cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Statherium
I denne perioden dukka dei første komplekse eincella livsformene opp.
På dei fleste kontinent i perioden finn ein anten nye soklar eller enden på kratonisering av foldebelter.
Superkontinent Columbia oppstår i byrjinga av perioden.
Samuel C.C. Ting
Samuel Chao Chung Ting er ein amerikansk fysikar og nobelprisvinnar. Han mottok Nobelprisen i fysikk i 1976 saman med fysikaren Burton Richter, for oppdaginga deira av den subatomære J / ψ partikkelen. Han var blant dei sentrale forskarane for det internasjonale Alpha Magnetic Spectrometer-prosjektet som vart installert på den internasjonale romstasjonen i løpet av 2011.
Liv
Samuel Ting vart fødd i Ann Arbor i Michigan. Foreldra hans, Kuan-hai Ting (丁觀海) og Tsun-ying Jeanne Wang (王雋英), hadde truffe kvarandre og gifta seg medan dei studerte ved University of Michigan. Dei var opphavleg frå Rizhao i Shandong i Kina. Foreldra reiste tilbake til heimlandet rundt to månader etter at Samuel vart fødd på grunn av den japanske invasjonen. Han vart stort sett undervist heime av foreldra sine. Etter andre verdskrigen vart foreldra hans professorar i ingeniørvitskap og psykologi ved National Taiwan University i Taipei i Taiwan.
Frå 1948 deltok Samuel på den prestisjetunge Provincial Chien-Kuo High School (建国 中学, no kalla Municipal Taipei Chien-Kuo Senior High School) som ligg i Taipei. Etter endt High School studerte han éit år ved National Cheng Kung University i Tainan.
I 1956 vart Samuel invitert til å studere ved University of Michigan i USA. Der studerte han ingeniørfag, matematikk og fysikk. I 1959 vart han tildelt ein BAD i både matematikk og fysikk, og i 1962 tok han ein doktorgrad innan fysikk. I 1963 arbeidde han ved den europeiske organisasjonen for kjernefysisk forsking, som seinare skulle bli til CERN. Frå 1965 underviste han som professor ved Columbia University, og han arbeidde ved Deutsches Elektronen-Synchrotron (DESY) i Tyskland. Sidan 1969 har han vore professor ved Massachusetts Institute of Technology (MIT). Han er òg medlem av det amerikanske National Academy of Sciences i Det kinesiske vitskapsakademiet og ved Taiwans Academia Sinica.
I 1976 vart han tildelt Nobelprisen i fysikk, som han delte med Burton Richter ved Stanford Linear Accelerator Center for oppdaginga deira av den kjernefysiske partikkelen J / ψ meson. Som Nobelkomiteen uttalte, fortente dei prisen «for deira banebrytande arbeid i oppdaginga av ein tung elementærpartikkel av ein heilt ny type». Funnet av denne partikkelen vart gjort i 1974 då Ting var leiar for eit forskarteam ved Brookhaven National Laboratory som utforska nye regime med høg energi innan partikkelfysikk.
Wangari Maathai
Wangari Muta Maathai var ein kenyansk miljøvernar og politikar. Ho mottok Nobels fredspris for 2004.
Som opposisjonspolitikar med sterkt engasjement for miljøvern og kvinnerettar blei Maathai sett på som farleg for regimet til Daniel arap Moi, og blei fengsla fleire gonger. I 2002 blei Maathai likevel velt inn i det kenyanske parlamentet, og i 2003 blei ho utnemnd til visemiljøvernminister.
Ho har fått ei rekke prisar for arbeidet sitt, til dømes Petra-Kelly-Preis frå Heinrich-Böll-Stiftung og den norske Sofieprisen i 2004. 8. oktober det same året annonserte Nobelkomitéen at ho hadde vunne Nobels fredspris.
Sophie Scholl – Die letzten Tage
Sophie Scholl – Die letzten Tage (på norsk Sophie Scholls siste dager) er ein tysk film regissert av Marc Rothemund, med Julia Jentsch i hovudrolla som Sophie Scholl. Scholl var medlem av den antinazistiske gruppa Den kvite rosa under Den andre verdskrigen.
Prisar
Under filmfestivalen i Berlin fekk regissør Marc Rothemund sølvbjørnen for beste regissør, medan Julia Jentsch fekk sølvbjørnen for beste skodespelar. Filmen var nominert til Oscar-utdelinga i 2005 for beste utanlandske film.
Handling
Filmen fortel om dei siste levedagane til Sophie Scholl, frå ho blir arrestert saman med broren Hans 18. februar 1943 i Ludwig-Maximilians-universitetet i München, for å ha delt ut pamflettar, til ho blir avretta med giljotin 22. februar. Avhøyra av ho blir vist, i tillegg til rettssaka mot ho og dei to andre tiltalte.
Operation Uphold Democracy
Operation Uphold Democracy (19. september 1994–31. mars 1995) var ein reaksjon frå USA på at den korrekt valde regjeringa i Haiti vart avsett og utvist gjennom eit kupp. USA rykte inn med styrkar i landet, og ein diplomatisk del, som var leidd av tidlegare president Jimmy Carter, tidlegare senator Sam Nunn og tidlegare leiar for Den militære sjefsnemnda, Colin Powell, overtala leiarane til å overgje seg og la dei valde personane få kome tilbake til makta. Dette arbeidet var vellukka delvis fordi den USA-amerikanske delegasjonen kunne peike på dei store styrkane som var klare til å rykkje inn i landet.
Sophie Scholl – Die letzten Tage
Handling
Filmen er ei detaljtru attgjeving av den faktiske historia, og grundig forsking ligg til grunn for filmen. Stor vekt er lagt på å gjenskape autentiske kulissar.
Operation Uphold Democracy
Operation Uphold Democracy vart offisielt avslutta 31. mars 1995, då han vart erstatta av SN sitt oppdrag i Haiti. Den USA-amerikanske presidenten Bill Clinton og den haitiske presidenten Jean-Bertrand Aristide leidde seremonien for maktendringa. Frå mars 1995 til mars 1996 vart 2 400 av personane i den opphavlege operasjonen verande som ei støttegruppe under leiing av UNMIH, i ein ny operasjon med namnet «Operation New Horizons». Ei stor gruppe USA-amerikanske troppar (USFORHAITI) var med som fredsvernarar i UNMIH fram til 1996, og kommandanten for dei USA-amerikanske styrkane var også kommandant for SN-styrkane. SN-styrkane heldt seg – under ulike oppdragsnamn – i Haiti frå 1995 til 2000, og i 2004 vart det igjen oppretta ein fredsstyrke med namnet MINUSTAH. Under operasjonen vart éin USA-amerikansk tenestemann drepen av fienden. Han var stabssersjant i spesialstyrkane til USA, og vart skoten under ein vegkantkontroll.
OGAE Second Chance Contest 2008
OGAE Second Chance Contest 2008 (OGAE SCC 2008) var den tjueandre gongen OGAE Second Chance Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Stockholm i Sverige, etter at Sverige vann tevlinga i 2007, med songen «Cara Mia» av Måns Zelmerlöw.
For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2008, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2008; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale, kunne ikkje bidraget deltake i OGAE Second Chance Contest.
Tjueein land deltok i tevlinga. Belgia, Finland, Litauen og Russland returnerte til tevlinga. Nederland og Ukraina, som deltok i 2007, deltok ikkje i 2008-utgåva av OGAE Second Chance Contest.
Sverige vann OGAE Second Chance Contest for tolvte gong, med songen «Empty Room» av Sanna Nielsen.
Orogenese
Orogenese (gresk for «fjelldanning») er prosessane som dannar fjell. Ein kan sjå på desse prosessane som både tektoniske, geografiske og kronologiske hendingar sidan dei skapar særskilde strukturar, er knytt til tektonisk aktivitet og påverkar visse område med stein og jordskorpe og skjer innanfor ei tidsramme.
Orogene hendingar skjer berre som følgje av platetektonikk. Problemstillingane som vart undersøkt og løyst under studiet av orogenese medverka stort til teorien bak platetektonikken, saman med studiar av dyre- og planteliv, geografi og midthavsryggar i 1950- og 1960-åra.
Dei fysiske utslaga av orogenese (prosessen til orogenesen) er orogene belter eller orogen. Eit orogen er forskjellig frå fjellkjeder sidan eit orogen nesten kan vere fullstendig erodert bort og berre synleg ved å studere (gamle) berglag som har spor etter orogensen. Orogena er vanlegvis lange, tynne og bogeforma spor av bergartar som har ein tydeleg lineære struktur som har ført til terranar eller blokker av deformert stein, vanlegvis med senka skyveforkastingar mellom. Desse skyveforkastingane består av relativt tynne plater (ofte kalla dekke) og er fråskild tektoniske plater ved stein inn frå kanten av det samantrykte orogenet til kjernen, og er nært knytt til folding og utviklinga av metamorfose.
Den topografiske høgda på orogene fjell er knytt til prinsippet om isostasi, der Newton si gravitasjonslov er balansert mellom fjellkjeda med lett kontinentalskorpe og oppdrifta til den relativt kompakte mantelen.
Erosjon gjer etter kvart sitt til at det meste av fjellet forsvinn og kjernen eller fjellrøtene kjem til syne som metamorfe bergartar frå titalskilometer ned i jordskorpa. Isostatiske rørsler som oppstår for å balansere oppdrifta til det orogenet som utviklar seg kan hjelpe til at kjernen vert pressa oppover mot overflata. Gamle orogene belter endar opp som lange bogeforma striper av krystallinske, metamorfe bergartar under yngre sediment som ligg oppå dei og fell bort frå den orogene kjernen.
Wilhelm Asbjørnsson Sorteberg
Wilhelm Asbjørnsson Sorteberg var ein norsk gardbrukar, skogsstyrar og spelemann frå Krødsherad i Buskerud. Han var far til Wilhelm W. Sorteberg og lærar til Truls Ørpen.
Liv
I mange år la Sortebergen bort fela. Truls Ørpen fortalde at dette var av di han dreiv skyss-stasjon, og hadde ein stor ungeflokk. I tillegg var dette i vekkingstida, då pietismen gjekk over bygdene i midtre Buskerud, ført av og inspirert av Vis-Kari. Mange spelemenn la bort eller brende felene sine på denne tida.
I 1897 fekk Wilhelm Sorteberg ei ny fele av bryggerieigaren Amund Ringnes. Sortebergen var på kår no, og hadde betre tid til spel. Felespelet hadde òg fått betre omdøme att. På sine eldre dagar dreiv han spelet sitt opp i store høgder og vart godt etterspurd. No vart han og inspirert av spelet i Telemark, og særleg av møtet med Torkjell Haugerud. Dette førte til at han tok til å brigde på takta i kryllingspelet for å få ho meir lik takta i Telemark. I tillegg la han bort mange av dei eldre slåttane frå heimbygda. Dette meinte Truls Ørpen seinare var eit "Ska`høgg", som han sa. Elles kan ein tenkje seg at kontakta med dei store slåttane frå Bø løyste ut ein stor kunstnarleg givnad i Wilhelm Sorteberg.
Trass i dette vart Sortebergen det store stilidealet for Truls Ørpen. Ørpen var mykje i lag med han dei siste åra han levde, og lærte mykje spel av han.
Elles vert det fortald at Sortebergen var ein kjempekar. «Når han tok ein i handa, svei det lenge etter, og fekk du ein klapp på aksla, så svaga du i knea», vart det sagt.
Slåttar etter Wilhelm Sorteberg
I Hardingfeleverket er det 11 nedskrifter beint etter Wilhelm Sorteberg. Ti av dei er skrivne ned av Truls Ørpen. Nr 248, Sortebergen, står oppført som skriven ned av Eivind Groven i 1937, etter Gjermund Haugen (G 444). Likevel er Wilhelm Sorteberg oppført som kjelde til slåtten i band IV, Hardingfeleverket (sannsynleg redaksjonsfeil).
Jørgen Horn
Jørgen Horn er ein norsk fotballspelar som spelar for Sarpsborg 08 i Eliteserien (2020). Han spelte midtstoppar i Fredrikstad Fotballklubb. Han kom til Viking frå Vålerenga, først på leigebasis frå våren 2008, permanent frå 7. januar 2009. Bortsett frå sesongen 2005 då han spela for har han berre spela for Vålerenga
Han er opphavleg Vålerenga-spelar, men spela for 2. divisjonsklubben Kjelsås sesongen 2005, og var også leigd ut til Moss hausten 2006.
Cirocha
Cirocha er ei 56,6 km lang sideelv til Laborec aust i Slovakia.
Ho spring ut frå Bukovské vrchy-fjella nedanfor Ruské sedlo ved grensa mellom Slovakia og Polen. Ho renn så sørover og vestover og renn tidleg gjennom Starinareservoaret. Vidare renn ho gjennom kommunane Stakčín og Snina, før ho snur vestover og munnar ut i Laborec nær Humenné. Nedslagsfeltet hennar er rundt 499 km² og middelvassføringa er målt til 2,85 m³/s i Snina.
938 Chlosinde
938 Chlosinde er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 9. september 1920 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Bauna
Bauna er ei lita øy i Antarktis som ligg 1,5 km vest for Rundvågshetta søraust i Lützow-Holmbukta. Ho vart kartlagd frå landmålingar og frå flyfoto tekne under Japanese Antarctic Research Expedition (JARE), 1957–1962, og av dei kalla «Azuki-shima» («azukibønne-øya»). Det norske namnet er ei omsetjing av det japanske.
Šventoji i Latvia
Šventoji (latvisk Sventāja) er ei elv nordvest i Litauen og sørvest i Latvia. Elva har kjelda si i Skuodas fylke i Litauen og eit stykke på 30 km dannar landegrensa mellom Litauen og Latvia. Šventoji munnar ut i Austersjøen nær busetnaden Šventoji nord for Palanga.
Ukrainsk geografi
Ukraina er det nest største landet i Europa. Dei forskjellige regionane har variert geografi og varierer frå høgland til lågland.
Geografisk plassering
Ukraina har ei strategisk plassering i Aust-Europa, og grensar til Svartehavet i sør, Polen, Slovakia og Ungarn i vest, Kviterussland i nord, Moldova og Romania i sørvest og Russland i aust.
Den nordlege delen av Karpatane strekkjer seg inn i vestlege delar av Ukraina. Det høgaste fjellet er Hoverla, på 2061 meter over havet. Det meste av Ukraina er derimot dekt av steppe-liknande området like nord for Svartehavet. Ukraina er nesten delt i to av elva Dnepr, som renn frå nord til sør i Ukraina. Ho munnar ut i Svartehavet, like vest for Krimhalvøya og nær munningane til Bug og Dnestr. Grensa mot Russland er den lengste til landet og går gjennom Azovhavet.
Geografiske koordinatar:
Land
Det totale arealet til Ukraina er. Ukraina har totalt 4558 km med landegrenser. Mot kvart land er lengda på grensa : Kviterussland 891 km, Ungarn 103 km, Moldova 939 km, Polen 428 km, Romania 169 km i sør og 362 km i vest, Russland 1576 km og Slovakia 90 km. Ukraina har òg ei 3783 km lang kystlinje.
Fjell finn ein hovudsakleg berre i vest og heilt sør i Ukraina på Krimhalvøya og near Azovhavet. I vest ligg Karpatane, medan Krimhalvøya har Krimfjella og somme erodert fjell frå Donetsryggen aust, nær Azovhavet. Det høgaste fjellet i Ukraina er Hora Hoverla på 2061 meter over havet.
Terreng
Det meste av Ukraina består av flate sletter med ei gjennomsnittleg høgd på kring 175 meter over havet. Slettene er omgjeve av fjell i vest og heilt i sør. Dei store slettene i sørvest er ein del av Den austeuropeiske sletta. Slettene har fleire høgland og lågland. Høglanda er karakteriserte av grunnfjell frå prekambrium frå det ukrainske skjoldet.
Dei forskjellige høglanda i Ukraina er mellom andre Volyn-Podillia-høglandet og Nær-Dnepr-høglandet (på høgrebreidda av Dnepr) i vest, dei sørvestlege greinene av Det sentralrussiske høglandet, som går langs grensa til Russland i aust og Donetsryggen og Nær-Azov-høglandet nær Azovhavet. Dei store låglanda er Det polissiske låglandet i nord, svartehavskysten i sør og Dneprlåglandet på venstrebreidda av Dnepr i nord.
Hydrografi
Ukraina grensar til Svartehavet og Azovhavet. 90% av elvane i landet vert drenerte til desse to havområda. Nokre få elvar endar opp i Austersjøen. Det er sju store elvar i Ukraina: Desna, Dnepr, Dnestr, Donau, Pripjat, Donets og Søndre Buh.
Klima
Ukraina har for det meste eit temperert kontinentalklima og temperaturforhold som gjev gode vekstvilkår for korn. Sjølv i Kiev, som ligg heilt i nord, har ein normal maksimumstemperatur på 22 °C eller høgare gjennom heile sommaren. Ukraina får vanlegvis nok regn- og torebyer om sommaren til at jordbruket får nok vatn, men tørke kan av og til vere eit problem. Sola er sjeldan langt borte om sommaren, og både våren og hausten får ein del sol med færre byger enn på sommarstid. I november set vinteren inn, og snødekket ligg vanlegvis på bakken i månadsvis. Ein kan ha kortare mildvêrsperiodar med temperaturar over 0 °C, men òg kuldeperiodar med temperaturar godt under -20 °C.
Krim, som strekkjer seg ut i Svartehavet i sør, er om lag 5 °C varmare om vinteren, men òg her kan ein ha lange periodar med snø. Sommaren er òg litt varmare her enn i Kiev, og kysten heilt sør, inkludert Jalta, har eit tilnærma middelhavsklima. Her er det meir kjølig enn kaldt om vinteren, men med litt meir nedbør enn resten av Krimhalvøya. Snø er derimot sjeldan. Om sommaren kan vêret vere nokså trykkande, og temperaturane held seg stort sett mellom 20 °C og 27 °C gjennom døgeret.
Dei sørvestlege områda av Ukraina, med blant anna Odessa, ligg i le for Karpatane i vest og har forholdsvis tørre forhold. Vestavinden kan her avløyse den iskalde nordaustlege vinden frå Russland om vinteren, og temperaturane kan variere ein god del frå dag til dag.
Nedbøren avtar generelt fra nord til sør, og er høgast i Karpatane, der han kan kome over 1500 mm per år. Lågaste er nedbøren i låglandet ned mot Svartehavet, der han i gjennomsnitt er under 300 mm per år. Den ukrainske svartehavskysten frys om vinteren, og Ukraina har derfor ikkje permanent isfrie hamner.
Naturressursar
Dei viktigaste naturressursane i Ukraina er mellom andre jernmalm, kol, mangan, naturgass, olje, salt, svovel, grafitt, titan, magnesium, kaolin, nikkel, kvikksølv, tømmer og dyrkbar mark.
Miljøspørsmål
Ukraina har nokre miljøspørsmål. Somme området manglar nok drikkevatn. Luft- og vassforureining påverkar det meste av landet, samt avskoging. I norduast finn ein radioaktiv forureining etter Tsjernobylulukka i 1986.
Štiavnica
Štiavnica er ei elv sør i det sentrale Slovakia som renn gjennom sidstrikte Banská Štiavnica, Krupina og Levice. Ho er ei av sideelvane til Ipeľ frå høgre.
Elva er 54,6 km lang og har eit nedslagsfelt på 441 km². Elva har låg vasstraum, 2,7 m/s ved Tupá.
Krupinica
Krupinica er ei elv sør i det sentrale Slovakia. Ho er ei viktig sideelv til Ipeľ frå høgre med ei lengd på 65,4 km.
Middelvassføringa hennar er målt til 2,2 m³/s (nær landsbyen Tunicate) og nedslagsfeltet hennar er 551 km².
Elva spring ut frå fjellet Veľký Lysec og munnar ut i Ipeľ ved Šahy.
939 Isberga
939 Isberga er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 4. oktober 1920 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
2. divisjon fotball for kvinner
2. divisjon fotball for kvinner er den tredje øvste divisjonen i norsk fotball for kvinner. Fram til 2000 vart dette nivået administrert av fotballkrinsane, men etter at 1. divisjon vart ein landsdekkande serie, vart 2. divisjonsavdelingane slått saman og tok over forma til den gamle 1. divisjon. Frå 1987 til 1995 var dette nivået ''3. divisjon''.
To lag rykkar opp til 1. divisjon; nedrykk til 3. divisjon vert avgjort i samarbeid med dei råka fotballkrinsane.
Reservelag (andrelag) kan spele i 2. divisjon, men kan ikkje rykke opp.
Avdelingar
Avdeling 3 og 5 eksisterer ikkje lenger, då dei har gått inn i avdeling 4 og 6. Avdelingsnumra vart sett opp i 2001 og har ikkje blitt endra sidan.
Avdeling 1, 4, og 6 har tolv lag. Avdeling 2 har ti lag, medan dei øvrige avdelingane er avhengig av lokal påmelding. I Nordland er 2. divisjon det lågaste nivået i regionen.
Sluttspel
De seks beste laga i divisjonen speler eit sluttspel om to plasser i neste års 1. divisjon.
Gruppevinnaren rykker opp. Laga i gruppa møter kvarandre éin gong kvar, der trekning avgjer retten til heimebane og rekkefølgja av kampane. Visst det ikkje er mogeleg å vinne gruppa for nokon av laga i den siste kampen blir ikkje kampen avvikla.
Historie
Opprykkslaga står i same rad som dei laga dei slo ut i sluttspelet. I 2008 skulle 1. divisjon utvidast til tolv lag, og dei to dårlegaste laga i 1. divisjon vart òg invitert til kvalifiseringa. I 2006 vart Toppserien utvida til tolv lag, og det vart då to ledige plasser i 1. divisjon som vart fylt opp nedafrå.
Utopi
Ein utopi er ein førestilt lukkeleg stad eller tilstand. Ordet er danna av dei to greske orda ou ('ingen') eller eu ('god') og topos ('stad'). Det kan brukast om urealistiske tankar om draumesamfunn, eller om romanar som skildrar slike samfunn.
Ordet «utopia» blei først brukt av briten Thomas More rundt 1516, då han gav ut De Optimo Reipublicae Statu deque Nova Insula Utopia, som regel kjend som Utopia, som var namnet på idealstaten More skildra i boka.
Det motsette av ein utopi er ein dystopi, ei skildring av eit svært dårleg samfunn. Både utopiar og dystopiar er vanlege å finna innan science fiction.
Kraton
Ein kraton (gresk kratos / κρἀτος, tyder «styrke») er ein gammal og stabil del av ei kontinentalskorpe som har overlevd samanslåinga og splittinga av kontinent og superkontinent i minst 500 millionar år. Enkelte er over 2 milliardar år gamle. Kratonar finn ein vanlegvis i indre område av kontinent og består typisk av eldgamle krystallinsk grunnfjell av lett felsisk vulkanske bergartar som granitt. Dei har ei tjukk skorpe og djupe røter som strekkjer seg langt ned i mantelen til eit djup på 200 km.
Romanen Doppler
Doppler er ein roman av Erlend Loe. Han handlar om ein mann som flyttar ut i skogen der han blir venn med en elgkalv.
Akterutsegle
Akterutsegle er eit omgrep som tyder å segle frå. Det kan verte nytta om eit skip som blir passert av eit anna eller eit skip som vert fråsegla av ein konvoi. Det vert òg nytta når eit skip har segla frå ein sjømann som ikkje har nådd fram til avgang.
I daglegtalen er det eit omgrep nytta om å bli uaktuell, til dømes at ein ikkje har følgd med på utviklinga innan eit område, som eit føretak som ikkje lenger kan konkurrere innan ein bransje fordi dei ikkje har utvikla ny teknologi.
Svein Gjelseth
Svein Asbjørn Gjelseth er ein norsk politikar frå Ap. Han blei vald inn på Stortinget for Møre og Romsdal ved stortingsvalet 2009 og er medlem av kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen.
Svein Gjelseth var første vararepresentant frå 2005 til 2009 og møtte fast for Karita Bekkemellem i hennar statsrådtid (oktober 2005 – oktober 2007). Han var då medlem av transport- og kommunikasjonskomiteen.
Svein Gjelseth var varaordførar i Herøy 1987–1989, og ordførar 1989–1995 og 1999–2003.
Svein Gjelseth har utdanning som ingeniør/adjunkt, og fagbrev som mekanikar frå 1983. Han har vore fiskar og maskinassistent på fiskebåtar 1967–1970, mekanikar, konstruktør, driftsingeniør ved Smedvik Mek. Verksted 1974–1979, driftsingeniør ved Ulsteingruppen 1979–1983, lærer og hovudlærar ved Herøy vidaregåande skule 1983–1989, konsulent ved Vekst Næringsutvikling AS 1996–1999, og dagleg leiar ved Herøy Næringsforum 2004–2005.
Han har vore leiar i styret for Tussa Kraft AS sidan 2003.
Andrea
Andrea er eit namn avleidd av det greske namnet Andreas, som tyder 'mann' eller 'mandig'. Det kan brukast av både menn og kvinner. Namnedagen for Andrea blir feira den 3. juli i Noreg.
Andrea og variantar, som Andréa og Andreea, er kvinnenamn i dei nordiske språka, engelsk, portugisisk, serbisk, spansk, tsjekkisk, tysk og ungarsk. På albansk og italiensk er det eit mannsnamn, i tillegg til at nokre greske bøyingsformer av Andreas også blir uttalt som Andrea. På kroatisk og slovensk kan Andrea brukast av begge kjønn.
Sosialisering
Sosialisering er i sosiologien den prosessen der eit individ vert tilpassa og veks inn i samfunnet. Ho føregår i hovudsak gjennom oppseding i oppveksten, men held fram gjennom heile livet, t.d. på skulen og i jobbsamanheng. Ein lærer seg normer, verdiar, kunnskapar og dugleikar som er naudsynte for å vere med i fellesskapen, og for at fellesskapen skal halde fram.
Den fyrste og grunnleggjande sosialiseringa, som vert kalla primærsosialiseringa, får ein oftast i familien frå ein er heilt liten. Han er den fyrste referansegruppa ein møter, og kontakten med andre menneske føregår på eit personleg nivå, ansikt til ansikt. Seinare i livet kjem sekundærsosialiseringa. Til skilnad frå primærsosialiseringa, går denne meir på spesifikke dugleikar og korleis ein brukar dei normene og verdiane ein har lært på ulike stader i samfunnet, som skule og arbeidsliv. Sekundærsosialiseringa er oftast ei meir formell og upersonleg form for sosialisering. I skulen føregår til dømes opplæringa på ein svært formell måte, og ho er mindre personleg enn opplæringa i familien.
Media har også vorte ei viktigare og viktigare referansegruppe som gjeld gjennom heile livet. Påverknaden kjem både gjennom nyhende og reklame, og han gjer endringar i alt frå motar til normer. Andre viktige referansegrupper og sosialiseringsaktørar i oppveksten er m.a. barnehage og vener.
Sergej Prokudin-Gorskij
Sergej Mikhajlovitsj Prokudin-Gorskij var ein russisk pioner innan fargefotografi.
Prokudin-Gorskij var fødd i Murom (Vladimir oblast i Russland. Han studerte kjemi i St. Petersburg, Berlin og Paris. Gjennom eiga forsking tok han patent på produksjon av fargedias og på projisering av fargefilm. Rundt 1905 byrja han eit arbeid med mål å systematisk dokumentere heile det russiske imperiet i fargebilete. Eit av føremåla hans var å seinare syne fargebileta i skulen, for slik å formidle kunnskap om historia, kulturen og moderniseringa av Tsar-Russland.
Prosessen hans nytta eit kamera som eksponerte ein serie på tre svart/kvite bilete over eit par minutt (seinare korta ned til eit par sekund). Kvart bilete vart eksponert gjennom eit fargefilter; eit blått, eit raudt og eit grønt. Slik registrerte kvart bilete berre ein del av fargespekteret. Gjennom å projisere kvart bilete i farga lys, i høve til kva filter som var nytt under eksponeringa, for så å nøyaktig overlappe desse bileta, fekk ein eit bilete samansett av heile fargespekteret. Han hadde ikkje noko system for å lage fargekopiar.
Prokudin-Gorskij vart utstyrt med ei jernbanevogn med mørkeromsutstyr frå Tsar Nikolai den andre og fekk to løyve som gav han tilgang til elles avgrensa landområde. Dokumentasjonsarbeidet heldt på frå om lag 1909 til 1915 og produserte om lag 1900 til 2100 fargebilete. Han heldt fleire illustrerte føredrag som skildra arbeidet. Etter den russiske revolusjonen flykta han i 1918 via Noreg og England til Frankrike, der han busette seg i Paris. Han døydde der i 1944. Stordelen av fargefotografia hans vart i 1948 selde til det amerikanske kongressbiblioteket (Library of Congress).
Fargebileta til Prokudin-Gorskij er unike historiske skildringar av det russiske imperiet kort tid før den russiske revolusjonen. Motiva omfattar skildringar av arkitektur, miljø, folk og personar.
I 2001 laga det amerikanske kongressbiblioteket ei utstilling med namnet The Empire that was Russia. Til utstillinga vart dei mange glasplatene skanna og papirbilete vart produserte digitalt.
Slaget ved Verdun
Slaget ved Verdun var eit krigsslag på vestfronten under den fyrste verdskrigen. Kampen stod mellom franske og tyske styrkar, litt utanfor byen Verdun i Frankrike ved grensa mot Tyskland.
Kampane fann stad frå februar til desember 1916. På eit område med radius på 10 km, hadde 700 000 soldatar falle.
Klima i Kina
Klimaet i Kina er svært variert på grunn av dei varierande topografiske og geografiske forholda i landet. Eit av dei viktigaste klimatiske trekka er monsunen, som er mindre kjend enn den indiske monsunen, men minst like viktig. Den årlege syklusen av regntid og tørke utgjer ein svært viktig del av livet til den tette folkesetnaden i den austlege halvdelen av landet. Sjølv om Kina ligg ved Stillehavet, er det frå Indiahavet fukta kjem når monsunen startar seint på våren. Stader som knapt nok ser ein drope vatn eller eit einast snøflak i januar kan verte overskylla av vatn i august. Alvorlege flaumar kan råke dei store elvedalane, særleg Chang Jiang, og på 1900-talet aleine mista hundretusenvis av menneske livet. I september byrjar monsunen å trekke seg tilbake når kald nordleg vind trenger seg sørover. Den kalde vinden varer ved gjennom vinteren og gjev låge temperaturar og tørre forhold i store delar av landet.
Enkelte område kan få svært store temperaturskilnadar gjennom året, særleg i dei indre, austlege områda. Her har vinteren svært låge temperaturar, medan sommaren er varm og trykkande. Temperaturendringane er likevel forholdsvis lett å føresjå sidan temperaturvariasjonen frå dag til dag er etter måten liten, og årstidene vanlegvis er ganske så presise kvart år. Kaldlufta frå Sibir pressar seg sørover i Aust-Kina, og kan trenge inn i dei søraustlege områda. Hong Kong er ein av dei få kystbyane i tropane som kan få temperaturar ned mot 0 °C. Sjølv om det er kaldt fører den tørre lufta til at det kjem lite snø. Dei nordaustlege områda kan derimot få snø, og her vert snøen som regel liggande over lang tid. Dei siste åra har dei nordlege områda av Kina ikkje fått så harde vintrar som normalt, med temperaturar godt over normalen i lange periodar.
Vinteren i Kina er kanskje overraskande kald for så pass låge breiddegrader, men sommaren er like varm og fuktig som ein kan forvente. Den mest behagelege tida i Kina er kanskje i oktober då ein har lange periodar med sol og behagelege temperaturar.
Dei vestlege områda av Kina har eit anna vêrregime. Her finn ein Gobiørkenen på grensa mellom Kina og Mongolia ved sida av Tarimbekkenet, som tidlegare romma ein enorm innsjø av brevatn. Både ørkenen og bekkenet får svært høge temperaturar og tørre forhold om sommaren. Lenger nord er klimaet meir som i Sibir, med iskalde og tørre vintrar og kjølige somrar med enkelte regnbyger. Det store Tibetplatået er ei eiga meteorologisk verd, og mykje av dette er uutforska.
Aust
Sjølv om heile den austlege delen av Kina vert påverka av monsunen, er det mange skilnadar i området. Vinteren er tørr overalt, bortsett frå litt spreidd snø i nord, og lett regn lengst sør, hovudsakleg langs kysten. Kuldebølgjer frå Sibir trengjer seg sørover i landet med jamne mellomrom og har størst innverknad i Chang Jiang-dalen i byar frå Wuhan til Changsha. Nan Lingfjella hindrar den verste kulden i å nå dei sørlegaste provinsane. Forholdsvis mildt er det òg i Sichuanområdet, inkludert Chengdu og Chongqing. Om våren kjem det vanlegvis eit par intense sandstormar frå Mongolia og inn i det nordlege og nordaustlege Kina, noko som fører til såre auge og dårleg sikt. Våren er framleis tørr, men temperaturane aukar raskt. Monsunen når vanlegvis dei sørlege områda i midten av mai, før den går nordover i rykk og napp. I juni stoppar ofte monsunen opp over Chang Jiang-dalen, og dannar eit grenseområda kalla ein Mei-yu front som kan gje store nedbørsmengder i dette området i fleire veker i strekk. Monsunen når vanlegvis Beijing seint i juli og dei nordaustlege slettene tidleg i august. I desse nordlege områda trekker monsunen seg raskt tilbake seint i august. Beijing har ein årleg nedbørsnormal på 619 mm.
Regnet minkar vanlegvis nokre veker seint i juli og august i hjartet av Aust-Kina mellom Chang Jiang-dalen og Nan Lingfjella. I denne perioden kan varmen og den høge fukta vere svært ubehageleg. I byar som Chongqing, Wuhan og Nanjing kan nettene halde seg over 25 °C, og om ettermiddagen kjem temperaturen ofte over 35 °C. Lokale torebyer eller ein tyfon som går inn over land kan gje meir forfriskande forhold. Den søraustlege kysten vert ofte råka av tyfonar i perioden frå juli til september. Sjølv om dei fleste tyfonane bøyer av før dei kjem så langt vest, vert Kina vanlegvis råka av fire-fem tyfonar i eit normalår. Dei sørleg områda av Kina er den våtaste landsdelen, og Hong Kong har til dømes ein normal årsnedbør på 2169 mm.
Taiwan
Taiwan er ei øy 200 km utanfor kysten av det kinesiske fastlandet. Øya kan få litt regn i løpet av vinteren når monsunen går ut i Austkinahavet og møter fjellsidene på øya. Den nordaustlege byen Chillung fekk ein gong 55 dagar på rad med regn på vinteren. Sør for Tungshih kjem det mindre nedbør, men området er mildare og fuktigare enn dei kjøligare områda i nord. Sommaren er trykkande og våt over heile øya, og Mei-yu-regnet i samband med monsunen gjev kraftig regn frå mai til august og september. Samtidig kan tyfonar gje enorme nedbørsmengder når dei treffer fjellområda på Taiwan. 11. september 1963 vart det målt heile 1248 mm på 24 timar. Det er den største nedbørsmengda som er målt på eit døgn på den nordlege halvkula.
Nordvest
Tibetplatået vernar dei nordvestlege områda av Kina frå monsunen, og dette er eit av dei tørraste områda i Asia (om ein ser vekk i frå Midtausten). Fjellrekkja Tian Shan er området som medverkar mest til dette skiljet. Om ein ser bort frå nedbørsmengdene er klimaet mykje likt som i Beijing, og berre enkelte dagar kvar månad har nedbør. Nord for Tian Shan ligg Junggarbekkenet, som vert like varm som Beijing om sommaren, men med temperaturar under -30 °C om vinteren. Byar nær foten av fjellområda, som Ürümqi, får ofte lett snø, men snømengdene aukar med høgda. Ürümqi har ein normal årsnedbør på 292 mm. Dei høgaste fjelltoppane har snø året rundt. Like i nærleiken finn ein derimot den varmaste staden i Kina. Like søraust for Tian Shan ligg Turpan som har målt temperatur på 49 °C.
940 Kordula
940 Kordula er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 10. oktober 1920 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Akterkastell
Eit akterkastell er ein høg skanse bak mesanmasta og over akterspegelen på store seglskip, som karakkar, karavellar, gallionar og galeasar. Det husar vanlegvis kapteinslugaren, kanskje nokre ekstra lugarar og er krona med eit poopdekk, som på manovarar gav ei høg plattform som ein kunne skyte mot andre skip frå. Det var òg ein forsvarsplass om skipet vart borda. Det er vanlegare med ein forkastell, men denne er vanlegvis mykje mindre.
Oscar Wergeland
Oscar Arnold Wergeland var ein norsk historiemålar frå Kristiania. Han er best kjend for måleriet Eidsvold 1814, måla i 1885. Biletet heng bak talarstolen i Stortingssalen.
Saman med Eilif Peterssen er han ein av få norske målarar som har vald historiemåleriet som hovudsjanger. Wergelands produksjon tel ei lang rekke skildringar frå dansk og norsk historie. Han arbeidde særleg med motiv frå vikingtida. Etter at han kom heim frå München vart han i 1889 lærar ved Tegneskolen. To av bilda hans heng i Nasjonalgalleriet.
Oscar Arnold Wergelands farfar Lars Johan Wergeland var bror av eidsvollsmannen Nicolai Wergeland.
Riksforsamlingen 1814
Arbeidet med Riksforsamlingen'' starta truleg i 1882, og biletet vart gjeve til Stortinget i 1885 som ei gåve frå korpslege Lorentz Reinhold Boll Ring. I alt er det 55 portrett i Riksforsamlingen. Som forarbeid til biletet måla Wergeland 27 portrett, samla på 17 bilete. Dei heng nå i Eidsvollsbygningen.
Jonatan Tollås
Han byrja karrieren i Aalesunds FK og blei tatt opp frå juniorstallen 1. juli 2007 på 17-årsdagem som. Han var midtstoppar på Blindheim til 2005-sesongen, før han gjekk til Aalesunds FK i 2006. I 2007 spelte han tolv landskampar for Noreg, elleve av desse for G17. Han debuterte for G19 på La Manga i februar 2007.
Burnaslagunen
Burnaslagunen (ukrainsk Бурнас, rumensk Limanul Burnas) er ein marin lagune (eller liman) sør i Ukraina i Tatarbunary rajon i Odessa oblast. Saltinnhaldet i lagunen er dobbelt så høgt som i Svartehavet. Laugnen har samband til sjøen via eit system av kanalar. Lagunen er kring 7 km lang og 1-3 km brei. Nord i lagunen er han knytt til innsjøen Solone, i nordvest til Kurudiollagunen. Kjelda til lagunen lagune er vatn frå Svartehavet og elva Alkalija og vatnet renn vidare til Solone.
Den peloide kurstaden Lebedivka ligg på nordkysten av Burnaslagunen.
Breidda av lagunen vert nytta av fuglar til hekking. Systemet av lagunane med Sasyk — Sjagany — Alibey — Burnas har status som internasjonalt våtmarksreservat.
Roy
Roy er eit namn som kan brukast som mannsnamn og slektsnamn. Det har norsk namnedag den 3. november.
Mannsnamnet Roy er av skotsk opphav. Namnet er avleidd av det keltiske tilnamnet Ruadh, som tyder 'raud'. I engelsk samanheng er det også blitt knytt til fransk roi, 'konge', ofte skrive roy på engelsk. Namnet Leroy har derimot fransk opphav.
Roy er eit mykje brukt indisk slektsnamn.
Raude Khmer
Raude Khmer, offisielt Kampucheas Kommunistiske Parti, seinare Partiet for Demokratisk Kampuchea) var det kommunistiske partiet som styrte Kambodsja frå 1975 til 1979. Det er særleg hugsa for det folkemordet det sette i gang, der kanskje så mykje som ca. to millionar av dei om lag åtte millionane i landet døydde. Leiaren var Pol Pot.
Da dei hadde makta, sette Raude Khmer i gang eit yttarleggåande program for å isolere landet frå utanlandsk innverknad, stengje skular, sjukehus og fabrikkar, avskaffe bankvesenet, finansvesenet og pengane, forby alle religionar, konfiskere all privat eigedom og tvangsflytte folk frå byane til kollektivbruk på landsbygda der tvangsarbeid var utbreidd. Føremålet med denne politikken var å omforme kambodsjanarane til «nye menneske» gjennom jordbruksarbeid. Politikken medførte svært omfattande dødstal ved avrettingar, overarbeid, sjukdom og svolt.
Der store mengder menneske vart drepne og lagde i massegraver av Raude Khmer-regimet, kallar ein det sidan Dødsmarkene (engelsk The Killing Fields, som òg er tittelen på ein film om dette frå 1984).
Regimet vart avsett og folkemordet stansa ved hjelp av vietnamesiske troppar.
Leiarane i det norske partiet AKP støtta Raude Khmer-regimet.
Tsjolent
Ordet tsjolent (frå austjiddisch tshólnt) eller sjalet (frå vestjiddisch  shalet) er namn på ei rad askenasisk-jødiske matretter som har til felles at dei gjerne blir koka på svært låg varme i mange timar. Grunnen til at dei finst er jødedommen sine føreskrifter om sabbaten, som ikkje tillèt jødar å tenne opp eld eller koke nye matretter frå solnedgang på fredagskvelden til sjabbáten er over etter solnedgang på laurdagskvelden.
Det finst mange ulike variantar av tsjolent — typiske ingrediensar er kjøt, poteter, byggryn, bønner, grønsaker og mjølbollar — og stundom òg tørka frukt.
Ordet «tsjolent» kjem truleg gjennom eldre fransk frå latin calientem ‘varm’, som er dokumentert med denne tydinga i den spanske forma caliente i seinmellomalderen. Ein mindre truleg, men ofte sitert teori er at ordet er ein kombinasjon av dei franske orda chaud ‘varm’ og lent ‘sein, langsam’.
Krtíš
Krtíš er ei 36,5 km lang elv sør i det sentrale Slovakia. Ho renn gjennom distrikta Zvolen og Veľký Krtíš, og gjennom byane Modrý Kameň og Veľký Krtíš. Ho munnar ut i Ipeľ nær Slovenské Ďarmoty som ei sideelv frå høgre.
Tjorven
Tjorven er ein litterær figur, ei jente i fem- seksårsålderen busett i Stockholms skjergard i Astrid Lindgrens bøker Vi på Saltkråkan. Ho har ein stor St. Bernardshund som heiter Båtsman og to eldre systrer. I filmane vert ho spelt av Maria Johansson. Ho er litt veslevaksen og heng ofte etter sommargjesten Melker Melkersson med frasa «Farbror Melker», vet du vad?.
Dokumenttypedefinisjon
Ein DTD skildrar tillatne element og attributt i eit dokument og eventuelt tillatne attributtverdiar for kvart element samt kor mange av kvart element som er lovleg.
Døme
Ein enkel DTD som skildrar ei liste av personar:
<!ELEMENT personliste (person*)> <!ELEMENT person (namn, foedselsdato?, kjoenn?, foedselsnummer?)> <!ELEMENT namn (#PCDATA) > <!ELEMENT foedselsdato (#PCDATA) > <!ELEMENT kjoenn (#PCDATA) > <!ELEMENT foedselsnummer (#PCDATA) >
Linje for linje blir det:
Her er eit døme på ei XML-fil som oppfyller denne DTD-en:
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE personliste SYSTEM "eksempel.dtd"> Ola Nordmann 27.11.1960     Mann
DTD-en ovanfor krev at alle <tt>person</tt>-element har eitt <tt>namn</tt>-element. <tt>personliste</tt>-elementet er også obligatorisk, medan resten er friviljug.
Nevill Francis Mott
Nevill Francis Mott var ein britisk fysikar som fekk Nobelprisen i fysikk i 1977 saman med John H. van Vleck og Philip Warren Anderson for arbeidet deira med magnetiske og elektroniske element.
Dokumenttypedefinisjon
Alternativ
DTD-støtte har svært utbreidd støtte ettersom den er ein del av XML 1.0-standarden. Men den har avgrensa bruksområde.
Det finst to nyare XML skjema-språk som er tilrådd av W3C.
Ryan Nelsen
Ryan William Nelsen er ein newzealandsk fotballspelar som har spela i forsvar for Blackburn Rovers i engelsk Premier League, og for New Zealand sitt landslag.
Nevill Francis Mott
Mott vart i 1962 slått til riddar og fekk då rett til å føre tiltaleforma Sir føre namnet sitt. I 1995 vart han utnemnd til Order of the Companions of Honour.
Ryan Nelsen
Nelsen drog til USA i 1997 for å spela college-fotball for Greensboro College i North Carolina. Frå 1999 til 2001 studerte og spelte han for Stanford University. Han vart uteksaminert med bachelorgrad i statsvitskap. I 2001 gjekk han til DC United i den amerikanske proffligaen Major League Soccer. I 2003 vart han lagkaptein for klubben. I januar 2005 gjekk han på gratis overgang til Blackburn Rovers i engelsk Premier League. I 2007 vart han klubbkaptein for Blackburn.
Nelsen debuterte for New Zealand sitt A-landslag i ein kamp mot Polen 19. juni 1999. Han var landslagskaptein for New Zealand under kvalifiseringa til fotball-VM i 2010, då New Zealand kvalifiserte seg til VM for første gong sidan 1982.
Slatina i Slovakia
Slatina er namnet på ei 55 km lang elv i Slovakia. Ho spring ut frå Poľana og munnar ut i Hron i Zvolen.
Det spanske riksvåpenet
Det spanske riksvåpenet er sett saman av seks andre våpen. Skjoldet har fire delar som inneheld våpna til Castilla, León, Aragon og Navarra. Under desse står eit granateple for Granada, medan dei tre liljene til huset Bourbon ligg i midten.
Nevill Francis Mott
Mott var professor i teoretisk fysikk i Bristol frå 1933 til 1954, og frå då og fram til 1971 professor i eksperimentell fysikk og styrer av Cavendish-laboratoriet i Cambridge. Frå 1971 til 1978 var han seniorforskar ved Imperial College i London. Mott gjorde seg merka i 1930 for ein kvantemekanisk handsaming av spreiing av alfapartiklar mot heliumkjerner. Han påviste at det på grunn av bølgjenaturen til partiklane ville det bli interferens mellom identiske partiklar. Den eksperimentelle påvisinga av dette tilhøve, som umiddelbart følgde, var ein av dei tidlege triumfane til kvantemekanikken. Dei seinare arbeida til Mott var særleg i tilknyting til rørsla til elektron i metall og halvleiarar.
Det spanske riksvåpenet
På kvar side står Herkules-søylene, som er eit gammalt omgrep knytt til Gibraltarsundet, og dei latinske orda plus ultra, som tyder 'og forbi' og viser til dei tidlegare spanske koloniane. Over det heile tronar den spanske kongekrona.
Nevill Francis Mott
Mott er òg kjent som forfattar av lærebøker i kvantefysikk.
Tisovník
Tisovník er ei elv i sør i det sentrale Slovakia. Ho er ei sideelv til Ipeľ frå høgre og har ei lengd på 41 km.
Elva spring ut frå fjellet Javorie og munnar ut i Ipeľ ved Muľa. Nedslagsfeltet hennar dekkjer 441,1 km².
Uranusmånen Umbriel
Umbriel er ein av månane til planeten Uranus. Han vart oppdaga 24. oktober 1851 av William Lassell, samstundes med uranusmånen Ariel.
Nær ekvator har Umbriel ein lys ring med ein diameter på kring 140 km. Det er uvisst kvifor ringen er so lys, men han kan vera isavsetjingar i samband med eit nedslagskrater.
Slaget ved Cambrai
Slaget ved Cambrai (20. november–3. desember 1917) var eit krigsslag mellom britiske og tyske styrkar under den fyrste verdskrigen. Det er kjend for å vera det fyrste slaget der stridsvogner vart nytta i større utstrekking. Britane er rekna som taparar av slaget.
Cambrai er ein fransk by i Nord département (Nord-Pas-de-Calais). I 1917 var byen eit viktig forsyningspunkt for den tyske Siegfried Stellung (Siegfriedlinja), òg kjend som Hindenburg-linja.
Gunnar Sønstevold
Gunnar Sønstevold var ein norsk komponist frå Elverum og var òg ein kjend jazzpianist i trettiåra. Han var uvanleg mangslungen i uttrykksform og i siste perioden var musikken hans prega av tolvtoneteknikk.
Biografi
Sønstevold studerte piano med Nils Larsen og Erling Westher. I 1930-åra utmerka han seg som jazzpianist i gruppa Funny Boys. Under den tyske okkupasjonen var han flykting i Sverige der han kom i kontakt med det som skulle bli den namnkjende måndagsgruppa. Leiar i gruppa var komponisten Hilding Rosenberg som òg vart Sønstevold sin lærar i komposisjon. Etter krigen kom han tilbake til Noreg og arbeidde med film- og teatermusikk. I 1955 vann han Filmkritikerprisen for filmmusikken til Det brenner i natt. I perioden 1960–1967 studerte han komposisjon ved Hochschule für Musik und Darstellende Kunst i Wien. I 1967 vart han tilsett som musikalsk leiar i NRK. Han har undervist ved Institutt for musikkvitskap ved Universitetet i Oslo. Han vann Lindemanprisen i 1985.
Gunnar Sønstevold var gift med den svenske komponisten Maj Sønstevold.
Gamle-Kleven
Ole Helgeson Kleven, kjend som Gamle-kleven, var ein vidgjeten norsk spelemann i Krødsherad på 1800-talet. Han var fødd i 1815 og døydde i 1883. Han er kjelde for Wilhelm Sorteberg.
Kleven byrja tidleg å spela, og var kjend som ein dugande spelemann alt i 20-årsalderen. Han var mykje i lag med Knut Fosslia, Kittil Langebakke og Hans Hagen. Elles vart han utdanna skreddar.
I 1840-åra flytte han til Sokna der han hadde funne seg gifte, og dreiv gard på Sokna, og seinare både i Krødsherad og i Mjøndalen. Han tok ikkje fullt og heilt ved fela før etter at han vart enkjemann, og reiste både til Drammensmarken og Kongsbergmarken. Han spela i mange bryllaup i Krødsherad, Soknedalen og jamvel Ådalen.
Mellom dei spelemennene Gamle-Kleven var i lag med, kan ein nemne Gudbrand Skjellerud frå Nes i Hallingdal. Truls Ørpen meinte Gamle-Kleven vart prega av spelestilen til Skjelleruden, både i lag og takt.
Gamle-Kleven var tidleg ute på spelferd utanlands, og reiste heilt til Sverige, Danmark og England i 1869. Denne turneen skulle syne fram tradisjonelle folkedrakter, dans og bondesølv. I England vart det slutt på reisepengande, og konsulatet i London laut hjelpe dei heim att.
Kleven fekk slag i 1883 etter mange år på vegen, og døydde på Lunder i 1883.
Anders Holte
Anders Nikolai Holte var ein norsk los som gjorde pionerarbeid innan kystnavigasjon. I 1890-åra utvikla han ein navigasjonsmetode som gjorde det mogeleg å segle om natta langs norskekysten. Dette gjorde at det var mogeleg for Richard With å segle i kontinuerleg rutefart. Metoden hans bestod i å notere tid og stad for alle kursendringar. Då skipet seinare kom inn i ein tåkebanke kunne Holte følgje sine eigne observasjonar og føre skipet trygt fram.
Holte var i 1892 kaptein for Haalogalands Dampskibsselskab og vart disponent i same selskapet frå 1903 til 1911. Holte var kystlos for Vesteraalske Dampskibsselskab frå 1911 til 1932.
Holte fekk Kongens fortenstmedalje i 1930. En bauta til minne om den driftige losen vart reist i Harstad sentrum i 1980.
941 Murray
941 Murray er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. oktober 1920 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Reisa nasjonalpark
Verneformål
Formålet med nasjonalparken er å verne eit vakkert og i stor grad urørt fjell- og dalområde med artsrikt plante- og dyreliv og geologiske førekomstar, og å folk høve til friluftsliv i eit slikt område.
Skittles
Skittles er ein type godteri som vert produsert av Mars Incorporated. Godteriet var opphavleg dragépastillar med fruktsmak, men har seinare også fått andre smakar, og finst også som tyggegummi. Skittles er ikkje tilgjengelege for vanleg sal i butikkar og kioskar i Skandinavia, utanom i spesialforretningar og særs store supermarknader. Skittles-godteriet som vert selt i Nord-Amerika er tilsett gelatin, noko dei ikkje er i Europa, og det er difor skilnad på smaken.