cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lundsjön–Dammsjön
Geografi
Innsjøkomplekset har eit overflateareal på 0,17 km², ligg 27,4 meter over havet og har ein gjennomsnittsdjupne på 4,9 meter. Største vassdjupne er mælt til 10,7 meter. Innsjøkomplekset har eit volum på 770 000 m³, og strandlinja mæler 5,4 km
Biologi
Vatnet i innsjøane er klårt, og botnen er brunaktig på grunn av innhaldet av humus. Det er tre flytande øyar, eller hengemyrer, på innsjøen. Dei har lengje lege på same plass, men har i den seinare tida flytta noko på seg. Den nordlegaste av hengemyrane har flytta seg sørover med om lag 100 meter. Innsjøane sine breidder består for det meste av hällmarksbarskog, som er ømfintleg for slitasje frå vitjande. Barskog (gran) og lauvskog (bjørk og or) breier seg òg langs innsjøane. Den omkringliggande naturen er variert, med eit rikt dyre- og planteliv. Det veks rikeleg med sopp her, som fluesopp, smørsopp, kremler og røyrhattsopp. I sjølve innsjøen veks det siv, starr, snellar, vassliljer, nypebuske, gras, bjørnemose og kalvedun. Lomar og fiskeørn blir jamleg observert ved innsjøane. I innsjøane er det òg krepsar og rikeleg med krepsedyr, og dessutan augestikkarar.
Karlshamn
Karlshamn er ein tettstad og administrasjonssenteret i Karlshamns kommun i Blekinge län i Sverige.
Karlshamn ligg der Mieån renn ut i Austersjøen og har ei av dei viktigaste, djupaste og største hamnene i Sverige. Europaveg 22 går gjennom byen, og det gjer også jernbana mellom Kristianstad og Karlskrona.
I Karlshamn ligg Aarhus Karlshamn (AAK) som produserer vegetabilsk feitt for næringsmiddel og kosmetikk. Før fusjonen med Aarhus United heitte føretaket Karlshamns AB, Sojan. Byen er òg kjend for meieriprodukta sine, som i dag ikkje vert laga i byen. Frå gammalt av har òg ein punsj namn frå byen.
Marda i Salfit
Marda (arabisk مرده) er ein palestinsk by som ligg i Salfit guvernement nord på Vestbreidda, 18 kilometer sørvest for Nablus. Den israelske busetjinga Ariel ligg like sør for Marda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde han eit folketal på 1 992 i 2007.
Karlshamn
1800-talet innebar ein skikkeleg oppsving for byen, med mange innflytte tyske kjøpmenn og auka skipsfart og handel. På 1800-talet vart det bygd to jernbaner til byen, Blekingebanan og Karlshamn–Vislanda som var ei smalspora 1067 mm-bane. Også den fyrstnemnde bana var smalspora, men vart på 1950-talet bygd ut til ei normalspora bane. På same tid vart jernbanestasjonen flytt til ein ny stad i utkanten av sentrum, ved Pengaberget.
Austover langs kysten ligg Hällaryds skärgård.
Jacques Cassini
Jacques Cassini var ein fransk astronom og landmålar som var son av den kjende italienske astronomen Giovanni Domenico Cassini.
Han etterfølgde i 1712 faren sin som leiar for det astronomiske observatoriet i Paris. I 1718 fullførte han arbeidde med å måla ein meridianboge gjennom Frankrike mellom Dunkerque og Perpignan, som var påbyrja av Jean Picard i 1669. Arbeidet vart presentert i verket De la grandeur et de la figure de la terre (1720). Picard fann at meridianbogen var kortare i nord enn i sør, og trekte den konklusjonen at jorda var flattrykt ved ekvator. Dette var i strid med utrekningane fysikarar hadde gjort av forma til jorda, og utløyste ein langvarig strid mellom forskingsmiljø i Frankrike og England. Striden vart først lagt død fleire tiår seinare (i Cassinis disfavør) etter gjentekne måleseriar, mellom anna i Equador og svensk Lappland.
Blant Cassini sine astronomiske studiar kan nemnast Éléments d’astronomie (1740) og Tables astronomiques du soleil, de la lune, des planètes, des étoiles fixes et des moons de Jupiter et de Saturne (1740).
Asteroiden 24102 Jacquescassini er namnsett etter Jacques Cassini.
Samisk Kunstmagasin
Samisk Kunstmagasin er verdas største samling av samisk samtidskunst og kunstduodji (kunsthandverk). Det ligg i Karasjok. Kunstmagasinet formidlar kunstverk gjennom utstillingar på Sametinget, De Samiske Samlinger, Porsanger museum og Kautokeino bygdetun, vandreutstillingar i og utanfor Noreg og gjennom utlån av verk til andre prosjekt. Magasinet driv òg innkjøp av kunst gjennom Sametingets kunstinnkjøpsordning.
Wings over America
Wings over America er eit trippelt konsertalbum av Wings, gjeve ut i desember 1976. Opptaka til albumet vart gjort under den amerikanske delen av Wings Over the World-turneen deira i 1975-1976. Albumet nådde åttandeplassen på UK Albums Chart og gjekk heilt til topps på den amerikanske Billboard Top LPs & Tape-lista, som det siste i ei rekkje på fem Wings-album som klarte dette.
I tillegg til fleire av McCartney sine hittar med Wings, inneheld albumet fem Beatles-songar: «Yesterday», «Lady Madonna», «I've Just Seen a Face», «Blackbird» og «The Long and Winding Road». Plateomslaget vart designa av Hipgnosis og syner eit fly med døra open. Wings over America vart nymastra og gjeve ut på ny i mai 2013.
Wings over America selde ove fire millionar eksemplar i USA aleine. Albumet var det første triple albumet som nådde toppen av albumlista der og det fekk god kritikk. «Maybe I'm Amazed» kom ut som singel den 4. februar 1977, og nådde 10. plassen på Billboard Hot 100-lista i USA og 28. plassen i Storbritannia.
I 1984 kom albumet ut på dobbel-CD på Columbia.
2013-utgåva
Wings over America kom ut i fleire utgåver i 2013:
Ingen av desse vart gjevne ut før, spelt inn på Cow Palace i San Francisco.
Steiking
Steiking er ein måte å laga til mat på som nyttar sterk varme og ikkje hovudsakleg er koking i vatn. Ein kan steika noko direkte over eld, på spyd eller grill, på panne eller takke, eller i omn. Ein kan steika ei rekkje ulike mattypar. Nokre av dei har namn som reflekterer tillaginga, som steik, steikeball, steikefisk, steikegraut og wok.
Ein steiker gjerne med feitt, anten i form av tilført matfeitt eller i feittet råvara inneheld. Ettersom feitt kan nå høgare temperaturar enn vatn utan å gå over til gass, kan ein også oppnå svært høge temperaturar ved steiking. Dette kan føra til ulike reaksjonar, som karamelisering av sukker eller maillardreaksjonar der sukker og aminosyrer fører til bruning av utsida til maten og utvikling av ein særskild smak. Det gjer også at oppvarmingsprossessen kan gå fortare og at ein reduserer vassinnhaldet i matvarene, slik at steikt mat gjerne får ein karakteristisk sprø konsistens.
The Nightmare Before Christmas
The Nightmare Before Christmas (norsk tittel: Et førjulsmareritt) er ein amerikansk stop-motion-animert fantasyfilm frå 1993, regissert av Henry Selick og produsert av Tim Burton. Filmen fortel historia om Jack Skellington, kongen av «Halloween Town», som fell gjennom ein portal til «Christmas Town» og bestemmer seg for å feire denne høgtida.
Kilen kapell
Kilen kapell er ei langkyrkje frå 1958 i Kviteseid kommune i Vestfold og Telemark.
I byrjinga var kapellet i Kviteseid sokn, men frå 1997 deler det sokn med Fjågesund kyrkje.
Det er kyrkjegard ved kapellet.
Handball-VM 2019 for kvinner
Handball-VM 2019 for kvinner, den 24. i rekka, vart avvikla i tida 30. november til 15. desember 2019 i Japan. Til saman 24 land deltar i meisterskapet. Nederland vann VM-gull for fyrste gong etter finalesiger 30–29 over Spania. Russland sikra seg bronsen, då dei slo Noreg 33–28 i bronsefinalen.
Innleiande runde
Alle tidene er lokaltid (UTC+9).
Gruppe A
---
-
Gruppe B
--
Gruppe C
--
---
-
Gruppe D
---
-
Gruppe I
-
--
---
Gruppe II
---
-
Fjernkontroll
Fjernkontroll er eit elektrisk system for styring og kontroll av noko på ligg i ein avstand frå kontrollstaden. Nemninga er særleg nytta om sendareiningar for styring av apparat eller mekanismar utan samband via leidning.
Fjernkontrollar kan styre med bruk av ultralyd, infraraud stråling eller radiobølgjer. Dei kan brukast til fjernstyring av utstyr som fjernsynsapparat, musikkanlegg, modellkøyretøy, dører og portar.
Niesen
Niesen er eit fjell i Berner Oberland i Dei sveitsiske Alpane, oppfor Thunsjøen og vert ofte kalla «den sveitsiske pyramiden».
Toppen ligg 2362 meter over havet det går ein kabelbane opp frå Mülenen (nær Reichenbach). Niesenbahn stod ferdig i 1910. I tillegg til banen går ei av dei lengste trappene i verda ved sidan av med 11 674 trinn. Trappa er berre open ein gong i året for ålmenta for eit årleg trappeløp.
Fjernstyring
Fjernstyring er styring og kontroll av eit utstyr frå ein annan stad enn der utstyret er. Styringa kan skje ved bruk av elektriske eller optiske signal, eller ved hjelp av mekaniske, pnevmatiske eller hydrauliske overføringssystem.
Typisk eksempel i fly er autopilot (hydraulisk), regulering av kjøleluftopninga i motoren (mekanisk eller elektrisk), bremsar (pnevmatisk eller hydraulisk). I elektriske anlegg bruker ein fjernstyring i stor utstrekning for igangsetting og kontroll av maskiner og apparat.
I dagleglivet bruker ein fjernstyring av til dømes fjernsynsapparat og ulike hobbygjenstandar (som modellfly og -bilar) ved hjelp av ein fjernkontroll.
Samlingspartiet i Finland
Samlingspartiet (finsk Kansallinen Kokoomus, Kok., svensk Nationella Samlingspartiet, Saml.) er eit liberalkonservativt politisk parti i Finland. Samlingspartiet er eitt av dei tre store partia som dominerte Den finske riksdagen i fleire tiår; dei andre to er SDP og Centern. Samlingspartiet er òg representert i Europaparlamentet, og er sterke tilhengarar av det finske EU-medlemskapet. Samlingspartiet gjekk òg i mange år inn for finsk medlemskap i NATO.
Samlingspartiet vart danna ved avslutninga av den finske borgerkrigen i 1918, då monarkister frå Gammelfinska partiet og Ungfinska partiet fann saman. Republikanarane danna på si side Framstegspartiet. Da Finland vart ein parlamentarisk republikk, gjekk Samlingspartiet inn for ei sterk regjeringsmakt. Samlingspartiet stilte også på et sosialt reformprogram. Frå og med 1950-åra har Samlingspartiet gått i ei meir liberal retning med vekt på personleg fridom og open marknadsøkonomi. Under den kalde krigen såg partiet på seg sjølv som eit bolverk mot sovjetkommunistisk innverknad i Finland.
Petteri Orpo var partileiar frå 2016. Tidlegare partileiar Sauli Niinistö har vore president i Finland sidan 2012.
Politisk plattform
Samlingspartiet framhevar utdanning, toleranse, belønning og omsorg, og er positive til multikulturalisme.
Partiets idéutvikling har kombinert konservatisme, liberalisme og sosial reformvilje. I dag blir partiet omtalt helst som liberalkonservativt. Alexander Stubb har likevel hevda at politikken til partiet har vore «klart liberal» under Jyrki Katainens leiing. I 2010 gjekk landsmøtet til partiet inn for ei kjønnsnøytral ekteskapslovgjeving.
Arna vidaregåande skule
Arna vidaregåande skule er den einaste fylkeskommunale skulen i Arna bydel i Bergen, skipa 1. august 2016 ved samanslåing av Garnes vidaregåande skule og Arna vidaregåande skule. Skulen har tilbod om utdanningsprogramma helse- og sosialfag, bygg- og anleggsteknikk, medium og kommunikasjon, studiespesialisering, påbygging til generell studiekompetanse og toppidrett. Arna vidaregåande skule har frå hausten 2017 to avdelingar: Vestlivegen og Garnesstølen. Avdeling Tunesvegen vart lagt ned då skuleåret 2016/17 vart avslutta.
Undervisningstilbod
Garnes vidaregåande skule har frå hausten 2014 tilbod i toppidrett i samarbeid med Arna-Bjørnar fotball og Bjørnar håndball. I 2016 vart det kjend at Garnes vidaregåande skule, no Arna vidaregåande skule, ville verte den fyrste norske skulen med e-sport på undervisningsplanen.
Historie
Avdelinga i Tunesvegen vart skipa som ein privat handarbeidsskule i Ytre Arna i 1888 av Bertha Garnæs, då under namnet Bertha Garnæs' Haandgjerningsskole. Skulen flytta til Garnes i Indre Arna i 1890, og endra namn til Garnes Handarbeidsskule i 1930, Garnes Husflidskule i 1970 og Garnes vidaregåande skule 1. august 1988. I 1976 fekk skulen òg ny skulebygning. Skulen har tradisjonelt undervist i husflid og estetiske fag, men hadde dei siste åra medium og kommunikasjon, studiespesialisering, påbygging til generell studiekompetanse og toppidrett.
Avdelinga på Garnesstølen vart skipa som middelskule i 1935 og vart realskule i 1950. Frå 1965 var skulen gymnas, og i 2006 vart Arna gymnas slått saman med Garnes vidaregåande skule.
Før Garnes vidaregåande skule og Arna gymnas vart slått saman til Garnes vidaregåande skule 1. august 2006 føreslo Garnes vidaregåande skule at den nye skulen skulle få namnet Garnes vidaregåande skule etter staden skulen ligg på, eller Hambro vidaregåande skule etter Cristian Hambro som i 1887 starta Garnes Folkehøiskole på Garnes. Arna gymnas ville at skulen skulle få namnet Arna vidaregåande skule, eit namn Arna yrkesskule tok i bruk i 2010.
Paul-Henri Campbell
Paul-Henri Campbell er ein tysk-amerikansk, tospråkleg forfattar av poesi og prosa på engelsk og tysk.
Samlingspartiet i Finland
Historie
Partiet vart stifta som Nationella samlingspartiet (Kansallinen Kokoomuspuolue) den 9. desember 1918 etter den finske borgarkrigen av monarkistar i Finska partiet (Gammalfinska partiet), Ungfinska partiet og Folkpartiet. Republikanarar frå desse tre tidlegare partia starta som ein motvekt Framstegspartiet. Skipingsmøtet erklærte at «det trengst ei nasjonal samling på tvers av gamle partiskilje som har mista meining og altfor lenge splitta likesinna borgarar. Hovudoppgåva på denne samlinga må vera å arbeida for å styrka dei samfunnsberande kreftene i nasjonen vår. Løyve og rett må handhevast strengt, og revolusjonære krefter må møtast kompromisslaust. Men samtidig må konstruktivt reformarbeid fremmast.» Partiet ønskte å oppnå dette gjennom konstitusjonelt monarki og seinare gjennom ei sterk statsmakt innanfor rammene av ein republikk. Partiet gjekk òg inn for ei rekke sosiale og økonomiske reformer, slik som obligatorisk grunnskule, skattefinansiert helsevesen, progressiv inntektsskatt og eigedomsskatt.
I slutten av 1920- og tidleg i 1930-åra gjekk ytre høgre fram i finsk politikk, dei var misnøgde med at regjeringa ikkje var høgreorientert nok. Samlingspartiets første president, Pehr Evind Svinhufvud spelte ei nøkkelrolle i å demma opp for Lapporørsla, som var det organisatoriske forma høgreopprøret tok. Likevel gjekk Samlingspartiet i valforbund med Fosterländska folkrörelsen ved vala i 1933, noko som førte til eit valnederlag for Samlingspartiet. Juho Kusti Paasikivi sørgde for at partiet braut med Fosterländska folkrörelsen. Samlingspartiet vart likevel halde utanfor regjeringa fram til utbrotet av vinterkrigen. Under vinterkrigen og framhaldskrigen sat partiet i ulike samlingsregjeringar. Etter krigen freista Samlingspartiet å framstilla seg sjølv som forsvararar av demokratiet mot kommunistane. Det var likevel tverrpolitisk semje om den nye utanrikspolitikken. Juho Kusti Paasikivi sat som president frå 1946 til 1956, og han sette namn på den nye politikken andsynes Sovjetunionen, Paasikivi-linja, seinare Paasikivi-Kekkonen-linja.
I 1951 skifta partiet namn til Samlingspartiet, og det same tiåret var òg ei tid for idémessig reform i partiet. Sosialkonservatismen og sterk statsmakt med tona ned til fordel for personleg fridom, sosial marknadsøkonomi og pluralisme. I 1958 braut ein fraksjon ut og danna Kristdemokraterna. Samlingspartiet stod utanfor regjering frå 1966 til 1987 på grunn av kritikken sin mot president Urho Kekkonen og finske kommunistar. Ein ny generasjon politikarar vann makta i partiet i 1970-åra, og ønskte å forbetra forholdet til president Kekkonen. Arbeidet deira lykkast delvis i slutten av 1970-åra, men partiet vart verande utanfor regjering fram til Kekkonen gjekk av.
Etter eit svært godt val i 1987 vart Harri Holkeri den første statsministeren til partiet sidan Paasikivi. Av ulike grunnar opplevde finsk økonomi ein resesjon i Holkeris tid som statsminister, og partiet tapte valet i 1991 Samlingspartiet vart likevel sitjande i skiftande koalisjonsregjeringar fram til 2003, og sat deretter fire år i opposisjon. I 2007 kom partiet attende i regjering, og vart største parti for første gang i 2011 Jyrki Katainen vart statsminister, og året etter vart Sauli Niinistö vald til president i eit valskred. Undersøkingar viser at Samlingspartiets tilhengarar oftare enn befolkninga i gjennomsnitt bur i dei sørlege delane av Finland og i byane. Av dei store partia er òg Samlingspartiet det som har høgast del kvinnelege veljarar, og er det største partiet blant yngre veljarar.
Paul-Henri Campbell
Liv
Campbell blei fødd i Boston i Massachusetts i 1982 som son av ein tidlegare offiser i den amerikanske hæren og ein tysk sjukepleiar. Han voks opp i Massachusetts og flytta med familien til Tyskland, der han fullførte avgangseksamen (Abitur) i Bayern. Campbell blei fødd med ein alvorleg hjartesjukdom, og har hatt ein pacemaker sidan han var 24. Han fekk òg ein livstruande hjernesvulst fjerna ved Boston Children's Hospital då han var 10, og har hatt epilepsi sidan.
Campbell studerte klassisk filologi, med fokus på gammalgresk og katolsk teologi ved National University of Ireland i Maynooth og ved Goethe universitet i Frankfurt am Main.
Verk
Campbell er hovudsakleg ein poet. For diktsamlinga nach den narkosen (‘etter narkosen’) frå 2017 fekk han den bayerske kunst- og litteraturprisen. Boka blei også oppført av Gregor Dotzauer ved Literaturhaus Berlin som ei av dei ti beste diktsamlingane i 2017, og anbefalt av Det tyske språk- og litteraturakademiet for 2018 av Uljana Wolf.
Etter å ha teke for seg tema som romfart, Pontiac Firebird Trans-Am, A-train i New York, hangarskipet USS «Kitty Hawk» og flyet Concorde, har poesien hans gått over til tema som det å leva med funksjonshemming og det å leva eit «kunstig liv». Campbell byggjer på si eiga erfaring med hjartedefekt og det å vera avhengig av pacemaker. I referanse til Judith Butler sin idé om heteronormativitet har Campbell skapt termen «salutonormativitet», som byggjer på at allmenn diskurs byrjar frå perspektivet om eit sunt liv – institusjonar, lovar, idear om eit godt liv og sjølve språk er dominert av helse. I nach den narkosen fokuserer Campbell på skrøpeleg, utilstrekkeleg, sjukt og infisert språk. Poesien hans stiller spørsmål ved paradigmet om sunt språk.
Etter å ha arbeidd med den Leipzig-baserte målaren Aris Kalaizis i fleire år gav Campbell ut fleire essay om samtidig målarkunst, særleg om målarar frå det tidlegare Aust-Tyskland, som Hartwig Ebersbach, Arno Rink, Michael Morgner, Sighard Gille og Aris Kalaizis.
I januar 2013 blei Paul-Henri Campbell med i redaksjonen til DAS GEDICHT, eit av dei største poesitidsskrifta på tysk. Saman med Michael Augustin og Anton G. Leitner starta han den årlege antologien DAS GEDICHT chapbook. German Poetry Now. Målet er å presentere moderne tysk poesi til eit internasjonalt publikum i engelsk omsetjing.
James Edward Keeler
James Edward Keeler var ein USA-amerikansk astronom og astrofysikar.
Han arbeidde ved Lick Observatory frå 1886 og var direktør der frå 1898. Keeler er særleg kjent for undersøkingane sine av ringane til Saturn og om strukturen og den fysiske samansettinga til galaktiske tåker.
Eilert Mo
Eilert Pedersson Mo var ein lærar og målgranskar frå Rindal.
Han tok lærareksamen i 1900 og var frå 1907 lærar i heimbygda til han døydde av kreft. Mo granska talemålet på Indre Nordmøre, særleg var han oppteken av fonetiske spørsmål. I tida 1915-31 gav han ut fire bøker/hefte: Stavingsdeling i rindalsmålet, Todalsmålet, Tonelagstilhøve i rindalsk og til sist, Nokre salmevers.
Eininga li
Li er ei eldre kinesisk måleining for lengd og masse. Frå 1929 vart eininga tilpassa metersystemet.
Som lengdeeining er 1 li lik 1800 chi (fot). Dette var før 1929 ca. 650 meter og seinare 500 meter. I metersystemet er ein gong li lik 1 km, medan li mi er nemning på millimeter.
Sölvesborgs kommun
Sölvesborgs kommun er ein kommune i Blekinge län i Sverige. Kommunen grensar til Bromölla kommun i Skåne län i vest, og Olofströms kommun og Karlshamns kommun i Blekinge län i nord. Administrasjonssenteret er Sölvesborg.
Kajnardzja
Kajnardzja (bulgarsk Кайнарджа) er ein landsby og ein kommune i provinsen Silistra i Bulgaria. Kommunen omfattar 15 busetnader, men ingen byar.
Sölvesborgs kommun
I kommunen finn ein i vest det skogkledde Ryssberget og i aust Listerlandet med strender og små viker. Næringslivet er mykje jordbruk med stort husdyrhald (fjørfe og svin), minkoppdrett, i tillegg til elektroteknisk industri og næringsmiddelindustri.
Kajnardzja
Kommunen har eit areal på 315 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 5 070 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 691 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Sölvesborgs kommun
Administrativ historikk
Ved kommunereforma i 1952 vart «storkommunen» Gammalstorp oppretta av dei tidlegare kommunane Gammalstorp og Ysane. Samtidig vart Sölvesborgs landskommun innlemma i Sölvesborgs stad. 1. januar 1971 vart Sölvesborgs kommun oppretta gjennom samanslåing av Sölvesborgs stad med Mjällby og Gammalstorps landskommunar.
The Grand Wazoo
The Grand Wazoo er eit jazzfusionalbum frå 1972 av Frank Zappa and The Mothers. Det vart skrive og spelt inn under rekonvalesenstida til Zappa etter at han vart angripen i London. Albumet og føregjengaren Waka/Jawaka (juli 1972) består av storband-fusion og er ein vidareføring av stilen på Hot Rats (1969), som nytta eit mykje mindre band. Albumet vart det siste Zappa gav ut på Bizarre Records.
Sölvesborgs kommun
Kommunevåpenet
Blasonering: På gullbakgrunn, ein raud gresk kross og fire blå og raude ålar …
The Grand Wazoo
Innspeling og produkskjon
Dette var det tredje albumet som kom i ein periode der Zappa nytta rullestol og ikkje kunne turnere etter at han vart angripen og skubba av scenen og fall ned i orkestergrava under ein konsert i London.
I denne perioden produserte og skreiv Zappa det meste av musikken for Jean-Luc Ponty-albumet King Kong (1970).
Sölvesborgs kommun
Kommunevåpenet
Sölvesborg sitt kommunevåpen vart fastsett for Sölvesborgs stad i 1945 med inspirasjon frå eit segl som tidlegast er kjent frå 1535. Etter kommunegrunnlegginga vart det registrert hjå Patent- och registreringsverket i 1974.
Tettstader
Det er ti tettstader i Sölvesborgs kommun. Ein mindre del av tettstaden Pukavik ligg i Karlshamns kommun.
Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.
Alexander Dale Oen Arena
Alexander Dale Oen Arena, forkorta ADO arena, er eit kommunalt anlegg for symjing og stuping på Nygårdstangen i Bergen i Noreg, opna i 2014. Symjehallen er oppkalla etter symjaren Alexander Dale Oen.
I tillegg til symje- og stupefasilitetar er det i bygningskomplekset ein fleirbrukshall og Amalie Skram videregående skole med om lag 1000 elevar.
Symjahallen inkluderer hovudbasseng, stupebasseng, opplæringsbasseng, aktivitetsbasseng for barn, varmekulp for mellom anna stuparar samt to rutsjebaner med eige stoppbasseng. Anlegget vil ha garderobekapasitet for om lag 800 personar.
Canisp
Canisp (skotsk-gælisk Canasp) er eit fjell heilt nordvest i Skottland. Det ligg i soknet Assynt i grevskapet Sutherland, 25 km nord for byen Ullapool. Canisp har ei høgd på 847 meter over havet og har status som corbett og marilyn. Namnet kjem av norrønt og tyder «kvitfjellet».
Eininga link
Link er ei britisk måleining for lengd nytta i landmåling. Han er lik 0,01 chain eller 0,201 meter. Han vart òg kalla surveyor's link eller Gunther's link.
Eininga libra
Libra (òg kalla romersk pund og romerpund) er ei gammal romersk måleining for masse som utgjorde 0,3276 kg og vart inndelt i 12 unciaer (opphavet til eininga unse) eller 72 solidii. Libra er opphavet til pundet og forkortinga lb denne masseeininga nyttar.
Libraen har truleg variert i vekt gjennom tida. Omkring år 980-1000 skal vekta ha svara til kring 0,3359 kg gull.
Malmsjön
Malmsjön er ein innsjø ved Vårsta i Botkyrka kommun i Södermanland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 0,89 km², og ligg 13,7 meter over havet. Malmsjön har ei gjennomsnittsdjupne på 4,7 meter, og rommar 4,2 miljoner m³ vatn. På det djupaste innsjøen er målt til 6,8 meter, og innsjøen har eit nedbørfelt på 14,6 km². Malmsjön er ein del av Kagghamraån-vassdraget.
Innsjøen er overgrodd på grunn av næringsstoff i overflatevatn frå Vårsta og vatn frå søppelfyllinga i Hall, som når innsjøen via Skälbyån. Innsjøen har derimot svore god bufferkapasitet, og er derfor ikkje rammet av forsuring. Sommaren 2002 hadde innsjøen ein pH-verdi på 8,8.
Nils Magerøy
Nils Motsfeldt Magerøy var ein skulemann frå Ålvundeid på Nordmøre. Han var far til Hallvard Magerøy og bror til Arne Magerøy.
Nils Magerøy tok eksamen ved lærarskulen i Volda i 1906. Dei neste sju åra var han sjølv lærar på den same skulen. Der etter var han lærar i eitt år på Sunnhordland fylkesskule og i fire år på Møre ungdomsskule i Borgund kommune. Frå 1918 til -27 styrte han Oppdal ungdomssskule, og var så lærar 1928-31 på Øystese framhaldsskule. Til sist arbeidde han 1931-48 i folkeskulen og på lærarskulen i Volda.
Olofström
Olofström er ein tettstad og administrasjonssenteret i Olofströms kommun nordvest i Blekinge län i Sverige. Han ligg om lag 25 km nordvest for Karlshamn og hadde i 2006 7 380 innbyggjarar.
Olofström har vokse opp kring eit jernverk som vart grunnlagt i 1735 og er grunnen til det største føretaket i Blekinge i dag. Olofström er kjend for den høgteknologiske industrien sin, med Volvo i spissen. Kommunen utvikla seg frå å vere ein liten tettstad til eit moderne industrisamfunn. Industrien, som har ei lang historie på staden, har gjeve ei svært interessant kulturarv innanfor industri og teknikk. Industrien på staden er dominert av føretaket Volvo Personvagnar. Dei kjøpte Svenska Stålpressningsaktiebolaget av Alfa Laval på slutten av 1960-talet. Den nest største arbeidsgjevaren i Olofström er sjølve kommunen. Andre større arbeidsgjevarar er mellom andre Finnveden Metal Structures, European Body Panels, Coor Service Management, Stans & Press og Blekinge läns landsting.
Nils Magerøy
Saman med broren Arne Magerøy gav han i 1943 ut Gamle visor og kvedor. Seinare skreiv han Leidetråd i Luthers katekisme og han omsette barneboka Sagan hans Hjalta litla (Vesle Hjalti) av Stefán Jónsson til nynorsk frå islandsk.
Olofström
Ungdomsskulen i Olofström, Högavång, har sidan 1991 drive Holje musikklasser, ein av to profilklassar på skulen. Musikklassane er grunnskuleklassar med særskilt fokus på musikk og artistverksemd.
Nils Magerøy
Nils Magerøy døydde og er gravlagd i Volda.
Olofström
Holje marknad er ein festival og marknad som vert halden Olofström sentrum i slutten av mai kvart år. Marknaden inneheld fleire hundre buer, karusellar og artistopptredenar. På Holje marknad pleier det også å vere konkurransar. Kvart år besøkjer over 1 000 personar marknaden.
Karl Larsson
Karl Anton Alfred Larsson Gift i 1897 med songtekstforfattaren Anna Beata Dahlbom. Han vart frelsesarmesoldat i 1889, frelsesarmeoffiser i 1890 og kommandør i Frelsesarméen i 1919. I Frelsesarméen arbeidde han mellom anna som leiar i fleire land: i Finland (1912–1918 og 1927–1928), Russland (1918), Tjekkoslovakia (1919–1921), Sør-Amerika (1922–1926 ), Noreg (1928–1935) og i Sverige (1935–1945). Han var òg ein flittig songdiktar og omsettar av songer.
I 1936 gjorde Sveriges Radio det mogleg for andre trusamfund enn Svenska kyrkan å halde morgonandakter i radio, og Larsson var ein av dei første til å utnytte dette.
Karl Larsson er far til kommandør Sture Larsson, som var leiar for Frelsesarmeen i Noreg frå |969 til 1972, og farfar til Frelsesarmeens 17. general (verdsleiar), John Larsson. Han var og svigerfar til lyrikaren Flora Larsson, som har gjeve ut seks bøker med "samtale-bøner" - mest kjend er "Et øyeblikk, Herre" (1970).
Salmar
Salmar som Larsson skreiv eller omsette til svensk:
Om Karl Larsson
I Dagens Nyheter 4. august 1945 kunne ein lese føljande vers:
Roman Sjirokov
Roman Nikolajevitsj Sjirokov er ein russisk fotballspelar. I 2012 spela han på midtbanen for Zenit St. Petersburg i den russiske fotballigaen, og for det russiske landslaget.
Silistra
Silistra (bulgarsk Силистра) er ein by og ein kommune i provinsen Silistra i Bulgaria, og er hovudstad i provinsen. Kommunen omfattar byen Silistra og 18 andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 517 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 51 386 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 35 607 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Ronneby
Dei eldste stadsprivilegia er frå 1387, og han vart igjen by i 1882. Ronneby har tradisjon for ein stor verkstadsindustri. Ronneby brunn var tidlegare ein kurstad, med jernhaldige kjelder som vart oppdaga i 1705, men det er i dag eit konferansehotell på staden. Hotellet ligg rett ved sidan av Brunnsparken og Brunnsskogen. Staden er ein gammal handelsplass og Ronneby har òg vorte kalla «hjartet i Sverige sine hagar». I 2005 vart brønnparken kåra til den vakraste parken i Sverige.
I og med freden i Roskilde i 1658 vart Blekinge svensk.
Bhakti
Bhakti (sanskrit भक्ति) er eit sentralt omgrep i hinduismen som tyder samband, dyrking og kjærleik til Gud. Det viser til eit personleg gudstilhøve prega av kjærleiksfylt dyrking frå tilbedaren si side. Bhakti er idag det dominerande elementet innan hinduismen, ikkje først og fremst i form av spesielle sekter, men som ei utbreidd religiøs haldning mellom vanlege folk.
Historisk bakgrunn
Bhakti kjem til uttrykk i Bhagavad-gita, der bhakti-marga «kjærleiksvegen», blir omtalt som den høgste vegen til frelse. Som rørsle oppstod bhakti i tidsrommet frå 400 til 800 e.Kr. mellom tilbedarar av hovudgudane i hinduismen, Visjnu og Sjiva, eller dei lokale gudane som vart identifiserte med dei. Samstundes voks ei rik hymnedikting fram på folkespråket, tamil. På 900-talet fekk vishnuittisk bhakti ei klassisk litterær form i sanskrit-verket Bhagavata Purana, og ei tid seinare ei teologisk utforming av filosofen Ramanuja. Ein reknar med at bhakti spreidde seg til Nord-India på 1000-talet, der den fekk ein rad vidgjetne religiøse og litterære representantar, mellom dei Radjput-prinsessa Mirabai.
Bhakti er ein viktig lekk i utviklinga av dei nord-indiske folkespråka til litteraturspråk, og tydde sannsynlegvis også mykje for hinduismens motstandskraft i møte med den muslimske hærtakinga av India. Ein trur elles at kontakten med den islamske ideen om underkasting overfor Gud kan ha vore ein påverknad i utviklinga av bhakti heilt frå byrjinga av. Litterært sett er Chaitanya, Surdas og Tulsidas viktige representantar for vishnuittisk bhakti i Nord-India, medan den bengalske poeten Ramprasad Sen dikta glødande hymner til gudinna Kali på 1700-talet.
Dei fleste bhakti-retningane var opne for båe kjønn og alle kastar. Typiske riter inkluderte resiteringar av namnet på guden eller gudinna, å synge lovprisande hymer om guddomen, å bere eller gå med kjenneteiknande emblem på kleda, og å reise på pilgrimsferd til heilage stader knytte til guddomen. Tilbedarane gav også daglege offer, anten i form av dyrekjøt eller vegetariske offer som frukt og blomar. Rituala kunne skje i tempelet eller i heimane til tilbedarane. Etter grupperitual i tempelet delte presten ut bitar av «restemat» (kalla prasad) etter guddomen. Å sjå eller å bli sett av guddomen var ein sentral del av ritualet.
Kjenneteikn
Som eit straumdrag innan hinduismen skil bhakti seg radikalt frå ortodoks yoga og offerritualisme der guddommen spelar lita eller inga rolle. I Bhakti er det derimot den altomfattande kjærleiken til ein personleg guddom som står i sentrum for tilbedinga. Haldninga til guddomen kan variere, og guddomen blir til dømes likna med ein bror (Rama), eit barn (Krisjna), ei mor (Kali), eller ein elskar (Krisjna). Samstundes deler dei fleste bhakti-retningane målet om frigjering frå atterfødinga, moksha.
Bhakti-tilhengjarar utfører vanlegvis gudsteneste (puja «oppvartning») av guddomen i tempel og i heimane sine, men sume bhakti-inspirerte retningar har vendt ryggen til all tempelkult og tilbeding av underordna guddomar. Mellom desse kan ein nemne shivaittar i Karnataka, så vel som sikh-guruen Nanak og diktaren Kabir. Bhajan-synging er ei form for tilbeding som er særmerkt for bhakti.
Sjølv om tilhøvet til ein religiøs lærar (guru) ofte er prega av underkasting i bhakti (stundom blir guruen rekna som ein tilsynekomst av guden), er det vanlegvis (i prinsippet) likskap mellom medlemane av ei bhakti-retning utan omsyn til det indiske kastesystemet. Samstundes gjeld dette først og fremst i religiøse og kultiske samanhengar, og bhakti har ikkje målbore ei sosial protestrørsle i India.
Kalipetrovo
Kalipetrovo (bulgarsk Калипетрово) er ein landsby i kommunen Silistra i provinsen Silistra i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 4 266 innbyggjarar.
Sölvesborg
Sölvesborg er ein tettstad og administrasjonssenteret i Sölvesborgs kommun sørvest i Blekinge län. Tettstaden har eit areal på 5,71 km², og han hadde 8 832 innbyggjarar i 2020.
Utanfor Sölvesborg ligg Listerlandet, og der finn ein mellom anna vakre sandstrender, som til dømes Sandviken (Siretorp och Sandviken), Hällevik og Torsö. Nord for Sölvesborg ligg Ryssberget, der ein av dei største bevarte bøkeskogane i Sverige ligg. Der Ryssberget sluttar ligg også Gammalstorp og Bjäraryd.
Gaute Eiterjord
Gaute Eiterjord er ein norsk miljøvernar og forfattar. Frå 2018 til 2020 var han leiar for Natur og Ungdom. Han har og vore fylkesleiar i Rogaland NU.
Som miljøvernar har Eiterjord engasjert seg i ei rekke saker, som samferdsel og bybane i Stavanger. I februar 2016 lenka han seg fast til anleggsmaskiner for å stansa prøveboring i det omstridde Engebøprosjektet i Sunnfjord, der særleg sjødeponi i Førdefjorden er omstridd. Eiterjord har òg vore prosjektleiar for «Slepp oss til - ungdom inn i landbruket», som er eit samarbeid mellom Norsk Bonde- og Småbrukarlag, Norsk Bygdeungdomslag og Natur og Ungdom. I 2019 tok han imot Fritt Ords pris på vegner av Natur og Ungdom, saman med Greta Thunberg, for arbeidet deira med å gjere miljøkampen handlingsretta.
I 2022 fekk han prisen Årets nynorskbrukar for å bruke nynorsk i kampen for klimasaker.
Ajdemir
Ajdemir (bulgarsk Айдемир) er ein landsby i kommunen Silistra i provinsen Silistra i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 6 087 innbyggjarar.
If I Were Sorry
«If I Were Sorry» (norsk 'om eg var lei for det') er ein svensk poplåt frå 2016 med den svenske artisten Frans Jeppsson Wall. Han skreiv låten saman med Fredrik Andersson, Michael Saxell og Oscar Fogelström, og songen vann svenske Melodifestivalen i 2016. «If I Were Sorry» var det svenske bidraget i Eurovision Song Contest same år, på heimebane i Stockholm, der han enda på femteplass i finalen. «If I Were Sorry» fekk stor suksess i Sverige der han toppa singellista og seinare vart kåra til Årets låt under Grammisgalan 2017.
Bakgrunn
«If I Were Sorry» var eit av bidraga i Melodifestivalen 2016 og er komponert av Fredrik Andersson, Michael Saxell og Oscar Fogelström saman med artisten Frans Jeppsson Wall. Dei tre fyrstnemnde dreiv eit studio i Ystad, og Wall var ofte i studioet deira. Til slutt fann dei fire ut at dei ville skrive ein låt, og bygde han opp bit for bit. Det endelege resultatet vart «If I Were Sorry», og plateselskapet overtydde dei om å sende inn låten til Melodifestivalen.
Melodifestivalen
«If I Were Sorry» deltok i den fjerde og siste delfinalen i Gävle 27. februar 2016, der han vann og kvalifiserte seg til finalen i Friends Arena i Stockholm laurdag 12. mars. I forkant av den svenske finalen var songen favoritt til å vinne, men han låg på andreplass etter at juryane hadde røysta – rett nokk berre eitt poeng bak Oskar Zia og songen «Human» som leia. Men «If I Were Sorry» vann telefonavrøystinga med 1,815,697 røyster, og songen vann dimed tevlinga. Med sigeren vart «If I Were Sorry» det svenske bidraget til Eurovision Song Contest 2016 på heimebane i Globen i Stockholm.
Eurovision Song Contest
Som vertsnasjon for Eurovision Song Contest 2016 var Sverige direktekvalifisert til finalen i Globen laurdag 14. mai 2016. I finalen var Sverige det niande landet ut på scenen av 26 deltakarar. Sverige var dette året også det einaste nordiske landet i finalen, etter at både Danmark, Finland, Island og Noreg vart slegne ut i semifinalene.
I juryavrøystinga enda Sverige på ein niandeplass – blant anna utan poeng frå den norske juryen. Men Sverige kom på sjetteplass i telefonavrøystinga og enda totalt på ein femteplass i tevlinga med 261 poeng. Dette var den tredje topp fem-plasseringa til Sverige i Eurovision Song Contest på rad.
Utgjeving
«If I Were Sorry» vart gjeven ut via digital nedlasting 28. februar 2016 av plateselskapet Cardiac Records og distribuert av Sony Music. Ein remiks-EP vart gjeven ut 22. april same år.
Listeplasseringar
«I Were Sorry» fekk stor kommersiell suksess heime i Sverige og toppa både Sverigetopplistan og Svensktoppen i fleire veker. Under Grammisgalan 2017 vart han også kåra til årets låt i Sverige. Etter Eurovision Song Contest gjekk songen inn på ei rekkje europeiske hitlister.
Måsnaren
Måsnaren er ein innsjø i nærleiken av Hovsjö i Södertälje kommun i Södermanland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 345 hektar, og Han er delt i to delar som har samband med kvarandre. Ved innsjøen ligg mellom anna Tveta kyrka.
Carn a' Chlamain
Càrn a' Chlamain (skotsk-gælisk Càrn a' Chlamhain) er eit skotsk fjell om lag 12 km nord for Blair Atholl i Forest of Atholl. Det er det høgaste punktet på eit åslendt platå nordaust for Glen Tilt. River Tarf, ei sideelv til tributary Tilt, spring ut frå nordvestsida av fjellet.
Marviken i Södermanland
Nedre, Mellan- og Övre Marviken er tre lange og smale innsjøar i Södermanland i Sverige, som strekkjer seg i nord-sørleg retning. Nedre Marviken ligg i Strängnäs kommun, Övre Marviken i Gnesta kommun, og Mellanmarviken i begge kommunane.
Carn a' Chlamain
Fjellet har ei høgd på 963 meter over havet.
James Gregory
James Gregory var ein skotsk matematikar og astronom. Han skildra eit tidleg, praktisk design for spegelteleskopa – gregoriansk teleskop – og gjorde utviklingar i trigonometri, oppdaga representasjon ved uendelege rekkjer for fleire trigonometriske funksjonar.
Marviken i Södermanland
De tre innsjøane har, via Visnaren og Råckstaån, samband med Mälaren. Marviken-innsjøane ligg i ein sprekkedal, som i sør fortsetter med innsjøen Klämmingen i Gnesta kommun, som via Trosaån munnar ut i Austersjøen. Delar av Mellanmarviken og Övre Marviken ligg i Marvikarnas naturreservat, som òg inneheld eit fuglevernsområde.
James Gregory
James Gregory, studerte i Italia og vart sidan professor ved St. Andrews og Edinburgh universitetene. Han er mest kjend for den første beskrivelse av speilteleskoper.
Krateret Gregory på månen er kalla opp etter han. Han var onkel til matematikaren David Gregory.
Marviken i Södermanland
Marviken-innsjøane er populære for kanopadling, og vinterstid for langdistanse skeiseløp. Motorbåttrafikk på innsjøane er forbode. Sörmlandsleden passerer Marviken-innsjøane.
Bakgrunnsstoff
Marvikarnas naturreservat
Reiskapen lære
Ei lære er ein arbeidsmodell eller mal og ein målereiskap til å avgjere små lengder, tjukkleikar og djupner. Ein skil mellom faste og innstillbare lærer. Fast lære kan vere ei stålplate med ei rekkje innsnitt (gap) av jamt aukande breidd, med hol med jamt aukande diameter, eller med berre to slike opningar. Han blir brukt for å måle tjukkleiken av plater eller diameteren av sylindrar. Tjukkleiken er avgjort ved opninga til det minste gapet eller holet lekamar passar inn i eller går gjennom. Fast lære er spesielt brukt ved masseproduksjon der tjukkleiken må falle innanfor eit visst område. Det blir kravd at lekamen skal kunne gå gjennom ei viss opning, men ikkje gjennom ein litt mindre opning. Området med breidd eller diameter mellom den største og den minste av desse opningane blir kalla toleranseområdet.
Innstillbare lærer er skuvelære og gjengelære.
Càrn a' Gheòidh
Càrn a' Gheòidh er eit skotsk fjell om lag 15 km sør for byen Braemar. Toppen ligg på grensa mellom regionane Perth and Kinross og Aberdeenshire.
Fjellet har ei høgd på 975 meter over havet.
Riksantikvarens kulturminnepris
Riksantikvarens kulturminnepris er ein årleg pris delt ut av Riksantikvaren til personar, organisasjonar eller miljø som har gjort ein særleg innsats for bevaring, formidling og istandsetting av kulturminne. Prisen vart delt ut første gong i 2012 og består av eit kunstverk, eit diplom og ein sjekk på 25,000 kroner.
Rafat i Salfit
Rafat (arabisk رفات) er ein palestinsk by som ligg i Salfit guvernement nord på Vestbreidda, 38 kilometer sørvest for Nablus. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde han eit folketal på 1 861 i 2007.
Lissmasjön
Langs innsjøen går Lissmaleden, som er ein sti langs innsjøen med gangrbuer av tre der der det er våtområde. Det er òg eit fugletårn ved langs austsida av Lissmasjön. Innsjøen er i ferd med å gro igjen, og består for det meste av siv og grastuer, med vatn mellom. Innsjøen inngår i Tyresån-vassdraget.
Miljø
Lissmasjön er ein grunn og næringsrik fuglesjø omgjeve av beitemarker. Breiddene av innsjøen er dekt med siv. Lissmasjön vert drenert via Lissmaån til innsjøen Drevviken. Lissmadalgangen er eit variert jordbrukslandskap med strandbeitemarker, våtbeitemarker, åkerholmar, åkermarker og opne grøfter. Skogspartia rundt innsjøen har eit stort innslag av eik og hassel. Åkermarkene består hovudsakleg av slått- og gressbeitemarker.
Omgivnader
Sør for Lissmasjön, der väg 259 (Haningeleden) passerer, ligg Granby koloniområde, og dessutan Naturreservata til paradiset. I reservatet finn ein Torpet Paradiset, og dessutan fleire innsjøar, mellom anna Trehörningen, Ådran og Ormputten. Desse innsjøane vert drenert via små elvar til Lissmasjön. Òg Långsjön tilfører Lissmasjön vatn, men denne verten drenert òg til innsjøen Öran.
Odense kommune
Odense kommune er ein dansk kommune på Fyn i Region Syddanmark. Kommunen vart danna i 1970 og ikkje endra ved kommunereforma i 2007.
Kommunen har 198,972 innbyggjarar. Administrasjonsenteret ligg i Odense.
Sitovo
Sitovo (bulgarsk Ситово) er ein landsby og ein kommune i provinsen Silistra i Bulgaria. Kommunen omfattar 15 busetnader, men ingen byar.
Kommunen har eit areal på 271 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 5 396 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 780 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Leyte
Leyte er ei øy aust i øygruppa Visayas i Filippinane. Norddelen av øya ligg vest for øya Samar, mellom dei to øyane går det inntil to kilometer trange San Juanico-sundet. Sør for Leyte skil Surigaosundet øya frå austdelen av den store øya Mindanao. Aust for Leyte og nord for Mindanao breier Leytebukta seg, som vidare mot aust går over i Filippinarhavet. Vest for Leyte skil Canigaokanalen øya frå øyane Cebu og Bohol.
Leyte har eit flatemål på 7 368 km². Øya er om lag 180 kilometer lang i retning nord-sør, og 65 km på det breiaste. Ho er svært rik på fjell, mellom anna to aktive vulkanar, og i all hovudsak dekt av skog.
I kring 1,95 millonar menneske er busett på Leyte, dei allar fleste ibuarane er kristne og soknar til katolisismen. Sør og vest på øya talar ein cebuano, medan ein i nord og aust talar waray. Dei mest folkerike byane på Leyte; Tacloban og Ormoc, ligg på høvesvis austsida og vestsida av øya.
Leyte er kjend for fleire slag som fann stad her under andre verdskrigen, mellom anna slaget ved Leytebukta.
Dagane 7. og 8 november 2013 herja Tyfonen Haiyan heile øya Leyte og fleire kringliggjande øyar.
Tsjingiz Ajtmatov
Tsjingiz Ajtmatov var ein kirgisisk forfattar, redaktør og diplomat. Han skreiv både på kirgisisk og russisk.
Ajtmatov var fødd inn i ein nomadefamilie, og opplevde som 9-åring at faren vart fengsla, dømd og avretta for «borgarlege avvik». Seinare slutta han seg sjølv til kommunistpartiet og hadde partiverv og -oppgåver. Han vart likevel rekna for å vere ein moderat kritikar, var ven av Mikhail Gorbatsjov og støtta sistnemnde sin perestrojkapolitikk.
Ajtmatov gav ut sine første forteljingar i 1952, medan han studerte til agronom. Ajtmatov var sekretær på kollektivbruk, journalist i Pravda, og redaktør for tidsskrifta Literaturnaja gazeta og Novyj mir. Med ein folkeleg poetisk forteljarstil syner Ajtmatov sin forfattarskap korleis lokal eigenart og nasjonale tradisjonar vert brotne ned i møte med krava til den nye tida, ofte i form av eit oppgjer med Stalinregimet sin brutale mangel på menneskelege omsyn, som også kan tolkast som eit åtak på eit vilkårleg og tankelaust sentralbyråkrati.
Ajtmatov var frå 1990 Kirgisistan sin ambassadør til EU, NATO, UNESCO og Benelux-landa, seinare også til Frankrike. Han var far til den kirgisiske utanriksministeren Askar Ajtmatov.
Han mottok Leninprisen i 1963, og vart Helt av sosialistisk innsats i 1978.
Mas-ha
Mas-ha (arabisk مسحة) er ein palestinsk landsby i Salfit guvernement nord på Vestbreidda, 37 kilometer sørvest for Nablus. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde han eit folketal på 2 003 i 2007.
Historie
Masha stod oppført på osmanske skattelister i 1596 som ein del av Jabal Qubal nahiya i Nablus liwa. Han hadde eit folketal på 5 hushaldningar, alle muslimar, og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, oliventre, tilfeldige inntekter, geiter og bikubar, og ei presse for oliven eller druer. Den franske oppdagaren Victor Guérin vitja landsbyen i 1870, og estimerte at han hadde 300-350 innbyggjarar, og fikentre langs landsbygrensa. I 1882vart Mes-ha av «Survey of Western Palestina» skildra som «ein ganske stor landsby med eit høgt, sentralt hus, men delvis i ruinar. Han får vassforsyning frå cisterner og husa er av stein.»
I ei folketeljing i 1922 utført av Dei britiske mandatstyresmaktene, hadde Mas-ha (kalla Masha) eit folketal på 80, alle muslimar, medan han i folketeljinga i 1931 hadde 20 busette hus og eit folketal på 87, igjen alle muslimar. I 1945 var folketalet 110, medan det samla landarealet var 8 263 mål, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 1 612 for plantasjar og irrigert land, 2 482 for korn, medan 18 mål var klassifisert som utbygde område.
Fred Jackson, Jr.
Fred Jackson, Jr. er ein jazzfusion-saksofonist og fløytist som har spelt med mellom andre Bobby Hutcherson, Earth, Wind & Fire, Jimmy Smith, Horace Silver og Solomon Burke.
Diskografi
Med Ry Cooder Med Gene Harris Med Bobby Hutcherson Med Wade Marcus Med Horace Silver Med Frank Zappa
Sultanhøne
Sultanhøne er den norske nemninga på det som fram til 2015 var definert som ein fugleart i den biologiske slekta Porphyrio i riksefamilien. Populasjonane av sultanhøns synte seg lite einsarta med inndeling i 13 underartar som skilte seg i fjørdraktfarge og i storleik.
Frå 2016 blei den opphavlege arten sultanhøne splitta i seks artar: blåsultanhøne i det vestlege middelhavsområdet, svartryggsultanhøne i søraustlege Asia, grønryggsultanhøne i Afrika, brunryggsultanhøne i Australasia, bleiksultanhøne på Filippinane og gråhovudsultanhøne frå Tyrkia austover til sørlege Kina og nordlege Thailand. Sultanhøns finst òg på mange øyar i Stillehavet, på Madagaskar og i Indiahavet.