cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al-Malikiyah
Al-Malikiyah, som er namngjeven etter ein syrisk offiser Adnan al-Malki, vert òg kalla Dayrik ein assyrisk referanse til eit kloster. Dei opphavlege innbyggjarane i byen er assyrarar som sporar ætta si attende til mange tyrkisk landsbyar (Tur Abdin) som innbyggjarane flykta frå til Syria etter fyrste verdskrigen.
Dipolmolekyl
Dipolmolekyl er eit molekyl der dei elektriske ladningane er fordelt slik at molekylet får eit permanent elektrisk moment. Teorien for dipolmolekyl vart utvikla av Peter Debye.
Janina Katz
Janina Katz var ein dansk forfattar, omsetjar og litteraturmeldar.
Liv
Janina Katz hadde polsk-jødiske foreldre i Krakow. Det katolske ekteparet Mary og Stephen Priestly frå Dobczyce tok henne til seg etter at ho tre år gamal vart smugla ut av Płaszów konsentrasjonsleir i Polen i 1943. Då hadde ho mista nesten heile familien sin. Ho vart først klar over at ho var jøde då ho som seksåring igjen kom saman med mora, som hadde overlevd 2. verdskrigen.
Som vaksen studerte ho polsk litteratur og sosiologi ved Universitet Jagielloński i Krakow. Deretter arbeidde ho i mange år som assistent ved Institutt for sosiologi og polsk filologi.
Janina Katz flytta først til Tyskland, men alt etter eit år kom ho til Danmark. Der arbeidde ho som litteraturmeldar og omsette polsk skjønnlitteratur til dansk. I 13 år arbeidde ho på Det Kongelige Bibliotek. I tillegg arbeidde ho for polske eksiltidsskrift, for Radio Free Europe og seinare og for BBC.
Forfattarskap
Ho debuterte, 22 år etter at ho var komen til Danmark, som 52-åring, med diktsamlinga Min mors datter. Ho nådde å skapa eit stort dansk forfattarskap, som med eit fabulerande språkoverskot fortel om ein tung sjelebagasje, brota i tilværet og om draumar som ikkje vart realiserte.
Janina Katz skreiv for det meste på dansk trass at morsmålet hennar var polsk. Men i 2008 gav ho ut diktsamlinga Pisane po polsku, som ho seinare sjølv omsette til dansk og gav ut med tittelen Skrevet på polsk.
I 1998 fekk ho Beatriceprisen, frå 2002 fekk ho Statens Kunstfonds livsvarige ydelse. I 2012 vart ho innstilt til Nordisk råds litteraturpris for diktsamlinga Skrevet på polsk.
Omsetjingar
Janina Katz omsette blant anna fire bind prosa og lyrikk av Zbigniew Herbert, fire diktsamlingar av Ewa Lipska, to diktsamlingar av nobelprisvinnaren Wisława Szymborska, eit bind av Czesław Miłosz og Tadeusz Różewicz, dramatikk av Sławomir Mrożek og prosa av Tadeusz Konwicki og Kazimierz Brandys.
Faloría
Faloría (gresk Φαλωρεία) er ein tidlegare kommune i periferieininga Tríkala i Thessalía i Hellas. Faloría inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Tríkala.
Har Gilo
Har Gilo (hebraisk skrift הַר גִּלֹה, tyder Gilofjellet) er ei israelsk busetjing og felleslandsby som ligg kring fem kilometer sør for Jerusalem, og to kilometer vest for Betlehem nord i Judeafjella på den okkuperte Vestbreidda.
Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
Historie
På grunn av den strategiske plasseringa til Har Gilo, har både den tyrkiske, britiske og jordanske hæren alle hatt basar der. Ein base for det israelske forsvaret vart grunnlagd etter seksdagarskrigen i juni 1967. Den sivile busetjinga Har Gilo vart grunnlagd Hanukkah 1968. Han er ein del av Gush Etzion. I 2007 hadde Har Gilo eit folketal på 462.
Geografi
Har Gilo ligg mellom dei palestinsk landsbyane Al Walaja og Beit Jala, sør for Jerusalem og like ved fjellet Gilo.
Jordskjelv i 2019
Jordskjelv som har funne stad i 2019.
Aelius Donatus
Aelius Donatus levde på 300-talet og var ein romersk grammatikar og lærar i retorikk. Det einaste faktumet som er kjent om livet hans er at han var lærar for Hieronymus.
Donatus var forfattar av ein grammatikk i to delar: Ars minor, òg kalla «den mindre donaten», og Ars major, «den større donaten». Den mindre donaten, som var ei elementærbok, vart mykje spreidd under mellomalderen og vert òg nytta inn i nyare tid.
Han har òg skrive ein delvis ufullstendig kommentar til dramatikaren Terence, kompilert frå andre kommentarar, men sannsynlegvis ikkje i den opphavlege forma si.
Donatus argumenterte for eit tidleg system av interpunksjon, beståande av punkt plasserte i tre suksessivt høgare posisjonar for å indikere suksessivt lengre pausar, som cirka motsvarer det moderne kommateiknet, kolon og punktum. Dette systemet vart nytta fram til 600-talet, då eit meir avgrensa systemet laga av Isidore av Sevilla kom i bruk.
Aelius Donatus må ikkje forvekslast med Tiberius Claudius Donatus, som òg var forfattar av ein kommentar (tolking) av Aeneiden, og som levde kring 50 år seinare.
Mojo av Tom Petty
Mojo er det 12. studioalbumet til det amerikanske rockebandet Tom Petty and the Heartbreakers, gjeve ut den 15. juni 2010 på CD og 29. juni på BD. Det var det første albumet til Petty med the Heartbreakers på åtte år. Mojo debuterte på andreplassen på Billboard 200 i USA, og selde 125 000 eksemplar den første veka. Albumet var det første heile albumet med bassisten Ron Blair sidan Hard Promises i 1981, sidan han berre spelte på to songar på det førre Heartbreakers-albumet, The Last DJ.
Marknadsføring og utgjeving
Albumet har så langt ein score på 72 av 100 på Metacritic. ChartAttack gav albumet 2,5 av 5 og sa det var «særs skuffande» og «ei plate som kjem til å verte ein kult-hit om ti år. Forventningane til Petty og bandet hans er særs høge, og frå det standpunktet manglar albumet fengande melodiar og refreng, noko me veit desse karane klarar å gjere i søvne.» The Independent gav albumet fem av fem stjerner og sa «det er eit av dei beste albuma deira»
Aeneas Mackintosh
Aeneas Lionel Acton Mackintosh var ein britisk sjøoffiser i handelsflåten. Han deltok i fleire antarktisekspedisjonar, og var leiar for Rosshavsgruppa (Ross Sea Party) under Endurance-ekspedisjonen til Ernest Shackleton (1914–1917). Oppgåva til Rosshavsgruppa var å støtta den planlagde marsjen til Shackleton over det antarktiske kontinentet gjennom å leggja ut forsyningsdepot langs den siste delen av ruta. Gruppa gjennomførte oppdraget trass i talrike hindringar og praktiske problem, men undervegd døydde tre medlemmer. Ein av dei var Mackintosh.
Bakgrunn
Aeneas Mackintosh var fødd i Tirhut i Bihar i Britisk India. Faren, Alexander Mackintosh, var ein skotte som dreiv med indigodyrking. Mora, Annie Mackintosh, var engelsk og reiste med ungane tilbake til England då dei var små. Aeneas voks opp i Bedfordshire og var elev ved Bedford Modern School. Som sekstenåring drog han til sjøs.
I 1924 gifta han seg med Gladys Campbell. Dei fekk to born.
Rosshavgruppa
Rosshavgruppa var ei av to grupper som skulle bidra til den transantarktiske ekspedisjonen til Shackleton. Med skipet «Aurora» skulle dei dra til Rosshavet og leggja ut forsyningsdepot og bistå den andre gruppa, som skulle kryssa kontinentet frå Weddellhavet. Opphavleg var Mackintosh meint å vera med i den kryssande gruppa, men då fleire andre takka nei til å vera med i Rossgrupp gjekk jobben til han.
Då Mackintosh kom til Australia i oktober 1914 støtte han straks på problem. Shackleton hadde uventa halvert budsjettet for Rossgruppa, og bad Mackintosh forsøka å skaffa så mykje han kunne gratis og ta opp lån på skipet. Å få lån var vanskeleg, ettersom salet av skipet ikkje var blitt heilt fullført. Vidare var «Aurora» ikkje skikka for ei polhavsferd, og måtte vølast med hjelp, men utan godvilje, frå australske styresmakter. Fleire medlemmer i gruppa trekte seg eller blei sparka, og erstattarane deira hadde lite kjennskap til Antarktis.
Tidsplanen til ekspedisjonen var noko forvirra. Shackleton hadde gjeve Mackintosh inntrykk av at han ville prøva å kryssa kontinentet i 1914-15-sesongen om mogleg. Seinare hadde Shackleton ombestemt seg, men eit telegram om dette blei aldri sendt til Mackintosh. Då «Aurora» kom fram til Cape Evans i McMurdo-sundet 16. januar 1915 trudde han at Shackleton allereie kunne vera på veg, og insisterte på å byrja depotlegginga straks. Ernest Joyce, ein erfaren antarktisfarar som seinare blei Mackintosh sin største kritikar, meinte mannskapet burde akklimatisera seg og trena først. Den første ferda blei også særs vanskeleg for den uerfarne gruppa.
Problema tårna seg opp då «Aurora» sleit seg laus frå vinterfortøyingane under ein storm og var ute av stand til å ankra opp igjen. Dette avskar dei i land frå viktige forsyningar, utstyr og personell. Trass i dette bestemte Mackintosh seg for å gjennomføra depotutlegginga i neste sesong. Ved hjelp av imporvisert utstyr frå tidlegare ekspedisjonar la ni menn i tre grupper ut over Rossbarrieren med rundt 2 300 kg forsyningar. Trass vanskane makta mennene å leggjast dei ut med jamne mellomrom fram til Mount Hope. På ferda blei Arnold Spencer-Smith sjuk av skjørbuk, og måtte fraktast på slede. Også Mackintosh gjekk dårleg, men insisterte på å fortsetja. Etterkvart måtta også han ta kvilar på sleden. Spencer-Smith døydde på isen den 9. mars. 18. mars hadde heile resten av ekspedisjonen nådd Hut Point Peninsula, på motsett side av McMurdosundet til Cape Evans.
18. mai forsøkte Mackintosh og Victor Hayward å kryssa sjøisen mellom Hut Point og leiren ved Cape Evans, trass åtvaringar frå dei andre. Kort tid etter at dei hadde drege byrja ein snøstorm. Etter stormen fann dei gjenverande medlemmene spor etter dei fram til ei stor sprekk i isen. Lika blei aldri funne. Ein gjekk ut frå at dei hadde falle gjennom isen, eller at isen dei gjekk på hadde blese til havs.
Eigenskapene til Mackintosh som leiar og polfarar er omdiskuterte i ettertid. Shackleton sjølv roste arbeidet til Mackintosh og gruppa hans, og samanlikna liva som gjekk tapt med skyttargravofra i første verdskrigen. Samtidig var han kritisk til Mackintosh sine organisatoriske evner. Av Rossgruppa gav to medlemmer ut skildringar: Ernest Joyce si var særs kritisk, medan Dick Richards si var meir nøktern.
Det er likevel verdt å merka seg at av dei to gruppene til ekspedisjonen var det Rossgruppa som klarte å fullføra oppdraget sitt. Ernest Shackleton og gurppa på «Endurance» var blitt sitjande fast i pakkisen og kom seg ikkje i land på Antarktika.
Direksjonskraft
Direksjonskraft er ei kraft som trekker lekamen han virkar på mot ei likevektsstilling. Ei slik kraft opptrer til dømes når ein lekam er opphengt eller oppspent i elastiske fjører. Direksjonskrafta blir då den same som fjørkrafta.
Dent de Nendaz
Dent de Nendaz er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Dent de Morcles
Dent de Morcles er eit 2 969 m høgt fjell i vestenden av Bern-Alpane, oppfor Rhone mellom Martigny og St. Maurice.
Toppen vert stundom kalla Grande Dent de Morcles, medan Petite Dent de Morcles er den lågare toppen (2 929 moh) på nordvestsida. Begge toppane ligg på grensa mellom Valais og Vaud.
På nordsida ligg den vesle breen des Martinets. Lac de Fully ligg på sørsida.
Haakon Hauan
Haakon Hauan  var ein norsk ingeniør og industrileiar. Han var òg ei tid statsråd.
Hauan var utdanna som kjemiingeniør ved Trondhjems Tekniske Læreanstalt i 1889. Han er kjend for sin sentrale rolle i utviklinga handelen med import av råolje og raffinering av peroleumsprodukt som direktør for Vallø Olieraffineri frå 1920 til 1936.
Han var òg ei tid politikar, som statsråd i Regjeringa Knudsen II der han leidde industri- og forsyningsdepartementet frå 1918 til 1920 som provianteringsminister.
Long Litt Woon
Long Litt Woon er ein malaysisk-norsk sosialantropolog, embetsmann, konsulent og forfattar.
Long Litt Woon blei fødd i Taiping i Malaysia, og kom til Noreg som utvekslingsstudent. Her møtte ho den seinare ektemannen sin Eiolf Olsen, og blei etterkvart busett i Oslo.
Long er utdanna mag. art. i sosialantropologi ved Universitetet i Oslo i 1988. Ho var førstekonsulent i Departementet for utviklingshjelp (1988–89), og var seinare førstekonsulent, prosjektleiar og byråsjef i Kommunaldepartementet (1989–1998). Ho var tilknytt Europakommisjonen som nasjonalekspert 1994-95. Frå 1998 til 2003 arbeidde ho i Deloitte. Long Litt Woon var direktør for Likestillingssenteret frå 2003 til 2005, og har sidan arbeidd som konsulent i. Ho har også vore med i fleire styre og utval.
Long Litt Woon er mellom anna kjend for teksten «Hvordan jeg lærte å gå på tur», om turgåing i norsk kultur. I 2017 gav ho ut boka ''Stien tilbake til livet. Om sopp og sorg'', som tek utgangspunkt i sorga etter at mannen hennar døydde brått, og at ho etterkvart blei kjend med sopp og sopplukkarar. Long er no soppsakkyndig.
Ras al-Ayn-distriktet
Ras al-Ayn-distriktet (arabisk منطقة رأس العين) er eit syrisk distrikt (mantiqah) som administrativt høyrer til Al-Hasakah guvernement. I 2004 hadde det eit folketal på 177 150. Regionssenteret er byen Ras al-Ayn. Distriktet er busett av arabarar, kurdarar og assyrarar.
Inndelingar
Distriktet Ras al-Ayn er delt inn i to underdistrikt eller Nāḥiyas (folketala er frå folketeljinga i 2004):
Bob Weir
Robert Hall «Bob» Weir er ein amerikansk songar, låtskrivar og gitarist, mest kjend som medlem av Grateful Dead. Etter at Grateful Dead vart oppløyst har Weir spelt med The Other Ones, seinare kjend som The Dead, i lag med dei tidlegare medlemmane av Grateful Dead. Weir starta og spelte òg i fleire andre band etter karrieren med Grateful Dead, som Kingfish, the Bob Weir Band, Bobby and the Midnites, RatDog, og det nyaste bandet hans Furthur.
Weir spelte hovudsakleg rytmegitar i Grateful Dead. Han er kjend for den unike stilen med kompleks stemmeføring, som gjer uvanleg djupne og ein ny måte å uttrykke rytmegitar på.
Steen & Strøm
Steen & Strøm as er eit skandinavisk kjøpesenterselskap med 18 kjøpesenter i Noreg, Danmark og Sverige. Konsernet er delt inn i Steen & Strøm Norge AS, Steen & Strøm Danmark A/S og Steen & Stræm Sverige AB. Sentera har 1 600 butikkar som vert vitja av 90 millionar menneske kvart år og omset for omlag 3 milliardar euro.
Klépierre og ABP Pension Fund kjøpte den 28. 2008 Steen & Strøm for 21,9 milliardar kroner. Klépierre eig 56,1 prosent av selskapet, medan Stichting Pensioenfonds ABP eig 43,9 prosent. Steen & Strøm er eit fullt integrert selskap i Klépierre som er Europas leiande aktør innan kjøpesenterbransjen med sina 10 senter i 16 land.
Selskapet har igangsett eit omfattande program for miljø- og samfunnsansvar og er heidra som den meste berekraftige kjøpesentergruppa i Europa fleire år på rad. Dette inneber blant anna at alle senter er ISO-14001 sertifisert.
Historie
Det opphavlege Steen & Strøm-selskapet vart danna då Emil Steen og Samuel Strøm slo saman sina butikkar i 1856. Samuel Strøm hadde byrja sin verksemd allereie i 1797, og dette har seinare vore rekna som selskapet sitt stiftelsesår.
Steen og Straum i Noreg
Steen og Straum Noreg AS er ein norsk eigedomsselskap som er ått av Steen & Straum. Selskapet eig og driv kjøpesenter knytt til den skandinaviske kjeden Steen & Straum som har røter tilbake til 1797. Steen og Straum Noreg AS vart stifta 6. juni 1987.
16. serierunde i Tippeligaen 2000
'''Den 16. runden i Tippeligaen 2000''' vart gjennomført med ein kamp 26. juli og resten av kampane 30. juli. Både Brann og Viking tapte sine kampar, medan Rosenborg rykka i frå og leia med sju poeng føre Brann. Brann tapte 2-0 mot Odd Grenland og Viking 1-0 mot Molde. Rosenborg vann 2-1 over Lillestrøm. Stabæk tok over bronseplassen på tabellen etter ein 5-2-siger over Start.
Osborne Reynolds
Osborne Reynolds var ein britisk fysikar og ingeniør, fødd i Irland.
Det som engang var
Det som engang var er den tredje utgjevinga til Burzum, eit norsk einmannsprosjekt. Albumet vart spelt inn april 1992, og vart utgjeve i august 1993.
Opphavleg skulle albumet vorte kalla På svarte troner, som er det siste sporet på albumet. Albumet vart i staden gjeve namnet Det som engang var, som òg er ein song som ikkje dukkar opp før på det neste albumet, Hvis lyset tar oss. Plateomslaget (sjå Døme på plateomslag) er svært rikt på detaljar, og er inspirert av The Temple of Elemental Evil (engelsk for Det grunnleggjande vonde tempelet) frå fantasyspelet Dungeons & Dragons. Spøkjelset og treet på Burzum kan sjåast lengre nede på omslaget.
Plata var ifylgje komponisten sjølv eit framhald av Burzum og Aske, på grunn av alt materialet som var halvgjort.
Medverkande
Count Grishnack – vokal, elektrisk gitar, bassgitar, slagverk, synthesizer
Viborg HK
Viborg Håndbold Klub er ein dansk handballklubb heimehøyrande i Viborg, stifta i 1936. Kvinnelaget til Viborg deltek i danske toppserien. Laget spelar i grøne skjorter og elles svart.
The Golden Cream of the Country
The Golden Cream of the Country er eit studioalbum av Jerry Lee Lewis. Albumet vart gjeve ut på Sun Record Company i 1970.
Viborg HK
Viborg HK sitt kvinnelag er det mest suksessrike i dansk handball med sine 14 meisterskapstitlar og 10 pokaltitlar. Åra 2006, 2009 og 2010 sigra Viborg i EHF-meisterligaen. Tidlegare vann klubben EHF-cupen i 1994, 1998 og 2004, og seinare trimferte Viborg i EHF-cupvinnarcupen 2014.
Zapato Point
Zapato Point er eit nes 3 miles (4,8 km) sørvest for Canon Point på vestkysten av Graham Land. Det vart oppdaga av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, som segla mellom neset og Brooklyn Island den 7. februar 1898. Namnet finst på eit argentinsk kart frå 1954.
Viborg HK
Spelarar
Norske Heidi Tjugum, Tonje Larsen, Camilla Thorsen, Katrine Lunde, Kristine Lunde-Borgersen, Ida Bjørndalen, Marit Frafjord, Amanda Kurtović, Anne Kjersti Suvdal, Moa Högdahl, Emilie Hovden har alle spelt for Viborg HK.
Danske Anne Dorthe Tanderup, Anja Andersen, Janne Kolling og Karen Brødsgaard, samt franske Valérie Nicolas, tyske Grit Jurack, montenegrinske Bojana Popović og svenske Isabelle Gulldén har alle saman gjort teneste i Viborg HK.
The Golden Cream of the Country
Bakgrunn
I juni 1969 selde grunnleggjaren av Sun Records, Sam Phillips, heile Sun-katalogen til Shelby Singleton, som inneheldt eit skattkammer av Lewis-innspelingar som ikkje var gjevne ut før. Då Lewis fekk eit comeback som countrymusikar for Smash Records, byrja Singleton å gje ut desse eldre songane og pakka det in slik at mange kjøparar trudde det var nyare innspelingar. Lewis konkurrerte slik med si eiga fortid, på liknande vis som Johnny Cash. Singleton mjølka desse gamle innspelingane dei neste åra, og følgde på med A Taste of Country seinare i 1970.
Singleton gav ut ein av dei tidlegare Sun-innspelingane «One Minute Past Eternity», på singel og denne klatra til andreplassen på countrylista. Albumet inneheld òg to songar av Hank Williams, i tillegg til George Jones-songen «Seasons of My Heart», som Jerry Lee song som ein duett med systera Linda Gail Lewis.
Neny Matterhorn
Neny Matterhorn er eit spisst, pyramideforma fjell på over 1125 moh, som ligg nordvest i Blackwall Mountains på sørsida av Nenyfjorden i Graham Land. Det vart først grovt kartlagd i 1936-37 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill, og kartlagd på ny i 1948-49 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Namnet vart visstnok først nytta av medlemmar av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947–48, under Finn Rønne, og FIDS, og kjem frå plasseringa nær Nenyfjorden, og at det likna Matterhorn i Sveits.
Phil Lesh
Phillip Chapman Lesh er ein musikar mest kjend som medlem av Grateful Dead, der han spelte bassgitar i 30 år. Etter at bandet vart oppløyst i 1995, har Lesh i saman med andre medlemmar av Grateful Dead spelt i forskjellige sideprosjekt, som Phil Lesh and Friends, som spelar mange av dei same songane som Grateful Dead gjorde. I nyare tid har Lesh spelt i Furthur i lag med Bob Weir.
Hourglass av James Taylor
Hourglass er det 14. studioalbumet til den amerikanske songar-låtskrivaren James Taylor og det første studioalbumet hans på seks år. Det bygde vidare på suksessen til hans førre album, New Moon Shine.
Hourglass var eit introspektivt album med tekstar som i stor grad fokuserte på Taylor si vanskelege fortid og familie. «Jump Up Behind Me» hylla redninga til faren av han etter Flying Machine-dagane, og den lange køyreturen frå New York City tilbake til heimen i Chapel Hill. «Enough to Be On Your Way» var inspirert av broren Alex og den alkoholisme-relaterte døden hans tidlegare i tiåret. Temaa var òg inspirerte av Taylor sin skilsmisse frå skodespelarinna Kathryn Walker, som fann stad i 1996. Rolling Stone meinte at «eit av temaa på denne plata er vantru», medan Taylor sa til magasinet at det var «spirituelt for agnostikarar». Hourglass vart ein stor kommersiell suksess, og nådde niandeplassen på Billboard 200, og vart det første topp 10-albumet til taylor på seksten år. Det gav òg ein stor vaksen, moderne hit med «Little More Time With You». Taylor fekk òg sin første Grammy sidan JT med albumet, då han vart heidra med Beste popalbum i 1998. Albumet gav òg produsent/lydteknikar Frank Filipetti ein Grammy same år for Beste lydtekniske album. Mesteparten av albumet vart spelt inn ved hjelp av Yamaha O2R og Tascam DA-88-maskiner, som var tidlege digitale einingar som vanlegvis ikkje vart brukte av artistar på toppnivå, ettersom dei fleste store plateselskap framleis vart spelt inn på analoge band på den tida.
Albumet vart dedikert til Don Grolnick som døydde i 1996 av Non-Hodgkins lymfom.
Innhald
Alle songar av James Taylor utanom der andre er nemnde.
Józef Gosławski
Józef Jan Gosławski var ein polsk bilethoggar og gravør.
Kimchi
Kimchi kan etast direkte, eller laga til saman med andre ingrediensar for å lage forskjellige retter. Nokre eksempel er kimchigryte (kimchi jjigae) og steikt ris med kimchi (kimchi bokkeumbap). Fordi kimchi er både smaksrik og sunn, har retten blitt stadig meir populær rundt om i verda.
Józef Gosławski
Gosławski var frå 1948 gift med Wanda Mankin, og saman fekk dei to barn.
Kimchi
Historie
Historia til kimchi kan sporast langt tilbake i tid. Kimchi blei omtalt så tidleg som for 2600–3000 år sidan. Det fyrste skriftlege beviset for eksistensen til kimchi fins i den fyrste kinesiske diktsamlinga, ShiKyung. I denne boka vert kimchi kalla for «ji», nemninga som blei brukt før han blei kjend som «chimcahe».
Den tidlegaste typen kimchi bestod berre av salta grønsaker. Det var på 1100-talet at folk byrja å ha i andre typar krydder for å skape andre smakstypar og farger, slik som sur og søt smak, og kvit og oransje farge.
Det var ikkje før tidleg på 1600-talet at den noverande kimchitypen oppstod. Han bestod av salta kinakål krydra med sterk chilipepar. Chilipepar var ukjend i Korea fram til tidleg på 1600-talet. Dette blei importert frå Japan eller Kina, der vestlege handelsmenn bringa det med seg fyrst.
Etter å ha krydra den salta kinakålen, vert kimchi lagra i ein behaldar i omtrent tre dagar før han er ferdig fermentert. Avhengig av individuelle preferansar kan lagringstida variere, og kimchien vil dimed få ein smak som kan vere alt frå tam til sur. Denne typen kimchi blei populær på 1800-talet. Han blir kalla baechu kimchi, og er fortsatt den vanlegaste og mest populære typen kimchi.
Tradisjonelt blei kimchi fermentert i keramikkrukker gravne ned i bakken. Om vinteren sørga denne forma for lagring av kimchi, kjend som kimjang, for at koreanarane kunne nyte kimchi i vintermånadane når ferske grønsaker ikkje var tilgjengelege.
Jakimovo
Jakimovo (bulgarsk Якимово) er ein landsby og ein kommune i provinsen Montana i Bulgaria. Kommunen omfattar fire busetnader, men ingen byar.
Kommunen har eit areal på 221 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 4 332 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 1 670 innbyggjarar.
Busetnadene i kommunen er:
André Martinet
André Martinet var ein fransk språkforskar. Han vert rekna som grunnleggjar av den funksjonalistiske analysen innanfor lingvistikken.
Martinet var fødd i Saint-Alban-des-Villards i Savoie. Han studerte engelsk og tok doktorgraden i 1937. Frå 1938 til 1946 var han tilsett ved École pratique des hautes études, før han flytta til New York, der han leidde International Auxiliary Language Association frå 1946 til 1948. Frå 1947 til 1955 leidde han instituttet for lingvistikk ved Columbia-universitetet og var redaktør for tidsskriftet Word.
Martinet var påverka av Praha-skolen, og grunnla den funksjonalistiske analysen av syntaks (Langue et Function, 1962). Han skreiv fleire bøker om diakron lingvistikk og generell lingvistikk. Hans Éléments de linguistique générale vart omsett til ei rekkje språk verda over.
Ole Sverre
Ole Andreas Sverre, opphavleg etternamn Olsen, var ein norsk arkitekt frå Fredrikstad. Han teikna ei rekkje signalbygg i heimbyen men framfor alt i Oslo, og meistra meir enn dei fleste arkitektar å ta del i den omfattande tekniske og stilmessige utvikling frå historismen og fram til funksjonalismen som spelte ut seg under hans lange yrkesaktive periode.
Virke som arkitekt
Sverre praktiserte i Oslo. Han hadde i mange år ein fremskutt plass blant arkitektane i hovudstaden, og har levert teikningar til ei lang rekkje kjende bygningar. Av verka hans kan nemnast Holmenkollens turisthotell, turnhallen i Fredrikstad, Norges landbrukshøgskule-bygg på Ås, Keisar Wilhelms jaktslott og stavkyrkje i Rominten i Aust-Preussen, det første Skimuseet på Frognerseteren, om- og nybygginga av Grand Hotel og mange større villaer og andre bygningar, blant anna skipsreiar Fred. Olsen sin villa ved Drammensveien og Halléngården på Grünerløkka. Han teikna òg storparten av det katolske Vor Frue Hospital i Oslo. Han teikna òg varehuset Steen & Strøm
Etter krigen vart Sverre fråteken retten til medlemskap i Norske arkitekters landsforbund i to år, fram til 1. januar 1948. Tilsvarande straff vart gjeven til arkitektar som var medlem i det nazifiserte arkitektforbundet eller som hadde utført særleg graverande tilfelle av arbeid for okkupasjonsmakta.
Ole Sverre var sportsleg interessert. I 15 år var han president i Noregs Roforbund og vart etterkvart forbundet sitt æresmedlem. Han var òg æresmedlem i Christiania Roklub og Fredrikstad Turnforening.
Prisar og utmerkingar
Sverre vart tildelt Kongen sin fortjenstmedalje i gull og var innehavar av Dannebrogordenen og Nordstjerneordenen.
Han mottok Sundts premie to gonger, første gong i 1908 for Villa Fredly i Drammensveien 41, andre gong i 1912 for Drammensveien 89.
Tormod Riste
Tormod Riste var ein norsk fysikar. Han er bror av Olav og P. Riste.
Han tok graden cand.real. i 1953. Frå 1953 til 1965 var han forskar, og frå 1966 til 1991 forskingssjef ved Institutt for energiteknikk på Kjeller. Han var professor i fysikk ved Universitetet i Oslo frå 1980 til 1991. Riste arbeidde med eksperimentell faststoff-fysikk og statistisk fysikk, mellom anna om kritiske fluktuasjonar og eksitasjonar i magnetiske stoff, strukturelle faseovergangar, ordensfluktuasjonar i flytande krystall og analysar av nøytronspreiing. Han var leiar av Norsk Fysisk Selskap i perioden 1969-1979.
Neumann Peak
Neumann Peak er ein fjelltopp på nordenden av Hansen Island ved Hanusse Bay i Graham Land. Det vart kartlagd frå flyfoto tekne av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947–48, og Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE), 1956-57. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Franz Ernst Neumann (1798–1895), ein tysk fysikar som gjorde viktige bidrag til å forstå varmeleiing i is.
Anders Eggert
Anders Eggert Magnussen er ein dansk tidlegare handballspelar frå Århus. Han vart europameister 2012 med Danmark og vann EHF-meisterligaen 2014 for Flensburg-Handewitt. Eggert spelte venstrekant, i mange år stod han på landslaget i skuggen av Lars Christiansen.
Klubbspel
Eggert var aktiv 2003-06 i GOG Svendborg. Sidan gjorde han 2006-17 teneste for det tyske topplaget Flensburg-Handewitt, bortsett frå ein sesong i danske Skjern. Med Flensburg-Handewitt vann han EHF-cupvvinarcupen 2012 og meisterligaen to år seinare. Han avslutta med spel for Skjern åra frå 2017 til -21.
Landslagsspel
Eggert debuterte på det danske landslaget i 2003. Fram til 2017 deltok han i 160 landskampar og skåra 581 mål. Han fekk sitt store gjennombrot i EM 2010, der han mellom anna avgjorde kampen mot Noreg i mellomrunda på eit straffekast ved full tid. I 2012 skåra han tre av måla då Danmark vann 21–19 over Serbia i EM-finalen. Året etter vart han skyttarkonge i verdsmeisterskapen med 55 fulltreffarar, endå om Danmark vart fillerista av Spania i VM-finalen.
Anne Holtsmark
Anne Elisabeth Holtsmark var ein norsk professor i filologi.
Christianssands Bryggeri
Christianssands Bryggeri (forkorta til CB) er eit bryggeri i Kristiansand. Bryggeriet produserer pilsnerøl, glutenfritt pilsnerøl, fatøl, lettøl, mineralvatn og brus. Til jul produserer bryggeriet juleøl og julebrus. Bryggeriet vart skipa i 1856 og eit av dei eldste i Noreg.
Anne Holtsmark
Ho var den første kvinnelege filologen med stilling på Det historisk-filosofiske fakultetet ved Universitetet i Oslo. Ho var professor i norrøn filologi ved universitet frå 1949 til ho gjekk av i 1961. I 1936 vart ho dr.philos med avhandlinga ''En islandsk scholasticus fra det 12. århundre''.
Christianssands Bryggeri
Vatnet som vert nytta til brygging kjem frå kjeldevatn frå Christian IVs kjelde. Kjelda vart funne med ønskekvist i 1932. Vatnet held jamn temperatur på 9 – 10 grader celsius og er heilt reint.
Anne Holtsmark
Holtsmark skreiv talrike avhandlingar og artiklar, først og fremst innanfor norrøn filologi. Utgjevinga hennar Norrøn mytologi. Tru og mytar i vikingtida, Oslo 1970, har kome i stadig nye opplag, òg i omsetjing til andre språk. Framstillinga byggjer på ei kritisk gransking av edda- og skaldediktinga, studiar av samtidas biletkunst og handverk, arkeologiske funn, runeinnskrifter og stadnamn.
I 1961 vart ho utnemnd til æresdoktor ved Islands universitet.
Christianssands Bryggeri
Christianssands Bryggeri har hatt fleire eigarar. Frå 1859 til 1964 vart bryggeriet eigd i fleire generasjonar av same familie. I 1964 vart det seld til Tou Bryggeri i Stavanger som selde bryggeriet vidare til lokale eigarar og svenske Spendrups. I 1999 vart det kjøpt opp av Hansa Borg Bryggerier.
Albitt
Albitt er eit mineral i feltspatgruppa. Det er endeleddet i plagioklas-serien med mindre enn 10 % anortitt. Kjemisk formel for albitt er NaAlSi3O8. Det er eit nettverkssilikat.
Albitt krystalliserar med trikliniske pinakoidale former. Spesifikk gravitet er 2,62 og hardleik 6. Albitt dannar nesten alltid tvillingar som ein ofte kan sjå som tynne parallelle striper på krystalloverflata. Albitt opptrer ofte som fine parallelle striper som alternerer med rosa mikroklin i perthitt, som følgje av utfelling av smeltemasse ved avkjøling.
Albitt finst i granitt og pegmatitt samt i enkelte hydrotermale sprekker.
Albitt vart først skildra i 1815 for ein førekomst i Sverige. Namnet er frå latin, albus for den typiske kvite fargen.
Fylkesveg 162 i Vestfold
Fylkesveg 162 i Vestfold går mellom Bommestad og Grønneberg i Larvik kommune. Vegen er 4,9 km lang.
Dispersjon
Dispersjon kjem av det latinske ordet for «spreiing».
Nodwell Peaks
Nodwell Peaks er to fjelltoppar på austsida av Edgeworthbreen i Graham Land. Det vart kartlagd frå landmålingar av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) (1960–61). Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Robin-Nodwell Mfg. Ltd. frå Calgary i Canada, som laga Nodwell-vogner som vart nytta i Antarktis sidan 1960.
Bulgogi
Bulgogi (hangul 불고기) er ein koreansk matrett som består av storfekjøt. Direkte omsett betyr ordet ‘mat laga over open flamme’.
Historikk
Opphavet til bulgogi er usikkert. Under Joeson-dynastiet blei retten kalla for neobiani (너비아니)
Tillaging
Kjøtet blir først marinert i ei blanding av soyasaus, sukker, sesamolje, kvitlauk og andre ingrediensar som vårlauk eller sopp. Nokre gongar supplerer ein med nudlar avhengig av kva for ein region i landet ein er i. Det marinerte kjøtet blir deretter grilla over glødande trekol. I koreanske heimar brukar ein ofte ein berbar gassgrill, som blir plassert midt på bordet slik at alle kan plukke kjøtet direkte frå grillen. Ellers blir bordet fylt med skåler med ulike sideretter (banchan), ris og ferske grønsaker og salatblad. Normalt sett et ein retten med spisepinnar.
Dent de Ruth
Dent de Ruth er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits. Toppen er eit trippelpunkt mellom kantonane Vaud, Bern og Fribourg.
Bulgogi
Tillaging
Bulgogi er fyrst og fremst ein enkel måte å lage til kjøt på. Retten kan bli førebudd, også i større mengder om nødvendig, blant anna med marinering av kjøt. I Korea er det ikkje uvanleg at ein marinerer fleire kilo kjøt samtidig, slik at det rekkjer til fleire middagar.
Retten kan bli laga med ulike typar kjøt, som dak bulgogi laga med kylling eller dwaeji bulgogi laga med svinekjøt.
Utbreiing
Det finst ein egen fast-food bulgogi-hamburgar som vert seld mange stader.
Blant utlendingar er bulgogi og kimchi blant dei mest populære matrettene. Fordi mange ikkje likar den skarpe kimchi-smaken er bulgogi den koreanske matretten som flest utlendingar liker best.
Karmei Tzur
Karmei Tzur, eller Carmei Tzur (hebraisk skrift כַּרְמֵי צוּר) er ein fellesbusetnad og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda nord for Hebron i Judeafjella mellom dei palestinske byane Beit Ummar og Halhul. Det nasjonal-religiøse samfunnet har eit folketal på 725 (2010) og er underlagt Gush Etzion regionale kommune. I følgje Osloavtalen frå 1993 mellom Israel og Palestinsk frigjeringsorganisasjon, var Karmei Tzur rekna til Område C under full israelsk sivil- og tryggleikskontroll.
Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
Geografi
Karmei Tzur ligg like aust for Israel si sperring på Vestbreidda, 8,3 kilometer frå Den grøne linja i Judeafjella nord for Hebron, 22 kilometer frå Jerusalem.
Marthe Holien Bø
Marthe Holien Bø er ein norsk medievitar og bloggar. Ho vaks opp på Vestre Toten og er busett i Stryn. Bø er utdanna medievitar frå Universitetet i Bergen og muntleg formidlar frå NLA Høgskolen. Ho jobbar på Stryn bibliotek.
Fylkesveg 163 i Vestfold
Fylkesveg 163 i Vestfold går mellom Tjøllingvollen og Verningen i Larvik kommune. Vegen er 5,1 km lang.
Fylkesveg 166 i Vestfold
Fylkesveg 166 i Vestfold går mellom Løve og Himberg i Larvik kommune. Vegen er 5,8 km lang.
Dance Away
«Dance Away» er ein song av det britiske bandet Roxy Music frå albumet deira Manifesto frå 1979. Albumet var det første på over tre år. Songen vart gjeven ut som singel og vart ein av dei mest populære songane deira, med ein 2. plass i Storbritannia og totalt 14 veker på lista. «Dance Away» var skriven for soloalbumet til Bryan Ferry In Your Mind, så planlagt som ein del av The Bride Stripped Bare, men til slutt gjeven ut på Manifesto av Roxy Music. Singelversjonen er kortare og har ein annan miks enn den originale albumversjonen. Det vart òg laga ein 12" utvida miks av songen.
Norman Peak
Norman Peak er eit fjell med ei høgd opp mot 1790 moh på nordsida av Airybreen, 4 nautiske mil (7 km) nord-nordaust for Anchor Crag og 3,8 nautiske mil (7 km) vest for Peregrinus Peak, sørvest i Graham Land. Fjellet vart fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947, og vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), 1958. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Robert Norman, ein engelsk kompassmakar som oppdaga magnetisk inklinasjon i 1576.
Kedar i Gush Etzion
Kedar (hebraisk skrift קֵדָר) er ein religiøs, landleg fellesbusetnad og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda, underlagt Gush Etzion regionale kommune. Han vart grunnlagd i 1984 av familiar knytte til Betar-rørsla. Namnet er frå Høgsongen (1:5): «Svart er eg, men søt, de Jerusalems døtrer, svart som Kedars telt, som Salomos teltdukar.» Samfunnet har ei blanding av sekulære og religiøse jødar.
Radiometer
Eit radiometer er eit måleinstrument som måler strålingsintensitet eller effekten i elektromagnetisk stråling. Dei vert først og fremst nytta for å måle infraraudt lys, til dømes i miljøsatellitter.
Kedar i Gush Etzion
Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
Rameffekt
der PR er trykkauken til rameffekten, P0 er atmosfæretrykket, M0 er Machtalet til farten, og γ er adiabatkonstanten til lufta. Ved ramjetmotorar og jetmotorar er det viktig å utnytte rameffekten mest mogleg effektivt for kompresjonen av lufta. Ein utformar difor luftinntaket av motoren tilsvarande.
Radiometer
Spesielt kjent er Crookes radiometer, ein spindel i ein glassballong som roterer når lys fell på vengjene. Vengjene er reflekterande på den eine sida og svarte på den andre sida. Det vert stundom feilaktig sagt at radiometeret roterer på grunn av strålingstrykk. Det er derimot ikkje rett og spindelen roterer fordi den svarte sida vert varmare enn den andre. I fortynna luft oppstår då eit trykk som driv hjulet rundt, termisk molekylartrykk (Martin Knudsen-effekten).
Hurrittar
Hurrittar (kileskrift Ḫu-ur-ri) var eit oldtidsfolk som snakka eit hurro-urartisk språk og levde i Midtausten, Anatolia og nordlege Mesopotamia i løpet av bronsealderen. Den største og viktigaste hurrittiske nasjonen var Mitanniriket, men mitanniane sjølv var eit indoeuropeisktalande hettittisk rike i Anatolia som til ei stor grad bestod av hurrittar og hattittar. Det var ein stor hurrittisk innverknad i hettittisk religiøs mytologi. Ved tidleg jernalder hadde hurrittane i stor grad vorte assimilert med andre folk, kanskje bortsett frå kongedømet Urartu på Det armenske høglandet i austlege Anatolia, sentrert rundt dei fjellkledde regionane ved Vansjøen. I samsvar med hypotesane til russiske Igor M. Diakonoff og Sergej Starostin var hurrittiske, hattiske og urartiske språk nærskylde med nordaustkaukasiske språk.
Språk
Hurrittane snakka eit ergativt-agglutinerande språk, konvensjonelt kalla hurrittisk (ikkje i slekt med dei semittiske nabospråka eller indoeuropeiske språk), som kan ha vore eit isolert språk. Det urartiske språket i jernalderen er nærskyldt til eller ein direkte etterkommar av hurrittisk. Fleire kjende russiske lingvistar, som blant anna Sergej Starostin og Vjatsjeslav Ivanov, har hevda at hurrittisk og hattisk var nærskylde med nordaustkaukasiske språk.
Frå 2000-talet f.Kr. og ut til slutten av 1700-talet f.Kr. kontrollerte Assyria koloniane i Anatolia, og hurrittane, som hattiarane, byrja å bruke assyrisk akkadisk kileskrift som deira eige skriftspråk frå 2000 f.Kr. Tekstar på hurrittisk språk har vorte funne ved Hattusa, Ugarit, omfram òg eit av dei lengste amarnabreva. Det vart skrive av kong Tushratta av Mitanni til farao Amenhotep III. Det var den einaste lange teksten som var kjend inntil ei litteratursamling av hurrittiske tekstar med hettittisk omsetjing vart oppdaga i Hattusa i 1983.
Mellombronsealder
Hurrittiske namn opptrer sporadisk i den nordvestlege delen av Mesopotamia og i området Kirkuk i moderne Irak ved mellombronsealderen. At hurrittane var her er attestert ved Nuzi, Urkesj og andre stader. Med tida gjennomsyra og spreidde dei seg over ein brei boge av fruktbart jordbruksland som strekte seg frå elvedalen Khabur til foten av Zagrosfjella. Assyrologane Ignace Gelb og Ephraim Avigdor Speiser meiner at semittiske subartuarar hadde vore det lingvistiske og etniske folkeunderlaget i nordlege Mesopotamia sidan dei tidlegaste tidene medan hurrittane kom seinare.
Urkesj
Elvedalen Khabur vart kjerneområdet for hurrittane i eit millenium. Det første kjende hurrittiske kongedømmet oppstod rundt byen Urkesj (dagens Tell Mozan) i løpet av 2000-talet f.Kr. Det er bevist at dei var allierte med Det akkadiske riket, noko som indikerer at dei hadde eit fast grep på området ved styret til Naram-Sin av Akkad (ca. 2254–2218 f.Kr.). Denne regionen hadde andre rike kulturar (Tell Halaf og Tell Brak). Bystaten Urkesj hadde ein del mektige naboar. Ved eit tidspunkt tidleg på 2000-talet f.Kr. vart Urkesj underkasta av det amorittiske kongedømet Mari. I dei pågåande maktstridane over Mesopotamia gjorde eit anna amorittisk dynasti seg til herrar over Mari på 1700-talet f.Kr. Shubat-Enlil (dagens Tell Leilan) var hovudstad i dette gammalassyriske kongeriket og vart oppretta eit stykke unna Urkesj ved ei anna hurrittisk busetjing i elvedalen Khabur.
Yamhad
Hurrittane migrerte òg vestover i denne perioden. Ved 1725 f.Kr. oppheldt kulturen deira i dele av nordvestlege Syria, som til dømes Alalakh. Det amorittiske-hurrittiske kongeriket Yamkhad er nedteikna som kjempande for dette området med den tidleg hettittiske kong Hattusilis I ein gong rundt 1600 f.Kr. Hurrittane busette seg òg i kystregionen i Adaniya i landet Kizzuwatna. Yamkhad vart etterkvart veikt av dei mektige hettittane, men det opna òg Anatolia for hurrittisk kulturell innverknad. Hettittane var påverka av hurrittisk kultur i løpet av fleire hundreår.
Mitanni
Hettittane heldt fram med å ekspandere sørover etter nederlaget til Yamkhad. Hæren til den hettittiske kongen Mursili I kom seg heilt ned til Babylon og herja byen. Øydelegginga av det babylonske kongedømet, omfram òg kongedømet i Yamkhad, bidrog til framvoksteren av eit anna hurrittisk dynasti. Den første herskaren var ein legendarisk konge ved namn Kirta som grunnla kongeriket Mitanni ein gong rundt 1500 f.Kr. Mitanniriket voks gradvis frå regionen rundt dalen Khabur og vart eit av dei mektigaste kongerika i tida rundt 1450-1350 f.Kr.
Ein del theonym (namn som syner til ein guddom), eigennamn og annan terminologi til mitanniane viser eit indoarisk superstrat, noko som indikerer at ein indoarisk overklasse tvang herredømet sitt over den hurrittiske folkesetnaden i løpet av den indoariske ekspansjonen.
Arrapha
Andre hurrittiske kongedømme drog òg fordel av svekkinga av den babylonske makta på 1500-talet f.Kr. Hurrittane hadde busett seg i regionen nordaust for elva Tigris, rundt dagens Kirkuk. Dette var kongeriket Arrapha (Arrafa). Utgravingar ved Yorgan Tepe, Nuzi i oldtida, har vist seg å vere ein av dei viktigaste stadane for kunnskap om hurrittane. Kongar som Ithi-Teshup og Ithiya herska over Arrapha, men ved midten av 1400-talet f.Kr. var dei vortne underlagde som vasallar av storkongen av Mitanni. Arrapha sjølv vart øydelagt av assyrarane på 1300-talet f.Kr.
Mojo Tour 2010
Mojo Tour 2010 er eit konsertalbum av Tom Petty & The Heartbreakers. Det vart berre gjeve ut via heimesida til Tom Petty frå den 14. desember 2010 som gratis nedlasting for alle som kjøpte bilett til sommarturneen hans i 2010. Tidlegare hadde òg Mojo vore gjeve ut som gratis digital nedlasting til dei same billettkjøparane til sommarturnéen.
Hurrittar
Samanbrotet i bronsealderen
På 1200-talet f.Kr. hadde alle dei hurrittiske statane vorte overvunne av andre folkeslag. Hjartet i dei hurrittiske områda, elvedalen Khabur, hadde vorte ein assyrisk provins. Det er ikkje klårt kva som skjedde med det hurrittiske folket mot slutten av bronsealderen. Ein del forskarar har foreslått at hurrittane levde i landet Subartu nord for Assyria i løpet av den tidlege jernalderen. Den hurrittiske folkesetnaden i Syria i dei følgjande hundreåra synest å ha oppgjeve det gamle språket sitt og gått over til den assyriske dialekten av akkadisk, eller kanskje meir sannsynleg arameisk. Det skjedde på omtrent same tid då eit aristokrati snakka urartisk, tilsvarande gammalhurrittisk, og synest først å ha tvinga seg på folkesetnaden rundt Vansjøen og deretter oppretta kongeriket Urartu.
Mojo Tour 2010
Ei utvida utgåve av Mojo Tour 2010 vart òg gjeve ut same dag for medlemmar av Highway Companions Club som vart med i klubben mellom 23. februar 2010 og 24. februar 2011. Den utvida utgåva var 73 minuttar lang og inneheld seks spor i tillegg til standardutgåva frå sommarturneen.
Hurrittar
Kultur og samfunn
Kunnskapen om hurrittisk kultur kviler seg på arkeologiske utgravingar på stader som Nuzi og Alalakh, omfram òg på tavler med kileskrift, hovudsakleg frå Hattusa, hovudstaden til hettittane. Kileskrift frå Nuzi, Alalakh, og andre stader med hurrittisk folkesetnader (påvist ved personnamn) avslører hurrittisk kulturelle trekk sjølv om dei vart skrivne på akkadisk. Hurrittiske sylindersegl vart med stor omhug skoren ut og viste ofte mytologiske motiv. Dei er ein nøkkel til å forstå hurrittisk kultur og historie.
Keramikk
Hurrittane var dugelege keramikarar. Keramikken deira er funnen i Mesopotamia og i landa vest for Eufrat. Dette var særs verdsett i det fjerne Egypt på tida kring det nye riket. Arkeologar nyttar omgrep som Khaburkeramikk og Nuzikeramikk for to typar av steingods gjort på dreiehjul. Khabur er karakteriserte av raudaktig måla linjer med geometriske triangulære mønster og prikkar, medan Nuzi har særs særskilde former og er måla i brunt eller svart.
Metallurgi
Hurrittane hadde eit godt omdømme for metallarbeidet sitt. Sumerarane lånte koparterminologien deira frå hurrittisk ordforråd. Kopar var handelsvare sør til Mesopotamia frå høglanda i Anatolia. Khaburdalen hadde ein sentral posisjon i metallhandelen og kopar, sølv og sjølv tinn var tilgjengeleg i hurrittiskdominerte land som Kizzuwatna og Ishuwa på det anatoliske høglandet. Gull var det knappleik på, og Amarnabreva informerer om at det vart skaffa frå Egypt. Ikkje mange døme på hurrittisk metallarbeid har overlevd, utanom frå seinare Urartu. Ein del små, fine løvestatuettar vart oppdaga i Urkesj.
Hestar
Mitanniriket var særs kjent for hestane sine. Sjølv namnet på landet Ishuwa, som kan ha hatt ein stor hurrittisk folkesetnad, tydde «hestelandet». Ein tekst som vart avdekt i Hattusa handlar om trening av hestar. Mannen som var ansvarleg for treninga var ein hurritt ved namn Kikkuli. Terminologien som vart nytta i samband med hestar inneheldt mange indoariske lånord.
Musikk
Blant dei hurrittiske tekstane frå Ugarit finst òg dei eldste kjende døma på skriftleg musikk, datert til rundt 1400 f.Kr. Blant desse fragmenta er det funne namn på fire hurrittiske komponistar, Tapšiẖuni, Puẖiya(na), Urẖiya, og Ammiya.
Religion
Hurrittisk kultur hadde stor innverknad på religionen til hettittane. Frå det hurrittiske kultsenteret ved Kummanni i Kizzuwatna, spreidde hurrittiske religiøse førestellingar til hettittisk kultur. Synkretisme blanda gammalhettittiske og hurrittiske religionar. Hurrittisk religion spreidde seg òg til Syria der Baal vart ein motpart til Teshub. Dei seinare kongedøma i Urartu høgakta òg gudar av hurrittisk opphav. Hurrittisk religion, i ulike former, påverka heile Midtausten, utanom det gamle Egypt og sørlege Mesopotamia.
Dei fremste guddomane i hurrittisk gudeverd var:
Hurrittiske sylindersegl avbilda ofte mytologiske vesen som til dømes menneske eller dyr med vengjer, drakar og andre monster. Tolkinga av desse avbildingane av gudar og truleg demonar er usikker. Dei kan ha vore vernande og vonde vesen. Ein del minner om assyriske Lamassu.
Dei hurrittiske gudane synest ikkje å ha hatt noko særskilt «heimetempel» som mesopotamisk religion og den egyptiske religionen i oldtida. Ein del viktige kultsenter eksisterte i Kummanni i Kizzuwatna, og den hettittiske Yazilikaya. Byen Harran vart minst seinare eit religiøst senter for måneguden, og Shauskha hadde eit viktig tempel i Ninive på den tida då byen var underlagd hurrittisk styre. Eit tempel for Nergal vart bygt i Urkesj på slutten av 2000-talet f.Kr. Byen Kahat (dagens Tell Barri i nordlege Syria) var eit religiøst senter for Mitanniriket.