cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thorshavn-ekspedisjonane
Den andre Thorshavn-ekspedisjonen (1932/33)
Ei tremannsgruppe med Hjalmar Riiser-Larsen skulle prøve å køyre med hundesledar langs iskanten frå Enderby Land til Weddellhavet.
Den tredje Thorshavn-ekspedisjonen (1933/34)
Under denne ekspedisjonen segla dei rundt det antarktiske kontinentet og det vart gjort flygingar over Lars Christensen Coast og Mac. Robertson Land. Prinsesse Astrid Kyst vart under flyturane oppdaga frå lufta.
Thorshavn-ekspedisjonen 1934/35
Under denne ekspedisjonen vart Ingrid Christensen Coast oppdaga og eit lag gjekk i land på Vestfold Hills den 20. februar 1935.
Den fjerde Thorshavn-ekspedisjonen (1936/37)
Under den siste av desse ekspedisjonane vart kysten fotografert frå Vestbarrieren til Proclamation Island. Prins Harald Kyst vart oppdaga og fotografert frå fly. 4. februar 1937 gjorde Noreg krav på dette området.
Al Bustan i Saudi-Arabia
Al Bustān eller El-Bustân er ein landsby i Al Madinah-regionen vest i Saudi-Arabia.
Bjørnevatn skole
Leiar for skulen er rektor Hege Wartiainen.
Mende
Mende kan visa til:
Eit for- eller etternamn, mellom anna brukt av:
Peshkopi
Peshkopi er ein by og ein tidlegare bykommune i regionen Dibër i Albania og er hovedstad i regionen. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Dibër.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Peshkopi 13 251 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Peshkopi ein del av distriktet Dibër og hovudstad i distriktet. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Peshkopi.
Al-Tall-distriktet
Al-Tall-distriktet (arabisk منطقة التل) er eit distrikt (mantiqah) i Rif Dimashq guvernement i Syria. I 2004 hadde distriktet eit folketal på 115 937. Senteret i distriktet er byen Al-Tall.
Inndelingar
Distriktet Al-Tall er delt inn i tre underdistrikt eller nāḥiyaer (folketala er frå folketeljinga i 2004):
Aremark kyrkje
Aremark kyrkje er ei langkyrkje i tegl frå 1861 i Aremark kommune, Viken fylke med 400 sitjeplassar. Arkitekt var P.H. Holtermann. Kyrkja vart vigsla av prost Carl Wulff 6. november 1861.
Kyrkja avløyste ei steinkyrkje frå mellomalderen via til Sankt Laurentius. Ho vart etter kvart i dårleg stand og blei reven i 1860.
Den gamle kyrkja fungerte som valkyrkje i samband med vala til Riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814.
Nordvision
Nordvision (NV) er eit samarbeid mellom dei nordiske allmennkringkastarane NRK, DR, SVT, RÚV og YLE. Samarbeidet vart skipa i august 1959.
1900 Katyusha
1900 Katyusha er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 16. desember 1971 av Tamara Mikhailovna Smirnova ifrå Krim-observatoriumet i Nauchnij.
25. SPETSNAZ-regiment
25. SPETSNAZ-regiment  er eit regiment i det russiske forsvaret. Det vart etablert i Sovjetunionen i 1951 og var i 2017 eit SPETSNAZ-regiment i dei væpna styrkane i Søre militærdistrikt i Russland. Regimentet er forlagt til Stavropol, og støttar til vanleg 49. kombinerte armé.
Nordvision
Nordvision har også assosierte medlemmar i UR, KVF og KNR.
Gevær
Gevær er eit tohands skytevåpen med langt løp berekna for langhaldsskyting (til dømes over 100 meter). Gevær kan anten ha glattbora løp (til dømes haglegevær) eller rifla løp (til dømes riflegevær).
Opphav
Ordet gevær kjem av det tyske ordet «gewehr» i tydinga verje, ei nemning på eit våpen nytta av den einskilde soldat. Nemninga indikerte ikkje kva for våpentype det gjaldt. Tidlegare kan ein ha meint «sidegevær», som kårde, sabel og liknande eller «kortgevær». Dei første handhaldne kanonane som var opphavet for arkebusen tok til å dukke opp alt på 1200-talet. Frå midten av 1400-talet vart desse utforma slik at vi no kan kalle desse dei første gevær; med tenningslås, kolbe og løp. Dei blei nytta fram til førstninga av 1600-talet. Den vart erstatta av musketten som vart nyta frå 1500-talet og fram til dei vart erstatta av rifla på midten av 1800-talet.
Gevær i Noreg
Ein veit ikkje visst når gevær første gongen vart fyrt av i Noreg, men ein veit at gevær var mellom våpena då sjørøvaren Bartolomeus Voet plyndra Bergen i 1429.
Det mest kjente norske geværet er Krag-Jørgensen M/1894, som var standardgevær i det norske forsvaret frå 1894 fram til andre verdskrig. Forløparen var Jarmann M/1884, som òg var norsk.
Typar
Ein har i dag desse typane gevær:
Maskinpistol blir ikkje rekna som eit gevær, heller ikkje en pistol, men som ein eigen klasse imellom desse.
Bruk
Gevær kan nyttast til jakt, skytesport og militært bruk. Til jakt og sportsskyting nyttar ein repetergevær eller halvautomatisk gevær, fordi heilautomatiske skytevåpen er forbode til alt anna enn militær bruk. Halvautomatiske gevær med militært utsjånad er òg forbodne til jakt, ifølge våpenlova.
Chomo Lonzo
Chomo Lonzo (òg Chomo Lönzo, Chomolonzo, Chomolönzo, Jomolönzo, Lhamalangcho) er eit fjell i Tibet nær grensa til Nepal, ca. 5 km nordaust for Makalu i Himalaya. Namnet Chomo Lonzo tyder «Fuglegudinna».
Fjellet har tre markerte topp-punkt: det sørlegaste er med ei høgd på hovudtoppen. Skild frå denne av ei egg ligg midttoppen. Den nordvestlege toppen er om lag høg.
Trass i at 8000 meters-toppen Makalu ligg i nærleiken og ragar høgre enn Chomo Lonzo, er fjellet eit flott syn frå Kangshungdalen i Tibet. Den 3 000 meter høge nordaustsida er er ikkje klatra.
I 1954 var dei franske klatrarane Jean Couzy og Lionel Terray i området for å studere Makalu med tanke på eit toppforsøk. Medan dei var i området nytta dei høvet til å førsteklatre Chomo Lonzo. Dei stod på toppen 30. oktober 1954 etter å ha gått over den rinmeleg lette sørvestryggen Sakietang-La som skil Chomo Lonzo frå Makalu. Året etter lukkast begge med å førsteklatre Makalu.
James McFadden
James McFadden er ein skotsk fotballspelar som har spela for Birmingham City i engelsk Premier League og for det skotske fotballandslaget.
McFadden debuterte som profesjonell fotballspelar for Motherwell i skotsk Premier League i 2000/01-sesongen, 17 år gammal. Han vart kåra til årets unge skotske spelar av det skotske fotballforbundet i 2003. Same året vart han selt til engelske Everton for 1,25 millionar pund. Dei første tre sesongane sine i klubben spelte han dei fleste ligakampane, men frå 2006/07-sesongen fekk han færre kampar for Everton. I januar 2008 gjekk han til Birmingham for 5 millionar pund og har spelt regelmessig for førstelaget der.
Nurbol Zjumasqalïjev
Nurbol Zjärdemuly Zjumasqalïjev (kasakhisk Нұрбол Жәрдемұлы Жұмасқалиев) er ein kasakhstansk fotballspelar som har spela for Tobyl i den kasakhstanske fotballigaen og for det kasakhstanske fotballandslaget.
James McFadden
McFadden debuterte for Skottland sitt A-landslag som 19-åring, i ein privatlandskamp mot Sør-Afrika. Han skåra det første landslagsmålet sitt 6. september 2003 i ein EM-kvalifiseringskamp mot Færøyane.
Nurbol Zjumasqalïjev
Zjumasqalïjev har spelt det meste av karrieren sin, sidan 2000, for Tobyl. Han vart kåra til årets kasakhstanske fotballspelar i 2003 og 2005 og vart seriemeister i Kasakhstan med Tobyl i 2010. 16. oktober 2001 debuterte han for Kasakhstan sitt A-landslag i ein privatlandskamp mot Estland. Han passerte 50 landskampar i 2010.
NV
NV kan visa til:
My Brave Face
«My Brave Face» er ein song frå Paul McCartney frå 1989 på albumet Flowers in the Dirt. Han var skriven av McCartney og Elvis Costello og vart gjeven ut på singel. Songen nådde 18. plassen i Storbritannia ei veke etter han kom ut på singel, og 25. plassen i USA. Det vart den siste songen til McCartney på Topp 40 på Billboard Hot 100 fram til 2014 og samarbeidet med Kanye West.
Innspeling
«My Brave Face» vart først spelt inn av McCartney og Costello tidleg i 1988. Utdrag frå denne innspelinga vart sidan nytta i dokumentarfilmen Put It There. Den endelege versjonen av songen vart spelt inn same året i Olympic Studios i London, med produsenten Mitchell Froom. Seinare la David Rhodes til ein «ebow-gitar» i Olympic Studios. I følgje dokumentarfilmen Put It There bad Costello McCartney om å ta med den ikoniske Höfner fiolinbassen, som han ikkje hadde spelt på årevis, til innspelinga. I dag nytta McCartney framleis denne bassen.
7"-singel
A-side: B-side:
12"-singel
A-side:
B-side:
Musikkvideo
Musikkvideoen for «My Brave Face» vart filma i april 1989, regissert av Roger Lunn. Han var mykje å sjå på videokanalar det året og kom i 2007 ut på videosamlinga The McCartney Years.
Tresfjordbrua
Tresfjordbrua er ei 1 290 meter lang vegbru i Europaveg 136 over Tresfjorden mellom Remmem og Vikebukt i Vestnes kommune i Møre og Romsdal, opna 24. oktober 2015.
Brua korta inn Europavei 136 med om lag 12 kilometer i høve til den tidlegare strekninga ikring fjorden. Brua går i ei slak horisontale kurve på ein fjordterskel av hard morene med stor stein og stadvis fast fjell, og er fundamentert på 198 pålar sett i 13 grupper, slege ned i morenemassene, og har elles fem støypte fundament. To av desse fundamenta er senkekasser sett ned på 20 og 39 meters djupne.
Til saman har brua 19 spenn, det lengste på 160 meter, dei andre på 90 og 60 meter. Seglingsløpet under hovudspennet har ei høgd på 32 meter og ei breidd på 60 meter. Brua er knytt til ei 700 meter lang steinfylling på ei grunne i sjøen i nærleiken av Vike kyrkje. Steinmassane er teke frå bygginga av Vågstrandtunnelen på den same europavegstrekninga.
Rutle i Gulen
Rutle er ein stad som ligg  i Gulen kommune i Vestland på austsida av ei landtunge mellom gardane Brosvik og garden Rutledal. I nord ligg Jutevikneset og Fjærøy, Kalvøy, Kirkøy og Langøy vernar mot Sognefjorden i nordaust og aust. I tillegg finst ei mengd små og store holmar og skjer. Rutle var derfor ei god hamn for alle som ferdast på Sognefjorden.
Historie
I 1184 låg Kong Sverre og hans hær med 20 skip her før Slaget ved Fimreite. Andre har også lege vêrfaste i Rutle, mellom anna C. Braems i 1673 og Johannes Lillienskjold i 1668.
Tingstad
Frå 1667 vart Rutle ofte brukt som tingstad, både av futen og sorenskrivaren. Staden vart brukt som tingstad, truleg til 1775.
Rettarstad
Rutle er også vorte brukt som rettarstad. To tjuvar vart avretta der 16. november 1801, og ei ung jente vart avretta i 1773 etter å ha vore fengsla i lensmannskjellaren i fire år. Ho skulle ha født eit barn og kasta det på elva slik at det drukna, men hevda sjølv at det var dødfødt. For dette var ho dømd til døden.
Bruk
Opphavleg var det eitt gardsbruk i Rutle. Rutle vart matrikkelført for første gong i 1667. Det skal ha vore rydda et bruk som heitte Rødeplassen før, men det låg aude i 1664, og er ikkje nemnt i manntalet i 1645. Matrikkelen for 1723 fortel at brukaren heitte Lars Knagenhjelm. I 1867 vart bruket i Rutle delt i tre, og dei tre bruka fekk eigne eigarar.
Gjestgjevari
I 1732 fekk Per Larsson løyve til å drive gjestgjevari i Rutle. I 1755 vart det bestemt at gjestgjevarane i Rutle og Sygnefest ikkje fekk drive handel, men berre gjestgjevari. Det kan ikkje ha vore lønsamt, for i 1760 fekk Per tingsvitne for at han var fattig og ikkje kunne betale ekstraskatt.
Skule
På Rutle finst også ein gravplass som er brukt av folk i området.
Australian National Antarctic Research Expeditions
Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) er det historiske namnet på Australian Antarctic Program (AAp), som vert administrert av Australia og Australian Antarctic Division (AAD).
Namnet ANARE fall ut av bruk tidleg i 2000-åra. Australia har lenge vore aktive i Antarktis, heilt sidan Douglas Mawson og hans Australasian Antarctic Expedition var der i 1911. I tillegg var Australia med på British Australian and New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE), som vart utført i 1929-1931. Australian National Antarctic Research Expeditions vart oppretta i 1947 med ekspedisjonar til Macquarie Island og Heard Island. I 1948 vart Australian Antarctic Division (AAD) oppretta for å styre ekspedisjonsprosjektet.
Kjelder
''
Undervelier
Undervelier er ein kommune i distriktet Delémont i kantonen Jura i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 536 meter over havet.
Kommunen ligg mellom to av kløftene graven ut av elva Sorne ved foten av fjellet Pichoux.
All We Are
«All We Are» (engelsk for 'Alt me er') er ein song av den svenske musikkgruppa State of Drama frå 2014. Songen er skriven av Göran Werner, Sanken Sandqvist, Emil Gullhamn og Sebastian Hallifax.
Little Feat av Little Feat
Little Feat er debutalbumet til det amerikanske rockebandet Little Feat. Det kom ut i 1971 på Warner Bros. Records.
Albumet vart hovudsakleg spelt inn i august og september 1970. Stilen likna på dei seinare innspelingane deira som vart meir kjende, som Dixie Chicken i 1973 og Waiting for Columbus i 1978. Plata vart spelt inn av den første besetninga til Little Feat, med Roy Estrada på bass. Det var det første av åtte album før bandet vart oppløst første gongen i 1979. Plateomslaget syner eit veggmåleri, «Venice in the Snow», måla av L. A. Fine Arts Squad i 1970 i Venice i Los Angeles. I 2007 vart albumet gjeve ut på ein gull-CD på Mobile Fidelity Sound Lab.
Medverkande
Kjelde:
Andre
Chamlang
Chamlang er eit høgt fjell i Mahalangur Himal i Nepal, nær Makalu. Fjellet blei første gong klatra av ein japansk ekspedisjon som fekk japanaren Soh Anma og indaren Pasang Phutar på toppen 31. mai 1962.
Lars Christensen
Lars Christensen var ein norsk kvalfangstreiar og konsul. Han utrusta ni vitskaplege ekspedisjonar til Antarktis og deltok sjølv på fire av dei.
Al Faqirah
Al Faqīrah er ein landsby i Al Madinah-regionen vest i Saudi-Arabia.
Lars Christensen
Christensen byrja som skipsreiar i Sandefjord i 1907 og vart frå 1909 aktiv i norsk kvalfangst. Frå 1920 sat han i leiinga for A/S Thor Dahl, og dessutan fleire andre kvalfangstselskap og Framnæs Mekaniske Værksted.
Christensen finansierte mellom anna dei fire Norvegia-ekspedisjonane med selfangaren «Norvegia» i tidsperioden 1927-31. Den første ekspedisjonen annekterte Bouvetøya for Noreg 1. desember 1927. Selfangaren «Norvegia» var moderskip for den første flyginga inn over Antarktis, segla heile Antarktika rundt og kom heim til Noreg 15. mai 1931.Lars Christensen finansiert, og leia dei fire Thorshavn-ekspedisjonane.
Under andre verdskrigen var Christensen i seks år finansråd ved den norske ambassaden i Washington i USA og medlem av rådet i Nortraship.
I 1917 vart han utnemnd til Kommandør av Dannebrogordenen. Han vart i 1931 utnemnd til Riddar av St. Olavs Orden og i 1944 fekk han Kommandørkrossen med Stjerne av St. Olavs orden. I tillegg var han Kommandør av Vasaordenen og den franske Æreslegionen. Han hadde Haakon VIIs Frihetskors, Gunnerusmedaljen, Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs gullmedalje og American Geographical Society sin Livingstonemedalje.
Christensen var æresdoktor ved St. Olaf College i Minnesota og æresmedlem i Det Norske Geografiske Selskab og i Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim. Han er æresborgar av Granby i Quebec, Canada.
Christensen donerte mellom anna Hvalfangstmuseet til Sandefjord by og finansierte Sjøfartsmuseet i Oslo.
Fleire stader i Antarktis er kalla opp etter han, blant anna:
Meøya
Meøya eller Alphard Island er ei øy som ligg nord for Sørøya i Øygarden. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken av Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37. Ho vart først vitja av eit lag frå Australian National Antarctic Research Expeditions leia av R. Dovers i 1954 og fekk nytt namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter stjerna Alphard, som vart nytta som fiksstjerne i nærleiken.
Boftsa Oppvekstsenter
Boftsa Oppvekstsenter – Avdeling skole er ein samisk/norsk offentleg grunnskule som ligg i Boftsa i Tana kommune i Troms og Finnmark fylke. Han har 30 elevar i tre skoleklassar, desse er fordelt på klassetrinn frå fyrste til syvende. Skulen dekkjer heile barnetrinnet.
Venets
Venets (bulgarsk Венец) er ein landsby og ein kommune i provinsen Sjumen i Bulgaria. Kommunen omfattar 13 busetnader, men ingen byar.
Jefferson Airplane av Jefferson Airplane
Jefferson Airplane er gjenforeiningsalbumet til rockbandet Jefferson Airplane, gjeven ut på Epic Records i 1989.
Venets
Kommunen har eit areal på 209 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 7 137 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 709 innbyggjarar.
Jefferson Airplane av Jefferson Airplane
Marty Balin, Paul Kantner, Grace Slick, Jorma Kaukonen og Jack Casady, som hadde spelt i lag på Surrealistic Pillow, After Bathing at Baxters, Crown of Creation og Volunteers kom alle saman for albumet og turneen som følgde, men Spencer Dryden vart ikkje beden med sidan Kantner framleis bar nag etter at Dryden hadde vore med på å gje Bill Graham sparken som manager i 1968. Kenny Aronoff vart med bandet som trommeslagar for turneen og i studio. Før gjenforeininga hadde Paul Kantner, Marty Balin og Jack Casady turnert i lag i KBC Band og spelt inn KBC Band-albumet in1986. Grace Slick hadde nyleg gått frå Starship ette å ha sunge på albumet deira No Protection i 1987. Ho planla å trekke seg tilbake frå musikkindustrien. Jorma Kaukonen hadde spelt solo og i lag med Jack Casady som Hot Tuna. Kanter forlet KBC Band i 1987, men vart med Hot Tuna på turneen i 1987 - 1988 tour. Kaukonen inviterte Slick til å spele på ein konsert i at The Fillmore med Hot Tuna i 1988 der ho song harmonivokal på «Third Week in the Chelsea» og solovokal i lag med Kantner på «Wooden Ships». I 1989 vart Slick overtalt til å bli med b andet igjen og dei fem medlemmane kom endeleg saman att for å diskutere det framtidige albumet og turneen. Med seg på turneen hadde bandet i tillegg til Aronoff på trommer Tim Gorman på klaverinstrument (som òg hadde spelt i KBC Band), Randy Jackson på gitar, og bror til Jorma, Peter Kaukonen på gitar. Gorman og Jackson spelte ikkje på albumet. Albumet var produsert av y Ron Nevison, som tidlegare hadde produsert Jefferson Starship-albuma Freedom at Point Zero, Modern Times og Nuclear Furniture.
Venets
Dei største busetnadene i kommunen er:
Jefferson Airplane av Jefferson Airplane
Kantner medverka med songen «Planes», som tidlegare hadde vore spelt live av KBC Band, og den første studioversjonen vart spelt inn for dette albumet. Den første musikkvioden laga for å promotere albumet var for «Planes» og vart mykje spelt på MTV i 1990. Singelen gjekk opp til 24. plass på singellista i USA for mainstream rock, sjølv om albumet berre nådde 85. plass. Balin-songen «Summer of Love» hadde òg vorte spelt live av KBC Band, og vart først spelt inn for dette albumet Songen hadde ikkje ein musikkvideo men nådde 15. plass på adult contemporary-lista i USA. Steve Porcaro og David Paich frå Toto skreiv den siste singelen, «True Love».
Salslister
Album
Singlar
This One av Paul McCartney
«This One» er ein song av Paul McCartney frå 1989 på albumet Flowers in the Dirt. Songen vart gjeven ut som den andre singelen frå albumet i Storbritannia og nådde 18. plassen på UK Singles Chart. Han nådde òg åttandeplassen i Austerrike, 31. plassen i Nederland og 40. plassen i Tyskland.
Singelen inneheld to sognar spelte inn for CHOBA B CCCP: «I Wanna Cry» og «I'm In Love Again»
Mountain Standard Time
Mountain Standard Time er ei tidssone i Nord-Amerika som er minus sju timar frå universaltida (eller minus åtte timar norsk tid). Tida i denne sona er basert på ei middelsoltid ved 105. vestlege lengdegrad.
I USA og Canada vert tidssona vanlegvis kalla Mountain Time (MT). Namnet syner til at Rocky Mountains, som er ei fjellkjede frå nordvestlege Canada til den amerikanske staten New Mexico, ligg heilt innafor tidssona. I Mexico vert tidssona kalla Stillehavssona.
I USA og Canada er Mountain Time ein time føre Pacific Standard Time og ein time bak Central Time Zone.
Den største byen med Mountain Standard Time er Ciudad Juárez i Chihuahua. Phoenix storbyområde er det største storbyområdet i sonen.
Canada
Dei følgjande provinsane og områda har Mountain Standard Time:
Mexico
Dei følgjande statane ligg har Mountain Standard Time:
USA
Dei følgjande statane eller områda har Mountain Standard Time:
1902 Shaposhnikov
1902 Shaposhnikov er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 18. april 1972 av Tamara Mikhailovna Smirnova ifrå Krim-observatoriumet i Nauchnij.
Askim kyrkje
Askim kyrkje er ei krosskyrkje frå 1878 i Indre Østfold kommune, Viken fylke. Tidlegare stod det ei steinkyrkje, Askim gamle kyrkje, frå mellomalderen på staden.
Kyrkja vart oppført etter teikningar av byggmeister og ordførar A.C. Furuholmen, som tok utgangspunkt i Båstad kyrkje i nabokommunen Trøgstad. Teikningane vart korrigert av Jacob Wilhelm Nordan, som var kyrkjedepartementets konsulent. Sakristia i aust vart utvida i 1962 etter teikningar av arkitektane Hanssen og Baltsersen.
Al Furaysh
Al Furaysh er ein landsby i Al Madinah-regionen vest i Saudi-Arabia.
Russisk kunst
Russisk kunst er fyrst og fremst ein gjennomgang av kunsthistorie i Russland, og tek for seg biletkunst og skulptur.
Gammalrussisk kunst
Gammalrussisk biletkunst byggar til liks med arkitekturen på bysantinske forbilde. Russarane overtok både mosaikk-kunsten, freskomåleriet og tavle-ikona frå grekarane. Dei eldste bevarte ikona i Russland, som det kjende Guds Moder frå Vladimir frå 1100-talet, er truleg eit reint bysantinsk arbeid. Utsmykkinga av dei eldste russiske kyrkjene føregjekk truleg under leiing av greske meistrar. Greske kunstnarar fortsette å setja preg på russisk biletkunst gjennom heile mellomalderen, men ganske snart byrja òg russiske kunstnarar å gjera seg gjeldande omkring klostera, ved fyrstehoffa og i byar som Novgorod og Pskov.
Mosaikkar frå det gamle Russland finst berre i Kiev. Ifølgje den skriftlege overleveringa skal fleire av kyrkjene i Kiev ha vore smykka med biletsyklusar laga i ein kombinasjon av mosaikkar og freskar.
Freskar
Freskomåleriet utvikla seg vidare på russisk grunn. Fyrst Vsevolod av Vladimir, som budde i Konstantinopel i ungdommen, inviterte i 1185–89 greske meistrar til å dekorera si Maria Himmelfarts-domkyrkje, medan freskane i Vladimirs Dmitrij-domkyrkja blei utført av både greske og russiske kunstnarar. I Novgorod og Pskov, så vel som i dei omliggande klostera, utvikla det seg ein eigen skule, med tydelege innslag både av konstantinopolitansk kunst og kunst frå dei bysantinske provinsane. Eit eineståande monument over denne tidlege nordrussiske biletkunsten er freskane i Sankt Georg-katedralen i Gamle Ladoga.
I annan halvdel av 1300-talet blomstra freskomåleriet særleg rikt i Novgorod. Påverknaden frå Balkan, frå serbisk og bulgarsk kunst er slåande. Den store meisteren var òg her ein grekar, Feofan Grek. Den oppdrivne ekspresjonismen hans representerer noko ganske eineståande i russisk biletkunst. Dei dramatiske helgenskikkelsane hans står i diametral motsetning til den komtemplative roen og dei harmoniske fargeklangane som pregar ikona til den yngre kollegaen hans, St. Andrej Rubljev. Sistnemnde si framstilling av Den heilage treeininga er eit meisterverk i gammalrussisk ikonkunst, og var retningsgivande for den seinare utviklinga av denne kunstofrma, medan freskane hans i Vladimir og Moskva dannar høgdepunktet i det gammalrussiske monumentalmåleriet. Den andre store målaren på 1400-talet var Dionisij (omkring 1440–1508), som særleg er kjend for freskesyklusen sin i Ferapontovklosteret, ein del av verdsarven.
Skulptur
Bilethoggarkunsten var lite utvikla i det gamle Russland. Frå tida før Ivan III (1462–1505) kjenner ein berre relieff i stein i samband med kyrkjearkitekturen og nokre få rundskulpturer som framstiller dyrefigurar. Ifølgje krønikene fanst det likevel statuar av heidenske gudar i Kiev då byen blei kristna. Den eldste overleverte rundskulpturen av ein menneskeleg skikkelse blei utført av steinhoggaren Vasilij Jermolov (død 1485) på bestilling av Ivan III. Berre overdelen er bevart. Han førestiller hovudet og skuldrene til det som ein gong var ryttarstatuen Sankt Georg i kamp med draken. Utføringa tyder på at Jermolov ikkje kan ha vore utan forgjengarar. Han fekk likevel ingen direkte arvtakarar. På 1500-talet var flatrelieffet dominerande. Men frå dette hundreåret har ein òg bevart rundskulpturer i tre, til dømes ein Paraskeva-Pjatnitsa-figur som no er i Vologda.
Renessanse og barokk
Mot slutten av den gammalrussiske perioden, det vil seia frå slutten av 1500-talet og fram til Peter den store, endra det russisk-bysantinske måleriet karakter under påverknad frå vesteuropeisk renessanse og barokk. Framståande menn lét seg avbilde på såkalla portrett-ikon, trass i forbod frå kyrkja. Den mektige Stroganov-familien bestilte ikonmålarane til å laga små, kunstferdige ikon, meint for individuell kontemplasjon. Fornyaren av ikonmåleriet på 1600-talet, Simon Usjakov (1626–86), søkte etter å skapa eit nytt formspråk for det gamle innhaldet i ikona. Etter oppfatninga hans må inntrykket av det himmelske urbiletet bli større jo naturlegare det er klargjort i kunstnaren si avbilding.
1700- og 1800-talet
Reformene til Peter den store markerte eit brot med den russisk-bysantinske tradisjonen, også i målarkunsten, som utover 1700-talet blei omforma etter vesteuropeiske forbilde. I 1757 blei Det russiske kunstakademiet grunnlagt i St. Petersburg av Ivan Sjuvalov. Det var opphavleg ope for alle gutar med talent. Akademiet byrja senda elevane sine utanlands for å få impulsar på 1830-talet.
Dei fyrste representantane for den nye stilen føretrekte portrettmåleriet. Aleksej Antropov (1716–1795) høyrer til den fyrste generasjonen av russiske portrettmålarar, men ingen av portretta hans i den nye stilen kan måla seg med dei ikona han utførte i seinare år for Sankt Andreas-katedralen i Kiev. Fyrst med neste generasjon fekk Russland målarar som fullt ut beherska teknikken til den nye stilen: Fjodor Rokotov (1735–1808), Dmitrij Levitskij og Vladimir Borovikovskij (1757–1825). Den mest betydelege portrettmålaren frå byrjinga av 1800-talet er Orest Kiprenskij. Den samtidige Aleksej Venetsianov (1780–1847) gjorde sjangermåleri til ei sjølvstendig grein av russisk biletkunst. Italiabileta til Silvester Stsjedrin (1791–1830) er rekna som ein avgjerande etappe i russisk landskapsmåleri.
Denne bakgrunnen hadde Mikhail Koslovskij (1753–1802), ein av Russlands største bilethoggarar, som har Suvorov-monumentet i St. Petersburg (1799–1801) som hovudverk. Den store hærføraren var for gammal til å bli avbilda i klassisistisk nakenheit, og Koslovskij valde derfor å framstilla Suvorov i skikkelsen til krigsguden Mars, med hjelm og panser. Statuen er den einaste frå denne perioden som kan måla seg med ryttarstatuen av Peter den store, utført av franskmannen Étienne Maurice Falconet for Katarina II og innvigd i 1782. Ivan Martos (1754–1835) representerte ei meir intim side av klassisismen med sine sepulkralskulpturer i den helleniserande stilen som var så populær kring 1800.
Den største russiske målaren frå fyrste halvdel av 1800-talet er Aleksandr Ivanov, som med dei italienske landskapa sine, aktstudiar og religiøse visjonsbilete skapte ein kunst av europeisk format. Dei samfunnssatiriske bilda til Pavel Fedotov (1815–1852) har ei særstilling i russisk målarkunst frå første halvdel av 1800-talet, med ei kritiske haldning som føregrip viktige trekk i kunsten frå 1860-åra. Ein av dei som mottok viktige impulsar frå han var Vasilij Perov (1834–1882), som også er kjend for Dostojevskij-portrettet sitt (1872). Då Kunstakademiet i 1863 sette opp Odin i Valhall som motiv for årets gullmedaljeoppgåve, braut ei gruppe studentar ut i protest mot det dei tolka som eit angrep på realismen og danna si eiga gruppe, dei såkalla Peredvisjniki (Vandrarane). Leiaren for desse var Ivan Kramskoj (1837–1887). Kunsten hans er til liks med verka til Nikolaj Gay prega av moralske problemstillingar. Gay sitt viktigaste arbeid er framstillinga av Kristi lidingsveg.
Klassisismen blei retningsgivande for skulpturutsmykkingane i St. Petersburg og i dei omliggande slottsanlegga, så vel som for portrettbystene. Stilen når faktisk eit høgdepunkt så seint som i 1839 med P.K. Klodt (1805–67) sin fire ynglingar med hestar ved Anitsjkov-brua. Først i annan halvdel av 1800-talet slo ein ny stil igjennom, med skikkelsar framstilt i kvardagsscener frå samtida, først og fremst i skulpturane til Mark Antokolskij (1843–1902), som sidan vende seg til historiske motiv.
Leiarskikkelsen for den realistiske skulen i 1870- og 1880-åra var Ilja Repin, som peika seg ut både som portrett-, sjanger- og historiemålar. Den store russiske historiemålaren var likevel Vasilij Surikov. Han klarte å transformera modellane sine til representantar for det gamle Russland, der han rekonstruerte hendingane ved hjelp av historiske kjeldeskrifter. Men med framstillingar som 'Avrettinga av strelitsane' (1881) og 'Fyrstinne Morosova' (1887) overskreid han konvensjonane til realismen og skapte eit symbolsk historiemåleri. Også landskapsmåleriet mottok viktige impulsar frå Surikov. Bakgrunnslandskapa i dei historiske bilda hans betydde mykje for dei reine landskapsmålarane på slutten av hundreåret, mellom anna marinemålaren Ivan Ajvasovskij og Isaak Levitan, lyrikaren blant dei russiske landskapsmålarane.
Kring år 1900 henta Konstantin Korovin (1861–1939) inn fargespelet til impresjonismen i det russiske landskapsmåleriet. Med Mikhail Vrubel (1856–1910) fekk symbolismen i diktinga eit motstykke i målarkunsten. Valentin Serov førte tradisjonane frå 1800-talet over til 1900-talet, i det han makta å kombinera det beste i det gamle med det varige i det nye. Mikhail Nesterov er med dei lyriske visjonane sine av det heilage Russland ein særeigen representant for den nye fordjupinga i den gamle, russisk-bysantinske tradisjonen, som er typisk for tida kring 1900. Det var då russarane oppdaga den estetiske venleiken til gamle ikon, samtidig som dei leiande kunstnarane deira slutta seg til dei nye, avantgardistiske retningane i europeisk målarkunst. Viktor Borisov-Musatov (1870–1905) er ein av dei finaste representantane for denne overgangstida. Under Paris-opphaldet sitt blei han påverka av Puvis de Chavannes, som også fekk tyding for Kusma Petrov-Vodkin.
1900-talet
Perioden mellom revolusjonane i 1905 og 1917 var utan samanlikning den mest nyskapande i russisk kunst. Kontakten med fransk og tysk kunst verka inspirerande på russiske målarar. Vasilij Kandinskij var ein av pionerane i denne perioden. Han var med å grunnlegga det abstrakte måleriet.
Etter revolusjonen i 1917 såg det ei tid ut til at den kunstnariske radikalismen skulle få frie tøymer, men etter den politiske og ideologiske tilstramming i 1922 måtte tilhengarane av modernismen forlata landet. Kunsten blei propagandaprega og revolusjonen blei prisa i eit tradisjonelt og etter kvart stivna formspråk. Virket til industriarbeidarane og det kollektive landbruket blei føretrekte motiv.
Kring hundreårsskiftet måtte klassisismen i skulpturen retninga vika for langt friare og breiare modellering hos Pavel (Paolo) Trubetskoj (1866–1938), viss meisterverk er ryttarstatuen av Aleksander 3 (1909). Med Anna Golubkina (1864–1927) orienterte russisk bilethoggarkunst seg i samfunnskritisk retning. I verk som 'Gåande mann' (1912) ser ein korleis ho til liks med læraren sin Auguste Rodin streba etter å modellera eit menneske på overgangen mellom stillstand og rørsle, mellom søvn og vaken tilstand. Det same kan seiast om Aleksandr Matvejev (1878–1960) sin 'Vaknande yngling' frå 1907. I motsetnad til Trubetskoj og Golubkina går han likevel bort frå blaute, «maleriske» materiale som plastilin og leire og føretrekker stein.
Innan målarkunsten var gruppa Mir iskusstva (Verda til kunsten) tonegjevande kring 1900. Typisk er den ironiske leiken til kunstnarane med uttrykksformene i fortida, ein forkjærleik for det kulisseaktige, lett teatralske, kombinert med sofistikert formsans og utsøkt smak. Ein karakteristisk representant for Mir iskusstva er Alexandre Benois, som typisk nok var ein framifrå teatermålar. Gruppa hadde nært samband med Sergej Djagilev sin russiske ballett. Både Leon Bakst og Aleksandr Golovin tilhøyrde gruppa. Byen St. Petersburg var eit ynda motiv for medlemmene av Kunstens verda. For grafikaren Anna Ostroumova-Lebedeva blei avbildinga av St. Petersburg-arkitekturen ei livsoppgåve. Medan Mir iskusstva mytologiserte historia, skapte kunstnarane kring Den blå rosa samtida om til mytiske bilete. Kusma Petrov-Vodkin stod nær denne gruppa i byrjinga av 1900-talet.
Etter 1920 blei «Ruter knekt-målarane» dei tonegivande. Blant desse er Mikhail Larionov, Natalja Gontsjarova, Marc Chagall, Vasilij Kandinskij, Kasimir Malevitsj og Vladimir Tatlin, som markerer overgangen til det gjenstandslause (nonfigurative) måleriet i Russland. Larionov og Gontsjarova streba etter å sameina begeistringa si for det primitive og opphavlege med impulsar frå ekspresjonismen. Chagall brukte formspråket til kubismen til å skapa ei uendeleg poetisk «bakvend verd», metta med element frå jødiske mytar og legender. Ein underleg kombinasjon av det arkaiske, mytisk-religiøse og det modernistisk-analytiske finn ein òg hjå Pavel Filonov. Malevitsj dreiv ytterleggåande eksperiment med nonfigurative konstruksjonar side om side med at han skapte figurative bilde, bygd opp ved hjelp av grelle fargekontrastar med sterk appell til kjenslene. Tatlin bana med sine såkalla «kontra-relieff» vegen for konstruktivismen. Dette var ein retning som la vekt på strenge geometriske former.
Det kan kanskje verka merkeleg at russiske kunstnarar så plutseleg kunne komma i fremste linje i europeisk malarkunst, men dei hadde heilt frå byrjinga av 1900-talet hatt høve til å studera dei beste verka til franske modernistar heime hos seg sjølv, takka vera privatsamlingane til Sergej Stsjukin og Ivan Morosov, som i tida frå hundreårsskiftet fram til den første verdskrigen skaffa seg ein utsøkt samling fransk samtidskunst, frå impresjonistane til Picasso. Særleg var Matisse godt representert. I 1914 talte samlinga til Stsjukin 221 verk av franske impresjonistar og post-impresjonistar. Denne konsentrasjonen av meisterverk hadde som følgje at dei mest avanserte ideane og tendensane innan fransk måleri frå det første tiåret til 1900-talet var betre kjent i Moskva enn i Paris (Camilla Gray).
Eksperimenta til avantgarden gjorde inntog i skulpturen samtidig som i måleriet. Til dei fremste representantane til retninga høyrer Naum Gabo og Antoine Pevsner, som begge forlét landet kort etter revolusjonen, og skapte dei viktigaste verka sine i Vesten. Mange kunstnarar blei også interesserte i å utforma gjenstandar til bruk i dagleglivet, som klede, møblar, keramikk, grafisk design og arkitektur.
Etter revolusjonen i 1917 fortsette nokre av avantgardistane å arbeida i heimlandet, medan andre valde å busetja seg i Vesten. Grafikaren Vladimir Favorskij fekk ei framtredande rolle. Ein av dei mest betydelege elevane hans var Aleksandr Dejneka. Konstruktivismen i måleriet blei vidareført av El Lisitskij og Aleksandr Rodtsjenko.
Det viste seg ganske snart at dei dristige eksperimenta til avantgarden ikkje lét seg sameina med kunstpolitikken i stalintida. Måleriet i 1930-åra er formelt prega av ei tilbakevending til den illusjonistiske realismen frå 1800-talet, innhaldsmessig av ei glorifisering av sovjetstaten, representantane hans og av dei historiske hendingane og skikkelsane som hadde bana vegen for han. Kunstnarar som ikkje passa til dei nye ideala blei isolerte og gløymde, og verka deira blei tekne ut frå museum.
Bilethoggarar som Vera Mukhina (1889–1954) blei tonegjevande i landet. Hennar Arbeidar og kolkhoskvinne, utført i rustfritt stål for den sovjetiske paviljongen på verdsutstillinga i Paris i 1936, er blitt sjølve innbegrepet på sosialistisk realisme i bilethoggarkunsten. Den same stilen pregar Mukhina sine portrett, medan Sara Lebedjeva (1892–1967) dyrka ein meir tilbaketrekt portrettkunst. I Matvejev sitt utkast til ein Pusjkin-statue frå etter den andre verdskrigen finst ei mjukare modellering og forsøk med flimrande overflateverknader som står i kontrast til tendensen i dei tidlege arbeida hans.
Av Isaak Brodskij (1884–1939) sine Lenin-bilete er kanskje 'Lenin i Smolnyj' (1930) mest kjent. Aleksandr Gerasimov blei spesielt berømt for portretta sine av det nye leiarsjiktet. Boris Joganson glorifiserte i bileta sine motet og offerviljen til kommunistane under borgarkrigen, og står formelt for ei fortsetjing av historiemåleriet til «Vandrarutstillarane». Av spesiell kunsthistorisk interesse er herskarkulten frå stalintida, som ikonografisk vurdert representerer ein særeigen kombinasjon av keisarikonografien i tsartida, med tradisjonane sine heilt tilbake til den romerske keisardyrkinga, og dei realistiske konvensjonane til den demokratiske målarkunsten, slik dei blei utvikla av dei russiske kunstnarane til 1800-talet. Nær knytt til denne glorifiseringen av leiarsjiktet i Sovjetunionen er den såkalla sosialistiske realismen, der den illusjonistiske konvensjonane til realismen blir kombinerte med ein ideologisk utopisme i framstillinga av det nye samfunnet og heltane det hadde.
Andre verdskrigen aktualiserte krigstematikken og førte til ei fornya interesse for Russland sin heroiske kamp mot inntrengarane i tidlegare tider. Pavel Korin (1895–1967) måla sitt Aleksandr Nevskij-triptykhon (1942–1943) til minne om sigeren over dei tyske ordensriddarane i 1242.
Adolph Nitter
Adolph Nitter var ein norsk dagbokskrivar som var handelsbetjent, konstituert lensmann og medlem i kommunestyret i Ytre Holmedal (Fjaler kommune).
Adolph Nitter vart fødd i Gaular i 1832 og døydde i 1901. Han skreiv dagbok kvar dag i perioden 1854-1858. I 2007 gav Fjaler sogelag ut desse tekstane samla mellom to permar.
Russisk kunst
1900-talet
Etter at Stalin døydde byrja nye tendensar å manifestera seg i biletkunsten. Yngre kunstnarar greip bevisst tilbake til avantgarde-kunsten frå tida kring fyrste verdskrigen, og det dukka òg opp bilete som signaliserte heilt nye tendensar. For den første retninga fekk gamle meistrar som Favorskij, Dejneka og Petrov-Vodkin fornya aktualitet. Med utgangspunkt i verka deira kunne ein igjen via seg studiet av formproblematikken til måleriet. Som representant for den andre retninga står Aleksandr Tysjler (1898–1980), som i 1920-åra hadde dyrka det grotesk-teatralske, og som i 1950- og 1960-åra stod fram med gåtefulle fantasilandskap, prega av ytst raffinerte fargeklangar og rytmar.
I 1970-åra fekk den offisielle sovjetiske kunsten motstykket sitt i ein uoffisiell kunst som bevisst avveik frå, og av og til òg stilte seg i opposisjon til, dogma og konvensjonane til den sosiale realismen. Kunsten til opposisjonsmålarane var høgst forskjellig, og spente frå reint nonfigurative bilde til figurative landskapsmåleri, allegoriar og symbolisering av den sansbare røyndommen. Det er mogleg at det ekspressive elementet spelte ei framherskande rolle i denne kunsten. Det er i alle fall eit inntrykk ein kan få av dei bileta som er blitt utstilte i Vesten. Det russiske opposisjonsmåleriet frå 1970-åra er dessutan ofte kjenneteikna av ein subtil religiøs symbolbruk, som også vitna om at den store tradisjonen i russisk biletkunst levde vidare. Ei intens eksperimentering blei merkbar frå 1980-åra, det gjaldt å tileigna seg uttrykksmåtar som hadde vore forbodne eller rett og slett ukjende i sovjettida, og samtidig utvikla eigne formspråk.
Wu
Wu og WU kan visa ti:
Russisk kunst
1900-talet
Nyare bilethoggarkunst var òg påverka av abstrakt ekspresjonisme. Hjå Ernst Neisvestnyj, som til han emigrerte i 1976 blei sett på som den fremste blant dei yngre sovjetiske bilethoggarane, finn ein døme på slike abstrakte konfigurasjonar, som er kjensleladde til bristepunktet. Ein liknande abstrakt ekspressivitet kjenneteiknar òg arbeida til Vadim Sidur (1924–87), som i 1986 saman med ei rekkje andre nonkonformistiske kunstnarar blei angripne i pressa, men som etter at dei døde fleire gonger er blitt omtalte med stor heider.
Nyare russisk kunst har fått relativt lita merksemd i utlandet etter oppløysinga av Sovjetunionen, kanskje med eit stort unntak: Zurab Tsereteli (fødd 1934) og dei gigantiske bronsestatuane hans. Det gode forholdet hans til borgarmeisteren i Moskva, Jurij Lusjkov, har gitt han ei rekke store utsmykkingsoppdrag i Moskva, der den mest kjent er ein 94 meter høg statue av Peter den store. Opphavleg stod denne i St. Petersburg, men han blei flytta til Moskva etter sterke protestar.
Per Ekström
Per Ekström var ein svensk landskapsmålar frå Segerstad på Öland. Han var ein av dei fyrste svenske friluftsmålarane, sterkt påverka av Barbizon-skulen, framfor alt av Camille Corot. Måten han måla sol og luft på gav han tilnamnet Solmålaren.
Liv og gjerning
Ekström studerte ved kunstakademiet i Stockholm frå 1865 til -72, der han helst orienterte seg mot fransk målarkunst. Våren 1876 reiste han derfor til Paris, på si fyrste studiereise utanlands. Ekström vart buande i Frankrike til 1890, dels i og omkring Paris. Han beundra meistrane innanfor den såkalla Barbizonskulen, framfor alle Camille Corot og Théodore Rousseau. Det oppløyste, valørfine måleriet med sølvaktig dis i mange av Corot sine bilete, inspirerte Ekström til eit nytt syn på naturen.
I måleria frå dei åra han budde i Frankrike skildrar Ekström med lyrisk kjensle stemninga i landskapet, lysspelet i lauvmassane, fargeskimmeret over engene og vatnet. Motivmessig skilde han seg frå sine samtidige svenske kunstnarlollegaer i Frankrike, som måla milde åkerlandskap og bylivet i Grez-sur-Loing i utkanten av Fontainebleau-skogen. Sjølv søkte han mot overfløymde myrar, aude kyststrekningar og einslege skogholt. Stundom vert stemninga i bileta heva til romantisk styrke, så som i Kustlandskap i månsken frå 1877. Han debuterte på Salongen i Paris 1878 med Fransk Landskap.
Gjennom 1880-talet heldt Ekström for det meste fram i same lyriske stilen. Ved Exposition Universelle i 1889 stilte han ut fleire verk frå seint 1880-tal. Översvämning frå 1889 er eit framifrå prov på hans grundige studiar av lys, samt hans varme naturkjensle. Den yttarst fine lyssettinga særmerker han mellom dei svenske friluftsmålarane.
Etter han i 1890 busette seg i heimlandet, budde Ekström dels på Öland og dels i Stockholm. Vintermånadene 1891 laga han eit av sine meisterverk, motsolsbiletet Sol och snö. Den strengt formale ordenen og det subtilt tolkande lysspelet i måleriet får ein til å tenke på Georges Seurat sin kunst. I 1891 hadde han elles si fyrste separatutstilling i Stockholm, og fekk mykje åtgaum. Oppmuntra av kunstsamlaren Pontus Fürstenberg busette han seg i 1891 i Göteborg.
Ei viss tilpassing etter den då aktuelle stemnings-impresjonismen, med sine dunkle skumringstonar, kan etterkvart merkast i arbeida hans frå midten av 1890-åra av. Motivkrinsen hans strekte seg i dei åra frå den svenske vestkysten og Öland til Stockholms ström og fjelltraktene i Jämtland.
År 1910 flytta Ekström tilbake til Öland, der han vert rekna som den fyrste og kanskje største målaren av landskapet på øya. Motiva var farga av Ölands opne alvar og karrige kyst. Han var og vart verande solnedgangs-stemningane sin merkelege, på ein gong realistiske og mystiske poet.
Erebos
Erebos (gresk skrift Ἔρεβος) er eit omgrep frå gresk litteratur i oldtida som kan visa til mørkret i underverda, sjølve underverda eller som eit personleggjort vesen som stod for dette. Erebos er mellom anna omtalt i homeriske dikt og av Hesiod.
Som stad bli Erebos skildra som å liggjande i det ytste vest, ved Okeanos, eller djupt inne i jorda. Det kan vera det første området av underverda dei døde kjem til, og blir ofte brukt med same tyding som Tartaros.
Erebos har mellom anna gjeve namn til Mount Erebus i Antarktis via skipet HMS «Erebus».
Vellerat
Vellerat er ein kommune i distriktet Delémont i kantonen Jura i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 666 meter over havet.
Australian Antarctic Names and Medals Committee
Australian Antarctic Names and Medals Committee, forkorta AANMC, vart oppretta som eit rådgjevande organ for australske styresmakter for namn i Australsk Antarktis og det subantarktiske området i Heard Island og McDonald Islands. Komiteen nominerer òg personar til Australian Antarctic Medal.
Medlemmane i komiteen vert utpeikte av ministeren eller parlamentssekretæren som er ansvarleg for saker i Antarktis. Komiteen vart opphavleg skipa i 1952 som Antarctic Names Committee of Australia og endra namn til det noverande i 1982.
Bossekop skole
Bossekop skole er ein norsk offentleg grunnskule i Alta kommune i Troms og Finnmark fylke. Han har 412 elevar i 34 skoleklassar, desse er fordelt på klassetrinn frå fyrste til sjuande. Skulen dekkjer heile barnetrinnet.
Tomin
Tomin er ein tidlegare landkommune i regionen Dibër i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Dibër.
Bossekop skole
Leiar for skulen er rektor Trude T. Andersen.
Tomin
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Tomin 7 590 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Tomin ein del av distriktet Dibër. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
You Are Unstoppable
«You Are Unstoppable» er ein singel av Conchita Wurst, gjeven ut på radio 20. februar 2015, Amazon.com 5. mars 2015 og CD 6. mars 2015. Singelen er med på albumet Conchita, som vart gjeven ut 15. mars 2015. Teksten og melodien er skriven av Richard Andersson, Dag Lundberg, Niclas Lif og Johannes Henriksson. Songen er produsert av David Bronner og Sebastian Arman.
Unser Song für Österreich
Wurst framførte songen fyrste gongen live under Unser Song für Österreich, den tyske uttakinga til Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike.
Eurovision Song Contest 2015
Som pauseunderhaldning i finalen i Eurovision Song Contest 2015 framførte Wurst, som òg var green room-programleiar, «You Are Unstoppable».
Samisk arkitektur
Samisk arkitektur er blitt prega av det harde klimaet, materialtilgangen i Sameland og flyttkulturen mange samar har hatt. Det finst fleire flyttbare strukturar, samtidig som ein har lagt på å laga hardføre og varmeisolerande byggverk.
I nyare tid er det blitt reist fleire signalbygg med ei tydeleg samisk form, som den norske Sametingsbygningen, Kautokeino kulturbygg og Árran kultursenter.
Lavvo og gamme
Lavvo og gamme er dei best kjende samiske etnoarkitektoniske formene. Begge kan vera telt, men dei kan også lagast med andre materiale. Både lavvo og gamme har runde grunnplan. Elles finst dei i mange forskjellige utformingar, med ulike materiale som teltduk, torv og tømmer. Ein kan laga dei ulike strukturane sjølv med materiale som er tilgjengeleg i nærleiken. Utforminga kan vera svært individuell ut frå viljen til dei som byggjer.
Gamme blir tradisjonelt bygd med bogestongskonstruksjon, ei konstruksjonsform ein berre kjenner frå samisk kultur. Ein lagar den berande konstruksjone av to par boga stokker som er sette parvis mot kvarandre. Dei boga stengene er tradisjonelt blitt laga av bjørkestammar som har vakse med naturleg bøy.