cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Holmenkollen
Holmenkollbakken
Det spesielle hopprennet under OL i Oslo i 1952 vart arrangert i Holmenkollen, og også då var det over 100 000 tilskodarar til stades. Holmenkollbakken var også arena for det spesielle hopprennet (stor bakke) i VM i 1966 og 1982.
Den gamle bakken var sist ombygd i 1992. Han vart så riven i 2008, og ein heilt by bakke vart bygd, og innvia 3. mars 2010.
Ny bakke
25. mai 2006 vart VM i ski i 2011 tildelt Oslo og det blei bestemt at det skulle byggjast ein heilt ny bakke i Holmenkollen. Den gamle hoppbakken blei riven i 2008. K-punktet i den nye bakken er på 136 meter. Den nye bakken har eit permanent vindsegl som tek av 40 prosent av vinden for hopparane.
I tillegg er det bygd ein ny normalbakke i Midtstua og fem mindre bakkar. Langrennsstadion har blitt betra med større tribunar og ny innspurt. Både Staten og Oslo Kommune garanterte for utbygginga.
I 2004 og 2005 gjekk Skiforbundet inn for å bygge eit nytt hoppanlegg i Rødkleiva i Oslo. Planane var å byggje ein middels stor hoppbakke som etter kvart skulle byggast ut til ein stor skiflygingsbakke. Politikarane sa likevel nei til å støtte eit slikt prosjekt.
Bakkerekordar
Utvalde bakkerekordar (kjelde: skisprungschanzen-archiv.de):
Skimuseet
Skimuseet i Holmenkollen har sidan 1983 låge i fjellet ved sidan av hoppbakken. Skimuseet i Holmenkollen er det eldste museet for ski og skihistorisk utstyr i verda.
Holmenkollen kapell
Holmenkollen kapell ligg like ved Holmenkollbakken. Kapellet vart bygt i 1903, og gjenoppbygt i 1996 etter ein påsett brann. Kapellet er ettertrakta for vigsler, og Kongefamilien har som tradisjon å feire jula med ei vitjing hit.
Satoshi Kajino
Satoshi Kajino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Consadole Sapporo.
Fylkesveg 6362
Fylkesveg 6362 går mellom Mælan og Råkstad i Rissa kommune. Vegen er 6,2 km lang.
Jorvik
Jorvik var vikingane sitt norrøne namn på den engelske byen York. Jorvik var i vikingtida hovudstaden i Nordimbraland (Northumberland eller Northumbria). Nordimbraland omfatta mellom anna Yorkshire og delar av Lancashire. Slik var Nordimbraland større enn seinare tiders Northumberland. Snorre Sturlason omtala Nordimbraland som ein femtepart av heile England. Store delar av nord- England vart påverka av nordisk kultur gjennom Danelagen.
Fylkesveg 6362
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 133 i Sør-Trøndelag.
Jorvik
Historie
Jorvik hadde blitt grunnlagd som eit romersk fort kalla Eboracum og blei deretter ei angelsaksisk handelshamn med namnet Eoforwic. Denne vart erobra av svenske og danske vikingar i november 866, og vart hovudstaden i eit lite kongedøme.
Kongedømet hadde handelssamkvem med store delar av verda, noko som avspeglar seg i arkeologiske funn. Om lag år 1000 hadde Jorvik det nest største folketalet av byane på dei britiske øyane. Berre London hadde større folketal.
Det latinske alfabetet
Det latinske alfabetet var alfabetet brukt tli å skrive latin. Variantar av dette alfabetet er i dag brukt for nesten alle språka i landa som vart kristna frå den vestre delen av det delte Romarriket. Det latinske alfabetet er dermed det mest utbreidde skriftsystemet i verda. Det blir brukt i Vest-Europa og dei fleste tidlegare koloniane til desse landa. Alfabetet har få teikn, men ved å kombinera desse med kvarandre og fleire aksentteikn kan dei stå for fleire lydar i ulike språk. Det latinske alfabetet er òg utgangspunktet for det fonetiske alfabetet.
Jorvik
Historie
Wilhelm Erobraren gjorde ende på sjølvstendet til Jorvik og etablerte fleire slott med garnisonar i byen.
Det latinske alfabetet
Det opprinnelege latinske alfabetet
Det opprinnelege latinske alfabetet var bygd på det greske alfabetet, og besto av desse 23 bokstavane:
A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X Y Z
Variantar av det latinske alfabetet
Dei fleste språka som bruker det latinske alfabetet har lagt til diakritiske teikn eller tilleggsbokstavar.
Sylvi Graham
Sylvi Graham er ein norsk politikar for Høgre. Ho blei vald inn på Stortinget for Akershus i stortingsvalet 2009.
Ho var ordførar i Oppegård kommune i Akershus frå 1995 til ho blei vald inn på Stortinget i 2009. Ho hadde då sete i kommunestyret frå 1980, og vore medlem av formannskapet frå 1988. I 2004 blei ho utnemnd til statssekretær for Jan Petersen i Utanriksdepartementet.
Sylvi Graham har førskulelærarutdanning og har arbeidd i barnehage, i Blindeforbundet og i Norges Røde Kors.
Pryluky
Pryluky (ukrainsk Прилуки) er ein by ved elva Udaj i Tsjernihiv oblast, nord i det sentrale Ukraina. Han er det administrative senteret i Pryluky rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. I nærleiken ligg Pryluky flybase, ein viktig base under den kalde krigen og i dag den største flyplassen i Ukraina. Byen har kring 60 000 innbyggjarar (2011).
Historie
Arkeologiske funn har synt at det har budd folk her i fire tusen år. Pryluky vart først nemnd i 1085 av fyrst Volodymyr Monomakh. Det låg då ei festning her. Byen vart ofte plyndra av austlege nomadiske folk og vart eit senter for dei øydeleggande krigane mellom dei rutenske fyrstane. I 1239 vart Pryluky øydelagd av mongolane. I 1362 vart byen erobra av Litauen.
Etter Lublinunionen i 1569 kom byen under polsk styre, og mange av innbyggjarane rømde til andre stader lenger aust. På 1600-talet tok kosakkane del i Khmelnytskyjopprøret. Byen hadde lenge ei viktig og mektig festning i nærleiken av grensa, men då grensa vart flytta lenger sør, vart byen mindre viktig.
Pryluky er på lista over dei eldste byane i Ukraina og i 1995 vart han erklært ein av dei historiske byane i landet.
Terje Teslo
Terje Teslo er ein norsk lokalpolitikar for Senterpartiet. Han har vore ordførar i Eidsvoll kommune i to vender, frå 1999 til 2003 og frå 2007 til 2011. I perioden 2011 til 2015 var han varaordførar.
Slaget ved Dettingen
Opptakt
Den allierte hæren vart kalla Den pragmatiske hæren fordi han var ein allianse av statar som støtte den pragmatiske sanksjonen i 1713, som anerkjende Maria Teresia av Austerrike som keiserinne av Det tysk-romerske riket.
Dei britiske styrkane talde 16 000 mann under John Dalrymple av Stair og hadde gått i land i Ostend i Dei austerrikske Nederlanda den 10. juli 1742. Her danna dei den pragmatiske hæren som bestod av 44 000 soldatar i starten av felttoget, av desse 16 000 hannovarar, samt austerrikarar, hessarar og nederlendingar.
Hæren låg i ro her til januar 1743 då kong Georg II gav Dalrymple ordre om å marsjere inn i Tyskland, og etterlet dei hessiske og nokre austerrikske troppar til å verne Nederlanda. Den indre inndelinga i Dei sameinte Nederlanda forseinka hæren deira slik at 20 000 soldatar kom for seint for å delta i felttoget.
Den austerrikske kommandøren, hertugen av Arenberg, førslo å følgje elva Neckar og marsjere mot Bayern, men kong Georg frykta eit prøyssisk åtak på Hannover og valde å marsjere langs nordsida av elva Main, og halde alle utgangspunkt opne. Den 17. juni slo hæren leir mellom Kleinostheim og Aschaffenburg. Kong Georg II, støtta av 25 britiske skvadronar og eit hannoveransk kavaleri, kom dit den 19. juni og tok over all kommando.
27. juni hadde franskmennene avskore forsyningslinjene til dei allierte og den pragmatiske hæren måtte til slutt i redusert tilstand falle tilbake til Hanau, akkurat som franskmennene ønska. Dette skjedde som følgje av dyktig manvørering og uro sfrå den franske hæren på 45 000 mann leia av Noailles.
Slaget
27. juni marsjerte den pragmatiske hæren vestover frå byen Aschaffenburg, langs linja på nordsida av Main, og rett inn i den kjende «musefella» som Noailles hadde sett opp ved landsbyen Dettingen, og som avskjerte tilbaketrekkingsruta til Hanua for dei allierte. Her bak Forbach, ei sideelv til Main, hadde Noailles plassert Duc av Gramont med ein blokkeringsstyrke på 23 000 mann i ei linje som gjekk frå Dettingen til Spessarthøgdene bak ei myrlendt elv, og langs sørsida av Main stod eit artilleri som kunne avfyre eld mot venstreflanken til den pragmatiske hæren, utan å riskiere direkte kontakt. Samstundes marsjerte om lag 12 000 franskmenn sørover til Aschaffenburg og kryssa Main bak den allierte hæren. Åsar med tett skog på høgresida av Den pragmatiske hæren hindra dei allierte frå å vende seg bort frå Gramont.
Seks timar gjekk medan britane, austerrikarane og hannoveranarane prøvde å prøvde å rykke fram i dette avgrensa området. På eit tidspunkt sprang hesten til Georg II bort med konge på rygg og vart stoppa av fenrik Cyrus Trapaud, som vart forfremma på grunn av dette. James Wolfe skreiv at den første linja i den pragmatiske hæren bestod av ni regiment av engelske soldatar, fire eller fem austerrikske regiment og nokre hannoveranske regiment. Om lag ved middagstider gjekk Gramont, utan å ha fått ordre om det, til åtak på dei allierte med Maison du Roi-kavaleriet. I starten gjekk det bra og dei klarte å byrte gjennom den engelske frontlinja. Det franske infanteriet følgde etter og dei hadde òg hell med seg i starten og pressa tilbake fleire engelske regiment til fots. Dette førte derimot til at det franske artilleriet måtte stoppe elden og med franskemennene ut av forsvarsverka sine, gjekk dei allierte til motåtak. Ein austerriksk brigade på tre regiment rykte fram i eit hol danna av dei tilbaketrekkande britane og gjekk til åtak på det franske infanteriet på flanken, menda eit stort hannoveranske artilleri skaut mot den franske linja. Den franske linja kollapsa og dei allierte dreiv styrkane til Gramont ut i elva, og opna vegen til Hanau for dei allierte.
Dei to partane hadde vorte einige på førehand at dei sjuke og skadde som fall i hendene til fienden skulle takast vare på og ikkje reknast som krigsfangar. Då dei allierte trekte seg tilbake vart dei fleste av deira skadde soldatar verande att, og franskmennene respekterte avtalen, ein føregjengar for Genevekonvensjonen.
Etterverknad
Franskmennene tapte slaget ved Dettingen og med det missa Duc du Noailles det beste høve franskmennene hadde for avgjere krigen til deira fordel på eit tidleg tidspunkt. Hadde franskmennene halde ut, kunne den pragmatiske hæren ha overgjeve seg eller svolte, og kongen Georg II av England, hadde vorte Ludvig XV sin fange.
Arv
Til minne om sigeren komponerte Handel hans Dettingen Te Deum og Dettingen-hymnen
Kjelder
''
Kvikk Lunsj
Kvikk Lunsj er produktnamnet for ein kjekssjokolade som blei lansert av søtsakprodusenten Freia i 1938 og har vore i sal sidan den gongen. Kvikk Lunsj blir i dag produsert av Kraft Foods, og selt i Noreg, Sverige og Danmark.
Sjokoladen består av fire avlange kjeksbitar omgitt av sjokolade. Mellom kjeksbitane er sjokoladelaget tynnare slik at det er lettare å dele sjokoladen. Kvikk Lunsj liknar mykje på Kit Kat, ein sjokolade som blei laga for den britiske marknaden av Rowntree Limited frå 1935.
IALA maritime bøyesystem
IALA maritime bøyesystem er eit system for flytande sjømerke, bøyer og stakar tilrådd av IALA og i bruk i store delar av verda. Systemet er delt inn i to variantar for to ulike regionar: Region B er alle amerikanske statar, Japan, Republikken Korea og Filippinane, region A er resten av verda.
Hovudretningslinjene i IALA region A
Kvar merketype har sin eigenarta farge, form og om det har lysblink har det sin eigen lyskarakteristikk.
Kardinalsystemet – kompassavmerking
Eit av fire merke markerer ein fare i forhold til eit kardinalpunkt. Trafikken vert leia nord, aust, sør eller vest for punktet. Mønster av dei to farga gul og svart samt plassering av to kjegleforma gjenstandar i toppmerket fortel kva kardinalmerke ein observerer og kva side av merke trafikken skal passere:
Hugsereglar
Ein hugseregel for lyskarakteristikken er klokkeskiva: nordmerket har kontinuerlege blinkar, austmerket har tre blinkar, sørmerket har seks pluss ein lang medan vestmerket har ni blinkar. Kjeglene på sørmerket peikar ned som sør på kartet, på nordmerket peikar opp som nord på kartet og vestmerket har ei kjegle som ein v på toppen.
Lateralsystemet - sideavmerking
Sideavmerking eller lateralmerke vert bruka for å markere ein kanal, ei skipslei eller eit hamneinnlaup. Farge på merke og eventuelt lys samt form på merket fortel om trafikken skal passere med merket om styrbord eller om babord. Trafikk som følgjer merkinga si hovudretning skal ha grøne merke på styrbord side og raude merke om babord, og motsett for trafikk som går mot hovudretninga. I regelen er hovudretninga definert i retning nord og inn fjordar og kanalar, men dette må alltid lesast av sjøkartet.
Hugsereglar
Om ein forlèt ei hamn skal ein ha raudt merke om styrbord.
Frittliggande fare
Merket frittliggande fare eller grunne også kalla midtgrunnemerke. Trafikken kan gå på alle sider av grunnen eller faren som er markert.
Senterleismerke
Eit senterleismerke kan markere midten av ein kanal eller eit anna trygt område. Trafikken kan gå på alle sider av merket.
Spesialmerke
Spesialmerka vert nytta til å markere forskjellige typar område som skips- og båttrafikken skal halde klar frå, så som område for militærøvingar, område med kablar eller oljerøyrleidningar, lagringsstader og område for rekreasjon.
Hovudretningslinjene i IALA region B
I det vesentlege skil reglane i systemet for region B seg berre på eit punkt i forhold til region A: lateralmerka har bytt farge. I region B har babord lateralmerke grøn farge og styrbord merke har raud farge. Forma på toppmerket er den same slik at styrbord merke er trekanta / konisk medan babord merke er kvadratisk i begge regionar. Sjå dette dokumentet hos IALA (pdf) som skildrar lateralmerka.
Elvar i Slovenia
Dette er ei liste over elvar i Slovenia.
Carsten Smith
Carsten Smith er ein norsk jurist, professor i rettsvitskap ved Det juridiske fakultetet ved Universitetet i Oslo og frå 1. mai 1991 til 1. august 2002 høgsterettsjustitiarius.
Carsten Smith har utmerkt seg særleg innan privatretten. Doktoravhandlinga var om garantirett. Han har også interessert seg for samefolket si rettsstilling. I 1985 vart han tildelt Fritt Ords honnør for sitt arbeid som formann for Samerettsutvalet.
I eit foredrag på 1970-talet gav Carsten Smith uttrykk for at Høgsterett ikkje berre skulle avgjera dei konkrete sakene dei fekk framfor seg, men at dei også skulle vareta ei rettsskapande rolle innan norsk juss.
Carsten Smith var dekan ved det juridiske fakultetet frå 1977 til 1979.
Fylkesveg 6376
Fylkesveg 6376 går mellom Selbekken og Melland i Agdenes kommune. Vegen er 12,9 km lang.
Carsten Smith
I 2003 vart Smith tildelt storkrossen av Den Kongelege Norske St. Olavs Orden, og har vorte utnemnd til æresdoktor ved ei rad universitet i mellom anna Noreg, Sverige og Kina.
Carsten Smith er son til høgsterettsadvokat Oscar Smith. Han er gift med professor dr. juris Lucy Smith, som mellom anna har vore rektor ved Universitetet i Oslo. Dei har tre døtrer, alle juristar, m.a. Merete Smith. Både Carsten Smith, Lucy Smith og Merete Smith har vore dommar i spørjeprogrammet Kvitt eller dobbelt på NRK.
Fylkesveg 6376
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 172 i Sør-Trøndelag.
Oppdal flyplass, Fagerhaug
Oppdal flyplass, Fagerhaug er ein privat flyplass som ligg ved Fagerhaug, ca. 10 km nord-aust for Oppdal sentrum i Oppdal kommune i Trøndelag. Flyplassen ligg like inntil E6 og er eigd av Midtnorsk Fly- og Luftsportsenter AS.
Plassen har i mange år vore brukt til seglflyging og fallskjermhopping. NTH Flyklubb og NTNU Fallskjermklubb er hyppige brukarar heile året.
Flyplassen er i dei seinare åra blitt utvida og asfaltert, og vert òg brukt av privatjetfly i tillegg til småfly og seglfly. Rullebanen er 1000 x 18 m og ligg 559 m.o.h (1834 ft). Baneretningen er 07/25. Det er fleire oppstillingsplassar for fly. Flydrivstoff (AVGAS 100LL og Jet A-1) er tilgjengeleg. Bakkestasjonen er open ved ervervsmessig flyging og ved IFR-flyging. Det kan vere stor aktivitet med seglfly og fallskjermhopping, spesielt i helgene. Frekvens 122.95 MHz vert brukt for kommunikasjon.
Toninho Cecílio
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Senter for samiske studier ved UiT
Senter for samiske studier ved UiT Noregs arktiske universitet er eitt av fleire senter som universitetet har oppretta for satsingsområda sine. Senteret vart oppretta av universitetsstyret i 1990. Målsetjinga var å bidra til at forskning og undervisning ved Universitetet i Tromsø som har relevans for det samiske samfunnet, betre kan prioriterast og samordnast. Universitetet har vedteke ein samisk strategiplan, ei oppgåve for Samisk senter er å følgje opp denne planen.
Samisk senter har åtte administrativt og fem vitskapleg tilsette. Administrativ leiar for senteret var fra starten av Else Grete Broderstad, Hildegunn Bruland var administrativ leiar i ein periode fram til 2013, no er Else Grete Broderstad attende som leiar for senteret.
Bolska
Bolska  er ei elv i Slovenia med ei lengd på 32 km.
Fylkesveg 195 i Sør-Trøndelag
Fylkesveg 195 i Sør-Trøndelag går mellom Valså og Kvernsjøen i Rissa kommune. Vegen er 12 km lang.
Maniáki
Maniáki (gresk Μανιάκοι) er ein distriktsby i periferieininga Kastoriá i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Maniáki var hovudsete i den tidlegare kommunen Ajía Triáda, som no er ei kommunaleining i kommunen Kastoriá.
Svarabhaktivokal
Svarabhaktivokal (frå sanskrit) eller innskotsvokal er ein innskoten, trykklett vokal som skal lette uttalen.
I normalisert norrønt og gamalnorsk vert svarabhaktivokalen ikkje skriven, men i moderne norsk vert han bruka framfor utlydande l, n og r; oftast som ein trykklett e, men i dialektane vert òg u eller o bruka. I somme ord vert svarhabhaktivokalen skriven, i andre ikkje.
I norsk er regelen no at svarabhaktivokalen alltid vert skriven framfor R: alder, døger, fager, vokster. På bokmål vert han òg skriven i sterke verb: finner, skyter.
Framfor N vert svarabhaktivokalen sjeldan skriven: alen, våpen men audn, botn, djupn, sokn, vatn.
Akimasa Tsukamoto
Akimasa Tsukamoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Termofil
Ein termofil er ein (mikro)organisme som trivst best ved særs høge temperaturar, over 45 °C. Dei fleste har ein optimal veksttemperatur mellom 50 og 65 °C, men er i stand til å veksa ved 40-80 gradar. Ekstreme termofilar vert kalla hypertermofilar og kan takla temperaturar opp i godt over 100 °C. Rekorden for vekst i ein organisme vart sett i 2003, då ei forskargruppe fekk ein arkebakterie til å veksa ved heile 121 gradar!
Me delar termofilane inn i obligat og fakultativt termofile organismar. Obligate termofilar må ha høge temperaturar for å overleva, medan fakultative termofilar toler nedkjøling.
Termofilar er interessante av fleire grunnar. For det første inneheldt dei særs spesielle, varmeresistente enzym, som mellom anna vert nytta i vaskemiddel og på molekylærbiologilaboratorium. Vidare lever termofilane i miljø som ikkje er så altfor ulike jorda slik ein tenkjer ho var på den tida livet oppstod. Såleis tenkjer ein seg at termofilane kan læra oss noko om opphavet til livet.
Kazuhiro Murata
Kazuhiro Murata er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Oita Trinita.
2020
2020 er eit skotår som starta på ein onsdag.
Bača
Bača er ei elv i Slovenia med ei lengd på 30 km. Ho går frå Bača pri Podbrdu til Bača pri Modreju der ho munnar ut i Idrijca.
2016
2016 (romartal MMXVI) er eit skotår som byrjar på ein fredag i den gregorianske kalenderen.
Davščica
Davščica er ei elv i Slovenia. Ho er 12 km lang og er ei av sideelvane til Selščica.
2016
2016 er utnemnd av SN til internasjonalt år for belgfrukter.
Fylkesveg 152
Fylkesveg 152 (Fv152) går mellom Mastemyr i Oppegård og Drøbak i Frogn. Veglengda er 34 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Age of Empires II: The Conquerors Expansion
Age of Empires II: The Conquerors Expansion (ofte forkorta til AoC eller The Conquerors) er ein tilleggspakke til strategispelet Age of Empires II: The Age of Kings frå 1999. The Conquerors er den fjerde Age of Empires-utgjevnaden til Microsoft Game Studios og Ensemble Studios. Spelet baud fyrst og fremst på fem nye sivilisasjonar: aztekarane, mayaene, spanjolane, koreanarane og hunarane. Utvidinga kunne òg by på fire nye felttog, elleve nye militære einingar, tjueseks nye teknologioppgraderingar og atten nye banar.
Gangen i spelet
For meir om dette emne, sjå The Age of Kings. Som forgjengaren, The Age of Kings, går spelet ut på å samla ressursar, byggja landsby, samla ihop ein armé og øydeleggja soldatane samt bygningane til fienden – raskast mogleg. Spelarane har moglegheiten til å velja ein av dei atten sivilisasjonane som finst på spelet. Alle desse har sitt eige særpreg. Gjennom å avansera gjennom fire æraer – Dark Age, Feudal Age, Castle Age og Imperial Age – kan ein lettare knekka fienden, og gjera seg sjølv til vinnar.
Endringar i speledelen
Ein kan ikkje seia at ein The Age of Kings-spelar ville oppfatta The Conquerors som noko heilt utanforståande, fordi spelet skil seg ikkje enormt ut frå sin forgjengar. I staden for introduserte spelet mange tillegg. The Conquerors introduserte nye spelfunksjonar, som "Defend the Wonder" ("Beskytt underverket"), "King of the Hill" ("Kongen på haugen") og "Wonder Race" ("Kappløp om underverket"). Fleire nye kart basert på ekte verdsleg geografi, snølandskap og tropisk landskap vart lagt til. I sjølve spelefunkjsonen fekk ein no høve til å danna formasjonar for meir effektiv strid og krigføring. Til dømes kunne spelaren splitta hirden sin i to.
Mikroforvalting er gjort lettare ved hjelp av ein betra kunstig intelligens (AI) hjå landsbybuarane og kringsetjingsvåpen. Dette inneber til dømes at innbyggjarane vil automatisk samla ressursar dersom dei har bygd eit depot for ressursinnsamling. Eit anna døme på styrkt AI er når arbeidarane byggjer ein mur, så vil dei spreia seg, i staden for å hamra på den same plassen – som i det førre spelet. For betre kommunikasjon og samarbeid mellom spelarane, kunne ein no chatte med kvarandre.
Felttog
Fire nye einspelarfelttog vart lagt til The Conquerors. Desse er basert på eventyret til El Cid (Rodrigo Diaz) i Spania, Montezuma sin forsvarsoperasjon mot Hernán Cortés og Attila sin maktkamp. Det fjerde felttoget, kalla "Battles of the Conquerors" er ei samling av oppdrag (enkeltscenarium) basert på viktige historiske slag. Desse historiske slaga inkluderte «slaget ved Agincourt», «slaget ved Hastings» og «slaget ved Noryang», soga om Eirik Raude, «slaget ved Tours», «slaget ved Manzikert» og «slaget ved Lepanto». Samstundes kunne ein spela dei opphavlege felttoga frå The Age of Kings.
Online-speling
I juni 2006 vart «The MSN Gaming Zone» – spelet sitt eige online-forum for CD-ROM – lagd ned. Men det finst andre sørvarar for Age of Empires II: via tenesteprogram som Voobly, Gameranger og GameSpy Arcade kan ein enno spela online. Microsoft har offisielt omdirigert online-spelinga til GameSpy Arcade, men tilhengarar av Age of Empires-serien har sidan danna programmet Voobly. Trass denne omdirigeringa, føretrekker mange tilhengarar å bruka Voobly, på grunn av eit betre grafisk brukargrensesnitt og antijuksesystem, mellom anna. Tenesteprogrammet har òg eit klassifiserings- og rekordsystem.
Sivilisasjonar
Fem nye sivilisasjonar fylgde med i denne utvidinga, inkludert mayaene og aztekarane, som stifta ein ny arkitektonisk stil.
Desse to sivilisasjonane skilde seg ikkje berre ut ein ny arkitektonisk stil: dei manglar evna til å trena kavaleri. Denne ulempa vert noko jamna ut sidan dei startar med ein ørnekledd speidar, som har nokre fordelar som ein speidar på hest har. Dei manglar òg tilgang til krut. Spelaren må difor setja sin lit til eit sterkt infanteri. Hunarane er ikkje mindre unike. Ein treng ikkje å laga hus for å ha ein høg populasjon, noko som gjev spelaren større fokus på å auka økonomien og militæret. Likevel kan ikkje sivilisasjonen gå utanom populasjonsgrensa som blir bestemt før kvart parti.
Einingar
Med nye sivilisasjonar fylgjer nye "unique units", altså ein særeigen soldat – som kan trenast i borga. Den unike eininga for mayaene er "Plumed archer", ein lett armert, fjærpynta bogeskotar – raskare enn andre fotsoldatar på spelet. Aztekarane på si side har ein tyngre armert "Jaguar warrior"; motstandsdyktig mot piler. Samstundes har desse sivilisasjonane evna til å laga ein såkalla "Eagle warrior". Spanjolane har også to særeigne einingar: conquistador og misjonær – begge sitjande på ridedyr. Fyrstnemnde er utstyrt med eit gevær, med låg rekkevidde.
Underverk
Eit underverk er eit symbol; store bygningar som idealiserer ein sivilisasjon og personar som har betydd mykje for eit folk. Det representerer kulturen til sivilisasjonen. Alle underverka i Age of Empires II er basert på ekte bygningar.
Under visse vinnarvilkår, kan ein vinna eit parti med å ha eit underverk ståande i ein viss periode. Som i forgjengaren har kvar sivilisasjon eit eige underverk (kalla "Wonder"). Med fem nye sivilisasjonar, vart fem slike nye underverk medrekna:
Nye teknologiar og oppgraderingar
The Conquerors introduserte i alt tjueseks nye oppgraderingar til The Age of Kings. Som i The Age of Kings kan desse teknologiane verta innhenta i mange ulike bygningar, men særleg frå borga – som gjev spelaren høgare bonus. Det å ha tilgang til oppgraderingar i borga var nytt for Age of Empires II.
Me kan skilja oppgraderingane i spelet til fellesoppgraderingar og særskilde oppgraderingar. Fellesoppgraderingane kan kjøpast i dei bygningane alle sivilisasjonane har tilgang til, medan unike oppgraderingar kan berre bli kjøpt i borga. Eit døme på ei slik fellesoppgradering er "Thumb ring", som fører til at bogeskotarane kan skyta piler fortare. Vikingane, til dømes, kan i oppgradera "Berserkergang"; ein unik oppgradering, som fører til at deira unike eining – Berserkaren – lækjer seg sjølv dobbelt så fort. Slike oppgraderingar fører til meir effektiv krigføring, fordi spelaren med størst armé vil ikkje alltid slå armeen til motstandaren, utan dei rette oppgraderingane.
Utarbeidinga
På grunn av visse tekniske haker med Age of Empires II: The Age of Kings, gav Ensemble Studios ut fleire "bandasjer" (alternativt: "patches") for spelet. Det var mykje som var usalomonisk: visse sivilisasjonar vart urimeleg betre enn andre. Den nyaste og mest heilskaplege er 1.0c patch. Før denne utgjevnaden fanst det fleire offisielle og uoffiselle patches. 1.0b patch, til dømes, gjorde at tårn kunne lettare ta ned rambukkar. Ein uoffisiell, fanlaga patch kalla 1.0e gjorde juksing umogleg. Til slutt utgav Ensemble Studios den offisielle utvidinga: Age of Empires II: The Conquerors Expansion.
Det var stor usemje blant utviklarane i Ensemble Studios om kva for nokre sivilisasjonar dei skulle velja. Sidan det allereie fanst vesteuropeiske, sentraleuropeiske, arabiske og orientalske sivilisasjonar i The Age of Kings, var det ein sjølvfylgje å inkludera minst éin ny sivilisasjon i kvar kategori – for så å inkludera så mange som mogleg i ein ny arkitektonisk stil. Spanjolane representerte til slutt den nye vesteuropeiske sivilisasjonen, sjølv om italienarane var ein valmoglegheit dei òg. Grunnen til dette var at spanjolane passa godt i hop med Den nye verda. Den nye verda-inspirert arkitekturstil vart vald – og aztekarane og mayaene vart ambassadørane for han. Når det gjaldt den orientalske var det noko vanskelegare: det stod mellom khmerfolket, tibetanarane og koreanarane. På grunn av skjelpaddeskipa til koreanarane, vart dei det endelege valet. Hunarane vart konsulen for den sentraleuropeiske stilen, trass det stod mellom slavarane, habsburgarane, madjarane og sveitsarane. Grunnen til dette var at ingen av dei andre sivilisasjonane hadde ein tydeleg helt, noko som hunarane hadde. På ei anna side vart ingen arabiske sivilisasjonar lagd til.
Spelet inkluderte fire nye felttog. Då Ensemble Studio laga spelet, fokuserte dei på dei stridane som kunne visa fram dei nye sivilisasjonane best. I tillegg var det viktig å leggja til dei erobrarane spelarane mest ville portrettera. Tre store namn vart resultatet: El Cid, Attila og Montezuma. Det oppstod eit spørsmål om kva ein skulle gjera med viktige slag i mellomalderen som ikkje var robuste nok til å støtta ein eigen felttog, fortel Greg Street, ein av designarane til Ensemble Studios. Svaret blei ei samling med åtte ulike enkeltscenarium; kalla "The Battles of the Conquerors".
Musikk
Med dei nye sivilisasjonane vart følgeleg nye lydspor inkludert. Også songane frå The Age of Kings vart erstatta; for å passa betre med dei nye sivilisasjonane. Stephen Rippy, Duncan McKissick, Kevin McCullan og Chris Rippy stod bak musikken i The Conquerors.
Omtale
Mottakinga til The Conquerors var eintydig positiv: spelet utvida forgjengaren på ein treffande måte. Spelkritikaren Greg Kasavin oppsummerte spelet som ei «passande utmerka utviding som held fram som ein av dei beste sanntidsstrategispela til dags dato.» Han prisa spesielt dei nye oppgraderingane som «balanserte spelet og framheva dei unike fordela til kvar sivilisasjon.» Daily Radar samanfatta spelet som om «Michelangelo kom att, plukka opp eit allereie vakkert måleri, og gjorde det til eit meistarverk.» Stephen Butts skildra i sin omtale at «The Conquerors er eit fortreffeleg døme på ein tilføying med drøssevis av nye funksjonar, utan å endra særpreget eller å øydeleggje balansen totalt.» Ein sterk oppfordring kom frå spelkritikaren Jeremy Kelso: «Dersom du eig Age of Empires II: The Age of Kings så ville du vera dum å ikkje få tak i The Conquerors Expansion.»
Dei nye spelefunksjonane som spelet tilbaud, som "King of the Hill" og "Wonder Race", vart prisa av Stephen Butts. Dette gav spelet variasjon. Butts sette òg pris på dei nye felttoga som vart introdusert. Desse felttoga kan tilby ei rekke utfordringar for ein erfaren The Age of Kings-spelar. Trass i dette irriterte han seg over at «det ikkje fanst nye oppdrag for mayaene og koreanarane» Branislav Babovič seier seg samd, og skriv i omtalen at «Eitt felttog til ville ikkje vore dumt.» Jeremy Kelso, på ei anna side, syntest at «felttoga samsvarar tydeleg med dei nye sivilisasjonane.» Gjeldande for kvart dataspel er sjølve speleopplevinga; og felttoga i The Conquerors forsynte spelarane akkurat dette.
Jamvel om dei nye felttoga og speleopplevinga vart rost mest med spelet, blei til dømes grafikken. Grafikken til Age of Empires var revolusjonærande; og The Conquerors var ingen unntak. «Dei nye einingane, bygningane og landskapet ser skikkeleg ut og har fine, jamne animasjonar. (...) Faktisk er det vanskeleg å finna noko gale med spelet, grafisk sett,» skreiv Jeremy Kelso i sin omtale. Mariano Gelgado nemnte den storarta grafikken som ein av fordelane til The Conquerors. Branislav Babovič gjorde merksam på at spelet er «éin av dei få gjenverande sanntidsstrategispela som er i stand til å tevla med dagens [september 2000] 3D hardware-kolossar, med sine skarpe og detaljerte 2D-grafikk.»
Modifikasjonar
Sjølv om The Conquerors gav The Age of Kings ein grundig utviding og fordjupning, kan ein likevel finna modifikasjonar (ofte kalla «Mod Packs») til spelet. Med ein modifikasjon kan spelarar endra utsjånad på soldatar, bygningar, landskap og leggja til detaljar. Somme kan både leggja til minimale og grundige forandringar. Til dømes kan visse mod berre leggja til ein ekstra eining. Andre, som Rome at War til dømes, bytta ut dei mesoamerikanske sivilisasjonane med romarane og grekarane. Denne modifikasjonen kom ut så tidleg som i juni 2001.
Grundigare modifikasjonar vert oftast kalla for «Total Conversion Mod», altså ei total omlegging. Vanlegvis er det private entusiastar og speldesignarar som tek seg fridomen til å modifisera spelet. Med programmet «Mod Pack Studio», kan ein dela opp spelet og skilja ut einingar i The Conquerors. Ein slik mod erstattar sivilisasjonane, einingane, bygningane og oppgraderingane. Den mest gjennomførte "Total Conversion Mod"-en er kanskje Age of Chivalry: Hegemony. Hegemony erstattar alle sivilisasjonane og aukar fokuset på europeisk mellomalderhistorie. Modifikasjonen er laga av der Bosch og Andrew Dunn, og har over 20 000 nedlastingar.
Hiroyuki Inagaki
Hiroyuki Inagaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Yokohama FC.
Age of Empires II: The Conquerors Expansion
Liste over modifikasjonar
Lista inneheld populære "Total Conversion Mods":
Fylkesveg 6386
Fylkesveg 6386 går mellom Mo og Hermstad i Rissa kommune. Vegen er 6 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 196 i Sør-Trøndelag.
Dragonja
Dragonja er ei elv i Kroatia og Slovenia. Elva er 22 km lang og den delen av elva som renn nær Adriahavet dannar ein del av landegrensa mellom dei to landa.
Mont Collon
Mont Collon er eit 3 637 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Frå landsbyen Arolla dominerer nordveggen på fjellet med sin isbre synsfeltet i sør.
3. august 1876 stod menneske på toppen for aller fyrste gongen. A. Cust og F. Gardiner hadde fylgje med fjellførarane H. og P. Knubel.
Mitsuhiro Misaki
Mitsuhiro Misaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Kongsbergmarken
Kongsbergmarken er eit årleg stemne som er halde på Kongsberg siste veka i februar kvart år. Knytt til dette stemnet er det og ein årleg kappleik, Markenskappleiken, arrangert på Lågendalsmuseet siste laurdagen i februar.
Kongsbergmarken er eit av dei eldste årlege stemna som er halde ved like i Noreg. Bakgrunnen for stemnet var kravet om handel mellom kaupstaden Kongsberg og bygdene ikring. Dei første åra var gruvesamfunnet svært lukka, men av di det ikkje vart tilført varer, kom det til oppstand alt i 1628. Kongen fastsette då ein årleg marknad, som snart vart utvida til tre marknader i året, for å føre varar til gruvearbeidarane. Desse stemna utvikla seg til Kongsbergmarken.
Kulturhistorisk kom denne marknaden til å tyde mykje for utvekslinga av norsk folkemusikk. Her møttest fehandlarar og bønder frå Hallingdal, Numedal, Valdres og Telemark, og spelemenn frå alle desse dalføra møttest og bytte slåttar der. Kongsbergmarken kom til å avlaste den noko eldre marknadsplassen på Bragernes, Drammensmarken.
Kongsbergmarken er no halden i livet som ein årleg vinterfestival.
Bolærne
Busetjinga på Bolærne går ifølge skriftlege kjelder tilbake til 1600-talet. Mellom Bolæren er den største av øyane og hadde midt på 1800-talet 33 fastbuande. Fram til 1916 låg øyane under Jarlsberg hovudgard. Då vart Bolærne kjøpt av Forsvaret i samband med utbygging av festningsanlegg i Ytre Oslofjord. Tidlegare Nøtterøy kommune overtok Mellom Bolæren i 2004.
Fylkesveg 6390
Fylkesveg 6390 går mellom Bradden og Valså i Rissa kommune. Vegen er 5,1 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 201 i Sør-Trøndelag.
Korisós
Korisós (gresk Κορησός) er ein landsby i periferieininga Kastoriá i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Korisós var hovudsete i den tidlegare kommunen Áji Anárjyri, som no er ei kommunaleining i kommunen Kastoriá.
Opole-voivodskapet
Opole-voivodskapet (polsk Województwo opolskie eller berre Opolskie; tysk Woiwodschaft Oppeln) er ein av 16 voivodskap i Polen.
Voivodskapet vart oppretta 1. januar 1999 av dei tidlegare voivodskapa Opole-voivodskapet og delar av Częstochowa. Namnet kjem frå den største byen og hovudstaden i voivodskapet, Opole.
Geografi
Voivodskapet ligg sørvest i Polen og den største delen er ein del av Det schlesiske låglandet (Nizina Śląska). I aust grenser regionen til Det schlesiske høglandet (Wyżyna Śląska), medan Sudetane og Opawskiefjella ligg i sørvest. Elva Oder renn tvers gjennom voivodskapet.
Byar og landsbyar
Voivodskapet inneheld 35 byar og landsbyar. Folketala i lista nedanfor er frå 2006 ):
1. Opole (128 034)
2. Kędzierzyn-Koźle (65 572)
3. Nysa (47 283)
4. Brzeg (38 303)
5. Kluczbork (25 910)
6. Prudnik (23 133)
7. Strzelce Opolskie (20 059)
8. Krapkowice (18 112)
9. Namysłów (16 557)
10. Głuchołazy (14 887)
11. Głubczyce (13 389)
12. Zdzieszowice (13 329)
14. Ozimek (9 944)
15. Grodków (8 771)
16. Zawadzkie (8 331)
17. Praszka (8 230)
19. Niemodlin (6 849)
20. Kietrz (6 365)
21. Wołczyn (6 139)
22. Gogolin (6 077)
23. Lewin Brzeski (5 826)
24. Głogówek (5 816)
25. Otmuchów (5 261)
26. Dobrodzień (4 168)
27. Byczyna (3 677)
29. Baborów (3 175)
30. Leśnica (2 945)
31. Prószków (2 713)
32. Biała Prudnicka (2 653)
34. Korfantów (1 883)
Tøffel
Tøffel er fottøy laga av mjuke materiale som hovudsakleg blir brukt innomhus. Tøflar er ofte behagelege, laustsitjande sko som kan dekkja heile eller delar av foten. Nokre når også eit stykke opp på leggen.
Chausey
Chausey er ei lita øygruppe, som geografisk er ein del av Kanaløyane, men sidan dei høyrer til Frankrike, vert dei nesten aldri nemnd i denne samanhengen. Det er ingen faste transportruter mellom Chausey og dei andre Kanaløyane.
Tøffel
Tøflar kan brukast for å halda føtene varme, for å verna dei mot søl eller anna på golvet, eller for å unngå bruk av hardare sko, til dømes som vern mot slitasje eller støy.
Opole-voivodskapet
Byar og landsbyar
35. Ujazd (1 652)
Tøffel
Historie
Det finst ei rekkje mjuke skotypar frå ulike delar av verda som også er blitt brukte som innesko, som halm- eller sivsko, mokkasinar, skallar og andre sko av skinn. Mange moderne tøflar har likevel opphav i Midt-Austen. Her blei det utvikla sko med låg eller inga hælkappe som lett kunne takast av, til dømes når ein gjekk i moskeen. I Nord-Europa spreidde tøflar seg som innesko i seinmellomalderen. Kostbare tøflar med korksole og broderi gav høg status. På 1700-talet blei halvtøflar med høge hælar og av dyre materiale, som silke, utvikla som luksusfottøy.
Chausey
Grande Île, den største øya, er 1,5 km lang og 0,4 km brei på det breiaste, men dette er berre toppen av ei omfattande øygruppe, som kjem til syne ved fjøre sjø. Folketalet i øygruppa er om lag 100 personar.
Tøffel
Utforming
Moderne tøflar blir finst i ei rekkje variantar. Dei kan lagast av materiale som filt, frotteliknande tekstilar, mjukt lêr eller skinn. Solane kan vera av kork, gummi eller plastmateriale, og er vanlegvis mindre slitesterke enn utesko.
Chausey
Chausey er ein del av den franske kommunen Granville i departementet Manche.
Opole-voivodskapet
Administrativ inndeling
Opole-voivodskapet er delt inn i 12 fylke (powiat): Eitt byfylke og 11 landfylke. Desse er vidare delt inn i 71 gmina eller kommunar.
2024
2024 (romartal MMXXIV) er eit skotår som byrjar på ein måndag i den gregorianske kalenderen.
Chausey
Dei no nedlagde steinbrota eksporterte granitt, mellom anna til bygginga av Mont Saint Michel. Sjølv om endinga -ey i namnet Chausey kan tyde på at namnet har opphav i norrønt språk (der -ey tyder øy), som Jersey og Guernsey, kjem namnet frå det latinske ordet calx, som sannsynlegvis tyder steinete stad.
Min Geaidnu
Min Geaidnu (Mijá Gäjnno eller Mijjen Geajnoe, svensk «vår veg») er eit samisk politisk parti i det svenske sametinget. Partiet vart danna i samband med at sametinget vart oppretta i 1993, og har vore representert i sametingsfullmäktige sidan det. Etter valet 2005 har partiet 3 mandat i sametingsfullmäktige. Partileiar er Sara Larsson.
Partiet legg vekt på at det ikkje representerer det ein kallar «samiske særintresser», men det vil drive ein «progressiv» politikk i samband med det samiske folkefleirtalet sine interesser.
Tøffel
Utforming
Mange tøflar er forma som ein enkel, open sko utan snøring, ofte også uten hælkapper slik at det er lett å stikka føttene inn i dei og ta dei ut. Andre kan ha mjuk hælkappe. I nokre høve er utesko gjort om til tøflar eller har inspirert utforminga av dei.
Tøflar kan vera einsfarga eller dekorert med til dømes broderi, tøymerke, pelskantar og paljettar. Ein del kan vera utforma som kosedyr, dyreføter og liknande. Nokre kan vera så høge at dei dekkjer delar av leggen, men i mjukare materiale enn støvlar.
Bruk
Tøffelbruk i staden for å gå på sokkelesten kan hindra slitasje på sokkane og skliing. Bruk av tøflar i staden for utesko sparer golvvask og kan hindra støy på harde golv. Nokre museum bruker også tøflar for å verna fine golv og golvteppe mot skit og slitasje.
Ein kan ha eigne tøffelpar til bruk i kjøkken, baderom og toalett for å hindra overføring av ureiningar mellom golvflatar.
Ordsoge
Ordet «tøffel» kjem frå nederlandsk toffel/tysk tüffel, ei kortform av tysk Pantoffel som kjem via fransk pantoufle frå italiensk pantofola. Ord som pantofler eller pantøfler er eldre dansk-norske nemningar for tøflar.
Det engelske ordet slippers er også brukt på dansk og norsk om sko som lett kan gli av og på foten (engelsk to slip tyder 'å gli'). Ordet kan visa til tøflar utan hælkappe eller enkle sandalar som ein lett kan ta av og på.
Tøflar i kulturen
I dagleglivet
«Tøffelhelt» er ei spøkefull og lett nedsetjande nemning for ein kua ektemann som let kona herse med seg. Ordet kjem frå det tyske Pantoffelheld. I gamle dager var tøflar vanleg fottøy for kvinner når dei arbeidde i huset, og tøflar var derfor eit symbol for kvinner. Ein mann som var «under tøffelen» var altså under kona sin kommando. Dei eldre uttrykka «tøffelhær», «tøffelregiment» og «skjørteregiment» viser til ein flokk av tøffelheltar og skildra det same maktforholdet i heimen og ekteskapet. Ei nyare nemning er berre «tøffel», som også kan brukast generelt om underdanige menn som er «mjuke som ein tøffel».
I Tyskland blir TV spøkefullt omtalt som Pantoffelkino, det vil seie 'tøffelkino'.
«Tøffelbotn» er eit gammalt ord for ein grunn strandbotn der ein kan gå tørrskodd når det er lågvatn.
Ciabatta, ein avlang, italiensk brødtype, betyr 'tøffel' på italiensk.
I biologien
I populærkulturen
Tøfflus er namnet på ei handdokke som var med i Jul i Skomakergata, ein populær julekalenderserie for fjernsyn frå 1979. Figuren opptrer i serien som ein levande tøffel og blir spelt av Åsmund Huser.
Kazuhito Nigorisawa
Kazuhito Nigorisawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
La Ruinette
La Ruinette er eit 3 875 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjelltoppen er den høgste mellom Grand Combin og Dent Blanche. La Ruinette ligg nær ved den meir kjende og nesten jamnhøge fjelltoppen Mont Blanc de Cheilon.
Gildeskål kyrkje
Gildeskål kyrkje er ei langkyrkje frå 1881 i Gildeskål i Nordland fylke. Ho høyrer til Gildeskål sokn i Bodø domprosti.
Jakt- och fiskesamerna
Jakt- och fiskesamerna er eit samiskt politisk parti som er representert i Det svenske sametinget. Etter valet 2005 hadde partiet 9 representantar i Sametinget. Partileiar er Håkan Jonsson
Gildeskål kyrkje
Byggverket er bygd i nygotisk stil, er i tre og skal ha 750 plassar. Arkitekt for kyrkja var Carl Julius Bergstrøm.
Jakt- och fiskesamerna
Partiets synspunkt
Til Jakt- och fiskesamernas hovudsaker høyrer alle samane sin rett til land og vatn uavhengig av andre faktorar, slik som yrke, kjønn, arbeid, bustad etc. Partiet meiner at fleire unge og velutdanna samar kjem til å ville flytte attende til Sápmi om dei får dei same rettane som dei samane som arbeider med reindrift.
Partiet arbeider også for at prinsippet en person, ei røyst skal gjelde i samebyane (i staden for å gå ut i frå kor mange rein personen eig, slik som i dag.)
Partiet kjempar mot all form for rasisme og segregasjon, og vil at alle samiske bygningar og kulturelle minnesmerke skal bli restaurert og at utdanning skal vere tilgjengeleg på alle samiske språk.
Bishorn
Bishorn er eit 4 153 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet har tvillingtoppar, vesttoppen er 18 meter høgre enn austtoppen (oftast kalla Pointe Burnaby). Mellom dei to toppunkta strekker ein 600 m lang snørygg seg. Frå toppen har ein eit inntrykksfullt utsyn mot nordryggen på Weisshorn. Bishorn er eigentleg ei forlenging av denne ryggen.
Utgangspunkt for normalruta over nordvestsida er Cabane de Tracuit (3 265 m), som ein når frå landsbyen Zinal (1 675 m). Frå skaret Weisshornjoch fylgjer ein fjellryggen til toppegga. Om våren kan ein med ski gå langs normalruta og stige heilt til topps på Bishorn.
Fyrstebestiginga fann stad 18. august 1884. G.S. Barnes og R. Chessyre-Walker med hjelp frå fjellførarane Joseph Imboden og J.M. Chanton kleiv heilt til topps. Fyrste gongen folk stod på toppen av austtoppen (Pointe Burnaby) hende allereie 6. mai 1884. Engelske Elizabeth Burnaby var då i fylgje med fjellførarane Joseph Imboden og Peter Sarbach.
Sámiid Riikkabellodat
Sámiid Riikabellodat (samelandspartiet), er eit samisk politisk parti i det svenske sametinget. Partiet vart danna i samband med at sametinget vart oppretta i 1993 som den politiske greina av Svenska Samernas Riksförbund. Under sametingets første mandatperiode vart organisationen delt og den partipolitiske delen vart fristilt frå riksförbundet. Partiet tok då namnet Sámiid Riikabellodat. Delinga var likevel ikkje ei splitting, men ei organisatorisk omstrukturering, og partiet held fram med å drive politikken sin i samråd med riksförbundet sine oppfatningar. Partileiar er Lars-Anders Baer.