cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugène Pottier
Eugène Edine Pottier var ein fransk revolusjonær sosialist og poet. Han er kjend for å ha skrive teksten til songen «Internasjonalen», som vert sungen i sosialistiske og kommunistiske krinsar verda over. Som yrke utforma han mønstre for stoff og klede, og skipa eit firma for stoffprenting.
Eugène Pottier komponerte sin fyrste song, «Vive la Liberté» ('Leve Fridomen'), i 1830, og publiserte i 1840 «Il est bien temps que chacun ait sa part» ('Det er på tide at kvar og ein får sin del'). Han tok ofte del i les goguettes, grupper på ikkje fleire enn 19 songinteresserte personar som i samsvar med fransk og belgiske tradisjon møtte kvarandre i festleg lag for å ete, drikke og synge songar saman. I 1883 tok han del i ein songkonkurranse som vart arrangert av den vidgjetne goguette Lice chansonnière og vann sylvmedalje for songen sin.
Eugène Pottier var med i kampane under kringsettinga av Paris i 1870 som medlem av nasjonalgarden, tok aktivt del i Pariskommunen ved å vere medlem av det folkevalde rådet som styrte Paris frå mars 1871, og vart vald til medlem for distriktet 2e arrondissement. Det var i tida med Pariskommunen at han skreiv diktet «L'Internationale» (Internasjonalen). Han vart vidgjeten for dette diktet fyrst eitt år etter at han døydde, i året 1888, då dette diktet vart tonesett av den belgiskfødde franske musikaren Pierre Degeyter (Pierre De Geyter på flamsk, den belgiske varianten av nederlandsk), busett i den nordaustfranske byen Lille.
I 1871 flykta han til England. Etter å ha vorte dømd til døden 17. mai 1873 av ein domstol i Paris utan at han var til stades under rettargangen, drog han i eksil til USA. Her organiserte han støtte til deporterte kommunardar, men slutta seg òg til frimurarane, deretter til det amerikanske sosialistiske arbeidarpartiet. Ruinert og halvt lamma, returnerte han til Frankrike etter at det var gjeve amnesti i 1880, og vart med i sosialistpartiet.
Grimstad
Namnet «Grimstad», opphavleg «Grømstad», er sett saman av gardnamnet «Grøm» (frå elvenamnet Gró(a), ‘elv som veks fort’, og heim) og «stad», frå norrønt stǫð, ‘stø, landingsplass’.
Geografi
Det ligg fem heier rundt sentrum av Grimstad: Binabben, med utsikt over byen, Kirkeheia, Fløyheia, Møllerheia og Vardeheia. Skjergarden utanfor byen har mange små og store øyar og holmar. Mange av desse er kjøpte opp av Grimstad byselskap og lagde ut som friområde, som Hampholmen, Teistholmen og Ytre Maløya. Andre er sikra for allmenn bruk gjennom avtalar.
Tradisjonelt har ein bygt hus tett ved kvarandre i byen, ofte med smau mellom seg. Det finst også smau utstyrte med trappetrinn, stinter.
Kultur
Om sommaren kjem det mange tilreisande til Grimstad. Bykjernen er ein attraksjon med idylliske, gamle byinteriør og smale, krokete gater. Det er fleire freda bygningar frå 1700- og 1800-talet i byen. Ibsen-museet rommar eit freda apotek frå 1757 der Henrik Ibsen arbeidde. Hamsun si diktarstove på Nørholm ligg 6 km i sørvest.
Grimstad bys museer omfattar elles fram seglskipsverft i Hasseldalen, fotosamling i Matroshuset, utstillingar i Reimanngården og plantehistorie ved Norsk Hagebruksmuseum. Like ved hagebruksmuseet ligg Dømmesmoen med parkanlegg, gravhaugar og steinsettingar.
Fjære kyrkje ligg 3 km nord for sentrum og er ei tidleg mellomaldersk steinkyrkje. På nordsida til kyrkja står eit monument over Terje Vigen. Grimstad kyrkje er ei langkyrkje av tre bygd i 1881.
Kilden Teater har eit utandørsamfi i eit tidlegare steinbrot i Fjæreheia, der dei har årlege oppsettingar av friluftsteater. Kvar juni vert Kortfilmfestivalen arrangert i Grimstad. Musikkfestivalen Skral Festival føregår i juli. I august vert det halde Ibsen- og Hamsundagar i Grimstad.
Grimstad Adressetidende er lokalavisa i byen og kjem ut tre dagar i veka.
Næringsliv og utdanning
Verkstadindustrien i Grimstad er i hovudsak retta mot offshore- og skipsindustrien, men det vert også drive båtbygging og mekanisk industri. Ei av dei første plastbåtverksemdene i Noreg, Herwa, vart stifta i i 1956.
Andre viktige område er trevare- og næringsmiddelindustri. Næringsmiddelindustrien driv særleg med konservering av lokal frukt, bær og grønsaker og med eddikproduksjon frå råstoff dyrka nær byen. Grimstad Gartneri dreiv med produksjon av fruktvin i størsteparten av 1900-talet. Mikrobryggeriet Nøgne Ø vart skipa i byen i 2002.
Sjøfart er framleis viktig for byen og nærområdet. Hamna i Grimstad er delt av den smale tangen Torskeholmen. Austbassenget husar ei gjeste- og småbåthamn. Det vestre husar ei industrihamn med djupvasskai og kran. Innseglinga er heller smal, men hamna klarer ta imot skip på opptil 70 000 tonn.
Grimstad har fleire vidaregåande skular og husar ein del av Universitetet i Agder, Campus Grimstad.
Lugerpistol
Lugerpistolen eller Parabellumpistolen er ein halvautomatisk pistol introdusert av Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken (DWM). Han var populær både militært og sivilt i første halvdel av førre hundreåret. Av andre nemningar for våpenet kan nemnast P08, som han fekk da han vart tenestevåpen for den tyske hæren i 1908. Denne pistolen er ikkje minst viktig fordi han var den første som bruka kaliber 9 mm Parabellum, som dei fleste tenestepistolar i dag har.
Pistolen var konstruert av Georg Luger og var ei vidareutvikling av Borchardt C-93.
Dette våpenet vart produsert med svært høge kvalitetskrav, og somme av dei kan brukast enno. Lugerpistolane er veldig treffsikre, har ergonomisk grep, men toler ikkje så godt skit og lort på grunn av at mykje av eldgjevingsmekanismen er open. Lugeren har eit kneledd som tek rekylen og driv sjølvlademekanismen.
Dei første Lugerpistolane vart produserte alt før 1900, men det var dette året han først vart teken inn som tenestevåpen, av den sveitsiske hæren. Da bruka han ein patron i 7.65 mm, 7.65 Parabellum. Sveitsarane kalla han Ordonnanzpistole 00.
Lugeren vart vurdert i USA au, da i 9 mm Parabellum, men der enda dei opp med Colt 1911 i kaliber .45 ACP (11.25 mm). Men sivilt vart han ganske utbreidd i USA au, dei neste par ti-åra.
Våpenet vart teke inn i den tyske marinen i 1904, og i 1908 av den tyske hæren, etter at kaliberet var endra til 9 mm Parabellum. Han kom i staden for Reichsrevolver, som hadde vore tysk tenestevåpen til da.
Luger P08 var standard tenestepistol for den tyske hæren i begge verdskrigane, men vart gradvis erstatta av Walther P38 frå 1938 av. Lugeren hadde vorte for dyr for militæret, og P 38 tolte au støv og skit betre. Også Mauser produserte elles på denne tida både Luger og den nye Walther P38.
Somme sportskyttarar, særleg i Sveits, har halde fram med å bruke Lugerpistolar i 7,65 mm fordi dei er så treffsikre.
Normal produksjon av denne pistolen enda i 1999.
Tusenvis av eksemplar vart tekne med til USA og Sovjetunionen etter krigen som souvenirar, og ein del vart au att i okkuperte land som Noreg da tyskarane fór heim att i 1945.
Kjelde
Den engelskspråklege wikipediaen, som har ein meir detaljert artikkel her
Gjennomslag
Gjennomslag var ei rockgruppe frå Bergen på starten av 1980-talet. Dei song på bergensk og var påverka av pønken. Gruppa hadde eit kort og intenst liv, ho vart starta i 1980, gav ut to langspelplater i 1981 og vart oppløyst i 1982. Originaloppsettet var den klassiske tremannskonstellasjonen gitar/song, bass og trommer. Svein Hovland spela gitar og song, Øyvind Larsen spela trommer og Trond Steinum var bassist. Gjennomslag konsertdebuterte på Hulen i Bergen i 1980. Den fyrste plata, Klare linjer, gav dei ut sjølve og ho førte til at plateselskapet EMI fatta interesse for dei og tilbaud dei platekontrakt, og same året kom Dyr i drift ut. Etter andreplata kom Leiv Tungesvik med som ekstra gitarist. Gjennomslag vart oppløyst i 1982 grunna musikalsk usemje i gruppa. Svein Hovland danna etter Gjennomslag gruppa Blind Date og Trond Steinum vart med i Lumbago. Hovland og Larsen gjenforeina Gjennomslag i 1990, då med Knut Aafløy på bass. Denne versjonen vert nedlagd i 1993. I 2011 gjorde Hovland det andre comebacket med Roar Ruus Finsås (bass, ex Radiofantomene) og Rune Kogstad (trommer, ex Logikal og Barbie Bones)
Evangelisten Markus
Evangelisten Markus (1. hundreåret e.Kr.) blir rekna for å vere forfatteren av Evangeliet etter Markus og ein følgjesvenn av Apostelen Peter. Han følgde Apostelen Paulus og Barnabas på Pauli første reise. Etter ein kraftig disputt skilde Paulus og Barnabas lag, og Markus vart med slektningen sin, Barnabas til Kypros (Apg. 15, 36-40). Dette var medverkande til at Markus skreiv sitt evangelium. Paulus kalla han seinare til seg, og kallar han for sin medarbeidar. Hans symbol som evangelist er ei løve.
Markus var mellom dei fyrste som slutta seg til tanken om å omvende folka i Romarriket til den kristne trua, og reiste mykje kring i riket i samband med dette. Mellom anna var han i Roma, der han vart ein uskiljande disippel, samarbeidspartnar og sekretær til apostelen Peter. Han evangeliserte òg i Egypt, der han ifylgje tradisjonen skipa Den ortodokse koptiske kyrkja, vart den fyrste biskopen i denne kyrkja, med sete i byen Alexandria, og etablerte den koptiske kyrkja sin liturgi, som er rekna som den eldste liturgien (ordninga av gudstenesta) i heile den kristne kyrkja.
Elva Oker
Oker er ei elv i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Aller frå venstre med ei lengd på 105 km. Ho har sitt utspring i Harzfjella, der elva snor seg gjennom ein smal dal kalla Okertal. Ho renn så nordover gjennom Vienenburg og Wolfenbüttel før ho går inn i Braunschweig, den største elva langs breidda. 30 km nord for Braunschweig munnar Oker ut i Aller.
Evangelisten Markus
Men folk som irriterte seg over dei mange han fekk kristna, tok han til fange, og han døydde som martyr i år 67 i ei lita fiskarhamn i nærleiken av Alexandria, der det seinare vart bygd eit kapell for leivningane hans. Opplysningar frå trehundretalet syner at grava til den heilage Markus vart rekna som ein viktig valfartsstad, og kappa hans, som vart teke vare på i Alexandria, skulle dei koptiske patriarkane i hundreåra etterpå take på seg når dei vart sett inn i embetet. I året 828 var byen og republikken Venezia i det noverande Italia på leiting etter ein kraftfull vernehelgen som sette byen i stand til å kunne ta opp kampen med Roma og denne byen sin vernehelgen, apostelen Sankt Peter. To venetianske kjøpmenn reiste difor til det vesle kapellet ved Alexandra, der relikviane etter Markus låg, og stal dei med seg til Venezia, der den store Markuskatedralen (Basilica di San Marco) deretter vart bygd for å hyse dei. Ei legende vart nytta til å rettferdiggjere det grove tjuveriet og overtyde om at det var i samsvar med den himmelske styringa at relikviane skulle vere i Venezia: Ein engel hadde synt seg for Markus under ei av misjonsreisene hans til den lagunen der Venezia langt seinare vart grunnlagt, og sagt til han: «Fred over deg, Markus, evangelisten min, her skal du få kvile». Slik vart evangelisten Markus vernehelgen for byen og republikken Venezia, og symbolet for han, løva med venger, vart symbolet for Venezia, og nytta i byvåpenet.
Elva Oker
Sideelvar
Frå venstre (kjelde til munning): Frå høgre:
22. desember
22. desember er den 356. dagen i den gregorianske kalenderen (357. under skotår). Det er ni dagar att av året.
Aiss
Aiss er namn på tonen A heva eit kromatisk halvtonetrinn. I engelsk vert tonen kalla A sharp, på italiensk La diesis.
Bari
Bari er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Bari og i regionen Puglia og har om lag 330 000 innbyggjarar. Byen ligg ved Adriahavet og er den nest største økonomiske senteret i Sør-Italia og er ein kjend hamne- og universitetsby. Sjølve byen har fallande folketal, medan storbyområde veks raskt og har om lag 650 000 innbyggjarar.
Thomas Bayes
Thomas Bayes var ein britisk matematikar og statistikar. Han var den første som indikerte asymptotiske eigenskapar ved rekkjeutviklingar, men mest kjend for handsaminga av betinga sannsyn. Bayes viste korleis ein kan rekne ut «inverse» sannsyn, ved det som no vert kalla Bayes-teoremet. Dette gav opphav til Bayes-analyse.
Bari
Bari består av fire område. I nord ligg den tettbygde gamlebyen på ei halvøy mellom to moderne hamner. Her står den flotte basilikaen San Nicola, domkyrkja San Sabino (1035 - 1171) og Castello Svevo, slottet til Fredrik II. Murattiano ligg i sør og er det moderne senteret i byen. Han har eit rektangulært plan og ein promenade ved sjøen. Dette er det store shoppingområdet i byen. Den meir moderne byen rundt dette sentrumet er eit resultat av kaotisk utvikling på 1960- og 1970-talet. Til slutt finn ein dei ytre forstadane som har vore i rask utvikling sidan 1990-åra. Byen har ein nyomforma flyplass kalla opp etter pave Johannes Paul II, Karol Wojtyla lufthamn, med samband til mange europeiske byar.
Flussio
Flussio (sardisk Frussìo) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 440 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 6.87 km² og ligg i ei høgd på 305 meter over havet.
Thomas Bayes
Eit døme på bruk av Bayes-teoremet er ved diagnose av sjeldne sjukdommar. Tenk at p prosent av folkesetnaden har sjukdommen A. Viss ein diagnosetest er positiv med sannsyn 0,99 for ein person som har sjukdommen, og positiv med sannsyn 0,001 for ein frisk person, så seier Bayes-teoremet at sannsynet for at ein tilfeldig vald person med eit positivt testresultat har sjukdommen A er lik
Bari
Antikken
Barion (latin Barium) i regionen Peucetii ser ikkje ut til å ha vore særleg viktig for grekarane som koloniserte området. Då han kom under romarane på 200-talet fvt. utvikla han seg til ein strategisk viktig stad der kystvegen og Via Traiana møtte kvarandre. Hamna, som vart nemnd alt i 181 fvt., var truleg den viktigaste hamna i regionen i antikken, noko han framleis er. Den første historiske biskopen i Bari var Gervasius som mellom anna vart nemnd i Rådet i Sardica i 347. Biskopane var underlagt patriarken Konstantinopel fram til 900-talet.
Thomas Bayes
Viss til dømes 1 av 10 000 har sjukdommen A (p = 0,01), så blir P+ = 0,09.
Bari
Mellomalderen
Etter øydeleggingane under gotarkrigen vart det oppretta ei rekkje forskrifter under langobardane, Consuetudines Barenses, som påverka liknande lover i andre sørlege byar.
Thomas Jan Stieltjes
Thomas Jan Stieltjes var ein nederlandsk-fransk matematikar, og den første som undersøkte høvet til å nytte divergente rekkjer i matematikken, etter at dei tidlegare på 1800-talet synes å vere utelukka for godt. For det moderne integralomgrepet spelar dei såkalla Stieltjes-integrala ei viktig rolle.
Bari
Mellomalderen
Bari kom på det politiske kartet i regionen i 852 då han vart eit senter for den arabiske emiren Kahfun i ein heil generasjon. Seinare tok ein emir som ein ikkje veit namnet på over, medan Sawdan var den siste. Byen vart gjenerobra av Austromarriket i 870. I 885 vart han residens for den lokale austromerske catapanen eller guvernøren. Dei langobardiske adelsmennene Melus av Bari og svigerbror hans Dattus organiserte eit opprør mot det austromerske styret, men dei leid eit kraftig nederlag i slaget ved Cannae i 1018. Dette gav derimot normannarane deira første fotfeste i regionen. I 1025 under erkebiskop Byzantius kom Bari inn under Kyrkjestaten.
I 1071 vart Bari erobra av Robert Guiscardetter ei tre år lang omleiring. Maio av Bari (d. 1160), ein lombardisk handelsson, var den tredje av dei mektige admiralane i det normanniske Sicilia. Basilica di San Nicola vart bygd i 1087 for å huse leivningane av denne helgenen, som vart frakta hit i smug frå Myra i Lycia. Helgenen trekte til seg pilegrimar, noko som gjorde godt for økonomien til Bari. I 1095 forkynna Peter Eremitt om det første krosstoget her. I oktober 1098 kalla Urban II, som hadde vigsla basilikaen i 1089, inn til Rådet i Bari, eit av ei rekkje kyrkjemøte der ein prøvde å føre saman igjen den greske og den latinske kristendomen. Grekarane var ikkje med på den latinske tenkemåten og det store skismaet var ikkje til å unngå.
Ein borgarkrig braut i Bari i 1117 med mordet på erkebiskop Riso. Grimoald Alferanites, ein innfødd langobard, tok over kontrollen i byen og vart vald til herre for å stå imot normannarane. I 1123 hadde han knytt nære band til Austromarriket og Venezia og tatt tittelen gratia Dei et beati Nikolai barensis princeps. Han hylla seinare Roger II av Sicilia, men gjorde opprør og vart slått i 1132.
I 1156 vart Bari plyndra og rasert, men Fredrik II av Det tysk-romerske riket og konge av Sicilia, bygde festninga i Bari opp att, før han igjen fleire gonger vart øydelagd. Bari kom seg tilbake kvar gong.
Moderne tid
Isabella di Aragona, prinsesse av Napoli og enka til hertugen av Milano Gian Galeazzo Sforza bygde ut slottet og budde her 1499-1524. Etter Bona Sforza, dronning av Polen, vart Bari ein del av Kongedømet Napoli. Då Napoleon invaderte Italia sette han inn svigerbroren Joachim Murat som konge i Napoli. Murat førte i 1808 ein ny bydel i Bari, som i dag har hans namn, Murattiano. Som følgje av denne utbygginga utvikla Bari seg til den viktigaste hamnebyen i regionen.
Den andre verdskrigen
Som følgje av tragiske samanfall som ingen av sidene i den andre verdskrigen meinte å utføre, vart Bari den første europeiske byen som opplevde kjemisk krigføring i løpet av krigen.
Natt til 2. desember 1943 gjekk dei tyske bombeflya Junkers Ju 88 til åtak på hamna i Bari, som var ein nøkkelbase for dei allierte styrkane som kjempa seg oppover den italienske halvøya. Fleire allierte skip sokk i hamna, mellom anna «John Harvey» som transporterte sennepsgass. Det kjemiske stoffet skulle nyttast om dei tyske styrkane starta kjemisk krigføring. At gassen låg her var strengt hemmeleg og styresmaktene på land hadde ikkje kjennskap til det. Dette auka talet på omkomne sidan lækjarane ikkje hadde aning om kva dei hadde med å gjere og ved at fleire redningsmenn gjekk inn i det gassutsette området for å redde dei som vart råka.
Etter direkte ordre frå Winston Churchill vart dokumenta om hendinga makulert og heile hendinga vart halde hemmeleg i mange år etter krigen. Ein veit ikkje kor mange som omkom og i sogene varierer talet frå 69, hovudsakleg amerikanske sjømenn, til fleire tusen soldatar og sivile. . Årsaka til at ein kunne halde det hemmeleg i lang tid var at åtaket frå tyskarane, som vart kalla «Den vesle Pearl Harbour» i seg sjølv var særs øydeleggjande.
Tyske føretak
Tyske føretak kan vera føretak som er registrerte i Tyskland, skattar til Tyskland, har hovudkontoret sitt der, er eigd av tyske eigarar eller vart starta i Tyskland.
Titanar
Titanar var i følgje gresk gudelære eit slag gudar som levde før og samtidig med dei olympiske gudane. Dei var barn av urgudane himmelen, Uranos, og jorda, Gaia og mange av barna deira, med dei olympiske gudane som eit viktig unntak. Mange av titanane har gjeve namn til planeten Saturn sine månar.
Tyske føretak
Døme på slike er:
Titanar
Titanane i følgje Hesiod
Hesiod sitt storverk om gudane, Theogonia, er hovudkjelda for det me veit om dei greske gudane. Fragment frå andre verk viser likevel at Hesiod berre fortalde ei historie, medan dei gamle grekarane hadde mange andre.
Hesiod seier at titanen Kronos gjorde opprør mote Uranos fordi han hadde sperra mange av dei andre barna han og Gaia hadde i Tartaros, inne i jorda. Kronos kastrerte og uskadeleggjorde far sin, og tok så sjølv over makta. Andre kjelder seier at Kronos drap Uranos.
Men historia gjentok seg: Kronos fekk barn med søster si, Rheia, og svelgde dei fordi han var redd dei skulle skada han. Rheia klarte å gøyma unna Zevs, som så drap Kronos og fridde søskena sine. Kronos vert tilsvara med guden Saturn i romersk mytologi.
Titankrigen
Deretter førte Zevs og søskena hans, dei olympiske gudane, krig mot titanane om kven som skulle ha makta. Titanane tapte, og Zevs sende dei fleste av dei til Tartaros. Titanane som hadde støtta han eller vore nøytrale fekk likevel vera igjen på jorda. Dette gjaldt mellom anna mor til Zevs, Rheia.
Historia om titankrigen har fleire likskapar med krigen mellom æsene og vanene i norrøn gudelære. Det er mogleg at det i begge tilfelle dreier seg om konflikten mellom gudesystema når eit nytt folkeslag kom inn i området. Konflikten blei løyst ved at fleire gamle gudar blei tekne inn i det nye gudebildet, medan andre blei gløymd.
Ordsoge
Det er usikkert kva det greske ordet titanos kjem frå. Hesiod meiner det betyr «dei som stridest», andre kjelder seier det betyr «hemnarar», og andre igjen meiner det kjem frå titax (hannkjønn) og titene (hokjønn), som betyr «herskarar».
Oversyn over titanar
Hesiod nemner tolv titanar som var barn av Uranos og Gaia, i tillegg til mange av barna deira. Men det fanst fleire tidleg-greske gudar, og derfor finst det òg lister med andre førstegenerasjonstitanar.
Titanar i solsystemet
Den største månen til planeten Saturn heiter Titan. Av dei totalt 60 saturnmånane er Tethys, Rhea, Hyperion og Iapetus oppkalla etter titanar – søskena til Kronos (= Saturn) – medan Atlas, Prometheus og Epimetheus er oppkalla etter sønene til titanen Iapetos. Det er den engelske skrivemåten av namna som blir brukt for månane.
Komsomolskaja Pravda-øyane
Komsomolskaja Pravda-øyane (russisk Острова Комсомольской Правды, Ostrova Komsomolskoj Pravdy) er ei øygruppe i Karahavet i Russland. Dei er dekte av tundravegetasjon, grus og is. Dei vart kalla Ostrova Samuila før den russiske revolusjonen i 1917 og så vart dei kalla Komsomolskaya Pravda. Dei vart då ein periode den einaste øygruppa i verda som var kalla opp etter ei avis. Dette varte til Izvesti TSIK-øyane vart gjeve namnet sitt etter avisa Izvestia. Det opphavlege namnet på øyane, Samuila, vart nytta om ei av øyane i øygruppa.
Desse øyane ligg i Laptevhavet like utanfor Simsabukta ved Tajmyrhalvøya. Dei ligg ved 77° 20' N og 107° E. Øygruppa høyrer til Krasnojarsk kraj i Russland.
Dei største øyane er Ostrov Samuila og Ostrov Bolsjoj (òg kalla Ostrov Stolovidnij). Sundet mellom desse øyane heiter Proliv Diksonskikh Gidrografov.
Nærsnes
Nærsnes er ein tettstad i indre Oslofjord. Nærsnes ligg i Asker kommune, like sør for Slemmestad. Før Slemmestad oppstod rundt sementproduksjonen, var Nærsnes den største tettstaden i kommunen.
Komsomolskaja Pravda-øyane
Usbekistanøyane, kalla opp etter Usbekistan, ligg mellom dei inste øyane og dei to store lenger ute.
Klimaet rundt øyane er særs hardt med mange snøstormar om vinteren. Havet omkring er isdekt det meste av året og sjølv om sommaren er det pakkis.
Historie
I 1933 sendte det nyoppretta Glavsevmorput (sjefsdirektoratet for Nordaustpassasjen) avgarde den første konvoien med transportskip langs Nordaustpassajen til munningen av Lenaelva for å levere varer som skulle til Jakutsk ASSR. Han bestod av tre transportskip og vart eskortert av isbrytaren «Krasin». Trass i mykje havis i Karahavet klarte to skip å nå Tiksi, målet deira, og lesse av lasta si. Det tredje skipet, DS «Pravda» var på veg til Nordvik med ein oljeleitingsekspedisjon. Trass i åtvaringa grunnstøtte Pravda nær målet og måtte snu tilbake.
Skipa kom seg laus året etter med hjelp av isbrytaren «Fjodor Litke». Etter å ha hamra laus på den tjukke isen rundt Komsomolskaja Pravda-øyane klarte isbrytaren å bryte lause ein 10 km lang kanal som dei tre skipa kom seg ut i fritt farvatn. Isbrytaren fekk store skadar på skroget som følgje av arbeidet.
Fordongianus
Fordongianus (sardisk Fordongiànis) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 890 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 39.48 km² og ligg i ei høgd på 35 meter over havet.
Pauzjetka
Pauzjetka (russisk Паужетка) er ei elv sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland med ei lengd på 25 km.
Tonen A
Einstroken a har til vanleg 440 svingningar per sekund, i samsvar med vedtak på ein konferanse i London 1939, eller 435 svingningar per sekund, i samsvar med eit kongressvedtak frå Wien 1885.
170 Maria
Han er namneopphavet til asteroidefamilien Maria.
Han blei oppdaga av J. Perrotin den 10. januar 1877. Banen blei utrekna av Antonio Abetti og asteroiden blei namnsett etter søstera hans, Maria
Ein stjerneokkultasjon av Maria blei observert ifrå Manitoba i Canada den 10. juni 1997.
Skapinga av Haydn
Skapinga (tysk Die Schöpfung, engelsk The Creation) er eit oratorium skrive av Joseph Haydn mellom 1796 og 1798 og ofte rekna som hans meisterverk. Målet til Haydn var å skapa eit verk som kunne måla seg med Händel sine oratorium, men som var skrive i den høgklassisistiske stilen. Librettoen som låg som grunnlag for verket skildrar den kristne historia om skapinga av verda, med element henta frå John Milton sitt episke dikt Det tapte paradis.
Bakgrunn
På fyrste halvdel av 1790-talet budde austerrikske Joseph Haydn stordelen av tida i Storbritannia, der han blei feira som den største komponisten landet hadde sett sidan Händel. Haydn blei særs imponert over ei storslagen oppsetting av Händel sitt oratorium Israel i Egypt. Haydn sjølv sa at nærare 900 menneske var involverte, andre kjelder seier mange fleire. Han tileigna seg også ein kopi av partituret til Messias. Haydn skal ha uttrykt ynskje om å skrive eit liknande verk, men i den moderne høgklassisistiske stilen han arbeida i.
Då Haydn kom attende til Austerrike i 1796 blei interessa for religiøs vokalmusikk fyra oppunder. Keisar Josef II lyfta då bannlysinga av instrumentalt akkopagnement i religiøs musikk. Mange av verka Haydn laga på denne tida var religiøs musikk, mellom anna Missa in Angustiis, betre kjend som Lord Nelson-messa, Jesu sju siste ord på krossen og Årstidene.
Johann Peter Salomon, impresarioen som fyrst fekk Haydn til England, gav han ein libretto basert på skapingsforteljinga frå Fyrste mosebok, med element frå John Milton sitt episke dikt Det tapte paradis (Paradise Lost). Opphavleg skal liberettoen ha vore skriven av ein mann ved namn Lidley (ein har aldri funne ut kven dette var, om han nokon gong har eksistert). Men Händel avslo å jobbe med librettoen sidan han meinte at stykket ville bli for langt. Baron Gottfried van Swieten, ven og sponsor av Haydn, sørgde sjølv for å få librettoen omsett til tysk. Haydn sjølv hadde særs mangelfulle engelskkunnskapar, også etter å ha budd i England i nesten fem år.
Van Swieten fungerte som meir enn ein omsettar. Han klarte å finansiere verket ved å overtala ei gruppe adelsfolk til å betala Haydn 500 dukatar i honorar; fem gonger meir enn det som var vanleg for ein opera på den tida. Han var òg musikalsk rådgjevar, noko som spesielt kom fram i den fargerike bruken av tonemåleri. Dette skulle seinare leia til eit brot mellom dei to, då Haydn irriterte seg over krav van Swieten kom med under komponeringa av Årstidene.
Innhald
Haydn delte sjølv verket inn i tre delar. Inndelinga i 35 satsar dukkar fyrst opp i partitur mykje seinare, og enkelte opptak og partitur inneheld eit anna tal. Om dette er 34, er det vanlegvis fordi ein har kopla ouverturen og det fyrste resitativet saman.
Vanlegvis blir Rafael/Adam og Gabriel/Eva spela av same person. Det er òg verdt å merka seg at det for Haydn ikkje var noko merkeleg i å la Gabriel, ein mannleg engel, vera sopran. På denne tida var det ikkje uvanleg med mannlege sopranar (ein korleiar prøvde faktisk å tvinga Haydn til å ta eit kirurgisk inngrep som skulle gjera han til «permanent sopran» då han var 17.)
Fyrste akt
I fyrste akt blir det fortalt korleis Gud skapa jorda. Ouverturen til Skapinga, kalla «førestillinga av kaos», er Haydn sin musikalske visjon av ingen ting; korleis «verda» var før noko var skapa. Satsen er kaotisk og kvilelaus, for Haydn manipulerer musikken slik at sjølv om ein hovudsakleg jobbar i c-moll, føler ein ingen klar toneart. Overtyren endar utan ei tilfredsstillande oppløysing (ikkje ein gong ein avsluttande kadens), og leiar over til eit resitativ som forklarar korleis Gud skapa ljoset. Fyrst når ljoset blir skapa får ein følinga av tonalitet, men no er ein plutseleg ikkje lengre i c-moll, men i c-dur.
I den tredje satsen finn ein dei einaste restane av diktet til John Milton, der dei himmelske skarane jagar helvetesmaktene ned i «avgrunnar med evig natt», for å gjera klart for at den nye verda kan skapast.
I resten av fyrste akt blir jorda forma. Vatnet blir samla så land kan koma til, det blir laga forskjellig vêr, plantar byrjar å vekse, og sola står opp. Akta sluttar med satsen «Die Himmel erzählen die Ehre Gottes» (tilnærma 'Himmelen hyllar Gud sin herlegdom'), som kanskje er den mest kjende frå heile oratoriet.
Andre akt
I akt to skapar Gud dyr, fuglar og fisk. Denne delen er verdt å merkja seg for eksempla på tonemåling. Fuglesong blir imitert av treblåsarane, og ein av dei mest kjende effektane frå oratoriet er i sats 22, der orkesteret lagar eit dissonant «brøl» når løva blir skapa. Akta sluttar med at Gud skapar menneska, og at alle vesen hyllar skaparverket.
Tredje akt
I den tredje akta vaknar Adam og Eva, og ein tek del i alle handlingane deira før syndefallet. Av desse er duetten «Holde gattin» (tilnærma 'Elska make') spesielt kjend, som ein parallell til Papageno og Papagena frå Mozart sin opera Tryllefløyten.
Den engelske omsetjinga
Haydn ynskte at ein skulle kunne framføre Skapinga både på tysk og engelsk, og fekk Baron van Swieten til å laga ei engelsk omsetjing av den tyske librettoen. Van Swieten var ein god alliert på mange måtar, men han hadde utilstrekkelege kunnskapar i engelsk til å kunne omsetja eit så stort verk som Skapinga. Verket har difor vore plaga med ein ikkje særleg grasiøs engelsk tekst, som moglegvis har hindra verket frå å fullbyrda potensialet sitt i engelskspråklege land.
Mottaking og ettermæle
Premieren av Skapinga var ein triumf ein sjeldan har sett maken til i musikkhistoria. Verket blei fyrst framført i Palais Schwarzenberg den 29. april 1798 (med ei ekstraframføring dagen etter). Desse framføringane var berre for spesielt inviterte, allmugen fekk fyrst høyra verket i Burgtheater i Wien den 17. mars 1799. Verket blei i løpet av dei 10 åra Haydn hadde att å leva sett opp over 40 gongar, over heile den vestlege verda. Dette var eit ekstraordinært høgt nummer på denne tida, då ein enno ikkje hadde utvikla eit musikalsk standardreportoar, og eit vanleg verk ofte ikkje blei høyrt etter sesongen det var laga for.
I den tyskspråklege verda held Skapinga, saman med Årstidene, den same posisjonen som oratoria til Händel held i England og USA. I den engelskspråklege verda er ikkje verket halde like høgt, moglegvis på grunn av den mangelfulle omsettinga til van Swieten.
Inge Fænn
Inge Fænn er ein norsk redaktør, organisasjonsmann og forfattar. Han er frå Markane i Stryn kommune. Fænn har vore journalist i Fjordingen og styrar for Sunnmørsposten sitt avdelingskontor i Stryn før han i 1996 vart redaktør i Fjordingen.
Inge Fænn var leiar i hovudkomitéen for ski-NM i Stryn 1996 og han har vore leiar i Sogn og Fjordane Skikrins.
Fænn er medforfattar av bøker om Alexandra Hotell og fotballspelarane Flo - Flo United, og forfattar av 40 år med buss i vest (Vest-Buss Car AS) i 2005. Han er også medforfattar av boka Skåla - fjellet og folket i 2011 (Selja Forlag). I 2014 gav han ut boka ''Anders Svor. Bilethoggaren frå Hornindal'' (Skald Forlag).
Jan Garbarek
Jan Garbarek er ein norsk jazzmusikar og komponist, fødd på Mysen i Eidsberg i Østfold. Garbarek er av mange rekna for å vere Noregs fremste jazzmusikar internasjonalt, og er ein av hovudarkitektane bak ordlyden nordisk jazz.
Musikk
Jan Garbarek speler i hovudsak tenorsaksofon og sopransaksofon. I seinare tid har han utvida instrumentrepertoaret kraftig. Med inspirasjon frå mange ulike musikalske stilartar har han utvikla ein eigen, lett kjenneleg personleg klang.
Inspirert av John Coltrane lærde Garbarek seg å spele tenorsaksofon som 14-åring. I 1962 vann han noregsmeisterskapen for amatørmusikarar. Han fekk både solistprisen og førstepremien med eigen kvartett.
I 1960-åra spelte han blant anna saman med Karin Krog og George Russel. Dette hadde stor påverknad på den musikalske utviklinga hans.
Det første soloalbumet hans heitte Til Vigdis og kom i 1967. Plata vart ingen salssuksess. LP-ar var på den tida kostbare for folk flest, ho kosta kr 36,50. I dag er plata av dei mest etterspurde på bruktmarknadane i USA og Japan. I 1970 innleia Garbarek et samarbeid med den tyske produsenten Manfred Eicher og plateselskapet hans, ECM. Det er på dette selskapet at dei mest sentrale innspelingane til Garbarek er gjevne ut, med Afric pepperbird som den første. For ECM er Garbarek blitt eitt av dei viktigaste namna.
Garbarek blei verdskjend etter å ha vore med i den europeiske kvartetten til Keith Jarrett. Deretter tok han til å peika seg ut på eigenhand.
Han har samarbeida med ei rekke musikarar, som Mari Boine, Gary Peacock, Miroslav Vitouš, Zakir Hussain, Charlie Haden, Egberto Gismonti, Nana Vasconcelos, Terje Rypdal, Jon Christensen og diktaren Jan Erik Vold. Jan Garbarek har òg laga musikk til film, teater og ballett.
Anna
Jan Garbarek har polsk far og trøndersk mor. Artisten har ei dotter, Anja Garbarek, som òg driv med nyskapande musikk.
Hasle i Sarpsborg
Hasle er ein tettstad i Sarpsborg kommune i Viken. Staden ligg på austsida av Glomma og har.
Thomas Simpson
Thomas Simpson var ein sjølvlærd britisk matematikar. Han arbeidde ei tid som vevar og skreiv samstundes A New Treatise on Fluxions (1737) (forbetra utgåve 1750). I 1743 vart han professor ved akademiet i Woolwich. Frå 1754 til 1760 var han òg redaktør av magasinet Ladies' Diary (1754–60). Simpson har gjeve namn til Simpsonformelen, som er ein særs nyttig metode for numerisk integrasjon.
Aississ
Aississ eller A♯♯ er namn på tonen A heva to kromatiske halvtonetrinn. I engelsk vert tonen kalla A double sharp, på italiensk La doppio diesis. Aississ er einharmonisk med tonane H og Cess; det vil seie at han ligg svært nærme eller er identisk med desse tonane, samtidig som tonen har ein annan modal eller tonal funksjon enn desse andre to.
Lutter ved Lachte
Lutter er ei elv i Lüneburger Heide i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Lachte frå høgre. Ho har sitt utspring ved Weyhausen, 7 km søraust for Unterlüß. Ho renn gjennom Bargfeld, Eldingen og Luttern. Elva munnar ut i Lachte ved Jarnsen nær Lachendorf, aust for Celle.
Laurelia novae-zelandiae
Laurelia novae-zelandiae (også kalla pukatea) er eit stort eviggrønt tre som er endemisk (stadeige) for New Zealand.
Utbreiing
Pukatea veks over heile Nordøya på New Zealand, og på den nordlege tredjedelen av Sørøya. Det veks ofte i fuktige og skuggefulle låglandsskogar, gjerne i erosjonskløfter.
Utsjånad
Pukatea kan veksa seg 40 m høgt, og er det einaste newzealandske treet som utviklar kraftige støtterøter. Dei mørkegrøne, elliptiske blada er fem til sju cm lange og grovt taggete.
21. desember
21. desember er den 355. dagen i den gregorianske kalenderen (356. under skotår). Det er 10 dagar att av året.
Nordland akademi
Nordland Akademi for Kunst og Vitenskap - utkantens akademi, blei stifta for å kunne bringe høgt kvalifiserte fagfolk til Melbu - til inspirasjon for landsdelens folk.
Grunnpilaren i Nordland Akademi for Kunst og Vitenskap si verksemd er formidling av kunst, kultur og kunnskap til og frå landsdelen. Akademiet har som mål å vere ein møteplass for forskarar, kunstnarar og folk flest. Akademiet har særleg fokus på musikk, litteratur og filosofi. Akademiets kompetanse og nettverk, både nasjonalt og internasjonalt, skal bidra til å sikre og auke kulturelle aktivitetar og bidra til kulturbasert næringsutvikling.
Kvar sommar arrangerer akademiet festivalen Sommer-Melbu, der det arrangerast kulturelle, sportslege og politiske seminar, kurs og debattar, i tillegg til ei mengd konsertar.
Skaun kyrkje
Kyrkja er soknekyrkje i Skaun kyrkjesokn i Orkdal prosti i Den norske kyrkja.
Bygget
Dei utvendige måla for kyrkjeskipet er 16,5 x 13,1 m. og for koret 7,35 x 9,2 m. Kyrkja har fire portalar; mot vest, nord og sør i skipet, og mot sør i koret. Dei mest forseggjorte er vest- og sørportalen i skipet. Inni kyrkja er bogen mellom skipet og koret ein enkel spissboge med utstikkande vederlagssteinar. Steinhoggararbeidet er av høg kvalitet og på portalane er det steinhoggarmerke (personlege signaturar steinhoggarane sette på arbeida sine) som også har vortne funne på Nidaorosdom-oktagonen. Anten har det vore steinhoggarar frå Nidarosdomen i Skaun, eller så er portalsteinen hoggen til i Trondheim og frakta til Skaun.
I skipet er det to vindaugsopningar på kvar av langsidene (nord- og sørsida) og i koret er det vindauge mot nord, aust og sør.
Alterfrontal
Skaun-antemensale er i unggotikk frå kring 1250 og er ein av svært få altarfrontalar som er bevard i kyrkja si. Det har Maria møy med Jesubarnet som motiv.
Preikestol
Preikestolen er skoren av Ole Biltsnider i 1665. Årstalet 1665 står på baldakinen over preikestolen.
Døypefont
Døypefonten er frå 1980 og er i tre.
Ghilarza
Ghilarza (sardisk Ilàrtzi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 4 481 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 55.46 km² og ligg i ei høgd på 290 meter over havet.
Skaun kyrkje
Orgel
Kyrkja har eit mekanisk pipeorgel frå 1981. Det har 16 stemmer og er laga av Bruno Christensen og Sønner.
Kyrkjeklokke
Det er ei klokke i kyrkja, ho er frå 1754. På henne står det å lese: «Gid denne klokke saa for kirkens folk maa lyde, at de af Guds ord maa forbedringsfrugter yde.»
1. divisjon fotball for menn 1963
Første serierunde vart spelt søndag 28. april, bortsett frå 1-1 kampen mellom og  som starta sesongen to dagar tidlegare. Axel Berg for bortelaget stod bak den historiske første scoringa etter at Noreg vart lagt saman til eitt fotballrike.
Terje Eggum
Terje Eggum er ein norsk journalist og forfattar. Han er frå Leikanger. Eggum har arbeidd som journalist i Sunnmørsposten 1981-1986, i NRK Sogn og Fjordane 1986-1989, frå 1989 til 1992 i Sogn og Fjordane, og frå 1992 i Sogn Avis.
Nina Elisabeth Grøntvedt
Nina Elisabeth Grøntvedt er ein norsk illustratør og forfattar. Ho debuterte som biletbokforfattar og -illustratør med Den lille helten i 2006.
Nina Grøntvedt er brordotter av senterpartipolitikaren Hallgeir Grøntvedt.
Gississ
Gississ eller G♯♯ er namn på tonen G heva to kromatiske halvtonetrinn. I engelsk vert tonen kalla G double sharp, på italiensk Sol doppio diesis. Gississ er einharmonisk med tonane A og Bess; det vil seie at han ligg svært nærme eller er identisk med desse tonane, samtidig som tonen har ein annan modal eller tonal funksjon enn desse andre to.
Gonnoscodina
Gonnoscodina (sardisk Gonnoscodìna) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 477 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 8.82 km² og ligg i ei høgd på 112 meter over havet.
Oberalppasset
Bilvegen er vinterstengd frå november til mai, medan jarnbanen går heile året.
Vegen over Oberalppasset vart bygt i 1862-63.
The Book of Lost Tales
The Book of Lost Tales er den eldste eksisterande versjonen av J.R.R. Tolkien legendarium, som fann si endelege versjon i Silmarillion. Hovudbolken av desse «tapte forteljingane» vart skrivne etter at Tolkien kom rekonvalesent heim frå Første verdskrigen, og dei tidlegaste avsnitta er daterte 1916. Mykje av stoffet vart skrive ned i små notisbøker, og vart seinare grunnmaterialet for vidare omarbeiding gjennom heile livet til Tolkien.
Rammeforteljing
Rammeforteljinga handlar om sjøfararen Eriol (ein «son av Earendel»), som reiser frå «utlanda» til Tol Eressëa, der han finn byen Kôr, eller Kortirion. Midt inne på øya finn han ein kolle, og på denne ei hytte: «The cottage of lost play». I denne hytta finn han paret Lindo og Vairë, som rår for alle dei borna som gjekk seg bort på «draumestigen» (Olorë Malle på alvisk), og som vart tekne i hus der. Eriol blir fortalt at han lyt vera «liten» om han skal gå inn i hytta, og når han kjem over dørstokken vidar huset seg ut for han. Her inne fortel Vairë og Lindo, og andre, soga om alvane, og korleis verda vart skapt, om silmarillane og om Valane, og endeleg om den «store utferda» og grunnlegginga av Kór.
Forteljingane kjem som følgjer:
Olorë Mallë
"Draumestigen" er eit konsept som aldri kom attende i den seinare diktinga til Tolkien. I følge denne tanken vart "Hytta" sett opp av alvane til bruk og glede for born frå denne verda som følgde draumestigen til Valinor, og som sidan kunne reise heimatt. Det synte seg og at nokre born ikkje fann vegen heim, og desse fekk då vern og bustad i "Hytta for bortkomen leik." Lindo og Vairë er sette til å vakte dei bortkomne borna.
Det er tydeleg at Tolkien her har late seg påverke av James Matthew Barries bøker om Peter Pan, som i røynda er eit slikt bortkome barn. "Hytta" finst det og eit tilsvar til i den første av Barries Peter Pan-bøker (i Kensington Gardens).
Soga om Eriol eller Ælfwine
Siste bolken av synopsiset er forteljinga om Eriol eller Ælfwine, og slutten på sogene. Denne siste biten finst i to versjonar, noko som tyder på at Tolkien på dette punktet var uviss på korleis han skulle la denne sogesamlinga ende. Christopher Tolkien legg opp to moglege handlingslaup for rammeforteljinga vidare:
Variant 1
Christopher Tolkien vedgår at dette er ein «ukorrekt» rekonstruksjon. Men ein ser av dette at den «opphavlege» mytologien til Tolkien inneber sterk tilknyting til tidleg engelsk soge. I den første versjonen finn ein tilvising til handelsmannen Ottar frå Hålogaland (Ottor Wæfre = Eriol). Ottor er altså ikkje frå Hålogaland, men frå Heligoland i denne versjonen.
Variant 2
I denne varianten skil Tolkien mellom Tol Eressëa og England, ved å innføre øya Luthany, som ligg geografisk der England ligg i dag. I tillegg har Eriol no skift namn til Ælfwine. Då blir handlinga som følgjer:
I denne versjonen finn ein tydeleg referanse til stammeguden Ingwaz (Ingwë).
The Book of Lost Tales vart utgjeve med kommentarar av Christopher Tolkien i 1983, som dei første banda av serien The History of Middle Earth.
Odd Grønvik
Odd Lien Grønvik var ein norsk nevrolog som verka som overlege og dommar i Trygderetten.
Grønvik tok medisinsk embetseksamen frå Universitetet i Oslo desember 1946. Han vart spesialist i nevrologi 1955 og EEG i 1959. Han hadde ein omflakkande praksis i åra 1946–1953 (Lofoten, Bergen, Oslo). Frå 1953 til 1972 hadde han nevrologisk sjukehuspraksis ved Rikshospitalet og Statens senter for epilepsi i Sandvika. Han var medisinsk medlem i Trygderetten frå 1973 til 1985 og var då samtidig bedriftslege i Dagbladet.
Han var gift (1946-1999) med kullkamerat og seinare spesialist i psykiatri og barnepsykiatri Einfrid Perstølen, og dei fekk fire born.
Odd Grønvik vart arrestert 15. oktober 1943 av den tyske okkupasjonsmakta i Noreg i lag med om lag 50 andre studentar og 10 professorar. Dette var før den store studentaksjonen. Han var først fange i Noreg, og frå desember 1943 i Alsace, Frankrike og seinare Tyskland. Han vart frigjeven 23. desember 1944. Under opphald i Sennheim (nå Cernay) og Bitzweiler var han tillitsmann for dei norske studentane/fangane. Seinare i livet engasjerte han seg for krigsfangane og gav ut fleire verk om «KZ-syndromet» som følgde av å ha vore fangenskap.
Odd Grønvik var formann i Yngre Legers Forening 1958–1963 og medlem av Legeforeningens landsstyre 1956–1965. Han var medlem av Krigsseilerkommisjonen av 1957.
17. desember
17. desember er den 351. dagen i den gregorianske kalenderen (352. under skotår). Det er 14 dagar att av året.
Penzjina
Penzjina (russisk Пенжина) er ei elv i Kamtsjatka kraj i Russland som munnar ut i Penzjinskajabukta. Elva er 713 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 680 m³/s.
Vestfjorden i Nordland
Vestfjorden er ein stor fjord eller eit havområde mellom Lofoten og Salten i Nordland. Fjorden startar mellom Flesjan ved Skomvær i vest til den vestlegaste holmen ved Myken og går om lag 200-230 km nordaustover til Barøya ved innløpet til Ofotfjorden. Frå Skomvær til Myken er fjorden om lag 80 km brei.
Penzjina
Elva spring ut frå Kolymafjella og munnar ut i Penzjinskajabukta i Okhotskhavet. Det er stort skilnad på tidvatn i dette havområdet, og tidvassbølgja slår langt oppover elva.
Vestfjorden i Nordland
På vestsida av fjorden ligg kommunane (frå sør til nord) Røst, Værøy, Moskenes, Flakstad, Vestvågøy, Vågan og Lødingen. På austsida finn ein kommunane (frå nord til sør) Narvik, Hamarøy, Steigen, Bodø, Gildeskål, Meløy og Rødøy.
Penzjina
Elva frys til i november og vert isfri att mai eller tidleg juni.
Vestfjorden i Nordland
Av større bygder og tettstader langs fjorden finn ein Å i Lofoten, Moskenes, Reine, Ballstad, Stamsund, Henningsvær, Kabelvåg, Svolvær, Lødingen, Leines, Kjerringøy og Bodø.
Fjordarmar
Fleire fjordarmar går innover i landet på austsida av Vestfjorden. Dei største av desse er Glomfjorden, Saltfjorden og Skjerstadfjorden, Mistfjorden, Folda, Leinesfjorden, Sagfjorden og Tysfjorden. Inst i Vestfjorden held Ofotfjorden fram vidare innover til Narvik og Bjerkvik. På vestsida finn ein fleire mindre fjordar og sund mellom og på øyane i Lofoten.
Samferdsel
Fleire ferjesamband kryssar fjorden. Frå Bodø går det ferje til Røst, Værøy og Moskenes. Frå Bodø til Moskenes er det om lag 95 km, ein tur som tar om lag 4 timar. Frå Skutvik i Hamarøy går det ferje til Svolvær i Vågan. Inst i fjorden går det ferje frå Bognes til Lødingen.
Moldeelva
Moldeelva er ei elv som renn gjennom Molde frå Moldevatnet ved kommunegrensa i nord, gjennom bymarka og sentrum, til Fannefjorden i sør.
På vegen nedover vert elva kryssa av bilveg ved Fjellbrua, Kveldrobrua, brua i Moldelivegen, Øvre bru, Fossbrua, Strandgatebrua («Nedre bru») og Solemdalsbrua. Like nedanfor Fjellbrua er vatnet demt opp og utgjer reservekjelde for drikkevatnet i byen.
I samband med gjenoppbygginga etter bybrannen i 1916 vart ein holme i elva bortregulert. Moldeelva vart peikt ut som flaumutsett område i 1998.
Ågotneshallen
Ågotneshallen er ein kommunal fleirbrukshall i Øygarden kommune for idrett og kulturføremål. Hallen ligg på Ågotnes, nord på Sotra. Eigaren er kommunen. Nordre Fjell handball spelar heimekampane sine her. Hallen blei bygd i 1999. Han har ei lengd på 44 meter, breidde på 22 meter og høgd på 7 meter.
Carl and the Passions - «So Tough»
I 1971 valde Carl Wilson (som no var leiaren i gruppa) å endre strukturen i The Beach Boys med å ta inn ein tredje gitarist, Blondie Chaplin. Med den soul-aktige vokalen sin gav han bandet eit sterkt R&B-element. I lag med han kom trommeslagar Ricky Fataar etter at Dennis Wilson hadde hatt ei ulukke som gjorde at han mista krafta i handa. Begge hadde tidlegare spelt i det britiske bandet The Flame.
Ikkje lenger etter innspelinga kom i gang, slutta Bruce Johnston etter at han hadde vorte uvener med manageren Jack Rieley.
Brian Wilson medverka på to songar og song korvokal på «Cuddle Up», «He Come Down», «Marcella» og «You Need A Mess Of Help To Stand Alone».
Dei forskjellige stilartane på albumet gjorde at det ikkje vart særleg godt motteke og nådde berre 50. plass i USA og 25. plass i Storbritannia, samt at det fekk dårleg kritikk. Kritikken har derimot vorte noko betre med åra.