cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
«Fram»
Sverdrup overtek leiinga
Ved avreisa gav Nansen kommandoen over «Fram», og ekspedisjonen, til Otto Sverdrup. Det vart betre plass ombord, men samtidig færre om oppgåvene. Det vitskaplege arbeidet heldt fram. Drifta var stadig skiftande, men hovudretningane var vest og nord.. Mellom mannskapet var det drifta mot vest og ope vatn som gav mest oppmuntring. I slutten av juni nådde «Fram» 80° austleg lengde. Ein månad seinare var dei forbi 73°, for så, seint i september å vere attende til 82° A. Så gjekk det vestover att, og kring jul passerte dei 50° aust. Den høgste breiddegraden som vart observert ombord i «Fram» var 85° 57' nord, den 16. oktober 1895. Dette var den nordlegaste posisjon for noko skip opp til 1939. Den russiske isbrytaren «Sedov» fraus fast i isen og fekk ei ferd etter om lag same ruta som «Fram». Han nådde 86° 40 ' 29. august 1939.
I august 1895 laga det seg ei opa råk kring «Fram». Mannskapet forhala då skuta vekk frå dei vanskelegaste iskossa, før ho vart fortøya for ei ny overvintring. 16. mai 1896 var «Fram» på 12° 50' austleg lengde. Dei var framleis kring 84º nord. 18. mai tok dei til å gjere maskinen klar. Den 19. hadde dei dampen oppe for første gong sidan hausten 1893. 3. juni vart «Fram» sprengd laus frå isen. På grunn av mykje is og skruing var det først 17. juli dei kunne ta fatt på arbeidet med å kome seg ut or isen. Den 13. august var «Fram» i ope vatn. Mannskapet var i land på Danskøya, vest for Nord-Spitsbergen. Der var Andrée i ferd med å førebu ballongferda mot Nordpolen. Det var då 1041 dagar sidan mannskapet på «Fram» hadde sett land. 19. august kom «Fram» til Skjervøy. Der fekk dei vite at Nansen og Johansen var komne til Noreg. Til Tromsø kom dei same dag som Nansen, den 21. august. «Fram» bar tydeleg preg av tre harde år. Det var mest slitasje og skit. 20 vaskekoner dreiv reingjering ombord medan skuta låg i Tromsø. Sjølve skrogkonstruksjonen var uskadd.
26. august starta ferda sørover langs norskekysten. «Fram» og «Otaria», sir Robert Baden-Powell sitt skip, med Nansen ombord, slept av «Haalogaland». Ekspedisjonen kom til Kristiania 9. september, der mykje festivitas venta.
Ide
Det var mange som meinte at Noreg måtte halde fram med oppdagingsferder i nord. Alt i september 1896, like etter heimkoma frå ishavet, vart Otto Sverdrup spurd av Nansen om han ville leie ein ny ekspedisjon med «Fram». Sverdrup tok på seg det, sjølv om planane for ein slik tur var svært lause. «Fram» var staten si eige. Det vart skipa eit reiarlag for skuta til den påtenkte ferda. Det var konsul Alex Heiberg, og brørne Amund og Ellef Ringnes, som stod bak. Det uttalte målet var at ekspedisjonen skulle utrette noko for Noreg og vitskapen. Ein skulle freiste å fastslå Grønland si utstrekning mot nord.
I juni 1897 vart «Fram» slept til Larvik. Der skulle Colin Archer gjere ymse ombyggingar. Det viktigaste var å få plass til større mannskap, og å få høgare fribord, så det vart mindre overvatn på dekk. Dette gjorde Archer ved å bygge eit nytt dekk frå maskinrommet, der det gamle dekkshuset stod, og til baugen. Under det nye fordekket vart det innreidd salong og fleire lugarar. For å gjere skuta lettare å styre vart det påsett ein falsk kjøl, 39 cm bak, minkande til null framme. For å minske faren for skadar, vart han ikkje fest med gjennomgåande boltar. Fokkemasta vart heva vel to meter, og fekk nytt mastespor på mellomdekk.
Ekspedisjonen
«Fram» hadde eit mannskap på 16 då ho forlet Kristiania 24. juni 1898. I slutten av juli tok dei ombord vel 70 hundar i Egedesminde og Godhavn på Vest-Grønland. I Smithsundet, mellom Vest-Grønland og Ellesmereøya, var det vanskelege isforhold. Sverdrup greidde ikkje å få skuta inn i Kanesbassenget. I slutten av august vert det gjort klart til overvintring i Rice Stretet på Ellesmereøya.
Det var ikkje råd å kome vidare mot det nordlege Grønland i 1899 heller. Isen var for kompakt. Dette første året hadde mannskapet på «Fram» vore i kontakt med Robert Peary nokre gonger. Han hadde heilt frå midten av 1880-talet vore i aktivitet i området. Det store målet hans var å nå Nordpolen, noko han greidde, som førstemann, i 1909. No dreiv han kartlegging og granskingar. «Fram»-mannskapet vart samd med han om å undersøkje kvar sitt område. Peary skulle halde seg nord for Smithsundet, medan Sverdrup med mannskap skulle arbeide mot den uoppdaga vestsida av Ellesmereøya. Forholdet mellom Peary og Sverdrup var ikkje godt. Peary skulda Sverdrup for å ha stole kart han hadde teikna.
Overvintringa 1899 til 1900 var i ein nyoppdaga fjord, Hamnefjord, ved Jonessundet på sørsida av Ellesmereøya. Hausten 1900 la dei seg til i Gåsefjorden noko lenger vest. I 1901 var det planar om å avslutte ekspedisjonen, men isforholda gjorde at dei måtte overvintre i Gåsefjorden til 1902. Utanom hardaste vinteren var ekspedisjonsdeltakarane stadig i aktivitet med oppmålingar og innsamling av vitskapleg materiale. På sledeferdene, som var opp til 1 550 km lange, var dei nord til 81º 40' nordleg breidde. Mange geografiske område fekk norske namn. Dei store øyane Axel Heibergs land, Amund Ringnes' øy og Ellef Ringnes' øy fekk namn etter «Fram» sine reiarar. Andre «Fram»-ekspedisjonen kartla kring 150 000 km². Dei tok med 50 000 planteprøver og kring 2 000 glas med prøver av lågtståande dyr.
På denne ekspedisjonen døydde to av mannskapet. I juni 1899 utførte lækjaren Johan Svendsen sjølvmord. I september døydde fyrbøtar og altmoglegmann Ove Braskerud, truleg av lungebetennelse. 27. mai 1900 braut det ut brann ombord. Truleg var det gneistar frå byssa som sette fyr i teltet som var spent over dekk. Etter iherdig innsats av det mannskapet som var ombord, vart «Fram» redda. Det vart gjort ein del skade. Mellom anna måtte mastene høvlast og stellast. Mykje løpande og ståande rigg måtte skiftast. Våren 1902 vart det køyrt mykje grus og sand på isen, slik at sola skulle hjelpe til med smeltinga. Den 6. august kunne dei ta fatt på heimvegen. Dei nådde Grønland 17. august. 18. september 1902 var dei ved Utsira og fekk los ombord. Andre «Fram»-ferda enda med stor velkomst i Kristiania.
1164 Kobolda
1164 Kobolda er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 19. mars 1930 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
«Fram»
Ekspedisjonen
30 vitskapsfolk arbeidde i meir enn 20 år med det vitskaplege materialet frå ekspedisjonen. I 1930 hadde det resultert i fem store illustrerte bind: Report of the second Norwegian Arctic Expedition in the «Fram» 1898-1902.
Ide
Fridtjof Nansen hadde planar om ein tur mot Sørpolen. Under overvintringa på Frans Josefs Land 1895-1896, planla han og Hjalmar Johansen ei slik ferd i detalj. Etter heimkoma fekk han Colin Archer til å teikne eit skip som skulle nyttast til ein slik Sørpolekspedisjon. Nansen vart svært oppteken med etterarbeid etter første «Fram»-ferda, og internasjonalt diplomati kring unionsoppløysinga i 1905. I 1907 vart han kontakta av Roald Amundsen, som ville nytte «Fram» til ein Nordpolekspedisjon. Nansen hadde framleis hug til ein ekspedisjon mot sør. Han såg at skulle det verte måtte han nytte «Fram». Han let Amundsen få overta «Fram». Nansen såg gjerne at ein slik ekspedisjon vart gjennomført. Omsynet til familien gjorde og at han gav opp sine eigne planar. . Amundsen planla å starte drifta over Ishavet lenger aust enn «Fram» hadde gjort i 1893. Det ville han oppnå ved å gå nord gjennom Beringstredet.
«Fram» hadde lege i opplag i Horten sidan andre «Fram»-ferda vart avslutta i 1902. Naudsynte reparasjonar måtte utførast. «Fram» vart sett i dokk ved Marineverftet i Horten. Botnen vart skrapa og reingjord. Skroget vart måla svart, med to gule striper. Dampmaskinen vart utbytt med ein dieselmotor på 360 hk. Det vart bygt nytt dekkshus, med ratt på taket. Riggen vart og noko endra
I 1909 vart det kjent at Robert Peary hadde nådd Nordpolen. Amundsen endra planar. Målet for ekspedisjonen vart Sørpolen. Svært få fekk kjennskap til dei endra planane. Avreisa vart utsett til 1910. I mellomtida vart det gjort istand ei hytte som skulle takast med. Etter avtalt med Nansen la først «Fram» ut på oseaneografiske undersøkingar i Atlanterhavet vest for Storbritannia. Det vart då problem med maskinen. Det måtte grundig overhaling til. Til drivstoff bytte ein frå solaroljen var til reinsa petroleum. Det vart og hyra inn ein ny maskinist, Knut Sundbeck. Han hadde vore med å konstruere motoren hjå leverandøren i Stockholm.
Symbiose
Symbiose (av gresk sym, 'saman' og bios, 'liv') er samliv mellom ulike artar. Samlivet kan gå føre seg mellom plantar, dyr, bakterier eller sopp, eller mellom desse gruppene innbyrdes. Den aktive partnaren i samlivet vert kalla symbionten, medan den passive partnaren vert kalla verten. Desse termane vart introduserte av den tyske plantepatologen Anton de Bary i midten av attenhundretalet.
Folkets parti
Folkeaksjonen nei til meir bompengar (FNB) er eit norsk politisk parti stifta i 2014 i Stavanger. Grunnleggjar var Frode Myrhol, som har leidd FNB sidan og var førstekandidat for partiet ved kommunevalet i Stavanger i 2015.
Symbiose
Omgrepet blir også brukt i overført tyding om tilhøve mellom menneske eller institusjonar der begge har ein fordel av eit samliv eller samarbeid.
Definisjonar
Anton de Barys originale definisjon seier at ''I ein symbiose er det snakk om eit tett eller intimt samliv mellem to organismer, normalt av forskjellig art. Samlivet skal vidare foregå over ei lengre periode, det skal altså vera konstant''.
Få år etter denne definisjonen hadde ein annan, ny symbiosedefinisjon vakse fram og vunne tilhengarar. Her vert berre tilhøve kor samlivet er til fordel for begge partar rekna som symbiotiske. Andre former for samliv vert rekna som «falske symbiosar». Om ein følgjer denne definisjonen kan det likevel i praksis vera vanskeleg å skilja mellom ekte symbiose og artar som gjensidig snyltar på kvarandre.
Ulike former for symbiose
Kommensialisme er samliv som er til fordel for den eine parten og nøytralt for den andre. Døme på dette kan t.d. vera åtseletarar, som ventar til predatoren har ete ferdig sin del av byttet før dei et av det, eller epifyttar, som er plantar som veks på andre plantar utan å skade dei.
Parasittisme er samliv som er til fordel for den eine parten og til ulempe for den andre. Ein skil ofte mellom endoparasittar, som lever inni ein organisme, og ektoparasittar, som lever på utsida. Døme på ektoparasittar kan vera t.d. flått, mygg og igler, medan døme på endoparasittar kan vera m.a. bendelorm. Ein tredje form for parasittar er epiparasittane, som lever på andre parasittar.
Folkets parti
FNB starta som ein folkeaksjon på Nord-Jæren mot den nye bompengeringen/bypakken som blei foreslått og vedtatt innført på Nord-Jæren hausten 2014. Etter at den nye bypakken blei vedtatt i fylkestinget i Rogaland i desember 2014, blei det starta eit nytt politisk parti med same namn. Partiet stilte til val i Stavanger i 2015 og fekk 3 representantar i Stavanger bystyre.
Partiet samla underskrifter for å bli registrert som politisk parti på nasjonalt nivå våren 2018. FNB blei innlemma i Partiregisteret i august 2018, og fekk dermed status som eit nasjonalt parti.
Partiet har hatt som mål å samla motstanden mot bompengar i dei største norske byene i ein organisasjon, i det arbeidet var det viktig å få med Bergen, og fleire andre kommunar og fylke.
Partiet stiller til kommunevalet i Stavanger, Sandnes, Sola, Klepp, Bergen, Askøy, Alver, Øygarden, Skien, Porsgrunn og Oslo i september 2019, i tillegg til fylkestingsvalet i Rogaland, Vestland, Viken, Vestfold/Telemark og Troms/Finnmark. I mai 2019 blei FNB målt til å vera det største partiet i Bergen, med ei oppslutning på 25,4 prosent.
Hovudsaka til FNB er å fjerna bompengar som finansieringsmetode for utbygging av infrastruktur. Partiet meiner dette er ei statleg oppgåve og at prosjekt må finansierast over statsbudsjettet. Hovudbodskapen til partiet er at bompengar er ei usosial og tilfeldig skattlegging av befolkninga som strid mot modellen det norske velferdssamfunnet er bygd opp rundt. FNB er også imot vegprising, eigedomsskatt og vindmøller på land.
«Fram»
Avlyst Nordpolekspedisjon
Roald Amundsen sin økonomi betra seg gjennom investeringar i shipping i krigsåra. Hann fekk bygd eit nytt skip, «Maud». Han fekk lov til å bruke alt han kunne gjere seg nytte av ombord i «Fram». Mykje vart fjerna. Mellom anna vart mastene, rundholt, og om lag heile riggen nedteken. «Maud» la ut på ferda gjennom Nordaustpassasjen sommaren 1918.
Museumsskip
Etter tredje «Fram»-ferda var det mange som tok til orde for at «Fram» måtte vernast. Det vart kritikk over alt som vart teke over til «Maud». Den første Framkomiteen, til bevaring av skuta, vart nedsett 16. desember 1916. I åra som følgde vart lite gjort. I 1925 vart det gjort ymse utbetringar på «Fram». Det vart montert blikktak over skroget for å avgrense skadane av nedbøren. Dette vart gjort av midlar som for det meste var innsamla av Christiania Seilforening. Utover 1920-talet var det kanskje Otto Sverdrup som arbeidde iherdigast for at «Fram måtte vernast.
I 1929 utnemnde Kyrkjedepartementet ein komite som skulle uttale seg om kva som skulle gjerast med «Fram». Otto Sverdrup, og dei han samarbeidde med, frykta at konklusjonen skulle verte at det ikkje fanst pengar til reparasjon, og så måtte skuta gå til opphogging. Sverdrup tok kontakt med kvalfangar Lars Christensen i Sandefjord. Han tok på seg å betale dei 70 000 kronene det ville koste å restaurere «Fram». Fram-komiteen fekk overta «Fram» for restaurering. Arbeidet vart utført ved Framnæs Mekaniske Verksted. Skuta vart restaurert til slik ho framstod under andre Framferda, 1898-1902. Otto Sverdrup hadde oppsyn med arbeidet.
Det var vanskeleg å finne store nok mastetre. Dei vart til slutt leverte frå vestkysten av Nord-Amerika. Etter restaureringsarbeidet vart «Fram» slept til Trondheim for å synast fram under Trøndelagsutstillinga i 1930. I 1931 vart skuta overdregen til Fram-komiteen si eige.
I 1934 vart det utlyst arkitektkonkurranse om eit hus for «Fram». Vinnar vart arkitekt Bjarte Toien. Huset vart reist på Bygdønes. Arbeidet på tomta starta 9. mars 1935. I mai vart «Fram» slept frå Horten til Oslo. 10. juli var «Fram» trekt på land og plassert i tomta. Framhuset kunne no fullførast. Det vart vigsla 20. mai 1936.
Persille
Persille (Petroselinum crispum) er ei plante i persilleslekta i skjermplantefamilien. Den er den mest utbreidde krydderurta i verda. Planta blir særleg mykje brukt i mattradisjonar frå Europa og Midt-Austen.
Nordkjosbotn Idrettslag
Nordkjosbotn Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Nordkjosbotn i Balsfjord kommune. Idrettslaget vart stifta 7. juli 1934 og er i 2020 ein rein fotballklubb. Nordkjosbotn IL spelar i blå og kvite fargar. 2019-sesongen deltok A-laget på nivå 5 i seriessystemet.
Persille
Blomstrane er gule i motsetnad til den giftige arten hundepersille (Aethusa cynapium) som har kvite blomstrar. Blada er tredobbelt finna og hos dyrka former ofte sterkt krusete («kruspersille»).
Det finst ei rekke kultivarar. Desse blir delt i to grupper.
Persille i mat
I delar av Europa og i Vest-Asia blir mykje mat servert med hakka persille. Den friske smaken går godt med fisk. I Noreg er det vanleg med persillesmør til fisk. I Danmark er den ein av hovudingrediensane i den kjente retten stegt flæsk med persillesovs. På grunn av sitt høge innhald av klorofyll er persille godt eigna til å nøytralisere dårleg ande. Persille blir derfor ofte nytta saman med kvitlauk.
Ilian Stojanov
Ilian Stojanov (bulgarsk: Илиан Стоянов, ) er ein tidlegare bulgarsk fotballspelar.
Persille
Helserisiko
Gravide bør ikkje få i seg store mengder persille. Det er trygt med normale mengder i mat, men store mengder kan ha uterotoniske effektar.
NM i sykling 1988 i tempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1988 i temporitt for menn vart avvikla med individuell tevling 24. juli og lagtempo 26. juli i Sandnes kommune.
50 km temporitt
<br style="clear:both;" />
100 km lagtempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1988 i temporitt for kvinner vart avvikla i Sandnes sundag 24. juli.
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Arch
Arch  er ein kommune i distriktet Seeland i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 450 meter over havet.
Cotentin
Cotentin, eller Cherbourghalvøya er ei halvøy i Normandie som dannar den nordvestlege kysten av Frankrike. Ho stikk seg ut i Den engelske kanalen mot Storbritannia. Vest for halvøya ligg Kanaløyane.
Halvøya høyrer til departementet Manche, i regionen Basse-Normandie.
Geografi
Halvøya er ein del av Armoric-massivet, og ligg mellom elvemunningen til Vire og bukta Mont Saint Michel. Ho er delt i tre delar: Neset La Hague, Cotentinpasset og dalen til elva Saire (Val-de-Saire). Halvøya utgjer mesteparten av departementet Manche.
Andre byar og landsbyar er: Coutances, Barfleur, Saint-Lô, Bricquebec, Granville, Barneville-Carteret, Carentan og Avranches.
Vestkysten av halvøya, kjend som la Côte des Îles, ligg mot Kanaløyane, og det går ferjesamband frå Carteret og Granville til øyane (inkludert Chausey).
Historie
Byen som i dag heiter Coutances var hovudstad i Unelli, ei gallisk stamme, og fekk namnet Constantia i 298 av den romerske keisaren Constantius Chlorus. Heile halvøya, på latinsk kalla pagus Constantinus, varst så kalla Cotentin.
Før det vart laga moderne vegar, var halvøya nesten utilgjengleg om vinteren fordi store myrområde flauma over dei lågareliggande områda på sjølve neset, slik at Cotentin stundom har vorte kalla ei øy gjennom historia.
Byen Valognes var fram til Den franske revolusjonen ein sosial ferieby for aristokratar, og fekk tilnamnet «Normandie sitt svar på Versailles». Det er lite igjen av dei store husa og châteaux, på grunn av kampane her under Operasjon Overlord i 1944. Det sosiale livet her vart skildra i romanane til Jules Barbey d'Aurevilly, som sjølv var frå området.
Slaget ved La Hougue fann stad i 1692 ved Saint-Vaast-la-Hougue nær Barfleur.
Fredlaus (fleirtyding)
Fredlaus kan ha fleire tydingar
Kata i judo
Sjå òg: kata
Ein kata (Japansk for form) er ein fastsett sekvens eller eit mønster av teknikkar. I judo har ein mange kata, men dei vert sjeldan brukte aktivt i trening. For å få høge dan-grader, må ein gå kata. Kata inneheld teknikkar som ikkje lenger er lovlege i konkurranse-judo, som slag, spark og bruk av våpen.
Konglungen
Konglungen er ei lita øy på vestsida av Holmenfjorden i Asker kommune, yst på halvøya Løkenes, som skil Leangbukta eller Leangen frå Blakstadbukta. Men mange nyttar namnet Konglungen ikkje berre om sjølve øya, men òg om mykje av halvøya Løkenes, eller om heile halvøya. Halvøya, som vart kalla Laukenes etter gamal uttale, og har gjeve namn til garden Løkens, som ligg på halvøya, skal ha fått namnet av di det veks vilt mykje lauk i området.
Øya Konglungen, som i tidlegare tider låg under garden Løkenes, er skild frå halvøya Løkenes med eit smalt sund som det er bygd ei bru over. Øya har ein særskild idyllisk karakter ved å vere dominert av gamle bustadhus etter farne tiders fiskarar, jakteskipparar, fraktemenn og andre sjøfolk, og kan til dels gje inntrykk av å vere ein tettbygd liten by av det slaget som finst på sørlandskysten. Strandsitterhuset er det eldste av husa på øya, flytta til hit i 1820 frå Ostøya (Oustøya) i Bærum kommune. Dette huset disponerast no av Asker museum, som har utstilling i huset, ope for publikum sommarstid.
På Konglungen budde los Arnt Nilsen, som i 1905 førte inn til byen skipet som kong Haakon 7. kom til Noreg med.
Børselv kyrkje
Børselv kyrkje, tidlegare Børselv kapell, er ei åttekanta kyrkje frå 1958 i Porsanger kommune i Finnmark fylke.
Konglungen
Det kan vere at namnet Konglungen skriv seg frå ei samansetning av det gamle ordet «kuml», som tyder gravhaug, og «ungr», som tyder vik. To røyser som truleg har vore forhistoriske gravrøyser, har lege på øya, men vart fjerna ikring år 1914 utan å ha verte granska. Det finst elles andre forminne på øya, mellom anna ei rundrøys som kan ha vore opp mot 17 meter i tverrmål.
Geologisk høyrer øya til Oslofeltet. Eit areal med fossilhaldige bergartar vart verna som naturminne i 1988.
Børselv kyrkje
Byggverket er i tre og er bygd med 300 plassar.
Kyrkja vart reist av samemisjonen i 1958 og vigsla i 1962.
Ein kan koma til staden via Fylkesveg 183 og Riksveg 98.
Kiril Metkov
Kiril Metkov er ein tidlegare bulgarsk fotballspelar.
Fredløyse
Fredløyse er ei straff som går ut på at den fredlause ikkje har vern av lovene.
Fredløyse vart nytta for avstraffing av alvorlege brotsverk i Noreg i mellomalderen. Etter gammalnorsk rett formulert i Magnus V Erlingssons regjeringstid,  skil ein mellom to former for fredløyse:
Helge Husby
Helge Husby er ein norsk felespelar og folkesongar frå Tingvoll kommune på Nordmøre. Han har blant anna spela i Vågå spelmannslag og i Hørkelgaddan. I dag er han musikalsk leiar i Nordmøre spelmannslag i tillegg til at han driv føretaket Fosna kultur og media. Saman med Laila Yrvum har han formidla dei reisande sin kultur gjennom framsyninga Eit kulturfolk på vandring (2004).
Dojo
Dojo (japansk for vegens stad) er nemninga på treningshallar som er laga for utøving av japanske kampsportar. Nemninga vert òg stundom brukt om vanlege idrettshallar der ein trenar japansk kampsport.
Surfin' Safari
Surfin' Safari er debutalbumet til The Beach Boys, utgjeve i 1962. Surfin' Safari er i dag gjeven ut på CD i lag med Surfin' USA og bonusspor frå perioden. Surfin' Safari nådde 32. plass på den amerikanske albumlista og vart liggande på lista i 37 veker. Dette var den lågaste plasseringa for eit Beach Boys-album fram til Smiley Smile i 1967.
Historie
Hausten 1961 skreiv syskenborna Brian Wilson og Mike Love ein song om surfing som heitte «Surfin'» etter ønske frå bror til Brian, Dennis Wilson. Dei danna raskt eit band og tok inn den yngste Wilson-broren, Carl på sologitar og skulekamaraten Al Jardine på rytmegitar. Brian spelte bass, Dennis trommer og Mike Love vart frontmann, medan alle song harmonivokal arrangert av Brian. Songen kom ut i desember dette året og var produsert av Hite og Dorinda Morgan. «Surfin'» nådde 75. plass i USA tidleg i 1962.
Både «Surfin' Safari» og B-sida «409» vart hittar (førstnemnde nådde 14. plass i USA) og Capitol Records godkjente planane om eit heilt album. Brian Wilson, som ofte samarbeida med Mike Love og Gary Usher, skreiv mesteparten av songane.
Surfin' Safari vart visstnok i røynda produsert av Brian Wilson, sjølv om Nick Venet offisielt står tilskriven som produsent. Den andre singelen frå albumet, «Ten Little Indians», vart ikkje like populær, og nådde berre 49. plass. Mike Love og Brian Wilson song oftast solovokal, men Dennis Wilson song første gong solovokal på «Little Girl (You're My Miss America)».
Omslag
Plateomslaget syner bandet på ei strand ved Paradise Cove, nord for Malibu. Bilete vart teken av Capitol sin eigen fotograf, Kenneth Veeder.
Shake, Rattle and Roll
«Shake, Rattle and Roll» er ein av dei første rock and roll-songane i 12-taktsbluesform. Han vart skrive i 1954 av Jesse Stone under namnet Charles E. Calhoun. Han vart først spelt inn av Big Joe Turner, men Bill Haley & His Comets oppnådde større suksess med songen.
Opphavet
Tidleg i 1954 føreslo Herb Abramson i Atlantic Records at Stone skulle skrive ein livleg bluessong for Big Joe Turner, ein blues shouter som starta karrieren sin i Kansas City før den andre verdskrigen. Stone lekte med forskjellige frasar før han kom opp med «shake, rattle and roll». Frasen hadde derimot vorte nytta i tidlegare songar. I 1919 spelte Al Bernard inn ein song om terningspel med same tittel song, som tydelegvis omhandla det å trille terningar. Frasen vart òg høyrd i «Roll The Bones» av Excelsior Quartette i 1922.
Originalen til Big Joe Turner
Turner sin versjon av vart spelt inn i New York 15. februar 1954. Det Det ropande koret i versjonen hans bestod av Jesse Stone, og styremedlemmene Jerry Wexler og Ahmet Ertegün i plateselskapet. Saksofonsoloen er av Sam «The Man» Taylor. Turner si utgåve vart gjeve ut i april 1954 og nådde 1. plass på R&B-lista til Billboard den 12. juni, men nådde ikkje opp på poplista.
Songen hadde ein seksuelt lada tekst. Den kanskje mest vellystig tekstlinja var «I've been holdin' it in, way down underneath / You make me roll my eyes, baby, make me grit my teeth». På plata uttalte Turner teksten «holdin' it in» utydeleg sidan dette vart rekna som for vågalt for publikum. På same måte som «rock and roll» er «shake, rattle and roll» ein referanse til seksuelt samleie.
Bill Haley sin versjon
Bill Haley & His Comets' sin versjon av songen vart spelt inn 7. juni 1954, same veka som Turner sin versjon toppa R&B-lista. Versjonen vart spelt inn med Johnny Grande (piano), Billy Williamson (steelgitar), Marshall Lytle (bass) og Joey Ambrose (saksofon). Danny Cedrone, ein studiomusikar som ofte spelte for Haley, spelte gitarsoloen, men det er usikkert kven som spelte trommer. Fleire musikkbøker nemner Panama Francis, ein kjend jazztrommis som arbeidde for Haley sin produsent, Milt Gabler, men i brev i 1980-åra skriv Gabler at det var Billy Gussak. Bill Haley sin eigen trommeslagar, Dick Richards, spelte ikkje på denne innspelinga, men kan ha medverka med kor på B-sida, «A.B.C. Boogie». Innspelinga var den siste Cedrone medverka på sidan han døydde berre ti dagar seinare.
Haley sin versjon hadde ein omskrive tekst som var mykje glattare og «ufin» for å tilpasse seg det kvite publikummet. Han hadde òg eit meir popaktig arrangement og mindre blues-aktig. Der Turner si utgåve hadde starta med «Get out of that bed and wash your face and hands, / Get out in the kitchen; make some noise with the pots and pans», starta Haley si utgåve med «Get out in that kitchen and rattle those pots and pans / Roll my breakfast 'cause I'm a hungry man». Oppreinskinga av teksten fjerna stort sett alle seksuelle referansar og linjer som «the devil in nylon hose», «you make me roll my eyes, baby make me grit my teeth» og «you wear those dresses, the sun comes shining through». Den mest utfordrande tekstlinja i Turner sin versjon var «I'm like a one-eyed cat, peeping in the sea food store», der «one-eyd cat» er ein referanse til det mannlege kjønnsorganet og «the sea food store» det kvinnelege. Men denne tekstlinja vart ståande i Haley si utgåve, medan den neste linja «I can look at you 'n' tell you ain't no child no more» vart endra. Haley var blind på eine auga, så dette kan ha vore årsaka til at linja fekk stå.
Begge innspelingane vert rekna som klassikarar. Haley sin versjon er raskare og lysare og passar definisjonen av rock and roll som ei blanding av country og rhythm and blues. Haley hadde starta karrieren sin som countrymusikar, medan Turner var ein blues shouter. Turner sin versjon var råare og meir sexy. Skilnadane mellom dei er at Turner sin rhythm and blues-versjon var meint for vaksne (hovudsakleg svarte), medan Haley sin rock and roll-versjon var meint for tenåringar (mange av dei kvite).
Elvis Presley sin versjon
Elvis Presley spelte inn songen to gonger, i 1955 som ei demoinnspeling for Sun Records (først gjeve ut i 1990-åra) og i 1956 som ein singel for RCA Victor. Han vart derimot ikkje ein stor hit. Begge versjonane til Elvis nytta Turner sin originale tekst kombinert med arrangementet og det raskare tempoet i Haley sin versjon.
Estragon
Estragon (Artemisia dracunculus) er ein fleirårig plante frå malurtslekta. Han er grøn på farge, og har harde stilkar med tynne blad.
Estragon er ein urt som blir brukt til å krydra mat. Mellom anna vert bearnaisesaus laga med estragon.
Arten blei vitskapleg skildra av Carl von Linné i 1753.
Songen Surfin' Safari
«Surfin' Safari» er ein song skriven av Brian Wilson og Mike Love for The Beach Boys. Han vart gjeven ut som singel med «409» som B-side i 1962. Songen kom òg ut på albumet med same namn, Surfin' Safari same året.
Innspeling
Songen var den første bandet spelte inn i World Pacific Studios den 8. februar 1962. Innspelingane dei gjorde denne dagen kom derimot ikkje ut før mange år seinare. Den einaste skilnaden mellom desse tidlege utgåvene og den offisielle utgjevinga var at Al Jardine spelte gitar i staden for David Marks.
Den offisielle utgåva vart spelt inn i Western Recorders den 19. april 1962. Innspelinga vart produsert av Brian Wilson med David Marks og Carl Wilson på gitar, Brian Wilson på bassgitar og Dennis Wilson på trommer. Mike Love syng solovokal medan Brian, Carl & Dennis Wilson og Mike Love syng korvokal. På same innspelinga spelte dei inn «409», «Lonely Sea» og «Their Hearts Were Full Of Spring». Denne innspelinga vart gjeven til Capitol Records som ei demoinnspeling. Selskapet var imponert og gav bandet kontrakt. «Surfin' Safari» vart gjeven ut som den første singelen deira på Capitol Records.
Singelen
Singelen kom ut i juni 1962. Opphavleg meinte Capitol Records at «409» burde vere A-sida, og starta å promotere denne songen for radiostasjonane. Radiostasjonane valde derimot heller å spele «Surfin' Safari» og han vart ein stor nasjonal hit.
Singelen nådde 14. plass på den amerikanske singellista, medan «409» òg gjekk inn på lista på ein 76. plass. Singelen selde om lag 900 000 det første året, som ikkje var nok for å oppnå gullplate.
Singelen vart òg gjeven ut i Europa hausten 1962, men selde dårleg her.
Vanse
Vanse er ein tettstad i Farsund kommune i Agder med. Vanse ligg på Listahalvøya, om lag seks kilometer vest for Farsund bysentrum.
Norsk-amerikansk kultur
I perioden frå 1890-talet til eit stykke ut på 1960-talet reiste tusenvis av listelendingar over Atlanterhavet til Amerika. Dei fleste drog til austkysten, blant anna til New York-området, der dei arbeiddee som hushjelpar, sjøfok og snikkarar. Etter månader eller år, og eitt eller fleire opphald, drog mange av dei heim att. Dette var med å seja preg på Lista.
Brooklyn Square
Brooklyn Square er ei gate på Bryne i Vanse sentrum; mellom fylkesveg 651 og Abraham Berges vei. Gata har namn etter Brooklyn i New York, og er den fyrste offisielle amerikanske adressa i Noreg. Her ligg Trunken, ein butikk som sel amerikanske varer. Han opna 25. desember 2004. Ved sida av Trunken ligg restauranten 8th Avenue, som er inspirert av New York på 50- og 60-talet. Til jul blir gata pynta på amerikansk vis. 29. oktober 2011 blei Farsund kommune vennskapsby med Bay Ridge Neighborhood i Brooklyn i New York.
American festival
American festival er ein festival som er blitt halden årleg den siste helga i juni sidan 2007. Han avløyste den tidlegare Listafestivalen. Festivalen er fyrst og fremst ei feiring av det norske Amerika og banda mellom Lista og USA. Han har som målsetnad å visa fram norsk-amerikansk kultur og samtidig setja Farsund og regionen på kartet. Sommaren 2015 vitja 20 000 folk i løpet av festivalhelga. Selvaagparken på Bryne blir også brukt aktivt under festivaldagane.
Dyfjord kapell
Dyfjord kapell er eit kapell i Lebesby kommune i Troms og Finnmark fylke.
I 2019 vart det meld at kapellet skulle leggjast ut for sal.
Arconciel
Arconciel  er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 734 moh.
Pyridoksal
Pyridoksal er ei av tre naturlege former av. Dei to andre formene er pyridoksin og pyridoksamin. Alle er kjemisk nærskylde pyridinderivat. Pyridoksal vert syntetisert av bakteriar i tarmen og finst elles i kjøt og kornvarer. Det verkar i form av pyridoksalfosfat som prostetisk gruppe for mange enzym som har aminosyrer som substrat.
Sakshaug
Sakshaug er ei bygd og ein tidlegare tettstad i Inderøy kommune i Trøndelag fylke. Staden har vakse saman med kommunesenteret Straumen.
Satire
Satire (frå latin satura, 'blandingsrett') er verk som latterleggjer eller spottar feil og lastar i samfunnet eller hos framståande personar. Satire femnar om dikt og andre kunstartar, som til dømes om karikaturteikningar.
2. serierunde i Oddsenligaen avdeling 3 2013
2. serierunde i Oddsenligaen avdeling 3 2013 starta med tre kampar laurdag 20. april og ein kamp dagen etter, 21. april. Tre kampar vart utsette til seinare tidspunkt.
Polsk riksdag
Polsk riksdag er ei nemning på ei styresmakt eller nasjonalforsamling der det er tilnærma umogleg å gjera vedtak. I den polsk-litauiske realunionen kunne eit kvart medlem av parlamentet Sejmen setja fram eit liberum veto. Om eit slikt veto vart sett fram, måtte parlamentet oppløysast. Alle lover og vedtak parlamentet hadde gjort vart oppheva.
Asgaut Olsson Regelstad
Asgaut Olsen Regelstad var ein gardbrukar og eidsvollsmann frå Finnøy i Rogaland.
Regelstad var fødd i Finnøy. Han vart gardbrukar av Reilstad etter far sin. 1816-23 var han lensmann i Finnøy, og prestens medhjelpar. Han var òg i forlikskommisjonen, skulekommisjonen og fattigkommisjonen.
I 1814 var Regelstad utsending frå Stavanger amt til riksforsamlinga på Eidsvoll saman med Lars Andreas Oftedahl og Christen Mølbach. Han var lite aktiv i forhandlingane, med unnatak for odelsspørsmålet. Han var mellom dei som ville lovfeste odelsretten, dessutan støtta han eit forslag om å selje kyrkjegodset (det benefiserte gods). Truleg høyrde han til unionspartiet, men stemte ikkje saman med dei i alle saker.
Han døydde på garden sin i 1847. Garden finst framleis, men berre eit stabbur frå 1740-åra er att frå den tida Regelstad budde her.
Polsk-litauisk union
Polsk-litauisk union eller Polen-Litauen ei nemning på ulike samband mellom kongedømet Polen og Storfyrstedømet Litauen. Kva landområde sambandet omfatta skifta mykje opp gjennom tidene. Sambandet omfatta til tider Polen av i dag, Litauen, Latvia, Estland, Kviterussland, Ukraina (delvis), Romania (delvis) og Russland (delvis). Området vart mot slutten av 1700-talet delt mellom nabostatane i fleire steg. Oppdelinga kom mykje av at Polen-Litauen hadde eit lite samkøyrd styresett både saman og innetter. Nemninga polsk riksdag kjem frå denne tida, ei nemning på ei styresmakt eller nasjonalforsamling der det er tilnærma umogleg å gjera vedtak.
Bruravik-Brimnes
Ferjesambandet vart avløyst av Hardangerbrua då ho opna 17. august 2013.
Nodeland
Nodeland er ein tettstad i Kristiansand kommune i Agder fylke med. Fram til 2020 var staden kommunesenter i tidlegare Songdalen kommune i Vest-Agder fylke.
Riksveg 461 og Sørlandsbanen går gjennom bygda, og Nodeland er ein stasjon på Sørlandsbanen. Bygda ligg om lag 7 kilometer vestom bysenteret i Kristiansand. Frå Nodeland går det fylkesveg nordaustover til tettstaden Nodelandsheia.
Merian
Merian (Origanum majorana) er ein eittårig, grøn krydderplante bergmynteslekta i leppeblomfamilien, i nær slekt med bergmynte. Med sterk lukt og smak vert han lett for dominerande, og bør difor nyttast i små mengder. Det er vanleg å nytta merian både frisk og tørka.
I Noreg er det registrert eit par funn av framandarten.
Auruncifjella
Auruncifjella (italiensk Monti Aurunci) er ei fjellkjede sør i Lazio, sentralt i Italia. Dei er ein del av Antiappenninane, ei gruppe som strekkjer seg frå Appenninane til Tyrrenhavet. Dei grensar i nord til Ausonifjella og området Pico og Campodimele, austover til Ausentedalen og i sør til elva Garigliano.
Namnet kjem frå den gamle stamma Aurunci. Fjella består av ein regionspark, Parco Naturale dei Monti Aurunci, oppretta i 1997.
Monti Aurunci består hovusakleg av sprø kalkstein, som vert meir fast mot kysten av Gaeta. Høgda varierer frå åsar til Monte Petrella på 1 533 meter over havet. Andre høge toppar er Redentore (1 252 m) og Monte Sant'Angelo (1 402 m).
Arkeologi
Arkeologi er studiet av menneskeleg aktivitet, det vil seie korleis dei levde, kva dei levde av, og eventuelt kvar dei kom frå eller drog til, hovudsakleg gjennom studiet av dei materielle leivningane som finst etter dei på og i jorda. Systematiske arkeologiske utgravingar er ei viktig metode for å skaffe fram dette materialet. Men moderne teknikk har òg stilt andre metodar til rådvelde for arkeologien, som til dømes fotografering frå fly og bruk av såkalla georadar, eit apparat som kan avteikne konstruksjonar som ligg under jordoverflata. Arkeologi er den viktigaste måten å finne ut meir om tidleg menneskeleg historie på frå så gamal tid at det ikkje finst skriftlege kjelder å halde seg til, såkalla førhistorisk tid, før ein tok til å skrive. Arkeologiske metodar kan også brukast til å gje kunnskap om livet i historisk tid, og fylle ut hòl og stadfeste eller avkrefte påstandar i skriftlege kjelder frå slike tider, som dei mange arkeologiske utgravingane av leivningar frå mellomalderen gjev gode døme på.
Brasiliansk musikk
Brasiliansk musikk omfattar ei rekkje ulike og særprega musikkstilar som har vorte utvikla som eit resultat av påverknad frå afrikansk, europeisk og urfolksmusikk.
Brasil har utvikla særeigne stilartar som choro, forró, frevo, samba, maracatu, bossa nova og música popular brasileira (MPB). Samba er utan tvil den mest kjende stilarten, men i tillegg har bossa nova fått stor merksemd i utlandet. I tillegg finst det brasilianske versjonar av vestlege musikktypar, som brasiliansk rock og rap.
Aargletscher
Aargletscher er ein isbre, eller eit bresystem, i den austlege delen av Bern-Alpane, ved Finsteraarhorn.
Bresystemet består av fire veldige isstraumar, som har sitt opphav i snøbreane under toppane kring om Finsteraarhorn. Eine greina er Oberaargletscher, som straks før utløpet renn i hop med Unteraargletscher. Den sistnemnde breen oppstår der to isstraumar, som sig ned frå høgdene under Schreckhorn, renn i hop. Breen vert pressa forbi foten av Lauteraarhorn, her møtest Lauteraargletscher og Finsteraargletscher, den siste sig forbi foten av Finsteraarhorn. Vidare flyt breen 6 km mot aust ned i fjellvatnet Grimselsee nær Grimselpasset. Aargletscher er hovudkjeldas til elva Aare.
Totallengda på breen vart i 1973 målt til 12,95 km, flatevidda 29,48 km². Oberaargletscher er 4 km lang (2005). I 1973 dekte han ei flatevidd på 5,82 km².
Naturvitarane Franz Joseph Hugi (1827) og Louis Agassiz (1840) studerte begge Aargletscher. Dei to var særleg interessert i å finne ut kor langt breen flaut på eit år.
Basjkortostan
Folkesetnad
Dei største byane er Ufa (1 062 000 ibuarar), Sterlitamak (273 500), Salavat (156 100), Neftekamsk (121 700) og Oktjabrskij (109 500).
Sidan oppløysinga av Sovjetunionen har delen av basjkirar i folket auka, frå 21,9 % i 1989, medan delen russarar og tatarar har gått ned. Folketalet totalt sett har halde seg relativt stabilt.
Breistein-Valestrandsfossen
Breistein-Valestrandsfossen er eit ferjesamband på riksveg 567 mellom Valestrandsfossen på Osterøy og Breistein i Åsane i Bergen kommune. Ruta vart starta opp i 1932, og har vore i kontinuerleg drift sidan då. Ferjesambandet vert i dag drive av Osterøy Ferjeselskap med M/F «Ole Bull».
Ruta vart starta opp av av brørne Leif og Karl Håland og vart bilførande i 1934. I dei første 30 åra gjekk enkelte ruteturar innom Ytre Arna, men desse turane fall ut ved årsskiftet 1964-1965. Karl Håland, som dreiv ruta åleine etter at broren døydde i 1963, fekk tidleg på 1970-talet stadig sterkare press frå vegmyndigheitene om å gje frå seg ferjerutekonsesjonen. Det var det nye ferjeselskapet Bergen Nordhordland Rutelag som i staden var tiltenkt konsesjonen. Det selskapet var ei samanslåing av Bergen Nordhordland Trafikklag og Indre Nordhordland Dampbåtlag. BNR tok over drifta av ferjesambandet i 1975.
Sidan 3. oktober 1997 er sambandet vorte drive i konkurranse med Osterøybrua lenger inne i Sørfjorden. BNR fortsette å drive ruta utan statlege subside. Som følgje av manglande inntening, varsla HSD Sjø kort tid etter at de tok over ruta i 2002, at dei ønskte å innstille sambandet. Gjennom aksjeselskapet Osterøy Ferjeselskap, tok ostringane sjølv over drifta av sambandet 1. mai 2004.
Kakhovka
Kakhovka (ukrainsk Каховка, russisk Кахо́вка) er ein hamneby ved Dnepr i Kherson oblast (provins) sør i Ukraina. Han er det administrative senteret i Kakhovsky rajon (distrikt), medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 35 000 innbyggjarar (2012).
I 1492 vart det bygd ei festning nær dagens Khakova, medan sjølve byen vart grunnlagd i 1791 av den russiske obersten D.M. Kulikovskyj.
Mads Flokenes
Mads Flokenes var ein norsk lærar og ordførar. Han var fødd i Vevring i Naustdal kommune. Då faren døydde, flytta mora og borna til Askvoll kommune. Flokenes gjekk på folkehøgskule og lærarskule, og han var lærar fleire stader, m.a. i Vevring. Han var mykje med i kommunale styre og var ordførar i Askvoll 1956-1963.
A.P. Møller-Mærsk
A.P. Møller-Mærsk A/S er eit internasjonalt danskeigd konsortium som driv innan ei rekkje område, i hovudsak transport. Internasjonalt er føretaket mest kjend som MAERSK, især shippingverksemda. Føretaket har røter attende til 1886, då kaptein Peter Mærsk-Møller kjøpte det første dampskipet sitt, S.S. Laura.
Mads Flokenes
Flokenes var venstremann, fråhaldsmann og målmann. Han skreiv mykje i blad og aviser.
1166 Sakuntala
1166 Sakuntala er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 27. juni 1930 av Praskovjya Georgievna Parkhomenko ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Slaget ved Lutterberg i 1762
I det andre slaget ved Lutterberg (23. juli 1762), vart den fransk-saksiske armeen under general Comte de Lusace slått av hertug prins Ferdinand.
Farse
Farse kan ha ulike tydingar:
Slaget ved Lutterberg
Slaget ved Lutterberg kan visa til:
Gerald Ford
Gerald Rudolph Ford var ein politikar i USA. Han var visepresident i USA frå 1973, då han vart utpeika etter Spiro Agnew. Ford vart president i USA i 1974 då Richard M. Nixon måtte gå av etter Watergate-skandalen. Ford var nummer 38 i rekkja av presidentar. Ford si store avgjerd som president var å gje straffefridom til Nixon. Avgjerda gjorde mykje til han han seinare måtte gå av som president etter å ha tapt valet mot Jimmy Carter.
Ford var den einaste amerikanske presidenten som ikkje er vorte vald korkje som visepresident eller president.
Sandvika i Lierne
Sandvika er ein tettstad og administrasjonssenter i Lierne kommune i Trøndelag fylke. Staden har.
Ardez
Ardez  er ein kommune i distriktet Inn i kantonen Graubünden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1467 meter over havet.
Landsbyen ligg i nedre Engadindalen på venstresida av elva Inn.
Juzjnoukrajinsk
Juzjnoukrajinsk (ukrainsk Южноукраїнськ) er ein by i Mykolajiv oblast i Ukraina.
Byen vart grunnlagd i 1976 i samband med Juzjnoukrajinsk NPP, eit atomkraftverk nær Juzjnoukrajinsk, kring 350 km sør for hovudstaden Kiev. Han produserer 2 850 megawatt (MW) og er i dag den nest største av fem atomkraftverk i landet.
Gåte
Ei gåte (norrønt gáta, har samanheng med 'å gjetta') er eit spørsmål med eit svar som er ukjent eller vanskeleg å finna. Gåter kan vera djupe filosofiske spørsmål, mysterium ein prøver å finna ut av i vitskapen, eller ei form for underhalding.
Gåtar har spelt ei rolle i mytologien, til dømes måtte Odyssevs svara på ei gåte då han møtte ein sfinks, og Odin lurte mange fiendar ved å stille dei lure gåter.
Ein finn gåter i litteraturen, til dømes som ein svært viktig del i Hobbiten av J.R.R. Tolkien.
Det finst gåter frå norrøn tid og nyare gåter på rim frå både norsk folkedikting og frå britiske litteratar.
Nyare gåter kan vera forma som vitsar. Svaret på desse er ikkje logisk, men er overraskande, absurd, eller lagar eit ordspel.
Andammen
Andammen er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nord for Rebbenesøya og sør for Grøtøya. Det høgaste punktet på Andammen er Nordkollen på 313 moh.
Andammen skjer seg innover på Rebbenesøya og på kvar side av øya ligg to fjordar som er kalla opp etter ho, Indre Andamsfjorden i aust og Ytre Andamsfjorden i vest.
Bab
På 800-talet levde imamane under Abbasid-kalifane, som sette seg sterkt imot sjiamuslimane. For å vera trygge slutta dei 10. og 11. imamane å treffa tilhengjarane sine. I staden brukte dei ein talsmann som heitte Uthman al-Amri.
Den 11. imamen, Hassan al-Askari, døydde i 874. Barnet til Hassan, Abu'l-Qasim Muḥammad eller Muhammad al-Mahdi som då var fire år gammal, forsvann då far hans døydde. Sjiamuslimar trur han gøymde seg for å verta trygg. Dei trur at han gjekk attanfor «porten av formørking», og sette Uthman al-Amri som meklar mellom han og folket. Uthman blei kalla ein bab, for det var ved han at imamen sitt lys skein på jorda.
Etter at Uthman døydde blei sonen hans den neste baben. Det var i alt fire menneske som vart babar. Den siste av dei heitte Abu'l Hassan Ali. Han døydde i 941. Før han døydde blei han spurd kven som skulle verta bab etter han, men han berre sa «Gud har sitt føremål, og det skal han fullføra.» Tida med babane slutta med det, og det har ikkje vore nokon bab i sjiaislam sidan.
Bab i bahá'í-trua og bayánismen
Sjå òg: Ali Muhammad Shirazi
Ordet 'bab' har også ei spesiell tyding i bahá'í-trua og bayanisme, der det er ein tittel for grunnleggjaren deira, Ali Muhammad Shirazi.
Ali Muhammad tok tittelen Báb i 1844 då han forkynte misjonen sin. Han meinte at han hadde to rangar, den første som ein manifestasjon av Gud som tala med Gud si røyst, og den andre som eit levande menneske. Han var difor Gud sin port, som var komen for å bli den nye vegen som folket kunne nå Gud gjennom. Denne meininga var svært ulik den tradisjonelle tydinga av ordet, og blir ofte misforstått av mange som trur at han hevda at han var ein ny meklar.
Ali Muhammad prøvde å gjera meininga si klar gradvis. Han tok titlane qaim og mahdi, som var dei tradisjonelle titlane den siste imamen skulle få når han kom tilbake, i 1848. I 1849, etter at han hadde openberra den heilage boka si, Bayan, og lausrive seg heilt frå islam, tok han tittelen noqṭah (‘punktet’). Alle titlane hadde den same tydinga og viste kva slags misjon han sa han var gjeven.
I bahá'í-trua i dag er «Báb» brukt som hovudtittelen til Ali Muhammad, og dei andre titlane han tok vert så godt som aldri nytta. I bayanismen derimot er Ali Muhammad kjend med den siste tittelen han tok, noqṭah eller noqṭey-e-ūlā (‘det opphavlege punktet’), som bayaniar seier viser best kva rangen og misjonen hans var.
Ardon i Sveits
Ardon  er ein kommune i distriktet Conthey i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 503 meter over havet.
Kommunen ligg på høgresida av elva Rhône, om lag 10 km frå Sion.
Pia Tafdrup
Pia Tafdrup i København) er ein dansk forfattar. Ho er utdanna cand. mag. frå Københavns Universitet.
Ho debuterte som forfattar i 1981 med diktsamlinga Når der går hul på en engel.
Volodymyr
Volodymyr er ein by i Volyn oblast nordvest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Volodymyr-Volynskyo rajon, medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet. Byen er det historiske senteret i regionen Volhynia og den historiske hovudstaden fyrstedømet Volhynia. Byen har kring 40 000 innbyggjarar (2012). Fram til 2021 hadde han namnet Volodymyr-Volynskyi (Володи́мир-Воли́нський).
Namn
Byen er kalla opp etter fyrst Vladimir den store, som var fødd i nærleiken. Namnet vart seinare også forkorta til Lodymyr, og på latin var han kjend somLodomeria. Frå 1911 fekk han namnet Volodymyr-Volynsk for å skilja han frå Vladimir-na-Kliazme i Russland. I 1944 vart namnet offisielt modernisert til Volodymyr-Volynskyi.