cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marathi
Språket skil mellom inklusiv og eksklusiv vi, og har tre grammatiske kjønn (hannkjønn, hokjønn og inkjekjønn). Dei største dialektgruppene innan marathi er standardmarathi og varhadi. Språka koli, agri og malvani-konkani har sterk påverknad frå marathi.
Follo
Follo er eitt av tre distrikt i Viken fylke, og femner landområdet mellom Oslo og Østfold. Distriktet omfattar sju kommunar: Nesodden, Oppegård, Ski, Enebakk, Frogn, Ås og Vestby.
Marathi
Historie
Marathi er eit indoeuropeisk språk og er derfor fjernt i slekt med norsk. Som mange andre indiske språk har marathi opphavet sitt i eit prakrit, talespråk som vart brukt mellom 200-talet f.Kr. og 1000-talet. Prakrita hadde nært slektskap med standardisert sanskrit, men var mykje yngre. Marathi stammar frå maharashtri, som var det offisielle språket i Satavahana-riket. Maharashtri vart det mest brukt prakritet i si tid og har ein rik litteratur. Marathi utvikla seg frå maharashtri mellom 1000-talet og 1200-talet. Av alle indoariske språk har marathi vorte mest påverka av dei dravidiske språka.
Litteratur
Marathi, saman med bengali, har den eldste ubrotne litterære tradisjonen av dei moderne nordindiske språka. Dei eldste marathi-tekstane er frå 1000-talet, men marathi-litteratur blomstra med bhakti-rørsla, ei gudfryktig rørsle som spreidde seg over heile India i 1300-talet. Mange av dei største persondomane i bhakti-rørsla skreiv på marathi. Døme på dette er Jñánesjvar, diktaren som skreiv Jñánesjvari, den eldste tolkinga av Bhagavad Gita i eit moderne talespråk, og Námdev, ein diktar som skreiv songar både hinduar og sikhar ser på som heilage - mange av dei er samla i Guru Granth Sahib. Tidlegare diktarar inkluderer Eknath, som omsatt mange sanskritdiktar til marathi, og Tukaram, som fann opp ei ny litterærform som heiter abhang ('ubrotne hymner') og skreiv mange av dei best kjente songane i den indiske folkelitteraturtradisjonen.
Över-Uman
Över-Uman, eller Overuman (Överuman), er ein innsjø i Rana kommune i Nordland fylke og Storuman kommune i Västerbottens län i Sverige. På norsk side ved grensa ligg Umbukta. Umeelva renn ut frå Overuman. Innsjøen har eit samla areal på 52,49 km², der 3,17 km² av dette ligg i Noreg.
Marathi
Litteratur
I tillegg til gudfryktige dikt har marathi også ein lang tradisjon av balladar om heltar. Desse dikta, som heiter povádá, er mest knytte med 1600-talet, då Maratha-riket under den første kongen sin Shivaji kjempa mot Mogulriket under Aurangzeb. Marathi er det einaste nordindiske språket med ein tradisjon for heltedikt. Det finst også ein unik litteratur skriven av marathi-talande utvandrarar som budde i Thanjavur i Tamil Nadu, som har vorte påverka av den tamilske litterærtradisjonen.
Moderne marathi-litteratur byrja på 1800-talet då marathi-diktarar gjorde opprør imot tradisjonell litteratur, under påverking av europeiske rørsler. Den første av dei var Kesavasut, som på midten av 1800-talet blei påverka av nasjonalromantikk, og skreiv dikt om heimen, naturen og den ærerike fortida til marathiar. På 1900-talet blei sosialrealismen populær, særleg i dikt av ei gruppe som kalla seg sjølv Ravikiranmandal, som tyder 'solskinnslaget', og lagde vekt på dagleglivet til vanlege folk, og bruk av munnlege språkformer. Det moderne marathi-teatret byrja også i denne tida med Mama Varekar som, under påverking av Henrik Ibsen og George Bernard Shaw, byrja ein tradisjon av sosialrealistiske skodespel som enno er sterk i dag.
Den første marathi-romananen vart skriven i 1885 av Hari Narayan Apte. Romanen heitte Madhala sthithi ("mellomtilstanden"), og tok for seg måtar for å forbetra marathi-samfunnet på. Seinare forfattarar som V.M. Joshi, N.S. Phadke og V.S. Khandekar har i sine verk ordskiftast om slektskapet mellom kunst, moral og livet.
Skrivemåte
I dag blir marathi, som hindi og nepali, skrive med devanagarialfabetet. Men fram til 1840-talet vart marathi skrive med modialfabetet, eit alfabet som hadde sitt opphav i mauryi-brahmialfabetet, som devanagari, men vart endra i 1450-talet under påverking av sinhalaalfabetet for å gjera det lettare og fortare å skriva. Modialfabetet er svært forskjellig frå devanagarialfabetet, og ein må læra det for å kunne lesa det sjølv om ein kan devanagari.
Modi skil seg frå alle andre indiske alfabetet i at det ikkje gjer forskjell mellom lang og kort 'i', og lang og kort 'u'. Forskjellen mellom den lange og korte versjonen av desse vokalane er veldig liten i moderne marathi, sjølv om forskjellen er svært viktig i skriftspråket.
Eggersriet
Eggersriet er ein kommune i valkrinsen St. Gallen i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 820 meter over havet.
Kommunen ligg i sørsida av Rorschacherberg langs vegen mellom Heiden og St. Gallen. Han består av landsbyen Eggersriet og grendene Dorf, Wisen og Egg in Eggersriet samt Grub (SG).
Elektronskal
Eit elektronskal er ei gruppe elektronbanar med same avstand frå atomkjernen. Det er eit elektron i kvar bane og det er eit maksimalt tal på kor mange banar det er i kvart skal. Det er maksimalt sju elektronskal rundt ein atomkjerne. Eit skal må vera fullt før det kan vera elektron i skalet utanfor. Kor mange elektron atomet har blir kalla elektronkonfigurasjonen til atomet.
Pulp Fiction
Pulp Fiction er ein amerikansk film frå 1994 og var det store gjennombrotet for regissør og manusforfatter Quentin Tarantino. Den vann Gullpalmen ved Cannes filmfestival i 1994, og Oscar for beste manus i 1995. Filmen var også nominert til ei rekke andre Oscar-prisar, mellom andre beste film. Lenge hadde den rekorden for flest bannord i ein film (ordet «fuck» blir sagt 271 gonger), men vart 1999 gått forbi av South Park: Bigger, Longer & Uncut.
Heile handlinga i Pulp Fiction går føre seg i Los Angeles. Historia dreiar seg rundt fleire mindre historier som til slutt viklar seg saman. Filmen hoppar også fleire gonger fram og tilbake i tid. Tematikken er mellom anna stoffmisbruk og svindel i kriminelle miljø.
Hans-Erik Dyvik Husby
Hans-Erik Dyvik Husby, særleg kjend under artistnamnet Hank von Helvete, var ein norsk artist og skodespelar, kjend som vokalist i det norske bandet Turboneger.
Biografi
Hans-Erik Dyvik Husby vart fødd i Gravdal i Vestvågøy kommune, men budde i Å i Lofoten med familien til Hans-Erik var tre. Seinare flytte dei til Fauske, Rognan, og til slutt Tvedestrand. I dag er Husby kjend for storstilte opptredenar saman med gruppa Turboneger, gjerne med mykje sminke og berr overkropp. Men han har òg ei velkjend fortid som stoffavhengig. Det var samanbrotet hans på grunn av heroinabstinensar under ein turné i Italia som gjorde at Turboneger blei oppløyst for ei tid i 1998. I juli 2010 trekte Husby trakk seg som medlem fra Turboneger. Same år spelte han hovudrolla som Cornelis Vreeswijk i filmen «Cornelis» i Sverige.
Husby vart stoffri og hadde i tillegg til musikken starta ei karriere som muskal-skodespelar (hovudrolle i Jesus Christ Superstar). Via etermedia vart han òg talsmann for moderne norsk kristendom (Mellom anna i "Bokprogrammet" - NRK 1. sept. 2009) der Husby synte at han hadde eit reflektert og grunngjeve tilhøve til vanskelege teologiske spørsmål kring synet på himmelriket og fortapinga (helvete). Husby hadde i fleire intervju omtala seg sjølv som personleg kristen.
Bror til Hans-Erik var komponisten Kaare Dyvik Husby.
Reingardslivatnet
Reingardslivatnet er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.
Périgueux
Périgueux (oksitansk Peireguers/Periguers) er ein by og kommune i Frankrike. Han er préfecture (administrasjonsstad) for departementet Dordogne i regionen Nouvelle-Aquitaine. Byen er sete for eit romersk-katolsk bispedøme.
Shohei Otsuka
Shohei Otsuka er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Gamba Osaka, JEF United Chiba, Giravanz Kitakyushu og Kawasaki Frontale.
Høystål
Høystål, eller berre stål, er eit rom for høy på låven. Andre namn på stål er bròt eller golv. Dei ulike ståla på låven vart som oftast avdelte av reisverket. Ofte var det fleire stål på kvar side av låvebrua, slik at det vart lett å velta høyet ned i dei ulike ståla.
Wilfried Pallhuber
Wilfried Pallhuber er ein italiensk tidlegare skiskyttar frå Rasen ved Antholz i provinsen Bolzano som vann fire VM-gull i tida 1991-97.
Karriere
Den 18. mars 1990 overraska det italienske laget i 4 x 7,5 km stafett stort då VM-stafettten vart arrangert i finske Kontiolahti. Stafettevlinga var ei av øvingane som vart utsett då VM i skiskyting 1990 fann stad i Minsk i februar månad, og i staden sett på programmet under verdscuprenna i Kontiolahti i midten av mars. Etter at Pieralberto Carrara hadde opna for Italia, la Pallhuber og Johann Passler grunnlaget for at Andreas Zingerle kunne føre Italia til sin fyrste VM-triumf i skiskyting, med over to minuttars margin til sølvvinnarane frå Frankrike.
Året etter, under VM i skiskyting 1991 i Lahti, var Pallhuber med i det italienske mannskapet som vart verdsmeistrar i lagtevlinga på 20 km, dei andre på laget var Hubert Leitgeb, Gottlieb Taschler og Simon Demetz. Men sidan fleire land satsa lite på lagtevlinga, var det ein større prestasjon når staettheltane frå 1990; Pallhuber, Passler, Carrara og Zingerle vann ein ny gullmedalje i 4 x 7,5 kilometer stafett då VM i skiskyting 1993 fann stad i Borovets i Bulgaria.
Pallhubers største stund i skiskyting kom då han lukkast vinne 7,5 km sprint i VM i skiskyting 1997 i Osrblie i Slovakia, knapt 17 sekund føre landsmannen René Cattarinussi.
Pallhuber deltok i verdscupen i skiskyting frå 1988 til 2007. Han vann sin fyrste av seks verdscupsigrar då han på tampen av 1992-sesongen gjekk til topps på 7,5 km sprint i Novosibirsk. Sidan vann han eitt verdscuprenn i kvar av sesongane 1993, 1944 og 1995, i tillegg til to i 1997. I sin poengmessig beste sesong, 1993-sesongen, enda han på tredjplass i verdscupen.
John Key
John Phillip Key er ein newzealandsk politikar og statsminister i New Zealand frå 2008 til 2016, som den 38. i rekkja. Han var også leiar av National Party i New Zealand frå 2006 til 2016.
John Key vart med i Representanthuset i New Zealand i 2002, der han representerer valkrinsen Helensville nordvest i Auckland. Han har sete der sidan. I 2004 vart han talsmann for finans i partiet sitt. Han etterfølgde Don Brash som partileiar i 2006. Key leidde partiet sitt til siger i valet i New Zealand i november 2008.
Aker Elektro
Aker Elektro (AEL), tidlegare Stord Elektro og Aker Kværner Elektro, er eit industriselskap i Aker Solutions-gruppa. AEL leverer elektro-, instrument- og telekommunikasjonsutstyr og -tenester til olje- og gassindustrien, hovudsakleg på norsk sokkel. AEL har avdelingar på Stord, i Stavanger, i Bergen og i Stjørdal. Firmaet har om lag 1530 tilsette.
Historie
Firmaet vart skipa på Stord i 1946, då under namnet Stord Elektro.
Då Aker Maritime og Kværner vart slegne saman til Aker Kværner, vart Kværner sine elektro- og automasjonsavdelingar overførte til Aker Elektro. Firmaet skifta seinare namn til Aker Kværner Elektro. Hovudkontoret vart flytta frå Stord til Stavanger på 2000-talet. AEL er i dag leiande i Noreg på sitt fagområde. Då Aker Kværner skifta namn til Aker Solutions i 2008, vart firmaet heitande Aker Elektro att.
Aladdin Sane
Aladdin Sane er det sjette albumet til David Bowie, gjeven ut av RCA Records i 1973. Det var oppfølgjaren til gjennombrotet hans, The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars, og det første albumet Bowie skreiv og gav ut som skikkeleg rockestjerne.
Mange kritikarar meiner at det inneheld nokre av dei beste songane hans, men meiningar om den heilskaplege kvaliteten er ofte delte. NME-redaktørane Roy Carr og Charles Shaar Murray kalla albumet «merkeleg utilfredsstillande, og langt dårlegare enn summen av delane», medan Bowie-biografen Nicholas Pegg skildra det som «eit av dei mest påtrengande, uimotståelege og viktige» utgjevingane hans. Rolling Stone-meldinga av Ben Gerson meinte det var «mindre manisk enn The Man Who Sold The World og mindre intimt enn Hunky Dory, utan åtaka av tvil på seg sjølv.» Det var eit av seks Bowie-album som finst på lista til Rolling Stone over dei 500 største albuma gjennom tidene (på 277. plass) og vart rangert på 77. plass på lista til Pitchfork Media over dei 100 beste albuma i 1970-åra.
«Ziggy goes to America»
Namnet på albumet er eit ordspel på «A Lad Insane» («ein galen fyr»). Ein tidleg variant var «Love Aladdin Vein», som Bowie delvis droppa sidan det kunne knytast til narkotikamisbruk. Sjølv om Aladdin Sane teknisk sett var ein ny «Bowie-karakter», var Aladdin Sane i røynda ei utvikling av Ziggy Stardust i utsjånad og person, som ein kan sjå på plateomslaget og på konsertane til Bowie i 1973, som kulminerte med at Ziggy «trekte seg attende» ved Hammersmith Odeon i juli dette året. Det var ikkje noko tematisk heilskap på dette albumet, slik det var på føregangaren.
Bowie sjølv har skildra Aladdin Sane så enkelt som «Ziggy goes to America» («Ziggy dreg til Amerika»), og dei fleste av songane er observasjonar han skreiv under turneen i USA i 1972 - som er årsaka til at stadnamna følgjer kvar songtittel på plateomslaget. Biografen Christopher Sandford meiner at albumet viste at Bowie var «både rysta av og fiksert på Amerika». Dei blanda kjenslene sa Bowie kom av «at eg ønskte å stå på scenen og framføre songane mine, men eg ønskte ikkje å vere på dei bussane med alle desse rare folka... Så Aladdin Sane var delt i midten.» Denne «schizofrenien», som Bowie skildra det, kom til syne i sminka på plateomslaget, der lynet representerer den delte kjensla, og seinare fortalte han vener at «den galne fyren» i tittelen på albumet var inspirert av halvbroren Terry, som faktisk var diagnostisert som schizofren. Bowie sjølv kom på ideen om å ha eit lyn måla i andletet, men sa at tåra var ideen til Brian Duffy: «Han sette den på etterpå, berre sette den inn der. Eg syns det var heller søtt.»
Produksjon og stil
Det meste av Aladdin Sane vart spelt inn i Trident Studios i London frå desember 1972 til januar 1973, mellom dei to delane av den amerikanske Ziggy Stardust-turneen. Eit ønske om å gje ut albumet så raskt som mogeleg gjorde at vokalen på den Rolling Stones-påverka «Watch That Man» og munnspelet på «Cracked Actor» drukna i miksen. Bowie og produsent Ken Scott har tidlegare motsagt dette om «Watch That Man» og hevda at ein ny miks dei lagde med vokalen tydlegare framme, som føreslått av Mainman-managementet og RCA Records, var dårlegare enn originalen som til slutt vart gjeven ut.
Aladdin Sane hadde ein tøffare rockestil enn forgjengaren, særleg på songar som «Panic in Detroit» (bygd rundt ein Bo Diddley-rytme) og Bowie sin halsbrekkande versjon av Stones sin «Let's Spend the Night Together». Albumet var òg kjend for at Bowie utforska uvanlege stilartar som avantgarde jazz på tittelsporet og Bertolt Brecht-aktig kabaret på «Time», sistnemnde er kjend for tekstlinja «Time ... falls wanking to the floor». Begge songane var dominerte av pianoet til Mike Garson, som òg er tydeleg på balladen «Lady Grinning Soul», inspirert av songaren Claudia Linnear.
Singlar
To hit singlar på albumet vart gjevne ut før sjølve albumet kom ut. Det var «The Jean Genie», ein tung R&B-song med tekst laust basert på Iggy Pop, og «Drive-In Saturday», ein doo wop-melodi som omhandlar ei framtid der folk må lære å ha sex på nytt ved å sjå gamle pornofilmar. «Time» vart seinare gjeve ut på singel i USA og Japan, og «Let’s Spend the Night Together» i USA og Europa. I 1974 gav Lulu ut ei utgåve av «Watch That Man» som b-sida til singelen «The Man Who Sold the World», som begge var produsert av Bowie og Mick Garson.
Utgjeving og ettermæle
Med eit førehandssal på 100 000 kopiar, debuterte Aladdin Sane på toppen av den britiske albumlista og nådde 17. plass i USA, noko som var det mest suksessrike albumet Bowie hadde hatt i begge landa til då. I Noreg nådde albumet 11. plass. Det er estimert at albumet har seld 4,6 millionar kopiar verda over, eit av dei mestseljande albuma til Bowie.
Albumet vart generelt hylla av kritikarane, som var enno meir entusiastiske i USA enn i Storbritannia. Rolling Stone skreiv om «dei utfordrande melodiane til Bowie, dei vågale tekstane, meisterlege arrangementa (med Mick Ronson) og produksjonen (med Ken Scott)», medan Billboard kalla det ein kombinasjon av «rå energi med eksplosiv rock». I den britiske musikkpressa hevda enkelte kritikarar at Bowie selde seg ut og magasinet Let it Rock meinte at albumet var meir stil enn innhald, og meinte at «han hadde ingenting å sei og alt å sei med det».
Bowie spelte alle songane, bortsett frå «Lady Grinning Soul», på turneane sine i 1972–1973, og mange av dei på Diamond Dogs-turnéen i 1974. Konsertversjonar av alle songane bortsett frå «The Prettiest Star» og «Lady Grinning Soul» har vore gjeve ut på forskjellige konsertalbum som Ziggy Stardust - The Motion Picture, David Live og Aladdin Sane - 30th Anniversary. «The Jean Genie» er den einaste songen på albumet som Bowie har spelt på konsertar gjennom heile karrieren. I 1979 spelte Bowie inn ei ny utgåve av songen «Panic In Detroit», men denne vart først gjeve ut som bonusspor på CD-utgåva av Scary Monsters (and Super Creeps) i 1990.
Den belgiske amatørastronomen ved MIRA Public Observatory skapte eit «Bowie-stjerneteikn» på himmelen i ei hyllest til David Bowie i januar 2016. Biletet syner det ikoniske lynet på omslaget til Aladdin Sane ved hjelp av stjernene Sigma Librae, Spica, Zeta Centauri, SAO 204132, Sigma Octantis, SAO 241641 og Beta Trianguli Australis som var nær Mars då Bowie døydde.
Andre utgåver
Aladdin Sane har vore nymastra fire gonger. Første gong var i 1990 av Rykodisc/EMI, medan Virgin Records gav ut ei utgåve i 1999 med betre digitallyd. I 2003 kom det ei 30th Anniversary Edition med ein ekstra bonus-CD. I 2013 kom 40th Anniversary Edition med nymastra lyd av Ray Staff i AIR Studios i London.
Albumet kom på CD for første gong i 1984.
Lister
s
The Beatles-songar
På seinsommaren 1972d, då Bowie var i ferd med å bli popstjerne, byrja han å spele «This Boy» av The Beatles under konsertane sine. «This Boy» var Beatles sitt forsøk på ein 50-tals doo-wop-song. Bowie song songen stort sett aleine, medan Ronson stundom song harmonivokal.
Sommaren etter spelte Bowie i Storbritannia som Ziggy Stardust. På somme av dei siste konsertane til Ziggy, vart «The Jean Genie» strekt ut til over ti minuttar, og ofte glei songen over i «Love Me Do». På den siste konserten til Ziggy Stardust, let Bowie publikum synge refrenget, før han gjekk attende til sin eigen song.
Bantuspråk
Bantuspråk er ei undergruppe av niger-kongo-språka, som blir snakka i Aust- og sørlege Afrika. Det finst fleire hundre bantuspråk, kor mange er ikkje lett å seie, i og med at skiljet mellom språk og dialekt er vanskeleg å dra.
Geografisk område
Viktige land med bantutalarar er mellom anna (dei sørlege delane av) Kamerun, Gabon, Kongo, Uganda, Rwanda, Burundi, Kenya, Tanzania, Angola, Zambia, Malawi, Mosambik, Namibia, Botswana og Sør-Afrika.
Viktige bantuspråk
Det viktigaste bantuspråket er swahili. Sjølv om det ikkje har meir enn rundt 6 millionar talarar, er det lingua franca i store delar av Aust-Afrika, og det er offisielt språk i Kenya og Tanzania. Eit anna bantuspråk som har status som lingua franca er lingala, som blir brukt som handelsspråk i Kongobekkenet. Zulu og xhosa er viktige språk i Sør-Afrika.
Morfologi
Bantuspråka er morfologisk sett relativt like, dei er agglutinerande språk som i hovudsak har prefiks. Særleg verbbøyinga er godt utbygd, eit verb kan ha opp til femten prefiks (og eitt eller to suffiks]]. Affiksa er inndelt i klassar, slik at nokre av suffiksa står i komplementær distribusjon, og desse affiksklassene kjem i ei bestemt rekkjefølgje i ordforma. Verba kongruerer både med subjekt og objekt i tal og person, og i tillegg blir dei bøygd både i tempus, modus og negasjon. Eit døme på det siste er den kjende swahilifrasen hakuna matata «ingen problem», der ha- er eit negasjonsprefiks, og -kuna er hjelpeverbet «å vere».
Substantiva blir delt inn i klasser etter eit system tilsvarande genus i norsk, og verb og adjektiv kongruerer med substantiva i klasser.
Språkhistorie
Bantu sine slektspråk ligg i Vest-Afrika, dei fleste nord for ekvator. Bantuspråka er resultat av ei folkevandring av hovudsakleg kvegbønder i løpet av dei siste 1500 åra. Jf. kart over bantu-ekspansjonen.
Forskingshistorie
Grunnlaget for den vitskaplege utforskinga av bantuspråka vart lagt på 1800-talet, av tyske forskarar innanfor det junggrammatiske paradigmet. Målet for desse forskarane var å avdekke den historiske prosessen som hadde ført fram til dagens bantuspråk. Wilhelm Bleek var den første som skildra nominalklassesystemet til bantuspråka. Carl Meinhof utarbeidde den første samanliknande grammatikken over bantuspråka.
Etter første verdskrigen mista Tyskland dei afrikanske koloniane sine, og meir av bantuforskinga vart utført av britar. Bantulogen M. Guthrie har rekonstruert ur-bantu, og han har også laga eit klassifiseringsspråk over bantuspråk.
Skogbygda
Skogbygda kan vere ulike stader:
Płock
Płock er ein by sentralt i Polen ved elva Wisła med om lag 125 000 innbyggjarar. Han ligg i Masoviske voivodskap og var tidlegare hovudstad i Płock voivodskap (1975-1998).
Historie
I domkyrkja frå 1100-talet ligg grava til Vladislav I Herman (døydde 1102) og Bolesław III av Polen (døydde 1138) - hertugar av Polen. Enkelte historikarar hevdar at Płock var hovudstaden i Polen under deira regjeringstid (1080-1138). Han var seinare sete for fleire hertugar av Masovia og ein av hovudstadane i denne staten.
Aiako Harria
Aiako Harria (spansk Peñas de Aya) er eit fjell aust for byen Oiartzun i Baskarland i Spania. Andre nærliggande byar er Irun i nord og Lesaka i aust. Massivet består av tre toppar som strekkjer seg 4 km frå nord til sør. Desse er Irumugarrieta (806 moh), Txurrumurru (821 moh) og Erroilbide (832 moh). Den karakteristiske utforma er lett synleg frå andre sida av Bayonne i nord.
Fjellet er knytt til fleire soger og baskisk mytologi og her finst fleire førhistoriske steinsikrlar og bautasteinar.
Sjølmord
Sjølmord er namnet på ei norsk pønkrockgruppe som verka frå 1978 til 1980. Gruppa var frå Trondheim, sjølv om dialekten deira ikkje tala for det.
Sjølmord er kjende for singelen «Holocaust»/«Supertankerne kommer», som blei gjeven ut i 1980. Dei har seinare gitt ut eit retrospektivt kassettalbum på Idiot press som inkluderte begge songane frå denne singelen.
Alan Bahia
Alan Bahia er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Edith Ronne Land
Edith Ronne Land er ein sektor av Antarktis som ligg mellom 36 °V og 80 °V sør for Filchner-Ronne isbrem. Han grensar til Palmer Land og Ellsworth Land i vest, Queen Elizabeth Land i sør og Coats Land i aust. Her finst i tillegg til isbremmen Berkner Island, den nest største øya i Antarktis, og fleire andre øyar som stig opp av isbremmen.
I motsetnad til andre sektorar i Antarktis, som normalt ligg mellom to lengdegradslinjer og strekkjer seg heilt til 60 °S, omfattar Edith Ronne Land ikkje Den antarktiske halvøya og dei kringliggande øyane.
Edith Ronne Land vart namngjeve av Chile etter Edith Ronne, kona til Finn Rønne som leia Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) i 1947-48. Opphavleg var det venta at dette landområdet skulle bli like omfattande som dei andre sektorane i Antarktis, men seinare utforsking synte at Filchner-Ronne isbrem strekte seg lenger sør enn ein hadde trudd, noko som tydde at landområdet av Edith Ronne Land er relativt lite.
Tidlegare namnebruk
Opphavleg vart namnet gjeve i 1947 av Finn Rønne om landområdet som ligg sør for den store isbremmen han oppdaga inst i Weddellhavet. Dette samsvarar i hovudsak med det ein i dag kallar Queen Elizabeth Land. I 1957-1957 fann ein ut at isbremmen var større enn tidlegare kartlagd, og strekte seg lenger sørover, slik at det ikkje vart mykje att av Edith Ronne Land, og US Advisory Committee on Antarctic Names godkjende i 1968 offisielt namnet Ronne Ice Shelf for den store isbremmen (og tok ikkje med Filchner isbrem som ligg mellom Berkner Island og Coats Land).
Grågås
Grågås (Anser anser) er ein stor fugl i andefamilien.
Skildring
Grågåsa når ei lengd på 75–90 cm og har eit vengespenn på 147–180 cm Vekta er normalt mellom 2,2 og 5,5 kg. Ho har oransjefarga nebb og er grå med mørke spettar på øvre del av halsen og langs sidene. Spettane blir mørkare og større mot tuppen av vengefjørene, som er heilt mørke. Fuglen har dessutan innslag av kvitt på undersida av stjerten.
Ein deler gjerne grågåsa inn i to underartar, ein vestleg og ein austleg. Tidlegare rekna ein òg norske, islandske og skotske grågjæser som ein eigen underart, men ei slik inndeling blir per i dag ikkje akseptert.
Utbreiing og hekking
I Noreg hekkar grågåsa stort sett langs kysten, på gras- og lyngkledde holmar og øyar, frå Oslofjorden til Porsangerfjorden. Det er òg registrert hekkande fugl på det indre Austlandet. I 2007 hekka det eit grågåspar på ei av dei små øyane utanfor Vesterntangen i Hønefoss, der Begnaelva møter Randselva. Hekkinga på Austlandet har truleg samanheng med utsetting av fugl i indre Oslofjorden frå 1960-talet og framover. Tidlegare hekka nemleg grågåsa berre frå Rogaland og nordover. Den norske bestanden høyrer til den nordvesteuropeiske grågåsbestanden.
Anna
Grågåsa er stamfaren til tamgåsa i Europa og Nord-Amerika. Flokkar med ville fuglar som stammar frå tamfuglar er utbreidde.
Innanfor vitskapen har grågåsa ein historisk posisjon som den arten som åtferdsforskaren Konrad Lorenz først brukte i studia sine om det behavioristiske fenomenet preging.
Time av David Bowie
«Time» er ein song av den britiske musikkartisten David Bowie på albumet Aladdin Sane frå 1973. Songen vart skriven i New Orleans i november 1972 under den amerikanske delen av Ziggy Stardust-turnéen. Ei kortare utgåve vart gjeve ut som singel i staden for «Drive-In Saturday» i USA og Japan.
Produksjon og stil
Under den første amerikanske turneen sin hadde Bowie skrive skarpe, vrange rockelåtar som «The Jean Genie», «Cracked Actor» og «Watch That Man». Men då han kom attende til Storbritannia i desember 1972 hadde noko endra seg. Dei siste songane han skreiv for Aladdin Sane var flytande, pianobaserte stemningsstykke, som tittelsporet, «Lady Grinning Soul» og «Time». Somme biografar hevda at Bowie fann livet som fersk rockestjerne valdsamt irriterande og strikturerande, og byrja derfor å skrive «kunstsongar» for å bryte ut av avgrensingane til rock and roll. Det er mogeleg, men meir truleg er det at Bowie vart inspirert av den nye pianisten sin, Mike Garson, som kunne spele kva stil som helst og som hadde ei intuitiv kjensle for akkompagnement. I motsetnad til den andre store pianisten Bowie hadde nytta til då, Rick Wakeman, som berre hadde spelt med Bowie i studio, byrja Garson først å spele konsertar med Bowie. Så Bowie vart godt kjend med stilen til Garson. Dei to spelte stundom i hotellbarar etter konsertane sine på standardar som «My Funny Valentine» og etter kort tid byrja han å skrive musikk for Garson, slik han hadde gjort for Mick Ronson.
Songen har vore skildra som «burlesk» og samanlikna med kabaretmusikken til Jacques Brel og Bertolt Brecht/Kurt Weill. Pianisten Mike Garson har fortalt at han brukte ein gammal stride piano-stil frå 1920-talet, og blanda han med avantgarde jazz og kabaretmusikk, og songen vart med det veldig europeisk. Produsenten Ken Scott fann på at Bowie skulle puste rett inn mikrofonen under pausen i musikken, like før gitarist Mick Ronson går inn i den kakafoniske gitarsoloen sin.
Den mest kjende tekstlinja i songen er «Time - he flexes like a whore / Falls wanking to the floor»; RCA lét tekstlinja vere på den amerikanske utgåva av singelen, sidan dei ikkje kjende til dette britiske uttrykket «wanking» for masturbasjon. Då Bowie spelte songen på eit amerikansk fjernsynsshow i august 1973, The 1980 Floor Show, skifta han derimot linja til «Falls swanking to the floor». Derimot fjerna RCA linja «In quaaludes and red wine» frå singelen, medan Bowie song denne på fjernsynsshowet. Uttrykket «Billy Dolls» refererer til Billy Murcia, trommeslagar for New York Dolls.
Mottaking
Som albumet har songen «Time» fått delte kritikkar. Biografen David Buckley kallar den fulle albumversjonen for «fem minuttar med galen perfeksjon» og teksten «poetisk og konsis», medan NME-kritikarane Roy Carr og Charles Shaar Murray har skildra teksten som «spent og uferdig», og konkluderte at «med så svak tekst, høyrest den altfor melodramatiske musikken noko absurd ut».
Innhald
Den japanske utgåva hadde «Panic in Detroit» som b-side.
Den italienske rivieraen
Den italienske rivieraen (italiensk Riviera ligure) er den smale kyststripa som ligg mellom Liguriahavet og fjella Dei maritime Alpane og Appenninane. Ho strekkjer seg frå grensa til Frankrike og Den franske rivieraen (eller Côte d'Azur) nær Ventimiglia (ein tidlegare tollstasjon) til Capo Corvo (òg kalla Punta Bianca) som markerer den austlege enden av La Spezia-bukta og ligg nær grensa til Toscana. Den italienske rivieraen strekkjer seg dermed langs nesten heile kysten av Liguria. Historisk strakk ho seg enno lenger vest forbi det som i dag er Monaco.
Rivieraen er sentrert rundt Genova, som deler kyststripa i to delar. Riviera di Ponente strekkjer seg vestover frå Genova til den franske grensa og Riviera di Levante mellom Genova og Capo Corva.
Rivieraen er kjend for det milde klimaet, som i lag med sjarmerande gamle fiskelandsbyar og den vakre naturen har trekt til seg turistar sidan Lord Byron og Shelley si tid.
Mange landsbyar og byar i området er internasjonalt kjende, som Portofino, Bordighera, Lerici og Cinque Terre.
Normalnull 1954
Normalnull 1954 (NN1954) er det vertikale datumet for det nasjonale høgdesystemet av 1954 i Noreg. Nullpunktet er gjennomsnittshøgda av sjøoverflata over ein periode på 19 år.
På N50-kartserien (nye kart i målestokk 1:50 000) er kystkonturen trekt langs middelvasstanden, som fell saman med nullhøgdekurva, som er definert ut frå normalnull 1954.
Utgangspunktet for NN1954 er eit messingfastmerke som står inne i ei søyle av labradoritt på halvøya Bjørholmen om lag 6 km aust-søraust for Mandal, om lag 500 m sør for Tregde sentrum. Labradorittsøylen står på fast fjell ved høgste punkt på halvøya, og om lag 80 m nord for ein vass-standsmålar. Fastmerket står 11,205 meter over middelvasstanden i Tregde, som null-nivå ved utrekning av høgder på nasjonale landkartseriar i Noreg.
Tregde er vald ut som stad for nullpunktet, mellom anna fordi landhevinga er ubetydeleg her.
Marcel Augusto Ortolan
Marcel Augusto Ortolan er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Opole
Opole (tysk Oppeln) er ein by sør i Polen ved elva Oder. Han har om lag 130 000 innbyggjarar og er hovudstad i Opole-voivodskapet. Han er den historiske hovudstaden i Øvre Schlesien. I dag bur mange etterkommarar etter tyskarar og polakkar frå området i Opole.
Historie
Før 400-talet vandra germanarar (silingarar) og kanskje burgundarar til området rundt Opole. Etter at dei germanske gruppene reiste frå området for å invadere Romarriket flytta vestslavarar til området.
Opole har utvikla seg sidan 900-talet som regionshovudstaden til slaviske opolanarar. Den første busetnaden deira var på øya Wyspa Pasieka midt i Odra. Mot slutten av hundreåret vart Schlesien ein del av Polen og underlagd Piast-dynastiet. Det heidenske området til opolanarane vart erobra av hertug Bolesław I i 1012/1013. Etter hertug Władysław II den landflyktige vart Schlesien i 1163 delt av dei to Piast-linjene Wrocławska i Nederschlesien og Opolsko-Raciborska i Øverschlesien. Opole vart eit hertugdøme i 1172 og hadde mykje til felles med Hertugdømet Racibórz, som det ofte var slått saman med. I 1281 vart Øverschlsien vidare delt mellom arvingane til hertugane og Hertugdømet Opole vart mellombels gjenoppretta i 1290.
Tyske handelsmenn hadde oppretta ein koloni i Ople ved kryssingstaden over Oder, men i 1217 byrja òg tyske bønder å flytte til området. Opole fekk tyske byrettar i 1254, og i 1419 Magdeburgrettar. I lag med det meste av Schlesien i 1327 ein del av Kongedømet Böhmen, som igjen var ein del av Det tysk-romerske riket. I 1521 gjekk hertugdømet Racibórz (Ratibor) i arv til hertugen av Opole, som då hadde fått namnet Oppeln på tysk. Då Kong Ludvig II av Böhmen døydde i slaget ved Mohács vart Schlesien arva av Ferdinand I og Oppeln hamna under Habsburgmonarkiet i Austerrike. Habsburgarane tok kontroll over regionen i 1532 etter at den lokale Piast-linja døydde ut. Frå 1532 pantsette Habsburgarane hertugdømet til forskjellige herskarar. Då kong Johan II Kasimir av Polen døydde som den siste hertugen av Opole i 1668, vart regionen direkte underlagt Habsburgarane.
Kong Fredrik II av Preussen erobra det meste av Schlesien frå Austerrike i 1740 under dei schlesiske krigane. Dei prøyssiske erobringane vart stadfesta med freden i Breslau i 1742. Frå 1816 til 1945 var Opole hovudstad i Regierungsbezirk Oppeln i Preussen. Byen vart ein del av Det tyske keisardømet under samlinga av Tyskland i 1871. Etter at Tyskland tapte i den første verdskrigen vart det halde ei folkeavstemming i 20. mars 1921 i Oppeln for å avgjere om byen skulle inn i Weimarrepublikken eller inn i Den andre polske republikken. 94,7 % stemde for Tyskland og 5,0% for Polen. På denne tida var derimot nesten samtlege innbyggjarar i byen etniske tyskarar.
Oppelen vart det administrative setet i provinsen Øvre Schlesien frå 1919 til 1939. På byrjinga av den andre verdskrigen i 1939 vart austlege Øvre Schlesien lagt til provinsen og Oppelen mista statusen som provinshovudstad til Katowice (då kalla Kattowitz).
Etter krigen var over i 1945 vart Oppelen overført til Polen som følgje av Potsdamerkonferansen og gjeve det gamle slaviske namnet Opole. I motsetnad til dei fleste tidlegare austtyske områda som vart avstått til Polen etter krigen, vart ikkje tyskarane i byen kasta ut, sjølv om mange av dei etniske tyskarane med rett til tysk statsborgarskap flytta til Vest-Tyskland for å flykte frå den kommunistiske Austblokka. I dag er Oppole og den omliggande regionen kjend som senteret for den tysktalande schlesiske minoriteten i Polen.
Christiania
Christiania eller Kristiania var namnet på byen Oslo frå 1624, då busetnaden etter ein bybrann blei flytta til andre sida av Bjørvika i ly av Akershus festning. Det var Christian IV av Danmark-Noreg som flytta byen, og kalla han opp etter seg sjølv. I 1924 vart namnet på byen endra til «Oslo».
Namnet ble skrive «Christiania» fram til slutten av 1800-talet, då den fornorska stavingsforma «Kristiania» slo gjennom. Frå 1877 blei namnet skrive «Kristiania» i matrikkel og statskalender, og frå 1897 også av dei kommunale etatane i byen.
Christiania kunne bli forkorta til «Xania» eller «Chra.».
Manche
Manche er eit departementet nordvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Basse-Normandie og er kalla opp etter La Manche («ermet»), som er fransk for Den engelske kanalen.
Historie
Manche er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Normandie.
Den første hovudstaden var Coutances fram til 1796 då Saint-Lô overtok, men han fekk igjen denne rolla etter den andre verdskrigen, sidan Saint-Lô nesten vart heilt øydelagd under Operasjon Overlord i Normandie. Då Saint-Lô var bygd opp att vart han igjen hovudstad.
Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Basse-Normandie og grensar til departementa Calvados, Orne, Mayenne og Ille-et-Vilaine.
Departementet inkluderer òg halvøya Cotentin og øyane Chausey, og er omringa av Den engelske kanalen på tre sider med ei kystlinje på 350 km.
Klima
Manche har eit maritimt klima med milde vintrar der temperaturane sjeldan går under 0 °C, og tempererte somrar med temperaturar rundt 25 °C. Departementet får ein god del nedbør, men dette varierer ein del i området frå rundt 700 mm i året på kysten til 1 300 mm i sørlege område.
Det er ofte ein sjøbris ved kysten, som i kombinasjon med tidvatnet gjev raske temperaturendringar i løpet av ein enkelt dag.
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla manchots eller manchois.
Picardie
Picardie er ein tidlegare region i Frankrike i den nordlege delen av landet. I 2016 blei han del av Hauts-de-France.
Den moderne regionen Picardie var større enn den historiske provinsen med same namn.
Namn og kultur
Namnet på regionen er avleia av «picard», nemninga brukt av parisarar om alle bønder som heldt til nord for Senlisis og Valois (der bøndene i staden var «bûcherons»). I nord blei alle som ikkje snakka flamsk kalla picardar. Studentar frå regionen gjekk saman i lag som dei kalla «Nation Picarde» i Paris og Orléans.
I store delar av Picardie snakkar ein picard, ein eigen type fransk språk. Det hadde stordomstida si på 1200-talet, då det blei snakka i heile Picardie, bortsett frå i Oise og Aisne i sør, i tillegg til dagens moderne departement Pas-de-Calais, store delar av departementet Nord og noko av regionane Mons og Tournai i dagens Belgia. Ved byrjinga av 1800-talet hadde parisarfransk teke over. Picard var gått ut av bruk i dei sørlege regionane og blant betrestilte folk, og blei sett på som ein ukultivert bondedialekt.
Hokksund
Hokksund (lokalt Høks-sund, d.e. Haugssund) er eit tettbygd strøk og kommunesenter i Øvre Eiker kommune i Viken, som høyrer til under tettstaden Drammen. Staden er utbygd på båe sider av Drammenselva. Over 8000 av dei 15600 ibuarane i kommunen bur her. Det er kome til mange nye bustadområde i utkanten, t.d. Frognes, Semsmoen, Loesmoen og Ullernåsen. Kommunestyret gav Hokksund bystatus den 1. januar 2002.
Historie
Hokksund heitte «Haugsund» fram til 1920. Det skapte mykje ugreie at namnet likna på Haugesund, spesielt for postverket. Difor vedtok departementet at staden skulle heite Hokksund, trass i sterke protestar frå heradsstyre og lokalbefolkninga som heller ville ha namnet Eiker.
Hokksund har vakse fram på båe sider av Drammenselva. Ferdafolk som skulle til Hallingdal og Numedal frå Oslo eller Drammen måtte passere Hokksund, og dei som skulle til Kongsberg måtte krysse elva. Dei vart rodde over av sundmenn. Da det vart funne sølv i Kongsberg i 1623 avgjorde kongen at det skulle byggast køyreveg mellom Kongsberg og Hokksund, og vidare til Drammen og Oslo. Vegstrekka Kongsberg-Hokksund vart såleis Noregs første køyreveg. I 1866 kom også jernbanen dit. Ved Hokksund stasjon skil Bergensbanen og Sørlandsbanen lag.
Jernbanen gav arbeid til mange og var også viktig for utviklinga av det lokale næringslivet. Fleire bedrifter la jernbaneskinner inn på tomta si. Drammenselva vart dessutan brukt til tømmerfløyting ned mot Drammen, der det var vidare utskiping. Det var også ein del passasjertrafikk med båt mellom Hokksund og Drammen i gamle dagar.
Ting å sjå
Hokksund ligg ved Hellefossen i Drammenselva, og det er ein populær stad for laksefiske. Alt på 1200-talet vart det klaga over at bøndene under Hellefoss hindra laksen i å gå opp elva. Dei skal ha brukt ein mæle som hindra laksen i å gå opp straumen, så han i staden gleid tilbake i mæla (kum). Der vart han så fanga.
Nøstetangen glassverk var i drift her frå 1741 til 1777. Nøstetangenglas er kjent for den høge kvaliteten og den kunstneriske utforminga. Ein glaspokal frå dette verket vart betalt med 2,2 mill. kroner for få år sidan. Lysekronene i Kongsberg kyrkje er blant dei mest kjende arbeida derfrå. Nøstetangen museum ved den gamle sorenskrivargarden viser hossen produksjonen var, og det vert no laga glas etter gammal tradisjon i glashytta like ved.
Gaiserwald
Gaiserwald er ein kommune i valkrinsen St. Gallen i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 650 meter over havet.
Kommunen er ein forstad til St. Gallen. Kommunen består av landsbyane St. Josefen, Abtwil og Engelburg.
Tsubasa Oya
Tsubasa Oya er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vissel Kobe, Fagiano Okayama og Omiya Ardija.
Anáfi
Anáfi (gresk Ανάφη) er ei øy i Hellas som høyrer til Kykladane i Egearhavet. I 2001 hadde øya 273 innbyggjarar. Ho ligg aust for øya Santoríni (Thíra).
Anáfi er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Thíra i periferien Dei sørlege egeiske øyane.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Anáfi 271 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 256 innbyggjarar.
I følgje gresk mytologi fekk øya namnet sitt fordi ho dukka opp frå djupet for å gje argonautane ein tilfluktsstad under ein kraftig storm. Andre seier at namnet kjem av det ikkje finst slangar på øya («An Ofis» tyder «utan slangar»). På øya står klosteret Panajía Kalamiótisσa og eit tempel bygd for guden Apolona.
Byar og tettstader
Byane og tettstadene i kommunen er:
Småøyar i kommunen:
Kaare Dyvik Husby
Kaare Dyvik Husby er utdanna ved Norges musikkhøgskole, og har rekonstruert tre orkesterstykke frå den tapte balletten Baldurs draumar av Geirr Tveitt.
Husby har studert komposisjon ved Noregs musikkhøgskole.
Komponisten har hatt framføringar på dei viktigaste festivalane for samtidsmusikk, som Ultima, Music Factory, Ilios, Stavanger Speculum og Ung Nordisk Musikkfest.
Akihito Kusunose
Akihito Kusunose er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vissel Kobe og Matsumoto Yamaga FC.
Ivar Hippe
Ivar Hippe er ein norsk journalist. Han har skrive fleire bøker og har vore konsulent for Gerd-Liv Valla.
Hippe var med på å danna Latin-Amerikagruppene i Oslo, seinare Latin-Amerikagruppene i Norge.
Grágás
Grágás (’’Grågås’’) er ei gammal islandsk lovbok som inneheld lovene frå fristatstida. Lovene vart nedteikna vinteren 1117-18, men grunndraga i lovene skriv seg attende til 900-talet. Lovene var i bruk til 1271 då Island var kommen under norsk styre og fekk ei ny lovsamling, Járnsíða, utarbeidd av Magnus Lagabøte. Men mange stykke frå Grágás vart likevel vidareførte i lovboka  Jónsbók  frå 1280 og i seinare islandske lover.
Grágás er den største og mest innhaldsrike av alle germanske lovbøker. Boka er ei viktig kjelde til islandsk kultur og samfunnstilhøve i fristattida. Det finst to hovudhandskrifter av Grágás, «Konungsbok» og «Stadarholsbok», begge frå 1200-talet.
Namnet Grágás er ikkje kjent brukt om denne lovboka før på 1500-talet. Namnet Grågås er òg brukt om ei trøndersk lovbok frå høgmellomalderen og ei jordebok over kyrkjegodset til Stavanger bispedømme frå tidleg 1600-tal.
Satellitt
Ein satellitt er ein menneskeskapa objekt som er brakt i bane rundt jorda, ein planet, eller ein annan lekam. Omgrepet kunstig satellitt vert stundom nytta for å skilja dei frå naturlege satellittar.
Den første gong ein kjenner til at satellittar er nemnd, er frå 1869 i novella «The Brick Moon» av den amerikanske forfattaren Edward Everett Hale. Den første verkelege menneskeskapte satellitten er Sputnik 1 som vart sendt opp av Sovjetunionen den 4. oktober 1957. Den eldste satellitten som framleis er i bane rundt jorda, er Vanguard 1 som feira 50 år den 17. mars 2008.
Døme på satellittar er romstasjonar, kommunikasjonssatellittar og overvakningssatellittar.
Kjelder
Satélite (dixebra)
Xania
Xania vart nytta som ei skriftleg kortform av namna «Kristiania» og «Christiania», og var relativt vanleg i skriftlege framstillingar. Mellom anna i folketeljingar og brev er «Xania» nytta som ei avstytting. Bakgrunnen er at den greske bokstaven Χ (chi) i over 1000 år har vore nytta som forkorting for Kristus.
Christiania var namnet på byen Oslo frå 1624 til om lag 1870. I alle høve på 1870-talet byrja ein å stava namnet "Kristiania". I 1924 vart namnet på byen endra til "Oslo".
Ved namneendringa vart byen oppkalla etter kong Kristian IV av Danmark-Noreg
Mihael Mikić
Mihael Mikić er ein kroatisk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima og Shonan Bellmare.
Fjellfoten
Fjellfoten er ein tettstad i Nes kommune i Viken. Staden er eit bustadfelt med, og ligg fire km sørom Årnes.
Her ligg barneskulen Fjellfoten skole frå 1975.
La Baule-Escoublac
La Baule-Escoublac, ofte berre kalla La Baule, er ein by og kommune i vest i Frankrike. Han ligg i departementet Loire-Atlantique i regionen Pays-de-la-Loire. Byen har den lengste sandstranda i Europa med ei lengd på 12 km.
Historie
I 1779 gravla ein kraftig storm landsbyen under sand. La Baule-Escoublac vart seinare bygd opp på ny lengre inne i landet. På denne tida var det berre tollarar som haldt seg ved dei svært ustabile sanddynene, og tollarane gav dei namnet Bôle.
From Me to You
«From Me to You» er ein song skrive av John Lennon og Paul McCartney og gjeve ut av The Beatles som singel i 1963. Singelen var den første singelen til Beatles som gjekk til topps i Storbritannia.
Lennon og McCartney starta på skrive «From Me to You» på ein buss til Shrewsbury under ein turne med Helen Shapiro. Dei hadde lese magasinet New Musical Express og merka seg innsendardelen i magasinet der det stod: From You to Us.
Songen består av fire vers og to mellomspel. Den siste halvdelen av kvart vers er eit slags mini-refreng. Lennon speler munnspelsoloar i byrjinga, midten og slutten av songen. Det same gjorde han på «Love Me Do». Det var produsent George Martin sin idé å opne songen med «da da da da da dum dum da». Gruppa meinte det var uvanleg, men valde å stole på Martin.
Bøsnipa
Bøsnipa er ei fjellnut som ligg 167 meter over havet i Bødalen i Asker. Nipa er det høgste punktet i fjellveggen der forkastninga mellom sedimentære bergartar og grunnfjell danner et graben som har forma Bødalen.
From Me to You
Seinare i 1963 gav Del Shannon ut ei utgåve av songen som nådde 77. plass på singellista i USA.
Knut den mektige
Knut den mektige eller Knut den store (norrønt: Knútr inn ríki) var konge av Danmark frå 1018, konge av England frå 1016 og i ei stutt tid i 1028 var han konge av Noreg. Knut vart døypt Lambert men truleg nytta han sjølv aldri det namnet. Han er kjend på dansk som Knud den Store og på engelsk som Cnut I eller Canute the Great.
Familie
Adam av Bremen skriv at kong Svein Tjugeskjegg gifte seg med enka etter Eirik Sigersæl. Dette må ha skjedd litt før år 1000, og han hadde då sendt den første kona si attende til Polen. Enka etter Eirik Sigersæl, og mor til kong Olof Skötkonung, var mest truleg Sigrid, ho som Snorre kallar Storråde, dotter til Skoglar-Toste. Ho vart mor til Knut si halvsyster Estrid Margarete (Estrid Sveinsdotter må ha vore fødd seinast litt etter år 1000, då sonen hennar, Svein Estridsson vart fødd ca. 1019).
Knut vart, kanskje alt i 1014, gift med Ælfgifu av Northampton og med henne hadde han sønene: I 1017 var han gift med Emma av Normandie, og med henne hadde han borna:
Konge utan land
Dei første pålitande opplysningane om livet til Knut finn ein i den angelsaksiske krønika for året 1013, der det er fortalt at han var med faren Svein Tjugeskjegg då dei «før august månad» kom med flåten til Sandwich og starta invasjonen av England. Etter at faren døydde i Gainsborough 3. februar 1014, vart han av den danske styrken teken til konge.