cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katrine Moholt
Moholt har skuespillerutdannelse frå Romerike Folkehøgskole og Teaterakademiet. Moholt starta sin fjernsynskarriere i TVRomerike der ho jobba som nyhetsoppleser og programleiar frå 1997. I 2001 vart ho kapra av TV 2 der ho starta med programmet Gjett hva jeg gjør. Ho har òg vore programleiar i gameshowet Tre gode naboer og virkelighetsdramaet ''Nr. 19, men ho er mest kjend for sin programleiarrolle i det populære fjernsynsprogrammet Jakten på kjærligheten''. Våren 2006 vann ho dansetevlinga Skal vi danse på TV 2. Utover dette har medverka som skodespelar fór blant anna humortrioen i KLM. Moholt vann publikumsprisen under Gullruten 2006 og Medierosen hausten 2006.
I 2007, 2008 og 2009 var Moholt programleiar saman med Tommy Steine i fjernsynsprogrammet Allsang på grensen på TV 2 og i 2010 og 2011 hadde ho med seg ulike gjesteprogramleiarar.
I 2008 kom debutalbuma hennar Sweethearts, som vart utgjeve gjennom Slagerfabrikken hos Universal Music Group.
Dvergtettegras
Dvergtettegras (Pinguicula villosa) er ein 5 cm høg plante med små lysgrøne blad i rosett og eit kjertelhåra blomsterskaft med 7 mm lang bleikfiolett krone.
Bladoverflata er innsmurt med slim som inneheld enzym slik at plantene kan fordøye insekt som set seg fast i slimet. Planten kan så nyttiggjere seg næringsemne frå dei rotnande insekta.
Utbreiing
Dvergtettegras veks på torvmosetuer på fjellmyrar. Planten veks sjeldan i store mengder, mest i fjellskogbeltet, og ein skal ha eit observant auga og god kjennskap til vekseplassen for å finne han. I Noreg finst dvergtettegas i fjellet i frå Tynset og Os til Oppdal, Haltdalen og Brekken, dessutan i Hattfjelldal, og vanlegare frå Saltdal til (Berlevåg) (Båtsfjord)Sør-Varanger. I Sverige veks han i Gotland, i Härjedalen og frå Åsele Lappmark til Torne Lappmark. Elles finst han rundt heile polkalotten, med unntak av Island og Grønland, og slik er han den mest utbreidde av dei tettegrasartane som veks i Noreg.
Namnet
Dvergtettegras har namnet tettegras fordi blada frå tettegrasartane har vore bruka til å lage tettemjølk.
Det latinske namnet kjem av Pinguis ’feit’, og siktar til blada som skin feittaktig. Villósa tyder ’lodden’.
Orkanger
Orkanger er administrasjonssenter i Orkland kommune i Trøndelag. Tettstaden ligg der Orkladalføret møter Orkdalsfjorden. Orkanger og nabobygda Fannrem er så godt som vokse saman til ein tettstad. Tettstaden Orkanger-Fannrem har, og er med det nest største tettstaden i Trøndelag. Berre Trondheim har fleire innbyggjarar.
Samferdsle
Frå Orkanger går jarnbanestrekninga Thamshavnbanen til Løkken Verk i Meldal. Jarnbanen frakta tidlegare malm fra gruva på Løkken Verk, men er no berre nytta som museumsjarnbane.
Skular
I Orkanger sentrum ligg Orkanger barneskole (1.-7. trinn) og Orkanger ungdomsskole (8.-10. trinn).
Orkanger barneskole
Den fyrste skulen på Orkanger vart starta i 1828. Etter flytting vart ein ny skule bygd ferdig i 1877. Elevtalet auka, og det vart trong for nytt skulebygg. Dette kom i 1901. Sidan kom ei tid med industrialisering og mykje utbygging på Orkanger, og talet elvar auka til 350, og det vart klart at eit nytt, stort skolebygg var naudsynt. Dagens Orkanger barneskole stod ferdigbygd i 1939. Han vart påbygd i 1986 og 1996.
Orkanger ungdomsskole
Orkanger ungdomsskole starta som realskule i 1955. Frå og med 1969 var det ungdomsskule. Nye Orkanger ungdomsskole stod ferdig i 2005.
Orkdal vidaregåande skole
Orkdal vidaregåande skole ligg sør for Orkanger sentrum. Skulen ligg der Follo gård tidlegare låg, og vert kalla "Follo". Follo vart etablert i 1923 som landsgymnas, og har i dag kring 600 elevar.
Næringsliv
Orkanger er mellom dei viktigaste industristadene i Midt-Noreg. Industrien ligg hovudsakleg i området Grønøra, like vest for elvemunninga til Orkla. Dei største industriverksemdene er Technip Offshore Norge AS, Vigor AS og smelteverket Elkem Thamshavn AS.
Namnehistorie
Det vart mykje diskusjon kring namnebytet til Orkedalsøren. Forslag som «Orkang», «Thamshavn», «Orkstad» og «Njardarvik» vart framlagde. Det vart gjord framlegg om «Orkangr», som etter ein runde i heradsstyret vart til «Orkanger». Det var 18 stemmer for «Orkanger», og fire for «Orkang».
Pampigny
Pampigny er ein kommune i distriktet Morges i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 650 meter over havet.
Kommunen ligg ved foten av Jurafjella.
Wpd
wpd kan vera ei forkorting for:
Pieris
Pieris er eit biologisk slektsnamn som blir bruka om to ulike slekter:
Try Honesty EP
Try Honesty er ein EP på 4 spor frå 2001, utgjeve av den kanadiske musikkgruppa Billy Talent.
Robin Hood's Bay
Robin Hood's Bay er ein idyllisk liten fiskarlandsby like sør for Whitby på kysten av North Yorkshire i England. Opphavet til namnet er usikkert, men enkelte meiner at Robin Hood skal ha hatt båtane sine her.
Staden er siste stopp på den populære engelske fotturen «Coast to Coast path», som går tvers igjennom landet frå St. Bees ved Irskesjøen til Robin Hood's Bay, ei strekning på om lag 300 km. Kystvaktstasjonen i landsbyen er bevaringsverdig og er eigd av National Trust. I 1536 vart det notert at landsbyen hadde 20 fiskebåtar og omkring 50 hus. Fiske var viktig for staden fram til slutten av 1800-talet. Staden var tidlegare òg kjent for smugling. Sidan husa ligg særs nær kvarande, kunne smuglargodset rekkast frå eit vindauge til det neste dersom det vart razzia ein stad. Viktigaste næringsveg er no turisme.
Paulus’ brev til romarane
Paulus’ brev til Romarane, også kalla Romarbrevet, er eit av breva i Det nye testamentet som har apostelen Paulus sitt namn, og i den kanoniske rekkefølgja er det den sjette boka i Det nye testamentet. Brevet blir rekna til dei breva som visseleg kan seiast å vere skrivne av Paulus. I norske bibeltilvisingar blir brevet etter Bibelselskapet sin standard forkorta «Rom». Det er det lengste av dei paulinske breva.
Innhald
Brevet blir oftast inndelt i fire hovuddelar. Først ei innleiing (1,1–17), så ein dogmatisk hoveddel (1,18–11,36), ein etisk hovuddel (12,1–15,13) og ei avslutning (15,14–16,27). Det er då lett å sjå kvifor Romarbrevet har vorte sett på som Paulus si dogmatiske arv. Martin Luther kalla brevet ein «hovuddel av Det nye testamentet».
Forfattaren
Forfattaren av brevet er Paulus (jf. 1,1), og det er ikkje nokon grunn til å tru at brevet ikkje er eit ekte Paulus-brev. (Det same gjeld Første Korintarbrev, Andre Korintarbrev, Galatarbrevet, Filipparbrevet, Første Tessalonikarbrev og Filemonbrevet). Brevet vart nedteikna med hjelp av ein skrivar, Tertius (jf. 16,22). Bibelforskarane er ikkje samde om Paulus sjølv står bak lovprisinga (doksologien) i 16,25-27 (med bakgrunn i tekstkritiske problem, jf. Fader vår).
Datering
Det er ikkje lett å datere brevet nøyaktig. Truleg vart det skrive under den tredje misjonsreisa Paulus gjorde — ho blir oftast datert til om lag år 53–57. Nøyaktig kva tid innanfor dette tidsrommet avheng av kvar ein trur han var då han skreiv det. Det mest trulege er at det vart skrive seint (år 56 eller 57).
Stad
Det er vanskeleg å seie kvar Paulus oppheldt seg då han skreiv brevet. Det er vanleg å gå ut i frå at han var i Korint eller i hamnebyen Kenkreæ rett ved. Av 15,25–29 går det nemleg fram at Paulus har avslutta innsamlinga av pengegåver til Kyrkjelyden i Jerusalem etter å ha vore i Makedonia (mellom anna i Thessaloníki) og Akaia (Athen). Han bur dessutan hos Gaius (jf. 16,23) som òg blir nemnt som medlem av kyrkjelyden i Korint i 1 Kor 1,14. I tillegg blir Føbe nemnt; ho var diakon (gr. diakonos) i Korints hamneby Kenkreæ.
Adressatar
Sjølv om adressaten er tydeleg nemnt i preskriptet er det reist tvil om kyrkjelyden i Roma verkeleg er adressaten.
Fenomenologi
Fenomenologi viser til læra om fenomen, det vil seia oppfatning og sansing av ting heller enn tinga i seg sjølve. Omgrepet er brukt innan filosofi og psykiatri. I moderne fenomenologi er fenomenologi ei grein av den vitskapen som skildrar fenomen utan å forklara dei kausalt og grensar såleis over i vitskapsteori. Ordet vert òg brukt om ein empirisk forskingsmetode eller tilnærmingar som spør om subjektive opplevingar av eit fenomen, ofte kalla fenomenografi, og det finst ei viktig fenomenologisk retning innan humanistisk psykologi. Men ein finn fenomenologiske tilnærmingar i nær sagt alle humanistiske og sosialvitskaplege disiplinar.
Filosofi
I Phänomenologie des Geistes (1807) av Hegel er fenomenologi læra om formene og utviklinga til medvitet fram til absolutt erkjenning.
Moderne fenomenologi blei utvikla av Franz Brentano og Alexius von Meinong, men framfor alt Edmund Husserl (1859-1938), som rekna fenomenologien for ein reint skildrande «vesensvitskap», motsett alle årsaksforklarande «faktavitskapar». Logikk er eit døme på ein rein fenomenologisk vitskap. Fenomenologien hevdar at filosofien ved å bruka fenomenologiske metodar kan nå eit sikkert grunnlag for kunnskap, dvs. det er innsikter på eit nivå ein ikkje kan trekkje i tvil. Dette kan verke som ei form for kartesianisme, men fenomenologien er anti-kartesiansk og jamvel ikkje-kantiansk.
Viktige uttrykk ein lyt kjenne i fenomenologi er livsverd, reduksjon, setje i klammar, medvit, intensjonalitet, transcendens, transcendentalt, kropp, intersubjektivitet, egologi, noema og noesis. Alle er omdiskuterte.
Det finst ei rad filosofar som i det 20. hundreåret følgde opp fenomeologien som filosofi, mest i Tyskland og Frankrike, og difor kallar ein fenomenologien ofte for kontinental filosofi i motsetnad til den analytiske filosofien. Seinare har desse retningane i noko mon nærma seg kvarandre. Dei fenomenologiske filosofane hadde visse fellestrekk og difor seier ein at dei var med i ei fenomenologisk rørsle (eng. the phenomenological movement)
Døme på filosofar frå midten av det 20. hundreåret som sjølv har kalla tenkinga si fenomenologisk eller fenomenologisk inspirert er dei som høyrte til i eksistensialismen som den tyske Martin Heidegger og dei franske, som Jean-Paul Sartre. Den franske filosofen Maurice Merleau-Ponty følgde tett i fotefara etter Husserl, t.d. i studiet av kropp som konstituerande dimensjon ved oppfatninga, medan dei andre tok meir avstand frå Husserl. Heidegger var elev av og assistent til Husserl i Freiburg, men dei vart ikkje godt forlikte (av både faglege og politiske grunnar, Husserl var av jødisk ætt og Heidegger vart nazist). Ei rad kjende franske filosofar har byrja sine akademiske karrierar som Husserl-tolkarar, som dei franske Paul Ricoeur, Jacques Derrida og Michel Foucault.
Husserl skreiv enormt mykje (40 000 stenografiske sider vart berga frå nazi-Tyskland og gjeve ut etter krigen). Teoriane hans vart først godt kartlagde på 1990-talet, og enno finst det manuskript som ikkje er offentleg kjende. Den danske fenomenologen Dan Zahavi skreiv såleis i 2001 at ein aldri kan vere heilt sikker på at ein har tolka Husserl rett, for det kan dukke opp eit dokument som forkastar gamle tolkingar.
Fenomenologi er ei tilnærming som i dag er utbreidd i filosofiske miljø over heile verda. Det finst jamvel en internettorganisasjon som prøver å samle alle fenomenologiske organisasjonar: OPO «The Organization of Phenomenological organizations».
Psykiatrisk fenomenologi
Skildrande eller deskriptiv fenomenologi blir brukt i psykologi og psykiatri til å skildra og analysera ein pasient sine tankar, kjensler og åtferd utan bruk av teori eller psykiatriske omgrep. Ein kan dermed samla symptom og anten stilla diagnose eller identifisera nye syndrom eller psykiske lidingar. Psykiatrisk fenomenologi er særleg viktig i å fanga opp prodromalsymptom, opplevingar før ein utviklar ei liding. Metoden kan også nyttast for pasientar sjølve til å vurdera verknaden av behandling og å forstå sin eigen sjukdom.
Konstitutiv fenomenologi
«Konstitutiv fenomenologi» er namnet på den retninga i dag innanfor fenomenologien som seier å arbeide mest i tråd med tilnærminga frå Husserl. Fenomenologi er her sett på som ein type refleksiv analyse av kva det enn måtte vere i lys av eit fokus på generelle drag ved medvitet. Alle analysar tek utgangspunkt i førestillingar frå livsverda og set andre i parentes (å setje i klammar), ein slags reduksjon som ein seier ikkje reduserer opplevingane, men utvider dei, som i all teoretisering. Fenomenologien ønskjer her å verke oppklarande for det felles konstituerande eller meininga ved alle fenomen i mennesket sjølv og i samfunnet. I vitskaplege samanhengar vil fenomenologi fort bli vitskapsteori med visse metodiske konsekvensar, som vektlegging av meining og metodologisk individualisme.
Dei refleksive analysane i fenomenologien skildrar både medvitsprosessane (noesis) og det medvitet er retta mot (noema). Vi kan t.d. tenkje på å lage, vurdere og øydelegge (noesis) eit måleri. Måleriet kjem oss då i møte (noema) som ein ting tenkt på, vurdert og øydelagt, men det er same måleriet. Denne strukturen overfører ein på alle analysar av alle fenomen. Ein kjem då fram til dei konstituerande komponentane i alt menneskeleg. Alle møte kan analytisk skildrast ved å trekkje fram (tetisk) posisjonalitet (å tru, verdsetje og handle) og dei to hovudtypane av opplevingar (direkte og indirekte). Dei tre posisjonalitetane kan snu seg mot kvarandre og gje ulike undertypar av posisjonar i møta: teoretiske, aksiotiske (vurderingsmessige) og praktiske. Vi kan ha teori om teori, teori om verdiar, teori om handlingar, vurdering av tru, vurdering av vurdering, vurdering av handling o.s.b. Dei direkte erfaringane er å sjå framover, å oppfatte no og å hugse. Indirekte opplevingar er anten språklege eller ikkje språklege. Dei ikkje-språklege er biletlege eller indikasjonelle. Indikasjonell oppleving er særs vanleg i kvardagen og elles som inngang til røynsler, som i skilt med symbol eller spor i snøen. Alle møte kan òg skildrast ut frå komponenten bruksmåte og ved ulike modalitetar (positiv, negativ og nøytral) o.l. Slike analysar vert særs presise og eignar seg som utgangspunkt for vidare empiriske studiar.
Munksnäs
Munksnäs (finsk Munkkiniemi) er ein bydel i Helsingfors i Finland. Han består av bustadsstrøka Gamla Munksnäs, Granö, Lövö, Munkshöjden, Näshöjden og Talistranden. Det var 16 942 innbyggjarar i Munksnäs i 2008. Innbyggjarane i Munksnäs har i gjennomsnitt høgare utdanning og betre råd enn i heile Helsingfors. Rundt 12 % av innbyggjarane er svensktalande. Munksnäs ligg ved Bredviken. På andre sida av Bredviken ligg Otnäs i Esbo med Tekniska högskolan.
Munksnäs ligg i tidlegare Hoplax kommune som vart slått saman med Helsingfors i 1946.
Try Honesty / Living in the Shadows
Try Honesty er ein EP på 2 spor frå 2003, utgjeve av den kanadiske musikkgruppa Billy Talent.
Pompaples
Pompaples er ein kommune i distriktet Morges i kantonen Vaud i Sveits. Han ligg ved foten av Jurafjella. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Gibson Guitar Corporation
Gibson Guitar Corporation er ein amerikansk produsent av akkustiske og elektriske gitarar og forsterkarar. Føretaket vart starta av Orville Gibson i 1902 og har hovudkontor i Nashville i Tennessee.
Gibson kjøpte i 1957 opp konkurrenten Epiphone. Namnet Epiphone blir no mykje brukt som varemerke for billegare versjonar av Gibsonprodukt laga i Asia, samtidig som eigne Epiphonemerke framleis blir produsert.
Drive the Cold Winter Away
Drive the Cold Winter Away er det femte studioalbumet til det irske rockebandet Horslips, gjeve ut seint i 1975. Det vart spelt inn i Trend Studios i september 1975 og gjeven ut av Horslips på eiga hand.
Jo-Bu Senior
Jo-Bu Senior var den fyrste norskproduserte motorsaga. Ho vart produsert av Jo-Bu Mekaniske Verksted AS i Drøbak. Saga kom på marknaden i 1948 og vart produsert til 1955. I 1948 var tomannssager enda vanlege og i byrjinga vart saga kalla «Einmannssaga Jo-Bu». Jo-Bu Senior hadde ein masse på 17,5 kg, som var lite i høve til dei fleste andre sager på denne tida, men alt for mykje til at saga kunne nyttast til kvisting. Ho vart difor berre nytta til felling og kapping.
I 1948 hadde dei fleste motorsagene breie sverd, som hadde lett for å setta seg fast om stammen klemte. For å hindra dette hadde nokre sager smale bogesverd, men bogen gjorde at det kunne vera vanskelegare å koma til om trea stod tett, eller om det låg stein og røter attmed stammen. Jobu Senior hadde smalt sverd, med trinse i enden, noko som reduserte problemet med klemming. Nokre motorsager med bogesverd vart importerte og prøvd ut i Noreg, men etter at Jobu Senior kom på marknaden forsvann interessa for bogesverdsagene. Ein annan føremon med smalt sverd er at det vert muleg å nytta kile ved felling.
Motoren var ein Aspin totaktsmotor med eit slagvolum på 125 cm³, som med eit turtal på 4000 o/min hadde ein effekt på rundt 4 hk. Saga var utstyrt med flottørforgassar som måtte roterast 90° når saga vart nytta for felling.
Jo-Bu produserte sjølv kjeda, som gjekk utanpå sverdet. Kjeda hadde ein fart på berre 4,4 m/s, men saktegåande kjede var vanleg på denne tida. Det var manuell smøring av kjeda.
I 1952 kom den mykje lettare Jo-Bu Junior på marknaden, så både Senior og Junior var i produksjon samstundes frå 1952 til 1955. Det vart produsert rundt 7300 Jo-Bu Senior.
Reidar Sandal
Reidar Sandal er ein norsk politikar frå Arbeidarparti stortingsrepresentant for Sogn og Fjordane og kyrkje-, utdannings- og forskingsminister 1995-1997.
Reidar Sandal var første vararepresentant til Stortinget frå 1989 til 2001, og møtte fast i Kjell Opseth si statsrådtid, frå 3. november 1990 til 22. desember 1995, då han sjølv blei statsråd, kyrkje-, utdannings- og forskingsminister fram til 17. oktober 1997.
Han blei deretter vald inn på Stortinget i 2001 og sat i to periodar fram til 2009, då han ikkje tok attval. Frå desember 2006 og ut stortingsperioden var Sandal leiar for finanskomiteen.
Sandal tok til som leiar av Noregs Bank sin representantskap i januar 2010. Frå 2010 til 2014 var han styreleiar i Nynorsk kultursentrum. Han vart på ny vald til dette vervet i 2022. Frå 2010 til 2014 leia han styret for Innovasjon Norge.
Hålogaland
Hålogaland er eit historisk landskap i Noreg. Fram til mellomalderen var Hålogaland namnet på eit landskap nord for Namdalen og vest for Finnmark. I tida før innføringa av kristendomen i Noreg, var Hålogaland eit sjølvstendig småkongedømme i dei noverande fylka Nordland og Troms, nord for Namdalen i Nord-Trøndelag og sør for Lyngen i Troms.
Blålyng
Blålyngen er 15 cm høg med opprette tettblada kvistar med hengande blomstrar i toppen. Blomsterskaft og begerflikar er raude og kjertelprikka, krona mørkt raudfiolett, til slutt blåfiolett. Planten blømer kring juli i lyngmark i skogar og til fjells.
Hålogaland
Namnet er også brukt i moderne tid, til institusjonar som Hålogaland Teater, bispedøma Nord-Hålogaland og Sør-Hålogaland, Midtre Hålogaland politidistrikt og Hålogaland lagmannsrett, som omfattar Nordland, Troms og Finnmark i tillegg til Svalbard og Jan Mayen. Ei endra utgåve av Hålogaland-namnet lever også vidare som regionsnamn for sørdelen av Nordland fylke, Helgeland.
Blålyng
Blålyng veks i Noreg over heile landet. Han er funnen i Jotunheimen opp til 1850 m.
Hålogaland
Geografisk utstrekning
Før Olav Trygvasson overfall Vågar i 999 skal Hålogaland ha strekt seg meir eller mindre frå Namdalen i sør til Kvitsjøen (norrønt Gandvik) i nord. Mot aust omfatta dei store delane av noverande svensk Lappland, Nord-Finland og Nordvest-Russland. Men mykje tyder på at Finnmǫrk, dei store områda i innlandet og nord for Malangen var norsk skattland, og ikkje ein likestilt del av Hålogaland.
Seinare skal Hålogalands sørgrense ha gått ved Kunna i Meløy. Nordgrensa mot Finnmark (norrønt Finnmǫrk, 'Sameland') flytte seg stadig lenger nordover etter som tida gjekk. Etter slaget på Stiklestad i[1030 gjekk grensa mot nord og aust ved Trondenes. På 1100-talet var det fire hovudfylke i Hålogaland: Helgeland, Salten, Lofoten/Vesterålen og Trondenes. Rundt 1250 gjekk nordgrensa ved Tromsø, og seinare i Håkon Håkonssons regjeringstid (1217-1263) blei ho flytt til Kvænangen. I 1307 var Vardø blitt grenseposten.
I nyare tid er bispedøma i nord delt inn i Sør-Hålogaland, som omfattar Nordland fylke, og Nord-Hålogaland som omfattar Troms og Finnmark fylke. I tillegg nyttar området mellom Harstad og Narvik dette namnet for å beskrive sin region. Lagmannsretten i Nord-Noreg heiter Hålogaland lagmannsrett.
Norrøn tid
Hålogaland har ein framståande plass i sogene. Nord-Noreg blei tidleg folkesett. Nokre av dei eldste spora av menneske i Noreg er funne i Finnmark og dei eldste spora av hustufter i Noreg er funne på Træna i Nordland.
Hålogaland er skildra før Noreg av historieskrivarane. Området var kjent av dei gamle grekarane gjennom handelssamkvem så tidleg som 800–900 f.Kr. Diktaren Homer skriv om landet med så lang ein dag, at den gjetaren som jaga feet inn om kvelden kunne rope til gjetaren som jaga feet ut om morgonen. Historieskrivaren Herodot (484–ca. 425 f.kr) skriv at han har høyrt om eit folk som søv i seks månader av året (den lange vinternatta). Astronomen og geografen Pytheas gjorde i 330 f.Kr., på tida til Aleksander den store, ei reise frå Marseille til Nord-Europa. Han enda på øya Thule, der sola ikkje gjekk ned midtsommars, og himmel og hav blei blanda saman til ei «sørpe».
Rozjysjtsje
Rozjysjtsje (ukrainsk Рожище, polsk Rożyszcze) er ein by i Volyn oblast i Ukraina. Han er det administrative senteret i Rozjysjtsjenskyj rajon. Byen har kring 13 000 innbyggjarar (2011).
Hålogaland
Norrøn tid
Romerske historieskrivarar nemnar landet i år 100, mellom anna omtaler dei «Dumna», som kan vere øya Dønna på Helgeland.
Rundt år 550 blir håløygane nemnt av Jordanes i gotesoga hans. Han fortel om ei stamme som blir kalla Adogit, som bur i den nordlege delen av Skandinavia. Mange meiner han viser til folket på Andøya. Den greske historieskrivaren Prokop skriv i år 550 om liv og skikkar til nordbuane. Han skriv at sola ikkje går ned i 40 dagar om sommaren, og at ho forsvinn heilt i 40 dagar om vinteren. Når det nærmar seg tida for at sola skal kome tilbake, samlar folka seg og festar, dette er ein av dei største festane i Thule.
Nordleg maktsenter
På Borg på Vestvågøya i Lofoten, har arkeologar avdekt den største vikingbygningen som nokon gong er funne - eit høvdingsete som blei skipa allereie rundt år 500 e. Kr.. Her er det gjort funn av gjenstandar som knyter Lofoten til Middelhavet, Frankrike, England og Tyskland. Det vitner om eit maktsentrum. Sjølve høvdinggarden er det største vikingbygget som nokon gong er avdekt - heile 83 meter lang og 9 meter høgt. «Lofoten og Nord-Noreg var ein integrert del av den felles europeiske kulturen i vikingtida,» slo Forskning.no fast. Høvdingsetet på Borg blei forlate rundt år 950, og den siste høvdingen var truleg Olaf Tvennumbruni, som etablerte seg på nytt på Island.
I tillegg til Borg, nemner Snorre Sturlasson høvdingseta Tjøtta, Bjarkøy, Borg, Salten, Steigen, Vågan, Andenes og Trondarnes. Sannsynlegvis slutta innbyggjarane frå Helgeland til Malangen seg saman som eit håløygfolk allereie før år 500.
Fyrst då jarnet og jordbruket ekspanderte synest Hålogaland å bli for lite og det vart ei tid med utvandring. Somme drog sørover til det jordbruksrike Trøndelag, mens andre utvandra til Island, som høvdingen på Borg. Somme meiner at utvandringa til Island kom av ladejarlane si harde styring av Hålogaland etter at Håkon Grjotgardsson døydde.
Samtidig som Harald Hårfagre samla Noreg i sør, hadde høvdingen Håkon Grjotgardsson (død ca. 917) frå Andøya makta i nord, frå Nord-Møre til Troms. Vi veit ikkje sikkert om Harald og Håkon har samarbeidd om å erobre Trøndelag, eller om Håkon har blitt Haralds jarl. Men Håkon busette seg ved utløpet av Nidelva og tok tittelen «Ladejarl». Forbundet mellom kongen og jarlen blei ytterlegare forsterka då Harald gifte seg med Håkons dotter Åsa. I over 200 år skulle jarleætta stå kongsmakta nærmast.
Sonen til Harald Hårfagre, Eirik Blodøks (ca. 895–954), fekk blant anna Hålogaland i len frå faren sin, men kongemakta hans varte berre i to år før han måtte rømme landet for bror sin Håkon den gode. I Håkons regjeringstid hadde sonen til Håkon Grjotgardsson, Sigurd Håkonsson Ladejarl, ein viktig posisjon som kongens ven og rådgjevar.
Handel og skatt
Det er havet som har danna grunnlag for Hålogalands økonomiske posisjon opp igjennom hundreåra. Torskefiske, sildefiske, selfangst, kvalfangst, sjøfuglfangst og sanking av egg og dun gjorde håløygane til eit rikt og mektig folk. Handel med skinn og kvalrosstenner var også ei viktig inntektskjelde. Det fanst mange marknadsplassar i Hålogaland; dei mest kjende er Torgar på Helgeland, Sandtorg i Tjeldsund, Vågan i Lofoten, Bjarkøy og Hillesøy i Troms. Håløyganes handelsvegar gjekk ikkje berre sjøvegen langs kysten, dei hadde også ferdselsvegar over kjølen til Bottenviken, til Austersjøen og Aust-Europa.
Høvdingen Ottar fortalde på slutten av 800-talet om den godt etablerte finneskatten, som var viktig i økonomien til hålogalandshøvdingane. Skatten var detaljert regulert, noko som tyder på at dei einskilde høvdingane måtte ha hatt ein avtale, sjølv om dei var sjølvstendige stormenn. Grensa mellom Ottars rike og Bjarkøyriket har sannsynlegvis gått ved Malangen. Denne grensa har truleg også vore sett ved politiske vedtak.
Jarleætta i Hålogaland oppstod under folkevandringstida, med Andøya som hovudsete. Mange av dei flytte seinare til Lade i Trøndelag. Det er mogeleg jarleætta har hatt hand om finnskatten på denne tida. I starten samarbeidde dei med Hårfagreætta, men etter kvart oppstod det rivalisering, og jarlane slo seg saman med danskekongen. Dei tapte mot den norske kongemakta, noko som førte til at Olav den heilage kunne få monopol på finneskatten og handelen med Nord-Noreg og Kvitsjøen.
Kor viktig denne handelen og finnskatten er, fortel Ottar om på 800-talet, og vi kan også forstå det ut av kongenes behov for å gjeste Nord-Noreg og Kvitsjøen. Eirik Blodøks, Harald Gråfell og Harald Hardråde la alle ut på slike reiser. Olav den heilage finansierte også ei slik reise med Tore Hund frå Bjarkøy som leiar.
Etter slaget på Stiklestad tapte mange av høvdingane og jarlane gods til kongen. Bjarkøyætta kom likevel godt ut av det, sjølv etter at Tore Hund hadde vore med på å ta livet av kong Olav på Stiklestad.
Det kom ei ny leidangsordning etter rikssamlinga, som sannsynlegvis gjekk så langt nord som til Finnmark. På 1100-talet kan ein seie at Hålogaland hadde slutta å eksistere som fristat. Nord-Noreg blei ein landsdel i kongeriket Noreg.
Legendenes land
I år 985 lista Øyvind Skaldespiller opp forfedrane til Håkon Ladejarl i 27 ledd i Háleygjatal ('Opptelling av håløygane'). Her møtest skaldens notid fortidas legender og han fører ætta heilt tilbake til Sæming, den sonen Odin fekk med Skade, skigudinna.
Også i den fyrste soga til Snorre Sturluson, Ynglingesoga, opptrer legendariske småkongar frå nord. Soga fortel om to kongssøner frå Svitjod som herja i Danmark, «då møtte Gudlaug håløygkonge og kom i strid med han,» skriv Snorre, «og det enda med at Gudlaugs skip blei rydja og han sjølv fanga; dei sette han i land på Straumøynes (ukjend stad), og der hengde dei han...»
Ein tredje håløyg er også nemnd, men i staden for å vere enda ei auge-for-auge-forteljing, er det heller ei segn med vittige trekk: Ein hesteglad Kong Adils frå Svitjod sende ein hest ved namn Ravn (Hrafn) til kong Godgjest på Hålogaland. «Godgjest reid den, men han kunne ikkje få den til å stanse; så fall han av hesten og døde, det var i Omd (dvs. Andøya) på Hålogaland,» skriv Snorre.
Tomokazu Nagira
Tomokazu Nagira er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Hålogaland
Ottar frå Hålogaland
Det er usikkert kvar i Nord-Noreg Ottar budde. Sjølv seier han at «eg bur lengst nord av alle nordmenn, på nordsida av landet ved Vesterhavet, men landet strekkjer seg enda lengre mot nord. Det er alt saman øydeland. Berre nokre få stader er betre, der finnane (samane) held til, jagar om vinteren og fiskar i sjøen om sommaren.»
Tomokazu Nagira
Han spela for klubbane Avispa Fukuoka, FC Tokyo og Gainare Tottori.
Hålogaland
Ottar frå Hålogaland
Ein har spekulert på Ottars bustad kan ha vore i noverande Lyngen kommune eller ein stad i Malangsgapet. Hans Eidnes i «Hålogalands historie» (1943) meiner at Ottar budde ute ved Malangen, på sørvestsida av Kvaløya i Hillesøy (i dag Tromsø kommune). Også andre stader har vore nemnt.
Øyvind Skaldespiller
Øyvind Finnsson Skaldespiller var den siste store skalden i Noreg. Han budde på Tjøtta (øy sør for Sandnessjøen). Han var son av Finn Skjálgi og Gunnhild, dotterdotter av Harald Hårfagre. Faren Finn var son av Øyvind Lambe og Sigrid frå Sandnes (også gift med Torolv Kveldulvsson).
Øyvind Skaldespiller var med i slaget på Stord (ca. 960) der kong Håkon den gode fall. Kvadet «Håkonarmål» stammar herifrå. Øyvind nyttar eit lån frå Håvamål i siste vers, som kanskje gav han tilnamnet «Skaldespiller»:
Øyvind Skaldespille har også gitt levande glimt frå kvardagsliv på Hålogaland i uårstida (ca. 970), då det var svolt og mangel på korn, og då ein måtte fôre buskapen med bjørkeblad, slik finnane gjer (dette er forresten ein av dei fyrste skriftlege referansane til samar).
I 986 var Øyvind med i slaget i Hjørungavåg mot jomsvikingane som lendmann under Håkon jarl. Herifrå dikta han «Háløygjatal». Han døydde som gammal mann i 990.
Tapte soger om Hålogaland?
Norrønfilologen Alfred Jacobsen meiner det er sannsynleg at det er gått tapt ein Håløyganes saga, skrive i Noreg, forutan ytterlegare ei saga om Hårek frå Tjøtta. Det er sannsynleg vore nedfelt ei skriftleg nordnorsk saga om Tore Hund, ei saga med ein lang meir sympatisk figur enn kva Snorre Sturlasson har formidla. Jacobsen framhevar Nidaros på 1200-talet som eit norsk kultursenter der soger fekk den endelege forma si, ofte ført i pennen av islendarar. Utifrå samanliknbare studiar i eksisterande skrift kan det argumenterast for at nordnorske ættesoger blei stykkja opp og delar innfelt i kongesogene. Argumentasjonen peikar på nordnorsk lokalkunnskap, oppattakingar og innhaldsmessig misforhold. I tillegg blir det også argumentert for at ei soge om Ladejarlane har gått tapt.
Eventyrlege fjell
Også naturen sjølv har gjeve opphav til segn og eventyr. Ei segn fortel om at Suliskongen sovna og hans sju sprelske døtrer drog sørover for å danse i måneskinet. I Lofoten sat Vågakallen og ønskte seg den åttande dottera, Lekamøya. Vågakallen greip bogen, slengde seg på hesten og reid sørover. Lekamøya blei redd og la på sprang. Då skaut Vågakallen ein pil etter henne.
Gamle Skarsfjellgubben (eller Sømnakongen) såg det, og slengte den breie hatten sin i været, pila for gjennom den og hamna i havet. Akkurat då steig morgonsola opp. Den fyrste strålen trefte Suliskongen som blei til stein. Slik gjekk det med dei alle; både Skarsfjellgubben, Dei sju søstre, Lekamøya ved Leka og Torghatten ved Torget med holet etter pila som kan finnast på eit skjer nord for Leka. Og der ute i havet rid framleis Vågakallen og folk kallar han Hestmannen.
Ordsoge
Namnet Hålogaland stammar frå norrønt Hálogaland. Fyrste ledd består av folkenamnet háleygir, men tydinga er usikker og har gitt fleire tolkingsforsøk. Alfred Jacobsen i «Helgeland historie», bd. 2, skriv at skikken å bruke &lsquo-;land’ i landskapsnamn som i Hordaland og Rogaland er svært gammal, sannsynlegvis heilt tilbake til folkevandringstida, år 400-800 e. Kr. Innbyggjarane i Hálogaland blir kalla háleygir, og folkenamnet må ha eksistert før landskapsnamnet og begge namna må sjåast i samanheng.
Ulike tolkingar
Professor P.A. Munch meinte Hålogaland betyr «det heilage landet» fordi nordmennene etter hans meining fyrst landa i Nord-Noreg.
Kong Alfreds angelsaksiske skrivarar oppfatta Ottars land som Halgoland, og det blei vidareført av Adam av Bremen (ca. 1070) som Halagland. Halag er angelsaksisk for det tilsvarande norrøne ‘heilagr&rsquo. Det er godt belagt at Hálogaland over tid (vissnok fyrste gong påvist i 1385) blei til Helgeland via ei samandraging der vokalen mellom l. og g. fall ut. Helgeland har derfor ingenting med «heilag land» å gjere, til skilnad frå øya Helgoland.
Dei gamle nordmennene sa at Hálogaland var oppkalla etter ein kong Holgi likt Noreg var kalla opp etter ein kong Nor. Det finst belagt i «Haraldskæði» (ca. 900) og som Snorre Sturlasson tok opp i «Den yngre Edda». Det same seier Flatøyboka, skrive på Island i 1380-åra, men her heitte kongen Låge eller Hålåge, den høgvaksne lågen. Han var broren til Kåre, ein av forfedrane til kong Nor. Hålåge var son av Fornjot, som rådde over Kvenland (Nord-Finland).
Eld
Den tyske keltologen Kasper Zeuss hadde i 1837 ein notis der han gjer framlegg om at andreleddet kunne vere norrøn logi - ‘eld&rsquo. Hálogaland blei då ''Land des. Hálogi'', altså ‘Nordlyslandet&rsquo. Halvdan Koht (1908) og Finn Hødnebø (1972) er innom noko av det same: Háleygr er «samansett av har adj. og leygr ‘loge, eld, flamme’, omtalar vel folket som høge og lyse». Denne argumentasjonen er ikkje altfor tung.
I 1952 kom ei tolking som såg det andre leddet i Hálogaland som laug (hokjønn), dvs. bad, og meinte háleygir då kunne bety 'dei høgvaksne folka som budde ved Laugen', ein ganske usannsynleg teori. Ytterlegare kuriøst og lite rimeleg er forslag frå 1965 som freista å sjå namnet samansett av hall, dvs. sleipt, listig, og eit adjektiv eygr, dvs. auge. Dette skulle då vere eit namn på samane, altså på området rundt auga deira.
Strid
Det mest interessante tolkingsforsøket gav Halvdan Koht i Håløygminne, bind 1 (1920): Fyrsteleddet ha kunne vere drege saman av urnordiske haþu som betyr 'strid'. Andreleddet viste til eit germansk folk, lugiane, som levde mellom Oder og Elben (omtalt år 100 e. kr). Rota til dette folkenamnet måtte vere *ljug i tydinga stadfeste ved eid, altså sverje til ei pakt. «Håløygane» vil då bety «dei (som er) sambunde i strid».
Alfred Jacobsen lanserte ei tilsvarande løysing, men med ei anna grunngiving. I tida mellom 500 og 700, overgangen frå urnordisk til norrøne, kom dei store endringane i språket der stavingstalet blei redusert med opptil fleire ledd ved at trykklette og korte vokalar fall bort (synkopedetida). Háleygr/Hálogaland stammar frå urnordiske HaÞuwulafR og HaðulaikaR ved at ð. har falle bort og ein a-lyd har kome til som erstatningsforlenging. *Hálaug vil då kunne bety «høgtidsam kampavtale» og háleygir blir då, noko omstendeleg, «dei som høgtidsam (ved eid) forpliktar seg til kamp».
«Forutsetningen for en slik avtale», skriv Jacobsen,«må vel være at det eksisterte en viss form for organisert samfunn, et felles tingsted og mulighet for relativt rask kommunikasjon i det vidstrakte håløygriket når farer truet.»
Moderne former
Ein finn igjen namnet i moderne institusjonar som Hålogaland Teater, Sør-Hålogaland og Nord-Hålogaland bispedømer. Hålogaland lagmannsrett består av fylka Nordland, Troms og Finnmark, i tillegg til Svalbard og Jan Mayen. Denne namnebruken er del av den oppattakinga av norrøne namn rundt siste hundreårsskiftet
Framleis lever ei moderne utgåve av Hålogaland-namnet som regionsnamn for søre del av Nordland fylke, Helgeland, ved at det har skjedd både ei endring i språk og ei avgrensing i geografi.
NASA (fleirtyding)
NASA er ei forkorting som kan visa til:
NASA kan òg visa til:
Préverenges
Préverenges er ein kommune i den sveitsiske kanton Vaud, i distriktet Morges. Han er ein forstad til byen Lausanne.
Kommunen ligg ved Genfersjøen langs vegen mellom Lausanne og Genève.
Mogop
Mogop (Pulsatilla vernalis) er ein om lag 10 cm høg fleirårig plante kubjølleslekta i soleiefamilien. Mogop er giftig i frisk tilstand. Ho blir nytta som legeurt og blir brukt mot vorter, kaldfeber, migrene, utslett og mage-tarmbesvær og som brekkmiddel.
Utsjånad
Mogopen har ein overvintrande bladrosett. Han blomstrar i april-juni med ein stor lysfiolett blomster med silkelodne blomsterblad.
Blomstrane er 3-4 cm i diameter, klokkeforma, først nikkande og seinare opprette. Kronblada er lyseraude til raudbrune på yttersida, medan dei er kvite på innsida. Dei er om lag dobbelt så lange som støvberarane. Så snart han er avblomstra, strekkjer stengelen seg og får ein «barberkost» i toppen. Kosten består av ei samling små nøttefrukter, kvar av dei med ein fin, silkeglinsande hårpensel for enden.
Mogopen er silkehåra, noko som vernar mot eksteme temperaturar om våren. Sjølve planta er mellom 5 til 15 cm høg. Etter blomstring held blomsterstengelen fram med å vekse.
Mogopen kan bli fleire tiår gamal, kan hende over 100 år. Frøa derimot er kortliva og kan miste mykje av spireevna i løpet av eit år.
Utbreiing
I Noreg veks mogop på tørre stader, både på furumoar og i fjellet, i Noreg frå Modum og nord til Sunndal og Tynset. Han blomstrar tidleg i fjellet.
I Sverige veks mogopen frå Skåne til sør i Jämtland. Arten er i tilbakegang i den sørlege delen av utbreiingsområdet.
Mogop finst på tørr, mager jord på heden på Jylland i Danmark, men er særs seldsynt.
I Frankrike finn ein mogop mellom 1300 og 3600 meter over havet i Alpane, Pyreneane og på einskilde stadar i Vosges og i Massif Central (Plomb du Cantal, Mont Lozère, Mont Mézenc).
Kultur
Mogop var fylkesblomster i tidlegare Oppland fylke og landskapsblomma i Härjedalen.
Malm i Helsingfors
Malm (finsk Malmi) er ein bydel i Helsingfors i Finland. Han består av bustadsområda Övre Malm, Nedre Malm, Staffansslätten og Mosabacka og dessutan industriområdet Tattaråsen og Malms flygfält. Det var 27 839 innbyggjarar i Malm i 2008. I Malm ligg også Helsingfors-Malm lufthamn. Malm var administrativt sentrum for Helsinge kommune, men området vart i 1946 overført til Helsingfors. Dei første høghusa kom på 1960-talet, men først på 1980-talet vart Malm sentrum utbygd.
Helsingfors-Malm lufthamn var Helsingfors' hovedflyplass fram til 1952 då Helsingfors-Vanda lufthamn opna. Det finst planar for å stenga flyplassen, men ein beslutning er enno ikkje teke.
Yusuke Tanaka
Yusuke Tanaka er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Avispa Fukuoka, JEF United Chiba og Ventforet Kofu (2019).
Superstition av Siouxsie and the Banshees
Superstition er det tiande studioalbumet til det engelske rockebandet Siouxsie and the Banshees, gjeve ut i 1991. Den første singelen, «Kiss Them for Me», gav bandet den første topp 40-hitten deira på Billboard Hot 100 i USA, då han nådde 23. plassen. Albumet nådde 65. plassen på Billboard 200-lista. Bandet utvida den musikalske horisonten sin og fekk med seg den indiske musikaren Talvin Singh, som spelte tabla på songane «Kiss Them for Me» og «Silver Waterfalls».
Bakgrunn og marknadsføring
Albumet vart produsert av Stephen Hague, kjend for å arbeide med New Order og Pere Ubu. Hague nytta teknikkar som Siouxsie Sioux seinare mislikte, som databasert produsent. Ho sa «Det er framleis songar eg likar der, som 'Kiss Them for Me' og 'Drifter', men me prøvde ein annan arbeidsstil, ein annan type disiplin, der eg verkeleg vart i mot datamaskinar.»
I 1991 brukte bandet to månader på vegen, frå juli til august, i USA som nest øvst på plakaten på den første Lollapalooza-turneen. Den siste konserten var i Seattle den 31. august. To veker seinare nådde albumet 65. plassen på Billboard 200-lista den 14. september og låg totalt 21 veker inne på lista. Det vart det bestseljande albumet deira i USA og hadde i 2004 selt nesten 360 000 eksemplar der, i følgje Nielsen SoundScan.
Utgjeving
Albumet vart gjeve ut på nytt og ommastra med bonusspor i oktober 2014. I september 2018 kom albumet ut på ny med ommastra lyd på 180-grams dobbel vinyl.
Mottaking
Superstition fekk god kritikk av kritkarane. Q gav albumet fire av fem stjerner og sa: «Dei gjer det meir pop med søte strykarar på singelen 'Kiss Them for Me', går ned mot maritime metaforar på 'Drifter' med illevarslande tåkelur og bjøller, som gjev det eit Twin Peaks-aktig landskap for 'Softly'.» Melody Maker likte godt den første singelen: «'Kiss Them for Me' er herleg, vond og glamorøs». I same magasinet skildra Jon Wilde som Superstition «ei enorm plate om mani, perspektiv og kjenslemessig tyranni». Wilde sa at songen «The Ghost in You» var «eit rasande vakkert refreng på seks tonar som heimsøker ein lenge etter platespelaren er slått av». I ei melding for fire av fem stjerner skreiv Select at «Kiss Them for Me» var ein «lidenskapeleg tilbakelent» singel, «eksotisk» og «funky», med «ein roleg, underliggande elektro-puls» som gjorde han dansevennleg. Resten av albumet vart òg omtalt på positivt vis. «Drifter» vart samanlikna med musikken til ein Sergio Leone-film med ein smak av «eterisk sensualitet», og «Silver Waterfalls» vart omtalt som «nydeleg». Meldaren skreiv at albumet endar med den «delikate» «Softly», som har ein naken tekst og er var nok til nesten vere Scott Walker.
Innhald
All musikk av Siouxsie and the Banshees.
Salslister
Singlar
Tertnes vidaregåande skole
Skolen sitt tilbod
I samarbeid med Olympiatoppen i Vest-Noreg er Tertnes vidaregåande skole det første toppidrettsgymnaset for sommaridrett i offentleg regi i Noreg.
Albumet Billy Talent
Billy Talent er det andre studioalbumet frå den kanadiske musikkgruppa Billy Talent, tidlegare kjend som Pezz.
Marivannet
Marivannet er eit tjern som ligg i Drammen kommune i Viken fylke. Tjernet ligg om lag 3 km nord for tettstaden Solbergelva. Ved dette vatnet har det vore drive fiske (åbor og aure), bærplukking og hytteliv i lange tider. Det er i dag vel 25 hytter rundt dette vatnet og området er mykje nytta av turgåarar.
Skomakarböle
Skomakarböle (finsk Suutarila) er ein bydel i Helsingfors i Finland. Han består av bustadsområda Brobacka og Lidamalmen. Det var 11 151 innbyggjarar i Skomakarböle i 2008.
Bydelen ligg ved Vanda-elva og grensar til Vanda kommune.
Foldsjøen
Foldsjøen kan visa til:
Jakobacka
Jakobacka (finski Jakomäki) er ein bydel i Helsingfors i Finland. Det var 56 389 innbyggjarar der i 2008. Jakobacka ligg nokså avleies i Helsingfors, og bydelen har eit dårleg rykte. Området er prega av høg arbeidsløyse, og gjennomsnittsinntekta er den lågaste i Helsingfors.
Konstituerande land
Konstituerande land (engelsk constituent countries) er eit offisiell uttrykk for å skildre tre av dei fire bestanddelane av unionsstaten Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland:
Alle tre har tidlegare vore sjølvstendige suverene statar, og har alltid hatt eigne variasjonar i politisk, juridisk og administrativ status.
Liss
Liss og Lis er kvinnenamn og kortformer av Elisabet. Andre former av namnet er Liz (engelsk), Lys (tysk) og Lies (nederlandsk).
Konstituerande land
Skottland og Wales er sjølvstyrande, og har sine eigne parlament. England saknar eit sjølvstyrande parlament og regjering, men er framleis tilstrekkeleg særprega til å kunne reknast som eit land og ein nasjon.
Liss
Liss har norsk namnedag den 2. september, saman med dei nærskylde namna Lisa og Lise.
Bruk
Namneform Lis er mykje brukt i Danmark, der 18 019 eller 0,7 % av kvinner bar namnet i 2008.
Konstituerande land
Tilhengjarar av sjølstyrerørsla i Cornwall hevdar at Cornwall burde erkjennast som eit likeverdig medlem av unionsstaten.
Liss
Kjelder
Liz
Storfe
Storfe (Bos taurus), også kalla kveg, tamfe og kyr etter namnet på hodyra, er drøvtyggande planteetarar som er viktige i landbruk verda over.
Alle storferaser stammar frå uroksen (Bos primigenius), som er utdøydd. Det latinske namnet viser til eit partåa hovdyr av oksefamilien. Hovene er delt, og blir kalla klover. Dyra har to klover og to biklover. Dei manglar fortenner i overkjeven, og har fire magar. De fire magane blir kalla vom, nettmage, bladmage og løypemage.
Tarasjtsja
Tarasjtsja (ukrainsk Тараща) er ein by i Kiev oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Tarasjtsjanskyj rajon (distrikt).
Tarasjtsja er ein historisk kosakkby. Fram til midten av 1900-talet budde det mange jødar i byen, som var ein shtetl.
Folkemusikkarkivet for Rogaland
Folkemusikkarkivet for Rogaland er organisert som ei avdeling ved Ryfylkemuseet, men har heile Rogaland som arbeidsfelt. Folkemusikkarkivet skal ta vare på og vidareformidle folkemusikk- og folkedanstradisjonane i fylket, og vere eit fagleg kompetansesenter. Arkivet arbeider med å dokumentere ulike sider ved folkemusikk- og folkedanstradisjonane i fylket, utifrå ein vid definisjon av folkemusikkomgrepet. Kvart år arrangerer Folkemusikkarkivet Folkemusikkhelga på Mo Laksegard i Suldal kommune.
Folkemusikkarkivet sine samlingar
Arkivet har innspelingar med utøvarar frå dei fleste kommunane i fylket, dels materiale som er samla av arkivet sjølv, dels materiale frå private samlingar og kopiar frå andre arkiv. I tillegg finst ei lita videosamling, ein del notemateriale, tekstar og eit skriftarkiv med ulike typar bakgrunnsstoff. Her er og eit bibliotek med faglitteratur og ei lita cd-samling.
Lydopptak
Spoleband, dat-kassettar og mc-kassettar. Song, intervju, spel på hardingfele, fele, durspel, kromatisk trekkspel, munnspel, mandolin med meir. Lydopptaka er av varierande kvalitet, avhengig av alder, opptakssituasjon, opptaksutstyr og alder/helsetilstand på utøvar. Størsteparten av lydopptaka er digitaliserte og er lagra som digitale lydfiler.
Videoopptak
Opptak av dans, opptak av konsertar og andre formidlingssituasjonar, opptak frå lokale kappleikar og andre lokale arrangement.
Biletsamling
Bilete av informantar, av musikkinstrument og bilete frå ulike formidlingsprosjekt.
Notesamling
Notar nedteikna direkte etter informantar, notar nedteikna etter band, kopi av eldre notesamlingar, private og frå andre arkiv.
Tekstsamling
Handskrivne visebøker, tekstar nedteikna av eller etter informantar, tekstar nedteikna etter band.
Bibliotek
Fagbøker og avhandlingar om folkemusikk, visebøker, slåttesamlingar, undervisnings-materiell, tidsskrift og ei lita cd-samling med folkemusikk frå ulike kantar av landet. Biblioteket har også mange årgangar av Spelemannsbladet. Brukarar kan ikkje låne med seg bøker og anna heim.
Anna
Avisutklypp, artiklar om folkemusikk, brev, notat frå feltarbeid, notat og skjema i samband med instrumentregistrering.
Folkemusikkarkivet sine tenester
Folkemusikkarkivet for Rogaland er eit offentleg arkiv. Utøvarar, studentar, skuleelevar, lærarar, forskarar og andre interesserte er velkomne. Brukarar kan sitte på arkivet og lytte til gamle opptak. Dersom informanten har gitt løyve, kan brukaren få ut ein kopi av opptaket. Dette skal berre brukast til eiga opplæring. Brukarar kan og få kopi av noter eller tekstar og studere anna bakgrunnsmateriale.
Alexander Dubček
Alexander Dubček var ein tsjekkoslovakisk politikar, og generalsekretær i Det tsjekkoslovakiske kommunistpartiet 1968-1969.