cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Un mundo más feliz
29. desember 2015 presenterte den offisielle nettstaden til Televisión Española, rtve.es, «Un mundo más feliz» som eit av bidraga i Objetivo Eurovisión, den spanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2016 i Stockholm i Sverige. Maverick López Sánchez, under namnet Maverick, fekk framføre songen, på spansk. Bidraget enda på delt femte- og sisteplass med 66 poeng; 21 frå den internasjonale juryen og studiojuryen og 24 poeng frå telefonrøystinga.
Kapellmeister
Kapellmeister er ein tittel i musikk på ein som leiar ei gruppe musikarar under utøving av musikk. Kapellmeisteren er ofte ein av dei utøvande (som til dømes bandleiar og pianist Duke Ellington), men òg ein orkesterdirigent kan kallast «kapellmeister».
Reelle tal
Dei reelle tala er ei komplettering av dei rasjonelle tala. Alle reelle tal har ein desimaltalrepresentasjon som eller, der n er eit naturleg tal og alle d_i er siffer i {0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}. Reelle tal omfattar rasjonelle tal som 1, 5 og 21/7, men også irrasjonelle tal som \sqrt{2} og \pi. Dei reelle tala er ei delmengd av dei komplekse tala.
Småpudden
Småpudden er ei gang- og sykkelbru over Damsgårdssundet i Bergen. Grunnsteinen til brua vart avdekt 4. mars 2015. Brua vart offisielt opna 14. juni 2016.
Reelle tal
Eit reelt tal kan ha opptil to ulike desimaltaltalrepresentasjonar. Til dømes er 0.9999... og 1.000... representasjonar av det same reelle talet. At nokre reelle tal har to representasjonar og andre berre eitt skuldast at ein desimaltalrepresentasjonen er ein konvensjon basert på titalssystemet; det er ikkje sjølve essensen til dei reelle tala.
Cantor-Dedekinds aksiom seier at dei reelle tala er ordensisomorfe med det lineære kontinuumet i geometrien. Det vil seia at det finst ein bijeksjon mellom reelle tal og punkt på ei line. Dette er ikkje eit aksiom i ordinær forstand.
Definisjon og konstruksjon
Dei reelle tala er den unike, komplette, ordna kroppen som har dei rasjonelle tala \mathbb{Q} som ein underkropp:
Denne definisjonen gjev i seg sjølv ikkje ei sikring av at dei reelle tala finst eller at dei er unikt definerte; me må følgja definisjonen opp med ein konstruksjon av dei reelle tala frå dei rasjonelle tala. Det finst i alle fall tre ulike, men på eit vis ekvivalente framgangsmåtar:
Dei reelle tala som Dedekindkutt
Ei delmengd er eit Dedekindkutt dersom
Dei reelle tala er mengda av Dedekindkutt; Denne konstruksjonen vart gjennomført av Dedekind i 1872.
Dei reelle tala som Cauchyfølgjer
Ei Cauchyfølgje blant dei rasjonelle tala er ei følgje slik at for alle omegn U om 0 finst eit naturleg tal N slik at  for alle m,n \geq N. To Cauchyfølgjer  og  er ekvivalente dersom  i \mathbb{Q} med den vanlege topologien indusert av metrikken. Dei reelle tala er då mengda av ekvivalensklassane og er kompletteringa av dei rasjonelle tala. Ei alternativ formulering er at, der N er idealet av nullfølgjer i ringen F av cauchyfølgjer i \mathbb{Q}. Denne konstruksjonen vart gjennomført av Cauchy i 1871.
Dei reelle tala som nøsta intervall
La vera ei følgje av lukka, avgrensa intervall i \mathbb{Q}, slik at. Dersom lengda av intervalla går mot null, så er eit bestemt reelt tal det unike talet som finst i alle desse mengdene. Dette argumentet vart gjort i detalj av Bachmann i 1892 (intervallinnkapslingsmetoden).
Tarski si aksiomatisering
Eit alternativt aksiomsystem for dei reelle tala er: Sjå Tarski si aksiomatisering av dei reelle tala.
Hugo Fernández
Hugo Fernández er ein uruguayansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Consadole Sapporo.
Grasse
Grasse (oksitansk Grassa eller Grasso) er ein by og kommune søraust i Frankrike i departementet Alpes-Maritimes, der han er sous-préfecture. Byen ligg ved Den franske rivieraen.
Parfyme
Grasse har hatt ein blømande parfymeindustri sidan slutten av 1700-talet.
Grasse er senteret for den franske parfymeindustrien og er kjend som parfymehovudstaden i verda (la capitale mondiale des parfums). Han produserer over to-tredjedelar av Frankrike sine naturlege aromaer (for parfyme og smakstilsetting i mat). Industrien har ei inntekt på over 600 millionar euro i året.
Sjasmin, ein nøkkelingrediens i mange parfymar, vart ført til Sør-Frankrike av maurarane på 1500-talet. 27 tonn sjasmin vert no hausta i Grasse kvart år.
Lyall Islands
Lyall Islands er ei gruppe på fire øyar, Unger, Surgeon, Novosad og Hughes, som ligg like utanfor Yule Bay i Victoria Land. Dei vart oppdaga av kaptein James Clark Ross i 1841, som namngav gruppa etter David Lyall (1817–1895), som var ein kirurg som var med på ekspedisjonen. I tråd med dette har US-ACAN kalla nokre av øyane og nærliggande kjennemerke opp etter kirurgar som har arbeidd i Antarktis.
Bygstad
Bygstad er ei bygd og eit sokn i Sunnfjord kommune i Sunnfjord. Staden ligg inst i Dalsfjorden. I Bygstad er det kyrkje, nærbutikk, pub, samfunnshus, barnehage og barneskule. Barneskulen har i gjennomsnitt i overkant av 100 elevar. Frå Bygstad er det vel to mil til regionssenteret Førde, om lag fire mil til industristaden Høyanger i Sogn og 15 mil til Bergen.
Bygstad sokn
Bygstad er eit kyrkjesokn i Sunnfjord prosti. Det er ei kyrkje i soknet, Bygstad kyrkje frå 1845 i Bygstad. Ho erstatta ei stavkyrkje frå 1200-talet
Bygstad og resten av Gaular høyrde fram til 1755 til Holmedal prestegjeld, då vart det deld i to og Gaular oppretta som Indre Holmedal prestegjeld. Indre Holmedal skifte namn til Gaular prestegjeld i 1911.
Theropodar
Blant dei funksjonane som knyter theropodar til fuglar er føter med tre tær, eit gaffelbein/ønskebein (furcula), luftfylte beinstrukturar, og i einskilde fall òg fjør og ruging av egg.
1349 Bechuana
1349 Bechuana er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 13. juni 1934 av Cyril V. Jackson ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Arco
Arco er namnet på den mest brukte speleteknikken for strykeinstrument der ein dreg bogen over strengene. Ordet kjem frå italiensk og tyder ganske engelt boge.
Det finst mange ulike måtar ein kan spela på i arco, til dømes legato, der ein spelar mange noter på det same bogestroket, eller staccato, der kvar note vert skild frå dei andre med bittesmå stiller.
Terje Stigen
Terje Stigen var ein norsk forfattar. Han var fødd i Kjelvik, døydde i Oslo. Stigen forfattardebuterte i 1950 med romanen «To døgn». Han har etter det skrive ei rekkje bøker, mest romanar, og han har også vore en flittig kåsør og høyrespelforfattar. Han skriv på riksmål og er medlem i Det norske akademi for sprog og litteratur.
Romanar
Alle romanane er utgitt av Gyldendal Norsk Forlag
Christine av Sachsen
Christine av Sachsen var dronning av Danmark, Noreg og Sverige, gift med Hans. Ho var dronning av Danmark 1481–1513, av Noreg 1483–1513 og av Sverige 1497–1501. Christine var dotter av kurfyrst Ernst av Sachsen og Elisabeth av Bayern.
Hans og Christine fekk fleire born, mellom anna den seinare Kristian II i 1481.
I Sankt Knuds kyrkje i Odense er eit gravmæle med portrett av Christine og Hans laga av Claus Berg på bestilling frå dronninga.
Øystein Øysteinsson Møyla
Øystein Øysteinsson Møyla var den første leiaren av birkebeinarane. Han vart gjeven kongsnamn på Øyratinget i 1176.
Øystein Møyla var son av kong Øystein II Haraldsson. Tilnamnet «Møyla» tyder 'vesle møy' eller 'vesle kvinne', og tilnamnet fekk han på grunn av sin unge alder og barnslege utsjånad.
Då Øystein Haraldsson blei drepen i den første fasen av borgarkrigstida i maktkampen mot broren Inge Krokrygg, samla tilhengjarane hans seg først under sonen til Sigurd Munn, Håkon Herdebrei. Håkon blei nedkjempa av Erling Skakke under slaget ved Sekken, nær Veøya i Romsdalen i 1162.
I 1174 danna motstandarane til Erling Skakke ein flokk som fekk tilnamnet birkebeinarar. Med Øystein Møyla som leiar inntok de Trondheim, og på Øyratinget i 1176 utropte dei han til konge. Øystein Møyla og birkebeinarane gjorde deretter opprør mot Erling Skakke og den unge sonen hans, kong Magnus V Erlingsson. I januar 1177 blei birkebeinerne grundig slått i slaget på Re. Øystein Møyla kom seg unna, men blei drepen av ein bonde då han ba om grid. Dette slaget er det siste som er nemnt i Heimskringla.
Den neste leiaren av birkebeinarane var Sverre Sigurdsson, som regjerte som konge av Noreg frå 1184 til han døydde i 1202.
Mikkelsen Islands
Mikkelsen Islands er ei lita øygruppa utanfor søraustkysten av Adelaide Island, 3 km søraust for Leonie Islands. Dei vart oppdaga av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, 1908-10, og vart namngjevnne av han etter Otto Mikkelsen, ein norsk dykkar som inspiserte det øydelagde skroget til «Pourquoi-Pas» ved Deception Island.
Sjakkbrikka konge
Kongen i sjakk er den viktigaste brikka, men òg den med minst handlingsrom.
Den kvite kongen startar på feltet e1, medan den svarte startar på e8. Kongen kan flytta eitt felt i alle retningar (framover, bakover, sidelengs og diagonalt). I løpet av partiet kan kongen òg gjera éin rokade.
Viss ein ikkje kan hindra at kongen blir slått, seier ein at han er sjakkmatt, og spelet er tapt. Ein spelar har ikkje lov til å flytta kongen slik at motstandaren kan slå han, det vil seia å setja sin eigen konge i sjakk. Kan spelaren ikkje utføra andre trekk, seier ein at kongen er sett patt, og partiet endar med remis (uavgjort).
Kongen deltek vanlegvis ikkje aktivt i starten av eit parti, og ein vil vanlegvis prøva å plassera han trygt bak sine eigne bønder. I sluttspelet blir kongen gjerne meir aktiv, og blir ofte brukt til å hjelpe eigne bønder fram til forvandling.
Kolbjørn Brekstad
Kolbjørn Brekstad er ein norsk forfattar frå Brekstad i  Sør-Trøndelag.
Brekstad er utdanna pedagog og arbeidde 30 år som lærar, rektor og skulesjef før han debuterte som forfattar i 1985 med romanen Stank av mennesker som vart nominert til Nordisk råds litteraturpris.
Radmilo Ivančević
Radmilo Ivančević er ein serbisk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Consadole Sapporo.
Romedalen
Romedalen er ein fjelldal i Ørsta kommune på Sunnmøre. Han går om lag åtte km mot nord frå garden Årsæter i Follestaddalen. Han stig frå 120 moh. til lågaste overgangen på 480 moh. Dalbotnen er flat. På båe sider er det høge alpine fjell, slik som Kolåstinden og Romedalstinden på austsida. På vestsida finn mellom andre toppane Kjerringa, Sveddalstinden og Høgehornet.
Det er fleire overgangar til andre fjelldalar. Romedalsskaret mot aust, 1000 moh. fører til Lisjekoppen i Ytre-Standal dalen. Steinstøylskaret mot aust, til Molladalen. Barstadskaret mot nord, 680 moh. til Barstaddalen. Skjerva mot nordvest, 480 moh. til Nordre Vartdal. Ørstaskaret mot vest, 800 moh. til Langedalen.
Romedalen er ein gamal seterdal. Her ligg setrane: Årsætersetra, Kubbestøylen, Moastøylen, Romedalsstøylen og Steinstøylen. Det vert ikkje dreve seterdrift lenger. Sela tener no som fritidshus. Dei vert i stor grad haldne ved like i gamal stil
Dalen vert beita av sauer og storfe, og kulturlandskapet vert på den måten i stor grad halde i hevd.
Nord om Steinstøylen ligg Vassbakkvatnet.
Hajime Ishii
Han har trenar Consadole Sapporo og Vegalta Sendai.
Larvik prosti
Larvik prosti er eit tenestedistrikt i Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Lardal og Larvik i Vestfold.
Global klimamodell
Ein global klimamodell eller generell sirkulasjonsmodell (forkorta GCM frå engelsk: Global Climate Model) prøver å skildre korleis klimaet endrar seg ved å bruke likningar frå væskedynamikk, kjemi og stundom biologi. Desse likningane er anten basert på fysiske lover, som Newtons lover eller termodynamikkens første lov, eller vert bygde opp av empiriske metodar. Ein har både atmosfæriske modellar (AGCM) og havmodellar (OCGM). Ein ACGM og ein OCGM er ofte kopla saman (AOGCM). I lag med andre modellar (for t.d. havis eller fordamping over land) dannar AOGCM grunnlaget for ein full klimamodell. Dei forskjellige modellane kan vere bygde opp på forskjellige måtar og innehalde forskjellige komponentar, som kan gje forskjellige resultat. Dei første AOGCM vart laga på slutten av 1960-talet av Syokoru Manabe og Kirk Bryan ved Geophysical Fluid Dynamics Laboratory i Princeton i New Jersey. I dag har ein mellom ti og tjue institusjonar over heile verda som køyrer AOGCMar for å varsle klimaendringar.
Dei siste åra har ein utvida GCM til å verte modellar for heile jordsystemet, som inkluderer undermodellar for atmosfærisk kjemi eller karbonsyklusar, slik at ein betre kan varsle endringar av karbondioksid. Dette gjer at ein kan få tilbakekoplingar mellom dei forskjellige systema. T.d. kan ein kjemi-klimamodell sjå på kva effektar ein reparasjon av ozonholet har på klimaet.
Det er mange faktorar som fører til at resultata av klimamodellane er usikre. Modellane kan i seg sjølve vere unøyaktige, og ein veit ikkje heilt sikker korleis industriforholda og teknologien vil endre seg i framtida (som for tida er den mest usikre faktoren). Så sjølv om ein har svært fysisk realistiske modellar, vil det framleis vere mykje utryggleik inni biletet.
Struktur
Globale klimamodellar diskretiserar rørslelikningane og integrerer desse framover i tid. Dei inneheld parameteriseringar for prosessar, slik som konveksjon, som er på så små skalaer at dei ikkje direkte kan løysast opp i modellen. Meir sofistikerte modellar kan innehalde representasjonar av karbon og andre syklusar.
Øyratinget
Øyratinget eller Øratinget, bokmål òg Øretinget, var eit tingsete i Nidaros (Trondheim), ved utløpet av Nidelva. Harald Hårfagre vart teken til konge her. Under Harald Hardråde fekk kongshylling på Øyratinget riksomfattande verknad. Frå 1204 måtte kongen sverje kongseida på skrinet til Heilag-Olav. Øyratinget vart flytt til Domkyrkjegarden.
Global klimamodell
Struktur
Ein enkel generell sirkulasjonsmodell (SGCM), er ei enklare utgåve av ein GCM. Slike modellar vert brukte for å studere atmosfæriske prosessar på ein enklare måte, men kan ikkje brukast til å varsle framtidig klima.
Øyratinget
Dei trøndske fylka
Dei fire inntrøndske fylka var
Global klimamodell
Struktur
Atmosfærisk GCM (AGCMs) er ein modell av atmosfæren (og inneheld vanlegvis landoverflatemodellar i tillegg) med ein gjeven havoverflatetemperatur. Elementa ein vanlegvis har med i ein AGCM er:
Øyratinget
Dei trøndske fylka
Dei fire utrøndske fylka var
Global klimamodell
Struktur
Ein GCM inneheld fleire prognostiske variablar som vert direkte integrert i lag med fleire diagnostiske variablar, som vert dedusert frå desse (t.d. temperaturen i 2 meternivå, brukt for å samanlikna med verkelege observasjon, vert dedusert frå overflatetemperaturen og temperaturen i dei lågaste modellflatene).
NRK1
NRK1 er ein av dei største fjernsynskanalane i Noreg. Dei fyrste regulære sendingane starta i 1960. Kanalen var i mange år berre kjend som NRK, men skifta namn rett før oppstartinga av NRK2 for å skilje mellom dei to kanalane.
Øyratinget
Dei trøndske fylka
Uttrønderane sin tingstad var på Øyra (Øra) ved elveosen til Nidelelva ved garden Lade. Namnet Lade er avleia frå lasteplass, opplagsstad eller marknadsstad. Inntrønderane heldt sitt tilsvarande ting ved Mære i Sparbu. Etter kvart vart denne samanslutninga utvida. Uttrønderane og inntrønderane slutta seg saman til eit lovsamband, og Øyratinget vart då sams for heile Trøndelag.
Global klimamodell
Struktur
Havmodellar (OGCMs) er ein modell av havet (som får fluksar frå atmosfæren). Her kan ein òg ha med havismodellar. T.d. kan ei standardoppløysing vere 1,25 grader i breiddegrad og lengdegrad med 20 vertikale nivå, noko som fører til om lag 1,5 millionar variablar.
Kopla hav-atmosfæremodellar (AOGCMs) kombinerer nettopp desse to modellane, og er grunnlaget for sofistikerte modellar som kan varsle det framtidige klimaet. Desse modellane er særs komplekse, men er framleis under utvikling. Ofte kan det vere like vanskeleg å analysere resultat av ein klimamodell, som det verkelge klimasystemet.
Modellgitter
Likningar i AGC-modellar vert diskretisert ved anten å bruke den endelege differansemetoden eller spektralmetoden. Dette gjev eit gitter eller rutenett, der alle variablane vert rekna ut i kvart gitterpunkt. Desse gittera kan anten ha konstant avstand mellom gitterpunkta eller har avstandar som varierer. Visst ein skal studere eit spesifikt område, vel ein då gitteret slik at det har størst oppløysing over området ein vil studere. Spektralmodellar bruker vanlegvis eit gaussisk gitter, fordi det då vert enklare å omforme matematikken mellom spektral- og gitterpunkta. Ein typisk horisontal oppløysing i dag for ein AGCM er mellom 1 og 5 grader i breidde og lengde, i tillegg til rundt 20 vertikale lag. Dette gjev om lag 500 000 grunnvariablar, sidan kvart gitterpunkt har fire variablar, u, v (som er er sonal og meridional vind), T (temperatur) og Q (varmeoverføring), men når ein tar med alle variablane (skyer, overflatenivå) så vert dette talet ein del større.
Karislojo
Karislojo (finsk: Karjalohja) er ein kommune i det finske landskapeit Nyland i Södra Finlands län. Karislojo grensar til kommunane Raseborg, Salo og Lojo. Han 1. januar 2013 skal Karislojo slåast saman med Lojo. Karislojo er enspråklig finsk.
Til severdighetene i Karislojo høyrer Kärkelä bruk.
Madrigali spirituali
Somme kjende døme på madrigali spirituali er mellom anna Lassus sin Lagrime di San Pietro (München, 1595); Guillaume Dufay sin Vergine bella (ca. 1470), ei hyllest til Jomfru Maria på dikt form av Francesco Petrarca; Giovanni Pierluigi da Palestrina sin First Book of Madrigals (1581), Carlo Gesualdo sin Tenebrae Responsories (1611); og den store samlinga av Giovanni Francesco Anerio, Teatro armonico spirituale (Roma, 1619).
Ådalsfjella
Ådalsfjella er ei mindre fjellkjede i Ringerike kommune som strekkjer seg nordover frå Skollerud i Ådal og Vælsvatna i Soknedalen til Vidalen i nordvest og Vassfarfoten på grensa mot Vassfaret og Sør-Aurdal i Oppland i nord. Fjellkjeda ligg mellom Sperillen i aust og Strømsoddbygda i Soknedalen i vest.
Ådalsfjella består av ei rekkje mindre toppar og fjell, med Vikerfjellmassivet som det største og høgaste. Gyranfisen (1127 moh.) er det høgaste punktet på Vikerfjell, med Treknatten (1101 moh.) i nord som det nest høgaste punktet.
Sør for Vikerfjell ligg òg Urdevassfjell (953 moh.) og Høgfjell (1 010 moh.). Sørvest for Høgfjellmassivet ligg Tjuenborgen (ei gammal bygdeborg).
Shuhei Yomoda
Shuhei Yomoda er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Han har trenar Hokkaido Consadole Sapporo.
Romarriket
Romarriket er ei nemning på det romerske imperiet som heilskap. Romarriket kan delast inn i tid etter styresett, i den romerske keisartida, tida etter år 31 fvt som avløyste den romerske republikken. I Romarriket var byen Roma hovudstad og sentrum. Etter kvart utvikla Romarriket seg til å omfatte området kring heile Middelhavet.
= Politisk utvikling i Romarriket = Romarriket gjekk frå å vere ein liten bystat, underlagt etruskiske kongar og grunna i jordbruk og handel på den italienske halvøya, til å verte eit enormt keisarrike som hovudsakleg støtta seg økonomisk, sosialt og politisk på hærføring og erobringsvinst.
Republikken
I byrjinga, då republikken Roma vart oppretta rundt 500 f.kr. bygde ein det politiske systemet på landbruket, sidan det var grunnlaget for eksistensen til det romerske samfunnet. Dei om lag 300 rikaste borgarane (her: dei som eigde mest land) i den tidlege bystaten Roma vart kalla patrisiarar, og hadde fast plass i Senatet, som den gongen var den grunnleggande maktinstansen i republikken. Retten til å sitje i Senatet var arveleg, so allereie i den spede byrjinga vart Romarriket bygd aristokratisk. Men dei romerske borgarane som ikkje hadde plass i Senatet vart kalla plebeiarar og hadde ein (tidleg) demokratisk rett til å sitje i Plebeiarforsamlinga (folkeforsamlinga).
Den utøvande makta i republikken Roma var to konsular, velde av -og mellom- senatorane. Dei skulle styre republikken mellom møta i Senatet og Folkeforsamlinga og var pliktige å styre etter romersk lov; dei var difor underlagt «folkestyret» (demokrati hadde ikkje same tyding i Romarriket som det har i moderne tid i Vesten). Det var Senatet som utarbeidde og la fram lovframlegg og styringsvedtak i republikken; desse framlegga måtte handsamast i Folkeforsamlinga, der medlemmane kunne stemme ja eller nei til framlegga. Vart dei godkjende i Folkeforsamlinga vart dei lovar som konsulane var pliktige å styre etter (vart dei ikkje godkjende skulle konsulane ikkje styre etter dei).
Folkeforsamlinga velde òg nokre plebeiarar til å vere folketribunar. Ein Folketribun (plebeiartribun) hadde vitjings- og vetorett i Senatet, men alt i alt var folkemakta (demokratiet) sterkt avgrensa, og det var patrisiarane som hadde størst innverknad på politikken. Republikken var -og heldt fram med å vere- eit oligarki fram til Romarriket vart eit keisardøme med Julius Cæsar og keisar Augustus.
Litt om grunnlaget for opprøra
Stenderkampane mellom 400 og 300 f.kr. var ei lang rekke plebeiaropprør mot det rådande aristokratiet i republikken. Etterkvart som riket vart større fekk mange plebeiarar meir pengar og makt og kravde reell innverknad på styret av republikken, gjennom t.d. å få tilgang til embetsmannspostar eller sete i Senatet.
I andre enden av den opprørske plebeiarstanden var dei fattigaste romerske borgarane, som ønskte betre levekår og meir land til å dyrke mat. Levekåra i den fattigaste delen av folkesetnaden var til tider særs dårlege, samstundes som dei fattige borgarane laut sjå at patrisiarane/senatorane gjorde seg rikare ved å gjere størstedelen av dei nyvunne landområda Romarriket tok gjennom krigføring til sine eigne private eigedomar. Det gjorde dei trass i at lovane i republikken sa at alt nyvunne land skulle delast rettferdig mellom borgarane gjennom staten. Dette var mogeleg mellom anna av di det var patrisiarane sjølve som hadde rett til å sitje i domstolane, og lovane var heller ikkje nedskrivne, noko som gjorde det vanskeleg for utanforståande å protestere.
Litt om resultatet av opprøra
Stenderkampane førte til ei rekke endringar, men pressa aldri fram noko grunnleggande systemskifte i staten, slik det er lett å tru at nokre ønskte. Opprøra og militærstreikane enda i at plebeiarar vart meir «rettsleg» likestilte med patrisiarane. Forbodet mot ekteskap mellom stendene vart oppheva og plebeiarar fekk t.d. tilgang til å verte velde inn i embetsmannspostar.
Det var likevel framleis sånn at ingen arbeidsplassar i staten (embetsmannspostar) vart lønna. Det praktiske utfallet av den rettslege utjamninga mellom patrisiarane og plebeiarane vart difor at eit fåtal av dei rikaste plebeiarane let seg velje til embetsmenn og gifta seg inn i patrisiarstanden (dei skifta stand). Etter ei stund var talet på senatorar i Roma dobla frå 300 til 600. Oligarkiet vart difor vidareført, berre med større fleksibilitet og stabilitet, sidan alle som vart mektige nok til å gjere opprør mot patrisiarstanden no kunne giftast inn i makta.
Trass i at opprøra aldri førte med seg nokon store sosiale systemendringar kan ein vise til at dei resulterte i at dei lægste stendene fekk fleire rettar. Mellom anna vart rettsvernet vart kraftig betra gjennom at det romerske lovverket vart nedskrive, og det vart opna ein port for sosial klatring, frå plebeiarstanden til dei patrisiarske maktkorridorane gjennom m.a.ekteskaps- og embetsmannslovgjevinga.
Krigane mot Kartago (frå jordbruk til erobring)
Utvida artikkel om Kartago
Litt om krigane mot Kartago
Både grekarane og romarane låg lenge i konflikt med ein annan stor erobrar- og handelssivilisasjon i Mellomhavsområdet; kartagarane. For Romarriket kulminerte den her konflikten mellom 264 og 146 f.kr., då dei to sterkt sentralstyrte og høgt utvikla sivilisasjonane låg i tilnærma konstant krig med kvarandre. Romarane nytta flåten sin til å angripe Kartago, medan kartagaren Hanibal invaderte Roma ved å marsjere gjennom Nord-Afrika, Spania og Alpane med ein enorm hær som mellom anna inneheldt 16 stridselefantar. Dei hadde då òg fått militær og økonomisk stønad frå delar av Den hellenistiske verda, mellom anna frå fleire greske bystatar og områda i Makedonia (der Aleksander den Store hadde komme frå)
Romarane vann krigen til slutt, og i 146 f.kr. vart byen Kartago erobra av romarar og seinare jamna med jorda. Ut frå historia er det tydeleg at det var eit sterkt romersk hat mot kartagarane etter deira herjingar på den italienske halvøya; etter at alt i Kartago var knust, strøydde romarane salt over ruinane for at ingenting skulle gro der meir.
Frå jordbruks- til erobringsøkonomi
Sigeren over Kartago markerer eit klårt skilje i romersk utanrikspolitikk. Romarriket var no den suverent sterkaste og best organiserte sivilisasjonen i mellomhavsområdet, og dei gjekk til harde og brutale åtak mot dei mindre statsdanningane i Aust-europa, som hadde gjeve kartagarane stønad til krigføring.
Etter at romarane knuste Kartago ser ein ei (i historisk perspektiv) dramatisk samfunnsendring. Republikken hadde alltid drive erobringskrigar (m.a. lagt under seg heile den italienske halvøya), men no ser ein at den store straumen av småkrigar og erobringar mot aust fører større og større verdiar inn til Roma. Etterkvart som det vert oppretta koloni-liknande skatteprovinsar utanfor den italienske halvøya, vert «Italia» skattefritt. Det er først etter det avsluttande slaget mot Kartago at ein ser at erobringsøkonomien til Romarriket overstig inntektene frå jordbruket, som tidlegare hadde vore den grunnleggande næringsvegen i republikken - grunna den fullstendig overlegne organisasjonen og militærteknologien romarane sit med.
Klientsystemet
Frå den spede byrjinga vert politikken i republikken meir og meir dominert av klientsystemet. Klientsystemet var i seg sjølv ein av dei viktige faktorane til at militærleiarar rundt år 0 kunne kjempe om makta i republikken, og at Julius Cæsar kunne tvinge til seg eineveldet i år 49 f.vt.
Oppbygginga av klientsystemet
Sidan Folkeforsamlinga hadde den grunnleggande avgjerdsmakta i republikken (les: Republikken Rom), var kvar einskild senator avhengig av å ha ei lojal gruppering av plebeiarar bak seg i Folkeforsamlinga for å få gjennomslag for sine framlegg. I kampen om å trygge stønad i Folkeforsamlinga utvikla det seg ein kultur for at patrisiarar betalte for, trua til seg eller gav vern til plebeiarar som stemte «rett» i Folkeforsamlinga. Patrisiaren (senatoren) vart då patron for sine klientar.
Sidan Romarriket ikkje hadde noko velferdssystem, eller fungerande politimakt, var det fleire grunnar til at klientsystemet fekk utvikle seg. Klientane gjekk til patronane sine om dei hamna i rettslege tvistar, vart skadde og trong legehjelp, eller trong assistanse av andre typar, t.d. fungerte patronen og mennene hans som politiet fungerer for nordmenn i dag. Forholdet mellom patronar og klientar utvikla seg til å verte ein grunnstein i samfunnet. Lojalitetsbanda gjekk ofte i arv.
Ein kan sjå ei utviklingsline mellom patron-klient-forholdet og godseigar-leiglending-forholdet i Europa i Mellomalderen, då fleire patronar flytta ut av bysentera med klientane sine i hundreåra før Vestromarriket fall, og utvikla liknande (langt i frå like djuptgåande) band der.
Proletarsoldatar i klientsystemet
Utvida artikkel om proletarsoldatane i Romarriket
Mot samanbrotet (samanbrotet nærma seg i eit historisk perspektiv, men det var nok få som merka det i samtida), når germanarane byrja å presse på vestdelen av Romarriket, vart klientsystemet vrengt over til å verte eit maktsystem for hærførarane i republikken.
I storparten av romersk historie hadde det vore jordbrukarane si plikt å stille som soldat til hæren, på grunnlag av jordbrukarane si grunnleggande rolle i den tidlege romerske republikken. Etterkvart som folkevandringane i Europa førte til at germanarane pressa på vestdelen av romarriket, mellom anna av di hunarane pressa germanarane vekk frå sine område, vart ei militær endring naudsynt. Det var ikkje lenger mogeleg for romarane å drive storstilt erobringskrig mellom anna av di det no var dei sjølve som var på defensiven. Dessutan hadde dei erobra dei områda som var prega av stor rikdom i sin eigen omkrins allereie.
Hærføringa førte ikkje lenger med seg dei inntektene den hadde gjort tidlegare, ettersom hæren hovudsakleg dreiv forsvar av grensene. Det trongst større militære ressursar til å forsvare det enorme imperiet enn det tidlegare hadde trongst til å utvide det og erobre nye landområde. Alt i alt opplevde riket soldatmangel. (Her ser ein òg ustabiliteten som oppstod i Vestromarriket når militærøkonomien (som romarane hadde gjort til hovudinntektskjelde i vest, framfor jordbruket) ikkje lenger gav inntekter nok. Historisk ser ein at samanbrotet var på veg)
Senatet (og Folkeforsamlinga) fekk difor (og av fleire mindre årsaker) vedteke at den romerske hæren skulle kalle inn proletarar (lat: «dei som berre har avkom» -ikkje jord) til hærteneste. Proletarane vart avhengige av sine hærførarar for å få t.d. mat, rettshjelp og liknande, til og med etter militærtenesta - ikkje berre under militærtenesta, slik bondesoldatane hadde vore. Difor utvikla proletarsoldatane eit klientforhold til sine generalar, og gradvis vart dei romerske soldatane i større og større grad klientsoldatar til sine generalar, heller enn soldatar av Rom. Den utviklinga førte med seg stor makt til dei militære leiarane i republikken. Proletarane hadde, som alle andre plebeiarar, rett til å sitje i Folkeforsamlinga.
Keisardømet
Gradvis vart republikken dominert av maktkampen mellom militærleiarane, og gradvis utvikla ein diktaturet. Julius Cæsar var «den første keisaren» (Cæsar er opphavet til ordet keisar). Han styrte rett nok berre i fem år som diktator (49 - 44 f.vt.), etter å ha drepe dei to andre medlemmene i triumviratet (les meir om Julius Cæsar), men han sette i stor grad den avgjerande nådestøyten i republikken og la grunnlaget for keisardømet.
Julius Cæsar velde òg sin eigen arving, og etter ein kort maktkamp etter at Cæsar vart dolka ned av ei gruppe senatorar som frykta tyranniet, vart Oktavian (adoptivsonen til Julius Cæsar) eineherskar rundt år 30 f.vt. Klok av å sjå kva skade det hadde gjort faren å framstille seg sjølv som konge og "fedrelandsfar", velde Oktavian å ikkje kalle seg noko som kunne minne om kongetittelen. Han kalla seg princeps (lat: den fremste). Seinare gav senatet han ærestittelen Augustus (lat: den opphøgde); det var keisar Augustus (Oktavian) som innleidde epoken vi kjenner som Pax Romana.
Augustus vart særs populær av di han klarte å skaffe seg sjølv so mykje personleg makt at han fekk pressa ned alle forsøk på opprør - og på den måten skapte fred (lat: pax). Folket dyrka han, og sidan han var stesonen til Julius Cæsar bar han sjølv etternamnet Cæsar. Etter han vart det vanleg at herskarane i Romarriket tok namnet Cæsar; noko som seinare har utvikla seg til tittelen keisar.
= Religion og stat =
Ei veksande kristen undergruppe
Romarriket hadde ein lang tradisjon for å vere open for dei fleste religiøse straumar. Etter at keisardømet hadde festa seg gjaldt det framleis - so lenge religionsutøvarane aksepterte at dei laut tilbe keisaren i tillegg til sine eigne gudar. Det gjekk hardt ut over jødane og dei kristne, av di deira religionar var monoteistiske og ikkje opna for dyrking av meir enn ein Gud.
Romarane trudde lenge at dei kristne var ei gruppe av jødane, men etter kvart vart dei merksame på at den vesle gruppa av kristne dreiv misjonsverksemd retta mot andre enn jødar. Det at dei nekta å tilbe keisaren, i tillegg til at dei (i motsetnad til jødane) var ei stadig veksande gruppe gjorde at fleire romerske leiingar var skeptiske til gruppa. Den skepsisen slo til tider ut i ganske brutale handlingar; t.d. keisar Nero, som er kjend for å sette fyr på kristne og la dei springe rundt til dei døydde; for å underhalde massene (det heile grunna i at han skulda dei kristne for å ha starta ein stor bybrann i Roma. I ettertid har Nero sjølv vorte skulda for å stå for bybrannen, derav namnet på CD-brennar-programvaren Nero Burning Rom).
Kristendomen vert statsreligion (392 e.vt.)
I 325 e.vt. vart keisar Konstantin kristen då han vart råda av ein kristen mann å be til den kristne guden før eit slag. Han vann slaget og meinte då at det var den kristne Gud som hadde gjeve han sigeren. I 392 vart kristendomen statsreligion, og dei kristne gruppene i riket fekk makt til å forsøke å fordrive andre religiøse grupper. Den makta nytta dei godt til mellom anna å angripe jødane, som vart skulda for å ete kristne spedbarn til påskemåltidet (som dei kristne vart skulda for å ete spedbarn sjølve, i hundreåra før).
Ein ser òg at innføringa av kristendomen som statsreligion vart eit hardt slag for den hellenistiske (i hovudsak den greske) kulturen. Teater og idrettsleikar vart snart forbodne av di dei vart haldne til ære for heidenske gudar, homofili vart ei dødssynd (homofili var tidlegare særs utbreidd i heile det gresk/romerske kulturområdet) og kyrkja sette strenge reglar for all seksuell åtferd.
I Alexandria (kjend som hovudstaden i den hellenistiske verda) rømde dei fleste lærde etter at den kvinnelege matematikaren og filosofen Hypatia vart drepen av kristne grupper på 400-talet.
= Delinga av Romarriket=
I år 395 vart Romarriket delt i to, etter at keisar Konstantin hadde forsøkt å flytte hovudstaden frå Roma til Konstantinopel i 330 e.vt.
Austromarriket
Aust-romarriket, Bysants, gjekk klår av folkevandringane som reiv vest-riket i stykke, og var ein ståande maktfaktor i aust og vest fram til 1453.
= Sjå òg =
Håkon Magnusson Toresfostre
Håkon Magnusson Toresfostre (fødd 1068/1069, død 1094/1095) vart utropt til konge av Trøndelag og Oppland i 1093. Samstundes vart Magnus III Berrføtt teken til konge i Vika. Vika eller Viken var området kring Oslo.
Håkon skal ha vore son av Magnus II Haraldson, som var konge frå 1066 til 1069. Ein kjenner ikkje til kven mor hans var.
Han var fosterson av Steigar-Tore, ein mektig mann frå Oppland, og var difor kjend som «Toresfostre». Steigar-Tore stydde opp om kravet om kongsmakt.
Etter å ha vorte teken til konge på Opplanda vart han hylla som herskar på Øyratinget ved Nidaros. Her gav han lovnad om å oppheva fleire plikter for bøndene, som «landøre» og «julegåver».
Magnus Berrføtt godtok ikkje Håkon som medkonge. I 1093 var det kampar mellom Håkon og Magnus Berrføtt. Håkon døydde i 1094 eller 1095 etter å ha blitt sjuk under rypejakt på Dovrefjell. Han hadde berre vore konge i rundt eit år.
Baldingen i Sveits
Baldingen er ein kommune i distriktet Zurzach in kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 548 meter over havet. Han ligg berre 2 km sør for grensa til Tyskland.
Kommunen består av to tidlegare kommunar, Oberbaldingen og Unterbaldingen. Dei to landsbyane har dei siste åra vokse saman. Det høgaste punktet i kommunen er 583 meter over havet. Nabokommunar er Rekingen i nord, Böbikon i aust, Lengnau i søraust, Unterendingen i sør og Tegerfelden i vest.
Alpes-Maritimes
Alpes-Maritimes er eit departementet heilt søraust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Historie
Romarane hadde ein provins her kalla Alpes Maritimae så tidleg som i 7 fvt.. Hovudstaden i provinsen var Cemenelum, i dag Cimiez, eit nabolag nord for Nice. På sitt største i 297 vart provinsen utvida til Digne og Briançon, og hovudstaden var Embrun.
Eit departementet med dette namnet eksistert i Frankrike frå 1793 til 1815, men hadde forskjellige grenser og inkluderte Monaco og San Remo.
Departementet slik det er i dag vart oppretta i 1860 då grevskapet Nice vart annektert. Det vart sett saman av grevskapet Nice og arrondissementet Grasse i departementet Var.
I 1947 vart departementet gjort større med å legge til kommunen Tende og La Brigue, som hadde vore italiensk etter dei vart annektert i 1860.
Geografi
Departementet er omringa av dei franske departementa Var, Alpes-de-Haute-Provence, fyrstedømet Monaco, Italia i aust og Middelhavet i sør.
Alpes-Maritimes inneheld ein del av den vidkjend franske rivieraen med viktige byar som Cannes, Nice, Saint-Jean-Cap-Ferrat og Antibes.
Av elvar i departementet finn ein:
Økonomi
Økonomien i departementet er stort sett driven av turisme. Berre Paris har fleire hotell enn Nice. På grunn av det milde klimaet kjem det turistar her året rundt.
Av andre store industriar finn ein parfymeindustrien i Grasse og den høgteknologiske industrien rundt Sophia-Antipolis.
Demografi
Då Nice vart fransk i 1860 var det framleis ein liten by og departementet hadde mindre enn 200 000 innbyggjarar. Folketalet voks derimot raskt frå 300 000 på byrjinga av 1900-talet til over ein million. Folkesetnaden vert derimot eldre fordi mange pensjonistar flyttar til kysten.
Folkesetnaden er i dag konsentrert i dei urbane områda rundt Cannes, Grasse, Nice og Menton, som har 90 % av den totale folkesetnaden.
Kultur
Filmfestivalen i Cannes får årleg mykje merksemd og besøk av mektige folk i filmindustrien. Juan-les-Pins har ein årleg jazzfestival.
Turisme
Turismen i departementet er konsentrert om Rivieraen, kjend som Côte d'Azur, med sine strender og lukseriøse hotell.
Området innanfor Cote d'Azur er fint for utandørssport som sykling, fjellsykling, skigåing, fjellturar, fjellklatring, kanoroing, rafting, fiske og riding.
Ymse
Asteroiden 100122 Alpes Maritimes er kalla opp etter departemenetet.
1350 Rosselia
1350 Rosselia er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Koronis. Han blei oppdaga den 3. oktober 1934 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Inge Magnusson
Inge Magnusson eller Inge Baglarkonge. I tida frå 1196 til 1202 var han baglarane sin kandidat til å vera norsk konge. Han vart sagt å vera son av kong Magnus V Erlingsson. Baglarane tapte slaget ved Strindsjøen mot kong Sverre Sigurdsson i 1199. Inge døydde i 1202.
I borgarkrigstida var det vanleg at fleire kongssøner kjempa mot kvarande om makta i Noreg.
Argentinsk litteratur
Argentinsk litteratur er rekna blant dei viktigaste av all litteratur skriven på spansk. Han er representert med verdskjente forfattarar som José Hernández, Jorge Luis Borges, Manuel Puig, Julio Cortázar og Ernesto Sábato. Akkurat som andre sider ved argentinsk kultur, har litteraturen i Argentina alltid vore sterkt påverka av Europa og då med spesiell innverknad frå Spania og Frankrike.
Tidleg historie
Starten på den argentinske litterære tradisjonen kan førast tilbake til rundt år 1550 med Matías Rojas de Oquendo og Pedro González de Prado. Begge var frå Santiago del Estero, den første busetnaden av ein viss storleik i Argentina, og begge skreiv prosa og poesi.
I følgje Carlos Abregú Vyrreira var dei utvilsamt inspirert av munnleg innfødd poesi frå folkegruppene luler, juríer, diaguitaer og tonocotéer. Langsamt oppstod det ein symbiose mellom dei spanske og dei innfødde tradisjonane og det vart skapt ein eintydig litteratur geografisk avgrensa av nordlege og sentrale Argentina med eit senter i provinsen Córdoba. Denne avgrensinga galdt inn på 1700-talet. Det er to namn som skil seg ut i denne perioden: Gaspar Juárez Baviano og Antonia de la Paz y Figueroa, kjent som «Beata Antula». Innanfor poesien er Luis de Tejeda rekna som den første argentinske diktaren. Han var elev av Góngora.
Ettersom den økonomiske veksten kom i hamneområde, kom også den kulturelle aksen til å flytte seg mot aust, litt etter litt. Den litterære kolonitida (visekonge-klassisismen, barokken og epikken) voks opp oppglødd av fridomsrørsla med Vicente López y Planes, Pantaleón Rivarola og Esteban de Luca.
Kulturelt sjølvstende frå Spania
José Mármol publiserte den første argentinske romanen, Amalia midt på 1800-talet. Poesien i samtida mista den friske krafta si og vende seg mot det anekdotiske og sentimentale:
Generasjonen frå 1880
Generasjonen frå 1880 la vekt på europeiske farging og kulturelt hegemoni i Buenos Aires. Blandinga av etnisitet grunna innvandring påskynda utviklinga frå «landsby» til «kosmopolitisk metropol». Poesien frå denne tida er lyrisk: Leopoldo Díaz y Almafuerte. Essay er ein seinare genre: José Manuel Estrada, Pedro Goyena og Joaquín V. González. Forteljarkunsten veksla mellom sosiale tema og tradisjonslitteratur: Miguel Cané, Eugenio Cambaceres, Julián Martel og Carlos María Ocantos.
Literatura Gauchesca
Medan dei europeisk orienterte og mest eurosentriske tema og stilartar heldt fram som rettesnora for argentinsk litteratur i Buenos Aires spesielt, kom det ut på 1880-talet til å vekse opp ei ny forståing og samkjensle om nasjonal identitet for generasjonen. Litteraturen frå denne perioden er karakterisert som malerisk, gaucho-imitasjonslitteratur som gav seg ut for å ta i seg språket frå gauchoar og å reflektere mentaliteten deira. Dei tre store som arbeidde i denne stilen var José Hernández, Estanislao del Campo og Hilario Ascasubi. Dei vart straks populære og er framleis blant dei mest populære forfattarane frå ein eintydig genre i argentinsk og uruguayansk litteratur,  literatura gauchesca eller gauchesco-stilarten. (Konferer Borges: Aspectos de la poesía gauchesca, 1950).
Modernisme
Modernismen kom til syne mot slutten av 1800-talet leia av nicaraguanske Rubén Darío. Ein ny estetikk påverka av symbolisme og pertentleg framferd inspirerte dei klaraste stemmene i poesien. Leopoldo Lugones var ein mangfaldig forfattar som kom med den første argentinske science fiction-forteljinga. Den første verkrlege generasjonen i moderne argentinsk litteratur er den som martinfierristas høyrer til (ca. 1922). Rørsla medverka til ein intellektuell doktrine som samla dei representative retningar i samtida: «Florida-gruppa» si læresetning. Rørsla hadde eit radikalt uttrykk med forfattarar som den med Oliverio Girondo, Borges, Leopoldo Marechal og Macedonio Fernández; og «Boedo-gruppa», imponert av russisk realisme med Raúl González Tuñón, César Tiempo og Elías Catelnuovo. Av alle desse heldt Ricardo Güiraldes fast på den klassiske stilen og gav dermed ein oppfrisking av gauchesco-poesien; han skreiv òg ein klassikar i argentinsk litteratur, Don Segundo Sombra.
Benito Lynch (1885-1951) var ein flott eksentrisk novelleforfattar, men akkurat som Güiraldes passer han ikkje inn i ei gruppe eller ein generasjon. Han foreslo at dei praktfulle, lunefulle forteljingane vart plassert i ein ny-gauchesco stil for denne epoken.
Frå slutten av tiåret (1920-talet) og i starten av det neste kom det fram ein novísimos, ein generasjon av poetar som Arturo Cambours Ocampo, Carlos Carlino og José Portogalo, så vel som forteljarar som Arturo Cerretani, Roberto Arlt, Luis Maria Albamonte og Luis Horacio Velázquez, og skodespelforfattarar som Roberto Valenti, Juan Oscar Ponferrada og Javier Villafañe. Gruppa kom fram med ein filosofisk refleksjon og ein ny kjerne i omgrepet argentinidad.
Generasjonen frå '37
«Generasjonen frå 1937» fokuserte kanskje mest på poesi der dei utvikla det skildrande, nostalgiske og det meditative med Ricardo E. Molinari, Vicente Barbieri, Olga Orozco, León Benarós og Alfonso Sola Gonzáles. Forteljarane var opptatt av idealisme og magisk realisme: María Granata, Adolfo Bioy Casares og Julio Cortázar eller ei meir spissfindig form for realisme: Manuel Mujica Laínez, Ernesto L. Castro, Ernesto Sábato og Abelardo Arias. Joaquín Gómez Bas og Roger Plá tok med urbane miljø så vel som tradisjonsforteljingar.
Det var ikkje overflod av essayistar: Antonio Pagés Larraya, Emilio Carilla, Luis Soler Cañas; og sjølvsagt den største argentinske essayforfattaren etter Sarmiento, Ezequiel Martínez Estrada, høyrer til «generasjonen frå 1937».
Neohumanisme, eksistensialismen og annan påverknad
Nyhumanismen kom som ein milepåle rundt 1950 som eit svar på den andre verdskrigen og ettertida. Avantgardisar som Raúl Gustavo Aguirre, Edgar Bayley og Julio Llinás er på eit nivå medan eksistensialistane José Isaacson, Julio Arístides og Miguel Ángel Viola er på eit anna.
Lengre borte er dei som sameinar begge desse tendensane med ein regionalistisk basis: Alfredo Veiravé, Jaime Dávalos og Alejandro Nicotra. Blant forteljarane finn vi kjensleladde vitneprov frå samtida: Beatriz Guido, David Viñas og Marco Denevi. I dei fleste av desse forfattarane kan ein finne sterkt påverknad frå anglosaksisk og italiensk poesi.
Ein ny trend kom opp frå 1960 av og varte til omkring 1990. Påverknaden er ueinsarta: Jean-Paul Sartre, Albert Camus, Eluard, nokre spanske forfattarar som Camilo José Cela, og argentinarar som Borges, Arlt, Cortázar og Maréchal. To tendensar er tydelege: skisser av den Metafysikkmetafysiske tidsalderen og det autentisk historiske: Horacio Salas, Alejandra Pizarnik og Ramón Plaza samt ein sosial og urban uorden: Abelardo Castillo, Marta Lynch og Manuel Puig.
Luis Franco, Juan L. Ortiz og Jorge Wáshington Ábalos var viktige diktarar og forteljarar som kom frå provinsane.
Den mørke militære perioden
1970-talet var ei mørk natt for intellektuell nyskaping. Teikna frå tidsalderen er enten i eksil: Juan Gelman og Antonio Di Benedetto eller dei var gått bort: Roberto Santoro og Haroldo Conti. Somme poetar som Rodolfo Walsh, Agustín Tavitián og Antonio Aliberti, forteljarar som Osvaldo Soriano og Fernando Sorrentino, og essayistar som Ricardo Herrera og María Rosa Lojo stod for fornying av etiske og estetiske idear. Igjen er referentane Eluard, Eliot, Montale og Neruda. Opp frå den politisk aktive sfæren kom ein stor skribent: journalist Julio Carreras (h) som nyleg har vorten verdsett for dei viktigaste arbeida. Han sat sju år i fangenskap under det militære diktaturet i landet.
Vår tid
1990-talet vart markert med ei sameining av dei som var att frå ulike generasjonar til ein ny intellektuell koalisjon for å sjå tilbake til verdiar mot slutten av hundreåret. Nokre døme er Alan Pauls, Mario Areca, Aníbal Cristobo, Ernesto de Sanctis, Marco Denevi og Edgar Brau.
Böbikon
Böbikon er ein kommune i distriktet Zurzach i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 444 meter over havet. Han ligg berre 2 km sør for grensa til Tyskland.