cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Ewigkeit, du Donnerwort, BWV 20
Tekst
'''8. Arie (bass) ''' Wacht auf, wacht auf, verlornen Schafe,
Ermuntert euch vom Sündenschlafe
Und bessert euer Leben bald!
Wacht auf, eh die Posaune schallt,
Zum Richter aller Welt vor das Gerichte ruft!
'''9. Recitativo (alt) ''' Verlass, o Mensch, die Wollust dieser Welt,
Pracht, Hoffart, Reichtum, Ehr und Geld;
Bedenke doch
In dieser Zeit annoch,
Da dir der Baum des Lebens grünet,
Was dir zu deinem Friede dienet!
Vielleicht ist dies der letzte Tag,
Kein Mensch weiß, wenn er sterben mag.
Wie leicht, wie bald
Ist mancher tot und kalt!
Man kann noch diese Nacht
Den Sarg vor deine Türe bringen.
Auf deiner Seelen Heil bedacht!
Hör auf geschwind,
Die Sünd und Welt zu lieben,
Dass nicht die Pein,
Wo Heulen und Zähnklappen sein,
Dich ewig mag betrüben!
Ach spiegle dich am reichen Mann,
Auch nicht einmal
Ein Tröpflein Wasser haben kann!
'''11. Koral ''' O Ewigkeit, du Donnerwort,
Nimm du mich, wenn es dir gefällt,
Herr Jesu, in dein Freudenzelt!
Petter Dass-medaljen
Petter Dass-medaljen (etablert i 1912) er opphavleg ein minnemedalje, no ein fortenstmedalje, gjeven av Nordlændingernes Forening i Oslo til folk som har «bidratt til Nordlændingernes Forenings anseelse, trivsel og fremgang, og til personer som har gjort seg særlig fortjent av det nordlige Norge.»
Til 50-årsjubileet i foreininga i 1912 vart det laga ein minnemedalje med preg av Petter Dass og ein fembøring på fram og baksida av medaljen. Medaljen vart gjeven til femtito fortente:
Sidan er medaljen gitt til:
Seconds Out
Seconds Out er eit dobbelt konsertalbum av Genesis, som kom ut i oktober 1977. Det nådde fjerdeplassen på den britiske albumlista og låg inne på lista i 17 veker. Konsertane vart innspelte i Paris i 1976 og 1977 for turneen deira etter A Trick of the Tail og Wind & Wuthering. Mot slutten av fleire songar kan ein høyre publikum rope om at bandet skal spele ein song til med å rope «Une autre!» som tyder «ein til».
Historie
Seconds Out er det andre konsertalbumet til bandet etter Genesis Live i 1973. Medan det førre konsertalbumet vart gjeve ut for fylle tida medan dei spelte inn Selling England by the Pound, var Seconds Out planlagt som ei stor utgjeving. Med på turneen i 1977 hadde dei med seg tidlegare trommeslagar i Weather Report, Chester Thompson, som kom til å sitje bak trommene på mange Genesis-turnear i åra som følgde. Tidlegare trommeslagar i Yes og King Crimson, Bill Bruford, spelte trommer for bandet i 1976. Phil Collins spelte ikkje trommer sjølv, då han hadde teke over som vokalist i bandet. Bruford er berre med på songen «The Cinema Show» på albumet. Gitarist Steve Hackett slutta i bandet under miksinga av Seconds Out. Albumet vart ein suksess både hos publikum og kritikarane og nådde fjerdeplassen i Storbritannia og 47. plass i USA.
Fram til Genesis Archive 1967-75 (1998), var Seconds Out det einaste offisielle konsertopptaket av Genesis-songen «Supper's Ready».
Longvafjorden
Longvafjorden er ein fjord i Haram kommune på Sunnmøre. Han ligg mellom Haramsøya i vest og Flemsøya/Skuløya i aust. Fjorden strekkjer seg 7,5 km søraustover frå Ullaholmen som ligg midt i innløpet.
I den nordvestlege delen av fjorden er det bygd ei vegfylling over nesten heile fjorden frå Skuløya til sørsida av Ullaholmen. Vegfyllinga går 1,5 ut i fjorden på ei grunne og frå Ullaholmen går det bru over Ullasundet til Haramsøya. Ullasundet er derfor det einaste innløpet til fjorden i denne enden. Bygda Austnes ligg på vestsida av fjorden på Haramsøya. Den største djupna i fjorden er 60 m og han er kring 1500 meter brei.
Haitialmiqui
Haitialmiqui (Solenodon paradoxus) er ein furespissmusart som berre er funnen på Hispaniola. Han vart oppdaga i 1833, då Johann Friedrich von Brandt skildra han. Det fanst også ein annan art på øya, Soledonon marcanoi, men denne døydde ut etter den fyrste koloniseringa.
Den skånske krigen
Den skånske krigen var ein krig mellom Danmark og Sverige mellom 1675 og 1679 om dei tidlegare danske landskapa Skåne, Blekinge og Halland, som Sverige hadde erobra i 1658. Krigsskodeplass var ikkje berre dei ovanfornemnde provinsane, men òg Båhuslän og Västergötland, pluss dei tyske områda Sverige kontrollerte, og dessutan Austersjøen. I Noreg blir denne krigen ofte kalla Gyldenløvefeiden.
Danmark erklærte Sverige krig i september 1675. Dei tyske områda Sverige hadde blei erobra av danske og brandenburgske styrkar. Samtidig opererte danske og nederlandske krigsskip i Austersjøen og saman slo dei den svenske flåten sør før Öland.
I slutten av juni sette danske troppar over sundet til Skåne, og i løpet av nokre månader hadde dei teke heile Skåne med unnatak av Malmö, og jamvel ein del av Blekinge. Samtidig marsjerte ein dansk-norsk hær frå Noreg ned langs kysten i retning Göteborg, men blei ståande framanfor festninga Båhus.
I slutten av 1676 vende krigslykka seg. Den svenske kongen Karl XI gjekk inn i Skåne med hæren sin og sigra 4. desember i slaget ved Lund, eit av dei blodigaste slaga i skandinavisk historie (med 50% falne på begge sider). Med det blei gjenerobringa av Skåne og Blekinge innleidd. Svenskane sigra òg i slaget ved Landskrona. Derimot tapa dei sjøslaga ved Mön og Køge.
STS-93
STS-109 var ei romferd med romferja Columbia. Romferda var den 95. romferda med dei amerikanske romferjene. Astronauten Eileen Collins vart den første kvinnelege kommandør av ei romferje. Hovudlast var Chandra-teleskopet.
Den skånske krigen
Frå sommaren 1677 til sommaren 1678 gjekk mesteparten av krigen føre seg ved byen Kristianstad, som blei halden av danskane og først kapitulerte etter lang omlægring i august 1678. Dei dansk-norsk styrkane blei samtidig trengde tilbake nordover.
STS-93
Etter denne ferda skulle Romferja Columbia takast ut av teneste fram til mars 2002 grunna vedlikehald, og kom ikkje til å fly igjen før STS-109
Den skånske krigen
Eit anna problem for svenskane var dei skånske friskyttarkorpsa (geriljastyrkar, partisanavdelingar) som kjempa på dansk side, dei såkalla snapphanane. Dei utgjorde ein stadig trugsel mot dei svenske forsyningslinjene. Med grufulle straffer prøvde den svenske kongen å undertrykkje denne rørsla. For eksempel blei det 19. april 1678 gitt ordre om å brenne ned alle landsbyar i sokna Örkened og å avrette alle våpenføre menn, det vil seie alle hankjønn mellom 15 og 60 år.
Midt i 1678 enda den fransk-nederlandske krigen, og Danmark og Brandenburg mista sine nederlandske allierte. I 1679 gav Sverige opp nokre mindre tyske område, men elles blei krigen mellom Danmark og Sverige avslutta utan grenseendringar. Det vil seie at Skåne blei verande under svensk herredømme.
Kjelde: Tysk wikipedia, artikkelen Schonischer Krieg.
Schonischer Krieg Skånse Oorlog VII wojna szwedzko-duńska
Tørrtemperatur
Tørrtemperatur er lufttemperaturen målt med eit udekka termometer som er verna mot stråling og fukt. Innan bygningsbransjen er det ein viktig faktor i design av bygningar i enkelte klima. Det har vore sagt at det er den viktigaste klimavariabelen for menneskeleg komfort og energisparing i bygningar.
Referansar
Temperatura
Sho Kamimura
Sho Kamimura er ein japansk fotballspelar.
Sai Kanakubo
Sai Kanakubo er ein japansk fotballspelar.
Sho Kamimura
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Sai Kanakubo
Han spela for klubbane Mito HollyHock, V-Varen Nagasaki og AC Nagano Parceiro.
Nogvafjorden
Nogvafjorden er ein fjord i Haram kommune på Sunnmøre. Han ligg mellom Flemsøya/Skuløya i sørvest og øya Fjørtoft i nordaust. Fjorden strekkjer 5,5 km søraustover frå Norskehavet og inn mot Harøyfjorden.
Fjorden har innløp mellom Kjeholmen i vest og Fjørtoftneset i aust og enda mellom neset Nogva, som fjorden er kalla opp etter, i sørvest og Fuglevika i nordaust. Han er om lag 2,5 km brei og på det djupaste 119 m.
Nevrologi
Nevrologi er læra om nervesystemet i medisinen. Fagfeltet omfemnar undersøking, diagnosestilling, behandling og etterbehandling av forstyrringar i det sentrale og det perifere nervesystemet. Nevrologi vedrører også sanseapparata og ei rekkje muskelsjukdomar.
Ein lækjar med spesialisering i nevrologi blir kalla nevrolog.
Barnesenteret
Barnesenteret er ein del av kvinne-barn-divisjonen ved Ullevål universitetssjukehus. Det er den største eininga for behandling av barn i Noreg, og omfattar akuttmottak for barn, generell barnemedisin, barnekirurgi samt intensivbehandling av nyfødde og større barn.
1485 Isa
1485 Isa er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eos. Han blei oppdaga den 28. juli 1938 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Hans Antonsen
Hans Antonsen var ordførar i Grimstad kommune frå 2007 til 2015. Han representerer Venstre.
Motorsagprodusentar
Dette er ei liste over noverande motorsagprodusentar og omfattar ikkje tidlegare motorsagprodusentar.
Rune Hagestrand
Rune Hagestrand var ordførar i Gjerstad kommune frå 2007 til 2011. Han representerer Høgre.
Sandven i Bergen
Sandven er ein gard i Fana i Bergen. Garden ligg på nordsida av Kalandsvatnet og er delt i Øvre Sandven i vest og Nedre Sandven i aust.
Her er framleis gardsdrift.
Namn
Namnet kjem av det norrøne sandr som tyder sand, og vin som tyder naturleg eng. Dette er det einaste vin-namnet av gardane i Fana.
Historie
Det er gjort funn av skaftkar i kleberstein frå yngre steinalder på garden. I mellomalderen høyrde garden til Lyse kloster, og etter reformasjonen til Lyseklostergodset. Seinare vart garden delt i Øvre og Nedre Sandven. Brukarane på garden vart sjølveigarar frå 1873 og 1875.
Nedre Sandven
Nedre Sandven ligg aust for Øvre Sandven og omfattar mellom anna Sineset som stikk sørover i Kalandsvatnet. Her ligg både Kaland skole og Kalandseid stadion.
Utanom Øvre Sandven grensar garden til Stigen i nord, Sæle i sør, Smådal i aust og Hedno i nordaust.
Minix
Minix er eitt av fleire «Unix-liknande» operativsystem, desse inkluderer operativsystema Idris, Coherent og Uniflex. Somme av desse vart skrivne fordi AT&T si opphavlege lisensiering av Unix gjekk ut ifrå at det skulle seljast til organisasjonar for kommersielt bruk. Dei «Unix-liknande» operativsystema vart skrivne frå grunnen av utan noko kode frå AT&T.
Takashi Kasahara (1988)
Takashi Kasahara er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Minix
Historie
Minix vart skrive av Andrew S. Tanenbaum frå Vrije Universiteit i Amsterdam i Nederland som eit eksempel i læreboka Operating Systems: Design and Implementation, ISBN 0-13-637331-3. Rundt 12 000 linjer kjeldekode frå kjernen, minnehandsamaren og filsystemet er trykte i boka; storparten er skrive i C.
Minix var laga for å køyre på IBM PC-ar og IBM PC/AT-maskiner i slutten av 1980-åra og tidleg i 1990-åra. Versjon 1.5 var òg porta til Motorola 68000-baserte maskiner (som t.d. Atari ST, Amiga og tidlege Apple Macintosh) og SPARC-baserte maskiner (som Sun Workstation arbeidstasjonar). Versjon 2.0 er berre tilgjengeleg for x86-arkitekturen.
Linux var påverka av Minix (Linus Torvalds var kjend med det, og nytta det som eit utviklingsverkty), men er på mange måtar svært ulikt Minix-arkitekturen. Det gjeld særleg Linux sin monolittiske kjerne framfor mikrokjernen i Minix. Då Minix vart utvikla, vart lisensen sett på som særs liberal, med eit svært lite lisensgebyr samanlikna med tilsvarande operativsystem. Dette var eit kompromiss mellom Tanenbaum sin intensjon om å ha Minix som eit instruerande eksempel, og utgjevaren sine ynskje om å handheve kopiretten i koden. Sidan det ikkje var fullstendig open kjeldekode, bidrog mange frivillige utviklarar heller til Linux- og FreeBSD-kjernane. I slutten av 1990-åra vart lisensen for Minix endra til open kjeldekode, men då hadde allereie andre operativsystem overgått Minix i funksjonalitet, og det heldt fram som eit undervisningverkty – som Tanenbaum hadde meina at det skulle vere – framfor å bli eit utbreidd operativsystem.
Distribusjonar
Minix-distribusjonar har dei følgjande ISBN-nummera. Dei inneheld alle kjeldekoden, men kan vere utilgjengelege for sal:
Minix versjon 2.0 er distribuert på ein CD-ROM som følgjer med Operating Systems: Design and Implementation, 2. utgåve, av Tanenbaum og Woodhull (1997, ISBN 0-13-638677-6). Seinare utgåver er tilgjengelege på nettet.
Gjetar
Ein gjetar, hyrding eller hjuring er ein person som driv med gjeting; passar på at husdyr ikkje går seg vekk eller skader seg og vernar dei mot rovdyr. I tillegg kan gjetaren ha i oppgåve å mjølka, klippa og slakta dyra.
Jumpei Obata
Jumpei Obata er ein japansk fotballspelar.
Bjoafjorden
Bjoafjorden er ein sidefjord av Halsnøyfjorden og Hardangerfjorden på fylkesgrensa mellom Vestland og Rogaland i kommunane Kvinnherad, Vindafjord og Etne. Fjorden har innløp i nord mellom Jonasvoll ytst på Tittelsnes i Sveio og Askeneset på Fjelbergøya i Kvinnherad. Frå her går fjorden 15 km søraustover på sørvestsida av Fjellbergøya.
Jumpei Obata
Han spela for klubbane Mito HollyHock og FC Ryukyu.
Gjetar
Gjetarar i kulturen
Den hinduiske guden Krisjna voks opp som ein kugjetar, og er ofte avbilda spelande på fløyte for kyrne.
Bjoafjorden
Sør for Fjelbergøya går det vesle fjordstykket Melen austover og held fram som Skånevikfjorden. I søraust deler Bjoafjorden seg i to grener, Etnefjorden mot aust og Ølsfjorden mot sør. Frå innløpet av Bjoafjorden til botn av Etnefjorden ved Etne er lengda 24 km.
Rett nord for innløpet til desse to fjordane ligg tre øyar. Romsa er den største av desse og ligg lengst nord. På andre sida av Romsasundet ligg Glopsøya og lengst sør ligg Tolløya. På austsida av desse øyane vert sundet òg kalla Romsasundet, medan sundet på vestsida av øyane heiter Haugessundet etter grenda Haugsgjerd som ligg her.
Vest for Haugsgjerd, på sørsida av Bjoafjorden, ligg dei to bygdene Innbjoa og Utbjoa. Frå Utbjoa går det ferjesamband over Bjoafjorden til Fjelberg på Fjelbergøya i Kvinnherad og vidare til Sundnes på Halsnøy. Det går òg ferje til Skjersholmane på Stord.
Boka Orions belte
Orions belte er ein roman av Jon Michelet. Handlinga er henta frå den kalde krigen og er til største delen lagt til Svalbard. Boka vart filmatisert under same namn som boka i 1985.
Ole Magne Omdal
Ole Magne Omdal var ordførar i Iveland kommune frå 1995 til 2011. Han representerte Senterpartiet.
Rovdefjorden
Rovdefjorden er ein 13 kilometer lang fjord på Sunnmøre. Han ligg i kommunane Vanylven, Sande, Herøy, Ulstein og Volda. Fjorden ligg på sørsida av Gurskøya og nord for Rovdestranda.
I vest startar fjorden ved Syvdsnes og Støylane som ei fortsetjing av Hallefjorden. Vest for Syvdsnes strekkjer Syvdsfjorden seg sørover. Rovde ligg på sørsida av fjorden langs riksveg 652 som går her. I aust endar fjorden ved Yksnøya og Svinvikneset. På andre sida av Svinvikneset byrjar Voldsfjorden som strekkjer seg sørover. Rovdefjorden er ned til 501 m djup ved overgangen til Voldsfjorden.
Nérac
Nérac er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Lot-et-Garonne i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 7 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Baïse, ei av sideelvane til Garonne.
Romero Frank
Romero Frank er ein peruansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Mito HollyHock og Montedio Yamagata.
Våttemperatur
Våttemperatur eller våtkuletemperatur (wet-bulb temperatur) er ein temperatur som kan brukast til å finne relativ fukt. Våttemperaturen blir målt med eit termometer som har ein våt sokk rundt temperaturfølaren. Eit slikt instrument blir kalla våttermometer (wet-bulb termometer). Når den relative fukta er under 100 % fordampar vatnet frå sokken, noko som gjer at følaren blir avkjølt. For å avgjere den relative fukta, blir lufttemperaturen målt med eit vanleg termometer, i denne samanhengen kalla eit tørrtermometer (dry-bulb termometer). Når den relative fukta er låg vil skilnaden mellom tørr- og våttemperaturen vere større, og våttemperaturen den lågaste. Når ein kjenner desse to temperaturane kan ein bruke eit diagram for å finne den relative fukta (eller gjere avanserte utrekningar).
Stigen i Bergen
Stigen eller Stige er ein liten gard i Fana i Bergen. Garden ligg opp i åssida nord for Kalandsvatnet og strekkjer seg nordover til Stignavatnet. Stigen ligg noko utanfor allfarveg og berre ein bratt grusveg fører opp til garden frå Osvegen.
Namn
Garden har fått namn av at han ligg i ein ås med bratt oppstigning.
Historie
Garden høyrte i mellomalderen til Lyse kloster og etter reformasjonen til Lyseklostergodset. Brukarane på garden vart sjølveigarar i 1872.
Laura Djupvik
Laura Djupvik er ein norsk journalist, forfattar og omsetjar. Ho debuterte i 2004 med romanen Båten er så liten.
1486 Marilyn
1486 Marilyn er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. august 1938 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Ølsfjorden
Ølsfjorden er ein sidefjord til Bjoafjorden i Vindafjord kommune i Rogaland. Dei yste delane av fjorden ligg òg i Etne kommune i Hordaland. Etnefjorden er ein sidefjord av Ølsfjorden som går austover til Etne. Fjorden har innløp i nord mellom Sardaneset i Etne i aust og Stavanes i vest. Han strekkjer seg 8 km inn til Ølsvågen. Fjorden går først rett sørover, før han etter 5 km brått snur vestover.
I det søraustre hjørnet av fjorden ligg tettstaden Ølen. Området rett utanfor Ølen vert kalla Ølensjøen. 3 km lenger vest ligg bygda Ølensvåg i botn av fjorden. På nordsida av Ølsvågen ligg Bergesneset industriområde og Ølen Betong.
Košice-Juh
Košice-Juh (Košice-Sør) er namnet på ein sørleg bydel av Košice i Slovakia.
Den eldste bygningen der, er Den Heilage Ands kyrkje, som vart reist i 1733.
Yuji Iida
Yuji Iida er ein japansk fotballspelar.
Grastrimmar
Grastrimmar er ein hagereiskap som vert nytta for å slå gras og andre plante der ein ikkje kjem til med grasklyppar. Reiskapen slår plantene ved hjelp av nylonsnorer som stikk ut frå eit roterande hovud. Hovudet vert drive av ein totakts bensinmotor eller av ein elektrisk motor. Nylonsnorene er kveila opp på ein rull inne i hovudet, som til vanleg er sperra av ei brems. Når hovudet vert pressa mot marka vert rullen sleppt fri og nylonsnorene vert mata ut av sentrifugalkrafta.
Yuji Iida
Han spela for klubben Mito HollyHock.
Ski i Akershus
Ski er ein by i Nordre Follo kommune i Viken.
Staden var administrasjonssenter i Ski kommune i Akershus fylke med. Tettstaden er eit viktig service- og kommunikasjonssentrum i Follo-regionen. Ski har det største handelssenteret i Follo, med kontor for Indre Follo tingrett, arbeidskontoret i Follo og Follo politikammer. Staden har sjukehus og psykiatrisk poliklinikk, Frambu helsesenter for sjeldne funksjonshemninger. Ski har vidaregåande skolar og LO-skolen på Sørmarka. Avisa Østlandets Blad kjem ut seks dagar i veka.
Kolibri kapital
Kolibri kapital er ein norsk mikrokredittinstitusjon. Kolibri kapital låner ut heile sin aksjekapital til små mikrobankar i Afrika, Asia og Sør-Amerika. Desse står i sin tur for små utlån til fattige som har ein sunn forretningsidé, men som er avskore frå å låne i lokale bankar av di dei ikkje kan stille trygging. Mikrokreditt og mikrofinans generelt har fått stadig fleire tilhengarar som ei særleg effektiv form for utviklingshjelp.
Ski i Akershus
Ski svarar til sokna Kråkstad og Ski i Kråkstad prestegjeld, og Langhus sokn og prestegjeld, Follo prosti i Borg bispedømme, Ski lensmannsdistrikt i Follo politidistrikt og høyrer under Follo tingrett. Ski fekk bystatus i 2004, etter vedtak av Ski kommunestyre, og er den største tettstaden i Akershus utanom tettstaden Oslo.
Kolibri kapital
Kolibri kapital skal vera økonomisk sjølvberande og har som mål å gje aksjonærane eit moderat økonomisk utbyte i tillegg til den sosiale avkastninga på investeringa.
Selskapet har sitt utspring i kyrkjelege miljø, men er livssynsnøytralt.
Kenji Dai
Kenji Dai er ein japansk fotballspelar.
Engelsk
Engelsk er eit indoeuropeisk språk på den germanske språkgreina, eit vestgermansk, angelsaksisk språk. Engelsk er etterkomar av språket til dei germanske stammane som utvandra frå område i dagens Sør-Danmark og Nord-Tyskland på 400-talet. Språket med nærast slektskap til engelsk på kontinentet i dag er frisisk, som framleis blir tala av somme i desse områda og i delar av Nederland.
Påverknader
Engelsk er blitt ein del påverka av andre språk, særleg nordiske språk i vikingtida, og deretter fransk. Frå om lag år 800 hadde både norske og danske vikingar mykje aktivitet på dei britiske øyane. Dei røva sjølvsagt, men mange slo seg etter kvart ned og blei bønder og handelsfolk. Fleire byar er grunnlagde av nordmenn, mellom dei York (Jorvik) i Yorkshire i nordaust-England og Dublin i Irland.
Gammalengelsk og norrønt var såpass nært beslekta at nordmenn og engelskmenn kunne skjønne kvarandre, og med stadig meir samkvem blei engelsken etter kvart påverka. Engelsk tok opp i seg ikkje berre substantiv som fellow (felag) og bitch (bikkje), for å nemne eit par av dei, men jamvel dei personlege pronomena i tredje person fleirtal, they (dei), them (dem) og their (deira).
Men i 1066 erobra fransktalande normannarar (frå Normandie) England, og etablerte seg som herskande klasse i landet. Ein kan seie at fransk var offisielt språk i England dei neste par hundre åra. Det har sjølvsagt også påverka det engelske språket mykje, særleg fekk det mange nye substantiv, mange av dei knytte til makt, landsstyring og slikt (government, army). Men somtid forsvann ikkje det germanske ordet sjølv om eit fransk eit kom inn, slik at ein fekk desse typiske ord-para i engelsk, der to ord anten betyr det same (freedom og liberty) eller heng ihop utan å bety det same (som sheep for dyret og mutton for kjøtet).
Kenji Dai
Han har spela for klubbane Mito HollyHock, Ehime FC, Renofa Yamaguchi FC og Kataller Toyama (2019).
Engelsk
Engelsk tale og skrift
Engelsk talemål har endra seg mykje oppgjennom tida, men ikkje skrivemåten så mykje. Derfor er det til dels svært stor skilnad på skrivemåte og uttale av engelske ord. Eit døme kan vere ordet knight, uttala /nait/ i moderne engelsk, men skrive slik fordi det ein gong blei uttala ikkje ulikt det tyske ordet Knecht eller det norske knekt. Det meste av uttaleendringane (The Great Vowel Shift, osv.) i sørengelske dialektar skjedde før William Shakespeare si tid, som er perioden Early Modern English (frå 1500-talet). Dette er parallelt til at norsk språk går inn i den nynorske perioden om lag samtidig.
Uttaleendringar sidan da er stort sett bortfall av uttala r i somme posisjonar i Søraust-England og i det standardiserte munnlege elitespråket som utvikla seg i overklassen i og rundt London. Denne svært tronge talemålsnorma utvikla seg på 1800-talet, og har halde seg som standard britisk uttale til denne dag under namnet Received Pronunciation (RP), som kanskje kan omsetjast med "godt mottatt uttale", også kalla The Queen's English. Veldig få har denne uttalen naturleg, han er sosialt sett svært snever, men har framleis stor prestisje i Storbritannia.
I andre engelsktalande land er forholda med omsyn til dette annleis. Iallfall gjeld det Nord-Amerika, der den amerikanske uttalen som utvikla seg generelt sett har halde på mange av dei trekka som britisk standarduttale har forlate, til dømes blir r uttala overalt der han eigentleg finst i den nordamerikanske standarduttalen General American (GA). Denne talemålsnorma er mykje breiare (og såleis meir demokratisk) enn den britiske, både geografisk og sosialt. Nokre få ord blir også skrivne annleis i amerikansk enn i britisk engelsk. Da er det snakk om ei forenkling, såleis til dømes labor for labour, check for cheque, osv. Slik er amerikansk engelsk på ein måte både meir «gammaldags» sidan han har endra seg mindre sidan 16-1700-talet enn britisk standarduttale, og meir "moderne" sidan han har forenkla skrivemåten av ein del ord. Men heller ikkje amerikansk engelsk er i nærheita av å ha så nokolunde samsvar mellom uttale og skrivemåte, slik målet har vore for rettskrivinga i Noreg.
Samfjorden
Fjorden har innløp i nord mellom Arhaugenset (Synnaland) i vest og Mannaberghaugan (Hellandshavn) i aust. Brattvåg ligg på vestsida like innanfor innløpet og frå her går det ferje nordover til Dryna, Skuløya og Fjørtoft.
Fjorden er mellom 300 m og 1 km brei. I enden ligg Håvik og Straumen, over straumen kryssar riksveg 659 fjorden og går nordover til Brattvåg langs vestsida. Sør for Straumen ligg Skulstadhavet. På det djupaste er fjorden over 70 m.
Personico
Bedretto er ein kommune i distriktet Leventina i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1402 meter over havet.
Kommunen ligg i Bedrettodalen frå kjelda til elva Ticino over Nufenenpasset til Airolo. Landsbyen Fontana, som ligg nedst i dalen, høyrer til kommunen Airolo. Han består av landsbyen Bedretto og grendene Ronco, Villa (kommunesenteret) og Ossasco.
Bakgrunnsstoff
Büdree
Ausevika
Ausevika, eller Ausevik, som er det vanlege namnet i arkeologisk litteratur, er eit helleristingsfelt i Flora kommune i Sogn og Fjordane. Feltet er eit av Noregs største.
Ausevikafeltet er i overkant av 1.500 m² stort og har over 300 registrerte figurar. Truleg finst det òg fleire figurar som i dag er dekte av mose. Motiva omhandlar alt frå dyr og menneske til abstrakte figurar, men det er motiv av hjort som er representert flest gonger. Det er tydeleg at hjorten hadde ein viktig plass i jaktkulturen her for om lag 4.000 år sidan.
Norsk Barneblad
Norsk Barneblad er eit blad for barn på nynorsk. Det vart skipa i 1887 og er blant dei eldste barneblada i verda som endå kjem ut. Bladet kjem ut 12 gonger i året og inneheld artiklar, teikneseriar og lesarstoff.
Bladet vart skipa av Kristen Stalleland, ein 26 år gammal student, og kom opphavleg ut i Grimstad. Frå byrjinga i 1887 vart det kalla Sysvorti og hadde 36 abonnentar. Det vart omdøypt til Norskt Barneblad i 1891 og vart gjeve ut i Oslo frå 1902. Sysvorti (eller svarttrosten) er framleis i bruk som maskot i bladet. Ein annan figur tilknytt Norsk Barneblad er teikneseriefiguren Smørbukk, som har vore på baksida av bladet sidan 1938.
Gjennom tidene har bladet hatt redaktørar som Rasmus Løland, Bernt Støylen, Peter Hognestad, Klaus Sletten, Andreas Haavoll og Johannes Farestveit og redaksjonssekretærar som Inger Hagerup, Øyvind Dybvad, Herbjørn Sørebø og Øystein Rosse. Halldis Moren Vesaas «debuterte» då ho som tiåring skreiv inn til Norsk Barneblad i 1918, medan kunstnaren Per Kleiva vann ein teiknekonkurranse det hadde i 1947, då han var tretten.
Bladet vert gjeve ut av Samyrkelaget Norsk Barneblad, med organisasjonane Noregs Mållag, Noregs Ungdomslag, Bondeungdomslaget i Oslo, Norsk Måldyrkingslag og Nynorsk kultursentrum som medlemer. Norsk Barneblad gjev òg ut julehefta Juletre, Tuss og Troll og Smørbukk, dei to siste i samarbeid med Egmont Serieforlaget.
Nana Rise-Lynum er bladstyrar (2011) og Vidar Lund er styreleiar.
Mariano Trípodi
Mariano Trípodi er ein argentinsk fotballspelar.
Han spela for klubben Tochigi SC.
Jens Brekke
Jens Brekke er ein norsk lærar, kulturarbeidar og forfattar frå Vik. Brekke har mellom anna gjeve ut hefta Illustrert tyleskap med småhistorier, og Vetlaboki, eit songhefte for barnehagar. Han har vore fast kåsør i NRK Sogn og Fjordane i ei årrekkje.
Som medlem av musikkgruppa «Skjerpehaugen» har han vore med på to plater, og turnert i Folkeakademia med viseprogram saman med Ottar Wiik og Ragnar Hove. Han er forfattar av bøkene Fangebrev (Selja 2008) om Olav Skjerven frå Vik, som sat nesten to år i tysk krigsfangenskap og Dei seie so...om sogningen, sunnfjordingen og nordfjordingen (Selja 2010) med illustrasjonar av Arnstein Mygland.
Brekke har vore leiar av Sivle-laget sidan starten i 2002. Han har stått bak nyutgjevingar av tekstar av Per Sivle, mellom anna Berre ein hund (Selja 2004). I 1998 vart han tildelt Fylkesmålprisen, Vik kommune sin kulturpris 1999 og Målrosprisen 2000.
Villeneuve-sur-Lot
Villeneuve-sur-Lot (oksitansk Vilanuèva d'Òlt) er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Lot-et-Garonne i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 25 000 innbyggjarar.
1487 Boda
1487 Boda er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Themis. Han blei oppdaga den 17. november 1938 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Villeneuve-sur-Lot
Kommunen vart tidlegare kalla Villeneuve-d'Agen.
Prespasjøen
Prespasjøen er namnet på to innsjøar i Søraust-Europa på grensa mellom Hellas, Albania og Nord-Makedonia. Prespasjøen er ein av berre 17 eldgamle innsjøar på jorda, og er estimert til å vere fem millionar år gamal. Av det totale overflatearealet ligg 190 km² i Nord-Makedonia, 84,8 km² i Hellas og 38,8 km² i Albania. Dei er dei høgaste tektoniske innsjøane i Balkan med ei høgd på 853 moh.
Villeneuve-sur-Lot
Geografi
Villeneuve-sur-Lot ligg 35 km nordaust for Agen. Byen er delt inn i to ulike delar av elva Lot, som renn gjennom byen.
Prespasjøen
Den store Prespasjøen (makedonsk Преспанското Езеро, Prespanskoto Ezero, gresk Μεγάλη Πρέσπα, Megáli Préspa, albansk Liqeni i Prespës) er delt mellom Albania, Hellas og Nord-Makedonia. Den litle Prespasjøen (gresk Μικρή Πρέσπα, Mikrí Préspa, albansk Prespa e Vogël) ligg berre i Hellas (138 km² nedslagsfelt; 43,5 km² overflateareal) og Albania (51 km² nedslagsfelt; 3,9 km² overflateareal).
Villeneuve-sur-Lot
Historie
Villeneuve vart grunnlagd i 1254 av Alphonse, greve av Poitiers og bror av Louis IX, over landsbyen Gajac, som vart forlaten under Albigenesarkrosstoget.
Prespasjøen
På 1100-talet bygde den bulgarske tsaren Samuil ei festning og ei kyrkje for St. Achillios på ei øy kalla Agios Achillios i Den litle Prespasjøen, på den greske sida av grensa. Den største øya i Den store Prespasjøen ligg på den nordmakedonska sida og heiter Golem Grad («Stor by»). Den er mykje større enn den andre øya Mal Grad («Liten by») og her ligg ruinane etter ei kloster for St. Peter frå 1300-talet. I dag er det ingen som bur på øyane.
Den store Prespasjøen ligg 150 m høgare enn Ohridsjøen, som ligg om lag 10 km mot nordvest. Vatnet i Prespasjøen siv gjennom botn av innsjøen og via underjordiske kanalar i karstbergarten og ut i Ohridsjøen. Dette er hovudkjelda av vatnet for Ohridsjøen.
I mange år var den greske delen av områda rundt Prespasjøane ikkje folkesett sidan det var eit militært område. Det var mange kampar her under den greske borgarkrigen, og mykje av den lokale folkesetnaden rømde for å unngå fattigdom og politisk strid. Området var lite utvikla fram til 1970-talet, då turistar byrja å trekke til område. Som i Ohridsjøen har området ein sjeldan fauna og flora, og i 2000 vart området ein transnasjonal nasjonalpark.
Den største byen i området rundt Prespasjøane er Resen i Nord-Makedonia.
Melen ved Bjoafjorden
Melen er eit vel 2 km langt fjordstykke mellom Bjoafjorden i vest og Skånevikfjorden i aust. Fjorden ligg sør for Fjelbergøy i Kvinnherad kommune og nord for Romsa i Vindafjord kommune, og ligg derfor på tvers av fylkesgrensa mellom Vestland og Rogaland.
Tsukasa Ozawa
Tsukasa Ozawa er ein japansk fotballspelar.
Tua i Portugal
Tua er ei elv nordaust i Portugal som renn langs grensa mellom distrikta Vila Real og Bragança. Ho er ei av sideelvane til Douro. Den største og viktigaste byen langs elva er Mirandela.
William Shepherd
William McMichael Shepherd er ein tidlegare amerikansk astronaut som var sjef for det første permanente mannskapet på Den internasjonale romstasjonen. Han har og reist med fleire av dei amerikanske romferjene og med det russiske romfartøyet Soyuz.
Sjeḥitá
Sjeḥitá (hebr. שְׁחִיטָה [šəḥīṭā]) eller schächting (gj. tysk frå jid. שׁעכטן shechtn) vil seie slakting etter jødiske religiøse forskrifter og blir normalt utført av ein spesialutdanna sjoḥét.
Dyra skal vera friske og uskadde før slaktinga finn stad. Slaktemåten er om lag den same som muslimsk halál-slakting; og i tillegg er dette om lag same slaktemetode som ein finn blant tradisjonelle reindriftssamar og i noka mon òg mellom tradisjonelle norske bønder og småbrukarar.
To omsyn er avgjerande for korleis sjehitá blir utført: Forbodet mot å eta blod og respekten for alt liv.
Når ein israelitt eller ein av innflyttarane som bur i Israel, et blod, då vil eg venda meg mot den mannen og rydja han ut or folket hans. For livet til ein skapning er i blodet, og eg har gjeve dykk blodet på altaret til soning for dykk. Blodet sonar fordi livet er i det. Difor har eg sagt til israelittane: Ingen av dykk må eta blod; heller ikkje innflyttarane som bur mellom dykk, må eta blod.
Rundafjorden
Rundafjorden er fjord i Herøy kommune på Sunnmøre mellom øyane Runde i vest og Hareidlandet i aust. Fjorden strekkjer seg frå Grasøyane i nord, til Leinøya i Herøy og Vattøya i Ulstein kommune i sør. Frå Rundesundet i vest til Flø på Hareidlandet i aust er fjorden 9 km. Den største djupna i fjorden er 130 m.
Sjeḥitá
Når ein israelitt eller ein av innflyttarane som bur mellom dei, fangar eit vilt dyr eller ein fugl som dei har lov til å eta, skal han la blodet renna ut og ha jord over det. For blodet er livet i kvar skapning. Difor sa eg til israelittane: De må ikkje eta blodet av nokon skapning, for blodet er livet i kvar skapning. Den som et det, skal rydjast ut.
(3. mos. 17:10–14)
Dei grunnleggjande reglane for sjeḥitá er:
Da Tempelet i Jerusalem stod, vart blodet av dei dyra (storfe og småfe) som vart ofra der brent på altaret. Av andre dyr — slik som hjortedyr og anna tahór (reint) vilt — skal ein lata blodet renne direkte i jorda att, og ein skal dekkje over blodet med støv eller jord. Dette er òg praksis for storfe og småfe i dag.
For å vera sikker på at alt blodet er ute av kjøtet, må kjøtet saltast og vaskast før ein brukar det til mat. Dette må skje innan 36 timar, og i alle fall føre ein frys kjøtet. Dette treng ein likevel ikkje å gjera om ein skal grille det.
Fylkesmenn i Sogn og Fjordane
Denne lista over Fylkesmenn i Sogn og Fjordane omfattar også amtmenn i Nordre Bergenhus amt. Fram til 1. januar 1919 vart amt og amtmann brukt i staden for fylke og fylkesmann.
Dale-Gudbrands gard
Dale-Gudbrands gard ligg på Hundorp i Sør-Fron kommune i Gudbrandsdalen. Han vart vald til tusenårsstad i Oppland i 1999.
Fylkesmenn i Sogn og Fjordane
1. januar 2019 vart fylkesmannsembeta i Hordaland og Sogn og Fjordane slått saman til Fylkesmannen i Vestland.
Dale-Gudbrands gard
Garden er rik på fornminne, mellom anna fleire gravhaugar og steinsettingar. I følgje kongesogene til Snorre Sturlason møtte Olav Haraldson hersen Dale-Gudbrand på garden i 1021. Olav Haraldson lurte Dale-Gundbrand og bondehæren hans til å sjå bort frå torsbiletet ved å seia; «Sjå, der kjem vår gud med stort lys!» og peike på soloppgangen i aust. Samtidig tok ein av mennene til Olav Haraldson, Kolbein den sterke og knuste torsbiletet med klubba si. Det vart starten på innføringa av kristendommen, og Dale-Gudbrand måtte seinare bygge ei kyrkje på garden sin. Klubba til Kolbein den sterke er også avbilda i Sør-Fron sitt kommunevåpen.
Tidsrekning i parsismen
Tidsrekning i parsismen byggjer på den gamle iranske solkalenderen, og fortel kva tid religiøse plikter og høgtider fell. Av historiske grunnar følgjer parsarar i dag tre ulike kalendersystem kalla shahenshahi eller shenshai, kadmi og fasli eller bastani. <!--
Month and day names
The months and the days of the month in the Zoroastrian calendar are dedicated to, and named after, a divinity or divine concept. The religious importance of the calendar dedications is very significant. Not only does the calendar establish the hierarchy of the major divinities, it ensures the frequent invocation of their names since the divinities of both day and month are mentioned at every Zoroastrian act of worship.
Day names
The quaternary dedication to Ahura Mazda was perhaps a compromise between orthodox and heterodox factions, with the 8th, 15th and 23rd day of the calendar perhaps (Boyce, 1982:247)  originally having been dedicated to Apam Napat, Haoma, and Dahmān Afrīn. The dedication to the Ahuric Apam Napat would almost certainly have been an issue for devotees of Aredvi Sura Anahita, whose shrine cult was enormously popular between the 4th c. BCE and the 3rd c. CE and who is (accretions included) a functional equal of Apam Napat. (Boyce, 1982:29-31,201-202) To this day these three divinities are considered 'extra-calendary' divinites inasfar as they invoked together with the other 27, so making a list of 30 discrete entities.
The 2nd through 7th days are dedicated to the Amesha Spentas, the six 'divine sparks' through whom all subsequent creation was accomplished, and who – in present-day Zoroastrianism – are the archangels.
Days 9 through 13 are dedications to five yazatas of the litanies (Niyayeshes): Fire (Atar), Water (Apo), Sun (Hvar), Moon (Mah), the star Sirius (Tištrya) that here perhaps represents the firmament in its entirety. Day 14 is dedicated to the soul of the Ox (Geush Urvan), linked with and representing all animal creation.
Day 16, leading the second half of the days of the month, is dedicated to the divinity of oath, Great Mithra (like Apam Napat of the Ahuric triad). He is followed by those closest to him, Sraoša and Rašnu, likewise judges of the soul; the representatives of which, the Fravashi(s), come next. Verethragna, Rāman, Vāta are respectively the hypostases of victory, the breath of life, and the (other) divinity of the wind and 'space'.
The last group represent the more 'abstract' emanations: Religion (Daena), Recompense (Ashi), and Justice (Arshtat); Sky (Asman) and Earth (Zam); Sacred Invocation (Manthra Spenta) and Endless Light (Anaghra Raocha). (Boyce, 1982:246)
In present-day use, the day and month names are the Middle Persian equivalents of the divine names or the concepts, but in some cases reflect Semitic influences (for instance Tištrya appears as Tir, which Boyce (1982:31-33) asserts is derived from Nabu-*Tiri). The names of the 8th, 15th, and 23rd day of the month – reflecting Babylonian practice of dividing the month into four periods (Boyce, 1982:247) – can today be distinguished from one another: These three days are named Dae-pa Adar, Dae-pa Mehr, and Dae-pa Din, Middle Persian expressions meaning 'Creator of' (respectively) Atar, Mithra, and Daena.
Sokneprest
Ein sokneprest er ein prest med ansvar for å leie prestetenesta i eit sokn innan kyrkja.
Tidsrekning i parsismen
Month names
Seven of the twelve month names occur at various points in the surviving Avesta texts, but an enumeration similar to the ones for day names does not exist in scripture. Lists of month names are however known from commentaries on the Avesta texts, from various regional Zoroastrian calendars of the 3rd–7th centuries, and from living usage. That these names have an Old Iranian origin and are not merely Middle Iranian innovations may be inferred from the fact that several regional variants reflect Old Iranian genetive singular forms, that is, they preserve an implicit "(month) of".
The month-names (normalized Pazand/ZMP forms to side-step dialectal differences, with Avestan language names in parentheses), in the ordinal sequence used today, are:
Sokneprest
I Den norske kyrkja vert sokneprestar tilsette av bispedømmerådet med prostiet som tenestedistrikt og eit eller fleire sokn som særskilt arbeidsområde. Presten står under tilsyn av ein biskop, og har prosten som næraste overordna. Soknepresten kan vere overordna ein kapellan. Soknepresten leier prestetenesta i soknet eller sokna han har som sitt særskilte arbeidsområde. Her har han eller ho òg ansvaret for samordning med verksemda i soknerådet. Soknepresten har ansvar for å føre kyrkjebok. Soknepresten har buplikt i prestebustad i soknet.
George Stephenson
George Stephenson var ein engelsk ingeniør og forretningsmann som konstruerte det dampdrivne lokomotivet Rocket. Han stod bak byggjinga av den fyrste jarnvegen i verda, ein jarnveg som gjekk mellom byane Liverpool og Manchester, og som vart bygt for nettopp å ha nytte av damplokomotiv. Jarnvegen vart opna i 1830.
Sokneprest
Ein ordinert prest i den norske kyrkja må, om han ikkje er tilsett i offentleg kyrkjeleg prestestilling i prostiet, ha samtykke frå soknepresten på staden – eventuelt frå prosten eller biskopen – om han vil halde gudsteneste eller forrette ei kyrkjeleg handling.
George Stephenson
Stephenson fekk tilnamnet «Far til jarnvegen». I viktoriatida vart han i England, og vidare, halden fram som eit framifrå døme på flid, virke og trong til forbetringar. Han bygde jarnvegar med ei sporvidde på 1,435 m, noko som framleis er standard sporvidde i verda.
Vederbuk
Vederbuk, også kjend som id og hirsling, er ein vandrefisk i karpefamilien som lever i brakkvatn, rennande vatn og i nokre innsjøar. Ein gul variant av fisken blir kallar gullvederbuk og blir brukt som prydfisk i dammar.
Han blei tidlegare nytta som matfisk, men blir i dag hovudsakleg rekna som ein god sportsfisk.
Skildring
Vederbuken har ein grågrøn rygg medan undersida er kvit eller gulaktig. Fisken kan bli opptil 1 m og vega 8 kg, men er mindre i Noreg.
Han er ein rovfisk som kan leva på insekt, sniglar, krepsdyr og muslingar. Ettersom dei blir eldre kan dei òg ta småfisk.
Rundafjorden
I sør går Ulsteinfjorden i aust og Bøfjorden i vest vidare sørover.
Marmande
Marmande (oksitansk Marmanda) er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Lot-et-Garonne i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 25 000 innbyggjarar.
Sandsfjorden i Møre og Romsdal
Sandsfjorden er ein fjord i Sande kommune i Møre og Romsdal. Han ligg mellom Sandsøya i vest og Gurskøya i aust. Fjorden strekkjer seg om lag 4,5 km sørover frå Norskehavet og inn til Nupaneset på Gurskøya. Frå her held fjorden fram som Hallefjorden. Fjorden er vel ein kilometer brei og er på det djupaste 236 meter.
Fylkesmenn i Sogn og Fjordane
Fylkesmannsembetet hadde sete i Leikanger kommune.
Sandsfjorden i Møre og Romsdal
Ved Nupeneset går fjordarmen Gursken søraustover på Gurskøya. Nord for Gursken ligg Gjerdvika med grendene Gjerde og Sandanger. På vestsida av fjorden ligg Sandshamn.
Fylkesmenn i Sogn og Fjordane
Kjelder
{{refslutt}{}
Sunzi
Sun Wu, betre kjend som Sunzi 'Meister Sun' var ein kinesisk militær som levde rundt år 500 f.Kr. Sunzi blir rekna for å vere forfattaren av boka Kunsten å krige (Sunzi Bingfa), ei innverknadsrik bok om militærstrategi (men for det meste ikkje direkte om taktikk). Han er også ein av dei første realistane innan den internasjonale relasjonsteori. Det er omstridd om Sunzi faktisk er ein historisk person eller ikkje.
Dajti
Fjellsidene av fjellet er kledd med furu og bøk.
Gjeting
Gjeting er ei nemning på det å passa på husdyr medan dei er på beite. Gjeting vert utført av ein gjetar eller ein gjetargut eller ei gjetarjente. Ein person som driv med gjeting kan ha ein gjetarhund til å hjelpa seg. Gjetaren har i oppgåve å halda dyr samla og vakta dei mot rovdyr.
Marmande
Byen er kjend for dyrking av tomater, og ein tomatfestival vert halde her kvart år i juli.
Gjeting
Herding Berger
Sunzi
Sun Zi skal ha vore frå staten Qi i Nord-Kina, men levde periodar av livet i staten Wu i Sentral-Kina. Det var her han fekk moglegheita til å prøve ut teoriane sine.
Marmande
Geografi
Marmande ligg om lag 50 km nordvest for Agen langs jernbanen frå Bordeaux til Sète. Byen ligg der elva Trec renn i hop med Garonne, ved den høgre breidda til sistnemnde.
Historie
Marmande var ein bastide (festningsby) grunnlagd rundt 1195 av Rikard Løvehjarte over ein eldre by. Han gav byen mykje sjølvstyre. Sidan byen ligg ved breidda av Garonne kunne ein krevje inn skattar frå forbipasserande. Han kom snart inn under grevane av Toulouse, og vart tre gonger omleira og erobra under Albigenesarkrosstoget. Då Amaury de Montfort erobra byen i 1219 massakrerte han alle innbyggjarane. Byen vart ein del av Frankriket under Louis IX. Andre viktige historiske hendingar for byen er ein kort okkupasjon av engelskmenna i 1447, ei mislykka omleiring av Henrik IV i 1577 og motstanden han gjorde mot ein divisjon av Wellington sin hær i 1814.
Tidsrekning i parsismen
Month names
-->
Vederbuk
Utbreiing
I Noreg finn ein særleg vederbuk søraust i landet. Fisken finst naturleg nord i Europa og austover til Sibir, men finst i dag òg vilt i USA etter at fiskar rømde til Potomacelva frå ein statleg dam under ei oversvømming i 1889. Det er òg mistanke om at han er sett ut ulovleg i fleire vatn på New Zealand.
Pollegio
Pollegio er ein kommune i distriktet Leventina i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Han ligg i nedre Leventinadalen, som vert kryssa av elva Ticino).
Olav Randen
Olav Randen er ein norsk skribent, forfattar, forleggjar, geitebonde og samfunnsdebattant.
Randen er utdanna sosiolog med etnologi og folkeminnevitskap i fagkrinsen. Han vart mag.art. ved Universitetet i Oslo (1972). Sidan har han mellom anna arbeidd som forskingsstipendiat, vikarlærar og journalist. Frå 1982 har han vore småbrukar, og drive med geit og sau på Ellingsgard i Ål.
I 1997 oppretta han Boksmia forlag, med kontor og boklager i låven på eigen gard – og ifølgje eigenomtalen «Nord-Europas høgastliggjande forlag (850 moh)». Fram til 2007 hadde forlaget gjeve ut 23 bøker, og av dei var 16 på nynorsk. Sjølv har Randen skrive bøker om språk, golf, bureising og landbruk. Med Farvel til språkmangfaldet (1997) var han den første som på norsk gav eit breitt oversyn over språksituasjonen i heile Europa.
Arteria subclavia
Arteria subclavia er to (høgre og venstre, latin dextra og sinistra) pulsårer (arteriar) som ligg rett under kragebeina (lat. clavicula) og leverer blod til armane. Også nokre pulsårer til hovud- og hals-området går av frå subclavia.
På venstre side går subclavia rett av frå aorta (hovudpulsåra). På høgre side går ho av frå pulsåra truncus brachiocephalicus som går av frå aorta.
Nestor
Den biologiske slekta Nestor er ei av to slekter i familien Strigopidae, nyzealandske papegøyar. Slekta Nestor samlar to nolevande papegøyeartar på New Zealand, ein utdøydd art på Norfolkøya og ein mogleg tidlegare art på Chatham-øyane. Alle artane er store tettvaksne fuglar med korte, rett avkorta halar. Eit karakteristisk trekk for slekta er tunga deira, med hårliknande frynsar på tuppen. Den overflatiske likskapen denne tunga har med tunga til loriar har fått nokre taksonomar å vurdere dei to gruppene nært nærskylde, men DNA-prov viser at det ikkje er tilfellet.