cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Flowers of Romance
Gruppa verken hadde konsertar eller gjorde opptak, og er derfor meir vidkjend for nokre av medlemmene sine, som seinare blei vidkjende artistar: Sid Vicious med The Sex Pistols, Keith Levene med The Clash og seinare Public Image Ltd, og Viv Albertine og «Palmolive», som gjekk saman om å starta The Slits.
Lars Oftedal
Lars Oftedal kan vera:
Unge lovende
Unge lovende er ein norsk dramaserie som vert send på NRK. Dramaserien handlar om liva til tre ambiøse venninner i 20-åra i Oslo som prøver å følgja draumane sine. Siri Seljeseth står bak serien, og fungerer både som skodespelar og manusforfattar. Hovudrollene er spelt av Seljeseth, Gine Cornelia Pedersen og Alexandra Gjerpen. Serien er produsert av Monster Scripted. Den fyrste episoden vart vist 12. november 2015, men heile serien hadde allereie lege publisert på NRK Nett-TV sidan 6. november 2015. Sjølv om serien også vart kringkasta på fjernsyn, såg mange serien på NRK Nett-TV.
Dramaserien gjorde stor suksess: Den fyrste sesongen sat ny rekord som den mest sette NRK-dramaserien på nett. Serien fekk òg mykje bra kritikk frå både anmeldarar og på sosiale medium.
Bakgrunn
Siri Seljeseth, som speler éi av hovudrollene, står bak ideen til Unge lovende. Serien er laust basert på erfaringane hennar som freelance stand-up-komikar i USA. Inspirasjonen til serien dukka opp etter ei spesiell hending då ho skulle reisa tilbake til USA. Ho vart stoppa av grensekontrollørar i Minneapolis som var særs skeptiske, som resulterte i at ho ikkje fekk visum, men fekk besøka landet likevel med beskjed om å reisa heim så fort som mogleg. Unge lovende er basert på ideen om kva som ville skjedd dersom ho ikkje fekk koma inn i USA. I fyrste episode skjer nettopp dette: Hovudpersonen Elise får ikkje visum til å dra til USA, og ser seg dimed nøydd til å halda seg heime i Oslo.
Sesong 1
Handlinga er sentrert rundt dei unge kvinnene Elise, Alex og Nenne. Elise får ikkje fornya visumet sitt til USA, og må derfor bli værende i hovedstaden en periode. Hjemme treffer hun på Anders, og flere ting fører til ett komplisert forhold de to i mellom. Alex søker seg inn på Teaterhøgskulen og slit med selvtilitten til siste opptaksprøve. Nenne forsøker å gi ut sin egen bok, men må gjøre flere utradisjonelle trekk for å få til drømmen om bokutgivelse.
Sesong 2
Unge Lovende mottok sju nominasjonar til Gullruten 2016, og vann prisen for «Beste manus TV-drama».
The Flowers of Romance
Namnet blei brukt på eit album Public Image Ltd gav ut i 1981.
Apollo-Sojuz
Apollo-Sojuz var den siste romferda i apollo-programmet og det første romprosjektet som Sovjetunionen og USA samarbeida om. Apollo-Sojuz gjekk ut på å kople eit amerikansk Apollo-romfartøy saman med det sovjetiske Sojuz 19 og vart gjennomført i juli 1975.
Mannskap Apollo
Tala i parantes står for talet på romferder, inkludert denne.
Flakstadøya
Andre bygder i Flakstad:
Oltedal kraftverk
Oltedal kraftverk er eit vasskraftverk som ligg i Oltedal i Gjesdal kommune. Kraftstasjonen ligg ved tettstaden i Oltedal, kring 500 meter sør for riksveg 45. Avstanden til Stavanger er kring 45 kilometer. Fallhøgda er 69 meter og nedslagsfeltet er på 82 km².
Historikk
Bystyret i Stavanger gjorde den 22. november 1899 vedtak om å kjøpa Oltesviksfossen og Oltedalsfossen med tilhøyrande rettar. Den 18. februar 1907 løyvde bystyret 1,1 millionar kroner til å byggja kraftverk i Oltedal, men den endelege kostnaden vart 1,5 millionar. Kraftverket vart offisielt opna den 10. desember 1909, Generatorkapasiteten var på 2950 kW. Kraftstasjonsbygget vart bygd med klassisk tempelaktig utsjånad. Stadskonstruktør Eckhoff var arkitekt.
I samband med krigføringa i 1940 skjøna tyskarane raskt at det var viktig å sikra elektrisitetsforsyninga. Nordmennene sin øvstkommanderande i området, oberst Spørck, såg det som umogleg å halda Stavanger-halvøya med det mannskapet og utstyret han rådde over. Han trekte seg difor attende med jegerbataljonen sin til Oltedal. Her vart 900 mann mobilisert. Den 17. april vart turbinane i kraftstasjonen sprengd. Målet var å setja kraftstasjonen ut av drift for tre til seks månader, noko nordmennene lukkast med. Kraftstasjonen var ikkje i full drift før rett før jul i 1940. Kapasiteten var då utvida til 7644 kW.
Stavanger Ellag selde kraftverka i Oltedal, Oltesvik og Flørli til Lyse Kraft i november 1989 for 87,5 millionar kroner. Totalt hadde desse ei frikraftmengd på 50 GWh. Lyse Kraft overtok kraftverket i Oltedal 1. januar 1992.
I 1994 bygde Lyse Kraft ein ny kraftstasjon bak den gamle, samstundes som røyrgata vart lagd under bakken. Den nye kraftstasjonen kunne yta 9 MW. Det gamle kraftverket vart saman med maskinistbustaden omgjort til Energisenter, ei tid i drift som eit museum og opplevingssenter.
Nilen
Nilen er den lengste elva på jorda. Elva er rekna å vera mellom 6300 og 7200 km lang. Elva Kagera, som renn ut i Victoriasjøen i Uganda, vert rekna for å vera kjelda til Nilen. Derifrå flyt den mektige elva gjennom Uganda, Sør-Sudan, Sudan og Egypt før ho munnar ut i Middelhavet. På ferda nordover får elva tilsig frå ei rad bielver. Den viktigaste av desse er den såkalla «Blå Nilen», som har sitt utspring i Etiopia. Dei sameiner seg i («Den kvite nilen») nær Sudan sin hovudstad Khartoum. Vantnet brukar fire månadar på vegen frå kjeldene i det indre av Afrika til Middelhavet. Aswandammen er del av eit stort vasskraftverk som Egypt har bygd med utgangspunkt i Nilen.
Historie
I det gamle Egypt vart vasstanden i Nilen grundig dokumentert, nettopp fordi den danna grunnlaget for all økonomisk vekst og nedgang i området. Gjekk vasstanden opp, kunne farao krevja høg skatt og omvendt.
Frå kolonitida finst det andre, store dokumentasjonskjelder som vart oppretta av kolonistyret til Storbritannia. Der er mellom anna koplinga mellom klima og sjukdomar i området dokumentert i detalj, sidan malaria og andre tropesjukdomar førte til store effektivitetsproblem for kolonistyret. Egypt vert i hovudsak utgjort av ei tynn stripe land kring Nilen, der bur nesten heile folkesetnaden. Såleis er vassressursane i Nilen særs viktig for Egypt. Viss eit naboland av Egypt kunne stoppa vasstilførselen til landet, til dømes gjennom storstilt irrigrering av jordbruksland, ville det føra til stor utryggleik i Egypt og i regionen.
DS «Taurus» (1902)
DS «Taurus» (kallesignal JQCP) var eit dampskip bygt i 1902 som lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab ved Campbeltown Shipbuilding i Campbeltown. Skipet vart levert i juli 1902.
BDS hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Taurus er det latinske namnet på stjernebiletet Tyren.
Historie
«Taurus» vart bygt for ein kostnad på kring 336 450 kroner.
I januar 1916 kolliderte ho med SS «Kitty Wake» utanfor Eastham.
8. september 1918 vart «Taurus» torpedert og søkkt av den tyske ubåten UB 80 med kapteinløytnant Max Vieberg 1 kvartmil nord for Scarborough i England på reise til frå Rouen til Tyne i ballast. Seks personar omkom.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1 239 bruttoregistertonn og 738 nettoregistertonn og lasteevna var 1 940 dødvekttonn. Volumet på lasteromma var 2 563 m³. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av Hutson & Songs i Glasgow. Oppgjeven yting var 700 iHk (indikerte hestekrefter) som gav ein toppfart på 10 knop.
I 1914 fekk skipet ny donkeykjel.
København
København er hovudstaden og den største byen i Danmark, og har rundt ein halv million innbyggjarar. I København finn ein det danske folketinget og regjeringa, og her bur òg dronninga. København har alltid vore ein viktig by i dansk historie, sjølv om han ikkje alltid har vore hovudstad. Han er i dag også hovudbyen i Storkøbenhavn, med 1,3 millionar innbyggarar (2016).
Politiets heiderskross
Politiet sin heiderskross, Politiets hederskors er ein norsk medalje som vart delt ut av Politidirektøren. Medaljen vart innstifta 1. mars 2002, og avvikla i 2012. Medaljen kunne delast ut til norsk politipersonell som i politimessig samanheng har bidrege til å hindre tap av menneskeliv eller å avverje skader på materiell og eigedom med å vise seg som rådsnar under farlege tilhøve. Den kan òg delast ut til politipersonell som har vist personleg dugleik og mot utover det ein kan krevje under farlege tilhøve. Medaljen blir delt ut post mortem til alle som har mista livet under utføringa av farefulle politimessige tenesteoppdrag. Medaljen er forma som ein kross i gylt metall og kvit emalje. Adversen har kvite krossarmar. I sentrum av krossen er emblemet til Politietaten i raud emalje. Bak krossvengene er det prega gylt eikelauv. På reversen står det «HONOR ET MERITUM» (ære og innsats). Medaljen har eit oppheng som er forma som eikelauv med eikenøtt og ein gjennomgåande ring. Bandet er i svart og med to 2 mm breie, gule, vertikale striper ytst på kvar side.
København
København ligg ved Øresund på austkysten av Sjælland, og ein kan sjå over sundet til Skåne i Sverige. Sidan 2000 har han hatt bil- og togsamband med Malmö over Øresundbrua.
Namn
Byen blei først berre kalla Havn, Hafnia på latin. Grunnstoffet hafnium er kalla opp etter byen. Namnet Københamn kjem frå Købmandshavn, og det engelske Copenhagen kjem frå Kopenhagen, den plattyske forma av det nye namnet. På norsk har namnet òg vorte skrive Kjøpenhavn, Køpenhamn, Kjøpenhamn og Køpenhavn.
Historie
København skal ha vore grunnlagd rundt år 1000 av Svend Tveskæg eller Knud den Store, og var opphavleg eit fiskevær. I 1167 fekk biskop Absalon ansvaret for byen, og bygde si «Borg ved Havn». København låg midt i det danske riket heilt til Danmark tapte Skåne, Halland og Blekinge til Sverige.
Åtak
København er blitt utsett for åtak og kringsetjing fleire gonger. Hanseatane prøvde fleire gonger å ta byen. Karl X av Sverige kringsette han i 1658-59, men måtte til slutt gje opp. Den britiske og danske marinen hadde eit sjøslag i byhamna i 1801, og i 1807 bomba britane byen for å hindra at den danske flåten skulle hjelpa Napoleon; fleire hundre menneske vart drepne og bygningar vart øydelagde. Under den andre verdskrigen var byen okkupert av tyske styrkar.
Styresmakter
Borgarmeister er Frank Jensen (2018).
VTI Fotball
Volda TI Fotball er blant dei største på Sunnmøre med nærare 50 påmelde lag i kretsseriane. A-laget for menn spelar i 2017 i 4. divisjon (nivå 5), men var frå 1988 og det meste av 1990-åra på nivå 3 i Noreg. A-laget for kvinner spelar i 2015 i 2. divisjon. Klubben har alltid hatt studentar og skuleelevar blant sine spelarar sjølv om lokale spelarar har utgjort fleirtalet av spelarane i klubben.
Volda TI Fotball er ei vidareføring av Volda Fotballag vart starta opp i 1916. Fotballaget kom som eit tillegg til Voldens Turnforening, som vart stifta allereie i 1899. Seinare vart fotballaget ein del av overbygginga VTI (Volda Turn og Idrottslag) som vart til etter andre verdskrigen i 1945.
Lågøya
Lågøya er ei øy som høyrer til Svalbard. Øya ligg nordvest for Nordaustlandet og har eit areal på 103,5 km². Øya har ingen busetnader og vert sjeldan vitja.
Aust for Lågøya går Lady Franklinfjorden sørover på Gustav V Land mellom Botniahalvøya, som ligg aust for Lågøya, og Storsteinhalvøya, som ligg sør for Lågøya. Mellom Lågøya og Nordaustlandet ligg Franklinsundet. Vest for Lågøya går Hinlopenrenna, som held fram som Hinlopenstretet mellom Nordaustlandet og Spitsbergen lenger sør. Nord for Lågøya ligg Nordishavet.
Black Hole Sun
Black Hole Sun er ein song av det amerikanske grungebandet Soundgarden på albumet deira Superunknown frå 1994. Songen er skriven av Chris Cornell og vart gjeven ut på singel i USA der han gjekk inn på Topp 10 på singellista og kom på 1. plass på Modern Rock Tracks.
Vass-Per
Peder Pedersen Dagsgardsødegård ), ogso kjend som «Vass-Per», var ein oppfinnsam norsk bonde frå Skjåk, som var ein ekspert i å finne dei beste plassane for vassvegane i distriktet.
Sidan Skjåk har svært låg nedbørsmengd, gjerne so lite som 300 mm i året, er kunstige vatningssystem heilt nødvendig for å kunne drive jordbruk i bygda. I Skjåk aleine er det registrert om lag 300 km med kunstige vassvegar for å forsyne gardane med vatn. Vassvegen går heilt opp til brekanten der smeltevatnet samlast i ein «tepping» (dam), sidan bekkane som fraktar smeltevatn ned til gardane raskt tørkar opp.
Ein slik vassveg, Bordvassvegen i Lom, vart bygd av Dagsgardsødegård og sonen hans. Kontrakten vart signert 1. april 1833, og lova Dagsgardsødegård 200 speciedalar om han klarte å skaffe vatn. Bordvassvegen er eit spesielt imponerande arbeid, for han startar 1450 meter over havet og endar ved 450 meter over havet, den har altso eit fall på 1000 meter. Dagsgardsødegård måtte ogso forsikre at nok vatn kom fram, men ogso at det ikkje kom for mykje vatn, som ville føre til for mykje vatn i åkrane. Bordvassvegen vart sist gong brukt i 1986, og i dag blir stigen langs vassvegen anbefalt som turstig.
Vass-Per døydde på Dagsgardsødegård i Skjåk i 1846. I ettertid har han fått æra for mange vassvegar som han ikkje har laga. Noko han faktisk gjorde var å finne opp eit niveleringsverkty (vatervåg) for å finne ut kva for ein kant neste bakke hella. Han er ogso ein av fleire som har fått êra for å ha utvikla eller vidareutvikla den lomske såmaskina.
Då Øyberget kraftverk vart opna i 2005, handla eit av innslaga under opningsarrangementet om Dagsgardsødegård og nivelering.
Tilsvarande nivelleringsresultat kan ein finne på den portugisiske øya Madeira, der nedbøren vert leia langs fjellsidane i sokalte llevadas. Desse er gjerne kombinerte med ein gangveg, og består av vassveiter (renner) med eit fall på ein meter for kvar kilometer. Llevadaane er fleire hundre år gamle, og vert haldne vedlike ogso i dag, forutan at enkelte vegar utgjer populære turløyper.
Namnet Hauk
Hauk er eit norsk mannsnamn av norrønt opphav som tyder 'hauk', frå norrønt haukr. Namnet er utbreidd på Island som Haukur. Hauk har namnedag den 17. november.
Det er 169 menn som har Hauk som første eller einaste førenamn i Noreg (SSB 2008).
I 2004 var det 914 menn som heitte Haukur på Island, noko som gjorde namnet til det 31. mest populære.
Bandon
Bandon er ei elv i County Cork i Republikken Irland. Elva renn gjennom Bandon, austover til Innishannon og munnar ut ved hamna til Kinsale på sørkysten av Irland.
Bakgrunnsstoff
Guide til den øvre leia til Bandon
Tunnel
Ein tunnel er ein utsprengd, utbora eller utgrava undergrunnspassasje gjennom jord eller fjell for jarnbane, veg, vatn osb. Tunnelar vert til dømes bygde i kuperte og vanskeleg tilgjengelege område for å få fram jarnbane eller vegar, vatn til kraftstasjonar, få unna avløpsvatn frå byar og mykje meir.
Kva som ligg i omgrepet tunnel er ikkje heilt klart, og varierer frå definisjon til definisjon. Dersom det vert grave ned frå jordoverflata for å bygge passasjen til ei vassførande grøft eller for å lukke ein bekk eller ei elv, vert det helst tala om ein kulvert.
1062
1062 (romartal MLXII)
Tunnel
Vegtunnelar
Lærdalstunnelen mellom Aurland og Lærdal i Sogn og Fjordane er med sine 24 509 meter, verdas lengste vegtunnel.
Galtvort
Galtvort (engelsk Hogwarts) er ein fiktiv trollmannskule i Harry Potter-serien av J.K. Rowling. Skulen skal ligge i Storbritannia og dei fleste hekser og trollmenn her går på skulen (ein kan gå på andre trollmannskular òg). Skulen er ein kostskule som tek elevar frå 11 til 18 år. Utdanningssystemet er ganske likt det som er elles i Storbritannia, bortsett frå at dei fleste faga dreier seg om magi, då dette er det einaste unge magikarar treng å læra særleg mykje om. J.K. Rowling har sagt at skulen har 1 000 elevar, seinare modererte ho dette talet til 600.
Område i og utanfor borga
Når Harry og klassekameratane brukar det til å øve i møta i Humlesnurr-Legionen finn dei eit stor rom med utstyr dei kunne bruke til øvinga.
Husa ved Galtvort
Husa på Galtvort fungerer som klassar til elevane. Ein deler oppholdsrom saman med dei andre i same hus, og elevane i same hus som er like gamle utgjer ein klasse. Husstyraren er ein lærar.
I starten, då dei fire stiftaraen sjølve dreiv skolen, var det dei som bestemte kva for elevar som skulle i dei ulike husa. Som eit utgangspunkt kan ein seie at dei modige elevene hamnar i Griffing, dei kloke (skoleflinke) i Ravnklo, dei flittige i Håsblås og dei som strebar mot makt i Smygard.
I ettertid har den gamle hatten til grunnleggjaren av Griffing blitt brukt som valmekasisme for elevane. Hatten er kalla for Valhatten og bur på kontoret til rektor. Alle førsteklassingane som kjem til Galtvort, blir den første kvelden plasserte i eit hus gjennom Valhattseremonien. Nokre av minna til grunnleggjarane vart plasserte i Valhatten slik at han kan velje kven som kjem i dei ulike husa.
Trylleformlar
Trylleformlar-faget er det mest bråkete faget, der ein lærer alt frå vifte tryllestaven nøyaktig til lære om objekt og rørsler. Trylleformlar blir undervist frå 1.- til 5.- klasse, men ein kan halde fram å studere det på Ø.G.L.E-nivå om ein ønskjer i 6.- og 7.- klasse.
J.K. Rowling har uttalt at ho ville undervist i Trylleformlar dersom ho vart lærar på Galtvort.
Forsvar mot svartekunstar
Forsvar mot svartekunstar er faget der ein lærer å forsvare seg mot dei mørke kreftene i magiverda. Dette er læra om korleis ein avverkar og kjempar mot svarte vesen som hambuser.
Eliksirar
I eliksirar lærer ein korleis ein lagar eliksirar for å motverke og påverke forskjellige sjukdomar. Ein lærer òg å laga medisinar mot lukkeeliksiren og kjærleikseliksiren, samt eliksirlære, ingrediensar og korleis folk blir påverka av dei.
Transfigurasjon
Ved hjelp av konsentrasjon, ei presis vifting med tryllestaven og nøyaktig uttale av riktig trylleformel, kan ein lære kunsten å transfigurere, forvandle og endre form på eit objekt. Dette faget krev stor konsentrasjon og er eit av dei vanskelegaste og farlegaste faga. Tekstbøker i faget
Tråd
Tråd (av norrønt þráðr) er ei særs tynn snor som kan vera laga av tvinna fibrar eller filament. «Tråd» viste opphavleg til garn laga av fleire enkeltgarn som var tvunne saman. Tråd kan også visa til andre tynne snoraktige ting, som ståltråd, gjerdetråd, tanntråd eller telefontråd.
Galtvort
Astronomi
I Astronomi studerer ein universet. Undervisininga tek plass i Astonimitårnet.
Magihistorie
Faget magihistorie blir lært bort av professor Kiste.
Tråd
I mytologien finst ideen om livstrådar, trådar som skjebnegudinner eller norner spinn og som skildrar eit livsløp. Trådar er også kjende som hjelpemiddel som kan leia ein person gjennom ein labyrint eller vanskar, såkalla ariadnetrådar etter den greske soga om Ariadne.
San Teodoro
San Teodoro (sardisk Santu Diadòru, Santu Tiadòru) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 4 937 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 107,6 km² og ligg i ei høgd på 15 meter over havet.
Tråd
I overført tyding kan ein snakka om ein (raud) tråd der noko går att i ei framstilling, om å miste tråden for det å koma ut av samanhengen eller gå i surr) om å samla trådane i ei hand for det å ha kontroll på alle felt i til dømes ei verksemd, eller å trekkja i trådane for det å styra noko (gjerne i det skjulte) som ein marionett. Om noko heng i ein tynn tråd kan det berre så vidt bergast. Å slå på tråden kan brukast om det å ringja nokon med telefon, medan «knute på tråden» kan visa til ei misforståing eller eit uvenskap. Å vera utan ein tråd er ein metafor for det å vera naken, medan å vera lett på tråden kan visa til at ein er erotisk lauslynt.
Galtvort
Urtologi
Urtologi, på engelsk Herbologi er læra om magiske planter og urter. Kjente professorer her er Herbert Beery (på engelsk), Pomona Stikling (Pomona Sprout), Nilus Langballe (Neville Longbottom).
Stromay
Stromay (skotsk-gælisk Sròmaigh) er ei tidvassøy utanfor North Uist i Sound of Harris i Skottland.
Amy Winehouse
Amy Jade Winehouse var ein britisk soul-, jazz- og rhythm and blues-songar og låtskrivar. Ho debuterte med albumet «Frank» som selde til platina i 2003, og slo gjennom med hitlåta «Rehab» rundt juletider 2006. Ho gav ut to album; Frank og Back to Black. På Grammygallaen 2008 fekk ho 5 grammyprisar og er dermed den første kvinna frå Storbritannia som har vunne 5 grammyprisar på éin kveld.
Galtvort
Valfag
Alle elevar må ta minst to valfag i sitt tredje år, som ein kan halde fram med i femte klasse.
Amy Winehouse
Amy Winehouse levde eit turbulent liv. Ho vart utvist frå Sylvia Youngs teaterskole for born og unge då ho var 16 år, ho vart innlagd på avvenningsklinikk for narkotikamisbruk mange gonger, og ho måtte avlyse mange konsertar på kort varsel, blant anna på Øyafestivalen sommaren 2006. Mykje tyder på at ho hadde bipolar liding, og at alkoholbruken var ei form for sjølvmedisinering.
Stromay
Den låge øya ligg mellom to breie fjordar, Loch Mhic Phàil og Loch Aulasary. Stromay er landfast med North Uist det meste av døgnet, og berre ved høgvatn er ho i røynda ei øy.
Galtvort
Stell av magiske vesen
Stell av magsike vesen (på engelsk: Care of magical creatures) er eit fag som inneber læra om magiske vesen, særleg korleis ein skal stelle dei. Undervisinga blir halden utandørs.
Stromay
Det ligg ei mindre øy med same namn mellom Harris og Ensay, og ei anna (Stròmaigh) mellom North Uist og Kirkibost.
Galtvort
Oldruner
Dette teoretiske faget går ut på å tyde magiske språk, teikn og gamle runeskrifter. Hermine Grang tok dette faget. Ho klarte det på både U.G.L.E.-nivå og Ø.G.L.E.-nivå.
Amy Winehouse
Amy Winehouse døydde 23. juli 2011 i London, 27 år gammal, og føyer seg inn i fenomenet som rockehistorikarane kallar 27 Club. Det vil seia store musikarstjerner som døydde 27 år gamle, t.d. Jimi Hendrix, Janis Joplin, Kurt Cobain og Jim Morrison.
Galtvort
Artimantikk
Artimantikk er yndlingsfaget til Hermine Grang, og Professor Hektor ein av lærarane. Dette faget er valfritt og handlar om kunsten å spå tal.
Vesen ved Galtvort
Sjå også Vesen i Harry Potter-serien.
Han skriv stygge ord på tavlene, drar vekk teppa når nokon går på dei, hiv krit på elevar og mykje anna. Dei einaste som har kontroll over han er rektoren og den blodige baronen, som er Smygards hus-spøkjelse. Gnav har stor respekt for baronen og kallar han for eksempel «deres blodighet».
Shannonelva
Shannon (irsk Sionainn, alternativt Sionna) er den lengste elva på Irland og i Storbritannia med ei lengd på 386 km. Elva deler vestlege område av Irland (hovudsakleg provinsen Connacht) frå austlege og sørlege område (Leinster og det meste av Munster). County Clare er det største unntaket og ligg vest for Shannon, men er ein del av Munster. Elva er ein stor fysisk hindring mellom aust og vest med mindre enn tjue kryssingspunkt mellom byen Limerick i sør og byen Carrick on Shannon i nord.
Galtvort
Slaget om Galtvort
Slaget om Galtvort er eit fiktivt slag i boka Harry Potter og dødstalismanene, som føregjekk 2. mai 1998 på Galtvort.
Referansar
Handlungsorte der Harry-Potter-Romane
Shannonelva
Elva har vore ein viktig vassveg sidan antikken og vart først sett på kartet av Klaudios Ptolemaios. Elva renn hovudsakleg sørover frå Shannon Pot i County Cavan før ho snur vestover og munnar ut i Atlanterhavet gjennom det 113 km lange Shannon-estuaret. Limerick ligg der elva møter sjøvatnet i estuaret. Ho vert ikkje påverka av tidvatn aust for Limerick.
Geografi
Kjelda til Shannon ligg i Cuilcaghfjellet sør i County Fermanagh i Nord-Irland, og frå her renn ho gjennom Shannon Cave og dukkar opp att i Shannon Pot i County Cavan. Elva renn gjennom eller mellom tretten av grevskapa på Irland. Av innsjøar langs Shannon finn ein mellom anna Lough Allen, Lough Ree og Lough Derg. Av sideelvar finn ein Inny, Suck og Brosna.
Kanalar
Det er mange kanalar som er forbunde til Shannon. Royal Canal og Grand Canal går frå Shannon til Dublin og Irskesjøen. Ho er forbunde til elva Erne og Lough Erne via Shannon-Erne Waterway. Ballinasloe er forbunde til Shannon via Suck og ein kanal, medan Boyle er forbunde via til elva via Boyle canal, elva Boyle og Lough Kee. I tillegg har ein kanalen Ardnacrusha som går til Ardnacrushadammen sør for Lough Derg. Landsbyen Lecarrow i County Roscommon er forbunde til Lough Ree via Lecarrow canal. Jamestown Canal dannar ein link til Shannon frå sør for Jamestown til Lough Nanoge sør for Drumsna.
Historie
Elva fekk sitt noverande elveleie omkring slutten av den siste istida. Vikingar slo seg ned i området på 900-talet og nytta elva til å plynde rike kloster langt inne i landet. I 937 braka vikingar frå Limerick i saman med dei frå Dublin ved Lough Ree og tapte.
På 1600-talet var Shannon svært strategisk viktig i militære felttog på Irland, sidan ho danna ei fysisk grense mellom aust og vest i landet. Under den irske sambandskrigen i 1641-1653 trekte irane seg tilbake til andre sida av Shannon i 1650 og haldt ut i ytterlegare to år mot dei engelske parlamentariske styrkane. I førebuinga til nybyggjinga eller opprettinga av plantasjane på Irland etter Cromwell si erorbring av Irland skal Oliver Cromwell visstnok ha sagt at dei gjenverande irske landeigarane kunne dra til «Helvete eller Connacht», og refererte til at dei anten kunne emigrere vest for Shannon eller døy. Slik frigjorde han land for dei komande engelske busetjarane.
Under den vilhelminske krigen i Irland (1689-1691) trekte òg jakobittane seg tilbake til andre sida av Shannon etter dei tapte slaget ved Boyne i 1690. Athlone og Limerick, byar med bruer over elva, var åstad for blodige slag (omleiringa av Limerick og omleieringa av Athlone).
Så seint som under Påskeopprøret i 1916 plana leiarane av opprøret at styrkane deira i vest skulle «halde linja ved Shannon». Opprørarane var derimot ikkje godt nok utstyrt eller hadde nok våpen til å utføre forsøket.
Den vakre Shannonelva er nært knytt til samfunnet, kulturen, militæret, økonomien og den politiske historia til Irland.
Økonomi
Trass i at Shannon er meir enn 300 km lang stig ho berre til ei høgd på 76 meter over havet, så elva er framkommeleg over nesten heile lengda med berre eit par sluser her og der. Det ligg eit vasskraftverk ved Ardnacrusha.
Skipsfart i elvemunningen har utvikla seg mykje i 1980-åra med investeringar på over 2,5 milliardar euro. Ein tankskipterminal ved Foynes og ein kai for lasting av olje vart bygd ved Shannon Airport. I 1982 vart det bygd ein aluminiumsfabrikk ved Aughinish.
1026
1026 (romartal MXXVI)
Lagasild
Lagasild eller lågåsild (Coregonus albula) er ein fisk i laksefamilien. Ho er den norske ferskvassfiskearten som er best tilpassa eit pelagisk levesett, og liknar så mykje på sild at det kan vera vanskeleg å sjå nokon skilnad. Lagasilda har likevel feittfinne mellom rygg- og halefinnen, noko silda manglar.
Arten er utbreidd i nordvestlege delar av Europa til Uralfjella. Som regel finst han berre i ferskvatn, men finst i brakkvatn i Bottenvika. I Noreg finst han på Austlandet frå Mjøsa og sørover, i tillegg til spreidde bestandar langs kysten og i Pasvikelva. Ikkje alle bestandane er naturlege.
Namnet heng i samband med elva Lågen.
Kjenneteikn
Lagasilda er ei slank fisk med mørk rygg, blanke sider og kvit buk. Som så mange andre pelagiske plankton-etarar er ho underbitt med tett gjellegitter. Halefinnen er djupt kløfta og skjela er relativt store.
Vanlegvis er lagesilda 20-25 cm lang med ei vekt på om lag 100 g. Individ på opp til 45 cm og 1 kg er likevel kjend.
Levesett
Lagasild er ein utprega stimfisk som lever pelagisk i innsjøar. Dei lever hovudsakleg av krepsdyrplankton som hoppekreps og vasslopper gjennom heile livet, sjølv om dei òg kan ta ein del klekkande insekt.
Gytetida er om hausten, somme stader òg om våren. Dei går som regel eit lite stykke opp i ei elv før dei gyter dei små rogna sine på fast botn. Ein hofisk på 25 cm har om lag 7000-8000 egg. Ein reknar med at kvar hann gyter med fleire hoer; dei oppheldt seg iallefall på gyteplassen over lengre tid.
Fiske
Det mest omfattande fisket i innlandet i Noreg skjer i Mjøsa om hausten, når lagasilda går opp i Lågen for å gyta. Under dette fisket, som har gått føre seg i hundrevis av år (første omtale av det er frå år 1350), vert det brukt not, garn, mælkrakk og hov. Fisket vart drive i stort omfang fram til tidleg i 1970-åra. Etter dette er det kommersielle fisket mesta vorte borte.
I Sverige vert lagasild (på svensk: siklöja) fiska mest for rogna sin del. Ho vert brukt til å laga ein eksklusiv kaviar, löjrom (direkte omsatt «lagasild-rogn». På grunn av dei ganske små mengdene rogn ein finn i kvar fisk, er prisen høg.
Sameint styresmakt
Ei sameint styresmakt (engelsk unitary authority) er eit omgrep som vert nytta om administrative område som har lokalt sjølvstyre på eitt nivå, der område elles har fleire nivå. Slike ordningar gjeld gjerne byar som er store nok til å kunne dekka regional eller fylkesadministrasjon i tillegg til byadministrasjon, men kan også visa til administrative område som av ulike grunnar ikkje har lågare administrasjonsnivå slik andre område i same landet har.
New Zealand
Ei sameint styresmakt i New Zealand er eit territorielt område som òg utøver funksjonane til eit regionalt råd. New Zealand har fire sameinte styresmakter: Gisborne District, Nelson City, Tasman District og Marlborough District.
Canada
Ei sameint styresmakt i Canada er ein kommune som fungerer som eitt nivå, i ein provins med lokalt sjølvstyre på to nivå. Dei fleste slike einskaplege kommunar er skildra som by, utan noko overliggjande styresmakt som grevskap eller fylke. Innimellom kan dei derimot vere grevskap eller «regionale byer» utan underliggande einingar. Dei fleste sameinte styresmaktene i Canada ligg i provinsen Ontario.
Storbritannia
Ei sameint styresmakt i Storbritannia er eit urbant område som har ein egen administrasjon i staden for å verte administrert som del av eit grevskap. Dei består normalt av ein by med omegn. Som administrative einingar er dei sjølvstendige, men dei inngår likevel i dei seremonielle grevskapa. Det er òg vanleg at dei har visse felles tenester med det administrative grevskapet dei høyrte til før dei fekk status som sjølvstyrte einingar, til dømes brannvesen og politi.
Konseptet oppstod på 1960-talet, men det vart ikkje innført då. Først på 1990-talet starta britiske styresmakter å opprette dei sameinte styresmaktene.
Dei enkelte bydelane i Stor-London er sameinte styresmakter; Stor-London er derfor ikkje klassifisert som administrativt grevskap, men som region og seremonielt grevskap.
Tilsvarande ordning i Noreg
Den næraste parallellen i Noreg er Oslo, som er omkransa av Akershus fylke og deler enkelte fylkeskommunale funksjoner med dette fylket, men som likevel er ei sjølvstendig eining.
Kjelder
Унитарные единицы Англии
Lula på Sardinia
Lula (sardisk Lùvula) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 1 397 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 148,72 km² og ligg i ei høgd på 521 meter over havet.
Cetantal
Cetantal er eit tal for kor lett dieselen vert kveikt. Jo høgare kveikjeevne dess høgare cetantal.
Lars Oftedal (1838-1900)
Lars Oftedal var ein norsk prest og politikar fødd i Stavanger. Han var stortingsrepresentant for Venstre frå 1882-85 og for Moderate Venstre frå 1888-91. Oftedal var viktig for bedehusrørsla. Han er òg kjend som grunnleggjar av avisa Stavanger Aftenblad.
Oftedal grunnla avisa Vestlandsposten i 1878, som blei eit viktig organ for «Bonde-Venstre». I 1891 måtte han ta avskjed som prest etter ein sedelegheitskandale. Seinare grunnla Oftedal Stavanger Aftenblad, som han bygde opp til ei leiande regionavis.
Kontrovers
I 1887 vart Oftedal angripen av Alexander Kielland i romanen Sankt Hans Fest etter at Oftedal ikkje ville gje Kielland diktargasje. I 1889 kom og Knut Hamsun med eit aggressivt angrep på Oftedal i skriftet Lars Oftedal på oppdrag for Dagbladet. Dagbladet omtala i 2005 dette som «de mest omfattende offentlige angrep noen nordmann er blitt utsatt for i noen avis». Seinare har Alfred Hauge levert et forsvar for Lars Oftedal i skodespelet Morten Kruse.
Den Danske Salmebog
Den Danske Salmebog er salmeboka som blir nytta i den danske Folkekirken. Det er kome ut 15 autoriserte danske salmebøker sidan reformasjonen i Danmark-Noreg i 1536. Den noverande boka blei gjeven ut i 2003 og inneheld 791 salmar.
Oppdeling av salmane
Salmerne i Den Danske Samlebog frå 2003 er opdelt i desse kategoriane:
Bordvassvegen i Lom
Bordvassvegen i Lom er eit kanalsystem for vatning av jord, hovudsakleg til korndyrking. Slike system med kanalar og vassveiter var vanleg i Ottadalen på 1700- og 1800-talet, og var ein føresetnad for gode kornavlingar. Årsnedbøren er mange stadar berre 300 mm. «Gje vår Herre sol, ska oss sjølve skaffe væte», sa folk i Ottadalen.
Vassvegane vart bygde frå kanten av isbreane i fjellet, og heilt fram til jorda. Det kunne ogso byggjast småe demningar framfor brekanten. Det var stor variasjon i lengda til vessveitene. Den kortaste er berre 300 meter medan den lengste er på heile 20 kilometer.
68 anlegg av denne typen er registrert i Lom.
Vassveiter, hogd ut av tømmerstokkar, var det tekniske grunnlaget for dei fyrste vassvegane av denne typen.
Bordvassvegen er eitt av desse anlegga, og ein av dei som var lengst i bruk. Den skulle skaffe vatn til ni gardar ved Bøvra, frå Aukrust til Andvord. Det er bevart ein kontrakt med Peder Pedersen Dagsgardsødegård, ogso kalla Vass-Per, frå 1833 som fortel om byggeplanane. Bordvassvegen byrjar 1450 meter over havet og endar på Andvord, 450 meter over havet.
Bordvassvegen var i bruk heilt fram til 1986. I dag blir vassvegen anbefalt som turstig.
San Nicolò d'Arcidano
San Nicolò d'Arcidano (sardisk Arcidànu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 2 663 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 28,36 km² og ligg i ei høgd på 13 meter over havet.
Awbeg
Awbeg er ei lita elv sør i Republikken Irland. Ho er ei sideelv til elva Blackwater og dei renn i saman i County Cork. Namnet hennar kjem frå det irske Abha Bheag («Lita elv»).
Abweg har to greiner. Den første har utspring i County Limerick som elva Gralgne og renn inn i County Cork og så vestover under ei jernbanebru og sørover under Farranbrua. Den andre greina har utspring 3 km nord for Liscarroll og renn sørover, så nordover og til slutt vestover under Annaghbrua før dei to greinene renn i saman ved Scartbrua. Frå her renn elva sørover gjennom Buttevant og austover gjennom Doneraile, før ho snur sørover nær Shanballymore og gjennom Castletownroche. Ho munnar ut i Blackwater ved Poulcormac nær Bridgetown Abbey.
Økologi
Nord for Buttevant renn elva gjennom eit flatt jordbruksområde, medan ho sør for Buttevant hovudsakleg renn gjennom ei smal og bratt dal med skogkledde sider. Elva gjev liv til fleire planteartar som knollmjødurt, tjønnaks, dunkjelve, brønnkarse og ranunkel. Rundt elva vekst det hovudsakleg myrvegetasjon, dominert av kanarigras.
Av dyreliv i Awbeg finn ein oter og laks. I tillegg finn ein bestand av den utryddingstrua kvitklohummaren (Austropotamobius pallipes).
1028
1028 (romartal MXXVIII)
Tetovo
Tetovo (makedonsk Тетово; albansk Tetovë; tyrkisk Kalkandelen) er ein by og ein kommune i regionen Polog i Nord-Makedonia. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei tre tidlegare kommunane Tetovo, Sjipkovitsa og Dzjeptsjisjte.
Kommunen har eit areal på 261,89 km2 og hadde 84 770 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021. I 2002 hadde kommunen 86 580 innbyggjarar, medan den tidlegare kommunen Tetovo hadde 70 841 og sjølve byen hadde 52 915 innbyggjarar.
Byen ligg 468 meter over havet. Det ligg to universitet i byen, Statsuniversitetet Tetovo og det internasjonale Sørausteuropeiske universitetet.
Namn
Tetovo tyder «Teto sin stad» og myta skal ha det til at byen vart kalla opp etter den legendariske helten Teto, som visstnok rydda byen for slangar.
Geografi
Byen ligg ved foten av Šar Planina og er delt i to av elva Pena. Tetovo kommune har internasjonal grense til Kosovo i nord og vest og til dei nordmakedonske kommunane i nordaust,  i aust,  i søraust,  i sør og  i sørvest.
Origami
Origami (japansk: 折紙, origami, 'papirbretting') er ei japansk kunstform som går ut på å brette papir. Ordet origami tyder å brette papir, og på japansk kan origami brukast om all papirbretting, uansett kor ho kjem frå.
Tetovo
Historie
Sjølv om det har vore innbyggjarar i området sidan bronsealderen, men sjølve Tetovo vart offisielt grunnlagd på 1300-talet som ein liten ortodoks busetnad rundt kyrkja Sveta Bogorodica. På slutten av 1300-talet kom byen inn under Det osmanske riket og det vart bygd moskéar, bad og marknader alt på byrjinga av 1400-talet. Tetovo vart eit viktig handelssenter for dei lokale bøndene og handverkarane og ein viktig militærfestning. Tyrkarane kalla byen Kalkandelen.
Origami
I origami nyttar ein berre somme brettar, men dei kan kombinerast på mange måtar. Det er vanleg å bruke eit kvadratisk ark, ofte med fargar eller mønster, og ein klipper ikkje i arket. I motsetning til det mange trur, tillet tradisjonell japansk origami, som har vore praktisert sidan Edoperioden (1603-1867), ofte klipping, og ein kan også bruke eit rektangulært eller sirkulært ark i denne typen origami.
Tetovo
Historie
I 1912 under den første balkankrigen kom Tetovo inn under Serbia. Under den andre verdskrigen vart byen styrt av Italia og regimet deira i Albania.
Origami
Historikk
Japansk origami kjem truleg frå seremonielle brettemetodar, som noshi, og oppstod truleg i Muromachiperioden (1392-1573).
Tetovo
Busetnader i kommunen
Dei største busetnadene i kommunen var:
Origami
Historikk
Ein kirigami (papirfigur), kan variere i kompleksitet frå enkle ting som hattar eller fly til meir kompliserte ting, som flasker, stegosaurusar og biller, og kan ta mellom fem minutt og to timar å brette frå eit flatt ark. Somme veldig avanserte og vanskelege figurar brettast ikkje i vanleg papir, men i folie, av di papir vert så tjukt etter mange brettar at det ikkje egnar seg. I moderne origami brukar ein ikkje berre dei stive brettane som vert nytta i tradisjonell origami, og ofte vert papiret fukta lett før ein brettar det, slik at det skal få eit meir flytande og naturleg utsjåande. Ofte vert andre materialar enn berre papir eller folie nytta. I Japan vørder dei ikkje origami som kunst, men som del av kulturarva deira.
Arbeidet til Akira Yoshizawa, ein av 1900-talets store origamigeni og forfattar av mange bøker om origami vart skuld ein renessanse innanfor origamikunsten. Hans arbeid førte til boka Paper Magic, og seinare til boka Secrets of the Origami Masters.
Dette førte til at origami spreidde seg frå Japan, og at ein utvikla nye teknikkar, som til dømes wet-folding. Også modulær origami, der mange ark, ofte bretta til identiske einskapar viklast saman og skapar store figurar.
Nokså nyleg vart den tradisjonelle figuren Tamatebako gjenoppdaga. I ei trebands utskoren bok frå 1734, Ranma-Zushiki, har ein funne to bilete av det som skal vere Tamatebako. Denne figuren er frå folkeeventyret Urashima-Taro og Tamatebakoen, og vert identifisert som Tamatebako i 1993 av Yasuo Koyanagi. Origamihistorikaren Masao Okamura har klara å gjenskape figuren. I motsetning til det ein har trudd om origami frå denne perioden involverer brettinga både klipping og liming.
Tranene til Sadako
Den mest kjende kirigami er likevel trana. I Japan er trana eit symbol for hell. Mellom anna har Japan sendt opp ein satellitt med namnet tsuru, som er japansk for trane. Det finst ei japansk legende som seier at viss ein brettar tusen traner skal ein kunne få ynskje seg kva som helst.
Origamitrana, orizuru(折鶴) vart eit fredsysmbol, både grunna legenda og grunna den unge jenta Sadako Sasaki, som vart utsett for stråling frå Hiroshimabomba då ho var spedbarn. Som tolvåring med dødeleg leukemi fekk ho høyre om legenda om orizurutranene, og ho byrja brette tusen traner, slik at ho kunne verte frisk. Ho døydde etter å ha bretta 644, og klassekameratane bretta dei resterande 354 tranene, og Sadako vart gravlagd med ein krans med tusen orizuruar (senbazuru på japansk). Klassekameratane og venene hennar bygde ein statue i granitt i Fredsparken i Hiroshima. Han syner Sadako som ei ung jente som står med armane slått ut, og med ei trane i handa. Kvart år vert det lagt tusenvis av senbazuruar på statuen.
Det er laga fleire bøker og filmar om Sadako. I ein av dei skreiv Sadako eit haiku. det lyder:
(Omsett frå engelsk av Alexander Janes).
Hobbiten
Hobbiten (originaltittel på engelsk: The Hobbit) er den engelske forfattaren J.R.R. Tolkien sitt første utgjevne litterære verk, ei barnebok som Tolkien skreiv til sin eigen son. Boka kom ut i 1937.
Origami
Matematikk og origami
Origami inneheld fleire aspekt som er matematisk interessante. Mellom anna er det av stor interesse korvidt ein kan gjere ein gitt figur flat utan å skade han. Dette har Marshall Bern og Barry Hayes prova er NP-komplett
Hobbiten
Hovudpersonen i boka er hobbiten Bilbo Skrepping. Han lever eit roleg liv i hobbit-hola si i Heradet, fram til trollmannen Gandalv tek med seg tretten dvergar heim til han og tek han med ut på eventyr. Dei går forbi Myrkskog til Einsamfjellet, der dei sigrar over draken Smaug, gjenerobrar fjellet til dvergane og tek med seg skattane hans.
Origami
Matematikk og origami
Stiv origami, der ein latar som om ein nyttar metall i staden for papir, og at metallet har hengsle i staden for brettar, er også av stor matematisk interesse. Dette har mellom anna ført til Miura-bretten, som har vore nytta på solcellepanel på satellittar.
Hobbiten
Boka vart omsett til bokmål i 1972, og nok ein gong i 1998. I 2008 kom boka òg ut på nynorsk.
Origami
Variasjonar
Kusudama
Hobbiten
Boka Ringdrotten (originaltittel The Lord of the Rings) er eit framhald av Hobbiten, der Bilbo sin nevø Frodo Skrepping er ein av hovudpersonane.
Haakon County
Haakon County er eit fylke i den amerikanske delstaten Sør-Dakota.
Det ligg i dei sentrale delane av delstaten og grensar til Ziebach County i nord, Stanley County i aust, Jones County i søraust, Jackson County i sør og Pennington County i vest.
Det totale arealet i Haakon Countys er 4 732 km², der 37 km² av dette er vatn. I år 2000 hadde fylket 2 196 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Philip.
Fylket vart grunnlagt i 1914 og er oppkalla etter kong Haakon VII av Noreg. Det er det einaste fylket i Sør-Dakota som er oppkalla etter ein ikkje-amerikansk person.
Det danske rettssystemet
Det danske rettssystemet er rimeleg likt det norske. Det er delt inn i tre ulike instansar: Byrettar, landsrettar og høgsterett.
Dei 82 byrettane tek for seg sivile saker, fogdesaker og skiftesaker i tillegg til mange straffesaker i første instans.
Dei to landsrettane, Østre og Vestre Landsret, tek for seg ankesaker, men er òg første instans i mange saker.
Højesteret er den øvste domstolen i landet og tek for seg ankar.
I tillegg har Danmark ulike særdomstolar, til dømes Den Særlige Klageret, der ein kan klaga inn kvar av domstolane, og Sø- og Handelsretten, som tek for seg handels- og sjøfartsaker i Storkøbenhavn.
Don Giovanni
Don Giovanni (K. 527; komplett tittel: Il dissoluto punito, ossia il Don Giovanni (Uthalaraen straffa eller Don Giovanni) er ein opera i to akter med musikk av Wolfgang Amadeus Mozart og ein italiensk libretto av Lorenzo Da Ponte. Han hadde premiere i Praha i Teatro di Praga (i dag Estates Teater) den 29. oktober 1787. Librettoen til Da Ponte vart som mange på denne tida merka som dramma giocoso, eit uttrykk som syner til ei blanding av seriøs og komisk handlingn. Mozart skreiv verket inn i katalogen sin som ein «opera buffa».
Operaen er ein viktig del av standardrepertoaret i opera og er i følgje Operabase den sjuande mest framførte operaen verda over. Operaen har òg vore eit tema for forfattarar og filosofar.
Komposisjon og premiere
Verket var ferdig den 28. oktober etter at Da Ponte vart kalla attende til Wien for å arbeide på ein annan opera. Overturen til operaen vart skriven ferdig dagen før premieren. Instrumenteringa nyttar doble treblåseinstrument, horn og trompetar, paukar, basso continuo for resitativa, og dei vanlege strykarane. Mozart nytta òg tidvis spesielle musikalske effektar. For ballsalscenen mot slutten av førte akt nyttar Mozart ikkje mindre enn tre ensemble på scenne samstundes for å spele forskjellige dansemusikk synkronisert, kvar i sine respektive taktar. I akt to spela Giovanni mandolin.
Operaen hadde først premiere 29. oktober i Praha og fekk særs god mottaking. Mozart oversåg òg premieren i Wien, som fann stad den 7. mai 1788. For denne produksjonen skreiv han to nye ariar med tilhøyrande resitativ.
Agnetha Fältskog
Agnetha Åse Fältskog er ein svensk songar og komponist frå Jönköping. Ho byrja karrieren sin i 1967. Ho er mest kjend som medlem av den svenske popgruppa ABBA. Ho var gift med Björn Ulvaeus i perioden 1971 til 1979, saman har dei borna Linda (1973) og Christian (1977). I 1983 medverka ho i den svenske filmen Raskenstam.
Reise, Reise
Reise, Reise (tysk for "tur, tur" eller "reis, reis") er det tyske industrimetallbandet Rammstein sitt fjerde studioalbum. Det blei utgjeve 27. september 2004 i Tyskland og kort etterpå i resten av Europa. I Nord-Amerika blei det gjeve ut 16. november same året.
Brukt i "Reise, Reise aufstehen! Kommt hoch nach alter Seemannsart", eit gammalt sjømannsuttrykk brukt for å vekkja andre sjømenn, tyder tittelen "reis opp, reis opp".
Hognestad
Hognestad er ein stad som ligg sør for Bryne i Time kommune i Rogaland. Den tradisjonelle uttalen av namnet er IPA.
Fleire kjende folk har hatt Hognestad som etternamn:
Hognestad er eit gardsnamn og ein matrikkelgard med gardsnummer 9 i Time.
The Thin Ice
«The Thin Ice» er ein song av det britiske rockebandet Pink Floyd frå albumet deira The Wall frå 1979.
Komposisjon
Dei første sekunda av songen kan ein høyre eit lite barn som gret (som òg avslutta songen «In the Flesh?» som kjem før «The Thin Ice»). Songen startar så med første vers, som har ein lett og dempa tone, sunge av David Gilmour. Etter at Gilmour sitt vers er ferdig, tar Roger Waters over og tonen i songen vert meir «kynisk» i samband med teksten. Resten av songen, som er ein gitarsolo, vert så meir høglydt.
Innhald
Som dei andre songane på The Wall fortel «The Thin Ice» ein del av historia til hovudpersonen Pink. Songen fortel om dei første åra av Pink sitt liv, før han vert gamal nok til å forstå kva som har skjedd med faren. Den «tynne isen» representerer den uskuldige, men skjøre perioden i livet før ein verkeleg kan forstå verda rundt seg.
Tredje og fjerde linja i tredje verset,
«Dragging behind you the silent reproach, of a million tear-stained eyes»
Figaros bryllup
Le nozze di Figaro, ossia la folle giornata (Figaros bryllaup eller galskapsdagen), K. 492, er ein opera buffa (komisk opera) i fire akter av Wolfgang Amadeus Mozart. Han vart komponert i 1786 med ein italiensk libretto av Lorenzo Da Ponte, basert på ein teaterkomedie av Pierre Beaumarchais frå 1784.
The Thin Ice
Innhald
fungerer som ein metafor for den psykologiske og/eller andelege effekten krig har på barn etter foreldre som har lidd eller omkomme som følgje av krig.