cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slaget ved Rossbach
Dei allierte sine forsøk
Samstundes prøvde dei allierte forgjeve å forme ei kamplinje. Dei to hovudkolonnane hadde kome for nær kvarandre i framrykkinga frå Pettstädt. Delar av reservane hadde vorte vikla inn mellom hovudkolonnane prøvde gradvis å frigjere seg og strevde med å nå igjen resten av reservekolonnen til høgre. Reserverartilleriet i midten av infanteriet kunne ikkje nyttast så lenge situasjonen var som den var. Venstreflanken til prøyssarane, som hadde stogga dei franske kolonnane, kom raskt innanfor skothald til denne hjelpelause massen. Eit par geværsalvar mot fronten og venstreflanken til dei allierte skapte stor uorden, og samstundes gjekk så von Seydlitz til åtak på høgreflanken frå dalbotnen han hadde samla ryttarane i.
Torgeir Silseth
Torgeir Silseth er ein norsk forretningsmann og hotelleigar. Silseth er utdanna frå Norsk Hotellhøgskole, som i dag er ein del av Universitetet i Stavanger. Silseth overtok jobben som administrerande direktør i Choice Hotels Scandinavia etter Petter Stordalen 7. februar 2006.
Namnet Une
Une har i Noreg namnedag 28. desember.
Slaget ved Rossbach
Dei allierte sine forsøk
Dei allierte infanteristane braut då saman og flykta. Soubise og hertugen, som begge fekk skadar under slaget, klarte å halde eit eller to regiment samla, men resten var spreidd utover landsbygda. Slaget hadde vart mindre enn ein og ein halvtime, og den siste episoden med infanteristane berre om lag 15 minuttar. Berre sju prøyssiske bataljonar hadde møtt den langt meir talrike fienden.
Etterverknad
Von Seydlitz og prins Henrik av Preussen, leiarane av kavaleriet og infanteriet, vart begge skadde. Den prøyssiske hæren tapte mindre enn 550 menn samanlikna med om lag 10 000 mann hos fienden, som inkluderte 5000 krigsfangar. Fredrik skal ha sagt «eg vann slaget ved Rossbach med dei fleste infanteristane mine med geværa sine på skuldra». Ved hjelp av kløktig manøvrering og om lag 3500 kavaleristar klarte Fredrik den store å slå den samla hæren til to europeiske stormakter.
Kjelder
''
Joshua Kennedy
Joshua Kennedy er ein australsk fotballspelar som har spela som spiss for Nagoya Grampus i den japanske J-ligaen, og for det australske landslaget.
Kennedy spelte frå 2000 til 2009 for ymse klubbar i Tyskland. Sommaren 2009 drog han til Japan og Nagoya Grampus, der han har kontrakt ut 2011. Han debuterte for Australia sitt A-landslag i ein treningskamp mot Liechtenstein før fotball-VM i 2006.
Isao Homma
Isao Homma er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Albirex Niigata og Tochigi SC.
Golovnin
Golovnin er ein vulkan sør på øya Kunasjir i Kurilane i Russland. Han er den sørlegaste vulkanen i Kurilane.
Havlire
Skildring
Havlira har den typiske lireflukta, flyg lågt over vassflata, med seriar av grunne, kvikke vengeslag  med stive venger, etterfølgt av glideflukt med litt hengjande venger. Ho har sotsvart overside og er kvit under. Hovudet er mørkt ned til undersida av auga og den kvite undersida har eit relativt skarp skilje mot den kvite halsen, der andre lireartar har meir diffus overgang mellom over og undersida. Undersida av vengene har ein mørk, tydeleg avgrensa kant rundt heile vengen, som inkluderer mørke vengespissar. Kroppslengda er ca. 30-36 centimeter og ho veg ca. 450 gram.
Populasjonen var estimert til over ein million individ i 2004 og er minkande.
Utbreiing
I tillegg til dei britiske øyane finst det hekkekoloniar på Newfoundland og på småøyar utanfor Massachusetts. Dessutan på Island og sørover til Kanariøyane. Nokre få streiffuglar har funne vegen så langt som til Australasia.
I norske farvatn
Dette er den mest vanlege lira som kan treffast i Nordsjøen. I Norsk Ornitologisk Forening og Artsdatabanken sitt rapportsystem for fuglar er det meldt inn observasjonar av over 1300 havlirer i åra frå 2004 til 2011. Det finst observasjonar frå Finnmark til indre Oslofjorden, men Rogaland og Agder utgjer nær halvparten av tilfella. Juli og august månad har til saman dei fleste av observasjonane.
Henrik Nordbrandt
Han budde største delen av det vaksne livet sitt utanfor Danmark, i Tyrkia, Hellas og Spania. Dei siste åra av livet budde han på Østerbro.
Sakakah
Sakakah (arabisk سكاكا) er ein oaseby nordvest i Saudi-Arabia og er hovudstaden i Al Jawf-regionen. Han ligg like nord for An Nafud-ørkenen. Sakakah hadde eit folketal på 242 813 i 2010.
Jordbruk
Al-Jawf har rikt med vatn som gjer det mogeleg å dyrke dadlar (200 000 palmar) og oliven (12 000 000 tre), i tillegg til andre jordbruksprodukt. talet på gardar er kring 16 000, og jordbruksprosjekta kring 1 500. Her ligg Watania-gardane, den største organiske garden i kongedømet. Det frodige jordbruksområdet i Al-Jawf kjem hovudsakleg av store mengder undergrunnsvatn.
Historiske palass
Historia til Al-Jawf strekkjer seg meir enn fire tusen år attende. Her finst mange historiske og førhistoriske stader, som Za'balborga- og brunnen, Omar ibn Al-Khattab-moskeen i Dowmat Al-Jandal og Mardborga (like sør for Sakaka). Her finst òg dei gamle ståande steinane Rajajil i Sakaka, som er datert nesten 6 000 år attende.
Modernisering
Mange område i Saudi-Arabia slit med utvikling og modernisering utført på kort tid. I nyare år har den saudiarabiske staten pøst pengar inn i regionen Al-Jawf, og særleg Sakaka, for å utvikle den økonomiske stagnerte regionen. Byen er derfor full av nye, statlege bygg, skular og sjukehus. Her ligg mellom anna Al Jouf universitet (Jami'at Al-Jawf), som vart skipa i 2005.
Klima
Köppen-Geiger si klimaklassifisering klassifiserer klimaet som varm ørken (BWh).
Filmen Ran
Ran (japansk 乱 kaos, oppreist) er ein japansk spelefilm frå 1985 av Akira Kurosawa. Han er løyseleg tufta på Shakespeares Kong Lear og legender av Mori Motonari, og filmen er av filmkritikarar rekna som eit av dei største visuelle meisterverka nokon sinne.
Filmen vann Oscarpris i 1985, og Amandaprisen for beste utanlandske film i 1986.
NYDI
NYDI er ei forkortng for Distrikts- og nyhendedivisjonen i NRK. Denne er den største nyhendeorganisasjonen i landet med i overkant av 1 000 tilsette. Desse er fordelt på 50 distriktskontor over heile landet og 12 korrespondentar i utlandet. NYDI produserer nyhende for radio, fjernsyn og interaktive medium.
I 2005 vart Gro Holm tilsett som distrikts- og nyhendedirektør i NRK. Desse avdelingane er direkte underlagt nyhenderedaktøren:
Kalibrering
Kalibrering vil seia å kontrollera utgangssignalet frå eit måleinstrument i høve til det som instrumentet måler (inngangssignalet). Dette gjer ein for å sikra grannsemda til instrumentet. Når ein kalibrerer eit instrument, måler ein det opp mot eit anna instrument som har eit høgare krav til dokumentert grannsemd, eller mot meir nøyaktige storleikar i naturen.
Kanteletar
Kanteletar er eit folkediktingsepos samla av Elias Lönnrot, det blir som regel rekna som Kalevalas «søsterverk». Dikta i Kanteletar er skrive på kalevalaversemål.
Kalibrering
Når eit instrument er kalibrert, skal det skrivast eit sertifikat. Kalibreringssertifikatet er eit prov på målegrannsemda til instrumentet. På sertifikatet står det òg kva for instrument ein har brukt som referanse. På den måten skal ein alltid kunna finna eit instrument som er meir nøyaktig enn det ein måler med, og spora målenormalen oppover til ein høgare normal. Dette kallar ein sporevne.
Kanteletar
Kanteletar kom ut som tre band i 1840 under namnet Kanteletar taikka Suomen Kansan Wanhoja Lauluja ja Wirsiä («Kanteletar eller det Finske Folkets Gamle Songar og Salmar»). Lönnrot fekk grunnlaget til samlinga på han på innsamlingsferda si i 1838 møtte diktsongaren og kvedaren Mateli Kuivalatar ved breidda av Koiterejärvi, og skreiv ned dikta hennar.
Project Gutenberg har inkludert Kanteletar i samlinga si.
Kveldsnytt
Kveldsnytt er eit nyhendeprogram som blir sendt kvar dag klokka 23 på NRK1. Kveldsnytt produseres av dagsrevy-redaksjonen. Dagsrevyen er ein del av nyhendedivisjonen (NYDI) hjå NRK.
Guanidin
Guanidin eller imidourea er ei krystallinsk organisk sambinding med kjemisk formel. Ho er hygroskopisk og har smeltepunkt ved kring 50 °C. Ho er stamsubstans for fleire fysiologisk viktige stoff som arginin, kreatin og kreatinin.
Guanidin kan framstillast ved spalting av guanin, men vert for det meste laga syntetisk, ofte gjennom saltet guanidinkarbonat. Sistnemnde vert vanlegvis laga frå dicyandiamid. Guanidin er ein sterk base og tek difor karbondioksid frå lufta, og guanidinkarbonat vert danna frå denne reaksjonen.
Korgen kyrkje
Korgen kyrkje er ei krosskyrkje frå 1863 i Korgen sokn i Indre Helgeland prosti. Korgen ligg i Hemnes kommune i Nordland fylke.
Kyrkja vart lafta i tømmer 1862/63. Nils Grendstad frå Vefsn teikna kyrkja og leidde arbeidet. Altertavla vart måla av Johan Løvholt frå Narvik vart vigsla nyårsdagen 1927 og viser Kristi himmelferd. Året etter vart preikestolen utsmykka med trefigurer av dei fire evangelistane og norske kyrkjeleiarar, skorne av Andreas Nilsskog, Drevja. Trefigurar av Martin Luther og Heilag-Olav vart plassert i koret - desse to vart sidan flytta til våpenhuset.
Byggverket skal vere bygd med 450 plassar. Atkomst til stedet er via Rv806 eller E6.
Halldór Ásgrímsson
Halldór Ásgrímsson var ein islandsk politikar som var statsminister på Island frå 15. september 2004 til han gjekk av 5. juni 2006. Han har leia Framsóknarflokkurinn («Framstegspartiet», det islandske sentrumspartiet) sidan 1994.
Goichi Ishitani
Goichi Ishitani er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Halldór Ásgrímsson
Ásgrímsson studerte mellom anna i Noreg, på NHH i Bergen. Han sat nesten uavbrote i Alltinget sidan 1974, og var dermed lenge den som hadde sete lengst i Alltinget blant representane der.
Halldór Ásgrímsson hadde fleire mange ministerpostar, mellom anna fiskeriminister (1983 til 1991), justis- og kyrkjeminister (1988 til 1989), minister for nordisk samarbeid (1985 til 1987) og utanriksminister (1995 til 2004). Han var også generalsekretær for Nordisk Ministerråd frå 2007 til 2013.
Goichi Ishitani
Han spela for klubben Sagan Tosu.
Beck
Beck Hansen er ein amerikansk musikar, låtskrivar og multi-instrumentalist. Han er gift med Marissa Ribisi, og saman fekk dei i 2004 sonen Cosimo Henri Hansen.
Biografi
Beck Hansen blei fødd i Los Angeles i California. Foreldra var musikaren David Campbell og biletkunstnaren Bibbe Hansen. Mora var av norsk, svensk og jødisk opphav, og begge foreldra var scientologar. Då foreldra blei separert blei Beck buande med mor si og bror sin i Los Angeles. Der blei han inspirert av det musikalske mangfaldet i byen - alt frå hip-hop til latinomusikk - og mora sitt kunstnarmiljø. Denne inspirasjonen syntest godt i musikken hans seinare. Han hadde ikkje mange vener som barn, noko som gav han god tid til å utvikle det musikalske talentet sitt.
Beck sin musikk er ein kollasj av musikkstilar, med ironiske tekstar og eit postmoderne arrangement med sampling, trommemaskiner, live-instrumentering og bruk av lydeffektar. Han eksperimenterer gjerne med sjangrar og har ein til tider absurd, frittflytande lyrisk stil. Musikken hans kan vanskeleg setjast i båsar, og han blei gjerne skildra som totalt original då musikken hans blei sloppen laus på publikum på midten av 1990-talet. Trass i individualiteten må Beck sin musikk seiast å vere eit produkt av 1990-talet, innverknaden frå både hip-hop, indie- og undergrunnsrock samt elektronisk musikk skin ofte gjennom.
Etter å ha hoppa av high school på midten av 1980-talet reiste han rundt i verda. Han heldt fram med å utvikle talentet sitt, blant anna ved å prøve seg som gatemusikant. Han var også ein periode i Tyskland med morfaren sin, fluxuskunstnaren Al Hansen.
Beck reiste attende til Los Angeles på byrjinga av 90-talet, blakk, men motivert. For å klare seg tok han forskjellige strøjobbar, og i ein periode budde han til og med i eit skur. Han heldt likevel fram med å utvikle musikken sin.
Etter ein del minneverdige opptredenar på ymse småklubbar blei han oppdaga av Bong Load Custom Records. Da "Loser" blei gitt ut på ein 12" vinyl i 1993 blei han berre utgjeven i 500 eksemplar. Sensasjonen han skapte på alternative radiostasjonar førte til ein vill bodrunde blant plateselskap som ville sikre seg Beck. Han valde til slutt Geffen Records, som ville tillate han utgjevingar på uavhengige plateselskap sjølv medan han var under kontrakt med dei.
I 1996 blei dette stemplet fjerna med utgjevinga av Odelay. Den første singelen, Where It's At, fekk mykje speletid på radio, og videoen blei spelt mykje på MTV. Albumet fekk toppkritikkar i blad som Rolling Stone og vann fleire bransjeprisar, blant anna to Grammyar. Odelay selde til dobbel platina.
Etter dette har Beck følgt opp med fleire glimrande album (sjå liste nedanfor).
Beck og scientologien
Beck har vore involvert i scientologi heile livet, men det er først nyleg han har stadfesta det offentleg. Det er uvisst korleis engasjementet hans var på 90-talet, men det kan verke som han distanserte seg noko.
Namnet hans dukka opp i scientologisk litteratur i 2003. Han var då medlem og støtta rørsla økonomisk. I april 2004 gifta han seg med Marissa Ribisi, som også hadde scientologar til foreldre.
Beck erkjente offentleg tilknytinga si til scientologikyrkja for første gong i eit intervju med New York Times Magazine 6. mars 2005. Ytterlegare stadfesting kom i eit intervju i Irish Sunday Tribune i juni 2005, der han skal vere sitert slik: «Ja, eg er scientolog. Far har vore scientolog i 35 år, så eg voks opp i og rundt det.» Når han blir spurt om scientologikyrkja si kjernetru svarar han heller vagt om området.
Dagsrevyen
Dagsrevyen er eit nyhendeprogram som vert sendt kvar dag klokka 19 på NRK1. Den fyrste sendinga gjekk på lufta i 1958, og programmet har hatt same namn sidan den gongen. Programmet vert gjerne kalla flaggskipet til NRK; med opp mot 1 million sjåarar dagleg er Dagsrevyen den mest sette nyhendesendinga i Noreg.
Frå 25, mars 2008 har Jon Gelius vore redaktør for nyhetssendingene på TV i NRK, og dermed sjef for Dagsrevyen. Han overtok etter Grethe Gynnild Johnsen, og har saman med dagsrevyredaksjonen òg ansvar for dei riksdekkjande nyhendesendingane på NRK – Dagsrevyen, Kveldsnytt, Siste Nytt, Standpunkt, RedaksjonEN og Urix.
Dagsrevyen satsar på færre, men lengre og grundigare saker enn konkurrentane. Dei har eit tett nettverk av journalistar og korrespondentar over heile landet og ute i verda. I studio er det to programleiarar som saman presenterer nyheitene.
Dagsrevyens sendingar på laurdagar og søndagar har lenge blitt kalla Laurdagsrevyen og Søndagsrevyen og har hatt utvida sendetid og magasinprega reportasjar. Laurdagsrevyen blei kåra til beste aktualitetsprogram under Gullruten 2005.
Dagsrevyen er ein del av nyhendedivisjonen (NYDI) til NRK.
Belize
Belize er eit konstitusjonelt monarki som ligg nord i Mellom-Amerika ved Det karibiske havet. Det er eit mangearta land som omfattar ulike språk og kulturar. Belize er det einaste landet i Mellom-Amerika der engelsk er det offisielle språket, men ein snakkar også spansk og kreolsk. Landet grensar til Mexico i nordvest og Guatemala i vest og sør. Honduras ligg på andre sida av Hondurasbukta, 75 km unna. Belize var fram til 1973 kjend som Britisk Honduras. Namnet Belize kjem frå elva Belize, i likskap med den tidlegare hovudstaden og den største byen i landet, Belize City.
Landet er 22 960 km² stort og har ein folkesetnad på berre 333 200 (est. 2010). Belize har dermed den lågaste folketettleiken av landa i Mellom-Amerika. Folkesetnaden veks årleg med 2,21 % (est. 2008), noko som er høgt for regionen. Det store biologiske artsmangfaldet og økosystemet i landet vert rekna som særs viktige.
Belize er kulturelt sett unikt i Mellom-Amerika ettersom det lenge var del av det britiske imperiet. Det er vanleg å peika på at Belize har mange trekk til felles med Karibia i tillegg til Latin-Amerika. Belize er medlem av CARICOM (Den karibiske fellesskapen).
Hovudstaden i landet er innlandsbyen Belmopan. Hovudstaden blei flytta hit frå Belize City, som stadig blir råka av orkanar og flaum. Belize City er likevel den viktigaste byen med tanke på handel og bankverksemd. Som Panama har Belize etablert eit friområde der det ikkje blir kravd inn skattar og avgifter på varer og tenester. Dette området ligg mot grensa til Mexico. Belize blir òg sett på som eit skatteparadis.
Ordsoge
Opphavet til namnet Belize er uklart, men dei tidlegaste dokumentasjonane av namnet er funne i eit tidsskrift av den dominikanske presten Fray José Delgado som er datert til 1677. Delgado noterte namna til tre store elver han kryssa då han reiste nordover langs den karibiske kysten: Rio Soyte, Rio Xibum og Rio Balis. Desse namna, som no tilsvarer elvene Sittee, Sibun og Belize, vart gjevne til Delgado av tolken hans. Det er sannsynleg at Delgados «Balis» eigentleg var frå mayaordet belix (eller beliz), som tyder 'sølevatn'. Andre har føreslått at namnet kjem frå den spanske uttalinga av namnet på den skotske buccaneeren Peter Wallace, som stod for ei av dei tidlege busetjingane ved munningen av Belizeelva. Det finst likevel ikkje bevis for at Wallace faktisk busette seg i området, og nokon påstanden er blitt karakterisert som ein myte. Fleire andre moglege etymologiske opphav er lagt fram av skribentar og historikarar, inkludert teoriar om fransk og afrikansk opphav til namnet.
Naturgeografi
Nordlege Belize består for det meste av flate sumpaktige kystområde, nokre stadar overgrodd av regnskog. I sør ligg den låge fjellkjeda Mayafjella, der ein finn det høgaste punktet i landet, Doyle's Delight på 1 124 meter over havet. Den djupaste hòla i Belize er Actun Box Ch'iich' som strekkjer seg ned til 183 meter under bakkenivå
Belize ligg mellom elvene Hondo og Sarstoon, med elva Belize som renn gjennom midten av landet. Utanfor kysten ligg det fleire korallrev.
Klima
Belize har eit varmt og fuktig klima året rundt. Tørketida er kortare enn dei andre områda av Mellom-Amerika. Om sommaren og hausten kjem det regn om lag annankvar dag, og om vinteren kan ein front og to kome sørover i Mexicogolfen og gje fuktigare og kjøligare vêr ein dag og to. Regnet om sommaren kjem og forsvinn raskt, men det er ofte ein del skyer. Ein canicula gjev ein periode med opphaldsvêr i juli og august. Heile landet er lummert, men mest lummert er det i indre strøk. Regnmengdene aukar jo lenger sør ein kjem, og varierer frå 1000 mm lengst nord til over 4000 mm i fjellsidene av Mayafjella som vender mot sjøen. Størst sjanse for sol har ein frå februar til tidleg i mai, medan den største faren for orkanar er frå august og ut oktober.
Språk
Engelsk er det einaste offisielle språket i Belize ettersom landet er ein tidlegare britisk koloni. Det er likevel førstespråket til berre ein liten del av folkesetnaden. Dei fleste innbyggjarane brukar i staden belizisk kreol (eller kriol), som er eit kreolspråk basert på engelsk. Spansk er språket som har flest morsmålstalarar i Belize, nærare halvparten av befolkninga. Det blir òg tala fleire mayiske språk. Rundt 80 % av innbyggjarane kan lesa og skriva.
Ved folketeljinga i 2010 var 40,1 % av folkesetnaden katolikkar. Delen av katolikkar gjekk ned frå 49,4 % ved folketeljinga i 2000. I tillegg til Den katolske kyrkja finst det ei rekkje kristne og andre trusretninger, som alle samla under 10 % av folkesetnaden i 2010. 8,4 % var pinsevennar, 5,7 % sjuandedagsadventistar, 4,7 % var anglikanarar, 3,7 % mennonittar, 3,6 % baptistar, 2,9 % metodistar, 2,8 % nasarenarar og 1,7 % tilhøyrde Jehovas vitne. 15,5 % hadde ingen religion.
Historie
Mayasivilisasjonen voks ut frå det som i dag blir kalla Belize frå ca. 1500 f.Kr. og blomstra til rundt år 800 e.Kr. Dei historiske nedteikniingane er senterte rundt Caracol-området, der det finst innskrifter på monument. Det finst òg innskrifter på andre språk. I den seine klassiske perioden av mayasivilisasjonen (ca. 1000 e.Kr.) fanst det kanskje så mange som 400 000 innbyggjarar i området som no utgjer Belize. Då europearane kom hit på 1500-talet var det framleis nokre mayaer som levde der. Dei tidlege forsøka på å kolonisera området vart møtt med motstand frå dei innfødde.
Tidleg på 1800-talet søkte dei britiske styresmakten å oppnå større kontroll over innbyggjarane. Dei forlangte at slaveriet skulle avskaffast og at andre institusjonar skulle innførast. Slaveri blei avskaffa i Det britiske imperiet i 1838, men ting endra seg ikkje i Belize. På grunn av den lokale treindustrien var slavehald særs lukrativt. Etter påtrykk frå metropolen blei dei gamle slavane lønnsarbeidarar, men hadde få andre alternativ enn å halda fram med det same arbeidet.
I 1836, etter frigjeringa av Mellom-Amerika frå spansk herredøme, gjorde britane krav på retten til å administrera Belize. I 1862 blei området formelt sett ein kronkoloni, underordna Jamaica, og blei kalla Britisk Honduras. Som koloni byrja Belize å tiltrekkja seg investorar. Eit dominerande selskap var Belize Estate and Produce Company, som til slutt åtte halvparten av all privat eigedom i landet. Belize Estate-selskapet sin påverknad var særs sterk og førte til at kolonien var dominert av handel med mahogni gjennom heile 1800- og første halvdel av 1900-talett.
Den store depresjonen førte til kollaps i mahogniprisane og store økonomiske vanskar for Belize. Arbeidsløysa i landet blei stor. Tilstandane blei verre etter at ein sterk orkan ramma kolonien i 1931. Samstundes nekta styresmaktene å legalisera minsteløn eller fagforeiningar. Demonstrasjonar og opprør 1934 markerte byrjinga på ei sjølvstenderørsle. Økonomien tok seg opp under andre verdskrigen, sidan mange blei med i militære styrkar eller bidrog med anna arbeid. Etter krigen kom ny stagnasjon, og den britiske avgjerda om å devaluera valutaen i 1949 gav nye problem.
Ei reform av grunnlova byrja i 1954 og førte fram til ein ny grunnlov 10 år seinare. Britisk Honduras fekk sjølvstyre i 1964, og opposisjonsleiaren blei den første statsministeren. Området fekk det offisielle namnet Belize i 1973. Vegen mot fullt sjølvstende blei hindra av grensestrid med Guatemala. Då Belize fekk fullt sjølvstende den 21. september 1981, nekta Guatemala å anerkjenna den nye nasjonen; dette gjorde landet først i 1992. Britiske soldatar blei verande i landet fram til 1994, men bidrog etter dette òg til opplæringa av dei nye styrkane. Grensa til Guatemala er framleis eit stridsspørsmål, og på ein del kart frå Guatemala er Belize presentert som den 23. provinsen i landet.. Etter sjølvstendet blei ein britisk garnison stasjonert i Belize etter ønske frå regjeringa i landet.
Politikk og administrasjon
Belize er eit konstitusjonelt monarki med Charles III av Belize som statsoverhovud. Monarken er representert i Belize av generalguvernøren, som må vera frå Belize. Den utøvande makta ligg hos statsministeren og hans regjering. I regjeringa sit medlemmar av partiet med høgast oppslutning i parlamentet.
Det beliziske parlamentet består av eit overhus og underhus. Dei 29 medlemmane av underhuset blir valde for periodar på 5 år. Av dei 8 representantane til overhuset blir fem valde av statsministeren, to av opposisjonsleiaren og ein av guvernøren. Overhuset er leia av ein president, som ikkje har røysterett og er oppnemnd av det regjerande partiet.
Administrativ inndeling
Belize er delt inn i 6 distrikt:
Distrikta er vidare delt inn i mindre einingar kalla constituencies (valkrinsar).
Forsvars- og utanrikspolitikk
Forsvarsstyrken i landet, Belize Defence Force, blei skipa i 1978. I tillegg til oppgåva med å sytaforforsvaret i landet, skal forsvarsstyrken òg bidra til indre tryggleik og orden og bistå ved naturkatastrofar og krisesituasjonar.
Belize Defence Force består av to infanteribataljonar, ein støttebataljon, ein bataljon av frivillige og ein luftving. Kystvakta utgjer ei sjølvstendig eining utanfor forsvaret. Til saman disponerer forsvaret ein styrke på 1 029 mann (2010).
Økonomi
Den vesle, hovudsakleg private, næringsverksemda baserer seg på jordbruk og handverk. Turisme og konstruksjonsarbeid er to næringar i vekst. Sukker står for nær halvparten av eksporten til Belize, medan bananindustrien er den største arbeidsgjevaren i landet. Produksjon av sitrusfrukter er blitt ein viktig næringsveg langs Kolibrivegen.
Landet freistar òg å byggja opp eit offshore-senter for bankar og føretak.
Alpthal
Alpthal  er ein kommune i distriktet Schwyz i kantonen Schwyz. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 996 meter over havet.
Kkommunen ligg i Alpthal-dalen på nordsida av fjellet Mythen.
Brottøya
Brottøya er ei øy i Hadsel kommune i Nordland. Øya ligg i Hadselfjorden, på vestsida av det nordlege innløpet til Raftsundet og vest for Ingelsfjorden. Det høgaste punktet på øya er om lag 60 meter over havet.
Brottøya har hurtigbåtsamband til Stokmarknes og Kaljord. Øya er òg stoppestad for bilferja mellom Kaljord og Hanøy.
Under planlegginga av Lofoten sitt fastlandssamband (Lofast) var eitt av alternativa å legge vegen over Brottøya til Helgenes og Lonkan og vidare mot Hennes, Blokken og Sigerfjorden. Alternativet vart derimot forkasta og og Lofast vart i staden bygd mot Gullesfjorden og med bru over Raftsundet.
Tsjuktsjarhalvøya
Tsjuktsjarhalvøya, Tsjukotskijhalvøya eller Tsjukotskhalvøya (russisk: Чукотский полуостров - Tsjukotskij poluostov) er det nordaustlegaste punktet på fastlandet i Asia i Russland. Lengst aust ligg Kapp Dezjnev nær landsbyen Uelen. Ho grensar til Tsjuktsjarhavet i nord, Beringhavet i sør og Beringsundet i aust. Halvøya er ein del av Tsjukotka autonome okrug.
Halvøya har tradisjonelt vore heimstaden til dei innfødde tsjuktsjarane, enkelte eskimofolk, sibriske jupikar og sireniki-eskimoar, korjakar, tsjuvanar, evenar, jukagihirar og russiske nybyggjarar.
Halvøya ligg langs Nordaustpassasjen.
Av næringar på halvøya finn ein gruvedrift (tinn, bly, sink, gull og kol), jakt og fangst, reinsdyravl og fiske.
Gulbrystmaurfugl
Gulbrystmaurfugl (Hypocnemis subflava) er ein medlem av maurfuglfamilien, Thamnophilidae, med utbreiing i søraustlege Peru aust for Andes, inn i nordlege Bolivia og litt i tilgrensande område av delstaten Acre i Brasil. Han lever lokalt sympatrisk med brunflankemaurfugl.
Skildring
Dette er ein typisk maurfugl med mørk, streka overside og gul underside, ca. 11-12 centimeter lang og med kroppsvekt rundt 12 gram. Hovudet er mørkt med ei kvit sentral stripe og kvit augebrynstripe. Dekkfjørene er svarte med kvite tuppar som samlast i eit kvitt band når fuglen sit rolig. Den litt spinkle halen har brunt fargeskjær. Undersida er gradvis mørkare gul mot bakkroppen. Det kraftige nebbet og beina er grå. Hofuglane i underarten collinsi har lyst olivengrått i oversida av fjørdrakta der hannar er meir grå.
Han skil seg mest frå dei næraste slektningane i fjørdrakt ved at undersida er reinare gul der dei andre er meir oransje eller raudbrune.
Tatsuomi Koishi
Tatsuomi Koishi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagan Tosu og ALO's Hokuriku.
Gulbrystmaurfugl
Taksonomi
Fram til 2008 vart han sett på som ein underart av rustflankemaurfugl, Hypocnemis cantator, men basert på skilnader i vokalisering og i mindre grad skilnader i fjørdrakt har dei i seinare år blitt handsama som eigne artar. Etter ein studie med samanlikningar av læte og genetisk struktur blant maurfuglar, la gruppa framlegg om å handsame kvar av dei seks underartane av rustflankemaurfugl som sjølvstendige artstakson. Synet blei stødd av South American Classification Committee og den nye taksonomien blei tatt inn i Clementslista frå desember 2009, og er òg akseptert av IOC. Det er for tida definert berre ein underart i tillegg til nominatforma, H. s. collinsi.
Matti Vanhanen
Matti Taneli Vanhanen er ein finsk journalist og politikar (frå Centern). Han var statsminister i Finland frå 2003 til 2010.
Grethe Gynnild Johnsen
Grethe Gynnild Johnsen er ein norsk journalist.
Matti Vanhanen
Frå 1980 til 1983 var Vanhanen leiar for Centerns ungdomsförbund. Frå 1985 til 1991 jobba han i avisa Kehäsanomat, som sjefredaktør frå 1988. I 1991 vart han vald inn i den finske riksdagen.
Grethe Gynnild Johnsen
Johnsen kjem opphavleg frå Bø i Vesterålen, men er no busett i Bærum. Ho har vore nyhenderedaktør for Dagsrevyen sidan september 2004. Dagsrevyen ligg under NYDI i NRK sin organisasjonsmodell, og har om lag 200 medarbeidarar. Johnsen har tidlegare vore redaktør for NRK-sporten, og ho har mellom anna vore korrespondent i København.Sidan 2009 har ho vore leiar for Distriktsdivisjonen i NRK, med ansvar for alle distriktskontora og all produksjon utanfor Marienlyst.
Matti Vanhanen
Vanhanen vart først forsvarsminister då Anneli Jäätteenmäki danna regjering våren 2003. Då Jäätteenmäki gjekk av etter berre eit par månader vart Vanhanen statsminister og partileiar.
Grethe Gynnild Johnsen
Dagsrevy-sjefen har ansvaret for alle dei riksdekkjande nyhendesendingane til NRK: Dagsrevyen, Kveldsnytt, Siste nytt, Standpunkt, RedaksjonEN og Urix.
Matti Vanhanen
Sidan juni 2019 har han vore talsmann for riksdagen i Finland, tilsvarande stortingspresident i Noreg.
Vanhanen er totalfråhaldsmann. Han er skild og har to born.
Shaybah-feltet
Shaybah oljefelt er eit stort produksjonsområde for råolje i Saudi-Arabia, kring 40 km nord for ørkenen Rub' Al-Khali. Det ligg kring 10 km sør for grensa til Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata, som er ei rett linje strekt gjennom ørkenen. Det ligg 40 km sør for den austlege delen av Liwa-oasen i Abu Dhabi.
Shaybah vart utvikla for å hente ut olje frå Shaybah-feltet. Det vart grunnlagd av Saudi Aramco i 1990-åra, og før dette fanst det berre humpete stiar som vart nytta av geologane som utforska denne aude ørkenregionen. Alt materiale for å byggje Shaybah vart transportert 800 km frå Dhahran til Shaybah via veg.
Gorelyj
Gorelyj (russisk Горелый) er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han ebstår av fem overlappande stratovulkanar og er ein av dei mest aktive sør på Kamtsjatka.
Shaybah-feltet
Då det vart oppretta var det estimert at Shaybah-feltet inneheld 14 had estimated reserves of over 14 milliardar fat med råolje og 710 km³ med gass. Saudi Aramco sette prosjektet i drift i 1998. Oljereservoaret ligg 1494 meter under overflata og er 122 meter tjukt. Oljerøyrleidninga frå Shaybah-feltet til Abqaiq er 638 km lang og 735 km lang med røyra innafor sjølve feltet.
Gorelyj
Gorelyj har hatt utbrotsperiodar i 1980-1981 og 1984-1986. Han består av fleire vulkanske strukturar som den gamle Pra-Gorelyj som måler 20-25 km i diameter. I tillegg har han ein kaldera med ein diameter på 12 km.
Llobregat
Llobregat er den nest lengste elva i Catalonia i Spania. Ho spring ut i Castellar de n'Hug (comarca Berguedà) i ei høgd på 1259 meter over havet i Serra del Cadí og munnar ut i Middelhavet i kommunen El Prat de Llobregat, nær Barcelona. Elva er om lag 170 km lang.
Ved Martorell kryssar den gamle romerske Via Augusta elva over den imponerande Djevelbrua, som daterer seg frå høgmellomalderen i si noverande form.
Sideelvar
Dei største sideelvane hennar er
Shaybah-feltet
Vêret i Shaybah er ekstremt med temperaturar som fell til 10 ºC om natta på vinteren til 50 ºC på dagen om sommaren. Her er ofte sandstormar.
Egilssoga
Egilssoga eller Egils saga er ei islandsk ættesoge, eller ei islendingesoge. Andre namn på soga er «Egils saga Skalla-Grímssonar» og «Egla». Hovudpersonen i Egilssoga er hovdingen og skalden Egil Skallagrimson, som levde på 900-talet. Egilssoga fylgjer Egil gjennom livet. I tillegg møter ein ei heil rekke med personar som anten er i slekt med Egil eller som han møter i strid eller venskap. Kring 400 personar er omtala i Egilssoga. Mange av desse er med av di det er viktig kven folk slektar på, eller er i ætt med.
Snorre Sturlason skal om lag år 1230 ha skrive ned Egilssoga. Egilssoga er rekna som ei av dei beste sogene, og er òg ei av dei lengste. Men om ein skal legga dagens moral til grunn hadde Egil Skallagrimsson eit lite vinnande vesen; han drap folk i tylftevis, reiv ut det eine auga på ein han ikkje lika, drakk seg så full i eit gjestebod at han spydde i andletet på verten, osb. Den islandske skalden Haldor Laxness hadde så lite sympati for han at han i Egil Skallagrimson og fjernsynet skreiv at han vona at Egilssoga er «løgn frå ende til annan».
Stormfuglar
Stormfuglar, Procellariiformes, er ein biologisk orden av sjøfugl. Dei fire familiane som utgjer denne ordenen er albatrossar, eigentlege stormfuglar, oseansvaler og stormsvaler.
Besòs
Besòs er ei elv i Catalonia i Spania. Ho oppstår der elvane Mogent og Congost renn saman, og munnar ut i Middelhavet. Ho er nesten 18 km lang, men med sideelvane dekkjer nedslagsfeltet hennar likevel så mykje som 1038 km².
Stormfuglar
Stormfuglane er kolonirugarar, mange hekkar på øyar. Dei største artane byggjer reir på bakken, medan dei fleste mindre artar hekkar i naturlege hòler og sprekkar. Dei viser sterk revirtruskap, vil attende til kolonien dei vart fødd for å hekke sjølve over mange år. Stormfuglar er monogame og har langvarige parband som kan bli livslange.
Artane legg berre eitt egg for kvar freistnad på hekking, vanlegvis er det ei hekking pr. år jamvel om dei større albatrossane har hekking berre ein gong kvart anna år. Begge foreldra tar del i ruging og skaffar mat til ungane. Rugeperioden og tida fram til ungane er flygeføre er lang samanlikna med andre fuglar, men når ein unge er ute av reiret er han ikkje lenger avhengig av stønad og omsut frå foreldra.
Besòs
I nedslagsfeltet hennar ligg byane Aiguafreda, La Garriga, Les Franqueses, Canovelles, Granollers, Montmeló, Mollet del Vallès, Montcada i Reixac, Santa Coloma de Gramenet, Barcelona og Sant Adrià de Besòs. På grunn av middelhavsklimaet i området varierer vassføringa i elva sterkt.
Stormfuglar
Dei store stormfuglane er særs gode seglarar, dei flyg over store avstandar med få vengeslag. Dei små artane derimot, flyg med raske vengeslag.
Besòs
Sideelvar
Besòs har fem store sideelvar:
Stormfuglar
Stormfuglar har lenge vore ei vektig matkjelde for mange menneske, og framleis vert det jakta på somme artar i nokre delar av verda. Dei har også vore gjenstand for ei rekkje kulturelle skildringar, spesielt av albatrossane sine ritual. Blant stormfuglane finn ein somme av dei mest trua fugleartane i verda, somme er utryddingstrua på grunn av introduserte rovdyr i hekkekoloniane, andre av marin ureining og av fiskeflåten. Vitskapsfolk, naturvernarar, fiskarar og styresmakter i verda arbeider for å motverke truslane, og desse tiltaka har ført til underteikning av Avtala om vern av albatrossar og petrellar, ein juridisk bindande internasjonal traktat frå 2001.
Besòs
Historie
Elva renn gjennom eit sterkt industrialisert område nær Barcelona, og hadde den tvilsame æra å verte kalla den mest forureina elva i Europa i 1970- og 1980-åra. Sidan midten av 1990-åra har derimot elva vorte langt reinare.
Stormfuglar
Utbreiing og rørsler
Stormsvaler er nesten like utbreidde som fuglane i stormfuglfamilien, og fell inn i to ulike familiar, oseansvalefamilien, hovudsakleg på den sørlege halvkula, medan stormsvalefamilien finst særleg på den nordlege halvkula. I albatrossfamilien er fleirtalet av medlemmene avgrensa til den sørlege halvkula, og både beitar og hekkar i kjølige, tempererte område, sjølv om ei slekt, Phoebastria, lever over det nordlege Stillehavet. Familien er fråverande frå Nord-Atlanteren, sjølv om fossile rapportar viser at dei hekka der ein gong. Til slutt er dukkpetrellar avgrensa til den sørlege halvkula.
Dei ulike artane i denne ordenen har ei rekkje ulike migrasjonsstrategiar. Nokre artar gjer regelfaste transekvatoriale migrasjonar, som grålire som årleg trekkjer frå sine hekkeområder på New Zealand og i Chile til det nordlege Stillehavet utanfor Japan, Alaska og California, ein årleg rundtur på 64 000 kilometer, ein av dei lengste målte årlege migrasjonen av alle fuglar. Ei rekkje andre petrell-artar gjere transekvatoriale vandringer, medrekna oseanstormsvale og lordhowepetrell, men ingen albatrossar har trekkruter som kryssar ekvatorialbeltet fordi dei er avhengige av vind under flyging. Andre langdistanseflyttfuglar i ordenen inkluderer japanstormsvale som hekkar i det vestlege Stillehavet, og trekkjer til vestlege Indiahavet, og boninpetrellar som hekkar på Hawaii og migrerer til kysten av Japan utanom hekkesesongen.
Morfologi
Stormfuglar varierer i storleik frå dvergstormsvale på 20 gram og 32 centimeter i vengespenn, til vandrealbatross på opptil 11 kg og 3,6 meter i vengespenn. Alle stormfuglar har nasebora lagt inn i eit eller to røyr på det rette, djupt rifla nebbet som òg har nedbøygd spiss. Nebba er bygd opp av fleire hornplater. Vengene er lange og smale, føter har symjehud, og baktåa er underutvikla eller er ikkje-eksisterande. Fjørdrakta er farga området svart, kvitt og grått.
Ordenen har nokre samlande eigenskapar, og startar med den tubulær nasalpassasjen som blir brukt for luktesans. Denne evna til å lukte bidreg til å lokalisere ujamt distribuert byttedyr på havet og kan òg hjelpe til å lokalisere reiret innanfor hekkekolonien. Nebbstrukturen, med sju til ni ulike hornplater, er ein annan samlande funksjon, sjølv om det òg er skilnader på oppbygginga av nebbet innanfor ordenen. Petrellar har ei plate kalla Maxillaris unguis som dannar ein krok på nebbspissen. Dei mindre medlemmene av ordenen har ein kamliknande kjevekant, tilpassa for å beite på planktonisk føde. Til slutt produserer stormfuglar ei mageolje som dei lagrar i proventriculus. Denne olja kan brukast som ei kjelde for lagra energirik mat under lange flygeturar og nokre kan nytte olja som ein forsvarsmekanisme. Mageolja er produsert av er restar av fordøydd føde. Alle stormfuglar produserer olja, unntatt dukkpetrellar.
Stormfuglar har trong for å avsalte kroppen, salt som fuglane får i seg på grunn av den høge mengda havvatn dei absorberer i livet til havs. Alle fuglar har ein forstørra nasekjertel ved nebbrota, over auga. Denne kjertelen er inaktiv hos artar som ikkje krev avsalting, men alle stormfuglar gjer bruk av kjertelen. Forskarar er usikre på dei nøyaktige prosessane i kjertelen, men veit at i generelle termar så fjernar kjertelen salt og dannar ein 5 % saltoppløysing som dryp ut av nasen, eller som hos nokre artar, dei slyngjer ut væska.
Dei fleste fuglane i albatrossfamilien og stormfuglfamilien brukar to teknikkar som minimerer energibruken under flyging, nemleg dynamisk glideflyging og utnytting av hang. Dynamisk glideflyging inneber gjentatte stigingar inn i vind og senking i vindretninga slik at dei vinn energi frå den vertikale vindgradienten. Hang er den stigande lufta på lesida av store bølgjer. I glideflukta får albatrossar og kjempepetrellar stønad frå skulderlåsen, eit senelag som låser vengen når han er fullt utstrekt, slik at vengen blir halden utstrekt utan bruk av muskelkraft. Blant sørlege stormsvaler, Oceanitinae, er det to unike flygemønstre, den eine er overflatetripping. Her flyttar dei over havflata medan føtene har kontakt med vassoverflata, dei kan halde seg stasjonære med raske flagrande vengeslag eller ved å bruke vinden til å forankre seg på plass. Fregattstormsvala gjer bruk av ein unik variant av rørsle på havoverflata, ho held vengene urørleg og i ein vinkel mot vinden og skyv seg framover i ei rekkje byksande hopp.
Helgøya i Mjøsa
Lillehammer Hamar Gjøvik Helgøya Helgøya i Mjøsa ligg i Ringsaker kommune. Med eit areal på 18,34 km² er ho den største innlandsøya i Noreg. Helgøya har sidan 1950-talet hatt brusamband til fastlandet. Ho har i dag omkring 600 innbyggjarar. Den viktigaste næringsvegen er jordbruk med korn- og potetdyrking.
Enkelte leksika opererer med same areal for Helgøya og Røssvassholmen. Nye målingar frå Kartverket viser at Helgøya er klart størst. Utrekningar basert på oppdaterte kartdata viser at Helgøya er 18,34 km² og Røssvassholmen 17,39 km². Desse er basert på høgaste regulerte vasstand for hhv. Mjøsa og Røssvatnet.
Stormfuglar
Morfologi
Dei fleste stormfuglar er ute av stand til å gå godt på land, og mange artar flyg inn og ut frå hekkekolonien berre om natta. Unntaka er dei store albatrossane, fleire «eigentleg petrellar», lirer og havhestar. Sistnemnde kan ufarleggjere sjølv store rovfuglar med sin fråstøytande mageolje, som dei kan kaste fram eit stykke mot åtakarar.
Hekkekoloniar
Stormfuglane er mykje stadbundne, filopatriske, og syner «natal filopatri» ved at kvart individ har ein tendens til å kome tilbake for å hekke i same kolonien som fuglen vart fødd, ofte mange år etter at han forlét kolonien som ein nyleg flygedyktig ungfugl. Denne tendensen har blitt demonstrert med hjelp av ringmerking og ved mitokondrielle DNA studiar. I ringmerkingsforsøk vart ringmerka fuglar fanga nær reira der dei vart fødde, ein tendens som kan vere ekstrem hos nokre artar, til dømes var den gjennomsnittlege avstanden mellom klekkestaden og området der ein fugl etablert sitt eiget territorium 22 meter for laysanalbatross, og ein studie av gulnebblire som hekka nær Korsika, fann at ni av 61 ungfuglar av hannkjønn som returnerte for å hekke i fødekolonien sin faktisk hekka i same hòla dei voks opp i. Studiar av mitokondrie DNA gjev prov for avgrensa genflyt mellom ulike koloniar, noko som sterkt antyder filopatri.
Den andre typen filopatri, tendensen til å vere stadbunden, eller revirbunden, inneber at eit etablert fuglepar vender tilbake til den same hekkeplassen i ei rekkje etterfølgjande år. Blant dei mest ekstreme døma på denne tendensen var ein ringmerkt havhest som vende tilbake til det same reirområdet i 25 år. Gjennomsnittleg mengd fuglar tilbake til same reirplassen er høg for alle artar som har blitt studerte, med tal på rundt 91 % for spisshalepetrell, og 85 % av hannar og 76 % av hoer av gulnebblire, etter eit vellykka hekkeforsøk.
Parbinding og livshistorie
Stormfuglar gjer første freistnad på hekking fleire år etter at dei er flygedyktige, for dei største artane så lenge som ti år. Når dei byrjar med hekking, gjer dei berre ein hekkeforsøk per sesong. Jamvel om egget går tapt tidleg i sesongen, vil dei sjeldan legge nytt egg denne sesongen. Eit stormfuglpar legg ned store mengder innsats i å leggje eitt einskild og forholdsmessig stort egg og oppdra ein einskild unge. Stormfuglar er har lang levetid, albatrossar er dei lengstlevande og i eit døme veit ein at ein fugl levde i 51 år, men var truleg eldre, sjølv dei minste stormsvalene er kjente for å ha levd i 30 år.
Hekking og oppvekst
Fleirtalet av stormfuglartane hekkar ein gong i året og gjer det sesongmessig. Nokre tropiske lirer, som brunlire, Puffinus nativitatis, er i stand til å hekke på litt kortare syklusar enn eit år, og dei store albatrossane i slekta Diomedea hekkar anna kvart år ved hekkesukksess. Dei fleste tempererte og polare artar hekkar i løpet av våren og sommaren, sjølv om nokre albatrossar og petrellar som westlandpetrell hekkar om vinteren. I tropane kan einskilde artar fordele hekkesesongen over heile året, men mest vanleg i avgrensa periodar. Stormfuglar kjem tilbake til hekkekolonien så mykje som fleire månader før egglegging, og viser seg regelmessig fram på reirplassen før paringa. Innan egglegginga tar til, vil hoene flyge ut på ei vandring for å byggje opp naudsynte energireservar for å leggje det relativt store egget.
Ruging av egget blir delt i turnus mellom kjønna, og hannen tar den første rugeøkta medan hoa trekkjer ut på havet. Lengda på individuelle rugeøkter varierer frå nokre få dagar til så mykje som fleire veker, der fuglen på reiret kan miste ei monaleg kroppsvekt. Den totale rugetida varierer frå art til art, rundt 40 dagar for dei minste stormsvalene, men lenger for dei største artane, og for albatrossar opp til 70 og 80 dagar, som òg er den lengste rugetida som nokon fugl har.
Ved klekking har ungane har opne auge, er tett dekt av kvite eller grå dunfjører, og har evner til å flytte seg rundt på hekkeplassen. Men ein forelder vil vere nær ungen i ei rekkje dagar, i ein «vaktfase». For dei fleste holerugarar, er dette berre til ungen er i stand til termoregulere, vanlegvis etter to eller tre dagar. Ungar av dukkpetrellar treng lengre før dei er i stand til å termoregulere, har òg ein lengre vaktfase samanlikna med andre holerugarar. Men overflatehekkande artar som må forhalde seg til eit større spekter av vêrtilhøve og å stri med predatorar som joar og fregattfuglar har følgjeleg enda lengre vaktfase, opptil to veker blant medlemmer av stormfuglfamilien og opptil tre veker for albatrossar.
Begge foreldra bidreg til å mate ungen. Ungen blir fôra på fisk, blekksprut, kril, og mageolje. Mageolja består av nøytralt lipid, som er restar skapt av fordøying av byttedyr. Olja har føremonar framføre enn ufordøydd byttedyr som energikjelde for ungar, brennverdien er rundt 9,6 kilokaloriar per gram, noko som er berre lity lågare enn verdet for dieselolja. Dette kan vere ein reell fordel for artar som flyg over store avstandar for å gje mat til svoltne ungar. Olja blir òg brukt i forsvar. Alle stormfuglar produserer mageolje unntatt dukkpetrellar.
Jamført med ein måse med same kroppsvekt, treng stormfuglungar nær dobbelt så lang tid til dei blir flygedyktige, mellom to og ni månader etter klekking. Årsakene bak tida er mest forbunde med avstanden til føda. Først er det få naturlege predatorar i hekkekoloniane, difor er det ikkje press for å bli tidleg flygedyktig. For det andre går det lang tid mellom kvart måltid ungen får på grunn av avstanden frå reirplassen til matkjelda, og dermed ville stormfugleungar med høgare vekstrate hatt mindre overlevingsrate. Perioden mellom kvar mating varierer mellom artar og i høve til utviklingsstadium. I den første fasen får ungen små hyppige måltid, men seinare kjem måltida med lågare frekvens.
Harry Kewell
Harry Kewell er ein australsk fotballspelar som har spelt for Galatasaray i den tyrkiske fotballigaen, og for det australske landslaget.
Stormfuglar
Trugsmål
Somme artar av albatrossar og petrellar er «blant dei mest alvorleg truga taksa verda». Dei står ovanfor ei rekkje truslar, kor levedyktig dei er varierer mykje frå art til art. Fleire artar er blant dei vanlegaste av alle sjøfuglar, inkludert oseanstormsvale, med anslagsvis 20 millionar individ, og smalnebblire, med anslagsvis 23 millionar individ. På den andre sida er populasjonen av einskilde andre artar knapt to hundre einskilde individ. Det er mindre enn 200 magentapetrellar som hekkar på Chatham-øyane, berre 400 madeirapetrellar og berre 80 Diomedea exulans amsterdamensis (underart av vandrealbatross eller sjølvstendig art). Berre éin art er kjent som utrydda etter 1600, det er guadalupestormsvale som ein gong hekka utanfor Mexico, sjølv om ei rekkje artar hadde døydd ut før dette. Mange artar er veldig dårleg kjente, fijipetrell har berre vorte sett ein handfull gongar sidan han vart oppdaga, og hekkekoloniar av maoristormsvala, ringstormsvale og melanesialire aldri blitt lokaliserte. Maoristormsvala var så lite kjent at ho var trudd å vere utdøydd i 150 år, heilt til gjenoppdaginga i 2003, men rekorden har bermudapetrell som var rekna som utdøydd i 330 år til gjenoppdaginga i 1951.
Harry Kewell
Han spelte i Premier League i England i 13 år, frå 1995 til 2008, fram til 2003 for Leeds United og deretter for Liverpool. Han vart kåra til årets unge spelar i England i 2000, medan han spelte for Leeds United, og til årets spelar i Oseania i 1999, 2001 og 2003. I 2005 var han med på vinna den europeiske Meisterligaen med Liverpool.