cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Physical Graffiti
Physical Graffiti vart ein suksess både kommersielt og hjå kritikarane. Det har selt til 16x platina (som betyr 8 millionar eksemplar, som dobbeltalbum) i USA aleine. og har vorte rekna som eit av albuma som karakteriserte Led Zeppelin. Albumet er ofte høgt oppe på listene over det beste albumet gjennom tidene.
Innspelinga
Innspelinga av Physical Graffiti fann opphavleg stad i november 1973 i Headley Grange i East Hampshire i England. Bandet nytta Ronnie Lane's Mobile Studio. Innspelinga stoppa derimot raskt opp og studiotida vart gjeven til bandet Bad Company, som spela inn debutalbumet sitt Bad Company. I eit intervju i 1975 med gitarist og produsent Jimmy Page forklarte han årsaka til denne pausen:
"Det tok lang tid med dette albumet, fordi då me først starta innspelinga, var ikkje John Paul Jones frisk og me måtte ta ein pause ... alt vart rota til. Det tok tre månader å fikse opp i situasjonen."
I følgje Led Zeppelin-historikaren Dave Lewis:
Då dei kom saman att spelte bandet inn åtte songar i Headley Grange i januar og februar 1974, med Ron Nevison som lydteknikar.
Som med dei førre to albuma, var avgjersla om å spele inn albumet i dei uformelle omgjevnadane i Headley Grange eit velkome høve for bandet til å improvisere og utvikle songar. Plant kommenterte:
"Somme av songane kom til på vår vanleg måte med å spel gjennom ein song og før me visste ordet av det hadde me hamna over i noko heilt anna."
Sidan dei åtte songane var lengre enn lengda på eit vanleg album, så valde dei å ta med fleire tidlegare songar dei ikkje tidlegare hadde gjeve ut. Instrumentalen «Bron-Yr-Aur» vart spelt inn i juli 1970 i Island Studios i London for Led Zeppelin III. Han var kalla opp etter Bron-Yr-Aur, ei hytte i Gwynedd i Wales der medlemmar av Led Zeppelin skreiv songar for Led Zeppelin III. «Night Flight» og «Boogie with Stu» vart spelte inn i Headley Grange og «Down by the Seaside» i Island Studios for Led Zeppelin IV. «The Rover» og «Black Country Woman» vart spelte inn under same innspelinga som «D'yer Mak'er» i Stargroves med hjelp av Rolling Stones Mobile Studio i mai 1972. «Houses of the Holy» vart òg spelt inn i mai 1972, men i Olympic Studios. Det femte albumet til bandet, Houses of the Holy, var kalla opp etter denne songen, trass i at han ikkje kom med på det albumet. Page sa:
"Me hadde fleire songar enn dei 40 minutta som ein treng for eit album. Me hadde nok songar for eit og eit halvt album, så me tenkte å utvide det til eit dobbeltalbum og nytte tidlegare songar som me ikkje hadde gjeve ut før. Det verka som ein god ide på den tida, å gje ut songar som «Boogie With Stu» som me normalt ikkje kunne ha gjort. Denne gongen tenkte me at me heller drar det ut enn å ta bort ting."
Musikk
Med ein innspelingsperiode på fleire år inneheld albumet fleire musikkstilar, som hardrock («The Rover», «The Wanton Song», «Sick Again», «Houses of the Holy»), austleg-aktig orkesterrock («Kashmir»), drivande funk («Trampled Under Foot»), akustisk rock and roll («Boogie With Stu», «Black Country Woman»), kjærleiksballade («Ten Years Gone»), bluesrock («In My Time of Dying») og akustisk gitar-musikk («Bron-Yr-Aur»).
Fleire av songane vart faste innslag på konsertane deira, særleg «In My Time of Dying», «Trampled Under Foot», «Kashmir», «Ten Years Gone» og «Sick Again».
Plateomslag
Biletet på plateomslaget er av ei bustadblokk i New York City. Bygningen finst ved 96 og 98 St. Mark's Place i New York City. Biletet vart endra for å at det skulle verte symmetrisk på omslaget.
I 1976 vart albumet nominert til ein Grammy Award i kategorien beste plateomslag.
Utgjeving og mottaking
Physical Graffiti var den første utgjevinga på det nye plateselskapet deira, Swan Song Records, som dei starta i mai 1974. Fram til då hadde alle albuma deira vorte gjevne ut på Atlantic Records. Albumet vart ein stor suksess og nådde førsteplassen på lista i USA. Det har selt over 8 millionar eksemplar i USA aleine og vart det første albumet som nådde platinastatus basert på førehandssal aleine. Kort tid etter albumet kom ut, gjekk alle dei tidlegare Led Zeppelin-albuma samstundes inn på Topp 200-lista i USA.
I 1998 stemnde lesarane av Q Physical Graffiti som det 28. beste albumet gjennom tidene. I 2000 vart det i Q plassertpå 32. plass på lista deira over dei 100 beste britiske albuma, og i 2001 kalla same magasin albumet for eit av dei 50 tyngste gjennom tidene. I 2003 kåra VH1 det til det 71. beste albumet nokon gong. I 2003 vart det rangert på 70. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største albuma gjennom tidene. Albumet er òg omtalt i Robert Dimery og Stevie Chick sin 1001 Albums You Must Hear Before You Die (2005).
Lovord
(*) uordna liste.
Mihoko Iwaya
Mihoko Iwaya er ein japansk fotballspelar.
Venera 2
Venera 2 var ein sovjetisk romsonde til Venus. Han vart skoten opp 12. november 1965. Romsondesystemet verka ikkje lenger då sonden passerte Venus den 27. februar 1966 ved ein avstand på 24 000 km. Romsonden returnerte difor ingen data derifrå.
Flyleaf
Flyleaf er eit amerikansk rockeband som blei danna i Belton og Temple i Texas i 2000. Frå 2003-2005 spelte dei mykje i USA før dei gav ut sin første plate i 2005, med tittelen Flyleaf. Plata selde over 1,000,000 eksemplar. Etter det gav de ut Memento Mori (2009) og Remember To Live (2010). Alle medlemane i bandet er kristne men Vokalist Sturm synest ikkje det gjer at Flyleaf er et band for berre kristne.
Zurab Khizanisjvili
Zurab Khizanisjvili, georgisk ზურაბ ხიზანიშვილი er ein georgisk fotballspelar som i 2011/12-sesongen spela i forsvar for Kayserispor i den tyrkiske fotballigaen, og for Georgia sitt landslag.
Khizanisjvili spelte for fleire klubbar i heimbyen Tbilisi, før han i 2001 drog til skotsk fotball og eliteserieklubben Dundee FC. I 2003 gjekk han til toppklubben Rangers. Han vart seriemeister i Skottland med Rangers i 2004/05-sesongen, men spelte berre 16 seriekampar den sesongen. Sommaren 2005 drog han til Blackburn Rovers i engelsk Premier League. Han spelte dei fleste seriekampane i den første sesongen sin der, og rundt halvparten av kampane neste sesong, men hadde større og større problem med å komma på førstelaget. I 2009 gjekk han på lån i tre månader til Newcastle United i nest høgste divisjon, og då den låneperioden gjekk ut, gjekk han til Reading i januar 2010. Låneperioden vart forlenga i august 2010 til heile 2010/11-sesongen.
Khizanisjvili debuterte for Georgia sitt A-landslag i 1999. Han skåra det første landslagsmålet sitt 6. juni 2009 i ein privatlandskamp mot Moldova.
Maryamah
Maryamah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Chalk Mark in a Rain Storm
Chalk Mark in a Rain Storm er det 13. studioalbumet til den kanadiske songaren Joni Mitchell, gjeve ut i 1988. Det var det tredje albumet hennar for Geffen Records. På albumet finst fleire duettar med gjesteartistar som Peter Gabriel på «My Secret Place», Willie Nelson på «Cool Water», Don Henley på «Snakes and Ladders», Billy Idol og Tom Petty på «Dancin' Clown». Henley syng òg korvokal på «Lakota» og Wendy and Lisa syng korvokal på «The Tea Leaf Prophecy (Lay Down Your Arms)».
Historie
Tidleg i 1986 vitja Mitchell og Larry Klein platestudioet til Peter Gabriel, Ashcombe House i Bath i England. Sidan Gabriel då neste var ferdig med albumet sitt So, tilbaud han seg Mitchell og Klei til å låne studioet hans om dei ønskte å spele inn noko. Dette gjorde dei og resultatet vart songen «My Secret Place» som vart ein duett mellom Mitchell og Gabriel. Mitchell fortalte magasinet Musician om songen: «Det er ein song om starten på eit kjærleiksforhold. Songen handlar om initmgrenser. Det er ei delt sak som eg ønskte at det skulle vere som Salomos høgsong, der ein ikkje kan sei kva kjønn det er. Det er den samlande anda til to menneske i starten på eit forhold». I februar 1987 såg Mitchell Billy Idol spele songen «To Be A Lover» på eit Grammyprisutdelingsshow. Ho følte han fanga den originale rock'n'roll-anda i lag med ein ny energi, og ville vere perfekt for ein duett på songen hennar «Dancin' Clown». Idol vitja Mitchell i studioet hennar nokre dagar etter utdelinga og spelte inn sin del. Seinare kom Tom Petty og spelte inn sin del av songen. Chalk Mark in a Rain Storm kom ut i mars 1988 og songen «Snakes and Ladders» (med Don Henley) vart gjeven til radiostasjonar i januar same år.
One More Time – Live in Utrecht 1992
One More Time - Live in Utrecht 1992 er eit konsertalbum av Procol Harum som kom ut i 1999.
Chalk Mark in a Rain Storm
Utgjeving
Den første offisielle singelen frå albumet var «My Secret Place». Han kom ut i mars 1988 og låg nokre veker like under Topp 100 i USA. Videoen var ein svartkvitfilm med Mitchell og Gabriel, som vart spelt ein del på VH-1, der han hadde premiere i mai 1988. Kritikarane var stort sett positive til albumet og sidan det var så pass mange kjende artistar med, fekk albumet ein del omtale i media. Albumet gjorde det betre enn det føregåande Dog Eat Dog frå 1985, og nådde 45. plass på Billboardlista i USA. Mitchell la ut på ein turne i Storbritannia i mai og spelte på musikkshowet Wired på Channel 4. Ho vitja òg Australia og spelte på fleire fjernsynsprogram der. Chalk Mark in a Rainstorm vart nominert til ein Grammypris for beste kvinnelege popvokal, men tapte for Tracy Chapman sin «Fast Car».
Kikhoste
Kikhoste er ein akutt og smittsam infeksjonssjukdom som syner seg som ein katarr i luftvegane. Symptom er rier med hoste og ei djup, vanskeleg og pipande innanding (kiking). Det er bakterien Bordetella pertussis som gjev opphav til sjukdomen. Tida frå smitta til sjukdomen bryt ut (inkubasjonstida) er vanlegvis mellom 1 og 2 veker.
Historie
Før utviklinga av behandling med antibiotika var kikhoste ein av grunnane til stor barnedøydelegheit. Den første kjende skildringa av sjukdommen blei utført av den franske legen Guillaume Baillou (1538–1616).
I 1997/98 hadde Noreg eitt av dei største utbrota av kikhoste på fleire tiår. Årsaka til utbrotet er ikkje heilt viss. Dei fleste som vart sjuke, var i aldersgruppa 2-19 år. I 2004 hadde Noreg den høgaste førekomsten av kikhoste i Europa, med ein førekomst på 168 per 100 000 innbyggjarar.
Sjukdomsteikn
Sjukdomen startar med moderat feber, forkjølelse og tørrhoste om natta. Desse symptoma kan vara 1-2 veker. Deretter byrjar pasienten å hosta, ofte og i seriar. Hosta kjem raskt etter kvarandre.
Sidan hosten kjem så tett, får barn vanskeleg for å pusta inn under anfallet. Dei får åndenød, vert redde og kan få blåleg andletsfarge. Når hostinga gjev seg, kan pasienten byrja å pusta raskt og djupt, og få kiking (pipande lydar under innpustinga), og eventuelt brekkingar. Hosten kan vara i 2-6 veker.
Behandling
Ved mistanke om kikhoste, bør ein kontakta lækjar. Lækjaren kan vurdera om det verkeleg dreier seg om kikhoste ved å undersøkja den sjuke og ved å ta bakterieprøver frå halsen og eventuelt ei blodprøve. Viss diagnosen vert stadfesta eller er veldig sannsynleg, får pasienten eit antibiotikum, vanlegvis erytromycin. Det hindrar smittespreiing og forkortar sjukdomen litt. Den sjuke er vanlegvis smitteberande i fem dagar etter at behandlinga starta, og barn bør vera heime frå barnehage eller skule i denne tida. Barn under 1 år og svært sjuke born må vanlegvis behandlast på sjukehus.
Lækjaren vil òg vurdera om andre born i nærmiljøet kan smittast. Viss smitteutsette born ikkje er fullt vaksinerte mot kikhoste, kan det vera aktuelt med ein ny vaksinedose. Smitteutsette spedbarn får som regel førebyggjande behandling med erytromycin.
Vaksine
Barnevaksinasjonsprogrammet inneheld vaksine mot kikhoste. Born får vaksinen ved 3, 5 og 11-12 månaders alder. Fordi vaksineeffekten avtek etter rundt 5 år, er det frå 2006 innført ein 4. vaksinedose til skulebarn i 1. klasse.
Dei aller fleste born er vaksinerte mot kikhoste før dei fyllar 1 år (kombinasjonsvaksine: difteri-tetanus-kikhoste-polio + Hib). Som følgje av vaksineringa er kikhoste i dag langt sjeldnare enn tidlegare, men frå 1997 har det vore ein epidemi i landet vårt med 2000-3000 melde tilfelle årleg. Sjukdomen finst i alle aldersgrupper.
Det er som regel born som ikkje er vaksinerte som får kikhoste blant småborna. Men vaksinen gjev heller ikkje fullt vern. Har ein vore utsett for smitta, er det difor mogleg å utvikla sjukdomen. Som regel får dei som er vaksinerte ei mildare form av sjukdomen som kan vera vanskelegare å kjenna igjen.
Jultulsessen
Jutulsessen er ei lita fjellkjede like nord for Nupskammen og Terningskarvet i Gjelsvikfjella i Dronning Maud Land. Namnet Bundermannketten vart nytta om eit fjellområde her av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–39) under Alfred Ritscher.
Hey! Bo Diddley
«'''Hey! Bo Diddley'''» er den åttande singelen til Bo Diddley for Checker Records (må ikkje forvekslast med songen «Bo Diddley», som kom ut på singel i april 1957 på Checker Records). B-sida til singelen var «Mona» (stundom kalla «I Need You Baby»).
Innspeling
«Hey! Bo Diddley» vart spelt inn i Chicago 8. februar 1957 - same dagen som «Mona». Songen vart produsert av Diddley med Leonard og Phil Chess, og med seg på innspelinga hadde Diddley Jerome Green (maracas) og anten Frank Kirkland eller Clifton James (trommer). Korvokal på songen var Peggy Jones og The Flamingos.
Rytme
Som mange av songane til Bo Diddley (t.d. «Bo Diddley», «Gunslinger» og «Pretty Thing») har «Hey! Bo Diddley» ein Bo Diddley-rytme.
Elektronisk musikk
Elektronisk musikk er musikkformer som framhevar lydbilde prega av elektronikk, som elektroniske musikkinstrument eller elektronisk musikkteknologi. Historisk har ein nytta omgrepet om all musikk skapt ved hjelp av elektronikk, men ettersom slike hjelpemiddel er blitt meir utbreidde i framføring og opptak av musikk, er det i nyare tid oftast musikk som legg særskilt vekt på desse som blir kalla elektronisk.
Hey! Bo Diddley
Konsertopptak
Songen vart spelt inn anten 5. eller 6. juli i Myrtle Beach i Sør-Carolina og gjeven ut i 1964 på konsertalbumet Bo Diddley's Beach Party med The Dutchess. Songen vart framført live med Ronnie Wood på Live at the Ritz i 1988.
Andre versjonar
«Hey! Bo Diddley» vart spelt inn av Bill Black, John P. Hammond, Kenny Rogers, Ronnie Hawkins, Maureen Tucker på Playin' Possum og Life in Exile After Abdication, Grateful Dead på Steppin' Out with the Grateful Dead: England '72 og The Temptations.
Elektronisk musikk
Både naturlege lyd og elektronisk generert lyd (til dømes sinustonar) kan vera utgangspunkt for elektronisk musikk. Desse kan registrerast analogt eller digitalt, og omarbeidast på førehand (før framføring) eller i sanntid (samstundes som lyden blir spelt av). I dag har digital signalhandsaming erstatta spesialbygde elektroniske krinsar.
Historikk
Estetiske forløparar til den elektroniske musikken kom allereie tidleg på 1900-talet, med t.d. Edgar Varèse og futuristane. Utviklinga skaut likevel ikkje fart før Pierre Schaeffer komponerte sin «støykonsert», concert de bruits, som vart sendt på fransk radio i 1948. Omgrepet Schaeffer brukte om denne musikken var musique concrète - ('konkret musikk'). Noko seinare kom studioet ved kringkastingsstasjonen i Köln i gang med sin elektronische Musik, skapt av komponisten Herbert Eimert og fysikaren Werner Meyer-Eppler, seinare òg komponisten Karlheinz Stockhausen. I USA brukte ein omgrepet tape music.
I Norden var komponistane Bo Nilsson og Bengt Hambræus dei fyrste, i Noreg var det Gunnar Sønstevold og Arne Nordheim. Produksjon av elektronisk musikk kravde store tekniske ressursar i byrjinga, og det vart oppretta ei rekkje studio for elektronisk musikk i fleire land, gjerne tilknytt kringkasting, universitet eller andre institusjonar.
Frå midten av 60-åra vart teknologien frå dei eldre elektrofonistudioa gradvis erstatta av synthesizer-teknikken, som etter kvart gjorde teknologien tilgjengeleg for fleire. Utviklinga innan digital lyd og datateknologi har forsterka denne prosessen veldig, slik at datastyrte synthesizerar (MIDI) og digitalisert (sampla) lyd er praktisk tilgjengeleg som komposisjonsverktøy i dag. Dette har ført til at ein ikkje har funne grunnlag for å oppretthalda den estetiske inndelinga av elektronisk musikk som ein hadde i 50-åra.
Sjangrar innan elektronisk musikk
• Ambient
• Breakbeat
• Drum and bass
• Eurodance
• Hardcore
• House
• Industrial
• Techno
• Trance
• UK garage
• Synthpop
Elektronisk musikk i dag
No som folk flest kan produsera denne musikktypen ved hjelp av digital signalhandsaming på ei personleg datamaskin, har elektronisk musikk forgreina seg til eit stort mangfald. Ein kan kombinera elektronisk musikk med stemmar og instrument, eller laga elektronisk musikk utan andre analoge hjelpemiddel. Nokre døme på sjangrar som har utvikla seg frå den elektroniske musikken er techno, dance og trance. Techno er altså ein undersjanger, og tilsvarar ikkje omgrepet elektronisk musikk, slik mange trur.
Nokre norske artistar som spelar elektronisk musikk i ulike sjangrar er: Röyksopp, Galaxee, Kim Hiortøy, Il Caesar, Ralph Myerz and the Jack Herren Band, Ugress og hip-hopparen Tommy Tee.
Mahasin
Mahasin er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Tuddal
Tuddal er ei bygd i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark som ligg sør for Rjukan og ved foten av Gaustatoppen.
Naturen kring bygda er godt eigna til turar heile året. Om vinteren køyrer Tuddal Løypelag opp fleire mil med løyper. På Gaustablikk skisenter er det gode tilhøve for alpint. (OBS: Vegen Tuddal - Gaustablikk er vinterstengd. Omkøyring på E361 via Sauland). Om sommaren kan området by på turar i variert terreng med fin moglegheiter for fiske.
Fyrste ledd i namnet kjem truleg av tuft.
Can't Help Falling in Love
«Can't Help Falling in Love» er ein popsong opphavleg spelt inn av den amerikanske songaren Elvis Presley og publisert av Gladys Music. Han vart skriven av Hugo Peretti, Luigi Creatore og George David Weiss. Melodien er basert på «Plaisir d'Amour» (1784), ein populær romanse av Jean Paul Egide Martini (1741–1816). Han vart nytta i Elvis Presley-filmen Blue Hawaii frå 1961. Sidan den gongen har songen vorte spelt inn av mange artistar, som den britiske reggaegruppa UB40, som i 1993 toppa singellista i USA og Storbritannia, og den svenske popgruppa A-Teens.
Elvis Presley-versjonen
Elvis Presley toppa den britiske singellista i 1962 med songen, og denne har vorte nytta i fleire filmar, som Coyote Ugly og Walt Disney-filmen Lilo & Stitch. Singelen selde til platina i USA for 1 million selde eksemplar. I USA nådde Elvis andreplassen på poplista og førsteplassen på Easy Listening-lista.
Seint i 1960-åra og i 1970-åra spelte Presley songen som siste nummeret i showa sine. Han vart mellom anna sungen på showet for NBC i 1968 og som avslutningsnummer i 1973 i «Aloha from Hawaii». Ein versjonar med raskare og meir laussluppen arrangement vart nytta i showet «Elvis in Concert».
UB40-versjonen
I 1993 spelte den britiske reggaegruppa UB40 inn songen, som den første singelen frå albumet Promises and Lies i 1993. Songen kom ut i mai 1993 og nådde toppen av Billboard Hot 100 og i Storbritannia. Han vart nytta i filmen Sliver. Han låg på toppen av den amerikanske singellista i sju veker. Han nådde òg toppen av singellistene i Austerrike, Nederland, Sverige, Australia og New Zealand. I Noreg nådde songen fjerdeplassen.
A-Teens-versjonen
Songen vart gjeven ut som den første singelen til A-Teens frå det tredje albumet deira, Pop 'til You Drop!, i tillegg til filmmusikkalbumet til Lilo & Stitch.
Songen vart ein radiohit i USA og nådde 12. plass i Sverige, 16. plass i Argentina og 41. plass i Australia.
Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre:
Norske versjonar
Arne Bendiksen og Benny Borg har skrive norske tekster for melodien. Den norske tittelen til Bendiksen er «Tro på meg», medan Borg sin heiter «Som det var en gang».
Ubåtklassen Borej
Borej (russisk Борей), eller Prosjekt 955, med NATO-nemninga Borei og Borej, er ein russisk ubåtklasse. Meininga er at Borej-klassen skal erstatte ubåtane i dei eldre klassene Kalmar og Akula, som vart bygde i sovjettida. Ubåtane er atomdrivne og kan skyte ut atomrakettar når fartøyet er neddykka. Klassen har namn etter vindguden Boreas.
«Jurij Dolgorukij»
Den strategiske SSBN-ubåten (K-535) «Jurij Dolgorukij» av Borei-klasse, ein koloss på 170 meter og toppfart på 25 knop. Ubåten vert driven av atomkraft og er i tillegg bestykka med 16 RSM-56 Bulava-missiler, som kvar kan inneholde opptil 10 stridshovud, sjølv om kvart missil normalt er utstyrt med færre. «Jurij Dolgorukij» har eit mannskap på 102 personar.
Hovudvåpen
Dei ballistiske missila RSM-56 Bulava, 16 stykke, er hovudvåpen. Missila er i kategorien SLBM.
Praktisk kunnskap
Den praktiske kunnskapens teori
Praktisk kunnskap er vel så utbreidd som teoretisk kunnskap, men kan vere vanskeleg å setje ord på slik at andre kan lære av det. Ein tenkjer seg likevel at ein kan studere og teoretisere denne kunnskapen så langt ein kan. Slike forskingsbaserte studiar kan ein kalle prakseologiske (lære om praksis).
Studiar av praktisk kunnskap tek utgangspunkt i at all kunnskap på ein eller annan måte alltid går attende til eit subjekt og til ein praksis i ei livsverd, fordi vi alltid er kroppsleg til stades i verda. Denne grunnerfaringa, den naturlege innstillinga til livet, er sjuande og sist utgangspunktet for all teori, òg dei vitskaplege eller forskingsbaserte. Dette synet på forholdet mellom subjektet og verda vert kalla anti-dualistisk (anti-kartesiansk) og er sentral i all filosofi og vitskapsteori som ikkje er positivistisk eller naturalistisk, men tolkande — og såleis på ein måte refleksiv og hermeneutisk.
I og med at praktisk kunnskap blir til i sjølve praksis, er han kontekstuell, dynamisk og relasjonell, sosial og kommunikativ. Ein kan prøve å artikulere kva denne handlingskunnskapen meir konkret er i kvart tilfelle. Dette er kanskje aktuelt å vite for profesjonsutdanningar, t.d. kva ein god lærar intuitivt gjer i klasserommet i møtet med elevane. Studiar av denne artikuleringa kan ein på eit overordna nivå kalle den praktiske kunnskapens teori, dvs. eit side- eller metaperspektiv til hjelp for vidare studiar i praktisk kunnskap.
Forsking på praktisk kunnskap blir i dag ofte knytt til studiar av yrkes- og profesjonspraksiser, i praktisk yrkesteori som lærar, sjukepleiar, lækjar, leiarar generelt, politi, skodespelar, biletkunstnar, musikar eller pilot. Men ein kan i prinsippet studere alle typar praksisar, som å gå på tur, på konsert, festivalar eller det å reise til Syden.
Smale og vide tydingar av praktisk kunnskap
Det finst både smale og vide tydingar av praktisk kunnskap.
I ei smal tyding viser ein som regel til forståinga av praktisk kunnskap frå den greske filosofen Aristoteles i antikken og vidareutviklinga av denne i nyare praktisk filosofi og empirisk vitskap innanfor sosialpsykologi og tolkande sosiologi, som skjønn eller dømmekraft, ein praktisk klokskap.
Aristoteles skilde i boka Nikomakos-etikken, kap. 6, mellom tre former for kunnskap:
Ein god praktiker har alltid ein solid teoretisk og teknisk innsikt i tillegg til evne til å vurdere kva situasjonen treng for å vere forstandig eller vettig. Med praktisk kunnskap forstått på denne aristoteliske måten er klok vurdering eller godt skjønn avgjerande for utfallet når noko blir vanskeleg, og han er i prinsippet alltid god. Du viser fronesis når du gjer det rette til rett tid og på rett måte (t.d. at du ikkje tar i for sterkt eller for svakt).
I ei vidare tyding kan vi seie at det dreier seg om evne til å svare på situasjonen du står i, ein svarevne eller responsivitet, med eit kyndig blikk.
Felles for alle tydingar er at praksiskunnskapen kan vere implisitt eller taus kunnskap, både individuell og kollektiv. Individuelt kan taus kunnskap vere berre, eller mest berre, kroppsleg, som å sykle eller danse, då kjem teori til kort. Kollektivt kan ein studere kunnskap utvikla i fellesskap, som i lærande organisasjonar. Typisk for slik taus eller ikkje-artikulert kunnskap i trong og vid tyding, individuelt eller kollektivt, er at det er vanskeleg å forklare han språkleg-teoretisk, ein må gjere det og øve på det, for å greie det. Det er vanskeleg å planleggje slik at ein lett berre følgjer ein prosedyre eller ei oppskrift, men ein kan vere budd.
Forsking på praktisk kunnskap
Praktisk kunnskap kan ein då studere med ulike perspektiv, slike som kognitivt-psykologisk, fenomenologisk og pragmatisk.
Studiar av praktisk kunnskap vart alt tidleg på 1990-talet trekt inn i svensk arbeidslivsforsking. Det er i dag mogleg fleire stader å studere praktisk kunnskap som eige fag. Mest vanleg er det å studere han som del av profesjonsetikken. Slik forsking får nokre særeigne trekk der ein tek vare på perspektivet åt den som handlar, noko som er avgjerande for bruken av forskinga. Dette gjev ulike typar handlingsteoriar som alltid tematiserer subjektet si rolle og ansvar i handlinga, i tolking, forståing og meining —utan å isolere individet, dvs. intersubjektivt. Å studere språk, sosiale relasjonar, handling og kommunikasjon blir vesentleg. Praksisar er komplekse, så tverrfaglege tilnærmingar er nødvendige for å gripe kva det heile dreier seg om.
Ein kan gjennom forsking prøve å avdekkje ikkje berre kva praksiskunnskapen er, men òg korleis han blir til, kva som ligg til grunn for han sosialt og kulturelt og kva som driv han i situasjonen. Ein avdekkjer det ein kallar for konstitutive trekk, dei elementa som ligg til grunn for han. Vi kan forske på korleis praksiskunnskap blir lært, utvikla, halde fast, forkasta eller berre endra i lys av sosiale og kulturelle prosessar. Alle endringar er ikkje nødvendigvis forbetringar. Såleis er praktisk kunnskap essensielt i studiar av innovasjonar eller nyskapingar i alle typar praksisar.
Ein mogleg metode er å gripe til eigne og andre sine erfaringar gjennom praksisforteljingar med døme eller eksempel og refleksjon over denne. Ein annan måte er ved ulike typar intervju og observasjon (kvantitative og kvalitative, deltakande i varierande grad). Erfaringar av at noko ikkje heilt stemmer i praksis har vist seg å vere ein god inngang til slike studiar. Slik erfaring vert kalla diskrepanserfaring eller uro, ein situasjon der før-forståinga blir broten. Å forske på eigen praksis blir sett på som ein fordel fordi vi kjenner han så godt, men òg ein ulempe om ein manglar den avstanden som gjer at vi kan forstå han godt.
Ulike typar vurderingar, medvite eller ikkje medvite, vil alltid vere sentrale emne i forsking på praksisens kunnskap. Då må ein først kartleggje oppfatningar av situasjonen praktikaren står i, korleis situasjonen blir forstått eller definert. Den konkrete erfaringa må forskinga ta på alvor (anerkjennande) nettopp fordi oppfatninga av situasjonen er avgjerande. Forskinga kan då hjelpe praktikaren til å forstå kva som står på spel. Dette kan ein analysere (kritisk), og resultatet må vere slik formulert at det kan vere til hjelp for andre i liknande situasjonar (konstruktiv).
Typiske problemstillingar i studiar av praksiskunnskap i profesjonsstudiar dreier seg om både rett og gale (etiske ) og godt og dårleg (kvalitet), spørsmål om korleis ein som praktikar skal ta stilling til lover og reglar, prosedyrar, vanar og tradisjonar. Mange har studert korleis utøvaren kan bruke rein fakta- og evidensbasert kunnskap i praksis, det er jo kunnskap som i utgangspunktet er uavhengig av praksis og ikkje kontekstualisert i ein situasjon. Ei anna viktig forskingsretning ser på ekspertkunnskap i praksis i motsetnad til nybyrjarens praksiskunnskap.
Ideen er i alle fall å takle problemet kring samanhengen mellom teori og praksis, noko som er viktig for arbeidet med utdanningar til alle moderne yrke. Mykje aksjonsforsking er retta mot praktisk kunnskap i vid eller trong tyding. Sosiologisk forsking på praksis studerer handlingar og føresetnadene deira i sosiokulturelle kontekstar slik at det inkluderer praktisk kunnskap.
Humanistiske forskingstradisjonar med vekt på bruk av skjønnlitteratur, biletkunst og anna kulturkunnskap har òg vist seg nyttig til å avdekke ulike handlingsaspekt i praktisk kunnskap.
Arthur Edward Waite
Arthur Edward Waite, kjend som A.E. Waite,  var ein amerikanskfødd britisk poet og akademisk mystikar som skreiv mykje om okkulte og esoteriske spørsmål, og var medskapar av tarotkortstokken Rider-Waite. Han levde det meste av livet i eller nær London, knytt til ulike forlag og som redaktør for bladet The Unknown World. Biografen R.A. Gilbert skreiv om han at «namnet til Waites har overlevd ettersom han var den fyrste til å prøva å skapa ein systematisk studie av historia til vestleg okkultisme, sett på som ein åndeleg tradisjon heller enn som delar av proto-vitskap eller ein patologi av religionen.»
Whirinaki Forest Park
Whirinaki Forest Park er eit ålment tilgjengeleg verna skogsområde i regionen East Coast på Nordøya på New Zealand. Parken ligg kring byen Minginui og grensar til den austlege flanken av nasjonalparken Te Urewera National Park.
River Road, som er utan fast dekke, fører fran til ein parkeringsplass og eit startpnkt for mange av turane. Kortare turar går gjennom urørt krattskog til fossefalla Waiatiu Falls og Whirinaki Falls, til lagunen Arohaki Lagoon, og til slukta Te Whaiti-Nui-A-Toi Canyon. I Arohaki Lagoon er det ofte ei mengd av froskearten Litoria raniformis. Lengre turstiar knyter saman fleire hytter og to andre tilgangsvegar.
Skogane stod i sentrum for protestar på skogsdrift på 1970- og 1980-talet. I dag består store delar av parken av naturleg podocarp skog, der ein finn rimu (dacrydium cupressinum), totara (podocarpus totara), kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides), matai (Prumnopitys taxifolia) og miro (Prumnopitys ferruginea). I ein del høgareliggjande område er det bøkeskog. Ei rekkje fuglearter, somme av dei trua, held også til i parken.
Oscar IIs Samling
Oscar IIs Samling er ei samling bygningar på Norsk Folkemuseum i Oslo med Gol stavkyrkje som den mest kjende. Samlinga er oppkalla etter Oskar II og kom til etter ein idé av kammerherre Christian Holst i 1881. Ho opna året etter.
I åra fram til 1890 vart det samla fem bygningar frå ulike stader i Noreg og plassert på Bygdøy Kongsgård.
Etter unionsoppløysinga i 1905 ga Oskar II samlinga til Den norske stat og i 1907 blei den innlema i Norsk Folkemuseum på nabotomta.
Ronja
Ronja er eit kvinnenamn som er blitt kjend i Noreg gjennom barneboka Ronja Røverdatter frå 1981 av Astrid Lindgren. Namnet er også kjend som ei av dei mange russiske kortformene av Veronika, då stava Роня (ofte transkribert Ronya med latinske bokstavar), og som det hebraiske namnet Ronia, 'mi glede'.
Oscar IIs Samling
I tillegg til stavkyrkja inneheld samlinga Hovestua, Berdalsloftet, Rolstadloftet og Setabu.
Ronja
Ronja har norsk namnedag den 12. februar.
Bruk
I Noreg er namnet blitt brukt sidan 1980-åra. Bruken gjekk kraftig opp fram mot 2000-åra, og blei då gjeve til rund 0,35 % av nyfødde. I 2009 var det 1311 norske kvinner som heitte Ronja.
Panegabreen
Panegabreen (Lednik Panega) ligg ved Varna Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis og flyt søraustsida av Vidin Heights og ut i Moon Bay mellom Helis Nunatak og Perperek Knoll. Isbreen strekkjer seg 3,7 km søraust-nordvest, og 3 km i frå sørvest til nordaustover. Han er kalla opp etter Zlatna Panega nord i Bulgaria.
Fylkesveg 6712
Fylkesveg 6712 går mellom Hommelvik i Malvik kommune og Tømra i Selbu kommune. Vegen er 33,9 km lang (16,2 km i Malvik og 17,6 km i Selbu).
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 963 i Sør-Trøndelag.
Samisk historie
Samisk historie er historia til samane, om kor lenge samane har eksistert som folkegruppe, kvar det samiske området har vore og er, og kva tilhøve dei har hatt og har til andre folkeslag.
Tidshorisont
Språkhistoria kan fortelje at dei samiske språka oppstod for rundt eller i overkant av 2000 år sidan, då det finsk-samiske urspråket vart delt i eit sørleg (austersjøfinsk) og eit nordleg (samisk) språk. I den tida starta den samiske historia, så lenger attende enn det gjev det ikkje meining å snakke om samisk historie.
Dei samiske språka utgjer den vestlegaste greina i den uralske språkfamilien, der dei tre vestlegaste greinene (samisk, austersjøfinsk og til dels òg mordvinsk er i nærare slekt enn dei andre uralske språka. Den språklege utviklinga frå eit finsk-ugrisk urspråk til moderne samisk er kartlagd via samanliknande språkforsking, jf. samisk språkhistorie. Sjølve oppsplittinga mellom austersjøfinsk og samisk (og dermed starten på samisk historie) kom som resultat av meir kontakt med baltisk og urnordisk i sør, på det som skulle bli dei austersjøfinske språka.
Busetjingsområde
I dag omfattar det samiske busetjingsområdet det sentrale og nordlege Noreg ned til Femunden og Trollheimen, og på svensk side frå grenseelven Torneälven langs Kjølen ned til Idre øvst i Dalarna. I Finland er området avgrensa til Enontekis kommune i nordvest og området frå sørenden av Enaresjøen opp til norskegrensa. I Russland er Kolahalvøya det tradisjonelle busetjingsområdet.
Det opphavlege samiske busetjingsområdet låg ein heilt annan stad, i søraustre Finland og sørvestre Karelen. Seinare spreidde det samiske språkområdet seg nordover, til det nordlege Skandinavia, samtidig som finsk ekspansjon nordover assimilerte samane i det som i dag er sørlege og midtre Finland. Eit døme på ei samegruppe som har vorte assimilert i seinare tid, er kemisamene. Kemisamisk vart snakka fram til 1800-talet i Sodankylä-området, og språket vart òg brukt tidlegare i Kajanaland.
Jernalder
Samiske stadnamn viser kontakt med urnordisk (dvs. kontakt eldre enn 800-talet langs kysten av Troms og Finnmark. Norrøne kjelder fortel om busetnad opp til Bjarkøya i Troms.
I samiske segn høyrer vi om tsjudane, som ifølgje samisk tradisjon kom frå aust og plyndra og drap samane. Tjudane er namnet russarane på 800-talet sette på karelarane (dei austlege austersjøfinnane), t.d. heiter grensesjøen Peipus mellom Estland og Russland Tsjudskoe ozero på russisk.
Alderen på sørgrensa til det samiske området har vore omstridd, og er det delvis i dag. Tidlege framstillingar har sett på samane som urfolk i Fennoskandia, noko som kan forklare den store interessa for samiske tema i romantikken. Med ei nasjonalt orientert historieskriving på slutten av 1800-talet vart dette synet utfordra. Yngvar Nielsen skreiv i 1891 på oppdrag frå norske styresmakter ein rapport som konkluderte med at sørsamane ikkje hadde budd sør for Lierne før rundt 1500. Knut Bergsland har argumentert mot dette synet, m.a. med utgangspunkt i sørsamiske stadnamn, som viser at namna må vere lånt frå urnordisk før synkopetida. Inger Zachrisson viste i 198x at arkeologiske funn på Vivallen på svensk side aust for Røros er av same type som samiske funn nord for Umeå, altså kunne ho stadfeste samiske bustader såpass langt sør allereie på 800-talet. Andre arkeologar har gjort funn lenger sør (som i Østerdalen), men desse har ikkje på same måte prega debatten. For ei nærare drøfting, sjå sørsamisk historie.
Mellomalder og inngangen til nytida
På 1000-talet etablerte nasjonalstatane Noreg og Sverige seg. Sverige tok på 11-1200-talet kontrollen over Finland. Langs den nordnorske kysten vart makta til dei mektige høvdingane broten, og samane vart etter kvart meir avsides og mindre interessante som skattebetalarar og handelspartnarar.
Skatteinnkrevjing og statsgrenser
Skatteinnkrevjinga frå Sverige, Danmark-Noreg, og Russland (i byrjinga Novgorod) fungerte som grunnlag for etableringa av statsgrensene i Sameland i mellomalderen. Mange sidaar måtte i mellomalderen betale skatt til to og tre statar.
Sverige skattla lappmarkene Kemi, Torneå, Luleå, Piteå og Umeå, og samar på norsk side frå Tysfjorden til Varanger. Kong Magnus Ladulås overlot skatteinnkrevjinga til birkarlane.
Etter Freden i Teusina prøvde Sverige å få tilgang til Ishavet. Det måtte dei likevel gje opp med freden i Knærød i 1613, då Danmark-Noreg fekk rett til å krevje inn skatt av sjøsamane i området frå Tysfjord til Varanger. Danmark-Noreg ville ha eit godt tilhøve til Russland, og slutta med skatteinnkrevjing på Kola etter 1611. Etter dette var det i Sameland to område med overlappande juridiksjon: Aviovaara, Kautokeino, Lappojärvi, Tana og Utsjoki i Tornie lappmark og Enare i Kemi Lappmark. I praksis styrte Sverige dette området. Det norsk-russiske området høyrde Neiden, Paatsjoki og Petsamo, som i praksis låg under Russland
Pavlos av Hellas
Kronprins Pavlos av Hellas  er titulær kronprins av Hellas og prins av Danmark. Han er den eldste sonen til kong Konstantin II av Hellas og dronning Anne-Marie av Hellas.
Etter at det greske monarkiet vart avskaffa i 1973 levde kongefamilien i eksil i England. Konstantin II vart ikkje konge att, og etter hans død vart Pavlos dimed tronpretendent. Om kronprins Pavlos hadde vorte konge ville han hatt tittelen Pavlos II av Hellas.
Sjølv om det greske monarkiet er avskaffa – og Hellas framleis er ein republikk – vil medlemmene i kongefamilien likevel framleis ha mogelegheita til å halda på titlane sine jamfør mellomstatlege semjer inngått i Wien i 1815. Dei greske titlane er likevel berre symbolske, medan dei danske titlane er anerkjend internasjonalt.
Samisk historie
Skatteinnkrevjing og statsgrenser
Etter at Finland gjekk til Russland i 1809 vart grensa mellom Sverige og det finske autonome fyrstedømmet drege langs Muonioelva. At Finland vart ein del av Russland førte også til at dobbeltbeskattinga av Kemi lappmark tok slutt (i 1814). Grensa mellom Russland og Finland i nord vart gått opp, drege, og godkjend i 1833.
Pavlos av Hellas
Pavlos er gift med Marie-Chantal Miller, seinare kronprinsesse av Hellas. Paret har fem born:
Samisk historie
Misjonsverksemd
Russiske misjonærar, den første vi kjenner var munken Trifon, nådde Kolahalvøya, Nordaust-Finland og Sør-Varanger på 1500-talet, og samane i dette området vart kristna som ortodokse. St. Georgs kapell i Neiden vart bygd ca. 1565 (dagens kapell er nyare) og Boris Gleb like over grensa på russisk side har vore kyrkjestad endå lengre.
Frå 1600-talet av auka påverknaden frå det no protestantiske Norden i intensitet. Eit element i dette var at kontroll over samane inngjekk i striden mellom Sverige-Finland og Danmark-Noreg. Til dømes bygde svenskane kyrkjer i både Karasjok og Kautokeino på byrjinga av 1700-talet for å sikra desse områda som svenske (noko dei vart verande i alle fall i kyrkjeleg forstand fram til 1751). Sentral i kristninga på norsk side var misjonæren Thomas von Westen. På byrjinga av 1700-talet innførte han ei strengare form for luthersk kristendom blant samane, samla inn og brann runebommer og forbaud tradisjonelle samiske namn. Etter von Westen si tid var samane sin religiøse praksis i hovudsak basert på kristendomen, sjølv om førkristne element framleis må ha spelt ei rolle.
Samar vart assimilerte også i Sverige-Finland. Dei samane som ikkje vart assimilerte, flytta til innlandet og dreiv med reindrift, ifølgje forskaren Noel D. Broadbent.
1800-talet: Pengeøkonomi
Interessa for nordområda auka i løpet av 1800-talet. På kysten auka produksjonen av tørrfisk, klippfisk og sild for eksport. Frå og med 1910-talet kom det òg til motorar i fisket. Mange stader, som i Kåfjord i Alta, i Kiruna og i Kirkenes vart det sett i gang bergverk som førte til innvandring av andre folkegrupper. Finnmark vart opna for jordbruk som resultat av finsk innvandring, det same skjedde i indre Troms, med innvandring frå Østerdalen. Den store sveltkatastrofen i Finland i 1860-åra førte til ei stor finsk innvandring til både det nordlegaste Finland, Nord-Sverige og Nord-Noreg, særleg til Aust-Finnmark.
Røysterett for samar
Då den norske grunnlova vart vedteken i 1814 vart det bestemt i Grunnlova si § 50 at for å få røysterett måtta ein eige eller leige matrikulert jord, eller ha ein formue på minst 150 spesidalar. Dette ekskluderte dei fleste samane frå å få røysterett. Tanken bak røysterettsparagrafen var at dei som betalte skatt, skulle få rett til å røysta ved val. Sjølv om dei færraste i Finnmark åtte matrikulert jord, betalte mange likevel skatt, den såkalte rettsskatten (tidlegare kjent som finneskatten). Mange samiske familiar åtte òg reinsdyr til ein verdi av langt over dei påkravde 150 spesidalarane. Den manglande røysteretten til samane vart teken opp i Stortinget i 1818, og ein særskild røysterett for Finnmark vart einstemmig vedteken i 1821.
Assimileringspolitikk
Nasjonalismen vart ei drivande kraft i samfunnsutviklinga, særleg frå slutten av 1800-talet. Ideen om at alle i nasjonen skulle snakka same språk og dela same kultur vart utbreidd.
Lydtenar
Lydtenar eller lydtenar/miksar viser til eit tenarprogram som rutar lydstraumar mellom ulike lydbrukarprogram og/eller lydsystem, eller kombinerer (miksar) fleire lydstraumar saman til ein.
Samisk historie
Assimileringspolitikk
Lese- og skriveopplæring hadde nokre stadar føregått på samisk allereie frå 1600-talet av, og prestar og lærarar la i løpet av 1700-talet og tidleg 1800-tal vekt på å forkynne og undervise på samisk. Dette vart det slutt på utover 1800-talet, fordi statane hadde ambisjonar som gjekk utover territoriell og religiøs kontroll over samane. Ein sterkare og moderne stat føresette eit felles språk, og nasjonalismen argumenterte for same kultur og språk i heile landet, ei assimilering. Samisk kultur vart sett på som primitiv.
Lydtenar
Arkitektur
Lydtenar/miksar køyrer ofte i brukarmodus i operativsystemet, men er eigentleg ikkje brukarprogram. Etter som dei tilbyr tenester til lydbrukarprogram er dei meir å rekna som tenarprogram og ein del av lydsystemet for digital audio på PCen. Dei har som oftast ei eller anna form for grafisk grensesnitt der ein kan endra parametre, ruting etc. Nokre kan ha eit eit grensesnitt som minner mykje om eit enkelt miksarbord.
Det finst mangle ulike typar tenar/miksarar. Nokre, som JACK, vert nytta lokalt, medan andre, som NetJack og Network Audio System, kan nyttast over nett.
Samisk historie
Assimileringspolitikk
På norsk side vart ein koordinert og systematisk fornorskning sett inn frå siste halvdel av 1800-talet, og denne vart forsterka først på 1900-talet, samstundes som Noreg vart ein sjølvstendig nasjon. I denne perioden vart det forbode å undervisa på samisk, gudstenester på samisk vart òg forbodne og samisk vart ikkje brukt av lensmenn, ordførarar osb. Frå 1902 sa jordsalsloven for Finnmark at berre dei som kunne snakka og skriva norsk og bruka språket til dagleg kunne kjøpe jord. Barn som budde for langt unna skolebygg vart samla i internatskolar, der det berre var tillate å snakka norsk.
Etter kvart gav fornorskinga resultat, og mange samar slutta å overføra språket til borna. Eit døme er at i folketeljinga av 1930 oppgjev over halvparten av folkesetnaden i Kvænangen anten samisk eller finsk som hjemmespråk, i 1950 oppgav éin person å snakka samisk og éin å snakka finsk. Samisk språk forsvann frå store område, til dømes forsvann kaldfjordsamisk, dialekten som vart snakka på Kvaløya og Ringvassøya i Troms på 1920-talet.
På svensk side var politikken noko meir fleksibel og mindre brutal. Her vart det i større grad nytta samisk i undervisinga, og det vart òg eksperimentert med å la lærarane følgja flyttingane til reindriftssamane.
I Finland var det ikkje nokon vedteken politikk for forfinsking, slik som fornorskinga i Noreg. Men i praksis føregjekk all undervising på finsk fram til 1970-talet. I etterkrigstida vart det bygd internatskolar der ein stor del av dei samiske elevane måtte gå, og desse bidro til forfinskinga. Evakueringa etter brenninga av Lappland førte også til ei auka forfinsking.
Fylkesveg 6714
Fylkesveg 6714 går mellom Garberg og Alset i Selbu kommune. Vegen er 3,2 km lang.
Samisk historie
Assimileringspolitikk
Etter revolusjonen i Russland i 1917 vart reindrifta på Kolahalvøya kollektivisert. Midt på 1960-talet vart mange samiske busetjingar nedlagt og styresmaktene samla dei fleste samane i Lovozero, midt inne på halvøya. Kollektiviseringa til at til gamle drifts- og livsformer i stor grad gjekk tapt. I tida etter revolusjonen var sovjetstaten oppteken av å gje undervising på samisk språk, og dei laga eit samisk skriftspråk, gav ut skolebøker og hadde undervisning på samisk. Denne politikken vart endra etter 1937, og det vart då i fleire tiår ikkje gjeve noka undervising i eller på samisk.
Fylkesveg 6714
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 964 i Sør-Trøndelag.
Samisk historie
Organisering
Sjølv om fornorskingspresset i Noreg var sterkt i over hundre år, var det likevel mange samar som prøvde å stå imot. I nord gav Anders Larsen ut avisa Saǥai Muittalægje i perioden 1904–1911. Isak Saba vart den første samiske stortingsrepresentanten i 1906.
I Sverige vart det skipa ein sameorganisasjon så tidleg som i 1903, Tärnaby lappeforening i Tärnaby. Ein norsk sameorganisasjon, Buolbmag Same Særvve, vart skipa nyttårshelga 1911 i dåverande Polmak kommune.
Sørsamen Daniel Mortensson stod bak avisa Waren Sardne, som kom ut i periodane 1910–1913 og 1922–1926. Saman med Elsa Laula Renberg var han drivkrafta bak det første samiske landsmøtet som vart halde i Metodistkyrkja i Trondheim 6.-9. februar 1917. Det vart då prøvd å få til ein samisk riksorganisasjon, men det lukkast ikkje.
Samiske riksorganisasjonar kom først etter 2. verdskrigen, med Norske Reindriftsamers Landsforbund i 1948 og Norske Samers Riksforbund i 1968.