cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Judo
Halde- og låsegrep
Ein kveling eller ein halslås (shime wasa) går ut på å stogga blod-eller lufttilførselen gjennom halsen. Dette kan vera smertefullt og svært farleg. Dersom ein ikkje slepp motstandaren innan kort tid, kan ein risikera at han svimer av. Kvelingar i judo inneber at ein brukar motstandaren si drakt til å kvela han med.
Graderingssystem
Jigoro Kano starta tradisjonen med beltegrader i orientalske kampsportar. Elevgradene, 1.-5 kyu, er symbolisert med ulik farge på belta. Ein nybyrjar startar med kvitt belte og har ingen grad. Meistergradene kallast dan. 1.-5. dan er symbolisert med svart belte, 6.-8. dan har raudt og kvitt belte og 9. og 10. dan har heilraudt belte. Ingen andre enn Kano sjølv har oppnådd høgare grad enn 10. dan. Etter han døydde, fekk Kano eit kvitt belte som var dobbelt så breitt som dei andre, og graden 12. dan.
For å få grader i judo, må ein gjennomgå ei gradering, der ein viser at ein kan mange nok kast og haldegrep og har god nok teknikk for den graden ein vil oppnå. I tillegg kan treningsmengd, konkurransedeltaking, instruktørerfaring o.l. som ein har hatt sidan førre gradering, vera med i vurderinga. For å gradera ein annan utøvar til ein kyu-grad må ein sjølv ha ein høgare grad enn den graden ein graderer til.
Utøvarar under 16 år har grader som heiter mon i staden for kyu. Beltet til mon-graden er kvitt, med ei farga stripe i midten. Stripa har same farge som den tilsvarande kyu-graden. Skilnaden på graderinga er at born ikkje har lov til å bruka armbend og kvelingar.
Trening
Å øva seg på dei ulike kaste- og låseteknikkane er viktig for nybyrjarar. Men vidarekomne som vil utvikla teknikken sin vidare, må også ha andre treningsmetodar.
Randori
Den vanlegaste treningsforma i judo er randori, som er ei form for sparring, der utøvarane øver seg på situasjonar dei kan møta på i kamp.
Uchi komi
Uchi komi er inngangar utan kast. Inngangen til eit kast er avgjerande, og denne treningsforma går ut på at ein går inngang til det same kastet mange gonger på rad. Slik lærer ein teknikken betre og kan utføra kastet fortare.
Kata
Ein kata er ein fastsett sekvens av ulike teknikkar. Kata er lite brukt som treningsform i judo, men vert brukt ved gradering til dan-grader.
Konkurranse
Judokonkurransen kallast shiai.
Ein judokamp varer i maksimalt fem effektive minutt. Kampen er over dersom nokon oppnår ti poeng, ein ippon, som er den høgaste poengsummen. Denne poengsummen oppnår ein ved å kasta eit perfekt kast, halda motstandaren i eit godkjent haldegrep i 25 sekund eller ved at motstandaren anten gjev opp eller får ei straff på ti poeng. Ein har tre dommarar, to av dei sit i kvar sitt hjørne og den tredje står ute på matta og gjev kommandoar, styrer kampen og gjev poeng.
Etter ei innleiande gruppa der alle møter alle og dei beste går vidare, vert judokonkurransar normalt gjennomført etter cup-prinsippet, der vinnaren av kvar kamp går vidare til neste runde.
Judo er ein konkurranseidrett i mykje større grad enn dei fleste japanske kampsportartar.
Kampfasar
Ein kan dela ein judokamp i to ulike kampfasar; ne-wasa og tachi-wasa
Poeng
Ein kan få fire ulike poeng:
Pottemakeri
Pottemakeri er det å tilverkna leire til ulike gjenstandar, kalla keramikk. Ein som lagar slike gjenstandar blir kalla pottemakar eller keramikar. Eit pottemakeri kan også vera verkstaden til ein pottemakar.
Pottemakeri er ein av dei eldste teknologiane og kunstformene me kjenner til. Det er kjend frå store delar av verda, og er framleis ein viktig industri i dag.
Fylkesveg 6772
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 2 i Nord-Trøndelag.
Pottemakeri
Metodar
Innan pottemakeri er hendene viktigaste reiskapene til å arbeida med og forma leira. Det er også utvikla ulike hjelpemiddel, der dreieskiva er særleg viktig. Ei slik skive er eit rørleg underlag for leira som skal formast, og gjer det mogleg å laga jamn og symmetrisk keramikk.
Soge
Det har vore laga keramikk sidan eldre steinalder, og teknikken er truleg funne opp fleire ulike stader. Den eldste keramikkgjenstanden som er funne er «Venus frå Dolní Věstonice», ein rundt 26 000 år gammal gravettien-kvinnefigur funne i Tsjekkia. Dei eldste krukkene er 17 500-18 300 år gamle og er funne i Yuchanyan-hòla i Kina. Under ubaidperioden, for 8 000-6 000 år sidan, blei dreieskiva funne opp i Mesopotamia.
Judo
Poeng
To waza-ari tilsvarer ein ippon. Då seier dommaren waza-ari awasete ippon og kampen er over. Dersom ingen oppnår ippon, vinn den som har fått waza-ari. Dersom ingen har fått waza-ari, vinn den som har fått flest yoko, osb. Dersom poengsummane er like, avgjer dei tre dommarane ved røysting kven som har vunne kampen.
Straff
Dersom ein brukar ulovlege teknikkar, er for passiv eller liknande, kan ein få fire ulike straffer som gjev motstandaren tilsvarande poeng.
Judo i Noreg
Judoutøvarar og -klubbar i Noreg er organisert i Norges Judoforbund.
I Noreg er det karate som er mest utbreidd av dei orientalske kampsportane, og judo er ikkje ein like stor sport her som i mange andre europeiske land. Ved årsskiftet 2005-2006 var det 66 norske klubbar registrerte i judoforbundet.
Table Mountain i Wicklow
Table Mountain (irsk Binn) er eit fjell i County Wicklow i Republikken Irland. Det har ei høgd på 701 meter over havet og høyrer til Wicklowfjella.
Kasimir Malevitsj
Kasimir Severinovitsj Malevitsj var ein russisk målar og kunstteoretikar. Han var ein pioner innan geometrisk abstrakt kunst, og ein av dei fremste medlemene av den russiske avantgarden.
Barndom
Malevitj var fødd og voks opp nær Kiev i Kiev guvernement i Tsar-Russland (no Ukraina). Foreldra stamma frå det katolske Polen. Faren arbeidde i ein sukkerfabrikk, mora tok hand om heimen. I heimen var veggane pryda med ikonar, slik det var i dei fleste heimar i Russland. Men foreldra hadde sagt farvel til kristentrua.
Fram til han var 12 kjende ikkje Malevitsj til «høg» målarkunst, men voks opp omgjeven av folkekunst, som broderi og dekorerte veggar og omnar. Kring 15 år gammal fekk Malevitsj sitt fyrste målarskrin. I sjølvbiografien frå 1923 skriv han at han ein gong gjekk til ein butikk i Kiev med mor si; ein butikk der det fanst fleire bilete som verka sterkt på han. Det var fyrste gongen han såg eit naturalist-bilete på veggen: «Den dagen gløymer eg aldri.»
Utdanning og tidlege verk
Malevitsj studerte på Kiev kunstskule (1895–96), Moskvas skole for maling, skulptur og arkitektur (1904–10) og i studioet til Fjodor Rerberg i Moskva (1904–10). Frå ungdommen av beundra han Ivan Sjisjkins og Ilja Repins realistiske måleri. I Kursk i 1896 danna Malevitsj saman med andre kunstnarar eit atelierkollektiv. I dette atelieret vart han kjend med kunstnarar med utdanning frå kunstakademi. Måleria frå denne tida var naturalistiske.
Malevitsj var misnøgd med situasjonen, og forstod han trong akademisk skulering skulle han kunne leve av målarkunsten sin. 26 år gammal flytta han i 1904 til Moskva og tok målarleksjonar i Fjodor Rerbergs private atelier. Verka hans frå denne tida er måla i den samtidige stilen, det vil seie tradisjonelle, symbolistiske og nyimpresjonistiske verk. Malevitsj hadde allereie før han kom til Moskva gjennom ulike tidsskrift fått kjennskap til impresjonismen, og han hadde med seg eit par av sine eigne impresjonistiske bilete i bagasjen.
Utstillingar og inspirasjon
På Moskvas kunstnarforeinings 14. utstilling stilte Malevitj ut 12 skisser. Andre kunstnarar som stilte ut verk på denne utstillinga var slike som seinare vart betrakta som banebrytarar for den moderne kunsten. Mellom desse fann ein Vladimir Burljuk, Vasilij Kandinskij, Mikhail Larionov og Natalija Gontsjarova. Året etter, 1908, vart utstillinga Gylne skinet vist, med postimpresjonistisk kunst: Nabis og Fauves, verk av Pierre Bonnard, Maurice Denis, Henri Matisse, Vincent van Gogh, Paul Gauguin og Georges Braque.
Malevitsj vart djupt påverka av utstillinga, samstundes ser ein i verk frå tida etter spor av hans kritiske innstilling mot dei leiande vesteuropeiske kunstnarane.
Sjølvportrett
Då Malevitsj var rundt 30 år gammal, 1907-09, søkte han seg sjølv i ulike sjølvportrett. Mellom anna måla han Studiar av freskomåleri og sidan Sjølvportrett. Det fyrste er sterkt inspirert av den russiske, tradisjonelle symbolismen og av ikonmåleri. Sjølvportrett er derimot noko meir nyprimitivt, men på same tid djuptloddande.
Kubisme og futurisme
I løpet av 1912 flytta Malevitsj merksemda bort frå naturalismen og impresjonismen mot kubismen og futurismen. Her fann han nye måtar å framstille rom og tid på. Malevitsj, i motsetnad til kubistane, ikkje berre plukka frå kvarandre og segmenterte rommet, han kasta også om på bitane. Han nytta ulike geometriske figurar til å framstille gjenstanden frå ulike perspektiv, samstundes som rommet på ulikt vis vart omkasta og vertikalisert.
Modernisme
Malevitsj skapte i 1913 måleriet Svart kvadrat, noko som vart avgjerande for hans vidare kunstarliv. Mot slutten av året var han på leit etter eit nytt og radikalt motsvar til all tidlegare kunst. Han utvikla to nye kunstnarlege strategiar. Fyrst delte han opp heile biletet og omorganiserte bitane. Den realistiske, linijære perspektivframstillinga, komposisjonen, var ikkje lengre det kunstnaren skulle fylgje. Engelskmann i Moskva, Soldat frå fyrste divisjonen, Delvis mørke og komposisjon med Mona Lisa vart alle laga i 1914. Malevitsj nytta i desse bileta ein kubo-futuristisk, collageliknande og lett surrealistisk stil. I verk finst ulike gjenstandar, former og bokstavar utan noko logisk ordning.
Suprematisme
Åra 1915-18 var han med og utvikla kunstretninga suprematisme. På den siste futuristiske utstillinga 0,10 ('null-ti') i 1915 i Petrograd stilte Malevitsj ut 39 suprematistiske verk. Han var då inne i ein biletfase utan gjenkjennelege gjenstandar. Det var ei verd med tyngdelause og gestalta, strukturerte og forminnhaldande element, ein kunst frå forestillingsverda.
På 1920-talet utvikla Malevitsj kvit og raud suprematisme, statisk og dynamisk suprematisme og til sist tredimensjonell suprematisme i form av modellar og skulpturar. Malevitsj sine elevar og andre tilhengarar av suprematismen byrja nytte den som totalkunst. Til dømes laga ein tekanner og tekoppar i suprematistisk stil i 1923. Det fyrste tyet med suprematistisk mønster kom i 1919.
I dei siste åra av livet sitt gjekk Malevitsj delvis over til den figurative kunsten, men ein bit suprematisme fanst alltid i bileta hans. Han vart kreftsjuk i 1933 og døydde to år seinare.
1020
1020 (romartal MXX)
Kyrkjegard
Ein kyrkjegard er ein gravlund, det vil seie eit område som er avsett til gravlegging av daude, og som ofte er tilknytt ei kyrkje. Ein frittliggande kyrkjegard vert vanlegvis kalla for ein gravlund, og det same gjeld i våre dagar ofte òg dei gravplassane som ligg attmed kyrkjer.
I Noreg vert kyrkjegardar, ifølgje føresegnene i gravferdslova, til vanleg forvalta av kyrkjeleg fellesråd i kommunen, og er soknet sin eigedom. Alle har rett til ein grav på ein lovleg opparbeidd kyrkjegard, gravlund, i den kommunen dei budde i då dei døydde, utan omsyn til kva tru, livssyn eller meiningar dei har hatt. Både Den norske kyrkja og andre registrerte trussamfunn skal gis høve til å vigsle ein kyrkjegard eller delar av han.
Fylkesveg 35
Fylkesveg 35 (Fv35) går mellom Langebru i Øvre Eiker og Tønsberg.
Før 1. januar 2010 var vegen del av riksveg 35.
Bispeveien
Jarlsberggata Tomsbakken
Den estiske songfestivalen
Den estiske songfestivalen (estisk üldlaulupidu) er ein festival som vert arrangert i Tallinn, hovudstaden i Estland, i juli kvart femte år. Den siste vart arrangert i 2014, den neste er planlagt til 2019. Festivalane vert no haldne på songarfeltet i Tallinn.
I 2003 blei songfestivalen teken med på UNESCO si liste over viktig immateriell verdsarv.
Profeten Mani
Mani (levde rundt 210-276) var ein religiøs lærar som grunnla manikeismen, ein gnostisk religion. Han vart fødd i Mardinu nær Seleukia-Ktesiphon i Mesopotamia (noverande Irak). Dei opphavlege skriftene hans har gått tapt, men delar av dei er bevart i koptiske manuskript frå Egypt, og seinare manikeiske skrifter i Kina.
Luptsje-sjøen
Luptsje (russisk Озеро Лупче) er ein liten innsjø på Kolahalvøya i Murmansk oblast i Russland nær Kandalaksja. Han ligg 23.1 meter over havet. Elva Luptsje-Savino renn ut frå innsjøen.
Den estiske songfestivalen
Historie
Songfestivalen spelte gjennom den syngande revolusjonen ein sentral rolle i den estiske frigjeringskampen, og etter frigjeringa har festivalen vore bruke til å mobilisere ein nasjonal identitet innan den estiske majoriteten i Estland.
Dei siste åra er arrangementet profilert som ein song- og dansefestival. Festivalen samlar titusenar av deltakarar og hundretusenar av tilhøyrarar.
Hideki Kano
Han spela for klubben Urawa Reds.
Prix Italia
Prix Italia er ein av dei eldste og mest prestisjetunge kringkastingsprisane i verda. Prix Italia vart arrangert for første gong i 1948 av dåverande Radio Italiana, no RAI, men då berre for radio. I 1958 kom TV-produksjonar med i konkurransen. I 2008 deltok 85 private og offentlege kringkastingsstasjonar frå til saman 44 land i konkurransen. Konkurransen vart arrangert for 63. gong i 2011.
Kiyonobu Okajima
Kiyonobu Okajima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Urawa Reds og Tokyo Gas.
Fylkesveg 6774
Fylkesveg 6774 går mellom Steinmokorsen og Rotvoll i Meråker kommune. Vegen er 4,9 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 3 i Nord-Trøndelag.
Andreas Holmsen
Andreas Holmsen var ein norsk professor, lektor, historikar og fremste representant for den agrarhistoriske tradisjonen. Holmsen voks opp i Oslo.
Verv
Holmsen var òg medlem i Norsk språkråd.
John Capel
John Capel er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Brooksville i delstaten Florida som i 2003 vart verdsmeister på 200-meter og var med å vinne 4 x 100 m stafett for USA.
Aktiv
I 2003 var Capel tilbake på friidrettsbana. Under verdsmeisterskapen 2003 i Paris sprang han inn til siger på 200-meteren. Med den moderat gode vinnartida 20,30 sekundar passerte han målstreken ein hundredels sekund framom landsmannen Darvis Patton. Ved verdsmeisterskapen 2005 i Helsinki vann Capel bronsemedaljen på 200 m. Saman med landsmennene Justin Gatlin og Wallace Spearmon syrgde han for at alle medaljane på distansen hamna i USA.
Doping
Capel testa positivt på marihuana i 2004 og på ny i februar 2006. Siste gongen vart han utestengd frå idrett i to år. Sommaren 2008 prøvde han å kvalifisere seg til Beijing-OL, men rauk ut i allereie i semifinalane.
Camenabologue
Camenabologue (irsk Céim na mBulóg, tyder 'Oksepasset') er eit fjell i County Wicklow i Republikken Irland. Det er det sjuande høgaste fjellet i Wicklowfjella med ei høgd på 758 moh.
Scalpay i Ytre Hebridane
Scalpay (skotsk-gælisk Sgalpaigh og Sgalpaigh na Hearadh) er ei øy i Ytre Hebridane i Skottland.
Geografi
Scalpay er om lag 4 km lang og har ei høgd på 104 meter over havet ved Beinn Scorabhaig. Den næraste naboøya til Scalpay er Harris om lag 300 meter på den andre sida av Caolas Scalpaigh. Det vart bygt bru mellom dei to øyane i 1997. Hovudbusetanden på øya ligg i nord, nær brua, ved An Acairseid a Tuath (North Harbour).
Øya har mange små vatn. Det største av desse er Loch an Duin, som har ei lita øy i seg med ruinane av ei gammal festning.
I 2001 hadde øya 322 innbyggjarar og hovudnæringa var hovudsakleg fiskeoppdrett og rekefiske. Øya har eit areal på 6,53 km².
Førkolumbisk
Termane førkolumbisk og prekolumbisk vert nytta til å referere til kulturane i «den nye verda» i tida før Europa gjorde monaleg påverknad på desse kulturane. Medan førkolumbisk reint teknisk skildrar tidsbolken før Christopher Columbus landa i Bahamas i 1492, har den praktiske bruken av termen òg inkludert kulturar blant innfødd folkesetnad slik dei heldt fram å utvikle seg fram til dei vart erobra eller sterkt påverka av folk frå Europa opp til mange tiår etter 1492.
Døme på sivilisasjonar i «den nye verda» som ein kallar førkolumbisk er aztekarane og maya i Mesoamerika og inka, moche og chibcha i Andes.
Altiplano
Historie
I slutten av den geologiske epoken pleistocen (1,6 millionar år til 10000 år sidan), var Ballivián ein stor innsjø som femna om områda rundt Titicaca i nord, innsjøen Poopó og  i Bolivia, dessutan saltsjøane  Salar de Uyuni og Lago Coipasa. Overflata på Ballivián låg minst 100 meter over dagens Titicaca. Altiplano kan sjåast som det området som ligg attende etter at innsjøen Ballivián drenerte og er no avgrensa av fjellkjeder i vest og i aust, og av ørkenen Atacama i sørvest.
Folkesetnad
Den viktigaste byen på Altiplano er La Paz i Bolivia.
Steinkrabbe
Steinkrabben (Ebalia tumefacta) er ein liten krabbeart som lever på grunt vatn frå 5-155 m djupn. Han er registrert frå Vest-Afrika i sør til Sogn og Fjordane-kysten i nord.
Kjenneteikn
Arten har karakteristisk forma skal som oftast er noko breiare enn det er langt: Breidda er om lag 13 mm, medan lengda er 11-12 mm. Over gjellene bular skalet ut i to oppblåste parti, som ein kan sjå to av på kvar side. Dei finst i fleire ulike fargar, men oftast er dei raudleg kvite til hudfarga.
Grensene av fremre delen av skalet er konkave eller med ei grunn vik midt på. Hoer har kortare klør og kraftigare bular over gjellene enn det hannen har.
Luptsje-Savino
Luptsje-Savino (russisk Лупче-Савино) er ei elv sør på Kolahalvøya i Murmansk oblast i Russland. Elva er 15 km lang.
Luptsje-Savino spring ut frå Bolsjoje Savino og munnar ut i Kandalaksjabukta i Kvitsjøen.
1093
1093 (romartal MXCIII)
Lucio Silla
Lucio Silla, K. 135, er ein italiensk opera i tre akter komponer av Wolfgang Amadeus Mozart. Librettoen vart skriven av Giovanni de Gamerra.
Operaen vart først framført den 26. desember 1772 ved Teatro Regio Ducal i Milano og vart rekna som «ein moderat suksess».
Händel-operaen Silla (1713) dekte det same temaet. Andre operaer med same tittel vart òg komponert av Pasquale Anfossi (1774) og Johann Christian Bach (1776).
Kjelder
''
Brooklyn
Brooklyn utvikla seg frå den vesle tettstaden Breuckelen, grunnlagt av nederlendarane og oppkalla etter Breukelen i Nederland.
Blant kjende nabolag i Brooklyn er Bedford-Stuyvesant, Bensonhurst, Flatbush og Coney Island.
Notozero
Notozero (russisk Нотозеро; nordsamisk: Njuohttejávri) er ein stor innsjø på Kolahalvøya i Russland. Han har eit areal på 78,9 km². Elva Tuloma renn ut frå innsjøen.
OGAE Second Chance Contest 2004
OGAE Second Chance Contest 2004 (OGAE SCC 2004) var den attande gongen OGAE Second Chance Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Växjö i Sverige, etter at Sverige vann tevlinga i 2003, med songen «Not a Sinner Nor a Saint» av Alcazar.
For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2004, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2004; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale, kunne ikkje bidraget deltake i OGAE Second Chance Contest.
Tjueein land deltok i tevlinga. Serbia og Montenegro deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest, medan Belgia, Danmark, Finland, Makedonia, Malta og Tyrkia returnerte til tevlinga. Estland og Israel skulle opprinneleg deltake i tevlinga, men trakk seg før tevlinga starta og etter at dei hadde valgt deira bidrag til OGAE Second Chance Contest. Irland, Island og Romania, som deltok i 2003, deltok ikkje i 2004-utgåva av OGAE Second Chance Contest.
Spania vann OGAE Second Chance Contest for andre gong, med songen «Mi obsesión» av Davinia.
M25
M25 er ein motorveg som går rundt London i England. Med ei lengd på omkring 188 km er vegen den lengste ringvegen i verda.
Den har i hovudsak tre filer i kvar køyreretning, med nokre mindre strekningar med to eller fire i kvar retning. Med omkring 200 000 køyretøy i døgnet blir den rekna som den travlaste motorvegen i Europa. Det har vore ei enorm auke i talet trafikantar; i 1987 trudde ein at det var omkring 100 000 køyretøy i døgnet.
M25 er ikkje ein slutta ringveg, då ein mellom Thurrock og Dartford må køyre A282 over Themsen, medan ein ved Sevenoaks må køyre M26 og M20 eit stykke for å kome rundt byen. Når ein kjem frå nord går M25 rett over i A21, som går til Hastings.
Tanken om ein ringveg rundt London blei introdusert tidleg i det 20. hundreåret. I 1937 kom den første konkrete planen, og i 1945 blei det foreslått fem separate vegar rundt hovudstaden. Dette blei redusert til to ringar, M25 (opphavleg tenkt som M16) og den mindre indre ringen som skulle bli M15, men som framleis er A406.
Vegen blei konstruert i seksjonar frå 1975 til 1985. Det blei først konstruert seksjonar der trafikken skapa størst problematikk, og der ein hadde fått aksept frå lokale myndigheiter. Den blei offisielt opna i oktober 1986 av dåverande statsminister Margaret Thatcher, då mellom London Colney og South Mimms.
M25 er plaga av at det ofte dannar seg kø. Dette såg ein før vegen opna, og Thatcher kritiserte i opningstalen sin dei som «klaga og sytte». Kritikarane fekk derimot rett, og vegen har blant anna blitt omtalt som «den største parkeringsplassen i verda». Den har inspirert songar som «Road to Hell» av Chris Rea. I Good Omens, ei bok av Terry Pratchett og Neil Gaiman blir den spøkefullt omtalt som det beste dømet på påverkinga Satan har på jorda.
Delar av vegen har blitt utstyrt med eit eksperimentelt trafikkontrollsystem kalla MIDAS (Motorway Incident Detection and Automatic Signalling). Systemet er basert på at ei rekkje trafikk- og versensorar, fartskamera og variable snøggleiksskilt skal kunne redusere kødanninga med minimal menneskeleg innblanding. Forholda har betra seg på strekninga kor systemet er innført, og det er i planane å innføre det på heile M25 over tid.
Magnus Brostrup Landstad
Magnus Brostrup Landstad var ein norsk prest, salmediktar og folkeminnesamlar. Han vart fødd i Måsøy, og døydde i Kristiania, Han var fetter av Hans Peter Schnitler Krag.
Landstad er spesielt kjend som diktar av salmar og samlar av folkeminne. I Seljord ligg Landstad-instituttet, oppkalla etter han. Landstad si salmebok til bruk ved gudstenester vart autorisert til bruk i den norske kyrkja i 1869, og etter kvart vart ho det nasjonale salmeverket Landstad hadde ynskt. Ludvig Mathias Lindeman sette melodi til mange av songane.
Landstad flytta med faren Hans Landstad (1771-1838) som òg var prest. Først i 1806 til Øksnes, til Vinje i 1811 og til Seljord i 1819. Han tok teologisk embetseksamen (cand.theol) i 1827, og arbeidde deretter som residerande kapellan i Gausdal. Landstad gifta seg i 1828 med Mina Lassen, dottera til presten på Hadeland.
Magnus Brostrup Landstad vart sokneprest i Kviteseid i 1832, der han og familien vart sterkt svekka av lungesjukdom det første året. Han overtok i 1839 prestekallet i Seljord etter at faren døydde. I 1849 flytta han med kone og tolv barn til Fredrikshald (Halden), der han fekk eit prestekall. Han vart prost i Borgersyssel Prosti. Landstad var prest i Sandar frå 1859.
Osøyro
Osøyro eller Osøyri er ein tettstad og administrasjonssenteret i Bjørnafjorden kommune i Vestland. Tettstaden har og ligg på søraustsida av Bergenshalvøya ved Fusafjorden, med sentrum ved munningen av Oselvo. Han strekker seg langs fjorden sørover til Haljem og femner frå 2013 også den tidlegare sjølvstendige tettstaden Hagavik, som låg omkring Skeisosen i vest.
Magnus Brostrup Landstad
«Landstad var ingen pietist, men heller ingen grundtvigianer... Han representerte dem som ville reformere kirken ovenfra i lojalitet med et nedarvet kirkesyn. Det passet den konservative kirkestatsråd Hans Riddervold svært godt.»
Osøyro
Osøyro har verkstad- og trevareindustri, fylkeskommunal vidaregåande skule og fjordhotell. I Hagavik ligg Kysthospitalet i Hagevik (KiH), eit spesialsjukehus for ortopedisk kirurgi.
Europaveg 39 og fylkesveg 552 går gjennom Osøyro. Frå 1894 til 1935 gjekk det eit 26 kilometer langt, privat og smalspora jarnbanesamband (750 mm) frå Osøyro til Nesttun stasjon på Vossebanen (Nesttun-Osbanen), i korrespondanse med lokaltog til Bergen og Voss.
Magnus Brostrup Landstad
Magnus Brostrup Landstad vart tildelt St. Olavs Orden i 1870. Etter eit slagtilfelle i 1874 flytta han til Kristiania.
Osøyro
Namnet Osøyro kjem av namnet på garden Os, og av dét at garden Osøyro ligg på ei slette ved utlaupet (osen) av Oselvo.
Magnus Brostrup Landstad
Utgjevingar
Salmeboka vart seinare omarbeidd (revidert) sjå Landstads reviderte salmebok
Amritsar
Amritsar (panjabi ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, hindi अमृतसर) er ein by i den indiske delstaten Panjab, grunnlagt av guru Ram Das. Byen er ein heilag stad for sikhismen, og huser valfartsmålet Harmandir Sahib, 'det gylne tempelet'.
Květa Jeriová
Květoslava Jeriová, kjend som Květa Jeriová, er ein tidlegare langrennar frå Studenec som tevla for Tsjekkoslovakia. Ho vart nummer tre i verdscupen i langrenn tre sesongar på rad, 1981-83, og vann tre individuelle bronsemedaljar og eitt OL-sølv i 4 x 5 km stafett i to olympiske vinterleikar og Ski-VM 1982 i Oslo.
Jeriová vann åtte renn i verdscupen.
Amritsar
Historie
Amritsar blei grunnlagd i 1577 av den fjerde sikh-guruen Ram Das, etter at han var blitt gjeven området av stormogulen Akbar. Under Ram Das blei ein stor heilag dam kalla Amrita Saras ('[heilag] nektarsjø') groven ut, noko som har gjeve opphav til bynamnet. Den neste sikh-guruen, Ardjan Dev, reiste det gylne tempelet på ei øy i den kunstige sjøen, og i 1604 blei den heilage boka Guru Granth Sahib plassert der. Maharadja Ranjit Singh (1801–39) av Sikh-riket dekte seinare øvste delen av tempelet i gull. Under Ranjit Singh overgjekk Amritsar Lahore som den viktigaste byen i Punjab.
I 1919 fann Amritsarmassakren stad i Jallianwala Bagh i byen i høgtida baisakhi. Dette var ei hending under den indiske frigjeringskampen der britiske kolonimakter skaut uvæpna sivile utan fluktvegar og drap fleire hundre av dei.
Under delinga av Britisk India gjekk byen gjennom valdelege opptøyar og ei dramatisk endring i folkesetnaden, då mange muslimar flykta til Pakistan og mange hinduar og sikhar kom hit frå den nye muslimske staten.
I 1984 heldt militante forkjemparar for ein sjølvstendig sikh-stat til i Harmandir Sahib. I «Operasjon Blue Star» prøvde den indiske hæren å få dei ut, og ende med å drepa fleire hundre sivile. Hendinga førte til kraftige reaksjonar blant sikhar, og førte til drapet på den indiske statsministeren Indira Gandhi.
Økonomi
Amritsar er eit viktig senter for tekstilindustri, som mellom anna omfattar silkeveving og garving, og kjemisk industri. Han har også viktig næringsmiddelindustri og maskinproduksjon.
Stafford Cripps
Sir Richard Stafford Cripps var ein britisk sosialist og framståande politikar frå Det britiske arbeidarpartiet Labour Party.
Fylkesveg 6788
Fylkesveg 6788 går mellom Hell og Sørkilflå i Stjørdal kommune. Vegen er 17,5 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 26 i Nord-Trøndelag.
Stafford Cripps
Liv
Cripps var fødd i London som son av ein konservativ parlamentsmedlem, utdanna ved privatskule og University College i London. Han vart advokat, og gjorde teneste under første verdskrigen som ambulansesjåfør.
I 1930 slutta han seg til Labour. I 1931 vart han utnemnd til regjeringsadvokat i den andre Labour-regjeringa. Med denne posisjonen var det sedvanen at det følgde eit riddarskap, slik at han vart Sir Stafford Cripps. Han stilte som kandidat til parlamentet for arbeidarkrinsen Bristol East i eit suppleringsval, og vart innvald derfrå. Han utvikla seg raskt i venstre-retning og vart ein tydeleg og radikal sosialist, sjølv om hans sterke tru på evangelisk kristendom hindra han i å bli marxist. Etter det allmenne valet i 1931 vart Cripps nummer tre i rang i parlamentsgruppa til Labour, etter leiaren George Lansbury og nestleiaren Clement Attlee.
Amritsar
Økonomi
Guru Nanak Dev University blei grunnlagd her i 1969 og er ein viktig utdanningsinstitusjon for sikhar, medan Khalsa College frå 1899 ligg like utanfor byen. Det finst også fleire høgskolar her.
Stafford Cripps
Liv
I 1932 var han ein av grunnleggjarane av Socialist League, Den sosialistiske ligaen, som i hovudsak bestod av medlemmer av Independent Labour Party ILP som ikkje var samde i at dette partiet hadde brote ut av Labour-paraplyen. Socialist League stod for ein nokså streng men demokratisk sosialisme. Stafford Cripps, høg, tynn og intens, vart arketypen på ein britisk doktrinær sosialist frå overklassen.
Amritsar
Område
I tillegg til valfartsmålet Harmandir Sahib og minnesmerket Jallianwala Bagh er den store parken Ram Bagh ein viktig stad i Amritsar. Parken ligg nord i byen og huser sommarpalasset til maharadja Ranjit Singh.
Stafford Cripps
Liv
Cripps gjekk tidleg inn for einskapsfront mot den fascistiske trusselen. I 1936 fekk han sett i gang ein einskapskampanje som omfatta Socialist League, ILP og Det britiske kommunistpartiet CPGB, for å skape eit valforbund mot høgresida. Kampanjen vart ikkje vellykka, da han vart motarbeidd av leiarskapen i Labour, og Cripps måtte oppløyse Socialist League i 1937 da han vart trua med eksklusjon frå Labour. Men avisa Tribune, starta som kampanjeorgan for einskapskampanjen med pengar frå Cripps og George Strauss, overlevde og finst den dag i dag. I 1939 vart Cripps ekskludert (utestengd) frå Labour likevel, fordi han gjekk inn for å skipe ein folkefront med kommunistane og dei blant dei konservative og liberale som var imot appeasementpolitikken til den konservative regjeringa.
I 1942 kom Cripps tilbake til Storbritannia og tala i radioen om den sovjetiske krigsinnsatsen. Den folkelege responsen var fenomenal, og Cripps vart raskt ein av dei mest populære politikarane i landet, sjølv om han ikkje hadde noko parti i ryggen. Han vart utnemnd til medlem akrigskabinettet, den indre regjeringa, og vart sidan send til India for å forhandle fram ei ordning med sjølvstendeforkjemparane for å halde India lojal så lenge krigen varte mot lovnad om sjølvstende etterpå. Sidan i 1942 vart han statsråd for flyproduksjon. I 1945 vart han medlem i Labour att.
Da Labour vann valet i 1945, utnemnde Clement Attlee Stafford Cripps til president i handelsstyret, den nest viktigaste økonomiske stillinga i regjeringa. Sjølv om han framleis var venstresosialist, hadde han moderert synet sitt nok til å kunne arbeide utan særlege problem saman med dei andre statsrådane frå Labour. I Storbritannia sin desperate økonomiske situasjon etter krigen, vart Cripps assosiert med den strenge rasjoneringspolitikken som heldt fram i den første etterkrigstida. Han handheva rasjoneringa like strengt for alle sosiale klassar og lag, og dette gjorde han særleg dårleg lika mellom dei velståande, spesielt også fordi han i utgangspunktet var ein av dei.
Cripps var i India att etter krigen, men kunne ikkje hindre at sjølvstendeprosessen førte til deling av landet. Tilbake i Storbritannia vart han så statsråd for økonomiske saker og sidan finansminister, og han arbeidde utrøtteleg for å få landet ut av dei økonomiske vanskane. Han auka skattane for å freiste å stabilisere pundet og fremje eksporten. Han støtta sterkt nasjonaliseringa av nøkkelindustriar som kol og stål.
Sjølv om Cripps sin strenge måte å vere på og politikken hans gjorde han upopulær særleg blant dei meir velståande, vann han respekt for overtydinga si, og for innsatsen for gjenreisinga av landet. I 1950 braut helsa hans saman under presset og i oktober det året måtte han gi frå seg stillinga si. Han trekte seg tilbake frå parlamentet same månaden, og vart etterfølgd som parlamentsmedlem for Bristol South-East av Tony Benn.
Stafford Cripps døydde to år seinare i Sveits.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1962
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1962 var ei norsk fotballturnering som vart arrangert i 1962. Gjøvik-Lyn vart noregsmeistrar etter å ha slått Vard Haugesund 2-0 i finalen, som vart spelt 28. oktober på Ullevaal Stadion i Oslo. Rolf Bjørn Backe skåra begge måla, etter høvesvis 20 og 62 minuttars spel.
Gjøvik-Lyn sitt vinnarlag: Stein Morris Mellum, Rolf Hagen, Arne Amundsen, Knut Iversen, Odd Hermansen, Håkon Skattum, Einar Opstad, Kjell Kolberg, Rolf Bjørn Backe, Erik Johansen og Knut Solbrekken.
Steintøy
Steintøy er keramikkprodukt av eldfast leire. Det blir brend to gonger, første gongen ved temperaturar ved undt 1000 til 1100 °C. Terrakotta, fajanse, majolika og flintgods er døme på keramikktypar kalla steintøy. Steingods er keramikk brend ved høgare temperaturar som er mindre porøst.
Steintøy inneheld meir kalk og er dermed meir porøst enn keramikktypar som steingods og porselen. Utan glasur vil det sleppa gjennom vatn.
Kjelder
Steingut
Vestvågøy
Vestvågøy er ei øy i Lofoten i Nordland. Øya har et areal på 411 km², og utgjer det meste av kommunen med same namn. Øya hadde om lag 10 350 innbyggjarar i 2006.
Nappstraumen skil Vestvågøy frå Flakstadøya i vest, medan Sundklakkstraumen skil Vestvågøy frå Gimsøya i aust. Nappstraumtunnelen og Sundklakkstraumen bru går mellom Vestvågøy og naboøyane. Europaveg 10 kryssar øya på veg frå aust til vest i Lofoten.
Vestvågøy har fleire tettstader og fiskevær, med Leknes som kommunesenter og største tettstad. Andre fiskevær og tettstader på øya er Stamsund, Ballstad og Gravdal. På Gravdal ligg Nordlandssjukehuset Lofoten, tidlegare Lofoten sjukehus.
Vestvågøy hadde i tidlegare tider namnet Lofotr, som har gjeve namn til heile Lofoten.
Koichi Sugiyama
Koichi Sugiyama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Yuta Nakazawa
Yuta Nakazawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Koichi Sugiyama
Han spela for klubbane Urawa Reds, Tokyo Verdy og Albirex Niigata.
Yuta Nakazawa
Han spela for klubben Urawa Reds.
Formentera
Formentera er den minste og sørlegaste øya i Illes Pitiüses i Balearane i Spania. Ho er 19 km lang og ligg om lag 6 km sør for Ibiza i Middelhavet. Dei største landsabyane her er Sant Francesc Xavier, Sant Ferran de ses Roques, El Pilar de la Mola og La Savina.
Ein kan berre nå øya med båt frå Ibiza og ho er derfor den rolegare av dei to øyane. I nyare år har likevel turismen auka kraftig her òg. Øya er kjend for dei flotte strendene.
Nord for Formentera ligg den vesle øya Espalmador (Illa de s'Empalmador). Espalmador er skild frå Formentera av ein grunn sandbanke og ved fjøre sjø er det mogeleg å vasse mellom dei to øyane.
1021
1021 (romartal MXXI)
Formentera
Formentera består av ein kommune, som òg heiter Formentera, og han hadde 7461 innbyggjarar i 2002. Øya har eit areal på 83,24 km².
Mygg
Myggar (Nematocera) er ei gruppe av tovengene (Diptera), der den andre gruppa er fluger. Myggar skil seg frå flugene ved at dei har meir enn fire ledd i følehorna. Insekta er mellom 1,8 og cirka 50 millimeter lange.
Formentera
Ein snakkar ein lokal diakelt av katalansk på Formentera.
Mygg
Det er skildra over 33 000 nolevande artar i verda; over 2 000 artar av dei finst i Noreg i 29 familiegrupper. I tillegg er det skildra svært mange utdøydde grupper og artar ut frå funn i rav eller som fossil.
Formentera
Historie
Namnet på øya er sagt å kome frå det latinske ordet frumentarium, som tyder «kornmagasin». Øya var busett av kartagenarar før romarane tok over. Dei neste hundre åra gjekk øya til vestgotarane, Austromarriket, vandalar og arabarar. Ho vart erobra av katalanarar og underlagt Aragon og i mellomalderen Kongedømet Mallorca.
Mygg
Det er berre nokre få artar som stikk eller bit. Dei fleste artar er harmlause. I daglegtale er «myggar» det same som stikkemyggar, men denne gruppa utgjer berre ein liten del av alle myggar.
Utsjånad
Myggar kan skiljast frå flugene ved å sjå på antennene (følehorna), som skal ha meir enn 4 ledd og vere av typen trådforma, det vil seie at ledda er meir eller mindre like store og sit etter kvarandre «som perler på ei snor». Dette kan vere vanskeleg å sjå, og kan krevje forstørring. Nokre myggar har svært små antenneledd. Myggar har fasettauge og mange artar har òg tre punktauge (ocelli).
Bakkroppen er vanlegvis lang og tynn. Mange hannar har komplekse ytre kjønnsorgan med forskjellige gripeorgan, piggar og liknande. Desse er nyttige for å bestemme artane. Hoer har normalt eit velutvikla, hardt (sklerotisert) eggleggingsrøyr.
Myggar er ein underorden av tovengene og har, som namnet seier, berre eitt par venger, eller to-venger. Insekt har som regel fire venger, men hjå tovengane er det bakarste vengeparet erstatta av (omdanna til) to svingkøller eller kølleforma organ. Desse fungere som balanseorgan under flyginga.
Myggar har ofte noko meir spisse og lengre venger, lengre bein og ein litt slankare bakkropp enn flugene. Myggar er vanlegvis små, men einskilde artar kan vere store, som stankelbein. Deuterophlebiidane har eit særprega utsjånad og kan ved første augnekast minne om døgnfluger. Den ytre utsjånaden til nokre myggar kan vere svært lik ei fluge, som hjå hårmyggar, gjødselmyggar og knottar.
Larvar som lever i vatn, har anten trådforma traké-gjeller nær bakenden, eller dei andar via eit slags røyr på bakkroppen. Dette blir stukke opp gjennom overflatehinna på vatnet, til atmosfærisk luft. Hovudet er utvikla og har bitande munndelar.
Larvane er vengelause og normalt utan bein. Dei utviklar seg gjennom fleire larvestadium, denne utviklinga kan ta så lite som éi veke og så mykje som fleire år, avhengig av tilhøva.
Levevis
Myggar finst mange stader, men mange av artane har tilknyting til eit fuktig miljø, ved vatn, elvar, våtmark eller i skuggefull skog.
Myggar har larvestadiet i daud ved, mudder, jord eller rotnande planterestar. Somme lever i fruktlekamen til soppar. Normalt finst myggar med larvestadium i vatn, berre i ferskvatn. Men somme artar i gruppa fjørmyggar finst ned til 30 meter i havet og opp til over 5 000 meters høgde i fjellområde.
Larvane til nettvengemyggar er sterkt spesialiserte for å leve i fossefall, stryk og rasktrennande fjellbekkar. Dei bruker sugeskålene på undersida til å halde seg fast til stein eller anna botnmateriale. Dei treng glatte flater for å feste seg, og lever av å skrape algar, bakteriar og anna organisk materiale frå steinane. Puppa er festa til stein eller liknande. Når dei vaksne insekta blir klekte, er vengene alt fullt utvikla, og dei kan fly så snart dei kjem til overflata.
Myggar høyrer til gruppa av insekt med fullstendig forvandling (holometabole insekt), som gjennomgår ein metamorfose i løpet av utviklinga. Mellom larvestadiet og det vaksne stadiet er ein puppestadie, ein kvileperiode, der myggen sine indre og ytre organ blir endra. Larven vert omdanna til til ei puppe. Når puppehuda er hard, byrjar omdanninga frå larve til den vaksne myggen. Dei indre organ blir brotne i varierande grad ned til ein cellemasse. Ei omorganisering skjer og dyret blir bygd opp igjen. Puppeperioden varierer etter temperaturen.
City of Westminster
Westminster er ein bydel og by i det sentrale London. Han omfattar mesteparten av West End, teaterdistriktet i London. Westminster er òg sete for styremaktene i Storbritannia, inkludert parlamentsbygningen Palace of Westminster og den offisielle residensen til monarken, Buckingham Palace.
Tula i Russland
Tula (russisk Ту́ла) er ein by og administrativt senter i Tula oblast i Russland. Han ligg ved elva Upa, rundt 170 km sør for Moskva. I 2008 hadde byen om lag 510 000 innbyggjarar.
Mygg
Levevis
Andre stader på jorda må myggar overleve tørkeperiodar om sommaren. Myggar på slike stader overlever tørkeperioden normalt som egg.
Tula i Russland
Tula er ein viktig industriby i Sentral-Russland.
Historie
Byen har eksistert i alle fall sidan 1300-talet. Nokre historikarar meiner at Tula er same bye som Taidula, nemnd i ei krønike i 1146.
Mygg
Skadedyr
Nokre myggar opptrer som skadedyr i jordbruket. Særleg enkelte larvar til stankelbeinartane, som lever i jorda, kan gjere ein del skade. Dei et på planterøter og kan òg gnage av unge planter i rothalsen.
Islas Gimnesias
Islas Gimnesias (katalansk Illes Gimnèsies) er dei to største og austlegaste øyane i Balearane i Spania, Mallorca og Menorca. Dei andre store øyane i Balearane er Islas Pitiüses (Ibiza og Formentera).
Namn
Ordet Gimnesias (frå gresk γυμνήτες gymnetes) tyder «naken». Dei gamle grekarane leigde dei lokale innbyggjarane på desse øyane, talayotane, som slyngarar.
Seinare kalla fønikiarane både Mallorca og Menorca for Baliarides. Etter at heile øygruppa kom under Romarriket fekk heile øygruppa namnet insulae baliares eller Baleares insulae, og dette namnet har halde ved til moderne tider.
Mygg
Skadedyr
Myrstankelbeinet (Tipula paludosa) er den arten som særleg skaper problem nordvest i Europa. Område med fuktig, moldrik jord, som drenerte myrar er spesielt utsette. Larvane gjer størst skade når dei er nesten utvaksne, om våren og forsommaren. Grovt sett kan ein rekne med at skadar er sannsynlege dersom tettleiken av myrstankelbeinlarver overstig 100 larvar per kvadratmeter.
Myggar som stikk eller bit
Berre nokre få artar stikk eller bit, men desse kan vere til stor plage for menneske og dyr. Dei blodsugande artane finn truleg offeret sitt ved å gå etter karbondioksid i utåndingslufta.
Stikkemyggane har ein låg summande lyd når dei kjem flygande. Homyggen stikk for å suge blod, som ho treng for å få protein til å utvikle mange egg. Ein homygg som har fått i seg eit godt måltid blod, produserer omtrent ti gonger så mange egg som ein mygg som ikkje har fått eit blodmåltid. Eit myggstikk gjev ei typisk opphovning som klør. Det er hoa som stikk, hannane er fredelege og besøkjer blomster, for å ete nektar og pollen.
Knottar og sviknottar tek gjerne også til eg blod. Desse artane stikk ikkje, men har kjevar og bit hol på huda. Dei kan opptre i store svermar, dei er gjerne plagsame særleg etter regnvêr, like etter solnedgang og liknande.
Sjukdomsberarar
I varme land, særleg i tropane, kan myggar overføre sjukdommar. Dei norske artane er derimot ganske harmlause.
Malariamyggar er ei slekt blant stikkemyggane og slekta har fått namnet sitt fordi 30-40 av artane kan spreie sjukdommen malaria. Egg-, larve- og puppestadia skjer i vatn og varer 5-14 dagar avhengig av art og temperatur. Det er dei vaksne kjønnsmodne (imago) homyggane som er sjukdomsspreiarar.
Somme tropiske artar i gruppa knottar (Simuliidae) kan spreie parasittar eller alvorlege sjukdommar. I Afrika finst elvesynssvikt eller oncocerciasis, forårsaka av rundormen Oncocerca volvulus.
Sommarfuglmyggar er normalt ufarlege, men det finst nokre blodsugande artar i varmare strok av verda, i underfamilien Phlebotominae, som kan bere med seg sjukdomssmitte.
Systematisk inndeling
Myggar er ei dårleg undersøkt dyregruppe. Slektskapstilhøva mellom delgruppene til tovengene er avklåra i ulik grad. Fleire av delgruppene til myggane er dårleg undersøkte. Samtidig aukar artstalet jamt.
Eit eksempel på kor liten kunnskapen om myggar er, kan vere resultatet av eit par år med innsamling av mygg i delgruppene Bolitophilidae, Diadocidiidae, Ditomyiidae, Keroplatidae og soppmyggar (Mycetophilidae), på nokre stader i Møre og Romsdal. Resultatet blei 57 nye artar for Noreg og ti nye (uskrivne) artar for vitskapen. Til saman utgjorde innsamlinga funn av 357 ulike artar, som var meir enn halvparten av dei til då kjende norske artane. [1] Truleg er artstalet i Møre og Romsdal ein god del høgare, fordi dette var ei passiv innsamling med vindaugsfelle og malaisetelt. Det vil seie at dei fanga berre dei artane som passerte dei få kvadratmetrane der fellene var plasserte.
Tula i Russland
Historie
I mellomalderen var Tula ei mindre festning ved grensa til Fyrstedømet Rjazan. Då byen kom under Storfyrstedømet Moskva vart det bygd ein kreml i stein, fullført i 1530. Den var ein nøkkelfestning i den russiske festningslinja Zasetsjnaja tsjerta og ho stod imot ei omleiring av tatarane i 1552. I 1607 inntok Ivan Bolotnikov og hans støttespelarar citadellet og motstod ei fire månader lang omleiring av armeen til tsaren. På 1700-talet vart enkelte delar av kremlmurane rive ned.
Täschhorn
Täschhorn er eit 4 491 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, ovanom Saas-Fee i kantonen Valais. Täschhorn ligg i fjellrekka Mischabel. Av fjelltoppane i Wallis-Alpane over 4000 m er Täschhorn eit av dei som er vanskelege å nå til topps på. Grunna den krevjande normalruta (Mischabelgrat) vert fjelltoppen klatra relativt sjeldan.
30. juli 1862 var fyrste gongen nokon kleiv til topps på Täschhorn. Stefan og Johann Zumtaugwald, John Llewelyn Davies, J.W. Hayward og Peter-Josef Summermatter steig opp nordvestsida (Kinflanke), rett frå landsbyen Randa.
Mygg
Systematisk inndeling
Talet myggar i verda er litt over 33 000 skildra artar, men ein reknar med at det finst langt fleire. Til dømes er tropisk regnskog svært dårleg undersøkt for artar. For tovenger, som òg inkluderer fluene, er det meir enn 160 000 beskrivne artar. Forskarar trur at berre tovengene åleine kan ha meir enn éin million nolevande artar.
Tula i Russland
Historie
I 1712 vart Tula vitja av Peter den store som gav Demidov-smedane i oppdrag å bygge den første våpenfabrikken i Russland. Nokre tiår seinare vart Tula av Demidovane omgjort til det største senteret for jernfabrikkar i Aust-Europa. Det eldste museet i byen, som viser våpna si historie, vart opna av Demidovane i 1724. Den første fabrikken for industriell produksjon av samovarar vart òg oppretta der på 1700-talet. Etter at Demidovane flytta senteret for produksjon sin til Ural, heldt byen fram som eit senter for tungindustri, spesielt innan våpenproduksjon.
St. Olavsmedaljen med eikegrein
St. Olavsmedaljen med eikegrein er ein norsk krigsmedalje.
Mygg
Nyare inndeling
I nyare systematikk er alle tovenger i gruppa myggar (Nematocera) ikkje rekna som ei naturleg gruppe, men kunstig. Tovenngjer er oppdelte i ti delgrupper, der flugene utgjer éi av gruppene, mens myggar fordeler seg over dei ni resterande gruppene, slik det er gjort i The Tree of Life, nettstaden som freistar å vise slektskapen mellom verda sine organismar, som eit stamtre. Den eigentlege skilnaden er at myggar ikkje lenger er ei gruppe, men ni grupper. Dei er samla sett framleis systergruppe til flugene (Brachycera) og på same nivå i hierarkiet.
St. Olavsmedaljen med eikegrein
St. Olavsmedaljen med eikegrein rangerer som nummer sju i rekkja av norske dekorasjonar. Det er den tredje fremste av dei norske krigsmedaljane tildelt for innsats under den andre verdskrigen og rangerer etter Krigskorset og Haakon VIIs Frihetskors, men føre Krigsmedaljen.
Mygg
Nyare inndeling
Dette oversynet er ikkje skrive i hierarkisk skrivemåte.