cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Engelsk litteratur
Krim og spenning
Engelsk krim var blitt vidareført i mellomkrigstida av dyktige krimgåteforfattarar som Agatha Christie og Dorothy L. Sayers. Særleg Christie var produktiv med rundt 80 krimbøker som alle heldt jamn kvalitet. Den tradisjonelle detektivromanen blei ein eigen engelsk sjanger, og nye dyktige forfattarar følgde, som P.D. James, Margaret Yorke, J.I.M. Stewart, som skreiv skjønnlitteratur under sitt verkelege namn og rundt førti krimromanar under pseudonymet Micheal Innes. Colin Dexter fann opp detektivane Morse og Lewis, som saman med andre engelske krimheltar også blei populære på fjernsyn.
Det fantastiske og magiske
Engelsk «fantasy» eller fantastisk litteratur er kanskje meir solid tufta på ein litterær tradisjon enn den tilsvarande amerikanske. Det gjeld ikkje minst J.R.R. Tolkien som var professor i angelsaksisk, engelsk og litteratur ved Universitetet i Oxford. Hans tredelte roman Ringenes herre er ein hjørnestein i moderne fantasy, og blei igjen aktuell gjennom filmatiseringa frå 2001-03 ved regissøren Peter Jackson.
Tolkien tilhøyrde ei litterær diskusjonsgruppe, The Inklings, saman med ein annan britisk akademikar og forfattar, hans nære ven C.S. Lewis. Mens Tolkien sine verk særleg bygde på norrøn, finsk og germansk mytologi, var Lewis prega av klassisk gresk mytologi og kristendom, noko han gav uttrykk for både som essayist og i romanserien Legenden om Narnia, hovudsakleg skriven for barn.
Angela Carter skreiv ofte innan sjangeren magisk realisme, men skreiv til dømes om eventyr som ho tolka på ein nyskapande, fabulerande måte med feministisk tilsnitt. Douglas Adams fornya science fiction-sjangeren i det humoristiske og absurde fembandsverket Haikerens guide til galaksen. Terry Pratchett bygde på tidlegare fantasy gjennom å skapa si parodiske Discworld, medan Neil Gaiman ved hjelp av engelske, greske og andre myter skapte sine eigne tradisjonar i verk som Sandman (ein episk teikneserie gjeven ut 1988–1996), Stardust og Neverwhere
Fantastisk barnelitteratur blei skapa av J.K. Rowling med den særs populære sjubandsserien om trollmannsuniverset til Harry Potter, som kom ut frå 1997 til 2007. Philip Pullman gav med trilogien Den mørke materien ut ein fantastisk serie som til motsetnad frå den til C.S. Lewis var ateistisk eller anti-kyrkjeleg orientert.
Etterkrigsdramatikk
1950- og 1960-talet var prega av nyskaping innan engelsk dramatikk, der tvitydige heltar frå vanskelegstilte bakgrunnar spelte ei viktig rolle. Mange av teaterstykka og filmane frå denne tida blir omtalte som «kitchen sink drama/realism» (kjøkkenbenk- eller kjøkkenvaskdrama) etter dei lite glamorøse arbeidarklasseliva dei skildra.
To teaterselskap stod i spissen for den nye utviklinga: The English Stage Company og The Theater Workshop, sistnemnde driven av den radikale Joan Littlewood. Teateret blei nytta for politisk kamp, og den kollektive bearbeidinga av manuskriptet var like viktig som kunstnargeniet.
Arnold Wesker skreiv for Stage Company, og med stykke som Hønsesuppe med byggegryn (Chicken Soup with Barley, 1959), Røtter (Roots, 1959), og Jeg snakker om Jerusalem (I’m Talking About Jerusalem, 1960) plasserte han seg openbert på arbeidarane si side i klassekampen. Shelagh Delaney var blant dei som skreiv for Theater Workshop, og merka seg ut med realistiske skildringar av homofile og folk frå Nord-England i A Taste of Honey. Alan Sillitoe peika seg ut med verk som Saturday Night and Sunday Morning (roman og film) og The Loneliness of the Long Distance Runner (novelle og film).
Harold Pinter sameinte absurd teater med ein gjenkjenneleg realisme som tidvis var skremmande. Dramatikken hans er ofte prega av sterke konfliktar blant ambivalente karakterar som kjempar ein verbal kamp for å få gjennomslag for sin versjon av fortida – stilistisk prega av teatralske pausar, komisk berekning, ironi og trugsmål. Pinter sine replikkar var kvardagsspråk som publikum likevel la merke til - «han fekk oss til å høyra nærare etter oss sjølv.» Andre betydningsfulle dramatikarar er John Arden, som blanda realisme med poetisk dialog, og tragikomikarane Joe Orton, Tom Stoppard og Peter Nichols. «Kjøkkenbenkrealismen» blei seinare vidareført gjennom til dømes filmar som Secrets & Lies (1996) av Mike Leigh og Billy Elliott (2000) av Lee Hall, og til ein viss grad i såpeseriar som Østkantfolk (Eastenders) og Coronation Street.
Ei heilt anna åre i engelsk drama finn ein i romantiske og/eller komiske fjernsyns- og filmproduksjonar av til dømes Richard Curtis (Four Weddings and a Funeral, Bridget Jones's Diary, Notting Hill, Love Actually, Blackadder og Mr. Bean), David Croft (Dad's Army, Are You Being Served? og 'Allo 'Allo!) og komikargruppa Monty Python. På verdsbasis er engelsk drama også kjend gjennom kostymedrama som Upstairs Downstairs, The Tudors, Downton Abbey og dramatiseringar av tidlegare engelsk litteratur, krim som Poirot, Morse og Midsomer Murders (Mord og mysterier), og musikalar som Cats, Evita og The Phantom of the Opera.
Poesi
Philip Larkin, karakterisert som ein av de største engelske diktarane i moderne tid, fekk gjennombrotet sitt med si andre diktsamling, The Less Deceived (1955). Larkin er kjenneteikna av ei særeigen stemme som bruker daglegspråk til dikt i elegant meter. Også John Betjeman hadde eit lettfatteleg språk og ein humoristisk stil som gjorde han til ein folkekjær diktar. Betjeman blei utnemnd til hoffdiktar (poet laureate) og blei etterfølgd i denne stillinga av Ted Hughes, ein annan kritikarrost diktar som nytta seg av kreftene i naturen som tema og biletstoff. Anglo-amerikanske Thom Gunn vekte interesse blant kritikarane allereie med si første diktsamling, Fighting Terms (1954), prega av ei hard, direkte og metrisk konsentrert form.
Liverpool-diktarane viser til fleire viktige diktarar frå Liverpool som var unge på 1960-talet. Dei var ei engelsk forlenging av den amerikanske beat-rørsla, og hadde utgangspunkt i den frodige popkulturen i Liverpool som også skapte The Beatles og andre popgrupper. Dei fremste var Adrian Henri, Roger McGough og Brian Patten, men også diktarar frå andre stader i England var knytte til denne rørsla som Pete Brown frå London, som mellom anna skreiv songtekstar for rockegruppa Cream. Diktarane reiste på turné med dikta sine, las dei opp på scenen i nattklubbar og pubar, gav dei ut på grammofonplater, ofte saman med musikk, og fekk dei først seinare trykte tradisjonelt i bøker.
Kjelder
Litteraturliste
Bakgrunnsstoff
Periodar
Eastleigh FC
Eastleigh FC er ein engelsk fotballklubb. 9.januar 2015 spelte klubben FA-cupkamp mot Bolton Wanderers, som endte 1-1. Kampen var send på Tv2 Premier League, og det er truleg fyrste gongen Eastleigh FC har vore kringkasta på norsk fjernsyn.
Storfugl
Kjenneteikn
Tiuren er betydeleg større enn røya. Ein vaksen tiur veg om lag 4–4,5 kg og vert om lag 86cm lang, medan ei vaksen røy vert 2–2,5 kg og 61 cm lang. I sjeldne tilfelle kan tiuren verte over 5 kg. Ungfuglar har vekt på 1,5–4,0 kg. Tiuren og røya kan vanskeleg forvekslast. Tiurens gråsvarte rygg, grønglinsande bryst og svarte halefjør er karakteristiske. Røya er spraglete og har soleis ein meir typisk vernefarge.
Forvekslingsart
Storfugl kan vanskeleg forvekslast med andre artar. Røya er betydeleg større enn orrhøne, men er lik i fjørdrakta. Røya sin hale skil seg likevel tydeleg med sin avrunda form, mot orrhøna sin splitta hale.
Utbreiing
Storfuglen finst i bar- og blandingsskog over heile landet. Han er likevel ikkje so vanleg på Vestlandet som i resten av landet. Bær og bærlyng er viktigaste føde i barmarkssessongen, medan han i vinterhalvåret beiter på furuknoppar. Tiuren er spesielt ynda som jaktobjekt og det vert drive med trofejakt på tiur i Noreg.
Dragon Age: Inquisition
Dragon Age: Inquisition er eit action-rollespel utvikla av BioWare og utgjeve av Electronic Arts. Det er det tredje houvdspelet i Dragon Age-serien, og oppfylgjaren til Dragon Age: Origins og Dragon Age II. Spelet blei utgjeve i november 2014 til Microsoft Windows, PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360 og Xbox One.
Spelet handlar om hovudkarakteren som blir utvald som «Inquisitor» og prøvar å løyse borgarkrigen i kontinentet Thedas og lukka ein mystisk opning i himmelen kalla «Breach», som slepp laus farlege demonar i verda. «Inquisitor»-en blir sett av nokon som «den utvalde» av di karakteren har eit merke på handa si som gjer han/henne i stand til å lukka «Breach». Spelaren byggjar opp inkvisisjonen i eit forsøk på å stoppa Corypheus, ein gammal «darkspawn», som opna brotet for å erobra Thedas.
Spelestilen i Dragon Age: Inquisition er lik forgjengarane sine og består for det meste av element funne i eit typisk action rollespel. Spelarane kontrollerer den tilpassa karakteren sin, og partnarar han/ho møter. Dei kan overvinna fiendar med sverd og magi, gjera oppdrag, samhandle med ikkje-spelbare figurar, og oppnå framgang gjennom hovudhistoria. Spelarar kontrollerer i hovudsak hovudpersonane sine frå tredjepersonssynsvinkel, men ein tradisjonelt rollespel top-down-kameravinkel er òg tilgjengeleg.
Etter utgjevinga av Dragon Age II blei speleserien sett på av nokon som ein serie med ei «identitetskrise». Som eit resultat av dette ville Bioware skapa eit tredje Dragon Age-spel som kombinerte element frå dei to fyrste. Etter å ha byrja med utviklinga av spelet i 2011, blei det offisielt kunngjort på 2013 Electronic Entertainment Expo. Spelet sine lydspor blei hovudsakleg komponert av Trevor Morris, som erstatta Inon Zur, som komponerte musikken i Dragon Age: Origins og Dragon Age II. Fleire nedlastbare innhaldspakker vart òg utgjeve.
Dragon Age: Inquisition fekk strålande tilbakemeldingar, der kritikarane lovpriste historia, stemmeskodespelet, musikken, det detaljerte miljøet og det engasjerande kampsystemet. Spelet fekk likevell ein del kritikk for av tekniske problem.
Spelet blei tildelt mange utmerkingar og nominert til fleire, inkludert «Game of the Year» og «Best RPG»-prisar.
Spelestil
Spelaren kan velja mellom å laga ein menneskje-, dverge-, alve- eller Qunari- karakter. Ein kan velja ein klasse å spela som, krigar, trollmann eller rouge, og etter dette gje karakteren spesielle ferdighetar etter kvart som han/ho kjem opp i nivå. Karakteren kan som Inquistior mellom anna dømma andre sin åtferd og velja om ein skal avretta NPC-ar eller ikkje.
Ola Martinus Høgåsen
Ola Martinus Høgåsen var ein norsk lærar, bygdegranskar, forfattar og politikar for Arbeidarpartiet. Høgåsen vart fødd i Grue i Hedmark og var av norsk-finsk-svensk ætt. Han gjekk lærarskulen i Oslo 1919-1921, tok lærarhøgskulen 1926-1927 og hadde stipendferd til Sverige og Finland i 1938. Han var tilsett som lærar i Nord-Fron mellom 1921 og 1938, og frå 1939 til han gjekk av med pensjon var han lærar, kyrkjesongar, skuleinspektør og skulestyrar i Vågå.
I krigsåra var han aktiv motstandsmann alt frå byrjinga av, og då kongen, kronprinsen og regjeringsmedlemane kom til Sandbu i aprildagane 1940 fylka Høgåsen ein vaktstyrke. Grunna motstandsarbeidet mista han jobben ved Vågåmo skule i 1941, og vart internert på Jørstadmoen leir. Seinare sat han òg ei tid i Oslo Distriktsfengsel. Frå mai 1943 og fram til frigjeringa budde han i Skjåk.
Som aktiv lokalpolitikar og organisasjonsmann var Høgåsen mykje med i målstrev, ungdomsarbeid og i det politiske livet. Han sat mellom anna som varaordførar i Nord-Fron i seks år, og var ordførar i Vågå frå 1946 til 1952. Høgåsen var òg medlem av styret i Noregs Mållag i perioden 1939-1955. Attåt det politiske arbeidet gav han ut tri diktsamlingar og fleire barnebøker. Som forfattar stod han mellom anna bak den fyrste attdiktinga av Internasjonalen til nynorsk, prenta i diktsamlinga Kolbein sterke og andre kvæde i 1929. I 1940 vart han påskjøna med Melsom-prisen for barneboka Mat for Mons. Høgåsen var òg medarbeidar i bokverka Norske Gardsbruk, Norsk Allkunnebok og Norsk Ordbok. Frå 1945 sat han som skriftstyrar for «Årbok for Gudbrandsdalen».
Donald Bradman
Sir Donald George Bradman var ein australsk cricketspelar. Han blir ofte nemnt som verdas beste cricketspelar gjennom alle tider, og Australias mest akta idrettsutøvar. Bradman spelte 52 landskampar for Australia, og gjorde 6 996 poeng med eit gjennomsnitt per omgang på 99,94 poeng. Australia tapte berre fire av dei 29 kampane Bradman spelte mellom 1934 og 1948, og laget han spelte på i 1948 vann fire av fem kampar mot England, 23 av i alt 31 offisielle kampar, og blei kjent som dei uslåelege (eng. the Invincibles).
Brändö metrostasjon
Brändö (finsk: Kulosaari) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. juni 1982.
Jomfruøyane
Jomfruøyane er ei øygruppe i det karibiske havet som i dag er delt i to territorium; dei amerikanske Jomfruøyane og dei britiske Jomfruøyane.
Historie
Jomfruøyane var opphavleg busette av guanajatabeyar, karibar og arawakar. Dei blei oppdaga av Christopher Columbus på den andre Amerikareisa hans, i 1493, og kalla Santa Ursula y las Once Mil Virgines  etter den heilage Ursula og jomfrufølgjet hennar. Namnet blei forkorta til Las Virgines.
I løpet av dei neste tre hundre åra hadde ulike europeiske makter herredøme over øyar i øygruppa, mellom anna Spania, England, Nederland, Frankrike, Danmark og Maltesarordenen.
Ormtjernkampen nasjonalpark
Ormtjernkampen nasjonalpark  er ein tidligere nasjonalpark i Noreg som låg i Gausdal kommune i Innlandet fylke. I 2011 blei parken innlemma i den mykje større Langsua nasjonalpark på 537 km². Då Ormtjernkampen blei oppretta den 14. juni 1968, var det for å «bevare et naturmiljø med urskog og østlandsk fjellandskap i naturlig tilstand der dyre- og plantelivet får utvikle seg mest mulig fritt, samtidig som området skal gi mulighet for opplevelse av uberørt natur.» Han dekka eit område på 8,5 km², og var med god margin den minste nasjonalparken i Noreg. Parken grensa til Ormtjernsmyra naturreservat.
Karihaug leirsted
Karihaug leirsted ligg i Bleikvasslia i Hemnes kommune i Nordland. Leirstaden er eigd av Normisjon.
Leirstaden står på ei tomt der det stod brakker etter andre verdskrigen. No er desse brakkene rivne, og eit nytt bygg er sett opp. Dette bygget vert i dag brukt som leirstad.
Normisjon arrangerer leir her fleire gonger i året, ofte i samarbeid med Det norske misjonsselskap. Leirane er oftast barneleirar, og er for born i heile Helgeland, men dei fleste deltakarane kjem frå tettstadene i nærleiken, som Mo i Rana, Mosjøen, Korgen, Nesna eller Bjerka.
Karihaug vert også leigd ut til andre arrangement, då oftast i kristen regi.
Fiskhamnen metrostasjon
Fiskhamnen (finsk: Kalasatama) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. januar 2007. Han ligg i eit område som tidlegare var Helsingfors' hamneområde, men som no vert utvikla til bustad- og kontorområde. I motsetnad til dei fleste andre stasjonar på Helsingfors' metronettverk vart Fiskhamnen bygd over eksisterande t-baneskinner, noko som gjorde bygginga av stasjonen vanskeleg.
Åraksfjorden
Åraksfjorden er ein innsjø som ligg i Bygland kommune i Agder fylke. Han er ein del av Otravassdraget. Åraksfjorden strekkjer seg frå Storstraumen i sør til Ose og er den nordlege delen av Byglandsfjorden. Namnet har han fått av bygda Åraksbø som ligg på austsida av Åraksfjorden.
På vestsida av vatnet ligg Skomedal og Frøysnes, på austsia Sandnes og Åraksbø. Riksveg 9 kryssar Byglandsfjorden ved Storstraumen og følgjer vestsida vidare nordover.
Den sørlege delen av Åraksfjorden har namnet Bjåfjorden, medan den midtre delen vert kalla Sandnesfjorden.
Åraksfjorden vert sommarstid trafikkert av veterandampbåten «Bjoren».
Yoga
Yoga er eit omgrep med ulike tydingar. I dag viser det som oftast til fysiske og mentale teknikkar, som praktiserast for personleg utvikling av kropp og sinn. Nokre vel også å sjå yoga som ein spirituell eller religiøs praksis.
Yoga har mange ulike retningar med ulikt verdigrunnlag, syn på verda og kva mennesket er. Dette gjev ulik forståing av kva yoga er, kva teknikkar som skal brukast, og korleis desse teknikkane skal praktiserast. Det er vidare usemje om kva som skal vere dei pedagogiske rammene for læring av slike teknikkar.
Tradisjonelt er yoga knytt til hinduismen. I denne samanhengen viser det ofte til ei filosofisk retning innan religionen. Yoga blir her forstått som å byggje på samkhya, ein av dei seks tradisjonelle skulane innan indisk filosofi. Kjernen til retninga er bruken av fleire teknikkar for å sameina sjelen og det guddommelege, mellom anna andeleg reinsking av kroppen. I moderne vestleg samanheng blir ordet hovudsakleg brukt om ei rekke kroppsøvingar som kan brukast til trening, avspenning og meditasjon. Yoga blir også brukt i djainismen, buddhismen og fleire nyare religiøse retningar.
Innan nokre tradisjonar blir yoga brukt til å opna energipunkt som blir kalla chakra.
Bakgrunn
Sanskritordet «yoga» tyder 'sameining', og kan forståast som ulike samanføringar, til dømes av kroppen med tanken eller sjølvet med det guddommelege. Ulike typar yoga kan dermed visa til ulike forbetringsmetodar, til dømes bhakti-yoga, karma-yoga og jñana-yoga. Ulike typar yoga, eller måtar å nærma seg Gud på, blir også omtalt i det viktige hinduverket Bhagavadgita. Yoga-sutraene, skrivne av Patañjali rundt 100-talet f.Kr., samanfatta fleire yogametodar, og hans system blir ofte kalla raja-yoga, 'kongeleg yoga'.
Patañjali omtalar yoga som «åtte-lemma». Dei første fem delane er ytre hjelparar: Yama (atterhald), niyama ('normfølging'), asana ('sitjing'), pranayama ('puststyring') og pratyahara ('tilbaketrekking'). Dei tre siste er indre hjelpemiddel: Dharana ('fasthalding', det å fokusera på ein enkelt ting over lang tid), dhyana (konsentrert meditasjon) og samadhi ('samling av sjølvet') som skal vera nødvendige for å sleppa laus frå ringen av gjenfødsel.
Etterkvart blei andre retninger utvikla, til dømes hatha yoga, som omfattar diett, reinsing, pusteteknikkar og kroppsstillingar. Denne retninga blir ført tilbake til asketen Gorakhnath, som skal ha levd på 1000-talet, og er blitt kjend verda over som «yoga». Hatha yoga omfattar både asana (fysiske yogastillingar), pranayama (pusteteknikkar), dhyana (meditasjon), dharana (konsentrasjonsteknikkar), og shatkarma (renselsesteknikkar).
Moderne yoga
Fleire seinare hinduar har samanfatta eller utvikla nye retningar innan yoga. Tenkjaren Sri Aurobindo utvikla til dømes syntesen purna yoga, 'komplett yoga', tidleg på 1900-talet. På denne tida byrja også yoga-filosofi og utøving å bli spreidde i Vesten. Mellom anna grunnla Paramahansa Yogananda organisasjonen Self-Realization Fellowship i USA i 1920. I løpet av hundreåret blei opplæring i yoga-teknikkar, særleg yogastillingar (asana) og kontrollert pusting (pranayama), tilbodne i store delar av verda, med eller utan religiøst innhald. I Noreg blei yogaundervisning vanleg frå 1960-talet.
Orléans
Orléans er ein by sentralt i nordlege delar av Frankrike, om lag 130 km sørvest for Paris. Han ligg ved elva Loire der ho vender sørover mot Massif Central.
Byen har om lag 115 000 innbyggjarar. Han er prefecture (hovudstad) i departementet Loiret og hovudstad i regionen Centre.
A-type-asteroide
A-type-asteroidar er sjeldne asteroidar frå det indre av asteroidebeltet som har eit kraftig og breitt 1 µm olivin-trekk og eit veldig raudaktig spektrum ved kortare bølgjelengder enn 0,7 µm. A-typane er kanskje restane etter mantelen til ein differensiert (lagdelt) asteroide.
Orléans
Historie
Han var hovudstad for den merovingiske kongen Clodomir (Clodmer) frå 511 til 524, i det som seinare vart kjend som kongedømet Burgund.
A-type-asteroide
A-type-asteroidar er så sjeldne at i 2005 var det berre 17 kjende asteroidar av denne typen.
Orléans
Historie
Omleiringa av Orléans i 1428-1429 markerte vendepunktet i Hundreårskrigen. Jeanne d'Arc fekk omdømet sitt her då ho fjerna omleiringa berre ni dagar etter at ho kom dit.
Ymse
New Orleans (opphavleg La Nouvelle-Orléans) er kalla opp etter byen Orléans.
Stat i staten
Stat i staten er ein organisasjon som opptrer som ei statleg styresmakt inni ein annan stat, i strid med ønsket til dei statlege styresmaktene. På engelsk er nemninga deep state (djupstaten) også i bruk.
Uttrykket kjem frå hugenott-striden i Frankrike då Thédore Agrippa d'Aubigné (1552–1630) i eit skrift mot katolikkane hevda at dei danna ein «stat i staten»: «État dans l'État» eller «État clandestin».
Merenschwand
Merenschwand er ein kommune i distriktet Muri i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 396 meter over havet.
Svart messe
Svart messe er ifølgje (katolsk) litterær tradisjon eit ritual der satanistar dyrkar djevelen som ein guddom, forma som ei forvrenging av den katolske messa. Vekta i den litterære tradisjonen ligg på blasfemien og seksuelle innhaldet i den svarte messa.
Merenschwand
Kommunen Benzenschwil vart slått saman med Merenschwand den 1. januar 2012.
Dataspelet Limbo
Limbo er eit eventyr-plattformspel som er utvikla av den uavhengige danske spelutviklaren Playdead Studios. Det vart utgjeve i juli 2010 til Xbox 360 og året etter til PlayStation 3 og Microsoft Windows. Spelet har seinare vorte utgjeve på fleire andre plattformer. Limbo handlar om ein namnlaus gut som navigerer seg gjennom ei verd i svart-kvitt, på leiting etter den forsvunne systera si. Perspektivet i spelet er todimensjonalt, og det legg stor vekt på fysisk simulering av objekt i tillegg til prøving og feiling frå spelaren.
Svart messe
Svarte messer som realitet gjennom historia er omstridd. Det finst noko spekulasjon og skuldingar mot enkeltpersonar. Dokumentasjon er det lite av, men ritual inspirert av den litterære tradisjonen kan ha vorte utført i enkelte grupper også før det 20. hundreåret.
Merenschwand
Kommunen ligg langs kanten av Reussdalen. Han består av landsbyen Merenschwand og grendene Unterrüti, Rickenbach og Hagnau.
Satanisme
Satanisme eller djevledyrking er religiøse og ikkje-religiøse rørsler som bruker Satan eller djevelen som positivt identitetssymbol. Satanisme er eit moderne fenomen som oppsto i det 20. hundreåret. Få satanistar trur på og enda færre «dyrkar» Satan. Rørsla set gjerne mennesket sjølv i sentrum.
Det er stor intern variasjon i tru og praksis blant satanistar. Hovudstrøymingane er fokusert på «det gode livet», nonkonformisme og kreativt utanforskap. Eit mindre segment er primært opptatt av opposisjon mot det gjeldande. Det finst former for satanisme nokre vil rekne som religion, men den største gruppa vil ofte bli rekna som eit sekulært livssyn.
Merenschwand
Politikaren Doris Leuthard er frå Merenschwand.
Svart messe
I LaVeys satanisme er ei svart messe eit psykodrama forma for å hjelpe eit spesifikt individ med å kvitte seg med bestemte typar problem. I den tidlegaste fasen handla det ofte om oppgjer med religiøs oppseding, seinare mellom anna om oppgjør med rusidealet til motkulturen.
Dataspelet Limbo
Spelemekanikkane går ut på å navigere guten gjennom dystre miljø, mens ein unngår ulike feller og farar. Dersom spelaren navigerer feil, resulterer det ofte i at guten opplever ein ekstrem og grotesk død. Spelet er laga slik at spelaren nærmast skal forventast å gjere feiltrinn før den riktige løysninga blir oppdaga. Utviklaren har kalla desse spelemekanikkane som «trial and death», der døden til spelaren ikkje har større konsekvensar enn at guten blir send eit stykke tilbake i spelet.
Svart messe
Det sentrale var at ritualet kvar gong var designa for eitt enkelt menneske og eit konkret problem. Etter tidlig 1970-tal har dei stort sett forsvunne.
Dataspelet Limbo
Limbo har fått god kritikk, mellom anna for dei audiovisuelle verkemidla, som den grafiske stilen og mørke stemninga, men innvendingar for den relativt korte lengda av spillet. Den neste tittelen frå Playdead Studios, Inside, vart utgjeven i 2016 og hentar att fleire av dei same temaa som vart presenterte i Limbo.
Tista
Den fire kilometer lange elva byrjar der Raet demmer opp Femsjøen, den siste innsjøen i Haldenvassdraget. Det første stykket flyt elva roleg forbi Vadet der ein trefning fann sted under svenskekrigane. Så, midt i Tistedal, forsvinner elva i eit hol i berget og gjev rom for dei blankskurte svaberga der Tistafossen ein gong bruste. Her finn ein òg det nedlagde Haldens Bomuldspinneri, den eldste industribedrifta i Noreg. Her finst òg spor etter alle dei gamle sagbruka som ein gong henta kraft frå fossen. På nedsida av fossen, der fossekall framleis hekker i pyttane, flyt elva ut av tunnelen til Østfold Energi og glir mørk og stille forbi Fosseløkka og fram til Skåningsfossen. På nordsida av Tistedalen finst ein edellauvskog.
Iduns veg i Bergen
Iduns veg er ein blindveg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordover frå Stasjonsvegen mot Litle Nesttunvatnet og er om lag 200 meter lang.
Tista
Nærare Halden sentrum var nokre av dei eldste spora etter menneske i Noreg skjult i jorda. Berget der kleberstein vart teke ut er sprengt bort for å gje plass til «PM6», den nyaste papirmaskina til AS Saugbruksforeningen. Det neste stykket renn elva forbi Kaken, den gamle «kagstrygningsplassen» eller rettarstaden i Fredrikshald by. Her vart Sofie Johannesdotter halshogd som den siste kvinna i Noreg. Nå er Kaken staden der Saugbruksforeningen sine papirmaskinar står. Så renn elva inn i Halden sentrum, under den nye og den nygamle bybrua og ut igjen, forbi Banken og Mølen, gamle sagflis- og mudderbankar frå sagbrukstida.
Corno
Corno  er ei elv nord i Lazio og aust i Umbria i Italia. Elva har utspring i fjellsida til Monte Corno i ei høgd på om lag 1 700 moh. Ho renn om lag 60 km nordover, forbi byane Leonessa, Ocre, Ruscio, Monteleone di Spoleto, Roccaporena, Cascia til Serravalle der ho mottar vatn frå Sordo. Dei siste 11 km renn elva nordvestover til Triponzo, der ho munnar ut i Nera 420 moh.
Tista
Tista er delvis reinsa etter mange års utslepp av cellulose frå Saugbruksforeningen og kloakk frå haldensarane. Jeger- og Fiskerforeningen har sett ut smolt og yngel frå Enningdalselva, og årbuken forsvann aldri frå elva.
Frå Iddefjorden/Ringdalsfjorden til Femsjøen i sørenden av Haldenkanalen vart det bygd to sluseanlegg i 1909 ved Porsnes og Skonningfoss. Tista har i alt tre slusekammer med i alt 9 meter høgdeskilnad. Ved Skonningfoss er sluseportane erstatta av laksetrapper. Tista går 3,5 km oppover frå Iddefjorden/Ringdalsfjorden til Tistafossen. Det manglar eit samband for båtar med 70 meter høgdeskilnad opp Tistafossen til Femsjøen.
Eileen Collins
Eileen Marie Collins er ein tidlegare amerikansk astronaut og pensjonert oberst i United States Air Force. Collins var den første kvinnelege piloten og kommandøren av ei romferje.
Collins vart fødd i byen Elmira i delstaten New York. Ho vart vald ut som astronaut av NASA i 1990, og fullførte treninga eit år etter.
Collins første reise til verdsrommet var den 3. februar 1995 om bord romferja Discovery på STS-63. Som pilot skulle Collins fly Discovery i nærleiken av den sovjetiskbygde romstasjonen Mir for å førebu kommande samankoplingar mellom Mir og dei amerikanske romferjene i framtida. Collins var og pilot om bord Atlantis på STS-84 i 1997. Denne gongen kopla dei to fartøya seg saman.
I 1999 vart ho utnemnd som kommandør på STS-93 då romferja Columbia skulle utplasserte Chandra X-ray Observatory. Då den same romferja brann opp i 2003 og sette heile det amerikanske romferjeprogrammet på bakken i to og eit halvt år, var det Collins som var kommandør då STS-114 og Discovery markerte den første av dei to "return to flight" ferdene med å bringe nye forsyningar til den internasjonale romstasjonen, samt teste ut nye sikkerheitsprosedyrer for romferjeferdene.
Den 1. mai 2006 kunngjorde Eileen Collins at ho pensjonerte seg frå NASA for å få meir tid til familien.
Gårdsbacka metrostasjon
Gårdsbacka (finsk: Kontula) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. november 1986.
L'Evêque
L'Evêque er eit 3 716 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg sørvest for Petit Mont Collon.
Hans-Georg Aschenbach
Hans-Georg Aschenbach er ein tidlegare tysk skihoppar.
I 1969 blei Aschenbach juniorverdsmeister, og to år seinare vann han sin fyrste nasjonale meisterskap (i DDR). Han vann den tysk-austerrikske hoppveka sesongen 1973/74, sesongen etter at han blei verdsmeister i skiflyging. I 1974 blei han verdsmeister i både normal- og storbakken, og under OL 1976 i Innsbruck vann han gull i normalbakken.
I 1989 uttalte Aschenbach at alle austtyske utøvarar måtte ta steroidar. Han påstod at dei som ikkje ville vere med på dopingprogrammet blei kutta frå landslaget og møtte store problem i privatlivet. Aschenbach flytta seinare til Freiburg, Vest-Tyskland, og blei lege der.
Bokorm
Bokorm er eit omgrep som viser til nokon som er opptekne av bøker. Opphavleg viste det til åmer som laga hòl i boksider, seinare i overført tyding om nokon som «sluker» i bøker. Medan omgrepet opphavleg var brukt nedsetjande om nokon som ikkje brydde seg om anna enn å lesa, er det i moderne norsk ofte brukt i meir positive samanhengar, til dømes i samband med å få barn til å lesa.
Bokormar som skadedyr
«Bokorm» kan visa til larvar frå ulike småkryp som et delar av bøker. Larvar frå over 150 artar kan bora gangar i bøker om egga deira blir lagde i nærleiken, og kan medføra stor skade.
Skadedyr som øydelegg bøker et ofte noko anna enn sjølve boksidene. Til dømes borer larvane til eikeborebille (Xestobium rufovillosum) og stripete borebille (Anobium punctatum) seg gjennom trevirke, og vil fortsetja gjennom papir om dette er tett innved (som i ei bokhylle). Andre dyr kan eta mugg og anna mikropisk organisk materiale dei finn i utsette bøker.
Overført tyding
Ordet «bokorm» har lenge vore brukt om nokon som sit og les med nasen i ei bok, som om han vil eta henne. Den eldste kjende bruken av omgrepet på engelsk er frå skodespelet Cynthia's Revels av Ben Johnson, frå 1599, der det utan tvil er eit skjellsord. Den fyrste kjende tyske bruken er frå Gotthold Ephraim Lessing sitt lystspel Der junge Gelehrte frå 1747. Ordet har kome til norsk frå tysk.
I nyare tid er ordet blitt teke i bruk som eit positivt skjemteord om bokelskarar og storlesarar. Fleire bibliotek har hatt bokormprosjekt der dei oppfordrar barn til å bli «bokormar» og lesa bøker. Fargerike bokormar er blitt framstilte som bokglade, gjerne kunnskapsrike larvar og ormar i bilde og figurar
Liknande omgrep
Ein som er svært glad i eller samlar på bøker kan kallast bibliofil.
Eit anna ord for ein storlesar er «lesehest». På tysk finst ordet «Leseratte», 'leserotte'.
Kjelder
Bücherwurm
Skoddevarre
Skoddevarre (nordsamisk Skoađđovárri) er ein fjellformasjon i Alta kommune. Nordtoppen er 434 meter høg. Vestveggen på Skoddanvarre er 200 m høg.
Fjellformasjonen «Gubben» er ein spiss fjelltopp (pinakkel) midt i berget.
I ei helikopterulykke i området i 2019 døydde 6 personar. I 2020 blei det avduka eit minnesmerke over dei på ulykkesstaden.
I.R.S. Records
I.R.S. Records (International Record Syndicate) var eit amerikansk plateselskap som vart starta i USA i 1979 av Miles Copeland III saman med Jay Boberg og Carl Grasso. Miles var òg manager for Wishbone Ash, The Police og seinare Sting, i tillegg til andre band. I.R.S. var systerselskapet til Copeland sitt Illegal Records (i Storbritannia).
Kosmos
Kosmos er eit gresk ord (κόσμος), som betyr verdsalt eller univers. Eigentleg tyder ordet «orden». Det var fordi ein såg at stjernehimmelen og jorda var ordna etter eit system, kor ein observerte at stjernene flytta seg heilt jamt og regelmessig over himmelkvelvinga. Likeins såg ein sola og månen som stod opp og gjekk ned etter helt regelmessige tider, slik at rørsla deira vart bruka som grunnlag for tidsrekninga og kalenderen.
For grekarane var det motsette av kosmos, kaos, som tydde «uorden». Kosmos og kaos blei då sett på som dei to store prinsipp og motsetningar i verdsordninga. Kaos skulle då i følgje mytologien ha vore det første element i tilværet. Men så greip gudane inn og ordna mørke og uorden i kaoset, og slik oppstod kosmos, eller verdsordenen, som eit velordna system skapt av gudane.
Dei amerikanske Jomfruøyane
Dei amerikanske Jomfruøyane er ei øygruppe i det karibiske havet. Øygruppa er eit territorium undergjeve USA.
Geografi
Øygruppa inneheld fire hovudøyar; Saint Thomas, Saint John, Saint Croix og Water Island, og fleire titals mindre øyar. Dei amerikanske Jomfruøyane er ein del av ei større øygruppe som blir kalla Jomfruøyane. Den andre delen er dei britiske Jomfruøyane. Aust for dei amerikanske jomfruøyane ligg Puerto Rico.
Historie
Jomfruøyane var opphavleg busette av guanajatabeyar, karibar og arawakar. Dei blei oppdaga av Christopher Columbus på den andre Amerikareisa hans, i 1493, og namngjevne etter den heilage Ursula og dei mange tusen jomfruane i følgjet hennar.
I løpet av dei neste tre hundre åra hadde ulike europeiske makter herredøme over øyar i øygruppa, mellom anna Spania, England, Nederland, Frankrike, Danmark og Maltesarordenen.
Det danske vestindiakompaniet slo seg til på St. Thomas i 1672 og på St. John i 1694. Det kjøpte Saint Croix av Frankrike i 1733. Øyane blei koloniar underlagde den danske krona i 1754. Området blei kalla Dansk Vestindia frå 1691.
Økonomien på øyane var basert på slaveproduksjon av sukkerrøyr. Slaveriet blei oppheva av guvernør Peter von Scholten den 3. juli 1848.
Den siste større amerikanske jomfruøya, Water Island, blei først kjøpt av det danske vestindiakompaniet i 1905. USA kjøpte så øya i 1944, men ho blei først innlemma i jomfruøyterritoriet i 1996.
Samferdsle
Dei amerikanske Jomfruøyane har venstrekøyring.
Økonomi
Turisme er den viktigaste næringa ved sidan av jordbruk og industri.
Industri
Industri er ei form for økonomisk verksemd som er kjenneteikna av at
Harald Stenerud
Harald Stenerud var ein norsk jarnbanemann og friidrettsutøvar som perioden 1928-35 vart norsk meister i sleggjekast sju gongar og i diskoskast to gongar. Han vart nummer 4 i diskoskasting ved Sommar-OL 1928.
Industri
Industrien er den andre sektoren i ei oppdeling av heile det økonomiske livet i tre sektorar: Primærnæringane er råstoffutvinning, gruvedrift, landbruk og fiske. Sekundærnæringane er industriverksemd og tertiærnæringane er handel, service og transport.
Harald Stenerud
Aktiv
Stenerud tok si fyrste NM-medalje då han i 1926 vart tredjemann i sleggjekast, året etter tok han sølv i øvinga ved noregsmeisterskapen.
Industri
Det finst ulike typar industri, så som råvareindustri, tekstilindustri, bilindustri osb.
Harald Stenerud
Aktiv
Under Sommar-OL 1928 i Amsterdam enda Stenerud på 16. og sisteplass i sleggjekast med 41,06 meter. To dagar seinare, den 1. august, sette han personleg rekord i diskoskast med 45,80 m og vart fjerdemann i tevlinga. Seinare i same månaden, 18. og 19. august, vart han noregsmeister i sleggjekast og deretter diskoskast. I sleggjetevlinga kasta han fire gongar over den norske rekorden, lengste kastet kom i femte omgang og målte 50,39 meter, ei rekordforbetring med over 3,5 m. I diskostevlinga sette han personbeste med 45,99 meter.
Industri
I vidare nemning er industri all slags næringsliv - som til dømes underhaldningsindustri eller filmindustri.
Harald Stenerud
Aktiv
Den 7. august 1929 sette Stenerud norsk rekord også i diskoskasting. Med eit kast på 47,20 meter vann han eit internasjonalt friidrettsstemne på Bislett stadion i Oslo, framfor den førre rekordhaldaren Kittil Askildt. Noregsrekorden vart ståande i seks år.
Stenerud gjekk til topps i sleggjetevlinga under noregsmeisterskapen kvart år fram til 1935, med unnatak for 1932 då han måtte nøye seg med sølv, Sjur Johnsen tok gullmedaljen. I 1931 vart Stenerud dobbeltmeister med di han kasta diskosen lengst av alle.
Reinheimen nasjonalpark
Omkring nasjonalparken ligg seks landskapsvernområde:
Vern og bruk
Formålet med oppretting av Reinheimen nasjonalpark er å:
Ålmenta skal ha tilgang til naturoppleving gjennom utøving av tradisjonelt og enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging.
Industri
Dei mest vellukka verksemdene innanfor ei industrigrein har det med å vera anten dei selskapa som vart starta med ein stor innsatskapital, eller tidlege inovatørar som var fyrst ute med å få ein ny teknologi ut på marknaden.
Industrien vart eit hovudområde i næringslivet i Europa og Nord-Amerika under den industrielle revolusjonen. Gjennom ei rask utvikling av nye teknologiar, så som mekaniske vevstolar og dampmaskiner, vart dei gamle føydale og merkantile økonomiane kasta om.
I Noreg har det vore foredla trevirke i sagbruk i fleire hundreår, men dette vert ikkje rekna som eigentleg industri. Den norske industrialiseringa tok til så smått i 1815, heldt fram på 1840-talet, med etableringa av spinneri og veveri som nytta mekanisk kraftoverføring frå elver og fossefall, men skaut fart for alvor først etter hundreårsskiftet, basert på hydroelektrisk energi.
Eit samfunn der industri er dominerande, vert kalla eit industrisamfunn. Slike samfunn har vore gjennom ein prosess med industrialisering. Eit samfunn der industri har vorte mindre viktig, kan kallast eit postindustrielt samfunn.
Topsæ
Topsæ er eit vatn som ligg i Bygland kommune i Agder fylke. I nordenden av vatnet ligg Topsæfossen og på aust- og vestsida ligg støylene Topsæheiæ og Topsæliæ. Jarnverksstøylen ligg inst i Jarnverksbukta som strekkjer seg vestover. Støylene og grunnen rundt vatnet høyrer til Åraksgårdene, les òg: Åraksbø. I utløpet ligg ein gammal tømmerfløytingsdam og ei bu som fløytarane nytta då dei fløyta tømmeret nedover Tovdalsvassdraget. Det er drive lite skogsdrift rundt Topsæ, og naturen er eineståande og vakker.
Rohatyn
Rohatyn (ukrainsk Рогатин, polsk Rohatyn) er ein by ved elva Hnyla Lypa i Ivano-Frankivsk oblast, vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Rohatyn rajon (distrikt). Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2011).
Helsingfors universitet metrostasjon
Helsingfors universitet (finsk: Helsingin yliopisto) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. mars 1995. Han vart utforma av arkitektbyrået Kontio – Kilpi – Valjento Oy.
Stasjonen heitte Kajsaniemi (finsk: Kaisaniemi) 1995–2014 og var i denne perioden den einaste stasjonen på Helsingfors metronettverk som berre vart annonsert på eit språk.
Space Telescope Science Institute
Space Telescope Science Institute (STScI) er eit astronomisk forskingssenter ansvarleg for å operera Hubble-teleskopet og seinare det framtidige James Webb Space Telescope. Det ligg på Homewood campus ved John Hopkins-universitetet i Baltimore i Maryland. Det blei grunnlagt i 1980 og er opereret av AURA under kontrakt frå NASA.
Lars Saabye Christensen
Lars Saabye Christensen er ein norsk forfattar.
Han er ein av våre mest lesne og populære samtidsforfattarar, og han er ein svært produktiv forfattar som har skrive dikt, noveller, romanar, kriminalromanar, ungdomsbøker, skodespel, filmmanus og rocketekstar. Han har også vore redaktør for ymse antologiar.
Taiwan
Taiwan er ei øy som ligg aust for det kinesiske fastlandet i Stillehavet. Ho er òg kjend som Formosa, eller Ilha Formosa, eit namn gjeve henne av portugisiske oppdagarar som tyder «vakker øy».
Taiwan vert styrt av den demokratisk valde forsamlinga til Republikken Kina. Dette var den same politiske eininga som styrte fastlandskina frå 1912 til 1949.
Geografi
Taiwansundet skil øya frå fastlandet og har ei breidd på rundt 200 km. Elles har Taiwan kyst mot Austkinahavet i nord, Filippinhavet i aust og Sørkinahavet i sørvest. Dei austlege to tredjedelane er stort sett ulendt fjellandskap, med fem parallelle fjellkjeder som går får nord heilt til sørspissen av øya. I vest er landet flatare, og her bur størsteparten av folka.
Klima
Øya har tropisk til subtropisk monsunklima. Middeltemperaturen for januar varierer frå kring 15 °C i nord og 20 °C i sør til 28-29 °C i juli. I Taipei er den daglege maksimums- og minimumstemperaturen høvesvis 33 og 24 °C i juli, og høvesvis 18 og 12 °C i februar. Om sommaren bles monsun frå sør og er den våtaste tida av året. Om vinteren bles frålandsmonsunen frå nord og nordaust, med mindre regn, særleg på vestkysten. Årsmiddelnedbøren er 2500 mm, men varierer frå 1300 mm langs vestkysten til over 6000 mm i fjellskråningane i aust. I Taipei er den gjennomsnittlege årsnedbøren 2130 mm, med august som våtaste månad (305 mm) og november som den tørraste (66 mm). I tida kring monsunskiftet (juli-september) er tropiske syklonar (taifunar) hyppige, og skapar ofte store materielle skadar.
Kultur
Kulturen på øya er ei blanding av kinesiske, japanske og vestlege tradisjonar, medan dei taiwanske urfolka har sin eigen tradisjon. Dei fleste som bur på øya snakkar mandarinspråk, etter at det har vore fremja av regjeringa og brukt som skolespråk i over førti år. Rundt 70 prosent av det taiwanske folket snakkar òg taiwansk, som er ein variant av minnan. Hakkafolket utgjer ein tidel av innbyggjarane på øya og har òg sitt eige språk.
Nesttunbrekka
Nesttunbrekka er ein veg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordaustover frå Fanavegen til Stasjonsvegen og er om lag 800 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1949.
Bad Gastein
Bad Gastein er ein by øvst i Gasteindalen i forbundslandet Salzburg i Austerrike, nær ved nasjonalparken Hohe Tauern. Kommunen har eit areal på vel 190 km² og i kring 5 800 innbyggjarar. Bysenteret ligg 1 002 meter over havet, og er prega av hotell som kneisar over bratte skråningar og steile stup.
Soge
Bad Gastein har ei lengre soge som ferielandsby, noko stavinga Bad avslører. I dag er staden best kjend som vintersportsstad. I vinterhalvåret kjem mange skituristar, i sommerhalvåret er fjellvandring den største aktiviteten. I og omkring Bad Gastein er det fleire anlegg for både langrenn og alpint.
Bad Gastein arrangerte VM i alpine greiner 1958, der norske Inger Bjørnbakken vann gullmedaljen i kvinnene sitt slalåmrenn. Frå sist i 1960-åra og fram til 1988 var byen jamnt åstad for renn i verdscupen i alpine greiner.
Etter andre slesvigske krig, var Bad Gastein vertskap for ein konferanse der Preussen og Austerrike i august 1865 inngjekk ein avtale om delinga av Slesvig og Holstein. Austerrike skulle administrere Holstein, mens Preussen fekk Slesvig.
Skyvatn
Skyvatn er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke.
Gaute Larsen
Gaute Larsen er ein norsk fotballtrenar frå Sandnes. 11. september 2012 overtok han som trenar i etter Tommy Bergersen.
Larsen markerte seg først med å leie, som han tidlegare hadde spelt for, opp i 1. divisjon før han vart henta som hjelpetrenar til Stabæk. Etter at Anders Linderoth trekte seg i 2001, overtok han hovudansvaret. Han vart likevel sparka hausten 2004, og uttalte på pressekonferansen at «Eg er skuffa, og eg aksepterer det ikkje, men eg skjønar tankegangen». Før sesongen 2005 vart han henta som hjelpetrenar til Odd Grenland. Sesongen 2007 hadde han saman med Arne Sandstø eit delt hovudtrenaransvar for klubben.
Hertonäs metrostasjon
Hertonäs (finsk Herttoniemi) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. juni 1982.
Stasjonen vart prosjekterte av Jaakko Ylinen og Jarmo Maunula. Stasjonen ligg 1 442 kilometer frå Brändö og 1 367 kilometer frå Igelkottsvägen.
Dubljany
Dubljany ({ukrainsk Дубляни; polsk Dublany) er ein by i Lviv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2011).
Guadalcanal
I 2. verdskrig kjempa USA og Japan om kontrollen over øya. Japan nådde øya i mai 1942, og byrja å bygge ein landingsplass for fly på øya. USA invaderte i august, og etter fire månaders kamp, båe på land og sjø, flydde japanarane øya.
Cleng Peerson
Cleng Peerson var ein norskamerikansk utvandringspioner.
Cleng Peerson var fødd og oppvaksen på den einbølte garden Hesthammar i Tysvær. I 1821 reiste han til USA på oppdrag frå ei gruppe kvekarar i Stavanger for å undersøka mogleiken for å slå seg ned der. Peerson og sambygdingen Knut Olson Eide brukte tre år på granskinga. Han fann ein passande stad nær Ontariosjøen i staten New York, og i 1825 la seglbåten «Restauration» ut frå Stavanger med 52 utvandrarar om bord.
Den første gruppa slo seg ned nær Kendall i Orleans County. Seinare etablerte Peerson fleire nye busettingar stadig lenger vest: i 1834 ved Fox River i La Salle County i Illinois, og i 1843 i Shelby County i Missouri.
Frå 1850 budde Cleng Peerson i Texas, først i Dallas County og frå 1854 i Bosque County, der han døydde.
Cleng Peerson var gift to gonger, i 1807 med den meir enn 30 år eldre Ane Cathrine Sælinger, og i 1848 med den 26 år yngre Maria Dahlgren. Sjølv om han samarbeidde med kvekarane var han aldri medlem av deira kyrkjesamfunn. Seinare i livet var han laust knytt til eit svensk kristen-kommunistisk samfunn i Illinois.
Peerson kalla seg sjølv for «den norske utvandringas far». Han og dei tidlege utvandrarane er skildra i tre romanar av Alfred Hauge: Hundevakt (1961), Landkjenning (1964) og Ankerfeste (1965). I samband med 150-årsjubileet for Restauration-ferda blei Cleng Peerson avbilda på eit norsk frimerke i 1975.
Store Bjørnevatn
Store Bjørnevatn er eit vatn som ligg i Valle kommune i Agder fylke.
Meretz-Yachad
Meretz-Yachad (hebraisk skrift מרצ-יחד‎, tyder 'Vitalitet - Saman'), før kjent som Meretz og så som Yachad, er eit venstreorientert sosialdemokratisk parti i Israel. Meretz-Yachad må ikkje forvekslast med Avoda, «Det israelske arbeidarpartiet».
Yachad blei danna i desember 2003 ved samlinga av venstrepartia Meretz og Shahar.
Meretz blei danna i 1992 ved ei samanslåing av tre venstreparti - Ratz, Shinui og det tradisjonsrike venstresosialistiske partiet Mapam.
Kimmeridge
Kimmeridge er ein liten landsby i Purbeck i Dorset i England, ved kysten av Den engelske kanalen. Landsbyen har kring 110 innbyggjarar (2001).
Meretz-Yachad
Yachad hadde om lag 22 000 medlemmer i 2005, og Yossi Beilin vart leiar i partiet. Partiet vart same året omdøypt til Meretz-Yachad, fordi namnet Meretz var meir kjent i folket. Ved valet i 2006 droppa dei likevel Yachad, og stilte som berre Meretz att. Ved leiarvalet i mars 2008 vann Haim Oron avstemminga blant medlemmene. Den 22. desember 2008 gjekk Meretz saman med Hatnua HaHadasha («Den nye rørsla») i eit listesamarbeid framføre vala i 2009.
Kimmeridge
Landsbyen ligg på skiferklippene frå juratida og har gjeve namn til alderen kimmeridgium i juratida, då dette laget vart lagt ne. Klippene er ein del av verdsarvstaden Jurassic Coast. Vitjingssenteret for Jurassic Coast ligg i Kimmeridge.
Meretz-Yachad
Meretz har òg avdelingar i mellom anna USA og Storbritannia.
Igelkottsvägen metrostasjon
Igelkottsvägen (finsk: Siilitie) er ein stasjon på Helsingfors metro. Stasjonen vart opna 1. juni 1982.
Kimmeridge
Bukta er òg typelokaliteten for kimmeridgeleire frå juratida, som ein finn fleire stader i Sør-England og som er ein av kjeldebergartane for hydrokarbonar i Wessex- og Nordsjøbassenga.
Mühlau
Mühlau er ein kommune i distriktet Muri i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 396 meter over havet.
Kimmeridge
Under klippene finn ein ei stor abrasjonsflate (kalla The Flats). Kysten ved Kimmeridge er uvanleg varm og ein perfekt stad for å studere tang og tare og andre organismar.