cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaare Strøm (1902–1967)
Han tok doktorgraden i 1927 og vart professor i geografi ved Universitetet i Oslo i 1947, og frå 1962 i limnologi. Strøm studerte først ferskvassalgar, og seinare limnologi og geomorfologi. Han undersøkte dei fysiske og kjemiske tilhøva i dei norske innsjøane, samt termikken og geomorfologien deira, og leverte viktige bidrag til studiet av stagnerte vassmassar i det indre av fleire fjordarmar. Han arbeidde òg med spørsmålet om utviklinga av landoverflata i Noreg.
Strøm var formann i Biologisk selskap frå 1934 til 1935, Norsk geologisk forening i 1944–1945 og Norsk geografisk selskap 1948–1949. Frå 1943 var han medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi, der han som 18-åring hadde fått publisert det første vitskaplege arbeidet sitt. Han døydde i 1967 under eit opphald som gjesteprofessor ved Århus universitet.
Saharawiar
Saharawi (saharisk) vert brukt på norsk for å skildre folket i territoriet Vest-Sahara, men kan også skildre alle som bur i Sahara. Omgrepet vert brukt både om ein person frå Vest-Sahara og om det saharawiske folket, som lever i Mauritania og det sørlege Marokko, i tillegg til Vest-Sahara. Fleirtalet av saharawiar bur i dag i dei saharawiske flyktningleirane i Tindouf i Algerie, grunna den marokkanske okkupasjonen av Vest-Sahara. Dei fleste snakkar hassaniyaforma av arabisk.
Torpo stavkyrkje
Historie
Ved det store kyrkjesalet i 1723 kom stavkyrkja i privat eige, men ho blei kjøpt av kommunen i 1875. Det var først planen å utvida ho med eit tilbygg mot aust, men i 1879 blei det i staden vedteke å modernisera ho innvendig med m.a. ny himling og nytt galleri. Fortidsminneforeningen protesterte mot slik vandalisering, og kommunen vedtok då å byggja ei heilt ny kyrkje. Mens ho var under bygging sommaren 1880, blei koret i stavkyrkja rive. Same hausten fekk Foreninga kjøpa skipet for 280 kroner mot å halda det ved like på staden.
Bygningen
Av den opphavlege stavkyrkja er berre skipet bevart, etter at koret med apsis blei rive i 1880. Langt tidlegare forsvann svalgangane som omgav skip og kor.
Walter Wiemken
Liv og gjerning
Sommarsemesteret 1927 studerte Wiemken ved kunsthandverksakademiet i München. Han gjekk der i lære hos Fritz Hellmut Ehmcke og Richard Klein. Etter opphaldet i München reiste Wiemken saman med Otto Abt på studietur til Paris. Hans siste ekspresjonistiske måleri er frå dette opphaldet. Der laga dei nesten berre dystre gatescener. Deretter var Wiemken oppteken med impresjonismen. I åra 1928 og 1929 reiste Wiemken saman med sine livslange kunstnarvener, Walter Bodmer og Otto Abt, til kunstnarkolonien Collioure i Roussillon og sidan i kantonen Ticino. På desse turane skapte dei framifrå landskapsbilete. Wiemken og vennene hans besøkte Collioure fleire gongar fram til 1939.
Torpo stavkyrkje
Bygningen
Torpo stavkyrkje har indre stolpereisning rundt eit heva midtrom, omgitt av ein omgang med lågare tak. Midtrommet er omgitt av 14 stavar som står på ei ramme av grunnstokkar. Konstruktivt har ho mange trekk til felles med den rivne stavkyrkja i Ål og med kyrkjene i Sogn, og ho blir gjerne rekna med i Borgund-gruppa. I Torpo kyrkje dannar stavane rundt midtrommet tette kolonnadar rundt alle fire sidene, ingen av dei er utveksla, slik det blei gjort i mange kyrkjer av same typen. Nedre del er frittståande. Omtrent ved halve høgda er stavane utstyrte med romanske terningkapitel. Dei dannar vederlag for parstilte bogekne, som saman framstår som rundbogar, ca. 1 m høge. Over denne illuderte arkaden blir stavane haldne saman av ei tang; to bjelkar forbundne med trenaglar. Over tengene er utskorne andreaskrossar innfelte mellom stavane, og over desse kjem ei ny bogerekkje under svillestykka som ber ytterveggane i midtrommet. Øvst blir stavane avslutta av stavlægjet som ber taket i midtrommet. Det har fem sperrebind med same utforming som i andre kyrkjer av borgundtypen.
Ås produksjonslab AS
Ås produksjonslab byrja som produksjonsavdelinga ved Ås apotek i 1987. Produksjonsavdelinga blei skild ut frå apoteket i 2003. Deretter blei Serviceproduksjon AS, som er eit eit dotterselskap av Apotekforeninga, eigaren til Ås produksjonslab. Ås produksjonslab blei så kjøpt opp av Curida Holding AS i 2018, og blei ein del av Curida-konsernet.
Walter Wiemken
Liv og gjerning
Synet av gravferda til ei jente og på same tid den daglege verksemda til ein slaktar, fekk varig verknad for det kunstnariske arbeidet til Wiemken. Dei sterke motsetningar og hendingar i menneskelivet er ofte samtidig til stades i måleria hans. På 1930-talet syner Wiemken sin kunst påverknad frå surrealistiske verk laga av Serge Brignoni, Kurt Seligmann og Pablo Picasso. Arbeida hans var prega av at sol- og skuggesidene i menneskelivet var slik dei var. I 1936 deltok Wiemken i utstillinga Zeitprobleme in der Schweizer Malerei und Plastik i Kunsthaus Zürich.
Saman med venene Bodmer og Abt høyrde Wiemken i 1933 med mellom grunnleggjarane av Gruppe 33, i protest mot dei konservative tendensane i dei sveitsiske kunst- og arkitekturmiljøa, særleg i Basel. Gruppe 33 hadde ei klar anti-fascistisk orientering. Åra 1936 og 1937 vart Wiemken, gjennom venen Bodmer, påverka av den konstruktivistiske kunsten. Wiemken reiste til Belgia i 1937 og sette stemne med den surrealistiske kunstnaren James Ensor.
Saharawiar
Kultur
Det saharawiske folket er eit nomadefolk som for det meste har dreve med kameldrift, geitedrift og fisk. Kamelkjøtt, fisk, geitemelk og te er dei viktigaste delane i klassisk saharawisk mat. Te har ein veldig viktig plass i saharawisk kultur. Under ein teseremoni er det vanleg med tre glass te: Det første er bittert som livet, det andre søtt som kjærleiken og det tredje mildt som døden.
Ås produksjonslab AS
Ås produksjonslab produserer over 50 ymse produkt på vegner av Serviceproduksjon AS. Ei oversikt over deira produkt er tilgjengeleg på nettstaden til Apotekforeninga.
Krateret Åsgard
Strukturen er namnsett etter Åsgard frå norrøn mytologi.
Saharawiar
Kultur
På grunn av okkupasjonen er det vanskeleg for saharawiane i flyktningleirane, og umogeleg for folk i det okkuperte Vest-Sahara å drive nomadekulturen vidare. Ein del av saharawiane i flyktningleirane reiser framleis ut i dei frigjorde områda i Vest-Sahara som nomadar om somrane. Dette gjer dei mest i området rundt Tifariti i den nordlegaste delen av dei frigjorde områda.
Walter Wiemken
Liv og gjerning
30. desember 1940 gjekk Wiemken seg ein tur. Han omkom, men liket vart funne først fleire veker seinare, den 23. januar 1941, i Breggiajuvet nær Castel San Pietro.
Torpo stavkyrkje
Bygningen
Spor i austveggen i skipet viser at kyrkja opphavleg hadde eit smalare kor enn det som blei rive i 1880, ca. 4,6 meter breitt. Allereie i mellomalderen blei det smale koret rive og erstatta av eitt i same breidd som skipet, med nær kvadratisk grunnplan, avslutta med ein noko smalare apside.
Rundt heile kyrkja har det opphavleg gått svalgangar, også etter at koret blei utvida. Dei hadde truleg dvergarkadar (som i Borgund stavkyrkje), men blei rivne tidleg på 1800-talet.
Anvil Crag
Anvil Crag er ein fjellknaus i Antarktis med ei høgd opp mot 300 moh. Han ligg kring 2 km vest-sørvest for Sphinx Hill på King George Island. Den vertikale knausen ligg i enden av ei midtmorene. Han vart skildrande namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1977 med tre flate fjellveggar og ein flat topp, som får han til å sjå ut som ein ambolt (anvil på engelsk).
Torpo stavkyrkje
Eksteriør
Taka var opphavleg tekte med spon, men fekk skifertekking tidleg på 1800-talet. Ytterveggane (omgangsveggane) har ståande plankar eller tiler med not og fjør, sette inn i rammer av sviller, hjørnestavar og stavlægje. Midtrommet sine veggar over omgangstaka har også ståande tiler mellom stavane, og i kvart felt er det små runde gluggar, dei einaste opphavlege lysopningane, bortsett frå dørene. Vindauge fekk kyrkja etter reformasjonen; dei eldste blei truleg sett inn over omgangstaket.
Myrdalselva
Myrdalseva er ei 8,1km lang elv i kommunane Gulen og Masfjorden i Vestland .Den er ei sideelv til Yndesdalsvassdraget.Nedslagsfeltet på 10 km² er om lag likt fordelt på dei to kommunane.
Torpo stavkyrkje
Eksteriør
Den kvadratiske takryttaren har hjelm med valmtak og øvst eit åttekanta spir.
Myrdalselva
Myrdalselva har utspring frå Øksefjellstjørna 514 m.o.h vest for toppen av Øksefjellet. Bekken frå Øksefjellstjørna renn sørvestover ca 1,2 km der den møter bekkane frå Austrebotn og Litle Austrebotn.Den renn så i meir vestleg retning i om lag 1km.Her samlar fleire tilsigsbekkar i myrområdet inst i Myrdalen.Herifrå får vassdraget namnet Myrdalseva og renn i hovudsak i sør-sørvestleg retning gjennom dalen. Om lag 3,3 km frå Øksefjellstjørna passerer den grensa mellom Sogn og fjordane og Hordaland. Resten av strekninga renn elva i Masfjorden kommune der den munnar ut i Sleirsvatnet.
Øksefjellstjørna er inntaksmagasin for vassverket til innbyggarane i grenda Oppdalsøyra. Forutan om Øksefjellstjørna er det to andre småvatn som drenerer til Myrdalselva ; Fossetjørna (390 m.o.h) og Langevatnet (403 m.o.h)
Torpo stavkyrkje
Interiør
Golvet har breie, telgja plankar som ligg på falsar i grunnstokkane. I golvet i midtrommet er det skåre inn omrisset av eit menneske i full storleik med fotenden mot austre grunnstokk og hovudet vend mot vest. Ein trur det er markering av ei grav, og ein ikkje stadfesta teori er at ein stavangerbiskop skal ha blitt gravlagd her.
Baldakin
I austre delen av skipet blei det mot slutten av 1200-talet bygd eit lektorium med golv som kvilte på bjelkar spende mellom dei tre austre stavane og rekkverk mot den opne delen av skipet. Over lektoriet blei det bygd ein baldakin i form av ein rundboga tønnekvelv av tre i skipet si fulle breidd. På kvelven og endeveggen mot aust finst det godt bevart måla dekor frå mellomalderen, utført i limfargar. Mot endeveggens bakgrunn av diagonale band med blomedekor i mellomromma står to figurgrupper. På venstre side Ecclesia (kyrkja) med krossfane og kalk, deretter Maria nærast midten, på høgre side av midten følgjer Johannes og ytst Synagoge. Over begge gruppene svevar englar med røykjelseskar.
Kvelven har eit rikt biletprogram med den tronande Kristus i midten og dei fire evangelistsymbola ikring, og flankert av friser med dei tolv apostlane på båe sidene. Nedst følgjer friser i to høgder med scener frå martyriet til den heilage Margareta frå Antiokia. Margareta frå Antiokia, som ifølgje legenda døydde i 305, skal ha vore rekna som ein av dei fjorten naudhjelparane. Den forsmådde, heidne friaren Olybrius, ein prefekt i teneste hjå keisar Diokletian, pinte og freista avrette ho fleire gongar, men mislukkast. Margareta blei redda ved eit mirakel kvar gong. Til slutt blei ho likevel halshoggen, og Olybrius sjølv blei teken av djevelen.
Runeinnskrifter
På ei brystning som tidlegare har sete over den rivne korskiljeveggen, står følgjande runeinnskrift: «Torolf gjorde denne kyrkkja – Åsgrim, Håkon, Erling, Pål, Eindride, Sjaunde, Torolf – Tore rista – Olav». Torolf må ha vore byggmeisteren og dei andre sveinane hans. Denne Torolf var truleg også meisteren for den rivne Ål stavkyrkje, der ei liknande innskrift fanst: «Torolf gjorde denne kyrkja. Geirstein var medarbeidar og Gunnar, Vidar, Eyvind, Eirik, Gunnar. No har eg rist alle namna – Alv var òg med». Torolf er ein av de få namngjevne stavkyrkjebyggarane me kjenner. Han var openbert ein ekspert som kanskje reiste rundt og tok oppdrag, og som fekk hjelp av lokale tømrarar. Ingen namn utom hans er felles for begge kyrkjene.
Kyrkjegard og omgivnader
Før stod det også ein lafta stopul (eit lite, frittståande klokketårn) nord for kyrkja. Denne synest på ei blyantteikning frå 1855 av arkitekt Georg Andreas Bull. Han blei riven i 1880 då den nye kyrkja blei oppført. Det finst truleg restar av grunnmuren under golvet i den nye kyrkja.
I nordvestre hjørne av tunet til nabogarden, tidlegare ein prestegard som heitte Torpo, låg Kyrkjestugu, ein gammal tømmerbygning som blei brukt til opphaldsrom for kyrkjefolket. Ho blei selt i 1880 og flytta til ein plass i Torpo, men blei i slutten av 1970-åra kjøpt av Fortidsminneforeningen, flytta og gjenreist nordvest for stavkyrkja.
Cape Hattersley-Smith
Cape Hattersley-Smith er eit nes markert av ein kjegleforma topp ved søraustenden av Condor Peninsula, 5 nautiske mil sørvest for Cape Knowles på Black Coast i Palmer Land i Antarktis. Neset vart fotografert frå lufta av U.S. Antarctic Service den 30. desember 1940. Det vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) – Ronne antarktiske forskingsekspedisjon frå Stonington Island i november 1947 og vart fotografert på ny av U.S. Navy i 1966. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names i 1984 etter den britiske geologen Geoffrey Francis Hattersley-Smith.
Hattersley-Smith var baseleiar for FIDS og glasiolog ved Admiralty Bay i Sør-Shetlandsøyane, 1948–49. I perioden 1951–73 var han med Defense Research Board of Canada og gjorde feltforsking i Arktis. Frå 1973 var hen med British Antarctic Survey og var sekretær for UK Antarctic Place-Names Committee, 1975–91. Hattersley-Smith skreiv òg The History of Place-names in the Falkland Islands Dependencies (Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane), Cambridge, 1980 og The History of Place-names in the British Antarctica, Cambridge, 1991,
Henrik Dagård
Henrik Dagård er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar frå Halmstad som vann sølvmedaljen i tikampen under europameisterskapen 1994 i Helsinki.
Karmelberget
Karmelberget (hebraisk הַר הַכַּרְמֶל, Har HaKarmel; gresk Κάρμηλος, Kármēlos; arabisk الكرمل, Kurmul eller جبل مار إلياس Jabal Mar Elyas) er ei fjellkjede nær kysten i det nordlege Israel som strekkjer seg frå Middelhavet og søraustover. Fjellkjeda har status som eit biosfærereservat og det ligg fleire byar her, mellom anna Haifa, den tredje største byen i Israel, som ligg på nordsida.
Henrik Dagård
Aktiv
Dagård vart svensk meister 1989 i tikamp, ein prestasjon han gjentok i 1998. Toppen som utøvar nådde han i året 1994. I mars månad kom han på andreplassen i sjukampen ved innandørs-EM i Paris. Der etter fekk han same plassering ved meistermøtet i Götzis i Austerrike, før han tok sølvmedaljen i tikampen under europameisterskapen i Helsinki. Til sist i 1994-sesongen gjorde han ved Décastar-stemnet i franske Talence sitt livs beste tikampserie, han sanka der 8 403 poeng, svensk rekord til dess Nicklas Wiberg oppnådde 8 406 poeng under verdsmeisterskapen i Berlin i 2009.
Karmelberget
Geografi og geologi
Karmelberget er kring 6,5 til 8 km brei og heller gradvis mot sørvest, men dannar ein bratt kam på nordaustsida, som er 546 meter over havet. Jezreeldalen ligg like nordaust for fjellkjeda. Ho dannar ein naturleg barrière i landskapet, slik Jezreeldalen dannar ein naturleg passasje, og fjella og dalen har derfor påverka migrasjonen og invasjonane i Levanten i lange tider. Fjellformasjonen er ei blanding av kalkstein og flint, og inneheld mange grotter, og er dekt med fleire vulkanske bergartar. Fjellsidene er frodige med mykje vegetasjon, som eik, furu, oliven og laurbærtre.
Fleire moderne byar ligg i fjellkjeda, som Yokneam på austsida, Zikhron Ya'akov på sørsida, drusarsamfunna Daliyat al-Karmel og Isfiya sentralt på ryggen, og byane Nesher, Tirat Hakarmel og Haifa i nordvest. Det ligg òg ein liten kibbutz kalla Beit Oren, som ligg på ein av dei høgaste punkta i fjellet søraust for Haifa.
Eldre steinalder
Mellom 1930 og 1932 grov Dorothy Garrod i fire grotter i fjella, og fleire hellerar i Karmelberget ved el-Wad, el-Tabun og Es Skhul. Garrod oppdaga leivningar av neandertalar og tidlege moderne menneske, mellom anna skjelettet av ei neandertalarkvinne, som vert rekna som eit av dei viktigaste menneskefossila som er funnen nokon gong. Utgravinga i el-Tabun har gjeve spor som går 600 000 år eller meir attende med menneskeleg aktivitet, frå nedre eldre steinalder til i dag.
Som strategisk plassering
På grunn av den frodige vegetasjonen i fjellsida og dei mange grottene i dei brattare sidene, vart Karmelberget ein tilfluktsstad for kriminelle. Karmelberget vart rekna som staden der Jahve gøymde seg, som det er implisert i Amos. I følgje Andre Kongebok reiste Elisja til Karmelberget etter å ha forbanna ei gruppe unge menn fordi dei hadde gjort narr av han ved å rope «Kom deg vekk, din snauskalle!» Etter dette kom det bjørnar ut av skogen og reiv i hel 42 av dei. Dette indikerer ikkje nødvendigvis at Elisja søkte tilflukt i fjella. . I følgje Strabon var staden framleis ein gøymestad i det første hundreåret.
I følgje Epifanios, og Josefus, var Karmelberget ein skanse for essenarane sokm kom frå ein stad i Galilea kalla Nasaret, men denne essenar-gruppa vert stundom kalla nasarearane, og må ikkje forvekslast med dei som følgde Jesus.
Under fyrste verdskrigen hadde Karmelberget ei viktig strategisk rolle. Slaget ved Megiddo fann stad i eit pass gjennom Karmelberget oppom Jezreeldalen frå sør. General Allenby leia britane i slaget, som var vendepunktet i krigen mot Det osmanske riket. Jezreeldalen hadde spelt ei viktig rolle i mange slag før, mellom anna det historisk viktige slaget ved Megiddo mellom egyptarane og kanaanittane. Men det var berre slaget på 1900-talet som fann stad på sjølve Karmelryggen på grunn av våpenutviklinga.
Arkeologar har funne gamle vin- og olivenpresser fleire stader på Karmelberget.
Som heilag stad
I eldre kanaanittisk kultur, vart høgtliggande stader ofte rekna som heilage, og det same vart Karmelberget. Thutmose III reknar ein heilag odde blant dei kanaanittiske territoria sine, og om dette er det same som Karmel, slik egyptologar som Maspero meiner, indikerer det at fjellet vart rekna som heilag frå minst 1400-talet fvt. I følgje Kongebøkgene var det eit altar til Gud på fjellet, som hadde falle i ruinar på tida til Ahab, men Elia bygde eit nytt eit. Iamblichus skriv at Pythagoras vitja fjellet fordi det var heilag, og skreiv at det var det mest heilage av alle fjell, og det var ein forboden plass for folk flest, medan Tacitus skreiv at det var eit orakel der, som Vespasian vitja for ein konsultasjon. Tacitus skriv òg at det var eit altar der, men utan noko bilete, og utan eit tempel kring seg.
Elia
For jødar, kristne og muslimar er Elia tett knytt til fjellet, og han vert stundom rekna å ha budd i ei grotte i dette fjellet. Eit alternativt namn på Karmelberget er til og med St. Eliafjellet. I Kongebøkene utfordrar Elia 450 profetar av ein viss Baal til ein konkurranse ved altaret på Karmelberget for å avgjere kven sin guddom som i røynda hadde kontroll over Kongedømet Israel. Sidan forteljinga er sett til styret til Ahab og han var tilknytt fønikarane, meiner bibelforskarar at den Baal det var snakk om truleg var Melqart.
I følgje Bibelen i Første Kongebok 18, var utfordringa kva guddom som kunne tenne eit offer med eld. Etter profetane til Baal hadde mislukkast med dette, fekk Elia helt vatn på offeret og byrja å be. Offeret tok fyr, som fekk dei israelittiske vitna til å rope «Herren, han er Gud! Herren, han er Gud!». Mot slutten av kapittelet fortel Elia at ei langvarig tørke kjem til å ta slutt. Skyene samlar seg på himmelen, som vert svart, og det byrjar å regne tungt.
Sjølv om det ikkje er nokre kjelder i Bibelen som syner kvar på Karmelberget Elia sigra over profetane, plasserer islamsk tradisjon staden ved ein punkt kalla El-Maharrakah, som tyder brenninga.
Karmelittane
Det vart grunnlagd ein katolsk munkeorden på Karmelberget på 1100-talet, kalla karmelittane etter fjellkjeda. Grunnleggjaren var ein viss Berthold, som døydde ein ukjend dato etter 1185, og som anten var ein pilegrim eller krossfarar. Ordenen vart grunnlagd på staden der ein hevda Eliagrotta låg nordvest i fjellkjeda. Dette er òg, kanskje ikkje tilfeldig, det høgaste naturlege punktet i fjellkjeda. Det er ingen dokumenterte bevis som støttar at Elia budde her, men i følgje karmelittane skal eit samfunn av jødiske eremittar ha budd på staden frå Elia var der og fram til karmelittordenen vart grunnlagd der.
Det vart grunnlagd eit karmelittisk kloster på staden kort tid etter ordenen vart grunnlagd, og dette var tileigna Jomfru Maria med namnet «Stjerne av havet» («stella maris» på latinsk). Sjølv om Ludvig IX av Frankrike stundom vert rekna som grunnleggjaren, var han ikkje det, og hadde berre vitja staden i 1252. Karmelittane vart ein av dei store katolske ordenane i verda, sjølv om klosteret på Karmel ikkje hadde ei like suksessrik historie. Under krosstoga skifta klosteret ofte eigar, og det vart ofte omgjort til ein moske; under islamsk kontroll vart staden kalla «El-Maharrakah», som tyder «brenningsstaden», ein referanse til soga om Elia som utfordra prestane frå Hadad. I 1799 vart bygningen omgjort til eit hospital, av Napoleon, men i 1821 vart restane av bygget øydelagd av pasjaen av Damaskus. Eit nytt kloster vart sidan bygd rett oppom ei nærliggande grotte, etter at karmelittane samla inn pengar for å restaurere klosteret. Grotta, som no dannar krypta til den klosterkyrkja, vert kalla «Eliagrotta».
Bahá'í-trua
Karmelberget vert rekna som ein heilag stad for bahá'íane verda rundt, og Bahá'í-senteret og Báb-heilagdomen ligg her. At staden er heilag har røter i at grunnleggjaren av religionen, Bahá'u'lláh, vart fengsla hær, nær Haifa av osmanarane, då dei styrte over Palestina.
Báb-heilagdomen er eit bygg der leivningane av Báb, grunnleggjaren av bábismen og føregangaren til Bahá'u'lláh i Bahá'í-trua ligg gravlagd. Heilagdomen på Karmelberget vart tekikna av Bahá'u'lláh sjølv og leivningane av Báb vart lagt til kvile den 21. mars 1909 i eit seksroms mausoleum laga av lokal stein.. Bygginga av heilagdomen med ein gylden kuppel vart laga over mausoleet i 1953, og ei rekkje dekorative terrassar rundt heilagdomen stod ferdig i 2001.
Ahmadiyya-moskeen
Ahmadiyyamuslimane har den største moskeen sin i Israel på Karmelberget, Mahmood-moskeen i Kababir. Det er eit unikt bygg med to minaretar. Moskeen vart ein gong vitja av den isrealske presidenten, Shimon Peres for eit iftarmåltid.
Jon Laberg
Jon Laberg var ein norsk lærar, lokalhistorikar, statsstipendiat og Venstre-politikar. Han var i oppveksten busett på Ornes i Luster kommune. Laberg hadde eksamen frå Balestrand lærerskole 1876 og frå Stord lærarskule. Han arbeidde som lærar fleire stader: i Hoddevik på Stad i Selje kommune 1876-1878, i Erdal i Lærdal 1878-1883, ved Kalmargaten skole for psykisk utviklingshemma i Bergen 1883-1886, og han var overlærar ved Bergens folkeskole 1886-1926.
Jon Laberg er kjend som bygdebokskrivar i Sogn. Han skreiv sitt første større bygdehistoriske arbeid i 1915 med bygdebok for Hafslo, som utkom i 1926. Seinare kom bøker om Luster 1926, Årdal 1932, Balestrand 1934, Jostedal 1936-1948 (trykt i Tidsskrift utgitt av Historielaget for Sogn, nr 10/1939, nr 11/1944 og nr 13/1948), Lærdal og Borgund 1938. Han begynte også på arbeidet med Bygdabok for Vik i Sogn, men han rakk ikkje å fullføra det. Laberg var den første bygdebokskrivaren i Sogn og Fjordane som tok med opplysningar om fattigstell, husmenn og tenarhald på gardane. Han var med å skipa Historielaget for Sogn i 1909, og vart den første æresmedlemen i laget. Laberg skreiv også skulehistorie frå Bergen.
Johan Undrum
Johan Undrum var ein norsk lensmann og stortingsrepresentant frå Undrumsdal i Våle i Vestfold. Han møtte på Stortinget for partiet Høgre og valkrinsen Østfold i åra frå 1931 til 1940.
Undrum var son til ein styrmann, og gjekk på Jarlsberg og Larviks amtsskole i 1897/98. Frå 1898 var han lensmannsbetjent i Ramnes, og fungerande lensmann 1900-03. Åra 1904-06 var han lensmannsfullmektig i Sem, før han i januar 1907 vart lensmann i Svelvik og Strøm. Den 1. oktober 1915 skifta han beite og var sidan lensmann i Skjeberg.
Perioden 1910-15 var Undrum medlem i Svelvik kommunestyre, medan han 1919-22 og frå 1925 var med i Skjeberg heradsstyre. I Svelvik var han styreformann i den lokale sparebanken, og i Skjeberg var han formann i forliksrådet og medlem i soknerådet.
Valperioden 1925-27 var Undrum 2. varamann frå Østfold, og møtte då nokre veker i 1926. Ved stortingsvalet hausten 1930 vart han vald inn på Tinget for Høgre, attvald 1933 og 1936. Han var 1931-33 medlem i Lovkomiteen, og frå 1934 nestformann i Protokollkomiteen til vart permittert i februar 1940, ein liten månad før han døydde. Undrum var sentralstyremedlem i Høgre i tida 1928-33.
Djurgårdsbrunnskanalen
Kanalen strekkjer seg éin kilometer frå Lilla Värtan til Djurgårdsbrunnsviken slik at skip som er opp til 9,5 meter breie og 2,1 meter djupe kan passere. Det går to bruer over kanalen: Djurgårdsbrunnsbron og Lilla Sjötullsbron.
Kong Karl XIV tok avgjersla om å byggje kanalen, som stod ferdig i 1834.
Blågulara
Blågulara (Ara ararauna) er ein stor søramerikansk papegøye med for det meste blå overside og sterk gul underside. Han er medlem av den store gruppa av neotropiske papegøyar kjent som araer. Habitatet er skog og savannar i tropisk del av Sør-Amerika. Blågularaer er populære som burfuglar på grunn av dei slåande, kontrastrike fargene, vokale evner, tilgjenge på marknaden og nær tilknyting til menneske.
Skildring
Blågularaer kan nå ei kroppslengde på 81–86 centimeter inkludert halen og kan vege 0,9–1,4 kg, noko som gjer dei til ein av dei større familiemedlemmene. Dei er iaugefallande med lyse, vassblå oversida av hovud, nakke, rygg og hale. Panna er grønleg, gradvis over til blått mot oversida av hovudet. Det fjørlause andletet er kalkfarga med svarte tynne stripevise fjører framføre auga. Undersida har rik djup gul farge. Nebbet deira er svart, så vel som fjørene i strupeområdet. Føtene er gråfarga, bortsett frå svarte klør. Irisane er bleikt lysegule. Det finst ingen underartar av blågularaen og ein finn minimalt med variasjonar av utsjånaden.
Levealderen er frå 30 til 35 år i naturen, og dei når seksuell modenhet i alderen 3 til 6 år.
Blågulara dannar livslange par. Dei hekkar nesten utelukkande i daude palmar, og dei fleste reir er i Mauritia flexuosa-palmar. Hoa legg vanlegvis to eller tre egg. Hoa rugar egga i omtrent 28 dagar. Ein av ungane i kullet er dominerande og får mesteparten av maten; dei andre omkjem i reiret. Ungen flyktar frå reiret omtrent 97 dagar etter klekking. Farga til hannfuglen signaliserer beredskap for hekking. Jo lysare og kraftigare fargar, jo større er sjansen for å finne ein make.
Blågulara er utrydda på Trinidad, var moglegvis tidlegare tilstades i vestlege Ecuador og i Paraguay, men han er framleis utbreidd og ganske vanleg i ein stor del av Sør-Amerika. Trenden for storleiken og utbreiinga av populasjonen er likevel minkande, i underkant av 30 % nedgang over 30 år. Arten er oppført som livskraftig (LC) av BirdLife International. Han er verna av konvensjonen om internasjonal handel med trua artar av vill fauna og flora, CITES, oppført i vedlegg II for avgrensing av handelen.
Cape Herdman
Cape Herdman er eit breitt, isdekt nes som utgjer det sørlege neset ved innløpet til Violantefjorden på Black Coast i Palmer Land i Antarktis. Neset vart fotografert frå lufta i 1940 av U.S. Antarctic Service; det vart fotografert på ny frå lufta i 1947 av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon og i samband med Falkland Islands Dependencies Survey kartlagd frå bakken. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee etter Henry F.P. Herdman (1901–67), ein britisk oseanograf som var eit medlem av den vitskaplege avdelinga av Discovery Investigations, 1924–49, og var sidan tilsett i National Institute of Oceanography, 1949–67.
Arnel Bluffs
Arnel Bluffs er ei rekkje klippeframspring i ein bratt fallande isskrent sør for Leckie Range i Antarktis. Han vart kartlagt i desember 1958 av eit hundesledelag i Australian National Antarctic Research Expeditions leia av G.A. Knuckey og vart namngjeven av Antarctic Names Committee of Australia etter R.R. Arnel, ein geofysisk assistent ved Mawson-stasjonen i 1958.
Hagerips
Hagerips, i daglegtale kalla rips er ein bærberande busk. Planten var opphavleg viltvoksande, men det er den dyrka ripsen som er best kjent. Rips finst som raude, gule eller kvite bær og blir kalla etter det raudrips og kvitrips. Det er raudrips som er mest vanleg i Noreg.
Som hagebær er ripsen ein av dei mest hardføre bærbuskane i Noreg. Sylting av rips har vore kjent heilt sidan 1600-talet, og på 1700-talet var buskene svært utbreidde.
Rips inneheld ein god del C-vitamin og mineral, i tillegg til stoffet pektin som gjer bæra veleigna seg til gelé og sylting.
Den norske sesongen er frå juli-september.
Jacob Roggeveen
Jacob Roggeveen var ein nederlandsk sjøfarar og oppdagar, fødd og død i Middelburg. Han leia ein ekspedisjon som oppdaga Påskeøya i 1722 og var innom Selskapsøyane og utforska Samoa.
Roggeveen var aktiv i Batavia i Nederlandsk Ostindia i to periodar, fyrst i 1680-åra og sidan som dommar i åra 1707-14. I mellomtida var han notar i heimbyen.
Inspirert av sin for lengst avdøde far, arbeidde Roggeveen ut ein plan for ein handels- og utforskningsekspedisjon til Stillehavet. Ekspedisjonen skulle leite etter det ukjende, og innbilte, Terra Australis, og søke etter ein vestleg sjøveg til krydderøyane. Med stønad frå Vestindisk kompani la han i 1721 ut frå øya Texel med skipa «Africaansche Galei», «Arend» og «Theinhoven».
Ekspedisjonen var innom Juan Fernández-øyane og kom 5. april 1722 til Rapa Nui, som vart kalla Påskeøya då dei oppdaga øya påskedagen. Der etter granska ekspedisjonen Tuamotuøyane og steig i land både på Apataki, Arutua, Tikei og Makatea. «Africaansche Galei» forliste ved Takapoto i Tuamotuøyane, der fem av mannskapet vart verande. Vraket vart ei kjelde til metall for polynesiarane. På Makatea opna ekspedisjonen eld mot folk på stranda, ibuarane svara med å drepe ti av mannskapet som gjekk i land. Etter å ha vore innom Selskapsøyane segla ekspedisjonen til Samoaøyane. Som dei fyrste europearane oppdaga dei øyane Ta'u, Olosega, Ofu, Tutuila, Rose, Swains og Upolu.
Frå øyane i Polynesia segla Roggeveen forbi Ny-Guinea til Batavia, dit han kom i 1722. Halve ekspedisjons-mannskapet hadde då døydd av skjørbuk. Ostindisk kompani konfiskerte der dei to gjenverande skipa og skulda Roggeveen for brot på handelsmonopolet.
Frå Batavia vart Roggeveen send tilbake til Nederland. Vel heime gjekk han til sak mot Ostindia-kompaniet og fekk til sist utbetalt erstatning for dei tap og utgifter ekspedisjonen hadde.
Ekspedisjonsloggen vart gitt ut på nederlandsk i 1838.
Mount Martyn
Mount Martyn er eit fjell med berre fjellveggar, som ligg 3 nautiske mil (6 km) sør for Eld Peak i Lazarev Mountains. Det er det truleg det mest markante fjellutspringet på vestsida av Matusevichbreen. Det vart fotografert av U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946-47. Fjellet var tfotografert den 20. februar 1959, av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (Magga Dan) leia av Phillip Law, og kalla opp etter D.F. Martyn, eit medlem av planleggingskomitteen til ANARE.
Anortositt
Anortositt er ein grovkorna (fanerittisk), lys blåleg, grå til brunleg magmatisk bergart. Bergarten er klart dominert av plagioklas (75-95% plagioklas er vanleg), i 1-10 cm store krystall, med samansetnad vanlegvis mellom An70 og An40. Han kan nokre gonger ha labradorisering, som er ei lysbryting i bergarten. Denne lysbrytinga oppstår på grunn av avblanding av lamellar av to typer plagioklas. Desse er små og først synleg i optisk mikroskop. Både antipertittar og böggildlamellar (An48 – An56) er vanlege. Dei siste skapar fargespel i plagioklas, noko som er med på å gjere anortositt attraktivt som fasade- og prydstein. Andre karakteristiske mineral er ortopyroksen, og olivin. Bergartane kan klassifiserast som anortosittar, leukonorittar, leukogabbroar, og leukotroktolittar ut frå varierande innhald av pyroksen og olivin.
Massif-type anortosittar er vanlegvis særs grovkorna, homogene og massive bergartar, der plagioklas kan ha ein tendens til å danne ein planar laminasjon. Lagning er ikkje utprega, men svak isomodal lagning kan opptre, og ein kan finne modalgradering. Desse lagningane er derimot lite uthaldande. Orthokumulatar, det vil sei kumulat av eitt eller fleire kumulatmineral i tillegg til krystallisasjonsproduktet av interstitiell smelte, er vanlege.
Opphavet og danningsmekanismane for massiv-type anortosittar er eit kontroversielt tema. Teoriane om foreldremagma kan delast inn i to grupper, anten har anortosittene krystallisert frå monzonorittisk/jotunittisk smelte dannet i nedre skorpe, eller frå mantelderivert basaltsmelte som har fraksjonert ut olivin og pyroksen på djupt nivå i skorpa, moglegvis kontaminert med skorpemateriale.
Serviceproduksjon AS
Serviceproduksjon AS er eit norsk føretak som administrerer serviceproduksjonsordninga, som inneheld rundt 100 apotekpreparat produserte av fem produksjonseiningar. Selskapet har i tillegg som formål å vera eit kompetanse- og rådgjevingssenter for tilverking i apotek. Det er eit dotterselskap av Apotekforeningen.
Serviceproduksjonsordninga skal gjennom småskalaproduksjon av legemiddel dekka gapet mellom det legemiddelindustrien produserer og det som blir produsert etter den enkelte resepta. Dette bidrar til at sluttbrukaenr får tilgang til legemiddel og handelsvarer som ikkje er tilgjengelege frå andre aktørar. Alle preparate har varenummer og kan bestillast hjå alle grossistane som eit kva som helst anna preparat. Alle preparata er lista opp i Felleskatalogen sine gule sider, og mange er omtalte i Norsk Legemiddelhåndbok.
Odd Henrik Sælen
Odd Henrik Sælen var ein norsk oseanograf. Han arbeidde særskild med hydrografien i Norskehavet.
Han tok doktorgraden i 1963 og vart professor i fysisk oseanografi ved Universitetet i Oslo i 1965. Frå 1978 var han professor i oseanografi ved Universitetet i Bergen.
Sælen vart medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi i 1971.
Grinder Island
Grinder Island er ei av dei isdekt øyane i Marshall Archipelago, som ligg i Sulzberger isbrem utanfor kysten av Marie Byrd Land i Antarktis. Øya er 7 nautiske mil lang og 1 nautisk mil brei og ligg 13 nautiske mil sørvest for Steventon Island. Ho vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Harry W. Grinder i U.S. Navy som var flymekanikar på McMurdo Station i 1967.
Marin Boulevard
Marin Boulevard er ein bybanestasjon på Bybanen i Hudson-Bergen. Stasjonen ligg på Luis Munoz Marin Boulevard i Jersey City, og opna 22. april 2000.
Marin Boulevard
Malstraum
Ein malstraum er ein stor straumvirvel der tidvatnet «mel» sjøen rundt.
Her til lands er den mest kjende malstraumen mellom Moskenesøya og Høgholmene i Lofoten, kalla Moskenesstraumen. Ordet vert òg nytta om tidvasstraumar som forsterkast i tronge fjord- og elvemunningen, som til dømes Saltstraumen.
Lekamar som kjem inn i ein malstraum vert trekt mot midten av vassvirvelen og sogen ned under vassflata. Straumane kan stundom få særs høge snøggleikar og det kan då vere ein risiko og opphalde seg i vatnet.
Mount Marvel
Mount Marvel er eit fjell, 1540 moh, som ligg 7 nautiske mil (13 km) sør for Escalade Peak, nær toppen av Mulockbreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1964 etter offiser R. Marvel i U.S. Navy som var øvstkommanderande for Detachment Alpha ved McMurdo-basen i 1963.
Groves Island
Groves Island er ei isdekt øy like utanfor kysten av Marie Byrd Land i Antarktis, mellom Siemiatkowski Glacier og Land Glacier. Ho vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy (1959–65), og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Benjamin F. Groves som var meteorolog på Byrd Station i 1964.
Fleet
Fleet er ei av sideelvane til Themsen, i dag skjult under dei sentrale delane av London. Fleets kjelder finst på Hampstead Heath, der ho blir ført inn i to reservoar, Highgate Ponds og Hampstead Ponds. Herfrå går ho i kulvert, først i to løp, deretter i éitt under Kentish Town, Kings Cross og Farringdon Street, før ho renn ut i Themsen ved Blackfriars Bridge.
Cape Hinks
Cape Hinks er eit bratt nes nedanfor ein høg isdekt dom, heilt nord i Finley Heights på austkysten av Palmer Land i Antarktis. Det vart oppdaga og fotografert av sir Hubert Wilkins på flyturen hans den 20. desember 1928. Det vart seinare fotografert frå lufta av Lincoln Ellsworth i 1935, og av U.S. Antarctic Service (USAS) i 1940. Neset vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Arthur R. Hinks, sekretær i Royal Geographical Society, 1915–45, som i studiane han publiserte samla oppdagingane til Wilkins, Ellsworth, Rymill og USAS i området.
Fleet
Etter som London voks, vart Fleet i aukande grad ein kloakk, og på 1300-talet var ho rekna som urein. Områda langs elva vart etter kvart busett av fattigfolk, med innslag av ulike former for industri. Tre store fengsel vart bygd langs Fleet - Newgate, Fleet og Ludgate.
Etter bybrannen i 1666 foreslo byfornyaren Christopher Wren å utvide løpet, men forslaget vann ikkje fram. I staden vart Fleet omgjort til New Canal, som stod ferdig i 1680. Old Seacoal Lane ved Farringdon Street er eit minne om brygga langs kanalen, som vart fylla igjen i 1737. Strekninga frå Holborn til Fleet Street vart overbygd i 1765, og i samband med anlegget av Regent's Canal vart Fleet i 1812 òg lagt i kulvert gjennom Kings Cross og Camden Town. Ved bygginga av Metropolitan Railway i 1860-åra måtte Fleet under jorda òg langs Farringdon Road, medan den øvste delen av løpet vart lagt igjen i 1870-åra i samband med utbygginga i Hampstead.
Stikkelsbær
Stikkelsbær (Ribes uva-crispa) er ein busk i ripsfamilien i slekt med rips og solbær. Det viskaplege namnet kjem av latin uva (drue) og crispus (krusa) som speglar at busken har bær og krusete blad. Det svenske namnet er krusbär. Synonymnamnet Ribes grossularia er opphav for ordet «stikkelsbær».
Buskane blir opptil ein meter høge og har torna greiner, grøne blomar og store, håra eller glatte bær. Stikkelsbær finst både som grøne, gule, raude og purpurfarga, og i ulike storleikar. Stikkelsbær kan kjøpast på nokre norske grønsaksmarknader i sesongen.
Stikkelsbærsbusken kan ein støyte på langt unna busetjing, men det er uvisst om det nokon gong har vore viltveksande stikkelsbær i Norden eller om desse er forvilla frå hagar.
Utbreiing
Busken kjem opphavleg frå Kaukasus og det vestlege Asia. Dyrkinga av stikkelsbær ser ut til å ha kome i gang fyrst på 1500-talet. I Norden tok dyrkinga til fyrst på slutten av 1600-talet. På 1800-talet, som var stikkelsbærdyrkingas glanstid, vart det dyrka rundt 1000 ulike sortar.
Ved starten av 1900-talet kom den amerikanska mjøldoggsoppen Sphaerotheca mors-uvae til Europa og øydela mykje av foredlingsarbeidet. Soppen er kjend under namnet «stikkelsbærdrepar». Han dannar eit tett, brunt lag på blad, skot og bær. I dag er det utvikla sortar som er resistente mot mjøldogg.
I dag finst det mange viltveksande artar i Nord-Amerika og nokre i Asia og Europa.
Frukt og blomstrar
Stikkelsbær har sortar med store bær og sortar med små bær. Blomane er ikkje i ein klase, men 1-3 blomar som er feste til stamma, der det finst mange tornar eller taggar. Bæra har sterk farge og er særs saftige.
Frukta er større enn hjå dei andre artane i slekta, og er eit eitromma bær med mange frø. Bæra inneheld sukkerartar og sitron-, vin- og eplesyre. Hjå dei dyrka sortane varierer både storlek, form og farge på bæra. Det finst raude, gule og grønkvite, lodne og glatte, runde, ovale og pæreforma.
Bruk
Stikkelsbær kan nyttast til syltetøy, gelé eller som dessert. Opphavleg var bæra mest kjende som medisinplante, og vart mellom anna tilrådd mot pest og malaria. Safta skulle kurere all betenning. Tidlegare fanst det stikkelsbærbrus på den norske marknaden.
Tarzan
Tarzan er hovudpersonen i ein romanserie av Edgar Rice Burroughs på 24 bind, og dessutan ei bok med to forteljingar for barn. Tarzan er i bøkane son av to britiske adelege som vert etterlate av mytteristar på ein øyda strandstrekning på Afrikas vestkyst. I eit forsøk på å overleva byggar foreldra ei hytte i jungelkanten, men vert drepe av store aper medan guten er spedbarn. Tarzan vert oppdrege av apehunnen Kali og adoptert inn i apearten mangani, moglegvis eit mellomledd mellom sjimpansar og gorillaer. Tarzan finn etterkvart attende til hytta til foreldra og viser ein uvanleg intelligens ved å læra å lesa og skriva av ABC-bøkene dei hadde med seg. Han finn òg ein stor kniv som gjer at han klarer å drepa ein gorilla som angrip han. Han etablerer seg etterkvart som leiar av apeflokken, ved å overvinna den tyranniske og sjalu leiaren Kerschak. Seinare kjem han i kontakt med andre menneskje og moderne sivilisasjon. Han set til livs sin rettmessige posisjon i det britiske adelsskapet før han vender attende til Afrika og ein periode buset seg på ein gard. Romanserien utvikla seg til ei blanding av samtidskommentar, science fiction og historisk fantasi. Tarzan kjempar mot alt frå arabisk slavehandel til russiske eventyrare. Han er ein skarp sivilisasjonskritikar som føretrekker det enkle og nådelause livet i naturen. Han fører geriljakrig på britisk side i Den fyrste verdskrigen og deltek i flyvåpenet i andre verdskrig, der han vert skote ned over Sumatra og samarbeider med amerikanarane i kampen mot den japanske okkupasjonen. Ei vanleg handling i ein Tarzan-bok er oppdaginga av bortgjemte land som Pal-ul-don med dinosaurar og apemenneske, og tapte sivilisasjonar av alt frå romarar til riddarar, der Tarzan ofte vert vikla inn i kampane mellom to uforsonlige byar. I ein av bøkene reiser han òg til Pellucidar i jorda si indre og vert dermed ein del av Burroughs romanserie om denne bortgjemte verda.
Det fyrste bindet i serien vart utgjeven i 1914, etter at den først vart publisert i eit magasin i 1912, og serien held fram inntil forfattarene død i 1950. Seinare har det vorte laga ei rekkje andre forteljingar, bøker, teikneseriar, TV-seriar og filmar om Tarzan. Det amerikanske filminstituttet har kåra Tarzan til det 34. beste filmhistorias helteskikkelse.
Basilisk Crag
Basilisk Crag er ei sagtakka klippe på Sør-Shetlandsøyane. Ho strekkjer seg nordaust, med ei høgd opp mot kring 70 moh på søraustkysten av Griffin Cove på Livingston Island. Klippa er ei av fleire stader som har fått namn etter fabeldyr i Williams Point-området. Ho vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1998 etter Basilisk i form av ein slange eller øgle.
Jersey Avenue
Jersey Avenue er ein bybanestasjon på Bybanen i Hudson-Bergen. Stasjonen ligg på Jersey Avenue i Jersey City, og opna 22. april 2000.
Quaggy
Quaggy er ei elv i London. Ho er 17 km lang, og renn gjennom bydelane Bromley, Greenwich og Lewisham. Den øvre delen er kjent som Kyd Brook (òg stava Kidbrooke).
Elva har utspringet sitt ved Locksbottom vest for Orpington, med ei sekundær kjelde ved Bromley Common. Ho renn nordover gjennom Chinbrook Meadows i Grove Parken, og så gjennom Lee til Lewisham der ho renn inn i Ravensbourne ved sida av Lewisham stasjon.
Mykje av strekninga er lagt gjennom ein kanal. Strekninga gjennom Chinbrook Meadows var fram til 2002 i kanal, men har fått tilbake den naturlege utsjånaden sin.
Juan Sánchez Cotán
Juan Sánchez Cotán var ein spansk målar frå Orgaz i Toledo, best kjend som målar av stilleben.
Liv og gjerning
Cotán var ein av dei viktigaste stilleben-målarane i Spania på 1600-talet. Biletet Stilleben med vilt, grønsaker og frukt er det eldste kjende spanske stilleben. Måleria hans er gjenkjennelege med sine karakteristiske steinfat dekte med grønsaker og vilt, eller dei syner opphengde frukter og vilt. Han måla fata i forkant, for så å fylle desse med gjenstandane. Desse bileta kom til å danne standard for det tidlege spanske stilleben, former som andre seinare vidareførte.
Cotán var truleg elev av Blas de Prado. Han budde lenge i Toledo, der han laga historiemåleri og portrett. Kring hundreårsskiftet byrja han å nærme seg stilleben-sjangeren, sannsynlegvis baserte han bileta sine også på klassiske førebilete som han fann i romersk mosaikk.
Trass i det innskrenka klosterlivet påverka Cotán fleire spanske målarar tidleg på 1600-talet. Særleg inspirerte han mange av dei stillleben-målarane som kom etter han. Til dømes kopierte Juan van der Hamen y León i bileta sine dei enkelte gjenstandane som Cotán nytta i sine måleri.
Cape Howard
Cape Howard er eit høgt, flatt, snødekt nes ytst på halvøya mellom Lamplughfjorden og Odomfjorden, på austkysten av Palmer Land i Antarktis. Det vart oppdaga av medlemmar frå U.S. Antarctic Service som utforska langs denne kysten på bakken og frå lufta i 1940. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter August Howard, grunnleggar av American Polar Society og redaktør i The Polar Times.
Har Meron
Har Meron (hebraisk הר מירון, Har Meron; arabisk جبل الجرمق, Jabal al-Jarmaq) er eit fjell i Israel. Det er viktig i jødisk religiøs tru og delar av det er ein del av eit naturreservat.
Religiøs tyding
Landsbyen Meron og grava til rabbien Shimon bar Yochai ligg på Har Meron. I høve jubileet til dødsfallet hans på Lag B'Omer, samla tusenvis seg i fjellsida nær grava hans, og på sjølve Lag B'Omer.
Klima
Meron har eit middelhavsklima med varme og tørre somrar og fuktige, kjølige vintrar. Det snør nokre gonger kvart år på Meron. I snitt er det 22 dagar i året med temperaturar over 32 °C og 28 dagar med frost.
Rennesnø
Rennesnø er eit snølag der snøen består av grove begerkrystallar eller rimkrystallar. Rennesnø gjer ofte snølaget laust, og fungerer derfor som eit glidelag når det oppstår eit snøras.
Johan L'Orange
Johan Ingolf Koren L'Orange var ein norsk offiser og ingeniør frå Oslo. Han var son til generalløytnant og kommanderande general Hans Peter L'orange (1835–1907), bror til Hans Wilhelm L'Orange.
Johan L’Orange var offiser i det militære frå 1894. I 1917 vart han major og avdelingssjef i generalstaben. Til sist var han 1933-38 generalinspektør for infanteriet. Han gav ut arbeida Principper for ordreutstedelse i felt i 1920 og Taktikkens hovedpricipper i 1924.
Magnar G. Huseby
Magnar Gunnbjørn Huseby var ein norsk elektroingeniør og politikar frå Åsen i Nord-Trøndelag. Han representerte Sør-Trøndelag og partiet Høgre på Stortinget i tida 1981-89.
Far til Huseby var styrar av Åsen elektrisitetsverk, der sonen i yngre år var hjelpemontør. Han tok i 1948 artium i Levanger og sidan eksamen ved elektrolinja på Norges Tekniske Høgskole i Trondheim i 1952. Frå då av var Huseby teknikar, ingeniør og vernesjef ved Trondheim Elektrisitetsverk til 1979. Han tok desse åra på seg ei rekke tillitsverv i NITO, mellom anna var 1964-68 medlem i hovudstyret.
Huseby var medlem av Trondheim kommunestyre frå 1968 til 1983. Han var ei tid medlem av formannskapet og han var kommunalråd 1980-81. Ved stortingsvalet i 1981 fekk Huseby fast plass på Stortinget og vart attvald i 1985. Alle åtte åra som tingmann var han medlem i Kommunal- og miljøvernkomiteen. Han vart snøgt ein sentral talsmann for Høgre i bustadpolitiske spørsmål, eit politisk viktig felt i Willoch-regjeringa si tid. Huseby var også sekretær i Lagtinget.
Etter at han gjekk ut av Stortinget i 1989 arbeidde Huseby som prosjektleiar ved Miljøpakke Trondheim til 1994. Han engasjerte seg seinare i både Pensjonistforbundet, eldrerådet i Trondheim og som medlem av Statens Eldreråd.
Liberty State Park
Liberty State Park er ein bybanestasjon på Bybanen i Hudson-Bergen. Stasjonen ligg på Communipaw Avenue and Johnston Avenue i Jersey City, og opna 15. april 2000.
Svenska skidspelen 1978
Svenska skidspelen 1978 vart avvikla i Falun dagane 3.-5. mars 1978.
30 km
Dato: 5. mars <br style="clear:both;" />
4 x 10 km stafett
Dato: 4. mars <br style="clear:both" />