cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Råkar
Morfologi og utsjånad
Råkar liknar kråker i storleik og kroppsbygging, lengda varierer frå 25 til 27 centimeter. Dei deler den fargerike utsjånaden med isfuglar og bietarar, der blått og rosa eller kanelbrunt er dominerande fargar. Råkar har tilsvarande generell morfologi som slektningane sine i den den biologiske ordenen Coraciiformes, med store hovud på korte nakkar, ljos fjørdrakt, svake føter og korte bein. Dei to indre framtærne er vaksne saman, men ikkje den ytre tåa. Veikskapen til føter og bein reflekterer levemåten, dei flyttar seg ikkje rundt på greiner, og på bakken brukar dei ikkje føtene anna enn til sporadiske sprang for å følgje etter rømte byttedyr. Nebbet er robust, og er kortast, men breiast i slekta Eurystomus, som nokre gonger blir kalla breinebba råkar. Breinebba råkar har lyst farga nebb, medan dei i slekta Coracias har svarte nebb. Andre skilnader mellom dei to slektene er i lengda på venger, Eurystomus-råkar har beste eigenskapar i lufta med hjelp av lengre venger, har òg kortare føter enn Coracias-råkar, dette reflekterer skilnadene i ernæringsøkologi. Lydytringane deira er gjentatte korte, grove 'kå'.
Eesti Reformierakond
Eesti Reformierakond (Det estiske reformpartiet) er eit liberalt politisk parti i Estland. Parti har vore medlem av Den liberale internasjonale sidan 1996 og er òg medlem av Det europeiske liberaldemokratiske og reformpartiet. Ved parlamentsvalet i 2007 vart partiet det største, med 27,8 % av røystene og 31 representantar i nasjonalforsamlinga (Riigikogu), av 101. Partileiaran, Andrus Ansip, har vore statsminister i Estland sidan 2005. Han regjerer i koalisjon med det konservative partiet Isamaa ja Res Publica Liit og det sosialdemokratiske Sotsiaaldemokraatlik Erakond.
Råkar
Distribusjon og habitat
Råkar finst i varmare delar av «den gamle verda». Afrika har dei fleste artane, og ein antar at familien har opphav derfrå. Dette blir støtta av det faktumet at dei nærskylde markråkar finst på Madagaskar. Blåråke er ein gjennomført trekkfugl, som hekkar i Europa og overvintrar i Afrika. I stor grad forlét òg orientråke hekkeområdet sitt om vinteren. Andre artar er standfuglar eller trekkjer korte distansar.
Eesti Reformierakond
Partiet vart stifta i 1994 og har teke del i dei fleste koalisjonsregjeringane i Estland sidan då. Det har soleis hatt stor innverknad på politikken i landet. Partiet har mellom anna fått innført flat inntektsskatt. Det er inspirert av den liberalistiske økonomiske tenkjinga til økonomar som Friedrich von Hayek og Milton Friedman. Partiet går inn for eit generelt lågt skattenivå. Det vil òg avskaffa verneplikta i Estland.
Råkar
Distribusjon og habitat
Dette er fuglar som føretrekk opne habitat med tre eller andre høge utkikkspostar for jakt.
Diett
Eurystomus-råkar jaktar i flukt, slår ned på flygande biller, grashopper og andre insekt som dei knuser med det breie, djupe nebbet sitt og dei et òg i flukta. Molukkråke og orientråke vil jakte enorme svermar av termittar og maur som flyg ut etter torevêr. Titals eller hundrevis av råkar kan trekkjast mot store svermar.
Taksonomi
Råkefamilien Coraciidae er éin av ti familiar i den biologiske ordenen Coraciiformes, råkefuglar, som òg omfattar motmotar, bietarar, todiar, markråkar, kurol og isfuglfamilien og tre andre familiar. Om ein ser bort frå markråkar, er ikkje desse familiane særleg tett knytt til råkar, og Coraciiformes er difor truleg ei polyfyletisk gruppe. Delingen av råkar i to slekter er ukontroversielt.
Artslista
Råkar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Slekt Coracias
Slekt Eurystomus
Den vitskaplege forma for familienamnet refererer til latin 'coracium', «som ein ramn», og det engelske namnet 'roller' kjem av dugleiken i luftakrobatikk som nokre av desse fuglane syner under paringsleik eller markering av territorium. .
Kongsfjorden fuglereservat
Kongsfjorden fuglereservat er eit fuglereservat oppretta ved forskrift av 1. juni 1973 i medhald av Svalbardlova. Reservatet omfattar Mietholmen, Prins Heinrichøya, Lovénøyane og Eskjeret, heilt sørvest på Haakon VIIs Land på Spitsbergen på Svalbard.
Formålet med fredinga er å sikre eit viktig hekke- og opphaldsområde for fugl, spesielt ærfugl og gjæser. I tida 15. mai til 15. august er all ferdsel, inkludert ferdsel på sjøen og landing med luftfartøy, forboden i fuglereservatet.
Kivijärvi
Kivijärvi er ein kommune i landskapet Mellersta Finland. Kommunen har cirka 1 400 innbyggjarar og eit areal på 599,91 km², av dei er 115,798 km² vatn. Kivijärvi er finskspråkleg og grensar til kommunane Kannonkoski, Karstula, Kinnula, Kyyjärvi, Perho og Viitasaari.
Kapp Linné fuglereservat
Kapp Linné fuglereservat er eit fuglereservat oppretta ved forskrift av 1. juni 1973 i medhald av Svalbardlova. Reservatet omfattar området vest for lina Randvika–søraustenden av Fyrstesjøen unntatt stasjonsområdet for Isfjord radio. Området ligg på Nordenskiöld Land på Spitsbergen på Svalbard.
Formålet med fredinga var å sikre eit viktig hekke- og opphaldsområde for fugl, spesielt ærfugl og gjæser.
TAFE
Tractors and Farm Equipment (TAFE) er ein indisk traktorprodusent. TAFE starte med å produsera Massey Ferguson traktorar på lisens i 1961. Dei har òg produsert Perkins (eigd av Massey Ferguson) dieselmotorar på lisens, under namnet Simpsons.
TAFE er ein av dei største traktorprodusentane i India, med over 500 forhandlarar berre i India. TAFE eksporterer òg mykje av produksjonen. AGCO eig 24 % av aksjane i TAFE og somme av traktorane som TAFE produserer vert selde under andre AGCO-merkenamn (AGCO har kjøpt opp mange traktorprodusentar). TAFE sel både sine eigne òg ande merke under varemerket TAFE. Dei har òg eit samarbeide med den koreanske traktorprodusenten LS Tractors.
I juni 2004 tok TAFE over den indiske traktorprodusenten Eicher, som opphavleg var eit dotterselskap til den tidlegare tyske traktorprodusenten Eicher. Med dette oppkjøpet hamna dei på 2. plass i den indiske marknaden, som vert rekna som verdas størte traktormarknad.
Kjelde
Engelsk Wikipedia
Maseru
Maseru er hovudstaden i Lesotho. Byen ligg ved Mohokare-elva, ved grensa til Sør-Afrika, og er den einaste større byen i Lesotho, med eit folketal på om lag 180 000 (2004). Han er òg hovudstad i Maseru-distriktet.
Maseru var ein liten handelsby då hovding Moshoeshoe I gjorde han til basotho-folket sin hovudstad i 1869. Han var hovudstad i det britiske protektoratet Basutoland frå 1869 til 1871 og frå 1884 til 1966, då Basutoland vart sjølvstendig og endra namn til Lesotho.
Lesothos nasjonaluniversitet ligg nær Maseru, i byen Roma. Ein internasjonal flyplass, Moshoeshoe internasjonale flyplass, ligg òg nær byen.
Selenon
Selenon er eit protein som blir produsert i menneskekroppen. Genet som styrer produksjonen blir omtalt som selenon-genet eller SEPN1.
Funksjon
Selenon eller selenonprotein har ein viktig funksjon i danninga av muskelmasse før fødsel. Ein reknar også med at selenonproteinet er med på å beskytte muskelcellene mot frie radikal og oksidativt stress, som bygger seg opp ved fysisk aktivitet.
Laser
Laser er ein teknikk for å senda ut lys med lik bølgjelengd og lik fase. Dette vil seia at lyset som regel er einsfarga, koherent, har sterk intensitet og går i éin retning. Ein lager laserlys gjennom stimulert emisjon frå ulike stoff. Ordet «laser» er ei forkorting for Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation.
Selenon
Funksjon
Oksidasjon (eller oksidativt stress) inntreffer når ustabile molekyl som blir kalla frie radikal blir akkumulert til eit nivå som kan øydelegge celler.
Laser
Laserlys er smale stråler sett saman av tilnærma parallelle lysstråler som kan avgrensast i rommet og styrast med stor presisjon. Det gjer at ein kan få svært høg temperatur ved å fokusera laserstrålen i på eit punkt, og slik bruka laser til presis skjering eller merking i ulike materiale. Ein laser kan senda ut kontinuerlege stråler eller lyspulsar som kan avgrensast til femtosekund.
Selenon
Funksjon
Ein reknar også med at selenonproteinet påverkar kalsium-nivået i cellene, noko som er viktig for muskelfunksjonen.
Abraham Lincoln
Abraham Lincoln var president i USA frå 1861 til 1865, den 16. i presidentrekkja. Lincoln er mest kjend for å ha avskaffa slaveriet etter ein omfattande borgarkrig. I sluttfasen av borgarkrigen vart Lincoln drepen av skodespelaren John Wilkes Booth. Han vart skoten i hovudet under ei framsyning av skodespelet Our American Cousin («Det amerikanske syskenbarnet vårt») på Fordteateret i Washington, D.C.
Lincoln sitt leiarskap har fått mykje av æra for at USA framleis er ein nasjon etter at 11 statar i sør braut ut av Unionen og forma Amerikas Konfødererte Statar i 1861. I 1863 utstedte han Frigjeringserkleringa som frigjorde slavane i dei områda som Unionen erobra frå Konføderasjonen. Han var òg ein av dei fremste forkjemparane for det 13. tillegget til den amerikanske grunnlova som forbaud slaveri i heile landet.
Lincoln har i ettertid fått mykje skryt for leiareigenskapane sine. Historikarar trekk spesielt fram tilsettinga av Ulysses S. Grant og andre toppgeneralar, som førte til at Borgarkrigen vart snudd i Unionens favør. Lincoln har fått mykje av æra for at USA gjekk attende til dei grunnleggjande prinsippa som vart formulerte i den amerikanske sjølvstendefråsegna. Lincoln var ein flink folketalar, og tala han heldt på slagmarka i Gettysburg nokre månader etter det kjende slaget der vert framleis rekna for å vere ei av dei viktigaste talene i amerikansk historie. Opp gjennom åra har det vore fleire store spørjeundersøkingar i USA om kven som var den beste presidenten gjennom historia. Lincoln har i alle dei store undersøkingane vorte rangert mellom 1 og 3. Franklin D. Roosevelt er den einaste i tillegg til Lincoln som berre vert rangert på desse plassane. Lincoln er den presidenten som har vorte rangert høgast i gjennomsnitt i undersøkingane.
Laser
Den første brukbare laseren blei laga av Theodore Maiman i 1960. Teknikken blir i dag brukt innan vitskap, medisin, industri, underhaldning og i dagleglivet til mellom anna cd og dvd-avspeling, innan optisk kommunikasjon, i laserpeikarar og laserskrivarar.
Selenon
Mangel på selenon
Mangel på selenonprotein kan påverke muskelfunksjonen og føre til ein tilstand som blir omtalt som selenon-relatert myopati eller SEPN1.
Abraham Lincoln
Tidleg karriere
I 1834 stilte Lincoln igjen til val og vart vald inn i Representantanes Hus i delstatsforsamlinga i Illinois. Same året byrja Lincoln å studere juss på eiga hand, og fekk i 1837 løyve til å praktisere som advokat i det amerikanske rettssystemet. Lincoln flytta då til delstatshovudstaden Springfield og starta eigen praksis saman med John T. Stuart. Han fekk fort eit godt rykte som advokat i delstatshovudstaden. Lincoln sat fire samanhengande periodar i Representantenes Hus i Illionis og vart sett på som ein av dei leiande Whig-politikarane i delstaten.
I 1844 starta Lincoln på nytt eigen advokatpraksis. Denne gongen saman med partifellen William Herndon. Begge to vart seinare sentrale i skipinga av Det republikanske partiet. Herndon er i ettertid mest kjend for den omfattande biografien han skreiv om Lincoln etter at Lincoln hadde vorte drepen.
Rikspolitikar
I 1846 entra Lincoln rikspolitikken for fyrste gong då han vart innvald i Representantenes hus i den amerikanske Kongressen. Som fersk kongressrepresentant hadde ikkje Lincoln særleg innverknad. Han nytta stort sett posisjonen til å motarbeide den pågåande krigen mot Mexico. I nominasjonen til presidentvalet i 1848 støtta Lincoln Zachary Taylor sitt kandidatur. Taylor vart nominert og vald. Lincoln sin periode i Kongressen var likevel over då Taylor vart innsett som president. Lincoln vart tilbydd stillinga som guvernør over Oregon-området på vestkysten. Lincoln takka nei ettersom dette ville setje ein effektiv stoppar for hans lovande advokatkarriere i Illinois, som var ein av USAs snøggast veksande delstatar.
Selenon
Mangel på selenon
Denne sjeldne muskeltilstanden kjem av ein medfødd mangel på selenonprotein.
SEPN1 er rekna som ein ganske stabil og i utgangspunktet ikkje-progressiv tilstand. Det er stor variasjon i kva grad den enkelte er påverka. Svak kjernemuskulatur særleg rundt nakke, skuldrer, rygg og bryst er blant kjenneteikna, medan styrke og funksjon elles i kroppen ofte er upåverka.
Krokskogen
Krokskogen eller Krokskauen er eit skogområde som er delt mellom kommunane Hole, Bærum, Ringerike og Oslo. Krokskogen omfattar området som i aust er avgrensa av Langlielva og vatnet Spålen, i nord av fylkesgrensa mellom Oppland og Buskerud, i vest Ringeriksbygdene og Tyrifjorden, E16 i sørvest og Bærumsbygdene i sør. Grensene mellom Bærumsmarka og Krokskogen følgjer bekken Fløyta slik at garden Kampen ligg på Krokskogen medan serveringsstaden Vensåssetra ligg i Bærumsmarka.
Abraham Lincoln
Rikspolitikar
Lincoln var tilhengar av å innføre avgrensingar for kor lenge kongressrepresentantar kunne sitje, men framlegget har aldri nådd fram. Etter å ha avtent ein periode i Kongressen drog han attende til Springfield og tok til som advokat igjen. Lincoln hadde neppe vorte attvald, då krigen mot Mexico hadde stor oppslutnad i Illinois. Lincoln hadde på dette tidspunktet ingen planar om å returnere til rikspolitikken. I 1854 vedtok Kongressen The Kansas-Nebraska Act. Denne lova omhandla vilkåra for at Kansaas og Nebraska skulle innlemmast i Unionen. I spørsmålet om slaveri vedtok kongressen at delstatane sjølve skulle få avgjere om dei ville ha slaveri eller ikkje. Illionissenatoren Stephen Douglas var hovudmannen bak lova. Dette vedtaket førte til at Lincolns parti, Whigpartiet, gjekk i oppløysing og mesteparten av medlemmane i partiet gjekk saman med Free Soil-partiet og mange demokratar som var motstandarar av slaveri og danna Det republikanske partiet.
I forkant av senatsvalet same år vart Lincoln sett på som ein opplagd kandidat for partiet, men Lincoln stod av og lét setet gå til den tidlegare demokratiske politikaren Lyman Trumbull. Grunngjevinga for dette var at mange i det republikanske partiet meinte at medlemar av det tidlegare Whigpartiet fekk for mange dominerande verv, og at nominasjonen av ein demokrat ville vere med på å balansere dette.
Ved senatsvalet i 1858 var det demokraten Stephen Douglas sin plass som var på val, og Lincoln vart nominert som den republikanske kandidaten. I denne valkampen møttest dei to kandidatane til debatt sju gongar, i det som vart kjent som Lincoln-Douglas-debattane, og spørsmålet som slaveri var den dominerande saka. Debattane fekk mykje merksemd nasjonalt, og Lincoln vart no ein rikskjendis. Lincoln meinte slaveriet var umoralsk og i strid med verdiane i uavhengigheitsfråsegna. Douglas meinte på si side at Lincoln sitt standpunkt var udemokratisk og meinte at delstatane sjølve måtte få avgjere om slaveri skulle vere lovleg. På denne tida var det delstatsforsamlingane som utpeika senatorane, og Lincoln tapte med knapp margin.
President og borgarkrig
I løpet av vinteren 1860/61 vart det klart at det gjekk mot ein borgarkrig. Fleire statar i sør hadde gjort det klart at dei ville bryte ut av Unionen om Lincoln vart vald, og før Lincoln vart innsett som president den 4. mars 1861 hadde sju statar brote med unionen og danna Sørstatskonføderasjonen. Sitjande president Buchanan si regjering var dominert av konservative demokratiske nasjonalistar som meinte at Unionen måtte bergast, uansett kostnad. Dette synet adopterte Lincoln. Lincoln var tilhengar av at presidentembetet skulle utøvast slik som tidlegare presidentar frå Whigpartiet hadde utøva det. Det vil seie at grunnlova måtte følgjast nøye, og han ville difor ikkje starte noko krig om ikkje Konføderesjonen angreip fyrst, noko som dei gjorde den 12. april 1861 med angrepet på Fort Sumter i Sør-Carolina.
Etter dette angrepet valde fire nye statar å bryte med unionen og slutte seg til Sørstatskonføderasjonen fordi dei ikkje aksepterte at føderale styresmakter nytta deira område for å invadere konføderasjonen. Dette førte til at Lincoln måtte forhandle med dei andre statane i Unionen som framleis tillet slaveri, der han gjekk med på å ikkje rokke ved prinsippet om lokalt sjølvstyre so lenge dei heldt seg i Unionen. Etter at kampane byrja gjorde mange plantasjeeigarar som eigde slavar opprør mot styresmaktene i statane for å få dei til å gå over til Sørstatskonføderasjonen. Føderale styresmakter slo ned på opprøret og fengsla til saman 18 000 opprørarar som vart haldne i fengsel i eit par månader.
I september 1862 vann unionsstyrkar ein strategisk viktig siger i slaget ved Antietam. Denne sigeren, saman med det svekka opprøret i grensestatane som trua med å gå ut av Unionen gav Lincoln sjølvtillit til å signere Frigjeringserklæringa, som han erlærte den 22. september. Dette var ei erklæring som sa at slavane i dei områda som Unionen erobra frå Konføderasjonen skulle settast fri. Erklæringa tok til å gjelde frå og med 1. januar 1863, og ein reknar med at til saman tre millionar slavar vart sette fri etter kvart som Unionen underla seg stadig nye område i sør. I 1862 signerte også Lincoln Homestead Act, ei lov vedteken av Kongressen som sa at folk som slo seg ned i Vesten fekk inntil 65 hektar urørt jord dersom dei oppfylte visse krav, mellom anna at dei bearbeida jorda og dreiv henne i minst fem år.
Etter kvart vart det klarare og klarare at Unionen ville gå sigrande ut av borgarkrigen. I november 1863 heldt Lincoln ei tale på slagmarka i Gettysburg der han framførte ei av dei viktigaste talene i amerikansk historie, den sokalla Gettysburg-tala.
Krokskogen
Høgste punktet er Oppkuven på 703,6 meter over havet. Andre høge toppar er Ringkolltoppen på 701,4 meter over havet og Gyrihaugen på 682,1 meter over havet.
Krokskogen vert rekna med til Oslomarka.
Geologi
I tidlegpermtida sprakk jordskorpa opp og lava strøymde ut over området. Krokskogen er bygd opp av lava frå minst 13 vulkanutbrot. Krokskogen-Kolsås-Nittedal lavaprovins vart danna i riftstadie seks. Dette utgjorde slutten på riftstadiet som starta i sør og enda lengst mot nord. Den innleiande riftinga kulminerte med straumar av rombeporfyrlava som dekte to tredjedeler av Oslofeltet. Krokskogstupet er bygt opp av rombeporfyr.
Historie
27. juni 2017 stogga Naturvernforbundet i Oslo og Akershus bygginga av ein snaut to kilometer lang skogsbilveg i Sørkedalen og Lommedalen; "Daglig aksjoneres det nå mot byggingen", skreiv media 5. juli 2017.
Kulturminne
Kongevegen frå Oslo til Bergen vart ferdiggjord over Krokskogen i 1807 av Peder Anker.
Litteratur
Det er fleire skildringar frå Krokskogen. Mellom dei
Selenon
Mangel på selenon
Mange tilfelle blir oppdaga i tidleg barndom ved at barnet har vanskar med å løfte hovudet eller reise seg på vanleg måte frå liggande stilling. Muskeltilstanden medverkar til svak og stiv nakke. Tilstanden blei før ofte omtalt som «rigid spine» (stiv rygg).
Ein presis diagnose kan stillast ved hjelp av gentest basert på ein blodprøve.
Det kongelege Preussen
Den vestlege delen av Preussen heldt på dei tidlegare rettane sine som gjaldt fleire forfatningsrettslege særreglar. Dei prøyssiske stendane, særskild det sterke tyske borgarskapet i hansabyar Danzig, Thorn og Elbing, heldt på privilegia sine. Tysk var offisielt språk, og byene hadde sin eigen finans- og valutapolitikk, eigne myntar, eige rettssystem, eigne lover, eigen hær og eigne diplomatiske representasjonar.
Etter Lublinunionen i 1569 vart ein del av rettane einsidig oppheva, og kongen fekk meir makt. Med eit sterk regional medvit og distanse til kongen i Warszawa vart bevart. Med hertugdømet Preussen såg ein seg som nært historisk knytt saman. I 1772 vart Det kongelege Preussen med unntak av Danzig og Thorn innlemma i Kongeriket Preussen, og vart til provinsen Vest-Preussen. Danzig og Thorn vart innlemma året etter.
Finding Nemo
Oppdrag Nemo på norsk, er ein dataanimert film produsert av Pixar Animation Studios i samarbeid med Walt Disney Pictures frå 2003. Filmen er skriven og regissert av Andrew Stanton. Filmmusikken er komponert av Thomas Newman. Den fekk i 2004 Oscar for beste animasjonsfilm, og har til saman vunne 32 prisar.
Historia
Filmen har ei enkel historie, der den vesle klovnefisken «Nemo» har ein svært overbeskyttande åleinepappa, «Marlin». «Nemo» vert fanga av ein tannlege og hobbydykkar i Sydney og «Marlin» må trasse alle sine nevroser for å redde sonen sin. Med seg på turen har han med seg palettkirurgifisken «Dory», som har ekstremt dårleg korttidsminne.
Marinbiologar har heidra filmen for si virkelegtru framstilling av fisk spesielt og det marine miljøet generelt.
Heimemedium
Oppdrag Nemo blie utgjeven på DVD og VHS den 4. november 2003. Filmen blei ogso utgjeven på DVD i "Gold Edition", som kom med ein Nemo-kosedyr karakter. Den 4. desember 2012 kom filmen ut på Blu-ray og Blu-ray 3D, med båe 3-disc- og 5-disc-set.
Oppfylgjar
I april 2013, kunngjorde Disney oppfylgjaren, Oppdrag Dory, som kom ut i 2016.
Aksdal kyrkje
Aksdal kyrkje er ei kyrkje frå 1995 i Tysvær kommune, Rogaland fylke. Kyrkja er teikna av arkitekt Stein Jarle Helgeland. Byggekostnadene var 21,3 millionar kroner. Kyrkja har 250 sitjeplassar.
Synelnykove
Synelnykove (ukrainsk Синельникове; russisk Синельниково - Sinelnikovo) er ein by i Dnipropetrovsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.
Kikhpinytsj
Kikhpinytsj er ein vulkan som ligg aust på Kamtsjatkahalvøya og gjev tilførsel til den kjende Dolina Gejzerov (Geysirdalen).
Yusuke Igawa
Yusuke Igawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Gamba Osaka, Sanfrecce Hiroshima, Nagoya Grampus Eight og Kawasaki Frontale.
NK 538-539
NK 538-539  er frimerka som vart utgjevne 5. august 1963 for å minnast hundreogfemtiårsdagen for fødselen til språkforskaren og diktaren Ivar Aasen. Frimerka har den nynorske namneforma Noreg, og det var den andre frimerkeserien som kom ut med denne namneforma. Desse frimerka er tofarga og viser eit portrett av diktaren. Frimerka er utforma av Fredrik Matheson.
Det raude frimerket hadde ein verdi som høvde for vanleg brevpost innanfor Norden, medan det blå frimerket hadde ein verdi som høvde for vanlege brev til andre land i Europa.
Eidanger
Eidanger er ein tidlegare norsk kommune i nedre Telemark.
Eidanger dekkjer ca 140 km² sør-aust i Porsgrunn. Bydelen Eidanger i den noverande Porsgrunn kommune omfattar ikkje heile den opphavlege kommunen, men berre områda kring Eidanger stasjon og Eidanger kyrkje, og mellom anna ikkje Flåtten, Hovet/Stridsklev, Herøya, Langangen, Heistad og Lillegården/Døvika/Bergsbygda/Bjønnes.
Namnet Eidanger
«Eidanger» blir i dag uttala /æi¹daŋer/, men den eldre uttalen /¹daŋer/ var vanleg fram til byrjinga av 1900-talet. Ein person frå Eidanger heitte tradisjonelt ein dangling /²daŋɽiŋ/. Namnet på staden kjem av norrønt Eiðangr, og er sett saman av eið 'eid (stad der ein må gå)' og angr 'fjord, trong vik'.
Bydelen Eidanger i Porsgrunn kommune
På Eidanger, det vil seie i den noverande bydelen Eidanger i Porsgrunn kommune – ligg Eidanger kyrkje, bygd kring 1130, og Eidanger prestegard, bygd i 1819. Her finst òg Tveten barneskole, Tveten ungdomsskole, Grenland folkehøgskole (skipa 1920) og noko lett industri. Det lokale idrettslaget er Eidanger Idrettslag, stifta 1915, fyrst som Nystrand Idrætsforening.
Historie
Eidanger omfatta i tidlegare tider både Austre Porsgrunn og Brevik. Austre Porsgrunn blei 10. oktober 1760 skild ut frå Eidanger og slegen i hop med Vestre Porsgrunn, til Porsgrunn prestegjeld. Brevik blei skild ut som eige prestegjeld 18. august 1860. Eidanger omfatta òg Slemdal kyrkjesokn, som blei skilt ut 10. juli 1847 og lagt til Gjerpen. (Slemdal blei seinare skilt frå Gjerpen som eige prestegjeld 21. april 1856).
Industri
Eidanger var ein utprega industrikommune, med Eidanger Salpeterfabrikker på Herøya (no Industriparken på Herøya, med fabrikkane til mellom anna Yara, REC og Norsk Hydro), skipa 1928, og Dalen Portland Cementfabrik (DPC) (no Norcem Brevik), skipa som aksjeselskap i 1916.
Kong Oscar IIs kapell
Kong Oscar IIs kapell er eit kapell som ligg i Grense Jakobselv i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Kapellet vart reist for å markere grensa mot Russland, etter at russarane ikkje hadde respektert den norske grensa etter grenseoppgangen i 1826. Kapellet er ei langkyrkje i stein med 72 plassar. Det vart vigsla den 26. september 1869 av biskop Fredrik Waldemar Hvoslef, og ombygd i 1992. Arkitekt for kapellet var Jacob Wilhelm Nordan.
Eidanger
Eidangermålet
Tradisjonelt talemål i Eidanger er variantar av grenlandsmålet, som utgjer ei undergruppe av dei vikværske dialektane.
Kong Oscar IIs kapell
Den første norske busetjinga i Grense Jakobselv kom i 1851. Etter grenseoppgangen i 1826 var det lenge usemje mellom norske styresmakter og russiske fiskarar om riksgrensa. Etter innrapportering av mange harde konfrontasjonar mellom norsk oppsyn og russiske fiskarar, foreslo Amtmannen i Finnmark å la eit orlogsfartøy frå marinen ta fiskerioppsynet dei månadene fiskeriet fann stad. Innanriksdepartementet ønskte ei uavhengig gransking av tilhøva og sende kapteinløytnant Heyerdahl nordover for å setje seg inn i saka. Heyerdahl foreslo å reise eit kapell ved Grense Jakobselv.
Eidanger
Kyrkjene i Eidanger
Det finst tre kyrkjer i tidlegare Eidanger kommune:
Kong Oscar IIs kapell
Parallellen til det russisk-ortodokse kapellet i Boris Gleb er slåande, ettersom nettopp det hadde vore avgjerande ved grenseoppgangen i 1826. Eit evangelisk-luthersk kapell ville vere ei udiskuterbar grensemarkering for grensa mellom Noreg og Russland. Dermed fall den nasjonale tryggingspolitikken og interessene til innbyggjarane i Grense Jakobselv saman. I 1865 vart det bestemt at det skulle byggjast eit kapell i «Grensen» og samtidig ein prestegard. Sommaren 1869 stod det nye kapellet bygd av gråstein ferdig, og i september same år vart det vigsla av biskop Fredrik Waldemar Hvoslef.
Namnet sitt fekk kapellet først då kong Oscar II vitja det 4. juli 1873. Til minne om besøket gav han kapellet ei marmorplate med innskrifta: «Kong Oscar II hörte Guds Ord her d. 4. Juli 1873» og på samisk: «Gonagas Oskar II gulai Jbmel sane dabe d. 4. Juli 1873». Samtidig ytra han eit ønske om å få kyrkja oppkalla etter seg.
Kunes kapell
Kunes kapell er ei langkyrkje frå 1982 i Lebesby kommune i Troms og Finnmark fylke.
Kong Oscar IIs kapell
Sidan kapellet vart eit viktig kjennemerke for sjøfolk og for at det skulle bli endå meir synleg frå sjøen, vart kapellet kvitkalka i 1883 og igjen i 1884. Denne kvitkalkinga vart fjerna i 1969 i samband med 100-årsjubileet til kapellet.
Alt kyrkjesølvet vart stole under frigjeringa av Finnmark i 1944.
Elva Authie
Authie er ei elv nord i Frankrike. Ho har ei lengd på 103 km og renn gjennom departementa Pas-de-Calais og Somme. Ho har sitt utspring nær landsbyen Coigneux. Av landsbyar renn Authie gjennom Doullens, Auxi-le-Château og Nampont, før ho munnar ut i Den engelske kanalen nær Berck.
Suguru Hino
Suguru Hino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Gamba Osaka, FC Gifu og Tokushima Vortis.
McDonald’s
McDonald's Corporation er ei amerikansk snøggmatkjede som sel hamburgerar, pommes frites og liknande. Kjeda er den største på området i verda og omfattar over 31 000 restaurantar i om lag 120 land, dei fleste baserte på franchising. McDonald's er fleire stader i verda blitt eit symbol for aukande globalisering og eksport av amerikansk kultur og næringsliv og utsett for protestdemonstrasjonar. Kjeda blir også kritisert for å servere usunn mat som bidrar til overvekt, særleg hos ungdom. Omsetjing var i 2004 på om lag 19 milliardar amerikanske dollar og selskapet hadde då kring 440 000 tilsette.
Historikk
I Noreg vart den første McDonald's-restauranten opna i Oslo i 1983. McDonald's Norge AS er eigd med halvparten kvar av McDonald's Corporation og administrerande direktør Theo Holm og har ei omsetjing på over 1 milliard norske kroner. Per 2005 var det 67 norske restaurantar med om lag 2500 tilsette.
Veldedig arbeid
Gjennom den norske stiftinga Ronald McDonald Barnefond har verksemda òg bygd bustadtilbod til familiar med barn innlagde ved sjukehus, og det finst tilsvarande rom eller hus i fleire andre land. I 2016 byrja dei stiftinga eit samarbeid med Stine Sofies Stiftelse om å byggja Stine Sofie Senteret for valdsutsette barn.
Verdabbio
Verdabbio  er ein kommune i distriktet Moesa i kantonen Graubünden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 604 meter over havet.
Isøyane fuglereservat
Isøyane fuglereservat er eit fuglereservat oppretta ved forskrift av 1. juni 1973 i medhald av Svalbardlova. Reservatet omfattar nordre Isøya og Isøykalven. Området ligg på sørvestsida av Wedel Jarlsberg Land på Spitsbergen på Svalbard.
Formålet med fredinga er å sikre eit viktig hekke- og opphaldsområde for fugl, spesielt ærfugl og gjæser. I tida 15. mai - 15. august er all ferdsel, inkludert ferdsel på sjøen og landing med luftfartøy, forbode i fuglereservatet.
Lenkje til kart
Isøyane fuglereservat
Jan Lunde
Jan Lunde var ein norsk teiknar. Han var den første store norske teikneserieskaparen. Lunde var stort sett sjølvlærd. Etter råd frå Jens R. Nilssen satsa han som teiknar på heiltid. Etter å ha teikna i humorbladet Tyrihans, starta han sitt eige blad, Strips, saman med mellom anna Rolf Kluge. Frå 1922 var han tilsett som teiknar i Bladkompaniet.
I Strips starta han teikneserien Pappa og Pjokken. Det var i 1917. For Bladkompaniet laga han teikneseriane Skomaker Bekk og Tvillingene, Norske Folkeeventyr, Dimpen og Dumpen og Den usynlige og hans hund. Han arbeidde med alle desse seriane på same tid over fleire år. I 1937 laga han serien Hansen, og i 1955 overtok han Haukepatruljen etter Jens R. Nilssen.
Teikneseriane til Jan Lunde er realistiske, men teikningane kan vere noko enkle, stive og stilleståande.
Konnevesi
Konnevesi er ein finsk kommune i landskapet Mellersta Finland. Kommunen har cirka 2 980 innbyggjarar og eit areal på 680,96 km². Konnevesi er ein finskspråklig kommune som grensar til kommunane Hankasalmi, Laukaa, Rautalampi, Vesanto og Äänekoski.
Dunkerque
Den mest kjende hendinga i byen si historie er den den allierte tilbaketrekkinga i byrjinga av den andre verdskrigen.
Historie
Dunkerque vart først nemnd i 1067 som Dunkerk (nederlandsk for «(Sand)dynekyrkja»). Både Spania, England, Nederland og Frankrike kjempa mykje om området. I Åttiårskrigen var hamna base for dei frykta Kaparane frå Dunkerque fram til byen vart erobra av Louis XIII av Frankrike i 1646. Private skipsreiarar opererte heile kaperskipsflåtar for å hindre nederlandske kjøpmenn. I Freden i Münster i 1648 vart byen igjen gjeve til Spania. I 1658 vart byen erobra av England. Han vart fransk ein gong for alle då Karl II av England selde han til Frankrike for £40 000 den 17. oktober 1662. Under regjeringstida til Louis XIV hadde mange handelskrigsbåtar igjen base i Dunkerque. Jean Bart var kjend for å gå til åtak på nederlandske skip. Mannen med jernmaska vart òg arrestert i Dunkerque.
Den andre verdskrigen
Byen vart igjen ei slagmark i 1944, og den andre kanadiske divisjonen gjorde forsøk på å frigje byen i september då allierte styrkar trekte nordaustover etter sigeren deira under Operasjon Overlord. Tyske styrkar nekta å overgje kontrollen over byen, som hadde vorte omgjort til ei festning, og garnison der vart «maskert» av allierte troppar. Festninga gav til slutt opp i mai 1945. Under krigen vart Dunkerque i stor grad øydelagd av bomber.
Sjølv om det var ein svær prestasjon av engelskmennene å redde så mange liv ut av Dunquerke, var det tyskarane som gjorde dette mogeleg. På grunn av Hitler sin feilaktige plan om vente før dei gjekk til åtak på Dunkerque kunne dei allierte evakuere mange menn.
Økonomi
Dunkerque har den tredje største hamna i Frankrike etter hamnene i Le Havre og Marseille. Han er òg ein industriby, og er svært avhengig av indstrigreiner som stål, næringsmiddel, oljeraffineri, skipsbygging og kjemisk industri.
Kultur
Dunkerque er kjend i fransk Flandern for sitt karneval, årleg avvikla sidan 1946.
Wágner Pires de Almeida
Wágner Pires de Almeida er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Korpilahti
Korpilahti er ein tidlegare kommune i det finske landskapet Mellersta Finland- Kommunen vart slått saman med Jyväskylä kommune 1. januar 2009.
1187 Afra
1187 Afra er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. desember 1929 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Martin Van Buren
Martin Van Buren eller med nederlandsk stavemåte Martin van Buren var ein amerikansk politikar og president. Han var president i USA frå 1837 til 1841, som den åttande i presidentrekkja. Van Buren var den fyrste presidenten i USA som vart fødd etter at sjølvstendeerklæringa til USA vart underskriven. Han var den fyrste utan bakgrunn frå Storbritannia, og er den einaste presidenten som ikkje har hatt engelsk som morsmål.
Skjervøya
Skjervøya er ei øya som kommunen Skjervøy i Troms er kalla opp etter. Her ligg kommunesenteret Skjervøy, som i 2005 hadde 2376 innbyggjarar. Tettstaden ligg på austsida av øya.
Skjervøya har eit areal på 11,8 km² og det høgaste punktet på øya er Skattørfjellet på 345 meter over havet. Øya ligg like aust for Kågen, som ho har brusamband med over Skattøyrsundet. Frå Kågen går det tunnell under Maursundet og vidare til fastlandet i Nordreisa kommune. Skjervøya ligg ved innløpet til Reisafjorden, medan Kvænangen ligg i nord og vest.
Hermansenøya fuglereservat
Hermansenøya fuglereservat er eit fuglereservat oppretta ved forskrift av 1. juni 1973 i medhald av Svalbardlova. Reservatet omfattar Hermansenøya på vestsida av Oscar II Land på Spitsbergen på Svalbard.
Formålet med fredningen er å sikre eit viktig hekke- og opphaldsområde for fugl, spesielt ærfugl og gjæser. I tida 15. mai - 15. august er all ferdsel, inkludert ferdsel på sjøen og landing med luftfartøy, forbode i fuglereservatet.
Lenkje til kart
Hermansenøya fuglereservat
Heilagkåring
Dei tidlegaste heilagkåra kristne var martyrane, folk som hadde døydd på grunn av trua si. Frå 300-talet tok ein også til å heilagkåra vedkjennarar — folk som hadde vore svært fromme eller sjølvoppofrande.
Adolphe Sax
Antoine Joseph Adolphe Sax var ein belgisk instrumentmakar, mest kjend for oppfinninga av saksofonen.
Sax vart fødd i Dinant i Belgia. Far hans, Charles Joseph Sax, var òg instrumentmakar. Adolphe byrja å lage sine eigne instrument i veldig ung alder.
Etter at han vart ferdig på skulen byrja Sax å eksperimentere med nye instrument. Den første oppfinninga var ei forbetring av bassklarinetten.
I 1841 flytta Sax til Paris og byrja å jobbe på nye instrument. Desse instrumenta var klare for visning i 1844. Sjølv om han ikkje stod som oppfinnar av instrumenta var dei så gode at dei gjekk under namnet saxhorn.
Harald V av Noreg
Kong Harald V av Noreg er kongen av Noreg sidan 1991. Harald var kronprinsregent frå mai 1990, då far hans var sjuk. 17. januar 1991 døydde kong Olav, og Harald vart då ny konge. Han vidareførte valspråket til faren og farfaren sin, «Alt for Norge». Lik faren sin vart han signa i Nidarosdomen i Trondheim.
Adolphe Sax
På denne tida jobba han med det instrumentet som han er best kjend for, saksofonen. Komponisten Hector Berlioz gav positiv omtale om det nye instrumentet i 1842, men det vart ikkje patentert før i 1846. Det var desse instrumenta som gjorde Sax kjend og sikra han ein lærarjobb ved Paris Conservatoire.
Harald V av Noreg
Kongen er øvste leiaren for Den norske kyrkja og øvstkommanderande for den norske hæren.
Adolphe Sax
Adolphe Sax døydde i 1894 i Paris og vart gravlagd på Cimetière de Montmartre.
Harald V av Noreg
Barndom
Kong Harald vart fødd på Skaugum den 21. februar 1937 som son av kronprinsparet Olav og Märtha. Han har to eldre søstrer, prinsesse Ragnhild fru Lorentzen og prinsesse Astrid fru Ferner. Harald V høyrer til det nordtyske fyrstehuset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg.
Under Den andre verdskrigen flykta kronprinsesse Märta med dei tre barna til Sverige og sidan til USA, der dei budde i Washington, D.C. til krigen var over.
Då prinsen kom tilbake til Noreg, gjekk han på Smestad skule, der ei politivakt i gangen var det einaste som skilde han frå dei andre skulebarna.
Utdanning
Etter at han fekk artium gjekk prins Harald inn i militæret, først på Kavaleriets befalsskule og sidan på Krigsskulen, der han vart uteksaminert i 1959. Deretter drog han til Balliol College i Oxford der han studerte historie, samfunnsvitskap og økonomi.
Kronprins
Då kong Haakon VII døydde den 21. september 1957 blei prins Harald kronprins. Han møtte til statsråd, og opptredde som regent når kong Olav var vekke, første gong i 1958.
Familie
Kronprinsen gifta seg den 29. august 1968 med Sonja Haraldsen, som no er dronning Sonja. Dei to hadde kjent kvarandre i ni år, men det at ho kom frå borgarskapet og altså ikkje var adeleg vart då sett på som eit problem. Etter at kong Olav hadde rådspurd regjeringa og ulike stortingsleiarar, fekk dei to lov til å gifta seg.
Paret fekk borna Märtha Louise av Noreg og Haakon Magnus av Noreg i høvesvis 1971 og 1973.
Interesser
Harald byrja å segla i ti-årsalderen og har halde denne interessa ved like sidan. I 1964 deltok han i Dei olympiske leikane i Tokyo, og i 1987 vart han og mannskapet på «Fram X» verdsmeistrar i segling for eitt-tonnarar. I 2005 tok kongen og mannskapet på «Fram XV» gull i EM i Sverige.
Kong Harald er innehavar av ei lang rekkje ordnar, mellom anna St. Olavs Orden.
Dekorasjonar
Kongen er innehavar av følgjande norske og utanlandske ordenar, medaljar og dekorasjonar. Oversikta er basert på Kongehuset si liste over dekorasjonar.
Martin Smeby
Martin Smeby var ein norsk bygningsmann, papirarbeidar og politikar frå Søndre Land i Oppland. Han var stortingsmann for Arbeidarpartiet og Oppland frå 1934 til 1957.
Smeby var son til ein småbrukar og bygningsmann. Til liks med faren utdanna han seg til bygningsmann og arbeidde som snikkar fram til 1920. Då fekk han jobb ved Land Træsliperi og Pappfabrik, der han var papirarbeidar til 1945. Frå 1916 var han fagorganisert og i mange år formann i den lokale avdelinga av Norsk Papirindustriarbeiderforbund. Han var styremedlem i Oppland faglege samorganisasjon og 1932-37 medlem i representantskapet i Landsorganisasjonen.
Smeby var medlem i Søndre Land heradsstyre frå 1919. Han var varaordførar 1922-25, ordførar 1928-33, varaordførar på ny 1937-39, og ordførar 1940-41 og 1945.
I åra etter andre verdskrigen var Smeby medlem frå 1948 i Komiteen om lån til vanskeligstilte kommunar, styremedlem i Lånekassen for jordbrukere og medlem hovudstyret i Noregs vassdrags- og elektrisitetsvesen.
Verbalsubstantiv
Verbalsubstantiv som uttrykkjer handling
I norsk språk vert verbalsubstantiv som uttrykkjer handling danna ved hjelp av suffiks, oftast -ing, eller av ei kortform av verbet
Særleg i nynorsk vert òg endinga -sle eller sel'' brukt til å lage verbalsubstantiv:
Særleg i bokmål vert òg endinga -else bruka ved sida av endinga -ing:
Kizimen
Kizimen er ein vulkan som ligg sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.
Kvalsund kyrkje
Kvalsund kyrkje er ei langkyrkje frå 1892 i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark fylke.
Byggverket er i tre og er bygd med 190 plassar. Arkitekt var Christian Thams.
Atkomst til staden er via Rv94.
Slipp Jimmy fri
Slipp Jimmy fri er ein norsk animasjonsfilm frå 2006. Filmen vart skriven og regissert av Christopher Nielsen.
Handling
«Roy Arnie» drøymer om å drive sitt eige sirkus og erobre verda. Nøkkelen til at draumen hans skal gå i oppfylling er «Jimmy», ein elefant som er hekta på narkotika. Alt Roy Arnie treng å gjere for å få draumen til å verte sann er å sleppe «Jimmy» fri, men så rømer elefanten til vidda. Roy Arnie tek med seg to trøytte typar og jagar etter elefanten, men dei er ikkje åleine. Dyrevernarar, same-gangstarar og eit forfylla jaktlag vert òg med på elefantjakt. Elefanten, som er sterkt prega av abstinensar, har på si side slått seg saman med ein usedvanleg heltemodig elg.
Anna
Sjølv om dette er ein norsk film, har filmskaparane valt å synkronisere lepperørslene til figurane til dei engelske stemmene, og deretter dubba filmen til norsk etterpå.
Filmen vart ein av dei to norske nominerte filmane til Nordisk Råds filmpris i 2006.
Langeleik
I nyare instrument er det vanleg å ha éin melodistreng og sju eller åtte akkompagnementstrengar. Tidlegare hadde ein færre, vanlegvis fire slike strengar.
Den eldste langeleiken me kjenner til er frå Vardalsåsen ved Gjøvik, og er inskribert med årstalet 1524. Instrumentet og bruken av det var spreidd over heile landet, heilt nord til Finnmark. Men den levande ubrotne bruken av instrumentet er berre å finne i Valdres.
Lankeleiken er og var spelt mest på av kvinner, og instrumentet er gjerne kjend for å spela lydarslått, sjølvsagt spelar ein òg andre ting på instrumentet, men det lagar ikkje så mykje lyd som t.d hardingfela eller trekkspelet. Så difor er instrumentet tradisjonelt lite nytta til å spela opp til dans.
Langeleiken er i slekt med ei rekkje andre siterinstrument som ein finn over nesten heile verda, som monokord, hummel, siter og appalachian dulcimer.
Selenon-relatert myopati
SEPN1 eller selenon-relatert myopati er ein sjeldan muskeltilstand som kjem av ein medfødd mangel på selenonprotein.
Funksjon
Selenon er eit protein som blir produsert i menneskekroppen. Genet som styrer produksjonen blir omtalt som selenon-genet eller SEPN1, som også blir brukt som namn på tilstanden som mangelen på selenonprotein medfører.
Selenon eller selenonprotein har ein viktig funksjon i danninga av muskelmasse før fødsel. Ein reknar også med at selenonproteinet er med på å beskytte muskelcellene mot frie radikal og oksidativt stress, som bygger seg opp ved fysisk aktivitet.
Oksidasjon (eller oksidativt stress) inntreffer når ustabile molekyl som blir kalt frie radikal blir akkumulert til eit nivå som kan øydelegge celler.
Ein reknar også med at selenonproteinet påverkar kalsium-nivået i cellene, noko som er viktig for muskelfunksjonen.
Mangel på selenon
Mangel på selenonprotein kan påverke muskelfunksjonen og føre til ein tilstand som blir omtalt som selenon-relatert myopati eller SEPN1.
Denne sjeldne muskeltilstanden kjem av ein medfødd mangel på selenonprotein.
SEPN1 blir rekna som ein ganske stabil og i utgangspunktet ikkje-progressiv tilstand. Det er stor variasjon i kva grad den enkelte er påverka, noko som kan ha samanheng med graden av mangel på selenon før fødsel. Svak kjernemuskulatur særleg rundt nakke, skuldrer, rygg og bryst er blant kjenneteikna, medan styrke og funksjon elles i kroppen ofte er upåverka.
Sidan mangel på selenonprotein gir dårligare vern mot oksidativt stress, som oppstår ved større fysiske påkjenningar, så blir eit tilpassa aktivitetsnivå anbefalt.
Diagnostisering
Mange tilfelle blir oppdaga i tidleg barndom ved at barnet har vanskar med å løfte hovudet eller reise seg på vanleg måte frå liggande stilling. Muskeltilstanden gir svak og stiv nakke. Tilstanden blei før ofte omtalt som rigid spine (stiv rygg), forkorta til RSMD.
Ein del er lite påverka noko som gjer at dei kan vere uvitande om tilstanden til langt ut i vaksen alder. Det er derfor mistanke om at ein del tilfelle ikkje blir påvist/diagnostisert.
Ein presis diagnose kan stillast ved hjelp av gentest basert på ein blodprøve.
Førekomst
SEPN1 eller selenon-relatert myopati er ein svært sjeldan tilstand. Det føreligg lite informasjon om utbreiing, men tidlegare studiar har antyda eitt dokumentert tilfelle per million innbyggarar eller mindre.
Sidan det først er dei siste åra det har blitt mogleg å stille ein presis diagnose ved hjelp av gentest, og sidan fleire kan vere relativt lite påverka, kan utbreiinga av selenon-relatert myopati truleg vere større enn dei tilfella som så langt er påvist.
Gen og arv
Produksjonen av selenonprotein blir styrt av eit gen som ligg i kromosom nummer 1, derav namnet SEPN1.
SEPN1 følgjer eit recessivt (ikkje-dominant) arvemønster. Det betyr at begge foreldra må vere berar av same svært sjeldne gen-mutasjon, og at barnet må arve eitt mutert gen frå begge foreldra, for at barnet skal kunne få SEPN1. Dette er det til saman svært liten sjanse for. Viss berre eitt gen i eit genpar er påverka, så blir ikkje produksjonen av selenonprotein endra.
Tilstanden vil dermed høgst sannsynleg ikkje bli ført vidare til neste generasjon sjølv om ein av foreldra har tilstanden.
Marcelo Rosa da Silva
Marcelo Rosa da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Beltane
Bealtaine (irsk gælisk) bealltainn (skotsk gælisk) eller beltane (engelsk) er ei keltisk vårhøgtid tradisjonelt feira rundt første mai i Irland og Skottland. Dagen er teke opp att i moderne wiccatru.
Dette var dagen ein leidde husdyra ut på ope beite, ofte etter å ha blitt ført mellom to vernande bål. Eld høyrer saman med feiringa alle plassar, ofte blei all eld sløkt, og så starta på nytt denne dagen. Tradisjonelle feiringar har vore dans rundt maistong og pynting med grøne greiner og blomar. Bealtaine var saman med hausthøgtida samhain ei av dei støre årsmarkeringane i keltisk tru. Begge desse dagane blei grensene mellom menneskeverda og hulderverda viska ut, og ein kunne oppleva overnaturlege hendingar.
Bealtaineskikkar heldt seg på Irland, Cornwall, øya Man og Skottland fram til moderne tid. I dei P-keltiske språka har dagen ikkje namn som spelar på eld, men som tyder «starten på sumaren» eller «første Mai»: walisisk Cyntefin eller Dydd Calan Mai, bretonsk Kala Hañv.
Takao Yamauchi
Takao Yamauchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Eininga tesla
Tesla er ei avleidd SI-eining for måling av magnetisk flukstettleik. Symbolet for tesla er T.
Eininga har fått namn etter den serbiske elektroingeniøren Nikola Tesla.
Jonas Enge
Jonas Enge var ein norsk gardbrukar frå Vik på Helgeland som var stortingsrepresentant frå Nordland fylke og for Arbeidarpartiet gjennom tjue år, 1950-69. Også far hans, Cornelius Enge, var i si tid stortingsmann.
Kefaloniá
Kefaloniá (gresk Κεφαλονιά, tidlegare Κεφαλληνία, Kefallinía), òg kalla Cephallenia, Cephallonia, Kefalonia eller Kefallonia, er den største av Dei joniske øyane i Hellas med eit areal på 688,8 km².
Tidlegare var Kefalοniá, saman med med naboøya Itháki, administrert som ein del av prefekturet Kefaloniá. Frå 2011 vart Kefalοniá skild ut som ei eiga periferieininga i periferien Dei joniske øyane. Frå 2019 omfattar øya dei tre kommunane Argostóli, Lixoúri og Sámi.
Jonas Enge
Enge gjekk 1929 fylkesskulen i Bodø, realskule 1930/31 ved Firda gymnas i Førde og 1934/35 på Treiders handelsskule i Oslo. I 1936 tok han over postopneriet i heimbygda etter far sin, og i 1942 også farsgarden. Han stod som drivar av desse til 1978.