cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gråpetrell
Skildring
Denne arten har hekkeområdet sitt spreidd på mange øygrupper og øyar sirkumpolart i utbreiingsområdet nord for ca. 60° sør. Dei største hekkekolonien er rekna å vere på Antipodesøyane i Stillehavet, ca. 800 kilometer søraust for sørspissen på Sørøya på New Zealand. Det største estimatet der er 53 000 par i 2001. Andre større koloniar er på Gough Island, med over 100 000 fuglar, og på Tristan da Cunha i Sør-Atlanteren.
Hekkinga føregår i lause koloniar, gjerne blanda med kvithovudpetrellar. Reiret ligg i hòler, frå 1 til 3 meter inn i bakken. På Tristan da Cunha skjer egglegging i perioden april til juni og den eine ungen i kullet blir flygedyktig frå oktober til desember. Rugetida er mellom 52 og 61 dagar og ungane treng ytterligare 110 dagar eller meir til dei er flygedyktige. Når dei søkjer føde i hekketida kan dei separere seg på kjønn slik at vaksne hofuglar søkjer lengre nord enn hannfuglar.
Føda er som for mange andre stormfuglar, fisk og krepsdyr. Gråpetrellar kan stupdukke frå omkring 3 meters høgd for å fange byttet. Anna vektig næring er utkast av fiskeavfall frå fiskebåtar.
Arten er klassifisert som nær truga av IUCN. Trugsmåla er introduserte framande dyreartar på hekkeøyane, slik som rotter, men òg linefiske. I ei undersøking i perioden 1988 til 1997 viste det seg at opptil 27 % av fuglane som blei hekta fast på lineonglar var gråpetrellar. Estimata for storleiken på populasjonen er usikre, eit estimat er 400 000 fuglar i 2004. Bestanden er rekna å vere minkande.
Karl Heinrich Ulrichs
Karl Heinrich Ulrichs var ein tysk jurist og forkjempar for rettar for homoseksuelle.
Liv og virke
Ulrichs var frå Westerfeld, i Aurich (Ostfriesland. Studerte 1844-48 teologi og juss i Göttingen, samt historie i Berlin. Som dommar i 1854 i Hildesheim blei han etteforska for "unaturleg vellyst med andre menn", og mista dermed stillinga si. I Kongeriket Hannover var homoseksualitet rett nok ikkje straffbart, men det kunne råkast av forbodet mot offentleg forarging . Han arbeida ei tid som advokat, men han fekk i 1859 også forbod mot dette. Deretter livnærte han seg som journalist og til dømes som språklærar. Han blei rekna som ein av dei beste latinkjennarane i si tid.
Tor Hagfors
Tor Hagfors var ein norsk forskar, radioastronom, radarekspert og ein pionér innan studia av vekselsverknadene mellom elektromagnetiske bølgjer (radiobølgjer) og eit plasma. Han var ein av fleire teoretikarar som utvikla teorien bak inkoherent spreiing tidleg på 1960-talet.
Karl Heinrich Ulrichs
Liv og virke
I 1864 publiserte Ulrichs, under psevdonymet Numa Numantius, den første av i alt 12 publikasjonar i serien Forschungen über das Räthsel der mannmännlichen Liebe, som blei forbode i enkelte tyskke statar. Her presenterte han hypotesen om ei kvinneleg sjel i ein mannleg kropp. Likekjønna kjærleik kalla han uranisme (omgrepet homoseksualitet blei første gongen nytta i 1869 av den austerriks-ungarske forfattaren Karl Maria Kertbeny ). Ulrichs vedkjente sjølv å vera ein av det han kalla urningane. Han såg dette som eit naturleg, ikkje sjukleg, anlegg, og kravde dermed straffridom for homoseksuelle handlingar.
I 1867 la han for første gong dette kravet fram offentleg, på den tyske juristkongressen i München framfor 500 deltakarar. Framlegget førte til tumultar, og han blei tvungen til å avbryta talen sin. Denne hendinga har av mange vore rekna som startskotet for rørsla for homoseksuelle rettar. Kravet hans om eit urnisk ekteskap og ideen hans om ei samanslutning av urningar blir gjerne sett på som forløparen for den organiserte homorørsla.
I 1880 drog Ulrichs i eksil til Italia, mellom anna på grunn av det vonbrotet at det prøyssiske forbodet mot likekjønna seksualitet mellom menn blei vidareført i § 175 i den tyske straffelova etter grunnlegginga av det tyske keisarriket i 1871. Han slo seg ned i Napoli, der han byrja å gi ut tidsskriftet „Alaudea“ på latin. Han arbeidde no for å oppretthalda og revitalisera latin som eit Lingua franca for intellektuelle. I juni 1883 flytte han til L'Aquila, der han døydde 12 år seinare.
Tor Hagfors
Hagfors studerte ved Noregs tekniske høgskole (no Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet), tok doktorgraden sin i 1959 ved Universitetet i Oslo, og arbeidde ved Forsvarets forskingsinstitutt frå 1955 til 1963, avbrote av forskingsopphald ved Stanford i Palo Alto i California frå 1959 til 1960. Han var tilsedd ved Lincoln-laboratoriet i Lexington i Massachusetts i to periodar, frå 1963 til 1967 og frå 1969 til 1971. Frå 1967 til 1969 var han direktør for Jicamarca-observatoriet utanfor Lima i Peru. Han forelas i elektroteknikk ved NTH frå 1973 til 1982, og i perioden 1975 til 1982 var han i tillegg direktør for EISCAT og stod for oppbygginga av radaranlegga i Skandinavia.
Garwood Valley
Garwood Valley er ein dal som munnar ut på kysten av Victoria Land i Antarktis, like sør for Cape Chocolate. Han er stort sett isfri, men munningen er dekt av Garwoodbreen. Han vart namngjeven av Thomas Griffith Taylor under Terra Nova-ekspedisjonen, i samband med Garwoodbreen.
Tor Hagfors
Frå 1982 til 1991 var Hagfors direktør ved National Astronomy and Ionosphere Center (NAIC) som står for drifta av Arecibo-observatoriet på Puerto Rico, og professor i astronomi og elektroteknikk ved Cornell University i Ithaca i New York.
Karl Heinrich Ulrichs
Liv og virke
På slutten av 1800-talet tok seksualforskaren Magnus Hirschfeld opp att ideane til Ulrichs, og knytte dei til sin medisinsk-biologiske teori om homoseksualitet som ein medfødd, arveleg, men ikkje-patologisk naturvariasjon.
Tor Hagfors
I 1992 vart han utnemnd som direktør for Max-Planck-Instituttet for Aeronomi i Lindau i Tyskland, ei stilling han hadde til han vart pensjonert i 1998. Han var leiar for EISCAT Council frå 1995 til 1996, leiar for romfartskomiteen i Noregs forskingsråd frå 1992 til 1997, og medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi sidan 1995. Han var gjesteprofessor ved Universitetet i Tromsø, Universitetet i Nagoya i Japan, og Universitetet i Lancaster i Storbritannia.
Karl Heinrich Ulrichs
Urningar og dioningar
Då han såg dei eksisterande omgrepa som negativt farga, innførte Ulrichs nye omgrep. Terminologien hans bygde på talen til Pausanias i Platons Symposium, der to fromar for kjærleiksgudinner blir presentert. Den heteroseksuelle mannen kalla Ulrichs Dioning – etter gudinna Afrodite Dionea, som hadde Zevs til far og Dione som mor, og som dermed representerte ulikekjønna kjærleik.. Den homoseksuelle mannen kalla Ulrichs urning etter gudinna Afrodite Urania, som etter legenda oppstod av ulike kroppsdelar av faren hennar Uranus og dermed representerte einkjønna kjærleik. I Ulrichs sin terminologi blei lesbiske kvinner kalla urnider.
Tomas Olsson Fosnes
Tomas Olsson Fosnes var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Steinkjer. Hans Konrad Foosnæs var sonesonen hans.
Tor Hagfors
Hagfors forska innan mange emne og omfatta blant anna modifisering av ionosfæren, radarastronomi innan solsystemet, observasjon av planetære overflater frå romfartøy, teknikkar innan radiobaserte observasjonar, spreiing frå ru overflater, termiske fluktuasjonar i komplekse plasma (støvplasma), antenner og forplantninga av radiobølgjer. Han publiserte omkring 170 vitskapelege artiklar.
Karl Heinrich Ulrichs
"Urningsbund"
I sitt utkast til ei sameining av urningar ("Urningsbund“) gav Ulrichs uttrykk for føremåla til ein slik organisasjon: Det handla om ei solidarisk sameining av urningar som skulle kjempa for sine menneskerettar og rettsleg likestilling, å grunnlegga ein "urnisk litteratur", å kjempa for saka i dagspressa og å hjelpa enkeltindivid i vanskelege situasjonar.
Det finst fleire minnesmerke og oppkallingar av gater og plassar etter Ulrichs. I Mücnhen, Bremen og L'Aquila har han fått plassar oppkalla etter seg, i Aurich, Hannover gater.
Tomas Olsson Fosnes
Fosnes døydde på slektsgarden i 1876.
Tor Hagfors
Asteroiden 1985 VD1 vart døypt 7279 Hagfors i år 2000.
Samtale i Katedralen
Samtale i Katedralen, original tittel Conversación en La Catedral, (1969) er den tredje romanen av den peruanske forfattaren og nobelprisvinnaren i litteratur, Mario Vargas Llosa, og anerkjent som eit av dei store verka hans.
Hendingane i romanen går føre seg i Peru i tida under diktaturet til general Manuel A. Odría, og handlar om livet til karakterar frå ulike sosiale lag. Den ambisiøse forteljinga er bygd rundt historiene til Santiago Zavala og Ambrosio høvesvis. Førstnemnte er son av ein minister, den andre er sjåføren hans. Eit tilfeldig møte på ein heim for eigarlause hundar, fører til ein opprivande samtale som held fram på ein nærliggjande bar kjent som «Katedralen». Gjennom møtet søkjer Zavala etter sanninga om faren si rolle i mordet på ein vidkjent peruansk figur frå underverda, og undervegs kastar romanen ljos på kva som hender i eit diktatur.
Hovudpersonen, Santiago Zavala, er ein student ved San Marcos-universitetet i Lima, og er medlem av aktivistgruppa Cahuide ved universitetet som var i opposisjon til diktaturet. Santiago er basert på Vargas Llosa sine eigne livserfaringar frå dei første åra ved San Marcos der han òg var medlem av Cahuide. I romanen syner hovudpersonen Santiago Zavala eit pessimistisk syn på det peruanske samfunnet på 1950-talet, samstundes som han famnar om det å vere middelmåtig. Meir generelt er romanen ei undersøking av dei djupe røtene til korrupsjon og svikt i peruansk politikk, og i regjeringa på 1950-talet.
The Wonderful 101
The Wonderful 101 er eit action-eventyrspel utvikla av PlatinumGames og utgjeve av Nintendo til Wii U. Det vart utvikla i regi av Hideki Kamiya og produsert av Atsushi Inaba, som begge har vore involverte i utviklinga av spela Viewtiful Joe og Ōkami. The Wonderful 101 vart utgjeve i august 2013 i Europa og Japan, og i Nord-Amerika månaden etter.
I The Wonderful 101 styrer spelaren ein horde av superheltar sett frå eit fugleperspektiv. Heltane kan gjere seg om til ulike ting kalla «Unite Morphs», og spelaren kan bruke desse til å nedkjempe fiendar, løyse gåter eller traversere miljøa i spelet.
Katastrofeteorien
Katastrofeteorien er namnet på fleire forskjellige teoriar, nytta innan forskjellige område:
Beit Nekofa
Beit Nekofa (hebraisk בֵּית נְקוֹפָה) er ein moshav i Jerusalem distrikt i Israel i Mateh Yehuda regionale kommune. Beit Nekofa ligg i Jerusalemkorridoren, kring 10 km vest for sentrum av Jerusalem, like ved hovudveg 1 mellom Mevaseret Zion og Kiryat Ye'arim, sør for Kiryat Anavim.
Historie
Beit Nekofa vart grunnlagd i august 1949 av sju familiar som immigrerte til Israel frå Jugoslavia. Neveh Ilan-Beit Nekofa-området vart råka av ein brann sommaren 1996. To tusen dekar med skog og fleire bygningar i Kiryat Anavim kibbutz og Beit Nekofa moshav gjekk tapt i brannen.
Beit Nekofa driv eit bronsestøyperi som til seg mange arbarar frå dei kringliggande landsbyane.
Cupfinalen i fotball 2009/Menn
'Cupfinalen for menn 2009 var den siste og avgjerande kampen i Noregsmeisterskapen i fotball for menn, den 104. cupfinalen i Noreg. Kampen stod mellom Aalesunds Fotballklubb frå Ålesund og Molde Fotballklubb. Finalen vart avvikla sundag 8. november 2009 på Ullevaal Stadion i Oslo framfor 25 109 tilskodarar. Etter 120 minutt stod det 2 – 2 på måltavla. I den etterfylgjande straffeskytinga trefte AaFK på alle sine straffespark, Molde stoppa på 4 fulltreffarar. Dermed hadde Aalesund FK sikra seg kongepokalen i klubbens aller fyrste NM-finale.
Kampen
Mame Biram Diouf sende Molde i føringa i det 27. minutt og på ny i det 96. minutt. I mellomtida skåra Glenn Roberts for AaFK då kampen var 53. minutt gammal. Ni minutt ut i andre ekstraomgng syrgde innbytaren Tor Hogne Aarøy for at det vart ei straffesparktevling som skulle avgjere NM-finalen. Denne tevlinga opna med at Molde-innbytaren Mota bomma. Sidan skapte alle ni eksekutørane nettsus. Straffene frå Stephenson, Arneng, Herrera, Phillips og Skiri ordna dermed NM-pokal til Aalesunds Fotballklubb.
Laga
Ålesund FK sitt historiske mannskap: Anders Lindegaard, Ville Jalasto, Amund Skiri, Jonatan Tollås Nation, Jonathan Parr, Khari Stephenson, Johan Arneng (kaptein), Trond Fredriksen, Fredrik Carlsen, Diego Silva, Glenn Roberts. Pablo Herrera kom inn etter ein times spel, Tor Hogne Aarøy og Demar Phillips entra bana i det 102. minutt. Roberts, Fredriksen og Silva steig av etter tur.
Hovuddommar var Kristoffer Helgerud frå Lier.
Phil Chen
Phil Chen er ein jamaicansk bassist. Han har vore ein av dei mest nytta studiomusikarane i England i 1970- og 1980-åra og har spelt for mellom andre Jeff Beck og Rod Stewart, men er truleg mest kjend for det seinare arbeidet sitt med Ray Manzarek and Robby Krieger frå The Doors.
Andre artistar han har spelt med er Jimmy James and the Vagabonds, Donovan (Cosmic Wheels), Joan Armatrading (Back to the Night), The Butts Band, Star Fleet Project, Pete Townshend, Eric Clapton, Ray Charles, Desmond Dekker, Jerry Lee Lewis, Bob Marley, Jimmy Cliff, Jackson Browne og Linda Lewis (på «Rock-a-Doodle-Doo»), blant fleire.
EHF-meisterligaen i handball 2021/Kvinner
IK Våg/Vipers frå Kristiansand vann turneringa etter finalesiger 34 – 28 over franske Brest BH. I semifinalen vann laget 33 – 30 over CSKA Moskva. Tidlegare slo Vipers ut GK Rostov med 57 mot 50 i kvartfinalane og Odense med 65 mot 62 i oktofinalane. Det var andre gongen eit norsk lag vann meisterligaen.
Finalen
IK Våg/Vipers – Brest BH 34 – 28.
Dei norske kvinnene tok kommandoen i kampen frå start. Ved pause leia dei 18 – 14, i den andre omgangen kontrollerte Vipers inn til klubbens fyrste internasjonale triumf. Med sine 12 skåringar var Henny Reistad kampens store profil, saman med målvakta Katrine Lunde. Elles skåra Jana Knedlíková 6 mål, Emilie Hegh Arntzen og Heidi Løke 4 mål, begge, Ragnhild Dahl 3 mål, Nora Mørk og Vilde Jonassen skåra 2 mål kvar, Marta Tomac fekk ei nettkjenning. Linn Sulland, Malin Aune, June Andenæs, Hanna Yttereng, Tonje Refsnes, Sunniva Andersen og målvakta Andrea Austmo Pedersen var også med på Vipers-triumfen.
Ana Gros vart toppskårar for Brest BH, som elles hadde norske Tonje Løseth med i sitt mannskap.
Karl Wilhelm Feuerbach
Karl Wilhelm Feuerbach var ein tysk matematikar og gymnasielærar i Erlangen.
Namnet hans er knytt til Feuerbachs sirkel eller nipunktsirkelen, som har fleire interessante eigenskapar. Feuerbach beviste at nipunktsirkelen i ein trekant tangerer den innskrivne sirkelen til trekanten og kvar av dei tre utvendige tangeringssirklane.
Andreas Stjernen
Andreas Stjernen er ein norsk skihoppar som er medlem av Sprova Idrettslag. Han har i åra 2009-13 vunne ein sølvmedalje og to bronsemedaljar i noregsmeisterskap. Hans beste plassering eit verdscuprenn er ein andreplass i skiflygingsbakken i Oberstdorf i 2013-sesongen.
Hroar Stjernen er far hans.
Aktiv
Stjernen tok sølvmedaljen i NM normalbakke på Raufoss i 2009, 3,5 poeng bakom Roar Ljøkelsøy, men framom Anders Bardal. Stjernen debuterte i verdscupen med 19. plass på Lillehammer 5. desember 2009. Gjennom dei neste sesongane sleit han med å hevde seg i verdscuprenn, ein åttandeplass i Sapporo var hans beste plassering i verdscupen før 2013-sesongen.
Den 26. januar 2013 kom STjernen på fjerdeplass i skiflygingsrennet i Vikersund, etter eit hopp på 232,5 meter, ny personleg rekord. Han kopierte plasseringa i skiflygingsbakken i Harrachov, før han, den 16. februar 2013, vart nummer to i Oberstdorf, også det eit skiflygingsrenn. I ei rekordjamn tevling var han med 409,5 poeng 0,3 poeng bakom tyske Richard Freitag, og 0,5 poeng føre austerrikaren Gregor Schlierenzauer.
Rasmus Nordbø
Rasmus Mathias Nordbø var ein norsk landbruksmann og politikar frå Førde i Sunnfjord, landbruksminister i Torp-regjeringa 1951-55.
Nordbø tok eksamen ved landbruksskule i 1934, og ved Noregs landbrukshøgskule i 1939. Åra 1941-45 var han sekretær i Produksjonsdirektoratet. Frå 1945 arbeidde han i Landbruksdepartementet. I tida 1948-51 var han statssekretær i same departementet, då Kristian Fjeld styrte departementet.
Då Oscar Torp vart statsminister i Noreg i november 1951, vart Nordbø utnemnd til statsråd og sjef i Landbruksdepartementet. Torp-regjeringa gjekk av i januar 1955, og Nordbø var sidan å finne som fylkesagronom, fyrst i Sogn og Fjordane i perioden 1955–64, og frå den tid i Vestfold fylke.
Linsevikke
Linsevikke (Vicia ervilia) er ein art i erteblomfamilien og blir nytta som matplante.
Ville stammar av linsevikke er avgrensa til eit område som omfattar Anatolia og nordlege Irak med ei utviding sørover langs fjella i Libanon. Spor av dei tidlegaste domestiserte tilfella er blitt avdekte frå fleire arkeologiske funnstader i Tyrkia som er tidfesta med ubekrefta karbondatering til dei 7. og 6. tusenåra f.Kr.
Planten var ein av dei åtte grunnplantane i jordbruksrevolusjonen, og har vore viktig for sivilisasjonane rundt Middelhavet. Frukta eignar seg spesielt godt som fôr for sau og storfe.
Blomane er kvite med svake lilla nervetråd-teikningar. Frøa i belgfrukta kan minna om raude linser, og for å eta perlebelgfrøea må desse kokast i fleire omgangar for å fjerna ein elles bitter smak.
På engelsk blir planten kallas for bitter vetch, på arabisk kersannah, spansk yero, gresk rovi og tyrkisk burcak. Næringsverdien frå linsevikke har garantert framleis kultivering i Marokko, Spania og Tyrkia. Planten er enkel å kultivera og hausta, og kan bli dyrka på svært grunn, alkalisk jord. Det er restriksjonar i innførsel av linsevikke til Noreg.
Viggo Ullmann
Johan Christian Viggo Ullmann var ein norsk skulemann, embetsmann og stortingsmann for Venstre. Vilhelmine Ullmann var mor hans, Ragna Nielsen syster hans.
Ullmann var fødd i Christiania, far hans var tilsett i Revisjonsdepartementet. Sjølv vart han student frå Oslo katedralskule i 1866, og var så i kort tid huslærar på Nes jernverk. I 1872 vart han cand. phil. Det komande året var han i Danmark, der han vitja ulike folkehøgskular. År 1873 oppretta han folkehøgskule i Austre Moland, to år seinare flytta han skulen til Landvik. Frå 1880 dreiv han folkehøgskulen vidare i Seljord, der han arbeidde for ei meir yrkesfagleg innretting av opplæringa. Skulen flytta fyrste åra rundt mellom Drangedal, Vinje og Gjerpen. Frå 1884 hadde skulen fast tilhaldsstad i Seljord, Ullmann kjøpte ein gard med støtte frå bønder i heradet. På skulen heldt han og lærarkurs.
Ullmann var formann i Det Norske Samlaget 1891-94, samt redaktør for avisa Varden. Pedagogikken hans var prega av Grundtvigs ideal der teologi og læring vert oppfatta som ei frivillig akt, og obligatorisk eksaminering er bytta ut med frivillig eigenevaluering av læringsgrad. Han gjorde seg også til talsmann for Henry George sine idear.
Ullmann var styremedlem i Norges venstreforening 1884-1900, leiar av Venstre 1893-94 og 1898-1900. Han var stortingsrepresentant for Bratsberg amt i perioden 1886-1900, i 1893-94 parlamentarisk leiar. Åra 1886-91 var han medlem av kyrkjekomiteen. Han var stortingspresident 1892-94, 1897 og 1898-1900. Frå 1892 til 1900 var han mellom anna formann i budsjettkomiteen og 1898-1900 i valkomiteen. I 1898 var han formann i komiteen «om varetagelse av Stortingets interesser i anledning av Nobels testamente».
Kvindestemmeretsforeningen, leia av Ullmann si syster, Ragna Nielsen, fekk assistanse av Ullmann då foreininga sette fram forslag til endring i grunnlova. Saman med Wollert Konow (SB) var han sentral i Norges Fredslag og stod seinare for etableringa av Stortingets Fredsforening i 1890, samt Fredsbrevet til kongen same året.
I perioden 1902-1910 var han amtmann i Bratsberg amt.
Ullmann døydde sinnssjuk i 1910 i Vestre Aker.
Vefsnmål
Vefsnmål eller midthelgelandsk femner dei tradisjonelle nordnorske målføra i dei midtre stròka av Helgeland, det vil seia området frå Herøy på kysten til Hattfjelldal mot Svenskegrensa i aust, og såleis området kring Vefsnfjorden og langs Vefsnavassdraget. Frå då Mosjøen kom i gang med bygginga av Mosjøen Aluminiumsverk har det vore stor tilflytting i området, noko som har sett sterke spor på målføret.
Målmerke
Vilhjelm Riksheim skriv i avhandlinga si Ljodvokstren i Vefsnmålet at "Vefsnmålet tek på ein måte ein millomplass millom aust- og vestnorsk". Som nordnorske målføre elles har Vefsnmålet: Vefsnmålet har mange målmerke som gjer at det skil seg ut frå andre helgelandsmål. Dei er m.a.:
Uttale
Vefsnmålet har palatalisering i ord som mann og kall, og tjukk-l både av historisk l og norrøn rð, slik at orda stol og bord rimar. I eldre tid fanst det ein spesiell l-lyd frå konsonantsambandet tl . Lyden var sjeldan og fanst berre i nokre få ord, t.d. tahlåt "skrøpeleg, småleg", bihlæ "lita tann" og fahlæ "fatle". Eit anna særdrag er at gamal kort e går over til a framføre tjukk-l, t.d. halg, alg, fal og val for helg, elg, ferd og verd.
Lenisering
Lenisering er eit særdrag som skil Vefsnmålet klårt frå dei andre helgelandsmåla. Lukkelydane p, t, k og b, d, g kan verta halvstemde etter vokalar, noko som liknar bløytinga i sørvestlandske målføre. Tabellen under syner kva stavingar som får samanfall. Ovringa fører til at vokalar vert lengre, slik at to ulike ord som rodd og rot læt likeins. For folk som ikkje har dette læt begge som rot. I tabellen under er K1 bruka om klanglause lukkelydar (/p t k/), K2 bruka om klangføre lukkelydar (/b d g/), og K3 bruka om leniserte lukkelydar ([b̥ d̥ g̊]). Bymåla i Mosjøen og Sandnessjøen har lenge mangla lenisering. I dag er det berre dei eldste generasjonane, helst dei som vaks opp på bygda, som enno har lenisering i målet sitt.
Ymsing i målet
Endå om midthelgelandsmåla stort sett kan seiast å høyra til eitt målføre, finst det skilnader frå stad til stad. På 1990-talet gjorde to elevar på Mosjøen Vidaregåande Skole ei undersøking der dei samanlikna talemålet på Herøy ute ved kysten, og det i hattfjelldalen på innlandet. Dei kom fram til at det var få strukturelle skilnader, men at den største skilnaden ligg i alder. Dei fann altså ut at det er større skilnad på gamle og yngre dialektbrukarar enn mellom folk frå dei ulike kommunane.
Dei største skilnadene mellom kyst og innland ligg i uttalen. Utover Leirfjorden og i dei ytre områda har dei affrikativ uttale av kj-lyden, nesten som ch i engelsk church. Ein annan skilnad ligg i uttalen av den opne ò-vokalen i ord som skot, lov og grofte (bregne). På innlandet er denne ein ø-lyd: skøt, løv og grøfte, med han på kysten er ein å-lyd: skåt, låv, gråfte. På innlandet er det lang e-vokal i notid av mange sterke verb: fer, grev og dreg. På kysten har desse lang æ-vokal: fær, græv og dræg. Kystmåla har fleire kortformer av verb enn innlandet, men dativ har halde seg betre der. Elles er språksystemet stort sett det same i heile midt-Helgeland.
Substantivbøying
Vefsnmålet har to ulike hokjønnsbøyingar; ei for hokjønnsord som i ubunden eintal endar på -æ, og ei for hokjønnsord utan slik ending.
Dativ
Tradisjonelt Vefsnmål har restar frå det gamalnorske kasussystemet. Etter preposisjonane i og på vert dativ berre nytta ved påstadnemning, t.d. fer i skojen (fer inn i skogen) og fer i skojæ (fer inne i skogen). Dativ fleirtal finst berre i faste uttrykk, gjerne ved stadnamn: i strøumo, i hålmo.Restar frå ubunden dativ finst i uttrykk som a nyo (av nytt), å nyo (på nytt) og a heilo (av eit heilt stykke), i tillegg til andre meir ålmenne norske uttrykk som i live.
Døme på dativ (frå Far etter Fedrane):
Særmerkte ord
Somme substantiv har anna kjønn enn bokmål:
Ordtilfang
Målføregranskarar som Sigurd Kolsrud har skildra ordtilfanget i Vefsnmålet som "fornt og merkelegt". Det som truleg er meint med det er at fram til nyare tid har mange "gamalord" halde seg i målføret. Døme på det kan vera ånnår for ski (norrøn: ǫndurr) eller måg for svigerson (norrøn: mágr). For gut og jente seier ein tradisjonelt glunt og tøus og kallj og kjæreng/kånæ for mann og kone.
Peikande pronomen
Her og der heiter hér og dar. Tradisjonelt var det skilnad på nære og fjerne peikande pronomen, slik at denne vart sagt om noko som var nærme, og dannæ om noko lengre unna. Om ordet har særleg trykk eller når det står åleine utan substantiv får det endinga -næ. Ofte er det variasjon i vokallengda i desse orda. T.d. kann ein høyra både danæ og dannæ. I nyare tid har uttrykk som denj hær, dæ dær og di hær teke over for dei gamle formene.
Spørjeord
Dei vanlegaste spørjeorda er ke (eldre kve), kem og kor og kvar. Tradisjonelt vart kor berre bruka i tydinga korleis: «kor dæ går?». Ordet hadde mange uttalevariantar, som kår, kør og attpåtil kur, men i dag er kor er den vanlegaste. Denne bruken er den same som bruken av hur på svensk (t.d. «hur går det?»). Seinare har andre former kome inne i dialekten, som korleis, korsn, kersn og keles. I eldre mål fanst formene kvarst for kvar (bm: hvor hen), men det vanlegaste i dag er kor og kvar.
Ordtak
Desse ordtaka er henta frå Ordsamling frå Vefsn.
Beko'a
Beko'a (hebraisk בְּקוֹעַ) er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg nær Beit Shemesh i Mateh Yehuda regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 502.
Landsbyen vart grunnlagd i 1952 av emigrantar frå Jemen. Namnet er symbolsk og syner til delinga av Jerusalem etter den arabisk-israelske krigen i 1948.
Halvor G. Nordbø
Halvor Gregarsson Nordbø var ein norsk skulemann og folkeminnegranskar frå Bø i Telemark. Han var son til Gregar O. Nordbø.
Nordbø tok lærarskuleeksamen i 1914. I åra framover underviste han ved fleire lærarskular og landsgymnas. Med kvart utdanna han seg til cand.philol. i 1925 og tok doktorgraden i 1930 på avhandlinga Ættesogor frå Telemark. Frå 1932 overlærar på Nesna lærarskule til han i 1946 vart lektor ved lærarskulen i Kristiansand.
Hagryd-Dala
Hagryd-Dala er ein svensk tettstad i Kungsbacka kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 355 innbyggjarar.
Banner
Banner er ein type fane, det vil seia eit flaggliknende kjenneteikn og samlingsmerke med symbol, fargar («tinkturar») og figurar frå våpenskjold og liknande. Banner er særleg blitt brukte som militært feltteikn eller stridsmerke i krig. Heraldiske våpenbanner er opphengde i ordenskapell for visse britiske riddarordenar.
På norsk kan banner òg visa til ei overskrift, eit tekstband eller tekstfelt som går tvers over ei avisside eller ei nettside. Banner kan elles også brukast om reklamebanner og demonstrasjonsplakatar, særleg i form av store, avlange band og plakatar med tekst og bodskap.
Ordet «banner» har kome til norsk via fransk bannière frå det mellomalderlatinske bannum, ei omskriving av eit opphavleg germansk ord som tyder «feltteikn».
King Peninsula
King Peninsula er ei isdekt halvøy, 160 km lang og 30 km brei, som ligg sør for Thurston Island og på sørsida av Peacock Sound. Ho strekkjer seg frå kontinentalisen og vestover mellom Abbot isbrem og Cosgrove isbrem til Amundsenhavet. Neset vart fotografert frå lufta av USN Operasjon Highjump, 1946–47, og kartlagd frå desse bileta som ei lang øy, eller mogelegeins ei halvøy. Bilete teken av USN i 1966 synte at det var ei halvøy.
Karin Enke
Karin Enke er ein tysk tidlegare skeiseløpar frå  Dresden i Sachsen som representerte Aust-Tyskland. I tida 1980-88 vart ho olympisk meister tre gongar, sprintverdsmeister seks gongar og femfaldig verdsmeister i firkamp.
Plommesekk
Plommesekk er ein del av eit foster hjå virveldyr med egg med mykje eggeplomme. Hjå slike dyr vil ikkje cellekløyvingen vera i stand til å splitta opp plommemassen, og fosteret veks i staden rundt plomma. Etter kvart som fosteret veks vil mengda plomme i sekken minsa. Sekken blir til slutt trekt inn i buken og blir ein del av magesekken til det vaksne dyret.
Ved klekking vil mange dyr ha ein synleg ytre plommesekk som dei lever av dei første dagane etter klekkinga. Dette gjeld særleg hjå yngel av beinfisk, skjelpadder og krokodillar, og førekjem hjå ein del fuglar og skater.
Sjølv om dei fleste pattedyr ikkje har plomme, vil det likevel bli danna ein plommesekk som eit ledd i utviklinga av fordøyingssystemet. Denne plommesekken er også synleg på menneskefosteret i dei første fire vekene av utviklinga før han blir inkorporert i tarmsystemet. Plommesekken er også utgangspunktet for danninga av morkake og navlestreng hjå dyr med morkake.
Katastrofeteorien i matematikk
Katastrofeteorien i matematikk er ein teori utvikla av den franske matematikaren Réne Thom til å gje ei matematisk skildring av naturfenomen som syner brå endringar, som til dømes eit hjarteslag, ein kaldfront i meteorologi, eit embryo som brest og liknande.
Newzealandsk teiknspråk
Newzealandsk teiknspråk (New Zealander Sign Language, NZSL) er eit teiknspråk som primært blir brukt i kommunikasjon med og blant døve på New Zealand. Språket har om lag 24 000 brukarar, og er eitt av tre offisielle språk på New Zealand.
Jessheim videregående skole
Jessheim videregående skole er den største vidaregåande skulen i Viken. Skulen har over 1 300 elevar og kring 240 tilsette og ligg nordvest for Jessheim sentrum. Bygningsmassen dekkjer over 15 000 kvadratmeter. Skulen vart bygd i 1972. Her er det åtte utdanningsprogram, i tillegg til ei avdeling for tilpassa opplæring i mindre grupper innan alle utdanningsprogramma. Skulen tilbyr vaksenopplæring for om lag 150 elevar på kveldstid, og har 60 elevar på Ullersmo fengsel.
Området var tidlegare ein militærleir Jessheim-leiren som vart rive for å gi plass til skulen.
Boydellbreen
Boydellbreen er ein isbre på Trinityhalvøya nord i Graham Land. Han er kring 14,5 km lang og flyt søraustover frå Detroit Plateau og ut i Sjögrenfjorden i Prince Gustav Channel nord for fronten av Sjögrenbreen og 10 km vest for Mount Wild. Han vart kartlagt av Falkland Islands Dependencies Survey frå landmålingar (1960–61), og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter James Boydell, ein engelskmann som fann opp damplokomotivet.
Pereslavskoje
Pereslavskoje (russisk skrift Пересла́вское) er ein landsby i Kaliningrad oblast som husar ein bataljon frå 336. marineinfanteribrigade
Greenville Valley
Greenville Valley er ein stor, hovudsakleg isfri dal som ligg sør for Elkhorn Ridge i Convoy Range i Victoria Land i Antarktis. Ein flik av Northwindbreen flyt eit kort stykke vest til munningen av dalen. I sørveggen av dalen, nær toppen, munnar Merrell Valley ut. Han vart utforska i 1957 av den nordlege landmålingsgruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition i 1956–58 og vart namngjeven av dei etter USNS «Greenville Victory», eit fraktefartøy i den amerikanske hovudkonvoien til McMurdo Sound i 1956–57.
Punktuert kulegullkvefs
Punktuert kulegullkvefs (Omalus puncticollis) er ein gullkvefs som snyltar på ulike artar av småe vedlevande gravekvefsar, truleg av slekta Passaloecus.
Fotball-VM 1962
Verdsmeisterskapen i fotball 1962 vart avvikla i Chile i tida 30. mai til 17. juni 1962. Kampane fann stad på fire ulike arenaer i fire ulike byar; Arica, Rancagua, Santiago og Viña del Mar. Brasil vart verdsmeister etter å ha slått Tsjekkoslovakia 3-1 i finalen. Seks spelarar skåra fire mål i turneringa og vart toppskårar, mellom dei verdsmeistrane Garrincha og Vavá.
Punktuert kulegullkvefs
Tidlegare vart arten rekna som liketydande med Omalus aeneus, men resultat frå DNA-strekkoding tyder på at dette er ein eigen art.
I Noreg er arten relativt vanleg på Austlandet i buskar og kratt i varme skråningar med mykje daud ved.
Fotball-VM 1962
Turneringsformatet var det same som i 1958. Dei 16 deltakarlanda vart delt på fire innleiingsgrupper, og dei to beste laga i gruppene gjekk vidare til kvartfinalane. Brasil, Sovjetunionen, Ungarn og Vest-Tyskland vart gruppevinnarar og fekk fylgje av Chile, England, Jugoslavia og Tsjekkoslovakia.
Finalen
Finalen var spelt på Estadio Nacional i Santiago. Tsjekkoslovakia tok leiinga ved Josef Masopust etter 15 minuttar, men allereie to minuttar seinare utlikna Amarildo Tavares for Brasil. Midtvegs i andre omgang gav Zito Brasil leiinga og ni minuttar etter sikra Vavá sigeren med Brasils tredje mål i kampen. Det var andre gongen eit land lukkast forsvare VM-tittelen.
Interflug
Interflug (eigentleg Interflug Gesellschaft für internationalen Flugverkehr m.b.H.) var både det statlege flyselskapet i DDR og ein paraplyorganisasjon for alle andre kommersielle luftfartsaktivitetar i landet (jordbruksfly, flytryggleik og drift av flyplassar). Selskapet vart grunnlagt i 1958 og oppløyst i 1991.
Sebastián Fernández
Sebastián Bruno Fernández Miglierina er ein uruguayansk fotballspelar som spelar som spiss for Málaga i spansk Primera Division. Han har òg kampar for Uruguay sitt landslag.
Fernández vart seriemeister i Uruguay med Defensor Sporting i apertura-sesongen i 2007 og i Argentina med Banfield i apertura-sesongen i 2009.
Fernández debuterte for Uruguay sitt A-landslag i ein vennskapskamp mot Romania 24. mai 2006. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, der han kom inn som innbytar i to kampar; gruppekampen mot Sør-Afrika og semifinalen mot Nederland.
Natalja Petrusjova
Natalja Anatoljevna Petrusjova er ein russisk tidlegare skeiseløpar frå Pavlovskij Posad som representerte Sovjetunionen. Ho vart olympisk meister på 1000 meter i 1980, verdsmeister i firkamp 1980 og 1981, europameister 1981 og 1982, samt verdsmeister i sprint 1982.
Adam Kszczot
Adam Kszczot er ein polsk mellomdistanseløpar frå Opoczno. Han er trifaldig europameister på spesialdistansen 800 meter i tida 2014-18 og tok VM-sølv på same distansen både i 2015 og 2017, samt EM-bronse 2010. Frå innandørsmeisterskapane har han fått med seg to EM-gull, VM-sølv og VM-bronse.
Aktiv
Kszczot vann 800 meter under U23-EM 2009 med tida 1.45,81. Same sesongen vart han polsk meister på 800 meter, og deltok i verdsmeisterskapen i Berlin, utan å nå finalen. I 2010 deltok han i innandørs-VM 2010 i Doha, der vart nummer tre med tida 1.46,69. Også ved EM i friidrett 2010 i Barcelona fem månader seinare kom han på bronseplassen på 800 m.
I mars 2011 sprang Kszczot inn til siger på 800 m ved innandørs-EM 2011 i Paris, med landsmannen Marcin Lewandowski på plassen bak. Ein ny triumf kunne han bokføre då han ved U23-EM i Ostrava i juli månad vann på tida 1.46,71. Vel ein månad seinare vart han nummer seks på 800 meter då VM 2011 vart avvikla i Doha. Mindre enn to veker etter VM sette han personleg rekord med 1.43,30 i italienske Rieti. Året etter vart han slått ut i semifinalane under Sommar-OL i London.
Kszczot forsvarte i 2013 EM-tittelen på 800 m innandørs, ein prestasjon ingen hadde gjort på 42 år. I 2014 var han suveren på 800 meter under europameisterskapen i Zürich, der Artur Kuciapski syrgde for polsk dobbeltsiger. I VM-finalen 2015 viste spurtsterke Kszczot sin fremste styrke då han passerte fleire løparar på oppløpssida og tok sølvet, bak verdsrekordhaldaren David Rudisha. Sommaren 2016 vann Kszczot 800 m ved friidretts-EM i Amsterdam, som i innandørs-EM 2011 kom landsmannen Lewandowski inn til sølvmedalje.
Hagsta
Hagsta er ein tettstad i Gävle kommun i Gävleborgs län i landskapet Gästrikland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 200 innbyggjarar.
Linsley Peninsula
Linsley Peninsula er ei brei, isdekt halvøy som strekkjer seg ut i Murphy lnlet, nord på Thurston Island. Halvøya vart først kartlagd frå flyfoto teken av U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946-47. Ho vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Richard G. Linsley i U.S. Navy som var pilot for United States Antarctic Research Program (USARP) under det geologiske arbeidet på Thurston Island i 1968-69.
Depotbreen
Depotbreen er ein veldefinert dalbre, med morener på sidene, som endar i ei høg isklippe inst i Hope Bay. Han strekkjer seg utover Den antarktiske halvøya. Han vart oppdaga av Den svenske antarktisekspedisjonen i 1901–04, under Otto Nordenskjöld, og han fekk dette namnet av han fordi, sett frå Antarctic Sound, såg det ut som ein mogeleg stad for eit depot.
Iljusjin Il-14
Ilyushin Il-14 Il-14 (NATO-kallenamn Crate) var eit russisk to-motors sivilt og militært transport- og passasjerfly som var eit av dei viktigaste flya for Aeroflot og for flyselskap i Astblokk-landa i etterkrigstida til ut i 1990-åra.
Utviklinga av Il-14
Flyet flaug fyrste gong i 1950. Il-14 vart òg bygd i Aust-Tyskland, Tsjekkoslovakia, og i Kina med nemninga Y-6.
I likskap med andre fly av same storleik og for same føremål, bygd like etter andre verdskrig var flyet meint å verta ein erstattar og etterfølgjar til Douglas DC-3 og den russiske lisensbygde variant Lisunov Li-2.
Det var utstyrt med to 1900 Hk Shvetsov ASh-82T-7 stjernemotorar. Mengd bygde fly er usikkert, det er i alle fall over 1 000. Enkelte kjelder oppgjev over 1 122 inklusive dei som vart bygd på lisens i Aust-Tyskland og Tsjekkoslovakia.
Ulukker med Il-14
Aviation Safety Network har i sin database registeret 75 ulukker med sivile Il-14 fram til 1992. Det er grunn til å anta at at talet er høgare. Det omfattar ikkje eventuelle flyulukker i Sovjets flyvåpen som sjeldan vart gjort kjend i vestlege media, og òg sivile flyulykker bak jernteppet vart ikkje alltid rapportert til den vestlege verda, med mindre den omfatta flyulukker der utanlandske passasjerar var omkomne.
25 personar, blant dei ti norske kvinner, omkom i Voronezj-ulukka 6. august 1955 ved byen Voronezj.
Greenwood Valley
Greenwood Valley er ein isfyllt dal på vestsida av Wilson forlandsbre, som ligg mellom Staeffler Ridge og Mount Doorly i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Russell A. Greenwood i U.S. Navy som hadde ansvaret for vedlikehaldet av tungt utstyr ved McMurdo-basen i 1962.
Häggenås
Häggenås er ein svensk tettstad i Östersunds kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland. I 2005 hadde tettstaden 351 innbyggjarar. Häggenås ligg cirka 28 kilometer nordaust for Östersund.
Australsk teiknspråk
Australsk teiknspråk (Australian Sign Language, AUSLAN) er eit teiknspråk som primært blir brukt i kommunikasjon med og blant døve i Australia. Språket har om lag 16 000 brukarar. .
Kjedebrøk
Kjedebrøk, der a_{0} er eit heiltal, og alle a_{i} er positive heiltal, og n eit ikkje-negativt heiltal. Ein kjedebrøk er ein spesiell brøk på forma som vist i figuren til høgre. Tala a_{0}, a_{1}, a_{2} osv. vert kalla partialnemnarar eller delkvotientane til kjedebrøken. Ein kan bestemme utviklinga av eit tal a i kjedebrøk, ved å skrive der a_{0} er eit heilt tal og r eit positivt tal mellom 0 og 1.
Australsk teiknspråk
Sidan språket er utvikla frå BANZSL, kan dei som snakkar australsk teiknspråk ha godt håp om å gjere seg forstått blant brukarar av andre BANZL-teiknspråk.
Lake Tekapo
Lake Tekapo er ein tettstad i sørenden av Tekaposjøen på Sørøya på New Zealand. Ved folketeljinga i 2013 hadde han 369 innbyggjarar. Han er ein av fem tettstader i det grisgrendte Mackenzie Basin.
New Zealand State Highway 8 går like gjennom tettstaden - 227 km frå Christchurch og 256 km frå Queenstown. Tekaposjøen er eit populært turistmål, og det ligg fleire hotell i tettstaden. Lake Tekapo Airport ligg 5 km vest for tettstaden.
<!--
History
The Maori were the first people to discover the Mackenzie Basin. The name Tekapo derives from the Maori words taka (sleeping mat) and po (night). The Mackenzie Basin became known to Europeans in 1855 when, in order to find a less conspicuous route, James Mackenzie, a Scottish sheep thief, ventured inland and discovered the high country that now bears his name. In 1857, John and Barbara Hay established the first sheep farm in Mackenzie on the shore of Lake Tekapo.
Lake Tekapo township started to grow after the construction of hydropower stations in the 1930s. The project was delayed due to World War II, but it was eventually completed and commissioned in 1951. The Church of the Good Shepherd was built in 1935. Now, it opens to the public from 9am to 5pm during summer (Oct to Apr) and 10am to 4pm in winter (May to Sept). Dog Statue, which is dedicated to the working collies of Mackenzie, was commissioned on 7 March 1968.
Climate
Lake Tekapo has an oceanic climate (Köppen climate classification: Cfb) with mild, sunny summers and cold, dry winters. On average, Lake Tekapo has 2180 sunshine hours (200 hours more than the New Zealand average) and 78 rain days producing 600 mm rainfall annually. Temperature is generally warm in summer and extremely cold in winter, by New Zealand standards.
Mount John University Observatory
Selected for its very clear atmosphere, large number of clear sky nights, and relative freedom from light pollution, Mount John University Observatory is located on a small hill to the north of the town, and south of the small Lake Alexandrina. Originally set up by the University of Pennsylvania (looking for a southern hemisphere location), it is now operated by the University of Canterbury. From 1969 to 1982, the United States Air Force had a satellite tracking station adjacent to the observatory. In June 2012, an area of 430000 ha around Tekapo was declared the Aoraki Mackenzie International Dark Sky Reserve by the International Dark-Sky Association, one of only four such reserves around the world.
Skifield
On the north side of the lake, 24km from the Tekapo township is the Roundhill Ski Area, which caters primarily to beginner and intermediate skiers.
Military base
The New Zealand Army has a large training range located at Tekapo. It is used for general military exercises and for pre-deployment training of forces being sent to Afghanistan.
-->
Lysthus
Lysthus er ein liten frittståande bygning som kan stå i ein park eller hage. Lysthus kan til dømes ha form som mindre hus eller paviljongar. Ofte kan det veksa klatreplantar rundt dei. Slike byggverk blir som regel nytta til kortvarige opphald på fritida, og ikkje til å bu i.
Kongelege lysthus
Blant dansk-norske kongar var særleg Fredrik II begeistra for lysthus. Han fekk reist eitt eller fleire lysths ved alle slotta sine – Frederiksborg, Kronborg, Antvorskov, Skanderborg, Haderslevhus og fleire andre. Bygningane fekk ofte namn, til dømes heitte fleire lysthusa til kongen «Sparepenge». Lysthusa varofte innretta slik at ein kunne eta og overnatta i dei. Det finst i dag att to av lysthusa til Fredrik II. Ved Kronborg hadde han Lundehave, som nokre hundreår seinare blei ombygd og udvida til Marienlyst Slot. Badstuen ved Frederiksborg er betre bevart i opphavleg utforming, og ser på utsida ut som det gjorde på 1500-talet. Det er utforma som eit svært lite slott i raud mur med trappetårn med spir og sandsteinsutsmykkingar.
Kristian IV fortsette som faren. Rosenborg oppstod såleis som eit nokså beskjedent lysthus som etter ei rekkje utvidingar heller må få nemninga lystslott.
Kategori i matematikk
Ein kategori er eit matematisk objekt som består av objekt og morfiar mellom objekta med visse aksiom. Dei generaliserar fleire konsept og er mykje nytta i moderne matematikk.
Pikmin 3
Pikmin 3 er eit strategispel utvikla og utgjeve av Nintendo. Spelet er etterfølgjaren til Pikmin 2 frå 2004 og det tredje spelet i Pikmin-serien. Det vart opphavleg utgjeve i 2013 til Wii U, byggjer vidare på spelemekanikkane som vart introduserte i tidlegare Pikmin-spel og legg til nye funksjonar, mellom anna nye spelefigurar, nye typar pikmin og nedlastbart innhald. Ei utvida utgåve av spelet, Pikmin 3 Deluxe, kjem ut til Nintendo Switch den 30. oktober 2020.
I kampanjemodusen i Pikmin 3 styrer spelaren dei tre romvesena Alph, Brittany og Charlie, som skal utforske planeten «PNF-404» for å finne frø som kan kultiverast for å redde folket på heimplaneten deira, Koppai, frå ein hungersnaud. Dei treffer på og allierer seg med pikmin, som hjelper dei i utforskinga av planeten.
Kategori i matematikk
Matematisk kategoriteori vart først utvikla omkring 1950 av dei amerikanske matematikarane Samuel Eilenberg og Saunders Mac Lane. Seinare har kategoriomgrepet vore med på å bringe mange forskjellige matematiske situasjonar inn under ein felles synsvinkel, og omgrepet har bruksområde innan algebra, algebraisk geometri, logikk og EDB.
Definisjon
Ein kategori \mathcal{C} består av ein klasse objekt og for kvart par A, B av objekt ei mengd av morfiar frå A til B under følgande aksiom. Let A,B,C,D vera objekt i \mathcal{C} og f : A\to B, g : B\to C og h : C\to D vera morfiar mellom dei.
Kjelder
Kategorie (matematika)
Lofgren Peninsula
Lofgren Peninsula er ei isdekt halvøy kring 22 nautiske mil (41 km) lang, mellom Cadwaladerfjorden og Morganfjorden i nordaustsida av Thurston Island i Antarktis. Ho vart oppdaga under helikopterturar frå ekspedisjonar i Bellingshausenhavet i februar 1960. Ho vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Charles E. Lofgren, som deltok under Byrd-ekspedisjonen, 1928-30.
Cubana de Aviación
Cubana dei Aviación S.A., betre kjent som Cubana, er eit statleg flyselskap på Cuba. Selskapet vart etablert i 1929 under namnet Compañía Nacional Cubana dei Aviación Curtiss.
Selskapet flyg til destinasjonar innanriks på Cuba og til Mellom- og Sør-Amerika, Karibia, Canada og til nokre destinasjonar i Europa (m.a. Paris i Frankrike).
Flyflåte
Flåte i 2015:
Ordre:
Worthing
Worthing er den største byen i West Sussex i England, og blir administrert som eit eige distrikt. Han ligg mellom kysten og South Downs.
Cubana de Aviación
Flyflåte
Last
Worthing
Historie
Området har vore busett sidan steinalderen, og ser ut til å ha vore ein av dei viktigaste stadene for flintutvinning. Det er òg funne ei rekkje spor etter aktivitet i bronsealderen og jernalderen, og dessutan romerske myntar, fliser og keramikk.
Første gongen byen blir nemnt i ei skriftleg kjelde er i 1086, då han ifølgje Domesday Book hadde eit folketal på berre 22. Angelsaksarane slo seg ned i Goring by Sea i nærleiken, medan Wortinge, som han heitte på 1100- og 1200-talet, stort sett var busett av bønder og makrellfiskarar.
Mot slutten av 1700-talet byrja byen å trekkje til seg vitjande, som ynskte å nyte det milde klimaet og den rolege sjøen. Den edvardianske hangen til sjøluft som ein kur for alle helseproblem førte til stor vekst. I 1803 hadde folkesetnaden auka til omkring 2500, og landsbyen fekk bystatus. I 1890 fekk han kongeleg charter som valkrets (borough), og han heldt statusen som eige distrikt etter omorganiseringa av lokalstyret i 1974.
Lars Edvard Phragmén
Lars Edvard Phragmén var ein svensk matematikar.
Han var professor ved Stockholms Högskola frå 1892 til 1904. I 1903 vart han sjef for den svenske forsikringsinspeksjonen, som han var fram til 1909, før han vart direktør for Allmänna Livsförsäkringsbolaget frå 1908 til 1933. Han arbeidde med funksjonsteori og er særleg kjend for Phragmén–Lindelöfske-satsen. Seinare arbeidde han særleg med forsikringsmatematikk.
Han vart utnemnd til æresdoktor ved Universitetet i Oslo ved Abel-minnefesten i 1929.
New Riders of the Purple Sage
New Riders of the Purple Sage er eit USA-amerikansk countryrockband. Gruppa oppstod frå det psykedeliske rockemiljøet i San Francisco i California i 1969, og den originale besetninga bestod av fleire medlemmar frå Grateful Dead. Bandet er stundom kalla New Riders eller NRPS.