cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
World of Goo
World of Goo er eit hjernetrimspel utvikla av 2D Boy for Wii, Nintendo Switch, Microsoft Windows, OS X og Linux. Spelet vart lansert på Microsoft Windows og Wii i 18. oktober 2008 i Nord-Amerika, med utgjevingar på MacOS, Linux og Nintendo Switch dei etterfølgande åra.
Spelemekanikkar
Spelet bygger på konseptet for å bygge store strukturar ve då bruke ballar av kliss. Spelet er delt inn i fem kapittel, som kvart inneheld fleire nivå. Kvart nivå har ein eigen grafisk og musikalsk stil. Eit ekstra rom i spelet, kalla World of Goo Corporation, lèt ein bygge ein så høgt tårn som mogeleg ved å bruke klissballane som spelaren har samla inn gjennom nivåa i spelet. Spelarar frå heile verda kan tevle om å bygge det høgaste tårnet, ettersom høgda på tårnet og talet på klissballar stadig blir lasta opp til sørvaren til 2D Boy.
Vulkanen Belyj
Belyj (russisk Бе́лый, 'den kvite') er ein basaltisk skjoldvulkan sentralt på Kamtsjatka. Vulkanen ligg nord i Sredinnyjfjella.
Minoru Kobayashi
Minoru Kobayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Tokyo.
Palatalisering
Palatalisering (òg kalla muljering) er ein fonologisk prosess (lydendring) hos visse språk. Den vanlegaste forma for palatalisering går ut på at velare konsonantar, dvs. konsonantar som blir uttalt med tungeryggen mot den mjuke ganen, i visse tilfelle blir endra til palatale konsonantar, dvs. uttalt lenger fram i munnen, med tungeryggen mot den harde ganen. Eit døme frå norsk er uttale av gammalnorsk ekki som «ikkje» eller itj. Det er også vanleg å referere til prosessar der alveolare konsonantar (tannryggskonsonantar) blir uttalt lenger bak i munnen, som palatale konsonantar, som palatalisering. Eit døme på norsk er nordnorsk uttale av ordet «mann».
Samanfatningsvis meiner vi med palatalisering av ein lyd at lyden i visse omgjevnader blir endra ved at tungeryggen blir heva mot den harde ganen (lat. palatum).
I IPA-lydskrift blir palatalisering attgjeve med teiknet [], t.d. [,, ] osb. I keltologi og i slavistikk blir ofte apostrof eller einskild høgre sitatteikn brukt: /g’/, /d’/, /f’/ osb. til skilnad frå /g/, /d/, /f/ osb..
Palatalisering i norske dialektar
Palatalisering er vanleg i norske dialektar nord for Sognefjorden og Mjøsa, men finst også i mange andre språk, til dømes italiensk og russisk.
I norske dialektar er det først og fremst historisk lange alveolarar som er palatalisert, dvs. at uttalen av ll/ld, nn/nd, dd og tt er lengre bak i munnen i palataliseringsområdet. Tendensen i vår tid er at palatalisering er på veg tilbake, særleg i dei største byane og på Nordvestlandet.
Det blir skilt mellom to grader av palatalisering. I det sørlege palataliseringsområdet (Sunnfjord, Nordfjord, Nord-Østerdalen, Nord-Gudbrandsdalen, Gauldalen og Orkladalen) uttalar ein både trykksterke hovudstavingar og trykklette endingar med palatalisering. I resten av palataliseringsområdet er det berre trykksterke stavingar som har palatalisering.
Eksempel, der «j» etter konsonant markerer at at konsonanten er palatal:
Eit kjent eksempel på palatalisering i trøndersk finn ein i visa «Hainnhoinn i bainn» skrive av Birger Jørstad.
Tønjum
Tønjum er ei bygd og eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Soknet femner midtre delen av Lærdal kommune i Vestland og har ei kyrkje, Tønjum kyrkje frå 1832. Dagens kyrkje erstatta Tønjum stavkyrkje frå 1200-talet.
Namnet kjem frå gamalnorsk Túninjar som er samansett av tun og fleirtalsforma av -vin, som tyder 'naturleg eng'.
Shinichi Kawase
Han spela for klubben FC Tokyo.
Ås
Ein ås er eit høgdedrag eller morene, oftast under skoggrensa, som skil seg frå fjell ved at han ikkje er særleg høg eller bratt. Åsar kan vera skogkledde, grasdekte eller berre.
Ein spesiell type danna av lausmassar avsett under isavsmeltinga etter den siste istida vert kalla esker.
Sauesaks
Sauesakser har om lag 10 cm lange knivblad, og dei vert laga av to stykke fjørande stål. Stykka er skrudde fast i kvarandre, og fjøringa gjer at knivane opnar seg når sauklipparen opnar handa.
I moderne landbruk er sauesaksa avløyst av elektriske klippemaskinar.
Berutarube
Berutarube er ein vulkan sør på øya Iturup i Kurilane i Russland.
Kazuaki Hayashi
Kazuaki Hayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Tokyo og Mito HollyHock.
Unalaska
Unalaska er ein småby i Alaska i USA. Han ligg på øyane og  på Aleutane vest i delstaten. I 2010 hadde Unalaska 4 376 innbyggjarar.
Byen dekkjer eit areal på 549,9 km² der 262,4 km² er vatn. Opp mot 59 % av innbyggjarane bur på Amaknak, der ein også finn hamna Dutch Harbour og Unalaska flyplass.
Staden var opphavleg folkesett av unanganfolk, eller aleutar. Namnet «Unalaska» er ei amerikanisering av det aleutiske namnet Ounalashka som tyder 'nær halvøya'. Russiske pelshandlarar kom til Unalaska med Stepan Glotov og mannskapet hans den 1. august 1759. Namnet «Dutch Harbour» stammar frå at russarane trudde eit nederlandsk skip hadde vore her først.
Søndre Langåra
Søndre Langåra er ei lita øy på 0,25 rutekilometer som ligg aust i Oslofjorden, eit stykkje veg rett nordaust for Fagerstrand i Nesodden kommune, men som høyrer til grannekommunen i sør, Frogn kommune. På øya er det fritidshytter og ei freda tåkeklokke, ei mekanisk innretning som i farne tider slo sine klokkeklemt når det var tåke for å rettleie båttrafikken om leia og åtvare mot å segle på grunn.
For å skilje denne øya frå ei anna øy lenger nord i Oslofjorden som òg heiter Langåra, Langåra i Asker kommune, har desse to øyane fått som offisielle namn Søndre Langåra og Nordre Langåra, sjølv namna på øyane i den lokale talen berre er Langåra. I motsetnad til Søndre Langåra, er Nordre Langåra eit mykje nytta friluftsområde utan hyttar og privat eigedom, og soleis meir kjend for folk flest enn Søndre Langåra.
Klein Schnellendorf-avtalen
Klein Schnellendorf-avtalen var ein hemmeleg fredsavtale signert mellom Preussen og Austerrike den 9. oktober 1741. Avtalen avslutta den første schlesiske krigen. Avtalen stadfesta at områda frå Nederschlesien til Neisse gjekk til Preussen.
Fredrik den store braut våpenkvilen tidleg i 1742 fordi han ville kome ei oppdeling av Böhmen i forkjøpet etter at hans tidlegare allierte erobra Praha.
Cochabamba
Cochabamba (quechua qucha, 'sump', pampa, 'open slette'), er den fjerde største byen i Bolivia. Byen har 608 276 (2008) innbyggjarar og er hovudstad i Cochabamba-departementet. Folk frå Cochabamba vert kalla «cochabambinos».
Geografi og klima
Cochabamba ligg sentralt i landet ca. 220 kilometer søraust for La Paz i Cordillera Oriental (austlege Andes) i den fruktbare og folketette Cochabamba-dalen ca. 2 560 moh. Området er ca. 25 gonger 10 kilometer vidt. Fjella i omkrinsen rekk over 5000 moh. Klimaet i dalen er moderat temperert, solfylt med ein middeltemperatur på 18 °C. På det søramerikanske kontinentet er Cochabamba kjent som byen med «evig vår» og som «hagebyen». Det kjem av at staden har behageleg temperatur gjennom heile året og at det finst mange fagre parkar i byen.
Historie
Området kring Cochabamba var busett lenge før europearane kom, her finst tallause ruinar frå før-inkatid og frå inkatida. I 1542 vart regionen lagt under kolonistyret åt visekongen i Peru og dei første settlarane slo seg ned.
Byen var meint som eit senter for jordbruksproduksjon slik at han kunne syte for matvarer til gruvebyane på det nærliggande Altiplano, spesielt for Potesi då han vart skipa den 2. august 1571 etter ordre frå visekonge Francisco de Toledo. Frå 1776 vart byen ein del av Santa Cruz-provinsen i det nye visekongedømmet Río de la Plata.
Cochabamba hadde ei blomstringstid saman med sølvgruveindustrien, men fekk nedgang utover 1700-talet då gruvene var på hell. Men frå slutten på 1800-talet har byen forsvara posisjonen som eit agrikulturelt senter i Bolivia.
Medan kolonirevolusjonen gjekk føre seg i mai 1812, førte ei gruppe av kvinner, barn og eldre frå byen ein forsvarskrig for å forsvare Cochabamba mot dei spanske rojalisttroppane som freista å knuse revolusjonen. Gruppa var leia av den nesten blinde 60-år gamle Josefa Manuela Gandarillas. Dei vart alle massakrerte, men patriotismen vert minna med 27. mai som ein formell morsdag i Bolivia, feira sidan 1928.
I 2000 var Cochabamba åstaden for dei kraftfulle protestane mot privatiseringa av vassforsyninga åt byen. Sjå oppstanden mot vassprivatiseringa i Cochabamba. I dei siste åra har mange frå Cochabamba emigrert til Bergamo i Italia.
Folk og kultur
I dag er Cochabamba ein økonomisk aktiv by som ser ut til å utvikle seg til ein av dei meir sosialt liberale stader i nasjonen. Som andre storbyar i Andes er Cochabamba ein by med store kontrastar. I sentrumsområde som Plaza Colón eller Plaza 14 de Septiembre er bymassen generelt ganske moderne med lys, travle gater med tallause bilar og internettkaféar. Her finst storparten av dei større forretningsverksemder og finansielle institusjonane i byen. Nattelivet er sentrert rundt Calle España og også langs den breie bulevarden El Prado. Men om ein ser utanfor bysenteret er samfunnet mindre teknologisk utvikla. I dei ytre naboområda manglar det elektrisitetsforsyning, innlagt vatn og fast dekkje på gatene. Eit ekstremt døme er område rett sør for flyplassen kor halvferdige adobeheimar ligg ved gjørmete gater. Dette er førsteinntrykket for mange som vitjar Cochabamba.
Det finst ca. femten byfestivalar og ein av desse er feiringa av jomfru Urkupiña over fire dagar i august kvart år, eit høgdepunkt i kulturelt og religiøst liv i Cochabamba. Etter katolsk tru er det jomfru Urkupiña som vernar om byen.
Quechua er det mest utbreidde urfolksspråket i Cochabamba, medan aymara vert snakka av nokre få «cochabambinos», mest interne immigrantar frå departementa La Paz, Oruro og Potosí.
Den leiande latinamerikanske romanforfattaren og essayisten Mario Vargas Llosa budde i Cochabamba frå 1937 til 1945.
Utdanning
Eit av dei største og mest prominente universiteta i Bolivia er Universidad Mayor de San Simón. Det andre offentlege universitet er Universidad Catolica Boliviana «San Pablo», I tillegg finst mange andre private så som Universidad Privada Boliviana og Universidad del Valle.
Kommunikasjon
Cochabamba har ein moderne internasjonal flyplass, Jorge Wilstermann og har bussamband med Oruro, La Paz og Santa Cruz over asfalterte vegar.
Eiji Takada
Eiji Takada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kawasaki Frontale.
Google Images
Google bilete (eng. Google Images) er eit biletfilter i søkemotoren Google som søker gjennom internettet etter bilete. Søkemotoren har lagra små versjonar av bilete funne på nettet saman med filnamn og tekst nær bildet, og gjev raske søkjeresultat med biletdøme.
The Smiths
The Smiths var ei engelsk rockegruppe som var aktiv frå 1982 til 1987. Gruppa baserte seg på låtskrivarduoen Morrissey og Johnny Marr, og skreiv plateavtale med det uavhengige plateselskapet Rough Trade Records. Mange reknar The Smiths som det viktigaste alternativrock-bandet som oppstod på den britiske indie-scena på 1980-talet, og gruppa har hatt stor påverknadskraft på seinare alternativ musikk; døme er Britpop-rørsla og grupper som The Stone Roses, Gene, Radiohead, Blur, Suede, Oasis, The Libertines og Doves. I byrjinga var gruppa særleg kjend for to ting: Dei uvanlege, morosame og kontroversielle låttekstane til Morrissey, og Marrs melodiar, som hjelpte gitarbasert musikk å koma på føtene att etter at han hadde vore upopulær på hitlistene i Storbritannia lenge. Gruppa sleppte i alt fire studioplater og og fleire samleplater på mindre enn fem år, så vel som mange singlar.
Sjølv om gruppa ikkje naut kommersiell suksess utanfor Storbritannia medan dei framleis spela i lag, vann The Smiths ein veksande tilhøyrarskare både i heimlandet og ute mot slutten av førre hundreår, og i dag er dei framleis kultheltar og kommersielle favorittar.
Sauetang
Sauetang (Pelvetia canaliculata) er ei vanleg brunalge på berg langs strandlinene i Europa.
Utsjånad
1-3 dm høg brunalge med 1-3 mm breie gaffelgreina skot, som manglar midtnerve og blærer, og som særleg kan kjennast på dei innrulla kantane. Formeiringsorgana vert utvikla i greinspissane. Dei er ovale og opp til 3 cm lange, og førekjem heile året, men mest sommar og haust. Hann- og hoorgana finst på same plante.
The Smiths
Soge
Gruppa vart grunnlagd tidleg i 1982 av to Manchester-borgarar. Morrissey (Steven Patrick Morrissey, sjølv om han ikkje nyttar førenamna sine) var ein arbeidslaus skribent som var storfan av New York Dolls og leidde pønkbandet The Nosebleeds i ein kort periode. Johnny Marr (opphavleg Johnny Maher, han bytte namn for å unngå forvirring med trommeslagaren i Buzzcocks) var allereie ein veldig gåverik gitarist med eit låtskrivartalent, og han skreiv melodiane til Morrisseys tekstar gjennom heile tida gruppa spela i lag. Mike Joyce vart teken opp som trommeslagar etter ei kort prøvespeling. Dale Hibbert spela bassgittar i byrjinga, og sytte for demo-innspelingsutstyr ved studioet han arbeidde ved som ljodingeniør. Likevel vart han bytt ut med Marrs ven Andy Rourke etter to konsertar. Marr og Rourke hadde arbeidd i lag tidlegare i The Paris Valentinos saman med Kevin Kennedy, som seinare vart eit kjent namn i Storbritannia som Curly Watts i fjernsynsserien Coronation Street.
Namnet The Smiths
Det nøyaktige opphavet til namnet på gruppa er ukjent, sjølv om dei påstod at det var ein reaksjon mot namn dei rekna som overdrivne og pompøse, slik som til dømes Orchestral Manoeuvres in the Dark. Ein annan teori om bandnamnet er at det var ein slags ironisk vits at bandet hadde eit så sær-engelsk namn når alle medlemene var av irsk avstamming. Litt motstridande er det at Morrissey sa dette: «Eg avgjorde [at me skulle kalla oss ”The Smiths”] fordi det var slik eit vanleg namn, og eg tykkjer det er på tide at dei vanlege folka i verda byrjar å visa seg.» Gruppa vurderte òg namn som «Smiths Family» og «Smithdom» før dei slo seg til ro med «The Smiths».
Sauetang
Førekomst i Noreg
Tangen veks på berggrunn og så høgt i fjøra at han er turrlagd ein stor del av tida. Han finst frå Stavangertraktene til Finnmark.
The Smiths
Karriere
Etter dei hadde skrive plateavtale med Rough Trade Records, sleppte dei fyrstesingelen “Hand in Glove» den 13. mai 1983. Denne utgjevinga — slik alle dei seinare singlane — vart promotert av DJ-en John Peel, men kom ikkje på listene. Oppfylgjarane «This Charming Man» og «What Difference Does It Make?» greidde seg derimot betre. Hjelpt av mange lovord frå musikkpressa og ei rekkje studioinnspelingar for Peel og David Jensen ved BBC Radio 1, byrja The Smiths å byggja seg opp ein trufast tilhøyrarskare — noko som, særleg i Morrisseys tilfelle, framleis i dag ber kultpreg. Tekstane til Morrissey, sjølv om dei stundom kunne verka nedtrykkjande, var ofte breiddfulle av sardonisk humor, (The Smiths var «éi av få grupper som kan få meg til å le høgt», sa Peel) og dei triste songane om ulukkeleg kjærleik og framandgjering fann eit publikum mellom misnøgde ungdomar som var leie av dei allestadsnærverande synthgruppene som dominerte hitlistene på den tida. Morrissey skreiv om daglegdagse ting; songar om sosiale tilhøve, og alt frå fortviling, det å verta avvist, og dauden, til vegetarianisme og engelsk musikkmiljø.
Gruppa hadde òg ein veldig særeigen visuell stil. Album- og singel-omslaga hadde mangeleta bilete av film- og pop-stjerner, oftast i totonefargar, utforma av Morrissey og kunstkoordinatoren i Rough Trade, Jo Slee. Singelomslaga hadde sjeldan annan tekst enn namnet på gruppa, og bilete av gruppa sjølv vart ikkje trykte på nokon av omslaga på utgjevingar i Storbritannia. (Morrissey dukka likevel opp på eit alternativt omslag på «What Difference Does It Make?», der han etterlikna posituren til personen på det opphavlege biletet, Terence Stamp, etter at sistnemnde hadde protestert på at eit bilete av han vart nytta.) Personane på omslaga var eit uttrykk for Morrissey sine eigne interesser — obskure stjerner eller stjerner frå kultfilmar (Stamp, Jean Marais, Joe Dallesandro, James Dean), figurar frå britisk kultur på 1960-talet (Viv Nicholson, Pat Phoenix, Yootha Joyce, Shelagh Delaney), eller bilete av ukjende modellar tekne frå gamle film- eller biletmagasin. I motsetnad til den eksotiske moten som var populær på 1980-talet, slik han vart brukt av artistar som Spandau Ballet og Duran Duran, og framstilt i blad som The Face og j-D, kledde gruppa seg stort sett i vanlege klede — dongeribukser og daglegdagse skjorter — som spegla musikken, som søkte å «venda attende til røtene». Frå tid til annan nytta Morrissey effektar som til dømes eit (falskt) høyreapparat (for å stø ein kvinneleg fan som skjemdest over å bruka eit; sjå Morrissey & Marr: The Severed Alliance av Johnny Rogan for meir om dette), briller med tjukke kantar, og han var kanskje best kjend for blomebukettane han hadde (som ofte låg tilfeldig plasserte i baklommene på buksene hans).
Meat Is Murder
Tidleg i 1985 sleppte The Smiths det andre albumet sitt, Meat Is Murder, som var meir aggressivt og politisk ladd enn det førre hadde vore; mellom anna i kraft av vegeterianisme-forkynninga tittelsporet innebar (Morrissey nekta resten av gruppa å verta fotograferte i situasjonar der dei åt kjøt). Andre låtar i denne leia inkluderte den anti-rojalistiske «Nowhere Fast» og «The Headmaster Ritual» og «Barbarism Begins at Home», som gjekk ut mot fysisk avstraffing av born. Musikalsk sett var bandet òg vorte meir eventyrlyste, med rockabilly-riffa på «Rusholme Ruffians» og bass-soloen til Rourke på «Barbarism Begins at Home». Før albumet vart gjeve ut, kom B-sida «How Soon Is Now?» ut att på nytt som singel, og sjølv om denne ikkje var med på original-LP-en, vart låten teken med på seinare nyutgjevingar. Meat Is Murder var det einaste av albuma til The Smiths (sett bort ifrå samleutgjevingane) som nådde fyrsteplass på britiske salslister.
I tillegg til at albumet var meir politisk enn det førre, vart Morrissey òg meir politisk i intervjua som vart gjorde med han. Dette førte til endå meir kontrovers. Nokre av dei han åtaka var Thatcher-regjeringa, det britiske monarkiet og Band Aid. Morrissey kom i rampeljoset då han uttalte at «ein kan ha all verdas omsut for folket i Etiopia, men det er ei heilt anna sak å syrgja for at det engelske folket lir kvar dag.»
Den påfylgjande singelen «Shakespeare's Sister» (som ikkje vart teken frå albumet) var ingen suksess på salslistene. Dette var heller ikkje den einaste singelen frå plata, «That Joke Isn't Funny Anymore». Mange rekna dette for å vera eit underleg singelval, med baklengsgitarane og mangelen på noko som fekk lyttarane til å festa seg ved låten. Salslistene spegla dette; låten nådde so vidt over 50. plass. Men «The Boy With the Thorn In His Side» frå september 1985 synte at det fanst større ting i vente.
The Queen Is Dead
I laupet av 1985 fullførte gruppa omfattande turnéar i Storbritannia og USA, samstundes som dei spela inn det neste studioalbumet, The Queen Is Dead. Albumet vart sleppt i juni 1986, kort tid etter singelen "Bigmouth Strikes Again". Ei typisk blanding av det dystre (til dømes "Never Had No One Ever", som på mange vis oppsummerte stereotypane om bandet), det tørrhumoristiske (til dømes "Frankly Mr. Shankly", som mange påstår å vera ei melding til Rough Trade-sjefen Geoff Travis forkledd som eit avskilsbrev frå ein tilsett til sin overordna) og mange låtar som samanfatta desse to sidene (slik som "There Is A Light That Never Goes Out" og "Cemetry Gates"). Plata nådde andre plassen på den britiske albumlista, og vert no som oftast sedd på som den beste utgjevinga deira. I 1989 kåra SPIN magazine The Queen Is Dead til "den beste plata nokonsinne" på ei rangering. Etter dette har mange musikktidsskrift plassert albumet på topp eller mellom topp ti i liknande rangeringar, til dømes NME og Melody Maker. I juni 2006 dedikerte NME eit heilt nummer til tjueårsjubileet for utgjevinga av plata.
Likevel var ikkje alt slik det skulle vera i gruppa. Rettsleg strid med Rough Trade forseinka albumet med nesten sju månader (det var klårt allereie i november 1985), og Marr byrja kjenna påkjenningane av dei utmattande turnéane. Seinare sa han dette til NME: "På felgen dekkjer ikkje helvta; eg var veldig sjuk. Då turnéen var slutt, var alt på veg til å verta litt... farleg. Eg drakk meir enn eg kunne takla." I mellomtida vart Rourke kasta ut or gruppa tidleg i 1986 på grunn av vedvarande problem med heroin. Han fekk vita dette gjennom ein Post-it-lapp fest til frontruta på bilen sin. Der stod dette: "Andy - du har slutta i The Smiths. Farvel og lukke til, Morrissey." Rourke vart mellombels bytt ut med Craig Gannon på bass, men etter berre to veker kom han attende. Gannon heldt fram som rytmegitarist. Denne fem-manns-gruppa spela inn singlane "Panic" og "Ask" (med Kirsty MacColl på bakgrunnsvokal) og turnerte Storbritannia; etter at turnéen var slutt i oktober 1986, vart Gannon òg sparka.
Strangeways, Here We Come
1987 byrja lovande for gruppa. Singelen "Shoplifters of the World Unite" (éin av yndlings-Smiths-songane til Morrissey) vart sleppt tidleg det året, til stor suksess på listene -- so vel som mild kontrovers frå foreldre som var redde songen ville få borna deira til å stela. Denne fylgdest av ei andre samleplate, The World Won't Listen (tittelen var Morrisseys frustrerte kommentar til det at gruppa ikkje møtte stor generell popularitet, sjølv om plata ironisk nok nådde andreplass på albumlista), og singelen "Sheila Take a Bow", den andre (og siste medan gruppa framleis spela i lag) topp-ti-låten dei fekk i Storbritannia. Ei anna samleplate, Louder Than Bombs, var meint for utanlandske publikum og dekte mykje av det same materialet som The World Won't Listen, men med "Sheila Take a Bow" og material frå Hatful of Hollow lagt til, med di sistnemnde enno ikkje var utgjeven i USA.
Sjølv om gruppa opplevde suksess, skulle personlege stridar i gruppa - som til dømes det stendig meir spente tilhøvet mellom Morrissey og Marr - føra dei til randa av oppløysing. I august 1987 vart det kunngjort at Marr hadde forlate gruppa. Leiting etter ein innbytar for Marr - Roddy Frame vart sett opp til å slutta seg til bandet på eit tidspunkt - skulle visa seg å vera nyttelause, og då Strangeways, Here We Come (oppkalla etter Strangeways Prison i Manchester) kom ut i september, var ikkje gruppa meir. Ansvaret for samanbrotet i tilhøvet dei imellom har i stor grad vorte lagt på Morrissey, som irriterte seg over samarbeidsprosjekta Marr hadde med andre artistar, og på grunn av at Marr irriterte seg over Morrisseys mangel på musikalsk fleksibilitet. Særleg hata Marr det at Morrissey på daud og liv skulle gjera nyinnspelingar av låtar åt sekstitalsartistar som Twinkle og Cilla Black. Marr refererte til dei siste låtane gruppa hadde spela inn i lag (B-sider til "Girlfriend in a Coma"-singelen, som kom ut før albumet) då han sa at "Eg skreiv "I Keep Mine Hidden," men "Work Is a Four Letter Word" hata eg. Det var verkeleg den siste dropen. Eg skipa ikkje ei gruppe for å framføra Cilla Black-songar."
Strangeways nådde andreplassen i Storbritannia, men vart berre ein mindre slager i USA. Sporet "Paint a Vulgar Picture" skulle syna seg å verta "sannspådd" i det at songane åt gruppa kom til å verta "utgjevne og pakka på nytt" i noko som verka som tallause samlealbum. Den rykteomspunne, 30 sekund-lange, videoen til "Girlfriend in a Coma" oppnådde å verta spela mykje på MTV i USA. Albumet møtte lunka respons frå kritikarar, men alle dei fire gruppemedlemene oppgjev det som favorittplata si av dei dei laga. Eit par singlar til frå plata vart sleppte med tidlegare konsert-, studio- og demospor som B-sider. I 1988 kom konsertalbumet Rank (som vart spela inn i 1986, medan Gannon framleis var med i gruppa), som møte same suksess på listene som dei tidlegare albuma.
Etter The Smiths
Etter at gruppa var oppløyst, byrja Morrissey straks å arbeida med solo-materialet sitt saman med Strangeways...-produsenten Stephen Street og Vini Reilly, som òg kom frå Manchester og spela gitar i The Durutti Column. Albumet dette resulterte i, Viva Hate (ein referanse til enden på The Smiths), vart utgjeve seks månader seinare, og nådde fyrsteplassen på britiske albumlister. Morrissey produserer og framfører framleis musikk på eiga hand.
Johnny Marr vende attende til musikken i 1989 i lag med Bernard Sumner frå New Order og Neil Tennant frå Pet Shop Boys med "supergruppa" Electronic. Electronic sleppte tre album i laupet av det neste tiåret. Marr var òg medlem av The The, som han spela inn to album med mellom 1989 og 1993. Marr har òg jobba som studiomusikar og tekstforfattar for artistar som The Pretenders, Pet Shop Boys, Billy Bragg, Black Grape og Beck. I 2000 skipa han eit nytt band, Johnny Marr and the Healers, med ein moderat grad av suksess, og kom seinare til å arbeida som gjesteartist på Oasis' Heathen Chemistry. I tillegg til arbeidet hans som studioartist, har han òg arbeidd som plateprodusent. I det siste har Marr arbeidd med Modest Mouses nyaste plate, der han til og med har hjelpt Isaac Brock å skriva nokre låtar. Det har vorte kunngjort at Marr no reknast som eit fullfløgt medlem av gruppa og planlegg å reisa på turné med dei. Marr har òg spela inn musikk med Liam Gallagher frå Oasis.
Andy Rourke og Mike Joyce har heldt fram med å spela i lag; dette inkluderer studioarbeid med Morrissey (1988-1989) og Sinéad O'Connor, i tillegg til å jobba kvar for seg. Rourke har spela inn og turnert med Proud Mary og formar for tida ei supergruppe med bassist Peter Hook (frå New Order og Joy Division) og bassist Mani (frå The Stone Roses og Primal Scream). Den nye gruppa skal heita Freebass. Han har nyleg byrja ein radiokarriere; han leier eit program på XFM Manchester om laurdagskvelden.
Uavgjorde saker
Ting vermdest opp att på nytt seint i november 2005. I ei BBC-radiosending hevda Mike Joyce at han hadde pengeproblem, og kunngjorde at han hadde byrja selja sjeldne opptak av gruppa på eBay. Eit par minutt av ein instrumental kjend som "The Click Track" vart spela i programmet. Morrissey slo tilbake kort tid etterpå på vevsida www.true-to-you.net. Tilhøva mellom Joyce og Rourke kjølna nemneverdig som resultat av uttalingane til Morrissey. I desse gjorde han det klårt at Joyce hadde villeidd retten ved å ikkje fortelja at Rourke mellom anna var sikra pengar Joyces advokatar hadde fått retten til frå Morrissey. Rourke hadde vorte snytt for royalty-utbetalingar frå Morrissey sidan dei allereie i skjul var overdregne til Joyce, som eigentleg var plikta å meddela dei andre (Rourke, Lillywhite og Street) at dei hadde rett på desse pengane.
The Smiths' framtid
Som fylgjer av rettssaka verka det ikkje som om ei atteining av The Smiths nokon gong kom til å henda, til trass for den tilsynelatande opptininga av tilhøvet mellom Morrissey og Marr som har funne stad dei seinare åra. Både Johnny Marr og Morrissey har gjentekne gonger uttalt i intervju at det ikkje finst nokon sjanse for at ei atteining nokon gong kjem til å skje. I 2005 freista VH1 å få gruppa saman att i Bands Reunited-programmet sitt. Programmet måtte likevel gje opp dette forsøket då programverten Aamer Haleem ikkje lukkast i å få tak i Morrissey før ein konsert.
I desember 2005 vart det kunngjort at Johnny Marr and the Healers ville spela på Manchester v Cancer, eit velgjerande arrangement til fordel for kreftforsking. Dette vart arrangert av Andy Rourke og produksjonsselskapet hans Great Northern Productions. Rykta ville ha det til at The Smiths kom til å gjenoppstå på denne konserten, men dei vart avkrefta på Johnny Marrs vevside. Det som hende, var at Rourke og Marr gjekk på scena saman – for fyrste gong sidan The Smiths vart oppløyst – og spela ”How Soon Is Now?”
Morrissey nektar å gjenforeinast med dei gamle bandkameratane sine, og går so langt at han har uttala at han ”heller ville eta [sine] eigne testiklar enn å vera med på ei gjenforeining av The Smiths - og det seier litt når det kjem frå ein vegetarianar.” I mars 2006 avslørte Morrissey at The Smiths vart tilbydd fem millionar amerikanske dollar for å gjenforeinast for ein konsert ved Coachella Valley Music and Arts Festival, som han takka nei til. Han sa vidare dette: ”Nei, fordi pengar ikkje spelar noka rolle i denne samanhengen.” Han forklårte vidare at ”[det] var ei fantastisk reise. Og so enda ho. Eg ville ikkje at ho skulle ta slutt. Eg ville halda fram. [Marr] ville enda henne. Og det var det.” Då han vart spurd kvifor han ikkje ville at The Smiths skulle gjenforeinast, svara Morrissey at ”[eg] føler at eg har arbeidd veldig hardt etter The Smiths vart oppløyst og at dei andre ikkje har det, so kvifor gje dei merksemd dei ikkje har fortent? Me er ikkje vener; me treffer ikkje kvarandre. Kvifor i all verda skulle me vera på ei scene saman?”
Besjtau
Besjtau (russisk Бештау, frå tyrkisk besh, 'fem' og tau, 'fjell') er ein isolert vulkan med fem domar nær Pjatigorsk i Nord-Kaukasus. Det er 1402 meter over havet og fjellsidene er kledd med ask, eik, agnbøk og bøk, men toppen av fjellet er trelaus.
Borgan
Det høgaste punktet på øya er Trollskardstindan på 89 meter over havet. Øya ligg like aust for Kalvøya og vest for Ytter-Vikna.
Tsjeka
Tsjeka var det sovjetiske politiske politiet, grunnlagt 1917. Tsjeka er ei kortform for (Vserossijskaja) tsjresvytsjajnaja komissija: "Den allrussiske ekstraordinære kommisjonen". Det var Feliks Dsjersjinskij som leidde Tsjekaen, som sidan kom til å bli omgjort til tryggingstenesta GPU, som vart samanslått med NKVD, og som i sin tur vart KGB (og som i dag er etterfølgt av FSB). Også tsar-Russland hadde eit politisk politi, det vart kalla Okhrana.
Txeques Checa
Tverrband
Tverrband er tversliggjande opphøgde strukturar på gripebrettet av strengeinstrument som gjer det lettare å treffe presise tonehøgder. Det finst fleire ulike typar tverrband:
Elektriske klimpreinstrument som ikkje har tverrband blir ofte karakteriserte som fretless.
Haugbrot
Haugbrot er å grave seg inn i ein gravhaug (grav frå førkristen tid) for å take ut gjenstandar som vart lagt i grava i samband med jordfestinga av den avlidne, eller av andre årsaker. Nemninga haugbrot vert framfor alt nytta om slike innbrot som er gjort i gamal tid. Det er fleire omtalar av haugbrot i sogelitteraturen, og av dei kjende ubrende skipsgravene frå yngre jarnalder i Noreg har alle utom ei vore opna før arkeologane byrja å undersøkje dei i nyare tid.
Ein har lite sikker kunnskap om når haugbrota i dei norske skipsgravene har skjedd, men haugbrota i Jellehaugen i Østfold og Haug 7 på Borrefeltet i Vestfold ser ut til å ha skjedd i vikingtida, og spadar haugbrytarane la att etter seg i Oseberghaugen er daterte til like etter 953, noko som legg haugbrotet til kring 120 år etter hauglegginga, som skjedde i 834.
Haugbrot i sogelitteraturen
Det er to ulike motiv som vert oppgjevne for haugbrota i sogelitteraturen. Det eine er å få slutt på at den hauglagde går att, og det andre er å tilrane seg makt og autoritet gjennom symbolgjenstandar frå haugen og sjølve haugbrotshandlinga. Døme på det fyrste finn ein i Laksdøla der bonden Rapp vert attergangar. Han herjar så fælt at garden Rappstad vert lagd aude og folk finn at dei må grave han oppatt og ha han i haug langt avstad der verken fe eller folk pla ferdast. Likevel vert det ikkje heilt fred før dei grev opp også den nye grava hans, og brenn liket og hiv oska på sjøen. Også i Grettla (Soga om Grette Åsmundsson) vert det fortald om ein attergangar. Det gjeld Kår Gamle på Haramsøy som driv alle bøndene bortsett frå sonen Torfinn frå øya med attergangen sin. Grette bryt seg inn i haugen og tek for seg av skattane der, men det finn ikkje Kår seg i og det vert kamp mellom Grette og Kår. Det endar med at Grette høgg hovudet av Kår. Det er fleire andre haugbrot skildra i sogene.
Nugatti
Nugatti er eit sjokoladepålegg laga av nougat og sjokolade. Det inneheld hovudsakleg kakao, mjølk, hasselnøtter, sukker og solsikkeolje.
Nugatti er produsert av Stabburet, ein del av Orkla Foods. Pålegget blei lansert i 1969 av Sunda AS, og er dermed noko yngre enn storebroren Sjokade. Det blir selt rundt 7 millionar boksar av Nugatti i Noreg kvart år.
Pålegget har alltid vore å få på plastbeger, men blir nå også seld i tuber. I tillegg til Nugatti Original er det òg introdusert variantar som Air, Max, Søtt Salt og Sprøtt, Nugatti Uten og Salt Karamell.
Fram til 2012 inneheldt produktet palmeolje, men dette året blei olja erstatta med solsikkeolje som eit meir miljøvennleg alternativ. Kakaoen ein bruker i Nugatti er UTZ-sertifisert, det vil seia at produksjonen følgjer visse standardar for menneske og miljø.
Lavadom
Ein lavadom eller ein pluggdom er i vulkanologi ein omtrentleg sirkelforma haug som kjem av felsisk lava som har rend sakte ut (vanlegvis rhyolitt eller dasitt) frå ein vulkan. Han kan òg ha oppstått over fleire utbrot med forskjellige typar magma. Den karakteristiske dom-forma kjem av det høge innhaldet av silika i magmaen, som gjer han ganske viskøs og tjukk. Viskositeten til lavaen hindrar han i å renne langt bort frå ventilen han kjem ut frå, slik at han raskt størknar og byggjer seg opp over til ei dom- eller kuppelliknande form. Domane kan verte fleire hundre meter høge og kan vekse sakte og jamn i månader eller år. Sidene av desse strukturane består av ustabile steinsmassar. Sidan gasstrykket inne i domen kan auke er det ein sjanse for at det kan oppstå meir eksplosive utbrot frå domen over tid. Når delar av lavadomen kollapsar medan han framleis inneheld smelta stein og gass kan han produsere pyroklastiske straumar, ein av dei mest dødelege vulkanske hendingane som kan oppstå. Andre farar assosiert med lavadomar er øydelegging av eigedommar, skogbrannar og laharar skapt av pyroklastiske straumar nær snø og is. Lavadomar er ein av dei vanlegaste strukturane til mange stratovulkanar verda over.
I samband med lavadomutbrot får ein ofte grunn og langvarig seismisitet, som kjem av væsketrykket som oppstor i ventilen. Andre eigenskapar er den sfæriske forma, at dei oppstår over lang tid og brå og kraftige eksplosjonsarta utbrot. Kor raskt ein dom veks kan vere ein grov indikator på kor mykje magma som er til stades, men det er ikkje noko systematisk forhold mellom kor lang tid eit utbrot varer og om det vil utvikle seg til å verte eksplosivt.
Nokre av dei mest kjende aktive lavadomane i verda er Merapi sentralt på Java i Indonesia, Soufrière Hills på Montserrat og Mount St. Helens i Washington. Lassen Peak nord i California er ein av dei største lavadomane i verda og er den einaste vulkanen i Kaskadefjella i lag med Mount St. Helens som har hatt utbrot på 1900-talet.
Det sveitsiske platået
Det sveitsiske platået, Mittelland eller Schweizer Mittelland («Det sveitsiske mellomlandet») er det lågastliggande landskapet i Sveits. Det består av flatare parti og ein del åsar, slik at høgda over havet i hovudsak ligg mellom 400 og 600 m Det utgjer eit av dei tre hovudlandskapa i Sveits og ligg mellom dei to andre: Dei sveitsiske Alpane i sør og Jurafjella i nord. I tillegg er det avgrensa av dei to innsjøane Genfersjøen i vest og Bodensjøen i aust.
Mittelland utgjer berre 30% av arealet i Sveits, men har meir enn 2/3 av folkesetnaden, altså rundt 5 millionar menneske. Dette tyder at Mittelland er tett folkesett, med ca 380 innbyggjarar per km². Landskapet omfattar alle sveitsiske byar med meir enn 50 000 innbyggjarar med unntak av Basel og Lugano, og dei viktigaste av desse er Zürich, Genève, Bern og Lausanne.
Revolver av The Beatles
Revolver er det sjuande albumet til det engelske rockebandet The Beatles og kom ut 5. august 1966. Albumet viste ei ny stilmessig utvikling, som skulle verte meir framtredande på seinare album. Mange av songane på Revolver er markert av ein elektrisk gitar-rock-stil, i motsetnad til det folkrock-inspirerte Rubber Soul, som kom før Revolver. Albumet nådde førsteplassen på både den britiske og amerikanske salslista. I Noreg nådde albumet 14. plass som høgaste plassering.
Revolver vart gjeve ut før den siste turneen til Beatles i august 1966, men dei spelte ikkje songane frå albumet på konsertane. Årsaka til dette var at det var for mange innspelingsspor på albumet, til dømes ville «Tomorrow Never Knows» vorte altfor komplisert å spele på konsert.
Innspeling
Ein innspelingsteknikk som vart nytta for første gong på dette albumet var automatisk dobbelsporing (ADT), som lydteknikar Ken Townsend i EMI fann opp 6. april 1966. Denne teknikken skapte automatisk eit dobbelt vokalspor. Standardmetoden var å synge inn vokalen to gonger på to forskjellige spor med ein fleirsporsopptakar, ein metode som John Lennon særleg mislikte. Beatles var særs nøgd med oppfinninga og nytta han mykje på Revolver. ADT vart raskt ein standard innspelingsteknikk og førte til andre teknikkar, som den kunstige choruseffekten.
«Eleanor Rigby», ein av Paul McCartney sine songar på albumet, vart gjeve ut som singel med «Yellow Submarine» på dobbel A-side, samstundes med albumet. Songen markerer eit skifte hos Beatles, bort frå dei lettare popsongane frå tidlegare i karrieren, til songar med mørkare tema og atmosfære. Songen vart spelt inn med styrkarar arrangert av George Martin og McCartney. Songen er unik av Beatles-songane fordi alle medlemmene medverka til teksten. Ringo Starr kom med linja «Father Mackenzie, reading a sermon that no-one will hear». Harrison medverka med linja «Ah, look at all the lonely people», som opnar songen.
Nyskapingane til The Beatles på albumet når kanskje eit høgdepunkt på siste sporet på albumet, «Tomorrow Never Knows». Songen var ein av dei første psykedeliske songane som kom ut og inneheldt banebrytande teknikkar som gitar innspelt baklengs, prosessert vokal og bandeffektar. Musikalsk er han bordunaktig, med ein kraftig synkopert, gjentakande trommerytme, og vert rekna som ein av dei tidlegare forgjengarane til elektronika. Teksten er inspirert av den tibetanske dødeboka.
Den mest muntre songen på Revolver er den barnesongaktige «Yellow Submarine».
Plateomslaget vart teikna av den tyskfødde bassisten og kunstnaren Klaus Voormann, ein av dei eldste venene til Beatles. Tittelen, Revolver, er eit ordspel som referer både til våpenet og til den roterande (engelsk revolving) rørsla til ei plate på ein platespelar.
Mottaking
Revolver vert ofte omtalt som det største rockealbumet gjennom tidene. I 1997 hamna det på tredjeplass på ei lsite i Storbritannia laga av innsendarar til HMV Group, Channel 4, The Guardian og Classic FM. I 2006 plasserte Q albumet på 4. plass, medan det same magasinet plaserte albumet heilt øvst på ei liste over dei 100 største britiske musikkalbuma gjennom tidene. I 2001 plasserte VH1 albumet øvst på lista over dei største albuma nokon gong,, ei plassering det òg fekk på Virgin All Time Top 1000 Albums. På Rolling Stone si liste over dei 500 største albuma gjennom tidene ligg det på tredjeplass. På plassen føre låg Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band og Pet Sounds.
Medverkande
I følgje Mark Lewisohn og Ian MacDonald:
The Beatles
Andre musikarar og produksjon
Salstrofé
BPI-sertifiseringa gjeld berre for sal etter 1994.
Hideki Sahara
Hideki Sahara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale og FC Tokyo.
Quinn the Eskimo (The Mighty Quinn)
Temaet i songen er at når den mektige Quinn (ein eskimo) kjem til ein stad vert fortviling til glede og kaos til ro, og han trekkjer til seg merksemda til dyr. Dylan sjølv har sagt at tittelen syner til skodespelaren Anthony Quinn si rolle som eskimo i filmen The Savage Innocents frå 1959.
Manfred Mann-utgåva av songen nådde førsteplassen i Storbritannia, Tyskland og Irland. I USA nådde songen 10. plass og i Noreg 2. plass.
Dylan si første utgjeving av songen var på albumet Self Portrait frå 1970. Dette var eit konsertopptak av songen frå Isle of Wight Festival i 1969. Den same utgåva vart òg gjeven ut på Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II i 1971.
Då Columbia omsider gav ut The Basement Tapes i 1975 var ikkje «Quinn the Eskimo» blant dei 24 songane på albumet. Eit opptak frå desse innspelingane vart først gjeven ut på Biograph i 1985.
Andre utgåver
I tillegg til Manfred Mann er andre artistar som har spelt songen mellom andre Ian and Sylvia, Gary Puckett & The Union Gap, The Hollies, Julie London, Grateful Dead, Les Fradkin, Cornershop og The Black Crowes.
Bølgjekraftverk
Bølgjekraftverk er ei nemning på eit kraftverk som omformar den dynamisk energien (rørsleenergien) i bølgjer i vatn (vanlegvis i havvatn) til elektrisk energi. Det finst fleire ulike måtar å konstruera bølgjekraftverk på.
Oppreisten i Warszawa-ghettoen i 1943
Oppreisten i Warszawa-ghettoen i 1943 skjedde mellom 19. april og 16. mai 1943.
Dei jødiske innbyggjarane i ghettoen hadde bestemt seg for å gjere opprør mot dei nazi-tyske okkupasjonsstyrkane da dei innsåg kor tyskarane førte dei deporterte jødane og kva som skjedde med dei.
Sommaren 1942 byrja tyskarane å deportere jødar frå ghettoen, først og fremst til utryddingsleiren Treblinka.
Etter dei store deportasjonane skipa fleire politiske organisasjonar ein felles kamporganisasjon som dei kalla ŻOB (Żydowska Organizacja Bojowa, Den jødiske kamporganisasjonen), som vart leidd av Mordechai Anielewicz, og bestod av 220-500 personar. 250-450 personar til var organiserte i ŻZW (Żydowski Związek Walki, Det jødiske kampforbundet). Medlemene av desse gruppene hadde ingen illusjonar om kva tyskarane hadde for planar, og dei ville kjempe til døden. Våpna til ZOB var for det meste pistolar og heimelaga bomber og molotovcocktails. ZZW var noko betre væpna på grunn av betre kontaktar med polakkar utanom ghettoen.
Den 19. april 1943 skulle SS innleie likvideringa av ghettoen. Dette kjende innbyggjarane til, og kampgruppene hadde førebudd væpna motstand gjennom innsmugling av våpen og tillaging av eigne handgranatar.
SS gjekk til åtak med artilleri. Likevel greidde partisanane å halde stand i mesta ein månad.
Dei jødane som ikkje hadde falle i kampen eller gjort sjølvmord, vart skotne eller sende til utryddingsleirane.
Kjelde
Svensk wikipedia.
Kalvøya i Vikna
Kalvøya er ei øy i Nærøysund kommune i Trøndelag. Ho ligg like vest for Borgan og er den nordvestlegaste av dei større øyane i kommunen.
Øya er forholdsvis flat med mange små vatn og myrområde. Det høgaste punktet på øya er Kalvøyskardsfjellan på 40 meter over havet.
Det amerikanske flagget
Det USA-amerikanske flagget har 13 vassrette striper, sju raude og seks kvite, og på eit blått felt øvst ved stonga kvite, femtagga stjerner. Kvar stjerne i flagget representerer ein delstat i USA, medan kvar stripe representerer Dei tretten koloniane.
Flagget vart vedteke av Kongressen i 1777. I tida 1795–1818 hadde det 15 vassrette striper. Dei to nye stripene symboliserte dei to nye statane Vermont og Kentucky, som vart tekne inn i unionen i høvesvis 1791 og 1792. I 1818, då unionen bestod av 20 statar, vedtok Kongressen at ein skulle gå attende til dei opphavlege 13 stripene i flagget. Populært blir flagget kalla «Stars and Stripes», «Old Glory» eller «the Star-Spangled Banner».
Gudfjelløya
Gudfjelløya (samisk Tjåehkere) er ei øy i Tunnsjøen i kommunane Røyrvik og Lierne i Trøndelag og er den høgaste innlandsøya i Noreg. Øya har eit areal på 6,1 km². Det høgaste punktet er Gudfjellet, 812 moh., som er 454 m høgare enn vatnet ho ligg i.
Øya har vore ein religiøst sett viktig stad for samane. Auststupet og ei revne midt på fjelltoppen vart nytta ved årleg ofring til guden Jomola. Den såkalla «Tunnsjøguden» er ei stor nær-kvadratisk steinblokk på platået. Guttorm Hansen har skildra historikken rundt dette i ei bok om Tunsjø-guden. I dag finn ein Lundquist gardsbruk og turistverksemnd på øya, som er ein populær utfartsstad for fjellfolk.
Eit 625 dekar stort skogkledd område på sørsida av øya vart gjennom kongeleg resolusjon 4. september 1981, erklært som naturreservat.
Google Groups
Google Groups er eit Google-produkt som gjev tilgang til å søka i, lesa og posta til nyheitsgrupper (Usenet). Arkivet går 20 år tilbake og omfattar meir enn 700 millionar postar. Ein kan også laga private epostlister ved hjelp av Google Groups.
Jul Berre Ein Gong Fer Året
Jul Berre Ein Gong Fer Året er julesong dikta av Hans Rotmo. Songen skildrar eit lystig nordtrøndersk julekalass.
1073 Gellivara
1073 Gellivara er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Themis. Han blei oppdaga den 14. september 1923 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien i Wien.
Vaskebrett
Vaskebrett er ei bølgjeforma rifla plate til å gni tøyet på når ein vaskar klede for hand. Vaskebrett kan også brukast som musikkinstrument, særleg innan fleire typar nordamerikansk folkemusikk. I overført tyding kan «vaskebrett» visa til ein mage med skarpt definerte musklar som kan minna om eit vaskebrett.
Vaskebrett til vask
Ein set vaskebrettet i eit kar med vatn og skrubber klesvasken mot rillene. Vaskebrett finst i tre, metall som sink og stål, eller glas. I moderne tid er dei fleire stader blitt avløyste av vaskemaskin, men kan likevel nyttast til toving av tøy.
Musikkinstrument
Saman med sinkbalja vert vaskebrettet òg bruka som eit rytmeinstrument i nordamerikansk folkemusikk, og er mellom anna vanleg i jazz, blues, cajun, zydeco, jug band og oldtime. Vaskebrettet er eit viktig kjenneteikn på musikkstilen skiffle, som var populær på 1950-talet. Stilen har fått namn etter eit engelsk namn på vaskebrett, skiffleboard.
Ein speler på vaskebrett gjennom å slå eller skrapa på det, i nokre høve med fingerbjørg, flaskeopnarar eller børstar. Ein kan bruka alle slags vaskebrett som musikkinstrument, men dei gjev ulik lyd. Etterkvart er det også utvikla spesiallaga vaskebrett for musikalsk bruk, som til dømes er forma for å hengja langs brystet eller har ulike perkusjonsinstrument som treblokker, kubjøller eller cymbalar festa til seg.
Vaskebrett i overført tyding
Inspirert av utsjånaden til vaskebrettet, vert ordet «vaskebrett» òg bruka om ujamn, småbølgjet vegbane. Vaskebrett oppstår i bakkar på grusvegar med for grov grus i slitelagsdekket, eller i snø. Ved køyring dannar det seg først små riller som etterkvart veks til større humpar på rad.
Tilsvarande vert «vaskebrett» òg bruka om tydeleg muskulatur på magen. Mønsteret er danna av dei rette magemusklane, Musculus rectus abdominis, som ligg i riller som på eit vaskebrett. Slike mønster finst gjerne på kroppar med mykje muskelmasse og lite feitt, særleg hjå menn. Vaskebrett eller «sixpack» er dermed sett som symbol på ein veltrent kropp.
Tamotsu Komatsuzaki
Tamotsu Komatsuzaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale, Consadole Sapporo og Yokohama FC.
Ingebrigt Davik
Ingebrigt Davik var ein norsk forfattar, kringkastingsmann og barneunderhaldar. Han er mest kjend for historiene frå «Taremareby», ein serie med forteljingar og viser han debuterte med i NRK radios Barnetimen for dei minste i 1959.