cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rush
Starten på Rush (1968–1976)
Rett etter utgjevinga valde Rutsey å trekkje seg grunna diabetes og mangel på lyst til å turnere. Rush heldt prøvespeling, noko som førte til at Neil Peart vart medlem av gruppa. I tillegg til å bli trommeslagaren i bandet vart Peart òg tekstforfattaren deira, sidan Lee og Lifeson hadde manglande interesse i å skrive tekster. Fly by Night (1975) var det første albumet til Rush med Peart bak trommesettet. Tekstene på dette albumet endra seg drastisk i tilhøve til debutalbumet. Dette skuldast Peart og at han hadde ei stor interesse for fantasy og science fiction. Likevel er musikkstilen på det andre albumet til Rush ikkje så veldig ulik stilen på det første.
Kort tid etter utgjevinga av Fly by Night gav Rush ut det tredje albumet sitt, Caress of Steel (1975). Albumet bestod av fem songar, to av dei ekstra lange og delt opp i fleire delar. Sjølv om Caress of Steel eigenleg skulle bli det skikkelege gjennombrotet til bandet selde det mindre enn venta og turneen vart halde på små stader. Etter dette kom 2112 (1976) som dei slo gjennom med for fullt. Plata selde til platinaplate i Canada, men vart ikkje noko særleg populær i USA før etter utgjevinga av Moving Pictures. 2112 vart høgdepunktet i den tidlege perioden til Rush. Tekstene på denne tida (dei aller fleste skrivne av Peart) var inspirert av klassisk dikting, fantasy-litteratur, science-fiction, og i nokre tilfelle av tekstene til filosofen Ayn Rand. Sistnemnde inspirasjonen finn vi lettast i «Anthem» frå albumet Fly by Night (1975), og i songen «2112» frå albumet 2112 (1976). Etter gjennombrotet med 2112 utgav bandet eit dobbelt konsertalbum med namnet All the World's a Stage.
Den progressive perioden (1977–1981)
Etter suksessen med utgjevinga av 2112 følgde Rush opp med A Farewell to Kings (1977) og Hemispheres (1978). På desse to utgjevingane drog bandet i ein meir prog-rock aktig. Varemerket til Rush vart no meir bruk av synthesizerar og lengre songar. For å nå ein breiare, progressiv palett med lydar, byrja Lifeson å eksperimentere med seks- og tolvstrengs klassisk gitar. Geddy Lee la til bass-pedalsynthesizerar, og Neil Peart varierte med innhald av triangel, klokkespel, kubjøller og treklossar. Rush heldt seg mest til den same stilen som dei hadde hatt, men byrja med varierte songar; gjerne litt kortare og «mjukare» arrangement.
På Permanent Waves (1980) endra Rush musikkstilen sin i stor grad ved å introdusere reggae og New Wave. I tillegg inneheldt musikken meir og meir synthesizerar. Permanent Waves inneheldt kortare og meir «radiovenlege» songar som «Spirit of Radio» og «Freewill». Begge desse songane kan ein stundom framleis høyre på amerikanske radiostasjonar. I mellomtida endra tekstane til Peart seg frå fantasitekstar, til ein stil med meir innhald av humanitære, sosiale, emosjonelle og metafysiske element. Populariteten til Rush nådde det absolutte høgdepunktet sitt med Moving Pictures (1981). Moving Pictures fortsette der Permanent Waves hadde avslutta, med pop-progressiv rock som fekk dei fram i rampelyset. «Tom Sawyer» frå dette albumet er kanskje den aller mest kjende songen til Rush, sjølv om songen «Limeligth» frå same album òg har fått god respons frå lyttarar og radiostasjonar. Moving Pictures var òg den plata som inneheldt den aller siste «utvida» songen. Denne var den ti og eit halvt minutt lange Camera Eye. Denne songen inneheldt i stor grad synthesizer, noko som viste at stilen til Rush var i ferd med å ta nok ein ny retning.
Etter suksessen med Moving Pictures valde Rush å utgje det andre konsertalbumet sitt, Exit...Stage Left (1981). Albumet understrekar at den progressive perioden hadde vore høgdepunktet til Rush og inneheldt mange songar frå Moving Pictures og Permanent Waves.
Synthesizerperioden (1982–1989)
Geddy Lee sine synthesizerar hadde vore i bruk sidan slutten av 1970-talet, men ikkje i så stor grad som Signals (1982), dette albumet representerte den største forandringa til Rush. Synthesizeren var no i framgrunnen. Tradisjonelle gitarsoloar vart i mindre grad brennpunktet, noko ein kan sjå i «Countdown» og «Subdivisions».
Stilen og produksjonen frå og av Signals vart teke med til nye høgder i Grace Under Pressure (1984). Syntheziseren til Geddy Lee vart hjørnesteinen til bandet, og Lee sitt fokus på ny teknologi vart etterfølgd av Neil Peart som satsa meir og meir på elektriske trommar og slagverk. Alex Lifeson sine bidrag til albumet vart i form av mange av dei vanlege varemerka hans; reggae, funk og New Wave-rytmar, som til dømes på «Red Lenses», «Red Sector A» og «The Enemy Within».
Power Windows (1985) vart følgd opp av Hold Your Fire (1987), begge desse albuma vart produsert av Peter Collins. I 1989 valde Rush å skifte plateselskap frå Mercury til Atlantic.
I 1989, utgav Rush eit tredje konsertalbum, A Show of Hands. Denne vart utgjeve på Mercury og viste fram Power Windows og Hold Your Fire-turneane. Dette konsertalbumet vart teke godt imot av fansen.
Tilbake til der det starta (1989–1997)
Rush byrja å avvike frå 80-talsstilen sin med albuma Presto og Roll the Bones. Desse platene vart produsert i samarbeid med Rupert Hine, og viste klårt at Rush byrja å kaste frå seg den syntheziserdominerande stilen. På 1989-albumet Presto kunne ein høyre at bandet spelte musikk som sentrerte seg meir kring gitaren enn dei to førre albuma. Sjølv om synthesizerar enno var i bruk i mange songar, var instrumentet ikkje lenger den viktigaste byggesteinen i musikken. Denne treden fortsette på Roll the Bones med mindre fokus på synthesizerar. Musikalsk varierte ikkje desse albuma i stor grad frå vanleg poprock. Til dømes vert det på «Roll the Bones» eksperimentert mykje med funk og hip hop, medan på den instrumentale songen «Where’s My Thing?» (den første instrumentale låten til bandet på lenge) finn vi element av jazz. Dei komande albuma ville få ein meir alminneleg rockestil.
Overgangen frå synthesizerar til ein meir gitarorientert og organisk musikkstil fortsette med Counterparts (1993) og Test for Echo (1996). Musikalsk er desse to albuma dei mest gitarorienterte albuma til Rush. Musikken til Lee og Lifeson heldt seg til same stil, medan Peart endra stil. Peart vart opplært i jazz og swing av jazztrommis Freddie Gruber i perioden mellom Counterparts og Test for Echo. Turneen for Test for Echo vart ein stor suksess, særleg i Nord-Amerika. Turneen vart delt opp i to delar: oktober til desember (1996) og mai til juli (1997).
Pause og comeback (1997–2018)
Etter å ha vorte ferdig med Test for Echo turneen i 1997 tok bandet ein fem år lang pause, hovudsakleg på grunn av personlege tragediar i livet til Peart. I august 1997 døydde dottera hans, Selena, i ei bilulukke. Juni 1998 døydde kona hans av kreft. Peart drog ut på ei ferd på motorsykkelen sin for å lindre smertene alt dette hadde påført han. Denne motorsykkelreisa fann stad i store delar av Nord-Amerika og blir omtalt i bok til Peart: Ghost Rider: Travels on the Healing Road. Rush fortalde seinare at dei var nære ved å avslutte banda for alltid i denne tunge perioden for Peart. Medan Peart var borte gav Rush ut sitt fjerde konsertalbum: Different Stages.
Språklig samlings litteraturpris
Språklig samlings litteraturpris vert delt ut kvart år av Landslaget for språklig samling til forfattarar som fyrst og fremst framviser litterære kvalitetar, men som i sin litterære kunst også gjev verdigheit til språkformer som peikar fram mot eit sams norsk skriftspråk.
Rush
Pause og comeback (1997–2018)
Etter å ha brukt tid på å sørge og setje tinga på plass i livet sitt, gifta Peart seg med fotograf Carrie Nuttall i september 2000. Tidleg i 2001 erklærte Peart for Lee og Lifeson at han var klår for å spele igjen. Bandet «vende tilbake» i mai 2002 med Vapor Trails. For å markere tilbakekomsten til bandet vart singelen og førstesporet på albumet, «One Little Victory», designa slik at han skulle få merksemda til lyttarane med hurtig gitar og effektive trommar. Songane på albumet bestod mest i tungrock, men einskilde songar av progressivt kaliber. Vapor Trails vart det første albumet til ikkje å innehalde ein einaste synthesizer, orgel eller keyboard sidan tidleg på 1970-talet. Sjølv om albumet for det meste er gitarbasert inneheld det ikkje i nokon særleg stor grad alminnelege gitarsoloar, dette var ei avgjerd Lifeson gjorde under produksjonen av albumet. Det tok bandet 14 månader å lage albumet, noko som er den lengste tida bandet har brukt på eit album. Ein trippel-CD og dobbel-DVD vart utgjeve i oktober 2003, dette var Rush in Rio, ein heil konsert frå den siste konserten til bandet på Vapor Trails-turneen.
Eit nytt DVD-sett vart utgjeve 13. juni 2006 og bestod av tre originale konsertar. DVD-en heitte Rush Replay X3, denne inneheldt Exit…Stage Left, Grace Under Pressure og A Show of Handsar. Han inneheldt òg «soundtracket» til Grace Under Pressure-konserten.
I 2009 byrja bandet arbeidet med eit nytt album, i lag med den amerikanske produsenten Nick Raskulinecz. Bandet la ut på ein ny turné i 2010 og 2011, Time Machine-turneen, og innspelingar frå denne turneen kom ut som Time Machine 2011: Live in Cleveland, som kom på DVD og CD. Det nye albumet kom ikkje ut før i juni 2012, kalla Clockwork Angels.
I 2015 turnerte gruppa i Nord-Amerika på R40 Tour, for å markera Neil Peart sine 40 år i bandet. Turneen byrja 8. mai i Tulsa i Oklahoma og enda 1. august i Los Angeles. Ved slutten av året erklærte Peart at han såg seg sjølv som pensjonert. Geddy Lee forklarte dagen etter at utsegna var blitt teken ut av kontekst, og at det berre var snakk om eit avbrekk frå turnering, ikkje avslutting av heile bandet. I 2016 bekrefta Lifeson at R40-turneen var den siste større turneen deira. I januar 2018 bekrefta han at gruppa var «så godt som ferdig», utan planar om å utføra fleire innspelingar eller turnear.
Hammarvika
Hammarvika, lokalt òg kalla Hamarvik, er ein tettstad i Frøya kommune i Trøndelag fylke. Staden har.
Hammarvika ligg aust på sørsida av øya Frøya. Den undersjøiske Frøyatunnelen har innkøyring i Hammarvika. Nabeita skole og Frøya sykehjem ligg her og staden har ymse butikkar og gjestehamn.
Yuya Sato
Yuya Sato er ein japansk fotballspelar.
Takyon
Eit takyon eller takyonsk partikkel er ein hypotetisk elementærpartikkel som flyttar seg raskare enn lyset. Namnet kjem frå greske ταχύς (takhys), som tyder «rask, kjapp» og vart gjeve av Gerald Feinberg. Det er generelt akseptert hos fysikarar i dag at ein slik partikkel ikkje kan eksistere, fordi dei ikkje er konsistente med dei kjende fysikklovene, som seier at ingenting kan vere raskare enn lysfarten. Om slike partiklar eksisterte, kunne ein byggje ein takyonsk antitelefon og sende signal raskare enn lyset, som i følgje den spesielle relativitetsteorien ville ført til eit kausalitetsbrot. Potensielle konsistente teoriar som tillét partiklar som går raskare enn lyset omfattar dei som bryt Lorentz-invariansen, der symmetrien ligg til grunn for spesiell relativitet, slik at lysfarten ikkje vert ein barriere.
Yuya Sato
Han har spela for klubbane Ventforet Kofu, Consadole Sapporo, Giravanz Kitakyushu, Tokyo Verdy og JEF United Chiba (2019).
Takyon
I artikkelen frå 1967 der Feinberg namngav partikkelen, foreslo han at takyon kan vere eit kvant i eit kvantefelt med negativ masse kvadrert. Men ein forstod raskt at eksitasjonar av slike imaginære massefelt ikkje forplantar seg raskare enn lyset, og i staden representerer ein instabilitet kalla takyonkondensasjon. Ikkje dess mindre vert negative kvadrerte massefelt vanlegvis kalla «takyonske», og har spelt i viktig rolle i moderne fysikk.
Trass i teoretiske argument mot at partiklar som går raskare enn lyset kan eksistere, har ein utført eksperiment for å leite etter dei. Viss det finst ladde takyon, vil dei sende ut tsjerenkovstråling i vakuum. Ein har prøvd å påvise takyon ved å observere slik stråling, men alle forsøka har vore negative. Ein har ikkje funne overtydande bevis for at dei finst.
Fanavollen
Fanavollen er ein blindveg i Fana bydel i Bergen som går sørover frå Krokeidevegen. Vegen er omkring 500 meter lang.
Namnet på vegen vart vedteke i 1976.
Reisa
Reisa er ei 130 km lang elv i Nordreisa kommune i Troms og Finnmark. Elva munnar ut i Reisafjorden.
Vik kyrkje på Sømna
Vik kyrkje er ei langkyrkje frå 1876 i Sømna sokn i Sør-Helgeland prosti.
Byggverket er i tre og skal opphavleg vere bygd med 600 plassar, men etter at nokre benkar er tekne ut for å frigjere plass til andre formål, er det på langt nær så mange sitjeplassar no.
Audun Sjøstrand
Audun Sjøstrand  er ein norsk kriminalforfattar og lektor. Han debuterte i 1985 med kriminalromanen Hundemordet og fylgde opp med Ureint trav i 1987 og Valsekongens fall i 1991.
Hovudpersonane i bøkene er lensmannen Peder Moe og lensmannsbetjenten Jørgen Asbjørnsen. I debutboka, som var den fyrste reine kriminalboka som kom i skuleutgåve, etterforskar dei narkotikasmugling i Øygarden.
Han har arbeidd som lektor i den vidaregåande skulen og skrive i Gula Tidend. Han er bokmeldar i Bergens Tidende.
Alf Baartvedt
Alf Baartvedt  var ein norsk prest og lærar. Han blei peikt ut i Fedraheimen som «den fyrste Presten, som hev skrevet Skulebøkar paa Norsk.»
Audun Sjøstrand
For Hundemordet fekk Sjøstrand Melsom-prisen i 1986, og for Valsekongens fall fekk han Rivertonprisen i 1991.
Leandro Cesar de Sousa
Leandro Cesar de Sousa er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Hestvika
Hestvika er ein tettstad i Hitra kommune i Trøndelag fylke. Staden har.
Leandro Cesar de Sousa
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Hestvika
Hestvika ligg heilt aust på øya Hitra.
Djamel Mesbah
Djamel Eddine Mesbah er ein algerisk fotballspelar som har spela på midtbanen for Ac Milan i italiensk Serie A. Han har òg landskampar for Algerie. Han spelte for Basel då dei vart seriemeistrar i Sveits i 2005, men spelte sjølv få kampar den sesongen. Han debuterte for A-landslaget til Algerie i 2010.
Alf Baartvedt
Bakgrunn og familie
Alf Baartvedt fødd på småbruket Baartvedt (no Bårtveit) i Fusa som son av Torkel Olsen Baartvedt og Kristi Olsdotter. Han utdanna seg først til skulelærar på Stord (1861-63) og tok så latinskulen til Heltberg (1866-67), før han studerte teologi ved Universitetet i Kristiania (1867-71).
Han var gift med Lilla Baartvedt.
Tohjulstraktor
Tohjulstraktor er ein liten traktor med berre ein aksling. Tohulstraktorar hadde tidlegare stor utbreiing på små bruk, som ikkje gav nok utkomme til å kjøpa firehjulstraktor.
Alf Baartvedt
Arbeid og verk
Baartvedt arbeidde først som lærar heime på Fusa i to år. Som nyutddana prest verka han i Minnesota i USA frå 1872 til 1874. Han vende tilbake til Noreg og underviste ei tid ved Gjøvik Borgerskole. Han hadde stillinga stiftskapellan i Trondheim frå 1877 til 1885, og var deretter sokneprest i Akerø (Aukra) i Romsdal frå 1885 til 1902.
Tohjulstraktor
Oppbygging
Motoren og girkassen er plasserte slik at traktoren balanserer på akslingen. Føraren går bak maskina og styrer ho med eit styre. Traktorane har masse frå 200 til 400 kg, så i bratt lende er bruk av tohjulstraktor tungt arbeid som krev sin mann. Dei fleste tohjulstraktorane har kraftuttak og nokre vert nytta med tilhengarar med drift på tilhengarhjula. Ein får då ein rammestyrt firehjulstraktor, med lågt tyngdepunkt. Slike maskiner tok seg godt fram på brattlendte bruk.
Alf Baartvedt
Arbeid og verk
Baartvedt gjekk inn for venstrepolitikk, og var med på skipinga av fylkesparti for Møre og Romsdal.
Tohjulstraktor
Oppbygging
Tohjulstraktorane vert produserte i ulike storleikar og motorar med frå 6 til 9 hk er vanlege, men nokre har større motor. Dei minste tohjulstraktorane har som oftast totakts forgassarmotor, medan dei største ofte har firetakts forgassar- eller dieselmotor.
Alf Baartvedt
Arbeid og verk
I 1882-83 gav Alf Baartvedt ut to kristne lærebøker på landsmål.
Tohjulstraktor
Bruksområde og utbreiing
I Noreg spela tohjulstraktorane ein viktig for mekaniseringa av dei mange små brattlendte bruka i fjordane på vestlandet. Mange småbruk gjekk frå hest til tohjulstraktor på 1950-talet. Etter kvart auka tilbodet av reiskap til dei, slik at dei kunne nyttast fot dei fleste arbeidsoppgåvene. Slåmaskin og jordfresar er vanlege reiskap, men tidlegare vart dei òg utstyrte med belte og vinsj og nytta i skogen. Agria Drott og Drabant hadde etter måten stor utbreiing i skogbruket på 1960-talet.
Talet på tohjulstraktorar i Noreg auka snøgt etter 2. verdskrig og auken heldt fram heilt til slutten av 1970-talet. Toppen vart nått i 1979, då det var 21938 tohjulstraktorar i Noreg. I dag er det ikkje så mange norske småbruk i drift lenger og tohjulstraktorane er mest av historisk betyding. Men i mange land, som til dømes Hellas, Kina og mange andre land i Asia, spelar tohjulstraktorane framleis ei viktig rolle.
Strandafjorden
Strandafjorden er eit vatn som ligg i Ål kommune i Viken. Vatnet er regulert i sørenden. Strandafjorden har namn etter Strandavaldet, ei rad med garder mellom Noss og Breie.
Khorol i Ukraina
Khorol (ukrainsk Хорол) er ein by i Poltava oblast i Ukraina. Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011). 14,753 (2001). Notable natives of Khorol include Ben-Zion Dinur og Aryeh Dvoretzky.
Birdlife Norge
Norsk Ornitologisk Forening (NOF) er ein ideell samskipnad stifta i 1957 med viktigaste oppgåve å syte for vern av fuglar. Samskipnaden arbeider for vern av naturen, særleg fuglefaunaen, og for å fremme interessa for og betre kunnskapen om fuglar, samt å stimulere til ulike ornitologiske aktivitetar. Han er òg eit bindeledd mellom fugleinteresserte i Noreg. Samskipnaden arrangerer turar og foredrag.
NOF er organisert med fylkesvise avdelingar som igjen er delt inn i lokallag med ansvar for lokal drift.
Frå 1992 har NOF hatt partnarskap med den internasjonale alliansen av søstersamskipnadar, Birdlife International.
NOF er ein av 5 organisasjonar som samarbeider med Artsdatabanken om å drive Artsobservasjonar.
Leandro Vieira
Leandro Vieira er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Vakhrusjeve
Ukrainske styresmakter endra i 2016 namnet på byen frå Vakhrusjeve til Bokovo-Khrustalne, men styesmaktene i folkerepublikken Luhansk godkjende ikkje dette.
Leandro Vieira
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Sørfjorden kapell
Sørfjorden kapell er ei langkyrkje frå 1957 i Gildeskål sokn i Bodø domprosti. Byggverket er i tre og skal vere bygd med 300 plassar.
Tundragås
Tundragås (Anser albifrons) er ei mellomstor gås i andefamilien som normalt ikkje hekkar i Noreg. Ho er 64–78 cm lang og har eit vengespenn på 130–165 cm.
Vaksne individ av tundragåsa har eit kvit bles rundt nebbrota, men ikkje så høgt opp på framissen som slektningen dverggåsa. Elles er anda kompakt med kort hals.
Den næraste populasjonen hekkar i tundraområde aust for Fennoskandia og trekker til Dei britiske øyane, Mellom- og Søraust-Europa. Ein underart hekkar på Grønland og overvintrar på Dei britiske øyane.
Øvre Anárjohka nasjonalpark
Øvre Anárjohka nasjonalpark er ein nasjonalpark sør i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke oppretta ved forskrift i 1975. I verneforskriften brukast skrivemåten Øvre Anarjokka. Saman med den tilgrensande finske nasjonalparken Lemmenjoki utgjer parken eit stort, urørt naturområde i nord. Nasjonalparken ligg avsides til på ein urørt del av Finnmarksvidda. Eit bølgande viddelandskap med bjørkeskog, furumoer, store myrer og mange vatn pregar nasjonalparken.
Plassering
Øvre Anárjohka nasjonalpark ligg aust på Finnmarksvidda og omfattar areal i Karasjok og Kautokeino kommunar i Finnmark fylke.
Mariner 5
Mariner 5 var ein romsonde i det amerikanske Marinerprogrammet. Romsonden undersøkte overflata på planeten Venus. Han vart skoten opp 14. juni 1967.
Øvre Anárjohka nasjonalpark
Vern og bruk
Formålet med Øvre Anárjohka nasjonalpark er å ta vare på eit stykke av Finnmarksvidda med eit representativt utval av dei naturtypar som forekjem der, så som furuskog, bjørkeskog og vidde med kratt, myr, vatn, elvar og låge fjell. Dyre- og plantelivet skal få utvikle seg mest mogleg fritt utan påverkning frå menneske.
Verneforskriften tillèt tradisjonell reindrift. Bygging av gammer for reindrifta og eit avgrensa tal hytter eller buer for ålmen bruk, kan tillatast av Fylkesmannen som forvaltingsstyresmakt.
Etoy
Etoy er ein kommune i kantonen i Vaud i Sveits, i distriktet Morges. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 454 meter over havet.
Kommunen ligg i området La Côte.
Radovljica
Geografi
Kommunesenteret ligg 492 meter over havet mellom Dei juliske alpane og Karavankane. Mellom landsbyane Lesce og Radovljica ved der Sava Dolinka (venstre) og Sava Bohinjka (høgre) renn saman, oppstår Sava som renn ut i Donau ved Beograd.
Landsbyar
Begunje na Gorenjskem, Brda, Brezje, Brezovica, Dobravica, Dobro Polje, Dvorska vas, Češnjica pri Kropi, Črnivec, Globoko, Gorica, Hlebce, Hraše, Kamna Gorica, Kropa, Lancovo, Lesce, Lipnica, Ljubno, Mišače, Mlaka, Mošnje, Nova vas pri Lescah, Noše, Otoče, Ovsiše, Peračica, Podnart, Poljče, Poljšica pri Podnartu, Posavec, Praproše, Prezrenje, Radovljica, Ravnica, Rovte, Slatna, Spodnja Dobrava, Spodnja Lipnica, Spodnji Otok, Srednja Dobrava, Srednja vas, Studenčice, Vošče, Vrbnje, Zadnja vas, Zaloše, Zapuže, Zgornja Dobrava, Zgornja Lipnica, Zgornji Otok og Zgoša.
Folkesetnad
Folketalsutviklinga har vore jamt stigande sidan 1999.
St. Thomaskyrkja på Filefjell
Kyrkja var vigd til Thomas Becket, erkebiskopen av Canterbury frå 1162. Ei gong mellom 1173 og 1180 la den norske erkebiskopen Øystein Erlendsson og kong Magnus V Erlingsson planar om å byggja ei større St. Thomaskyrkje. Kyrkja vart brukt fram til Svartedauden (1349-1350). Då gjekk kyrkja ut av bruk, inntil folketalet auka att på 1600-talet og presten T. A. Bahr i Vang tok initiativ til å få sett kyrkja opp att. På denne tida vart mange gamle katolske kyrkjer sette i stand, det same skjedde med St. Thomaskyrkja omkring 1615.
Det er knytt mange segner til kyrkja, som trekte til seg folk frå heile landet som ønskte botemiddel. Kyrkja blei riven i 1808. Ifølge folketrua fekk dei som reiv kyrkja straff for dette, fordi kyrkja heldt på dødsånder som no kom etter dei og gjorde skade.
Dei gamle kyrkjeklokkene blei ført til forskjellige kyrkjer i Valdres, men let ikkje godt i desse. Det var fyrst då dei kom tilbake i den nye St. Thomaskyrkja som etter kvart skulle byggjast at klokkeklangen blei slik som den skulle.
Gamle spelemenn i Valdres spelte slik dei meinte å hugsa at klokkene klang i gamle dagar, og deretter blei det laga mange «klukkelåtta» både for langeleik og hardingfele.
Diktaren og kulturforkjemparen Anders Underdal byrja i mellomkrigstida ein kampanje for å gjenreise St. Thomaskyrkja. Heilt frå Underdal, som var fødd i 1880, var smågut hadde han høyrt sogene om denne kyrkja. Særleg var det kiminga av kyrkjeklokkene som gjekk igjen i mange av desse forteljingane. Underdal brukte mykje av si tid som omreisande skald og foredragshaldar til å agitera for at kyrkja måtte gjenreisast, og han samla òg inn pengar til dette formålet. Og alltid song han den kjenningssongen han hadde skrive, «Klokkune klang over Filefjell». Dessverre for Underdal adopterte Nasjonal Samling gjenreisinga av kyrkja som ei av sine kampsaker. Underdal, som hadde lete seg påverke av Quisling sin propagandaministar til å melde seg inn i NS som eit ledd i dette prosjektet, hadde etter krigen altså hamna i vanære, så då kyrkja blei gjenreist i 1971 var det andre enn han som fekk hovudæra for det.
St. Thomaskyrkja ligg i dag på Kyrkjestølen på Filefjell tett ved E16.
Åkerbær
Åkerbær (Rubus arcticus) er ein plante i rosefamilien. I Norden har planten ei austleg utbreiing. I Sør-Noreg finn vi han i randområda mot Sverige. Han er vanlegare i Troms og Finnmark. I Nord-Sverige og særleg i Finland er han utbreidd. Han veks vidare gjennom Russland og i nordlege Nord-Amerika. Åkerbær veks på fuktig skogbotn, langs bekkar, på veg- og myrkantar. Han er sjeldan over skoggrensa, men veks enkelte stader frå Telemark til Sør-Trøndelag. Åkerbær har i Telemark vorte funne heilt opp til 1300 moh.
Utsjånad
Planten har ein krypande jordstengel med ein opprett stengel på 10-25 cm. Stengelen har få trekopla blad. Dei er sagtanna, glatte og tynne. I toppen av stengelen sit 1-3 smale blomar. Dei har 5-10 kronblad som oftast er rosa. Den brunraude eller djupraude frukta minner om bringebær.
Bruk
Dei aromatiske bæra vert brukte til syltetøy og dessertar. I Finland der åkerbær er vanleg, blir det laga ein likør, Mesimarja. Ved Nobelmiddagen blir det ofte servert åkerbærdessert.
Sortar
I Finland har ein odla fram ulike sortar til kommersiell dyrking. Dei mest kjende sortane er:
Hiroki Nakayama
Hiroki Nakayama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kyoto Sanga FC.
Storekrækkja
Storekrækkja er ein innsjø som ligg i Hol kommune i Viken.
Nowitna
Nowitna er ei 455 km lang elv i sentrale delar av Alaska, vest for Tanana. Ho renn for det meste gjennom Nowitna National Wildlife Refuge. Nowitna er ei roleg elv som eignar seg godt til kanopadling. Elva munnar ut i Yukon.
Mariner 4
Mariner 4 var den fjerde romsonda i det Amerikanske Marinerprogrammet. Romsonda vart skoten opp 28. november 1964 på veg til planeten Mars, der Mariner 3 aldri rakk fram. Mariner sende 28 utydelege bilete av Marsoverflata. Det kunne ta ein heil dag å overføre eit einaste bilete tilbake til jorda. 5.2 millionar bits vart sende tilbake til jorda frå romsonden. Kommunikasjonen opphøyrde den 21. desember 1967.
Konklusjon
Bilete av krater og målingar av den tynne atmosfæra, tyda på ei inaktiv planet der lite tyda på intelligent liv. Det var mange mytar om at Mars-buarar fanst, men Mariner 4 konkluderte med at eventuelt liv ville bestå enklare, mindre livsformar. Atmosfærisk trykk vart målt til mellom 4.1 til 7.0 mbar (410 til 700 pascal). Temperaturen vart estimert til rundt -100 grader Celsius og noko magnetfelt rundt planeten vart ikkje registrert.
Bakgrunnsstoff
Mariner 4 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
Henry Rawlinson
Henry Creswicke Rawlinson var ein engelsk offiser, forskar, diplomat og politikar. Han er kjend for sine bidrag til å tolka sumerisk kileskrift, og er blitt kalla far til assyriologien.
Karriere
Rawlinson var fødd i Chadlington i Oxfordshire. Han blei kadett for Det britiske austindiakompaniet, og drog til India i 1827. Der steig han i gradene til å bli offiser, og drog i 1833 til Iran for å organisera styrkane til sjahen. Her byrja han sine undersøkingar av gamle sumeriske tekstar.
I 1840 blei Rawlinson oppnemnd til politisk agent i Kandahar. I 1843 blei han britisk konsul i Bagdad, og i 1851 blei han generalkonsul.
Henry Rawlinson trekte seg tilbake frå aktiv teneste for Austindiakompaniet i 1855, og blei då i staden direktør for selskapet. Rawlinson var parlamentsmedlem i 1858 og igjen i 1865–68. I 1858 blei han med i det nyutnemnde India-rådet (Council of India) og i 1859-60 var han minister ved det iranske hoffet i Teheran.
Akademisk arbeid
Rawlinson var levande interessert i språk og leivningar. Etter at han kom til India lærte han seg raskt indiske språk og persisk. I løpet av sine første to år i Persia heldt han til nær Behistun-innskrifta ved Kermanshah. Innskrifta blei laga under Darius den store på rundt 500 f.Kr. og inneheld tekst på gammalpersisk, elamittisk og babylonsk. Alle tekstane var skrivne med kileskrift, som til då ikkje var blitt tyda. Rawlinson klatra opp til innskrifta og klarte kopiera den gammalpersiske biten – dei andre to språka var for vanskeleg tilgjengelege. Rawlinson gav ut ein full transkripsjon med omsetjing og illustrasjonar i «Notes on the Inscriptions of Assyria and Babylonia» i Journal of Royal Asiatic Society i 1846. Saman med andre forskingsarbeid gjorde dette at ein hadde knekt kileskriftkoden.
Gjennom militærkarrieren skreiv Rawlinson reiseskildringar og historiske verk. Eit viktig arbeid var Outline of the History of Assyria (1852).
Henry Rawlinson hadde eit langvarig samarbeid med Det britiske museet. Allereie rundt 1850 gav han antikvitetssamlinga si frå Persia til museet. Som generalkonsul i Bagdad overtok han rolla til arkeologen Henry Austen Layard med å skaffa fleire gamle skulpturar. I perioden 1853–1855 leia han på oppdrag frå mueet utgravingane i Ninive og Babylon. Han deltok i leiinga av museet frå 1876 til han døydde i 1895.
Utmerkingar
Rawlinson fekk fleire utmerkingar for sine ulike fortenester. I 1839 mottok han gullmedalje frå Royal Geographical Society for eit verk han hadde skrive om ei reise i persisk Kurdistan i 1839.
For si rolle i forsvaret av britiske interesser i Afghanistan blei Rawlinson utnemnd til storkrossriddar av Order of the Bath og dekorert med den persiske Løve- og solordenen og Durraniordenen av tredje klasse.
Han blei utnemnd til baronett i 1891 for si langvarige og utmerka teneste for staten.
Diskografien til The Who
Dette er ei liste som inneheld diskografien til The Who.
The Who har vore på fleire forskjellige plateselskap opp gjennom åra. I Storbritannia og andre stader utanfor Nord-Amerika, vart dei opphavleg signert til Brunswick Records. I 1966 flytta dei til Polydor Records og tok rettane til innspelingane på Brunswick med seg. Dei skipa så Track Records året etter med Polydor som distributør. Dei forlet Track i 1974 og kom direkte under Polydor, der dei har vore sidan.
I Nord-Amerika vart dei opphavleg signert til Decca Records. Dei flytta til Atco Records ei kort tid i 1966 før dei kom tilbake til Decca seinare på året. Tidleg i 1970-åra vart Deccca ein del av MCA Records. Bandet endra selskap igjen i 1981 til Warner Bros. Records. Selskapet gav ut Face Dances og It’s Hard, samt singlane til desse, før The Who vart oppløyst. Seinare fekk MCA rettane til innspelingane deira på Warner Brothers. I 2003 vart MCA Records slått saman med Geffen Records. Comebackalbumet Endless Wire vart gjeve ut på Universal Republic i USA.
Féchy
Féchy er ein kommune i distriktet Morges i den sveitsiske kantonen Vaud, i Romandy, den fransktalande delen av landet. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 495 meter over havet.
Uttale av sørsamisk skriftspråk
Uttalen av det sørsamiske skriftspråket skil seg frå uttalen til dei andre samiske språka.
Vokalane
Det sørsamiske skriftspråket blir skrive med desse vokalsymbola: i, e, æ, a, y, u, o, å og ï.
Som einskildsymbol representerer vokalsymbola korte vokalar, med unntak av a, som i andre staving i visse ord står for lang a: Inga [ inga: ]. Dei sørsamiske vokalsymbola har til skilnad frå i t.d. nordsamisk omtrent same lydverdi som i norsk: y, u, o blir uttalt som i norsk og ikkje som i tysk eller finsk. Vokalsymbolet ï står i ei særstilling. Den representerer ein vokal som språkhistorisk har eit anna opphav enn i, og som for nokre talarar blir uttalt lågare og meir bakre enn i. Hos andre talarar representerer i og ï same fonem /i/.
Dei midtre vokalane kan vere lang, dei blir då skrive med doble vokalsymbol. aa, ee, øø, åå.
Sørsamisk har diftongane ie, åe, yø, oe, ua, åa, ae, ea, ue. Dei blir uttalt som om dei representerte norske vokalar, bortsett frå at ae, ea blir uttalt meir som æe, eæ.
Konsonantane
p, t, k blir i byrjinga av ord uttala som i norsk. Inni ord blir dei uttala utan aspirasjon, dvs. som norsk p i ordet spade. Jf. tijje "tid" /thijje/. b, d, g blir som regel uttala som i norsk og svensk, men dei vart tidlegare uttala som uaspirert p, t, k i byrjinga av ord.
tj, sj, nj, ng representerer einskildlydane c͡ç, ʃ, ɲ, ŋ, altså postalveolar affrikat og frikativ. g og sk blir uttalt som på norsk, det er også ein tendens til å uttale dei som /j/ og /ʃ/ foran /i, ee/. Konsonantsambanda bp, dt, gk representerer lange /b:, d:, g:/.
h i slutten av ei staving blir uttalt som ein ustemt variant av vokalen den står attom.
Bakgrunnsstoff
For å sjå sørsamisk tekst som lydskrift, gjer følgjande: Gå til denne sida, lim eller skriv inn tekst, kryss av for Transkriber under, og trykk Send skjema. Resultatet er den same teksten på IPA-lydskrift.
Slaget ved Soor
Slaget ved Soor fann stad 30. september 1745 i Böhmen. Preussen under Fredrik den store slo ein samla hær frå Austerrike og Sachsen leia av fyrst Karl Aleksander av Lorraine under den austerrikske arvefølgjekrigen. Etter eit par tidlege tilbakeslag klarte Fredrik og prøyssarane til slutt å vinne slaget.
Bakgrunn
Tre månader etter slaget ved Hohenfriedberg utnytta fyrst Karl den henslengte leiren Staudenz som Fredrik hadde sett opp og gjekk til eit overraskingsåtak på den reduserte prøyssiske hæren. Fredrik hadde lagt igjen fleire avdelingar under marsjen sin gjennom Böhmen og manntalet var redusert til 22 500 mann. Fyrst Karl oppdaga så at Karl ikkje hadde okkupert åsen Graner-Koppe, som låg nord for Burkersdorf, og som dominerte landskapet i aust og sør. Karl sende opp musketerar, grenaderar, kavaleri og 16 kanonar, og strekte resten av hæren sin i ei linje i sør.
Slaget
Prøyssarane oppdaga at austerrikarane var nær og gjekk til åtak først, trass i at austerrikarane hadde overraskingsmomentet og terrenget på si side. Dei marsjere i kolonnar og Fredrik styrte hæren sin mot nord der slaget opna med ein austerriksk kanonade mot dei hjelpelause kavalerikolonnane då dei passerte nedanfor Graner-Koppe. Kavaleriet stod imot elden og grupperte seg nord for åsen.
Samstundes var den austerrikske høgreflanken i ein fråskild kamp mot prøyssarane som prøvde å ta landsbyen Burkersdorf. Etter å ha nesten køyrt seg fast mot eit anna batteri nær landsbyen klarte troppane til Ferdinand av Braunschweig til slutt å bryte gjennom midten av austerrikarane. Austerrikarane forlet slagmarka og Fredrik kom seg unna ei av dei største knipene han møtte i karrieren sin.
Kjelder
''
Satoshi Hashida
Satoshi Hashida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Sanga FC, Kataller Toyama og Thespa Kusatsu.
Sørskot kapell
Sørskot kapell er ei langkyrkje frå 1943 i Steigen i Salten prosti.
Byggverket er i tre og har 70 plassar.
Faouzi Chaouchi
Faouzi Chaouchi, arabisk فوزي شاوشي er ein algerisk fotballspelar som har spela som keeper for Sétif i den algeriske fotballigaen og for Algerie sitt landslag. Han vart seriemeister i Algerie med Kabylie i 2008. Han debuterte for A-landslaget 26. mars 2008 i ein vennskapskamp mot Kongo.
Politigradar i Sverige
Politigradar i Sverige sidan 2015.
Aker-konsernet
Aker ASA (ose: AKER) er eit norsk industrikonsern som blei skipa i 2004. Det har namnet sitt frå Akers mekaniske verksted, som blei skipa i 1841 og nedlagt i 1982.
Aker ASA blei notert på Oslo Børs den 8. september 2004. Sidan børsnoteringa har Aker ASA-aksjen gitt ei gjennomsnittleg årleg avkasting på 29 prosent, inkludert utbytte. I 2011 var avkastinga 17,9 prosent i verdi, inkludert utbyttet på 10 kroner per aksje. Hovudaksjonæeren i Aker ASA er Kjell Inge Røkke, som gjennom selskapet TRG eig 68,2 prosent av aksjene. Dei andre aksjane har noko over 13 000 aksjonærar.
Selskap
Selskap i Aker-gruppa:
Brann
Brann er det at noko brenn opp, at ein eld herjar. Døme kan vera skogbrann, brann i ein skog, eller bybrann i ein by. Brannmann er ei nemning på ein person som arbeider i brannvesenet med å sløkkja brannar. Til hjelp med å sløkkja brannar, nyttar brannvesenet seg gjerne av ein brannbil.
Saturnmånen Narve
Narve (oppdagingsnamn S/2003 S1) er ein av månane til Saturn. Namnet kjem frå Lokesonen Narve i norrøn gudetru.
Månen blei oppdaga gjennom eit 8,3-m Subaru-teleskop frå toppen av Mauna Kea på Hawaii. Han var den første nye saturnmånen oppdaga på 22 år. Dei siste oppdagingane før dette skjedde då Voyager 2 flaug forbi planeten i 1981.
Narve er ein liten måne som ligg langt vekke frå Saturn. Han kan vera ein asteroide som er fanga opp gjennom gravitasjonen til planeten, og i framtida er det mogleg at kan han riva seg laus frå planetsystemet og heller krinsa rundt Sola.
Ferreyres
Ferreyres er ein kommune i kantonen Vaud i Sveits, i distriktet Morges. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Saturnmånen Narve
Namnet blei godkjend av den internasjonale astronomiske unionen, IAU, den 21. januar 2005.
Ferreyres
Kommunen ligg i nordsida av Venogedalen.
Fivel
Fivel (jf. norrønt fífa) kan visa til:
Indo-gresk kultur
Indo-gresk kultur er ein hellenistisk kultur som oppstod etter at grekarar leidd av Aleksander den store kom inn i Sør- og Sentral-Asia på 300-talet f.Kr. Over tretti greskætta kongar herska over ulike kongerike i området. Herskarane blei avløyst av skytarar og yuezhiar i første hundreåret, men etterkomarane fortsette å bu i områda. Den indogreske kulturen påverka nordindisk kunst, og hadde særleg sterk tyding for utviklinga av buddhistisk skulptur.
Namnetabu
Namnetabu kan strekka seg vidare til sjølve språket ved at ein heller ikkje bruker ord som bygger på forbodne namn. Sanksjonar mot å bryta slike tabu kan gå frå irritasjon frå andre i samfunnet til dødsstraff. Ein kan bruka ulike måtar til å omgå namna på, til dømes ved å skildra personen eller ved å bruka ein tittel, eit kallenamn eller ei omskriving.
Bakgrunn
Som andre tabu kan det vera vanskeleg å fastslå kvifor namnetabu finst. Ein kan likevel skimta nokre grunnar som går igjen:
Nummererte småplanetar/7001–8000
Dette er ei lista over småplanetane ifrå nummer 7001 til 8000. For hovudlista, sjå nummererte småplanetar.
Namnetabu
Namnetabu for menneske
Å omgå namnet eller delar av det bringar meir avstand mellom talaren og den omtala, noko som blir rekna som høfleg i mange samfunn.
Storozjynets
Storozjynets ligg i den historiske regionen Bukovina, som vart styrt av Moldavia (før 1774), Det austerrikske imperiet (1774–1918), Romania (1918–1940 og 1941–1944), Sovjetunionen (1940–1941 og 1944–1991) og Ukraina (sidan 1991).
Namnetabu
Slekt
Samfunn over heile verda har forbod mot å nemna slektningar, anten naturlege eller gjennom giftarmål, ved namn. Tabuet kan til dømes dekka eldre slektningar eller alle slektningane til ektemaken. Det kan òg gjelda enkeltpersonar, som ektemake, svigerforeldre eller eldre sysken.
Blant yanomamiar i Amazonas finst namnetabu som blir strengare jo nærare ein er i slekt med dei som skal omtalast.
I Europa finst eit tabu mot å kalla eldre slektningar ved namn. Ein kan i staden bruka eit slektskapsord for dei, til dømes «Papa», «Moder», «moster», «Opa» eller «Nan». Skikk og Bruk frå 1960 oppgjev at barn tiltaler foreldra som «mor» og «far», mens søsken av foreldre vert tiltalt forskjellig frå familie til familie, som «onkel» og «tante», «faster»/«moster» eller berre med fornamn, eller onkel og tante etterfølgd av fornamn. Dette tabuet er noko svakare i dag, men svært mange europearar vil likevel kvia seg for å kalla foreldre eller besteforeldre ved namn. Eit tidlegare tabu for kvinner mot å bruka fornamnet til ektemannen sin fann ein fleire stader. Desse brukte i staden etternamnet eller tittelen på stillinga hans.
Nils Heyerdahl
Nils Heyerdahl er sjef for Radioteatret i NRK Drama. Han er utdanna magister i idéhistorie, og arbeidde som forskar ved Universitetet i Oslo før han byrja i kulturavdelinga i NRK radio. Han er òg medlem i presidiet i Det Norske Akademi.
Namnetabu
Slekt
I India hadde ektefellar lenge eit sterkt tabu mot å seia namnet til ektemaken sin. Dette tabuet blir framleis følgd i tradisjonelle familiar, særleg på landsbygda. I staden for namnet kan ein bruka eit særskilt tiltaleord, anten eit ord som berre blir brukt for ektemenn eller koner, eit respektfullt ord som «eldre bror» eller «far», eit slektskapsord som «søskenbarn», eller «onkel», som kan stamma frå kven ein ofte gifta seg med i eit visst samfunn, eller eit ord som viser til yrket hans, som «herr advokat» (vakil sahib) eller «herr lege» (doctor sahib). Andre måtar å omgå tabuet på er å bruka ord som «du», «hei du» eller «høyrer du?».
I det keisarlege Kina hadde kvar klan eller familie eit namnetabu mot å bruka namnet på nokon av forfedrane. I diplomatiske dokument og brev mellom klanar følgde ein namnetabuet til kvar klan. Generelt sett unngjekk ein forfedrane sitt namn så langt tilbake som til sjuande ledd.
Namnetabuet vert ikkje like strengt fylgt opp i dag, men framleis unngår mange å gje ungane sine det same eller liknande namn som forfedrane hadde.
Rang
Mange stader er det vanleg å visa nokon som har høgare rang enn ein sjølv respekt ved å ikkje seia namnet deira. Dette kan gjelda eldre personar, samfunnsleiarar og gudar, eller ein kvar person (av same eller høgare rang som ein sjølv) som ein ikkje kjenner. Tabuet kan gjelda for alle høve, eller berre i spesielle situasjonar.
Over store delar av verda er det framleis vanleg å tiltala personar av ei viss rang med ein gitt tittel heller enn namnet deira. Dette gjeld særleg i samband med representantar for styresmaktene, som kongelege (dei fleste nordmenn vil tiltala den norske kongen som «Dykkar/Hans Majestet» eller «Kongen» ), folkevalde i nasjonalforsamlingar (ordstyraren i Stortinget blir tiltalt som president, i det britiske underhuset omtaler representantar kvarandre som «the honourable member») eller dommarar i rettssaker («Your Honour» eller «Mylord» i den engelsktalande verda), eller kyrkja (prestar blir fleire stader tiltala som 'far' med ord som «Father», «Padre», «Pater»).
Fram til 1900-talet var det vanleg å berre bruka etternamnet til personar ein ikkje kjende godt i Europa, gjerne saman med ein tittel, som «doktor», «herr» eller «fru». Dette namnetabuet er blitt svakare i ei rekkje land, men er framleis i bruk, og bruk av etternamnet heng ofte saman med å bruka høfleg tiltaleform av personleg pronomen («De»).
Sageneset
Sageneset er ein blindveg på Salbu i Fana bydel i Bergen som går sørover frå Krokeidevegen. Vegen er omkring 650 meter lang.
Namnetabu
Rang
Ein kunne omgå forbodet ved å endra forbodne skriftteikn til eit synonymord eller eit homofont teikn til det ein skulle unngå, som då ein endra Xuanwu-porten (玄武門, 'svart krigar-porten') i Beijing til Shenwu (神武門 'guddommeleg styrke-porten') for å unngå Xuan-teiknet i namnet til keisar Kangxi, Xuanye (玄燁).
Sageneset
Namnet på vegen vart vedteke i 1976.
Politigrader i Finland
Dette er eit oversyn over politigrader i Finland.
Namnetabu
Avdøde
Medan namnetabu kan forsvinna når ein person er død, er det meir vanleg at dei oppstår ved døden. Ofte frykter ein at ånda til den døde skal koma tilbake og plaga dei levande.
Tabuet er gjerne sterkare jo viktigare den døde var, og blir svakare jo lengre tid som går, og kan falla vekk til dømes når kroppen til den døde har rotna vekk. Ein kan omgå tabuet ved å endra namnet til den avdøde straks etter døden. Ord som bygger på namnet til den avdøde kan gå ut av språket, anten i ei viss tid eller for alltid.
Ein finn døme på slike tabu over heile verda, særleg i heile Stillehavsområdet, men også blant ulike amerikanske urfolk som yanomamiar og goajiroar, afrikanske folkegrupper som masaiar, tuaregar, nandiar og akambafollk og asiatar som ainuar, nenetsarar, nokre mongolar og sørindiske todafolk. Ein kan òg sjå det kinesiske forfedretabuet som eit tabu mot å namngje dei døde forfedrane.
Religion
Det finst både svake og svært sterke namnetabu når det gjeld gudar. Ein skal gjerne visa respekt for gudar ved å ikkje bruka namnet deira i utide. Ein finn namnetabu innan jødedommen, kristendommen og fleire heidenske gudesystem, men mange andre religionar, som hinduismen og islam, har ikkje namnetabu for gudar.
Det best kjende gudsnamntabuet er truleg namnet til den jødiske guden, som berre kunne uttalast éin gong i året, i Tempelet i Jerusalem. Namnet blir skrive som JHVH, men vokallydane i namnet er ukjende. Truande jødar vil unngå å uttala dette namnet og i staden omtala Gud som «Herren», «Den Evige», «HaSjem» (‘Namnet’) eller liknande. Somme vil også unngå å skriva ordet «Gud» på andre språk og vil i staden skriva det som «G-d».
Også innan kristendommen finst eit liknande tabu til ei viss grad. Mange stader, til dømes i Noreg, har det vore forbode å gje ungar namnet Jesus. Tabuet mot å bruka namna Gud eller Jesus har skapt mange norske omskrivingar («Gid», «Jøssenam»), men det finst òg brot som «Herregud!». Slike bannord viser at tabuet ikkje er absolutt, det kan brytast i visse samanhengar.
Andre gudssystem, til dømes det førkristne kviterussiske, hadde også namnetabu for gudane. Ein gav gudane kallenamn heller enn å omtala dei ved namn. Først etter at kviterussarane blei kristne kunne dei byrja å bruka namna på dei gamle gudane ope.
Det heilage namnetabuet i Kina var eit tabu mot å bruka namnet på respekterte personar. Eit døme på eit slikt religiøst tabu var forbod mot å bruka namnet til Konfutse som særleg stod sterkt under Tang- og Tang-dynastiet.
Vonde makter og hendingar
I ei rekke samfunn har ein tradisjonelt unngått å nemna noko som er skremmande eller farleg ved namn av redsle for å påkalla dei. I norsk tradisjon har ein til dømes styrt unna det rette namnet på Satan eller Djevelen, og i staden laga ei rekke omskrivingar, som «Styggen», «Gamle-Eirik» og «Dæven». Blant parsarar bør ein ikkje nemna noko som helst vondt, som død eller sjukdom, fordi ein div kan høyra «ønsket» og oppfylla det. For å unngå at slikt skjer vil ein som seier eller høyrer ei slik ulukkesbringande ytring seia «ovario, ovario», knipsa med fingrane og vifta det vonde vekk.
Rovdyr
Tradisjonelt har det hefta namnetabu ved rovdyr som bjørn og ulv. Ulven er kjent for å ha mange omskrivingar, som «varg», «gråbein». Tabuet for bjørn blant germanske og slaviske folk var så sterkt at det opphavlege ordet (som blei til arkhtos på gresk og ursus på latin) har gått heilt ut av desse språka. I staden bruker ein noa-ord som 'brun' (nordisk «bjørn», nederlandsk «beer», moravisk «brno»), 'honning-etar' (russisk «medved», polsk «niedzwiedz») eller 'hårete' (litauisk «lokys», gammalprøyssisk «clokis»).
Byttedyr
I samband med jakt på visse dyr kan det vera tabu å kalla dei ved namn. I Noreg skulle ein til dømes ikkje omtala fiskeslaget kveite med dette namnet, for då ville fisket slå feil. I staden finst ei rekkje andre namn på fisken, med «gudsfisken» som det best kjente. Frå Vestlandet er det kjent at hjorten særleg i jakttida berre blir omtala som "dyr", også stadnamn som inneheld "dyr" er her gjerne knytt til hjort, feks Dyrhaugen, Dyratona osv.
Peder Kristvik
Peder Bjørn Kristvik var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og stortingsrepresentant frå Kornstad på Nordmøre.
Kristvik var son av ein lærar og gardbrukar, som og var kyrkjesongar i Kornstad. Han utdanna seg i same retning som faren, vart seminarist frå Klæbu i 1883. Same året vart han lærar og kyrkjesongar i Hustad i Romsdal. Frå 1885 var han lærar på Harøya i Sandøy, lærar og kyrkjesongar i Bud frå 1897 til han døydde.
Kristivik hadde ei rekkje ombod og verv, både lokalt og vidare i Romsdal. Han var fyrst med i heradstyret i Sandøy, og frå 1902 til sin død medlem av heradstyret i Bud. Ordførar i Bud 1911-13. Han var formann i skulestyret, 1899-1904, og likningskommisjonen i Bud og medlem av overformynderiet. Formann i skulestyret i Møre og Romsdal 1919-21. Også formann i Romsdal krins av Norges Lærarlag.