cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Astrid Sverresdotter Dypvik
Astrid Sverresdotter Dypvik er ei norsk målkvinne, avismedarbeidar og forfattar frå Lensvik i Agdenes kommune (no busett i Oslo). Ho var leiar i Norsk Målungdom 2000-2002. Frå 2021 er ho redaktør for tidsskriftet Syn og Segn.
Under hennar leiartid arbeidde Norsk Målungdom særleg for å få dataprogram på nynorsk, og organiserte mellom anna (saman med Elevorganisasjonen) Elevstreik for nynorsk data 28. september 2000, der 30 000 elevar streika.
Dypvik har mastergrad i historie frå Universitetet i Oslo på ei oppgåve om Bund der Vertriebenen. Ho har skrive to bøker om tysk etterkrigshistorie. I 2012 gav ho ut ''Det var DDR. Forteljingar om eit nedlagt land'' som fortalde den 40-årige historia til DDR gjennom skjebnene til enkeltpersonar, både dei som tilhøyrde regimet og maktapparatet og dei som blei offer for det  Boka blei nominert til prisen beste sakprosabok for vaksne. I 2017 gav ho ut Berlinhistorier : kald krig i den delte byen. Boka er sett saman av tolv personlege historier frå Berlin om menneske som på kvart sitt vis deltok i den kalde krigen frå opprettinga av DDR-staten i 1949 frem til Berlinmuren fall.
Som journalist har ho mellom anna skrive for Morgenbladet, Klassekampen, Dag og Tid og Nationen. Ho har vore debatt-og kronikkredaktør i Klassekampen, og redaksjonsmedarbeidar i historietidsskriftet Fortid.
Diskografien til Simple Minds
Compilation albums
Merk: I Frankrike er ikkje samlealbuma med på Topp 200-lista for album, men i staden på eiga liste for samlealbum. Den franske listeplasseringa her er for samlealbumslista.
Masato Fujita
Masato Fujita er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, Yokohama F. Marinos, Yokohama FC, Kashiwa Reysol og Sagan Tosu (2019).
Jerseyfe
Jerseyfe er ein storferase som stammer frå øya Jersey i den engelske kanalen. På øya er der berre jerseykveg, sidan det her har vore forbod mot import av andre rasar dei siste 150 åra. Jerseykveget har truleg eksistert i England sidan 1741, med namnet alderney. I dag finst jerseykveg over heile verda.
Utsjånad
Jerseykveget har ein typisk gulaktig farge. Andre fargenyansar førekjem òg, som til dømes svarte, brune/raude og kvite. Hovud, skulder og hofter er oftast ein tone mørkare enn resten av pelsen og det kan av og til sjåast ei svart line langs ryggen. Den mørke mulen er omkransa av eit kvitt band. Hovudet er kort med brei panne, ein konkav naserygg og store mørke auge. Jerseykveg har horn. Kalvane veks sakte, kjøtet er magert og mørt. Ei jerseyku veg omkring 350 kg, langt mindre enn NRF-kyr. Jerseykveget kjem lett gjennom kalving, har et godt temperament og er meir motstandsdyktig mot sjukdomar enn anna mjølkekveg.
Langvatnet i Sørfold
Langvatnet (lulesamisk Guhkesjávri) er ein innsjø som ligg i Sørfold kommune i Nordland.
Kvitvatnet
Kvitvatnet er eit vatn som ligg i Sørfold kommune i Nordland.
Leirsund
Leirsund er ein tettstad i Lillestrøm kommune i Akershus i Viken fylke. Staden har og ligg ved elva Leira, fem km austom Skedsmokorset og sju km frå Lillestrøm. Her ligg barne- og ungdomsskulen Asak skole og Leirsund stasjon.
Ryfast
Ryfast er namnet på eit ferjefritt vegsamband mellom Ryfylke og Nord-Jæren. Prosjektet inneber eit fastlandssamband mellom E39 ved Stavanger og Solbakk ved Tau, noko som mellom anna kortar ned reisetida for dagpendlarar som tidleɡare nytta ferjesambandet Tau-Stavanger. Prosjektet har som mål å skaffe øya og bydelen Hundvåg i Stavanger eit nytt fastlandssamband for å avlaste Bybrua i Stavanger og austlege bydelar i Stavanger. Høgsfjordsambandet Oanes-Lauvvik vil etter planen bli nedlagd, men både Sandnes og Forsand kommunar ønskjer å oppretthalde ferjedrifta. Kostnadsoverslaget ligg på 5,5 milliardar kroner og prosjektet skal finansierast med bompengar. Ryfast har vore svært omstridd lokalt, og det har blitt fremja krav om folkerøysting i Ryfylke. Prosjektet blei likevel vedtatt av Stortinget i 2012, og har planlagd opning i 2012
Bakgrunn og historikk
Ei eventuell nedlegging av Høgsfjordsambandet vil forlenge vegen for brukarar av ferjesambandet slik at folk som i dag reiser den relativt korte strekninga mellom Forsand og Sandnes via Høgsfjordsambandet i framtida må reise gjennom Stavanger. Det har òg komme fram kritikk mot at gjennomføringa av Ryfast-planen vil kanalisere mykje ekstra trafikk gjennom Stavanger, på ein allereie svært købelasta E39 sør for Stavanger. Det har òg blitt hevda at Stavangerpolitikarar har tatt over prosjektet for å løyse lokale trafikkproblem mellom Hundvåg og sentrum. Dette er nokre av årsakene til at det blei danna ei privat gruppe som har utreda tre nye alternative prospekt for å krysse Høgsfjorden  som eit motsvar til Statens vegvesen sin Ryfast-plan.
Innhald i planane for Ryfast-prosjektet
Statens Vegvesen sine planar for Ryfast-realiseringa inneber bygging av to (tidlegare tre) tunnelar:
Ryfylketunnelen
Ryfylketunnelen mellom Solbakk i Strand kommune og Hundvåg i Stavanger kommune. Han vil verta om lag 14 km lang, og vert med det den lengste undersjøiske vegtunnel i verda. Tunnelen er dimensjonert for 10 000 køyretøy per døgn, og vert bygd med to løp og fire felt. Grunna lengda på over 14 km vert det behov for ventilasjon. Ei ventilasjonssjakt er planlagd på øya Hidle, der urein luft frå den eine enden vert blåsen ut, samstundes som frisk luft vert soge ned for å blåsast vidare mot andre enden. Munningen på Ryfylkesida vil koma vel ein km nord for tettstaden Solbakk kor trafikktyngdepunktet i området kan koma. På "bysida" skal Ryfylketunnelen opp i dagen på Hundvåg i Stavanger.
Hundvågtunnelen
Hundvågtunnelen mellom Hundvåg og Stavanger sentrum. Han er planlagt under Byfjorden mellom Hundvåg og Stavanger. Denne tunnelen skal i tillegg til å føra ryfylketrafikken vidare mot Stavanger, òg tena som supplerande fastlandssamband saman med Bybrua for øya Hundvåg. Denne tunnelen vil verta om lag 4,5 km lang, og er den kortaste i Ryfast. Tunnelen er dimensjonert for 20 000 køyretøy per døgn. Dagsona på Hundvåg mellom Solbakktunnelen og Hundvågtunnelen vil bli mellom 250 og 300 m lang, og her er det planlagt ei rundkøyring som fletter inn lokal trafikk til og frå Hundvåg.
Tunnel Espedal-Frafjord (tatt ut av prosjektet)
Prosjektet inkluderte ei stund Espedal-Frafjordtunnelen mellom Frafjord i Gjesdal kommune og Espedalen i Forsand kommune, men denne blei tatt ut av fylkespolitikarane, sidan dei samla kostnadane på prosjektet blei så høge. Den ville ha blitt 5,1 km lang, og kunne hatt stor betydning som turistveg, men òg som samband mellom bygder i søre Ryfylke.
MP40
MP40, er ein av dei mest kjende tyske maskinpistolane frå andre verdskrigen. Han vart feilaktig kalla Schmeisser etter våpen-konstruktøren Hugo Schmeisser, sjølv om denne mannen faktisk ikkje direkte konstruerte MP40, men berre hjelpte til med varianten MP41. Ein annan grunn til at Schmeisser-namnet vart sitjande på dette våpenet, er at det tyske ordet schmeissen tyder å kaste noko upresist men med stor kraft, nokså høveleg for ein maskinpistol. Dessutan produserte Hugo Schmeisser magasina til MP40, og namnet vart stempla på desse, så det kan òg vere ein grunn. Hovudkonstruktøren til MP40 og forgjengaren MP38 heitte elles Heinrich Vollmer.
Over ein million slike maskinpistolar vart produserte i åra 1940-1945. Etter krigen vart Schmeisserar dei tyske okkupasjonsstyrkane hadde etterlate seg bruka av det norske forsvaret, og dei var i bruk av befal i det norske Heimevernet til dei vart avløyste av den moderne MP5 i 1990-åra.
Ludvig Harboe
Ludvig Harboe var ein dansk historikar og geistleg, biskop i Trondheim stift 1746–48, frå 1757–83 i Sjælland stift.
Foreldra hans var prost Johannes Harboe og Marie, fødd Petersen.
Utdanning og arbeid
18 år gammal var han send til gymnaset i Hamburg. Sidan studerte han ved universiteta i Rostock, Wittenberg og Jena før han vende heim til Broager for å fullføre dei teologiske studia, før han i 1735 reiste til København.
Frå 1738 gav han i lag med Jacob Langebek ut Dänische Bibliotek oder Sammlung von alten und neuen gelehrten Sachen aus Dännemark. I 1738 vart han prest, først som tysk kapellan ved Garnisonskirken i København.
Biskop
I 1743, medan Harboe var på Island, vart han utnemnd til biskop i Trondheim. Etter å ha blitt vigsla til biskop kom han til Trondheim i 1746. I breva til Kyrkjekollegiet påtalte han mange usømmelege folkeskikkar, og som han aktivt stridde mot. I løpet av dei to åra som biskop, visiterte han det meste av stiftet, heilt opp til Vardøhus.
I 1748 reiste han attende til København og gifta seg der med bispedottera Frederikke Louise Hersleb (1720–1780). Han vart biskopens assistent, og då denne døydde i 1757, vart han utnemnd til ny biskop.
I 1777 fekk Harboe og Ove Høegh-Guldberg i oppdrag å leie arbeidet med å utforme ei ny salmebok. Denne Guldbergs salmebok vart særprega ved at ein tredel av salmane var skrivne av Birgitte Cathrine Boye.
Edward Augustus, hertug av Kent og Strathearn
Prins Edward Augustus, hertug av Kent og Strathearn var ein britisk prins, den fjerde sonen av kong Georg III og Charlotte av Mecklenburg-Strelitz. Han var far til dronning Victoria.
Edward blei hertug av Kent og Strathearn og jarl av Dublin den 23. april 1799, same året som han blei øvstkommanderande for dei britiske styrkane i Nord-Amerika. 23. mars 1802 blei han utnemnd til guvernør av Gibraltar, ein tittel han heldt fram til han døydde. Hertugen blei utnemnd til feltmarskalk (Field-Marshal of the Forces) 3. september 1805.
Prins Edward var det første medlemmet av den britiske kongefamilien som budde i Nord-Amerika over ein lengre periode (1791–1800). I 1794 blei han den første prisen til å vitja USA etter sjølvstendet. I nyare tid er han blitt omtalt som «far til den kanadiske krona» for innverknaden sin på utviklinga av Canada. Han skal også ha vore den første som nytta omgrepet «kanadiar» om både franske og engelske busetjarar i øvre og nedre Canada den 27. juni 1792, i eit forsøk på å roa opptøyar mellom dei to gruppene.
I 1818 gifta Edward av Kent seg med enkeprinsessa av Leiningen, Viktoria av Sachsen-Coburg-Saalfeld. Dei fekk ei dotter, den seinare dronning Victoria, som blei fødd i 1819. Mindre enn eit år seinare, den 23. januar 1820, døydde prinsen av lungebetennelse. Han blei gravlagd i St. George's Chapel ved Windsor Castle. Far hans, Georg III, døydde seks dagar seinare. Broren Vilhelm IV blei ny konge, men ettersom ingen av dei eldre brørne hadde overlevande ektefødde barn, blei Victoria dronning etter Vilhelm.
Fleire stader er kalla opp etter prinsen, mellom anna Prince Edward Island i Canada og Prince Edward Island, ei av Prince Edwardøyane, i Sør-Afrika.
Kirkebygda
Kirkebygda er kommunesenteret i Enebakk kommune i Viken. Tettstaden har og er den minste av tettstadene i kommunen. Kirkebygda ligg ved Børterelva, ti kilometers køyring austom Ytre Enebakk og omtrent like langt sørom Flateby.
Her ligg barneskulen Kirkebygden skole, Enebakk ungdomsskole, Enebakk rådhus og Enebakk kyrkje frå 1100-1200-talet.
Open mellomtenar
Ein open mellomtenar (eller proxy) er ein mellomtenar som tilgangsvern og difor kan nyttast av alle internettbrukarar. Generelt sett skal ein mellomtenar lagre og vidaresende DNS-førespurnadar frå brukarar av ei nettverksgruppe, ein open mellomtenar vil derimot late kven som helst nytte denne vidaresendingstenesta.
Ved å bruke anonyme opne mellomtenarar kan ein brukar skjule IP-adressa si frå omverda. Opne mellomtenarar vert difor mykje nytta til å gjere skadeverk eller handlingar som bryt lova. Mange ser difor på opne mellomtenarar som eit problem. På den andre sida kan opne mellomtenarar nyttast til å omgå lands eller organisasjonars sensur av Internett. Kina er eit døme på land som i dag driv sensur av internettenester.
KNM «Hitra»
KNM «Hitra» er den einaste av alle fartøya i sitt slag som finst i opphavleg versjon og det einaste gjenlevande fartøyet som vart nytta av Den Kongelege Norske Marinen under andre verdskrigen. Skipet høyrer til formelt Marinemuseet, men er stasjonert på Haakonsvern Orlogsstasjon i Bergen. KNM «Hitra» er i dag eit museumsfartøy og seglar langs kysten av Noreg i sommarmånadane.
Fakta
Den fyrstnemnde kanonen manglar i dag.
Masahiro Nasukawa
Masahiro Nasukawa er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, Tochigi SC, Tokushima Vortis og Matsumoto Yamaga FC (2019).
Kobbvatnet
Kobbvatnet (samisk: Njuorjojávri) er ein innsjø som ligg i Sørfold kommune i Nordland.
Adriano Banchieri
Adriano Banchieri  var ein italiensk komponist, musikkteoretikar, organist og diktar seint i renessansen og tidleg i barokken. Han grunnla Accademia dei Floridi i Bologna.
Han vart fødd og døydde i Bologna. I 1587 vart han munk i benediktinarordenen, og gav løftet i 1590. Han endra då namnet sitt til Adriano (frå Tommaso). Ein av lærarane hans ved klosteret var Gioseffo Guami, som hadde stor innverknad på stilen hans.
Som Orazio Vecchi var han interessert i å forvandle madrigalen til dramatiske føremål. Han var ein av dei som utvikla forma kalla «madrigalkomedie» — ikkje iscenesett, men ei dramatisk madrigalsamling som vart sunge i lag og fortalte ei historie. Tidlegare vart madrigalkomedien rekna som ein av dei viktige forgjengarane til opera, men dei fleste musikklærde ser i dag på stilen som ei eiga utvikling, og ein del av ei generell interesse i Italia på denne tida i å skape musikalske dramaformer. I tillegg var ein viktig komponist av canzonettaer, eit lettare og særs populært alternativ til madrigalen på slutten av 1500-talet.
Banchieri mislikte monodiar med all dei nyskapande harmoniske tendensane sine. Om dette uttrykte han seg kraftig i verket sitt Moderna Practica Musicale (1613), medan han systematiserte den legitime bruken besifra bass frå den monodiske kunsten.
I fleire utgåver frå 1605 (trykt opp att minst seks gonger før 1638), gav Banchieri tu ei rekkje orgelverk kalla l'Organo suonarino.
Den siste utgjevinga til Banchieri var Trattenimenti da villa frå 1630. I følgje Farahat skreiv han fem madrigalkomediar mellom 1598 og 1628 med «handling- og karakterutvikling», frå og med La pazzia senile i 1598, til La saviezza giovenile, som var den siste.
Messinasundet
Messinasundet (siciliansk Strittu di Missina) er det smalaste området mellom austenden av Sicilia og sørenden av Calabria. På det smalaste er det 3,1 km breitt, og nær byen Messina er det 5,1 km breitt. Ein naturleg malstraum ligg midt i sundet, som har knytt sundet til segna om Scylla og Charybdis.
Det går ferjesamband mellom Messina på Sicilia og fastlandet ved Villa San Giovanni og Reggio i Calabria. Det går òg ein hydrofoil mellom Messina og Reggio.
I 1957 vart det bygd ei høgspentline på 220-kV over sundet. Høgspentmastene er av dei høgaste i verda. Desse har i seinare tid vorte erstatta av ein undersjøisk kabel, men mastene står framleis som nasjonale monument.
Det har vore mange diskusjonar i Italia om å byggje ei bru over sundet. I seinare år har teknologien kome så langt at dette no er mogeleg, men så langt er det ikkje vorte noko av planane. Ein av planane var å byggje ei bru frå Reggio Calabria til Messina, som ligg ovanfor kvarandre på kvar si side av sundet, for å danne ein enkelt by. Dette ambisiøse prosjektet vart kalla Area Metropolitana integrata dello Stretto (Integrert Storbyområdet i Sundet) eller berre Città dello Stretto (Byen ved sundet). Det har derimot vore motstand ut frå miljømessige og økonomiske årsaker og mot det å danne ein ny by (særleg hos sicilianske nasjonalistgrupper).
Krinau
Krinau er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 803 meter over havet.
Kommunen ligg vest i Thurdalen ved Chrüzeggkamm. Han består av landsbyen Krinau og grendene Altschwil, Au, Dreischlatt, Gurtberg, Schuflenberg, Krinäuli, Niederberg, Kapf og Gruben.
Pytagoreisk stemming
Pytagoreisk stemming er eit prinsipp for stemming av instrument, som favoriserer reine kvintar framfor andre intervall. Dette prinsippet vart halde i hevd gjennom heile mellomalderen, og vart utvikla på grunnlag av tankane Pytagoras hadde om musikk og reinleik. Mellomaldermusikken er difor skriven med tanke på kvinten som konsonerande intervall, og tersen som dissonerande.
Praktiske problem
Det mest merkbare problemet med den pytagoreiske stemmemåten, er det pytagoreiske kommaet. Dette gjer seg og utslag i tersklangen, sidan reine kvintar på rad fører til at dei store tersane blir om lag 18 millioktavar for stor. Dette er eit tydeleg avvik frå den reine tersen i overtonerekkja. Dette stemmingsproblemet vart akutt då musikklivet trong lengre modulasjonar, og ikkje kom utanom ulvetersen. Renessansens musikkteori utvikla difor mellomtonetemperaturen, som favoriserte reine tersar framfor reine kvintar, eit system som vart halde i hevd fram til tolvtonetempereringa vann innpass etter 1750.
Tomm Kristiansen
Tomm Kristiansen var ein norsk journalist og forfattar.
Kristiansen var fødd i Eidsberg. Han byrja i NRK i 1979, og han har som NRK-tilsett arbeidd for Dagsnytt i København, korrespondent i Harare frå 1990 til 1994 og leiar for Utenriksredaksjonen.
I 1995 fekk Kristiansen Den Store Journalistprisen for arbeidet sitt.
I 2006 slutta han i NRK og begynte som medierådgjevar for Salva Kiir, president i Sør-Sudan og visepresident i Sudan.
Ryohei Hayashi
Ryohei Hayashi er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, Kashiwa Reysol, Montedio Yamagata og Mito HollyHock (2019).
Johannes og Longin Jarengskije
St. Johannes og Longin Jarengskije er to helgenar i den ortodokse kyrkja, som begge levde på 1500-talet. Dei var munkar i klosteret Solovetskij Spaso-Preobrazjenskij i ei tid då St. Filipp var igumen ved dette klostret. Under St. Filipps leiing hadde Johannes og Longin strenge fastetider og bøner, oppfylte alle igumenen sine oppgåver, og litt om gangen voks dei andeleg.
Etter ei stund dukka det opp teikn på deira heilagskap, for sjuke vart lækja nær leivningane deira. Seinare vart det grunnlagd eit kloster på staden der dei heilage munkane vart gravlagde. I 1625 melde Ilija Telov, som var ein munk ved klosteret i Jarenga, til patriark Filaret (Feodor Romanov) om mirakla som hadde skjedd ved grava til St. Johannes og Longin. Bevisa for dei mirakuløse hendingane vart grundig etterforska og godkjend. 15. juli 1638 vart leivningane flytta til ein nybygd katedral ved klosteret. Til ære for denne hendinga vart minnefestdagen til St. Johannes og St. Longin Jarengskie fastsett til den 16. juli.
Glysin
Glysin (avstytt Gly og G) er ei hydrofob aminosyre som ikkje er kiral. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona GGU, GGC, GGA og GGG.
Sør-Helgeland prosti
Sør-Helgeland prosti er eit tenestedistrikt i Sør-Hålogaland bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete i Brønnøysund. Prostiet er inndelt i prestegjeld og sokn. Soknet er grunneininga i Den norske Kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, men har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Horndalsvatnet
Horndalsvatnet (samisk: Čoarvvekjávri) er eit vatn som ligg i Sørfold kommune i Nordland.
Takuya Wada
Takuya Wada er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Tokyo Verdy, Vegalta Sendai og Omiya Ardija.
Grovatnet
Grovatnet er eit vatn som ligg i Sørfold kommune i Nordland.
Gorbea
Gorbea eller Gorbeia er eit fjell og eit massiv i regionen Baskarland i Spania. Fjellet er det høgaste i provinsane Bizkaia og Alava med ei høgd på 1481 meter over havet. Massivet dekkjer eit stort område i dei to provinsane. Hovudfjellet er ein rund grasdekt fjelltopp med ein 20 meter høg metallkross, som er reist for å nå over 1500 meter over havet. Andre fjell i massivet er Lekanda (1301 moh) og Aldamin.
Delar av massivet grensar til det høge karstplatå Itxina, eit intrikat landskap av kalkstein med mange sjakter og grotter, som Supelegor.
Heile massivet er ein del av ein naturpark på 200 km² oppretta av dei baskiske styresmaktene i 1994 for å bevare den lokale bøka og eika, samt villsvin og hjort.
Hernio
Hernio er eit fjell i Baskarland i Spania midt i provinsen Gipuzkoa. Fjellet stig opp frå Zelatunpasset. Andre fjell i same massivet er Gazume (997 moh.) som ligg lenger vest, og Herniozabal (1010 moh.) i aust. Landsbyar ved foten av fjellet er Errezil i sørvest, Alkiza i nordaust og Asteasu i nord. Toppen av Hernio gjev flott utsyn over Azpeitia i nordvest.
POP3
POP3 tyder Post Office Protocol version 3
POP3 er den mest vanlege måten å hente epost frå ein datatenar (server). Meldingar som vert henta frå tenaren vert normalt sett sletta frå tenaren, i motsetnad til korleis IMAP fungerer.
Ulia
Mount Ulia er eit lite fjell aust for San Sebastián i regionen Baskarland i Spania med ei høgd på 243 meter over havet. Ryggen strekkjer seg austover langs kysten til ved Pasaiabukta. Frå fjellet ser ein San Sebastian i vest med stranda Zurriola. Bydelen Gros ligg like nedanfor fjellet.
Flateby
Flateby er ein tettstad i Enebakk kommune i Viken. Staden har og ligg på vestsida av Øyeren.
Oates Land
Oates Land er ein sektor i Aust-Antarktis som strekkjer seg innover kontinentet frå Oates Coast. Området er ein del av kravområdet Australsk Antarktis og strekkjer seg mellom 153°45' E og 150° E, og frå 60 °S og sørover til Sørpolen. Det grensar i aust til Ross Dependency og i vest til George V Land.
Lampornis
Lampornis er ei biologisk slekt av kolibriar i underfamilien Trochilinae. Dei har fellesnemninga 'juvel' på norsk. Artane i slekta har utbreiing i fjellområde frå Panamaeidet i sør gjennom Sentral-Amerika og nord til sørlege Mexico. Ein art, blåstrupejuvel, har utbreiing i område over 1500 moh. gjennom Mexico og litt inn i sørlegaste USA.
Skildring
Dette er mellomstore til store (10–13 cm) kolibriar med kort, svakt bua svarte nebb. Hannane har vanlegvis grøn overside, og ein glitrande, fargerik strupe, som er meir matt i farga hos hoer. Hoene av nokre artar kan òg avvike vesentleg frå hannane i andre delar av fjørdrakta. Hoer av juvelar er fullt ut ansvarleg for reirbygging og ruging. Hoa legg to kvite egg i eit djupt koppforma reir fora med plantefiber. Ruginga tar 15-19 dagar, og dei er flygedyktige innan 20-26 dagar.
Føda i denne slekta er nektar, tatt frå ei rekkje små blomar. Men som andre kolibriar, tar juvelar òg små insekt som ei viktig kjelde til protein.
Artslista
Lampornis i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.10 frå august 2015 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Nasjonal sikkerheitsmyndigheit
Nasjonal sikkerheitmyndigheit (NSM) vart oppretta som eit eige direktorat under Forsvarsdepartementet 1. januar 2003. NSM skal utvikle og koordinere førebyggjande sikringstiltak og kontrollere sikkerheita i staten, fylka og kommunane i tillegg til private verksemder som arbeider med varer eller tenester til det offentlege i samband med tryggingsgraderte innkjøp. NSM skal forvalte Sikkerheitslova av 1998.
Oppgåver
NSM har fylgande hovudoppgåver:
Kritikk
NSM er saman med PST og E-tenesta ei av tre hemmelege tenester i Noreg, og er underlagt kontroll av Stortingets EOS-utval. I ei av klagesakene utvalet handsama i 2017, meinte dei at «NSM på en klar og sterkt kritikkverdig måte har krenket klagerenes rettigheter».
I september 2018 publiserte NSM eit kart over stader i Noreg der det var forbode å bruka droner. Dei laut tola kritikk frå mange i samband med denne publiseringa fordi dei fleste militærinstallasjonar var med på dette kartet, inkludert dei strengt løynlege. Dette kunne hjelpe framand etterretning i å få stadfest desse anlegga.
Ytre Enebakk
Ytre Enebakk er ein tettstad i Enebakk kommune i Viken. Staden har og ligg ved Vågvatnet.
Mari kyrkje, barneskulen Ytre Enebakk skole og Mjær ungdomsskole ligg her. Golfbanen til Østmarka golfklubb ligg like ved tettstaden.
Ove Høegh-Guldberg
Ove Høegh-Guldberg var ein dansk statsmann, teolog og historikar.
Høegh-Guldberg voks opp i enkle kår i Horsens, der faren var bedemann. Han fekk hjelp av ein morbror som var prest slik at han kunne studere. I 1754 tok han teologisk embetseksamen. Sidan vart han professor ved Sorø Akademi, i 1764 vart han lærar for arveprins Frederik, son til Frederik 5. og Juliane Marie. Guldberg skreiv m.a. Den naturlige religion som en indledning til den åbenbarede (1765) som lærebok til bruk i denne undervisninga.
I 1771 gav han ut forteljinga Azan, eller den fra Gield udfriede Fyrste. Denne kan lesast som ei skildring av ein idealstat. I så fall viser boka at dei politiske tankane hans alt då var strengt autoritære og konservative.
Han var ein arg motstandar av Johann Friedrich Struensee og reformene hans. Ved kuppet mod Struensee i januar 1772 spelte Høegh-Guldberg ei sentral rolle ved å formidle kontakten mellom enkjedronninga og kuppleiarane. Han var med å dømme Struensee og Enevold Brandt til ein blodig dødsdom med partering og halshogging.
Etter kuppet mot Struensee vart Ove Høegh-Guldberg stats-og geheimekabinetssekretær. Kongen var sinnsjuk, og dronninga, som hadde hatt Struense til elskar, vart send ut av landet. Guldberg stødde seg til enkjedronninga Juliane Marie. Han fekk stadig meir makt, ettersom han sjølv avgjorde sakene utanom statsrådet. Ved eit reskript av 20. oktober 1773 fekk han gjeninnført ein strengare sensur av trykte skrift. Ove Høegh-Guldberg arbeidde for å innføre «indfødsretten», som fastslo at personar fødde i fedrelandet skulle ha førsterett til statsembete. Dessutan innførte han dansk som offisielt administrasjonspråk i Danmark-Noreg. I 1780 fekk han fjerna utanriksminister A.P. Bernstorff, som hadde vore ein motstandar av dei politiske prinsippa til Guldberg. Etter dette var Guldberg nærast einerådande.
14. april 1784 vart Ove Høegh-Guldberg avsett i samband med eit statskupp, sett i scene av ein krins progressive i krinsen rundt kronprins Fredrik. Maktskiftet var udramatisk, og vart akseptert av taparane. Guldberg vart utnemnd til stiftamtmann i Århus.
Kjelder
Dansk Wikipedia oppgjev kjeldene:
Femte mosebok
Femte Mosebok er den femte boka i Mosebøkene eller Toráen, og dermed den femte boka i den samaritanske og jødiske Toráen, den femte boka i den jødiske Tanákh (den hebraiske Bibelen) og den femte boka i det kristne Gamle testamentet.
Boka er samansett av fleire talar heldt av Moses til israelittane på slutten av ørkenvandringa. Desse talane inneheld svært spesifikke lovar, forbod og påbod for det israelske folket, inkludert eit oppatt-tak av dei ti boda. Dessutan inneheld dei den jødiske truvedkjenninga, Sjemá‘ Jisraél, og eit tilbakeblikk på kva som har skjedd med jødane opp til denne tida.
Døme på spesifikke forbod og påbod frå Femte mosebok
Dette kan de eta av alt det som lever i vatnet: Alt som har finnar og skjel, kan de eta. Men de må ikkje eta noko av det som ikkje har finnar og skjel. Det skal de halda for ureint. Du skal ikkje flytta merkesteinane mellom deg og grannen din, dei som fedrane har reist på den jorda du får i arv i det landet Herren din Gud lèt deg ta i eige. Når nokon finn ein mann som ligg drepen på marka i det landet Herren din Gud lèt deg få i eige, og ingen veit kven som har slege han i hel, skal dei eldste og domarane dine gå ut og mæla kor langt det er frå den drepne til dei byane som ligg der ikring. Og dei eldste i den byen som ligg nærast den drepne, skal ta ei kvige som ikkje har vore brukt til arbeid og aldri har hatt åk på seg, og leia henne ned i ein dal der det alltid renn vatn, og der det korkje vert pløgt eller sått. Der i dalen skal dei bryta nakken på kviga.
Det russiske museet
Det russiske statsmuseet (russisk Государственный Русский музей) i St. Petersburg var den første statlege kunstsamlinga i Russland, og hyser i dag den største samlinga av russisk kunst i landet. Museet er eit sentrum for forsking, restaurering og undervising, og koordinerer 260 andre museum i landet.
Museet vart grunnlagt 13. april 1895. Grunnlegginga fann stad då Nikolaj II vart krynt til tsar, og skulle vere til minne om far hans, Aleksander III. Ved grunnlegginga bestod samlinga av kunstverk henta frå Eremitasjen, Aleksanderpalasset, og frå St. Petersburgs kunstakademi. Etter revolusjonen i 1917 vart mange privatsamlingar nasjonalisert og flytt til Russisk Museum. Mellom desse var Kasimir Malevitsj sitt Svart firkant.
Hovudbygninga til museet er Mikhailovskijpalasset, ein overdådig nyklassistisk bustad som hadde høyrt til storhertug Mikhail Pavlovitsj. Palasset vart reist 1819-25, etter ei teikning av Carlo Rossi, på Kunstplassen i St. Petersburg. Etter storhertugen døydde fekk eigedomen namn etter kona hans, storheruginna Elena Pavlovna. Bustaden vart velkjend for sine mange teaterframsyningar og adelsball.
Etnografisk avdeling
Etnografisk avdeling vart opphavleg lokalisert i ein bygning teikna for formålet av Vladimir Svinjin i 1902. Museet fekk snart i oppgåve å hyse gåver til tsarfamilien, motteke frå representantar frå folk som budde i ulike regionar i det russiske imperiet. I tillegg kom verk som vart erverva gjennom regulære ekspedisjonar til ymse delar av Russland. Desse oppkjøpsturane kom i gang frå 1901. Attåt vart gjenstandar kjøpt av Nikolaj II og andre medlemer av familien hans, då statskassa ikkje hadde midlar nok til å kjøpe nye gjenstandar. Ei samling av buddhistiske gjenstandar vart erverva til museet av fyrsten Esper Ukhtomskij. I 1934 fekk Etnografisk avdeling status som sjølvstendig museum under namnet Russisk museum for etnografi.
Uniejów
Uniejów er ein by i det austlege Polen. Han har 3011 innbygjarar (2017).
Dalsfjorden på Sunnmøre
Dalsfjorden er ein 17 kilometer lang fjordarm av Voldsfjorden i Volda kommune på Sunnmøre. Den største djupna i fjorden er 209 m.
På austsida av fjorden har ein i retning innover: Kornberg, Nautvik og Dale. Inst i fjorden ligg Steinsvik. På vestsida av fjorden i retning utover har ein: Åmelfot, Innselset, Aksnes, Dravlausbygda, som inneheld: Løvik, Holen, Lisjemyra, Dravlaus, Ulvestadbygda som inneheld Sætre, Lauvstad og Ulvestad og Velsvik.
Dalsfjord kyrkje ligg på Dravlaus i Dravlausbygda.
Fjorden er omgjeven av høge fjell og fjordsidene i den indre delen av fjorden stig bratt opp til 600-800 meter over havet.
Anleggsarbeidarar frå Dalsfjorden spesialiserte seg midt på 1800-talet i å bygge fyr, fyrlykter og sjømerke langs norskekysten. Deira verksemd har fått sitt minnesmerke i heimbygda, Dalsfjord fyrmuseum.
Fv5890 går langs begge sider av fjorden. Det går ferje mellom Lauvstad og Volda.
Dalsfjord var eigen kommune, skild ut frå Volda frå 1. januar 1924, fram til den igjen blei slått saman med Volda frå 1. januar 1964 til den nye Volda kommune.
Nürnbergprosessen
Nürnbergprosessen er ei nemning på ein internasjonal rettargang i Nürnberg frå 20. november 1945 til 1. oktober 1946, ført av dei allierte sigersmaktene i den andre verdskrigen mot 22 militære og politiske leiarar – dei leiande tyske nasjonalsosialistane – frå det nedkjempa Nazi-Tyskland. Nürnbergprosessen er den innleiande og mest kjende av Nürnbergrettargangane (1945–1949).
Menneska som vart stilt for retten var tiltalt for krigslovbrot og lovbrot mot fred og menneskja.
Lichtensteig
Lichtensteig er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 625 meter over havet.
Kommunen ligg på høgresida av elva Thur ved foten av Wasserfluh. Ruinane av Neu-Toggenburg slott står på ei klippe ovanom landsbyen.
Andkjelvatnet
Andkjelvatnet er ein innsjø som ligg i Sørfold kommune i Nordland. Andkjelvatnet renn ut i Andkjelfossen som er ein kjend foss og ein turistattraksjon.
IMAP
IMAP (Internet Message Access Protocol) er ein protokoll for overføring av skjermpost mellom ein IMAP-tenar og ein skjermpostlesar. Protokollen vart tidlegare kalla Interactive Mail Access Protocol.
Arkitektur
Når ein sender skjermpost mellom ulike domene er det SMTP-tenarar som utvekslar meldingane. Når ein SMTP-tenar mottek skjermpost frå SMTP-tenaren på eit anna domene vart han flytta over til ein IMAP-tenar på domemet til mottakaren. Mottakaren les så skjermbrevet med ein skjermbrevlesar, som kommuniserer med IMAP-tenaren via IMAP-protokollen.
Utgåande skjermpost vert redigert med ein skjermposteditor (så godt som alltid ein del av same programmet som skermpostlesaren) òg sendt (over IMAP-protokollen) til IMAP-tenaren på sendaren sitt domen. IMAP-tenaren sender meldinga vidare til SMTP-tenaren på sendaren sitt domene. SMTP-tenaren på sendaren sitt domen kontaktar så SMPT-tenaren på mottakaren sitt domene. Når SMTP-tenar på mottakardomenet svarar vert meldinga overført.
IMAP skil seg frå POP3 ved at skjermposten vert liggande på IMAP-tenaren etter at han er lesen. Dette har den føremonen at han kan lesast, og svarast på, frå fleire ulike datamaskinar. (Når ein nyttar POP3 vert skjermposten normalt sletta frå tenaren når han er lasta ned til datamaskina til mottakaren).
Skjermpost i nettlesar
Skjermpost på ein IMAP-tenar kan òg lesast og skrivast frå ein nettlesar, men då krevst det at skjermposttenaren køyrer ein IMAP-proxytenar, som til dømes SquirrelMail. Slike proxyar er ofte eit PHP-skript som køyrer på ein vevtenar. Kommunikasjonen mellom IMAP-tenaren og IMAP-proxytenaren forgår over IMAP-protokollen, medan kommunikasjonen mellom IMAP-proxytenaren og nettlesaren fåregår over http.
Sikker kommunikasjon
Kommunikasjonen mellom ein IMAP-tenar og ein skjermpostlesar, over IMAP-protokollen, vert som oftast kryptert, for å hindra at passordet vert snappa opp ved innlogging. Av same grunn vert ofte https nytta når skjermposten vert lesen frå ein nettlesar
Yu Tomidokoro
Yu Tomidokoro er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, AC Nagano Parceiro og FC Ryukyu (2019).
Slamsugar
Slamsugar, eller septikbil, er ein lastebil med tank og sugeutstyr som vert nytta for å tømma septistankar for kloakk, anna slam og avløpsvatn.
Silent Alarm
Silent Alarm er debutalbumet til den engelske indie-rock-gruppa Bloc Party.
Faulvatnet
Faulvatnet (samisk: Loddejávri) er ein innsjø som ligg i Sørfold kommune i Nordland.
Sverre Harald Eriksen
Sverre Harald Eriksen (fødd 10. april 1949, død 8. mars 2016) er ein norsk lokalpolitikar busett i Hamarøy kommune.
Eriksen var rektor på Hamarøy videregående skule før han blei vald som ordførar i Hamarøy i perioden frå 1991 til 1995. Han representerte Senterpartiet.
Autokinitódromos 8
Autokinitódromos 8 (A8), òg kjend som Olymbía Odós, er ein motorveg i Hellas, delvis under byggjing. Motorvegen forbind Aten og Pátra i det sørvestlege Hellas, ei strekning på 215 kilometer. Han erstattar Ethnikí Odós 8a, som vert oppgradert til ein moderne motorveg. Vegen vil stå ferdig i og koste 2,8 milliardar euro. I 2012 vart den austlege delen av motorvegen mellom Korint og Elevsína fullført.
Šuoikkatjávri
Šuoikkatjávri er ein innsjø som ligg i kommunane Kvænangen og Kautokeino i Troms og Finnmark.
David Ben-Gurion
David Ben-Gurion var ein israelsk politikar, nasjonalhelt og den første statsministeren i landet (1948-1953, 1955-1963) for Det israelske arbeidarpartiet.
Ben-Gurion utropte den sjølvstendige staten Israel i Tel Aviv den 14. mai 1948.
Biografi
Ben-Gurion vart fødd som David Grün i Płońsk i den russiske delen av Polen, og vart alt i unge år aktiv sosialist. I 1905 skipa han ein jødisk forsvarsorganisasjon, som reaksjon på pogromar, og han vart derfor fengsla. Året etter emigrerte han til Palestina, som var under osmansk herredøme, og der arbeidde han i jordbruket. Årsaka til innvandringa hans var at han i Polen stifta bekjentskap med den sionistiske rørsla.
I 1915 vart Ben-Gurion utvist frå Palestina, og han slo seg då ned i USA der han arbeidde etter si sosialistiske og sionistiske overtyding. Til hans engasjement då han budde i USA høyrer det at han skipa ein jødisk legion, som stridde på Storbritannia si side mot Tyrkia i 1918. Først i 1921 vende Ben-Gurion tilbake til Palestina, der han skipa Mapai, det sionistiske sosialdemokratiske partiet, som han vart leiar for i 1930. I 1935 vart han generalsekretær for Histadrut, i dag Israels LO. Dessutan deltok han i skipinga av det som skulle bli den israelske hæren, militsen Haganah.
Då FN hadde teke avgjerd om delinga av Palestina i 1947, vart Ben-Gurion leiar for Israels nasjonalråd, og året etter vart han leiar for Haganah.
Den 14. mai 1948 vart Ben-Gurion provisorisk statsminister for Israel. Attåt det var han landet sin forsvarsminister. Han leidde derfor krigen i 1948. Han oppmuntra òg aktivt jødisk innvandring til den nye staten.
I 1953-1955 verka det som at Ben-Gurion hadde forlate politikken for eit roleg liv på kibbutzen Sdeh Boker, men i februar sistnemnde året tiltredde han som forsvarsminister, og i november som statsminister. Han vart dermed den som leidde invasjonen av Egypt under Suezkrigen. I 1963 tok han avskjed frå regjeringa, og frå Knesset i 1970.
Jacques Cartier
Jacques Cartier var ein fransk oppdagar kjend for utforsking av Canada, som han namngav som første europear, og kartlegginga av St. Lawrence-bukta.
David Ben-Gurion
Biografi
Med tida tok Ben-Gurion avstand frå den politiske utviklinga i Israel, prøvde å skipe eit sosialistisk opposisjonsparti som alternativ til Mapai, men drog seg til slutt tilbake til kibbutzen, der han døydde i 1973. Han blir sedd på som Israels grunnleggjar og landsfader, og som den som klarte å omsetje dei sionistiske utopiane til realitetar.
I ettertid er Ben-Gurion minna mange stader i Israel. Talrike vegar, Den internasjonale flyplassen Ben Gurion i Tel Aviv og Ben-Gurion-universitetet i Negev er oppkalla etter han.
Jacques Cartier
Utforsking
10. mai 1534 la Cartier ut på ei ferd mot Nord-Amerika for å prøva å finna ein nordleg sjøveg til Asia og om mogleg finna gull eller andre verdifulle ressursar. Etter ein overfart på tjue dagar kunne Cartier utforska Newfoundland. Han fann St. Lawrence-bukta, og gjorde krav på landet i namnet til den franske kongen. Ekspedisjonen møtte også amerikanske urfolk—først truleg micmac, som han handla med, og seinare irokesarar, som han bortførte to unge gutar frå. Faren til gutane, høvdingen Donnacona, skal til slutt ha gått med på å la dei fara, mot at dei blei førte tilbake med handelsvarer. I september 1534 vende Cartier sin ekspedisjon tilbake til Frankrike i trua på at dei hadde vitja Asia.
Cartier la ut på ei ny ferd den 19. mai 1535 med tre skip, 110 menn og dei to irokesargutane. Dei siglde opp St. Lawrence-elva for første gong og kom fram til irokesarhovudstaden Stadacona. Med det minste skipet drog Cartier vidare oppover elva og kom til den større landsbyen Hochelaga, der dei blei møtt av eit tusentals irokesarar. Cartier gav byen namnet Mont Royal, seinare Montreal. Franskmennene overvintra i Stadacona. Om vinteren blei både europearar og urfolk sjuke av skjørbuk, men Domagaya, den eine av gutane som hadde vitja Frankrike, lærte Cartier korleis han kunne laga eit botemiddel av eit tre, truleg tuja. Ekspedisjonen drog tilbake til Europa i mai 1536, saman med fleire irokesarar, mellom dei Donnacona. Cartier ønskte særleg at høvdingen skulle fortelja meir om kongeriket Saguenay, der det skulle vera rike mineralgruver. Skipa nådde Saint-Malo 15. juli 1536.
Skjerm
Skjerm viser til ei innretning som vernar noko (mot til dømes lyd eller innsyn), eller som viser fram noko (til dømes tekst eller bilete).
Jacques Cartier
Koloniseringsforsøk
Jacques Cartier blei utnemnd til nestkommanderande for ein nybyggjarekspedisjon i 1541, under Jean-François Roberval. Han grunnla fortet Charlesbourg-Royal (Cap-Rouge) ved Québec, der det blei planta grønsaker og innført kveg. Oppdagarane oppdaga også store mengder av det dei trudde var gull og diamantar, men som seinare viste seg å vera svovelkis og kvarts. Cartier leita også etter Saguenay-riket, men stryk og dårleg vêr hindra han i å dra oppover Ottawa-elva slik han ønskte.
I Charlesbourg-Royal var tilhøvet til irokesarane blitt dårleg, og det ser ut til at dei gjekk til åtak og drap rundt 35 nybyggjarar vinteren 1541-42. I juni 1542 drog Cartier tilbake til Frankrike. Han møtte Roberval på vegen og fortalde om problema i kolonien. Charlesbourg-Royal blei seinare forlaten.
Dette var siste reisa til Cartier. Han budde resten av livet i Saint-Malo og på eigedommen sin i nærleiken. Han døydde 65 eller 66 år gammal under ein epidemi.
Bonifaciosundet
Bonifaciosundet (før 1861 stava Bonifaccio) er sundet mellom Korsika og Sardinia, kalla opp etter den korsikanske byen Bonifacio. Det er om lag 11 km breitt og går mellom Tyrrenhavet og det vestlege Middelhavet. Den største djupna er 100 meter.
Maddalenaøyane ligg i sundet, like nord for Sardinia.
Sjømenn har i lange tider frykta dette farvatnet på grunn av vêret, havstraumane, grunnene og andre hindringar. Den mest kjende ulukka i Bonifaciosundet var då den franske fregatten «Sémillante» forliste her 15. februar 1855. Skipet hadde forlate hamna i Toulon dagen før og var på veg til Svartehavet med troppar til Krimkrigen. Ho vart råka av ein storm, trefte eit rev og sokk. Ingen av dei 750 om bord overlevde. I 1993 forliste eit tankskip her, og etter den tid har det vore forbode for franske og italienske skip med farleg gods å passere sundet. Skip med farleg last under andre flagg blir frårådd å sigla her og må ha med los.
Øvrevatnet i Salangen
Øvrevatnet er eit vatn som ligg i Salangen kommune i Troms.
St. John's på Newfoundland
St. John's (fransk Saint-Jean) er provinshovudstaden i Newfoundland og Labrador i Canada og har kring 100 000 innbyggjarar. Han ligg aust på Avalonhalvøya på Newfoundland. St. John's er den største byen i provinsen og den nest største langs den kanadiske atlanterhavskysten etter Halifax. Han har òg det 20. største storbyområdet i Canada med kring 185 000 innbyggjarar. Byen har ei lang og levande soge og er den eldste byen som engelskmennene grunnla i Nord-Amerika.
Storbyområdet kring St. John's er det området i Newfoundland og Labrador og langs den kanadiske atlanterhavskysten som veks raskast. Dette området omfattar Mount Pearl og elleve andre byar.
Historie
Hamna i St. John's vart mykje nytta av europeiske fiskarar frå tidleg på 1500-talet og vart offisielt grunnlagd som ein busetnad då sir Humphrey Gilbert erklærte Newfoundland for engelsk koloni i 1583. Det nøyaktige opphavet til namnet St. John's (heilage Johannes) er ukjend. Namnet dukka først på portugisiske kart som Rio de San Johem på 1500-talet etter kart frå kartografen Pedro Reinel (død ca. 1542). I følgje segna kom namnet frå den italienske oppdagaren Giovanni Caboto, som gjekk i land på Bonavista den 24. juni 1497.
Under Dronning Anne-krigen, i 1709, fann slaget ved St. John's stad her. Franske styrkar tok byen frå britane og øydela festningsverka. Seinare tok britane byen tilbake.
Siste halvdelen av 1900-talet hadde St. John's ein lang og velståande periode innan fiskeindustrien og han har vorte til eit moderne senter for eksport og tenester. Han er kjend for nattelivet og den rike musikkulturen. Nyleg har oppdaginga av oljefelt i havområda utanfor byen ført til økonomisk oppsving med folkevekst og kommersiell utvikling, og byen står i dag for om lag halvparten av inntektene til provinsen i dag.
Out Skerries
Out Skerries (av norrønt, Ut sker) er ei øygruppe tilhøyrande Shetland i Skottland.
Somme tider vert øyene kalla Outer Skerries eller berre Skerries (sjølv om det kan føre til samanblanding med Ve Skerries). Out Skerries ligg om lag sju kilometer nordaustom Whalsay og er den austlegaste delen av Skottland. Øyene ligg ca 320 kilometer frå Noreg, om lag på høgd med Ågotnes på Sotra. Out Skerries har ferjesamband med Vidlin og Lerwick på Mainland og flysamband med Tingwall. Øygruppa har vore folkesett minst sidan vikingtida, truleg lenger.
Marcia Prager
Rabbi Marcia Prager er ein lærar, forteljar, kunstnar, terapeut og rabbinar med ordinasjon frå Reconstructionist Rabbinical College og personleg semikhá frå Zalman Schachter-Shalomi som er mellom dei mest sentrale aktørane i Jewish Renewal-rørsla i dag. Ho er dean (administrativ leiar) av the ALEPH Ordination Programs, det desentraliserte rabbinar- og ḥazzánseminaret åt Jewish Renewal-rørsla.
Out Skerries
Hovudøyene er Housay, Bruray og Grunay. Dei er alle små, det samla arealet for øyene er 4 km². Folketalet for øyene er 76. Det er bru mellom dei to fyrstnemde øyene, og det er berre på dei det bur folk. Out Skerries har barne- og ungdomsskule, to butikkar, ein fiskeforedlingsfabrikk, ei flystripe og kyrkje. Ungdomsskulen er den minste i landet, i 2004 hadde han berre to elevar. Hovudnæringsvegen på øyene er fiskeria.
Housay
Housay er den største av øyene og ligg lengst vest. På øya ligg den naturlege hamna West Voe, kyrkja på øyene, Out Skerries Church, og ein butikk med postkontor. I 2001 budde det 50 personar på øya. Frå Housay går det bru til Bruray. I sundet North Mouth er det fiskeoppdrettsanlegg og båtplassar.
Bruray
Bruray er den nest største av øyene og ligg like austom Housay. På Bruray ligg hovudhamna, skulen, den andre av butikkane og flystripa. Det høgaste punktet på Out Skerries ligg på Brurey, 53 moh. I 2001 budde det 26 personar på øya.
Grunay
Grunay er den minste av hovudøyene. På øya ligg huset der fyrvaktaren til fyret på Bound Skerry budde tidlegare. Då fyret vart automatisert og avfolka i 1972 vart huset fråflytt. Opp til då var Grunay den austlegaste av dei busette øyene i Skottland. (Grunay må ikkje forvekslast med Gruney, som er ei anna lita shetlandsk øy.)
Vidare lesnad
Dey, Joan: Out Skerries - an Island Community ISBN 0-900662-74-3
Denne artikkelen byggjer på «Out Skerries» henta frå Wikipedia på engelsk 14. mai 2007
Kopimaskin
Ein kopimaskin er eit kontormaskin som lager papirkopiar av dokument, bøker og andre kjelder. Den vanlegaste forma for kopimaskin i dag bruker xerografi, ein tørr kopieringsprosess som kopierer ved hjelp av elektrisitet og varme. Mindre utbreidde kopimaskinar kan bruka blekk.
I xerografi sender ein eit kraftig lys mot det som skal kopierast som så blir reflektert frå kvite, altså blanke, område til den trykkande trommelen. Denne har frå før ei negativ elektrisk lading som blir fjerna av lyset. Deretter blir det sprøyta fargepulver over trommelen som berre blir tiltrekt av dei ladde områda. Dette blir overført frå trommel til kopipapir, som blir varma opp for at fargestoffet skal festa seg.
1264 Letaba
1264 Letaba er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. april 1933 av Cyril V. Jackson ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Fish and chips
Fish and chips (ofte kalla fishan i Kristiansund), eller deigdyppa og frityrkokt fisk med frityrkokt potet, er ein populær snøggmattype av engelsk opphav, men er òg populær snøggmat elles på Dei britiske øyane, i Australia, på New Zealand, i Canada og i nokre kystbyar i Nederland og Noreg. I seinare år har òg fish and chips byrja å bli svært vanleg i USA og mange andre stader. I fleire tiår var fish and chips den dominerande, eller ofte meir eller mindre einaste, snøggmaten i Storbritannia.