cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diamond Jenness
Canadian Arctic Expedition
Utan skip la jaktlaget ut til fots mot Barrow i Alaska (Utqiaġvik), 150 miles unna, der dei håpte dei kunne møta dei to andre ekspedisjonsfartøya, «Mary Sachs» og «Alaska». I Barrow fekk dei vita at dei to skipa låg for anker i Camden Bay, og dei gjorde dette til vinterbase. Jenness blei verande vinteren over i Harrison Bay i Alaska, der han lærte det lokale språket og samla informasjon om lokale skikkkar og folkeminne. Året etter, i 1914, med hjelp frå tolken Patsy Klengenberg, som var son av ei inuittisk kvinne og handelsmannen Christian Klengenberg), byrja Jenness å studera inuinnaitfolk eller Copper Inuit, også kalla Blond Eskimos, i Coronation Gulf-området. Denne folkegruppa hadde hatt særs lite kontakt med europearar, og Jenness, som no var den einaste antropologen i ekspedisjonen, fekk eineansvar for å dokumentera den innfødde levemåten i dette området.   Jenness budde to år i lag med inuinnaitfolk. Han levde som adoptivson av jegeren Ikpukhuak og sjamankona hans Higalik (namnet tyder 'Ishus'). I denne tida jakta og reiste han i lag med familien, og delte både feiringar og svolt med dei. Det å leva i lag med ein familie han studerte og dela dei daglege opplevingane deira var ei svært uvanleg føreteing for etnologar på denne tida. Morrison skreiv i Arctic Hunters: The Inuit and Diamond Jenness at: «His goal was to understand the Copper Inuit on their own terms, not in relation to some preconceived ‘ladder of creation’ with Europeans perched firmly at the top.»
Jenness skreiv om det fyrste året sitt med inuittane:
Opphavet til Copper Eskimos og koparkulturen deira
I ein artikkel for Geographical Review fortalde Jenness korleis inuinnaitfolk (Copper Inuit) er meir nærskylde med folkegrupper i aust og søraust enn med vestlege kulturelle grupper. Han baserte denne konklusjonen på arkeologiske funn, materiale brukte til hus, våpen og reiskapar, kunst, tatoveringar, skikkar, religion og språklege mønster. Han nemnde også korleis dei døde blir behandla: om dei blir dekte av stein eller tre, utan nokre gjenstnadar som i vest, eller lagt ubeskytta på bakken med gjenstandar rundt seg som i aust: «laid out on the surface of the ground, unprotected but with replicas of their clothing and miniature implements placed beside them.»
Jenness meinte at «Copper Eskimos» var i ein pseudo-metallalder, mellom stein- og jernalderen, fordi dei behandla kopar som ein meir formbar stein som dei hamra til reiskapar og våpen.
Fyrste verdskrigen
Dei vitskaplege medlemmane av Canadian Arctic Expedition fullførte oppdraget sitt og forlet nordområda i 1916. Jenness fekk eit kontor ved Victoria Museum of Ottawa og beden om å skriva ein rapport om funna sine. Etter seks månaders intenst arbeid med det innsamla materialet, notata og dei fyrste rapportane sine til styresmaktene, meldte Jenness, som var uroa over utviklinga i Europa, seg som soldat, og gjortde teneste i Frankrike og Belgia. Sidan han var nokså kortvaksen og spinkel blei han gjeven andre oppgåver enn direkte kamp.
I desember, 1918 søkte og fekk Jenness om løyve til permisjon for å fullføra studierapporten sin om Papua i Oxford, som var blitt forseinka på grunn av arbeidet hans med CAE og deretter av krigstenesta. Medan han var i Oxford fekk han høyra at hans eining var ei av dei fyrste til å bli sende heim frå krigen. Jenness vendte tilbake til Ottawa i mars 1919, og gifta seg neste månad med Eileen Bleakney, som han var trulova med. Etter ei bryllaupsreise til New Zealand byrja Jenness å skriva rapportane sine om Arktis-ekspedisjonen. Han produserte åtte rapportar for styresmaktene på totalt 1368 sider.
Eit og eit halvt år etter at han vende tilbake frå krigen fekk Jenness ei fast stilling ved Victoria Memorial Museum, etter å tidlegare ha hatt åremål på eitt år. Han fekk i oppdrag å studera ulike urfolk i Canada.
Den fyrste gruppa han studerte var sarceefolk som budde på eit reservat i Calgary i Alberta. Dette var det fyrste møtet hans med dei forferdelege tilhøva kanadiske urfolk levde i på reservata. Etter å ha vore hjå sarceefolket utførte Jenness feltarbeid med sekanifolk, beothukfolk (no utdøydde), ojibwafolk og salishfolk. Collins og Taylor har kalla Jenness sitt verk Indians of Canada som «the definitive work on the Canadian aborigines, dealing comprehensively with the ethnology and history of the Canadian Indians and Eskimos.»
Arkeologisk verksemd
Sjølv om Jenness brukte det meste av tida si på å studera urfolk og utføra administrativt arbeid, kunne han også identifisera to viktge førhistoriske arktiske kulturar gjennom arkeologisk arbeid: Dorsetkulturen i Canada (i 1925) og Thulekulturen (Old Bering Sea culture) i Alaska (i 1926). Han er seinare blitt kalla «Father of Eskimo Archaeology.» Desse funna var fundamentale i å forklara migrasjonsmønster. Synspunkta til Jenness blei sett på som «radikale» i samtida hans, men er blitt støtta av seinare forsking. Helmer har skrive: «These theories are now widely accepted, having been vindicated by carbon-14 dating and subsequent field research.»
I 1926 blei Jenness Chief Anthropologist i Canade etter dr. Edward Sapir, som Chief of Anthropology ved National Museum of Canada. Denne stillinga hadde han til han pensjonerte seg i 1948.
Andre verdskrigen
I 1941 ønskte Jenness å bidra i krigsinnsatsen att. Han blei del av Royal Canadian Air Force, der han gjorde teneste til 1944 som sivil nestleiar for Special Intelligence. I 1944 blei han utnemnd til leiar for den nyleg etablerte Inter-Services Topographic Section (ISTS), den sivile delen av Canadian Department of National Defence (med mønster etter ein liknande britisk organisasjon, Inter-Services Topographic Department). Jenness fortsette i denne stillinga i 1947, då ISTS endra namn til Geographic Bureau og blei underlagd Department of Mines and Resources.
Nedre Telemark tingrett
Nedre Telemark tingrett er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg i Skien i og dekker dei søre delane av Telemark fylke, eller kommunane Bamble, Drangedal, Kragerø, Nome, Porsgrunn, Siljan og Skien. Domstolen består av sorenskrivar Jahn Mydland, sju dommarar og fire dommarfullmektigar.
Diamond Jenness
Pensjonstid (1948–1969)
Frå 1949 og til han døydde i 1969 gav Jenness ut over to dusin verk, mellom dei monografan The Corn Goddess and other tales from Indian Canada (1956), Dawn in Arctic Alaska (1957), om året (1913 til 1914) han levde blant inupiatfolk nord i Alaska, The Economics of Cypress (1962), og fire rapportar om administrasjonen over eskimoar i Alaska, Canada, Labrador og på Greenland, med ein femte rapport som inneheldt analysar og oversyn over dei fire systema (gjevne ut mellom 1962 og 1968 av Arctic Institute of North America). Då helsa hans blei svekka byrja han skriva memoara sine, eit prosjekt fullført av sonen hans, Stuart Edward Jenness, og gjeve ut i 2008 som Through Darkening Spectacles.
Nedre Telemark tingrett
Historikk
Skien var kjøpstad frå mellomalderen og hade byfut. Då Porsgrunn fekk kjøpstadrettar i 1807 blei denne byen lagd under byfuten i Skien, før han fekk eigen byfut i 1843.
Diamond Jenness
Pensjonstid (1948–1969)
Jenness gjekk inn i antropologien då fagfeltet var ungt, og hadde mogleik til å studera kulturar som hadde hatt lite eller inga erfaring med såkalla «kvite folk». Tidleg i karrieren tok han for seg tradisjonelle emne: Etnologi, lingvisitikk, fysiske (biologiske) studiar og arkeologi. Etterkvart som han merka nedgangen i moral, økonomi og helse blant urfolk i Canada, endra han fokus mot anvendt antropologi. Richling, som studerte verket til Jenness over to tiår, skreiv: «Jenness’s interest in Indian affairs deepened in the thirties out of concern for the worsening crisis among Native peoples wrought by the Depression and the effects of a long-outmoded government policy of ‘Bible and Plough’.»
Nedre Telemark tingrett
Historikk
I 1938 blei byfuteembetet i Skien nedlagt og erstatta av Skien heradsrett, som hade Skien by og Solum heradskommune som domssokn. I 1973 blei Skien heradsrett og Gjerpen heradsrett samanslegne til Porsgrunn og Skien byfutembete, som i 1974 også blei utvida med den nedlagde Bamble heradsrett. Domssoknet omfatta frå då av Skien, Porsgrunn, Siljan og Bamble. Nemninga blei endra i 1990 til Porsgrunn og Skien byrett og i 2002 til Porsgrunn og Skien tingrett.
I 2006 blei domssoknet utvida med Drangedal og Kragerø kommuner ved nedlegginga av Kragerø tingrett, og i 2007 tilkom også Nome kommune ved nedlegginga av "gamle" Nedre Telemark tingrett. Porsgrunn og Skien tingrett fekk då overta namnet Nedre Telemark tingrett.
Diamond Jenness
Pensjonstid (1948–1969)
I 1947 vitna Jenness for ein parlamentskomite om synet sitt på behandlinga av urfolk. Han la fram ein plan for å imøtegå det han kalla dei umoralske uforsvarlege sosiale og økonomiske tilhøva for urfolk. Planen hans bygde på New Zealand si tilnærming til innfødde sidan tidleg i 1860-åra, som etter hans syn var vellukka. «Because they are ‘free citizens’,» sa Jenness «Maori are neither segregated on reserves, nor subject to state-sanctioned institutional barriers limiting their participation in national life.» Han peika på at maoriar var rekna som fullstendige og jambyrdige innbyggjarar, men også oppmuntra til å halda på sin eigen distinkte kulturelle identitet, verdiar og skikkar. Dei kunne gå på vanlege statlege skular og ha offentlege stillingar. Lokalsamfunna deira var i ferd med å bli hovudsakleg sjølvstyrande, styrt etter tradisjonelle reglar, men med tilgang til rettssystemet for å behandla konfliktar om land.
Prisar og utmerkingar
Diamond Jenness fekk fleire prisar og ærestilvisingar for bidraga til profesjonen sin. I 1953 blei han tildelt eit Guggenheim Fellowship. I 1962 fekk han Massey-medaljen av Royal Canadian Geographical Society, og i 1968 blei han utnemnd til Companion of the Order of Canada, den høgaste ærestilvisinga i landet. Melom 1935 og 1968 blei han gjeven æresdoktorat frå University of New Zealand, Waterloo University, University of Saskatchewan, Carleton University og McGill University. I 1973 utropte dei kanadiske styresmaktene han til Person of National Historic Significance. Same året blei Diamond Jenness Secondary School i Hay River kalla opp etter han. I 1978 blei den midtre halvøya på vestkysten av Kitlineq (Victoria Island) kalla opp etter han, og i 1998 blei han nemnd av Maclean's magazine som ein av dei 100 viktigaste kanadiarane gjennom tidene og den tredje av dei ti fremste kanadiske vitskapsfolka. I 2004 blei namnet hans brukt for ein stein utforska av Mars-roveren Opportunity.
Biografiar
Nansi Swayze skreiv ein kort omtale av livet til Jenness i The Man Hunters (1960).
Sidan 1989 har Barnett Richling gjeve ut fleire artiklar om ulike sider av livet til Jenness og ein grundig, komplett biografi om det profesjonelle livet hans: In Twilight and in Dawn: A Biography of Diamond Jenness gjeven ut i 2012 av McGill-Queen's University Press.
Simon and Garfunkel's Greatest Hits
{{Infoboks musikkalbum (1970) (1981) }} Simon and Garfunkel's Greatest Hits er det første samlealbumet til Simon & Garfunkel og det kom ut 14. juni 1972, to år etter at duoen var oppløyst.
Albumet var ein unik miks av originale studioinnspelingar og fire konsertopptak som ikkje tidlegare var utgjevne.
Simon and Garfunkel's Greatest Hits nådde femteplassen i USA og andreplass i Storbritannia. I Noreg nådde det sjuandeplass. Sjølv om det ikkje nådde dei høgaste plasseringane selde det etter kvart særs godt og har berre i USA seld over 14 millionar eksemplar, noko som gjer det til eit av dei bestseljande albuma i USA nokon gong.
I 2003 vart albumet rangert på 293. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største albuma gjennom tidene.
Avtalerett
Avtaleretten dreier seg om spørsmålet: er partane bundne – og om dei er det, kva er innhaldet og verknadene av bindinga? «Avtalerett» blir ofte brukt om avtale inngåing, medan «kontraktsrett» ofte blir brukt om innhaldet og verknadene av desse avtalane.
Som hovudregel har privatpersonar fridomen til å inngå kva avtalar dei vil, dersom partane har kompetanse til det og omstenda rundt avtaleinngåinga og sjølve innhaldet i avtalen tilfredsstiller rettsordenen. Reglane om inngåing (binding) av avtaler er generelle reglar som ikkje har noko med innhaldet i avtalen å gjere. Spørsmålet om ein avtale er inngått er i ei rekkje land regulerte av ulovfesta rett forankra i rettspraksis og teori.
Om avtalen er bindande, blir spørsmålet kva for verknader og innhald avtalen har. Reglane om avtalen sitt innhald og verknader ved t.d. kontraktbrot er regulert av lovfesta og ulovfesta rett. Sjå t.d. på reguleringa av kjøpar og seljar si rettsstilling i norsk rett i kjøpslova. Sjå også avtl. §28 flg.
Edelpapegøye
Edelpapegøye (Eclectus roratus) er ein papegøye på Ny-Guinea og på nærliggande øyar, samt litt inn i nordlegaste i Australia. Arten skil seg ut i parakittfamilien for den ekstreme kjønnsdimorfismen i fjørdrakt; hannen har ei stort sett lys smaragdgrøn fjørdrakt, hofuglen ei stort sett raud og lillablå fjørdrakt.
Skildring
Den markerte kjønnsdimorfismen ein ser i fargene i fjørdrakta hos edelpapegøyen er uvanleg i papegøyefamilien. Dette er ein tettvaksen, korthala papegøye på rundt 35-42 cm i kroppslengd. Hannen er hovudsakleg lys grøn. Han har blå primærfjører, og raude flankar og dekkarar på undervengen. Halen er kanta med eit smalt band av kremgult. Overnebbet er gulraudt, undernebbet svart.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
Eitt av desse prinsippa er avtalefridomen, som er prinsippet om at alle myndige borgarar kan avgjere i) om dei vil inngå avtale, ii) med kven dei vil inngå avtale og iii) kva som skal vere innhaldet i avtalen.
Edelpapegøye
Skildring
Fjørdakta til edelpapegøyehoa er stort sett raudt og blått til blålilla. Hovudet og oversida er raud er med mørkare nyanser på oversida og vengene. Øvre ryggområdet, buken og dekkfjørene på undersida av vengene er mørk blå til ein meir lilla i farga, og vengen er kanta med klårare lillablått. Halen er kanta med gulaktig oransje både på oversida og undersida. Nebbet til vaksne hofuglar er svart.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
I seinare tid har ideane rundt avtalefridomen gått frå å fokusere på såkalla fridom frå regulering – at styresmaktene blandar seg minst mogeleg inn i den privatautonome sfæren – til ein ide om fridom gjennom regulering. Svake partar sin fridom aukar ved vern gjennom regulering ved det at lovgjevar set ned nokre grunnreglar som skal hindre at svake partar utnyttast. Avtalar ektemakar gjer seg imellom om formuesordninga er òg i stor grad regulert ved lov, sjå økonomisk familierett.
Edelpapegøye
Skildring
Skildringa ovanfor gjeld nominatforma. Fargemønstre hos hofuglane varierer mellom dei ca. 9 underartane. Til dømes har hofuglar frå Sumba og Tanimbar Islands heilraud buk. På nordre og sentrale Molukkane viser underarten vosmaeri den klåraste raudfarga av alle underartene, både på hovud og kropp, og dei har breiare gult endeband på halen.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
Eit gammalt dilemma når det kjem til avtalelovgjeving er kva som skal leggjast størst vekt på av rettsvisse og fleksibilitet. Hovudregelen er at avtalar skal haldast "saasom de indgangne ere”, jf. Kong Christian den femtis norske lov av 1687 5-1-2. Eit slikt grunnleggjande prinsipp sikrar ein stor grad av rettsvisse for avtalepartane, som godt kan vite kva det er dei har å har å halde seg til. Men kva om ei brå og uføresett rentesvinging gjer avtalen svært byrdefull  for den eine parten, til den grad at han vil slite med å kunne oppfylle sin del av avtalen utan å ramme seg sjølv og eigne interesser svært alvorleg? Kan avtalen endrast eller setjast til side på dette grunnlaget? Her finst det ikkje noko eintydig svar.
Edelpapegøye
Skildring
Edelpapegøyen er papegøyearten med størst kjønnsdimorfisme. Kontrasten mellom den strålande smaragdgrøne fjørdrakta hos hannar og den djupt raude til lilla fjørdrakta hos hofuglar er så markert at fram til byrjinga av 1900-talet var desse fuglane trudd å vere av to ulike artar heller enn to kjønn av same arten.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
«Lemping» – altså endring eller tilsidesetjing når avtalen har blitt ”urimelig byrdefull” for ein part etter avtl. §36 – er eit alternativ som sikrar fleksibilitet i kontraktlovgjevinga. Terskelen for slik lemping er høg.
Edelpapegøye
Skildring
Ei mogleg forklaring på utviklinga av kjønnsdimorfismen for denne arten er at hoene utnyttar dei kontrastrike raude og blå fargene til annonsere nærværet og eigarskap til reirplassen, medan hannane som sankar føde har bruk for kamuflasje mot predatorar.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
Eit anna vilkår er forventingsprinsippet, som kort fortald går ut på at det er forventinga  til den som mottek eit tilbod som er avgjerande for korleis avtalen ser ut, ikkje kva som har vore tilbydaren sin vilje – intensjon – at tilbodet (og dermed avtalen) skulle vere. Forventinga utsegna frå tilbydaren – tilbodet - skaper hjå motparten kallast «erklæring».
Edelpapegøye
Skildring
Kosthaldet til edelpapegøyar i naturen består hovudsakleg av frukt inkludert fikenlikande frukter, umodne nøtter, blomar og bladknoppar, og noko frø. Edelpapegøye har ein uvanlege lang fordøyingskanal.
Utbreiingsområdet er over det meste av Ny-Guinea med nærliggande øyar, Salomonøyane, Sumba, ekstremt nordlege Queensland i Australia og på Molukkane.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
Lojalitetsprinsippet er ideen om at ein avtalepart skal ta omsyn til den andre parten. Dette kallast ofte eit prinsipp om ”god forretningsskikk, og handlar om den eine avtaleparten sin eigeninteresse vs omsynet til den andre parten. Frå eit EU-direktiv følgjer det eit kontraktsrettsleg klarleikskrav i forbrukaravtalar som krev av vilkåra i ein slik avtale skal vere klare og tydelege.
Aurelio Vidmar
Aurelio Vidmar er ein tidlegare australsk fotballspelar.
Edelpapegøye
Skildring
Det finst framleis populasjonar av denne papegøyen som er monaleg stor. Nokre bestandar som er avgrensa til relative små øyar er etter måten sjeldne. Somme folk på Ny-Guinea nyttar dei klårt farga fjørene av denne arten som dekorasjonar. Ettersom edelpapegøyane ofte et av frukttre, vil somme rekna dei som skadedyr.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
Lojalitetsprinsippet kan òg krevje at ressurssterke partar råder svake partar til ikkje å inngå avtalar som vil vere skadelege for dei.
Edelpapegøye
Skildring
Storleiken på den globale populasjonen er ikkje estimert, men trudd å vere minkande.
Avtalerett
Grunnprinsipp i norsk avtalerett
Avtaler er gjensidig bindande, og dette er eit styrande prinsipp i avtaleretten. Partane er i samband med dette òg pliktige til å sørgje for at ytingane dei imellom er høvesvise. Den mest vanlege forma for ein slik avtale er sal av ein gjenstand mot vederlag.
Avtalelova
Avtalelova regulerer inngåing av avtalar, fullmakt og ugyldigheit. Avtaleretten er samansett av avtalelova og ulovfesta reglar, noko som gjer han dels lovfesta, dels ulovfesta.
Lova gjeld på formueretten sitt område. Formueretten er ein del av privatretten som omfattar formuerett, familierett, arverett og personrett. Familierett, arverett og personrett dekkjast ikkje av avtalelova.
Familieretten behandlar personlege rettar som ikkje er omsetjelege ved avtale, som t. d born sin rett til omsorg frå foreldra sine. Arveretten regulerer økonomiske spørsmål ved daude og skilsmisse. Det finst ikkje noko generelt svar på om avtalelova sine reglar kan brukast analogisk på t. d skilsmisse eller arvetvistar, og vil kome an på om analogisk bruk av regelen fører til ei god løysing.
1. kapittel i avtalelova kan i stor grad seiast å regulere visse partsutsegner: tilbod og aksept. Meir spesifikt regulerer 1. Kap når tilbydaren og akseptanten blir bundne av avtalen. Det følgjer av avtl. §1 at reglane i kapitlet er deklaratoriske. Det vil seie at ein kan avtale seg bort frå reglane. ”Handelsbrug eller anden sedvane” kan òg går framfor 1. Kap, om dette er gode reglar som varetek partane sine interesser, har brei konsensus blant aktørane og har vore i bruk lenge.
2. kapittel regulerer fullmakt. Spørmsmålet om reglane i kapitlet er deklaratoriske eller preseptoriske, men partane har ikkje høve til å avtale seg bort frå reglane som vernar om ”tredjemand” – medkontrahenten.
Det følgjer av forarbeida til avtalelova at reglane i 3. kapittel om ugyldigheit er preseptoriske. 3. kapittel har eit større omfang enn 1. kapittel sidan det regulerer ”ugyldige viljeserklæringer”. Ei ”viljeserklæring” er ei forpliktande utsegn på formueretten sitt område, som t. d ei oppseiing eller eit gåveløfte. Ei ugyldig viljeserklæring fører til at avtalen ikkje lenger er gyldig, og partane er ikkje lenger bundne av han.
Ved tvistar i samband med internasjonale transaksjonar oppstår det ofte eit spørsmål om kva land sin rett som skal brukast for å løyse tvisten. Reglane for lovval går inn under den internasjonale privatretten. Lovval er ein eigen rettsdisiplin på lik line med avtaleretten.
Ved internasjonale kjøp skal som hovudregel avtaleretten i heimstaden til seljaren gjelde. Ved forbrukarkjøp har det likevel i seinare år vore ei utvikling mot at det er avtaleretten i landet til forbrukaren som skal gjelde.
Partar i ein avtale står fritt til å avtale seg imellom kva for avtalerett som skal regulere tvistar før, under og etter inngåing av avtalen.
Utviklingstrekk
Fokuset på eit større vern for ressursvake partar i avtaleretten er eit kjenneteikn på ei utvikling mot det som kallast ”sosial kontraktsrett”. Dette kjem av at lovgjevar har forsøkt å avgrense høva ressursterke partar har til å misbruke kontraktfridomen. Som del av dette har ein part sin ”status” fått meir å seie for kva delar av regelverket som er deklaratoriske eller preseptoriske. Eit døme på ulik status er skilnaden mellom forbrukar og næringsdrivande. Reglane som vernar forbrukaren er preseptoriske. Når røynde næringsdrivande skal gjere avtalar seg imellom er større delar av regelverket deklamatorisk. Terskelen for lemping er òg høgare mellom kommersielle aktørar, ut av eit stort behov for rettsvisse på området. Avtalelova i seg sjølv er i all hovudsak statusnøytral, men inneheld ulike «skjønnstema». Eit slikt tema kan t. d vere om noko er «redeleg», jf. avtl. §33.
Historisk har avtaleretten gått frå å vere eit sett med generelle ulovfesta reglar til å bli meir og meir spesialisert. Døme på dette er husleigelova, handtverkarlova osb. Somme ”frie yrke” – som advokatar, ingeniørar osb. – er framleis regulerte av ulovfesta reglar.
Det internasjonale aspektet ved kontraktsretten gjer seg meir og meir gjeldande. I lange tider har det herska ein kontraktrettsleg rettslikskap i norden, der eit samsvarande verdigrunnlag har gjort det til ei enkelt oppgåve å harmonisere lovgjevinga landa imellom.
Ved kjøp over internasjonale landegrenser er det FN-konvensjonen om internasjonale lausøyrekjøp – betre kjend som CISG – som gjer seg gjeldande. Reglane i CISG er bindande for Noreg, og er inntekne i norsk rett gjennom transformasjon, og kjøpslova er skriven for å harmonisere med konvensjonen i størst mogeleg grad.
I framtida er det mogeleg av CISG blir innteke ved inkorporasjon i staden for transformasjon. Konvensjonen sin originaltekst vil då bli hovudkjelde for tolking av alle tilfelle som fell inn under verkeområdet for CISG, i staden for kjøpslova.
Norsk rett følgjer eit tospora system når det kjem til reglane om avtaleinngåing, der tilfelle som fell inn under CISG blir regulerte av konvensensjonen (med konvensjonen sin originaltekst som hovudkjelde), medan alle andre tilfelle blir regulerte av avtalelova, som t. d avtalar om kjøp mellom to partar som driv forretningane sine frå nordiske land.
I denne kategorien finn vi òg dei ikkje-bindande European Principles, som i tillegg til å gjelde kjøp over landegrenser, òg tek føre seg forbrukaravtalar.
Til sist har vi Draft Common Frame Reference (DCFR), som er eit forsøk på å nedfelle eit sett med felles europeiske kontraktsrettslege prinsipp.
Vekta av desse prinsippa kan ikkje kvile på den formelle autoriteten deira, sidan dei ikkje er bindande. Andre argument som kan tale for bruken av dei, er m. a tilfelle der avtalepartane har lagt prinsippa til grunn i avtalen. Det kan og hende at partane har lagt til grunn ”internasjonale kontraktsrettslege prinsipp”. I tilfelle der noko slikt ikkje er nemt i det heile, vil vekta av desse prinsippa avhenge av om dei tilbyr ei god og balansert løysing som kanskje ikkje finst i eit aktuelt nasjonalt regelverk.
Dei internasjonale konvensjonane Noreg har underskrive vedrørande menneskerettar, påverkar òg norsk kontraktsrett. Dette kan t. d vere forbodet mot diskriminering på bakgrunn av kjønn og etnisitet i m. a utlysing av leilegheit osb.
Men kva vekt skal eigentleg internasjonale rettskjelder ha i norsk rett? Det kjem an på om – eller korleis – kjelda er innteke i norsk rett. Ei lov gjeve i samsvar med ein internasjonal avtale gjev t. d den avtalen lovs kraft i Noreg. Eit døme på dette kan vere avtalar Noreg har skrive under på i samband med FN-samarbeidet.
Direktiv frå EU som omhandlar kontraktrettslege forhold blir inntekne i norsk rett via transformasjon. Eit godt døme på dette er forbrukarkjøpslova (2002), som kjem av EU-DIR-1994/44 om forbrukarkjøp.
Forordningar frå EU blir inntekne gjennom inkorporasjon, som vil seie at lovgjevar vedtek ei lov som slå fast at «følgjande forordning gjeld som norsk lov». Det er då originalteksten til forordninga som skal tolkast. Ved tolkinga av t. d avtl. §36 i eit tilfelle som er regulert av eit EU-direktiv, vil rettspraksis frå EU og originalteksten i direktivet tilleggjast stor vekt.
Ved tolkinga av lovgjeving frå EU som har blitt innteke i norsk rett, er det eit mål å tolke så EU-konformt som mogeleg innanfor EØS-området. Om EU kjem med eit direktiv med krav som Noreg meiner allereie er oppfylte i norsk rett – og difor ikkje gjer endringar – blir dette kalla passiv transformasjon.
1693 Hertzsprung
1693 Hertzsprung er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. mai 1935 av Hendrik van Gent ifrå Union Observatory i Johannesburg.
El Greco
El Greco, opphavleg Domenikos Theotokopoulos, var ein gresk-spansk kunstnar, den fremste representanten for manierismen i Spania. Han var fødd i Fodele på Kreta, som då var ein venetiansk koloni. Størstedelen av livet arbeidde han i Spania, døydde i Toledo.
Liv og gjerning
El Greco var utdanna ikonmålar i den bysantinske tradisjonen. Omkring 1560 reiste han til Venezia og vart elev hos Tizian. Han reiste sidan til Roma, der han fekk ei viss merksemd og hadde eigne elevar, men flytta 1570 til spanske Toledo, der han vart verande til han døydde.
El Grecos kunstnarlege utvikling gjekk over tre stadium. Måleri frå det første stadiet, 1570-80, viser venetiansk påverknad, framfor alt frå Tizian. Linjeteikninga forsvinn, fargemessig finst ikkje grenser, og det reint målingstekniske dominerer. El Greco sin dramatiske bruk av lys og skugge, (chiaroscuro), og portrettstilen hans tyder på påverknad også frå Tintoretto, Paolo Veronese, Bassano og kan hende Correggio. Treeininga og Dame i pels stammar frå denne perioden.
Under den andre perioden, 1580-90, kombinerte han visse bysantinske drag med ei veksande kjensle for rytme og rørsle; der i mellom Den heilage Mauritius martyrdød og Krossfestinga. Gravferda til grev Orgaz framstiller dei to helgenane Stefanus og Augustin i ferd med å senke liket ned i grava. Lerretet er dekt med figurar, nokre av dei portrett, desse både kontrasterer og sameinar den himmelske og den menneskelege verda, det strenge og alvorlege uttrykket i den nedre delen av måleriet og den Heilage Ande sin stråleglans i den øvre delen. Sjåaren sine auge vert leidd opp til Kristusfiguren, som Johannes Døyparen bønfell å ta imot greven si sjel. Denne åndelege hänförelse er typisk for El Greco.
Under den tredje og siste perioden, 1590-1614, konsentrerte El Greco seg meir og meir om å skildre ein indre herlegdom, og i den siste fasen nådde han eitt fullstendig åndeleg uttrykk. Frå 1604 vert kjensla for rytme forsterka, og form og farge går meir og meir mot det enkle. Til dei seinare måleria høyrer Evangelisten Johannes openberring og Utsikt over Toledo.
Minaret Nunatak
Minaret Nunatak er ein minaret-liknande nunatak, 2115 moh, som ligg 1 nautisk mil vest for Burkett Nunatak i Monument Nunataks. Han vart namngjeven av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1962-63. Mount VX-6, 2185 moh, ligg 4 nautiske mil nord for Minaret Nunatak.
Holyhead Mountain
Holyhead Mountain (walisisk Mynydd Twr) er den høgaste åsen på Holy Island i Anglesey, og det høgaste punktet i Anglesey, nord i Wales. Han ligg omkring 3 km vest for byen Holyhead og stig bratt opp frå Irskesjøen på to sider. Det står eit gammal romersk vakttårn på åsen, kalla Caer y Tŵr, på austsida av åsen.
Sandefjord tingrett
Sandefjord tingrett er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg i Sandefjord i Vestfold og domssoknet omfattar Sandefjord kommune. Domstolen består av éin sorenskrivar, éin dommar og to dommarfullmektigar.
Historikk
Sandefjord fekk kjøpstadrettar i 1845 og samstundes blei eit felles byfutembete for byene Larvik og Sandefjord oppretta. I 1858 fekk dei to byane kvar sin byfut, men i 1936 blei Sandefjord byfut avskipa. I staden blei Sandefjord heradsrett oppretta, med eit domssokn som femna om Sandefjord by og heradskommunane Sandar og Andebu som til då hade lege under høvesvis Larvik heradsrett og Mellom-Jarlsberg heradsrett. I 1952 blei Andebu frådelt og lagt til Jarlsberg heradsrett.
Sandar heradskommune blei lagd Sandefjord bykommune i 1968 og same år blei nemninga byfut teke tilbake, for å på ny endrast til heradsrett 1988. Sandefjord tingrett blei endeleg namnet frå 2002.
Ola Stemshaug
Ola Stemshaug var ein norsk språkforskar og førsteamanuensis ved NTNU i Trondheim. Namnegransking - og spesielt stadnamngransking - var hovudarbeidsområdet til Stamshaug, som heilt fram til sin død var knytt til Stadnamntensta for Midt-Noreg.
Hannu Manninen
Hannu Kalevi Manninen er ein finsk, tidlegare kombinertrennar og langrennsløpar frå Rovaniemi, som vann kombinertpokalen i verdscupen fire år på rad, 2004-2007. Manninen vart verdsmeister i kombinert-sprint i 2007, og vann tre gullmedaljar, to sølvmedaljar og tre bronsemedaljar for Finland i ulike verdsmeisterskap og olympiske leikar i tida 1997-2007. Mellom mars 1996 og mars 2010 vann han 48 renn i verdscupen i kombinert, noko som er rekord for kombinert.
Langrennsløparen Pirjo Muranen er systera hans.
Aktiv
Manninen debuterte internasjonalt under OL 1994 på Lillehammer, før han var fylt 16 år. Han vart juniorverdsmeister i kombinert i 1995 og 1998. Den 23. februar 1996 oppnådde han sin fyrste pallplass i verdscupen, han vart då nummer to etter norske Knut Tore Apeland i eit renn i Trondheim. Fjorten dagar seinare gjekk han til topps i Svenska skidspelen i Falun, hans fyrste verdscuptriumf.
Sigeren i Falun var den fyrste av 48 triumfar i verdscuprenn i kombinert i tida 1996-2010. I tolv av desse femten sesongane noterte han seg for ein eller fleire sigrar i kampen om FIS-pokalen i kombinert. Dei to sesongane han ikkje kunne stige til topps på sigerspallen var 2001 og 2008, i 2009 var han ikkje aktiv i skiidrett. Manninen vart nummer to i verdscupen i kombinert i 1999-sesongen, berre slått av Bjarte Engen Vik frå Noreg. Alle dei fire sesongane frå 2004 til 2007 gjekk han til topps verdscupen. Flest sigrar tok han i 2006-sesongen, då han vann heile tolv renn.
Trass i Manninens dominans gjennom fleire år, sleit han med å lukkast individuelt i dei store meisterskapane. Særleg tydeleg var dette i 2006, då han hadde vunne dei siste sju verdscuprenna føre vinterolympiaden i Torino. Der enda han på niande og tolvte plass i dei individuelle tevlingane. Året etter vann han sin einaste individuelle meisterskapsmedalje, då han under ski-VM i Sapporo sikra seg gullmedaljen i halvprogrammet/sprintøvinga. I den same meisterskapen vann han sitt andre VM-gull for Finland i lagøvinga, saman med Anssi Koivuranta, Janne Ryynänen og Jaakko Tallus. Det fyrste VM-gullet i lagøvinga fekk han i 1999, då saman med Tapio Nurmela, Jari Mantila og Samppa Lajunen. Dessutan vann Manninen OL-gull i 2002 saman med Tallus, Mantila og Lajunen. Gjennom dei elleve sesongane 1997-2007 sikra Manninen seg åtte (3-2-3) medaljar i lagøvinga i VM og OL.
Manninen hadde sin styrke i langrennssporet, og var attpå ein sterk spurtar. Han deltok fleire gongar i sprintøvinga i langrenn, også i verdscupen. Under OL i 2002 vart han nummer åtte i sprint-langrennet.
Manninen la opp i 2011.
The Office Girls
The Office Girls er ein to markante nunatakar langs ein isvegg, 7 nautiske mil (13 km) sørvest for Welcome Mountain i Outback Nunataks. Dei vart kartlagde av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-64 og namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) for å uttrykke takksemd til personellet som arbeidde heime under ekspedisjonane til Antarktis.
Aynata
Aynata, Aaynata eller Aainata (arabisk عيناتا) er ein landsby i Libanon. Han ligg heilt sør i landet. Han var eit senter for Hizbollah, under krigen med Israel i 2006, og kring 60 % av heimane i byen vart øydelagde.
Naomi Campbell
Naomi Elaine Campbell er ein britisk modell, skodespelar, popartist og forfattar. Ho vart oppdaga allereie som 15-åring og var den første svarte modellen som pryda framsidene til amerikanske TIME og den franske og engelske utgåva av Vogue.
Trombonisten Michael Davis
Michael Davis er ein jazz-trombonist frå San Jose i California.
Som sidemann
Med Linda Eder
Med Bob Mintzer
Med The Rolling Stones
Med Andy Snitzer
Med andre
Skrivebord
Skrivebord er eit bord som vert nytta for kontorarbeid, som å lesa og skriva. Nokre skrivebord er utstyrt med skuffer og/eller hyller, der ein kan oppbevara bøker og dokument.
Kaja Ebbell
Karen «Kaja» Marie Ebbell var ein norsk omsetjar, forfattar og språklærar.
Familie
Kaja Ebbell var fødd i Grimstad som dotter av kjøpmann Jørgen Bendix Ebbell og Inger Bie. Ho vart verande ugift.
Liv og virke
Kaja Ebbell vaks opp i fødebyen Grimstad. I 1870-åra var ho privatlærarinne i Lillesand. I 1880-åra dreiv ho ein tilsvarande praksis i Grimstad, der ho gav elevar undervising i engelsk og tysk.
Ho gjorde seg mest notert som omsetjar, og omsette fleire forteljingar og oppbyggelege verk frå engelsk til norsk. Dei mest kjende av desse var Sir Evelyns Myndling av Margaret Isabella Arden og Edith Vernons Livsgjerning.
Ho gav òg ut ein Kristelig Kalender, med forord av presten August B. Jahnsen.
Monastery Nunatak
Monastery Nunatik er ein spektakulær, isolert nunatak ved toppen av Ferrarbreen, mellom Mount Feather og Pivot Peak i Victoria Land. Han er dekt av bleik sandstein med vertikale veggar over ein horisontal base av svart doleritt, slik at han liknar eit tibetansk kloster (monastery på engelsk). Han vart namngjeven av den nordlege landmålingsgruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1958–59).
Kent Downs
Kent Downs er ein Area of Outstanding Natural Beauty (AONB) i Kent i England.
Området består av den austlege halvdelen av North Downs, og grensar mot ein annan AONB, Surrey Hills. Det strekkjer seg frå grensa mot Stor-London og Surrey til dei kvite klippene ved Dover, og består for det meste av kalksteinsryggar.
Bayard Islands
Bayard Islands er ei lita øygruppe som ligg 1,5 km nordaust for Cape Willems, utanfor vestkysten av Graham Land. Dei vart kartlagde av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897–99, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1960 etter Hippolyte Bayard, ein fransk embetsmann som i 1839, som fann opp ein fotografisk prosess for å framkalle bilete.
Passiva
Passiva (eintalsform passivum; engelsk liability) er eit regnskaps uttrykk for rekneskapspostar som inngår på kreditsida i balanserapporten, det vil seie eigenkapital- og gjeldspostar, i eit føretak. Passivasida ligg til høgre i balanserapporten, medan motsatsen aktiva ligg til venstre.
Sumaya Jirde Ali
Bakgrunn
Jirde Ali kom til Bodø frå Somalia som sjuåring i 2005. I 2016 fekk ho eit innlegg på trykk i Aftenposten, på ungdomssida Si;D. Her fortalte Jirde Ali korleis ho under eit besøk til London hadde vorte slegen av at både reklameplakatar, filmar og det offentlege rom spegla eit mangfaldig Storbritannia. For Jirde Ali var dette ein stor kontrast til korleis befolkninga vart representert i reklamar, underhalding og elles, i heimlandet Noreg. Med dette innlegget tredde Jirde Ali for fyrste gang inn på dagsorden.
Forfatterskap og samfunnsengasjement
I 2017 gav Jirde Ali ut diktsamlinga Kvinner som hater menn. Same år vart ho kåra av lokalavisa Bodø Nu til «Årets Bodøværing». Ansvarleg redaktør i avisa, som også var juryleiar, grunngav kåringa som følgjer: "– Sumaya er en utrolig viktig stemme for veldig mange unge kvinner, som tidligere har slitt med å finne forbilder som taler deres sak. Hun har gått i bresjen for en utvikling der unge, muslimske kvinner i større og større grad tør å delta i samfunnsdebatten. Og hun er en utmerket representant for Bodø."
Passiva
Skiljet mellom «anna langsiktig gjeld» og «avsetning for forpliktingar» går kort sagt ut på at førstnemnde er krav retta mot verksemda via ein transaksjon med eksterne partar, typisk ein lånetransaksjon eller ei anna form for finansieringstransaksjon. «Avsetning for forpliktingar» er bokføringar som oppstår på bakgrunn av verksemda sine driftsrelaterte aktivitetar, som t. d. pensjonsforplikting, utsett skatt, restrukturering av verksemda eller avsetning til utgifter forbundne med fjerning av produksjonsfasilitetar etter fullenda utvinning.
Sumaya Jirde Ali
Forfatterskap og samfunnsengasjement
I januar 2018 vart Jirde Ali tildelt Zola-prisen. Juryformann Karl Eldar Evang viste til at Jirde Ali hadde utpeikt likeverd for alle samfunnsborgarar til ei av sine hjartesaker, og rosa ho for ikkje å ville gje andre menneske definisjonsmakta over ho sjølv. I februar 2018 kåra gratisavisa NATT&DAG ho til «Årets stemme». Då avisa kunngjorde kven ho kåra til Årets stemme 2017, skreiv ho blant anna: "Der enkelte i norsk offentlighet mest av alt frykter politisk korrekthet, lever Jirde Ali med voldsalarm, drapstrusler og en strøm av rasistisk hets. Da hun i sommer ba Listhaug ta avstand fra hetsen hun mottok i Listhaug-fansider på Facebook, skrev sosiolog og forfatter Halvor Fosli at hun som innvandrer ikke burde «kritisere de innfødte hardt og nådeløst» og at hun som ungdom burde «gå på forelesninger, ikke forelese selv». Det er åpenbart motsatt. I mange av vår tids viktigste debatter – for eksempel om flerkultur, identiet og religion – gjør Jirde Alis bakgrunn, personlighet og evner henne spesielt egnet til å forelese."
Sjikane, hets og ytringsfridom
Jirde Ali deltok i intervjuprogrammet Torp på NRK TV 28. februar 2018, og fortalte då blant anna om korleis ho og familien hennar opplevde at deltakinga hennar i samfunnsdebatten hadde utløyst blant anna netthets og ei rekkje negativt vinklande artiklar i blant anna nettavisa Resett. Dagen etter gjekk svært mange ut og uttrykte støtte til Jirde Ali.
I mars 2018 hadde Jirde Ali sagt ja til å delta på fleire 8. mars-arrangement, men vart utsett for så mykje netthets og sjikane at ho kunngjorde at ho trekte seg frå deltakinga. Dette førte til stort engasjement både i sosiale medium og i offentlegheita elles til støtte for Jirde Ali, slik at ho etterkvart ombestemte seg og likevel deltok på fleire 8. mars-arrangement. Flere rikspolitikarar var blant dei som uttrykte støtte til Sumaya Jirde Ali i denne perioden. Ho fekk også støtte frå folk i leiande stillingar i den norske kyrkja. På fleire 8. mars-arrangement bar deltakarar masker med eit portrettfoto av Jirde Ali, som teikn på solidaritet med kampen hennar for retten til frie ytringar. Initiativet til denne kampanjen kom frå samfunnsdebattanten Susanne Kaluza. Hausten 2018 kom ho med boka Melanin hvitere enn blekemiddel på Aschehoug forlag. Jirde Ali vart tildelt Den norske Forfatterforenings Ytringsfrihetspris for 2018.
I november 2022 melde Jirde Ali komikaren Atle Antonsen til politiet for å ha kome med hatefulle ytringar mot ho i oktober same år.
John Keats
John Keats var ein engelsk diktar under romantikken. Trass i ei kort verketid var han ein av dei viktigaste diktarane frå den andre generasjonen av romantiske diktarar i England, saman med Lord Byron og Percy Bysshe Shelley.
Keats blei først utgjeven berre fire år før han døydde, og dikta hans hadde ikkje fått god kritisk mottaking. I ettertid voks omdømet hans, og ved slutten av 1800-talet var han rekna som ein av dei mest elska engelske diktarane. Dikta hans har vore populære fram til våre dagar, og har påverka ei rekkje ulike diktarar og andre forfattarar.
Verk
John Keats fekk sine første dikt trykte i The Examiner, eit tidsskrift drive av den radikale Leigh Hunt. Han gav ut si første diktsamling, Poems, i 1817, og Endymion i 1818.
Keats er særleg kjend for ei rekkje odar, som «Ode on a Grecian Urn», «Ode on Indolence», «Ode on Melancholy» og «Ode to a Nightingale» (alle frå 1819). Han fann inspirasjon både i klassisk gresk kultur og i europeisk mellomalderdikting, som Edmund Spenser («Imitation of Spenser», 1814), omsetjaren George Chapman («On First Looking into Chapman's Homer», 1816) og Alain Chartier (som gav tittelen til «La Belle Dame sans Merci»).
1694 Kaiser
1694 Kaiser er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 29. september 1934 av Hendrik van Gent ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Gjendesheim
Gjendesheim er ei turisthytte som ligg aust i Jotunheimen, i Vågå kommune i Oppland. Ho har 180 sengeplassar, fordelt på 2- og 4-sengsrom, sovesalar og nokre enkeltrom. Hytta ligg ved austenden av fjellvatnet Gjende, om lag 990 meter over havet. Gjendesheim vert ofte brukt som utgangspunkt for turar over Besseggen.
Graham Arnold
Graham Arnold er ein tidlegare australsk fotballspelar.
Symfoni nr. 3 av Haydn
'''Symfoni nr. 3 i G-dur''', Hoboken I/3, av Joseph Haydn vart skriven mellom 1760 og 1762.
Rundballpakkar
Ein rundballpakkar er ein jordbruksmaskin som vert brukt til å forsegle gras i rundballar slik at oksygenet i lufta ikkje kjem til. Ein strekkfilm av plast vert linda rundt i fleire lag slik at ballen kan lagrast utandørs året rundt. Fleire fargar vert brukt i plasten, oftast kvitt, i blant grønt. I nordiske land vert ballane plastra på alle sider slik at dei ikkje treng ligge saman for å halde forseglinga tett. Rundballpakkarar vert brukte både til rundballar og storballar, dei kan lagast for begge typane.
Symfoni nr. 3 av Haydn
Han er skriven for to oboar, fagott, to valthorn, strykarar og continuo. Han var ein av dei første symfoniane som hadde fire satsar:
Rundballpakkar
Sams for alle rundballpakkarar er at dei har to tromlar som ballen ligg på, desse roterer sakte så heile ballen får plast, då plastrullen aldri flyttar seg i høgda. Der finst to andre typar, der tromlane roterer rundt ein vertikal aksel og plastrullen er heilt stasjonær, eller så vert det brukt ei sveiparm som flyttar seg rundt ballen i horisontalplanet medan ballen vert plastra inn. Rundballpakkarane kan berast bak på traktoren eller i frontlastaren. Rundballpakkaren kan vere slik at han lastar seg sjølv, eller krevje at lastinga vert gjort av ei anna maskin, som ein traktor med frontlastar og ballgrep. Det førekjem også at det er to sveiparmar og to strekkfilmrullar som vert brukt på same tid for å gjennomføre innplastringa raskare. Alle roterings- og lastingsmekanismar vert drivne av traktoren sin arbeidshydraulikk, ikkje av kraftuttaket.
Symfoni nr. 3 av Haydn
Blåseinstrumenta er ikkje med i den langsame satsen
Menuetten er i seg sjølv ein kanon, mellom høgare og lågare stemmer i eit intervall over ein enkelt takt. Haydn skulle seinare skrive ein liknande kanon i menuetten i hans 23. symfoni og liknande kanonar vart seinare skrivne i G-dur-menuettar av Michael Haydn og Mozart. Enno seinare utvikla Haydn sjølv denne teknikken til «Kanonar i toneregister» i menuetten i Trauer-symfonien hans og «Heksemenuetten» i hans Strykekvartett i d-moll frå Op. 76.
Finalen er òg kontrapunktisk. Det er ein fuge med to tema som òg inneheld element frå sonateforma.
Séraphine Louis
Séraphine Louis var sjølvlært, såkalla autodidakt, og religiøs som ho var, let ho seg inspirere av dei kyrkjelege religiøse motiva til å framstille dekorative bilete som syner frukt, blomar, urter, lauv. Medan ho måla, song ho gjerne religiøse songar. Ofte var biletet komponert slik at den nedre fjerdeparten av biletet, der urter og blad var framstilt, framstod som ein slags nedre og mørkare verd enn resten av biletet, og såleis så å seie representerte ei underverd der alt det andre var rotfesta.
Ho laga sjølv pigmenta og fargane ho nytta seg av, vanlegvis blanda med Riepolin, ei målarolje som tørkar snøgt, og har aldri sagt korleis ho gjekk fram for å få til den matte, nærast voksaktige verknaden i fargane. Fyrst på eit seinare stadium, då ho hadde fått betre økonomi, nytta ho ferniss på bileta. Men fargane held seg godt og har ikkje ført til problem med omsyn til seinare konservering. Større samlingar av hennar verk er å sjå i fleire musé i Frankrike, på Musée Maillol i Paris, Musées d'art de Senlis i Senlis, Musée international d'art naïf Anatole Jakovsky i Nice, Lille Métropole Musée d'art moderne, d'art contemporain et d'art brut (LaM) i Villeneuve-d'Ascq, og på Centre Pompidou-Metz i Metz.
Biografi
Mora til Séraphine Louis var av bondeætt og faren var ein jordbruksarbeidar som gjekk på dagkontraktar. Ho mista mora si på eittårsdagen sin, og faren, som gifta seg opp att, mista ho før ho vart sju år gamal, og vart deretter teke hand om av si eldre syster. Ho arbeida som gjetar til ho i 1881 byrja med husarbeid hjå les sœurs de la Providence (ein katolsk kvinneorden med oppgåve å stelle sjuke og å undervise born) i Clermont i Oise. I 1901 tok ho til med å arbeide som hushjelp for velståande familiar i byen Senlis.
Samstundes som ho hadde dette arbeidet som hushjelp, tok ho til å måle i stor løyndom i fritida i ljoset frå stearinljos, og fullførte etter kvart eit kunstnarisk storverk. Den tyske kunstsamlaren og kunsthandlaren Wilhelm Uhde, som slo seg ned i Senlis i 1912, oppdaga kunsten hennar og sytte for å støtte hennar kunstneriske verksemd. Men på grunn av utbrotet av fyrste verdskrigen vart han tvunge til å reise frå Frankrike i august 1914, og han tok ikkje oppatt kontakten med Séraphine Louis før i 1927, etter å ha sett verk av henne på ei måleriutstilling for lokale målarar som var skipa til i rådhuset i Senlis. Med hans finansielle stønad kunne ho deretter etter eige ynske lage måleri som var to meter høge.