cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laminert deig
Tre hovudtypar av laminert deig er kjende som butterdeig, som hovudsakleg er laga av mjøl og smør, croissantdeig, som i tillegg inneheld gjær, og wienerdeig, som i tillegg til alt dette også inneheld egg. Ein kan også laminera ein mørdeig ved å bretta inn større bitar matfeitt. Baking med filodeig har ein liknande effekt, ettersom ein gjerne bruker mange lag med feitt imellom.
Nokre bakverk ein lager med laminerte deigar er:
Fýllo
Fýllo (gresk Φύλλο) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Fýllo inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Palamás.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Fýllo 3 272 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 555 innbyggjarar.
Jødekake
Jødekaker er det vanlege namnet på ei gruppe småkaker med sefardisk opphav i skandinavisk kokekunst.
Då sefardiske kryptojødar utvandra frå Spania og Portugal til Nord-Europa kring 1600- og 1700-talet tok dei med seg element av iberisk sefardisk kultur — inkludert sefardisk (jødisk) og arabisk (muslimsk) kokekunst med bruk av sukker i tillegg til meir utbreidde søtingsstoff som honning og ulike typar fruktsirup.
Eit av desse elementa var småkaker bakt med piska egg, sukker, mjøl og vegetabilsk olje (t.d. olivenolje) som basis. Karakteristisk for desse sefardiske småkakene er at det er minimalt med væske i dei, og at dei difor kunne halda seg lenge. Blant sefardar i Nederland blei desse kakene noko endra ved at dei bytta ut olja med smør. Seinare er ofte også margarin blitt brukt. Desse kakane kom til å bli kjende som «joodse boterkoeken» (‘jødiske smørkjeks’) i Nederland og som «jødekaker» («jødekakor», «jødekakur», «jødekager» eller «judebröd») i Norden.
Den nederlandske typen er blitt vidare endra i Danmark, slik at det i dag finst fleire variantar av jødekaker. Det er nok den danske varianten som er best kjent i Noreg. Her finst det stadig mange som bakar jødekaker som ein tradisjonell del av sin julebakst. Jødekakene i dansk og norsk versjon er meir som søta butterdeigkjeks, av og til med perlesukker og hakka mandlar på.
Vierramvarre
Fjellvandrarar som er på veg mot sørtoppen av Kebnekaise kan velje å gå den såkalla Västra leden, som blant anna passerer over toppen av Vierramvare. Langs med stien, i området omkring toppen, har forbipasserande vandrarar oppført store mengder røyser av nærliggande steinar i skiftande storleik og form.
Elastisk pendel
Ein elastisk pendel er ein lekam, som eit lodd eller ei metallkule, som heng i ei spiralfjør, strikk eller liknande, og som kan svinge om ei likevektsstilling i lengderetninga til fjøra.
Itéa i Kardítsa
Itéa (gresk Ιτέα) er ein landsby i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Itéa var hovudsete i den tidlegare kommunen Fýllo, som no er ei kommunaleining i kommunen Palamás.
Fylkesveg 501 i Akershus
Fylkesveg 501 i Akershus går mellom Dal og Ørbekk i Eidsvoll kommune.
Kommunar og knutepunkt
Trondheimsvegen
Norra Storfjället
Norra Storfjället er eit fjellområde i Vindelfjällen, aust for Ume älv. Området består av dei høgaste fjella i Vindelfjällene. Gjennom området går Kungsleden som følgjer dalføret Syterskalet. Nord for Syterskalet ligg Norra Sytertoppen (1768 moh) som er den høgaste fjelltoppen i Västerbottens län.
Keplers nova
Keplers nova (offisielt Supernova 1604) er ein supernova som flamma opp i stjernebiletet Slangeberaren (Ophiuchus) i oktober 1604. Han nådde storleiksklasse −2,5 og var synleg for det nakne auga i 18 månader. Han var på den tida meir lyssterk enn alle andre stjerner og planetar, utanom Venus
Den første registrerte observasjonen var nord i Italia den 9. oktober 1604. Johannes Kepler byrja å observere supernovaen medan han arbeidde i Praha for keisar Rudolf II den 17. oktober. Han fekk sidan namn etter Kepler fordi han observerte novaen i nesten eitt år.
Supernovaresten etter denne supernovaen vert rekna som ein prototype av sitt slag og vert framleis mykje studert innan astronomien.
Norra Sytertoppen
Norra Sytertoppen er ein fjelltopp på 1768 meter over havet, og som ligg i Norra Storfjället i Västerbottens län i Lappland. Fjelltoppen er det høgaste punktet i lenet.
Tandava
Tandava (også skrive '), òg kjend som ', er ein guddommeleg dans utført av guden Sjiva i hindumytologi. Når guden blir framstilt som dansar av tandava blir forma hans kalla Nataradja, ‘kongen av dans’.
Natyasjastra, ei sanskritavhandling om utøvande kunst, skildrar ulike aspekt av tandava.
Skildring
Sjiva-tandava blir skildra som ein kraftfull dans som er kjelda til skaping, vern og oppløysing. Medan Rudra-tandava viser den valdelege naturen til Sjiva, fyrst som skaparen og seinare som øydeleggjaren av universet, til og med døden sjølv, viser Ananda-tandava han som glad. I Shaiva Siddhanta-tradisjonen blir Sjiva som Nataradja (bokstaveleg ‘kongen av dans’) rekna som den øvste herren over dansen.
Tandava har namn etter Tandu (taṇḍu), ein tilhengar av Sjiva, som instruerte Bharata (forfattaren av Natyasjastra) i bruken av angahara og karana på ordre til Sjiva. Nokre lærde meiner at Tandu sjølv må ha vore forfattaren av eit tidlegare verk om dramatiske kunstar, som blei innlemma i Natyashastra. Natyashastra skildrar Shiva som fortel om ulike aspekt av dansen til guden Brahma.
Dei 32 angaharane og 108 karanaane blir diskuterte av Bharata i 4. kapittel av Natyasjastra, Tandava laksjanam. Karana er kombinasjonen av handgestar og fotstillingar for å danna dansepositurar. Angahara består av sju eller fleire karanaer. Dansen er blitt omtalt som ein allegori i bilde av dei fem hovudmanifestasjonane av evig energi:
Cheriton Hill
Cheriton Hill er ein ås nær Folkestone søraust i det engelske grevskapet Kent, med utsyn over Den engelske kanalen. Den relativt låge åsen, med ei høgd på berre 188 meter over havet, er dekt av jordbruksland, landsbyar, smale vegar og stiar.
Tandava
Tandava dansa av Sjiva
Hinduskrifter fortel om ulike høve då Sjiva utførte tandava. Då Sati (den fyrste kona til Sjiva, som blei gjenfødd som Parvati) gav opp anden under Daksja si ofring, blir det sagt at Sjiva dansa rudra tandava for å uttrykke sorg og sinne. Sjivapradosha stotra seier at når Sjiva dansar sandhya tandava, spelar dei andre gudane som Brahma, Vishnu, Sarasvati, Lakshmi og Indra musikkinstrument og syng lovprisingar til Shiva.
Shiva Tandava Stotram er ein stotra (hinduhymne) som skildrar makta og venleiken til Shiva og som skal vera skrive av Ravana, ein ihuga tilbedar av Sjiva.
Tandava dansa av andre gudar
Ganesja, sonen til Sjiva, kan framstillast som Ashtabhuja tandavsa nritya murtis (Åtte væpna former av Ganesja som dansar tandava) i tempelskulpturar.
Ifølgje djain-tradisjonen skal Indra ha dansa tandava til ære for fødselen til djainleiaren Rishabhanatha.
Indisk klassisk dans
Innan dansen kathak finst det vanlegvis tre typar tandava: Krisjna-tandava, Sjiva-tandava og Ravana-tandava. Det finst òg ein fjerde variasjon, Kalika-tandava. Bharatanatyam og kuchipudi har variantar som framstiller Krisjna som dansar tandava på Kaliya.
Manipuri-dans er anten klassifiert som «tandava» (energisk, ofte knytt til Sjiva, Sjakti eller Krishna med krigs- eller frelsar-tema) eller «lasya» (delikat, ofte knytt til kjærleikssoga til Radha og Krisjna).
Skulptur
Dei 108 karanaformene av tandava har inspirert sjivaskulpturar frå det 1. tusenåret f.Kr., ofte i ei utforming som set saman mange av desse til ei samansett form, som den ved Nataraja-templet i Chidambaram.
Sjiva som Nataradja eller Krisjna som dansar tandava er eit vanleg tema i bronseskulpturar frå Tsjolariket. Nokre sjivatempel i Sør-India viser ein dansande Nataradja.
Kjelder
<references group="" responsive="1">
Fylkesveg 502 i Akershus
Fylkesveg 502 i Akershus gjekk mellom Prestebakke og Nygard i Eidsvoll kommune. Vegen var 8,8 km lang.
I 2019 blei vegen del av fylkesveg 1574.
Tamásio
Tamásio (gresk Ταμάσιο) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Tamásio inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sofádes.
Singitjåkka
Singitjåkka (nordsamisk Siŋŋičohkka) er eit fjell i Kebnekaise-massivet i Kiruna kommune. Dei to høgaste toppane er 1704 og 1678 meter over havet.
På nordsida av fjellet går dalføret Singivagge (Siŋŋivággi) i ein vest-aust retning. Innsjøen Singijaure (Siŋŋijávrrit) ligg omtrent i midten av dalen. Elvane Siŋŋijohka og Šiellajohka renn høvesvis vestover og austover gjennom dalen.
Sør for fjellet går dalføret Ladtjovagge.
Árni i Kardítsa
Árni (gresk Άρνη) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Árni inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sofádes.
Elastisitetsgrense
Kunnskap om elastisitetsgrensa er særs viktig i utforminga av ein komponent, sidan grensa representerer den øvre grensa for kor mykje belastning som kan brukast. Det er òg viktig for kontroll under mange produksjonsteknikkar som smiing, valsing og pressing.
Kjelder
خضوع (خواص المواد) Fließgrenze Elastsuspiir Fluencia Elasteca limigo fa:تسلیم (مهندسی) Limite d'élasticité Tensione di snervamento היפותזות חוזק Vloeigrens 降伏 (物理) Granica sprężystości Limite de escoamento Sträckgräns Границя пружності 降伏强度
Elastisk støyt
Ein elastisk støyt er ein støyt mellom to lekamar der den totale kinetiske energien til dei to lekamane etter støyten er lik til den totale kinetiske energien deira før støyten. Elastiske kollisjonar skjer berre om det ikkje skjer noko netto omforming av kinetisk energi til andre energiformer.
I støytar mellom små lekamar vert den kinetiske energien først omgjort til potensiell energi tilknytt ei fråstøytingskraft mellom partiklane (når partiklar flyttar mot denne krafta, til dømes vinkelen mellom krafta og den relative farten er stump), så vil denne potensielle energien omformast attende til kinetisk energi (når partiklane flyttar med denne krafta, til dømes vinkelen mellom krafta og den relative snøggleiken er spiss).
Støytar mellom atom er elastiske støytar.
I tilfelle med store lekamar kan ein aldri oppnå heilt perfekt elastiske støytar, men berre tilnærma, som til dømes ein støyt mellom to biljardkuler.
Kjelder
Удар
Datteln
Datteln er ein by og ein kommune på nordkanten av Ruhr-området, sentralt i Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Byen ligg om lag 10 kilometer nordaust om Recklinghausen og 20 km nordvest om Dortmund. Kommunen er 66,1 km² vid og hyser 35 000 ibuarar. Staden er mest kjend for at fire kanalar kryssar kvarandre her, ingen stad i verda finst eit så stort knutepunkt med kunstige vassvegar.
Snasahögarna
Snasahögarna er eit fjellmassiv i Jämtland, nord for Storulvån og vest for Handöl. Det høgaste punktet er Storsnasen som er 1463 meter over havet.
Datteln
Skirennaren Katja Seizinger er frå Datteln.
Snasahögarna
Ved foten av Snasahögarna ligg Snasahögarnas Fritidsby.
Forsamlingsgrensa (soknegrensa) mellom Undersåkers og Åre församling går tvers over Snasahögarna, så slik Storsnasen ligg i Åre socken og Lillsnasen i Undersåkers sokn.
Kirkwoodgap
Kirkwood-gapet er opningar i asteroidebeltet som skuldast perturbasjonar av dei store planetane. Det vart påpeikt i 1866 av den amerikanske astronomen Daniel Kirkwood. Først ved hjelp av moderne kaosteori har ein fått ein tilnærma forståing av korleis desse opningane vert danna.
Kinnekulle
Kinnekulle er eit fjell og fjellområde ved søraustbreidda av Vänern i Götene kommun i Sverige.
Fylkesveg 504 i Akershus
Fylkesveg 504 i Akershus går mellom Sessvold og Bøn stasjon i Eidsvoll kommune. Vegen er 4,8 km lang.
Kinnekulle
Kinnekulle er eit såkalla platåfjell eller mesa, kring 306 moh på det høgaste. Alt tidleg i mellomalderen fanst det steinindustri i området, og framleis er det nokre steinhoggeri att. Kinnekulle er oppbygd av bergartar som er avleira frå kambrium til silur. Nedst, på peneplanet til det prekambriske grunnfjellet ligg sandstein, og deretter følgjer alunskifer, kalkstein, leirskifer og diabas.
Fylkesveg 504 i Akershus
Kommunar og knutepunkt
Erstatta av fylkesveg 501 i Akershus
Kinnekulle
Kinnekulle er eit populært turistmål, ikkje minst dreg mange dit for å sjå stadane som Jan Guillou har skrive om i romanane om Arn.
Leondári i Kardítsa
Leondári (gresk Λεοντάρι) er ein landsby i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Leondári var hovudsete i den tidlegare kommunen Tamásio, som no er ei kommunaleining i kommunen Sofádes.
Getterön
Getterön er ei halvøy i Varberg kommun i Hallands län i Sverige, like nordvest for kommunesetet Varberg.
Getterön var ei øy fram til 1936, då sundet mellom Getterön og fastlandet vart fylt att og ein veg vart bygd.
Samfundet De Nio
Samfundet De Nio er eit svensk litterært akademi med ni medlemmer. Det blei stifta 14. februar 1913 i Stockholm etter Lotten von Kræmer sitt testamente, med føremål om å fremja litteratur, fred og kvinnesaken.
Utgjevingar og prisar
I åra 1916–1925 og i 1930 gav samfunnet ut årboka Vår Tid. Frå 1938 til 1983 gav det ut Svensk litteraturtidsskrift. Sidan 2003 har dei gjeve ut Samfundet De Nios litterära kalender.
Medlemmer
Noverande:
Opphavlege medlemmer:
Volt-ampere reaktiv
Volt-ampère reaktiv, «var» (skriven i minusklar) er eininga som vert nytta for reaktiv effekt. Dimensjonen svarar til watt, men det er ofte ynskjeleg å skilje han frå den aktive effekten som vert gjeven i watt. Tilsvarande vert voltampere eller VA nytta om tilsynelatande effekt.
Omgrepet kjem frå fransk Volt-Ampère-réactif, og vart føreslått av den rumenske elektroingeniøren Constantin Budeanu på byrjinga av 1930-talet, og deretter fastlagt av International Electrotechnical Commission (IEC).
Quierschied
Quierschied er ein kommune i Saarland i Tyskland. Kommunen omfattar 20,2 km² og har knapt 13 000 ibuarar. Frå Quierschied er det i kring 12 km sørvestover til forbundslands-hovudstaden Saarbrücken.
Friidrettsutøvaren Armin Hary vart fødd i Quierschied.
Effoa
Finska Ångfartygs Aktiebolag (forkorta FÅA, finsk Suomen Höyrylaiva Osakeyhtiö, forkorta SHO) var eit finsk reiarlag skipa i 1883 av kaptein Lars Krogius. På både finsk og svensk vert selskapet vanlegvis berre kalla FÅA. I 1976 endra føretaket namn til Effoa, ei fonetisk staving av forkortinga FÅA.
Reiarlaget var med å skipe konsortiet Silja Line. I 1975 skipa FÅA Finncarriers i lag med Finnlines som eit felles frakteselskap. Samstundes gav FÅA opp passasjertrafikken mellom Finland og Tyskland, og skipa som vart brukte i ruta vart selde til Finnlines. I 1980-åra vart både Finncarriers og Finnlines dotterselskap av Effoa. I 1989 valde Effoa å gje opp frakterutene sine og partane av Finnlines vart overførte til eigarane av Effoa. Effoa stoppa verksemda som eit sjølvstendig føretak i 1990 då frakteoperasjoane vart spalta ut til å skipe eit sjølvstendig Finnlines, medan passasjerdrifta vart slått saman med Johnson Line (den andre partnaren i Silja Line på den tida) for å skipe EffJohn.
I 1945 var FÅA det første reiarlaget etter andre verdskrigen som starta opp att passasjertrafikk mellom Helsinki og Stockholm, med hjelp av. Same skipet var òg det første som byrja passasjertrafikk mellom Helsinki og Tallinn etter andre verdskrigen i 1965.
Fylkesveg 505 i Akershus
Fylkesveg 505 i Akershus går mellom Råholt kyrkje og Finstad i Eidsvoll kommune. Vegen er 5,8 km lang.
Elektret
Eit elektret er eit dielektrikum. Enkelte stoff, til dømes ei blanding av voks og harpiks, vil når dei i smelta tilstand blir polarisert i eit elektrisk felt og så avkjølt slik at dei størknar medan dei framleis er i feltet, behalde polarisasjonen sin når feltet vert fjerna. Lekamen ein får viser seg då å vere sterkt positivt ladd på den eine sida og negativt ladd på den andre sida. Det minnar derfor om ein permanent magnet, noko som har gjeve opphav til namnet.
Oliver Heaviside kom opp med namnet i 1885. Stoff med elektret-eigenskapar vart derimot studert så tidleg som på 1700-talet. Eit dømøe er elektrofor, eit apparat som består av ei plate med elektret-eigenskapar og ei fråskild metallplate. Elektroforen vart først funnen opp av Johan Carl Wilcke i Sverige og sidan på ny av Alessandro Volta i Italia.
Landskappleiken 1957
Frå 21.-23. juni 1957 vart det arrangert landskappleik for fyrste gong i Valdres. Øystre Slidre spelemannslag var tilskiparar. Stemna tok til med årsmøte i Landslaget for spelemenn fredag 21. juni, spelklassar laurdagen og dansetevling sundagen. Avisa Valdres fortel: Vi hadde sett fram til landskappleiken i musikk og folkedans her på Fagernes med store forventningar, og vart ikkje på nokon måte skuffa. Tilstrøyminga både av deltakarar og publikum vart noko utanom det vanlege. Alt fredags kvelden byrja innrykket og held fram til utpå kveldsida laurdag. Alle hotella vart overfylte, og dei som hadde teke på seg å stille private rom til rådvelde, måtte ofte skaffe plass til dobbelt så mange som det var påtinga til. Likevel gjekk innkvartinga fint, og vi høyrde ikkje om meir enn to stykke som måtte gå ute natt til laurdag, og det kom seg av ein teknisk feil.
Det som skuffa alle denne gongen var veret. Surt og kaldt med stadige regnskurer gjorde det utriveleg utandørs og programmet vart vanskelegare å avvikle. Øystre Slidre spelmannslag, som stod for tilskipinga av landskappleiken, hadde rekna med å kunne nytte Valdres Folkemuseum som stemneplass, og hadde difor lagt ned eit stort arbeid med å setja alt i stand til å ta imot storinnrykket. Men med regnet måtte planane kullkastast i siste liten, og kappleiken leggjast til Folkvang. Der var det sjølvsagt stuvande fullt og så trongt at det var umogleg å få rørt seg. Likevel vart salen altfor liten og mange kom ikkje inn. Litt mistyding om stemneplassen var det og første dagen, men alt jenga seg til det beste. Ute i "byen" var det eit yrande liv mellom regnskurene, og aldri har Fagernes blitt vitja av så mange bunadskledde folk som ved dette høve. Dei fargerike nasjonaldraktene og bygdebunadane frå heile det sønnandfjelske Noreg vekte beundring og liva opp alle stader kappleikarane synte seg. Og utover kveldane var det felelæte frå annankvart hus over heile Fagernes. Vi kan difor med sanning seia at staden stod i folkemusikkens teikn ved denne helga.
Musikk
Erik Ringheim, Voss
Lars Jyserud, Telemark
K. Ø. Rudi, Øystre Slidre
Erling Kjøk, Lom
Dans
Anbros Engravslia
Gullik Kirkevoll
Rasmus Skistad
Kritikk
På denne tida føregjekk kappleiken i løpet av ei helg, og her var det mykje som skulle inn på programmet. På Fagernes i 1957 til dømes var det årsmøte i LfS på fredagen, sjølve tevlingane var på laurdagen med fest på kvelden og på sundagen skulle det vera friluftsmesse før det var tevling i folkedans, og til slutt konsertprogram og premieutdeling på sundagskvelden. Programsekretær Myklebust fortel at spelemennene i klasse A fyrst slapp til ved midnattstider etter å ha venta heile dagen. «Men dei hadde evna til konsentrasjon, og trøyttleiken var som stroken bort når dei slapp til for å spela». Arne Bjørndal vart intervjua i Folkemusikkhalvtimen i kjølvatnet av Landskappleiken på Fagernes i 1957. Programsekretær Rolf Myklebust spør han om kva han synest om ein slik kappleik der det har vore så mange deltakarar:"Nei, eg synest det ber gale i veg slik. (…). Eg meiner det at ein må koma dit at dei lokale spelemannslag tek ut dei spelemenn som dei meiner kan representere laget på ein landskappleik. Dei må koma so langt, for no sprenger det råma fullt og heilt"
Klasse B. Vanleg fele
=== Fyrstepremievinnarar frå dansetevlinga === Dette er berre ei oversikt over fyrstepremievinnarar, og rekkjefylgja er tilfeldig.
Dans klasse B
Ivar Vindegard med fylgje, Ål. Hallingdalsspringar.
Olav og Borghild Bakken, Numedal. Numedalsspringar.
Georg Nyborg og Reidun Selensminde, Bergen. Vestlandsspringar.
Rolf Landøy og Else Larsen, Bergen. Vestlandsspringar.
Numedal
Sigmund Teigen og Dagny Dalen, Numedal
H. Dokken og Astri Sandbekk, Numedal
Kjell Sandbekk og Gudveig Ragnås, Numedal
Setesdal
Halv. Flateland og Aud Nomeland, Oslo.
Søren Nomeland og Aud Nomeland, Oslo.
Valdres
Olav Øraker og Gerd Dale, Oslo
Torleiv og Kjellaug Bolstad, Oslo.
Hallingdal
Knut Buset og Helga Tuft, Ål
Lars Vangen med fylgje, Ål
Telemark
Olav Haugen og Ragnhild Vassbotn, Fjellrosa.
Knut Sugarden og Helga Herbjørnsen, Fjellrosa.
Ottar Halstensrud og Birgit Hestgard, Fjellrosa.
Eivind Loftsgarden og Borghild Vestby, Oslo
Vestlandet
Torkill Bjørkheim og Ellen Yllø, Bergen
Hallingdans
Knut Buset, Ål
Lars Vangen, Ål
Beitin
Geografi
Det ligg fleire kjelder kring Beitin, som er kjend for dyrking av oliven, mandel, fiken og plommer.
Oldtida
Det er datert busetjinagr i Beitin attende til kalkolittisk tid. I 1950 avdekte arkeologiske utgravingar flint reiskap, keramikk og dyrebein frå den tida. I tidleg bronsealder (kring 3200 fvt.) var nomadiske folk busett i området. Kanaanittiske graver, hus og olivenpresser vart oppdaga nord og søraust for landsbyen. Det vart òg grave fram ruinane av eit kanaanittisk tempel. I mellombronsealderen (kring 1750 fvt.) vart landsbyen ein kanaanittisk by med festning, som ein trur hadde namnet Luz. Det er grave fram to byportar frå denne tida, ein i nordaust og ein nordvest for muren. Eit andre tempel vart bygd i Luz på denne tida, men øydelagd under eit jordskjelv.
Beitin er blitt identifisetr som den bibelske Betel, staden der Jakob søv og drøymde om englane som kom opp og ned ein stige (Første Mosebok 28:19). Somme forskarar meiner at Betel låg ved ruinane kring Beitin.
Bysantinsk tid
I bysantinsk tid, var det årlege festivalar i Betel den 18. oktober. Folkesetnaden var austleg ortodokse kristne og munkar frå Sinaihalvøya, særleg Zosimas frå Palestina, var kjend for å vitje byen. Kyrkja fall i ruinar etter at den islamske Rashidunarmeen erobra området, men ho vart bygd opp att av krossfararane på 1100-talet. I krossfarartida vart landsbyen gjeven som eit len av Baldwin V av Jerusalem til Den heilage grav-kyrkja. Etter krossfararane vart slått av ajjubidane under Saladin i 1187, vart kyrkja øydelagd og landsbyen fråflytta.
Osmansk tid
Regionen vart ein del av Det osmanske riket i 1517 og etter Beitin vart grunnlagd på ny kom han under Jerusalem mutasarrif («guvernement»). Tidleg på 1800-talet flytta folk frå Transjordan og andre stader til Beitin og bygde ein moské nær der den gamle kyrkja hadde stått.
Den franske oppdagaren Victor Guérin vitja landsbyen i 1863, og estimerte at han hadde kring 400 innbyggjarar.
I 1882 skildra Palestine Exploration Fund i «Survey of Western Palestine» Beitin som ein landsby ''«bygd på sida av ein flat utstikkar som stig opp i nord. I søraust ligg ein flat dal, med gode fiken- og granateple-hagar, og det veks andre fikentre kring landsbyen og mellom husa. Husa er i dårleg stadnd, med grove steinmurar. Det står eit kvitt, firkanta hus, som er synleg på stor avstand. Lendet er særs ope og bakkane slake. Landsbyen heller gradvis mot søraust. Området rundt er ganske bert. Ruinane av eit stort tårn ligg mot nord, og i sør ligg murane av ei kyrkje frå krossfarartida, ein gong tileigna St. Josef. Folketalet er 400. Staden har ei fin kjelde i sør.»''
Det britiske mandatet
I folketeljinga i 1922 hadde Baitin eit folketal på 446; alle muslimar, som i folketeljinga i 1931 auka til 566, framleis alle muslimar, i 135 hus.
Crichton-Vulcan
Det vart til då to verft vart slått saman i 1924, AB Crichton på vestsida av Aura å og AB Vulcan på austsida.
Det gamle verftet vart overteken av Turku Repair Yard og brukt til skipsreparasjonar fram til 2004, då dette òg flytta til den nærliggande byen Naantali. Skipsverftet på Auraelva i Åbo låg så brakt ei stund og vart utsett for vandalisme. Staden vert i dag omgjort til eit finare bustadstrøk. Nedrivingan av dei gamle bygningane byrja i 2011.
Elektrostatisk generator
Ein elektrostatisk generator, eller elektrostatisk maskin, er eit mekanisk apparat som produserer statisk elektristet, eller elektrisitet med høgspenning og låg likestraum. Kjennskapen til statisk elektrisitet går attende til dei tidlegaste sivilisasjonane, men i tusenvis av år var det berre eit interessant og mystisk fenomen, og ein kjente ikkje til korleis det oppførte seg og vart ofte forveksla med magnetisme. Mot slutten av 1600-talet hadde forskarar utvikla praktiske måtar å generere elektrisitet på ved hjelp av gniding, men utviklinga av elektrostatiske generatorar byrja ikkje for fullt før på 1700-talet, då dei vart viktige instrument i studiet av den nye vitskapen elektrisitet. Elektrostatiske generatorar opererer ved hjelp av manuell (eller anna) energi for å omforme mekanisk arbeid til elektrisk energi. Elektrostatiske generatorar skapar elektrostatiske ladningar med motsette forteikn på to leiarar berre ved hjelp av elektriske krefter og arbeid med å flytte platene, tromlane eller belta som fører den elektriske ladinga til ein elektrode med høgt potensial. Ladinga vert anten generert ved hjelp av triboelektrisk effekt (friksjon eller gnidig) eller elektrostatisk induksjon.
Menelaída
Menelaída (gresk Μενελαΐδα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Menelaída inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sofádes.
Chno Dearg
Chno Dearg (Skotsk-gælisk A' Chnò Dhearg) er eit fjell i Skottland som ligg 25 km aust for Fort William i Lochaber i Highland.
Elvar i Sverige
Dette er ei liste over elvar i Sverige:
Lista er sett opp i den rekkefølgja elvene munnar ut i havet, rekna frå grensa mot Noreg i vest til Grensen mot Finland i aust. I parentes står det kvar elva munnar ut. Sideelver er innrykka eitt hakk i forhold til houedelva, evt fleire viss sideelva sjølv har sideelver. Viss delar av elva renn gjennom andre land er dette skrive sist på linja.
Sylvia av Focus
«Sylvia» er ein instrumental frå 1972 av det nederlandske rockebandet Focus. Han kom ut i 1972 på albumet deira Focus 3 og som singel den 27. januar 1973. Singelen vart den største internasjonale hitten deira.
Bakgrunn
Den 12. desember spelte bandet ei innspeling for BBC-programmet Old Grey Whistle Test, inkludert «Sylvia» som glei over i «Hocus Pocus».
Utanom den korte biten med jodling frå Thijs van Leer, er songen ein instrumental.
Songen nådde 89. plassen i USA.
Rederi AB Svea
Stockholms Rederi AB Svea (opphavleg Sveabolaget, og ofte berre kalla Rederi AB Svea eller berre Svea) var eit svensk reiarlag skipa i 1870-åra. Det opererte eit breitt utval av skip som frakta gods og passasjerar rundt om i verda, hovudsakleg konsentrert om trafikk i Austersjøen og Nordsjøen og var eit av dei største svenske reiarlaga i si tid. Rederi AB Svea var ein av grunnleggjarane av Silja Line, og dreiv skipa under namna Skandinavisk Linjetrafik, Scandinvian Ferry Lines, Linjebuss og Trave Line. Det hadde òg eit finsk dotterselskap (Oy Svea Ab) og eit anna dotterselskap med base i Nederland. I 1981 vart Svea slått saman til Johnson Line og slutta å operere som eit sjølvstendig føretak.
Faroe Ship
P/F Faroe Ship (tidlegare Skipafelagið Føroyar) er eit færøysk reiarlag med base på Tórshavn på Færøyane. Selskapet er eit dotterselskap i Eimskip-gruppa.
Faroe Ship vart grunnlagt i 1919 som Skipafelagið Føroyar. Føretaket fusjonerte med Eimskip 1. juli 2004 og fekk namnet Faroe Ship. I 2007 vart alle aktivitetane til Heri Thomsen, Farmaleiðir og Faroe Ship slått saman under namnet Faroe Ship.
Elektrisk effekt
Elektrisk effekt er mottatt eller avgjeve elektrisk energi per tidseining. Effekten vert målt i watt (W). Denne effekteininga er lik 1 joule per sekund.
Definisjon
Elektrisk effekt, som med mekanisk effekt, er mengda arbeid som er utført, målt i watt, og representert med bokstaven P. Den elektriske effekten i watt produsert av ein elektrisk straum I med ei ladning Q coulomb kvart t sekund gjennom ein elektrisk potensialskilnad (spenning) på V er der
Bakgrunnsstoff
Effekt Effekt (fysik) Võimsus
Kédros i Kardítsa
Kédros (gresk Κέδρος) er ein landsby i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Kédros var hovudsete i den tidlegare kommunen Menelaída, som no er ei kommunaleining i kommunen Sofádes.
MS «Cometa» (1941)
MS «Cometa» (kallesignal LKOH) var eit motorskip bygt i 1941 som passasjer- og lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) med tanke på at det skulle gå som flaggskip i Syd-Amerikalinjen (SAL). Tyskarane tok derimot skipet før det var ferdigbygd, og det gjekk først inn i linja i januar 1946 for BDS.
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen, og dette vart kalla opp etter himmelobjektet komet. Dette var det tredje fartøyet til BDS med dette namnet etter (1913) og MS Cometa (1921) (1921), som vart torpedert i 1940.
Historie
Skipet vart bygt ved Helsingør Jernskibs & Maskinbyggeri i Helsingør i Danmark og kosta nesten 45 millionar kroner, det klårt dyraste skipet BDS hadde fått bygd til då. Skipet vart bestilt i november 1938 for å setjast inn i Den norske Syd-Amerikalinjen, som var eigd av BDS, A/S J. Ludwig Mowinckels Rederi og Fred. Olsen & Co. 17. juli 1941 vart det kapra av tyskarane like etter det hadde utført den første prøveturen sin. Tyskarane ved direktør Dolainsky ved Deutsche Werk i Kiel forlangte at prøveturen skulle gjerast under tysk krigsteneste i innløpet mellom minefelta i Øresund. Her oppnådde det ein fart på 17 knop. Tyskarane hadde gjeve ordre til Burmeister & Wain om å gjere noko arbeid på skipet, utan at BDS vart informert. På prøveturen var derfor skipet dels i kamuflasjemalt, men nøytralitetsmerka var ikkje overmalt. Etter at skipet vart teke, låg det eit halvt år i Helsingør for ominnreiing.
Mannskapet som overtok skipet var frå HAPAG og det var meininga at dette reiarlaget skulle ha skipet etter krigen. I juni 1943 var det rapportert å vere i Austersjøen og i september 1944 i København. Skipet vart mellom anna brukt til egne tropper, fangar og liknande, og vart i følgje Bergens Tidende «alt annet enn pent behandlet». I mai 1945 vart det overført til Versuchs und Zielshiff Torpedo Erprobungs Kommando i Kiel. Skipet var då i særs dårleg forfatning. Mannskap vart flydd inn frå England for å ta hand om skipet, og i følgje årsberetningen til BDS vart der dermed «spart for total ødeleggelse». 13. juni 1945 overtok Nortraship skipet og 6. juli 1945 var det i Bergen for første gongen. Etter å ha lagt eit par veker i opplag vart det reinsa, mellom anna med utrøyking. Oppryddinga vart utført av tyskarar. 26. juli for det til Stavanger for troppetransport til Tyskland og fortsette med det òg i august. 15. september gjekk «Cometa» ut frå Bergen til Kochums mekaniske verksted i Malmø for reparasjon.
Skipet var ferdig ved verftet 17. januar 1946 og kom til Bergen 26. januar 1946 for endeleg å setjast inn i Den norske Syd-Amerikalinjen som flaggskip. Skipet lasta for Brasil, Argentina og Uruguay med anløp i Santos, Buenos Aires og Montevideo. 23. februar var skipet kome fram til Santos og Sør-Amerika for første gongen.
Søndag ettermiddag 26. januar 1947 var det ei stygg ulukke ombord på «Cometa», medan det låg i hamna i Måløy og lasta. Båtsmannen Jens Ulvatne frå Manger fall frå dekket og ned i lasterommet og slo seg stygt. Han vart frakta til sjukehuset i Nordfjordeid, der han døydde natt til tysdag som følgje av store hovudskadar.
I januar 1949 var det brann i lasterom nr. 4 på shelterdekket medan skipet låg i Montevideo. Brannvesenet kom til og det vart sprøyta CO2 ned i rommet. Brannen viste seg å vere i eit parti bomullsfrø-kaker. Brannsjefen ønskte å sprøyte vatn på, men kapteinen nekta. I staden heiv ein på dekk kring 500 sekkar med kaker og kring 50 sekkar med linfrø. Kring 60 sekkar med kaker og 10 sekkar med linfrø var blitt skadd i brannen, men ingenting anna. Den skadde lasta vart kasta på sjøen. Ein konkluderte med at lasta hadde sjølvtent. Heilt på tampen av 1949 var «Cometa» innom Spania og Frankrike på veg til Bergen, og i Frankrike hadde fire spanske blindpassasjerar snike seg ombord. Politiet vart varsla då skipet kom til Bergen og tok seg av dei. Dei hadde berre pass til å reise frå Spania til Frankrike, men hevda dei var politiske flyktningar. Etter ei undersøking av styresmaktene vart protesten til spanjolane om å bli utvist avvist, og dei vart sende attende til Frankrike med «Cometa» att.
Bert Ruiter
Bert Ruiter er ein nederlandsk bassist, plateprodusent og komponist.
MS «Cometa» (1941)
Historie
I 1955 vart eine propellen øydelagd i elva Paranagua og det segla til Noreg med berre éin motor. I 1956 var det igjen brann ombord, denne gangen i maislasta i rom nr. 5. 15. februar 1958 gjekk «Cometa» på grunn ved innløpet til København, men kom seg laus for eiga maskin etter nokre timar. Skipet vart så undersøkt av dykkarar, men dei fann ingen nemneverdig skade.
Bert Ruiter
Albertus Clemens Ruiter var fødd i Amsterdam og vokste opp i Hilversum. Då han var tolv byrja han å spele gitar og byta seinare til bassgitar. I 1966 byrja han karrieren sin då han erstatta Dick Ankersmit som bassist for The Caps, med songaren Hans van Hemert og gitaristen Roy Beltman. Seinare spelte han i gruppene Fullhouse and the Jay-Jays.
MS «Cometa» (1941)
Historie
I oktober 1959 braut det ut slagsmål ombord på «Cometa» medan det låg i Ålesund. Ein motormann frå Bergen og ein kokk frå Uruguay kom i klammeri, og bergensaren drog kniv mot kokken. Han fekk så pass store sår at han måtte førast til sjukehus for å bli sydd. Maskinisten fekk ei bot på 500 kroner og sendt tilbake til Bergen. I følgje mannskapet hadde motormannen berre vore ombord i 19 dagar, og skreiv til Bergens Tidende at det «var 19 dagar for lenge». I løpet av 1959 hadde skipet òg ein kollisjon med ein lekter ved Herøya.
Bert Ruiter
I september 1971 erstatta han Cyril Havermans som bassisten i Focus. Han vart verande med Focus til gruppa vart oppløyst i 1978. Han vart så med i Earth and Fire med Jerney Kaagman som vokalist. Dei to forlet seinare Earth and Fire, og Ruiter arbeidde med Kaagman på soloalbuma hennar og tok gradvis over rolla som produsent og arangør. I 1999 vart Ruiter med Thijs van Leer att og trommeslagaren Hans Cleuver og gitaristen Menno Gootjes, i ei ny utgåve av Focus, men intern krangling førte til at gruppa vart oppløyst på ny etter berre få konsertar i Nederland.
MS «Cometa» (1941)
Historie
14. desember 1962 kolliderte «Cometa» på ettermiddagen med MS Stanford på 3000 tonn frå Oslo-reiarlaget J.B. Stang i den ytre hamna i Drammen. «Cometa» hadde nett vore ved Akers Mekaniske Verksted for klassifisering, medan «Stanford» var på veg utover. Det var sjørøyk og dårleg sikt, og på «Cometa» var ikkje «Stanford» synleg på radaren. Dei høyrde heller ingen tåkesignal, og skipet vart først observert då det var ei kabellengd mellom dei (185 meter). «Cometa» heldt 15 knops fart då det vart slått full fart akterover. Kollisjonen skjedde baug mot baug og «Stanford» glei langs skipssida av «Cometa». Begge fartøya fekk omfattande skadar, men kunne halde fram for eigen maskin. Skaden vart utbetra ved Akers Mekaniske Verksted i Oslo.
Året etter vart propellane skadd i isen i Drammensfjorden.
Då det melde seg behov for større fryse- og kjølekapasitet i Syd-Amerikalinjen, vart «Cometa» rekna som for lite og vart seld i august 1970 til Thome & Co. Ltd. i Singapore og det fekk namnet «Timur Endeavour». Det var i Bergen siste gongen 25. juli 1970. 27. juli segla det til Haugesund for å bli overlevert dei nye eigarane, før det gjekk vidare til Herøya for lasting til Austen. I februar 1974 vart skipet selt til Taiwan for opphogging og det kom fram til Kaohsiung 27. februar 1974.
Skipet
Skipet hadde rom til 12 passasjerar.
Adakbäcken
Adakbäcken er eit vassdrag i det søraustlege Lappland i Sverige. Adakbäken er ei sideelv til Skeppträskån i Malå kommun. Ho kjem opp rett nordaust for Adak og renn i søraustleg retning, for det meste parallelt med Skeppträskån, der ho munnar ut ca. 10 km nord for Malå. Lengda på vassdraget er ca. 15 km.
Chrome Hill
Chrome Hill er ein kalksteinsknaus i Derbyshire i Dovedalen. Han ligg like ved den meir særprega, men lågare Parkhouse Hill.
Klokkeslett
Eit klokkeslett er timevinkelen uttrykt i tid, for det punktet ein vil rette seg etter. Ved stjernetid rettar ein seg etter vårjamdøgnspunktet, ved sann soltid etter sola og ved middelsoltid etter middelsola.
Chrome Hill
To norske musikarar har skrive songar om åsen, Sigurd Hole (Chrome Hill ) og Jonas Hovden Sjøvaag (Up on Chrome Hill ). I 2008 skifta den norske jazzkvartetten Damp namn til Chrome Hill.
Klokkeslett
Skrivereglar
Ifølgje Språkrådet kan ein skriva klokkeslett som følgjer på norsk: kl. 13 kl. 1300 kl. 13.00 kl. 13:00 kl. 9.05 kl. 0905 kl. 09.05 kl. 09:05 Firesifra klokkeslett kan skrivast anten med punktum eller med kolon mellom timar og minutt.
Merk at forkortinga kl. for klokka skal ha punktum.
Nøyaktige klokkeslett kan skrivast anten som ''kl. 14.05.02,3 eller kl. 14:05:02,3'', det vil seia med timar, minutt, sekund og tidels sekund.
Ved tidtaking blir det anten 15.46,6 eller 15:46,6, det vil seia 15 minutt og 46,6 sekund.
Rendína i Kardítsa
Rendína (gresk Ρεντίνα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kardítsa i Thessalía i Hellas. Rendína inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sofádes.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Rendína 295 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 288 innbyggjarar.
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1910-1912 er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden frå 1910 til 1912. Stortinget hadde totalt 123 representantar, fordelt med 45 til Venstre, 41 til Høgre, 23 til Frisinna Venstre og 11 til Det norske Arbeidarparti og 3 til Arbeiderdemokratene.
Anna Rogstad møtte som fyrste kvinna på Stortinget frå 17. mars 1911 for Frisinna Venstre.
Integrated Taxonomic Information System
Integrated Taxonomic Information System (ITIS) er ein amerikansk organisasjon som blei skipa i 1996 og som samlar informasjon om plantar, dyr, sopp og mikroorganismar. Han blei oppretta for å fremja samarbeidet mellom amerikanske føderale byrå, men etterkvart tok fleire byrå frå andre land, som Canada og Mexco, del i samarbeidet. Målet til ITIS er å skapa ein tilgjengeleg database med påliteleg informasjon om artsnamn og vitskapleg klassifisering. ITIS har størst fokus på nordamerikanske artar, men ITIS samarbeider òg med andre byrå om å auka den globale dekkinga si.
Knut Lundmark
Knut Emil Lundmark var ein svensk astronom, astronomiprofessor og leiar av observatoriet ved universitetet i Lund frå 1929 til 1955.
I ein omfattande vitskapleg produksjon har han mellom anna handsama forholdet mellom stjernespektrum og den absolutte storleiksklassen og massen deira, novaer, avstanden og storleiken til galaksar og medverka til løysinga av sentrale problem på desse felta.
Lundmark har òg skrive populære skrifter, mellom anna Livets välde (1935), Från kaos til kosmos (1934) og Nya himlar (1943).
Chwarel y Fan
Chwarel y Fan er ein topp i Black Mountains søraust i Wales. Det er det høgaste punktet på ein lang rykk som strekkjer seg søraustover frå Rhos Dirion. Toppen er 679 meter over havet.
Lokomotive Leipzig
1. FC Lokomotive Leipzig er ein tysk fotballklubb frå Leipzig skipa 20. januar 1966, og, etter den hadde gått konkurs, i 2003.
Inuvialuitfolk
Inuvialuitfolk (inuvialuktuneintal inuvialuk, 'ekte folk' ) eller vestkanadiske inuittar er inuittar som opphavleg levde i vestdelen av Nord-Canada. Som andre inuittar stammar dei frå thulefolket, som vandra austover frå Alaska. Det offisielle heimlandet deira – Inuvialuit Settlement Region – dekkjer kysten av Polhavet frå grensa til Alaska, aust gjennom Beauforthavet og forbi Amundsenbukta. Det omfattar nokre av øyane vest i Det kanadiske polararkipelet, og eit innlandsområde som omfattar Aklavik og delar av Yukon. Landområdet blei fastsett gjennom Inuvialuit Final Agreement frå 1984.
Lokomotive Leipzig
På 1970- og 1980-talet var klubben ein av dei mest suksessrike i den austtyske toppdivisjonen, DDR-Oberliga. I 1987 spelte Lokomotive Leipzig seg fram finalen i Cupvinnarcupen, på stadion i Aten vart det tap 0-1 mot Ajax Amsterdam. Klubben nådde den austtyske cupfinalen sju gongar, og kunne bokføre fire cupsigrar. Den lukkast aldri å vinne det austtyske toppdivisjonen, tre gongar enda den på andreplassen.
Inuvialuitfolk
Språk
Det tradisjonelle språket til inuvialuitfolk er inuvialuktun. Ved den kanadiske folketeljinga i 2016 blei det rapportert at 680 av 3110 inuvialuitfolk, eller 22 %, snakka dette språket. Dei fleste inuvialuitfolk snakkar no hovudsakleg engelsk.
Lokomotive Leipzig
Etter nyskipinga i 2003 har Lokomotive Leipzig einast spelt i lokale ligaer. Klubben spelar dei fleste heimekampane på Bruno-Plache-Stadion, der inntil 15 600 tilskodarar slepp inn. Laget spelar i gule trøyer og blå bukser.
Inuvialuitfolk
Historie
Før 1900-talet var dei fleste innbyggjarane i dagens Inuvialuit Settlement Region siglit-inuittar, men i andre halvdelen av 1800-talet var talet deira blitt sterkt redusert av nyinnførte sjukdommar. Nunatamiutar, inuittar frå Alaska, vandra inn i tradisjonelle siglit-området i 1910- og 1920-åra, dels på grunn av etterspurnad etter pels frå Hudson's Bay Company og marknadane i Europa. Nunatamiutar som slo seg ned i siglitområdet blei kjende som uummarmiut (inupiaq for 'folka frå dei grøne trea'). Opphavleg var det sterk mistru mellom siglit- og uummarmiutfolk, men konflikten minka etterkvart som tida gjekk, og dei to folkeslaga byrja gifta seg med kvarandre. Takka vera betre helsestell og inngifte finst det no rundt 3,100 inuvialuitfolk.
På 1930-talet var inuvialuitfolk involverte i eit prosjekt sett i gang av dei kanadiske styresmaktene om å innføra reinsdyrhald som ei hovudnæring i vestlege Arktis. Det blei brukt store summar på å driva tusenvis av tamrein frå Alaska til ein ny busetnad ved Mackenziedeltaet, Reindeer Station. Det blei henta samar frå Noreg for å læra inuvialuitmenn korleis dei skulle ta seg av dei individuelle flokkane sine. Prosjektet var relativt mislukka ettersom det kravde ein einsam levemåte som var mindre innbringnde enn tradisjonell jakt og fangst.
Abiskojåkka
Abiskojåkka (nordsamisk Ábeskoeatnu) er ei fjellelv i Abisko nasjonalpark i det nordlege Lappland i Sverige. Ho har eit nedslagsfelt på 544 km², hovudsakleg høgfjellsområde. Den øvre delen av elva vert kalla Kamajåkka og renn ut i innsjøen Abiskojaure, 488 meter over havet, som elva òg er oppkalla etter.
Elva renn vidare ti kilometer nordover og renn ut i innsjøen Torneträsk i nærleiken av Abisko.
Albertine Sarrazin
Albertine Sarrazin var ein algerisk-fransk forfattar som særleg er kjend for den delvis sjølvbiografiske romanen sin Astragal. Ho skreiv Astragal medan ho sat i fengsel for væpna ran i Fresnes. Boka har fått kultstatus, og kom ut på nytt i 2014 på engelsk med eit forord av Patti Smith. Ho blei òg nyomsett til norsk i 2017.
Abiskojåkka
Abiskojåkka har ei lengd på cirka 40 kilometer. Ho er den største tilførselselva til Torneträsk og er dermed òg den største sideelva til Torne älv.
Albertine Sarrazin
Sarrazin vart fødd i Algerie. Ho blei teken hand om av barnevernet, og så adoptert av ein familie i Aix-en-Provence. Ho levde eit tøft liv med prostitusjon og kriminalitet. Samtidig var ho svært interessert i kunst og litteratur. Ho døydde berre 29 år gammal etter ein mislykka nyreoperasjon.
Abiskojåkka
Den totale fallhøgda til Torneträsk, rekna frå Abiskojaure, er 147 meter.
Albertine Sarrazin
I ein omtale i Svenska Dagbladet plasserte Margit Richert Sarrazin blant forfattarar som Marguerite Duras (med romanen Elskeren) og Françoise Sagan (med romanen Bonjour Tristesse), og konstaterte at dei hadde bidratt til at «Frankrike torde vara ett av världens främsta exportländer av frihetstörstande kvinnoporträtt.»
Kepler-problemet
Kepler-problemet er problemet med å avgjere vinkelen mellom to radiar som avgrensar ein elliptisk sektor med kjent areal. Dette spelar ei særs viktig rolle i teorien for planetrørslene.
Matematisk definisjon
Den sentrale krafta F som varierer i styrke med omvendte kvadratet av avstanden r mellom dei:
der k er ein konstant og syner til einingsvektoren langs linja mellom dei. Krafta kan vere anten tiltrekkjande (k<0) eller fråstøytande (k>0). Den samsvarande skalare potensialet (den potensielle energien til ein ikkje-sentral lekam) er:
Løysinga på Kepler-problemet
Rørslelikninga for radien r til ein partikkel med masse m som flyttar seg i eit sentralt potensial V(r) er gjeven av Lagrange-likningane
Om L er ulik null så let definisjonen av vinkelmoment ei endring av den sjølvstendige variabelen frå t til \theta
gjeven den nye rørslelikninga som er tidsuavhengig
Utvidinga av første leddet er
Etter å byte inn og omarrangere:
For ei omvendt kvadratlov som gravitasjons- eller elektrostatisk potensial, kan potensialet skrivast
Ciste Dhubh
Ciste Dhubh er eit fjell i Dei skotske høglanda mellom Glen Shiel og Glen Affric. Den næraste busetnaden er Kyle of Lochalsh som ligg 30 km mot nordvest.
Fjellet har ei høgd på 979 meter oevr havet og har status som Munro og Marilyn.
Kepler-problemet
Løysinga på Kepler-problemet
Banen u(\theta) kan ein få frå den generelle likninga
der løysinga er konstanten pluss ei enkel sinuskurve
Dette er den generelle formelen for eit kjeglesnitt som har eit focus i origio; e=0 svarar til ein sirkel, e<1 svarar til ein ellipse, e=1 svarar til ein parabel, og e>1 svarar til ein hyperbel. Eksentrisiteten e er knytt til den totale energien E (jf. Laplace–Runge–Lenz-vektor)
Samanliknar ein desse likningane syner ein at E<0 svarar til ein ellipse (alle løysingar som er tette banar er ellipsar), E=0 varar til ein parabel, og E>0 svarar til ein hyperbel. for perfekte sirkelforma banar (den sentrale krafta er nøyaktig lik sentripetalkrafta, som avgjer den påkravde vinkelfarten for ein gjeven sirkelradius.
For ei fråstøytande kraft (k > 0) gjeld berre e > 1.
Helsingør Skibsværft og Maskinbyggeri
Helsingør Skipsverft og Maskinbyggeri A/S var eit av dei store skipsverfta i Danmark, grunnlagt 1. mars 1882 som A/S Helsingør Jærnskibs- og Maskinbyggeri av M.C. Holm (1827-1892) frå Rederiet Norden. Verftet nådde akkurat å fylle 100 år innan det vart nedlagt i 1983. Nokre av dei gamle verftbygningane er no omgjort til Kulturværftet.