med skildringa hans av trekk nord på Livingston Island, og namnet vart nytta om ein terrengdetalj på den øya, der det vart offisielt akseptert. Namnet «Emerald Cove» vart gjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1960 og er kalla opp etter briggen «Emerald» (kaptein John G. Scott) frå Boston, som vitja Sør-Shetlandsøyane i 1820–21 i lag med «Esther». Desse to fartøya redda mannskapet på «Venus» frå Esther Harbour i mars 1821.
Unilever
Unilever er eit multinasjonalt industrikonsern som vart skipa i 1929 då den nederlandske margarinprodusenten Margarine Unie og den britiske såpefabrikken Lever Brothers slo seg saman. I dag er Unilever ein av verdas største produsentar av daglegvarer, særleg matvarer, vaskemiddel og hygieneartiklar, og frå hovudseta i Rotterdam og London styrer Unilever meir enn 247 000 medarbeidarar i over 80 land.
Historie i Noreg
Historia går attende til eit samarbeid mellom Lilleborg og Denofa i slutten av 1920-åra. Sistnemnde var matoljeprodusent og vart skipa i 1912. Tilknytinga til Unilever har samanheng med at den britiske såpeprodusenten Lever Brothers hadde store eigedelar i Denofa.
Margarine Unie og Lever Borthers slo seg saman i 1930. Dette førte til at dei inngjekk ein eigen avtale om samarbeid med Lilleborg. Samarbeidet førte til at både produksjon og eigarskap av utvalde Unilever-merke vart tekne over av Lilleborg. Eit av desse merka var Sunlight.
Samstundes som at Unilever i 1960-åra utvida seg i takt med at verdsøkonomien vart utvikla, etablerte føretaket seg på nye marknadar, blant anna i Noreg. Unilever Norge vart skipa i 1968.
Den norske delen av føretaket har hatt ei auke i omsetnaden frå rundt 173 millionar kroner i 2005 til over 208 millionar kroner i den norske marknaden i 2008.
I Norge er føretaket i dag representert gjennom Unilever Norge AS med merkevarer som Dove, Axe, Vaseline, Neutral, Domestos, Knorr, Lipton, Carte d'Or, Maizena, Maille, Slotts og Ben &amp; Jerry's. Produkta vert distribuerte til daglegvarebutikkar og hotell/restaurantar over heile landet. Det er per dags dato 40 tilsette i Unilever Norge.
Satsing på iskrem
Unilever er verdas største aktør på iskrem. Deira globale del av marknaden er på 17 prosent, noko som svarar til kring 400 millionar forbrukarar. Den globale iskremmarknaden veks årleg med kring 3 prosent. Veksten er størst i Asia og Afrika, men òg i Europa kan ein sjå ein jamn vekst. Globalt står iskrem for 10 prosent av Unilever sin totale omsetnad.
Unilever arbeidar med å utvikla lokale iskremprodukt av di smakspreferansane er ulike. Dette, saman med å adoptere produksjonen av kjente, lokale merkevarer har vore ein klar strategi for Unilever over lengre tid. Innanfor Unilever er det difor mange ulike iskremsatsingar. Merkevara Ben & Jerry’s er eit døme på dette. Ben & Jerry’s er unike grunna smak og satsing på CSR.
Unilever har fokus på å utvikla sterke band med sine detaljlister. Det er ein uttala strategi å ta vare på både små utsalsstadar og store daglegvaregrossistar.
Merkevarer
Knorr er den største internasjonale merkevara til Unilever. Omsetnaden er på totalt 2,3 milliardar euro i meir enn 100 land. Knorr har mange produkt, blant anna supper og buljongar, sausar, nudlar og middagsrettar.
Lipton te finst i over 110 land. Etter vatn er te den mest populære drykken i verda. Kvart år vert det drukke kring 1,8 milliardar tonn te i verda, og Lipton står for kring 153 000 000 000 koppar i året.
Atkinsonbreen
Atkinsonbreen er ein isbre mellom Findlay Range og Lyttelton Range i Admiralty Mountains, som flyt nordover og ut i Dennistounbreen. Han vart namngjeven av New Zealand Antarctic Place-Names Committee i 1983 etter William Atkinson, som var feltassistent i New Zealand Antarctic Division og mekanikar for geologgruppa til New Zealand Antarctic Research Program (NZARP) i området, 1981–82, leia av R.H. Findlay.
Belpasso
Belpasso er ein by og ein kommune i provinsen Catania i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har 27 000 ibuarar og eit areal på 164,4 km². Belpasso ligg 551 meter over havet, ti kilometer nord for provinshovudstaden Catania, og er funksjonelt ein forstad til provinshovudstaden.
Folketalet i kommunen har auka mykje dei siste tiåra. I 1981 var del vel 14 000, medan det i 2012 passerte 27 000.
Tameside
Tameside er eit administrativt distrikt med status som metropolitan borough i Stor-Manchester i England. Administrasjonssenteret er Ashton-under-Lyne. Namnet kjem frå elva Tame, som renn gjennom distriktet. Det grensar mot Derbyshire i aust, Oldham i nord, Stockport i sør og Manchester by i vest.
Distriktet blei oppretta 1. april 1974 ved samanslåinga av Ashton-under-Lyne, Mossley, Audenshaw, Denton og Droylsden i Lancashire og Stalybridge, Hyde, Dukinfield og Longdendale i Cheshire.
Symfoni nr. 33 av Mozart
'''Symfoni nr. 33 i B-dur''', K. 319, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart, og datert 9. juli 1779.
Struktur
Symfonien har fire satsar:
Det signerte partituret finst i dag bevart i Biblioteka Jagiellońska, i Kraków.
Vera Holtz
Vera Lúcia Holtz er ein brasiliansk skodespelar.
Building Nothing Out of Something
Building Nothing Out of Something er eit samlealbum av det amerikanske indie rock-bandet Modest Mouse. Det vart gjeve ut 18. januar 2000 på Up Records. Samlealbumet inneheld singlar og sjeldne spor av bandet frå perioden 1995 til 1998. I 2015 vart albumet utgjeve på nytt, på CD og vinylplate av Glacial Pace.
Olga Gyarmati
Olga Gyarmati var ein ungarsk friidrettsutøvar frå Debrecen som vart olympisk meister i lengdehopp i 1948.
Bergen Ishockeyklubb
Bergen Ishockeyklubb er ein ishockeyklubb frå Bergen, som spelar heimekampane sine i Bergenshallen.
Olga Gyarmati
Aktiv
I åra fram til 1956 vann Gyarmati seg 31 nasjonale meisterskapsgull i friidrett. Ho vann lengdehopp åtte gongar, 80 meter hekk sju gongar, 100 meter tre gongar, og to gongar kvar 200 meter, høgdehopp og femkamp. Sine personlege rekordar i 80 m hekk og lengdehopp på høvesvis 11,1 sekundar og 6,23 meter, oppnådde ho i 1953. Gyarmati kvalifiserte seg til Sommar-OL 1948 i London med eit lengdehopp på 5,99 m. I London landa ho på 5,69 meter i sitt beste hopp, likevel nok til å vinne gullmedaljen med ein margin på ni centimeter til argentinske Noemi Simonetto på andreplass. Gyarmati deltok også i høgdehopp der ho med 1,40 meter enda på 17.-plass. Fire år seinare, under Sommar-OL 1952 i Helsinki, deltok Gyarmati både i lengdehopp, 200 meter og 4 x 100 meter stafett. Best gjorde ho det i lengde med ein tiandeplass. I dei neste sommarleikane, i Melbourne i 1956, vart ho nummer elleve i spesialøvinga.
Pult
Pult er ein tidlegare landkommune i regionen Shkodër i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Shkodër.
Olga Gyarmati
Aktiv
Gyarmati vende ikkje heim til Ungarn etter sommarleikane 1956, men slo seg ned i Storbritannia. Sidan flytta ho til USA. Ho døydde i Greenfield i delstaten Massachusetts.
Pult
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Pult 1 529 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Pult ein del av distriktet Shkodër. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Gent-traktaten
Freden i Gent eller Gent-traktaten var ein fredsavtale underskriven den 24. desember 1814 i Gent i noverande Belgia. Traktaten gjorde offisielt slutt på 1812-krigen mellan USA og Storbritannia. Krigshandlingane heldt fram til 1815, ettersom meldingar om freden ikkje nådde Nord-Amerika]] før slaget ved New Orleans hadde stått i januar dette året. Hovudsakleg gjekk avtalen ut på å gjenoppretta tilhøva til slik dei hadde vore ved krigsutbrotet (status quo ante bellum).
Forhandlingar
Den britiske delegasjon bestod af dei mindre diplomatane William Adams, James Lord Gambier og Henry Goulburn. Møte blei ofte forsinka i ei veke eller meir ettersom dei britiske diplomatane ikkje hadde mynde til å forhandla visse punkt, og måttte venta på ordre frå London. Den amerikanske delegasjonen - John Quincy Adams, James A. Bayard, Sr., Henry Clay, Albert Gallatin og det yngre medlemmet Jonathan Russell - hadde full forhandlingsautoritet.