cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kallali
Namnet kjem av at det ligg tvers over fjorden frå Kallastein, og ein kunne kalla over til kvarandre, og t.d. invitera til kaffi. Det er dei einaste to gardane/stadene i Lysefjorden som ligg slik.
MacOS
macOS (tidlegare OS X og Mac OS X) er eit operativsystem til bruk på Apple sine Macintosh-maskinar. macOS er eit Unix-liknande operativsystem tufta på Darwin og open kjeldekode som FreeBSD og GCC. OS nyttar mikrokjernen Mach, programmeringsgrensesnittet POSIX og vindussystemrt X11.
X'en i OS X vert uttala som ti (10, romertal) i staden for "eks". Den rette måten å uttala namnet på versjon 10.4 blir til dømes "O-ess ti tiger versjon ti-punkt-fire."
Sebastián Riep
Sebastián Riep er ein tidlegare argentinsk fotballspelar.
Han spela for klubben Avispa Fukuoka.
Herman Friele
Herman Friele har vore namnet på ei rekkje personar i den norske kjøpmannsfamilien Friele, mellom anna:
Laplace-operator
Definisjon
Laplaceoperatoren er ein andreordens differensialoperator i n-dimensjonalt euklidsk rom, definert som divergensen (\nabla\cdot) til gradienten (\nabla f). Så om f er ein dobbelderiverbar funksjon med reell verdi, så er laplaceoperatoren f definert som
Tilsvarande er laplaceoperatoren f summen av alle dei ublanda andregrads partiellderiverte i kartesiske koordinatar x_i:
Som ein andreordens differnsialoperator mappar laplaceoperatoren Ck-funksjonar til Ck−2-funksjonar for k ≥ 2. Uttrykket (1) (er tilsvarande for (2)) definerer ein operator Δ : Ck(Rn) → Ck−2(Rn), eller meir generelt ein operator Δ : Ck(Ω) → Ck−2(Ω) for alle opne sett Ω.
Helgatun fjellpensjonat
Helgatun fjellpensjonat er ein serverings- og overnattingsstad ved Riksveg 13 i Myrkdalen i Voss herad i Vestland. Staden vert driven som leirstad og fjellpensjonat og er eigd av Indremisjonssamskipnaden.
Laplace-operator
Diffusjon
der n er utoverretta einingsnormal til grensa til V. Med divergensteoremet,
Helgatun fjellpensjonat
Anlegget vart bygd i 1968. Eit rom i bygget er innreida og vigsla som kapell. Kapellet vart vigsla 12. august 1973.
Laplace-operator
Diffusjon
Sidan dette gjeld for alle glatte regionar V, kan det visast at dette impliserer Venstrehandssida av likninga i laplaceoperatoren. Sjølve laplaceoperatoren har ei fysisk tolking for ikkje-likevektsdiffusjon som graden eit punkt representerer ei kjelde eller eit sluk av ein kjemisk konsentrasjon, gjort presist av diffusjonslikninga.
Tettleik tilknytt eit potensial
Om φ er elektrostatisk potensial tilknytt til ei ladingsfordeling q, så er ladingsfordelinga sjølv gjeven av laplaceoperatoren φ:
Dette er ei følgje av gausslova. Så om V er eit glatt område, så får ein av gausslova at fluksen til det elektrostatiske feltet E er lik ladinga i feltet (medhøvande einingar):
Eyðuns rima
{|
Eyðuns rima
1. Eina veit eg rímuna, loynir ei min tunga:
Laplace-operator
Tettleik tilknytt eit potensial
og sidan dette gjeld for alle område V, følgjer.
Eyðuns rima
Eyðuns rima
gjørd um Eyðun Hestakorn og Hákon kongin unga.
Laplace-operator
Energiredusering
Ein annan motivasjon for laplaceoperatoren i fysikk er at løysinga til i eit område U er funksjonar som gjev dirichletenergi funksjonell stasjonært:
Jordalen kapell
Jordalen kapell ligg på Øyane i Jordalen nordaust i Voss herad i Vestland, og er eit vigsla rom i sokkeletasjen i Jordalen skule. Kapellet vart vigsla til kyrkjeleg bruk i 1977, og vert drive av bygdefolket i Jordalen. Før den noverande skulen vart bygd i 1977, var gamleskulen kapellvigsla.
Jordalen høyrer til Oppheim sokn i Hardanger og Voss prosti. Før dei fekk eige kapell reiste folk i Jordalen til Oppheim kyrkje.
Inventar
Altarskåpet er frå 2002 og er laga av elevar ved Jordalen skulen og treskjerar Sjur Mørkeve. Døypefonten er laga i tre og er frå kring 1900.
Laplace-operator
Energiredusering
For å sjå dette må ein tenkje seg at er ein funksjon, og er ein funksjon som forsvinn på grensa til U. Då har ein der den siste likskapen følgjer av den første greenidentiteten. Denne utrekninga syner at om, så er E stasjonær rundt f. Motsett, om E er stasjonær rundt f, så er \Delta f=0 av den grunnleggjande hjelpesetninga av variasjonsutrekning.
Jordalen kapell
Gravplass
Gravplassen i Jordalen ligg nokre hundre meter sørvest for skulen, på hi sida av Jordalselvi. På gravplassen er det eit lite bårehus/gravkapell.
Laplace-operator
To dimensjonar
Laplaceoperatoren i to dimensjonar er gjeven som
der x og y står for dei vanlege kartesiske koordinatane i xy-planet.
I polarkoordinatar,
Tre dimensjonar
I tre dimensjonar er det vanleg å arbeide med laplaceoperatorar i fleire forskjellige koordinatsystem.
I kartesiske koordinatar,
Eyðuns rima
Eyðuns rima
2. Eyðun vaknar um midnatt, svør á sina trú:
Laplace-operator
Tre dimensjonar
I sylindriske koordinatar
Eyðuns rima
Eyðuns rima
Undarlegt hevur fyri meg borið, reiður er kongur nú.
Laplace-operator
Tre dimensjonar
I sfæriske koordinatar
Eyðuns rima
Eyðuns rima
3. Árla var um morgunin, hønsini tóku at gala:
Laplace-operator
Tre dimensjonar
(her representerer φ asimutvinkelen og θ polarvinkelen).
Eyðuns rima
Eyðuns rima
Konungrin heimtar Eyðun eina fyre seg at tala.
4. Konungrin gongur i hallina inn, Eyðun á baki:
Laplace-operator
N dimensjonar
der er Laplace–Beltrami-operatoren på ein (N−1)-sfære, òg kalla ein sfærisk laplaceoperator. Dei to radielle uttrykka kan skrivast om som
Eyðuns rima
Eyðuns rima
Hoyr tú, konungrin, harri min, hvat eru várar sakir?
Laplace-operator
N dimensjonar
Som følgje av dette er den sfæriske laplaceoperatoren ein funksjon definert som SN−1 ⊂ RN og kan reknast ut som den ordinære laplaceoperatoren til ein funksjon utvida til RN\{0} slik at han er konstant langs stråler, t.d., homogen i nulte grad.
Eyðuns rima
Eyðuns rima
5. Hoyr tú, Eyðun Hestakorn, viltú sakir hoyra:
Laplace-operator
Generaliseringar
Laplaceoperatoren kan generaliserast på to måtar for ikkje-euklidske rom, der han kan vere elliptisk, hyperbolsk eller ultrahyperbolsk.
I minkowskirom vert laplaceoperatoren d'Alembert-operatoren:
Eyðuns rima
Eyðuns rima
6. Beltið breitt og búgvið var, ið Eirikur broðir mín átti,
Laplace-operator
Generaliseringar
D'Alembert-operatoren vert òg kalla bølgjeoperatoren, fordi han er den differensialoperatoren som dukkar opp i den firdimensjonale bølgjelikninga. Han er òg ein vesentleg del av Klein–Gordon-likninga. Forteiknet føre dei romleg deriverte er negative, medan dei ville ha vore positive i eit euklidsk rom. Tilleggsfaktoren c må ein ha om rom og tid er målt i forskjellige einingar.
Laplace–Beltrami-operator
Laplaceoperatoren kan òg generaliserast til ein elliptisk operator kalla Laplace–Beltrami-operatoren definert på ein riemannsk manifold. D'Alembert-operatoren vert generalisert til ein hyperbolsk operator på pseudo-riemannsk manifold. Laplace–Beltrami-operatoren kan òg generaliserast til ein operator som opererer på tensorfelt.
Eyðuns rima
Eyðuns rima
7. Beltið breitt og búgvið var, sett við dýrum steinum,
tað kom ekki um broður mins bak, uttan jóladagin eina.
8. Beltið breitt og búgvið var, sett við rósur og krans,
tað kom ekki um broður mins bak fyrr enn han reið í dans.
9. Beltið breitt og búgvið var, sett við rósur og liljur,
tað kom ekki um bródur mins bak fyrr enn han reið at gilja.
Hosborg og Tósborg legð tú undir teg.
11. Hosborg og Tósborg eru oyggiar tvinnar;
Berintvág í Noregi, hon var ekki minna.
12. Hosborg og Tósborg eru oyggiar tvær;
Berintvág í Noregi hevdi tú ætlað tær.
13. Eg sendi teg til Upplanda at bidja mær viv:
moyjin misti moydom, fyri tað tú letur liv.
14. Tað tykir meg einki vera, tó að tú letur meg pina,
tá ið tú læt á báli brenna bródur dóttur tína.
15. Ti svarað Hákon kongur, hugsar hann so við seg:
Viti tað, Eyðun Hestakorn, tað bøtir ei um teg.
16. Val var hann till gálga reiddur, tar hann skuldi hanga:
17. Eyðun hann ber hárid tað, glitrar á hvørjum lokki,
so reið hann i herin framm, fremstur af fylgis flokki.
18. Tóku teir Eyðdun Hestakorn, hongdu upp í træ;
svørji tan eið á mina trú, at ravnar rivu hans ræ.
Nú er bóndi í Nordnesi, í reyðum skildri hongur.
20. Svaraði frúgvin Guija, eptir gøtu gekk:
Nú er bóndin í Nordnesi, í reyðum skildri hekk.
Andre kjende tillegg til visa
Etter vers 15
So græt kongurin Hàkun at skikkjan fløyt i droyra:
Tað voldi tu Eyðun Hestakorn og aðrir svikarar fleiri.
Etter vers 18
Tað gjørði reystur Hakon kongur við so mikið mein:
Hongdi Eyðun Hestakorn i høgsta galga grein.
Makabert framhald
Tangadu kjøt af beinum ut, kasta for ulvar niður:
Maal og Minne
Maal og Minne er eit tidsskrift for norsk språk, språkminne- og folkeminnegransking. Tidsskriftet vart gjeve ut av Bymålslaget og kom ut fyrste gongen i 1909. Det kjem med to nummer i årgangen.
Eyðuns rima
Eyðuns rima
Hoyr tu, Eyðun Hestakorn, her skuldi tu hengið fyrr.
Bladmosar
Bladmosar er ei gruppe landplantar utan blomar som formeirer seg ved hjelp av sporar. Dei kan skildrast som dei mjuke og grøne vekstane ein finn på fuktige stader, som i skogen og på berg. Plantane i gruppa har dei kjenneteikna at gametofytten har blad, og at rottråden (rhizoid) er fleircella.
Det finst rundt 12 000 artar av bladmosar. Dei utgjer ei svært viktig plantegruppe, i og med at dei ofte er den første vegetasjonen som veks på berre landområde. I nokre habitat utgjer dei dei einaste landplantane, men bladmosar finst også i dei fleste andre miljø saman med andre plantar.
Skildring
Ein bladmose kan ha ein enkel eller greina stamme som ofte er bladrik. Blada er enkle, ofte berre danna av eit enkelt cellelag med eller utan nerver. Dei har ikkje eigentlege røter, men kan vera forankra i bakken med rotliknande trådar kalla rhizoidar. Nye individ kan veksa ut frå rhizoidane. Blada er dekt av vokslag og har porer, som i motsetnad til spalteopningane hjå karplantar ikkje kan lukkast. Vatn og oppløyste næringsstoff blir tekne direkte opp via blada. Sidan mosar ikkje har vev som kan transportera vatn inni planten, er plantane alltid låge. Dei finst som regel i fuktige miljø, men ein mose kan tåla langvarig tørke utan at cellene tar skade.
Taksonomi
Tradisjonelt blei bladmosar klassifisert saman med levermosar og nålkapselmosar i divisjonen Bryophyta (Bryophyta sensu lato), der mosar danna klassen Musci. Denne definisjonen gjorde Bryophyta til ei parafyletisk eller unaturleg gruppe som i staden er blitt delt inn i bladmosar (dagens Bryophyta),  levermosar (Marchantiophyta) og nålkapselmosar (Anthocerotophyta).
Bladmosar (Bryophyta sensu stricto) er delt inn i åtte klassar:
Eyðuns rima
Norsk omsetjing
1. Åleine kan eg rimet, løyner ei mi tunge,
gjort om Audun Hestakorn og Håkon kongen unge.
2. Audun vaknar ved midnatt, sver på si tru:
3. Tidleg var om morgonen, hønsene tok til å gala:
Kongen hentar Audun aleine for seg å tala
4. Kongen gjeng i salen inn, Audun etter:
5. Høyr du Audun Hestakorn, vil du saker høyre?
6. Beltet breitt og boga var, det Eirik bror min eigde,
7. Beltet breitt og boga var, innsett med dyre stein,
Maal og Minne
Redaksjon
Maal og Minne vart grunnlagt av Magnus Olsen, som og redigerte tidsskriftet fram til 1950. Seinare redaktørar har vore Trygve Knudsen (1951-67), Ludvig Holm-Olsen (1951-84), Einar Lundeby (1968-95), Bjarne Fidjestøl (1985-93), Odd Einar Haugen (1995-2005) og Kjell Ivar Vannebo (1996-2005). Sidan 2006 har Lars S. Vikør og Jon Gunnar Jørgensen hatt redaktøransvaret.
Eyðuns rima
Norsk omsetjing
det kom ikkje om bror mins bak, forutan juledagen ein.
Maal og Minne
Redaksjon
Maal og Minne tek imot artiklar og anna stoff skrive på norsk, svensk, dansk, engelsk og tysk.
Forkasting
Forkasting er ei jordskorperørsle der ei blokk flyttar seg i forhold til ei anna blokk langs ei vertikal, eller sterkt hellande brotsone, som vert kalla forkastingsflata. Forkastinga oppstår når spenninga i jordskorpa blir så stor at delar av ho får rørsler i høve til andre delar. Ved friksjon kan det dannast glideflater mellom dei to blokkene, og det oppstår glidestriper på forkastingsplanet, og ofte vert sidebergarten knust opp slik at ein får rivingsbreksje langs forkastinga. Rørslene kan vera loddrette, vassrette eller på skrå imellom lodd- og vassrett.
Forkastingane kan skje langs meir eller mindre parallelle liner. Då kan området mellom linene bli liggande høgare eller lågare enn landet omkring. Det blir då kalla horst eller graben. Oslofeltet er eit slikt nedsokke område kalla ein graben eller ei søkkegrop. Gropa er avgrensa av forkastingar der det har vore vertikale rørsler i meir enn 2000 år. Horisontale rørsler kjenner ein mellom anna ved den aktive San Andreasforkastinga i California. Når spenninga byggjer seg opp i ei slik forkastingssone, får ein jordskjelv når spenninga vert utløyst. Ved eitt enkelt jordskjelv kan grunnen forskyve seg fleire meter.
Eyðuns rima
Norsk omsetjing
8. Beltet breitt og boga var, innsett med roser og krans,
Maal og Minne
Redaksjon
Frå og med 1972 vart Maal og Minne publisert av Det Norske Samlaget, men frå og med 2010 har det vore publisert av Novus forlag.
Eyðuns rima
Norsk omsetjing
det kom ikkje om bror mins bak førenn han rei i dans.
det kom ikkje om bror mins bak førenn han rei til friing.
10. Eg sende deg til Upplanda for å hente meg kveg:
Hosborg og Tósborg la du under deg.
11. Hosborg og Tósborg er holmar tvei,
Berintvág i Noreg, ho var ikkje mi.
Folding
Folding er ein geologisk prosess der bergartar blir utsette for høgt trykk og temperatur slik at dei blir plastiske (bøyelege). Dei blir så bøygd og folda. Blir kreftene for store blir dei rivne frå kvarandre og ein får ein forkasting. Storleiken på foldinga kan variera sterkt.
Eyðuns rima
Norsk omsetjing
12. Hosborg og Tósborg er øyar tvæ;
Folding
Toppar i foldingane blir kalla antiklinalar, mens traua blir kalla synklinalar. Når erosjon, t.d. på grunn av ein isbre, høvlar flata flat står dei opphavlege laga att som striper på tvers av retninga på foldinga. Der toppane var vil det eldste laget ligge i midten med stadig yngre lag vekk frå dette. Der trauet var vil det bli tvert om.
Eyðuns rima
Norsk omsetjing
til Berintvág i Noreg, hadde du esla deg.
13. Eg sende deg til Upplanda for å by meg viv:
møya miste møydom, for det du lyt lata liv.
14. Det tykkjest meg inkje vera, sjølv om du let meg pine,
då det du let på bålet brenne brordotter di.
15. Slik svara Håkon konge, tenkjer han så ved seg:
16. Vel var han til galge klar, der han skulle henge:
silkehuva på hovudet bar, beltet om magen te’ svinge.
17. Audun han ber håret som glitrar på kvar ein lokk,
så reid han i hæren fram, fremst av fylgjesflokk.
18. Dei tok Audun Hestakorn, hengde han opp i tre;
sver de då eid på mi tru, at ramnar dei riv hans bein.
19. Svara så frua Gyrid, etter gata [ho] gjeng:
No er bonden på Nordnes — i raudan ??? [han] heng.
20. Så svara frua Gyrid, etter gata [ho] gjekk:
No er bonden på Nordnes, i raudan ?? [han] hekk.
Vulkanologi
Vulkanologi er vitskapen om vulkanisme og studiet av vulkanar, lava, magma og tilknytte geologiske og geofysiske fenomen. Uttrykket vulkanologi kjem frå det latinske ordet vulcan, den romerske eldguden.
Ein vulkanolog er ein person som studerer vulkanologi, som til dømes danninga av vulkanar, og deira noverande og historiske utbrot. Vulkanologar vitjar ofte vulkanar, særleg dei aktive, for å observere vulkanutbrot, ta prøvar av stoff frå vulkanen, som tefra (oske eller pimpstein), stein og lava. Mykje av arbeidet er retta mot å prøve å varsle framtidige utbrot. Det finst i dag ingen nøyaktig metode å gjere dette på, men varsel av vulkanutbrot kan redde mange liv.
Marija Basjkirtseva
Marija Basjkirtseva var ein russisk målar. Kunstverka hennar vert rekna for å høyre til naturalismen. Ho er i dag mest kjend for dagbøkene sine. Dei vart utgjevne i 1887 og oppnådde kultstatus mellom kvinner av hennar eigen generasjon. Bashkirtseff sitt liv har vore filma fleire gonger, mellom anna i Italia med skodespelaren Isa Miranda i hovudrolla.
Liv og gjerning
Ho vart fødd som Maria Basjkirtseva i Gavrontsij ved Poltava (i dagens Ukraina). Basjkirtseva stamma frå to rike, sørrussiske landadelsfamiliar; Babanin og Basjkirtsev. Kort etter dei hadde sett to born til verda, skilde foreldra seg. Marie voks opp saman med mor si på godset til besteforeldra. Etter opphald i Wien, Baden-Baden, Genève og Paris åra 1870-72 slo mora, besteforeldra og ei tante seg ned i Nice. Der byrja unge Marie å føre dagbok.
Ei liding i strupehovudet forpurra planane hennar om å verte songarinne og skodespelar. Også gifteplanane med ein adelsmann frå Roma stranda. Marie overtala familien sin til å flytte til Paris, der ho ville studere målarkunst. Etter to års utdanning på Academie Julien, som aksepterte kvinnelege studentar og med Tony Robert-Fleury til lærar, slo ho seg saman med målaren Jules Bastien-Lepage som elev og venninne. Saman med mor si pleia ho han til han døydde. Basjkirtseva sjølv døydde av tuberkulose, kort tid etter Bastien-Lepage.
Basjkirtsevas best kjende bilete er I atelieret (1881) og Møtet (1884). Det fyrste viser målarkollegaer og henne sjølv framfor ein mannleg modell på Académie Julian i Paris, det andre syner nokre born i ei gate i ein fattig bydel. Mange av måleria etter Basjkirtseva vart øydelagde under 2. verdskrigen. I dag er verk frå hennar hand å sjå på kunstmuseum i St. Petersburg, Amsterdam, Paris og Nice.
Basjkirtseva døydde og vart gravlagd i Paris, på gravplassen Cimetière de Passy. Over grava vart reist eit stort atelierliknande monument, som i dag er erklært kulturminne.
Julio Hernán Rossi
Julio Hernán Rossi er ein tidlegare argentinsk fotballspelar.
Han spela for klubben Avispa Fukuoka.
Veyron-elva
Veyron er ei elv i kantonen Vaud i Sveits.
Veyron har kjelda si i Bière i Vaud og renn ned til Ferreyres, der ho flyt saman med Venoge i eit område kalla Tine de Conflens.
Hydra av Toto
Hydra er andrealbumet til Toto og kom ut i 1979.
Veyron-elva
Løp
Veyron renn gjennom
Hydra av Toto
Songar
Alle songane er laga av David Paich, untatt der det er notert.
Fet og Joranger
Fet og Joranger er eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Området ligg i Luster kommune i Sogn og Fjordane og dekkjer Indre Hafslo. Soknet har to kyrkjer, Fet kyrkje frå 1884 og Joranger kyrkje frå 1600-talet. Begge stadene har hatt kyrkje sidan mellomalderen. Tidlegare var Fet og Joranger to sjølvstendige sokn i Hafslo prestegjeld, men i 1967 vart dei overførde til Jostedal prestegjeld og slegne saman til eitt sokn.
Beltedyr
Beltedyr (vitskapleg namn Dasypodidae) er ei gruppe gomlarar. Det finst omkring 20 nolevande artar, dei fleste er søramerikanske. Den minste arten blir 15 cm og den største 150 cm lang. Oversida av kroppen er dekt av eit tungt panser av hornplater. Føda er variert.
Under jakta på små virveldyr og insekt grev beltedyret bytet opp av jorda i stor fart. Beltedyret er avhengig av å ha konstant luktkontakt med bytet. Samstundes kan ikkje dyret puste under gravinga fordi det ville få støv i nasen. Nibandsbeltedyret løyser problemet med at det kan lukte utan å puste, samstundes kan det halde pusten i 6 minutt medan gravinga skjer. Beltedyret har knapt tenner. Beltedyret er heilt og halde basert på forsvarsteknikk, og graveevna er ein del av denne. Beltedyret har i tillegg eit solid panser av beinplater som dekker hovud og kropp. Indianarane i Amazonas jaktar på beltedyret, særleg nibandsbeltedyret.
Tjue artar
Det finst i alt 20 ulike beltedyrartar. Den største, kjempebeltedyret, kan bli opptil 60 kg Det er likevel lite samanlikna med forfedrane som hadde tre meter lange ryggskjold. Desse skjolda vart brukt som tak og gravkvelvingar av tidlegare tiders indianarar. Nibandsbeltedyret er det vanlegaste i dag, og det har igjen seks underartar. Felles for alle beltedyrartane er at dei held til i Sør-Amerika eller i dei sørlege delane av Nord-Amerika. Tidlegare fanst ikkje beltedyret lenger nord enn Mexico. På slutten av 1800-talet tok dyra seg over elva Rio Grande til Texas.
Berre éit kjønn
Ei brasiliansk regle fortel noko om beltedyra sitt familieliv: Verset speler på at søskenflokkar av beltedyr anten er hannar eller hoer. Grunnen er at beltedyrungar alltid er éinegga fleirlingar. Ungane til nibandsbeltedyret er som regel firlingar. Dei blir fødde etter at mora har gått drektig i fire månader. Ved fødselen er ungane dekt av ein lêraktig hud som blir svært hard i løpet av nokre veker.
Inndeling av artar
Indianarane deler ikkje som zoologane dyra inn i arter og underarter. Dei nøyer seg med å dele beltedyra inn i to grupper, «gode» og «dårlege». Nibandsbeltedyret høyrer til første kategorien, medan seksbandsbeltedyret må nøye seg med å bli klassifisert som eit dårleg beltedyr. Det som ligg til grunn for denne inndelinga er om beltedyra et åtsel eller ikkje. Beltedyr som et åtsel blir ikkje rekna som attraktiv mat av indianarane, og blir difor klassifisert som dårlege.
Medan nibandsbeltedyret og mange av slektningane klarar seg godt som artar er det dårlegare stilt med kjempebeltedyret. Denne arten er forsvunne frå store delar av dei tidlegare utbreiingsområda i Peru og Brasil, og blir rekna som ein trua art. Øydelegging av levestadene deira er den faktoren som bidreg mest til at bestanden av kjempebeltedyr minkar. Ein annan art som er trua er knappebeltedyra som lever langt sør i Sør-Amerika.
Hen
Hen (av norrønt Hávin) er ein tidlegare kommune og ein liten tettstad i Isfjorden i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Heen er den vanlege skrivemåten for etternamn (gardsnamn).
Staden hadde tidlegare fleire forretningar, drosjesentral, kafé, bank, postkontor og bensinstasjon. På 1980- og 1990-talet opplevde staden tilbakegang som handelsstad. Den korte avstanden til kommunesenteret Åndalsnes er ei av årsakene.
På Hen ligg Hen kyrkje, barneskule (Isfjorden barneskole) og idrettshall (Isfjordshallen).
Vikinghuset er bygd etter teikningar frå ei arkeologisk utgraving, som kopi av eit hus frå vikingtida.
Tidlegare kommune
1. januar 1902 blei Hen skilt ut frå Grytten som eigen kommune. Hen hadde ved etableringa som eigen kommune 1 128 innbyggarar.
1. januar 1964 blei Hen slått saman med Eid, Grytten og Voll kommunar samt det meste av Veøy kommune til den nye Rauma kommune. Hen hadde ved samanslåinga 1 663 innbyggarar.
NM i sykling 1986 i tempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1986 i temporitt for menn vart avvikla med individuell tevling 22. juli i Verdal og lagtempo 24. juli i Namsos.
50 km temporitt
<br style="clear:both;" />
100 km lagtempo
<br style="clear:both;" />
Noregsmeisterskapen i sykling 1986 i temporitt for kvinner vart avvikla i Steinkjer sundag 20. juli.
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Takuji Miyoshi
Takuji Miyoshi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Avispa Fukuoka og Sagan Tosu.
Galba av Romarriket
Galba, Servius Sulpicius Galba (24. desember år 3 fvt-15. januar år 69) var romersk keisar frå juni i år 68 til han vart myrda året etter. Han var den første av dei fire revolusjonskeisarane i den kortvarige borgarkrigen Romarriket gjekk gjennom då.
Feministisk-ortodoks jødedom
Feministisk-ortodoks jødedom er den fløya av moderne-ortodoks jødedom som held på at likestilling, høgare jødisk utdanning for kvinner og auka deltaking frå kvinner i jødiske gudstenester, inkludert i offentlege og leiande posisjonar, er særleg viktige mål å arbeide for.
Galba av Romarriket
Galba kom frå ein adelsfamilie nær Tarragona og hadde rikdom, men var ikkje i slekt med nokre av dei seks første keisarane, verken av fødsel eller gjennom adopsjon.
Otho, Marcus Salvius Otho, etterfylgde Galba som keisar.
AD/DA-omformar
AD/DA-omformarar er elektroniske kretsar som omformar analoge signal til binære verdiar, eller omvendt. AD/DA-omformarar er tilgjengelege som separate integrerte kretsar, men kan òg vera integrerte på same kretsen som til dømes ein sensor, ein mikrokontroller, osb.
Disneyland Paris
Namn
Då Disneyland Paris opna i 1992 heit det Euro Disney Resort. I mai 1994 endra dei namn til Euro Disneyland Paris, i oktober 1994 til Disneyland Paris, i mars 2002 til Disneyland Resort Paris og i april 2009 til Disneyland Paris.
Aril Edvardsen
Aril Snorre Edvardsen var ein norsk predikant, evangelist, pinseven og leiar av misjonsstiftinga Troens Bevis Verdens Evangelisering som han stifta i 1965.
I ungdomsåra var han formann i det lokale AUF, og han spelte til dans som lokal countrysongar. Han gifta seg 17 år gamal med Kari, som han hadde gått i klasse med. Like etter ei radikale omvending i 1956, byrja Edvardsen sin søken etter apostolisk kristenliv, slik han fann dette presentert i Bibelen.
Igesundsvatnet
Igesundsvatnet eller Storevatnet ligg på fjellet like oppom Igesund på Bergsøya i Herøy kommune på Sunnmøre.
Aril Edvardsen
Edvardsen døydde den 6. september 2008 under ei reise til Mombasa i Kenya. Han vart 69 år gamal.
Cookøyane
Cookøyane er ei øygruppe i Stillehavet som utgjer ein sjølvstyrt stat i fri assosiasjon med New Zealand. Øygruppa omfattar 15 øyar. Arealet er 240 km² og folketalet 18 700 (2006).
Igesundsvatnet
Igesundsvatnet er oppdemma og er drikkekjelda til dei ytste husa i Igesund. Før oppdemminga var det eit naturleg skilje mellom Igesundsvatnet og Vikavatnet, men no heng desse saman så lengje dei ikkje har vore nedtappa. Vatnet vert administrert av Herøy vasslag, tidlegare Bergsøy vasslag. Det er òg reservekjelde for resten av øya, men då vatnet herifrå ikkje vert rensa, er ein svært forsiktig med å nytte det, ikkje minst etter salmonellautbrotet i 1998. Dette hende etter at Igesundsvatnet hadde vore kopla til hovudvassleidninga, men ein har ikkje funn klårt bevis for at dette var hovudkjelda til smitten.
Myra som ligg ved vatnet vart tidlegare nytta som kjelde for torv, som så vart sendt ned til Igesund med løypestreng for å brukast som brensel.
Cookøyane
Cookøyane vart først folkesett av polynesiske folk. Dei første nedskrivne vitnesbyrda om øyane kjem frå eit spansk skip frå 1595. Spanjolar gjekk i land på øya Rakahanga i 1606. Den britiske sjøfararen James Cook kom til øyane i 1773 og 1779. Han gav dei namnet Herveyøyane. Namnet Cookøyane er først kjent frå eit russisk kart frå 1880-åra.
Cookøyane vart eit britisk protektorat i 1888. Dei vart overførte til New Zealand i 1901. Dei var eit newzealandsk protektorat til 1965 då dei fekk sjølvstyre i fri assosiasjon med New Zealand.
Statusen som fri assosiert stat inneber at øyane har fullt sjølvstyre i interne saker. New Zealand har noko av ansvaret for internasjonale tilhøve og forsvar, i samråd med Cookøyane. Dronninga av New Zealand, som er den same som dronninga av Storbritannia, er statsoverhovud og er representert på øyane av sin Queen's Representative. Øyane er eit parlamentarisk demokrati og regjeringa vert leia av ein statsminister.
Takanobu Kondo
Takanobu Kondo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Avispa Fukuoka.
Brentford
Brentford er eit forstadsområde i London Borough of Hounslow i London, der Themsen og Brent møter kvarandre omkring tretten kilometer vest-sørvest for Charing Cross. Namnet viser til ein vadestad (ford) i elva Brent.
Staden er først nemnd som Bregentforda omkring 781, då konsilet i Brentford blei halde. I Den angelsaksiske krøniken blir han i ei oppføring frå 1016 nemnd som Bregentforda og Brentforda. Busetjinga er langt eldre enn dette; den eksisterte allereie då romarane kom til øya. Det er funne ei rekkje pre-romerske gjenstandar der, blant anna keramikk frå bronsealderen og brent flint. Mengda funn tyder på at Brentford var ein møtestad for fleire stammar, og at det blei utført ritual der. Eit funn frå jernalderen, ein del frå ei stridsvogn, høyrde til opphavleg samlinga til Thomas Layton og er nå utstilt i Museum of London. Gjenstanden er dekorert med eit keltisk knutemønster kjend som Brentford Knot.
Det har blitt fremma ein teori om at det også var ein kryssingsstad i Themsen ved Brentford, og at det var der Julius Cæsar kryssa elva då han invaderte Britannia. Eit slag mellom styrkane til Cæsar og catuvellaunerne skal ha stått der, utan at det finst prov som støttar dette. To seinare slag er dokumentert, i 1016 og 1642.
Herman Friele (1943-)
Herman Friele er ein norsk forretningsmann og høgrepolitikar.
Friele tok over leiinga av Kaffehuset Friele i 1981, og er i dag styreformann i verksemda.
Solvorn
Solvorn er ei bygd i Luster kommune i Vestland. Staden ligg på vestsida av Lustrafjorden, tvers overfor Ornes.
Her ligg Solvorn kyrkje frå 1883 og det over trehundre år gamle Walaker Hotell. Bygda har òg ein daglegvarebutikk og barneskule. Fylkesveg 338 går mellom Solvorn og fylkesveg 55, og det går ferje frå Solvorn over Lustrafjorden til Ornes.
Namnet
I følgje Norsk stadnamnleksikon er Solvorn «eit mykje problematisk namn» - og den norrøne forma kan ikkje rekonstruerast sikkert. Ei mogeleg form kunne vere Sól-vǫrn, samansett av sól f 'sol' og vǫrn f 'vern' - og tydinga blir då 'solvernet/solvernaren; bygda som vernar/tek vare på sola'. Bygda Solvorn ligg som ei open glenne rett aust/vest mellom høge fjell, og konsekvensen av dette er at det gamle høvdingsetet og kyrkjestaden Ornes på den andre sida av Lustrafjorden ligg bada i sol lenge etter at gardane sør og nord for Ornes har hamna i skuggen. Namnet på bygda Solvorn er i så fall gjeve av folka busett på Ornes.
(Merknad: Uttalen [sål`våd'n] viser til ein kort vokal i norrønt (sol-), men det er ikkje uvanleg at lange vokalar vert korte når dei står som forledd i samansetningar.)
Historie
Solvorn har historie som handelsstad, kyrkjestad, tingstad og sete for sorenskrivaren i Indre Sogn. Bygda har vore kyrkjestad sidan mellomalderen, fyrste gongen Solvorn-kyrkja er nemnd i kjeldene er på 1300-talet. Rundt 1865 var det tre handelsmenn og to bakarar i Solvorn, og staden var naturleg å reise til for folk på Hafslo og omliggjande bygder når dei skulle selje eller kjøpe noko. Staden hadde glansperioden sin medan fjorden var viktigaste ferdselsåra, sidan når vegen kom og bilane tok over ligg ikkje Solvorn så sentralt til lenger.
Solvorn fekk postopneri i 1841, og hadde postkontor til 1995, men staden har framleis eige postnummer. Ved postnummeromlegginga i Bergen postdistrikt i 1999 vart postnummeret endra frå 5815 til 6879.
Solvorn sokn
Solvorn er òg eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Soknet femner i tillegg til Solvorn òg Ornes, slik har det vore sidan Urnes stavkyrkje gjekk or bruk som soknekyrkje og Urnes sokn vart nedlagd i 1882.
Solvorn grunnkrins
Grunnkrinsen Solvorn, som femner området på vestsida av Lustrafjorden frå kommunegrensa mot Sogndal og nordover eit stykke forbi Solvorn sentrum, hadde ved folketeljinga i 2001 209 innbyggjarar.
Bauta
Bauta er ein avlang og som oftast tilhogd stein reist på høgkant og vanlegvis utstyrt med bilete og/eller innskrift som syner kvifor steinen vart sett opp på staden. Bautaer er ofte minnesmerke over avlidne som har gjort mykje for land eller folk, eller markerar stadar der det har gått føre seg hendingar som har hatt mykje å seie for eit land eller ei folkegruppe.
Avlange og meir eller mindre flate (og som oftast utilhogde) natursteinar som vart reist på høgkant i forhistorisk tid, og som vanlegvis er utan innhogd bilete eller innskrift, vert i arkeologisk litteratur kalla bautastein.
Takefumi Sasaki
Takefumi Sasaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Avispa Fukuoka.
Occam
Occam er eit programmeringsspråk som er spesielt utvikla for å uttrykkje parallellitet. Occam byggjer på same formalisme som Communicating Sequential Processes (CSP). Occam (occam vert som regel skive med liten «o», i alle fall midt i ei setning) er oppattkalla etter filosofen William of Ockham, som er best kjent for (Ockham sin barberkniv).
Occam er eit imperativt programmeringsspråk, med ein stor grad av ortogonalitet og ein enkel Algol/Pascal-liknande syntaks. Occam vart utvikla av det engelske firmaet Inmos for å nyttast saman med ein noko spesiell mikroprosessor kalla Transputer.
Oversyn
Rett innrykksnivå og formatering er kritisk for «parsinga» av occam. Tilordningar vert ikkje avslutta med spesielle tegn, som til dømes «;», men ved at linja tek slutt, lister av tilordningar må ha same innrykksnivå (akkurat som i Pyton, Haskel, Icon, Miranda og ABC).
Eit occam-program vil ha fleire prosessar (som i denne samanheng er sekvensiell kode). Dei ymse prosessane kommuniserer med kvarandre vis namngjevne blokkerande kanalar. Ein prosess sender data ut på ein kanal via «!». Prosessen kjem ikkje vidare før ein annan prosess les inn via «?» det som vart sendt ut. Ein prosessen som les inn data frå ein kanal (via «?») vert òg blokkert og kjem ikkje vidare før ein annan kanal sender data ut på kanalen (via «!». Døme («keyboard» og «screen» er kanalar, medan «c» er ein variabel):
keyboard ? c screen ! c
Kodeordet «SEQ» markerer starten på ei liste med sekvensielle tilordningar. Døme:
SEQ x := x + 1 y := x * x
Kodeordet «PAR» markerer starten på ei liste med prosessar som kan utførast i parallell (samtidig). Døme («p1» og «p2» er sekvensielle prosessar):
PAR p1 p2
Kodeordet «ALT» markerer starten på ei liste av «vakta» kommandoar. Desse vaktene er kombinasjonar av boolske føresetnadar og kanalinnlesingar (begger er opsjonale). Kvar vakt som er sann og som kan lesa frå kanalen vil «lukkast» og den etterfølgjande kodeblokka vil verta utført. Om fleire alternativ lukkast samstundes er det tilfeldig kva alternativ som vert utført. Døme:
Denne koden vil lese inn data frå kanalane «c1» og «c2» (når ein av dei, eller begge, er klar) og sende den ut på kanalen «blanda». Om ein av variablane «tellar1» eller «tellar2» får verdien 100, vil vakta blokkere for at det vert lese meir data frå kanalen som vart vakta. Ein førespurnad på kanalen «status» vert svara med å sende variablane «tellar1» og «tellar2» ut på kanalen «ut».
Occam 1 (proto occam)
Occam 1 (som kom i 1983) var ein prototypeversjon. Denne versjonen hadde berre ein datatype, VAR, som var eit heiltat av same ordlengd som prosessoren som køyrde koden. Berre eindimensjonale tabellar var tilgjengelege. Occam 1 vart berre nytta av Inmos og academiske miljø som studerte parallellprosessering.
Occam 2
Occam 2, som kom i 1987, var ein forbetra versjon av occam 1. Occam 2 hadde flytkommaaritmetikk, funksjonar, multidimensjonale tabellar og fleire heiltalstypar: INT, INT16, INT32 og Byte. Occam 2 var nok utvikla til at det kunne nyttast for praktiske programmeringsoppgåver.
Occam 3
Occam 3 vart definert av ein av dei mest erfarne programmerarane hjå Inmos. Spesifikasjonen vart distribuert for kommentering i miljøet, men på grunn av finansielle problem hjå Inmos vart det ikkje lage nokon kompilator for denne versjonen. Occam 3 hadde mange endringar, som i stor grad gjekk ut på å gjera språket betre for simulering og gjera det enklare å få til kodedeling og gjenbruk.
Occam 2.5 (occam-pi)
Occam 2.5 refererer til ein forbetra versjon av occam 2.1, realisert i form av den sokalla «Kent Retargettable occam Compiler» (KroC). Denne versjonen tek opp i seg mange av forbetringane i spesifikasjonen til occam 3. Som døme på forbetringar i høve til occam 2.1 kan ein namna:
KroC-lompilatoren er tilgjengeleg for nedlasting frå nettsida til KroC-gruppa. På grunn av at språket nyttar idear frå pi-kalkulaus har namnet i ettertid vorte endra til occam-pi.
Fylkesveg 420
Fylkesveg 420 (Fv420) går mellom Jovannet i Arendal og Øygardsdalen i Grimstad.
Opphavleg riksvegstrekning var Jovannet i Arendal til Nørholm i Grimstad (32,4 km).
Vegen vart forlenga 27. august 2009 mellom Kristiansand og Grimstad (i samband med opninga av den nye dagen før) med den gamle E 18-traseen og  gjennom Sørlandsparken, fram til Timeneskrysset i Kristiansand.
Før 1. januar 2010 var vegen del av riksveg 420.
Kafir
Kafir (Arabisk: كافر, kāfir; fleirtal كفّار, kuffār, «vantru») er i islam ei nemning for ein person som avviser Gud (Allah) eller profeten Muhammad (med andre ord alle ikkje-muslimar), eller som gøymer eller fornektar «sanninga».
Vanlege omsetjingar på norsk er «vantru», «fråfallen» og «ateist». I seinare tid har omgrepet vorte sett på som nedlatande, og difor frårår nokre muslimske lærde å bruke det, og føreslår i staden «ikkje-muslim».
Fjodor Abramov
Fjodor Aleksandrovitsj Abramov var ein russisk forfattar.
Abramov melde seg som friviljug til forsvaret av Leningrad under andre verdskrigen. Han var alvorleg såra og sendt heim att. I 1956 vart han dosent i sovjetisk litteratur, men etter 1960 konsentrerte han seg om å skriva sjølv. I bøkene skildrar han den vanskelege situasjonen til nordrussiske bønder under og etter krigen. Tre av bøkene hans er omsette til norsk; Morshjertet, Pelageja og Aljka. Han vart straffa fleire gonger for å bryta Sovjetunionen sine retningsliner for litteratur.
Småplaneten 3409 Abramov er kalla opp etter Fjodor Abramov.
Førde i Jølster
Førde i Jølster er ei lita grend i den sørlege enden av Breimsvatnet. Bilveg til grenda tek av frå E39 på Grungen, midt mellom Skei og Klakegg. Vegen er skilta til «Breimsvatnet». Førde høyrde tidlegare til Breim kommune, men vart ein del av Jølster kommune ved kommunereguleringa i 1964. Resten av Breim kommune vart lagt til Gloppen kommune. Førde er ei lita grend, med seks gardsbruk. Innbyggjartalet har vore rundt 40 i mange år.
Namnet «Førde» kjem av gamalnorsk «fird», som tyder fjord, og er brukt fleire på fleire område i Noreg som ligg ved sjø eller vatn. Det er også brukt nokre stader i Tyskland og Irland. I daglegtale vert namnet «Førs» ofte nytta om denne grenda. Dette er genitivsforma av namnet Førde, og «til Førs» vert difor den same forma som til dømes «til fjells» eller «til sjøs». Når «Førde» vert brukt som namn på staden, er bokstaven «d» stum, slik at namnet vert uttala «Føre». Folket i og frå grenda vert lokalt kalla «førsarar», eller «førsara» på det lokale talemålet, då bokstaven «r» oftast ikkje vert uttala i slutten av ord.
Den Trondhjemske Postvei, som offisielt opna i 1795, hadde skysstasjon i grenda, og gardbrukarane hadde skyssplikt med båt frå Førde til Reed i Gloppen kommune. Skysstasjonen, Hotel Skjorta, hadde namnet frå det høgste fjellet vest for Breimsvatnet, Skjorta, som er 1473 m høgt, og som stig rett opp frå Breimsvatnet, som ligg på om lag 52 moh. Naturen rundt grenda vert av dei fleste oppfatta som vill og trong. Dalen er smal og fjella er bratte og høge. Aasmund Olavson Vinje reiste fleire gonger langs postvegen, og var dermed avhengig av skyss over Breimsvatnet. Han har seinare skrive dette om opplevinga si av grenda: «Naturen er vild og ugjestmild, og folket ligesaa».
NM i sykling 1986 på landeveg
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1986 for menn vart avvikla i Levanger sundag 27. juli.
Menn, 180 km
<br style="clear:both;" />
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1986 for kvinner vart avvikla i Frosta laurdag 26. juli.
Kvinner, 80 km
<br style="clear:both;" />
Glenja
Glenja er ei lita bygd i Gulen kommune og ligg vest for Eidsfjorden.
Namnet tyder truleg glenne - open plass med gras i skog.
Kallingsheia
Kallingsheia er den sørlegaste delen av eit samanhengande heiområde som går gjennom store delar av Aust-Agder og vidare nordover over Haukelifjell og grensefjella mellom Austlandet og Vestlandet.
Geografisk ligg Kallingsheia i Åmli kommune og er den sørlegaste delen av det lange fjell- og heiområdet mellom Gjøvdal og Tovdal i denne kommunen. I randsona inntil heia ligg enkelte gardar slik som Baas, Håkedal, Eppeland, Tviland, Tverstøyl, Vestre Fiskevatn, Mjåvasstøyl og Hunemo. Med unntak av Håkedal som ligg meir inne på heia, stig heia frå ca 200 – 250 m.o.h. ved desse gardsgrendene til 702 m.o.h. på Høgeknatten som er det høgaste punktet på heia. Høgeknatten er ein markert topp med ein varde plassera på eit trigonometrisk punkt. Frå Høgeknatten er utsikten storslått ein solskinnsdag. I sør ser ein havet i ei lang strekning frå nærare Risør i aust til vest for Grimstad. Med kikkert er det råd å sjå båtar som passerer langs kysten. I nordvest til nordaust ser ein delar av fjellområda i Setesdalsheiene og Telemark. Frå Lindenuten, meir mot Tovdalssida, er det mogeleg å sjå Gaustatoppen ein klarversdag.
Kva er det som gjer denne heia så spesiell? Ved fyrste augekast vil vel dei fleste hevde at den er stort sett som andre heiområde i indre Agder. Men for dei som lærer Kallingsheia å kjenne gjev den opplevingar som fører til at ein stadig søker tilbake for å lære den endå betre å kjenne. I jakt og friluftssamanheng blei Kallingsheia tidleg både elska og frykta. Så tidleg som i 1879 bygde nokre rike skipping- og forretningsfolk frå Arendalsområdet ei romsleg jakthytte i sørenden av Kallingsvaten, ei hytte som framleis er i bruk. Valet av denne staden var truleg knytt til den storslåtte naturen der oppe og dei gode tilhøva for jakt og fiske som området rundt gav. Kallingsheia var også i si tid frykta for den store stammen av store rovdyr som heldt til inne på heia, i særleg grad bjørn. Den store bjørneskyttaren Olav Tverstøyl starta sin vidgjetne jaktkarriere i områda ved garden Tverstøyl som er ein av gardane som ligg inntil Kallingsheia.
Framleis gjev Kallingsheia livsgrunnlag for meir sjeldne dyreartar. Så seint som våren 1998 vandra ein bjørn gjennom området og dei seinare åra har det vore ein fast stamme av gaupe, også streifdyr av ulv har passert gjennom området dei siste åra. Både elg, hjort og rådyr finst fast inne på heia, og villrein finn ein til og frå som streifdyr. Kongeørna er fast gjest, det same gjeld hubroen om enn i lite omfang. Og dei seinare åra etter at fisken kom tilbake i ein del vatn og vassdrag er fiskeørna igjen observert. Vegetasjonen er variert, frå skogsområde i randsona med ordinære skogbruksaktivitetar, til store samanhengande urørte område inne på heia der ein berre finn spor etter tidlegare aktivitetar knytt til seterdrift og slått. Geologisk sett ligg Kallingsheia i det store sørnorske grunnfjellsområdet, men sjølv om berggrunnen for ein stor del består av næringsfattige bergartar finn ein lokalitetar med overraskande frodig vegetasjon. I høgdelaget frå 450m til 500 m.o.h. finst ein av Aust-Agders største førekomstar av barlind, i dag freda som eit lite naturvernreservat. Vidare finn ein eik av uventa dimensjonar i same høgdelag, truleg restar etter ein langt rikare vegetasjon tilbake i ein tidsperiode med eit klart varmare klima. I lune granlier finn ein kjempeskog med enkelttre på 3-4 m3 og kanskje meir.
Tilgangen til Kallingsheia kunne nok vore betre enn den er slik det moderne mennesket i dag ynskjer det. For den som verkeleg vil utforske dette vakre og spanande heiområdet er ryggsekken og "apostlenes hester" einaste utvegen. Med utgangspunkt på Dølemo der løypenettet til Turistforeningen startar, er det jamn og tung stigning dei fyrste kilometerane innover heia, men etter kvart som ein stig oppover får ein løn for strevet. Fyrste turen kan gjerne leggast til løypenettet til Turistforeningen, som for ein stor del går etter høgdedraga av Kallingsheia, med fyrste overnattingsstad ved Skarsvassbu i grenseområdet mellom Kallingsheia og Tovdalsheia med Lindenuten i vest.
Fylkesveg 452
Fylkesveg 452 (Fv452) går mellom Kongsgard og Ålefjær i Kristiansand. Veglengda er 10 km.
Semipresidentialisme
Semipresidentialisme er eit demokratisk institusjonelt system som er mesta likt parlamentarisme, men der statsoverhovudet, presidenten, er direkte vald, og den utøvande makta soleis har sin eigen demokratiske legitimitet. Denne legitimiteten gjev presidenten eit demokratisk grunnlag for røynleg politisk makt, so som utsetjande eller nektande vetorett mot vedtak frå parlamentet og oppløysingsrett. Presidenten deler gjerne styringa av den utøvande makta med ein statsminister og hans regjering utgådd frå parlamentet. Dette krev eit samarbeid mellom desse, trass i at president og regjering kan koma frå ulike parti. Slik deling av makt mellom styremaktene er eit brot med maktfordelingsprinsippet. I tilfelle der presidenten ikkje brukar rettane sine, eller der presidenten står på nett same politiske lina som statsminister og regjering, fungerer eit semipresidentielt regime som var det rein parlamentarisme.
Variantar av semipresidentialisme finn me i land som Finland, Frankrike, Irland og Austerrike. Etter tradisjonen har ikkje presidentane i Irland og Austerrike bruka rettane grunnlova gjev dei.
Basilique de Notre Dame de la Paix
Notre Dame de la Paix i Yamoussoukro på Elfenbeinskysten er det største kyrkjebygget i verda.
Pierre Fakhoury var arkitekt for kyrkja, som mellom anna er inspirert av Peterskyrkja i Roma. Byggearbeidet gjekk føre seg mellom 1985 og 1989, og prislappen blei om lag 250 millionar euro. Pave Johannes Paul II innvigde basilikaen den 10. september 1990. Han ville berre gjera dette om ein òg bygde eit sjukehus i nærleiken av kyrkja, og la ned grunnsteinen for dette. Grunnsteinen ligg framleis åleine på ei tom tomt, og sjukehuset er enno ikkje blitt bygd.
Det var Félix Houphouët-Boigny, den mangeårige ivorianske presidenten, som tok avgjerda om å bygga basilikaen i heimbyen sin, og sørgde for pengestøtte til arbeidet. Presidenten er avbilda i eit glasmåleri inne i kyrkja, like ved Jesus og apostlane, slik at han blir ein slags trettande apostel.
Namn
Ei omsetjing av namnet Notre-Dame de la Paix kan vera Vår frue av fred. Notre-Dame (Vår frue) er eit vanleg namn på kyrkjer, geografiske og administrative område og anna der fransk språk er nytta, og viser til Jomfru Maria. Basilique de Notre-Dame de la Paix er altså ei Mariakyrkje.
Vår frue-namn er òg nytta på same eller liknande vis i andre europeiske språk.
Regionen Bihor
Bihor er ein region nordaust i Montenegro. Region ligg innanfor to kommunar, Berane og Bijelo Polje. Han er kalla opp etter Bihor, ein tidlegare mellomalderby som låg nær Bijelo Polje. Region består hovudsakleg av etniske mainly consists of ethnic bosnjakarar.