cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seaforth Island
Seaforth Island (skotsk-gælisk Eilean Shìphoirt/Shìophoirt eller Mulag) er ei folketom øy i Ytre Hebridane i Skottland. I motsetnad til andre øyar i Ytre Hebridane, som hovudsakleg ligg mot ope hav, ligg Seaforth Island i fjorden Loch Seaforth, 8 km frå ope farvatn ved the Minch. Av dei to gæliske namna på øya, kjem det eine frå norrønt, som skildrar den geografiske plasseringa til øya, og det andre frå Francis MacKenzie, Lord Seaforth, som arva øya i 1783.
Øya har skrinn jord som berre kan nyttast som beitemark.
Historie
Ein trur ikkje øya har vore busett i tidlegare tider, men fjordområdet har likevel vore ein del av ein grensestrid på 1800-talet. I 1851 vart dette løyst på uvanleg vis ved å la heile øya høyre til både Ross and Cromarty og Inverness-shire. Slik var grensa fram til grevskapa vart omorganiserte i 1975.
Ecser
Ecser (IPA:, på slovakisk: Ečer) er ein landsby i Pest fylke, Ungarn, like sør-aust for Budapest, nært Ferihegy lufthamn. Like ved ligg òg byane Maglód, Vecsés, Gyömrő og Üllő. Motorvegen M0 går like ved, og byen har jernbanesamband gjennom linje 120a (Budapest–Újszász–Szolnok).
Historie
Det fyrste nedskrivne om Ecser stammar frå 15. desember 1315, men landsbyen eksisterte truleg allereie ved madjarane sin invasjon omkring åra 895–896, truleg leia av Árpád. Ifølge legenda stoppa Árpád og hans menn her for å kvile. Árpád spurte dei lokale om namnet på busetjinga. Innbyggjarane kunne ikkje svare, så Árpád foreslo å oppkalle landsbyen etter det ungarske namnet for eik, cser.
Ein annan teori er at Árpáds barnebarn, Ecsellö, er opphavet til namnet Ecser.
Under Det osmanske riket sin dominans i området frå 1526 til 1686, døydde landsbyen ut, hovudsakleg grunna omleiringa av nærliggande Budapest. I 1696 var landsbyen ubebudd, og fyrst i 1699 byrja folk å flytte tilbake igjen, og rundt elleve familiar budde der på den tida. Ni menn frå landsbyen deltok i Ferenc II Rákóczi sitt opprør mot Habsburgarane i 1703–1711.
På byrjinga av 1700-talet tillèt grev Antal Grassalkovitch slovakar å busetje seg i Ecser. I 1730 budde rundt 50 familiar, alle skattebetalarar, i landsbyen.
Reinøya i Troms
Målaren Einar Berger var frå Reinøya.
Fylkesveg 494 i Nordland
Fylkesveg 494 i Nordland går mellom Strandmoen og Leiråmo i Beiarn kommune. Vegen er 31,6 km lang.
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Stortingsrepresentantar 1954-1957 er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden frå 1954 til 1957. Stortinget hadde totalt 150 representantar, fordelt med 77 til Arbeidarpartiet, 27 til Høgre, 15 til Venstre, 14 til Bondepartiet, 14 til Kristeleg Folkeparti og 3 til Norges Kommunistiske Parti.
Iveragh
Iveragh (irsk Uíbh Ráthach) er ei halvøy i County Kerry Republikken Irland. Ho er den største halvøya sørvest i Irland. Fjellkjeda Macgillycuddy's Reeks ligg sentralt på halvøya og inneheld dei høgaste fjella på Irland. Det høgaste er Carrauntoohil på 1 038 meter over havet.
Av byar rundt halvøya finn ein Killorglin, Cahersiveen, Portmagee, Waterville, Caherdaniel, Sneem og Kenmare.
Kerryringen er ein populær turistveg som går rundt kysten av halvøya. Ringen startar og endar ved Killarney, like aust for halvøya.
Øya Valentia ligg utanfor nordvestenden av halvøya. Ho er forbunde til halvøya via ei bru ved landsbyen Portmagee, men ein kan òg nå ho med ferje frå Renard Point på fastlandet til Knightstown på øya.
Skelligøyane ligg om lag 12 km vest for halvøya. Dei er kjend for klosterbygningane her og fugleglivet.
Magi
Magi er trua på at fastsette ritual i form av handlingar og/eller ord kan tvinge fram eit ynskt eller planlagt resultat. Ritualet kan gå ut på å herme den verknaden ein vil oppnå (imitativ eller homeopatisk magi) ved til dømes å stikke ein dolk i ei dokke for å ramme ein fiende, å gjennomføre ein pantomimisk jaktdans for å tryggje jakta, imitere regn ved å helle ut vatn på rituelt vis for å berge avlinga. Eller ritualet kan basere seg på trua om at ting som har vore i kontakt med kvarandre, alltid har eit så sterkt samband med kvarandre at det som skjer med den eine, har tilsvarande verknad for den andre (kontagiøs magi), til dømes slik at den som har fått negler eller hår frå ein person, har sjølve personen i sitt vald og kan gjere kva som helst med vedkomande på grunnlag av dette materialet, utan omsyn til fråstanden.
Magi og religion
Magi finst i ymse former i alle kulturar. Sjølv om magi prinsipielt skil seg frå religiøs kult og ritual, ettersom guddomar eller andre makter i det religiøse systemet styrer den menneskelege lagnaden på måtar som ikkje kan endrast ved rituell tvang, står magi likevel i eit nært samband med religion. I røynda er det ofte slik at magiske førestillingar gjer seg gjeldande i religiøse myter og kult, og at etterlikning av kulthandlingar og bøner inngår i magiske ritual. Det er i mange høve umogleg å kunne klassifisere ei handling eller ei utsegn som rein magi eller som eit reint religiøst fenomen, og soleis vil det ofte ikkje vere eit skarpt skilje mellom religion og magi. På grunn av dette, og av di skiljet mellom magi og religion ofte er lagt på materialet av vitskapsfolk som studerer vedkomande kultur utanfrå, er det fleire som meiner at det er utan verde å skilje mellom magi og religion, og at ein i staden skulle halde seg til dei distinksjonane som det aktuelle samfunnet sjølv held seg til. Då vil det kunne verta slik at grensa ikkje går mellom magi og religion, men mellom «kvit magi», som er den typen magi som samfunnet vedkjenner seg på line med religionen, og «svart magi», som samfunnet ikkje godtek.
Scarp
Scarp er ei folketom øy i Ytre Hebridane i Skottland, vest for Hushinish på Harris. Øya var tidlegare busett og det vart utført fleire mislukka forsøk med postrakettar, som sidan har medverka til to filmar.
Geografi
Scarp har eit areal på 10,45 km². Det meste av øya er steinete og ikkje mogeleg å dyrke, og ho er dominert av to åsar. Den høgaste er 308 meter over havet. Det ligg eit lite lågtliggande område med dyrkbar mark i det søraustlege hjørnet av øya, og det var her innbyggjarane ein gong budde. I 1881 hadde Scarp 213 innbyggjarar, og så seint som i 1940-åra budde det over 100 menneske her. Scarp var ei av fleire skotske øyar, i lag med mellom anna St Kilda og Handa, der alle mennene på øya samla seg kvar morgon for avgjere kva arbeid som skulle gjerast denne dagen. Slike møte varte ofte fleire timar og medførte at det ikkje vart gjort noko arbeid den dagen, bortsett frå av kvinnene på øya.
I 1950- og 1960-åra fall folketalet på øya. Skulen vart stengd i 1967 og i 1971 var det berre 12 innbyggjarar att. Mot slutten av 1971 måtte dei siste innbyggjarane flytte til Harris. Eit par av husa på øya vert i dag nytta som feriebustader.
Kommunikasjon
Den tyske oppfinnaren Gerhard Zucker gjorde eit forsøk der han prøvde å levere posten på øya som rakettpost. I juli 1934 gjorde Zucker to mislukka forsøk på å skyte opp postraketten mellom Scarp og Harris. Ein kan framleis sjå signerte konvoluttar frå den eksploderte raketten på museum på øya.
Bakelse
Bakelse er eit svensk ord for bakverk i porsjonsstorleik med fyll. Det skil seg frå tårta, ei større kake som består av fleire porsjonar.
Ordet «bakelse» kjem frå nedertysk backels(e) som betyr bakverk eller noko som er bakt. Norsk «bakkels» har same avleiing, men ei noko anna tyding. Bakelse fekk ikkje si noverande tyding som sukkerbrød før på 1600-talet.
Omgrepet blir brukt om samansatte bakverk som består av fløyte- eller smørkrem, frukt eller syltetøy og ein botn laga av deig. Kjeks eller fruktdessertar er ikkje rekna som bakelse, sjølv om dei inneheld nokre av dei same ingrediensane og blir laga i porsjonsstorleik.
Suavjärvi
Suavjärvi (russisk Суавъярви) er ein innsjø og eit nedslagskrater i Karelia i Russland, om lag 50 km nord for byen Medvezjiegorsk. Suavjärvi er om lag 3 km brei og ligg midt i krateret.
Krateret er 16 km i diameter og er estimert til å vere 2,4 milliardar år gammalt i grensa mellom arkeikum og proterozoikum. Det er derfor det eldste kjende nedslagskrateret på jorda. Det er ikkje mykje att av krateret, men ein har funne nokre sjokkbølgjeskapte kjenneteikn som store blokker av breksje.
Sgarabhaigh
Sgarabhaigh (tidlegare anglisert som Scaravay) er ei lita folketom øya aust i Sound of Harris i Ytre Hebridane i Skottland.
Ho er om lag 16 hektar stor og her finst mykje sjøfugl, oter og gråsel. Sgarabhaigh og naboøyane Grodhaigh og Bhatam, Lingeigh og Gilsaigh vert i lag kalla Pabach Islands, sidan innbyggjarane på Pabbay henta ut torv på desse øyane på 1800-talet.
Lysefjorden i Ryfylke
Lysefjorden er ein sidefjord til Høgsfjorden i Forsand kommune i Rogaland. Fjorden er kjend for dei særs bratte fjellsidene med stader som Preikestolen og Kjerag. Fjorden er 39 km lang og er nesten 500 meter djup på det djupaste. I 2006 vart Lysefjorden vitja av 279 768 turistar.
I innløpet til Lysefjorden ligg Oanes og Forsand på kvar side av fjorden med kvar sin kai. Ved innløpet frå Høgsfjorden ligg ein stor morene, som gjer at fjorden er grunn akkurat her. Fjorden går vidare nordaustover, med bratte fjell på kvar side innover (på det meste 1000 meter høge fjellsider ved Kjerag), til Lysebotn inst i fjorden. Rett innanfor Forsand ligg Lysefjordbrua, som er den einaste brua over fjorden.
På sommarstid går det turistferje inn i fjorden kvar dag. Utanom høgsesongen på sommarstid går det rutetrafikk med hurtigbåt. Forsand, Oanes, Songesand og Lysebotn er tilknytt vegnett. Vegane til Songesand og Lysebotn er vinterstengde. Det går sti til dei mest mange av fjelltoppane, og det er merka samanhengande sti rundt heile fjorden, med ei lengd på til saman 14 mil.
På grunn av høge fjell og store innsjøar i heiane rundt Lysefjorden, har ein nytta vatnet til vasskraftproduksjon ned mot fjorden. Det første kraftverket var Flørli kraftverk som har ei fallhøgd på 740 meter. Flørli kraftverk nytta lenge ei røyrgate som gjekk ned langs fjellsida, og ein kraftstasjon som var godt synleg frå fjorden. Det nye kraftverket er bygd inne i fjellet. Det same er Lysebotn kraftverk og Tjodan kraftverk, som ligg inst i fjorden, ved Lysebotn. Samla gjev kraftverka straum til meir enn 100 000 innbyggjarar. Lysebotn og Flørli var stort sett busett av arbeidarar ved desse kraftverka, men nå har mange flytta grunna automatisering av kraftverka. Skulehuset i Flørli har sidan 2006 vore bustad for kunstnarar frå utlandet, og bygda hadde i 2011 to fastbuande. Frå Lysebotn og opp til Øygardsstølen stig Fylkesveg 500 900 høgdemeter gjennom ei rekkje av 27 hårnålssvingar.
Turisme
I 2006 vart Lysefjorden vitja av 279 768 turistar. Med dette vart Lysefjorden og stadene langs Lysefjorden det mest vitja området i Rogaland i 2006. Preikestolen hadde 95 000 vitjande og Kjerag/Øygardstølen hadde 27 375. Lysefjordsenteret hadde 32 000 vitjande, medan Flørli hadde 4 000. Båtturar (ferje og hurtigbåt) i Lysefjorden var på 101 133.
Alfred Neuland
Alfred Neuland var ein estisk vektløftar som deltok i dei olympiske leikane i 1920 i Antwerpen og i 1924 i Paris. Neuland vart olympisk meister i vektløfting under OL 1920 i Antwerpen. Han vann den nest lettaste klassen, lettvekt opp til 67,5 kg. Det var fyrste gongen i OL at løftarane vart delte inn i ulike vektklassar. Det var totalt fem vektklassar under OL i 1920. Han løfta samanlagt 257,5 kilo, 17,5 kg meir enn sølvvinnaren. I vektløftkonkurransen var det tre løft, rykk og støyt med éi hand og støyt med begge hendene. Det var 12 utøvarar frå 10 land i lettvektklassen som vart avvikla 29. august 1920. Fire år seinare, under OL i 1924 i Paris, kom Neuland på andreplass i vektløfting i mellomvekt.
Villkatt
Villkatt (Felis silvestris) er eit dyr i kattefamilien, i underfamilien små kattar. Tamkatt stammar frå villkattar.
Kalev
Kalev er ein helt i det estiske nasjonaleposet Kalevipoeg.
Jordskjelvet i Skopje i 1963
Jordskjelvet i Skopje i 1963 (makedonsk Скопски земјотрес 1963, Skopski zemjotres 1963) var eit jordskjelv som råka Skopje i SR Makedonia (i dag Republikken Makedonia), då ein del av Jugoslavia, den 26. juli 1963.
Steinsetjing
Steinsetjingar er i vid forstand stein som er planmessig plassert av menneske. Omgrepet kan særleg visa til landskapsforming der ein kler ein flate med stein, eller innan arkeologi til fortidsminne laga med fleire store steinar, særleg steinringar, skipssetjingar og liknande.
Jordskjelvet i Skopje i 1963
Jordskjelvet målte 6,1 på momentmagnitudeskalaen (tilsvarer 6,9 på richterskalaen) og oppstod kl. 05.17 lokaltid i Skopje. Skjelvet varte 20 sekund og kunne merkast langs heile Vardardalen.
Steinsetjing
Typar
Steinsetjingar det er vanleg å studera innan arkeologi er dolmen eller dysser, gravrøyser og bautastein, kampestein eller liknande sett opp i sirklar eller andre formasjonar. Noko nyare steinsetjingar kan vera grenserøyser.
Fylkesveg 515 i Nordland
Fylkesveg 515 i Nordland går mellom Kvalnes og Skipmannvik i Saltdal kommune. Vegen er 13,7 km lang.
Spindel
Ein spindel er ein rett eller gjenga (sylindrisk) aksling i ein maskin eller reiskap.
Siamozero
Siamozero (russisk Сямозеро, finsk Säämäjärvi, karelsk Seämärvi) er ein stor innsjø i republikken Karelia, nordvest i Russland. Han har eit areal på 265–270 km². På det djupaste er han om lag 24 meter. Det er eit par øyar i innsjøen. Han vert nytta til fiske, vasstransport og tømmerfløyting.
Hanuman
Hanuman (sanskr. हनुमान्, 'stor kjeve') er ein apegud i hinduismen, ein viktig følgjesvein for Rama og sentral i eposet Ramayana. Han er kjend for truskapen sin til Rama og det rettvise, heilage livet han førte, og for rampestrekar i barndommen og mange heltegjerningar som vaksen. Hanuman høyrer til ei særskild gruppe apemenneske, vanaraer, og blir gjerne framstilt som ein mann med apetrekk. Folk som tilber han ser gjerne på apar som heilage.
Tilbeding
Apeguden blir ofte dyrka i tempel vigde Visjnu, og i tempel som hovudsakleg er tileigna Rama-inkarnasjonen hans vil ein alltid finna ein statue av apeguden. I slike tempel kan ein av og til òg finna heilage apeflokkar.
Det er ofte sett opp småtempel til guden langs vegar, ettersom han er rekna som særs vernande mot ulukker.
Familie
Hanuman blir som regel sett på som sonen til vindguden Vaju og Andjana, ein apsara som var blitt forbanna til å bli fødd i apeform. Han kan òg vera sonen til kongen og dronninga av apefolket, vanaraene. I nokre tradisjonar blir han sett på som ei form av Sjiva.
Han valde å aldri gifta seg, men levde i staden som ein brahmatsjari, ein heilag mann som avstår frå verdslege gleder. Ei soge fortel at då dei inkarnerte gudane Rama og Sita — Visjnu og Laksjmi — skulle forlata verda igjen, valde Hanuman å vera igjen, slik at han framleis er blant oss. Derfor er han både å finna i Ramayana og i Mahabharata, som fann stad seinare.
Forteljingar
Hanuman var svært sterk, og hadde i tillegg den eigenskapen at han kunne gjera seg større og mindre. Somme soger seier at han til og med kunne flyga, ettersom faren hans var vinden.
Barndom
Som liten prøvde Hanuman å svelga sola, fordi han syntest ho likna på ei frukt. Han plaga mediterande vismenn i ein skog, og som straff gløymde han kjempekreftene sine heilt til han blei minna om dei under Ramayana-krigen.
Ramayana
Ramayana fortel hovudsakleg om Rama si reise og kamp for å få tak i den bortførte kona si, Sita. Då gudefølgjet kom fram til Lanka, der Sita var halden fanga, var Hanuman den einaste som kunne hoppa frå fastlandsindia til øya. Han drog derfor til demonen Ravana med bod om at han måtte setja henne fri, og til Sita med ein ring frå Rama og oppmuntrande ord om at hjelpa var nær. Demonen sette fyr på den lange halen hans, men Hanuman tolte smerta og sette fyr på heile demonbyen til gjengjeld. Han sette òg fri dei ni planetane som demonen hadde maktstole. Den ulukkesbringande Sjani (Saturn) lova då at han ikkje skulle skada apeguden eller tilbedarane hans.
Då hæren til Rama seinare skulle slost mot demonane, blei broren Laksjmana dødeleg såra. Det einaste som kunne lega han var ein urt som voks på fjellet Sandjivini i Himalaya, på andre sida av kontinentet. Hanuman blei send avgarde for å finna urta, men då han ikkje klarte det og det tok til å mørkna, tok han like godt med seg heile fjellet tilbake til stridsmarka. Hanuman som ber fjellet er ei populær framstilling av guden.
Seinare
Hanuman gjorde ein gjesteopptreden i Mahabharata der han møter halvbroren sin, Bhima. Seinare støtta han helten Ardjona ved å vera til stades i fana hans på slagmarka.
Fleire heilage folk skal ha sett guden, som er udøyeleg og framleis finst på jorda. Blant dei er Tulsidas, som levde på 1500-talet, og Sri Ramdas Swami og Raghavendra Swami frå 1600-talet.
Hanuman var truleg inspirasjonen for den kinesiske mytologiske apehelten Sun Wukong.
Sgeotasaigh
Scotasay (skotsk-gælisk Sgeotasaigh) er ei folketom øy i Ytre Hebridane i Skottland. Ho ligg 1 km aust for Harris og ligg slik at ferjekaien i Tarbert ligg i le.
Flakstad kyrkje
Flakstad kyrkje ligg på staden Flakstad i Flakstad kommune i Nordland. Kyrkja er ei krosskyrkje i tre med 300 plassar. Ho vart bygd i 1780 og vølt om i 1872 og 1938. Ho høyrer til Flakstad sokn i Lofoten prosti.
Ein orkan blåste tårnet av kyrkja i 1874. Tårnet vart deretter sett opp i vestenden av kyrkja. Under ombygginga i 1938 vart tårnet sett på plass att midt over kyrkjekrossen, i kyrkjetaket.
Kupe
Kupe er ein skapning i maori-mytologi som var involvert i oppdaginga av New Zealand kring år 1000.
Fylkesveg 571 i Nordland
Fylkesveg 571 i Nordland går mellom Fjær og Tårnvika i Bodø kommune. Vegen er 23,0 km lang.
Fylkesveg 7488
Fylkesveg 7488  i Nordland (tidlegare Fv 554) går mellom Støvset og Breivik i Bodø kommune. Vegen er 12,9 km lang. Han går austover frå Støvset i fjordarmen Misværfjorden og innover langs Skjerstadfjorden.
1985
1985 (romartal MCMLXXXV) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen.
Magnar Solberg
Magnar Solberg er ein norsk tidlegare skiskyttar og politimann. Han var medlem av Trondhjems Skytterlag.
Skiskyting
Solberg tok gull på 20 kilometer under OL 1968 i Grenoble, og forsvarte gullmedaljen under OL 1972 i Sapporo. Han tok bronse på 20 kilometer både under VM 1969 og VM 1971. I fire år på rad, 1968-71, var han på norske stafettlag som vann sølvmedaljar i dei store meisterskapane, fyrst i OL og så i tre VM.
I 1968 blei han tildelt Olavstatuetten og Morgenbladets Gullmedalje.
Solberg bar det norske flagget under opningssermonien under vinter-OL 1972.
Meisterskapsmedaljar
Han la opp som skiskyttar i 1972.
Pulse av Pink Floyd
Pulse (skrive p·u·l·s·e) er eit konsertalbum av det engelske rockebandet Pink Floyd. Det kom ut 29. mai 1995 på EMI i Storbritannia og 6. juni 1995 på Columbia i USA. Albumet vart spelt inn under Division Bell-turnéen deira i 1994 frå dei europeiske konsertane som varte frå juli til oktober 1994.
10. juli 2006 kom det ein dobbel DVD av konserten frå Earls Court Exhibition Centre i London i 1994.
Innhald
Konsertalbumet inneheld ei framføring av heile albumet The Dark Side of the Moon og kjem med ei lita bok med mange bilete frå turnén. Den inneheld òg songen «Astronomy Domine», ein Syd Barrett-song som ikkje hadde vore framført sidan tidleg på 1970-talet. Songen vart spelt for å hylle den tidlegare frontfiguren.
I motsenad til Delicate Sound of Thunder vart det ikkje spelt inn ekstra musikkspor i studio for å pynte på resultatet. Enkelte stader vart derimot gitarsoloar og vers klippa ut frå ein versjon av ein song, og inn i ein annan, sidan dei fleste konsertane i Europa vart tatt opp på band.
Utgjeving
I USA deburterte P*U*L*S*E på første plass på den amerikanske Billboardlista og selde raskt til dobbel platina (2 mill. eksemplar) i løpet av juli 1995.
Kassettutgåva hadde med to bonusspor: «One of These Days» og eit 22 minutt langt stykke med lydar som vart spelt før konsertane i 1994. Vinylutgåva kom i ein boks med 4 LPar, og inkluderte òg «One of These Days» i tillegg til ei stor utgåve av boka med bilete. Filmversjonen innaheldt òg «Take It Back» og songane er i ei anna rekkfølgje og tatt frå forskjellige framføringar.
Volkswagen
Turnéen vart sponsa i Europa av Volkswagen, som og laga ein eigen versjon av bilen Golf Pink Floyd. Bilen vart gjeve i premie ved kvar konsert. Bilen var ein standard Golf med ein Pink Floyd-logo og svært godt stereoanlegg. I tillegg hadde han den mest miljøvennlege motoren.
Kjosfossen
Kjosfossen er ein foss i Flåmselvi i Aurland kommune i Vestland. Fossen, som er ein av Norges mest vitja turistattraksjonar, ligg like nedom Reinungavatnet, øvst i Flåmsdalen. Fossen har ei total fallhøgd på 225 meter, fordelt på fleire fall med ei horisontal lengd på rundt 700 meter.
Flåmsbana passerer rett framom og over den nedre delen av fossen, og fossen er ein av hovudattraksjonane for turistane som tek Flåmsbana. Her ligg Kjosfossen haldeplass, som vart opna i 1951 for at dei som reiser med banen skal kunne gå av toget og oppleve fossen på nært hald. Fossen og haldeplassen ligg rundt fire kilometer frå Myrdal stasjon. Under hovudturistsesongen om sommaren vert det halde ei stutt huldreframsyning med musikk og dans oppe ved fossen når toget kjem inn på haldeplassen.
Det er bygd eit mindre kraftverk i fossen, Kjosfoss kraftverk, for å gje straum til baneanlegget.
Kyros den store
Kyros den store (fødd ca. 600-575 f.Kr., død desember 530 f.Kr.) var ein persisk keisar og erobrar, rekna som grunnleggjaren av Persarriket. Under hans leiing voks riket til det dekte det meste av Sørvest-Asia og mykje av Sentral-Asia, frå Hellespont til Indus, og blei det største riket i verda til då.
Kyros var kjend for militær dugleik og miskunn, mellom anna religiøs toleranse. Han var truleg den første persiske herskaren som høyrde til parsismen. Herskaren høyrde til Akamenide-dynastiet og som konge har han ordenstalet Kyros II av Persia.
Namn
Namnet «Kyros» (gresk Κῦρος) er ein gresk versjon av det persiske Kuruš. Tydinga av namnet er ukjend, det er blitt tolka til 'som ei sol' av forfattarar i antikken, seinare som 'ungdom' eller 'veltalande'. I Iran i dag blir Kyros omtala som Kūrošé Bozorg og Kūrošé Kabīr, der begge tilnamna tyder 'den store'.
Euro
Historie
Opphavet til euroen kan sporast attende til den 13. mars 1979, då Det europeiske økonomiske fellesskapet etablerte ECU. Dette var ei kunstig rekne- og valutaeining som var bestod av ei korg med ulike vekter av valutaene til medlemsstatane. Då euroen vart innført, erstatta han ECU i høvet 1:1.
Kyros den store
Slekt
Kyros sine forfedrar i Akamenide-dynastiet hadde i fleire generasjonar herska over kongedømmet Anshan i det som no er det sørvestlege Iran. Kyros hadde to søner, Kambyses II og Smerdis, i tillegg til fleire døtrer. Av desse er Atossa i ettertid sett på som viktig, sidan ho gifta seg med Dareios I og var mor til Xerxes I.
Euro
Historie
I 1990 innleidde Den økonomiske og monetære unionen (ØMU) førebuinga til overgangen til éin felles valuta i tre etappar, der den siste var overgangen til euro. Euroen kom etter ECU i 2001 for alle dei landa som var med på den tredje fasen i ØMU. Av dei tidlegare 15 medlemslanda i EU er det i dag berre Danmark, England og Sverige som ikkje har innført euroen. Av dei nye medlemslanda gjekk Slovenia over til euroen den 1. januar 2007, Slovakia 1. januar 2009, og Kypros har òg gått over. Dei andre vil venteleg på eit tidspunkt gå over til euroen, men det kan ta fleire år før dei stettar krava som er sette.
Kyros den store
Vegen til trona
I 559 f.Kr. etterfølgde Kyros faren sin, Kambyses den eldre, som konge av Anshan. Han etterfølgde Arsames på trona i Persia medan denne enno var i live. Arsames var far til Hystaspes og levde lenge nok til å sjå barnebarnet sitt bli kong Dareios I av Persarriket. Men på dette tidspunktet var Kyros II enno ikkje ein uavhengig herskar. Som forgjengarane sine måtte Kyros akseptere mediansk overherredømme. Kyros sjølv var, om vi skal tru Herodotos og Xenophon, delvis persar og delvis medar, og overherren hans var hans eigen bestefar Astyages som hadde erobra alle assyriske kongedømme bortsett frå Babylonia.
Euro
Eurosona
Euro er primært valuta i eurosona som består av 20 EU-land.
Kyros den store
Vegen til trona
I 553 f.Kr. gjorde Kyros og Harpagus opprør mot Astyages, og vann Ecbatana og Media. I 546 f.Kr. hadde Kyros offisielt teke tittelen «konge av Persia». På denne måten fekk persarane kontrollen over det iranske platået.
Euro
Eurosona
Euro er òg offisiell valuta i seks statar og eitt område utanfor EU. Tre av desse pregar euromyntar, men ikkje euro-setlar, sidan dei ikkje offisielt er ein del av eurosona. Euro blir òg nytta i eit område tilhøyrande eit EU-land som elles ikkje nyttar euro.
Kyros den store
Erobringar
Krigane til Kyros hadde berre såvidt byrja. Astyages hadde vore i allianse med svigerbroren sin, Krøsus av Lydia, Nabonidus av Babylon og Amasis II av Egypt. Dei skal ha freista å sameine arméane sine mot Kyros og perserane hans. Før alliansen kunne sameinast, hadde Kyros slått Krøsus ved Pterium, okkupert Sardis, kasta det lydiske kongedømmet og teke Krøsus til fange (546 f.Kr.). Ifølgje Herodotus sparte Kyros livet til kong Krøsus og heldt han som rådgjevar resten av livet hans. I 538 nedkjempa Kyros Nabonidus ved Opis og okkuperte Babylon. Ifølgje babylonske inskripsjonar var dette i alle tilfelle ein blodlaus siger. Kyros tok tittelen «konge av Babylon, konge av Sumer og Akad, konge av dei fire sidene av verda». Frå lista over land som var underlagd persisk styre ifølgje det første tavla i Behistun-inskripsjonen til Dareios I, skriven før nye erobringar vart gjort med unntak av Egypt, var områdd til Kyros ha vore det største imperiet verda hadde sett og strekte seg frå Vesleasia og Palestina i vest til Indus-dalen i aust.
Euro
Danmark, Storbritannia og Sverige
Då Maastricht-traktaten tredde i kraft den vart Danmark og Storbritannia førebels ståande utanfor eurosona. Sverige forplikta seg i Maastricht-traktaten å innføre euro, men ved folkeavstemming i 2003 vart det eit fleirtal (56 %) mot å innføre euro i Sverige.
Kyros den store
Styret til Kyros
Kyros organiserte imperiet i provinsielle administrasjonar kalla satrapier. Dei blei styrte av satrapar, som hadde betydeleg sjølvstyre frå keisaren. Frå mange delar av riket kravde Kyros ikkje meir enn skatt og soldatar.
Euro
Danmark, Storbritannia og Sverige
Danmark vart medlem av ERM-2 (og dermed ØMU) den, men har ingen offisiell tidsplan om innføring av euro. Det er fleirtal for innføring av euro i opinionsundersøkingar i Danmark. Det vart blant anna snakka om blant politikarane om å halde folkeavstemming i Danmark i 2010, og å innføre euro i 2013. Men dette vart ikkje gjort.
Kyros den store
Kjelder om Kyros
Kyros-sylinderen er eitt av få dokument som overlever frå regjeringstida til Kyros. Leirsylinderen med kileskrift var blitt plassert i grunnmuren av Marduk-tempelet i Babylon, og blei funnen i 1879. Han er i dag i Det britiske museet. Teksten på sylinderen fortel korleis Kyros har forbetra livet til babylonarane, tilbakeført fangar til heimlanda sine (t.d. jødane) og gjenreist tempel og heilagdommar. Han rakkar ned på den avsette kong Nabonidus.
Kyros er omtalt fleire stader i Det gamle testamentet.
Den greske historikaren Herodotos fortel fleire legender om Kyros. Ei av dei gjev bakgrunnen for at han og Harpagus reiste seg mot Astyarges: Etter Kyros' fødsel, hadde Astyarges ein draum som vart tolka som eit teikn på at barneborna hans skulle kaste han. Han gav tenaren sin, Harpagus, ordre om å drepe barnet Kyros. Harpagus klarte ikkje å drepe eit nyfødt barn og bytte om babyen med eit dødfødt barn og rapporterte Kyros død. Mange år seinare, då Astyages oppdaga at sonesonen hans enno levde, gav han ordre om at son til Harpagus skulle halshoggast, og at Harpagus skulle få hovudet servert på ein middagstallerken. Harpagus søkte hemn og overtydde Kyros til å samle det persiske folket.
Gaborone
Gaborone er hovudstaden i Botswana med 191 776 innbyggjarar (2006).
Gaborone erstatta Mafeking som hovudstad i dåverande Bechuanaland i 1965. Mafeking låg utanfor Bechuanaland (i Sør-Afrika). Då Botswana vart eit sjølvstendig land, trongst det ein hovudstad som låg i sjølve landet.
1079
1079 (romartal MLXXIX)
Fylkesveg 633 i Nordland
Fylkesveg 633 i Nordland går mellom Botn og Helnessund i Steigen kommune. Vegen er 18,5 km lang.
Kerry Head
Kerry Head er ei halvøy i County Kerry i Republikken Irland som strekkjer seg ut i Atlanterhavet like nord for Banna Strand. På sørsida av halvøya ligg Ballyheigue.
Kerry Head ligg mellom elvemunningen til Shannon i nord og Tralee Bay i sør. Det er ofte vanleg å observere delfinar i områda rundt Kerry Head.
Aomori
Aomori fekk byrettar den 1. april 1898, og bygrensa blei utvida då byen blei slått saman med forstaden Namioka den 1. april 2005.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1967
Lyn  vart noregsmeister etter at dei vann over Rosenborg med 4–1 29. oktober. Målskårarar for Lyn var Ola Dybwad-Olsen som skåra i det 10. minutt på straffe, Harald Berg som skåra i det 25 og i det 42. minutt og Knut Berg som skåra i det 52. minutt på straffe. For Rosenborg Odd Iversen i det 34. minutt.
27 389 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Ullevaal Stadion i Oslo. Baneforholda var dårlege med mykje gjørme. Dommar var Ivar Hornslien. Dette var sjuande gongen Lyn vann noregsmeisterskapen.
Lyns vinnarlag: Svein Bjørn Olsen, Jan Rodvang, Kjell Saga, Helge Østvold, Knut Kolle, Svein Bredo Østlien, Andreas Morisbak, Jan Berg, Harald Berg, Ola Dybwad-Olsen, Knut Berg, Reidar Tessem, Tom Ørehagen og Sveinung Aarnseth.
Rosenborg: Tor Røste Fossen, Knut Jenssen, Kåre Rønnes, Kjell Hvidsand, Nils Arne Eggen, Svein Haagenrud, Jan Christiansen, Tore Pedersen, Harald Sunde, Odd Iversen og Birger Thingstad.
Fore kyrkje
Fore kyrkje på Reipå i Meløy vart bygd i 1909 som langkyrkje. Kyrkja vart ombygd i 1932 til krosskyrkje. Ho høyrer til Fore og Meløy sokn i Bodø domprosti.
Sommar-OL 1940
Sommar-OL 1940, offisielt '''Dei 12. olympiske sommarleikane''', skulle opphavleg ha vore haldne i den japanske hovudstaden Tokyo, men vart avlyst på grunn av den andre verdskrigen. Før den endelege avgjerda om avlysinga vart teken, prøvde ein å flytte leikane til Helsingfors i Finland, men dette vart ikkje noko av, og det vart ikkje noko av sommar-OL 1940.
Oppland Senterungdom
Oppland Senterungdom hadde eit fylkesstyremøte 8. September 2008, der dette styret vart sett inn:
Fylkesveg 636 i Nordland
Fylkesveg 636 i Nordland går mellom Bogen og Holkestad i Steigen kommune. Vegen er 20,8 km lang.
Falcon Heavy
Falcon Heavy er ein bererakett utvikla av SpaceX. Han kan skyta opptil 54 tonn nytelast opp i jordbane.
Den fyrste oppskytinga av raketten fann stad 6. februar 2018 og var ei prøveoppskyting. Ho sende ein Tesla Roadster ått av Elon Musk med ei dokke i førarsetet inn i solbane. Den fyrste kommersielle oppskytinga fann stad litt over eitt år seinare, 12. april 2019 norsk tid.
Maharees
Maharees (irsk Na Machairi) er ei halvøy på Dinglehalvøya i County Kerry i Republikken Irland. Maharees er eit senter for brettsegling og anna vassport i Kerry.
Falcon Heavy
Fyrstesteget til Falcon Heavy er sett saman av tre Falcon 9-rakettar med ni Merlin-rakettmotorar kvar, slik at heile fyrstesteget i alt har 27 rakettmotorar. Dei tre fyrstestegsrakettane er sette saman slik at ein rakett sit i midten og ber andresteget med nyttelasta, medan dei to andre rakettane er feste til midraketten på kvar si side.
Pasientsky
PasientSky (Patientsky AS) er eit norskeigd aksjeselskap som leverar utvikling, sal og drift av programvare, maskiner, varer og tenester til helsesektoren. Selskapet blei skipa 14.april 2014, og vart registrert i enhetsregisteret 22.mai 2014 ifølgje Brønnøysundregistra. PatientSky AS har kontor i Oslo og Sandane.
Maharees
Geografi
Maharees er ein 5 km lang tombolo på nordsida av Dinglehalvøya. Nord for Maharees ligg Seven Hogs eller Mahareeøyane. Den største av desse, Oileán t-Seanaigh, inneheld ruinar av eit tidleg kriste kloster som skal ha vorte grunnlagd av St. Senan på 600-talet. Halvøya er stort sett dekt av sand og sanddynene har danna eit unikt økosystem. Her finn ein mellom anna den sjeldne stinkpadda (Epidalea calamita). Ein har lange strender på begge sider av halvøya. På vestsida ligg Brandon Bay og på austsida Tralee Bay. Brandon Bay ligg rett mot Nordatlanteren og får ofte lange rullande bølgjer som gjev gode forhold for surfing.
Pasientsky
PatientSky AS er for publikum kjent som PasientSky – ein plattform for bestilling av timar, reseptar, video-konsultasjonar og e-konsultasjonar på nett. PasientSky krev innlogging på trygt vis via BankID eller Buypass.
Driftsleverandør og databehandlar for PasientSky er PatientSky Hosting AS. Dagleg leiar i PatientSky AS per august 2019 er Jesper Melin. Største aksjonær er Melin Holding AS.
Nordvest-England
Nordvest-England (North West England) er ein av dei ni regionane i England. Han grensar til Irskehavet i vest og til fjellkjeda Penninane i aust. Regionen strekkjer seg frå grensa til Skottland i nord til dei walisiske fjella i sør. Det høgste punktet i North West England (og den høgste fjelltoppen i England) er Scafell Pike i Cumbria, med ei høgd på 978 m.
To store konurbasjonar kring byane Liverpool og Manchester dominerer den sørlege delen av regionen og er der det bur mest folk. I den nordlege delen, medrekna nordlege Lancashire og Cumbria, finn ein område med mindre folkesetnad.
Andebu prestegard
Andebu prestegard ligg i Sandefjord kommune i Vestfold og Telemark i tilknyting til Andebu kyrkje. Prestegarden er frå 1700-talet og skal ha vorte ført opp i den tida Mikael Crøger var sokneprest (1715–1742).
Fornes kyrkje
Fornes kapell ligg på Fornes på Hinnøy-delen av Andøy kommune i Nordland. Kyrkja er ei langkyrkje i tre. Ho vart bygd i 1965 og har 120 plassar. Ho høyrer til Dverberg sokn i Vesterålen prosti.
Ivanovo
Ivanovo (russisk Ива́ново) er ein by i Russland og det administrative senteret i Ivanovo oblast. I 2007 hadde han om lag 410 000 innbyggjarar.
Ivanovo har tradisjonelt vorte kalla tekstilhovudstaden i Russland. Sidan dei fleste av tekstilarbeidarane har vore kvinner har han òg vorte kalla «Brudebyen». Den truleg mest kjende kvinnelege innbyggjaren i byen var den postmoderne franske forfattaren Nathalie Sarraute.
Her ligg Ivanovo Severnyj, som er ein av dei største militære luftbrubasane i Russland. Den sivile lufthamna ligg ved Ivanovo Juzjnyj lufthamn.
Ivanovo har fleire utdanningsinstitusjonar, som Ivanovo statlege universitet, Ivanonvo statlege universitet for kjemi og teknologi, Ivanovo medisnske akademi, Ivanovo arkitektakademi, Ivanov stalege kraftuniversitet (ISPU). ISPU er eit av dei eldste universiteta i byen og utdannar spesialistar innan sterkstraumteknikk.
Historie
Ivanovo oppstod då den gamle linfabrikk-landsbyen Ivanovo (først nemnd i 1561) vart slått saman med industribyen Voznesenskij Posad i 1871. Fram til 1932 var det offisielle namnet Ivanovo-Voznesensk.
Tidleg på 1900-talet konkurrerte Ivanovo med Łódź (som òg var ein del av Det russiske riket på denne tida) om tittelen som det største tekstilsentret i Europa. Butilhøva for arbeidarane var særs dårlege og det var ofte streik. Ein av desse streikane førte til den russiske revolusjonen i 1905. I følgje Store Sovjetiske Leksikon var Ivanovo Sovjet (danna i mai 1905) ein av dei første sovjetane i historia, men dette er omstridd.
Holi
Holi (hindi होली) er ei hinduhøgtid som særleg blir feira i Nord-India og Nepal. Festen er ei vårhøgtid og ei nyttårsfeiring. Han går over to dagar, siste dagen av månaden phalgun og første av tsjaitra i det nye året. I den vestlege kalenderen fell han i mars eller april.
Høgtida er best kjend for at ein kastar eller spruter farga vatn og fargepulver på folk. Tradisjonelt har ein laga desse av raud kum kum, gul gurkemeie, grøn neem eller gulgrøn bel, men i dag er det vanlegare å bruka sterke, syntetiske fargepulver. Holikvelden blir ofte feira med bålbrenning, og eld er også mytologisk sett viktig for denne høgtida. Nokre stader drikk ein den cannabishaldige drikken bhang for å feira holi.
Mytologi
I tillegg til å vera ei vårhøgtid blir holi feira til minne om avsetjinga av den mektige demonkongen Hiranjakasjipu, som forlangte at folk berre skulle tilbe han og ikkje andre gudar. Men sonen Prahlad heldt fast på Visjnutrua si. Etter at ulike forsøk på å drepa sonen — forgifting og nedtramping av elefantar — misluktest, let faren Prahlad sitja i fanget på dottera Holika og tende eit bål rundt dei. Holika kunne nemleg ikkje skadast av flammar. Men Prahlad bad til Visjnu om vern, og underet skjedde at Holika brann opp medan Prahlad blei verande uskadd. Seinare kom Visjnu i monsterform og drap den nær usårlege demonkongen.
Ei anna forteljing som blir forbunden med holi er korleis kjærleiksguden Kama, i eit forsøk på å få Sjiva interessert i den tilkomande kona Parvati, braut av meditasjonen til guden og som straff blei brunnen opp av krafta frå det tredje auget til Sjiva. Etter at Kama si kone hadde bede for han, vekte Sjiva han til liv att. Holi er dermed ei tid for liv og kjærleik.
Guden Krisjna skal ha vore særleg glad i å feira holi, og høgtida blir markert i heile seksten dagar i Vrindavan og Mathura, der han skal ha vakse opp.
DS «Ariadne»
Skipet gjekk i ruta Trondheim – Bergen – Rotterdam. I desember 1939 vart skipet sett inn i hurtigruten mellom Bergen og Kirkenes. I juni 1940 vart DS «Ariadne» søkkt av tyske fly i nærleiken av Røst i Lofoten. Åtte menneske omkom.
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Ariadne er ein asteroide som vart oppdaga i 1857.
Historie
Skipet vart bygt ved Nyland Mek. Verksted i Oslo og kosta nesten 1,5 millionar kroner då det vart levert i mars 1930. 27. mars 1930 vart det utført teknisk prøvetur og den offisielle prøveturen vart utført 31. mars, der det oppnådde ein fart på 15,5-16 knop. Etter overleveringa vart skipet sett inn på ruta ho vart bygd for, Rotterdam-ruta. 11. april gjorde skipet jomfruturen sin.
14. juli 1930 gjekk skipet ut frå Måløy og var komen utafor Stad då det fekk ein maskinskade. Det måtte vende attende til Måløy, der det i løpet av same dagen fekk reparert skaden.
Fredskapellet
Fredskapellet i Narvik er ei langkyrkje i jernbetong og tegl med 266 sitteplassar. Det vart innvigd den 14. desember 1957. Arkitekt for kapellet var Jan Inge Hovig. Altartavla i kapellet er måla av Axel Revold. Kapellet vert bruka som gravkapell for alle trussamfunn.
DS «Ariadne»
Historie
Natt til 14. desember 1931 gjekk «Ariadne» på grunn nær Trefotskjæret ved Oddane sør for Florø i dårlig sikt, kraftig vind og sterk straum. Skipet vart ståande på grunn og sto nokså høgt, men var tett. Bergingsfartøya og  kom til for å dra det av land ved flo sjø. Skipet segla til Bergen der dykkarar undersøkte skroget. Berre nokre naglar var blitt sprengt av. Skipet vart sett i dokk i Laksevåg og fiksa på eit par dagar. Skaden vart taksert til 26 600 kroner, medan skipet i skadelidd tilstand vart verdsett til 875 000 kroner.
I månadsskiftet februar-mars 1933 var skipet vikar for MS Venus (1931) i Englandsruta til Newcastle. Seinare det året, 11. august, fekk ein arbeidsmann ombord på skipet ein heis mjølsekkar over seg og brakk den eine foten, i tillegg til at han fekk ein del annan skade. Mannen vart køyrd til Haukeland sjukehus.
Andre verdskrigen
16. september 1939, etter andre verdskrigen var brote ut, gjekk «Ariadne» i opplag i Krohnviken i Bergen, og etter nokre dagar vart det flytta til Damsgårdssundet ved Dokkebukten. Her låg det fram til 3. desember 1939, då det gjekk inn i regulær hurtigrutetrafikk. Skipet gjekk i denne ruta som avløysarskip for fram til 14. februar 1940, då det igjen gjekk i opplag i Damsgårdssundet. Ei veke seinare gjekk det inn att i hurtigruten som avløysarskip for, medan dette låg til overhaling. 8. april 1940 var «Ariadne» komen til Bodø, der det låg 9. april under åtaket på Norge 9. april 1940. Skipet vart så rekvirert av dei norske styresmaktene. Ho vart nytta til troppetransportar i forsvaret av Nord-Noreg, og seinare som hospitalskip. Skipet vart då markert som hospitalskip etter internasjonale reglar. Ho låg oppankra i Birtavarre den 7. juni og tidleg den ettermiddagen vart ho sendt til Tromsø for vidare ordrar. Der vart skipet fortalt om å gå til Lerwick på Shetland, om dei kunne nå fram til ein konvoi som alt hadde gått ut. Om dei ikkje nådde denne, sulle dei gå til Thorshavn på Færøyane. Etter å ha teke ombord bunkers, ferskvatn, kart og ruteordren, var ho klar til avgang på kvelden, men vart beden om å vente på nokre passasjerar. Desse kom tidleg på morgonen den 8. juni, og skipet for ut like etter. «Ariadne» hadde då eit mannskap på 38 og 16 passasjerar, mellom andre kvinner og barn. I lag med frå Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab (NFDS), eit anna hurtigruteskip som hadde sleppt unna krigshandlingane.
Klokken 22.30 9. juni 1940 omkring 80 nautiske mil vest av Røst, vart dei to skipa oppdaga av seks tyske bombefly. Flya gjekk til åtak, og skaut på skipa med maskingeværsalver og sleppte bomber. DS «Ariadne» vart råka først, sjølv om ho var merkt som hospitalskip. Ei bombe råka framom brua som øydela styremekanismen og sette skipet i brann. Skipet vart råka av tre bomber til, og to av livbåtane vart øydelagde. I følgje kapteinen varte åtaket i 45 minutt. DS «Prins Olav» gjorde unnvikande manøvrer, men vart til slutt råka av to bomber i akterskipet. Begge skipa sokk, og ein person frå «Prins Olav» omkom, medan åtte menneske frå DS «Ariadne» mista livet. Alle dei resterande vart plukka opp nokre timar seinare av den britiske jagaren HMS «Arrow».
Sjøforklaringa vart halde i Newcastle-on-Tyne den 24. juni 1940 med kaptein Tønseth, førstestyrmann Ingebrigtsen, matros Øian, lettmatros Terjesen (som var på utkikk under åtaket) og førstemaskinst Berentsen.
Skipet
Skipet hadde rom til 64 køyer på 1. plass (1. klasse) midtskips, 40 køyer på 2. plass akter og 10 køyer på 3. plass forut. Skipet hadde ein spisesalong i lys bjørk for 60 personar og eigen røykesalong.
A/S Kristiania Elektriske Sporvei
A/S Kristiania Elektriske Sporvei (på folkemunne Blåtrikken) var eit privat aksjeselskap stifta i 1892, som dreiv sporvognsdrift i Oslo (dengang Kristiania). Offisiell opning av det som var den første elektriske sporvogna i Norden var 2. mars 1894, men kong Oscar II hadde ein prøvetur 26. februar. Vognhall og kraftstasjon låg på Majorstua, og selskapet hadde ei line derifrå til Jernbanetorget og ei frå Skarpsno til Jernbanetorget. Den siste lina blei gradvis forlenga til Skøyen (1903) og Lilleaker (1919). Det var også lagt ei line frå Majorstua over Frogner plass til Jernbanetorget.
Frå 1912 hadde selskapet eit tett samarbeide med konkurrenten Kristiania Sporveisselskab. Selskapa blei innløyst og slått saman til det kommunale aksjeselskapet A/S Kristiania Sporveier (frå 1925 A/S Oslo Sporveier) i 1924 då konsesjonane deira gjekk ut. I samband med innløysinga blei Lilleakerlina skilt ut som eit eige selska, A/S Bærumsbanen.
Oslo kommune
Oslo kommune er ein kommune som ligg i indre Oslofjorden. Administrasjonssenteret er Oslo, hovudstaden i Noreg.
Kommunen Oslo har både kommunale og fylkeskommunale funksjonar, og omfattar fjordstrekninga mellom munningen av Lysakerelva i vest og munningen av Gjersjøelva i søraust og strekker seg nordover inn i Nordmarka. Kommunen grensar til fylket Viken.
Kommunane han grensar til er Nittedal, Lillestrøm, Lørenskog og Enebakk i aust, Bærum og Ringerike i vest, Nordre Follo i sør og Lunner i nord.
Historie
Oslo har sidan 1837 fått fleire utvidingar i Aker, det tidlegare heradet som låg omkring byen. Dei største utvidingane blei gjennomført i 1859 og i 1878, før resten av Aker blei lemma inn i Oslo i 1948. Eit mindre område, Tangerud-området, blei overført frå Skedsmo i 1980.
Kommune- og bysymbolet til Oslo blei godkjent 1624 og viser ein mannsperson med tre piler, ein møllestein og ein glorie sittande på ei trone med løveforma sidestykke, under føttene ligg ei kvinne og i bakgrunnen er fire stjerner. Omskrifta «Unanimiter et constanter Oslo» blir til vanleg omsett som einig og fast, Oslo. Seglet er opphavleg frå 1300-talet og finst i fleire versjonar etter dette. Dagens utgåve kom i stand til byjubileet 1924. Motivet refererer til segna om Hallvard Vebjørnsson og martyrdommen hans.
Geografi
Av arealet i Oslo på 454 km2 høyrer om lag 307 km2 til Oslomarka. Grensa mellom Oslomarka og byggesonen blei trekt i slutten av 1930-åra, og det har berre vore små justeringar sidan det. Av dei resterande rundt 147 km2 var i 1994 112 km2 av dette bygd grunn, der 64 km2 av det var brukt til bustader. Større ubygde areal i byggesonen finst berre på Søndre Nordstrand i søraust. Dessutan finst det einskilde mindre, ubygde areal rundt om i byen.
Fleire øyar med verdfull fauna, flora og geologi, og dessutan med ei interessant kultursoge, ligg i det området av indre Oslofjord som høyrer med til Oslo, så å seia i hamnebassenget i byen. Av verneomsyn gjeld det restriksjonar av ymse slag for dei fleste øyane. Somme av øyane har bru til fastlandet og har fast busetnad, andre er friområde med badeplassar eller område for private fritidshus, og har samband til byen (Vippetangen) med rutebåt med same takst og vilkår som det kollektive transportsystemet elles i Oslo.
I tillegg til byen Oslo, ligg tettstaden Movatn i Oslo kommune, på grensa mot kommunen Nittedal. <!-- === Hovedøya === Hovedøya er den største av øyane i Oslo, vidgjeten for mange blomeartar som elles er sjeldsynte her i landet. Vegetasjonen på utvalde stader er freda, og det er òg skipa naturreservat med freding av blomar, tre, planter og dyr. Øya er utan brusamband.
På øya ligg dei freda ruinane av eit kloster frå mellomalderen, skipa i 1147 av ei gruppe cisterciensarmunkar leia av abbed Philippus, som kom frå eit kloster i Kirkstead i England. Klosteret vart reist attmed ei kyrkje som stod der frå før, Sankt Edmunds kyrkje, som ein ikkje veit kven som bygde. Store jordeigedomar vart etter kvart lagt under klosteret ved at dei fekk land og gardar i gåve. Men etter reformasjonen vart det slutt på klostervesenet, og i 1532 vart klosteret plyndra av høvedsmannen på Akershus festning, Mogens Gyldenstierne, og kongen eigna til seg dei eigedomane klosteret hadde ått. Hundre år seinare vart klosterbygningane nytta som steinbrot for å skaffe byggjematerialar til Akershus festning.
På 1600-talet låg det ein stor skipsverv inst i vika på Hovedøya. Verven bygde nokre av dei største skipa i kongeriket Danmark-Noreg, mellom anna «Hannibal» med 60 kanonar, og «Sophie Amalie», det største skipet i verda i si tid. I våre dagar held fire fritidsbåteigarlag til i bukta, mellom dei den eldste i landet, Revierhavnens båtforening, skipa i 1853.
Militærvesenet disponerte Hovedøya frå tidleg på 1700-talet, då dei nytta øya som øvingsfelt for bombing, og fram til 1939, og det vart med tida forbode for folk flest å gå i land. Fleire militære bygg og anlegg har vore bygd; eit lavetthus (lager for lavettar, understell til kanonar) frå 1847-1848 ligg like attmed kaia for rutebåten. Huset vart opna for publikum i 2008 og hyser atelier, kunstutstillingar og eit lite bibliotek.