cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulla-Førre
Dammar
For å demma opp Blåsjø, blei det bygd fire store og ei rekke mindre dammar. I tillegg blei det bygd mange til dei mindre vatna i områda omkring, samt reguleringsdammen for Suldalslågen (sjå under). Dei blei bygd enten som fyllingsdammar (der Storvassdammen og Oddatjørndammen er dei høvesvis største og høgaste i Noreg) eller betongdammar (der Førrevassdammen (til venstre) er den største i Noreg). Fyllingsdammane er bygde med stein ytst, så eit lag med grus og så ein kjerne av finare materiale (f.eks. morenemasse). Unntaket er Storvassdammen, som har ein kjerne av asfalt: Det var så langt å transportera masse dit at ein i staden bygde eit asfaltverk ved dammen. Betongdammen Førrevassdammen var ingeniørteknisk komplisert, og blei bygd utan armeringsstål. Sidan det ikkje var sand i nærleiken brukte ein eit steinknuseri. Det anlegget blei etter anleggsslutt kjøpt opp av Norsk Stein, som nå er ei større bedrift ved Jelsa i Suldal.
Eirik Birkelund
Eirik Birkelund er ein norsk fotballspelar som spelar for AS Saint-Etienne. I 2011-sesongen spelar han for andrelaget til Brann. Han debuterte på A-laget til Brann i Tippeligaen 10. juni 2011 som innbytar i ein heimekamp mot Sogndal. Han var ei sentral brikke då Brann sitt gutelag tok gull i NM.
Ulla-Førre
Kraftverk
Frå Blåsjø blir vatnet utnytta i tre steg. Saurdal kraftverk nyttar vatnet frå Blåsjø for å generera energi, men det kan òg pumpa vatn frå 600-metersnivået og Sandsavatnet opp til Blåsjø. Lenger ned mot Suldalsvatnet ligg det neste steget, Kvilldal kraftverk, Noregs største målt i installert effekt. Herfrå renn vatnet ut i Suldalsvatnet, før Hylen kraftverk nyttar fallet frå Suldalsvatnet og ned til Hylsfjorden. Stølsdal kraftverk nyttar bekkar og mindre vatn i området som ikkje blir fanga opp av dei andre kraftverka. Det er samstundes òg eit pumpekraftverk, og kan pumpa vatn opp til 600-metersnivået frå mellom anna Vassbottvatnet. Hjorteland pumpestasjon har same funksjon, og pumpar opp vatn frå Mosvatnet. Her har ein tre pumper a 2,2 MW.
Tunnelar
Til utbygginga blei det sprengt ut over 100 kilometer tunnelar, for å samla og leia vatnet til og frå kraftverka. For å utnytta energien i bekkar og mindre vatn, blei det bygd ein lengre tunnel som tar inn vatn der det er vatn å henta. Denne tunnelen fungerer som, og blir òg ofte kalla, ei takrenna, og har endepunkt som ligg vel fire mil frå kvarandre i luftlinje. Som ledd i tunnelboringa gjennomførte ein den første vellukka fullprofils tunnelboring i hardt fjell (8 km frå Glommedalen til Grasdalen).
Eirik Birkelund
I august 2012 vart Birkelund lagt til i Brann si B-liste. Det vil seia at han er ein av fem ungdommar som enno ikkje er profesjonelle tippeligaspelarar, som likevel får lov å vera med i tippeligakampar.
Ulla-Førre
Drift
Sjølv om eit vasskraftanlegg i prinsippet går av seg sjølv, treng Ulla-Førreanlegget ein større stab til drift og vedlikehald. Dei held til i Prestavika ved Suldalsosen. I tillegg til det vedlikehaldet som trengst ved vanleg bruk, har det vore ein del større problem som har måtta løysast. Den viktigaste kjelda til dette er luftputekammeret i Kvilldal kraftverk. Alt etter eitt års drift måtte ein tømma kammeret; det lak luft inn gjennom fjellet. For å hindra at dette skjer, laga ein ei såkalla vassgardin: Trykkvatn blir kontinuerleg injisert i fjellet rundt. Feil ved systemet gjorde ei ny tømming nødvendig. Konsekvensen er langvarige driftsstansar av kraftverket, ei viktig innvending mot bruk av så store luftputekammer. Av andre problem som måtte reparerast kan ein nemna skovlene på Kvilldal-turbinane (sprekkar), samt hovudtransformatorane i Saurdal og i Hylen.
Ulla-Førre blir styrt frå Sauda driftssentral saman med andre kraftanlegg på Sør-Vestlandet.
Lokalsamfunnet
For Suldal kommune hadde utbygginga store konsekvensar. Det kom om lag 1000 nye innbyggjarar til den fråflyttingstruga kommunen, og det blei skapt ny giv. Kommuneøkonomien blei markant betra, og det kom ei generell velstandsauke. Til saman 85 bustader blei bygd i kommunale bustadfelt på Sand, Suldalsosen og Vadla. Rett nok har folketalet sokke jamnt og trutt etter slutten på anleggstida, men det er framleis høgare enn før utbygginga starta. Kraftkronene gjorde det mogleg å støtta anna næringsliv i kommunen, og kvaliteten på dei offentlege tilboda er heva. Dei om lag 100 kilometrane med nye vegar har ført til langt lettare tilgang til fjellet. Frå den nå historiske brakkeleiren på Øvre Moen kan ein gå til Turistforeiningshytta i Stranddalen, som nå er utbygd til ein hyttelandsby. I tillegg delfinansierte og forskotterte Statkraft ein del vegar for at grender skulle få vegutløysing, mellom anna Bråtveit ved sørsida av Suldalsvatnet og Vanvik ved Hylsfjorden.
Naturinngrep
Utbygginga av anlegget førte til store inngrep i til då urørt natur. Det mest synlege er sjølvsagt demningane, men det fanst òg ei rekke andre inngrep. Til dømes ville moreneuttak og steintippar for tunnelstein vera stygge sår. Statkraft la ned mykje pengar og arbeid i tildekking av desse områda, slik at det skulle sjå mest mogleg naturleg ut. På Nedre Moen trengde ein å henta store mengder grus. For å skjula dette tappa ein ned Moavatnet i ein kanal, henta ut grus der vatnet hadde vore, for så å heva vatnet ved anleggsslutt. Ved Sandsavatnet låg moreneuttaket til nokre av steinfyllingsdammane, noko det i dag er få spor etter.
Noko av Stavanger Turistforeinings nord-sør-rute og ei turisthytte blei neddemt av Blåsjø, og det blei etter nokre diskusjonar inngått avtale om bygging av nye turisthytter på, og flytting av stien til, austsida av innsjøen.
Apostrophe (')
Apostrophe (') er det attande studioalbumet til Frank Zappa. Det kom ut 22. mars 1974 i både stereo og kvadrafonisk format. Ein forkorta versjon av den første songen på albumet, «Don't Eat the Yellow Snow», var den første singelen til Zappa som gjekk inn på salslistene då han nådde 86. plass. Apostrophe (') er det mestseljande albumet til Zappa i USA. Det selde til gullplate den 7. april 1976. Albumet nådde 10. plass på Billboard-lista, som vart den høgaste plasseringa til Zappa på lista.
Albumet held fram i same stil som det kommersielle gjennombrotet Over-Nite Sensation (1973), med ei blanding av korte songar som syner humoren og dei musikalske arrangementa til Zappa. Tekstane er ofte bisarre og obskure, utanom «Uncle Remus». Denne songen handlar, som den tidlegare songen «Trouble Every Day», om Zappa sine meiningar om rasedisharmoni.
Musikk
Som med mange Zappa-album, var Apostrophe (') ei blanding av eldre og nyare innspelingar (det meste av Apostrophe (') (1974) og Over-Nite Sensation (1973) vart spelt inn samstundes). Dei eldre innspelingane er akkompagnementet for «Excentrifugal Forz» (spelt inn under Hot Rats-innspelinga) og «Uncle Remus» (frå The Grand Wazoo). Tittelsporet er frå innspelinga av The Grand Wazoo, og kanskje med nokre ekstra tillegg frå 1973.
Tittelsporet er ein instrumental jam med Cream-bassisten Jack Bruce og trommeslagaren Jim Gordon. Jack Bruce er på omslaget omtalt for å spele bassgitar og for å ha vore medlåtskrivar på tittelsporet.
Utgjeving og mottaking
Apostrophe vert rekna som eit av dei beste albuma til Zappa. Apostrophe (') (1974) og det føregåande Over-Nite Sensation (1973) vart spelt inn samstundes med dei same musikarane. Innspelinga vert dokumentert i ein episode av dokumentarserien Classic Albums som kom på DVD 1. mai 2007.
Album
Billboard (Nord-Amerika)
Patti Smith
Patricia Lee «Patti» Smith er ein USA-amerikansk vokalist, låtskrivar, poet og artist som hadde stor påverknad på pønkrock-rørsla gjennom debutalbumet sitt frå 1975, Horses. Ho har vorte kalla «gudmora til pønken» og var den som integrerte den poetiske beat-framføringsstilen med trestemd rock. Tilvisingane i songane hennar leidde amerikanske tenårinar til fransk poesi frå 1800-talet, medan den «ikkje-kvinnelege» språkbruken hennar utfordra disko-perioden. Smith er best kjend for songen «Because the Night» som ho skreiv i lag med Bruce Springsteen. Songen nådde 13. plass på Billboard Hot 100-lista i 1978. I 2005 vart Patti Smith oppnemnd til kommandør av Ordre des Arts et des Lettres av den franske kulturministeren, og i 2007 vart ho teken med i Rock and Roll Hall of Fame.
Leksands kommun
Leksands kommun er ein kommune i Dalarnas län i Sverige. Kommunen grensar til seks andre kommunar i Dalarnas län, Mora kommun i nordvest, Rättviks kommun i nordaust, Falu kommun i aust, Borlänge kommun og Gagnefs kommun i sør og Vansbro kommun i sørvest. Administrasjonssenteret i kommunen er Leksand.
Kommunen ligg i området til ei av dei gamle hovudbygdene i Dalarna, ved sørenden av sjøen Siljan. Elles finn ein store skogarealer på moreneberggrunn og mange vatn i Leksand kommune. I tillegg er det jordbruksareal særleg ved Siljan og langs Österdalälven som renn gjennom kommunen. Forutan jordbruk og variert småindustri har kommunen ein stor treindustri. Postordreføretaket Clas Ohlson AB held også til i kommunen.
Administrativ historikk
1. mai 1875 braut Siljansnäs ut av Leksands kommun for å opprette ein eigen landskommune. I 1904 vart Leksandsnorets municipalsamhälle oppretta i Leksands kommun. Ved kommunereforma i 1952 vart det ikkje gjort endringar i landskommunane i området. Municipalsamhället vart oppløyst i 1966. Etter 99 år, i 1974, vart Siljansnäs sameina med Leksand igjen, og Åls landskommun vart også innlemma. Dermed var den nye Leksands kommun oppretta.
Kommunevåpenet
Blasonering: På gullbakgrunn, ein ornamentert svart nøkkel.
Leksands kyrka var opphavleg vigd til St. Peter, og attributten hans var ein nøkkel, derav kommunvåpenet som kjem frå eit soknsegl frå 1625. Våpenet vart fastsett som våpen for Leksands församling (og for landskommunen) i 1950. I 1974 vart Leksand slått saman med Siljansnäs og Ål. Alle dei tidlegare kommunane hadde hatt heraldiske vapen, men det var den namngjevande eininga sitt våpen som vart registrert i Patent- och registreringsverket for Leksands kommun i 1974.
Verdsmeisterskapen i roing 2017
Verdsmeisterskapen i roing 2017 vart avvikla i Sarasota i Florida i USA dagane frå 24. september til 1. oktober. Menn tevla i 13 i ulike båtklassar og kvinner i 9.
Norske Kristoffer Brun vann bronsemedaljen i singlesculler i lettvektsklassa.
Leksands kommun
Tettstader
Det er fem tettstader i Leksands kommun.
Verdsmeisterskapen i roing 2017
Singlesculler
<br style="clear:both;" />
Leksands kommun
Tettstader
Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal pr 31. desember 2005. Centralorten er utheva.
Verdsmeisterskapen i roing 2017
Dobbeltsculler
<br style="clear:both;" />
Toar utan styrmann
<br style="clear:both;" />
Toar med styrmann
<br style="clear:both;" />
Dobbeltfirar
<br style="clear:both;" />
Firar utan styrmann
<br style="clear:both;" />
Åttar
<br style="clear:both;" />
Lettvekt singlesculler
<br style="clear:both;" />
Lettvekt dobbeltsculler
<br style="clear:both;" />
Lettvekt, toar utan styrmann
<br style="clear:both;" />
Lettvekt dobbeltfirar
<br style="clear:both;" />
Lettvekt, firar utan styrmann
<br style="clear:both;" />
Ludvika kommun
Ludvika kommun er ein kommune i Dalarnas län i Sverige. Kommunen grensar til ni andre kommunar, både i Dalarnas län, Värmlands län og Örebro län. Administrasjonssenteret i kommunen er Ludvika.
Kommunen ligg i den austlege delen av Bergslagen. Landskapet er kupert med skog i dei høgare partia. I søraust finn ein meir oppdyrka mark, og myrlandskap i vest. Industrien er allsidig med mellom anna transformator- og høgspenningsapparat-produksjon. Det er også bryggjeriverksemd i Grängesberg.
Administrativ historikk
Eit municipalsamhälle med namnet Ludvika vart oppretta i 1901 i Ludvika kommun. I 1915 braut ein del ut av landskommunen for å danne Ludvika köping, som berre fire år seinare vart Ludvika stad. I det som var att av Ludvika landskommun og i Norrbärke kommun hdde det i 1918 vorte innlemma eit nytt municipalsamhälle med namn Marnäs. I 1925 vart dette innlemma i Ludvika stad. Etter ei tid med mange endringar låg kommuneinndelinga i området fast og vart ikkje påverka av kommunereforma i Sverige i 1952. Men Ludvika landskommun vart innlemma i byen i 1963. I 1971 vart Ludvika kommun oppretta gjennom samanslåing av byen, Grangärde landskommun og Säfsnäs landskommun.
Kommunevåpenet
Blasonering: På blå bakgrunn, ein sølvstraum med eit gamalt teikn for torevêr på, på kvar side ei [fransk] lilje av gull.
Våpenet vart i 1920 fastsett av kongen for Ludvika stad. Straumen og torevêrsymbolet symboliserer Ludvika ström og kraftutvinninga. Liljene kjem frå våpna til slektene Lillie og Cedercreutz. Ludvika bruk hadde på 1600-talet vore eigd av Axel Lillie. Då kommunen vart oppretta i 1971 vart det avgjort at han skulle overta byvåpenet, og det vart registrert i Patent- och registreringsverket i 1974. Dei tidlegare landskommunane som gjekk inn i den nye kommunen hadde hatt sine eigne våpen, og desse vart ugyldige.
Tettstader
Det er tolv tettstader i Ludvika kommun.
Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.
NM i orientering 2004/langdistanse
Noregsmeisterskapen i orientering 2004 i langdistanse vart avvikla sundag 30. mai i Bodø i Nordland. Tevlingane vart arrangert av Bodø & Omegn Idrettslag og gjekk føre seg i Kolhusmarka ved Soløyvatnet. «Det var strålende vær og meget gode forhold».
Menn
<br style="clear:both;" />
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Sylwia Grzeszczak
Sylwia Karolina Grzeszczak er ein polsk vokalist, musikar og låtskrivar.
Beitunia
Beitunia (arabisk بيتونيا ), òg Bitunya er ein palestinsk by som ligg 3 km vest for Ramallah og 14 km nord for Jerusalem. Byen ligg i Ramallah og al-Bireh guvernement, sentralt på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde byen eit folketal på 19 761 i 2007, den tredje største i guvernement etter al-Bireh og Ramallah.
Historie
Ein har funne potteskar frå bysantinsk tid, mamelukkane og tidleg osmansk tid.
I 1883 skreiv Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine at Beitunia var krossfarar-landsbyen Uniet, som var ein av 21 landsbyar som kong Godfrey som eit len til Den heilage grav-kyrkja.
Men i 1887 identifiserte Röhricht Beitunia med Beitiumen, eit anna len som kongen gav til kyrkja. Conder meinte det var bevis på at dette var rett og derfor «særs tvilsamt» at Beitunia varUniet. Abel, skreiv i 1931 at Beitunia var Beit Uniet, som var nemnt i ein tekst tidleg på 1100-talet.
Ein stor kvelva bygning i byen, kalla Badd al Balad («oljepressa i landsbyen») er datert til krossfarar-tida.
Osmansk tid
Beitunia vart, som resten av Palestina, ein del av Det osmanske riket i 1517, og i skattelistene for 1596 låg landsbyen i Quds nahiya i Quds liwa. Folkesetnaden var 75 hushaldningar og 5 ungkarar, alle muslimar. Dei betalte skatt for kveite, bygg, oliven, vindruer, frukttre, tilfeldige inntekter, geiter og/eller bikubar.
Den amerikanske vitskapsmannen Edward Robinson vitja landsbyen i 1838, og det same gjorde den franske oppdagaren Victor Guérin i 1870, som noterte at Beitunia hadde kring 600 innbyggjarar.
I 1883 skildra Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine Beitunia som «ein ganske stor landsby i stein, omgjeve av oliven, i høgt lende på ein flat, steinete rygg, med ei slette i aust. I aust ligg cisterner, vinpresser, og ein dam (el Baliia), som inneheld vatn om vinteren. I nord og aust er det hogd ut graver i berget, med fine, men blokkerte inngangar.»
Det britiske mandatet
I folketeljinga i 1922 hadde Beitunia eit folketal på 948, alle muslimar. Dette hadde auka i folketeljinga i 1931 til 1 213, framleis alle muslimar, i 277 hus.
På grunn av dårleg økonomi tidleg på 1900-talet, emigrerte mange folk. Somme kom til Chicago-området, og var involvert i oppstarten av Bridgeview-moskeen.
I 1945 var folketalet 1 490, alle arabarar, medan det samla landarealet var 23 366 mål, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 7 854 for plantasjar og irrigert land, 8 381 for korn, medan 77 mål var klassifisert som utbygde område.
Etter 1948
Etter den arabisk-israelske krigen i 1948, og etter våpenkvileavtalen i 1949, kom Beitunia under Jordan sitt styre.
Etter seksdagarskrigen i 1967 vart Beitunia okkupert av Israel.
Den israelske sperringa på Vestbreidda
Beitunia har eit landområde som består av 26 174 mål, der 336,2 hektar er utbygde område. Israel si sperring på Vestbreidda skil byområdet frå 66 % av landsbygda, men det meste av det sperra området (Separasjonssonen) består av skog og opne område som er viktige jordbruksland og beitemarker.
Clemens Brentano
Clemens Wenzeslaus Brentano de La Roche var ein tysk poet og forfattar. Ved sida av Achim von Arnim var han den viktigaste representanten for Heidelberg-romantikarane.
Brentano studerte i Halle og Jena, og busette seg seinare i Heidelberg, Wien og Berlin. Han var ein nær venn av Christoph Martin Wieland, Johann Gottfried von Herder, Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schlegel, Johann Gottlieb Fichte og Ludwig Tieck.
I 1801 flytta han til Göttingen, og blei kjend med Achim von Arnim. I 1804 flytta han igjen til Heidelberg og samarbeidde med Arnim om Zeitungen für Einsiedler og Des Knaben Wunderhorn. I åra mellom 1808 og 1818 budde han mest i Berlin, og frå 1819 til 1824 i Dülmen i Westfalen.
Til dei talrike søskena hans høyrde Bettina Brentano (gift von Arnim), Georg Brentano, Christian Brentano, Sophie Brentano, Ludovica Brentano («Lulu»), Kunigunde Brentano («Gunda»), som var gift med den romantiske rettsteoretikaren Friedrich Carl von Savigny, og dessutan Magdalene («Meline») Brentano (gift von Guaita).
Lars Henrik Skage
Lars Henrik Skage er ein norsk fotballspelar. I 2011-sesongen spela han for andrelaget til Brann. Skage kan spela både som venstreback og høgreback. Han debuterte på A-laget til Brann i Tippeligaen 19. juni 2011 som innbytar i ein heimekamp mot Aalesund.
Rawabi
Rawabi (arabisk روابي, tyder «Åsane») er den første palestinske planlagde byen på Vestbreidda. Rawabi ligg nær Birzeit og Ramallah. Det er teikna ein byplan for byen, som vil bestå av 10 000 heimar i seks nabolag, med eit folketal på 40 000. Bygginga byrja i januar 2010.
Plassering
Rawabi ligg 9 km nordvest for Ramallah, 3,5 km nord for Birzeit, 20 km nord for Jerusalem, 40 km aust for Tel Aviv, og 25 km sør for Nablus. Amman, hovudstaden i Jordan, ligg 70 km aust for Rawabi.
Tor Svendsberget
Tor Svendsberget er ein tidlegare skiskyttar fødd i Aust-Torpa. Han tok sølv på 20 km under VM i skiskyting 1970, samt bronse på 20 km i 1973 og 1974. Svensberget representerte Engerdal Sportsklubb og Sjølisand Skytterlag.
Aktiv
Svendsberget vart verdsmeister for juniorar både i 1967 og 1968. Under verdsmeisterskapen 1970 i Östersund fekk han sølv både individuelt, slått av Aleksandr Tikhonov frå Sovjetunionen, og i stafett. Også i 1971 var han med med norske stafettlaget som tok VM-sølv. Svensberget deltok så i vinter-OL 1972 i Sapporo og kom på åttandeplass på 20 km og fjerdeplass på stafetten. Både i 1973 og 1974 fekk han bronsemedaljen på 20 km under verdsmeisterskapen, i høvesvis Lake Placid og Minsk. I dei to meisterskapane fekk han elles VM-sølv og VM-bronse med Noregs stafettlag.
Svendsberget deltok også i vinter-OL 1976 i Innsbruck, der ein niandeplass på 20 km var hans største prestasjon. To år seinare fekk sitt fjerde VM-sølv i stafett, under meisterskapen i Hochfilzen.
Han vart norsk meister i skifeltskyting i 1977.
Kvalheim i Radøy
Kvalheim, uttala kvaleim, er namn på to gardar,Øvre Kvalheim og Nedre Kvalheim på Radøy. Garden ligg vest for kyrkjestaden Bø, Øvre kvalheim langs vegen ut mot Marøy, Nedre Kvalheim ligg lenger vest, ut mot havet.
Garden vart delt i to alt i mellomalderen, og kom inn nder jordegodset til Munkeliv kloster i Bergen. Etter reformasjon kom desse eigedommane under kongen.
I nyare tid er garden delt i mange småbruk. Her har vore hermetikkfabrikk, sildoljefabrikk og elektromotorfabrikk. Kvalheim har enno mange industriarbeidsplassar.
Le Parisien
Fram til 1986 hadde avisa namnet Le Parisien libéré. Ho kom ut fyrste gongen 22. august 1944 med ein proklamasjon om at Paris sigra over den tyske okkupasjonen av byen under den andre verdskrigen (som i røynda var fullført tre døger seinare). Avisa var skipa av Émilien Amaury med det målet å gje ut ei «journal populaire de qualité», «ei folkeleg kvalitetsavis». Men i tida som er gått, har ikkje avisa alltid hatt ord på seg for å halde høg redaksjonell kvalitet.
Sølvkattefot
Sølvkattefot (Antennaria villifera) er ei urt i korgplantefamilien. Arten er knytt til tidlegare snølægje, grashei og oppfrysingsmark i fjellstrøk i Nord-Noreg. Han har truleg vore i tilbakegang i Noreg dei siste åra.
Verdscupen i alpine greiner 1967/Kvinner
Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1967-sesongen tok til 7. januar 1967 i Oberstaufen i dåverande Vest-Tyskland og vart avslutta 26. mars 1967 i Jackson Hole i delstaten Wyoming i USA. Turneringa, den aller fyrste sesongen med verdscuprenn, omfatta 17 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 7 slalåmrenn, 6 storslalåmrenn og 4 utforrenn.
Nancy Greene frå Canada sikra seg FIS-pokalen, få poeng framom franske Marielle Goitschel. Annie Famose, også Frankrike, kom på tredjeplass.
Tommy Svindal Larsen
Tommy Svindal Larsen er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Skien. Midtbanespelaren Larsen spelte på Odd Grenland, IK Start, Stabæk IF og tyske FC Nürnberg. I tida 1996-2007 deltok han i 24 landskampar for Noreg, utan å kome på skåringslista.
Klubbspel
Larsen viste tidleg stort fotballtalent, og med totalt 99 kampar har han norsk rekord i tal spelte kampar på aldersbestemte landslag. Han debuterte på Odd i 1989-sesongen, ein klubb som då spelte i 2. divisjon. Vinteren 1990/91 melde han overgang til Start, og spelte dei neste fire sesongane for Kristiansand-klubben. Sjølv om han fekk godt om speletid, slo han ikkje til som forventa. Erik Mykland regjerte desse åra midtbana i Start, så ved sesongslutt 1994 vart Larsen overført til nyopprykka Stabæk IF.
I tida i Stabæk vart Larsen omskulert frå offensiv til defensiv midtbanespelar, ein posisjon han blomstra i. Saman med Martin Andresen i ei playmaker-rolle la han mykje av grunnlaget for at Stabæk i 1998 vann sitt fyrste trofe på fotballbana, og Larsen var kaptein då laget vann cupfinalen 1998 mot favoritten Rosenborg Ballklub.
Etter seks sesongar i Stabæk fekk Larsen hausten 2001 kontrakt med den tyske klubben FC Nürnberg. Han spelte fire sesongar på Bundesliga-laget, der han etter kvart vart ein nøkkelspelar sentralt på midtbana. Larsen deltok i over hundre kampar for Nürnberg, og var lagkaptein då han sommaren 2005 returnerte til Noreg og Odd. Fram til han la opp i 2011 var han også kaptein på laget frå heimbyen Skien.
Landslagsspel
Larsen landslagsdebuterte 24. april 1996, då han vart bytta inn i pausen i ein 0-0-kamp mot Spania på Ullevaal stadion i Oslo. Det neste tiåret fekk han årleg gjerne opptre eit par gonger i den norske landslagstrøya, flest landskampar i eit kalenderår hadde han i 2001 og 2006 med fire oppgjer begge gongane. Larsen spelte sin 24. og siste A-landskamp då han fekk tre minuttar som innbytar mot Kroatia i Rijeka, 7. februar 2007. Han slo aldri til på landslaget og skåra ingen mål.
Dan Eggen
Dan Eggen er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Oslo. Midtstopparen spelte 25 landskampar for Noreg i tida 1993-2001, og skåra to landslagsmål. Han deltok i fotball-VM 1994 og 1998, samt i fotball-EM 2000. I 2001 spelte han UEFA-cupfinale med spanske Alavés, ein kamp laget tapte mot engelske Liverpool FC etter ekstraomgangar.
Eggen var fjerdedivisjonsspelar med Ready frå 1988 til -90. Han flytta då til København og spelte BK Frem til 1993, då han vart overført til toppklubben Brøndby. Etter sju sesongar i Danmark reiste han vidare til Spania der han i to år opptredde i Celta Vigo-drakt, og så frå 1999 i Alavés sine fargar. Hausten pådrog han seg ein langvarig skade. Han avslutta karrieren med 2003/04-sesongen i franske Le Mans.
Kristian Løken
Kristian Rikardsen Løken var ein norsk krigar frå Elverum i Hedmark.
Løken vart premierløytnant i 1906. Året etter tok han teneste i det belgiske Force Publique i Kongo. Etter eit opphald 1909-11 heime i Kristiania, gjekk han atter i belgisk krigsteneste. I tida 1914-17 deltok han i felttoget mot tyske kolonistyrkar i Aust-Afrika, fyrst som kompanisjef, sidan som bataljonssjef.
Etter 1. verdskrigen melde Løken seg til teneste for norske militære. Han vart utnemnd til sjef for Krigsskulen i 1932, frå 1939 var han oberst og sjef for Sør-Hålogaland infanteriregiment. Under krigen i Nord-Noreg i april-juni 1940 var Løken brigadesjef.
Gudhjem
Gudhjem er ein landsby nord på øya Bornholm i Danmark. Landsbyen hadde 787 innbyggarar i 2008.
Fiskeri og kvalfangst har vore hovudnæringar for folk i Gudhjem sidan uminnelege tider. Fiskarane kunne ha båtane liggande nokolunde sikkert i ei av dei mange vikane. Gudhjem fekk si første hamn nokre få år før ei stor stormflod i november 1872. Den nybygde hamna vart totalt øydelagt, til liks med mange andre bornholmske hamner. Først i 1889 stod ei ny hamn ferdig. Det viste seg raskt at den nye hamna var vanskeleg å sigle, når det bles kraftig frå aust. Fiskarane vedtok difor å bygge ei hamn ved Nørresand i tillegg. Denne hamna kunne brukast som naudhamn for heile nordkysten av Bornholm. Arbeidet med hamna ved Nørresand tok til i 1897, og vart avslutta i 1906.
I dag er Gudhjem eit populært reisemål for turistar som er fascinert over dei bratte, måleriske gatene, det vide utsynet og den vennlege atmosfæren. Landsbyen hyser eit museum for målaren Oluf Høst.
Gudhjem har ferjesamband til Christiansø. I ei eller anna forma har dette sambandet vore oppretthalde heilt sidan 1684, då festninga på Christiansø vart bygt. Fiskarane og kvalfangarane fekk den gongen særvilkår av kongen, mot å stille sine robåtar til rådvelde når det skulle siglast til øya.
Gudhjem er den stad i Danmark der ein først byrja å røyke sild. Om sommaren vart silda røykt i dei skorsteinane som om vinteren vart nytta til å røyke pølser. I 1840-åra tok ein til å skipe ut røykt sild til København.
Omkring 2 km aust for Gudhjem går lengdegrada 15° aust, som er utgangspunktet for dansk normaltid. Dansk normaltid vert difor av og til kalla Gudhjemtid.
Pint
Pint er ei gammal engelsk måleining for volum med symbol pt. Han er lik 1/8 gallon. I Storbritannia er måleininga berre brukt for væsker. 1 pt = 20 fluid ounce (fl oz) som er 0,568 liter. I USA er eininga for væske 1 lq pt = 16 fl oz = 0,473 liter, for tørre varar 1 dry pt = 1/64 bushel = 0,551 liter. Ein fransk pinte var 0,931 liter, og vart ved innføringa av metersystemet foreslått som namn på liter. Pint tydde opphavleg merke på eit målekar, og ordet er nærskyldt med norsk pel. Pint blir delt i fire gills.
Christopher Meyer
Christopher Bremer Vahl Meyer var ein norsk sjøoffiser og forfattar frå Bergen.
Meyer var son til ein proprietær. Sjølv gjekk han sjøkadettskulen i Horten. Han underviste 1906-09 på Bergens sjømannsskule, utnemnd til militærkaptein i 1910. I 1914 gav han ut Forsvarsboken. Mange år seinare, i 1935, fekk han rang av kommandørkaptein, tok avskil i 1939.
I 1927 kom Meyer ut med Sjøgrensespørsmålet belyst ved statspraksis og folkerettslære. Dette verket, som vart gjeve ut på engelsk i 1937, spelte ei viktig rolle då norske styresmakter, etter å ha vedteke fire mils fiskerigrense i 1935, i 1951 fekk medhald frå valdgiftsdomstolen i Haag, klaga inn av Storbritannia. Iallfall skriv Toralv Øksnevad i Norges fiskerigrense (1952) at dei som var godt kjende med saka, «vil sende en særskilt anerkjennende tanke til den standhaftige veteran kommandørkaptein Chr. Meyer og hans like utholdende forbundsfelle odelstingspresident C.J. Hambro».
Det nordkoreanske kvinnelandslaget i fotball
Nord-Korea sitt kvinnelandslag i fotball er det kvinnelege landslaget i fotball for Nord-Korea. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av det nordkoreanske fotballforbundet. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1989 og deltok i sin fyrste store meisterskap i 1989.
Resultat i internasjonale meisterskap
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Nord-Korea har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Storborre
Storborre (Arctium lappa) er ein toårig plante i korgplantefamilien. Planten blir 80 til 150 cm høg og veks i Eurasia, hovudsakleg Europa, utanom Spania, Portugal og Nord-Skandinavia. Han er dessutan innført i Nord-Amerika. Som hjå andre borrar har frøkapselen små krokar som lett festar seg til dyr og menneske, noko som har gitt namn til borrelåsen.
Svenska Hockeyligan
Svenska Hockeyligan (SHL), 1975-2013: Elitserien i ishockey, er namnet på den svenske toppdivisjonen i ishockey for menn.
Småborre
Småborre (Arctium minus) er ein toårig plante i korgplantefamilien. Planten veks hovudsakleg i Europa, nen er dessutan innført i Nord-Amerika. Som hjå andre borrar har frøkapselen små krokar som lett festar seg til dyr og menneske, noko som har gitt namn til borrelåsen.
Straumøya
Straumøya kan vere fleire stader:
Marøy i Radøy
Marøy kan vere fleire stader:
Pitometer
Pitometer eller fatmålar er eit instrument til måling av rominnhald i tynner.
Skafsåheii fjellkyrkje
Skafsåheii fjellkyrkje er ei trekyrkje i Tokke kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja vart innvigd 21. juni 2009 og ligg langs fylkesveg 45.
Det hadde vore arbeidd for kyrkje i fleire tiår, og arbeidet skaut fart etter ei pengegåve tidleg på 1990-talet. Ein planlegg utbygging av kjellaren med aktivitets- og overnattingsrom.
Ingrid Moe Wold
Ingrid Moe Wold er en norsk tidlegare fotballspelar frå Kapp på Østre Toten. Ho er utdanna fysioterapeut.
Karriere
Moe Wold har vore på det norske landslaget i samtlege år sidan ho i 2006 debuterte i troppen mot Nederland på det norske U17-laget.
Moe Wold spela sin fyrste kamp for i 2009. Då klubben i 2014 spela sin 100. kamp i Toppserien, så hadde Moe Wold spela samtlege kampar, og enda til slutt med klubbrekorden 195 seriekampar på rad, frå 5. april 2010 til 21. september 2018. I sesongane 2010 til 2019 spela ho til saman 268 kampar for LSK og scora 36 mål. Ho vart gong på gong kåra til «årets spelar» i klubben. Før LSK spela ho i Team Strømmen, Gjøvik og Kapp.
I 2019 leia Moe Wold, som kaptein, laget sitt til cupsiger over Vålerenga med 5-1, og tok med det «dobbelen» for femte gong.
Frå januar til juli 2020 spela Moe Wold for den spanske klubben Madrid CFF. Sommaren 2020 signerte ho ein toårskontrakt med den engelske klubben Everton LFC.
Bebeto
José Roberto da Gama de Oliveira, betre kjend som Bebeto, er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Ingrid Moe Wold
Karriere
Moe Wold annonserte at ho kom til å leggje opp som fotballspelar sommaren 2021.
Straumøyna
Straumøyna er ei øy nord for Ona og sør for Alvøyna, nord i Øygarden kommune i Vestland. Hovudvegen nord-sør i Øygarden går over øya, frå Ona i sør til Alvøyna i nord. Brua til Ona i sør vart ferdig i 1971, og nokre år seinare kom brua nord til Alvøyna.
Ved folketeljinga i 1900 budde det 16 personar på øya.
Tidleg på 2000-talet hadde grunneigar planar om å byggja eit hyttefelt på øya, men Øygarden kommune og fylkesmannen avslo prosjektet, og det vart ikkje gjennomført.
Eininga pipe
Pipe er eit vinfat og ei eldre måleining for volum nytta for vin som er ca. 450 liter. Storleiken har variert frå land til land og for ulike vinsortar. Ei norsk pipe var lik 2 oksehovud eller 12 anker, 480 potter eller 463 liter. Ein engelsk pipe, òg kalla butt, var for vanleg vin lik 2 hogsheads, 126 winchester (US) gallons eller 105 imperial (UK) gallon som er 477 liter. For portvin er han lik 114 gallon (518 l) og for madeiravin 92 gallon (418 l). Ein nederlandsk pijp portvin var 530 liter, medan spansk og portugisisk pipa var 26 almuda eller 435 l og den brasilianske var 502 l.
Pletron
Pletron er ein gammal gresk måleining for lengd. Han er lik 100 pedes (gresk fot) som er 30,8 meter. Eit stadion var 6 pletron. Pletron vart òg brukt som måleining for areal, og var lik 950 m².
Valerij Berkov (red.): Russisk-norsk ordbok
Utgåver
Den første utgåva av ordboka kom ut i Sovjetunionen i 1989 og var redigert av Valerij Berkov.
Andre utgåve kom ut i Russland i 2001 og i Noreg i 2003. Denne andre utgåva var eit resultat av eit samarbeid med Slavisk institutt ved Universitetet i Oslo, og vart redigert av Valerij Berkov, Siri Sverdrup Lunden, og Terje Mathiassen. Den norske utgåva kom ut på Universitetsforlaget.
Dette samarbeidet resulterte også i ei like stor og god norsk-russisk ordbok.
Skuggeborre
Skuggeborre (Arctium nemorosum) er ein plante i korgplantefamilien. Som hjå andre borrar har frøkapselen små krokar som lett festar seg til dyr og menneske, noko som har gitt namn til borrelåsen.
Monica Sandve
Monica Sandve er ein norsk tidlegare handballspelar frå Vigrestad i Rogaland. Åra 2000-02 var ho som venstreveng med om å vinne OL-bronse, VM-sølv og EM-sølv for Noreg.
Sandve spelte på tredjedivisjonslaget Bryne i 1990/91-sesongen. Deretter var ho aktiv på Hinna IL i 2. divisjon i tre år. Frå 1994 til 2005 bidrog ho for Nordstrand IF i toppserien, eit lag ho vart seriemeister med i 200?.
Sandve fekk sin landslagsdebut 15. juni 1995, den neste landskampen kom fyrst 10. mars 2000. Dei neste åra fram til og med Handball-VM 2003 var ho fast i den norske landslagstroppa. I denne perioden deltok ho i alle dei internasjonale meisterskapsturneringane med Noreg, noko som resulterte i OL-bronse i Sydney hausten 2000, og sølvmedaljar etter finaletap mot Danmark både under VM 2001 og EM 2002. Sandve enda opp med 94 landskampar og 245 landslagsmål.
Observatoriet i Oslo
Observatoriet i Oslo, eigentleg Det astronomiske observatorium, er eit observatorium tilknytt Universitetet i Oslo. Det ligg i nærleiken av Solli plass i Oslo og har adressa Observatoriegata 1.
Bygningen er bygd i pussa teglstein i åra 1831–1833 etter teikningar av arkitekt Christian H. Grosch, og er den eldste bygningen som vart reist for Universitetet i Oslo (UiO). Fram til 1935 var bygningen utstyrt og nytta som observatorium for astronomisk forsking, seinare har han vore teke i bruk til andre føremål. Mellom anna hadde Senter for Ibsen-studier tilhald her i åra 2000-2010. I høve 200-årsjubileet for Universitetet i Oslo vart bygningen restaurert og omgjort til realfagsenter for skuleelevar i Oslo-området. Alle instrumenta vart tilbakeført etter å ha vorte konservert ved Norsk Teknisk Museum i 2010-2011.
Brit Pettersen
Brit Pettersen Tofte er ein tidlegare norsk langrennar frå Lillehammer. Ho vart nummer to i verdscupen i langrenn både i 1982- og i 1983-sesongen, og nummer tre i 1985- og i 1986-sesongane. Til saman vann ho ti renn i verdscupen og kom på pallen 23 gongar. I løpet av si internasjonale skikarriere vann ho seks VM- og OL-medaljar. Ho tok ni gullmedaljar og fekk tre kongepokalar frå ulike NM på ski. Pettersen, som representerte Søre Ål IL, er gift med Hans Erik Tofte.
Aktiv
Pettersen kom med i OL-troppen i 1980 og fekk gå opningsetappen på Noregs stafettlag som tok bronse etter DDR og Sovjetunionen. To år seinare fekk ho æra av å gå Noreg inn til VM-gull i 4x5 km stafett på heimebane i Holmenkollen, dei andre på laget var Anette Bøe, Inger Helene Nybråten og Berit Aunli. I same verdsmeisterskapen vart Pettersen nummer tre på 5 km og kom på fjerdeplassen på 10 km.
Saman med Nybråten og Aunli tok Pettersen ein ny stafettsiger under vinter-OL 1984, då saman med Anne Jahren. Pettersen gjekk sterke løp i alle OL-tevlingane i Sarajevo; ho tok bronsemedaljen på 10 km og vart nummer seks både på 5 km og 20 km. I VM 1985 i Seefeld vart ho nummer sju og sist av dei fem norske deltakarane på 5 km, dermed fekk ho ikkje plass på stafettlaget. Derimot gjekk ho inn til sølv på 20 km, ei tevling der dei fire norske utøvarane toppa resultatlista, med Grete Ingeborg Nykkelmo aller øvst.
Pettersen deltok på 5 km og 10 km i ski-VM 1987 i Oberstdorf. Ho sikra seg ein bronsemedalje på 10 km, og vart nummer seks på 5 km. Under vinter-OL 1988 i Calgary gjekk ho dei same to distansane, men måtte nøye seg med 11. og 14. plass. Ved sesongslutt i 1988 la ho opp som langrennsløpar.
Ymse
I 1983 mottok Pettersen Porsgrunds Porselænsfabriks Ærespris og i 1986 vart ho tildelt Holmenkollmedaljen.
Pettersen har arbeidd i forsikringsbransjen og seinare utstyrsfirmaet Swix. Ein periode var ho styremedlem i Norges Skiforbund.
Tiina Sanila-Aikio
Tiina Juulia Sanila-Aikio er ein finsk skoltesamisk politikar og rockemusikar. Frå 2015 har ho vore den tredje sametingpresidenten i Det finske sametinget, og den første kvinna. I 2001 var ho leiar av Suoma Sámiid Guovddášsearvvis.
I 2005 vart Sanila den første musikaren til å utgje ein rocke-CD der alle songtekstene er på skoltesamisk. CD-ein Sää´mjânnam rocks! («Sameland rockar!») vart utgjeve av det finske plateselskapet Tuupa Records Oy. I samband med festivalen Ijahis Idja i Enare den 26. mai 2007, lanserte Tiina Sanila den andre skoltesamiske CD-en sin, Kå'llkue'll še måttmešt tålkk.
I desember 2006 vart Tiina Sanila tildelt kulturprisen frå Lapplands län i Finland for arbeidet sitt.
The Christmas Spirit
Innspeling
"The Little Drummer Boy" vart spelt inn 14. august 1959. "Blue Christmas", "Silent Night" og "The Christmas Spirit" vart spelt inn 6. juni 1962. "The Gifts They Gave" og "I Heard the Bells on Christmas Day" vart spelt inn 26. mars 1963. "Who Kept the Sheep" vart spelt inn 28. og 29. juni 1963. "Christmas as I Knew It" vart spelt inn 10. juli 1963. Resten av songane vart spelt inn 17. og natt til 18. september 1963. Alle songane vart spelt inn i Columbia Recording Studio (tidlegare Bradley Film & Recording Studio) i Nashville, Tennessee.
Listeplassering
Album - Billboard (Nordamerika)
Singlar - Billboard (Nordamerika)
Svena på Fedje
Svena er ein gard nordaust på Fedje. Han ligg like sørom Husa og Kopper, og svingar seg langs Rognsvågen mot gardsbruka der. I sør ligg Husavatnet, medan Husøyna ligg i søraust. Tidlegare vart Svena òg rekna som ein del av Husøyna.
Frå gammalt av var området utmark for gardane Rognsvågen, Fedje og Moldøyna, og vart nytta som beitemark for husdyra deira. Det vart drive stølsdrift i denne utmarka til heilt opp i 1950-åra, og ein hadde eigne sommarfjøs der ein mjølka kyrna sine. Utmarka vart utskifta i 1904 og kvart bruk fekk sin eigen parsell med høve til å setje opp gjerde. I praksis vart utmarka drive som før i fellesskap, og det var først då det var slutt på stølsdrifta at verknadane av utskiftinga kom til syne. Etter andre verdskrigen vart det skild ut tomter, og det vart bygd bustadhus.
Utskilde tomtar
Fedje kommune fekk skøyte på bruk 102 i 1947, ei tomt som hadde høyrt til Husa. Her vart kommunehuset bygd i 1941 med material frå den nedrivne kyrkja. Det vil sei det var først då Fedje vart ein eigen kommune i 1947 at huset vart teken i bruk som lokale for kommuneadministrasjonen, slik det er enno. Kommunen fekk i 1958 skøyte på bruk 163, som òg høyrte til Husa. Her vart det bygd ny skule i 1960 og samstundes vart skulane på Stormark og Kopper nedlagde. Fleire tilleggsareal vart kjøpt opp seinare og nye klasserom og symjehall vart bygd i 1974. Andre kommunale tomter inneheld lokale innreidde til bibliotek og fritidsklubb og eit næringsbygg for brannstasjon og lager for kommunen.
På Hvalneset vart det bygd ein kvalstasjon av selskapet Kjøbmanskjær i Tønsberg då kvalfangsten starta opp på Fedje i mellomkrigstida. Her vart spekk og bein av vågekval og brugdelever handsama. Fedje Tranfabrikk AS vart skipa og fekk skøyte på tomt frådelt frå Moldøyna i 1941. Det vart produsert tran til ut på 1960-talet. I 1967 tok S/L Hordafisk over anlegget, og det vart bygd nytt fabrikkbygg og større kaianlegg. I 1968 starta dei formjølsfabrikk her, som vart lagt ned i 1987. Frå 1988 til 1991 dreiv AS Storfor produksjon av fiskefôr. Sidan har anlegget vore i privat eige og tilpassa aktivitet i oljeverksemda.
Husøyna på Fedje
Husøyna er ein gard nordaust på Fedje. Han ligg like sørom Rognsvågen og Svena, mellom Husavatnet i vest og Fedjefjorden i aust. Namnet Husøyna vart opphavleg òg nytta om den delen som i dag vert kalla Svena.
Frå gammalt av var området utmark for gardane Rognsvågen, Fedje og Moldøyna, og vart nytta som beitemark for husdyra deira. Det vart drive stølsdrift i denne utmarka til heilt opp i 1950-åra, og ein hadde eigne sommarfjøs der ein mjølka kyrna sine. Utmarka vart utskifta i 1904 og kvart bruk fekk sin eigen parsell med høve til å setje opp gjerde. I praksis vart utmarka drive som før i fellesskap, og det var først då det var slutt på stølsdrifta at verknadane av utskiftinga kom til syne. Etter andre verdskrigen vart det skild ut tomter, og det vart bygd bustadhus. Dette skaut særleg fart ut på 1960-talet då kommunen regulerte området som bustadfelt. Dei fleste nye husa på Fedje etter 1973 er derfor bygd i dette området.
Utskilde tomtar
Kommunen eig fleire tomtar i Husøyna som stort sett er nytta for tomannsbustader. Ei stor tomt vart skild ut og det vart bygg idrettsplass her i 1977 med tilhøyrande garderobeanlegg. I garderobebygget finst òg barnehage.
Statistics New Zealand
Statistics New Zealand (maori Te Tari Tatau eller Tatauranga Aotearoa) er den statlege newzealandske statistiske organisasjonen med ansvar for landet sine offisielle statistikkar i medhald av statistikklova av 1975 (1975 Statistics Act). Frå 1955 til 1994 var det kjent som Department of Statistics.
Oppgåver
I tillegg til dei sentrale leiaroppgåvene står organisasjonen for folketeljinga i landet kvart femte år.Mange av statistikkane som kjem ut herfrå er gratis og fritt tilgjengelege frå nettstaden til Statistics New Zealand. I tillegg utarbeider organisasjonen statistiske klassifikasjonar og standardar for New Zealand, og leier pågåande forsking og utvikling av relevante statistiske metodar. Det vert også gjeve teknisk assistanse til utviklingsland kring Stillehavet, med særskilt fokus på øynasjonar. Statistics New Zealand er tillagt utvikling og framlegging av alle statistikkar som utgjer landet sitt offisielle statistikksystem.
Poise
Poise er ei måleining for (dynamisk) viskositet, lik 0,1 N·s/m² = 0,1 Pa·s. Han har symbolet P og vert nytta i CGS-systemet. Han er kalla opp etter den franske legen og fysikaren J. L. M Poiseuille (1799–1869).
1800-talet fvt.
1800-talet fvt. var åra frå 1899 fvt. til 1800 fvt.
Denis Irwin
Joseph Denis Irwin er ein irsk tidlegare fotballspelar frå Cork. Han var sideback på Manchester United i tida 1990-2002, og var mellom anna med om å vinne meisterligaen, cupvinnarcupen og sju ligameisterskap.
Klubbspel
Irwin spelte på Leeds United i 2. divisjon frå 1983 til -86. Sommaren 1986 fekk han fritt leide til divisjonskollega Oldham, der han i fire år hadde fast plass i fyrsteellevaren. Våren 1990 bidrog han til at klubben tok seg til semifinalane i FA-cupen for fyrste gong på 77 år. Eit par seinare veker tapte Irwin og Oldham ligacupfinalen med 0-1 mot Nottingham Forest.
Etter sesongslutt i mai 1990 vart Irwin overført til Manchester United mot £625 000. Dei neste 10-11 sesongane var han eit klart fyrsteval på venstrebacken til United, spelte også på høgrebacken. Gjennom tolv år med Manchester United var han med om å vinne cupvinnarcupen, ligacupen, sju ligameisterskap og tre FA-pokalar. I mai 1999, etter å ha avslutta ligaen som meister, måtte Irwin stå over finalen i FA-cupen, etter han vart utvist i semifinalen. Derimot var han plass ei veke etterpå, då Manchester United vann meisterligafinalen mot Bayern München på Camp Nou i Barcelona. Irwin spelte 368 ligakampar for United og skåra 22 mål.
Landslagsspel
Irwin spelte 56 landskampar for Irland i tida frå september 1990 til november 1999. Han skåra fire landslagsmål, to av dei på straffespark. Under VM i fotball 1994 var han med i dei to fyrste kampane til Irland.
Amaury Sport Organisation
Amaury Sport Organisation (ASO) er eit fransk selskap som arrangerer sportskonkurransar, og står attom slike kjende konkurransar som Tour de France, Paris-Roubaix, Paris-Nice, Rally Dakar, Marathon de Paris, Open de France og Roc d'Azur. Selskapet inngår i medieselskapet Groupe Amaury, som eig sportsavisa L'Équipe.
Soga
I september 1992 vart Amaury Sport Organisation skipa, og femna frå då av om selskapa  Société du Tour de France, som arrangerte sykkelløpet, og TSO, som arrangerte langdistanseløpet le Rallye Dakar for bilar og motorsyklar. I 1998 fekk Amaury Sport Organisation hand om arrangementet av  maratonløpet Marathon de Paris, skipa av Stade français i 1978, i 2002 vart sykkelløpet Paris-Nice kjøpt, og i 2003 tok selskapet hand om å arrangere Open de France i golf, som var skipa i 1906. I 2004 engasjerte selskapet seg i hestesport i samarbeid med den franske smanslutninga Fédération française d'équitation, i 2008 kjøpte Amaury Sport Organisation 49 % av Unipublic, som arrangerte det årlege sykkelløpet Vuelta ciclista a España («Spania rundt»), og i 2010 overtok selskapet sykkelløpet Critérium du Dauphiné libéré frå avisa Dauphiné libéré. I 2012 vart langdistanseregattaen (seilbåtkonkurransen) Tour de France à la voile kjøpt frå Éditions Larivière.
Pipa
Pipa (kinesisk skrift 琵琶; pinyin pípá) er eit klimpreinstrument innan den klassiske kinesiske musikken.
Skildring
I utsjånad og oppbygging liknar instrumentet på oud/barbat frå Midtausten og lutt frå Europa. Han har likevel ei klarare pæreforma-oval form på kroppen, og er òg vesentleg flatare enn ein lutt. Som regel blir instrumentet laga den av mahogni, sandel eller anna edeltre; det kan òg lagast av billegare treslag. Etter ei vekslande historisk utvikling er den moderne pipaen blitt eit instrument som vanlegvis har fire stålstrenger, stemt A-E-D-A, og med 24-30 tverrband.
Ein bruker to teknikkar for å få fram lyden. Det kinesiske namnet på instrumentet kjem av desse to måtane. Ved pí (琵) blir peikefingeren på høgre hand ført frå høgre mot venstre over strengene, ved pá (琶) blir tommelen ført i motsett retning. Ein spelar med eigne eller med kunstige fingernegler. Bruk av plekter er meir sjeldan.
Historie
Historia til instrumentet kan sporast attende til Qin-dynastiet. Det har gjennomgått ei rekkje endringar sidan då.
Pipaen har fått avleggjarar i andre austasiatiske land, den japanske biwaen, den vietnamesiske đàn tỳ bà og den gamle koreanske bipaen.
Repertoar
Ein skjelnar grovt mellom fire klassiske spelestilar: Wen (文; sivil), wu (武; krigersk), då (大; suite) og xiao (小; solo).