cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caracas
Historie
Byen har to store fotballstadionar: Olympiastadion, med plass til 35,000 tilskodarar, og Brigido Iriarte Stadion, med plass til 25,000.
DBS
DBS eller Den Beste Sykkel er eit norsk sykkelmerke opphavleg frå Jonas Øglænd i Sandnes.
Selskapet blei grunnlagt av Jonas Øglænd i 1892 i Sandnes, den gongen under namnet Øglænd Cyklelager. I starten var det ein agent for den tyske produsenten Hengstberg, seinare òg for det amerikanske merket The World. Øglænd monterte sjølv syklane. Andre merke som Øglænd òg monterte var Fram og Viking. I 1906 opna Øglænd sin nye sykkelfabrikk i Langgata 6 i Sandnes, der starta selskapet sin eigen produksjon av syklar. I 1932 tok Øglænd i bruk merkenamnet Den Beste Sykkel (DBS) etter ein namnekonkurranse. Det var ein 12 år gammal gut som kom med det vinnande forslaget. I åra etter åra voks DBS, og i 1949 eksporterte dei sin første sykkel.
I løpet av 1960-talet gjorde konkurransen at fortsett sykkelproduksjon kravde modernisering av produksjonen. Som eit svar på dette bygde DBS ein ny sykkelfabrikk på Kvål industriområde på (Ganddal) i Sandnes som stod klar i 1972. Etter kvart begynte selskapet å slite med konkurransen frå lågkostland i Austen, spesielt Kina. I 1989 vart Øglænd DBS AS seld til svenske Monark, som igjen vart ein del av konsernet Cycleurope i 1996, som står bak merke som Monark, Crescent, Peugeot og Bianchi. Det er i dag ikkje lenger sykkelproduksjon ved sykkelfabrikken i Sandnes, men produktutvikling, marknadsføring, sal og logistikk blir framleis leia frå Sandnes.
Austerfjorden
Austerfjorden er ein fjordarm av Gullesfjorden i Kvæfjord kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 6 km sørover til Botnjorda i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Limneset i nord og Hella i sør. Revsnes ligg på nordaustsida like innanfor innløpet. Frå her går det ferje over til Flesnes på vestsida av Gullesfjorden. Frå Revsnes går fjorden generelt rett sørover. Melåa er ei anna bygd som ligg på austsida litt lenger inn i fjorden.
Fylkesveg 104 går langs austsida av fjorden.
Anouar Brahem
Anouar Brahem er ein tunisisk musikar og komponist. Han spelar den nord-afrikansken lutten oud og er ein nyskapar på instrumentet. Musikken hans har elementar frå klassisk arabisk musikk, folkemusikk og jazz. Utanfor heimlandet er han særleg kjend i jazz-krinsar. I Tunisia blei han kjend på slutten av 1980-talet.
Brahem byrja å studera oud då han var ti, hjå Ali Sitri på det nasjonale musikk-konservatoriet i Tunis. Etter seks år i Paris byrja han som leiar av Ensemble Musical De Ville De Tunis i 1987. I 1991 kom den fyrste plata hans ut på det tyske jazz-merket ECM.
Bjørn i Dønna
Bjørn, tidlegare skrive Dunbiørn, dvs. Dønn-Bjørn, òg kalla Sørbjørn, er gardsnummer 50 i Dønna. Nokre kilometer nord ligg gnr 48 Hangbjørn eller Nordbjørn.
Namnet er truleg ei dativform av det gammalnorske ordet bjǫrg, 'berg', jf. tradisjonell uttale Bjørsøya (utan «n») om Bjørnsøya ved Bjørn.
I 1754 vart Bjørn ved kongeleg resolusjon oppretta som offisiell tingstad og marknadsplass. Bjørnsmarknaden (tradisjonell uttale Bjørsmartnan var fast tingstad 5. og 6. juli fram til 1882, og heldt sidan fram som tre dagars marknad frå frå fyrste tysdagen i juli, heilt fram til 1939. Dei siste åra har «Bjørnsmartnan» vore arrangert annakvart år i juli, med salsboder, fest og underhaldning.
Bjørn var ofte bruka som møtestad for heradsstyret i Herøy, seinare Nordvik, kommune. På Bjørn vart det i tida omkring første verdskrigen bygd ein sildoljefabrikk. Dette anlegget vart sidan ombygd til ein guanofabrikk.
Riksveg 809 kjem med riksvegferje frå Sandnessjøen til Bjørn ferjeleie og går vidare nordover på Dønna, medan Riksveg 828 går sørover til Herøy i Helgeland over Åkviksundet bru.
Veszprém
Veszprém (tysk Weißbrunn, slovakisk Vesprím, kroatisk Vesprim, Besprim, serbisk Vesprim eller Весприм) er ein av dei eldste byane i Ungarn, og hovudstad i fylket Veszprém. Han ligg om lag 15 km nord for Balatonsjøen.
Veszprém ligg på begge sider av den vesle elva Séd, om lag 110 km frå Budapest med bil.
Historie
I følgje ei lokal segn vart Veszprém grunnlagd på sju åsar, slik som Roma.
Anonymus, notaren til kong Béla III skreiv at det alt stod ei borg her då ungararane først okkuperte området. Borga var sannsynlegvis ei festning bygd av frankarane på 800-talet. Borgene i Veszprém, Esztergom og Székesfehérvár var dei første ungarske steinborgene, som vart bygd under regjeringstida til Géza, ei tid då motteborger var meir vanleg.
Namnet på byen kjem frå det slaviske ordet Bezprym, som opphavleg var eit personnamn. Byen vart kalla opp etter ein høvding eller son til prinsesse Judit (eldste syster til St. Stefan), som slo seg ned her etter at mannen hennar Boleslaus I av Polen kasta ut ho og son hennar.
Veszprém hadde ei viktig religiøs rolle under kampen for å gjere kristendom til den offisielle religionen i Ungarn. St. Stefan slo hæren til hovudmotstandaren sin, Koppány, nær Veszprém. Byen vart det første bispesetet i Ungarn i 1009 og eit erkebispesete i 1993. Fylket Veszprém var eit av dei første historiske fylka i Ungarn.
Under den mongolske invasjonen av Ungarn vart Veszprém verna av borga si, som seinare vart nedrive etter ordre frå Habsburg i 1706.
Veszprém var av dei første ungarske byane som fekk eit universitet, og det vart mellom anna studert jus og kunst. Universitetet vart øydelagd i ein brann i 1276, og Veszprém vart først ein universitetsby igjen på 1900-talet.
Sykkelmerket Trygg
Trygg var eit sykkelmerke frå P.T. Helleberg på Lillehammer.
Ugljan
Ugljan er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, nordvest for øya Pašman og søraust for Rivanj og Sestrunj. Ho har eit areal på 50,21 kvadratkilometer, ei lengd på 22 km og er opp til 3,8 km brei. Det bur 7 583 menneske på øya. Mellom øya og fastlandet ligg Zadarsundet, og ho er forbunde med øya Pašman av ei bru over Ždrelacsundet. Kalkstein er den dominerande bergarten på øya, som er dekt av krattskog, medan dolomittområdet er jordbruksland. Rundt øya ligg dei større vikene Muline i nordvest, Lamjana Vela og Lamjana Mala i søraust. Austsida av øya går slakt ned mot sjøen.
Sykkelmerket Trygg
Sykkelen vart produsert av delar frå andre fabrikantar. På Helleberg vart dei så slipt, fornikla og lakkerte før dei vart sette saman til den ferdige sykkelen.
Ugljan
Ugljan er ei av dei tettast folkesette øyane i Kroatia. Alle busetnadane (Preko, Ugljan, Lukoran, Sutomišćica, Poljana, Kali, Ošljak og Kukljica) ligg langs den oppdyrka austkysten på øya. Her vert det stort sett dyrka oliven, fiken og vindruer. Det går ei ferjerute frå Preko til Zadar.
Sykkelmerket Trygg
Produksjonene kunne komme opp i 1000 til 2000 syklar i året.
Skrapelodd
Skrapelodd er eit lodd i form av ein pappbit der ein skrapar fram gøymde felt og kan vinne pengar eller andre premiar. I Noreg vert desse selde av mellom anna Norsk tipping.
Ugljan
Øya vart først nemnd med dagens namn i 1325, men ho har vore busett sidan neolittisk tid. Ho var tett folkesett alt under romartida, særleg dei nordvestlege delane der det ligg store romerske ruinar av antikke bygningar. Dagens busetnadar går tilbake til mellomalderen.
Trygg
Trygg kan syna til:
Kasfjorden
Kasfjorden  er ein fjord i Harstad kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 6,5 km søraustover til Kasfjord i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Indre Elgsnes i nord og Bremnes i Kvæfjord kommune i sør. Berre den ytste, sørlege delen av fjorden høyrer til Kvæfjord. Bygda Skjærstad ligg på vestsida om lag halvvegs inn i fjorden. Austsida av fjorden er ein bratt fjellveg som stig rett opp til Elgen på 534 meter over havet ytst i fjorden. Keipen ligg lenger inn i fjorden på 496 meter over havet og er minst like bratt. Mellom desse to fjella ligg Aunskaret.
Fv1 går langs vestsida av fjorden.
Unije
Den einaste busetnaden på øya er Unije. Det er ein typisk fiske- og bondelandsby som inneheld 280 hus. Husa ligg i ein slak skråning opp frå sjøen på vestsida av øya. Landsbyen ligg ope til, og hamna gjev derfor ikkje god vern mot stormar frå vest og nordvest. Når det er uvêr må småbåtar dragast opp på strendene, medan dei større båtane vert flytta til viker som ligg meir i le på austsida.
Året rundt bur det om lag 85 personar på øya, men om sommaren under turistsesongen er det meir enn 400 buande her.
Castle Island i Skottland
Castle Island (skotsk-gælisk Eilean a' Chaisteil) er ei lita tidvassøy utanfor austsida av Little Cumbrae, og vest for Trail Island i Firth of Clyde i Skottland. Ho heng saman med Little Cumbrae ved lågvatn.
Borga som øya er kalla opp etter vart bygd i 1527 og øydelagd av styrkane til Oliver Cromwell i 1650. Den firkanta bygningen seier ein vart bygt for å hindre krypskyting av hjort.
629 Bernardina
629 Bernardina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. mars 1907 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Mons Aslaksen Somby
Mons Aslaksen Somby var ein av leiarane for flokken som gjekk til åtak på dei norske huslydene under Kautokeino-opprøret i 1852. Under opprøret vart handelsmannen og lensmannen drepne, mange vart piska, eit hus vart nedbrent og eit anna rasert.
Eit snautt år tidlegare hadde han blitt dømd til 15 dagars fengsel på vatn og brød for å ha vore med og hindra gjennomføringa av gudstenester i Skjervøy kyrkje sommaren 1851. Bror hans fekk same straffa, medan syster hans fekk 10 dagars fengsel på vatn og brød.
Mons Somby og syskena hans vart «omvende» under den læstadianske vekkinga på slutten av 1840-talet, men dei høyrde til ei ytterleggåande gruppe, som tidleg på 1850-talet ikkje lenger tok imot råd frå Lars Levi Læstadius. Etter at mange av trusfellane deira vart dømde til bøter eller fengsel, samla dei seg sommaren 1852 i ein stor siida, leia av Aslak Somby, far til Mons. Det var folk frå denne siidaen som gjennomførte Kautokeino-opprøret.
Etter opprøret
Mons hadde to sysken som deltok i opprøret. Broren Ole Somby, 25 år, døydde av hjernerysting etter at han vart slegen i hovudet med ein klubbe då han forsøkte å rømme under fangetransporten frå Kautokeino til Alta. Det var lagt ned påstand om dødsstraff for systera Marit Somby, men ho døydde i fengselet før saka kom til doms. Far deira, Aslak Olsen Somby, vart dømd til livsvarig straffarbeid. Mor deira, Inger Monsdotter Siri, som var 60 år under opprøret, var tiltalt, men frikjend.
Mons Aslaksen Somby og Aslak Jacobsen Hætta vart avretta ved halshogging på Elvebakken i Alta 14. oktober 1854.
Etter halshogginga vart dei hovudlause kroppane gravlagde utanfor Kåfjord kyrkjegard ved Alta. Hovuda vart sende til Anatomisk institutt ved det Kongelege Frederiks Universitet i Oslo. Hovudskallane vart starten på De schreinerske samlinger.
I 1985 kravde ein slektning av Mons Somby å få hovudskallen utlevert. Anatomisk institutt motsette seg kravet om utlevering, og viste til at skallen var instituttet sin eigedom og at den som kravde han utlevert ikkje var direkte etterkommar etter Mons Somby. Instituttet peikte òg på at Mons Somby var ein brutal mordar som no vart freista gjort til martyr. Etter at NRK Finnmark slo opp saka i 1996, tok presidenten i Sametinget spørsmålet opp med universitetsleiinga. Denne gongen vedtok kollegiet å utlevere Mons Sombys hovudskalle til Samisk kulturminneråd.
I november 1997 vart hovudskallane til Mons Somby og Aslak Hætta gravlagde ved Kåfjord kyrkje i Alta, på same staden som kroppane etter tradisjonen skulle liggje.
Rommen Sportsklubb
Rommen Sportsklubb er eit norsk idrettslag som held til på Rommen i Bydel Stovner i Groruddalen i Oslo. Klubben vart skipa 24. november 1997, etter ein sammanslåing av Stovnerkameratene Ballklubb og Smedstua Idrettslag.
Fotball
A-laget for menn er i 3. divisjon i Norsk Tipping-ligaen (2020).
Gullesfjorden
Gullesfjorden er ein fjord på Hinnøya i Kvæfjord kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 33 km sørvestover til Gullesfjordbotn.
Fjorden har innløp mellom Bergeneset i vest og Øynes på Kvæøya i aust. Den ytste delen av fjorden går langs grensa mellom Sortland i Nordland og Kvæfjord mellom Hinnøya i vest og Kvæøya i aust. På andre sida av Kvæøya ligg Kvæfjorden. Etter om lag 4 km går Gullesfjorden innover Hinnøya. Bygda Hemmesland ligg på austsida eit lite stykke inn i fjorden. Ved Revsnes lenger sør går det ferje over fjorden til Flesnes i vest. Ved Revsnes startar òg fjordarmen Austerfjorden. Bygda Bogen ligg like sør for Flesnes.
Forøya er ei øy som ligg midt i fjorden eit stykke lenger sør. Her ligg Langvassbukta på vestsida og fjorden svingar rett sørover. Våtvoll er ei bygd på vestsida eit stykke lenger sør, og her ligg bygda Moelva tvers over fjorden på andre sida. Her gjer fjorden ein sving nesten rett vestover før han like etter ved Løbergsbukta svingar sørover igjen til Gullesfjordbotn.
Riksveg 83 går langs austsida av den ytre delen av fjorden. Riksvegen kryssar fjorden via ferjesambandet Flesnes-Revsnes og held fram sørover i fjorden på vestsida til han møter Europaveg 10 som held fram inn fjorden på vestsida. Andre vegar langs fjorden er Fv102 på vestsida nord for Flesnes og Fv103 på austsida i den indre delen.
630 Euphemia
630 Euphemia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. mars 1907 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Træl
Træl er den gamle nordiske nemninga for slave, nytta i tidleg norrøn tid. Trældom var i prinsippet arveleg. Om ein hadde foreldre som var trælar, vart ein sjølv træl. Krigsfangar vart i stort omfang gjort til trælar, noko som var vanleg for vikingane.
En træl var ufri og rettslaus. Han kunne ikkje eiga jord, føra sak for retten, vitna eller avleggja eid. Han var eigd av husbonden sin, som kunne kjøpa og selja han og hans familie.
I løpet av mellomalderen skjedde det over lang tid ei avvikling av trælesystemet, og det forsvann heilt på 1200-talet. Truleg vart dei fleste trælane ein del av lågare sosiale lag i samfunnet.
Ein træl, trælen Kark, tok livet av Håkon Jarl. Træl er i norrøn mytologi son av Edda og Heimdal. Han tok seg Thir til kone, og dei to vart saman opphav til træleætta.
I Rigstula i den eldre Edda er trælane skildra:

Sjå òg
Seznam postav ve světě Warcraftu Thrall Thrall Thrall Thrall (Warcraft) Thrall
Lookin' Out
Lookin' Out er det tiande studioalbumet til den amerikanske musikaren Terry Callier, gjeve ut 2004.
Callier har med seg organisten Chris Kibble, som var medlåtskrivar på fleire av songane, bassisten bassist Eric Hochberg, pianisten Mike Kocour, trommeslgarane Jeff Thomas, Morris Jennings og Kahari Parker, og perkusjonisten Pennington McGee, blant fleire.
Callier speler fleire coverlåtar, mellom andre The Beatles sin «And I Love Her».
Murboligen i Odda
Murboligen er ei nemning på ein bygard i Odda sentrum. Bygarden har vorte kjend gjennom novellesamlinga Bikubesong, skriven av Frode Grytten. Murboligen vart bygd i 1915 som arbeidarbustad for arbeidarar på cyanamiden, fabrikken til The North Western Cyanamide Company, og er teikna av Egill Reimers. Fabrikken vart i 1924 ein del av Odda Smelteverk.
Talet 57
Talet 57 (femtisju) er eit oddetal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 56 og før talet 58.
Ordenstalet som svarar til talet femtisju er femtisjuande (57.).
Stormbane
Ein stormbane er ei relativ smal sone i Atlanterhavet og Stillehavet der dei aller fleste ekstratropiske syklonar går. Stormbanen byrjar i den vestlegaste delen av Atlanteren og Stillehavet, der ein har store temperaturkontrastar mellom hav og land. Desse temperaturskilnadane er med på å danne desse lågtrykka, særleg om vinteren då temperaturskilnaden er størst. Friksjon frå landoverflata gjer at lågtrykka som regel raskt døyr ut når dei går innover land i den austlege enden av havbassenga. Den austlege enden av stormbanen i Atlanterhavet er området rundt Storbritannia og Noreg.
Eit anna døme på ein stormbane er den cirkumpolare stormbanen rundt Antarktis, men her spelar ikkje temperaturskilnaden mellom land og hav noko rolle.
Innanfor eit gjeve geopotensielt høgdefelt kan ein finne stormbanen ved teikne konturar av det midla standardavviket etter at ein har bandpassfiltrert.
62 Erato
62 Erato er ein stor, mørk og sannsynlegvis karbonrik hovudbelteasteroide. Den er eit medlem av Themis-familien. Erato er den første asteroiden som to personar har fått æra for å ha oppdaga; Oskar Lesser og Wilhelm Julius Foerster, som oppdaga asteroiden 14. september 1860. Asteroideoppdaginga var båe sine einaste. Asteroiden er namngjeven etter Erato, musen for lyrikk i gresk mytologi.
Érd
Érd (tysk Hanselbeck, kroatisk Andzabeg) er ein by med fylkesrettar i Pest fylke i Ungarn. Byen ligg sentralt i landet og er ein del av storbyområdet til Budapest.
Historie
Området har vore busett sidan antikken. Arkeologiske funn viser at det var menneske her for 50 000 år sidan.
Érd vart først nemnd i dokument i 1243. Namnet kjem anten frå ordet erdő («skog») eller frå ér («elv»).
Vir
Vir er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, litt nord for byen Zadar. Ho er forbunde med fastlandet med ei bru. Den einaste landsbyen på øya er Vir med eit folketal på 1 608 (2001).
Érd
Historie
Under den osmanske okkupasjonen av Ungarn vart Érd erobra av tyrkarane i 1543, etter at borga i Székesfehérvár fall. Tyrkarane bygde ei motteborg og ein djami (moske) her. På denne tida vart staden kalla Hamzsabég. I 1684 klarte hæren leia av Karl IV av Lorraine å slå tyrkarane nær Érd.
Isle of Bute
Bute eller Isle of Bute (skotsk-gælisk Eilean Bhòid) er ei øy i Firth of Clyde i Skottland. Ho var tidlegare ein del av grevskapet Buteshire, men ligg no i regionen Argyll and Bute. Øya har litt over 7000 innbyggjarar.
Vir
Vir er kjend for at det kjem svært mange folk her om sommaren. Dette kjem av at det er bygd hundrevis av mindre og private feriehus på øya. Desse husa vart bygd på 1980-talet då den jugoslaviske regjeringa planla eit atomkraftverk på Vir, fordi ho var så aude. Dette førte til at bustadprisane på øya fall så mykje at svært mange fekk råd til å kjøpe tomt der. Atomkraftverket vart derimot ikkje bygd, og dette førte til at det vart ført opp svært mange feriehus. Ein reknar derimot med at hundrevis av desse husa må rivast igjen, fordi dei vart ført opp utan lov, og gjekk imot dei offentlege utbyggingsplanane. I 2006 peika miljøvernsdepartementet i Kroatia ut 400 slike bygningar som skal rivast. Dette har ført til ein mindre diplomatisk skandale mellom Kroatia og Ungarn, sidan mange av husa som skal rivast er eigd av ungararar.
Érd
Historie
I 1776 vart Érd ein oppidum (småby). Han kan òg ha vore oppidum før den osmanske okkupasjonen. Tidleg på 1900-talet vart Érd Károlyi-familien sin eigedom. Byen voks, men var hovudsakleg ein jordbruksby fram til 1972, då fleire nye bygningar vart ført opp og Érd byrja å trekke fleire turistar.
Isle of Bute
Geografi
Bute ligg i Firth of Clyde. Den einaste byen på øya er Rothesay, som har ferjesamband til fastlandet. Landsbyar på øya er:
Vir
Resten av året er Vir ein roleg stad. Infrastrukturen er svært god for å tilfredsstille sommartrafikken, og øya har eit typisk middelhavslandskap utanom dei tett folkesette områda.
Érd
Historie
Érd var den byen som voks raskast i Ungarn mellom 1991 and 2001 (opp 30.6%). 7. november 2005 gav regjeringa Érd status som by med fylkesrettar.
Isle of Bute
Geografi
Bute er delt i to av Highland Boundary-forkastinga. Nord for forkastinga er øya åslendt og stort sett udyrka med store skogar. Det høgaste punktet her er Kames Hill på 267 meter over havet. I sør er terrenget glattare og meir oppdyrka. Lengst sør vert øya meir kupert att rundt Glen Callum. Loch Fad er den største innsjøen på Bute og går langs forkastingslinja.
Vestsida av Bute er kjend for strendene med utsyn over Sound of Bute mot Arran, samt den vesle naboøya Inchmarnock. Av landsbyar på vestsida finn ein Straad, rundt St. Ninian's Bay og Kildavanan ved Ettrick Bay.
Mellom Bute og Cowalhalvøya i nord ligg sundet Kyles of Bute. Nordsida av øya er tynt folkesett, men frå ferjekaien på Rhubodach går det båt til fastlandet ved Colintraive. Ho er mindre enn den andre ferjeruta, men kortare, berre 300 meter lang og overfarten tar berre få minutt.
Historie
Det er truleg at Bute var busett av folk som snakka britannisk (liknande dagens walisisk), før gællarane kom og innlemma Bute i Cenél Comgall i Dál Riata. I vikingtida vart øya kalla Rothesay og hovudbyen på øya var Bute. Etter langvarig misbruk av desse namna på øya og byen, vart dei til slutt bytta om.
Etter vikingtida vart ikkje øya gjeven til Lord of the Isles, som dei fleste av øyane på vestkysten av Skottland vart. I staden vart Bute den personlege eigedomen til det skotske monarkiet.
I 1940- og 1950-åra var Bute eit stort marinehovudkvarter. Under den andre verdskrigen husa ho ein stor leir for offiserar og polske soldatar.
Helios
Helios (gresk Ήλιος (hēlios), 'sol') er solguden i gresk mytologi. Kvar dag køyrer over himmelen i ei gyllen vogn trekt av fire hestar, medan han sigler i ein båt over verdselva Okeanos om natta for å koma tilbake til utgangspunktet sitt i aust om morgonen.
Familie
Helios var son av titanane Hyperion, som var gud for lys, og Theia. Syskena hans er Selene (månen) og Eos (morgonrauden).
Helios blir gjerne framstilt som ein skjegglaus man i lilla klede med ein glorie eller flagrande hår som liknar solstrålar.
Namn
Namnet på grunnstoffet helium er avleidd av Helios. Helium er eitt av dei viktigaste stoffa i sola.
Karen Grude Koht
Karen Grude Koht var ein norsk lærar og forkjempar for kvinnesaka.
Karen Grude var fødd på Brueland i Høyland kommune på Jæren. Ho var dotter av lensmann og gardeigar M. A. Grude og Anna Grude (f. Mossige). I 1898 vart ho gift med politikaren og historikaren Halvdan Koht, og dei fekk dottera Åse Gruda Skard. Dottera vart psykolog, og arbeidde òg for kvinnesaka.
I 1893 tok Karen Grude Koht litt skolegang heime og på Sandnes, deretter mellomskole på Eikeland. Med unionsoppløysinga, stemmerett og kvinnesak på dagsordenen blei ho tidleg politisk interessert og gjekk med i Venstre.
Etter eit kortvarig engasjement som huslærar reiste Grude til Kristiania og begynte på Fru Ragna Nielsens skole (1894) med annaneksamen i 1895, etterfølgt av folkeskole (1896) og studieopphald ved Sorbonne i Paris (1898) og Oxford (1908).
Koht opparbeidde ei sterk interesse for målsaka og språk generelt, og publiserte i Syn og Segn, der ho sat i redaksjonen, og i For Kirke og Kultur (særleg bokmeldingar). Ho omsette ein del, mellom anna Gjer Heimen din Fager (frå svensk, 1903), Naar Jordi Øydest (frå Rene Bazin, fransk, 1913) og ''Småkarane mine. Ein sumarbok for store og små'' (frå G. Geijerstam, svensk, 1922). Hennar eiga bok Kvinnearbeid kom ut i 1908, omtrent samtidig som ho tok sekretærrollen i det nystifta Norske Kvinders Nasjonalråd. Deira historie skulle ho seinare skildra i Norske kvinners nasjonalråd 25 år, Steenske Forlag (1929).
Saman med biskop Bernt Støylen gav ho ut skuleboka Mi fyrste bok (1909), etter påtrykk frå Moltke Moe og Nordahl Rolfsen.
Davaar Island
Davaar Island eller Island Davaar (skotsk-gælisk Eilean Dà Bhàrr) er ei øy ved innløpet til Campbeltown Loch utanfor austkysten av Kintyre i Argyll and Bute i Skottland. Ho er ei tidvassøy og er landfast via ein naturleg grusbanke kalla Dhorlin nær Campbeltown ved lågvatn. Det er mogeleg å krysse banken på kring 40 minutt.
Davaar vart kalla Island of Sanct Barre mellom 1449 og 1508. Den moderne forma Davaar kjem frå det eldre Do Bharre, som tyder dobbeltspissa øy.
I 1854 vart det bygd eit fyr nord på øya. Fyret vart automatisert i 1983 og i dag er dei einaste innbyggjarane på øya oppsynsfolk, sauer, geiter og mink.
Cork Harbour
Cork Harbour (irsk Cuan Chorcaí) er ei naturleg hamn og estuar ved munningen av elva Lee i County Cork i Irland. Ho er ei av fleire påståtte nest største naturlege hamner etter navigerbart område (etter Port Jackson i Sydney). Andre kandidatar er Halifax hamn i Canada, Trincomalee hamn på Sri Lanka og Poole hamn i England. Cork ligg eit lite stykke opp elva i nordvsthjørnet av Cork Harbour.
Krakk
Andre ord for krakk er skammel, som viser til ein låg krakk, taburett, som kan visa til ein trommeliknane krakk.
Praktisk bruk
Krakkar har oftast tre eller fire bein, men kan også ha andre typar sokkel. Krakkar med tre bein står stødig på ujamn grunn og har tradisjonelt ofte vore bruka til mjølking av kyr og anna utandørs arbeide, som legging av brustein. Dei kan også nyttast av musikarar som skal rekka over store eller fleire instrument, som slagverk eller tangentinstrument.
Krakkar tek opp mindre plass og er lettare å bruka i eit fullt lokale enn stolar, og kan brukast på serveringsstader som pubar, kaféar og barar. Høge barkrakkar kan brukast ved barar, høge bord, spelebord og liknande.
Sosial bruk
Krakkar kan også brukast til fleksible sitjeplassar for mange; dei kan lett flyttast og ein kan snu seg i dei. Høge barkrakkar er blitt vanleg i mange barar og andre serveringsstader, der dei tek liten plass og gjev ein særprega atmosfære. Høgda på barkrakkane fører til at dei som sit har andletet i om lag same høgt som dei som står, slik at det vert lettare å tala saman.
I europeisk mellomalder sat ofte berre husbonden og husfrua på stolar, medan andre brukte krakkar og benkar. Ved det franske hoffet utvikla det seg ein skikk i renessansen der visse personar hadde rett til å sitja på firbeinte trommeforma krakkar, taburettar. Skikken med at statsrådar sat på taburettar blei overført til Storbritannia og Sverige, der han blei halden i hevd under opninga av riksdagen fram til 1970-talet.
Andre stader kunne ein forseggjort krakk derimot ha status som ei trone for ein herskar, eller ei religiøs tyding. Dette gjeld mellom anna dei vestafrikanske asjantiane, som lenge har brukt utskorne krakkar som sete for sjela til kongelege. I 1900 kjempa asjantiar og britar ein krig, på engelsk kalla War of the Golden Stool, om retten til å sitja på den gylne kongetrona.
Mesoskala konvektiv samansetting
Ei mesoskala konvektiv samansetting er eit stort mesoskala konvektivt system, og er bygd opp av fleire torebyer. Samansettinga har ofte ei rund eller oval form, og er som regel på sitt sterkaste om natta. Definisjonen av ei mesoskala konvektiv samansetting inneheld spesielle vilkår for storleik, varigskap og eksentrisitet (t.d. kor «rundt» systemet er) basert på skymassen ein kan sjå på infraraude satellittbilete:
Mesoskala konvektive samansettingar oppstår vanlegvis om ettermiddagen og kvelden i form av fleire isolerte torebyer, som utvidar seg kraftig i høgda. Tidleg i livssyklusen er faren størst for alvorleg uvêr. Når systemet vert eldre vil eit lagdelt skydekke med kraftig regn oppstå i bakkant av systemet, og dette har innimellom ført til flaum.
På eit meteorologisk analysekart kan ein sjå systemet som eit område med store trykkfall i framkant og store trykkstigingar i bakkant.
2. serierunde i Adeccoligaen 2013
2. serierunde i Adeccoligaen 2013 starta 13. april med -  kl 15:30. 3 kampar vart spelt søndag 14. april kl 18:00 og den andre tv-kampen i runden gjekk måndag 15. april mellom og  kl 19:00. -, som opphavleg skulle blitt spelt søndag 14. april vart utsett. - og  -  vert spelt 23. mai.
Gary Stevens
Gary Stevens kan vise til
Jambe
I klassisk dikting var ein jambe samansett av ei stutt og ei lang staving.
Eilean Dearg
Eilean Dearg er ei lita øy i Loch Riddon i Skottland. Det stod ein gong eit slott på øya, som vart øydelagd under Argyll-opprøret i 1685. Det er ikkje synlege restar av slottet i dag, men arkeologar gjorde utgravingar her mellom 1964 og 1967. Dei fann då hallen, eit kapell, eit tårn og grunnmurane. Dei gjorde òg funn av glassert stein, som tyder på at det kanskje har stått eit glassert fort her tidlegare.
Vesle spøkjelseståka
Vesle spøkjelseståka (katalogisert NGC 6369) er ei planetarisk tåke som ligg 2000-5000 lysår unna jorda i stjernebiletet Slangeberaren. Namnet kjem av at tåka framstår som ei lita spøkjelsesaktig sky som omgjev den svake og døyande sentralstjerna.
Ventrikkelseptumdefekt
Ein ventrikkelseptumdefekt (eller VSD) er eit hòl i ventrikkelseptum, skiljeveggen mellom hjartekammera. Dette er ein av dei mest vanlege medfødde hjartefeila. Ulike kjelder seier at frå 16 til 60 prosent av alle medfødde hjartefeil er VSDar. VSDar er som regel medfødde, men ein kan òg sjå dei etter hjarteinfarkt i skiljeveggen mellom hjartekammera. Det er store skilje mellom kor store konsekvensar ein VSD har for pasienten.
Patofysiologi
Hos friske menneske er det eit høgare trykk i kammera på venstre side i hjarte enn i dei på høgre side. Dette skuldast at det venstresida krinsøpet har høg motstand (heile kapillærnettet i kroppen), mens det høgresida har låg motstand (lungekarsenga).
Er det ein opning mellom hjartekammera vil blodet strøyme frå venstre hjartekammer til høgre. Dette blir kalla ein høgre til venstre-shunt. Felles for alle slike shuntar er auka blodmengd i lungekrinsløpet. I tilfellet med VSDar blir det og ei auka volumlast i venstre for- og hjartekammer. Kor mykje blod som renn over kjem an på kor stort holet er og trykkskilnaden mellom hjartekammera. Alle prosessar som aukar trykket på venstresida av hjarte vil derfor gje større shuntvolum, til dømes høgt systemisk blodtrykk og koronarsjukdom.
Venstresida av hjarte må pumpe meir blod på grunn av shunten gjennom holet. Dette gjer at desse kammera kan vekse for å kompensera for den auka blodmengda. Ein kan òg få ei rask utvikling av hjartesvikt. Heile lungekarsenga blir òg utsett for overlast. Ein kan få auka førekomst av luftvegsinfeksjonar, men etter kvart kan blodårene i utvikle auka motstand for å minske blodstraumen til lungene. Ein får da pulmonal hypertensjon, eit auka trykk i lungekrinsløpet. Etter kvart som trykket stig vil trykket på høgre side av hjarte auke. Denne trykkauken kan føre til høgresida hjartesvikt. Det auka trykket vil òg føre til at blodstraumen gjennom holet blir mindre, kanskje borte, etter kvart som trykkskilnaden mellom hjartekammera blir mindre.
Prosessen i lungekarsenga kan likevel halde fram når han først har starta. Det høge trykket i lungekrinsløpet kan derfor halde fram med å auke. Etter kvart blir det høgare enn i resten av kroppen (suprasystemisk trykk). Blodstraumen mellom hjartekammera blir då snudd og går frå høgre til venstre, me har ein høgre til venstre-shunt. Dette er kjend som Eisenmengers syndrom. Oksygenfattig blod (som skulle gått til lungene) blir då sendt ut i kroppen frå venstre hjartekammer, og ein får teikn på cyanose.
Kvifor veks venstresida og ikkje høgresida?
Ein skulle tru at når ei ekstra blodmengd går frå venstre til høgre hjartekammer så er det det høgre kammeret som blir forstørra. Slik er det ikkje. Den største blodmengda går over når hjarte trekker seg saman, i systolen. Då er høgre hjartekammer også samantrekt og er nærast som eit solid røyr. Det ekstra blodet går derfor rett ut i lungekrinsløpet og det første som blir forstørra er derfor lungepulsåra. Blodet gjev overlast i lungene før det kjem attende til hjarte. Og då gjev det forstørra lungevener, forstørra venstre framkammer og eit forstørra venstre hjartekammer som aktivt må pumpe eit ekstra volum. Difor kan pasienten få symptom på venstresidig hjartesvikt.
Førekomst
VSDar blir nokon stader sagt å vera den vanlegaste forma for medfødd hjartefeil. Andre stader blir bikuspid aortaklaff rekna som meir vanleg. Det blir sagt at opp mot 60 prosent av medfødde hjartefeil er VSDar, og at dei er til stades i 5,6 tilfelle per 1000 fødslar. Andre undersøkingar gjev tal så høgt som 53 tilfelle per 1000 fødslar. Det er like vel eit spørsmål om alle desse skal reknast som hjartefeil. Mange av dei er små og lukkast spontant i fyrste leveår og skal kanskje difor reknast som ein normalvariant i hjartet og ein del av den naturlege utiklinga. Dersom alle ventrikkelseptumdefektar blir rekna som medfødde feil, må ein endre talet på nyfødde med medfødde hjartefeil frå rundt ein prosent som er vanleg, til nærare seks.
VSDar kan også bli danna nokre dagar etter eit hjarteinfarkt, før det blir danna arrvev.
Diagnose
Ein kan oppdage VSDar med å høyre på pasienten med eit stetoskop, auskultasjon. Som oftast kan ein høyre ein systolisk bilyd. Ein kan stadfesta diagnosen med ein ultralydundersøking, ekkokardiografi. Gjev han ikkje endeleg svar, vil som regel hjartekateterisering vera naudsynt.
Typar av ventrikkelseptumdefektar
Klassifisering og namngjeving av ventrikkelseptumdefektar er ikkje ein presis vitskap, og ofte omstridt. Mange namn er òg i bruk, ofte om ein annan. Mykje av dette skuldast at skiljeveggen mellom hjartekammera er ein samansett struktur. Det er derfor ikkje mogeleg å gje ei ålmeint godkjend framstilling, mellom anna nyttar ein ikkje omgrepa subaortal og «doubly comitted» i denne framstillinga. For ei nærare utgreiing visast til litteraturen.
Perimembranøse
Det membranøse septum sit mellom treseglsklaffen og aortaklaffen. Defektar i det membranøse septum er derfor i nærleiken av desse klaffane. Dei er som oftast større enn sjølve det membranøse septum. Me seier då at dei har utløp eller ekstensjonar mot anten utløp, trabeklar eller innløp. Aortaklaffen og trikuspidalklaffen vil vera i kanten av alle desse defektane. Dei utgjer frå 60% til 75 % av alle ventrikkelseptumdefektar. Holet kan bli meir eller mindre dekt av vev frå trikuspidalklaffen. Nokre av defektane kan gje skade på aortaklaffen, med ein veksande lekkasje og øydelegging av klaffen.
Muskulære
Dei muskulære sit i muskeldelen av skiljeveggen. Er dei små nok kan dei difor gro saman av seg sjølv. Ein kan gjerne ha meir enn ein defekt. Når ein skil mellom skilde plasseringar som, innløpsdefektar, midtmuskulære og apikale, er det mest av omsyn til den kirurgiske tilnærminga.
I utløpsseptum
Desse defektane er muskulære, dei har muskelvev heile vegen rundt seg, men dei sit temmeleg langt opp i utløpa frå hjartekammera. men det er altså muskelvev mellom holet og alle klaffane.
Suprakristal
I dette tilfellet har hjarteanatomien endra seg noko. Resultatet er at klaffane i lungepulsåra og hovudpulsåra ligg side om side, med defekten rett under.
Malalignement
Her har øvre og nedre del av skiljeveggen ikkje møttest heilt. Dette er ein del av andre hjartefeil, til dømes Fallots tetrade. Ofte vil klaffen i livpulsåra ri over skiljeveggen, dette vil seie at han tek blod frå båe hjartekammera.
Behandling
Ein kan anten lukka holet (kirurgisk eller intervensjonelt) eller velje konservativ behandling. Konservativ behandling vil oftast tyde behandling av hjartesvikt. Det siste er særleg aktuelt dersom ein trur holet kan gro att. Dersom ein ikkje kan gjera noko med holet på grunn av plasseringa eller andre feil, eller for å utsette operasjonen, kan ein strupe lungepulsåra. Ein syr då fast eit band på utsida av åra og minskar diameteren. Lungekrinsløpet blir då beskytta mot overlast.
Dialogue (Part I & II)
«Dialogue» er ein song skriven av Robert Lamm for gruppa Chicago og spelt inn for albumet deira Chicago V (1972). På albumet er songen over sju minuttar lang og delt inn i to delar. Ein redigert versjon av songen vart gjeven ut som singel i oktober 1972 og denne nådde 24. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100.
Ventrikkelseptumdefekt
Behandling
Kirurgisk lukking skjer med bruk av hjarte-lunge-maskin. Ein komplikasjon til kirurgi er mogleg skade på ledningssystemet i hjartet, med hjarteblokk som resultat. ledningssystemet går ofte i kanten på defekten. Den første lukkinga av ein ventrikkelseptumdekt var i 1954, av den norsk-amerikanske kirurgen Walter Lillehei.
Intervensjonell lukking skjer under hjartekateterisering. Ein propp blir ført inn gjennom eit kateter og blir plassert under ultralydrettleing. Ein vanleg propp-konstruksjon er av nitinol-netting med ein flens i kvar ende. Proppen kan komprimerast under innføring og er fylt med Dacron. Langtidsverknaden av nikkel-legeringar som nitinol i kroppen er ukjend. Intervensjonell lukking av VSDar har blitt gjort sidan 1988 for muskulære VSDar, sidan 1998 for perimembranøse. Også intervensjonell lukking har ein risiko for hjarteblokk, om lag 2 % av pasientane får slik blokk (2007-tal)
Dialogue (Part I & II)
I den første delen av songen er teksten ein dialog mellom to unge folk med forskjellig syn. Den første personen (sungen av Terry Kath) er særs uroa over hendingar tidleg i 1970-åra, som krig, svelt og undertrykking. Den andre personen (sungen av Peter Cetera) meiner at «alt er bra.» Musikalsk er songen òg ein dialog mellom rytmegitaren til Kath og bassen til Ceterea. Etter kvart som del éin går mot slutten, vert personen til Kath samd med den andre, meir positive personen.
Part II har ein meir optimistisk tekst sungen av heile bandet.
Zalaegerszeg
Zalaegerszeg (kroatisk Jagarsek) er ein by vest i Ungarn, og hovudstad i fylket Zala. Byen ligg på begge sider av elva Zala, nær grensa til Slovenia og Austerrike. Med bil er avstanden til Budapest om lag 213 km.
Historie
Sjølve byen vart først nemnd i 1247 som Egerscug og i 1293 som Egerszeg. (szeg tyder «vinkel» på ungarsk og viser truleg til at byen vart bygd der to elvar møtes). Kong Béla IV donerte han til bispedømet Veszprém i 1266, og Egerszeg vart dermed ein eigedom av kyrkja. Sidan Egerszeg låg noko langt borte frå Veszprém, enda skattane byen betalte ofte i lommene på lokale oligarkar som Kőszegi-familien.
Byen blømde, men i 1530-åra stoppa utviklinga. Makta til kongen hadde vorte svekka og eigarane av dei omliggande områda utnytta dette ved å ofte gå til åtak på byen. Samstundes hadde Det osmanske riket allereie byrja å okkupere delar av Ungarn etter slaget ved Mohács i 1526. Frå 1568 vart det bygd festningsverk i byen, mellom anna ei borg. Osmanarane gjekk til åtak på byen først gong seint på 1570-talet, men klarte ikkje å erobre han.
Komusō
Ein komusō (japansk kanji 虚無僧; hiragana こむそう, 'munk av ingenting') var ein tiggarmunk tilhøyrande Fuke-sekta innan zen-buddhismen. Dei var kjenneteikna ved at dei bar ei korg av strå for å skjule hovudet og at dei spela shakuhachi (ei bambusfløyte).
Zalaegerszeg
Historie
Etter at Kanizsa kom under osmanarane vart Egerszeg strategisk viktigare, men borga vart hardt skada i 1616 og erobra av osmanarane ei kort stund i 1664. Innbyggjarane leid ikkje berre av krigen, men òg frå pest og høge skattar. Egerszeg vart hovudstad i fylket på 1700-talet. Rådhuset vart bygd mellom 1730 og 1732 i barokk stil.
Fram til tidleg på 1800-talet var det berre eit par handverkarar og handelsmenn i byen, fordi dei måtte betale skatt til biskopen som eigde byen.
Zalaegerszeg spelte berre ei mindre rolle i revolusjonen og sjølvstendekrige i 1848-49. I 1870 mista han bystatusen og vart ein landsby. I 1885 fekk han derimot bystatusen itlbake og i 1887 vart landsbyen Ola ein del av byen. I 1890 vart byen forbunde til jernbanelinja mellom Ukk og Csáktornya (kroatisk: Čakovec) og i 1895 vart fleire nye bygg bygd, mellom anna ein ny skule, eit rådhus, eit hotell og ein fabrikk, men byen fekk høg gjeld og borgarmeisteren Károly Kovács måtte gå av. Etterfølgjaren minka gjelda og kunne halde fram utviklinga av byen, men Zalaegerszeg var tidleg på 1900-talet framleis bak dei andre fylkeshovudstadane i landet.
I 1920-åra byrja byen å bløme att og fleire bygningar vart ført opp, som ny jernbanestasjon og nytt postkontor. Under den andre verdskrigen var det største tapet deporteringa av 1 221 jødar til Auschwitz. Byen vart frigjort nazistane av Den raude arméen 28. mars 1945.
I 1950-åra vart Zalaegerszeg industrialisert og det vart bygd ein tekstilfabrikk og oppdaga olje i nærleiken. I 1960- og 1970-åra eksploderte folketalet. Mange nye bustadar vart bygd og folk flytta hit frå dei omliggande landsbyane. Etter sosialismen vart ikkje Zalaegerszeg like hardt råka økonomisk som mange av dei andre ungarske byane og 1990-åra førte til dynamisk utvikling av byen.
Tel Aviv
Tel Aviv-Jaffa (hebraisk: תֵּל־אָבִיב–יָפוֹ – Tel Aviv-Yafo; arabisk: تَلّ أَبِيب - يَافَا ‎ – Tall ʾAbīb - Yāfā) er den nest største byen i Israel og det største storbyområdet, med eit folketal på høvesvis 414 600 og 3 464 100. Han ligg ved middelhavskysten sentralt og vest i Israel, i storbyområdet Gush Dan, der 42 % av innbyggjarane i Israel bur. Han er òg den største og mest folkerike byen i Gush Dan. Sidan Dei sameinte nasjonane og alle andre land ikkje anerkjenner Jerusalem som hovudstaden i Israel, ligg mange av dei utanlandske ambassadane i Tel Aviv.
Etymologi
Tel Aviv er det hebraiske namnet på Theodor Herzl-boka Altneuland, omsett frå tysk av Nahum Sokolow. Sokolow hadde teke namnet frå ein mesopotamisk stad nær byen Babylon som var nemnt i Esekiel: «Eg kom til dei bortførte i Tel-Abib, dei som budde attmed Kebar-elva og heldt til der. Og der sat eg hos dei i sju dagar, heilt lamslegen.» Namnet vart valt i 1910 frå fleire forslag, inkludert «Herzliya». Det vart funne høvande sidan det omfatta ideen om ein renessane i eit eldgamalt jødisk heimland. Aviv er hebraisk for «vår», og symboliserer fornying, og tel er ei menneskeskapt høgd som har oppståt ved at sivilisasjonar har bygd lag på lag oppå kvarandre, og symboliserer det eldgamle.
Det finst fleire teoriar om namneopphavet til Jaffa eller Yafo på hebraisk. Somme trur at namnet kjem frå yafah eller yofi, som er hebraisk for «vakker» eller «venleik». Ei anna segn er at Jafet, son av Noah, grunnla byen og at han vart kalla opp etter han.
Jaffa
Den gamle hamnebyen Jaffa har skifta hender mange gonger gjennom historia. Utgravingar gjort frå 1955 til 1974 avdekte tårn og gater frå mellombronsealderen. Seinare utgravingar, frå 1997 og frametter, var med på å datere dei tidlegare oppdagingane. Dei avdekte òg seksjonar av glacis av pakka sandstein og ein massiv mursteinsmur, datert til sein bronsealder, i tillegg til eit tempel laga av fønikarane og bustadhus frå jernalderen. Restar av bygningar frå persisk og helleneistisk tid vart òg avdekt.
Byen Jaffa er først nemnt i brev frå 1470 fvt. som omtalte at han vart erobra av den egyptiske faraoen Thutmose III. Jaffa er nemnt fleire gonger i Bibelen, som hamna der Jona segla ut frå på veg mot Tarshish; som ein grenseby i territoriet til Dan-stamma; og som Jaffa hamn der tømmeret til Salomotempelet i Jerusalem kom til frå Libanon. Jaffa er òg nemnt som staden der apostelen Peter vekte Tabita til live og vitja Simon garvaren. I følgje somme kjelder har han vore ein hamneby i minst 4 000 år.
I 1099 okkuperte dei katolske armeane til det femte krosstoget, leia av Godfrey av Bouillon, Jaffa, som hadde blitt fråflytta av muslimane. Dei bygde festningsverk og utbetra hamna. Som Grevskapet Jaffa vart byen raskt viktig sidan hovudforsyningslinja via sjøen til kongedømet Jerusalem gjekk via Jaffa. Jaffa vart erobra av Saladin i 1192, men kort tid etter teken attende av Rikard Løvehjarte, som bygde ut forsvarsverka. I 1223 bygde keisar Fredrik II fleire festningsverk. Styret til krossfararane enda i 1268, då mamelukk-sultanen Baibars erobra byen, øydela hamna og reiv ned festningsverka. I 1336, då det var planlagt eit nytt krosstog, fekk Al-Nasir Muhammad øydelagd hamna slik at frankarane ikkje kunne gå i land der. Av same årsak vart både byen og hamna øydelagd i 1345. På 1500-talet vart Jaffa erobra av osmanarane og administrert som ein landsby i Gaza sanjak.
Napoleon kringsette byen i 1799 og tok livet av mange innbyggjarar. Ein pestepidemi følgde, og uttynna resten av folkesetnaden. Garnisonen med fleire tusen muslimar overgav seg, men vart massakrert. Jaffa byrja å vekse som eit bysenter tidleg på 1700-talet, då det osmanske styret i Istanbul gjekk inn for å vakte hamne og redusere åtaka frå beduinar og piratar. Men den verkelege utvidinga kom først på 1800-talet, då folketalet voks frå 2 500 i 1806 til 17 000 i 1886.
Frå 1800 til 1870 vart mange av dei gamle murane og tårna i Jaffa rivne ned slik at ein kunne utvide byen. Moloen, som var 2,5 m høg, vart verande intakt fram til 1930-åra, då han vart bygd over under ei renovering av hamna, utført av de britiske mandatstyresmaktene. Midt på 1800-talet blømde byen på grunn av handel, særleg med silke og Jaffa-appelsinar, med Europa. I 1860-åra fekk det vesle sefardiske samfunnet i Jaffa selskap av jødar frå Marokko og ei lita gruppe askenasiske jødar.
Dei første jødane som slo seg ned utafor Jaffa, i området som i dag er Tel Aviv, var jemenittiske jødar. Desse husa, bygde i 1881, vart kjernen i Kerem HaTeimanim (hebraisk for «Den jemenittiske vingarden»). I 1896 bygde jemenittiske jødar hus i Mahane Yehuda, og i 1904 i Mahane Yossef. Desse nabolaga vart seinare nabolaget Shabazi.
I 1880-åra auka immigrasjonen av askenasiske jødar til Jaffa i starten av den første Aliyah. Dei nyankomne var meir motiverte av sionisme enn religion og kom for å dyrke jorda og drive med produktivt arbeid. For å halde på «pioner-ideologien» sin, slo somme seg ned i sanddynene nord for Jaffa. Mellom 1887 og 1899 bygde askenasiske nybyggjarar hus i Neve Tzedek og i 1890 ved Neve Shalom i nærleiken.
Ahuzat Bayit
Den andre Aliyah førte til vidare utviding. I 1906 følgde ei gruppe jødar, mellom anna innbyggjarar frå Jaffa, initiativet til Akiva Aryeh Weiss og slo seg saman for å danne Ahuzat Bayit-sameininga (tyder «bondegard»). Målet til sameininga var å danne eit «hebraisk bysenter i eit sunt miljø, planlagt ut frå estetiske og moderne hygiene.» Byplanlegginga for den nye byen vart påverka av Hagebyrørsla. Dei første 60 tomtane vart kjøpte i Kerem Djebali nær Jaffa av Jacobus Kann, ein nederlendar, som registrerte dei i sitt namn fordi dei tyrkiske lovene hindra jødane å kjøpe land. Meir Dizengoff, seinare den første borgarmeisteren i Tel Aviv, vart òg med i Ahuzat Bayit. Visjonen hans for Tel Aviv omfatta fredleg samliv med arabarane.
Den 11. april 1909, samla 66 jødiske familiar seg på ei aude sanddyne for å fordele tomter i eit lotteri ved hjelp av strandskjel. Denne samlinga vart rekna som den offisielle datoen for grunnlegginga av Tel Aviv. Lotteriet vart organisert av Akiva Aryeh Weiss, leiaren for bygningssamininga. Weiss samla 120 strandskjel på stranda, halvparten av dei kvite og halvparten grå. Namna på medlemmane vart skrivne på kvite skjel og nummeret på tomten på dei grå skjela. Ein gut trekte namn frå ein boks med skjel og ei jente trekte nummer frå ein annan boks. Ein fotograf, Avraham Soskin, dokumenterte hendinga. Den første vassbrunnen vart grave seinare på denne staden (i dag Rothschild Boulevard, ovanfor Dizengoff-huset). I løpet av eit år var gatene Herzl, Ahad Ha'am, Yehuda Halevi, Lilienblum og Rothschild bygde. Det var bygde ut vassforsyning og 66 hus (inkludert somme på seks vidaredelte tomter), stod ferdige. I enden av Herzl-gata vart det sett av land for å byggje Herzliya hebraiske gymnas, som vart grunnlagd i Jaffa i 1906. Den 21. mai 1910 vart namnet Tel Aviv teken i bruk. Tel Aviv vart planlagt som ein sjølvstendig, hebraisk by med vide gater og bulevardar, innlagt vatn i kvart hus og gatelys.