cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Havsil
Leveområde
Arten har ein meir nordleg førekomst enn småsil, og er utbreidd frå Kolahalvøya til Island og Grønland, og mot sør til den engelske kanalen. Han er den vanlegaste silarten i Nord-Noreg. I Austersjøen finst han aust til Bornholm. Havsil lever på 10-40 m djupne.
Anna Maria Ehrenstrahl
Liv
Anna Maria Ehrenstrahl var fødd i Stockholm som dotter av David Klöcker Ehrenstrahl og Maria Momma.
Havsil
Næring og levesett
Føden er mark, krepsdyr og fiskeyngel. Havsil er sjølv viktig føde for sjøfuglar.
Leiken føregår i november-februar, og på same måte som hjå småsil.
Anna Maria Ehrenstrahl
Liv
Ho fekk undervising i målarkunst av far sin, og arbeidde tidleg som assistent i verkstaden hans, ved å måla detaljer på måleria hans. Han gav henne også ateliéroppdrag. Ho laga ei rekkje kopiar av verka hans. I samtida var kopiering av kunst ei høvesvis respektert og lukrativ kunstform.
Anna Maria Ehrenstrahl gifta seg i 1688 med Johan Wattrang (1652–1724), visepresident i Svea hovrätt. Giftarmålet gjorde at ho ikkje trengde å måla for å forsørga seg, men ho fortsette likevel å vera verksam som kunstnar heile livet. Ho tok tidvis også imot oppdrag mot beatling. Ho verker ha vore ein respektert kunstnar i samtida.
Virke
Mykje av kunsten som er bevart etter Ehrenstahl er kopiar av faren sine verk, blant dei eit portrett av Karl XI. Ein kjenner også til ein allegori av dei fyra årstidene frå 1687, eit gruppeportrett, Amor og Psyche, eit barneportrett av prins Ulrik (1685), portrett av Ulrika Eleonora av Danmark og  Amalia Königsmarck og ulike gouachemåleri av dyr. Ho laga også eit måleri av dei to prinsane Fredrik og Karl Gustaf, som døydde som småbarn.
I 1717 skjenkte Anna Maria Ehrenstrahl seks måleri av tidlegare presidentar til Svea Hovrätt. Desse er signerte med hennar eige namn. I samband med gåva skreiv Sophia Elisabet Brenner eit hyllestdikt til henne, der ho omtalar begge som kvinnepionerar i kvar si kunstgrein i Sverigen:
Ehrenstrahl er representert mellom anna ved Nationalmuseum i Stockholm. Ho var representert ved Föreningen Svenska Konstnärinnor si utstilling i Stockholm i 1911 med eitt av portretta sine.
Bydel Nordre Aker
Bydel Nordre Aker er ein administrativ bydel i Oslo med eit areal på 13,6 km². Bydelen ligg mellom bydel Bjerke i Groruddalen, og på ei stutt strekning bydel Grünerløkka, i aust, og Sognsvannsbekken i vest, der bydelen grenser til bydel Vestre Aker, og dessutan på ei stutt strekning til bydel Frogner. I sør grenser bydelen til bydelane St. Hanshaugen og Sagene, i nordaust til Lillomarka.
Bydelen vart skipa ved bydelsreforma i 2004, då talet på bydelar i Oslo vart minska monaleg i høve til den opphavlege inndelinga i administrative bydelar frå 1988. Bydel Nordre Aker vart såleis skipa ved å slå saman dei to dåverande bydelane Sogn og Grefsen-Kjelsås, og leggje til stroka Ullevål hageby, Blindern og Nedre Tåsen frå den dåverande bydelen St. Hanshaugen-Ullevål, og stroket Gaustad frå den dåverande bydelen Vindern.
Namnet Nordre Aker er eit namn som vart funne på i samband med bydelseforma i 2004, og har tidlegare korkje vore nytta om område eller bydelar i Oslo eller i den tidlegare kommunen Aker. Bydelen samsvarar i utstrekning med den delen av den tidlegare kommunen Aker som før samanslåinga i 1948 låg mellom byen Oslo i sør og byggjegrensa mot Marka i nord.
Bydelen er mellom dei største i Oslo med omsyn til talet på busette og til talet på arbeidsplassar. Arbeidsplassane ligg for det meste i vest, der Universitetet i Oslo, Forskningsparken, Meteorologisk institutt, Rikshospitalet (som inngår i Oslo universitetssykehus), Norges Idrettshøgskole, Riksarkivet og Statsarkivet i Oslo ligg, og i Nydalen-Sandakerområdet, der mellom anna Handelshøyskolen BI og fleire andre verksemder har tilhald. Ullevaal Stadion, der det òg er kontorlokale for mykje av den nasjonale idrettsadministrasjonen, og Norsk Teknisk Museum, ligg likeiens i bydelen. Bydelsadministrasjonen har tilhald i Nydalen.
Segregasjon i mineralogi
Segregasjon eller magmatisk segregasjon er eit omgrep i mineralogi nytta om ein konsentrasjon av einskilde mineral ved krystallisasjon av eit magma. Ein del verdifulle malmførekomstar (segregasjonsmalmar) er danna på denne måten, anten i form av tidleg utkrystalliserte metalloksid eller frå ein sulfidsmelte som skilst ut som ein ublandbar fase i eit silikatmagma.
Arches nasjonalpark
Arches nasjonalpark er ein 310,3 km² vid nasjonalpark, aust i delstaten Utah i USA. Nasjonalparken vart oppretta 12. november 1971, men allereie i 1929 teke med som National Monument. Arches nasjonalpark ligg mellom 1425 og 1723 meter over havet i eit landskap med ein årsnedbør på ikring 250 mm.
Haldeplass
På haldeplassane for tog og tunnelbane (T-bane), og i somme høve for trikk og rutebuss, er det ein perrong (plattform) som gjer av- og påstiginga lettare. På mykje nytta haldeplassar er òg ofte sett opp eit leskur eller eit venterom, og dessutan billettautomatar på sine stader. Haldeplassane for rutebuss er ofte berre markert med eit trafikkskilt attmed vegbana eller i ei busslomme (eit areal attmed vegbana som bussar kan stogge på for ikkje å hindre trafikken på vegen), og for trikk markert på liknande vis med eit skilt på fortauet attmed skjenegangen.
Statsbankerotten i 1813
Statsbankerotten er den vanlegaste og folkelege nemninga på pengereformen som vart innført i Danmark-Noreg i 1813.
Dei enorme utgiftene i samband med Napoleonskrigane leidde til at staten frå 1807 trykte opp store mengdar pengesetlar, noko som førte til ein inflasjon ein ikkje klara å kontrollere. Mynteininga riksdalar vart utstedt av den statseigde kurantbanken. I 1813 vart situasjonen så utoleleg at ein måtte gjera noko nytt for å reise att tilliten til pengane.
Staten oppretta ein ny bank, Rigsbanken (frå 1818 Nationalbanken). Rigsbanken utstedte ein ny valuta, riksbankdalaren, som over ei årrekkje skulle erstatte kurantdalaren.
Izuøyane
Izuøyane (伊豆諸島, Izu-shotō) er ei kjede av vulkanske øyar som strekker seg sørover i Stillehavet frå Izuhalvøya i Japan i ei lengd på ca. 580 kilometer. Dei er ein del av den same vulkanske kjede som Fujifjellet.
Øyane som ligg nærast Honshu blir kalla «dei sju Izuøyane» (伊豆七島, Izu Shichito). Heile arkipelet til og med den fjerntliggande Lots hustru blir kalla Izuøyane (伊豆諸島 - Izu-shotō). Totalt finst det over eit dusin øyar. Ni av dei er folkesette. Øyane blir administrerte av Tokyo storbyområde, eit av dei 47 prefektura i Japan.
Geografi og geologi
Den største øya målt i areal og befolkning er Izu Ōshima, som også ligg nærast kysten av Honshu. Ōshima er ein særs aktiv stratovulkan som sist hadde utbrot i 1990. Øya er òg kjend for dei varme kjeldene sine og ein rik flora, m.a. kamelia som blir brukte til framstilling av kameliaolje.
To-shima har ikkje hatt vulkanutbrot på fleire tusen år. Denne øya er òg kjend for produksjon av kameliaolje. Kamelia dekker 80 % av øya.
Den vesle øya Udone-shima var tidlegare folkesett, men er no forlaten. Vulkanen på øya er utdøydd.
Nii-jima er kjend for kvite klipper og kvite strender skapt av den vulkanske bergarta ryolitt. Øya har ikkje hatt vulkansk aktivitet sidan 900-talet, men er heimsøkt av hyppige jordskjelv. Like ved Nii-jima ligg Shikine-jima, som også er kjend for vakre strender, og dessutan varme kjelder.
Kōzu-shima er ei relativ flat øy, og manglar dei dramatiske klippene ein kan sjå på andre øyar i arkipelet. Det har ikkje vore vulkansk aktivitet her sidan 800-talet.
Miyake-jima er ein aktiv stratovulkan som sist hadde utbrot i 2010. Med den vulkanske aktiviteten følgjer òg giftige gassar som, alt etter vindretninga, kan vera farleg for befolkninga som stadig held til på øya. Innbyggarane er rådde til å alltid ha ei gassmaske for handa.
Den siste folkesette øya på veg sørover er den eksotiske øya Aogashima. Ho er kjend for vulkanfjellet sitt som har ein kaldera inne i ein større kaldera. Siste utbrot var på slutten av 1800-talet.
Lengre sør ligg det fire små, vulkanske øyar som ikkjer er folkesette, mellom anna det særprega fuglefjellet Sōfu Iwa (Lots hustru) som berre er 0,005 km² stort, men når ei høgde av 100 moh.
Eldre historie
På «Dei sju Izuøyane» er det så langt sør som Hachijō-jima funne spor av busetjing som går tilbake til steinalderen. Dei eldste spora peikar tilbake på ainufolket koro-pok-guru som budde der før japanarane kom (jōmonkulturen). Men ein reknar med at menneske allereie for 20 000 år sidan kryssa over til øyane for å henta obsidian som dei brukte som steinreiskapar. På denne tida var havnivået lågare, og fleire av øyane var forbundne til ei større øy.
Turisme
Den vakre naturen og dramatiske geologi til øyane, og dessutan nærleiken og ferjesamband til «fastlandet» gjer dei til populære reisemål.
Øyane
Øygruppa består av følgjande øyar:
Nizjneudinsk
Nizjneudinsk (russisk Нижнеудинск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 35 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Uda i nedslagsfeltet til Angara, rundt 450 km nordvest for Irkutsk.
Nizjneudinsk vart grunnlagt i 1648 og fekk byrettar i 1783.
Sandar kyrkje
Sandar kyrkje er ei krosskyrkje frå 1792 i Sandefjord kommune i Vestfold og Telemark.
Kyrkja avløyste ei steinkyrkje frå mellomalderen som var i dårleg stand etter eit lynnedslag i 1745, og som dessutan var for lita. I byrjinga vart ho kalla Frederiks kirke, og kommunen heitte Sandeherrad fram til 1930 (og vart slått saman med Sandefjord i 1968).
Sandar kyrkje er prega av Louis Seize-stil, med unntak av spiret, som er meir nygotisk etter ei restaurering i 1868. Kyrkja har elles vore gjennom fleire omgangar med forfall og vøling.
Det er kyrkjegard attmed kyrkja, men han er full, og hovudgravplass for byen er ved Orelund kapell.
Sandar kyrkje er prostikyrkje i Sandefjord prosti.
Nordisk meisterskap i orientering 1980
Nordisk meisterskap i orientering 1980, den tolvte i sitt slag, vart avvikla helga 6. og 7. september 1980 ved Borlänge i Sverige.
Klassisk-distanse
<br style="clear:both;" />
Stafett
<br style="clear:both;" />
Fiskefartøy
Yrkesfiskarane har båtar med ulik storleik og fangstreiskap etter kva for fiske dei deltar i, og kor havgåande fisket er. Dei viktigaste båttypane er:
Émba
Émba (gresk Έμπα, tyrkisk Emba) er ein by på Kypros og ein lokalstyrd busetnad i distriktet Páfos i Republikken Kypros.
Fiskefartøy
I tillegg finst det mange fiskebåtar som er eigd og brukt av av hobbyfiskarar og fritidsfiskarar.
Émba
Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 4 855 innbyggjarar.
Fiskefartøy
Bakgrunnsstoff
Tsin naaʼeeł łóó beeʼháʼhaalʼééłiʼ Bàta-iasgaich Peschereccio 漁船
I Dreamed I Saw St. Augustine
«I Dreamed I Saw St. Augustine» er ein song av Bob Dylan frå 1967 på albumet hans John Wesley Harding. Han vart spelt inn under den første John Wesley Harding-innspelinga den 17. oktober 1967. Songen er blitt spelt av mange artistar, inkludert Joan Baez på albumet Any Day Now, i tillegg til Vic Chesnutt, Eric Clapton, John Doe, Thea Gilmore, Adam Selzer og Dirty Projectors. I tillegg hadde Jimi Hendrix ein gong tenkt å spele songen, men følte at han var for personleg for Dylan og spelte i staden ein annan song frå albumet, «All Along the Watchtower».
«I Dreamed I Saw St. Augustine» er ein tungsindig ballade. Som på resten av John Wesley Harding har musikken eit enkelt arrangement. Hovudinstrumenta er ein akustisk gitar og trommer. Teksten skildrar ein draum som er gåtefull og gjev høve for tolking. Teksten indikerer ei djup skuldkjensle, i tillegg til eit syn om tru, rettferd, frykt og forræderi.
I ei undersøking blant andre musikarar i 2005 i Mojo, vart «I Dreamed I Saw St. Augustine» rangert på 76. plassen på lista over dei 100 beste Bob Dylan-songane.
Dylan spelte songen på konsertar, i eit langsamt valsarrangement, på Isle of Wight-festivalen i 1969, ein konsert som finst på The Bootleg Series Vol. 10: Another Self Portrait (1969–1971). Han spelte òg songen på Rolling Thunder Revue i 1970-åra og med Heartbreakers i 1980-åra, en har sjeldan spelt songen sidan den gongen..
I 2016 gav Eric Clapton ut sin versjon av songen på albumet I Still Do.
Blomvåg kyrkje
Blomvåg kyrkje er ei langkyrkje frå 1931 i Øygarden kommune i Vestland fylke. Ho har 250 sitjeplassar.
Det er to kyrkjegardar nord for kyrkja.
Lezhë
Lezhë er ein by og ein kommune i regionen Lezhë i Albania. Kommunen ligg ved havet nord i landet og grensar i nord til regionen Shkodër.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen 15 510 innbyggjarar, medan dei ti kommunane som i dag utgjer storkommunen Lezhë, til saman hadde 65 633 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Lezhë. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Lezhë,
Live Santa Monica '72
Live Santa Monica '72 er eit konsertalbum av den engelske musikaren David Bowie. Det kom ut 30. juni 2008 i Storbritannia og 22. juli 2008 i USA. Det er den offisielle utgjevinga av ei radiosending på KMET FM, som i mange år var eit piratkopialbum - og sidan ei halvoffisiell plate kalla Santa Monica '72, spelt inn i Santa Monica Civic Auditorium under Ziggy Stardust-turneen.
Innan november 2008 hadde albumet selt 10 000 eksemplar i USA.
Sajansk
Sajansk (russisk Сая́нск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Oka, ei sideelv til Angara, rundt 250 km nordvest for Irkutsk.
Sajansk vart grunnlagd i 1970. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1975 og bystatus i 1985.
Howie Weinberg
Howie Weinberg er ein USA-amerikansk lydmastering-teknikar med over 2 200 oppføringar, tre TEC Awards, 21 Grammyprisar, to Juno Awards, og ein Mercurypris.
Weinberg mastra Herbie Hancock-albumet Future Shock frå 1983. Anna arbeid er mellom anna Beastie Boys-albumet Licensed to Ill og Nirvana sitt Nevermind.
Toppserien 2014
Toppserien 2014 var den 28. sesongen av den øvste divisjonen for norsk kvinnefotball. LSK Kvinner vant serien foran Stabæk og Arna-Bjørnar.
Før sesongstart rykka opp, men dei rykka også ned igjen. Amazon Grimstad spelte kvalifisering mot og vann kampane.
Kvalifisering til Toppserien 2015
I kvalifiseringa til Toppserien 2015 møtte Amazon Grimstad andreplassen i 1. divisjon, Sarpsborg 08, og fekk behalde plassen i Toppserien etter 5–1 samanlagt.
Sellaitt
Sellaitt er eit relativt sjeldant, fargelaust til kvitt mineral som består av magnesiumfluorid, MgF2. Det krystalliserer tetragonalt med same struktur som rutil, TiO2.
Det vart først skildra i 1868 og kalla opp etter den italienske gruveingeniøren og mineralogen Quintino Sella (1827–1884). Typelokalitet er Gébroulazbreen i Val Thorens i Savoie i Rhône-Alpes i Frankrike.
Det finst i særs små mengder på druserom i ekeritt ved Gjerdingselva i Nordmarka ved Oslo.
Big Bend nasjonalpark
Big Bend nasjonalpark er ein nasjonalpark vest i delstaten Texas i USA. Nasjonalparken, som grensar mot Mexico, vart oppretta 12. juni 1944. Han har ei utstrekking på 3 242 km². Nasjonalparken ligg i Chihuahuaørkenen, ved grenseelva Rio Grande. Namnet «Big Bend» kjem av den store svingen elva Rio Grande gjer i dette området.
Sjtsjedryk
Songen er knytt til den ukrainske nyttårsfeiringa (13. januar etter den gregorianske kalenderen), då ungjenter ofte vitja hus med liknande songar for å ønskja lukke med det nye året. Han blei tinga av ein korleiar til ein julekonsert, og sett saman av Leontovytsj av to ulike melodiar og den tradisjonelle lukkeønskande teksten. Songen blei først framført i Kiev i desember 1916. Han blir framleis framført i slaviske land, medan ein i engelskspråklege helst kjenner songen som «Carol of the Bells» eller «Ukrainian Carol».
Tála
Tála (gresk skrift Τάλα, tyrkisk Tala) er ein distriktsby på Kypros og ein lokalstyrt busetnad i distriktet Páfos i Republikken Kypros.
Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 2 695 innbyggjarar.
Sigurd Dæhli
Sigurd Dæhli er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Løten i Hedmark. Han vart nordisk meister i 1977 og verdsmeister i stafett 1981, under VM 1983 vann han bronsemedaljen.
Buchenwald
.
Buchenwald var ein konsentrasjonsleir som vart oppretta i Ettersberg nær Etterburg ved Weimar i Thüringen i Tyskland, i juli 1937. Fangane vart brukt som arbeidskraft i ammunisjonsfabrikkar i nærleiken. Mellom 1945 og 1950 vart leiren brukt av sovjetiske styresmakter. <!--
Oppføring og drift
Ordet «Buchenwald» (tysk for bøkeskog) vart vald fordi dei nazistiske styresmaktene ikkje ville bruka namna Etterburg eller Ettersberg på grunn av dei sterke banda mellom staden og Goethe, som vart idealisert som «legemliggjørelsen av den tyske sjel» (Verkörperung des Deutschen Geistes). På same måte kunne ikkje leiren få namn etter ein landsby, Hottelstedt, i nærleiken på grunn av administrative betenkeligheiter (det hadde resultert i nedsett løn for SS-troppane som var stasjonert i nærleiken).
Leiing
Den første leirkommandanten var Karl Otto Koch, som styrde leiren frå 1937 til 1941. Hans andre kone, Ilse Koch, vart kjent som «Heksen i Buchenwald» (Die Hexe von Buchenwald), på grunn av sin ondskap og brutalitet. Koch anla ein zoologisk hage, bygde av leirfanga, til glede for borna sina.
Karl Otto Koch vart arrestert i Buchenwald av tyske styresmakter på grunn av påstandar om korrupsjon, underslag, svartebørshandel og sin eigen utnyttelse av fanga. Han vart dømd og avretta av dei nazistiske styresmaktene i Buchenwald i april 1945, medan Ilse vart dømt til fire års fengselsstraff etter krigen. Domen vart redusert til to år, og ho vart så sett fri. Seinare vart ho igjen arrestert og dømt til ny fengselsstraff av vesttyske styresmakter. Ho begjekk sjølvmord i ei fengselscelle i Bayern i september 1967.
Tilhøva i leiren
Det føregjekk avrettingar av sovjetiske krigsfangar i Buchenwald, og mange fange døydde på grunn av medisinske eksperiment, eller vart offer for grusam handsaming frå SS-vaktene. I ein periode vart asken av kremerte fange sendt til avdødes familie, men porto vart belasta dei etterlatne. Denne praksisen vart det slutt på sidan dødstala auka. Mellom juli 1937 og mai 1945 sat omtrent 250 000 menneske fengsla i Buchenwald. Mengd døydde var omtrent 56 000.
Leiren var òg åstad for eit storstilt eksperiment for ein mogleg vaksine mot tyfus i 1942 og 1943. I alt vart 729 fange rørt av dette, ca. 280 av desse døydde. På grunn av at så mange fange var sperra inne i Block 46, døydde fleire på grunn av bakteriar og infeksjonar, og tyfus-epidemi var vanleg.
Evakuering og frigjering
Tidleg i 1945 vart gjenlevande fangar i Auschwitz drive vestover mot blant anna Buchenwald. Blant desse var Leo Eitinger, Samuel Steinmann, Julius Paltiel, Assor Hirsch, Pella Hirsch og Nathan Fein frå Noreg. Dei fekk mat sendt av Danske Raude Kross til dei norske studentane der. Steinmann, Paltiel og brørne Hirsch gøymde seg 6. april 1945, jødane i leiren vart plukka ut og avretta i eit steinbrot. Då ein tsjekker på Eitingers alder døydde, vart deira kartotekkort bytt om slik at Eitinger unnslapp. Fein vart drepen. Få dagar seinare vart leiren frigjort av amerikanske styrkar og dei fire kom fram frå skjulestedet. Dei kvite bussane henta ut dei norske studentane i Buchenwald, medan dei fem jødane ikkje fekk vera med og dei kom seg til Danmark på eiga hand.
Då Buchenwald vart evakuert, sende SS dei mannlege fanga til andre leirar, og dei 500 gjenverande kvinnelege fanga vart frakta med tog og langs landevegen til Theresienstadt konsentrasjonsleir og ghetto i Protektoratet Böhmen og Mähren. Blant desse fanga var «fru van Daam» (Auguste van Pels) som hadde levd saman med jødejenta Anne Frank i skjul på eit loft i Amsterdam. Mange, inkludert van Pels, døydde ein gong mellom april 1945 og mai 1945.
Leiren vart evakuert av nazistane i det allierte troppar nærma seg området, i form av amerikanske 4. armé og dens divisjonar: den 22. amerikanske infanteridivisjonen og den 12. amerikanske infanteridivisjonen. Den amerikanske 3. armeen tok kontrollen over leiren den 11. april 1945. Etter at allierte troppar forlét leiren, brukte sovjetiske okkupasjonsstyrkar infrastrukturen i leiren, og omdøypte den til «Spesial-leir 2». Den vart brukt som fengsel for tyske fange, og sovjetiske arkiv har avsløra at over 7 000 døydde.
Tysklandstudentane
Den tyske okkupasjonsmakta i Noreg stengte Universitetet og arresterte dei mannlege norske studentane i november 1943. Dette er første og hittil einaste gong i verdshistoria at universitetsstudentane i eit land har vorte freista arrestert og deponert en masse. Dei vart sendt til Buchenwald med DS «Donau», det same transportskip som dei 750 norske jødane tidlegare hadde vorte sendt med. Over tre hundre norske studentar satt innesperra i Buchenwald på ubestemt tid, omgjeve av resultata av den raseideologien dei vart freista omvendt til. Dei fekk betre mat enn dei øvrige fanga i leiren, og gjekk i sina eigne klede, men våren 1944 så ein dei første dødsfalla som følgje av av tuberkulose og annan smitta. Studentane vart undervist i tysk kultur folk frå universitetet i Jena, der rektor, rasehygienikeren Karl Astel, hadde stifta eit institutt som forska på fara ved tobakksrøyking. Jenas universitet stod i eit langvarig samarbeidstilhøve til konsentrasjonsleiren, der leirleiinga leverte menneskeleg disseksjonsmaterial i byte mot hjelp til bekjempelse av epidemiar. Òg norske medisinerstudenter vart plukka ut til å delta i disseksjonar.
Som nordmenn fekk studentane måtelig god handsaming i leiren, men dei vart likevel tvangsskolert med nazistisk propaganda, ein aktivitet som hadde til føremål å gjera SS-soldatar av dem. I juli 1944 vart ei gruppe med norske studentar sendt frå Buchenwald til SS' treningsleir Sennheim i Alsace, der ein anna gruppe med norske studentar allereie var. Der vart propagandaen i ei periode auka, men utan å lukkast i å omvenda dei norske. Dei norske studentane vart då sett til tvangsarbeid, både for dei tyske styrkane og for lokalfolkesetnaden. Sistnemnde vart klårt føretrekt, då det innebar å halda saman med andre sivile og høvet til å vera «frie» menn, i alle fall for ei kort periode.
I november 1944 vart studentane evakuert til fots frå Elsass fordi dei allierte nærma seg. I første omgang enda evakueringen på tysk side av Rhinen, i Burckheim. Medan studentane oppheldt seg der, vart ein dag 50 studentar utkommandert til fergekaia Jechtingen, der dei skulle frakta militær material for tyske evakuerande styrkar. 20 studentar vart òg utkommandert til å grava skyttergraver. Studentane motsette seg kommandoane av særleg to årsaker: For det første vart arbeidd farleg – allierte Tieffligere hadde vore observert i området og kunne lett senka fergen og alle ombord, sidan det ikkje var mogleg for flygerne å oppdaga om dei på bakken var fange eller soldatar. For det andre strei arbeidet mot Genèvekonvensjonen.
Medan studentane var stilt opp, og 50 og deretter 20 andre «frivillige» vart kalla ut, ga nokon tidleg etter for presset, særleg som følgje av vald frå SS. Flesteparten derimot, leidd an av nummer 1 i rekkje nummer 1, den avlidne lega dr. Torvald Ulstein, nekta å følgja ordre. Studentane vart demonstrativt ståande medan kommandoropene vart gjenteke og gjenteke til SS-leiinga si forargelse. Den passive motstanden verkte, og episoden enda med ein moralsk siger for dei norske studentane, som til sjuande og sist slapp å sendast på dette oppdraget. Same dag vart fergen i Jechtingen senka av dei alliertes bombar. Hendinga er seinare omtalt som «Streiken i Burkheim». Seinare hamna studentane i Buchenwald igjen.
I mars 1945 vart dei frakta i godsvogner til konsentrasjonsleiren Neuengamme, hvorfra dei vart henta heim med Dei kvite bussane seinare same år.
Eksterne lenkjer
Buchenwald
Sovjetisk spesialleir
.
Norske fangar
-->
Amári
Amári (gresk Αμάρι) er ein kommune i periferieininga Réthymno i periferien Kreta i Hellas. Amári ligg søraust for Réthymno og grensar i aust mot periferieininga Iráklio.
Seefeld in Tirol
Seefeld in Tirol er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 17,4 km² og i kring 3 300 ibuarar. Landsbyen Seefeld ligg 1180 meter over havet, på ei høgslette mellom Wettersteingebirge og Karwendel, ved ein historisk ferdselsveg mellom Mittenwald og Innsbruck.
Sjelekhov
Sjelekhov (russisk Шелехов) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 15 km sørvest for Irkutsk.
Sjelekhov vart grunnlagd tidleg på 1950-talet i samband med bygginga av eit aluminiumsverk. Han fekk bystatus i 1962.
Mir slott
Mir slott (belarusisk Мірскі замак) er ein verdsarvstad i Belarus, nær Mir i distriktet Karelitski i Hrodna voblast.
Historie
Konstruksjonen av slottet byrja på slutten av 1400-talet. Slottet, som opphavleg var i gotisk stil, vart ferdigstilt under hertug Ilinitsj på byrjinga av 1500-talet. Hertug Radziwiłł overtok slottet i 1568 og bygde det om til eit renessanseslott. Eit tre etasjar høgt palass vart også bygd langs den nordlege og austre delen av slottsmuren. Murfasadane vart dekorerte med kalksteinsportaler, plater, balkongar og ein portal.
I 1817, etter at slottet var vorte forlate i nær eit hundreår og var vorte sterkt skadd i slaget ved Mir i 1812, gjekk det i arv frå Dominik Hieronim Radziwiłł til dottera Stefania, som vart gift med prins Ludwig zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg. Det gjekk så til dotte deira Maria, som gifta seg med prins Chlodwig Hohenlohe-Schillingsfürst. Sonen deira, Maurice Hohenloche-Schillingsfürst, selde slottet til Mikolaj Swiatopelk-Mirski av Bialynia i 1895. Sonen til Mikolaj, Michal Swiatopelk-Mirski, byrja å byggje om slottet etter teikningar frå arkitekten Teodor Burszes. Familien Swiatopelk-Mirski eigde slottet fram til 1939. Under andre verdskrig]en vart slottet brukt som base for den tyske okkupasjonsmakta, og vart brukt til internering av jødar.
I desember 2000 var Mir slott teke opp som del av UNESCO si verdsarvliste.
George Canning
George Canning var ein britisk statsmann og tory-politikar som var medlem i fleire regjeringar leidd av ulike statsministrar. Dei siste fire månadane av livet var han sjølv statsminister i Storbritannia.
Liv og gjerning
Canning var son til ein fallert forretningsmann, så det var med økonomisk stønad frå ein onkel at han kunne utdanne seg ved Eton College og Christ Church i Oxford. Frå 1793 gjekk Canning inn i politikken, og gjorde snøgt karriere. Under statsminister William Pitt den yngre var han 1800-01 lønningsmeister for dei militære styrkane og 1804-06 skattemeister for marinen.
Frå mars 1807 til oktober 1809 var Canning utanriksminister under den sjuklege William Cavendish-Bentinck. Dermed vart Canning den leiande figuren i regjeringa. Han stod såleis bak kapringa av den danske flåten i 1807, eit tiltak som sikra britisk herredømme på havet i striden mot Napoleon. I 1809 vart han såra i ein duell mot sin personlege fiende Lord Castlereagh. Kort etter måtte han sjå at Spencer Perceval fekk statsministerposten då Cavendish-Bentinck gjekk av.
Nan i Thailand
Nan er ein by i Nan-fylket i Thailand.
Innbyggartalet er 21.249 (per 2012).
George Canning
Liv og gjerning
I statsminister Robert Jenkinson (lord Liverpool) si styringstid, gjorde Canning teneste som ambassadør i Portugal 1814-16 og sjefskontrollør av det britiske ostindiakompaniet 1816-21. Frå 1822 til -27 var han utanriksminister og samstundes leiar av underhuset. Ettersom kongen mislikte Canning, prøvde han å svekke utanrikspolitikken hans. Men Canning lukkast byggje brei offentleg støtte for ein politikk som sikra viktige fordelar til britiske handelsmenn utanlands, mellom anna ved å støtte opp om USA og Monroedoktrinen.
Canning var sterkt imot det statssystemet dei konservative europeiske maktene la grunnen for gjennom Wien-kongressen i 1815. Han arbeidde for å svekke dette systemet, og utvikla ein utanrikspolitikk som Storbritannia skulle fylgje gjennom mange tiår. Denne hevda at kvart land skulle utvikle sitt styresett utan innblanding utafrå, sikre maktbalansen mellom dei ulike rika og dessutan krav om at statane retta seg etter overnasjonale avtalar. Sentralt i politikken låg også oppfatninga om at Europas herredømme enda ved atlanterhavskysten, og Englands makt tok til ved same.
Då lord Liverpool gjekk av som statsminister i april 1827, vart Canning vald til ny statsminister, framfor hertugen av Wellington og sir Robert Peel. Begge desse sistnemnde nekta å verte statsrådar i Canning-regjeringa. Tory-partiet vart dermed splitta mellom Peel og Wellington sine ultra-toryar og dei såkalla canningittane. Canning tok i staden fleire whiggar med i regjeringa. Men helsa hans svikta, og han døydde allereie i august 1827, etter einast 119 dagar i embetet, den til denne dag kortaste tenestetida til nokon britisk statsminister.
Bjørn Ole Rasch
Bjørn Ole Rasch er ein norsk musikar (keyboard, tangentinstrument), arrangør, komponist og produsent. Han er kjend frå gruppene Bukkene Bruse og Secret Garden og har samarbeidd med ei lang rekkje musikarar. Rasch er professor i rytmisk musikk ved Universitetet i Agder, og er busett i Kongshavn utanfor Kristiansand med sambuaren Annbjørg Lien.
Senaitt
Senaitt er eit svart, metallisk mineral med kjemisk formel Pb(Ti,Fe,Mn)21O38, nærskyldt med daviditt. Det er kjent frå syenittpegmatitt i Tvedalen ved Larvik.
Bjørn Ole Rasch
Unge år
Bjørn Ole Rasch tok til å spela piano som sjuåring, og lærte mykje pianospel frå mor si. Han vart undervist i klassisk musikk i åtte år før han kjøpte sin fyrste synthesizer og vart meir interessert i arrangering og komposisjon. 19 år gamal komponerte han musikken til ei teaterframføring av folkeeventyret «Manndottera og kjerringdottera», og han heldt fram med å komponera teatermusikk nokre år etter dette, m.a. 3 ballettar og ei teateroppsetjing av Hobbiten.
Rundt 1981 vart han med i progrock-bandet Boys Voice, som bestod av konservatorieelevar frå Kristiansand. Bandet gav ut singelen «20 Golden Lies» i 1984, før dei gav ut albumet Talking to the Moon året etter. Samtidig var han med i jazzgruppa EtCetera frå Molde, som også gav ut plate i 1985. Bjørn Ole Rasch tok no til å studera ved Musikkonservatoriet i Kristiansand.
Morten Berglia
Morten Berglia er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Hokksund i Buskerud. Han vart verdsmeister i 1983 og vann også gullmedaljar i stafett med Noregs mannskap i 1983, 1985 og 1987. Elles vart han noregsmeister på klassisk-distansen i 1981 og 1983, samt nordisk meister i stafett 1982, 1984, 1986. Berglia var medlem i Eiker Orienteringslag.
Bjørn Ole Rasch
Mange prosjekt
Rasch vart no ein godt kjend musikar, og han fekk mange oppdrag med ei rekkje ulike norske artistar medan han studerte ved konservatoriet. Han spelte med både Tor Endresen, Sigvart Dagsland, Jahn Teigen, Jørn Hoel, Tor Endresen og Finn Kalvik. I 1988 fekk han eit solooppdrag med Oslo-filharmonien i eit symfonisk dikt av Kjell Rasmussen, skrive for synth og el-gitar. Snart vart han også kjend i utlandet, og han turnerte med Randy Crawford frå USA og spelte inn musikk med irske The Chieftains. I avslutningsperioden av musikkutdanninga si reiste Rasch til Kautokeino der trioen Orbina vart danna saman med Leif Isak Eide og Roger Ludviksen. Orbina gav ut ei plate med same namn i 1992, og ei oppfylgjarplate, Orbina II, i 2002. Rasch jobba også med Sissel Kyrkjebø og musikkgruppa Lava i tida opp mot vinter-OL 1994 på Lillehammer, og bidrog på suksessplata Innerst i sjelen.
Secret Garden og Bukkene Bruse
Frå og med 2002 har Bjørn Ole Rasch vore professor ved Universitetet i Agder. Han vidareutdanna seg innan musikk og tok ein mastergrad i rytmisk musikk ved Universitetet i København. I 1995 starta han eit samarbeid med det nyoppstarta irsk/norske Secret Garden, kjend som norske Eurovision-vinnarar med «Nocturne». Rasch har vore musikalsk involvert i alle platene gruppa har gjeve ut også etter dette. Av andre artistar Rasch har jobba med, kan nemnast Hanne Boel, Jose Carreras, Sinead O´Connor, Lisa Nilsson, og Sondre Bratland.
Bjørn Ole Rasch var produsent og arrangør og dels komponist på Annbjørg Lien sitt album Prisme frå 1996. Lien var eitt av medlemmene i folkemusikktrioen Bukkene Bruse, der Rasch vart det fjerde medlemmet frå og med 1997. Sidan dette har Bukkene Bruse gjeve ut tre album; det siste live-plata Spel frå 2004. Bjørn Ole Rasch og Annbjørg Lien er i dag sambuarar, og Rasch har vore med i ulike musikalske roller på dei fleste platene hennar sidan. Oftast har dei vore utgjevne under Annbjørg Lien sitt namn, men unntaket er Come Home frå 2009. Dei fleste av Rasch og Lien sine plater har vore norsk folkemusikk med impulsar frå såkalla verdsmusikk. Saman har dei også komponert musikken til barnefilmen Valo (2005) samt til musikalen EMMA, som vart framført sommaren 2005. I 2009 gav han ut boka Analog syntese : den analoge synthesizer og andre spenningstyrte instrumenters utvikling og konstruksjon satt i et historisk og teknologisk perspektiv.
Senaitt
Det er kalla opp etter J. da Costa Sena, ein brasiliansk vitskapsmann.
Saturnmånen Skathi
Skathi er ein av månane til Saturn. Han er medlem av Den norrøne gruppa, og er truleg eit objekt som har vorte fanga inn av Saturn. Skathi har ein snittradius på kring 4 km.
Södertälje
Södertälje er ein svensk by i Stockholms län i landskapet Uppland. Södertälje er administrasjonssenter for Södertälje kommune og i 2008 hadde byen 60 279 innbyggjarar. Södertälje fekk bystatus ca. 1370. Byen ligg mellom Strängnäs, Stockholm og Nyköping der Mälaren renn ut i Austersjøen gjennom Södertälje kanal.
Saturnmånen Skathi
Skathi vart oppdaga 23. september 2000 av Brett J. Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, Hans Scholl, Matthew J. Holman, Brian G. Marsden, Phillip D. Nicholson og Joseph A. Burns ved Canada-Frankrike-Hawaii-telskopet på Mauna Kea på Hawaii.
Södertälje
Historie
Innflyttinga til Södertälje byrja på 600-talet under den førhistoriske tida i Sverige då landhevinga hadde gjort den noverande Södertälje kanal så grunn at han ikkje lengre var farbar med skip. Sidan ein så byrja å slepe skipa over det tronge neset med handkraft byrja ein del å slå seg ned ved staden og deretter kom fleire til sidan det vart eit knutepunkt.
I vikingtida byrja ein å kalle Södertälje for «Mälarens lås» ut ifrå all den båttrafikk til og frå sjøen som var tvinga til å passere på denne staden. Den omfattande trafikken med jernvarer frå Bergslagen til Nederland og Tyskland blei frakta med skip som passerte Södertälje.
Det nøyaktige årstalet når Telge, som staden vart kalla, fekk privilegia sine som by er ikkje kjend, men dei fleste er i dag samde om at dei ikkje skjedde før 1386. Nokre historikarar meiner likevel at det kunne ha skjedde så tidleg som 1000. Første gongen Södertälje er nemnt i dei skriftlege kjeldene er 829 då misjonæren Ansgar vitja Birka.
Slottsholmen er ei øy i den noverande Södertälje kanal. Han ligg rett utanfor bydelen Brunnsäng, omkring tre kilometer nord for bykjernen. Her ligg fogdeborga frå mellomalderen, Telge Hus, som vart oppført på 1300-talet. Herfrå vart Telge län, som omfatta Öcknebo, Hölebo og Svartlösa administrert. Arkeologiske utgravningar har vist at borga ein gong var omgjeve av ei vollgrav og dessutan sperrar med trepåler som strekte seg over store delar av Linasundet.
Mellom 1434 og 1436 leia Engelbrekt Engelbrektsson og Karl Knutsson Bonde eit opprør mot Kalmarunionen og Erik av Pommern. Kongen sin fogder vart fordrivne frå borgene sine som deretter vart brunne. For å sikre den viktige handelen i Mälaren freista Engelbrekt å grave ein kanal gjennom Telge, eit arbeid som aldri vart avslutta. Med ein kanal ville trafikken mellom Austersjøen og Mälaren bli leda forbi det unionstro Stockholm. Engelbrekt lova fleire viktige handelsstader fritt leide gjennom Telge. Dette synest å ha opprørt fogden Bengt Stensson Natt og Dag (ein riddertittel) som opphavleg var ein av Engelbrekts tilhengarar. Stensson beslagla eit tysk handelsskip, og fekk sett Telge Hus i brann ved ein av sine næraste menn, Erik Kettilsson Puke. I 1448 vart Karl Knutsson Bonde konge og han fekk då sett i gang arbeidet med å oppføre ein borg på slottsholmen. Den nye borga fekk namnet Karlsborg. På slutten av 1400-talet mista borga mykje av tydinga si og vart difor forlate. Tidleg på 1500-talet blir Telge Hus skildra som «omkullfallen».
Det første kjende namnet på Södertälje var Tælgia eller Tælga (andre variantar er Tcelghia, Tcelge). Nokre meiner at dette orda kan førast tilbake til eit forsamisk ord «nes eller landtunge mellom to vatn». Andre meiner at forklaringa ligg i ordet «Tälja». I Södertäljes tilfelle meiner ein altså dei smale vikane mellom Austersjøen, Mälaren og sjølve byen. Namnet vart seinare modernisert og byen vart kalla for «Telge». Dette namnet blir nytta fram til 1622 då ein legg til ordet «söder» (sør) for skilje byen frå Norrtälje som ligg 11 mil mot nordaust. I og med bokstaveringsreformen som vart gjennomført på byrjinga av 1900-talet vart Södertelge endra til Södertälje. Namnet «Telge»/«Tälje» lever derimot vidare og er i dag namnet på fleire plassar og føretak i byen. Mellom dei finst Telgekoncernen, bydelen Tälje og òg det tidlegare Täljegymnasiet.
Frå byrjinga har byen nytta Olav den heilage (S:t Olof) i sigillet «sitt» (segl). På byrjinga av 1600-talet vart den norske helgenen rekna som umoderne og ein valde då å leite etter andre potensielle kandidatar som byen sin skytshelgen. Valet fall på den heilage Ragnhild (Sankta Ragnhild) – truleg på grunn av Sankta Ragnhilds kyrkje som enno står på Stortorget.
Tidleg på 1700-talet blei Södertälje råka av pest, forutan å bli involvert i den store nordiske krigen. Dei russiske troppane som slo leir ved Igelstaviken brann ned ein tredjedel av byen. Ein del viktige byggverk vart likevel berga, som Sankta Ragnhilds kyrkje. Etter dette fall innbyggjartala til byen til under 200 personar. Då rådhuset vart gjenoppført seinare, blei ein forgylt inskripsjon sett opp på ein tavle i bygningen. Skrifta, som no finst verna i stadsarkivet, lyder:
Kjell Hallbing
Han Hallbing skreiv bokserien om westernhelten Morgan Kane, i alt 83 bøker i perioden 1966–1978, alle utgjevne på forlaget Bladkompaniet. I alt har dei 83 Morgan Kane-bøkene selt over 10 millionar eksemplar i Noreg. Hallbing har skrive nesten like mange bøker om andre heltar og tema, til saman har han skrive rundt 150 bøker.
Liv og virke
Kjell Hallbing vart fødd i Bærum. Han arbeidde som bankfunksjonær, men han var glad i å skrive. Det første bokprosjekt hans, Riflen som synger, vart refusert i 1960. Året etter kom likevel både debutboka Ubåt-kontakt på Nasjonalforlaget, som han skreiv under eige namn, og den første westernboka Portrett av en revolvermann på forlaget Green. Hallbing skreiv i starten òg fleire noveller og krigsromanar. I perioden 1962 til 1965 veksla han mellom pseudonyma Ward Cameron, Leo Manning og Lee Morgan. Han samarbeidde i denne perioden hovudsakleg med forlaget Green.
Morgan Kane
I 1965 gav Hallbing ut boka Drep for loven på Nasjonalforlaget. Boka vart seinare skriven om, og gjeven ut som bok nummer 22, med same tittel i Morgan Kane-serien på Serieforlaget i 1968. Seinare same år gav Hallbing ut boka Morgan Kane – Texas Rangar på Romanforlaget under pseudonymet Colin Hawkins (boka vart seinare gjenutgitt som bok nummer 15, Mellom liv og død, i Morgan Kane-serien). Figuren Morgan Kane var gjeve liv, og skulle bli han som gav Hallbing suksess.
Den tradisjonelle western-sjangeren, med cowboybøker og cowboyfilmar var enno svært populære i Noreg. Men interessa var fallande i USA, og dermed minka tilgangen på nytt materiale. Bladkompaniet utgav magasinet Western med noveller og artiklar frå det gamle vesten. Forlagssjef Finn Arnesen leitte difor etter norske forfattarar som kunne bidra. Han fann bankfunksjonæren og hobbyforfattaren Kjell Hallbing. Saman skapte dei Noregs største suksess innan kiosklitteratur. Pseudonymet Louis Masterson høvde når lesarane var vande med amerikanske forfattarar. Etternamnet Masterson kan ha vore inspirert av dei ekte westernheltane brørne Eid, James og Bat Masterson.
Bladkompaniet fortsette å gje ut Morgan Kane i «Stjerneserien», ein serie med gule omslag som òg bestod av mange omsetjingar. Salet tok av, og Kjell Hallbing vart heiltidsforfattar frå 1969. For å spe på inntekta skreiv Hallbing i 1969 òg 14 bøker om Clay Allison, ein genre kalla «sexywestern» med noko meir inngåande eksplisitte skildringar enn han hadde i dei andre bøkene sine. For desse henta Hallbing fram det gamle altret egoet sitt, Leo Manning og bøkene vart gjeve ut på Williams forlag. Rettane til namnet Clay Allison vart seinare selt og bøkene blir framleis utgjevne (på eit anna forlag). Bøker i serien skrive av andre forfattarar har eit noko grovare innhald enn Hallbings opphavlege bidrag.
Som Louis Masterson vart Kjell Hallbing den første norske forfattaren som selde betre enn omsette forfattarar i kioskar og på bensinstasjonar. Hallbing bygde seg opp ein formue som han blant anna brukte til å starte eige forlag.
På 1980-talet vart Jim Young, ein ukjent amerikansk skodespelar, plukka ut til å portrettere Kane. Mangel på investorar gjorde at filmprosjektet fall. I 2001 vart filmen Døden er en ensom jeger produsert direkte for video med Frank Iversen som Morgan Kane, Mads Ousdal, Jan Grønli og Knut Husebø som skurken til filmen. Line Verdal og Hanne Rekkedal spelte horer. Filmen vart sloppe på VHS i mars 2002, utan vidare suksess.
Diablito og El Diablo
I 1978 og 1979 gav Hallbing ut Diablito-serien, tre bestseljarar om Morgan Kanes son Paco Galàn. Korset og sverdet og Lenken og fanen kom i 1978, Flammen og rosen i 1979.
I den seinare El Diablo-serien drog Hallbing figurane Kane og Galàn saman over fire bøker: El Diablo 1991, Askeneven 1994, Fryktens port 1996, og Hallbings siste bok Stormens øye frå 1997.
Kjell Hallbings Forlag
Hallbing starta i 1972 sitt eige forlag, Kjell Hallbings Forlag. Formålet var å stå friare til få publisert anna material enn Morgan Kane.
Louis Masterson-serien
Frå 1972 til 1975 utgav forlaget Louis Masterson-serien. Fleire av desse bøkene var nytrykk av bøkene gjeve ut på Green tidleg på 60-talet, medan nokre var nye. Louis Masterson-serien vart seinare, i perioden 1986 til 1991, òg gjeve ut på Serieforlaget (i Stjerneserien), då med 19 nye titlar. Jesse Rawlins, ein figur som er med i fleire av bøkene om Morgan Kane har 8 eigne bøker i denne serien.
Hallbing tok òg Clay Allison-bøkene med seg til sitt eige forlag, og gav dei ut på nytt med Louis Masterson som forfattar. Òg desse historiene kom frå 1990 i Serieforlagets Stjerneserien. Seinare vart rettane til namnet Clay Allison selt, og fleire bøker i serien vart skrivne av andre forfattarar.
Louis Masterson-magasinet
Louis Masterson-magasinet vart gjeve ut i to nummer i 1977 på Kjell Hallbings eige forlag. Nr 1 inneheldt ein teikna versjon av historia «Spissrot» der Metzgar hadde hovudrolla, og nr 2 hadde El Sordo som hovudperson i historia «Når agavene blomstrer». Teiknar her var Ernst Vevle Olsen under pseudonymet «Ernst Meister».
Desse teikna versjonane vart trykt på nytt i nr 2, 4 og 8 av teikneseriemagasinet Colt på eit anna forlag frå 1987. Nr 2 inneheldt «Spissrot», nr 4 «Når agavene blomstrer» medan nr 8 inneheldt ei historie om Jesse Rawlins, kalla «Rawlins» (òg denne teikna av Ernst Meister).
Øyvin Thon
Øyvin Thon er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Drammen. Han vart verdsmeister i 1979 og 1981, dessutan var han med om å vinne fem VM-gull i stafett i rad i tida 1981-89 og fire stafett-gull i nordisk meisterskap perioden 1980-86, også det i rad. Thon, som fyrst vart medlem i IF Sturla og seinare Bækkelaget SK, vart norsk meister på klassisk-distansen i 1980 og på langdistansen i 1981, 1983 og 1986.
Enkjer
Enkjer er ein biologisk familie, Viduidae, av 20 artar små sporvefuglar, alle endemiske for Afrika.
Residensby
Residensby er nemninga om ein by som er sete (residens) for ein fyrste eller den øvste styresmakta.
Enkjer
Desse finkeliknande artane har ei fjørdrakt som vanlegvis er dominert av svart eller indigo. Hannar av ni av artane har lang eller særs lang hale i praktdrakta.
Residensby
Omgrepet blir brukt i Sverige (svensk residensstad) og tidlegare i Finland om den byen der styret i eit len og landshövdingen (fylkesmannen) held til. Normalt har svenske landsting si sentrale forvaltning lagt til residensbyen men det finst nokre unnatak. I dei nye «storlena», Skåne län og Västra Götalands län, har styresmaktene sin sentrale administrasjon i ein av dei tidlegare residenssbyane (Kristianstad og Vänersborg).
Enkjer
Alle enkjer er reirparasittar som legg egga sine i fuglereira til artar av astrildar. Dei fleste brukar amarantar som vertar, medan somme vel pytilias-astrildar. I motsetnad til gauken, øydelegg ikkje enkjer egga til verten. Vanlegvis legg dei 2-4 egg i tillegg til dei som allereie er i reiret. Egga av både vert og offeret er kvite, sjølv om enkjeegga er litt større.
Residensby
I Sverige
På grunn av mellom anna samanslåingar av len er dei følgjande byane i Sverige ikkje lenger residensbyar. Våpenet til lenet er følgd av namnet på byen, deretter lenet og til slutt kva for år byen var residensby.
Enkjer
Mange av artane der hannar er utan lang hale er mykje like i utsjånad. Hannane er vanskelege å skilje i felt, og ungfuglar og hofuglar nær umoglege. Den beste rettleiinga er ofte astrildarten som dei er knytt til, sidan kvar art av enkjer parasitterer ein bestemt vertsart. Til dømes vil landsbyenkje vanlegvis parasittere raudnebbamarant. Enkjer imiterer verten sin song, songen lærer hannane i reiret. Sjølv om hoer ikkje syng, lærer dei òg å kjenne att songen, vel hannar med same song, og vidarefører dermed koplinga mellom enkjeart og astrildart. Ungar av enkjer etterliknar vertsungane sin måte å gape på.
Residensby
I Finland
Finske len vart avskaffa ved utgangen av 2009, bortsett frå på Åland. Ålands landshövding har sidan 1. januar 2010 leidd Statens ämbetsverk på Åland.
Enkjer
Tilpassing til vertsfuglen er drivkrafta bak artsdanning i denne familien, men den nære genetiske og morfologiske likskapen mellom artane i enkjefamilien tyder på at dei er av nyare opphav.
Artar
Slekt Vidua
Slekt Anomalospiza
Chasma Boreale
Chasma Boreale er ei stor kløft i nordpolområdet til Mars. Ho er om lag 2 kilometer djup, 580 kilomter lang og 100 kilometer brei.
Stranda Idrottslag
Stranda Idrottslag er eit idrettslag i Stranda i Møre og Romsdal, stifta 15. august 1914. Laget har grupper som er aktiv i fotball, friidrett, handball og skiidrett; alpine greiner og langrenn. Klubblaga spelar i blå trøyer og raude bukser.
Hjelme gamle kyrkje
Hjelme gamle kyrkje er ei langkyrkje frå 1875 i Øygarden kommune i Vestland fylke.
Stranda Idrottslag
Skialpinistar som Bjarne Solbakken og Eli Hårdnes er dei mest kjende utøvarane i Stranda IL.
Fotballaget har jamnast veksla mellom å spele på nivå fem og fire i det norske seriesystemet. Stranda IL tok seg i 1983-sesongen til 3. runde i fotball-NM, der laget fekk besøk av Vålerenga. Leiarlaget i norsk 1. divisjon vann 2-0. Stranda slo ut Aalesunds Fotballklubb i 1. runde og Sunndal Idrettslag i 2. runde.