cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Per Ivar Moe
Etter sølvmedaljar i NM 1965 og EM 1965. kom høgdepunktet for Moe då han vart verdsmeister på Bislett stadion i Oslo 14. februar 1965. Han vart då den fyrste nordmannen som gjekk til topps i eit skeise-VM på Bislett. Moe kom på tredjeplass under NM 1966 i Drammen. Eit par veker etter deltok han i EM i Deventer, der han ramla på 5000-meteren. Han la deretter vekk skeisene, 21 år gammal.
Death metal
Death metal er ein undersjanger av heavy metal. Utviklinga av death metal starta på 1980-talet med band som Hellhammer og Possessed. Death metal tar oftast i bruk brutalt teknisk spel og "growl"-vokal.
Youngstorget
Youngstorget er eit torg i sentrum av Oslo opparbeidd i 1846. Det er avgrensa av Youngs gate, Eva Kolstads gate og Møllergata. Torggata går tvers over torget. Torget er kalla opp etter kjøpmannen og stortingsrepresentanten Jørgen Young, eigar av Youngsløkken. Youngsløkken låg der torget ligg i dag.
Youngstorget fekk namn i bystyret i 1951. I åra frå 1852 til 1951 var det offisielle namnet Nytorvet.
Youngstorget er òg hovudsete for det politiske partiet Venstre og tidlegare til Framstegspartiet, men først og fremst kjend som hovudarena for den norske arbeidarrørsla, Det Norske Arbeidarparti sitt hovudkontor ligg i Folketeatret, det same gjer Folkets Hus. På motsett side av Folketeatret ligg den tidlegare hovudpolitistasjonen i Oslo; Møllergata 19.
Sjølve torget er lokalt listeført som handelsanlegg og er eit kulturminne.
Torget er i dag hovudtorget i Oslo kor det blir selt grønsaker, frukt og bær og ein gong i veka er eggseljarane på plass. I sumarhalvåret er det òg bodar med mellom anna souvenirer og solbriller til sals.
Historie
Torget blei etablert i 1846 for å ta hand om torghandelen i byen og ta over delar av aktiviteten som inntil da hadde gått føre seg på Stortorget. Området var berre ein grusplass på leirgrunn. Meininga var at bøndene frå landsbygda skulle selje landbruksprodukta sine her, men torget utvikla seg til å bli ein plass kor dei selde kyr. Dette endra seg etter kvart utover i 1850-åra.
Bygningar rundt torget
Youngstorget nummer 1 er ein bygard i mur frå rundt 1870–1900 med tilhøyrande bakgard. Den ligg på same side som Folketeaterbygningen, på hjørnet mot Youngs gate. Framstegspartiet hadde lokalar i garden fram til dei flytta til Karl Johans gate. Garden med bakbygningen er lokalt listeført som bevaringsverdig og er ført opp som kulturminne.
I nummer 2 ligg Folketeaterbygningen, teikna av Morgenstierne & Eide i art deco i 1935, og hovudkontoret til Det Norske Arbeidarparti. Fram til Operahuset i Oslo stod ferdig i 2008 held Den Norske Opera til her. I toppetasjen ligg Restauranten Stratos. Bygningen er freda.
Der Folketeaterbygningen ligg låg det tidlegare basarhallar; tre bygningar ved sida av kvarandre med kvart sitt namn; Thaulowbasaren, Gjerdrumbasaren og Glasshusa. I kjellaren under den eine basaren vart det innreia ein stor ølhall kor det var opptredener av visesongarar med meir. Initiativet til dette var teken av målaren Frits Thaulow. Basarhallane blei rivne i byrjinga av 1930-åra for å gje plass til Folketeatret.
Både nummer 3 og nummer 4 er bygardar i mur frå rundt 1870-1900. Nummer 3 er ein hjørnegard som ligg på same side som Folketeatret med den eine sida ut mot Pløens gate. Nummer 4 ligg på den andre sida ved Torggata. Begge bygningane er lokalt listeført som bevaringsverdige og er oppført som kulturminne.
Tvers overfor nummer 4 på den andre sida av Torggata ligg Stensbakgarden i nummer 5. Den er opphavleg frå 1898 og er teikna av Kristen Rivertz. Dette er ein av de mange kjente forretningsgardane i Oslo av Rivertz frå 1890-talet. Den er kalla opp etter Petter Stensbaks jarnvarehandel som låg i bygningen frå 1924. Garden brann to gonger på 1990-talet og blei gjenreist bak den gamle rehabiliterte fasaden. Arkitekt for prosjektet var Eivind Eriksen. Bygningen er eit kulturminne. På ei høgde over plassen - tvers overfor Folketeatret - ligg den tidlegare politistasjonen Møllergata 19. Bygningen var den første som kom på plass etter at torget var blitt opparbeidd i 1846. Byggeperioden stod på frå 1862 til 1866. Arkitekt var Jacob Wilhelm Nordan som òg stod for ei utviding av bygget i 1877. Møllergata 19 fungerte som politistasjon fram til det nye politihuset på Grønland stod ferdig i 1978. Nummer 19 og øvrige område i Regjeringskvartalet er verna kulturminne.
Nordan har òg teikna basarane som ligg mellom Møllergata og Youngstorget med opne buer mot torget. Basarane vert kalla Youngstorgets basar eller Nytorvets basar og er frå same periode som utvidinga av Møllergata 19. Det hadde 40 rom da bygget var nytt. Meininga var at basarane skulle vere ei avlasting for basarhallane ved Oslo domkyrkje. Basarhallane er òg eit kulturminne.
Dagens Folkets Hus har adresse Youngs gate 11 og blei ført opp i to byggetrinn etter teikningar av Knut Knutsen. Huset er administrasjonsbygg for LOs sekretariat og for fleire fagorganisasjonar. Det er lokalt listeført som kulturminne.
Erasmus Montanus
Erasmus Montanus er ein komedie skriven i 1723 av Ludvig Holberg.
Stykket handlar om den unge Rasmus Berg som har reist til København for å studere. Etter nokre år kjem han attende til heimbygda som ein lærd mann. Han har latinisert namnet til Erasmus Montanus, og opptrer arrogant og betrevitande overfor alle. Han meiner han er for fin til å ha ein bonde til bror. Han er nær ved å miste kjærasten for vitskapen, og skapar uro og snakk i bygda; folk meiner han spreier vranglære når han seier at jorda er rund.
Holberg har i komedien brodd både mot trongsynte bygdefolk og betrevitande lærde.
Informasjonssamfunn
Omgrepet informasjonssamfunn skildrar eit samfunn der informasjons- og kommunikasjonsteknologi speler ei sentral rolle. Ein meiner at desse teknologiane har evne til å skapa grunnbrigde i økonomien, og i måtane menneskje lever og tenkjer på.
Információs társadalom
No-drama
No (japansk 能, nō) er ei klassisk japansk musikk-teaterform frå 1500-talet. No er eit messande drama, kjend for skodespelarane sine sakte, elegante og spartanske rørsler. I vestleg populærkultur er dramaet mest kjend for at skodespelarane nyttar masker som er målte i sterke fargar og etterliknar menneskeandlet med særs distinkte trekk. Sidan 2001 har teaterforma vore oppført på UNESCO si liste over immateriell verdsarv som del av Nōgaku.
Ofte har no vorte skrive om til «japansk opera», av di heile handlinga vert messa, men i motsetnad til i europeisk opera, involverer messesongen som driv handlinga framover i no ei avgrensa tonevidd med lange, gjentakande passasjar i eit smalt dynamisk register. Det er med andre ord ikkje melodien som ligg i sentrum for no-messinga.
Tekstane er poetiske, og er i stor grad bygd opp på liknande vis som dei mykje yngre haiku-dikta, som er kjende og skrivne over heile verda.
Inspirasjon og påverknad
Til liks med den nærliggjande kyogen-farsen har no utvikla seg frå ei blanding av eldre aristokratiske kunstformer, som til dømes dengaku, shirabyoshi og gagaku. Dramaet har i ettertid hatt stor innverknad i utviklinga av andre japanske dramaformer, som til dømes kabuki og butoh.
I løpet av Meiji-epoken vart no og kyogen rekna som to av dei tre nasjonale dramaformene i Japan.
Kan'ami og sonen Zeami vert gjeven æra for at no framstår i si noverande form.
Oppbygging
No-dramaet er bygd opp kring fire faste roller eller rollegrupper som vert kalla Shitekata:
I tillegg kjem:
Sminke vert ikkje brukt, men dei fleste rollene blir spela med masker. Skodespelarane har dekorerte, stoffrike silkedrakter. Spelet er ikkje naturalistisk, men stilisert og tufta på konvensjonar. Ei rørsle kan vera eit innarbeidd symbol eller eit estetisk uttrykk for kjenslene til rollefiguren.
No vert spela på ei firkanta scene med eit måla nåletre på atterveggen som einaste dekorasjon. All trafikk til og frå scena skjer over ei bru i det bakre venstre hjørnet. Scena har skråtak som ligg på berebjelkar. Opphavleg stod desse scenene ute, og dei ber framleis preg av å vera byggverk flytta innomhus.
Dismal Mountains
Dismal Mountains er ei gruppe nunatakar kring 56 km sørvest for Rayner Peak i Antarktis. Dei vart fotograferte frå ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956, og kartlagd av G.A. Knuckey i løpet av ein hundesledetur frå Amundsen Bay til Mawson-stasjonen i desember 1958. Dei fekk dette namnet fordi fjella ofte er dekte av skyer. Dismal er eit engelsk ord for «(mørk og) trist».
St. Catherine's Point
St. Catherine's Point er det sørlegaste punktet på Isle of Wight. Det ligg nær landsbyen Niton. På området står St Catherine’s lighthouse, eit fyr frå 1840.
På den nærliggande St. Catherine's Hill står St. Catherine's Oratory, lokalt kalla Pepperpot. Det er eit steinfyr bygd i 1323 av Walter De Godeton og er det nest eldste fyret i Storbritannia.
Vierregionen
Vierregionen er den nedre delen av snaufjellet. På fuktige stader, på myrar, ved vatn, elvar og bekkar veks vier og dvergbjørk, snart i tette kratt, snart i spreidde småfelt eller som einskildførekomstar. Til saman dekker desse buskane berre ein liten del av heile regionen. Andre dominerande plantar er krekling, og lyng med tytebær, blåbær og rypebær. På lyngheiane, som desse plantane dannar, veks ofte fjelleiner. Spreidde utpostar med fjellbjørk finst på lune stader eit godt stykke opp i vierregionen.
Den øvre grensa for vierregionen kan vere vanskeleg å fastsette fordi buskvekstane vert kraftig tynna ut med stigande høgde og veks til slutt svært spreidde. I praksis kan høgdegrensa for blåbærlyngen, som er lettare å følgje, også reknast som øvre grensa for vierregionen. I sentrale delar av Sør-Noreg ligg denne grensa 1300-1500 moh. I Nord-Noreg ligg grensa lågare, om lag 600-1000 moh. Som alle vegetasjonsgrenser ligg grensa høgare i sørskråningar enn i nordvende. Spreidde små førekomstar av blåbær ligg høgare enn desse grensen og må reknast med i lavregionen. Det er ikkje dei blåbærbuskane som veks høgast som dannar grense mellom vier- og lavregionen, men høgda der blåbærbuskane slepp taket og det vert langt mellom dei. På Dovrefjell og i Rondane er den vertikale utstrekninga av vierregionen på 350-400 m.
Slaget ved Stamford bru
Slaget ved Stamford bru stod den 25. september 1066, nord i England, mellom den norske og engelske kongen.
Kong Harald Hardråde leidde eit norsk felttog mot England saman med Tostig, bror til den engelske kongen Harold Godwinson, som meinte han var blitt sviken. Harald var nett krona til engelsk konge, og nordmennene venta liten motstand. Dei vann då òg over jarlane Edwin av Mercia og Morcar av Northumbria ved Fulford, like sør for York. Men då dei kom lenger sør og møtte sjølve den engelske hæren, mislukkast felttoget, og Harald Hardråde fall ved Stamford bru.
Hendinga har liten plass i engelsk historieskriving, og kjem lett i skuggen av alt som hende seinare det året. Slaget var jamvel avgjerande for ettertida, av di det bidrog til å svekkje den angelsaksiske hæren så mykje at han tapte mot den normanniske invasjonen i slaget ved Hastings like etter. Det markerte òg slutten på vikinginvasjonane av England.
Winston Churchill spekulerer i si Historie over kva som kunne hendt om dei to invasjonane hadde skjedd i omvend rekkefylgje, og prisar seg lukkeleg over at England vart del av ei kontinental stormakt og ikkje ei skandinavisk.
Surettahorn
Surettahorn er eit fjell i Oberhalbsteinfjella på grensa mellom Italia og Sveits.
Multirollefly
Multirollefly (eller Fleirbruksfly) er eit militært fly som er konstruert slik, at det kan utføre to eller fleire av dei oppgåvene som eit konvensjonelt fly som t.d. jagarfly, bombefly, overvakingsfly, angrepsfly gjer.
Historie
Multi-Role Combat Aircraft var eit multinasjonalt europeisk prosjekt 1968 som førte til konstruksjonen av jagerflyet Panavia Tornado. I løpet av utviklingsperioden vart prosjektet til tider og kalla Multi-Role Aircraft (MRA).
I samband med kjøp av nye fly til det norske Luftforsvaret som erstatning for aldrande F-16, er omgrepet «multirollefly» blitt aktualisert og vert nytta ofte, både av fagmilitære og andre. Både Joint Strike Fighter og JAS Gripen er begge multirollefly.
Bergama
Bergama er ein by og eit distrikt i provinsen Izmir vest i Tyrkia. Byen har kring 60 000 innbyggjarar (2009).
Bergama er kjend for bomull, gull og fine teppe. Byen ligg på eit nes nord for elva Bakırçay, 26 km frå Egearhavet. Ruinane av den antikke byen Pergamon, som byen har namn etter, ligg like nord og vest for den moderne byen. Den romerske Pergamo er trudd å ha hatt opp mot 150 000 innbyggjarar på høgda si i det 1. hundreåret evt.
Boutros Boutros-Ghali
Boutros Boutros-Ghali var ein egyptisk diplomat som tente som sjette generalsekretær for Dei sameinte nasjonane frå januar 1992 til desember 1996.
Akademisk karriere
Boutros Boutros-Ghali vart fødd i Kairo i ein koptisk-ortodoks familie («Boutros» er koptisk for Peter) som allereie hadde gjeve Egypt ein statsminister, Boutros-Ghali (1846 til 1910). Han studerte og tok eksamen ved universitetet i Kairo i 1946 og fekk doktograden i internasjonal juss frå universitetet i Paris og diplom i internasjonale studiar frå Institut d'études politiques de Paris i 1949. Same året fekk han ein stilling som professor i internasjonal juss og internasjonale studiar ved universitetet i Kairo. Han vart verande i denne stillinga fram til 1977. Han heldt leiarverv i fleire institutt for politiske studiar frå 1975. 1954-55 studerte han på eit Fulbright Research-stipend ved Columbia University.
Karriere i SN
Boutros-Ghali vart vald til generalsekretær i SN i 1992, og tenestetida hans er omdiskutert. Han fekk kritikk for at SN ikkje reagerte på folkemordet i Rwanda i 1994, der i minsto 937 000 menneske døydde. Han makta heller ikkje å få støtte for SN-inngrep i borgarkrigen i Angola. Den vanskelegaste perioden i generalsekretærskapen hans var likevel truleg avviklinga av krisa i det tidlegare Jugoslavia og SN sitt diplomatiske og humanitære arbeid i krigane som fylgde. Omdøme hans vart difor knytt til spørsmålet om effektiviteten til SN og USA si makt over SN. For motstandarane hans symboliserer han SN si mangel på reaksjonsevne når menneskerettar brytast og i humanitære krisesituasjonar, medan dei som stør han meiner USA hindra all SN-aktivitet i denne perioden.
Andre periode
Då Boutros-Ghali si fyrste periode kom mot slutten i 1996 la ti medlemmer av Tryggingsrådet fram ein resolusjon som foreslo Boutros-Ghali som generalsekretær for ein periode til, fram til 2001. USA la ned veto mot dette, og korkje Storbritannia, Polen, Sør-Korea eller Italia stødde resolusjonen, sjølv om dei alle røysta for då det vart klårt at USA nedla veto. Boutros-Ghali vart ikkje fyrste generalsekretær som det vart nedlagt veto mot at fortsette (Kina nedla veto mot at Kurt Waldheim sat ein tredje periode), men han vart den fyrste, og til no einaste som ikkje har sete i to periodar. Han vart etterfylgd som generalsekretær av Kofi Annan
Karriere etter SN
Frå 1997 til 2002 tente Boutros-Ghali som generalsekretær for La Francophonie, ein organisasjon for fransktalande land. Frå 2003 til 2006 tente han som styreformann for The South Centre, eit internasjonalt forskingsorgan for utviklingsland. Han tener no i The Hague Academy for International Law.
I september 2004 uttalte Boutros-Ghali i eit intervju på egyptisk TV at USA oppførte seg som eit «totalitært regime» ovanfor resten av verda, i følgje omsetjinga frå Middle East Media Research Institute.
Verk
Boutros-Ghali har utgjeve to memoarar:
Jerry Yester
Jerome Alan «Jerry» Yester er ein amerikansk folkrockmusikar, plateprodusent og arrangør.
Yester vart først med i The New Christy Minstrels tidleg i 1960-åra og i 1963 i Modern Folk Quartet, som gav ut to album dei neste to åra. Yester var òg studiomusikar og spelte mellom anna piano på The Lovin' Spoonful-songen «Do You Believe in Magic» i 1965. MFQ vart oppløyst i 1966 og Yester byrja for seg sjølv. I 1967 erstatta han Zal Yanovsky i The Lovin’ Spoonful, som han seinare arbeidde med om produsent, men i 1968 vart Spoonful oppløyst for dei neste 23 åra. Yester var så med å skipe bandet Rosebud, men dette vart oppløyst i 1971.
Yester arbeidde òg som produsent og arrangør, mellom anna på album av The Turtles, Pat Boone, Aztec Two Step og Tom Waits. Sidan har han delteke i sameinte utgåver av MFQ og Lovin' Spoonful, men fekk sparken då han vart arrestert og dømd for oppbevaring av barnepornografi i 2017.
Laß, Fürstin, laß noch einen Strahl
Laß, Fürstin, laß noch einen Strahl eller Trauer ode, BWV 198, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to tverrfløyter, to oboar d’amore, to fiolinseksjonar, bratsjar, togamber, to luttar (første gong nytta av Bach i ein kantate) og basso continuo (både klavikord og orgel), samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Kurt Stille
Stille er fødd i København, og faren kom som politisk flyktning frå Tyskland til København i 1933. Han flytta til Noreg i 1958 for å utvikla seg som skøyteløpar. Han bur framleis i Noreg.
"Kurt Stilles mindeløp" vert arrangert av Sangkoret Lærken kvart år på UMB. Kurt Stille stiller som dommar.
St. Catherine's Down
St. Catherine's Down er nokre graskledde bakkar av krit på Isle of Wight. Det ligg nær St Catherine's Point, det sørlegaste punktet på øya mellom byane Niton og Chale. Det er 240 meter på det høgaste.
Not (fleirtyding)
Not kan stå for:
St. Catherine's Down
På denne åsen ligg St. Catherine's Oratory, lokalt kalla «Pepperpot», eit steinfyr bygd på 1300-talet av Walter De Godeton. Det er det nest eldste fyret på Dei britiske øyane. Berre fyret i Dover, bygd av romarane, er eldre.
Visstnok vart de Godeton dømd for å ha teke vin som høyrte til kyrkja frå vraket av St. Marie av Bayonne i Chale Bay. Han måtte gjere bot og vart truga med bannlysing, så han bygde dette fyret. Fyret vart tent for å varsle skip om den farlege kysten.
Det vart bygd eit kapell ved fyret, men dette vart øydelagd for lenge sidan. Bygginga av eit nytt fyr starta i 1785, men det vart aldri ferdig. Lokalt vert dette uferdige fyret kalla «salt pot».
St. Catherine's Point er ofte dekt av skodde, så det er ikkje den beste staden å setje eit fyr.
Nord på St. Catherine's Down står Hoy Monument. Hoy Monument vart bygd av Michael Hoy i 1814 til minne om at den russiske tsaren hadde vitja Storbritannia. Det ligg ein plakett ved monumentet til minne om soldatane som miste livet i krimkrigen.
Kjelder
St. Catherine&
Aird an Rùnair
Aird an Rùnair er det vestlegaste punktet på øya North Uist i Ytre Hebridane i Skottland. Neset ligg om lag 4 km sørvest for Balmartin.
Planetarisk tåke
Planetariske tåker er emisjonståker som blir danna når stjerner med nokre solmassar kastar av seg dei ytre laga av plasma medan dei døyr. Atoma i tåka blir ioniserte av den sterke strålinga frå stjerna i midten som er ein kvit dverg. Når iona tek opp att elektron blir det sendt ut lys som resulterer i den synlege tåka.
Nikea
Nikea var ei kort stund hovudstad i Austromarriket mellom 1204 og 1261 etter det fjerde krosstoget i 1204 og fram til Konstantinopel vart erobra attende av austromarane i 1261.
Store Norske Spitsbergen Kulkompani
Store Norske Spitsbergen Kulkompani A/S (Ofte korta til Store Norske) er eit norsk føretak som i hovudsak driv med utvinning av kol på Svalbard.
Nikea
Nikea låg der som dagens Iznik i Tyrkia ligg. Den gamle byen hadde 5 km lange bymurar kring seg med ovr 100 vakttårn. Tre store portar i muren var inngangen til byen. Store delar av muren finst framleis og er i dag ein stor turistattraksjon.
Store Norske Spitsbergen Kulkompani
Store Norske har si viktigaste verksemd i Sveagruva, men mange tilsette arbeider òg i Longyearbyen.
Totalt har Store Norske kring 230 tilsette.
Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad
Planetarisk tåke
Planetariske tåker ekspanderer medan den sentrale stjerna blir svakare og er difor kortvarige; ein reknar med at levetida kan målast i titusenar av år.
Namnet kjem av at mange planetariske tåker kunne sjå ut som planetar i teleskopa på 1700-talet.
Tällihorn
Tällihorn er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Hn/Høgnorsk formlæra
Høgnorsk formlæra
Arjyroúpoli
Arjyroúpoli (gresk Αργυρούπολη), eldre form Argyroupolis, er ein tidlegare kommune i dei sørlege forstadane til Aten i Hellas. Frå 2011 er han ein del av kommunen Ellinikó-Arjyroúpoli i periferieininga Sør-Aten i periferien Attikí. Fjellet Ymittós ligg i aust.
Hn/Høgnorsk formlæra
Bøygjing av namnordi
Høgnorske namnord og lagord vert bøygde i tal og bundenskap. Namnordi hev tri kyn; hankyn, hokyn, inkjekyn. Desse hev anten sterk eller linn bøygjing, som viser seg i endingi.
Døme på regelbundne sterke og linne namnord i alle kyn:
Bekennen will ich seinen Namen
Bekennen will ich seinen Namen, BWV 200, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1742. Det meste av musikken til kantaten er tapt.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to fiolinar og basso continuo, samt ein songsolist (sopran).
Det meste av musikken er tapt, og ein har berre ein sats att, ein arie.
Fylkesveg 14 i Troms
Fylkesveg 14 i Troms går mellom Sørvik i Harstad kommune og Straumen i Kvæfjord kommune. Vegen er 21,0 km lang.
John F. Kennedy Space Center
John F. Kennedy Space Center (KSC) er eit amerikansk romfartsanlegg på Merritt Island i Florida. Senteret høyrer til National Aeronautics and Space Administration (NASA)
Anlegget har eit areal på 567 km² og sysselset rundt 17 000 menneske. Ettersom store delar av området er avstengt for ållmenheita er det ein roleg plass for mange ulike ville dyr, blant anna alligatorar. Ein liten del av området er turistområde der ein finn utstillingar, IMAX-kinoar, restaurantar og liknande.
Doggers Nunataks
Doggers Nunataks er ei gruppe fjelltoppar 30 nautiske mil sørvest for Rayner Peak sørvest for Edward VIII Bay. Dei vart fotograferte frå lufta i oktober 1956 av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) og kartlagd i desember 1958 av G.A. Knuckey i løpet av ein hundesledetur frå Amundsen Bay til Mawson-stasjonen. Gruppa vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter medlemmane på hundesledeturen, som alltid vart kalla «Doggers».
Ingeborg Refling Hagen
Ingeborg Nancy Refling Hagen var ein norsk forfattar og kulturarbeidar.
Biografi
Hagen var fødd på Tangen i Stange. Ho debuterte i 1920 med Når elv skifter leie, noveller frå gamalt Hedmarksmiljø. I tiåret som følgde kom det ei rekkje romanar og novellistiske forteljingar skrivne i ein fortetta, lyrisk-musikalsk stil med sterk eigentone. I 1932 stod ho fram som lyrikar med samlinga Jeg vil hem att, som blei ein nordisk salssuksess for lyrikk. No vart ho òg ein kjend og kjær opplesar av eigne dikt.
Under andre verdskrigen gjekk ho inn i motstandsarbeidet og redigerte Jøssingposten. Den illegale verksemda førte til at ho vart arrestert midt i desember 1941.
Ingeborg Refling Hagen er opphavet til eit særeige kulturarbeid som etter krigen fekk stor framgang og vart kjend som Suttung-rørsla. Ei frukt av dette arbeidet var Suttungteateret på Tangen, gjennom mange år den einaste statsstøtta friteatergruppa i Noreg.
Prisar og utmerkingar
I 1977 vart ho tildelt Teskjekjerringprisen. Ho leverte prisen attende etter kort tid, fordi ho meinte NRK hadde gjort urimelege redigeringar i eit tv-innslag i høve tildelinga.
Verk
Dessutan ei rekkje studiar i Shakespeare, Ibsen, Homer, Victor Hugo og Dante.
Mein Herze schwimmt im Blut
Mein Herze schwimmt im Blut, BWV 199, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Weimar i 1714 for den ellevte sundagen etter treeiningssundag. Stykket vart framført på nytt 1718-1722 i Köthen og 8. august 1723 i Leipzig.
Teksten er skriven av Georg Christian Lehms (sats 1-5) og Johann Heermann (sjette sats)
Koraltemaet er basert på salmen «Wo soll ich fliehen hin / Auf meinen lieben Gott». Melodien er basert på ein verdsleg song av Jacob Regnart (1540{?} - 1599) med tittelen «Venus, du und dein Kind seid alle beide blind». Denne fanst i samlinga Kurtzweilige teutsche Liedlein / nach Art der Neapolitanen oder welschen Villanellen frå Nürnberg i 1574.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to fiolinar, bratsj, obo, fagott, bass continuo, samt ein songsolist (sopran) og firedelt kor.
Fjellerke
Fjellerke (Eremophila alpestris) er ei lerke (Alaudidae) som hekkar i Europa, Asia og Nord-Amerika, og spreidd i fjellområde i søraustre Europa. Det finst òg ein isolert populasjon i Andesfjella i Colombia. Lengst sør i Europa er arten standfugl, mens han i nord er trekkfugl som flyttar sørover om vinteren. Mange individ trekkjer ned til kysten om vinteren. I store delar av Europa kan ein observere arten på strender ved sjøen vinterstid.
Fjellerka førekjem i opne landskap og i fjellet over tregrensa. Ho er ca 16–19 cm lang. Til forskjell frå dei fleste andre lerkeartane har ho ein kjenneleg utsjånad på marka, mest brungrå på oversida og lys under, med ei karakteristisk teikning i svart og gult i ansiktet. Hannfuglen og hofuglen er elles nokså like, men berre hannfuglen får svarte «horn», to fjørbuskar på hovudet om sommaren. Den søreuropeiske underarten penicillata er gråare på oversida og har kvitt i staden for gult i ansiktet. Reiret ligg på marka med 2–5 egg. Føda er frø som vert komplettert med insekt i hekkesesongen.
Arten fanst ikkje i Norden før 1800-talet. I Noreg har populasjonen gått tilbake dei siste åra, utan at ein veit årsaka. Derfor står arten på raudlista som nær trua. Storleiken på populasjonen her er under 10 000 par.
Kantate
Kantate, av italiensk cantata, 'songstykke', er eit profant eller religiøst vokalverk akkompagnert av musikkinstrument. Ein kantate har som regel fleire satsar, og er vanlegvis skriven for kor, solistar og orkester.
Kantaten vart utvikla i Italia på 1600-talet, og vidareutvikla i Tyskland og Frankrike på 1700-talet.
Innan kyrkjemusikken utvikla kantaten seg først og fremst innan den protestantiske delen av Tyskland.
Særleg kjende er Johann Sebastian Bach sine kyrkjekantatar. Bach skreiv kantatar for alle søn- og heilagdagar i kyrkjeåret, i alt over 200.
Gjertrud
Gjertrud er ei norsk form av dei opphavleg tyske kvinnenamna Gertrud eller Gertrude. Gjertrud har namnedag den 17. mars i Noreg medan Gertrud har namnedag på same dato i Danmark og Sverige.
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde, BWV 201, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Gjertrud
Variantar
Den norrøne forma av namnet er Geirþrúðr som er avleidd av geirr, 'spyd' og og þrúðr (trudr), 'styrke'.
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde
Han vart komponert i Leipzig i 1729 som Dramma per Musica. Temaet er konkurransen mellom Phoebus og Pan i gresk mytologi. Stykket vart framført på nytt 1735-1740 og i 1749, begge gongane i Leipzig.
Gjertrud
Variantar
I den norske folketeljinga frå 1801 finn ein namnet med fleire skrivemåtar: Giertrud, Giertrue, Giertru, Gjertrud, Gertrud, Jertru og Gjertrue.
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde
Teksten er skriven av Christian Friedrich Henrici (Picander).
Gjertrud
Variantar
Kortformer av namnet er nederlandsk Geertje, tysk Gerti, engelsk Gertie og Gerty, finsk Kerttuli, nordisk Trude, tysk Traudel, Trudel, engelsk Trudi, Trudie og Trudy og nederlandsk Truus.
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde
Instrumentering og struktur
Det består av femten satsar:
Millie Kirkham
Millie Kirkham var ein USA-amerikansk songar som song på mange hitinnspelingar frå midten av 1950-åra til ut i 1980-åra.
Biografi
Kirkham var kjend som «Nashville-sopranen» på mange hitsongar og vart ofte rekna som eit femte medlem av The Jordanaires. Ho arbeidde med Patsy Cline, Roy Orbison, Brenda Lee, Eddie Arnold, Elvis Presley og George Jones («He Stopped Loving Her Today»).
I februar 2008 stod ho på scenen i «Nashville celebrates Elvis at the Ryman» i lag med George Klein (Emcee), Pat Boone, David Briggs, Vince Gill, Amy Grant, Wanda Jackson, Wynonna Judd, Ray Walker frå Jordanaires, Ronnie McDowell, TG Sheppard, BJ Thomas og tidlegare medlemmar frå J.D. Sumner & the Stamps.
Vrilíssia
Vrilíssia (gresk Βριλήσσια) er ein kommune i forstadane til Aten i Hellas. Kommunen inngår i byområdet til Aten, og høyrer administrativt til periferieininga Nord-Aten i periferien Attikí.
I antikken var Vrilíssia ein del av byen Flya (Khalándri), som inkluderte land frå Psykhikó til Ajía Paraskeví. Han ligg ved foten av fjellet Pendéli.
Brus
Brus er ein leskedrikk laga med kolsyre, søtingsmiddel og interessante smakar og fargar. Ordet er ei forkorting for bruslimonade, og namnet viser til den brusande effekten som kolsyra gjer drikken.
Sukkerdrikken
På svensk kallar ein produktet sockerdrycka eller 'sukkerdrikk', ettersom sukker er slik ein viktig del av brusen. Saman med kolsyra gjer sukkeret brusen skadeleg for tenner. Det finst òg sukkerfri brus som er søta med andre stoff, som aspartam, cyklamat og sakkarin, som kan vera mindre skadelege for tennene. Ved at brus har svært låg PH-verdi og inneheld svært mykje raffinert sukker, er den òg rekna for å vera skadeleg for resten av kroppen.
Brussmakar
Ulike brustypar har ofte, eller påstår at dei har, smak av ulike typar frukt. Bruslimonaden hadde sitronsmak medan ein annan gammal norsk brus, Solo, var kjenneteikna av appelsinsmaken sin. Det finst òg meir eksotiske brussmakar, som ananasbrus og litchibrus.
I tillegg finst det fleire brustypar utan naturlege smakar. Coca cola er kanskje den best kjende av desse, men rødbrus og champagnebrus er andre eksempel.
Mineralvatn
Vatn som ikkje er tilsett sukker og råsaft frå frukt eller andre kunstige smaksemne, men berre kolsyre, blir kalla mineralvatn, eller Farris.
Brusfabrikantar
Kjende norske fabrikantar av brus er:
Fylkesveg 1
Fylkesveg 1 har vore namn på fleire vegar i Noreg:
Else Nunataks
Else Nunataks er ei gruppe låge, delvis snødekte nunatakar 3 nautiske mil nord for Øydeholmen, på sørsida av Wilmabreen i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå landmålingar og flyfoto av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE), 1954–66, og namngjevne av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter H. Else, ein pilot under ANARE («Nella Dan»), 1965.
Fylkesveg 52 i Troms
Fylkesveg 52 i Troms går mellom Sjursnes og Skarmunken i Tromsø kommune. Vegen er 8,7 km lang og har grusdekke. Sommaren 2006 vart fylkesveg 52 kåra til den dårlegaste i Noreg av ei avstemming i Dagbladet.
Vegen tar av frå og går nordover langs vestsida av Sørfjorden, indre del av Ullsfjorden. Han passerer grendene Indre og Ytre Lavangen, Bergenes, Reiervik og Musnes, før han når enden i bygda Skarmunken, like nord for Storstraumen, som skil Sørfjorden og den ytre delen av Ullsfjorden.
Haren
Haren (frå latin Lepus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula, like sør for himmelekvatoren og Orion. Sjølv om haren ikkje representerer noko figur i gresk mytologi, var Haren ein av dei 48 stjernebileta som var oppførte av Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og i dag eit av dei 88 moderne stjernebielta.
Stjerner
Haren har fleire lyssterke stjerner, både single og doble. Alfa Leporis er den mest lyssterke stjerna i Haren og er ei kvit superkjempe med storleiksklasse 2,6, 1300 lysår frå jorda. Det tradisjonelle namnet, Arneb, som tyder «hare». Beta Leporis, kalla Nihal, er ei gul kjempe med storleiksklasse 2,8, 159 lysår frå jorda. Gamma Leporis er ei dobbeltstjerne ein kan sjå i ein kikkert. Hovudstjerna er ei gul stjerne med storleiksklasse 3,6, 29 lysår frå jorda. Sekundærstjerna er ei oransje stjerne med storleiksklasse 6,2. Delta Leporis er ei gul kjempe med storleiksklasse 3,8, 112 lysår frå jorda. Epsilon Leporis er ei oransje kjempe med storleiksklasse 3,2, 227 lysår frå jorda. Kappa Leporis er ei dobbeltstjerne ein kan sjå i mellomstore amatørteleskop, 560 lysår frå jorda. Hovudstjerna er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 4,4 og den sekundære er ei stjerne med storleiksklasse 7,4.
Det finst fleire variable stjerner i Haren. R Leporis er ein Mira-variabel, òg kalla «Hind-stjerna». Ho varierer i storleiksklasse frå 9,8 til 7,3med ein periode på 420 dagar. R Leporis ligg 1500 lysår unna. Ho har ein kraftig raudfarge som vert sterkare når stjerna vert lysare. T Leporis er òg ein Mira-variabel som vart observert i detalj av ESO sitt Very Large Telescope-interferometer. RX Leporis er ei halvregulær raud kjempe som har ein periode på to månader. Ho har ein minste storleiksklasse på 7,4 og ein største storleiksklasse på 5,0.
Djupromsobjekt
Det finst eitt Messier-objekt i haren, M79. Det er ein kulehop med storleiksklasse 8,0, 42 000 lysår frå jorda. Han er ein av få kulehopar som er synlege på den nordlege hemisfæren om vinteren og er ein Shapley klasse V-hop, som tyder at han har middels tett konsentrasjon mot midten. M79 vart oppdaga i 1780 av Pierre Méchain.
Bayerischer Wald
Bayerischer Wald (norsk 'Den bayerske skogen') er ei låg fjellkjede i Bayern i Tyskland. Ho strekkjer seg langs grensa til Tsjekkia og held fram på den tsjekkiske sida som Böhmerwald. Geografisk er Bayerischer Wald og Böhmerwald same fjellkjede.
Det høgaste fjellet er Großer Arber på 1 456 meter over havet. Den største elva er Regen, som vert danna der elvane Kvite Regen og Svarte Regen renn i hop, og ho renn ut av fjella mot byen Regensburg.
Eit 240 km² stort område av Bayerischer Wald er omgjort til nasjonalpark. Han vart grunnlagd i 1970 og var den første nasjonalparken i Tyskland.
Fylkesveg 2
Fylkesveg 2 finst i fleire fylke i Noreg:
Kattaugetåka
Kattaugetåka er ei av dei planetariske tåkene med mest komplisert struktur. Årsaka kan vera at det i midten finst eit binærsystem og ikkje berre éi stjerna.
Åsta
Åsta, òg skrive Aasta, er eit kvinnenamn. Namnet kjem frå norrønt Ásta og er ei kortform av Astrid eller ein variant av Åsa, med tydinga 'ås' (gud). Andre former av namnet er Åste og Asta.
Åsta og Åste har namnedag den 28. mars.
Bruk
Namnet vart vanleg frå 1300-talet og framover.
Namnet er lite kjend utanfor Noreg. I 2009 var det 870 kvinner som heitte Åsta i Noreg, 463 heitte Aasta, 136 heitte Åste. 930 heitte Asta. Namna var mest bruke dei første 30 åra av 1900-talet.
Volda Mineralvatn
Volda Mineralvatn AS, tidlegare Brænne Mineralvatn, var ein brusprodusent opphavleg lokalisert på Folkestad i Volda kommune på Sunnmøre og seinare flytt til Furene industriområde. Foretaket vart starta i 1915, og vart drive av familien Brænne sidan 1927.
Brænne Mineralvatn var ein av dei siste frittståande brus-fabrikantane i Noreg. Dei har slite tungt i konkurransen med romsdalsbaserte Oskar Sylte Mineralvannfabrikk i Molde.
Brænne mineralvatn produserte brusen som vart selt i Lidl-butikkar i Noreg. Lidl vart kjøpt av Reitangruppen i 2008 som ikkje førte avtala vidare. I oktober 2009 meldte verksemda oppbod og Volda Mineralvatn og Brænne-brusen gjekk inn i historia etter 94 år med drift.
Inntil nedlegginga var det 10-15 personar som arbeidde med framstilling av saft, leskedrikk, brus og mineralvatn hos Brænne.
Foretaket hadde si eiga vasskjelde, Aasen-kjelda, som ligg eit «steinkast» frå Ivar Aasens heimstad, 150 meter nede i grunnfjellet. Vatnet i kjelda er godkjent som naturleg mineralvatn etter internasjonale krav.
Produkt
Klassiske produkt:
Produkt på lisens:
Ajía Varvára
Ajía Varvára (gresk Άγια Βαρβάρα, tyder Sankta Barbara) er ein kommune i dei vestlege forstadane til Aten i Hellas. Kommunen inngår i byområdet til Aten, og høyrer administrativt til periferieininga Vest-Aten i periferien Attikí.
Fjellet Egáleo ligg i vest.
Sohlmans musiklexikon
I 1977 kom den første utanlandske utgåva av leksikonet ut i Finland. Cappelens musikkleksikon, som kom ut i Noreg frå 1978, byggjer på Sohlmans musiklexikon, men er utvida og tilpassa norske tilhøve.
Hausa
Hausa er eit tsjadspråk i den afroasiatiske språkfamilien. Det blir snakka som førstespråk av 24 millionar menneske, og som andrespråk av ca. 15 millionar.
Geografisk område
Hausa blir snakka i Niger og nord i Nigeria, men det blir brukt som lingua franca i store delar av Vest-Afrika, spesielt blant muslimar.
Offisiell status
Hausa er offisielt språk i den nordlege delen av Nigeria.
Konsonantar
Tabellen viser konsonantane i hausa. Når den ortografiske representasjonen avvik frå IPA, er IPA-symbolet sett til i parentes.
Fonologi
Hausa er eit tonespråk, med tre tonar, høg, låg og fallande tone.
Lånord
Hausa har mange arabiske lånord.
Genustilordning
Hausa har to genera, maskulinum og femininum. Der språket har ulike ord for referentar med biologisk hankjønn og hokjønn, er dei maskulina eller feminina, som yáròo «gut» og yáarínyàa «jente». Frå denne semantiske kjernen har hausa eit fonologisk basert genustilordningssystem: Ord på -aa er feminina, alle andre ord er maskulina.
Skriftsystem
Hausa har vore skriftfesta i meir enn 200 år, først med ein variant av det arabiske alfabetet (ajami), men deretter med det latinske alfabetet, som vart innført i byrjinga av 1900-talet. Dette alfabeter er kjend som boko (frå engelsk book), og blei offisiell skrift for hausa i 1930.
Hausa har 3 konsonantar i tillegg til dei vanlege latinske: ɓ, ɗ og ƙ.
Fylkesveg 3
Fylkesveg 3 finst i fleire fylke i Noreg:
Veslenutane
Veslenutane eller Fitzgerald Nunataks er tre isolerte nunatakar 2 nautiske mil nord for Mount Codrington, ved nordvestenden av Napier Mountains i Enderby Land i Antarktis. Dei vart kartlagde av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen i 1936–37, og namngjeven «Veslenutane». Dei vart fotograferte frå Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956 og fekk nytt namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter brigadegeneral L. Fitzgerald, direktør i landmålingsavdelinga til den australske hæren i 1942–60.
Dramma per musica
Dramma per musica (italiensk for 'drama for musikk') er eit uttrykk nytta av dramatikarar i Italia og andre stader frå seint på 1600-talet til midten av 1800-talet. Det vart stundom forkorta til berre dramma.
Ein dramma per musica var opphavleg eit drama skrive for at det skulle setjast musikk til, med andre ord ein libretto for ein opera, vanlegvis ein seriøs opera. Uttrykket vart etter kvart nytta om operaer som vart komponert til librettoen og ein variasjon, dramma in musica, som la vekt på det musikalske elementet, vart stundom føretrekt av komponistane.
På 1700-talet vart desse uttrykka, i lag med dramma musicale, hovudsakleg nytta for å skildre seriøse italienske operaer. I dag vert desse kalla opera seria, eit uttrykk som vart lite nytta då dei vart komponerte.
Døme på drammi per musica er Cavallis Erismena (1656), Vivaldis Tito Manlio (1719), Glucks Paride ed Elena (1770), Salieris Armida (1779), Mozarts Idomeneo (1781) og Rossinis Otello (1816), i tillegg til mange librettoar skrivne av Pietro Metastasio.
Ma'an guvernement
Ma'an (arabisk معان) er eit guvernement i Jordan, it ligg sør for Amman, hovudstaden i Jordan. Its capital is byen Ma'an. This guvernement is the largest i kingdom of Jordan by area.
Historie
Området som guvernementet Ma'an dekkjer har mange historiske stader. Ma'an var hovudstaden i den arabiske staten som emir Abdullah erklærte ei kort stund i 1920 før hovudstaden vart flytta til Amman. Den første avisa i Jordan vart publisert i Ma'an og heitte Alhaqqu Ya'lu (الحق يعلو ). Ma'an guvernement var ein del av området til Edom, som hadde hovudstaden sin i Busaira i Tafilah guvernement. Edomittane vart sidan erstatta avnabatearane, som etterlet seg ein av dei mest merkverdige stadane i Midtausten, oldtidsbyen Petra. Etter å ha stått i mot invasjonane til makedonske og romersk armear, fall Petra til slutt for Romarriket i 103 evt. Like ved Petra ligg fjellet Jebel Nebi Harun, der ein trur Aron, bror til Moses døydde. Det ligg ei grav for Aron på fjelltoppen.
På 600-talet evt. vart Ma'an ein del av det islamske kalifatet. Då krossfararane kom på 1000-talet, tok dei kontroll over høglandet Shoubak, med ei høgd på meir enn 1300 meter over havet. Krossfararane bygde Montreal-borga i byen Shoubak.
Geografi
Sjølv om Ma'an guvernement har det største arealet av dei 12 guvernementa i Jordan, har han lågast folketettleik: mindre enn fire personar per kvadratkilometer. Det grensar til Saudi-Arabia i aust og sør, Akaba, Tafilah og Karak guvernement i vest, og Amman guvernement i nord. Klimaet i Ma'an er houvdsakleg ørkenklima, men dei vestlege høglanda har eit middelhavsklima. Årsnedbøren varierer frå 50 mm i ørkenområda til 250 mm i dei vestlege høglanda, og over 500 mm i Sharah-fjella.
Administrativ inndeling
Ma'an guvernement er delt inn i fire departement.
Folketeljing
Folketeljing vert gjort med jamne mellomrom i dei fleste landa i verda for å føre statistikk over innbyggjartal og andre demografiske tilhøve. Formålet med teljingane var i tidlegare tider å få betre grunnlag for skatteinnkreving eller betre oversyn over rekrutteringa av soldatar, men statistikk kan brukast til mange ulike formål.
Dei eldste kjende folketeljingane vart haldne i Babylon, Egypt og i Kina 2000–3000 f.Kr. Romerrikets folketeljingar er kjende frå Bibelen, der er dei kalla «manntal».
På 1700-talet organiserte mange land i Europa folketeljingar, mellom dei Island i 1701, Sverige i 1748 og Danmark-Noreg i 1769. USA hadde si første folketeljing i 1790 mens England og Frankrike heldt sine første folketeljingar i 1801.
Norske folketeljingar
I Noreg er det gjennomført fullstendige systematiske folketeljingar sidan 1769. I 1769 vart også kvinnene talde med, berre dei yrkesmilitære er haldne utanfor. I motsetnad til dei eldre manntala inneheld denne teljinga ingen individualopplysningar, berre dei prestegjeldsvise summariske data om alder, kjønn og yrke er tekne vare på. For Vefsn (som då òg omfatta Grane og Hattfjelldal vart namnelistene tekne vare på, og dei er tilgjengelege gjennom Digitalarkivet.
På 1600-talet vart det ført manntalslister som berre inneheldt opplysningar om menn eller kvinner som hadde eigen gard.
Javier Pérez de Cuéllar
I 1995 lukkast han ikkje i å vinne det peruvianske presidentvalet (Alberto Fujimori vann). Han var president for ministerrådet og utanriksminister frå november 2000 til juli 2001 etter at Fujimori gjekk av grunna korrupsjonsanklager.
Folketeljing
Norske folketeljingar
Ved dei siste folketeljingane har dei kombinert opplysningar på spørjeskjema med opplysningar frå blant anna Folkeregisteret og GAB. Den siste folketeljinga i Noreg vart gjennomført 3. november 2001. Dei registra som finst over befolkning, sysselsetting og bustader er no så omfattande at styresmaketene meiner det ikkje er naudsynt å gjennomføre fleire skjemabaserte teljingar
Javier Pérez de Cuéllar
Diplomatisk karriere
Pérez de Cuéllar byrja arbeide for det peruvianske utansriksdepartementet i 1940 og diplomattenesta i 1944. Han heldt postar i Peru sine ambassadar i Frankrike, Storbritannia, Bolivia og Brasil, og tente seinare som ambassadør til Sveits, Sovjetunionen, Polen, Venezuela og Frankrike.
Folketeljing
Søking etter personar i folketeljingene
Folketeljingane for 1801, 1865, 1875, 1900 er digitalisert av Digitalarkivet og Registreringssentral for historiske data, og er gjort søkbare på nettet. For den første folketeljinga, som vart halden i 1769, er dei fleste av namnelistene gått tapt, slik at berre dei numeriske resultata er tatt vare på.
Javier Pérez de Cuéllar
Diplomatisk karriere
Han var med i den peruvianske delegasjonen i generalforsamlinga til SN sin fyrste sesjon i 1946 og i sesjonane frå og med den 25. til den 30. I 1971 vart han utnemnd til leiar for den peruvianske delegasjonen til SN, og representerte Peru i Tryggingsrådet i 1973 og 1974. Han tente som president av Tryggingsrådet under Kyproskrisa i 1974, og heldt stillinga som permanent representant for Peru fram til 18. september 1975, då han vart utnemnd som generalsekretæren sin representant for Kypros. I desember 1977 vende han attende til den peruvianske utanrikstenesta.
27. februar 1979 vart han utnemnd til visegeneralsekretær for SN for særskilde politiske forhold. Frå april 1981 tente han òg som generalsekretæren sin representant for Afghanistan. Han vitja i den samanheng Pakistan og Afghanistan i april og august det året for å bidra i forhandlingane der.
Generalsekretærskapen
1. januar 1981 etterfylgde Pérez de Cuéllar Kurt Waldheim som generalsekretær. Han vart attvald i oktober 1986. I løpet av sine to periodar leia han mellom anna forhandlingane mellom Storbritannia og Argentina etter Falklandskrigen, og fremja Contadoragruppen sitt arbeid for fred i Sentralamerika. Han spela ein viktig rolle i forhandlingane om Namibia sitt sjølvstende, konflikten mellom Marokko og Polisariofronten i Vest-Sahara og i konflikten på Kypros. Han trådde av som generalsekretær i desember 1991, etter å ha neitta å tene ein tredje periode.
Surrender av Elvis Presley
«Surrender» er ein hitsong av Elvis Presley som vart publisert av Elvis Presley Music i 1961. Doc Pomus og Mort Shuman nytta melodien frå ein napolitansk ballade av Giambattista og Ernesto de Curtis kalla «Torna a Surriento». Songen gjekk til topps i både USA og Storbritannia og vart ein av den bestseljande singlane gjennom tidene. Det var ein av 25 songar som Doc Pomus og Mort Shuman skreiv for Presley. Han har sidan blitt spelt inn av mange andre artistar.
Grønlia
Grønlia er ei li i Oslo i området ved Sjømannsskolen mellom det gamle Kongshavn og Sørenga der kyrkjeruinen etter Mariakyrkja ligg. Grønlia hallar mot Grønlikaia og sjøen. På sørsida av Sjømannskolen går den såkalla Familiedalen ned mot Kongshavn. Øvst i Familiedalen, rett innunder Kongsvegen finn ein 6000 år gamle helleristningar. Sjømannskolen ligg på ein knaus med utsyn over Oslo havn og Akershus festning på motsett side av Bjørvika.
Surrender av Elvis Presley
Andre versjonar
• 1961: Rikki Henderson
Grønlia
Ved munningen av Alnaelva sør for Sørenga, var det tidlegare eit industriområde som var i drift frå 1737-1815, Alunverket. Der dreiv dei ut alun og fargestoff av alunskifer som var teken ut av Ekebergskrenten noko lenger aust. Alunbrota er framleis godt synlege som store sår i fjellsida. I dag held bilbergingsselskapet Viking til på noko av tomta der berget er sprengt vekk, dvs. sørvest for vegkrossen mellom Ekebergveien og Konowsgate (tidlegare Gravergata).
Surrender av Elvis Presley
Andre versjonar
• 1961: The Johnny Mann Singers
Grønlia
Diktaren Henrik Wergeland (1808-45) kjøpte ei hytte i Grønlia i mai 1838 og busette seg der til han gifte seg i april 1839. Søster hans, Camilla Collett, seier i eit brev at han flytta ut til Alunverket. Han selde hytta etter knapt eit år, og leigde husvære for seg og kona i Akersveien, i dag Damstredet 1-3 like ved Vår Frelsers kyrkjegard.
Surrender av Elvis Presley
Andre versjonar
• 1980: Jerry Deewood