cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Foghat
1970-åra
Bandet byrja med Dave Peverett («Lonesome Dave») på gitar og vokal, Tony Stevens på bass og Roger Earl på trommer, etter at alle tre slutta i Savoy Brown i 1971. Rod Price, på gitar/slidegitar, kom inn etter han slutta i Black Cat Bones i desember 1970. Den nye besetninga fekk namnet «Foghat» i januar 1971. Debutalbumet, Foghat (1972), vart produsert av Dave Edmunds og inneheld ein versjon av Willie Dixon sin «I Just Want to Make Love to You», som vart mykje spelt på radio, særleg FM-stasjonar. Albumet inneheld òg ei nyinnspeling av Savoy Brown sin bluesaktige ode til turnélivet, «Leavin' Again (Again!)», og «Sarah Lee». Det andre albumet deira, igjen kalla Foghat vart òg kalla Rock and Roll etter biletet på plateomslaget som syner ein stein (rock på engelsk) og eit rundstykke (bread roll eller berre roll på engelsk, altså rock and roll), og det selde til gullplate. Energized kom ut i 1974 og vart etterfølgd av Rock and Roll Outlaws (1974) og Fool for the City (1975). I 1975 slutta Stevens i bandet på grunn av den konstante turneringa og vart mellombels erstatta av produsenten Nick Jameson for innspelinga av Fool for the City. Det neste året vart Jameson erstatta av Craig MacGregor og gruppa gav ut Night Shift (1976), eit konsertalbum (1977) og Stone Blue (1978), som alle selde gullplate. Fool for the City gav dei ein hitsingel, «Slow Ride», som nådde 20. plassen på singellista i USA og 14. plassen i Canada. Men det mestseljande albumet deira vart Foghat Live, som selde til dobbel platinaplate. Fleire hittar følgde: «Drivin' Wheel», «I Just Want to Make Love to You» (frå konsertalbumet), «Stone Blue» og «Third Time Lucky (First Time I Was a Fool)». Price slutta i bandet i november 1980 då han var misnøgd med stadig å vere på turné og endringa bort frå hard boogierock til ein meir new wave-aktig pop. I februar 1981, etter månader med folk på prøvespel, vart han erstatta av Erik Cartwright.
1980-åra
Etter 1978 byrja salstala til Foghat å gå nedover og det siste albumet deira for selskapet Bearsville, Zig-Zag Walk (1983), nådde berre så vidt den amerikanske albumlista med ein 192. plass. MacGregor slutta i 1982 og Jameson kom attende for å spele på In the Mood for Something Rude og Zig Zag Walk før han vart erstatta av Kenny Aaronson (1983) og så Rob Alter (1983–1984). MacGregor kom attende i 1984.
Bandet vart ei kort stund oppløyst i 1984 etter Peverett slutta og reiste attende til England, Earl, MacGregor og Cartwright kom saman att med ein ny songar og gitarist, Eric (E.J.) Burgeson, og fortsette å turnere som Foghat inn i staten av 1990-åra. MacGregor (1986–1987, 1991), bror til Cartwright, Brett Cartwright (1987, 1988–1989) og Jeff Howell (1987–1988, 1989–1991) byta på å spele bass i denne tida, medan Phil Nudelman (1989–1990) og Billy Davis (1990–1993) tok over for Burgeson. Dave Crigger kom med på bass i 1991–1993.
1990-åra
Peverett hadde kome attende til USA i 1990 og skipa sin eigen versjon av bandet, Lonesome Dave's Foghat, med Bryan Bassett (tidlegare i Wild Cherry), Stephen Dees (bass) og Eddie Zyne (trommer). Dees og Zyne hadde mellom anna spelt med Hall & Oates. Den tidlegare Molly Hatchet-bassisten Riff West erstatta Dees i 1991, og Price var fleire gonger med som gjest.
Etter å ha vore saman att i seks år enda den originale besetninga igjen etter at Price valde å trekke seg attende frå turnélivet for godt. Bassett (som hade spelt med Molly Hatchet) frå Lonesome Dave's Foghat, vart henta inn på gitar.
2000-åra
I 2000-åra døydde dei originale medlemmane Peverett og Price. Peverett døydde 7. februar 2000 etter nyrekreft, 56 år gammal.
Charlie Huhn (tidlegare i Humble Pie og Ted Nugent) vart henta inn for å erstatte han på solovokal og gitar. Denne besetninga med Earl, Stevens, Bassett og Huhn spelte inn albumet Family Joules (2003).
Price døydde 22. mars 2005, 57 år gammal etter eit fall under eit hjarteinfarkt. Seinare det året slutta den originale bassisten Stevens og vart erstatta av den tidlegare bassisten MacGregor.
2010-utgåva av Foghat besstod av Earl, MacGregor, Huhn og Bassett. Den tidlegare Rainbow- og Black Sabbath-trommisen Bobby Rondinelli hadde mellombels erstatta Earl på trommer under ein sommarkonsertn i 2010, medan Earl kom seg etter ein operasjon. På ein annan Foghat-konsertn den sommaren, etter at Earl var attende i bandet, erstatta bassisten Jeff Howell mellombels ein sjuk MacGregor. Det neste albumet til Foghat, Last Train Home (utgjeve 15. juni 2010), inneheld somme av favorittbluessongane deira, tre originalar og to songar av gjesteartisten og venen Eddie Kirkland, som var 86 år gammal på den tida. Han hadde spelt med Foghat som gjeteartist i 1977 på Foghat-showet «Tribute to the Blues» i Palladium i New York City og vart ein god ven av banet fram til han omkom i ei bilulukke den 27. februar 2011.
9. juli 2013 gav bandet ut julesongen «The Word of Rock n' Roll» (ein instrumentalversjon av «Winter Wonderland») på singel den 5. november 2013, etterfølgd av DVD-en Live in St. Pete i desember 2013.
24. juni 2016 kom albumet Under the Influence ut.
Medlemmar
Noverande medlemmar Turnémusikar
Lake Kitezh
Lake Kitezh er ein innsjø som er 600 meter lang, nær midten av Fildes Peninsula på King George Island. Han er den største av mange innsjøar på halvøya, og han har vorte nytta som reservoar av den sovjetiske Bellingshausen-stasjonen og den chilenske Rodolfo Marsh-stasjonen. Namnet kjem frå det russiske «Ozero Kitezj» som vart nytta i ein geografisk rapport frå 1973 av L.S. Govorukha og I.M. Simonov. Han er kalla opp etter Kitezj, ein eldgammal russisk segnomsust by.
Bockara
Bockara er ein tettstad i Oskarshamns kommun i Kalmar län i Småland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 351 innbyggjarar hvorav 295 i Oskarshamns kommune.
Saslonch
Saslonch (ladinsk; italiensk Sassolungo, tysk Langkofel; alt tyder «Langfjellet») er ein 3 181 meter over havet høg fjelltopp i Dolomittane i Nord-Italia. Fjellet skil dalane Gherdëina i Sør-Tirol i nord frå Fascia i Trentino i sør.
Saman med mellom andre Grohmannspitze (3126 moh.) og Sasplat (Sassopiatto/Plattkofel, 2969 moh.) utgjer Saslonch det som vert kalla Saslonchmassivet. Massivet grensar til Sciliër i vest, til Sela i aust, og til Ciadenac i sørvest.
Ein topptur krev mykje skarpklatring. Paul Grohmann vart i 1869 fyrstemann til topps.
Benderbreen
Benderbreen er ein isbre som flyt frå Mount Atkinson og Mount Craddock og sørover mellom Chaplin Peak og Krusha Peak ut i Nimitzbreen sør i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Han får is frå dei venstre sidebreane Severinghausbreen, Brookbreen og Bolgradbreen.
Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (2006) etter professor Michael L. Bender ved Princeton University. Han dreiv paleoklimatisk forsking frå 1984 basert på klimaendringar i mellomistida og den globale karbonsyklusen.
Indian Summer av Poco
Indian Summer er det tiande studioalbumet til det amerikanske countryrockbandet Poco, utgjeve 1. mai 1977. Donald Fagen frå Steely Dan spelte synthesizer på to av songane og markerte eit steg bort frå countryrockstilen bandet hovudsakleg var kjend for. Dette var det siste studioalbumet deira med Timothy B. Schmit og George Grantham, før dei slutta i gruppa.
Mottaking
I meldinga si for Allmusic skreiv Peter Kurtz at albumet var «eit par hakk ned frå deira beste, tidlegare materiale. Den beste songen er tittelsporet, som har ein fin steelgitar og harmonivokal, men dette høgdepunktet vert balansert av avslutningsnummeret, 'The Dance', som er ein klumsete suite som slit med ein unaudsynt strykar- og blåsararrangement... Sorter denne under kategorien 'trår vatn'.»
Boda
Boda er ein svensk tettstad i Rättviks kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 576 innbyggjarar.
First Step av Faces
First Step var debutalbumet til den britiske gruppa Faces, gjeve ut tidleg i 1970. Albumet kom ut berre nokre få månader etter Faces hadde oppstått frå oska av Small Faces (der Ronnie Lane, Kenney Jones og Ian McLagan kom frå) og The Jeff Beck Group (der Rod Stewart og Ronnie Wood kom frå). I Nord-Amerika vart albumet utgjeve som Small Faces. På plateomslaget kan ein sjå Ronnie Wood halde eit eksemplar av gitarlæreboka til Geoffrey Sisley, First Step: How to Play the Guitar Plectrum Style.
Den 28. august 2015 kom albumet ut på ny med ny digital lyd og bonusspor, inkludert to songar som ikkje var gjevne ut før, spelt inn kort tid etter albumet kom ut, «Behind the Sun» og «Mona the Blues».
Albumet vart spelt inn i De Lane Lea Studios i London kort tid etter gruppa offisielt var skipa (sjølv om bandmedlemmene hadde spelt i lag i forskjellige kombinasjonar sidan april 1969). Albumet nådde 119. plassen på Billboard-lista i USA då det kom.
Innhald
All solovokal av Rod Stewart, utanom der andre er nemnde.
Ski-NM 1985
15 km
Dato:. februar 1985
Stad: Tromsø
<br style="clear:both;" />
30 km
Dato:. februar 1985
Stad: Tromsø
<br style="clear:both;" />
50 km
Dato: 10. februar 1985
Stad: Tromsø
<br style="clear:both;" />
3 x 10 km stafett
Dato:. februar 1985
Kjeller flyplass
Kjeller flyplass er ein flyplass som ligg på Kjeller i Lillestrøm kommune i Viken. Flyplassen ligg rett nord for Lillestrøm.
Kohler Head
Kohler Head er eit lite nes på nordaustsida av Whitmer Peninsula, på kysten av Victoria Land. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1957-62. Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) kalla neset opp etter John L. Kohler i US Navy, ein byggelektrikar ved McMurdo-basen, 1965–66 og 1966-67.
Kjeller flyplass
Kjeller var Noreg sin første flyplass. Den første flyturen frå Kjeller fann stad 21. september 1912. Einar Sem-Jacobsen var flypionéren på Kjeller.
Ski-NM 1985
3 x 10 km stafett
Stad: Tromsø
Kjeller flyplass
Flyplassen er eigd og blir drive av Luftforsvaret samtundes som dette er den største basen for småfly i Noreg. På Kjeller finst den største samlinga av flygedyktige veteranfly i Noreg i tillegg til fleire flyklubbar og organisasjonar. Flyplassen blir brukt mellom anna av Oslo Flyveklubb og Nedre Romerike Flyklubb. Av organisasjonar med tilhald på Kjeller er Experimental Aircraft Association, Chapter 573 Norway og Kjeller Flyhistoriske Forening.
Ski-NM 1985
3 x 10 km stafett
<br style="clear:both;" />
Anders O. Loen
Anders O. Loen var ein norsk forfattar. Han vart fødd i Loen i Stryn kommune. Han skipa ungdomslag i heimbygda i 1895 og starta også det handskrivne bygdebladet Kometen. Loen gav ut på eige forlag «Fra Nordfjord : bygdesagn, folketro, skrøner, etc» i 1893.
Ski-NM 1985
5 km
Dato:. februar 1985
Kjeller flyplass
Av kommersiell verksemd er flyverkstaden Aeromech og avionikkforhandlar og sørvisinstansen Hovet & Co i tillegg til helikopterselskapet Helikopterdrift.
Ski-NM 1985
5 km
Stad: Tromsø
<br style="clear:both;" />
10 km
Dato:. februar 1985
Stad: Tromsø
<br style="clear:both;" />
20 km
Dato: 10. februar 1985
<br style="clear:both;" />
3 x 5 km stafett
Dato:. februar 1985
Stad: Tromsø
<br style="clear:both;" />
Kombinert
Dato: 6.-7. februar 1985
Stad: Bardufoss
<br style="clear:both;" />
Normalbakke
Dato: 3. februar 1985
Stad: Bardufoss
<br style="clear:both;" />
Storbakke
Dato: 13. januar 1985
Stad: Bærum
<br style="clear:both;" />
Aaron Klug
Aaron Klug var ein litauiskfødd britisk kjemikar og biolog. I 1982 vart han tildelt Nobelprisen i kjemi. Han fekk prisen for arbeidet sitt med utvikling av elektronmikroskop og den strukturelle forklaringa si av biologisk viktige nukleinsyreprotein.
Bakgrunn
Klug vart fødd i Želva i Litauen. Foreldra var jødiske og heitte Lazar og Bella (fødd Silin) Klug. Saman med foreldra sine flytta han til Sør-Afrika då han var to år gammal.
Han vart sterkt fascinert av boka Mikrobejegerane av Paul de Kruif. Han studerte medisin ved University of Witwatersrand i Johannesburg; han var særleg oppteken av kjemi, matematikk og fysikk. Så gjekk han vidare med krystallografi ved University of Cape Town. Han skreiv diplomarbeidet sitt under R. W. James om røntgenstrukturundersøkingar på krystall.
Etter studia i Sør-Afrika flytta han til England og fullførte doktorgraden sin ved Trinity College, Cambridge i 1953.
Forsking
Han gjekk vidare til Birkbeck College ved University of London på slutten av 1953. I London arbeidde han saman med Rosalind Franklin ved John Bernals laboratorium. Dette arbeidet vekte ei livslang interesse for studium av virus og i denne perioden oppdaga han strukturen til tobakkmosaikkviruset. I 1962 byrja han ved det nyoppretta MRC Laboratory of Molecular Biology i Cambridge. I løpet av det neste tiåret nytta Klug metodar som røntgenkrystallografi, mikroskop og strukturmodellar til å utvikla eit elektronmikroskop. Dette mikroskopet dannar ein sekvens med todimensjonale bilete av krystall teke frå ulike vinklar for å danna tredimensjonale bilete av objektet.
Han mottok Louisa Gross Horwitz Prize av Columbia University i 1981. Frå 1986 til 1996 var han direktør ved Laboratory of Molecular Biology i Cambridge. Han vart slegen til riddar av dronning Elizabeth II i 1988. Han vart utnemnd til president av Royal Society og virka frå 1995 til 2000. Han vart tildelt Order of Merit i 1995 – dette er skikken for presidentane av Royal Society. Han var òg medlem av det vitskaplege styret ved Scripps Research Institute.
I 2005 vart han tildelt den sørafrikanske Mapungubwe-ordenen i gull for sine bidrag innanfor medisinsk forsking.
Prisar og utmerkingar
(utval)
Ada Yonath
Ada E. Yonath er ein israelsk krystallograf. Ho er mest kjend for pionerinnsats innan strukturen til ribosoma, eit arbeid ho vart tildelt Nobelprisen i kjemi for i 2009.
Ho er direktør for Helen and Milton A. Kimmelman Center for Biomolecular Structure and Assembly ved Weizmanninstituttet i Israel. Ho mottok Nobelprisen i kjemi i 2009 saman Venkatraman Ramakrishnan og Thomas A. Steitz for forskinga si på ribosomstrukturen og funksjonar, og vart med det den første israelske kvinna som vann Nobelprisen.
Nobelprisen hennar var den niande i Israel, og den andre i landet innan kjemi.
Lou Marini
«Blue» Lou Marini, Jr. er ein amerikansk saksofonist, arrangør og komponist. Han er kjend for arbeid innan jazz, rock, blues og soul, og var eit av dei originale medlemmane i Blues Brothers, og var dermed med i den særs suksessrike filmen frå 1980.
Tidleg liv og musikkarriere
Marini gjekk på Fairless High School i Navarre i Ohio. Faren, Lou Marini sr., var bandleiar ved Fairless og skreiv den offisielle songen til skulen, «Alma Mater». Kvart år gjev Fairless High still nokon Lou Marini Award til ære for faren.
Lou Jr. gjekk på University of North Texas, der han spelte i det kjende One O'Clock Lab Band. Då han var ferdig som student byrja han karrieren som profesjonell musikarar og vart etter kvart medlem av Blood, Sweat and Tears. Han var medlem av husbandet til Saturday Night Live frå 1975 til 1983 og spelte i filmen The Blues Brothers og i oppfølgjaren, Blues Brothers 2000, der han spelte rolla som «Blue Lou» (eit namn han fekk av Dan Aykroyd). Han spelte òg på Frank Zappa-albumet Zappa in New York i 1977 og arbeidde med mange andre artistar som Dionne Warwick, Maureen McGovern, Deodato, Steely Dan, James Taylor, Aerosmith, the Buddy Rich Big Band og the Woody Herman Orchestra.
Som leiar
Marini spelte det meste av livet sitt som sidemann og arrangør. I 2001 spelte Marini inn det første albumet sitt som leiar, med Ray Reach and the Magic City Jazz Orchestra, kalla Lou's Blues (utgjeve 2003).
I 2010 gav Marini ut ei ny plate kalla The Blue Lou and Misha Project - Highly Classified, eit samarbeid med den israelske pianisten og komponisten Misha Segal.
Circles av Andrea Koevska
«Circles» (norsk 'sirklar') er ein popsong frå 2022 som vert framført av den makedonske songaren Andrea Koevska. Songen var det makedonske bidraget i Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia.
Om songen
«Circles» er skriven av Andrea Koevska saman med Aleksandar Masevski. Ifølgje Koevska handlar songen om den augneblinken ein tek lagnaden i eigne hender og innser at ein er sterk nok til å forandre livet sitt til det betre. Songen vart skriven på eit tidspunkt då Koevska levde i eit dårleg forhold, og sjølv om kjærleiken var sterk, var det umogleg å fortsette i forholdet. Tittelen spelar ifølgje Koevska på styrken ein finn når ein klarar å bryte ut av «sirklane» ein føler i slike situasjonar.
Eurovision Song Contest
Låtskrivarane sende inn bidraget til den makedonske songtevlinga Za Evrosong i regi av den makedonske ålmennkringkastaren MRT. Vinnaren av tevlinga fekk representere Nord-Makedonia i Eurovision Song Contest 2022. «Circles» var eitt av seks bidrag som vart plukka ut til tevlinga 4. februar 2022. Bidraga vart offentleggjorde og slopne 28. januar 2022.
I finalen 4. februar vann «Circles» med 20 poeng, av desse kom 12 poeng frå den internasjonale juryen og 8 poeng frå telefonavrøystinga. Som vinnar vart «Circles» det makedonske bidraget i Eurovision Song Contest 2022. Der deltok han i den andre semifinalen torsdag 12. mai. Der vart han nummer 11 av 18, éin plass unna frå å kvalifisere seg til finalen laurdag 14. mai.
Nils Mikkelsen Utsi
Nils Mikkelsen Utsi (fødd 1965) er ein norsk samisk politikar, reindriftsutøvar og advokat frå Alta som frå 2017 til 2021 sat på Sametinget for Norske Samers Riksforbund. Han vart vald frå Nordre valkrins og sat i plan- og finanskomitéen.
Fjernkopling
Endringar i klimamønstra oppstår naturleg i det kaotiske atmosfæresystemet, både internt i den dynamiske atmosfæren og gjennom endringar i havoverflatetemperaturen som så påverkar atmosfæren. Dei kan ofte vere hovudårsaka bak unormale vêrmønster som skjer samstundes over store avstandar. Til dømes var vinteren 1995/1996 særs kald og snørik aust i Nord-Amerika, samstundes som vinteren i Nord-Europa og Skandinavia var kald og Sør-Europa og Nord-Afrika fekk ein særs våt og stormfull vinter. Desse var alle dels knytte til det same fjernkoplingsmønsteret: ein kraftig negativ fase av den nordatlantiske oscillasjonen (NAO).
Ein av dei mest kjende fjernkoplingane, og den første som vart oppdaga, er koplinga mellom lufttrykket i Tahiti og Darwin i Australia, som definerer den sørlege oscillasjonen og er med å setje i gang El Niño og La Niña-episodar. Eit anna døme er koplinga mellom vêret nær jordoverflata og stratosfæren, til dømes gjennom brå stratosfæriske oppvarmingar som påverkar polarvirvelen og kan føre til iskalde vintrar.
Historie
Den britiske meteorologen Gilbert Walker var den første til å liggje merke til fjernkoplingar seint på 1800-talet då han rekna på korrelasjonen mellom tidsseriar for lufttrykk, temperatur og nedbør. Dei gjorde han i stand til å forstå klimavariabilitet ved å vise at variasjonar i nedbørmengdene ikkje var heilt tilfeldig. Omgrepet El Niño–Sørleg oscillasjon (ENSO) stadfester implisitt at fenomenet ligg til grunn for variabilitet på fleire stader samstundes. Det vart seinare oppdaga at dei tilknytte fjernkoplingane oppstod over heile Nord-Amerika gjennom endringar i PNA-mønsteret.
I 1980-åra førte betre observasjonar til at ein oppdaga fleire fjernkoplingar over større avstandar gjennom troposfæren. Samstundes oppstod det ein teori om at slike mønster kunne forståast gjennom dispersjon av Rossbybølgjer på grunn av den sfæriske geometrien til jorda. Dette vert stundom kalla «protomodellen».
Teori
Mykje av den tidlege teorien kring fjernkoplingar omhandla ein barotrop, linearisert modell av luftstraumane kring ein konstant middeltilstand. Men modellen vart etter kort tid forkasta då det vart oppdaga at dei faktiske fjernkoplingane var nesten heilt uavhengige av kvar pådriva oppstod, som var heilt motsett av det føreseiinga av denne enkle modellen gav. Simmons m.fl. synte at om ein nytta ein meir realistisk bakgrunnstilstand, vart tilstanden ustabil og gav mønster som likna på kvarandre uavhengig av kvar pådriva oppstod. Dette var altså i samsvar med observasjonane. Denne «modale» eigenskapen viste seg å vere eit produkt av barotropisiteten i modellen, men ein har likevel observert dette av meir uforståelege årsaker i meir realistiske modellar.
I nyare forsking har ein vist at ein kan forstå dei fleste fjernkoplingane frå tropane til ekstratropane med stor presisjon ved hjelp av forplantning av lineære, planetære bølgjer i ein tredimensjonal grunntilstand som varierer gjennom året. Fordi mønstra er persistente over tid og er noko «låste» til geografiske faktorar som fjellkjeder, vert desse bølgjene kalla stasjonære.
Ein annan fjernkoplingsmekanisme mellom dei tropiske havområda og regionar på midlare breiddegrader er sonalt symmetriske, altså symmetriske langs breiddegradslinjene og mellom halvkulene, i motsetnad til stasjonære bølgjemekanismar. Desse er avhengige av vekselverknader mellom forbigåande kvervlar og den midla luftstraumen som gjensidig forsterkar kvarandre (dei er ikkje-lineære). Det er blitt vist til å forklare somme sider ved ENSO-koplinga til temperatur og nedbør. Andre forskarar har indikert at det finst korrelasjonar mellom mange fjernkoplingar og lokale klimaendringar.
Bruk
Sidan somme av klimamønstera som inngår i fjernkoplingane kan vere føreseieleg lang tid i førevegen, kan dei til ein viss grad nyttast innan vêrvarsling, særskild for månads- og sesongvarsel. Dei tropiske havoverflatetemperaturane er til dømes mogeleg å varsle opp til to år framover i tid.
Klimamønster
Dei fleste klimamønstra som er nemnde under har ei fjernkopling til andre klimamønster på jorda, men det kan varierer ein del i kor stor grad dei påverkar kvarandre.
Den arktiske oscillasjonen (AO)
Den arktiske oscillasjonen syner til storskala trykkskilnader mellom dei arktiske stroka og mildare breiddegrader, kring 37–45 ºN. Han vert òg kalla den nordlege ringforma modusen (Northern Annular Mode, NAM). Utrekninga av indeksen tek utgangspunkt i den første modusen av EOF-analysar av månadsmiddelet av høgda på trykkflata 1000 hPa over ein periode på minst 20 år. Når AO-indeksen er positiv, er bakketrykket lågt i Arktis. Dette gjer at jetstraumen på mildare breiddegrader bles kraftigare og i rettare linjer frå vest til aust, og held dermed den kalde, arktiske lufta låst inne i polarområda. Når AO-indeksen er negativ, er det auka tendens til å få høgtrykk i polarområda, jetstraumen vert svakare og buktar seg lettare nordover og sørover på veg austover, slik at ein får større rørsler av iskald polarluft sørover til midlare breiddegrader, og varmare luft frå sør nordover til polare strøk.»
Ei rekkje liknande trykkbaserte fjernkoplingar, som den nordatlantiske oscillasjonen (NAO) eller Stillehavs-Nord-Amerika-mønsteret (PNA), kan reknast som regionale versjonar av den arktiske oscillasjonen, då prinsippet er det same, men berre for delar av den nordlege halvkula, og ikkje heile den nordlege halvkula, som AO omfattar.
Den antarktiske oscillasjonen (AAO)
Den antarktiske oscillasjonen er den sørlege motparten til den arktiske oscillasjonen og syner på same vis til trykkskilnadane mellom dei antarktiske stroka og mildare breiddegrader. Han vert òg kalla den sørlege ringforma modusen (Southern Annular Mode, SAM). I motsetnad til AO-indeksen, som vert rekna ut ved hjelp av høgda til trykkflata ved 1000 hPa, nyttar ein høgda til trykkflata ved 700 hPa for å rekne ut AAO-indeksen. Dette kjem av at terrenget på Antarktis er vesentleg høgare enn Arktis og at trykket derfor aldri blir 1000 hPa over store deler av Antarktis.
AAO vert vidare skildra på liknande vis enn AO, men vert ofte definert ut frå eit vestavindsbelte eller lågtrykk som ligg kring Antarktisk og som flyttar seg nordover eller sørover etter korleis indeksen svingar. I dei positive fasane vert vestavindsbeltet som driv Sørishavsstraumen sterkare og trekkjer seg saman mot Antarktis, medan den negative fasen involverer at dette beltet flyttar seg i retning ekvator. Vinden som er knytt til AAO skapar oppvelling av varmt djuphavsvatn langs den antarktiske kontinentalsokkelen, som har blitt knytt til smelting av isbremmen, og representerer ein mogeleg vinddriven mekanisme som kan destabilisere store delar av den antarktiske iskalotten.
Den nordatlantiske oscillasjonen (NAO)
Den nordatlantiske oscillasjonen syner til skilnader i lufttrykket ved havnivå mellom lågtrykksområdet kring Island og høgtrykket kring Asorane. Svingingar i styrken mellom desse trykksystema styrer styrken og retninga på jetstraumen og dermed styrkken til lågtrykka og kva bane dei tar over Nord-Atlanteren.
Den nordatlantiske oscillasjonen er nært knytt til den arktiske oscillasjonen og ofte, men ikkje alltid, vil dei ha same fase.
Vestavindsbeltet bles over Atlanteren bles fuktig luft inn over Europa. Ein positiv NAO får ein ved forsterka lågtrykk nær Island og meir solid høgtrykk nær Asorane. Dette forsterkar jetstraumen og vestavindsbeltet. Resultatet er lågtrykka gjerne går inn i Nord-Europa, som om vinteren fører til mildare og våtare vær, men om sommaren kjøligare og våtare vær. Er NAO negativ er lågtrykket ved Island svakare, eller ein kan ha høgtrykk ved Island, medan jetstraumen og lågtrykka går mykje lenger sør, ofte inn i Sør-Europa. Nord-Europa hamnar då på den polare sida av jetstraumen og får lettare høgtrykksdominert vêr, som om vinteren tyder kaldare vêr. I høgtrykkssituasjonar i Nord-Europa om sommaren er temperaturen avhengig av kva side av Skandinavia høgtrykket ligg.
Det austatlantiske mønsteret (EA)
Det austatlantiske mønsteret er, som NAO, ein trykkbasert indeks i Nord-Atlanteren. EA-mønsteret har liknande struktur som NAO og baserer seg på trykket nord og sør i Nord-Atlanteren over heile området frå aust til vest. Anomalisenteret til EA-mønsteret er noko lenger søraust enn NAO-mønsteret, og vert derfor stundom rekna som ei søroverretta forskuving av NAO-mønsteret. Senteret på lågare breiddegradar har ei sterk tilknyting til svingingar i plasseringa og intensiteten til det subtropiske høgtrykksområdet, og dette skil EA-mønsteret frå NAO.
Ness Ziona
Ness Ziona (hebraisk skrift נֵס צִיּוֹנָה, Nes Tziyona) er ein by i det sentrale Israel som vart grunnlagd i 1883. Mot slutten av 2009 hadde byen eit folketal på 38 100, og dekkjer eit område på 15,5 kvadratkilometer.
Nahalat Reuben
Ness Ziona vart først kalla Nahalat Reuben (tyder «eigedomen til Reuben») etter Reuben Lehrer, som eigde område. I 1878 kjøpte Templer Reisler landområde i Wadi Hunayn, og planta ein frukthage. Han budde der med familien sin. ETter kona og barna døydde av malaria, reiste han attende til Europa. Han reiste til Odessa i 1882 og møtte Reuben Lehrer, ein russisk jøde med sionisttankar, som eigde jordbruksland der. Reisler byta landområdet i Palestina mot landområdet til Lehrer i Russland. Lehrer utførte ein aliyah med den eldste sonen Moshe i 1883, og førte kona og dei sju barna over året etter.
Newtonmeter
Newtonmeter, forkorta Nm, er ei SI-avleia eining for dreiemoment, som er ein vektor. Nm kan òg nyttast som eining for energi (1 Nm = 1 Joule), som er ein skalar.
Ness Ziona
Nahalat Reuben
Lehrer marknadsførte i hamna nær Jaffa etter andre som kunne bli med han. Pionerane grunnla eit nabolag kalla Tel Aviv (byen Tel Aviv fanst då ikkje) sjølv om området framleis gjekk under det arabiske namnet Wadi Hunayn. I 1888 vart Avraham Yalovsky, ein smed, drepen då han forsvarte eigedomen sin mot arabiske gjengar.
Fjernkopling
Det austatlantiske mønsteret (EA)
Ein positiv EA er knytt til mildare vêr i Europa, og våtare vêr i Nord-Europa og Skandinavia og tørrare vêr i Sør-Europa, gjennom heile året og kjøligare vêr over det sørlege USA frå januar til mai og nordlege og sentrale USA frå juli til oktober.
Ness Ziona
Nahalat Reuben
I 1891 kjøpte Michael Halperin meir land i dalen. Han samla ei gruppe folk på Kjærleiksåsen og reiste eit blått og kvitt flagg med orda Ness Ziona («Banneret til Sion») skriven i gull. Namnet er basert på eit vers i Jeremia 4:6. Flagget likna det israelske flagget, som den første sionistkongressen tok i bruk sju år seinare.
Fjernkopling
Det austatlantiske/vestrussiske mønsteret (EATL/WRUS eller EA/WR)
Det austatlantiske/vestrussiske mønsteret er eit av tre trykkpåverka fjernkoplingsmønster som påverkar Eurasia gjennom året, nært knytt til forplanting av rossbybølgjer. Mønsteret er òg blitt kalla Eurasia-2. Mønsteret består av fire anomalisenter. Den positive fasen er knytt til høgare trykk over Europa og Nord-Kina, og lågare trykk over det sentrale Nord-Atlanteren og det nordlege Kaspihavet.
Ness Ziona
Arabiske åtak
Ness Ziona vart angripen av arabiske styrkar under arabaropprøret 1936–39, og den arabisk-israelske krigen i 1948. Dei nærliggande landsbyane Kfar Aharon og Tirat Shalom (i dag ein del av Ness Ziona) var ofte i kampar med dei arabiske landsbyane al-Qubayba og Zarnuqa (i dag vestlege Rehovot). Det emste av ungdomen i Ness Ziona vart med i Haganah for å kjempe mot arabarane. Den 15. mai 1948 vart Sarafand evakuert for arabiske innbyggjarar, og den 19. mai vart al-Qubayba og Zarnuqa erobra av Givati-brigaden. Mange av dei flyktande arabarane frå dei kringliggande landsbyane, flytta til Ness Ziona og området til byen auka kort tid etter krigen.
Fjernkopling
Det austatlantiske/vestrussiske mønsteret (EATL/WRUS eller EA/WR)
Positiv EA/WR er assosiert med temperaturar over normalen i austlege USA, Vest-Europa og Russland aust for Kaspihavet, og temperaturar lågare enn normalt over Aust-Canada, Aust-Europa aust til Uralfjella, det nordaustlege Afrika og Midtausten. Den negative fasen er assosiert med motsette temperaturanomaliar. Desse anomaliane vert i stor grad forklart av temperaturadveksjon i den lågare troposfæren. Meir nedbør enn normalt finn ein over sentrale Atlanterhavet og sentrale delar av Russland, kring 60 ºE, der ein lågtrykksanomali er dominerande. Austlege Canada og Vest-Europa, inkludert Middelhavsområdet, får gjerne tørrare vêr enn normalt.
Ness Ziona
I Israel
Under krigen vart folketalet i Ness Ziona nesten tredobla til 4 446 (i følgje ei teljing den 23. oktober 1949), og fram til 1950 absorberte den lokale kommunen 9 000 olim, dei fleste husa i ma'abarot. I 1952 vart det godkjend eit nytt industriområde for byen med eit område på 70 mål. In 1955 vart det godkjend eit industriområde til.
Geografi
Ness Ziona ligg på Den israelske kystsletta kring 10 km frå kysten av Middelhavet, sør for Tel Aviv. Byen grensar i nord til Rishon LeZion, i aust til Be'er Ya'akov og i sør til Rehovot. Beit Hanan, Beit Oved, Ayanot ungdomslandsbyen og kibbutzen Netzer Sereni grenser òg til byen. Byen er utforma med eit landleg preg sidan byplanlegginga har forbode bygningar høgare enn åtte etasjar. Eigedomsverdien har stige 30 prosent dei siste åra.
Demografi
I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå (CBS) var den etniske samansetninga i byen i 2005 på 99,6 % jødar og andre ikkje-arabarar.
Fjernkopling
Polar/Eurasia-mønsteret
Polar/Eurasia-mønsteret er ein trykkbasert indeks som baserer seg høgdeanomaliar i trykknivåa over arktiske strok og over Nord-Kina og Mongolia, og påverkar jetstraumen som bles over området. Slik sett er indeksen ein austasiatisk variant av NAO, eller ein regional variant av AO-indeksen. I ein positiv fase er det lågare trykk i nord og høgare trykk i sør og jetstraumen vert forsterka, medan den negative fasen svekkjer jetstraumen. Ein positiv fase er assosiert med høgare temperaturar enn normalt i Aust-Sibir og kaldare enn normalt i Aust-Kina. Fasen er òg assosiert med meir nedbør enn normalt nord i polarområda nord for Skandinavia.
Ness Ziona
Økonomi
Ness Ziona er heimstaden til Israel Institute for Biological Research (IIBR), eit statleg forskingsinstitutt for forsvaret innan kjemisk og biologisk forsking med 350 tilsette, og Zenith Solar, eit solenergiføretak.
Fjernkopling
Polar/Eurasia-mønsteret
Stundom kan Polar/Eurasia-mønsteret variere lite over lang tid. Til dømes var det ein negativ fase som dominerte frå 1955 til 1961 etterfølgd av ein lengre periodar med positiv fase frå 1964 til 1970. Liknande persistente negative og positive fasar vart observert i 1980- og 1990-åra.
Det vestlege stillehavsmønsteret (WP)
Det vestlege stillhavsmønsteret er ein trykkbasert indeks som minnar om NAO-indeksen. Han baserer seg på to trykkanomaliar, ein over Kamtsjatkahalvøya lengst aust i Russland og ein over eit breitt område som dekkjer deler av Søraust-Asia og vestlege delar av det subtropiske, nordlege Stillehavet. Dei to anomaliane har motsett forteikn. Mønsteret er med å påverke jetstraumen i det denne går utover Stillehavet. Mønsteret flyttar seg kraftig nordover frå vinteren til sommaren, som heng saman med at den austasiatiske jetten gjer det same. Eit tredje anomalisenter finn ein over det austlege Nord-Stillehavet og sørvestlege USA gjennom heile året.
Ness Ziona
Venskapsbyar
Ness Ziona er venskapsby med:
Fjernkopling
Det vestlege stillehavsmønsteret (WP)
Dei positive fasane til WP-mønsteret fører gjerne til temperaturar over normalen på lågare breiddegradar vest i det nordlege Stillehavet både på vinteren og våren, og under normal temperatur over Aust-Sibir gjennom heile året. Fasen fører òg gjerne til over normal nedbør året rundt på høgare breiddegradar i det nordlege Stillehavet og under normal nedbør i sentrale delar av det nordlege Stillehavet, særskild om vinteren og våren. Det motsette er tilfelle for den negative fasen.
Det austlege/nordlege stillehavsmønsteret (EP-NP)
De austlege/nordlege stillehavsmønsteret (EP-NP) er eit trykkbasert klimamønster som opptrer på våren, sommaren og hausten med tre anomalisenter. Den positive fasen bestå av høgare trykk over Alaska og Vest-Canada, og lågare trykk over sentrale delar av det nordlege Stillehavet og det austlege Nord-Amerika. Sterke positive fasar av denne indeksen flyttar jetstraumen over Stillehavet sørover og forsterkar han frå Aust-Asia til den austlege delen av det nordlege Stillehavet, etterfølgd nedstraums av eit forsterka høgtrykk over det vestlege Nord-Amerika, og kraftigare lågtrykk over det austlege USA. For kraftige negative fasar er sirkulasjonsmønsteret motsett i desse regionane.
Vidare fører den positive fasen til temperaturar over normalen over det austlege Nord-Stillehavet og under normalen over det sentrale, nordlege Stillehavet og det austlege Nord-Amerika. Nedbøren er typisk over normalen nord for Hawaii og under normalen over det sørvestlege Canada.
Bell og Janowiak la merke til at EP-NP-indeksen var særs kraftig positiv i fleire månader før kraftige flaumar i Midtvesten i juni og juli 1993. Dei konkluderte med at dette var ei indirekte årsak til at flaumen vart så kraftig, sidan lågtrykka som kom inn frå Stillehavet var kraftigare.
Stillehavs-Nord-Amerika-mønsteret (PNA)
Stillehavs-Nord-Amerika-mønsteret er eit trykkbasert klimamønster som er Nord-Amerika sin versjon av den nordatlantiske oscillasjonen. På same måte som NAO varierer mønsteret med lufttrykket over eit nordleg og eit sørleg senter. Det nordlege senteret ligg sør på Aleutane i Alaska og det sørlege nær Hawaii og dei indre fjellområda av Nord-Amerika. Ved ein positiv PNA er trykket høgare i sør og lågare i nord. PNA-mønsteret er assosiert med store svingingar i styrken og plasseringa til den austasiatiske jetstraumen. Den positive fasen er assosiert med ein forsterka jetstraum og utfallsområdet der denne jetten svekkast vert flytta nærmare det vestlege USA. Den negative fasen trekkjer dette utfallsområdet vestover mot det austlege Asia, og ein får lettare blokkerande høgtrykk på høgare breiddegrader av det nordlege Stillehavet, og ein kraftig splitt i jetstraumen over det sentrale, nordlege Stillehavet.
Den positive fasen av PNA fører gjerne til temperaturar over det normale i vestlege Canada og heilt vest i USA, og under normale temperaturar i sørlege og sentrale og søraustlege delar av USA. PNA har som regel liten innverknad på temperaturen i Nord-Amerika om sommaren. Nedbøren er som regel over det normale kring Alaskabukta og den positive anomalien strekkjer seg inn i det nordvestlege USA, medan det er tørrare enn normal i øvre delar av Midtvesten. Den negative fasen av PNA gjev motsette effektar.
PNA er òg påverka av El Niño-Sørlege oscillasjonen (ENSO). Den positive fasen av PNA oppstår oftare under El Niño-forhold og negative fasar oftare under La Niña-episodar.
Det tropiske/nordlege halvkule-mønsteret (TNH)
Det tropiske/nordlege halvkule-mønsteret er eit trykkmønster som berre er dominerande frå desember til februar. I den positive fasen av TNH har ein høgare trykk enn normalt over Alaskabukta og frå Mexicogolfen og nordaustover til den vestlege Nord-Atlanteren, og lågare trykk enn normalt over det austlege Canada. TNH-mønsteret reflekterer endringar på stor skala i begge område og forlengjer jetstraumen over Stillehavet austover, og endrar både på styrken og plasseringa til det klimatologiske Hudsonbukta-lågtrykket. Mønsteret styrer derfor mykje av havluftstraumen inn i Nord-Amerika, og transporten av kald, kanadisk luft sørover til det nordlege og sentrale USA.
Den positive TNH-fasen er knytt til temperaturer lågare enn normalt gjennom heile det vestlege og sentrale USA, og over sentrale og austlege Canada. Ein har òg meir nedbør enn normalt i den sentrale og austlege delen av det subtropiske, nordlege Stillehavet, og under normal nedbør i det vestlege USA, Cuba, Bahamas og mykje av den sentrale Nord-Atlanteren.
Den negative fasen er ofte observert i desember og januar når Stillehavet er varmare enn normalt (El Niño).
Overgangsmønsteret i Stillehavet (PT)
Overgangsmønsteret i Stillehavet dominerer i august og september. Den positive fasen av PT består av høgare trykk enn normalt vest for Hawaii og over det vestlege Nord-Amerika og lågare trykk enn normalt i Alaskabukta og det søraustlege USA. Ein får då gjerne over normal temperatur i vestlege område av det subtropiske, nordlege Stillehavet, den subtropiske delen av Nord-Atlanteren og gjennom det vestlege Nord-Amerika og lågare temperaturar enn normalt over det austlege USA. Av nedbør er den positive PT-fasen assosiert med meir nedbør enn normalt i det søraustlege USA og under normal nedbør nær Hawaii og over de nordlege delen av USA.
Den atlantiske tripolen
Den atlantiske tripolen er eit tredelt anomalimønster i havoverflatetemperaturen (SST) i Nord-Atlanteren. Tripolmønsteret har eit senter aust for Newfoundland og sør for Grønland, eit nær søraustkysten av USA og eit i det tropiske, austlege Atlanterhavet, vest for Kapp Verde. Det nordlege og sørlege senteret har som oftast same forteikn på temperaturanomalien, medan senteret i midten har motsett forteikn.
Variabiliteten i dette mønsteret er representert av ein indeks som kan definerast i to metodar. Den eine er skilnaden i gjennomsnittleg SST i den nordlege boksen frå 40º til 55 ºN og 60º til 40 ºV minus den gjennomsnittlege SST i den sørlege boksen frå 25º til 35 ºN og 80º til 60 ºV. Den andre metoden er ein EOF-analyse av havoverflatetemperaturen i desse områda. Ved ein negativ indeks er havoverflatetemperaturen i nord lågare enn normalt og senteret i midten er høgare enn normalt. Ein negativ indeks samsvarar med ein positiv NAO-indeks, som altså indikerer at høgtrykket ved Asorane er sterkare og lågtrykka ved Island djupare. Det motsette er tilfelle ved ein positiv tripol-indeks. Sjølv om tripolmønsteret kan ha begge fasar over relativt korte tidsperiodar, som i løpet av eit år, er det ofte slik at mønsteret gjerne har same fase i periodar på fleire år om gangen. Perioden er sagt å vere omtrent 11 år. Til dømes var tripolindeksen positiv gjennom det meste av 2000-åra og litt inn i 2010-åra, før han frå kring 2012-2013 har vore stort sett negativ. Dette har med å gjere at påverknaden ein negativ tripolindeks har på NAO-indeksen er sjølvforsterkande. Den auka vestavinden som den positive NAO-indeksen påverkar sirkulasjonsmønsteret i havet og forsterkar avkjølinga i den nordlege boksen.
Den atlantiske multidekadiske oscillasjonen (AMO)
Den atlantiske multidekadiske oscillasjonen er ein syklisk variasjon i havoverflatetemperaturen (SST) i Nord-Atlanteren med ein periode på fleire tiår. AMO-signalet vert vanlegvis definert ut frå korleis SST-mønsteret varierer i Nord-Atlanteren, nå ein har fjerna lineære trendar. Denne avtrendinga er meint å fjerne effekten av global oppvarming som følgje av drivhusgassar frå analysen.
Sjølv om ein kan finne att syklusen i modellar og historiske observasjonar, er det noko usemje om amplituden og særleg om endringar i havoverflatetemperaturen kjem av naturlege eller menneskeskapte endringar, særleg i den tropiske Atlanteren i områda som er viktige for danning av tropiske orkanar. AMO-signalet er altså knytt til endringar i orkanaktiviteten, nedbørsmønster og intensiteten til nedbøren, og endringar i fiskepopulasjonar. AMO er korrelert til lufttemperaturar og nedbør over store delar av den nordlege halvkula, særleg sommarklimaet i Nord-Amerika og Europa. Nedbørsmønster kan påverkast i det nordaustleg Brasil og Sahel i Afrika. Det er òg assosiert med kor ofte det oppstår tørke i Nord-Amerika. Når AMO er i den varme fasen har desse tørkeperiodane ein tendens til å kome oftare og vare lengre. Dei to verste tørkeepisodane i USA på 1900-talet skjedde medan AMO var positiv mellom 1925 og 1965: Dust Bowl i 1930-åra og tørken i 1950-åra. Florida og den nordvestlege stillehavskysten har ein tendens til å få meir nedbør ved varm AMO.
Klimamodellar indikerer at ein varm AMO-fase forsterkar sommarnedbøren over India og Sahel og fører til fleire tropiske syklonar i Nord-Atlanteren. Paleoklimatologiske studiar har stadfesta dette mønsteret med auka nedbør i varm AMO-fase og tørrare vêr i den kalde fasen over Sahel dei siste 3 000 åra.
El Niño-Den sørlege oscillasjonen (ENSO)
El Niño–Den sørlege oscillasjonen er ein uregelmessig, men periodisk variasjon i vind og havoverflatetemperatur i den tropiske delen av det austlege Stillehavet, som påverkar klimaet i mykje av tropane og subtropiske strøk. Den varme fasen av havoverflatetemperaturen vert kalla El Niño og den kjølige fasen La Niña. Den sørlege oscillasjonen er den tilhøyrande atmosfæriske komponenten som er kopla til temperaturendringane i havoverflata: Under El Niño er lufttrykket høgare i den tropiske, vestlege delen av Stillehavet, og under ein La Niña er lufttrykket lågare der. Dei to periodane varer fleire månader kvar og opptrer vanlegvis med nokre få års mellomrom med varierande intensitet per periode.
Dei to fasane er knytte til Walkersirkulasjonen, som vart oppdaga av Gilbert Walker tidleg på 1900-talet. Walkersirkulasjonen vert skapt av trykkgradientkrefter skapt av høgtrykksområde over det austlege Stillehavet og eit lågtrykksområde over Indonesia. Svekking eller reversering av Walkersirkulasjonen svekkjer eller eliminerer oppvelling av kaldt djuphavsvatn aust i Stillehavet, og skapar dermed ein El Niño ved at havoverflatetemperaturen vert varmare enn normalt. Ein særleg sterk Walkersirkulasjon skaper ein La Niña, som fører til lågare havoverflatetemperatur på grunn av auka oppvelling.
Polarkvervelen og brå stratosfærisk oppvarming
Grensa mellom den kalde, tørre luftmassen ved polen og den varmare, fuktigare luftmassen lenger sør definerer plasseringa til polarfronten. Polarfronten ligg om lag kring breiddegraden 60°. Når polarkvervelen er kraftig, bles òg jetstraumen over polarfronten sterkare, og ein får kraftigare lågtrykk, men når polarkvervelen vert svekt, bles jetstraumen svakare og buktar seg lettare, slik at ein får svakare lågtrykk og lettare høgtrykk. Forskuvingar av polarkvervelen flyttar òg på polarfronten og kan dermed avgjere kva bane lågtrykka tar.
Stundom kan forskjellige vêrfenomen og straumingsmønster ved jordoverflata føre til at det vert sendt bølgjer som forplantar seg oppover i høgda. Når desse kjem opp i den tynne lufta i stratosfæren, bryt dei og energien deira vert frigjeve i form av varme. Dette fører til at temperaturen stig særs brått og ein får ein såkalla brå stratosfærisk oppvarming, der temperaturen kan auke med så mykje som 50 °C på få dagar. Dette svekkjer polarkvervelen gradvis nedover i stratosfæren til òg jetstraumen vert svekt. Det kan innimellom ta vekevis før polarkvervelen spinn opp att til normal styrke, så slike stratosfæriske oppvarmingar kan derfor føre til langvarige kuldeperiodar med blokkerande høgtrykk. Dette var til dømes tilfelle i Nord-Europa vinteren 2009/2010 og 2017/2018.
Den kvasibienniale oscillasjonen (QBO)
Den kvasibiennale oscillasjonen (den delvis-toårig svinginga) er ein periodisk oscillasjon i det sonale vindmønsteret i stratosfæren over ekvator. Svinginga har ein periode på litt over to år, der ein praksis har ein austleg vind det eine året og ein vestleg vind det neste. Det skiftande vindmønsteret utviklar seg i toppen av den lågare stratosfæren og forplantar seg nedover med om lag 1 km per månad før det løyser seg opp ved den tropiske tropopausen. Den nedoverretta rørsla av austavinden oppstår sjeldnare enn med vestavinden. Amplituden på den austlege fasen er om lag to gonger så stor som amplituden til den vestlege fasen. Med andre ord er austavinden om lag dobbelt så kraftig som vestavinden.
Konsekvensar av den kvasibiennale oscillasjonen er mellom anna ein sekundær sirkulasjon som blandar stratosfærisk ozon. I tillegg påverkar han monsunnedbøren og den stratosfæriske polarkvervelen på den nordlege halvkula om vinteren ved å endre kor ofte brå stratosfæriske oppvarmingar oppstår. Den austlege fasen av QBO fører gjerne til litt fleire brå stratosfæriske oppvarmingar, ein svakare jetstraum over Atlanteren og dermed kaldare vintrar i Nord-Europa og det austlege USA, medan den vestlege fasen av QBO gjerne samsvarar med mildare vintrar i desse områda og ein kraftigare Atlanterhavsjetstraum. I tillegg er det blitt vist av QBO har ein effekt på kor mange tropiske orkanar ein får i Atlanteren i løpet av ein sesong og det går føre seg forsking som undersøkjer ein mogeleg samanheng mellom ENSO (El Niño–Den sørlege oscillasjonen) og QBO.