cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Søre-Vartdal
Klyngjetunet i Vartdal stod der Pegarden ligg. Natta mellom 11. og 12. desember 1877 brann klyngjetunet. Berre ei løe og ei kårstove stod att. Ei utskifting hadde teke til same sommaren og vart fullførd året. Tre av dei fire bruka flytta til nye tufter. På alle bruka vart det bygd nye hus.
All busetnaden låg tidlegare vest for Storelva som renn gjennom Årsetdalen. Ein del av bømarka til Vartdal-garden låg (og ligg) på austsida av Storelva, og frå 1910-talet kom busetjing i gang på denne. I dag er det fleire bustadhus i Vartdal-garden aust for Storelva, enn vest for.
I 1900 hadde Vartdal-garden seks bruk. Ut gjennom mellomkrigstida kom fem bruk til, slik at det ei tid var elleve bruk i drift i Søre-Vartdal. I 2010 er eit av gardbruka i drift som jordbrukseigedom.
Harran
Harran er ei bygd i Grong kommune i Nord-Trøndelag fylke. Staden ligg i Namdalen, kring 15 km nordom tettstaden Grong.
Her ligg Harran stasjon på Nordlandsbanen, og Harran kyrkje.
Tidlegare kommune
Harran var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag. Området var eigen kommune i vel 40 år.
Harran kommune vart oppretta då dåverande Grong kommune vart deld i fire 1. Januar 1923 (Grong, Harran, Namsskogan og Røyrvik). Ved opprettinga hadde Harran 630 innbyggjarar.
Marta Marie Nielsen
Marta Marie Nielsen var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. Ho var stortingsrepresentant frå Akershus i perioden 1937–1945. Ho var då medlem i helsekomiteen.
Nielsen tok høgare lærarprøve ved Holmestrand offentlege lærarskule i 1906 og studerte vidare ved Statens Lærerhøjskole i København i 1907–1908. Ho arbeidde ved ulike skular i Bærum og Ringsaker og frå 1914 ved Snaøya skolе i Bærum. Herfrå fekk ho avskjed 26. mars 1941.
Nielsen var medlem av Bærum herredsstyre 1922–1925 og 1931–1937.
Slaget ved Leuthen
Slaget ved Leuthen vart utkjempa den 5. desember 1757 og Fredrik den store og den prøyssiske armeen hans nytta manøver og terreng for å slå den langt større austerrikske hæren under Karl Aleksander av Lorraine, og på den måten sikre prøyssisk kontroll over Schlesien i sjuårskrigen.
Bakgrunn
Medan Fredrik den store dreiv på i sentrale område av Tyskland og slo ein samla fransk-keisarleg hær i slaget ved Rossbach, hadde austerrikarane sakte klart å vinne tilbake Schlesien. Fredrik kom til området den 28. november og oppdaga at den viktigaste byen i Schlesien, Breslau (Wrocław) akkurat hadde falle til austerrikarane. Han kom til nær Leuthen (Lutynia) og oppdaga at fienden hadde ein dobbelt så stor hær som han. Han håpte på å vinne ein stor siger og ikkje gå på eit stortap. Kommandantane som leia den austerrikske hæren hadde tidlegare krangla om dei skulle marsjere til Breslau for å møte Fredrik der, og Karl Aleksander hadde vunne diskusjonen. Vêret var tåkete og heile området hadde ein gong vore ekserserplass for den prøyssiske hæren, så Fredrik den store kjende terrenget godt.
Avleiing
Fredrik marsjerte direkte mot den austerrikske hæren som var stasjonært rundt Leuthen, og fronten strekte seg heile 7-8 km. Den austerrikske hæren var strekt ut over ei så stor linje for å hindre at han vart angripe i flanken av Fredrik, sidan dette var taktikken Fredrik oftast nytta. Dette viste seg å skulle vere ein særs mislukka taktikk for austerrikarane. Fredrik let kavaleriet hans gå til åtak på Borna som ein skinmanøver, for så å vende seg mot den austerrikske høgreflanken, slik at det såg ut som dei gjekk i spissen for eit åtak på denne delen av den austerrikske hæren. Ved å skjerme hæren sin med kavaleriet flytta Fredrik det disiplinerte infanteriet sitt mot den austerrikske venstreflanken i kolonnar.
Manøver
Infanteriet marsjerte sørover, utanfor synsvidde for austerrikarane, bak nokre låge åsar. Sjølv om Karl Aleksander av Lorraine sat i tårnet på kyrkja i Leuthen, kunne han ikkje sjå noko og svarte med å flytte reservane sine til høgreflanken, i staden for til venstreflanken, som no var i stor fare. Den prøyssiske hæren såg ut til å ha forsvunne i lause lufta og for austerrikarane virka det som ein retrett. Karl av Lorraine skal ha sagt «Dei gode karane forlet oss, la dei berre dra». Men då spissen av dei to særs godt innøvde kolonnane hadde passert forbi den austerrikske venstreflanken, snudde dei mot venstre ved Lobetinz og heile den prøyssiske hæren låg i frontlinja, nesten rettvinkla til den austerrikske linja. Prøyssarane hadde gjort ein manøver med heile hæren sin, liknande manøvrane spartanarane nytta for å angripe sine fiendar langs flanken. I tida då lineær krigføring var vanleg var ein slik flankemanøver særs effektiv. Dei svakaste soldatane i den austerrikske hæren vart plassert på venstreflaneken fordi dei var verna av åsane og fordi ein tvilte på stridseigenskapane deira.
Austerriksk kollaps
Det prøyssiske infanteriet, i dei to vanlege kamplinjene, rykte så fram og valsa nedover den austerrikske flanken. Fredrik var særs heldig denne dagen, for ikkje berre hadde Karl flytta kavaleriet frå venstre- til høgreflanken, men infanteriet på venstresida bestod av protestantar frå Wurttemberg som hadde sympati med dei protestantiske prøyssarane. Etter å ha avfyrt eit par halvhjerta geværsalvar, brøyt dei rekkjene i fronten føre dei framrykkande prøyssarane. Dei andre austerrikske infanteristane, som vart angripe av 12-punds prøyssisk artilleri og kraftige salvar frå dei framrykkande prøyssarane, brøyt òg raskt rekkjene. Karl fekk raskt troppane frå høgre til venstre, og danna i all hast ei linje langs byen Leuthen (tidlegare det austerrikske senteret). Austerrikarane prøvde desperat å omorganisere linja si, men sidan frontlinja deira var så lang, tok det soldatane frå høgreflanken ein og ein halv time å kome på plass. Den lange prøyssiske frontlinja stoppa ikkje framrykkinga eitt einaste sekund og gjekk til åtak på Leuthen med artilleristøtte. I løpet av førti minuttar tok dei målbevisste prøyssarane landsbyen medan artilleria til begge hærane gøyv laus på kvarandre. Det austerrikske kavaleriet såg den eksponerte prøyssiske linja og skunda seg for å ta dei langs flanken å vinne slaget, men det prøyssiske kavaleriet kom mellom dei og gjekk hardt til åtak. Kavaleritrefninga dreiv raskt inn i den austerrikske linja bak Leuthen og skapte stor forvirring og blodbad. Den austerrikske linja braut frå kvarandre og slaget var over i løpet av tre timar. Etter å ha sett at armeen hans gjekk mot tap skal Karl av Lorraine ha sagt, «eg kan ikkje tru det!»
Etterverknad
Nøkkelen til sigeren i slaget var manøvrane før slaget tok til. Fredrik den store klarte å skjule kva han hadde tenkt å gjere og slo særs overraskande til mot fienden, der fienden var svakast, ein taktikk som kan minne om Bewegungskrieg, i dag som regel kjend som Blitzkrieg. Austerrikarane fall tilbake til Böhmen, og redda Schleisen for Preussen. Dette var Fredrik den store sin største siger noko gong og viste igjen den overlegne styrken til det prøyssiske infanteriet på denne tida. Like etter sa Maria Teresia av Austerrike opp Karl Aleksander, som var svigerbror hennar.
Condeep
Condeep er ei nemning på ein serie oljeplattformer. Plattformene vart utvikla i Noreg for produksjon av olje og gass i Nordsjøen. Namnet kjem av engelsk «concrete deep water structure», eller djupvasstruktur av betong.
Plattforma kviler på tjukke betongtankar som står på havbotnen og fungerer som oljelager. Frå desse stikk så ei, tre eller fire slankare hole søyler, som går rundt 30 meter høgare enn havoverflata.
Condeep-plattformer vert ikkje produserte lenger. Dei store betongplattformene er utkonkurrerte av nye, billegare havbotnrammer saman med (bustad-) produksjons-, lagrings- og utlastingsskip, ofte nemnt med det engelske omgrepet 'Floating Production, Storage and Offloading', FPSO. Den siste condeep-plattforma i Noreg vart produsert på 1990-talet.
Ole Sæther
Ole Sæther var ein norsk skyttar frå Steinkjer som var aktiv tidleg på 1900-talet. Han tok til saman fire medaljar i tre forskjellige OL.
Karriere
Under sommar-OL i Paris i 1900 var han med på laget som tok den første lagmedaljen til Noreg under eit OL. Øvinga var armégevær, og på sølvlaget deltok forutan Sæther, Ole Østmo, Hellmer Hermandsen, Olaf Frydenlund og Tom Seeberg.
Åtte år seinare under Sommar-OL i London 1908 tok han gullmedalje i lag, frigevær, og bronse individuelt 300 m frigevær. I Stockholm-OL 1912 tok han sin fjerde medalje, òg denne gongen var det sølv, og øvinga var lag, frigevær.
Tromsø arktisk-alpine botanisk hage
Tromsø arktisk-alpine botanisk hage som ligg på nesten 70 grader nord, er den nordlegaste botaniske hagen i verda.
Den 18 dekar store hagen vart opna i juli 1994, og ligg sør-aust for universitetsområdet, med utsyn til fjella i aust og sør. Breiddegraden svarar til nordkysten av Alaska, og kunne tyda på eit ekstremt arktisk klima. Verknadane av Golfstraumen gjer vêrlaget her mykje mildare. Tromsø har derfor relativt milde vintrar (døgnnormal i januar -3,8 °C) og relativt kjølige somrar (døgnnormal i juli 11,8 °C).
Frå 15. mai til 27. juli er det midnattssol i Tromsø, og dette kompenserer noko for den korte vekstsesongen og dei låge temperaturane. Frå 21. november til 17. januar er det mørketid, og sola går ikkje over horisonten. Snø dekkjer vanlegvis bakken frå oktober-november og er gjerne borte ved sjøen til midt i mai, medan han kan liggja til langt ut på sommaren i større høgder. Sesongen i Botanisk hage er vanlegvis frå slutten av mai til midten av oktober.
Arktisk-alpin Botanisk hage i Tromsø er ein del av Tromsø Museum ved UiT.
Jordugle
Jordugle (Asio flammeus) er ei ugle i gruppa Asio.
Kjenneteikn
Jordugla har ei lengd på 34-42 cm og eit vengespenn på 90-105 cm. Ho veg 206-465 gram, har store auge, stort hovud, kort nakke og breie vengar. Hoa er litt større enn hannen. Jordugla er brunspetta med striper på vengar og stjert. Gul-oransje auge er omkransa av ein svart ring og utanfor der igjen er det ein kvitaktig ring, som gir inntrykk av ei maske. Jorduglene har korte øyretufsar, ofte så korte at dei ikkje synest. Hannane har ein låt som kan skrivast do-do-do-do. Hoene sin låt er tjerr-app.
Utbreiing
Jordugla finst på alle kontinent unnateke Antarktis og Australia, slik sett er ho ein av dei fuglane som er mest utbreidd i verda. Ho hekkar i Europa, Asia, Nord- og Sør-Amerika, Karibia, Hawaii og Galapagosøyane. Ho er delvis ein trekkfugl som dreg sørover om vinteren frå den nordre delen av området ho er utbreidd i. Ho vender ikkje tilbake til same hekkeplassane, men flyttar seg til nye område om ho kan finne betre mat der.
Biotop, leveområde i Noreg og trekkvanar
I Noreg finst jordugla spreidd over det meste av landet. I gode år kan det hekke 1000-10000 par her i landet, men på grunn av det nomadiske leveviset kan det vere langt færre par andre år. Tyngdepunktet for bestanden ligg i indre fjelltrakter frå Sylane i nord, gjennom Dovrefjell og sørover til Valdres. Egglegginga kan starte så tidleg som midt i april, men skjer som oftast i mai og fram til midten av juni. Hoa legg 3-4 egg, i gode smågnagarår opp til 12. På grunn av matvanane, dei leiter etter gnagarar som lever under snøen, reiser dei fleste jorduglene ut av landet i tida september-desember. Dei overvintrar lengre sør i Europa, og i Nord-Afrika. Jorduglene kjem attende til Noreg i mars-juni.
Liturgi
I den kristne kyrkja kallar ein dei kyrkjene som har ein veldefinert liturgi liturgiske kyrkjer. Dei fleste anglikanske, katolske, lutherske og ortodokse kyrkjene er liturgiske medan dei fleste andre ikkje er det. Ikkje-liturgiske kyrkjer følgjer som regel eit liknande mønster for kvar gudsteneste, men har få fastlagde element som er identiske frå gong til gong. Eit døme på eit ikkje-liturgisk kristen møte er samlingane som blir haldne av mange kvekarar, utan ein særskild leiar eller ei fastlagd rekkefølgje av ting som skal skje.
Reglene for liturgien kan vere fastsette i ei altarbok. I Den norske kyrkja er liturgien fastsett i ''Gudstenestebok for Den norske kyrkja.
Parakittar
Parakittar er ein biologisk overfamilie, Psittacoidea, av ca. 330 fugleartar, taksonet samlar dei fleste artane i den biologiske ordenen papegøyar, Psittaciformes. Kakaduer, Cacatuoidea og Strigopoidea på New Zealand er dei andre medlemmene i ordenen. Parakittar har ei vidare distribusjon enn kakaduer, det finst artar av parakittane i Amerika, Afrika, Asia, Australia og austover over Stillehavet så langt som til Polynesia.
Skildring
Parakittar er primært frøetarar. Somme artar varierer dietten og kan ta frukt, nøtter, blad og ved høve jamvel òg insekt og andre byttedyr hos enkelte artar. Loriar er hovudsakleg nektaretarar; men mange andre papegøyar vil også drikke nektar. Dei fleste parakittar er holerugarar som dannar monogame parsamband. Dei har eit nebb med ein karakteristisk, kraftig nedbøygd form, og ein generelt oppreist kroppsstilling. Dei har òg ein stor hovudskalle og er rekna blant dei mest intelligente fuglane. Dei lever i tropiske område, er gode flygarar og dugelege klatrarar på greiner av tre.
Parakittane er utbreidd over heile den sørlege halvkula, og dekker mange ulike habitat, frå dei fuktige tropiske skogane til ørkenar i innlandet av Australia, inkluderer òg India, Søraust-Asia og Vest-Afrika, og éin utdøydd art, levde i Sambandsstatane. Men dei store populasjonane finn ein i Australasia, Sør-Amerika og Mellom-Amerika.
Einskilde artar kan bli gode til å etterlikne menneskelege stemmar og andre lydar, med bruk av vokaliseringsorganet kjent som syrinx.
Mange artar er definerte som truga artar, nokre er ikkje globalt truga artar, men lokalt utrydda i store delar av utbreiingsområdet.
Denne situasjonen skuldast i hovudsak permanente endringar av habitata deira: uttømming, øydelegging og fragmentering, jakt fordi dei reknast som ein trussel mot avlingar og fordi ungar og ungdyr fanga frå reir i hekkekoloniar tradisjonelt har blitt selt som kjæledyr.
For å gje plass til meir jordbruksland, er store område med skog hogge ned, og dermed er habitata gått tapt. Krypskyting og ulovleg fangst som omfattar øydelegging av reir, innsamling av egg og ungefangst. Parakittar blir utsett for meir utnytting enn nokon anna fuglegruppe. I somme område har tiltak for å verne leveområda til nokre høgprofilerte artar òg verna mange av dei mindre kjente artane som lever i dei same økosystema.
Heit du fa'i min
«Heit du fa'i min» er ein halling i 2/4-takt som er del av ein av dei største slåttekrinsane i heile hardingfeletradisjonen. Slåtten finst i ei rekkje variantar både aust- og vestafjells, frå Valdres til Setesdal. Ein av dei mest kjende variantane av slåtten er kjend som Fyken eller «Skjellerudhallingen». I Hardanger er slåtten ofte kalla «Sellanden», og i Setesdal «Klunkaren». I setesdalsformene er det lagt inn pizzicato eller «klunking».
Dei fleste slåttane i gruppa er registrert under nr 160 i hardingfeleverket. Fleire av dei nedskrivne formene kan førast attende til Håvard Gibøen, og ei av nedskriftene er etter Myllarguten.
Parakittar
Artslista
Parakittar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.9 frå august 2014 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Heit du fa'i min
Namnet «Heit du Fa'i» min er eit fast munnhell i gamalt telemål. «Fa'i min» er ei tiltaleform som er nytta på alle karfolk. Ordet «heit» er ein variant av helsinga hei (altså 'Hei, far min').
Dette er truleg ein gamal tvibeitslått som har vore kjend sidan 1700-talet.
Atrioventrikulær septumdefekt
Atrioventrikulær septumdefekt, forkorta AVSD, er ein medfødd hjartefeil som har utgangspunkt i skiljeveggane (latin septum) mellom framkammera (lat. atrium) og mellom hjartekammera (lat. ventrikkel). Andre namn brukt tidlegare er AV-kanal og «endocardial cushion defect». AVSD utgjer om lag 3 % av dei medfødde hjartefeila, noko som utgjer om lag 0,2 pr. tusen levande fødde born. Det er ein sterk samanheng mellom trisomi 21 (Downs syndrom) og AVSD, noko under halvparten av dei med AVSD har Downs syndrom. Dette talet kan venteleg endra seg med moderne fosterdiagnostikk.
Heit du fa'i min
Variantgruppa
Hardingfeleverket har registrert 19 variantar av slåtten.
Nr 160:
Atrioventrikulær septumdefekt
Diagnose
Mistanke om AVSD kan komma av teikn på hjartesvikt. Ein kan òg høyre bilyd ved lytting med stetoskop. Ein kjem som regel fram til rett diagnose med ei ultralyd-undersøking, ekkokardiografi. Røntgen-bilete kan seia noko om ekstra blodstraum gjennom lungene og dermed kor alvorleg feilen er.
Heit du fa'i min
Variantgruppa
'	q: Klunkaren, etter Otto Furholt, Vegusdal. Nedskrift Eivind Groven 1954 etter opptak i NRK (G 976).
Supplementsformer:
Atrioventrikulær septumdefekt
Anatomiske variantar
Klaffane mellom framkammer og hjartekammer vil alltid vera påverka, graden av hol i skiljeveggane er variabel. I røynda er trikuspidal- og mitralklaffen erstatta av ein felles klaff.
Ubehandla er pulmonal hypertensjon (høgt blodtrykk i lungekretsløpet) eit problem, dette kan utvekla seg til Eisenmengers syndrom. Born med AVSD får problem med pulmonal hypertensjon tidlegare og sterkare enn til dømes dei med vanleg hjartekammerdefekt.
ASD primum
Hjartekammerskiljeveggen er tett, det er eit hol i framkammerskiljeveggen heilt ned mot den felles klaffen, som kan vera meir eller mindre lekk og meir eller mindre funksjonelt todelt. Sett bort frå eventuelle klaffeproblem blir dette som ein atrieseptumdefekt.
Berre ventrikkelseptumdefekt
Det er tett mellom framkammera, men hol mellom hjartekammera. Dette holet blir som ein vanleg ventrikkelseptumdefekt, men den abnorme klaffen kan gjera kirurgisk lukking meir utfordrande.
Behandling
Defekten kan som oftast korrigerast kirurgisk, med god langtidsprognose. Klaffefeil og ubalanse mellom storleiken på hjartekammera kan gjera korreksjon umogeleg, nokre pasientar får derfor får tilbod om Fontan-sirkulasjon eller ikkje noko kirurgisk tilbod i det heile. Forstyrringar i hjarterytmen er ein ikkje uvanleg komplikasjon.
Skykoplingsprosessar
Skykoplingsprosessar er ei kopling mellom skyer og overflatetemperaturen der ei endring av temperaturen på overflata fører til ei endring i skyene, som igjen kan enten forsterke eller minske den opphavlege temperaturendringa.
Ein auke i temperaturen nær overflata kan til dømes auke fordampinga. Dette kan igjen føre til eit meir vidstrekt skydekke. Auka skydekke kan så minke solstrålinga som når bakken, og dermed gje lågare overflatetemperatur igjen. Det er eit døme på negativ tilbakekopling og inkluderer ikkje langbølgja stråling eller adveksjon i havet eller atmosfæren, som ein òg må ta omsyn til i det totale klimasystemet.
Bysykkel
Bysykkel er eit omgrep for syklar som er til utleige i byar. I Noreg er det to løysingar som blir bruka mot kundene. Den eine er automatisk utleige som krever eit abonnement betalt i forvegen. Byar som Oslo har denne løysinga. Den andre er å leige ut syklane på betjente stader. Bysyklane i Tønsberg er eit døme på dette.
Hallfrid
Hallfrid er eit kvinnenamn, av norrønt Hallfriðr, av hallr 'stein' og friðr, 'vakker'.
Hallfrid har i Noreg namnedag 7. desember.
Bruken av namnet i Noreg
Namnet Hallfrid har aldri vore mykje utbreidd i Noreg, men det hadde eit oppsving i første Halvdelen av 1900-talet..
Melt!
«Melt!» er ein song av det engelske post-punk-bandet Siouxsie and the Banshees. Han kom ut i 1982 på Polydor som ein dobbel A-side-singel med songen «Il Est Né, Le Divin Enfant» og var den andre og siste singelen frå det femte studioalbumet deira, A Kiss in the Dreamhouse. B-sida var ikkje med på dette albumet.
Innhald
Den sensuelle teksten på «Melt!» samanliknar eit intenst seksuelt samspel med ein kjæraste med det å døy. Teksten kan òg syne til eit S&M-møte («...Handcuffed in lace, blood and sperm / Swimming in poison / Gasping in the fragrance / Sweat carves a screenplay / Of discipline and devotion...»).
Dave Morrison i Select observerte at «det Baudelaire-aktige bilete på 'Melt' framkallar klaustrofobiske lukter av opium, sex og sjuke blomar, og glir over i dødelegheit med linjer som 'You are the melting man and, as you melt, you are beheaded'».
«Il est né, le divin Enfant» var ein versjon av ein tradisjonell, fransk julesong. Dette sporet kom berre ut på denne singelen og kom verken ut på CD eller LP før Siouxsie and the Banshees-boksen Downside Up i 2004.
Utgjeving
«Melt!» kom ut 26. november 1982 som ei dobbel-A-side på Polydor. Singelen nådde 49. plassen på UK Singles Chart.
Småbåtregisteret
Småbåtregisteret samlar inn, samordnar og systematiserer data om fritidsbåtar, herunder opplysingar om båt, motor og eigartilhøve.
Registeret vert nytta ved identifisering av båtar og båteigarar i saker som gjeld tjuveri, skadeverk og ulykkar på sjøen. Det vert òg nytta til å legitimere eigedomsrett ved sal av fritidsbåt.
Registeret vart innført som ei obligatorisk ordning ved lov som trådde i kraft desember 1997. Registreringsplikten vart oppheva desember 2002, slik at registrering i småbåtregisteret no er ei frivillig ordning. Likevel kan registrering likevel vere eit krav som forsikringsselskapet set som vilkår for å forsikre fritidsbåtar.
Småbåtregisteret vert no ført av Redningsselskapet. Dei som vil stå registrerte, må betale eit årleg gebyr.
Stathelle
Stathelle er ein av to byar i Bamble kommune i Vestfold og Telemark. Byen ligg på nordenden av Langesundshalvøya, der Langesundsfjorden, Frierfjorden og Eidangerfjorden møtest. Byen var tidlegare ein ladestad under Skien, og eigen kommune til 1964 då han vart ein del av Bamble kommune. Via Breviksbrua (gamle E 18, no Fv 353) og Grenlandsbrua (nye E18) har Stathelle vegsamband øver Breviksstrømmen med Porsgrunn kommune. Frå år 2000 er både Stathelle og Langesund, den andre byen i kommunen, innrekna i den samanvaksne tettstaden Porsgrunn/Skien.
Offentlege institusjonar
På Grasmyr i søre Stathelle finn ein Bamble videregående skole og Grasmyr ungdomsskole, og på Gjermundsholmen like ved gamle bydelen held Croftholmen videregående skole for yrkesfag til. Bamble kommunes bibliotek ligg på Krabberødstrand like vest for Breviksbrua.
Historie
Stathelle var eigen kommune fram til 1964 då han blei ein del av Bamble.
Fredrikstad motorfabrik
Fredrikstad Motorfabrik AS var produsent av båtmotorar frå 1910 til 1996. Det vert framleis levert delar til gamle motorar. Motorane, som vart selde under merkenamnet «FM», var for det meste bensinmotorar. Til saman vart det produsert i overkant av 22300 motorar. I dag konsentrerer bedrifta seg hovudsakleg om underleveransar til industrien i Østfold.
Historie
Fabrikken vart stifta av Chr. Halvorsen 1910, då under namnet Fredrikstad motorverksted. I 1922 vart fabrikken selt på tvangsauksjon til Fredrikstad privatbank. I 1923 vart fabrikken kjøpt av eit nyetablert aksjeselskap med Peder Sigvart Karstensen i spissen. Namnet vert då endra til Fredrikstad Motorfabrik AS. I 1937 overtok Per Nann Karstensen leiinga av firmaet etter far sin. I 1981 overtok Brødrene Reinhold Andreassen firmaet. Firmaet vart deretter gradvis bygd ned til ein underleverandør til industrien.
1910-1922
A1 1911-1959 3,5/4 hk, 1-sylinder Ø 95 mm/95 mm. 2-takt bensin.
? 1912 5 hk, 1-sylinder Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
? 1912 8/10 hk, 2-sylinder Ø 105 mm/120 mm. 4-takt bensin.
? 1912 10/12 hk, 2-sylinder Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
? 1912 15/20 hk, 2-sylinder Ø 135 mm/180 mm. 4-takt bensin.
FM-1 1915 25/30 hk, 4-sylinder Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
03 1914 3 eller 4 hk, 1-sylinder Ø 95 mm/100 mm eller Ø95 mm/120 mm.
E 1917 4/5 eller 5/6 hk, 1-sylinder Ø 105 mm/120 mm eller Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
E12 1917 8/10, 2-sylinder Ø 105 mm/120 mm. 4-takt bensin.
E21 1917 10/12, 2-sylinder ø105mm/150mm. 4-takt bensin.
E1 1924 8/10, 2-sylinder Ø 105 mm/120 mm. 4-takt bensin.
E2 1924 10/12, 2-sylinder Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
F1 1924 20 eller 25 hk, 4-sylinder Ø 105 mm/120 mm eller Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
1923-1980
C 1924, 3,5 eller 4 hk, 1-sylinder Ø 95 mm/120 mm eller Ø 102 mm/120 mm. 4-takt bensin.
C1 1938, 3,5 hk, 1-sylinder Ø 95 mm/120 mm. 4-takt bensin.
C2 1938-1970, 4 hk, 1-sylinder Ø 102 mm/12 0mm. 4-takt bensin.
D 1924, 4/5 hk, 1-sylinder Ø 105 mm/120 mm. 4-takt bensin.
D2 1925, 5/6 hk, 1-sylinder Ø 105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
D3 1926?, 6/7 hk, 1-sylinder Ø 115 mm/150 mm. 4-takt bensin.
L1 1938, 14/18 hk, 2-sylinder Ø 120 mm/150 mm. 4-takt bensin.
H2 1930-1952, 7/9 hk, 2-sylinder Ø 95 mm/120 mm. 4-takt bensin.
Kaupanger stavkyrkje
Kaupanger stavkyrkje, som ligg i bygda Kaupanger i Sogndal kommune, er den største stavkyrkja i Sogn og Fjordane fylke. Kyrkja er ei langkyrkje med heva midtrom og vart bygd kring 1140. Kaupanger stavkyrkje er soknekyrkje i Kaupanger sokn i Indre Sogn prosti og er eigd av soknet.
Fredrikstad motorfabrik
1923-1980
H3 1933-1952, ?Hk, 2-sylinder Ø 90 mm/100 mm. 4-takt bensin.
Kaupanger stavkyrkje
Ho står på leivningane etter noko som kan ha vore to tidlegare stolpekyrkjer på staden.
Fredrikstad motorfabrik
1923-1980
K3 1934, 15/20 hk, 4-sylinder Ø 95 mm/120 mm. 4-takt bensin.
Kaupanger stavkyrkje
Historia til den noverande kyrkja har vorte knytt til kampen mellom Kong Magnus og Kong Sverre. Under leiinga av bonden Arntor frå Kvåle, hadde bønder frå distriktet teke livet av sysselmannen Ivar Dape og fleire andre av Sverre sine menn under eit gilde julafta 1183. Som hemn brende Sverre «Lusakaupang» i 1184.
Fredrikstad motorfabrik
1923-1980
K1 1934, 20/25 hk, 4-sylinder Ø 105 mm/120 mm. 4-takt bensin.
K2 1934, 25/30 hk, 4-sylinder Ø105 mm/150 mm. 4-takt bensin.
Kaupanger stavkyrkje
Ein har tidlegare rekna med at det øvste av brannlaga under dagens kyrkje stammar frå denne brannen, og bygginga av stavkyrkja har difor gjerne vorte tidfest til tida rundt 1190. Myntfunn under brannlaga stadfestar at den har vorte bygd etter 1130, men det eksakte årstalet har vore noko uvisst.
Fredrikstad motorfabrik
1923-1980
L2 1952, 12 hk, 2-sylinder Ø 100 mm/110 mm. 4-takt bensin.
Kaupanger stavkyrkje
Fortidsminneforeininga, som har driftsansvaret for kyrkja, avdekte i 2005 at materiale til delar av kyrkja var hogge i 1137. Det er soleis mest sansynleg at kyrkja er om lag 50 år eldre enn ein tidlegare har meint. Byggjeåret for noverande kyrkje - forutan forlenginga som skjedde noko seinare - er mest truleg omkring 1140.
Det har skjedd fleire ombyggingingar sidan kyrkja vart reist. I mellomalderen vart ho bygd lengre, og ho er i dag den lengste av stavkyrkjene i landet. Sett vekk frå takstolen, stammar størstedelen av den berande konstruksjonen frå denne ombygginga. Til saman omfattar dette 22 stavar: Åtte stavar på langsidene, tre på kortsidene og fire i koret.
Fredrikstad motorfabrik
1923-1980
L5 1952, 8 hk, 2-sylinder Ø 90mm/90 mm. 4-takt bensin.
L3 1953, 30 hk, 4-sylinder Ø 100 mm/110 mm. 4-takt bensin.
Kaupanger stavkyrkje
Kyrkja vart modernisert i 1862. Då vart ho måla kvit utanpå og kremgul inni, og nye vindauge vart sett inn. I 1960-åra (1959–1965) vart ho ført tilbake til ein utsjånad som stort sett samsvarar med 1600-talskyrkja.
Fredrikstad motorfabrik
1923-1980
DA11 1958, 7,5 hk, 1-sylinder Ø 90 mm/100 mm. Diesel.
DA22 ?, 18 hk, 2-sylinder Ø 90 mm/100 mm. Diesel.
S2 1970, 8 hk, 2-sylinder Ø 90 mm/90 mm. 4-takt bensin.
S22 1970, 12 hk, 2-sylinder Ø 100 mm/110 mm. 4-takt bensin.
S1 1971, 4 hk, 1-sylinder Ø 90 mm/90 mm. 4-takt bensin.
S15 1973, 5 hk, 1-sylinder Ø 100 mm/90 mm. 4-takt bensin.
1981-1996
Ingen nye motorar.
Referanser
Litteratur
Magnesium
Særlege kjenneteikn
Brannar i magnesium er vanskelege å slukka da metallet brenn både i nitrogen og karbondioksid. Magnesium brenn med ein klar, kvit flamme.
Bruk
Hydroksid, klorid, sulfat og sitrat av magnesium vert brukt i medisin.
Metallet vert brukt i legeringar.
Historie
Magnesium vart oppdaga av Sir Humphrey Davy i 1755.
Biologisk rolle
Magnesium er viktig for plantar og dyr. Nokre enzym er avhengige av magnesium for å verka rett.
Klorofyll inneheld magnesium.
Førekomst
Magnesium er det åttande vanlegaste grunnstoffet på jorda, men finst ikkje i fri form i naturen. Mange mineral inneheld magnesium. Dolomitt og magnesitt er to av desse.
Kjemi
I sambindingar har magnesium oksidasjonstrinn +2.
Magnesiumklorid (MgCl_2) og Magnesiumoksid (MgO) er vanlege magnesiumsambindingar.
Tryggleik
Magnesium reagerer eksotermt med luft og vatn.
Stad
Stad ytst på Stadlandet, der d vert uttala som t, er ei halvøy i Stad kommune. Området kring Stad er kjend som ei av dei mest vêrharde strekningane langs kysten av Noreg.
Halvøya stikk ut i havet og utgjer den nordvestlegaste delen av Sogn og Fjordane fylke. Fjellet ytst på Stad heiter Kjerringa, og vert òg kalla Vestkapp. Namnet vart nytta frå 1980-talet for å lokka turistar til landet lengst i vest. Staden vert ofte omtala som det vestlegaste punktet i Noreg, men Vardetangen i Austrheim ligg noko lengre vest. Stad ligg ved 62 grader nord, som ved mange høve vert nytta som ei grensline mellom Nordsjøen og Norskehavet.
Historie
I området er det mange restar av tyske byggverk frå andre verdskrigen. Festningsverka vart for det meste bygde av fangar frå Aust-Europa. Sør for Kjerringa ligg bygda Ervik. Utanfor Ervik vart hurtigruta D/S «Sanct Svithun» ved eit mistak bomba av britiske fly i 1944. Folk i Ervik gjorde ein stor innsats for å redda overlevande; mellom anna reiste nokre ut på havet i små båtar i storm. Skipsklokka frå «Sanct Svithun» heng i dag i kapellet i Ervik.
Midt på Stad er Dragseidet. Namnet kjem av at ein bruka å dra båtane over Stad der det var enklast og kortast veg. Båtane vart dregne frå Leikong i nord til Drage i sør. På Dragseidet vart fire fylke kristna i 997. Det er sett opp eit minnesmerke over kristninga på eidet. Dragseidspelet vert spela om somrane, nesten kvart år. Spelet handlar om hendingane då kristendomen kom.
Geografi
Mange sjøfararar og kystbuarar ynskjer ein tunnel gjennom halvøya. Den tenkte «Stad Skipstunnel» er eit anlegg som skal ha rom for skip med 21 meter seglingshøgd, 18 meter breidd og 8 meter djupne. Tunnelen er rekna å kosta 700 millionar kroner (2002). Med ein slik tunnel vil heile skipsleia frå Stavanger til Molde vera samanhengjande (relativt) skjerma. Tunnelen skal etter planen gå frå inst i Kjødepollen til Moldefjorden. Her er Stad på det smalaste. Ulike planar om å laga tunnel har vore lansert opp gjennom tidene. «Kanaltunnel gjennom Stat» var førstesidesak i avisa Nordre Bergenhus Amtstidende allereie den 11. september 1874.
Meteorologisk institutt har til ei kvar tid spesialvarsel med refraksjonsdiagram for farvatnet utanfor Stad på internett.
Vêrtilhøva gjer at Stadlandet er eit aktuelt og attraktivt område for utbygging av vindmøllepark, men det er òg interessant mellom anna for ornitologar. Styresmaktene har ikkje gjort noka endeleg avveging av dei kryssande nærings- og miljøinteressene i området.
Munn
Munnen er ein kroppsopning som mange dyr bruker for å ta til seg næring. Han kan også brukast til anding, kommunikasjon og utskiljing av væske, som spytt eller gift. For det meste ligg munnen i hovudet, men nokre dyr har han andre stader på kroppen. Hjå menneske er munnen tydeleg markert med lepper i fjeset.
Memphis
Memphis er ein by heilt sørvest i Tennessee i USA. Han er administrasjonssete i Shelby County. Memphis ligg ved Mississippielva like sør for munningen til Wolf River.
Munn
Munnhola
Munnhola (latinsk cavum oris) er første del av fordøyelsessystemet. Her tek meltinga til gjennom at maten blir kutta opp i mindre bitar av tennene og tilsett spytt frå spyttkjertlane. Spytt er basisk (pH høgare enn 7) og inneheld enzymet amylase som spaltar stivelsesmolekyl frå polysakkarid til disakkarid. Spyttet drep bakteriar og gjer også maten blautare og lettar å svelga. Når maten er ferdig toggen, blanda og fordelt, blir han dytta ned i svelget av tunga.
Memphis
Byen har om lag 675 000 innbyggjarar og er den største byen i staten, den nest største i Søraust-USA og den 18. største i USA.
Storbyområdet rundt Memphis, som inkluderer fylke i Mississippi og Arkansas, har over 1,2 millionar innbyggjarar. Dette gjer Memphis til det nest største storbyområdet i Tennessee bak Nashville.
Memphis er den yngste av dei fire storbyane i Tennessee, Knoxville, Chattanooga og Nashville.
Tidleg historie
Memphis-området vart først busett av Mississippi-kulturen go så av Chickasaw-indianarane. Europearane kom til området med den spanske utforskaren Hernando de Soto og franske utforskarar leia av René Robert Cavelier, Sieur de La Salle.
Landområda som Memphis i dag ligg på var stort sett eit uorganisert territorium gjennom det meste av 1700-talet. I 1796 var samfunnet det vestlegaste i den nye staten Tennessee.
Grunnlegginga
Memphis vart grunnlagd i 1820 og tok namn etter Memfis, den gamle hovudstaden i Egypt ved Nilen.
Bomullsindustrien i området var i stor grad avhengig av afroamerikanske slavar og Memphis vart ein stor slavemarknad.
Tennessee reiv seg laus frå Unionen i juni 1861 og Memphis var ein kort periode ein skanse for Konføderasjonen under den amerikanske borgarkrigen. Unionen sine styrkar erobra Memphis under slaget ved Memphis den 6. juni 1862 og byen vart verande ein del av Unionen under resten av krigen og vart ein forsyningsbase.
I 1878 reduserte ein gul feber-epidemi folketalet med nesten 75 %. Utbrotet starta i august og enda på grunn av tidleg frost i oktober.
1900-talet
Memphis voks seg til ein av dei største marknadane for bomull og lauvskogtømmer i verda. Til ut i 1950-åra hadde han òg den største muldyrmarknaden.
Frå 1910- til 1950-åra utvikla Memphis eit nettverk av parkar og offentlege verk som del av det nasjonale City Beautiful Movement.
I 1960-åra vart byen eit senter for borgarrettssaker og vart kjend for ein streik som reinhaldsarbeidarar utførte. Martin Luther King, Jr. vart myrda her 4. april 1968 ved Lorraine Motel.
Kultur
Memphis er kjend for sine kulturelle bidrag. Mange kjende musikarar voks opp i og rundt Memphis og i det nordlege Mississippi-området. Av desse artistane finn ein mellom anna Elvis Presley, Muddy Waters, Robert Johnson, W.C. Handy, B.B. King, Howlin' Wolf, Isaac Hayes, Booker T. Jones og Al Green.
Fleire av desse var med på å skape og forme fleire amerikanske musikksjangrar, som blues, gospel, rock 'n' Roll, crunk og country. Johnny Cash, Elvis Presley og B. B. King starta alle karrierane sine i Memphis i 1950-åra. Dei har vorte kalla respektive Kongen av country, rock 'n' Roll og blues.
Graceland, staden der Elvis Presley budde fram til han døydde, er eit kjent turistmål i byen.
Memphis i kunst
Memphis har vore tema i mange store pop- og countrysongar, som «Memphis» av Chuck Berry, «Queen of Memphis» av Confederate Railroad, «Memphis Soul Stew» av King Curtis, «Maybe It Was Memphis» av Pam Tillis, «Graceland» av Paul Simon, «Memphis Train» av Rufus Thomas og «Walking in Memphis» av Marc Cohn.
I tillegg vert Memphis nemnd i mange andre songar, som «Proud Mary» av Creedence Clearwater Revival og «Honky Tonk Women» av the Rolling Stones.
Ragnar Thorseth
Ragnar Thorseth er ein norsk eventyrar og forfattar frå Herøy på Sunnmøre.
Ragnar Thorseth vart kjend som eventyrar etter fleire dristige turar i mindre båtar. I 1969 rodde han som første mann åleine frå Noreg (Måløy) til Lerwick på Shetland. I det neste tiåret reiste han mellom anna Nordishavet rundt, over Atlanterhavet og gjennom Nordvestpassasjen. I 1982 var han med på ein snøskuterekspedisjon som gjekk over isen til Nordpolen. Målet vart nådd 29. april. I perioden 1984—1986 sigla han verda rundt med «Saga Siglar». På slutten av 1980-talet var han og familien ein vinter i isaudet i Kongsfjorden på Svalbard.
I august 2000 vart han utsett for ei alvorleg rideulykke. I 2003 spelte han inn tre program i dokumentarserien "Med torsk til Lofoten", saman med sin gode venn Malvin Frisnes. Ragnar Thorseth er frimurar.
Ragnar Thorseth har gitt ut bøker med tekst og bilete frå alle dei største ekspedisjonane.
Tabernasørkenen
Tabernasørkenen er ein ørken i Spania. Han ligg i provinsen Almería, om lag 30 km nord for hovudstaden Almería i Tabernas kommune. Ørkenen er eit verna område som dekkjer 280 km².
Klima
Tabernasørkenen ligg mellom Sierra de los Filabres i nord og Sierra de Alhamilla i sør-søraust og er slik isolert frå dei fuktige vindane frå Middelhavet i eit område med lite nedbør kalla Levante. Ørkenen får om lag 240 mm nedbør årleg. Høge temperaturar året rundt (normaltemperatur på 18 °C) og mange soltimar (3000 timar) har gjeve ein verkeleg ørken. Desse eigenskapane vert òg forsterka av fønvindeffekten.
Geologi og biologi
Det vesle regnet området får kjem vanlegvis i kraftige regnbyer, slik at overfalta, som består av mergel og sandstein er tørr og har særs lite vegetasjon. I staden fører regnet til erosjon som har forma badlandlandskapet. Arroyo er ei elv som oppstår i periodar med kraftig regn og nærer opp om den spreidde vegetasjonen og dyrelivet som finst her, som firfisler, piggsvin, kaier, kvitbuksandhøner, blåtrast, triel, trompeterfink og topplerke.
Populærkultur
Sidan Tabernasørkenen liknar dei nordamerikanske ørkenane vart han mykje nytta i spaghetti westernfilmar frå 1950- til 1980-åra, som For a Few Dollars More og A Fistful of Dollars av Sergio Leone, med musikk av Ennio Morricone og skodespelarar som Clint Eastwood. Han vart òg nyttar til ørkenscenar i Indiana Jones and the Last Crusade.
Yoshifumi Kanakubo
Yoshifumi Kanakubo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Nanbudo
Nanbudo er ein nokså ny japansk kampsport. Han vart grunnlagd av den japanske kampsportmeisteren Yoshinao Nanbu i 1978. Han er basert på mange andre japanske kampsportsystem, som til dømes aikido, karate og judo.
Meister Nanbu
Det japanske kampsportsystemet nanbudo vart grunnlagt i 1978 av Dōchō Nanbu. Nanbu vart fødd i 1943 i Kobe (Japan), i Nanbu-familien, ein framståande bushi-, det vil seie samurai-, familie frå Iwate-provinsen i det nordlege Honshu. Han voks opp i eit miljø der kampsport var ein essensiell del av kvardagen. Fleire av slektningane hans var berømte kampsportutøvarar, mellom anna bestefaren, som var ein kjend Sumotori og yokozuna.
Han vart raskt ein av dei beste i Shūkōkai, og vann universitetsmeisterskapen i 1963, som på den tida svara til verdsmeisterskapen. Etter at han vann vart han invitert til Frankrike av karatemeisteren Henry Plée. Han skal ha vunne alle kampar han nokonsinne deltok i. Likevel returnerte han til Japan etter nokre år, der han fekk ansvaret for å spreie Shūkōkai i Europa. Nokre år seinare, då han synst han hadde gjort seg ferdig med dette, grunnla han Sankūkai-karate. Men han følte framleis at noko ikkje var heilt rett med sankukai, og i 1974 trekte han seg tilbake frå alle intrigane og kranglinga i kampsportverda og drog til Cap d'Ail, der han brukte nokre år på å meditere, og på å lage eit nytt system. I 1978 kom han tilbake med Nanbudō. Sidan då har han heile tida forandra på systemet for å perfeksjonere det. Han er nå teknisk direktør for WNF (World Nanbdo Federation), og reiser rundt i verda og held seminar.
Nanbudo som kampsportsystem
Nanbudo er eit kampsportsystem som har sitt opphav i karate. Sjølv om det er nokså likt karate blir det sett på som eit eige system, og ikkje som ein karatestilart.
Nanbudo som kampsport nyttar dei tradisjonelle Japanske kampteknikkane. Men nanbudo er mykje meir enn berre eit sett kampteknikkar. Systemet er eit holistisk sjølvforsvar- og treningssystem, som kombinerer budo ho, kido ho, aikido og noryokukaihatsu ho, eller kampteknikkane, lækjingsteknikkane og teknikkar mental vekst. Nanbudo byggjer på fire grunnkonsept: pust, energimanipulasjon, fysisk kapasitet og mental styrke/ånd. Teknikkane som nyttast er ein blanding av gamle teknikkar frå tradisjonsrike japanske kampkunstar og Meister Nanbu sin eigen filosofi. Teknikkane er baserte på rørsler og mønster i naturen og skal styrke kroppen, så vel som førebyggje mange sjukdommar og plagar som er vanlege i ein stressa kvardag. Forsvarsteknikkane i nanbudo er varierte, og inkluderer slag, stikk, spark, kast, låseteknikkar, leddvridingsteknikkar og smertepunktteknikkar. Fleirtalet av teknikkane er uvæpna, men det finst teknikkar for bo (seks fot lang kampstav) og bokken (øvingssverd av tre).
Ein uoffisiell inndeling av systemet som ofte brukast, og som er rimeleg konsis og nøyaktig, deler systemet inn i dei fire delane Kata, Randori, Ju og Ki.
Kata
Kata er eit konsept som finst i alle karatestilartar, så vel som i mange andre kampsportar, både japanske, kinesiske og koreanske. Ein kata er ein serie med stiliserte kampteknikkar som vert utøva mot ein eller fleire tenkte fiendar. Formålet er å trene opp kontroll og balanse, så vel som å perfeksjonere teknikkar. Teknikkane som nyttast i kata er ofte veldig stiliserte, og ein utøvar må ofte trene mykje på kataen før han skjønar korleis teknikken fungerer mot ein motstandar. Dette er teneleg og hindrar at dei farlegaste teknikkane vert lært bort til uansvarlege eller uerfarne utøvarar. Desse farlege teknikkane er leivningar av kulturen i Japan i mellomalderen, der teknikkane vart nytta i dødelege situasjonar. Sjølv om somme teknikkar kan verke litt vel valdelege er kata eit nyttig verkemiddel i kampsporttrening, samt ein historisk og tradisjonsrik del av systemet, med røter langt tilbake i historia om kampsporten. Når ein kata utførast av ein meister er det eit vakkert syn, og kan minne om ein stilisert dans. Difor vert kata ofte brukt i oppvisningar av kampsport, og det vert konkurrert i kampsport.
Kataene i nanbudo kan delast i tre kategoriar: grunnleggjande, avanserte og spesialkata. Dei grunnleggjande kataene, shihotaiane, minner mykje om firevendingane i Tae-Kwon Do. Ein shihotai har berre ein teknikk, som utførast fire gonger, ein gong i kvar si retning. Det finst sju shihotaiar, ein for kvar vekedag: tsuki, ten, chi, hassu, ki, mizu og ku. Shihotaiane er ein introduksjon til katasystemet og er pensum til dei lågare gradane (med unntak av ku).
Dei avanserte kataene, eller nanbukataene, er lengre mønster med 30-40 teknikkar i kvar kata. Kvar kata fokuserer på ein type teknikkar, men kvar kata har òg ein mangfold av teknikkar. Det finst fem nanbukataer (Nanbu Shodan, Nanbu Nidan, Nanbu Sandan, Nanbu Yondan og Nanbu Godan). Det finst ein kata for kvar årstid og ein for heile året. Desse kataene vart skapte av Doshu(Meister) Nanbu.
Den siste kategorien er spesialkataene. Desse kataene finst ikkje berre i nanbudo, men i mange andre karatestilarter. Dei er tradisjonelle kataer som har overlevd dei utalege forgreningane og skisma i organisert karate. Men sjølv om desse kataen finst i mange system, så er dei ikkje like i alle system. Mellom anna så er kataen seipai i nanbudo veldig forskjellig frå seipai i stilarten Sakugawa Koshiki Shorinji-ryu Karatedo. Det finst om lag ti spesialkataer i nanbudo, men ikkje alle vert regelmessig brukt. Dei vanlegaste er Seipai, Seienchin, Hyaku Hachi, Ikkyouku og Sanpo Sho. I tillegg finst det mellom anna Sanpo Dai. Spesialkataene er ikkje pensum før det svarte beltet, og ein treng berre vise at ein kan ein valfri spesialkata for å få det svarte beltet.
I tillegg til desse tre kategoriane finst det våpenkata. Mellom anna finst det versjonar av alle shihotaiane for bo, så vel som bo-kataen Tenryu. Det finst òg kataer for bokken.
Randori
Randori er eit konsept som er meir unikt enn kata. Somme andre kampsportar bruker noko dei kallar randori, men det er ikkje det same systemet. Ein randori i nanbudo er ein sjustegskamp mellom to utøvarar. Desse kampane er stiliserte, og sjølv om teknikkane ikkje er urealistiske, slik som dei ofte er i kata, så er ein randori på inga måte ein ekte kamp. Kvar randori har eit sett teknikkar, og ein rekkjefølgje som desse utførast i.
Dei to utøvarane i ein randori kallast for tori og uke. Tori er angriparen, medan uke forsvarar seg. Båe har eit bestemt sett teknikkar dei skal utføre. Tori sine teknikkar varierer ikkje så mykje frå randori til randori. Som regel er det eit vensterhandsslag, eit høgrehandsslag, eit framspark med venstre bein, eit framspark med høgre bein, eit rundspark med venstre bein, eit rundspark med høgre bein og eit slag med venstre hand igjen. Berre nokre få randori har unntak frå dette mønsteret. Uke sine teknikkar er atskilleg meir varierte. Kvar einaste randori har sitt eige sett med forsvar, og veldig få forsvar går att i to randoriar. Her brukast alle typar forsvar, frå slag og spark, til kast, feiingsteknikkar, låsegrep og smerteteknikkar. Per dags dato finst det rundt 20-30 randori, men det hender at Meister Nanbu finn på nokre nye.
Randoriane, som alt i nanbudo, har eit strengt og formelt oppsett, med bestemte ritual kring det å utføre ein randori. Dei to utøvarane står i musubi dachi (giv akt) med andletet mot motstandaren. Dei seier namnet på randorien dei har tenkt å utføre, og kva for rolle dei skal ha. Tori, som angripar, erklærer si rolle fyrst. Viss dei to utøvarane ikkje har same beltegrad får den høgast graderte vere uke fyrst. Dette gjerast ut av respekt, og av di det lèt den mindre erfarne utøvaren sjå kva den høgare graderte utøvaren gjer. Sidan ein nesten alltid utfører ein randori to gongar får så den lågare graderte utøvaren prøve seg. Etter at ein har erklært si rolle utfører båe deltakarar yoi, som er ein kort pusteøving for å konsentrere seg, og tek ein meir kampklar stilling (shizen heiko dachi). Når begge har gjort dette, seier sensei: «kamate», og begge utøvarane tek denne stillinga. Sensei seier: «hajime», og randorien kan byrje. Etter kvar teknikk bytter dei side, unnteken den siste teknikken. Då tar dei opp den plassen dei hadde før randorien byrja. Sensei seier; «yoi» igjen, og utøvarane går tilbake til shizen heiko dachi og utfører yoi igjen. Så går dei tilbake til musubi dachi, og bukkar.
Det faktum at randoriane berre vektlegg forsvar er av di nanbudo som kamsport berre er ein forsvarssport, som trener forsvar, og ikkje på noko vis ein angrepssport.
I likskap med kataen finst det òg randori med både bokken og bo.