cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sotho
Klassifisering
Sotho høyrer til sotho-tswana-språkgruppa av bantuspråk. Språket er også kjend som sørleg eller sør-sotho, og utgjer ei grein av språkgruppa. Nord-sothospråka eller sepedi er ei anna grein snakka i Sør-Afrika, medan den siste er setswana som blir tala i Sør-Afrika og Botswana.
Grammatikk
Sotho er eit agglutinerande språk som byggjer opp ord ved hjelp av affiks og bøyingar. Det er eit SVO-språk med subjekt-verbal-objekt som standard setningsoppbygging. Rekkjefølgja kan endrast for å leggja vekt på ulike delar av predikatet.
Substantiv blir delte inn i 18 ulike ordklassar som blir markerte med ulike prefiks. Som andre bantuspråk har sotho samsvarsbøyiing mellom dei ulike ordklassane og verb, pronomen og adjektiv.
Skriftspråk
Sotho blir skrive med det latinske alfabetet. Skriftspråket blei først utvikla på 1800-talet av misjonærar frå Société des missions évangéliques de Paris til bibelomsetjingar. Skriftspråket blei dermed påverka av fransk ortografi. Rettskrivinga i Lesotho og Sør-Afrika skil seg noko frå kvarandre i mellom anna val av bokstavar, uttrykking av nasalar i stavingsbyrjingar og i mindre grad i orddeling. I oversynet under er det brukt sørafrikansk ortografi.
Litteratur
Sotho har ein rik munnleg litteratur som omfattar myter, epos, soger, historiske hendingar, dikt, songar og ordtak. Desse tekstane blei først skrivne ned av europeiske misjonærar frå 1830-talet. Eit døme på ei viktig samling sothosoger er Litsomo tsa Basotho ('Sogene til basothoane') som blei gjevne ut i to delar av presten E. Jacollett i 1909  og 1911.
Mannaask
Mannaask (Fraxinus ornus) er eit lauvfellande tre i oliventrefamilien. Arten er utbreidd frå Spania i vest til Tyrkia, Armenia og Libanon i aust og nordover til Austerrike, Tsjekkia og Polen.
Mannaask blir opptil 20 m høg og har glatt, grå bork. Blada er motsette og finna med 5–9 mørkegrøne småblad. Blomsae spring ut samtidig med blada og er kvite og duftande; dei sit i tette, kjegleforma, endestilte klasar. Pollineringa blir utført av insekt, hovudsakleg blomsterfluger og små biller, men noko pollen blir spreidd med vinden. Frukta er ei nøtt med venge (samara).
Blomen har eit fruktemne, to pollenberarar og fire smale kronblad som er 5–6 mm lange. Hjå litt over halvparten av trea er fruktemnet redusert slik at blomane fungerer som hannblomar, medan resten har tvikjønna blomar. Dette kjønnssystemet er kjend som androdiøci. Det er sjeldan blant dei fleste plantar, men finst hjå fleire artar i oliventrefamilien.
Arten veks i skog, maquis, ravinar og på steinete stader.
Om ein skjer i borken, renn det ut saft som inneheld søtstoffet mannitol. Både sevja og borken er blitt brukt til medisin. Safta er søt og nærande, og er blitt brukt under rekonvalesens. Ho kan også brukast til å maskera dårleg smak i annan medisin. Ho er også tradisjonelt blitt brukt som eit mildt avføringsmiddel. Safta har gjeve namn til treet, fordi ein frå mellomalderen likna henne med manna frå bibelsoga.
Mannaask blir også brukt som prydtre, planta i hagar, parkar og langs gater nord til Dei britiske øyane. Det er også blitt dyrka i Noreg, men blir då berre ein busk.
Ransta
Ransta er ein svensk tettstad i Sala kommun i Västmanlands län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde tettstaden 879 innbyggjarar.
Bosnia-Hercegovina under vinter-OL 2022
Bosnia-Hercegovina deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.
Den bosniske troppen bestod av seks idrettsutøvarar: ein akar, tre alpinistar og to langrennsløparar. Elvedina Muzaferija og Mirza Nikolajev var flaggberarar for Bosnia-Hercegovina under opningsseremonien, medan Strahinja Erić var flaggberar under avslutningsseremonien.
Polar Subglacial Basin
Polar Subglacial Basin er ei subglasial senking som ligg generelt mellom Gamburtsev subglasiale fjellkjede og Dominion Range i Aust-Antarktis. Senkinga vart grovt skissert av amerikanske, britiske og sovjetiske seismikkgrupper, 1958-61. Senkinga vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) (1961) etter plasseringa nær Sørpolen.
Europameisterskapen på skeiser 1983/Menn
Europameisterskapen på skeiser 1983 for menn vart avvikla i Haag i Nederland laurdag 29. og sundag 30. januar 1983. 30 utøvarar frå 13 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg. Dei norske utøvarane var Rolf Falk-Larssen, Geir Karlstad, Bjørn Nyland og Øyvind Tveter. Deltakarane elles kom frå Austerrike, Aust-Tyskland, Finland, Frankrike, Italia, Nederland, Polen, Romania, Sovjetunionen, Storbritannia, Sverige, Vest-Tyskland.
Hilbert van der Duim frå Nederland vart europameister, han var også bestemann på 1500-meteren. Landsmannen Frits Schalij vann 500 m og nordmennene Bjørn Nyland og Geir Karlstad gjekk inn til siger på høvesvis 5 000 m og 10 000 m.
Skeise-EM 1983
Dato: 29./30. januar
<br style="clear:both;" />
500 meter
<br style="clear:both;" />
5000 meter
<br style="clear:both;" />
1500 meter
<br style="clear:both;" />
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Mellona Rocks
Mellona Rocks er ei gruppe spreidde skjer og klipper som ligg nord i Nelson Strait i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Dei strekkjer seg over 1,7 km og har ei breidd på 900 meter. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av engelske og amerikanske selfangarar og stundom inkludert i namna «Heywood Islands» eller «Powels Islands».
Øyane er kalla opp etter den britiske selskuta «Mellona» under kaptein Thomas Johnson som opererte i Sør-Shetlandsøyane i 1821-22.
Verdscupen i alpine greiner 1992/Menn
Verdscupen i alpine greiner for menn i 1992-sesongen tok til 23. november 1991 i Park City i delstaten Utah i USA og vart avslutta 22. mars 1992 i Crans-Montana i Sveits. Turneringa omfatta 31 renn og 34 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 9 utforrenn og tre kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn i slalåm og utfor.
Poengsystemet var mykje endra til denne sesongen. Til 1991-sesongen fekk dei 15 beste utøvarane poeng basert på plasseringane i renna, frå 25 poeng for fyrsteplass til 1 poeng for 15. plass. Frå 1992-sesongen fekk bestemann 100 poeng for rennsiger, nummer 30 eitt poeng.
Allsidige Paul Accola frå Sveits vann verdscupen med god margin til italienaren Alberto Tomba, andremann i turneringa. Marc Girardelli, sigerherren både sesongen i førevegen og sesongen etter, enda på tredjeplassen.
Stylus phantasticus
Stylus phantasticus (òg stylus fantasticus, dvs «fantastisk stil») er ei stilretning innan barokkmusikken. Opphavet ligg hos seinrenessansekomponisten Claudio Merulo og nådde høgdepunktet i den nordtyske orgelskulen mot slutten av 1600-talet.
Særmerkt for verk i denne stilen er eit dramatisk spel avleiia av improvisasjonspraksisen i tida, der korte, varierte og til dels dissonante og bisarre figurar, ekstremt kromatiske passasjar og raske løp blir knytte saman på originale måtar. Dette skjer gjennom bruk av ostinate strukturar som soloinstrumenta utviklar kompleks kontrapunktikk over, ikkje ulikt improvisasjonspraksisen i jazzmusikken.
Andre pionerar i denne stilen er ved sida av Merulo Girolamo Frescobaldi (1583–1643), Giovanni Antonio Pandolfi Mealli (ca. 1620–1669) og Johann Jakob Froberger (1616–1667). Stilen når sitt høgdepunkt i ulike sonatar av Heinrich Ignaz Biber, Dietrich Buxtehude og Francesco Maria Veracini. Eit imponerande døme er Johann Sebastian Bach sin Kromatisk fantasi og fuge i d-moll (BWV 903). Òg Bach-sønene heldt fram med denne tradisjonen.
Omtalar frå stilen si nære samtid
Johann Mattheson skreiv i Der Vollkommene Capellmeister (Hamburg 1739): «Stylus phantasticus er den aller friaste og ubundne satsen og spelemåten som ein kan tenke seg då ein snart støyter på det eine eller andre innfallet og då det blir presentert særs uvanlege passasjar, skeiv ornamentikk, snurrige vendingar og utbroderingar utan eigentleg å akte på takt og tone; snart snøgt snart nølande; snart ein- snart mangestemmig; snart òg for ei kort stund etter taktslaget: utan omsyn til klangen; men heller ikkje utan å ville vere til hugnad, til å overraske og forundre.»
Johann Joachim Quantz skreiv: «I denne stilen finn ein snarare skamløyse og forvirra tankegang enn atterhald, fornuft og orden.»
Meade Islands
Meade Islands er to øyar, Zverino Island, den største, og Cave Island, og fleire skjer som ligg nord i innløpet til McFarlane Strait i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Dei dekkjer kvar for seg 48 hektar og 18 hektar. . Området vart vitja tidleg på 1800-talet av engelske og amerikanske selfangarar.
Øyane vart kartlagde i 1935 av Discovery Investigations og kalla opp etter C.M. Meade, kartograf i Admiralty Hydrographic Office på den tida.
Mead Islands ligg 1,98 km vest for Duff Point på Greenwich Island, 3,73 km nord for Pomorie Point, 3,5 km aust for Williams Point, 4 km søraust for Zed Islands og 3,9 km sør-søraust for Pyramid Island.
Joakim Sveder Bang
Joakim Ludvig Sveder Rentler Bang var ein norsk kirurg og politikar, fødd i Årstad i Hordaland. Han vart landskjend for sin humanitære innsats gjennom Raudekrossen under den fyrste balkankrigen og den fyrste verdskrigen. Frå 1920 til-27 var han stortingsrepresentant frå Trondheim og Levanger, vald for Frisinna Venstre i samarbeid med Høgre.
Far til Bang var ingeniør og verkstadeigar i Årstad. Sjølv gjekk han middelskolen ved Bergens katedralskole og deretter reallinja ved Bertrand Gundersens privatskole i Kristiania.
Etter medisinsk embetseksamen ved Det Kongelige Fredriks Universitet vikarierte Bang i 1894 og -95 som distriktslege i Selbu og Tydal. Han var så 1895-97 kommunelege i Hobøl og Tomter. Frå 1897 var han privatpraktiserande kirurg i Trondheim. Her engasjerte han seg i å forbetre dei hygieniske tilhøva for folk, særleg som krinsformann i Norges Badeforbund. Han var også i aktiv idrett, og var formann i både Trondhjems Skiklub og Trondhjems Seilforening.
Ved sida av legeyrket i Trondhjem var Bang vernepliktig sanitetsoffiser i Hæren. Han var regimentslege for 3. nordenfjeldske dragonregiment frå 1911 og vart sjef for 5. sanitetskompani i 1916. Under Balkankrigen 1912-13 leidde Bang ei norsk Raudekross-avdeling i Serbia, beståande av to assistentlegar og ti sjukepleiersker. Under fyrste verdskrigen fekk Bang stipend for å studere militærmedisin og feltsjukehus ved vestfronten. I 1917 var Bang i Russland som representant for Raudekrossen, der han overvaka utvekslinga av såra russiske og tyske krigsfangar. Han tok også ut skadde tyske og austerrikske krigsfangar til plassering i Noreg.
Bang var 1914-25 medlem i Trondheim bystyre, og sat i skulestyret frå 1909 til 1922. Valperioden 1919-21 var Bang vararepresentant på Stortinget for Odd S. Klingenberg frå einmannskrinsen Brattøra og Ila. Bang møtte fast då Klingenberg var statsråd frå 1920 til -21, og sat då i Protokollkomitéen. Både ved stortingsvalet 1921 og 1924 vart Bang vald inn på Stortinget på ei fellesliste for Høgre og Frisinna Venstre. På Tinget var han nestformann i Næringskomitéen. Perioden 1928-30 var han vararepresentant frå same krinsen, og møtte i korte tidsrom.
I 1927 tok Bang avskjed frå militæret og vart distriktslege i Strinda og fylkeslege i Sør-Trøndelag. Han døydde av lungekreft i 1931, 62 år gammal.
Fullerjord
Fullerjord eller bleikejord er eit naturleg mineralprodukt som er danna ved forvitring av glashaldig vulkansk oske eller tuff (bentonitt). Det vert nytta til regenerering av smøreolje, avfarging av feitt og oljer og spesielt ved oljeboring. Den aktive substansen er det sterkt absorberande leirmineralet montmorillonitt.
Namnet kjem av det engelske ordet fulling, norsk valking, som gjekk ut på det å krympe og tjukne klede under vasking med denne leira.
Erlend Flornes Skaret
Skaret er utdanna sivilingeniør og har gått forfattarstudiet i Bø i Telemark. Han bur i Oslo.
Peder Aslak Owren
Peder Aslak Berntsson Owren, også kjend som P.A. Owren, var ein gardbrukar frå Fåberg i Oppland som representerte Oppland fylke og Arbeiderdemokratene på Stortinget i perioden 1925-27, møtte òg som varamann i både 1919 og 1920.
Owren var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han Elverum ungdomsskole i 1892/93 og tok eksamen ved landbruksskulen på Hove i Fåberg i 1899. I 1901 tok han over farsgarden Lekshus i bygda Mesna, ein gard han dreiv til 1932. Jamsides gardsdrifta sysla han med skog- og tømmerhandel til 1914, medan han i tida 1911-26 dreiv eit dampysteri med landhandel. Då han i 1932 skøytte garden over på eldste sonen, starta han opp ein pelsdyrfarm med avl av sølv- og platinarev.
Periodane 1913-22 og 1925-28 var Owren ordførar i Fåberg herad. Han var også formann i det kommunale skogutvalet. Valbolken 1919-21 var han 1. varamenn til Stortinget frå einmannskrinsen Søndre Gudbrandsdalen. Han møtte då fire gongar i staden for Johan Castberg, den valde representanten, som var medlem i Justiskomiteen. Owren lukkast ikkje å kome inn på Stortinget 1922-24, men nådde opp gjennom Stortingsvalet 1924. Han var såleis medlem i Militærkomiteen i tingbolken 1925-27.
Elles var Owren formann 1918-21 i skattetakstkomiteen for Oppland fylke, medlem 1923-37 i tilsynsnemnda (styret) for Oppland fylkessjukehus og 1929-32 i tilsynskommisjonen for Eidsvoll-, Rauma-, Dovrebanen. I tida 1940-44 og 1945-?? var han formann i Norges Pelsdyrlag.
Shmidt Subglacial Basin
Shmidt Subglacial Basin er ei stor subglasial senking som ligg sør for Knox Coast i Aust-Antarktis. Han vart namngjeven av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1957, etter den sovjetiske forskaren professor Otto Ju. Shmidt (1891-1956).
Narva-traktaten
Narva-traktaten vart underskriven den 30. august 1704 under den store nordiske krigen. Fraksjonen av Det polsk-litauiske samveldet som var lojale til August den sterke gjekk inn i den anti-svenske alliansen mellom Kurfyrstedømet Sachsen og Det russiske tsardømet.
Bakgrunn
I byrjinga av den store nordiske krigen var August den sterke konge av Polen, storhertug av Litauen og kurfyrste av Sachsen. I 1699 allierte han seg med den russiske tsaren Peter den store med Preobrazjenskoje-traktaten og med Fredrik IV av Danmark-Noreg med Dresden-traktaten. Desse alliansane var grunnlaget for eit samla åtak på Det svenske imperiet som følgde i 1700. Likevel vart Danmark tvungen til å trekke seg ut av krigen alt i 1700 og Russland gjekk på eit stort nederlag. Dei neste åra følgde Karl XII av Sverige etter August gjennom Polen-Litauen, og påførte han fleire nederlag, medan Russland klarte å kome seg på fote att og rykte inn i Baltikum. Litauen-magnatane forlet August i april 1702 og allierte seg med Sverige.
Vilkår
Avtalen vart forhandla for Polen av Thomas Dzialynski (Dzialin), ein kommandant frå den saksisk-polske styrken som deltok i det føregåande russiske omleiringa og storminga av Narva. Avtalen vart signert av Peter den store for Russland, Augustus den sterke og polsk-litauiske magnatar.
Alliansen var både defensiv og offensiv. Avtalen sa at Polen og Russland kunne halde fram krigen og ikkje signere avtalar utan at begge part samtykka. Peter den store skulle gje August den sterke 200 000 rublar i årlege subsidiar, oppretthalde 12 000 soldatar, gje attende områda Semen Paliy hadde erobra i Ukraina og russiske erobringa i Livland.
Følgjer
Peter den store hadde forsikra seg om at krigen kunne halde fram i Polen-Litauen og slik binde opp svenske styrkar. Mellom anna vart forsterkingane til Karl XII for det russiske felttoget hans avskoren i slaget ved Koniecpol. For å betale dei avtalte subsidiane, vart det oppretta ein pengeskatt frå bondestanden.
For August var avtalen fordelaktig, sidan stillinga hans hadde vorte svekka gjennom dei mange nederlaga mot dei svenske styrkane. Peter den store, som ønskte avtalen, gav Ivan Mazepa om å drive ut Paliy (Paley) frå dei kosakkiske områda til samveldet, noko han til slutt gjorde. Dette hadde vore eit ugjendriveleg krav for Dzialinskij under forhandlingane. Men den russiske «hjelpsame okkupasjonen» av Livland førte ikkje til den venta overleveringa, men i staden vart området innlemma i Det russiske imperiet.
Reeves Gabrels
Reeves Gabrels er ein amerikansk gitarist, soloartist, låtskrivar, og produsent.
Han har spelt for mange artistar, men er mest kjend for innsatsen sin i bandet Tin Machine (1988-1992) og for å vere David Bowie sin faste gitarist fram til 1999. Den eksentriske og virtuose spelestilen hans har ført til både begeistring og fortviling hos dei som har høyrt han. Reeves Gabrels har òg jobba saman med The Cure, Ozzy Osbourne, Frank Black og ei rekkje andre artistar.
Gabrels har òg laga filmmusikk og musikk til spela Omikron: The Nomad Soul og Deus Ex.
Diskografi
Tin Machine
David Bowie
Solo
Casiano Delvalle
Casiano Delvalle er ein tidlegare paraguayansk fotballspelar.
Topeka
Topeka er hovudstad i delstaten Kansas i USA og har i kring 126 500 ibuarar. Byen, som ligg nordaust i delstaten ved Kansas-elva og 98 km vest om Kansas City, er eit administrasjons- og handelssenter. Topeka er fylkessete i Shawnee County. Meir enn 76 prosent av befolkninga er kvit og nær 12 prosent er afroamerikansk.
Delstaten Kansas sysselset om lag kvar femte arbeidstakar. Over 22 prosent er tilsett i undervisings-, helse- og sosialtenestene, og kringom 10 prosent i offentleg administrasjon. Kring ein tidel av dei yrkesaktive arbeider med detaljhandel og like mange er sysselsett i framstilling av industrivarer. Mange arbeider innom transport og finans-næringane.
Delstatsforsamlinga, som vart bygt i tida 1866-1903, har same form som Capitol-bygningen i Washington, D.C.
Namn
«Topeka» er eit kansa-osage-ord som tyders ‘stad der me grev opp poteter’, eller ‘ein god stad å grava opp poteter’.
Som stadnamn er «Topeka» fyrst dokumentert i 1826 som kansanamnet på elva som no vert kalla Kansas River. Grunnleggjarane av Topeka valde namnet i 1855 fordi det var nytt, av urfolksopphav og klang godt. Joseph James eller Jojim, ein lokal mann av delvis kansaopphav, har fått æra for å ha føreslått namnet.
Soge
Topeka låg på ein stad der vogntog som drog vest frå Independence i Missouri, i ei rute kjend som Oregon Trail, kunne kryssa Kansaselva med ei ferje på 1840- og 1850-talet. Trafikken auka på 1850-talet då ein ny militærveg mellom Fort Leavenworth og Fort Riley vart lagt gjennom staden.
Topeka vart grunnlagt i 1854 av slaverimotstandarar frå Lawrence i Kansas. To år seinare vart byen hovudstad i Kansas-territoriet, og frå 1861 hovudstad i den nyoppretta delstaten Kansas. Byen var ein bastion for slaverimotstandarane i Kansas-territoriet, som hadde fleire konflikt mellom abolisjonistar og nybyggjarar som støtta slaveriet, og som hadde makta i den dåverande hovudstaden Lecompton. Då sørlege styrkar marsjerte mot Topeka i 1856, blei det skipa ein milits og reist barrikadar på Quincy Street. Desse blei patruljerte av militsen til minst september 1856, då omleiringa av byen enda.
Atchison, Topeka and Santa Fe Railway opna i 1859, og gjennom fleire tiår var Topeka sentral i bygginga av jarnbaner. Det kom også dampbåtar til Topeka med kjøt, mjøl og tømmer som drog tilbake austover med poteter, mais og kveite.
Morris Rock
Morris Rock er ei øy heilt nordvest i Aitcho Islands i English Strait i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av selfangarar.
Øya er kalla opp etter Alfred Morris (f. 1890) som var teiknar i Admiralty Hydrographic Office i 1935.
Klippa ligg 350 meter nordvest for Kilifarevo Island, 2,33 km nord for Emeline Island, 2,55 km nordaust for Holmes Rock, 2,53 km søraust for Table Island og 3,71 km vest-nordvest for Fort William på Robert Island.
Adam Ant
Sidan 2010 har Ant helde fram musikkarrieren sin og spelt fleire konsertar, spelt inn eit nytt album og turnert i Storbritannia.
Historie
Det første bandet til Goddard var Bazooka Joe, der han spelte bassgitar. Som oppvarmingsband for Sex Pistols fekk han inspirasjon, og avgjorde seg for å forlate bandet og starte banda B-Sides. Etter eit nervøst samanbrot og sjølvmordforsøk, og etter at han kom ut frå sjukehuset, tok han namnet Adam Ant. B-Sides heldt aldri konsertar, og bandet vart snart oppløyst.
Han starta bandet Adam and the Ants i 1977, og gav ut tre album. To av albuma selde til platinaplate. Bandet vart kreditert for å ha vore med å skape overgangen mellom punk og new wave, og var ein del av New Romantic-sjangeren. Adam oppløyste bandet i mars 1982.
Han gjekk solo etter at The Ants var oppløyst, og gav ut albumet Friend or Foe same år. Frå albumet kom singelen «Goody Two Shoes» som vart ein hit med førsteplass på hitlistene i Storbritannia og Australia, og ein 12. plass i USA.
Rappestad
Rappestad er ein tettstad i Linköpings kommun i Östergötlands län i Östergötland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 249 innbyggjarar. Rappestad ligg cirka 10 kilometer vest for Linköping.
Tony Sales
Tony Fox Sales er ein amerikansk bassgitarist, og i lag med broren Hunt Sales, har han spelt i lag med Todd Rundgren, Iggy Pop og Tin Machine med David Bowie.
Bakgrunn
Sales var fødd i Cleveland i Ohio som son av tv-komikaren Soupy Sales (1926-2009) og Barbara Fox (1931– 2017). Han voks opp i Detroit i Michigan med den yngre broren Hunt Sales (f. 1954).
Det fyrste bandet hans var Tony and the Tigers, der Hunt spelte trommer. Tony and The Tigers gav ut songen «Turn It on Girl», som blei ein mindre lokal hitt i Detroit. Dei var to gonger på fjernsynsprogrammet Hullabaloo: 20. desember 1965, med Jerry Lewis som programleiar, og 4. april 1966 med faren Soupy Sales som programleiar.
Tony og Hunt arbeidde med artistar og grupper om Chequered Past, David Bowie, Iggy Pop, Todd Rundgren, Bob Welch, Andy Fraser frå Free, Harry Dean Stanton and The Cheap Dates, The Hunt Sales Memorial, Tin Machine (med Bowie), og andre frå 1989 til 1994.
Væpna styrkar
Væpna styrkar i eit land er statleg støtta forsvars- og kampstyrkar og organisasjonar. Slike styrkar har som regel som føremål å fremja interessene og politikken til styresmaktene i landet, og verna det mot fiendar utanfrå. Dei væpna styrkane kan omfatta militære og i nokre høve også paramilitære styrkar.
Berrybreen
Berrybreen er ein isbre i Antarktis, som er kring 40 km lang og 8 km brei, og som drenerer nord mellom Perry Range og Demas Range ut i Getzisen på kysten av Marie Byrd Land. Området vart først fotografert og grovt kartlagt frå lufta frå U.S. Antarctic Service i desember 1940 og breen vart kartlagt i detalj av U.S. Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959–66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter offiser William H. Berry i U.S. Navy som var flyoffiser for Task Force 43 under Operasjon Deep Freeze 1969–72 og operasjonsoffiser i 1973.
Det ligg sju vulkanske nunatakar langs austsida av breen.
Boschertbreen
Boschertbreen er ein isbre mot søraust for Hayden Peak, som flyt sørvest frå Bear Peninsula ut i Dotsonisen, on Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå flyfotografi teken av U.S. Navy 1966, og namngjeve i 1977 av Advisory Committee on Antarctic Names etter Ralph G. Boschert, ein kartograf i USGS som var medlem av satellittovervakingsgruppa til USGS ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1975.
Wilkes Subglacial Basin
Wilkes Subglacial Basin (WSB) er ei stor, subglasial senking oppdaga av United States Victoria Land Traverse 1959-1960. Senkinga ligg generelt sør for George V Coast og vest for Prince Albert Mountains i Aust-Antarktis. Han vart oppdaga og skissert av seismikkgruppa til U.S. Victoria Land Traverse 1959-1960, og er kring 1400 km lang og 400 km brei. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) (1961) fordi han ligg vest i Wilkes Land.
Rävemåla
Rävemåla er ein svensk tettstad i Tingsryds kommun i Kronobergs län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 323 innbyggjarar.
Nelson Island i Sør-Shetlandsøyane
Nelson Island (tidlegare Leipzig Island, O'Cain's Island and Strachans Island) er ei øy som ligg sørvest for King George Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho er kring 19 km lang og 11 km brei. Namnet går attende til minst 1821.
Polarstasjonen Eco-Nelson (Tsjekkia) ligg på Nelson Island.
Fyllitt
Fyllitt eller leirglimmerskifer er ein bergart som har oppstått ved omdanning eller metamorfose av leirskifer. Han liknar på glimmerskifer, men er ikkje så sterkt omvandla som denne. Dei nydanna mineralkorna er mikroskopiske. Fyllitt består hovudsakleg av muskovitt, kloritt og kvarts. Han skil seg frå leirskifer ved fløyelsaktig glans og større seigheit. Fyllitt vert nytta takskifer når han har ein plan og jamn skifrigheit.
Han er særs utbreidd i Noreg og dei fleste førekomstane er frå ordovicium, men alderen er vanskeleg å avgjere.
Songen Maybe Tomorrow av The Iveys
«Maybe Tomorrow» er ein song skriven og sungen av gitaristen Tom Evans frå The Iveys. Songen vart gjeven ut som den første singelen deira på Apple Records. Songen var tittelsporet på albumet Maybe Tomorrow og var med på Badfinger-albumet Magic Christian Music som kom ut i 1970.
Historie
The Iveys vart sett på som eit ungt og lovande, Beatles-aktig band av Apple Records, og den første singelen vart vald ut med omhu. Valet landa på «Maybe Tomorrow» på grunn av dei svulstige strykarane som produsenten Tony Visconti la til. Paul McCartney forsikra The Iveys personleg om at songen kom til å bli ein hit. Men songen gjorde det dårleg i Storbritannia og nådde berre 67. plassen på Billboard-lista i USA. Trass i dette nådde songen overraskande toppen av den nederlandske singellista, og vart ein stor hit elles i Europa og i Japan.
Apple hadde planlagt at songen skulle bli tittelsporet på debutalbumet til The Iveys på grunn av den regionale suksessen. Men før albumet kom ut, tok Allen Klein over som sjef for Apple Corps. Klein stoppa utgjevinga av albumet utanom i land der «Maybe Tomorrow» hadde vore ein hit.
Då Apple valde å ta med eldre songar på den «første» Badfinger-plata, det halvvegs filmmusikkalbumet Magic Christian Music, vart begge singlane til The Iveys tekne med. Dermed er «Maybe Tomorrow» òg ein Badfinger-song.
Andre versjonar
I 1971 spelte det mexicanske bandet El Amor inn songen på debutplata si.
O'Brien Island
O'Brien Island er ei lita klipperik øy som ligg 2 nautiske mil (3,7 km) sørvest for Aspland Island i Sør-Shetlandsøyane. Namnet går attende til minst 1822 då britiske og amerikanske selfangarar vitja området.
Øya har store hekkekoloniar av ringpingvinar (21 000 par i 1977) og sørhavhest (8000 par). Ho er derfor rekna som eit viktig fugleområde (Important Bird Area, IBA) av BirdLife International.
Ulla Pirttijärvi-Länsman
Ulla Pirttijärvi-Länsman er ein samisk joikar frå Angeli (nordsamisk Áŋŋel), i Finland. Ho byrja karrieren sin med gruppa Angelin Tytöt, men forlet kort tid etter for å ha ein solokarriere. Ho framfører tradisjonell joik akkompagnert av vestlege arrangement på moderne instrument.
Liv og virke
Ulla Pirttijärvi voks opp med joik og annan song. Som ung child høyrde ho på mora og onkelen som song soger til henne, og ho song i lag med dei; då ho var ti kunne ho synga åleine. Ho byrja opptre offentleg med ei gruppe jenter som kalla seg Angelin Tytöt.
Pirttijärvi er svært engasjert i å frema samisk kultur og samisk sjølvstyre. I 1996 skreiv ho musikkboka Hoŋkoŋ dohkká, som vann ein kulturpris frå Nordisk sameråd, og skreiv og produserte eit tilhøyrande album med songar retta mot barn for å læra dei samisk språk og tradisjon.
Pirttijärvi bur i Utsjoki med dottera Hilda og sonen Nilla-Ande. I 2014 skipa Ulla og dottera Hildá Länsman musikkgruppa Solju, og i 2015 deltok dei i Uuden Musiikin Kilpailu i Finland med songen «Hold Your Colours».
Prisar og utmerkingar
I 2007 blei Pirttijärvi-Länsman gjeven Áillohaš musikkpris, ein samisk musikkpris tildelt av Kautokeino kommune og Kautokeino sameforening for å æra viktig innsats vinnaren har gjort for samisk musikk.
Dear Angie
«Dear Angie» er ein song skriven og sungen av bassisten Ron Griffiths frå The Iveys for albumet Maybe Tomorrow. Han vart gjeven ut som den andre singelen til bandet i somme land i Europa og vart sidan gjeven ut på Badfinger-albumet Magic Christian Music.
Historie
Sjølv om den første singelen til The Iveys på Apple Records, «Maybe Tomorrow», hadde selt dårleg i Storbritannia, vart han overraskande ein hit i Nederland. Apple ønskte derfor å gje ut ein ny Iveys-singel for å gje gruppa ein ny sjanse. Produsenten Tony Visconti valde ut «Dear Angie», som var meint å kome ut samstundes med albumet Maybe Tomorrow. Men før singelen og albumet kom ut tok Allan Klein over som sjef i Apple Corps. Klein stoppa begge utgjevingane til The Iveys utanom i land der «Maybe Tomorrow» hadde vore ein hit, som i Europa og Japan.
Jean-Baptiste Greuze
Jean-Baptiste Greuze var ein fransk kunstmålar, frå Tournus i departementet Saône-et-Loire.
Liv og gjerning
Greuze var ein banebrytar for sjangermåleriet, med forteljande innhald og moraliserande formål. Påverka av Denis Diderot søkte han i kunsten å lovprise dygd og gode seder. Han måla den gamle familiefaren som velsignar sonen og festmøya hans (L'accordée de village), faren som forbannar sonen sin og sonekona (La malédiction paternelle), og korleis desse begge angrande vender heim og finn faren liggjande død på sitt leie (Le fils puni). Alt saman er skildra med teatralsk oppstilling, djup sentimentalitet og store fakter.
Han døydde i Paris i 1805.
Nihat Kahveci
Nihat Kahveci er ein tyrkisk fotballspelar. Han spelar for Beşiktaş i den tyrkiske fotballigaen og for det tyrkiske landslaget.
Kahveci spelte i spansk fotball i sju år, frå 2002 til 2009, for Real Sociedad og Villarreal. Han debuterte for Tyrkia sitt A-landslag i oktober 2000 i ein kamp mot Sverige. Han var med i troppen til fotball-VM i 2002, der han fekk spela som innbytar i to kampar. Under kvalifiseringa til fotball-EM i 2008 skåra han eitt mål mot Noreg på Ullevaal. Han var òg med i Tyrkia sin tropp til fotball-EM i 2008, der han skåra to mål i gruppekampen mot Tsjekkia.
Boydbreen
Boydbreen er ein isbre med mange bresprekkar som flyt vest-nordvest for kring 9 km to Sulzbergerisen mellom Bailey Ridge og Mount Douglass i Ford Ranges i Marie Byrd Land. Han vart oppdaga på flyturar på Byrd-ekspedisjonen i 1934, og kalla opp etter Vernon D. Boyd, ein maskinist på ekspedisjonen og medlem av West Base frå U.S. Antarctic Service (1939–41).
Hongkong under vinter-OL 2022
Hongkong deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.
Den hongkongkinesiske troppen bestod av tre idrettsutøvarar: to alpinistar og ein kortbaneløpar. Sidney Chu var flaggberar for Hongkong under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.
Rävlanda
Rävlanda er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 1 345 innbyggjarar.
Staden ligg ved jernbanelinjen mellom Göteborg og Borås og har jernbanestasjon.
Tin Machine
Historie
Albumet Never Let Me Down og den påfølgjande Glass Spider-turneen fekk hard kritikk av kritikarane, og Bowie var klar over synet han hadde fått. Han ønskte no å vende attende til å lage musikk for seg sjølv, og ikkje for det store publikummet han hadde fått etter Let's Dance, og byrja å samarbeide med Reeves Gabrels (som pressa songaren til å gjenoppdage den eksperimentelle sida si) og multi-instrumentalisten Erdal Kizilcay med nye songar i 1988. Det første resultatet av dette var ein ny versjon av Bowie-songen «Look Back in Anger» frå 1979, som vart framført på Intruders At The Palace den 1. juli 1988. Dei byrja så å planlegge eit konseptalbum basert på Steven Berkoff-skodespelet East, som eit soloalbum for Bowie, men ideen vart skrinlagd. Bowie og Gabrels byrja å arbeide med produsent Tim Palmer på nye songar. Bowie hyrte så inn brørne Hunt og Tony Sales (sønene til komikaren Soupy Sales) som rytmeseksjon. Bowie hadde arbeidd i lag med dei på Iggy Pop-albumet Lust for Life og møtte dei på ein fest i Los Angeles på denne tida.
Sales-brørne flytta stilen på innspelingane i Compass Point Studios i Nassau bort frå kunstrock og meir mot hardrock, og Bowie såg mot eit av favorittbanda sine på denne tida, The Pixies, for inspirasjon. Sales-brørne pressa Bowie til større spontanitet, og dei fleste songane vart spelt inn i eit opptak, og teksten var uferdig, noko som gav bandet ein ru, punkrock-stil liknande the Pixies.
Gruppa valde namnet Tin Machine etter ein av songane dei hadde skrive. Gruppa gjorde at Bowie kunne få ein viss grad av anonymitet, som han sterkt trengde etter overeksponeringa i 1980-åra. Han var glad for å la resten av badnet (hovudsakleg Hunt Sales) å ta hovudrolla i intervju.
Det første albumet deira fekk blanda, men generelt positiv kritikk då det kom ut i mai 1989. Mange kritikarar var derimot hånleg mot forsøket til Bowie på å finne seg sjølv på ny som eit skjeggete bandmedlem. I starten selde albumet bra og nådde tredjeplass i Storbritannia, men salet forsvann raskt. Bandet gjorde ein liten turne på midnre stader mellom 14. juni og 3. juli i 1989, og gjekk så i studio i Sydney i Australia. Under desse innspelingane medverka Tin Machine til eit surfealbum, Beyond the Beach, med ein ny instrumentalsong kalla «Needles on the Beach».
Gruppa tok ein pause medan Bowie utførte soloturneen sin Sound+Vision-turneen. I desember 1990 forsvann Bowie frå EMI. Begge partar sa at brotet var venleg, men ein trur at EMI nekta å gje ut eit nytt Tin Machine-album i eit desperat forsøk på å sikre eit nytt album liknande Let's Dance. I mars 1991, signerte gruppa med Victory Music, ein ny etikett av JVC, distribuert av London Records og Polygram, og spelte inn fleire songar, som kom ut som Tin Machine II. Denne gongen selde albumet dårleg frå starten av, og Bowie byrja å bli trøytt av å vere binden til ei gruppe. Frå 5. oktober 1991 til 17. februar 1992 gjorde gruppa ein større turne, kjend som It's My Life-turneen. Bandet hadde då med seg gitaristen Eric Schermerhorn, som seinare spelte med Bowie-venen Iggy Pop.
Innspelingar frå turneen kom ut i juli 1992 som albumet Tin Machine Live: Oy Vey, Baby. Kort tid etter gjekk Bowie attende til solokarrieren sin med singelen «Real Cool World» og bandet vart oppløyst.
Han heldt fram å arbeide med Gabrels på fire album etter Tin Machine: Black Tie White Noise (Gabrels medverka berre til ein song), Outside, Earthling og hours... Etter det siste albumet, følte Gabrels at Bowie var på veg mot meir dempa musikk og ønskte ikkje å vere med vidare.
Hastverk
«Hastverk» er ein song av Jahn Teigen og Anita Skorgan frå 1976. Songen er skriven av Kristian Hauger og Hans Hauger.
«Hastverk» deltok i Melodi Grand Prix 1976, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1976 i Haag i Nederland. Songen vart framført på norsk av Jahn Teigen med eit lite orkester, og så på nytt av Anita Skorgan med eit stort orkester. Bidraget enda på tredjeplass med 226 poeng.
Erler
Erler er ei biologisk slekt Motacilla av tolv artar sporvefuglar som beitar insekt på bakken. Arten skogerle høyrer til ei anna og monotypisk slekt Dendronanthus, men er ein nær slektning innanfor same familien, og nokon gonger inkludert i slekta Motacilla. Saman med fleire slekter av piplerker dannar dei den biologiske familien erler og piplerker, Motacillidae. Det engelske fellesnamnet 'wagtail' skildrar eit karakteristisk rørsleåtferd innanfor slekta, vipping med halen. Erleartane hekkar i Afrika, Europa, Asia og litt inn Amerika - vestlegaste Alaska og austlegaste Grønland.
Skildring
Erler er små til mellomstore slanke, ofte fargerike songfuglar med lange til veldig lange halar, som dei vippar med ustanseleg. Kroppen er lang og slank, nakken kort og hovudet relativt lite og rundt. Nebbet er relativt tynnt og kvast. Beina er lange og slanke, føtene lange tær med meir eller mindre markert bakklo. Vengene har 10 handsvingfjører, den ytste P10, som er svært lita og smal, ligg skjult under den niande dekkfjøra som òg er ganske lita. Dei tre vengfjørene nærast kroppssida, kalla tertialfjørene, er kraftig forlengt og dekker over handsvingfjørene i stor grad, eller til og med heilt, når dei er folda saman.
Fjørdrakta får auka kontrast i hekkedrakta, og viser i hovudsak svarte, kvite, gule eller grå parti. I vinterdrakt og juvenildrakt er fuglane vanlegvis mindre iaugefallande. Vengen viser vanlegvis klåre band eller felt, tertialfjørene er slåande kanta med kvitt. Dei ytre halefjørene er merkbart kvite. Oskeerle og bergerle syner ikkje ulikskap i fjørdrakt mellom kjønna, elles er det typiske med kjønnsdimorfisme i slekta ved at hoene har generelt bleikare farger og kontrast i fjørdrakta.
Kroppslengda inkludert stjerten ligg mellom 16,5 og opptil 24 centimeter. Linerla representerer dei 4-5 artane i det nedre storleiksområdet, medan skjorerle på det indiske subkontinentet er den største. Andre store erler er japanerle og afrikaerle.
Det er mågleg å plassere inn erleartane i tre kategoriar basert på generelle trekk i morfologien. Dei fleste artane i slekta passar inn i ei av desse gruppene etter draktmønster og lengd på halen: (1) «gule erler», (2) «vasserler» - grå og gule erler med tiltrekking til rennande vatn, og (3) «svart-kvite erler».
Gruppene nemnt over representerer ikkje evolusjonære linjer.
Erler rører seg kontinuerleg på bakken, sporadisk gjer dei kort hopp eller raske sprang for åtak på byttedyr. Dei dreier hovudet konstant frå den eine sida til den andre, halen har vippande rørsler. Fluktbanen er bølgjeforma med seriar av kort fallande rørsle med samanfolda venger som følgjer etter ein periode av kraftige vengeslag med høg frekvens som gjev stigande høgd.
Framferda med vippande hale har vore dårleg forklart. Det har blitt foreslått at det kan skremme opp byttedyr. Nyare studium har i staden gjeve framlegg om at det kan vere eit signal om at dei er vaktsame, noko som kan bidra til å demotivere potensielle predatorar.
Erleartane hekkar i Afrika, Europa og Asia, der nokre er heilt eller delvis trekkfuglar. Ein art, austgulerle, hekkar òg på austsida av Beringsundet, i Alaska. Linerla hekkar så langt vest som på Aust-Grønland og på Island.
<!--   Omsett frå en, høyrer kanskje ikkje heime i wikipedia?
Taksonomi
Slekta Motacilla vart introdusert av den svenske naturforskaren Carl von Linné i 1758 i den tiande utgåva av hans Systema Naturae. [1] Typearten er linerla. [2] Motacilla er det latinske namnet på linerla; sjølv om det faktisk er eit diminutiv av motare, 'å røre seg rundt', frå mellomalderen, førte det til misforståelsen av cilla som 'hale'. [3]
Ved første augekast ser det ut til at erlene er delt inn i dei tre gruppene nemnt over, men desse er ikkje evolusjonære linjer; forandring av magefarge og auke av melanin har skjedd uavhengig fleire gonger i erler, og fargemønstera som faktisk indikerer tilhøve er meir subtile.
mtDNA cytokrom b og NADH dehydrogenase subunit 2 sekvensdata (Voelker, 2002) har avgrensa nytte: Mistanke om at det fantes ein superart av sannsynlegvis 3 kvitbuka, svartstrupa erler er stadfesta. Det er òg andre superartar i Afrika sør for Sahara, tre kvitstrupa artane med svart brystband. Dei attverande fem artane er svært variable morfologisk og tilhøvet deira til kvarandre, og med dei to kladane er det enno ikkje tilfredsstillande forklart.
Opphavet til slekta ser ut til å liggje i det generelle området Aust-Sibir / Mongolia. Erler spreidde seg raskt over Eurasia og spreidde seg til Afrika i zancleum (tidleg pliocen) [4] der den seinare Sahara-linja vart isolert i ettertid. Afrikaerla (og moglegvis mekongerla) divergerte før den massive strålinga av kvitbuk-svartstrupe gruppa og dei fleste gulbukformene, som alle skjedde under sein piacenzium (tidleg i 'sein pliocen'), ca. 3 mill år sidan.
Erler som er kjent frå fossil: Motacilla humata og Motacilla major.
Kjelder Hovudkjelda er (kanskje allereie forelda): Voelker, Gary (2002): Systematics and historical biogeography of wagtails: Dispersal versus vicariance revisited. Condor 104(4): 725–739. DOI: 10.1650/0010-5422(2002)104[0725:SAHBOW]2.0.CO;2 [1] Systema Naturae [2] Mayr, Ernst; Greenway, James C. Jr, eds. (1960). Check-list of Birds of the World. Volume 9. Cambridge, Massachusetts: Museum of Comparative Zoology. p. 130. [3] Jobling, James A. (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. p. 261. ISBN 978-1-4081-2501-4. [4] ein kommentar til Voelker -->
Artslista
Motacilla i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Reftele
Reftele er ein tettstad i Gislaveds kommun i Jönköpings län i Småland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1 304 innbyggjarar.
Hunt Sales
Hunt Sales er ein amerikansk trommeslagar, som i lag med broren Tony Sales har spelt med Todd Rundgren, Iggy Pop og Tin Machine med David Bowie.
Bakgrunn
Sales er son av tv-komikaren Soupy Sales (1926-2009) og Barbara Fox (1931– 2017). Han voks opp i Detroit i Michigan med den eldre broren Tony Sales (f. 1951).
Hunt spelte trommer i bandet til broren, Tony and the Tigers. Tony and The Tigers gav ut songen «Turn It on Girl», som blei ein mindre lokal hitt i Detroit. Gruppa var med to gonger på fjernsynsprogrammet Hullabaloo: 20. desember 1965, med Jerry Lewis som programleiar, og 4. april 1966 med faren Soupy Sales som programleiar.
Hunt og Tony arbeidde med artistar og grupper om Chequered Past, David Bowie, Iggy Pop, Todd Rundgren, Bob Welch, Andy Fraser frå Free, Harry Dean Stanton and The Cheap Dates, The Hunt Sales Memorial, Tin Machine (med Bowie), og andre frå 1989 til 1994.
Flagstone Bench
Flagstone Bench er ei stor steinhylle med plater av sandstein, på grensa til søraustsida av Radok Lake og Beaver Lake i Prince Charles Mountains i Antarktis. Ho vart vitja av Australian National Antarctic Research Expeditions i 1957 og 1958 og det skildrande namnet vart nytta av Australian Antarctic Names and Medals Committee.
Brushbreen
Brushbreen er ein brei isbre nordvest i Bear Peninsula, som flyt vest og ut i Dotsonisen nord for Jeffrey Head i Marie Byrd Land. Han vart først kartlagt av US Geological Survey frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i januar 1947, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Bernard E. Brush, som var stasjonsingeniør ved Byrd Substation, 1966.
Dedicated to the One I Love
«Dedicated to the One I Love» er ein song skriven av Lowman Pauling og Ralph Bass som var ein hit for The "5" Royales, The Shirelles og The Mamas & the Papas. Pauling var gitarist for The "5" Royales, gruppa om spelte inn den originale versjonen av songen, produsert av Bass, i 1957. Versjonen deira kom ut på ny i 1961 og nådde 81. plassen på Billboard Hot 100.
The Shirelles-versjonen
Ein versjon av den amerikanske jentegruppa The Shirelles nådde 83. plassen på den amerikanske hitlista i 1959. Denne versjonen kom ut på ny i 1961 og klatra då heilt til tredjeplassen på Billboard Hot 100 og andreplassen på R&B-lista. Songen vart utgjeven på albumet deira Tonight's the Night i 1961.
The Mamas & The Papas-versjonen
Ein populær versjon vart spelt inn av The Mamas & the Papas og gjeven ut på Dunhill. Singelen nådde andreplassen på Billboard Hot 100 i 1967. Denne versjonen nådde òg andreplassen på UK Singles Chart. Hovudsongaren på denne versjonen var Michelle Phillips. Det var første gongen Phillips song solo på åein song og ikkje Cass Elliot. Songen kom ut på albumet The Mamas & The Papas Deliver i 1967.
Bromwich Terrace
Bromwich Terrace er eit høgt, relativt flat isdekt område på kring i Cook Mountains i Antarktis. Det ligg mellom Festive Plateau og Mount Longhurst i nord og Starbuck Cirque og Mount Hughes i sør. Med ei høgd på 2000 meter over havet, ligg terrassen 200 meter nedanfor det tilstøytande Festive Plateau og 850 meter nedanfor det høge Mount Longhurst. Det vart kalla opp etter David H. Bromwich i polarmeteorologigruppa ved Byrd Polar Research Center ved Ohio State University, som utførte klimatologiske undersøkingar i Antarktis i over 20 år frå kring 1978.
Ongley Island
Ongley Island er ei kupert, klipperik øy som ligg utanfor nordkysten av Greenwich Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho er 1350 meter lang frå vest til aust og 470 meter brei og dekkjer 44 hektar. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av selfangarar. Øya er kalla opp etter L.T. Ongley, kartograf i Admiralty Hydrographic Department i 1935.
Øya ligg 3,7 km vest for Dee Island, 1,73 km nordaust for Aprilov Point, Greenwich Island, 2,74 km nordaust for Miletich Point, Greenwich Island, 2,52 km aust-nordaust for Kabile Island, 5,3 km søraust for Romeo Island og 3,7 km sørvest for Stoker Island.
Chathampetrell
Chathampetrell (Pterodroma axillaris) er ein sjøfugl i stormfuglfamilien, ein mellomstor, grå, kvit og svart Pterodroma-petrell. Han er endemisk for Chathamøyane, New Zealand, og inntil nyleg var hekking avgrensa til den 218 hektar store øya South East Island/Rangatira.
Skildring
Gjennomsnittleg kroppslengd på chathampetrellar er 30 centimeter og dei veg ca. gram. Hovudet, ryggen og oversida av vengene er skifergråe, medan skuldrene og øvre vengdekkarane har ei djupare gråfarge som gjev eit mørkt M-mønster spreidd over vengene, synleg i flukt. Panna er spraglete grå og kvit, og undersida av kroppen er kvit. Undersida av vengene er kvite, men med mørke vengetuppar, ein smal mørk bakkant langs heile vengen og eit svart diagonalt band frå vengeknoken innover mot kroppssida. Her skil han seg frå gråkragepetrell med at sistnemnde har eit mykje smalare band som ikkje strekkjer seg heilt inntil kroppen.
I hekketida beitar chathampetrellane i havet aust og sør for Chathamøyane, og dei trekker nordover til Stillehavet når dei ikkje hekkar. Forsøk med sporingsutstyr i 2009/2010 har vist at dei trekker til havområda 1000 til 1500 kilometer vest for Chile og Peru.
Hekking
Chathampetrellar hekkar i opp til 2 meter djupe hòler i bakken i skogkledde område. Dei er generelt trufaste mot reirhòla over tid. Blada frå trea blir brukte som reirmaterialar. Kvart par legg eit enkelt kvitt egg i perioden slutten av desember til februar, og ungane blir flygedyktige i mai-juni. Unge fuglar kjem tilbake for å hekke tidlegast etter to år og dei har ein forventa levealder på ca. 20 år.
Status og truslar
Arten har status som sterkt truga, bestanden er estimert til ca. 1 400 individ (2010), og er trudd å vere aukande. Før menneske kom med introduserte predatorar som rotter og kattar, og avskoging sette i verk med tap av habitat, så var denne arten utbreidd over heile øygruppa Chathamøyane. Fram til vernetiltaka starta var arten blitt avgrensa til øya Rangatira, der han hekkar i hòler i konkurranse med anslagsvis 330 000 par breinebbkvalfuglar, Pachyptila vittata, som hekkar på same øya.