cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Erich Maria Remarque
Biografi
Erich Paul Remark vart fødd inn i ein katolsk fattig arbeidarklassefamilie i Osnabrück i Niedersachsen i Tyskland den 22. juni 1898. Far hans var bokbindaren Peter Franz Remark og mor hans var Anna Maria Remark, f. Stallknecht. I 1916, atten år gammal, vart han innkalla til militærteneste og send til fronten som tysk soldat under første verdskrigen, der han vart såra fleire gonger. Etter eit rotlaust yrkesliv etter krigen gav han i 1929 ut si mest vidkjende bok, Im Westen nichts Neues (Inkje nytt frå vestfronten). Nazi-Tyskland forbaud bøkene hans og brende dei på bokbål i 1933 — i tillegg til at dei spreidde den usanne propagandaen mot han at han stamma frå franske jødar og at det eigentlege familienamnet hans var Kramer (Remark stava baklengs). Han hadde da budd i Sveits sidan 1931, og i 1939 emigrerte han til USA, der han vart statsborgar i 1947. I 1958 gifte han seg med den tidlegare hollywoodfilmstjerna Paulette Goddard (1911-1990). I 1948 flytte dei til Sveits, der han døydde i Locarno den 25. september 1970.
P.T. Helleberg
P.T Hellebergs sportsforretning var i første etasje av Ormsrud Hotell i Storgaten 75. Her arbeidde mellom anna skiløparen Lars Høgvold. I skistativa stod utstilt heilved hickoryski frå Hellebergs skifabrikk på Vingnes. Den vart leia i den siste perioden av Arnold Solberg. Lønn for strevet fekk Helleberg under vinter-OL 1932, då Arne Rustadstuen fekk bronsemedalje på 50 km langrenn på Helleberg-ski.
I bakgarden i Storgata 75 var sykkelfabrikken, ein to-etasjes mursteinsbygning i kvit mørtel. Her var det ein sentral elektromotor i 2. etasje, som dreiv alle maskinene i første og andre etasje ved hjelp av reimdrift. I andre etasje var dei store forniklingsbada som gav finish til dei blanke delane på sykkelen. Dei vart polerte oppe i sliperiet i første etasje under forniklinga. Her var det mellom anna russaren Timofei Gunko arbeidde i ei årrekke. Sykkelen heitte «Trygg» og på ramma stod varemerket «Merket for kvalitet» med eit bilde av ein smilande Dovregubben på sykkel. Bygging av sykkelhjul skjedde sør i 1. etasje med Kristian Hoelshagen ved hjulrettaren. Verksmeisteren var den kjende børsemakaren Thorleif Simensen Bue. Han med fleire var mekanikarar av ypparste klasse.
Då T-forden kom til Noreg, vart Helleberg forhandlar. Bilane kom i lause delar, men i store komponentar i store kasser, og vart montert på Hellebergs Bilverksted vis-à-vis sykkelfabrikken. Her var den kjente mekanikaren og tusenkunstnar Knut Brenningen verksmeister. Kundane fekk klar melding dersom dei ikkje hadde handsama bilen på rett vis. Bensinstasjonen låg nord for sykkelfabrikken og bestod av ei handpumpe og to fylleglas kvar på 10 liter. Over stasjonen var eit fint tak av mur. Då finanskrisa i 20-åra nærma seg, gjekk det dårleg for Ford, og Helleberg fekk istaden agenturet for Chevrolet som blei det store hit frå slutten av 20-åra, i 30-åra og i 40-åra etter krigen.
I 1943 produserte foretaket 5000 syklar årleg, og hadde 80 tilsette. Då var verkstaden flytta i inn nye lokale i Nor og Vacuum i Kirkegata 54, populært vart den kalla NOR for ettertida og heiter det same i dag. Bensinstasjonen høyrte òg til Helleberg og spelte ei viktig rolle under krigen, då bilane med generatordrift hadde godt av å stå innandørs for lettare å starte om morgonen. Der var det tysk verksmeister under heile krigen. Fleire skjulte sabotasjehandlingar vart gjort på reparasjonar for tyskarane. Delar var vanskeleg å få tak i og sveising vart gjort og utført «litt svakt» så det ikkje skulle synast, med den følge at delen braut saman.
Etter krigen var det stor aktivitet i den store bilverkstaden i Kirkegata 54 som ligg nærast jernbaneparken. Ny kranbil vart kjøpt i 1947, ein 2,5 tonns Chevrolet med stor kapasitet. Mekanikarar var Kåre Riis, Osvald Holten, Erling Haugen, Knut Imerslund og Vidar Worum. Jobbfordelar var Magne Forsethlien. Verksmeister var herr Kristiansen, seinare avløyst av Kristian Rønning.
Firmaet Helleberg vart aksjeselskap i 1967 og heitte då Helleberg A/S og eksisterer i dag. Ved ein «spin off» vart delar av firmaet vidareført som Helleberg Bil as, som forhandla Opel.
Troké
Troké (gjennom latin frå gresk, 'springande') er i moderne dikting ein versefot samansett av ei tung og ei lett staving, som i ord som «dikte», «lenge», «rose» eller, ironisk nok, «jambe», ein motsett versefot. I klassisk dikting var ein troké ein versefot samansett av ei lang og ei stutt staving.
633 Zelima
633 Zelima er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 12. mai 1907 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
637 Chrysothemis
637 Chrysothemis er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 11. mars 1907 av Joel Hastings Metcalf ifrå Taunton, Massachusetts.
Troké
Troké er mykje brukt i latin, der trykket nesten aldri fell på siste staving. Dette finn ein mellom anna døme på i Dies irae-delen av rekviem-messa:
Mykje eldre finsk litteratur, som nasjonaleposet Kalevala, er skrive i trokéisk tetrameter (fire trokéar på kvar linje: DAM-da DAM-da DAM-da DAM-da):
Lengre dikt som brukar mykje troké (av typen med tung og lett staving) kan lett oppfattast som monotone eller strenge i uttrykksmåten, men i kortare dikt kan versefoten vera effektiv.
Gjennomført bruk av troké er mindre vanleg i engelsk enn i latin, men han er brukt i fleire kortare vers, som i heksediktet i Macbeth av Shakespeare:
Versefoten er også vanleg i barnerim:
Også på norsk kan troké nyttast i kortare dikt og songar, som i «Noen barn er brune» av Jo Tenfjord:
Starbucks
Starbucks er ei amerikanskbasert, multinasjonal kjede av kaffibarar som òg serverar dessertar. Starbucks opna sin fyrste kaffibar på Pike Place Market i Seattle i 1971.
See What I Care
See What I Care er ein EP laga av den norske musikkgruppa Datarock. Han vart utgjeve den 12. november 2007 gjennom gruppas eige plateselskap, Young Aspiring Professionals.
Starbucks
Per januar 2005 hadde Starbucks 8 949 utsalsstadar over heile verda, 6 376 i USA og 2 573 i andre land.
634 Ute
634 Ute er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 12. mai 1907 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Tranøybotn
Fjorden startar ved Tranøya i sør. Forøya er ei anna øy i fjorden nordaust for Tranøya. Revsnes ligg mellom Tranøya og Forøya og sør for dette neset går Solbergfjorden austover. Myklenes er eit anna nes i fjorden nord for Forøya. Bortsett frå grenda Kampevoll er det berre spreidde gardsbruk og langs fjorden.
Riksveg 860 går langs heile vestsida av fjorden, medan Fv231 går langs austsida.
Tranøyfjorden
Tranøyfjorden er ein fjord i kommunane Dyrøy og Senja i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 25 km nordover frå Vågsfjorden, mellom Dyrøya og Senja til Kampevoll i botn av fjorden.
3. serierunde i Adeccoligaen 2013
3. serierunde i Adeccoligaen 2013 starta 20. april med -  kl 15:30. 5 kampar vart spelt 21. april kl 18:00.
Tranøyfjorden
Fjorden har innløp mellom Stangneset på halvøya Stonglandet i vest og Hagenes på sørspissen av Dyrøya i aust. Fjorden går nordover mellom Stonglandet og Dyrøya. Nord for Dyrøya går Solbergfjorden austover. Øya Tranøy, som kommunen og fjorden er kalla opp etter, ligg eit stykke nord for Dyrøya. Frå her og inn til botn av fjorden vert han kalla Tranøybotn.
Eilean Dubh i Kyles of Bute
Eilean Dubh (skotsk-gælisk for «Svartøya»), stundom kalla Glen Caladh Island, er ei øy like utanfor Cowalhalvøya i Kyles of Bute. Øya er rundt 300 meter lang og 19 meter over havet på det høgaste. Nesten heile øya er dekt av skog.
Hud
Hud eller skinn (latin cutis, gresk derma) er ein vevstype som dekker kroppsyta til ei rekke dyr, mellom dei menneske. Huda er eit organ som vernar mot omverda, tek imot sanseinntrykk, skil ut nyttige stoff og hjelper til med å endra varme og væskenivå i kroppen.
Eilean Dubh i Kyles of Bute
Sjølv om Eilean Dubh ikkje er busett har eigarane av øya familiegravstaden sin her. Det står òg ei lykt på nordsida av øya.
Eilean Dearg ligg like nord for Eilean Dubh og Burnt Islands ligg like aust.
Hud
Huda er ein del av bindevevssystemet, og blir studert innan dermatologi. Ho har tre lag, kalla overhud (epidermis), lêrhud (dermis, corium) og underhud (hypodermis, subcutis).
Eit vaksent menneske har om lag 2 m² hud. Vekta er inntil 1/6 av den samla kroppsvekta (4-5 kg). Huda er det største organet på kroppen. Mennesker har omtrent ein kvart kilo daud hud ytterst.
Funksjon
Hud vernar både mekanisk, ved å stoppa til dømes stråling og bakteriar, og ved å skilja ut visse stoff som vernar mot patogen. Huda kan også laga og isolera D-vitamin ved hjelp av sollys.
Cicero
Marcus Tullius Cicero (3. januar 106 f.Kr.-7. desember 43 f.Kr.) var ein romersk politikar, advokat og forfattar. Han blir rekna som den fremste oratoren i romersk historie, og skreiv blant anna bøker om retorikk, filosofi og statsteori. I tillegg er 58 av talane hans og cirka 900 brev berga for ettertida. Cicero starta karrieren som advokat før han gjekk inn i politikken. Under den politiske uroa som rådde i Roma på på 40-talet f.Kr. var Cicero ein markant talsmann for republikanske ideal.
Etter drapet på Julius Cæsar i 44 f.Kr. freista han å styre Roma mot ei attervending til ei republikansk styreform, men vart avretta av ein flokk soldatar under proskripsjonane i 43 f.Kr som følgje av ein maktkamp med Marcus Antonius.
Bakgrunn og tidlege år
Marcus Tullius Cicero vart fødd i fjellbyen Arpinum (Arpino) i Latium, ein by som ligg om lag 100 kilometer aust for Roma. Familien hans høyrde til den lokale lågadelen (Equites), men Cicero hadde ingen senatorar, magistratar eller vidgjetne forfedre i familien sin. Cicero kom tidleg til Roma for å gå på skule, og med sin velståande bakgrunn fekk han ei utdanning som inkluderte ålmenndanning, gresk og latinsk språk, attåt ei omfattande trening i retorikk. Seinare studerte han nokre år i Hellas og heldt til i Aten i eit halvt års tid, der han betra kunnskapane sine i gresk og filosofi. Ein av medstudentane hans i Hellas var Pomponius, betre kjend under namnet Atticus. Atticus vart ein livslang ven av Cicero, og frå 60-talet og frametter brevveksla dei to. Atticus tok vare på breva frå Cicero, og det er takk vere han at vi idag har så mange brev or handa åt Cicero.
Advokat
Seinare var han advokat i fleire forsvarssaker der talene hans blir meir politiske. Mellom dei kan ein nemne forsvarstalen for Marcus Cælius Rufus, som skildrar den sutlause ovlivnaden til overklasseungdomen i Roma, og forsvarstalen for Milo, ein mann som med stort sannsyn var skuldig i mord, men som likevel vart forsvart av Cicero i ein rettssal der soldatar freista skremme han.
Politikar
Gjennom advokatpraksisen kom den talentfulle Cicero inn i politikken. Ein politisk karriere i den romerske republikken følgde den såkalla embetsstigen, cursus honorum. Dette var ei rad eittårige stillingar ein kunne veljast til når ein hadde nådd ein viss alder. Cicero var edil i 69, pretor i 66 og konsul i 63 f.Kr., kvar gong i det første året han etter loven kunne få embetet. Dette vekte åtgaum, spesielt med tanke på at han var ein nykomar på den politiske scena utan eit kjent familienamn å vise til, ein homo novus. På denne tida var romersk politikk prega av oppløysing og forvirring. Det gamle republikanske systemet var i ferd med å forvitre, og i løpet av eit par tiår kom republikken til å falle for eineveldet til Julius Cæsar og Augustus. Jamvel om senatet framleis heldt sine møter og store talarar vart høyrde på torget, var makta i ferd med å flytte seg over i hendene til mektige generalar som Pompeius og Cæsar, som hadde kontrollen over store hærar. Cicero hadde eit nostalgisk tilhøve til romersk historie og elska republikken, og var difor skeptisk til denne utviklinga. Trass eit konservativt sinnelag kunne han likevel støtte den populistiske sida når det passa seg slik: I 66 gjekk han inn for ei utviding av Pompeius sin kommando over hærstyrkane i det austlege Romarriket, og på eit tidspunkt forsvarte han ein populistisk tribun i rettssalen. Samstundes var denne populismen balansert av ein uttalt respekt for det etablerte, og i 64 vart han vald til konsul for det komande året med støtte frå konservative krefter.
Året som konsul var høgdepunktet i den politiske karrieren til Cicero, og vart også dramatisk nok då Cicero avslørte kupplanane til adelsmannen Catilina. Opprøret til Catilina vart slått ned, og Cicero vart hylla som statens redningsmann og fedrelandets far, pater patriae. I samband med avsløringa av kuppfreistnaden til Catilina fekk Cicero senatet til å vedta fleire summariske og dimed lovstridige avrettingar, trass protestar frå fleire medlemar av senatet, mellom dei Julius Cæsar. Denne handlinga gjorde han omstridd, og dei fire talene mot Catilina Cicero publiserte i 63 f.Kr. var ein freistnad på å gje hans eiga versjon av desse hendingane. Den første av desse talene har blitt mykje nytta i som latinskulepensum fordi han er spanande og, ifølgje mange, eit døme på at ord kan vere sterkare enn våpen. I kjølvatnet av avrettingane vart Cicero skulda for å vere ein «tyrann» som krenka fridomen til romerske borgarar. I 58 f.Kr valde Cicero å forlate Roma og reise i eksil til Hellas heller enn å vente på at den nye tribunen Publius Clodius skulle straffeforfølgje han. Publius Clodius sytte for at det vene huset Cicero åtte på Palatinerhøgda vart rive og tomta vigd fridomsgudinna Libertas.
Forfattar og talar
I 59 hadde dei tre romarane Cæsar, Pompeius og Crassus slutta seg saman i eit samband, det såkalla første triumviratet, og delt makta mellom seg. Innan september 57 f.Kr var Cicero attende i Roma. I mellomtida hadde Clodius mista popularitet og Pompeius såg føremonene ved å ha Cicero som ein politisk alliert, spesielt med tanke på evnene hans som talar. Samstundes vart Cicero nøydd til å arbeide for interessene til Pompeius, og jamvel om han rekna triumviratet som lovstridig var han tvungen til å samarbeide med dei tre makthavarane eller risikere livet. Dette innebar også at han måtte halde taler som forsvarte det som eigentleg var hans politiske motstandarar.
I denne politiske atmosfæren drog Cicero seg meir attende frå det politiske livet, og frå 54 og frametter arbeidde han med Om staten (om idealstaten) og Om lovene. I desse bøkene gjorde Cicero seg til talsmann for eit elitistisk syn på staten: Ifølgje Cicero laut senatet vere den øvste instansen i staten, i motsetnad til folkeforsamlingane. Avgjerdene til senatet, skreiv han, måtte vere bindande og senatet skulle vere «overherre» når det gjaldt offentleg politikk. Jamvel om idealstaten Cicero hadde i tankane la mesteparten av maktutøvinga i hendene til senatet, var tankane hans ifølgje historikar Robin Lane Fox heilt irrelevante i møte med den politiske røyndomen i republikken, som først og fremst var truga av den aukande makta til militære generalar og støttespelarane deira.
Guvernør i Kilikia
Frå sumaren 51 til sumaren 50 var Cicero guvernør i provinsen Kilikia, som ligg i dagens Tyrkia. Cicero ønskte eigentleg å vere nær det politiske livet i hovudstaden, men vart utkommandert til Kilikia grunna ein mangel på provinsguvernørar. Cicero mislikte stillinga, men opphaldet har fått ein viss historisk verdi for ettertida: gjennom breva han skreiv frå Kilikia har historikarar fått eit innblikk i korleis ein romersk guvernør arbeidde i ein utanlandsk provins. I 49 braut det ut krig mellom Julius Cæsar og hæren hans på den eine sida og Pompeius, som stod på sida til senatet. Som ein velkjend forsvarar av dei republikanske institusjonane vart Cicero med senatorane då desse reiste saman med Pompeius til Hellas for å organisere motstanden mot Cæsar etter at sistnemnde hadde kryssa Rubicon og marsjert mot Roma. Men han gjorde det utan særleg entusiasme, sidan han var klår over at ein siger for senatsflokken fort ville føre til at Pompeius vart den dominerande politikaren i republikken.
Montgomery
Montgomery er ein by og delstatshovudstad i Alabama i USA. I 2010 hadde byen 205 764 innbyggjarar. Byen ligg ved Alabama River, og var sentrum for dei amerikanske borgarrettsrøyrslene sin start.
Kerzjenets
Det var tidlegare fleire busetnader av Dei gammaltruande (kalla Керженские скиты, eller Kerzjenets-klostera) langs Kerzjenets på 1600-1800-talet. Innbyggjarane vart kalla kerzjakkar (Кержаки).
Zlarin
Zlarin er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, nær byen Šibenik og i Šibenik-Knin fylke.
Leidang
Leidang (norrønt leiðangr, leidang/leding, leding, (dansk), ledung (svensk), expeditio (latin) og leidang eller lething (på engelsk), var ei ordning for å få frie bønder til å utrusta og bemanna skip.
Leidangen, var eit system for å organisera ein kystflåte med tanke på forsvar. Flåten kunne og verta brukt meir offensivt, i handelsspørsmål, plyndring og krigar. På 1000-talet var leidangen på sitt mest suksessrike. Delar av den norske og danske leidangen hærtok landområde vest i England.
Ordninga var typisk for dei skandinaviske vikingane. Leidangen vart trass i dette etablert meir enn hundre år før starten av vikingtida.
Leidangsplikt
Alle frie menn (bønder) hadde plikt til å delta i eller bidra til utrustinga av leidangen. Heile leidangen vart mobilisert når framande skip truga landet. Om somrane kunne det vera ekspedisjonar på to til tre månader. I ekspedisjonar utanlands deltok berre delar av leidangen. Desse reisene gav ofte rikt bytte, og hovdingane var med for å få ære og ta del i rikdomen.
Landet var delt inn etter skipreider (norrønt «skipreiða»). Bøndene i ei skipreide måtte byggja og utrusta eit seglskip med årer. Storleiken på skipet var definert som eit visst tal på årer. I starten var dette talet på om lag 40 årer, seinare vart det auka. Våpna på skipet var typisk bogar, spyd, sverd, og økser. Til å verja seg med hadde mennene skjold.
I Noreg var det 270 slike skipreider i 1277, i Danmark to til tre gonger så mange. Leiaren for ei skipreide vart kalla «styrmann» (norr. «styrimaðr»). Han fungerte som kaptein for skipet. Den minste eininga var dei bøndene som skulle utrusta ein roar (norr. «manngerð»).
På 1000-talet er jarlar nemnd som hovdingar i leidangen. På 1100-talet vart biskopane sjef for leidangsflåten.
Kongevatn
Nytte
Kongevatn vert nytta til etsing, og i nokre analyseprosessar, det vert òg nytta i somme labratorium til å reinse glaskar for organiske stoff og metallpartiklar.
Republikken Pisa
Republikken Pisa var ein de facto sjølvstendig stat rundt byen Pisa i Toscana på 900- og 1000-talet. Han var lenge det mektigaste handelssenteret i Middelhavet før Republikken Genova etter kvart tok over denne rolla. Makta til Pisa som ein mektig sjøfartsnasjon voks fram og nådde toppen på 1000-talet då han vart ein av dei fire maritime republikkane i Italia.
Kongevatn
Prosess
Når kongevatn løyser opp gull, vil salpetersyra løysa opp ei knapt umerkeleg mengd gull, noko som gjer at det dannast gull-ionar (Au3+). Rein salpetersyre ville straks verta metta, men klor-iona (Cl-) i kongevatnet vil no binda seg til gull-iona, som so vert felt ut av løysinga. Sånn kan salpetersyra ta opp meir gull, og prosessen held fram til gullet er løyst opp.
Republikken Pisa
Vegen til toppen
På denne tida var byen eit svært viktig handelssenter og kontrollerte store delar av handelsflåten og marinen i Middelhavet. Republikken utviuda områda sine med å plyndre Reggio Calabria i 1005 i Sør-Italia. Pisa var i stadig konflikt med sarasenarane, som hadde basar på Sardinia og Korsika, om makta i Middelhavet. I 1017 vart Sardinia erobra, i ein allianse med Genova. Sigeren gav Pisa overmakta i Tyrrenhavet. Då pisarane etter kvart kasta genuesarane ut av Sardinia kom dei i konflikt med kvarandre og dei vart erkerivalar. Mellom 1030 og 1035 erobra Pisa fleire byar på Sicilia, i tillegg til Kartago i Nord-Afrika. I 1051-1052 erobra admiral Jacopo Ciurini Korsika og Genova følte seg meir krenkt. I 1063 støtta PIsa normannaren Roger med å erobre Sicila.
Kongevatn
Prosess
Ei likning for prosessen:
Republikken Pisa
Vegen til toppen
I 1060 oppstod det første slaget mellom Pisa og Genova. Pisa vann og stadfesta posisjonen sin i Middelhavet. Pave Gregor VII respekterte i 1077 dei nye «Lovene og skikkane for havet» som Pisa hadde innført og keisar Henrik IV av Det tysk-romerske riket gav dei rettar til å oppnemne sitt eige råd. I 1092 gav pave Urban II Pisa råderett over Korsika og Sardinia og samstundes gjorde han Pisa til erkebispesete. Pisa plyndra byen Mahdia i Tunisia i 1088. Fire år seinare hjelpte skip frå Pisa og Genova Alfonso VI av Castilla med å drive El Cid ut av Kongedømet Valencia.
Kongevatn
Prosess
Pt + 2 HNO3 + 4 HCl → (NO)2PtCl4 + 3 H2O + 1/2 O2 (NO)2PtCl4 + 2 HCl → H2PtCl4 + 2 NOCl Sølv blir ikkje oppløyst av kongevatn på denne måten, sidan det vil bli danna eit sjikt av sølvklorid som vernar metallet mot vidare syreåtak.
Republikken Pisa
Pisa og krossfararane
Ein flåte på 120 skip frå Pisa tok del i Det første krosstoget og pisarar var medverkande til å erobre Jerusalem i 1099. På veg til Det heilage landet nytta flåten høvet til å plyndre austromerske øyar. Flåten var ført av erkebiksopen deira Daibert, den framtidige patriarken i Jerusalem.
Pisa og dei andre maritime republikkane nytta høvet til å opprette handelsstasjonar og koloniar i dei austlege kystområda som Syria, Libanon og Palestina. Pisa grunnla koloniar i Antiokia, Akko, Jaffa, Tripoli, Tyre, Joppa, Latakia og Accone. Dei hadde òg eigedomar i Jerusalem og Caesarea, pluss mindre koloniar i Kairo, Alexandria og Konstantinopel der den austromerske keisaren Alexius I Comnenus gav dei spesielle kaiplassar og handelsrettar. I alle desse byane fekk Pisa privilegia og var fritatt skatt, men måtte medverke til forsvaret av byane. I nokre år var Pisa den viktigaste allierte til Austromarriket, til og med viktigare enn Venezia.
Kongevatn
Prosess
Kongevatn må blandast rett før ein skal bruke det. Etter at kongevatnet er blanda,, vil det rask brytast ned og misse eigenskapen til å løysa opp gull.
I'll Remember You
«I'll Remember You» er ein song skriven av Kui Lee i 1964. Mange artistar, inkludert Elvis Presley (1966), Andy Williams, Tony Bennett, Herb Alpert og Roger Williams, har spelt inn songen, og han vart framført av Tommy Sands i 1968 Hawaii Five-O-episoden «No Blue Skies». Den kanskje mest kjende versjonen vart framført av venen til Lee, Don Ho.
Kongevatn
Kjelder
Engelsk Wikipedia
Saturday in the Park
«Saturday in the Park» er ein song skriven av Robert Lamm og spelt inn av gruppa Chicago i 1972 for albumet Chicago V.
I'll Remember You
Dottera til Frank Sinatra, Nancy Sinatra, vitja nattklubben Honey's med nokre vener. Der høyrde ho Don Ho framføre songen, og fortalte om artisten til faren, som nettopp hadde starta sitt eige plateselskap. Don Ho og musikarane hans spelte inn den første plata for Reprise Records året etter: «Tiny Bubbles» og «I'll Remember You» på andre sida.
Saturday in the Park
Bakgrunn
«Saturday in the Park» gjorde det særs godt då han kom ut og nådde tredjeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100, den høgaste plasseringa bandet hadde hatt til då, og dette var med på å løfte albumet opp til toppen av albumlista. Billboard rangerte songen på 76. plassen for heile 1972. Singelen selde til gullplate for 1 million selde eksemplar i USA aleine.
I følgje Chicago-medlemmet Walter Parazaider, vart Lamm inspirert til å skrive songen under innspelinga av V i New York City den 4. juli 1971 (ein sundag):
«Saturday in the Park» har blitt brukt i ein populær reklamefilm i Japan. Songen vert òg spelt ved fleire baseball-stadion i USA når det er kampar på laurdag ettermiddag.
Pianoriffet i opninga vart sampla av Jill Sobule for songen hennar «Cinnamon Park» i 2004 på, Underdog Victorious.
Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn denne songen er
Aker
Aker (frå norrønt akr, åker) er eit tidlegare herad i Akershus fylke. Aker kommune vart 1. januar 1948 innlemma i Oslo kommune. Kommunen hadde då 135 000 innbyggjarar og omfatta soknekommunane Ullern, Vestre Aker, Østre Aker og Nordstrand.
All I Really Want to Do
«All I Really Want to Do» er ein song skriven av Bob Dylan frå albumet Another Side of Bob Dylan frå 1964. Det er utan tvil ein av dei mest populære songane Dylan skreiv i perioden like etter at han slutta med høvessongar. Innan eit år etter Another Side of Bob Dylan kom ut hadde songen vorte ein av dei mest kjende Dylan-songane for pop- og rockpublikummet på grunn av hitversjonar av Cher og The Byrds.
Verdsmeisterskapen i sjakk
Verdsmeisterskapen i sjakk har blitt arrangert sidan 1886.
Provinsar og regionar i Kina
Provinsar (med provinshovudstad) (22/23)
Dessuten éin provins utanfor Folkerepublikkens kontroll:
Byprovinsar (4)
På øya Taiwan har Republikken Kina dessuten gjeve hovedstaden Taipei og storbyen Kaohsiung slik status.
All I Really Want to Do
Musikalsk er songen enkel, men leikande og teksten er i praksis ei liste over ting, fysiske og psykologiske, som Dylan ikkje vil gjere eller vere for lyttaren. . I refrenget syng han at alt han vil er å vere vener.
Verdsmeisterskapen i sjakk
Turneringsform
Til vanleg har verdsmeisterskapen i sjakk blitt arrangert som tvikampar mellom den sitjande verdsmeisteren og ein utfordrar, men tre gongar har dette blitt arrangert som sjakkturneringar med høvesvis 5 spelarar (1948) og 8 spelarar (2005 og 2007), og 4 gongar har dette blitt arrangert som ei rein cup-turnering med utslagskampar (FIDE-VM i sjakk 1999, 2000, 2002 og 2004).
All I Really Want to Do
The Byrds-utgåva
«All I Really Want to Do» var den andre singelen til det amerikanske folkrock bandet The Byrds og kom ut 14. juni 1965 på Columbia Records. Songen var òg på debutalbumet deira, Mr. Tambourine Man. Singelen nådde 40. plass på Billboard-lista i USA og 4. plass i Storbritannia.
Verdsmeisterskapen i sjakk
VM 1886-1948
Fram til 1948 var det spelarane sjølve som stod for verdsmeisterskapen: Verdsmeisteren valde kven han ville spele mot, og spelarane forhandla om vilkåra.
All I Really Want to Do
The Byrds-utgåva
Byrds-utgåva av songen har ein heilt annan struktur enn Dylan med ein elektrisk gitarintro av Roger McGuinn og ein heilt annan melodiprogresjon i refrenget. I tillegg hadde bandet endra melodien på eine verset for å gjere det om til eit mellomspel.
Verdsmeisterskapen i sjakk
VM 1948-1993
Etter 1948 var det verdssjakkforbundet (FIDE) som bestemte reglane for verdsmeisterskapen i sjakk. Spelarane hadde likevel stor innverknad på reglane.
The Eileans
The Eileans er to små, lågtliggande øyar i Newtown Bay i Millport ved Isle of Cumbrae i Skottland.
Verdsmeisterskapen i sjakk
VM 1948-1993
Det vart frå 1948 oppretta eit system med soneturneringar, intersoneturneringar og kandidatturnering. Vinnaren av kandidatturneringa fekk spele VM-kamp mot regjerande verdsmeister. Ein slik VM-syklus gjekk over 3 år.
Øya Vis
Vis (gresk Issa, italiensk Lissa) er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, og den øya som ligg lengst borte frå kysten av dei busette kroatiske øyane. Ho har eit areal på 90,26 km², og eit folketal på 3 617 (2001). Den høgaste toppen på Vis vert kalla Hum og er 587 meter høg.
Det er to landsbyar og kommunar på øya, Vis (1 960 innbyggjarar i kommunen ) og Komiža (1 677 ). Begge landsbyane ligg ved sjøen. I indre område av øya ligg det mindre busetnadar som Podselje, Marinje zemlje, Podšpilje, Podstražje.
The Eileans
Tre mindre skjer - Leug, the Spoig og Clach - ligg i vest.
636 Erika
636 Erika er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 8. februar 1907 av Joel Hastings Metcalf ifrå Taunton, Massachusetts.
Irssi
Irssi er ein tekstbasert IRC-klient skriven av Timo Sirainen og er utgjeve under GPL-lisensen. Det er skrive i programmeringsspråket C. Irssi er hovudsakleg til bruk i Unix baserte system som t.d. Linux, men kan køyrast på windows gjennom cygwin.
Tjosja
Elva spring ut frå Privolzjskojhøgdene og renn frå aust til vest. Ho munnar ut i Oka nedanfør byen Muroma.
Sjofár
Ein sjofár er eit bukkehorn utan fingerhol bruka som signalinstrument i jødiske ritual — særleg i samband med rosj hasjaná (jødisk nyår) og jom kippúr (soningsdagen).
Tjosja
Dei største sideelvane henna er Jelma, Aksja, Irzja, Nutsja, Lemet, Lomovka, Sjiloksja frå venstre, og Serjozja og Sjamka frå høgre. Det meste av vasstilførselen kjem i form av snøsmelting. Middelvassføringa hennar 230 km frå munningen er 4 m³/s. Elva frys til i november eller byrjinga av desember, og vert isfri att i mars eller april.
Frogner
Frogner er ein administrativ bydel i Oslo. Han ligg vest for sentrum, og har 49,058 innbyggjarar (2009). Frogner er mellom anna kjent for Frognerparken.
Sjofár
Kva horn blir bruka?
Ulike typar horn blir bruka i ulike tradisjonar. Askenasiske jødar brukar oftast dei relativt korte horna av vêr (bekre) eller geitebukk. Jemenittiske jødar brukar derimot oftast dei lange og korketrekkjarforma horna av kuduar.
Tjosja
Byane Lukajanov og Arzamas ligg ved elva.
Solbergfjorden
Solbergfjorden er ein fjord på søraustsida av Senja i Troms og Finnmark. Han ligg i kommunane Dyrøy, Senja og Sørreisa. Fjorden strekkjer seg 27 km nordaustover til Tømmervika i Sørreisa.
Frogner
Bydel Frogner har namn etter strøket Frogner, som igjen har namn frå storgarden Frogner hovedgård. I tillegg til strøket Frogner omfattar bydelen nabolag som Uranienborg, Briskeby, Skarpsno, Skillebekk, Majorstua og Bygdøy.
Sjofár
Rosj hasjaná og jom kippur
På kvar av høgtidsdagane rosj hasjaná (to dagar) og jom kippúr blir det i vår tids tradisjonelle jødiske gudstenester blåse 100 signal — berre med unntak av når ein av desse dagane havnar på sjabbát (laurdag), når det i vår tid stort sett blir rekna som forbode å blåse i sjofáren.
Mellomfag
Mellomfag er eit tidlegare omgrep som blei brukt om eit fag som ein hadde teke 90 studiepoeng i. Dette tilsvara då 1,5 år studietid dersom ein tok ei årseining (60 studiepoeng) om gongen. Til dømes: Ein årseining, dvs 60 studiepoeng i matematikk ville gje eit grunnfag. 90 studiepoeng ville gje eit mellomfag. Etter mellomfag kunne ein ta hovudfag, i eit fag der ein allereie hadde mellomfag. Hovudfag utgjorde 120 studiepoeng i tillegg til dei 90 frå mellomfaget.
Sjofár
Elúl
Askenasiske jødar blæs òg i sjofáren kvar dag i månaden elúl utanom på sjabbát.
Solbergfjorden
I vest startar fjorden mellom Tranøya i nord og Dyrøya i sør. I vest grenser fjorden til Tranøyfjorden som går sørover til Vågsfjorden. I aust går Reisfjorden sørover til tettstaden Sørreisa, medan Finnfjorden går nordover til Finnsnes og Gisundet på austsida av Senja.
Mellomfag
Som ein del av Bologna-prosessen blei gradssystemet i Noreg lagt om, og ein har i staden eit system med bachelorgrad og mastergrad.
Sjofár
Fredag
I sefardisk jødedom har det tildels vore vanleg å blåse i sjofáren kvar fredag som ei påminning om den kommande helgedagen.
Mayahieroglyfar
Mayahieroglyfar eller maya-glyffar viser til skriftsystemet brukt av mayaene i prekolumbisk tid. Det er eit logografisk system sett saman av kompliserte glyffar som blei målte på barkepapir, veggar og keramikk, skore ut i tre og stein, og forma i stukk.
Žirje
Žirje er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho ligg i øygruppa Šibenik, om lag 22 km sørvest for byen Šibenik. Det gjer ho til den øya i øygruppa som ligg lengst frå land av dei busette øyane. Øya består av to kalksteinstoppar med ein frodig dal mellom. Ho har eit areal på 15,06 km² og eit folketal på 124 (2001). Folketalet har gradvis minka (720 innbyggjarar i 1953, og 207 i 1981). Den einaste landsbyen på øya heiter òg Žirje. Vegetasjonen på øya er hovudsakleg krattskog.
Vitskap i 1955
Vitskapsåret 1955 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1955.
Linda i Russland
Linda (russisk Линда) er ei elv i Nizjegorod oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 74 km lang med ei breidde på 7 til 12 meter og ei djupne på om lag 1,5 m.
Zverinac
Zverinac er ei lita øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho har eit areal på 4,2 kvadratkilometer og eit folketal på 48. Den høgaste toppen på øya er 111 meter over havet.
Žirje
Hovudnæringae på øya er jordbruk (vindruer, oliven, plommer, fiken og surkirsebær) og fiske. Sjøen rundt Žirje er rik på fisk.
Arkadij Plastov
Arkadij Aleksandrovitsj Plastov var ein sovjet-russisk sosialist-realistisk kunstmålar og bokillustratør.
Ko Phi Phi Don
Koh Phi Phi Don («koh» tyder «øy» på thai) er den største av Phi Phi-øyene i Thailand. Ho er den einaste av øyene som har fastbuande folk.
Linda i Russland
Ved breiddene ligg landsbyen Linda.
Arkadij Plastov
Liv og gjerning
Plastov vart fødd i landsbyen Prislonikha i det dåverande guvernementet Simbirsk i Det russiske keisarriket. Faren var ikonmålar. Plastov studerte frå 1914 ved bilethoggar-avdelinga på Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. I 1917, året for den russiske revolusjonen, reiste han heim til fødestaden. Der var han oppteken med å måle bilete som viser naturen på staden.
Mayahieroglyfar
Dei eldste inskripsjonane som klart kan kallast Maya-glyffar er frå det første hundreåret f.Kr., og skrifta blei brukt jamnt fram til dei spanske conquistadorane kom til på 1500-talet.
Zverinac
Øya vart først nemnd i 1421 som Suiran og under styre av adelsmenn frå Zadar. På øya ligg det barokke palasset til familien Fanfong frå 1746. I Poripišće uvala ligg det romerske ruinar.
Lviv oblast
Lviv oblast (ukrainsk Львівська область) er ein provins (oblast) i det vestlege Ukraina. Administrasjonssenteret og største by er Lviv. Provinsen har 2 555 834 innbyggjarar (2006), og eit areal på 21 833 km².
Chicago VI
Chicago VI er det femte studioalbumet til det amerikansk rockebandet Chicago, gjeve ut i 1973.
Den syriske borgarkrigen
[[Fil:Syrian Civil War map.svg|mini|Kartoversyn over konflikten:
638 Moira
638 Moira er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. mai 1907 av Joel Hastings Metcalf ifrå Taunton, Massachusetts.
Arkadij Plastov
Liv og gjerning
Plastov vart kjend for allmenta i 1935 då han viste fram sjangermåleri som var fullt i samsvar med tidas strikse politisk-kunstnariske doktrine. Denne opna einast for verk som fylgde den sosialrealistiske stilen, og det i alle typar kunst. Plastov heroiserer livet i Sovjetunionen, og yter sitt i oppbygginga av det sosialistiske samfunnet. Verka er prega av hans kjennskap til landsbylivet i Sovjetunionen og hans kjærleik til fedrelandet. Dei er kjenneteikna av livfulle, kraftige avbildingar, samt framifrå handverk. Som ei fylgje av dei hendingane som forandra livet til folk i Sovjetunionen, viste Plastov i sine måleri korleis landsbylivet hadde vorte endra av kollektiviseringa. Til modellar som hovudpersonar i sine arbeid valde Plastov personar på heimstaden.
Grunnfag
Grunnfag er eit tidlegare omgrep som blei brukt om eit studiefag ved universitetet der eksamen gav 20 vekttal (60 studiepoeng), tilsvarande ei årseining. Frå eit grunnfag kunne ein student gjerne halde fram med ytterlegare 10 vekttal (30 studiepoeng), eit semester til i same fag, for å få mellomfag. To grunnfag innan same fag var eit storfag, (f.eks. 1. og 2. avdeling jus).
Mayahieroglyfar
Den primære kjelda til kunnskap om maya-glyffane var biskop Diego le Landa sitt manuskript Relación de las Cosas de Yucatán, der han sette opp ei liste over maya-glyffar og lydar assosierte med desse lydane. Land var sentral i øydelegginga av maya-tekstar, og når han arbeidde med glyffane var det for å lage eit latinbasert alfabet for mayaspråket yucatekisk maya.
Dechiffrering
Landa sitt arbeid var gløymt i fleire hundre år, og kunnskapen om skriftsystemet gjekk tapt blant maya-indianarane, sannsynlegvis på slutten av 1500-talet. I staden la vestlege forskarar frå og med slutten av 1900-talet vekt på mayaene sine matematiske kunnskapar, og dei vart i stand til å dechiffrere maya-tala, og dei gjekk så langt som å hevde at hieroglyffane ikkje representerte språk i det heile.
Den syriske borgarkrigen
]]
Chicago VI
Bakgrunn
Etter å ha spelt inn dei første fem albuma i New York City, fekk produsenten James William Guercio bygd sitt eige Caribou Studios i Nederland i Colorado i 1972. Det var ferdig i tide til at bandet kunne spele inn det sjette albumet sitt der februar i året etter. Det vart verande basen deira dei neste fire åra.
Jihad
Jihad (arabisk جهاد, ǧihād) er eit omstridd omgrep innan islam som kan visa til indre, andeleg kamp for å oppnå rett tru, eller militær vald for å spreia islam. Ordet er avleidd frå det arabiske ǧhd, 'å streva etter' eller 'å møda seg'.
Norsk sykkelproduksjon
Norsk sykkelproduksjon tok til då den moderne sykkelen først blei populær, på 1890-talet.
Milt Holland
Milton «Milt» Holland var ein USA-amerikansk trommeslagar, perkusjonist, folkemusikkforskar og forfattar i musikkmiljøet i Los Angeles. Han var ein pioner innan bruk av afrikanske, søramerikanske og indiske perkusjonsinstrument i jazz, pop og filmmusikk og reiste mykje i desse områda for å samle instrument og lære seg å spele på dei.
Hardrock
Hardrock (stundom kalla heavy rock) er ein sjanger innan rock som har sine tidlegaste røter i garagerock og psykedelisk rock på midten av 1960-talet. Det vert typisk nytta mykje forvrengd elektrisk gitar, bassgitar, tangentinstrument og trommer. Uttrykket «hardrock» vert i dag ofte nytta som eit generelt omgrep som dekkjer sjangrar som alternativ rock, grunge, heavy metal og pønk for å skilje musikkstilen frå poprock eller softrock.
Manglerud
Manglerud er ein drabantby søraust i Oslo. Han ligg i bydel Østensjø, nordvest for Østensjøvannet.
Kimmo Kinnunen
Kimmo Paavali Kinnunen, i Äänekoski, er ein finsk, tidlegare friidrettsutøvar. Han vart verdsmeister i spydkast i Tokyo 1991 og fekk sølvmedaljen i VM 1993. Med sterke konkurrentar i heimlandet, klarte han aldri å verte finsk meister. Han er son til tidlegare verdsrekordhaldar i spydkast, Jorma Kinnunen.
Den syriske borgarkrigen
Den syriske borgarkrigen er ein væpna politisk konflikt i Syria. Han er utkjempa mellom styrkar som stør regimet til den sitjande presidenten Bashar al-Assad, og dei som ynskjer å fjerna han frå makta. Borgarkrigen byrja med gateprotestar i mars 2011, men vart etter kvart prega av aukande væpna konflikt. Han vart då av stadig fleire kalla ein borgarkrig, mellom anna Raudekrossen.
Chicago VI
Bakgrunn
Robert Lamm skreiv halvparten av songane på albumet, mellom anna svaret hans til somme av dei negative musikkjournalistane i Chicago, «Critics' Choice». James Pankow skreiv dei to hittane på albumet, «Just You 'N' Me» (#4) og «Feelin' Stronger Every Day» (#10). Sistnemnde vart skriven i lag med Peter Cetera, som òg skreiv «In Terms of Two».
Lucca
Lucca er ein by i Italia ved elva Serchio. Han er hovudstad i provinsen Lucca i regionen Toscana og har om lag 80 000 innbyggjarar.
Norsk sykkelproduksjon
Det engelske firmaet Humber & Co etablerte i 1892 eigen produksjon av syklar i Oslo, men la ned denne i 1900. Lefstad sykkelfabrikk vart etablert i Trondheim 7. april 1892. Interessentskabet Norsk Bicyclefabrik vart stifta i Oslo i 1896. Firmaet gjekk konkurs og vart oppløyst 1907. O.C. Sørensen i Sandefjord, starta i 1896. Firmaet gjekk etter få år over til å produsere andre varer, som barnevogner. I Norske sykkelfabrikanter og grossisters forening (NSGF) si jubileumsforteljing reknar ein med at desse firma sine oppbod skyldast at det ikkje fanst nokon utbygd salsorganisasjon for syklane.
Jihad
Jihad-omgrepet
Jihad er eit innvikla omgrep i islam. Det viser til kamp mot eller strev etter noko. Det ein skal kjempa mot, er alt som blir sett på som dårleg eller skadeleg, slik at ein kan dyrka fram det gode. Denne kampen omfattar i følgje muslimsk oppfatting alle sider ved menneskelege tankar og handlingar, og går samstundes ut over det fysiske universet.
Mayahieroglyfar
Dechiffrering
Gjennombrotet for dechiffreringa kom med Jurij Knorosov, som som ung sovjetisk soldat i Berlin hadde komme over Landa sitt gamle manuskript og tatt det med seg til Leningrad. Der studerte han egyptologi og sette seg inn i andre hieroglyff-system. I 1952 publiserte Knorosov ein artikkel om hieroglyff-systemet, der han viste at hieroglyffane i tillegg til det logografiske innhaldet også hadde ein sentral fonologisk komponent.
Jihad
Jihad-omgrepet
Ifølgje tradisjonell muslimsk oppfatting finst det fem ulike Jihad fi Sabilillah (jihad for Allah):
Hardrock
Kjenneteikn
Hardrock er påverka av blues, og den mest nytta skalaen i hardrock er pentatoniske, som er ein typisk bluesskala. I motsetnad til rock and roll (som tar element frå «gammal» blues) nyttar hardrock element frå «britisk blues», ein bluesstil som nyttar meir moderne instrument som elektriske gitarar, trommer, keyboard og elektrisk bass. Ein faktor som skil hardrock frå tradisjonell blues er at han sjeldan er avgrensa til I, IV og V-akkordane som dominerer i 12-taktsblues, men inkluderer òg andre akkordar, typisk durakkordar basert på tonar frå moll.
Jihad
Større og mindre jihad
Fleire muslimar trur det finst ein større og ein mindre jihad, der den store er kampen i sitt eige sinn, medan den vesle er valdeleg kamp. Denne tolkinga er særleg vanleg innan sjiaislam og sufismen. Ho stør seg på tradisjonar (hadith) som seier at Mohammed fortalde muslimske krigarar som kom heim frå kamp mot ikkje-muslimar at dei no stod overfor ein større kamp, mot sine eigne lyster. Hadithen blir ikkje rekna som truverdig av alle tolkarar, han har ein isnad (overleveringsrekke) det blir stilt spørsmål ved.
Manglerud
Manglerud har namn etter Manglerud gård. Staden vart bygd ut 1952-63 i regi av OBOS, og har ein blanding av blokker og rekkjehus.
Sopron
Sopron (tysk Ödenburg, kroatisk Šopron, Šapron, Šopruonj) er ein by i Ungarn nær grensa til Austerrike. Byen ligg i fylket Győr-Moson-Sopron.
Mayahieroglyfar
Dechiffrering
Artikkelen kom ut midt under den kalde krigen, på russisk, og i Sovjetunionen, med den den gong obligatoriske innleiinga med panegyrisk hylling av Stalin, og ei (redaksjonell) utskjelling av mislykka vestleg forsking (Knorosov sjølv gjekk ikkje med i slik polemikk). Han hadde dermed mange odds mot seg, og nestor i maya-forskinga, J. Eric S. Thompson, som stod bak det dominerands synet på hieroglyffane som ideografiske, vart også ein motstandar av Knorosov sine teoriar, og som i praksis bremsa arbeidet med dechiffferinga i fleire tiår.
Tranøyfjorden
Ved nordenden av Stonglandet ligg Stonglandseidet. Her det berre 350 meter over til Eidepollen på vestsida. Det er ikkje så mange busetnader ved fjorden, men på vestsida ligg grendene Vassvik og Jøvik.
Hardrock
Instrument
Dei dominerande instrumenta i hardrock er elektrisk gitar, bassgitar og trommer. Rolla til gitaristen er ofte framtredande i hardrock. Dei fleste hardrockband består av to forskjellige typar gitaristar, ein sologitarist og ein rytmegitarist. Sologitaristen spelar soloar, riff og fill, medan rytmegitaristen utfyller sologitaristen og spelar rytmiske og harmoniske akkompagnement i lag med andre instrument i bandet. Bassisten og trommisen sine roller er viktige for strukturen i hardrock-musikk.
Cicero
Guvernør i Kilikia
Etter at Pompeius vart drepen i Egypt i 48 fekk Cicero løyve til å kome heim av Cæsar, som no var den nye makthavaren i Roma. Med Cæsar som romersk diktator vart det enno ein gong vanskeleg for den konservative og republikanske Cicero å ta del i politikken. I åra frå 46 til 44 skreiv han filosofiske verk om erkjenningsteori (Academica) og etikk (De Finibus, Samtaler på Tusculum og Om pliktene). Han skreiv også teologiverket Om gudene, som i antikken høyrde inn under faget fysikk. Vidare forfatta han dei to to moralfilosofiske essaya Om alderdomen og Om vennskap på denne tida. Han rakk også å skrive to bøker om retorikk: Brutus og Orator. Den første er ei historisk oversikt over romerske talarar heilt fram til Cicero sjølv, og det hine tek for seg ein del av det same som det tidlegare verket De oratore, men er samstundes eit forsvar for den retoriske stilen til Cicero, som vart kritisert for å vere oppstylta (såkalla «asiansk»).
Mayahieroglyfar
Dechiffrering
Eit nytt gjennombrot kom i 1973, då ei gruppe forskarar møttest i Yucatan med utgangspunkt i Knorosov og Proskouriakoff sine teoriar, og var i stand til å lese fleire og fleire tekstar.
Otus
Otus er ei biologisk slekt i uglefamilien som samlar ca. 55 nolevande kjende artar. Med det er Otus den klårt største ugleslekta målt i artsmengd, nær ein av fire av verdas artar i uglefamilien er ei Otus-ugle. I moderne forstand er slekta avgrensa til «den gamle verda». Alle i denne slekta er små og smidige ugler. Dei er farga i ulike kamuflerande fargetonar, nokre gonger med ei lysare underside og eller andlet, noko som bidreg til å kamuflere dei mot borken av tre. Nokre er polymorfe, og finst typisk i ein grå og ein raudbrun morf.
Lucca
Byen er mellom anna kjend for dei intakte bymurane frå renessansen.
Fotballkampen England–Ungarn i 1953
Fotballkampen England–Ungarn i 1953 var ein internasjonal vennskapskamp mellom herrelandslaga til England og Ungarn. Kampen vart spela på Wembley stadion 25. november 1953 framfor 105 000 tilskodarar. Det ungarske laget nytta innovative taktikkar og ein formasjon engelskmennene ikkje hadde kjennskap til, og vann til slutt kampen 6–3. Kampen førte til at britiske fotballtrenarar byrja å sjå til det europeiske fastlandet for nye impulsar, og kom til å påverka utviklinga av engelsk fotball i fleire tiår frametter. I ettertid har oppgjeret vorte kjent som «hundreårskampen» (Match of the Century).
Statue
Statue (frå fransk statue, latin statua, 'støtte' eller 'biletstøtte', jfr statuo, 'setja fram' eller 'stille opp') er ei skulpturell avbilding av ein skikkelse, ofte menneske eller dyr. Statuar kan til dømes framstilla viktige personar, personleggjorte idear eller gudar, og blir ofte sette opp på offentlege stader. Dei kan vera rein pynt, men er ofte meint å æra det dei framstiller, og er ofte monument som symboliserer guddommeleg eller statleg makt.
Severnaja Zemlja
Severnaja Zemlja (russisk Северная Земля, tyder «Nordlandet») er ei øygruppe i Arktis og Russland ved. Ho ligg nord for Tajmyrhalvøya i Sibir på andre sida av Vilkitskijsundet. Øygruppa ligg mellom to randhav i Nordishavet, Karahavet i vest og Laptevhavet i aust.
Hardrock
Byrjinga i 1960-åra
Ein av dei største påverknadane på hardrock har vore blues, særleg britisk blues. Britiske rockeband som Cream, The Rolling Stones, The Yardbirds, The Who og The Kinks modifiserte rock and roll og starta å med ein hardare stil, tyngre gitarriff, bombastiske trommer og meir lydsterk vokal. Stilen til desse banda danna grunnlaget for hardrock. Tidlege former for hardrock kan høyrast i songar som «You Really Got Me» av The Kinks, «Happenings Ten Years Time Ago» av The Yardbirds, «My Generation» og «I Can See for Miles» av The Who og «Revolution» og «Helter Skelter» av The Beatles.
Aker
Akershus festning, Akershus fylke og det tidlegare lenet og amtet er oppkalla etter Aker, som har vore namnet på ein storgard i nærleiken av Gamle Aker kyrkje i noverande St.Hanshaugen bydel i Oslo. Kyrkja fekk namn etter garden og gav i sin tur namn til soknet og kommunen. Aker omkrinsa Oslo kommune fullstendig. Kyrkjesoknet Aker vart første gong delt i Østre og Vestre Aker i 1861, og i 1906 vart Ullern og Nordstrand utskilt som eigne sogn.
Cicero
Etter Cæsars død
Cicero var ikkje ein del av den flokken i senatet som avtalte å ta livet av Cæsar; dei frykta at han var for lausmunna til å halde konspirasjonen løynd. Då Cæsar vart drepen med 23 dolkestikk i senatet 15. mars 44 var Cicero likevel ein av talsmennene for eit republikansk styresett som jubla over det dei rekna som eit lukkeleg utfall. Cicero vart leiaren for den flokken som freista å føre Roma attende til den gamle statsforma, og ifølgje Eiliv Skard når ordhegda hans nye høgder i denne turbulente tida: «...aldri hadde hans indignasjon vært så dyp og hans patos så ekte». I dei såkalla fjorten fillipiske talene går han ut mot Cæsars tidlegare general Marcus Antonius (som no tevla om makta i Romarriket) med til dels kraftig skyts. Namnet på denne serien med taler stammar frå Cicero sjølv, og syner til den store greske oratoren Demosthenes sine taler mot Filip II av Makedonia tre hundre år tidlegare.