cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Medvite nærvære
Åsa Nilsonne framhevar fire grunnleggande prosessar for medvite nærvære: (a) observera – vera merksam på hendingar, kjensler og tankar, (b) skildra – setta ord på for ein sjølv det ein har merksemda retta mot, (c) ikkje dømma – unngå verdivurderingar, og (d) delta – vera ein smidig og spontan deltakar i det som skjer her og no. Jon Kabat-Zinn skildrar mindfulness (norsk «medvite nærvære») som å vera i kontakt med den ein er her og no, og slik tillata ein sjølv å «vakna opp» frå ein slags sovande tilstand der ein handlar, tenker og føler på autopilot, styrt av automatiske og umedvitne indre prosessar.
Medvite nærvære er eit nøkkelomgrep innanfor buddhistisk meditasjon, og er på tradisjonelt vis ein austleg meditasjonsteknikk og filosofi. På grunn av legen Jon Kabat-Zinn sine leksjonar har det vidare blitt populært, ikkje berre innanfor sjølvhjelpsverda, men innan moderne psykologi og terapi. Brukt innanfor moderne psykoterapeutisk behandling har ein vidareført det psykologiske og fenomenologiske innhaldet i omgrepet og den praktiske teknikken, utan å nødvendigvis trekka inn det buddhistiske verdssynet eller dei religiøse føresetnadene som buddhistar knyter til mindfulness-omgrepet.
Magellansundet
Magellansundet er eit sund i Chile, nær sørspissen av Sør-Amerika. Det skil det søramerikanske fastlandet frå øygruppa Eldlandet. Sundet er oppkalla etter sjøfararen Ferdinand Magellan.
Sundet er ein viktig naturleg passasje mellom Stillehavet og Atlanterhavet. Sidan sundet fleire stader er ganske trongt og har mange grunner, samstundes som det ofte er dårleg sikt og mykje vind, er sundet rekna som heller vanskeleg å navigere gjennom.
Fram til Panamakanalen vart opna i 1914 var Magellansundet ofte sikraste leia for ein seglas mellom Atlanteren og Stillehavet. Passasjen var tryggare enn Drakesundet, havstykket mellom Kapp Horn og Antarktis. Drakesundet er mykje utsett for kraftige vindar, grov sjø og ein er ikkje trygg for isfjell. Dampskipa gjekk vanlegvis gjennom Magellansundet, dei mindre manøvreringsdyktige seglskutene valde derimot ofte Drakesundet.
Ferdinand Magellan sigla som den første gjennom sundet i 1520, under den aller første verdsomseglinga. Magellan sigla inn i sundet den 1. november, og kalla det «Estreito de Todos los Santos» (Allehelgenssundet), etter den katolske liturgiske festdagen det skjedde på.
Den 23. mai 1843 tok Chile sundet til eige.
På nordkysten av sundet ligg byen Punta Arenas, den sørlegste byen på det søramerikanske kontinentet.
Nina Dobrev
Nina Dobrev (døypt Nikolina Konstantinova Dobreva, ) er ein bulgarsk-canadisk skodespelar, musikar og modell. Ho har spelt rolla som den einslege tenåringsmora Mia Jones på Degrassi: The Next Generation sidan den sjette sesongen til programmet. Ho har mellom anna spelt rolla som Elena Gilbert/Kathrine Pierce/Amara i TV-serien The Vampire Diaries og Tatia i TV-serien The Originals.
Tidleg liv
Dobrev vart fødd i Sofia i Bulgaria og flytta til Canada som toåring. Ho har ein storebror som heiter Alexander Dobrev. Ho budde i Toronto før ho flytta til Atlanta i Georgia for å jobba med The Vampire Diaries. Ninas mor er artist, og faren hennar er dataspesialist. Ho gjekk på J.B. Tyrell Sr. Public School og Wexford Collegiate for the Arts i Scarborough i Ontario. Frå ung alder av viste ho stor entusiasme og talent for dans, gymnastikk, teater, musikk, visuell kunst og drama. Dobrev gjekk på Dean Armstrong dramaskule, der ho vart oppdaga av ulike talentagentar i Toronto.
Karriere
Modelljobbar førte til reklame, som førte til opptaksprøver for film. Kort tid etter vart ho booka til roller i filmar som Fugitive pieces, Away from Her og Never Cry Werewolf og TV-serien Degrassi: The Next Generation. Ho var òg å sjå i MTV-filmen The American Mall på CTV.
Teall Nunatak
Teall Nunatak er ein stor nunatak ved munningen av Reevesbreen, som ligg 3 nautiske mil (6 km) søraust for Hansen Nunatak i Victoria Land. Han vart oppdaga av «Discovery»-ekspedisjonen i 1901–04, og området vart meir nøyaktig utforska av Nimrod-ekspedisjonen i 1907–09, som namngav han etter sir Jethro Justinian Harris Teall, direktør i British Geological Survey og Museum of Practical Geology i London, 1901-13.
NM i symjing 1983
Noregsmeisterskapen i symjing 1983 vart avvikla i Frognerbadet i Oslo i dagane frå 29. til 31. juli 1983. Meisterskapen, som omfatta 24 individuelle tevlingar og fire stafettar, likt fordelt på menn og kvinner, vart arrangert av Lambertseter Svømmeklubb. Arne Borgstrøm frå Odda Idrettslag og Lise Lotte Nylund frå Fauske Svømmeklubb vart tildelt kvar sin kongepokal.
100 m fri
<br style="clear:both;" />
400 m fri
<br style="clear:both;" />
1500 m fri
<br style="clear:both;" />
100 m rygg
<br style="clear:both;" />
200 m rygg
<br style="clear:both;" />
100 m bryst
<br style="clear:both;" />
200 m bryst
<br style="clear:both;" />
200 m butterfly
<br style="clear:both;" />
400 m medley
<br style="clear:both;" />
200 m fri
<br style="clear:both;" />
200 m medley
<br style="clear:both;" />
Johan G.B. Mejlænder
Johan Georg Bernhard Mejlænder var ein norsk sjømann og industrileiar frå Hidra i Vest-Agder, busett i Stavanger. Mejlænder var frå Rasvåg i Vest-Agder, der far hans var tollbetjent. Sjølv reiste han til sjøs i over 20 år. Han var gift med ei kvinne frå Stavanger og slo seg ned i byen kringom 1860. I 1879 vart han medeigar i hermetikkfabrikken Stavanger Preserving Co. og disponent i firmaet. Same året la han grunnen for den norsk sardinindustrien med å leggje brisling i matolje. For det påfunnet fekk fabrikken i 1880 gullmedalje på utstillingar både i Berlin og i Melbourne. Mejlænder leia Stavanger Preserving til etter hundreårrskiftet.
I Stavanger er Johan Georg Bernhard Mejlænder heidra med Kaptein Mejlænders gate som ligg i Kalhammaren.
Mount Avers
Mount Avers er eit fjell 3 km nord for Mount Ferranto i Fosdick Mountains i Ford Ranges i Marie Byrd Land. Det vart oppdaga i desember 1929 av Byrd-ekspedisjonen og kalla opp etter Henry G. Avers, sjefsmatematikar i Division of Geodesy i U.S. Coast and Geodetic Survey, som var eit medlem av National Geographic Society sitt ekspertpanel som avgjorde at Richard E. Byrd hadde nådd Nordpolen (1926) og Sørpolen (1929) med fly.
MF «Folgefonn» (1938)
MF «Folgefonn» var i perioden 1938-1979 ei bilferje for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap. «Folgefonn» var ikkje berre den første spesialbygde bilferja til HSD, men òg den største og mest moderne bilferja i landet som ny i 1938. Ferja er no attende i Noreg etter 21 år som klubbhus på Themsen i England og er freda av Riksantikvaren.
MF «Folgefonn»
«Folgefonn» vart levert frå Bergen Mekaniske Verksted i Bergen den 2. juni 1938 og kosta kr. 350 000.«Folgefonn» var konstruert av HSD sin eigen ingeniør Daae og var som ny den største og mest moderne i Noreg. Ho hadde langskips gjennomkøyring, men hadde enno maskinhuset i senterlinja og dermed midt på bildekket. Ferja var tilpassa turisttrafikken om sommaren og hadde ljos salong med store vindauge over bildekket. Ferja var bygd for det nye ferjesambandet Ålvik-Kinsarvik i Hardanger. Dette sambandet gav samanhengande veg frå Oslo til Bergen. Første kapteinen var Sivert Bakke. Det lét seg ikkje byggje skikkeleg ferjekai i Utne, der ferja burde anløpt. Etter ei tid fekk Utne likevel ein provisorisk ferjelem, og «Folgefonn» fekk montert sideportar. Då vegen Ålvik-Kvandal stod ferdig, vart ferjesambandet nedkorta til Kvandal-Kinsarvik.
Då tyskarane invaderte Noreg den 9. april 1940 låg «Folgefonn» i Bergen til årleg oppussing. Ho gjekk deretter attende til ruta. Under kampane i Hardanger i 1940 låg ho i Eidfjord, men fekk gå i fred i ruta resten av krigen ført av kaptein Arnfinn Utne. Tyske styresmakter ville fleire gonger rekvirere «Folgefonn» sidan ferja ville vere særs praktisk til føring av troppar og rullande materiell. Men fordi ferja var eit naudsynt ledd i hovudvegen mellom Austlandet og Vestlandet, lukkast det HSD å få hjelp av Vegvesenet til å unngå rekvisisjon, sjølv om det var nære på fleire gonger, -særleg i 1945. I 1941 prøvde tyskarane til dømes å presse HSD til å avstå DS «Tyssedal» ved å nekte reiarlaget drivstoff til «Folgefonn» og ta denne i staden. Dette løyste seg ved at HSD fann ein kjøpar til «Tyssedal» og selde denne.
I 1953 vart ferja avløyst i ruta av den nybygde ferja «Hardangerfjord». Ho vart sett inn i ferjeruta Brimnes-Ulvik i Hardanger, der ho avløyste MK «Kinsarvik». Men ferja avløyste og supplerte òg «Hardangerfjord» ved behov. I juni 1957 vart ho sett inn i ferjerute i Sunnhordland, der ho avløyste den bilførende lokalrutebåten «Halsnøy». Seinare vart ho nytta i ei rekkje ferjesamband for HSD etterkvart som desse vart aktuelle. I 1964 fekk ho ny og kraftigare motor.
Ferja vart teke ut av fart i 1979. Ho var i god stand, men var vorte ein flaskehals fordi ho ikkje tolde høgt nok akseltrykk, hadde for låg gjennomkøyringshøgd og hadde maskinhuset i vegen midt på bildekket. Spurnader om bevaring vart teke opp sidan ferja hadde stor kulturhistorisk verd. Dette fekk di verre inga tilslutning.
Etterhistorie
Ferja vart i april 1979 selt til Dixon Travel Ltd. i Merseyside ved Liverpool i England. Ho var tenkt ombygd til turistskip for bruk i Egearhavet, men dette vart ikkje noko av. Kring 1980 vart ho teke i bruk som klubbhus for Erith Yacht Club i Kent i England.
I mai 2010 vart ho kjøpt av Hardanger Fartøyvernsenter, for å bli frakta attende til Noreg. 4. juni 2010 kom ho til Høylandsbygd ombord på MS «Eide Trader». I juni 2010 vart ho slept til Dåfjorden Slipp i Fitjar i Hordaland. 25. april 2011 vart ho slept til Norheimsund der ho skal brukast som museumsskip ved Hardanger Fartøyvernsenter og 15. mai 2011 vart ho freda av Riksantikvaren. Fergar er i 2020 under restaurering ved Bredalsholmen Dokk og Fartøyvernsenter i Kristiansand.
Intet er nytt under solen
«Intet er nytt under solen» er ein singel av Åse Kleveland og Grynet Molvig, gjeven ut i 1966. Songen er skriven av Arne Bendiksen.
Melodi Grand Prix 1966
«Intet er nytt under solen» deltok i Melodi Grand Prix 1966, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1966 i Luxembourg i Luxembourg. Songen vart framført på norsk av Åse Kleveland med eit lite orkester, og så på nytt av Grynet Molvig med eit stort orkester. Bidraget vann med 22 poeng.
Eurovision Song Contest 1966
Etter sigeren i Melodi Grand Prix 1965 fekk «Karusell» representere Noreg i Eurovision Song Contest 1965. Åse Kleveland framførtte songen på norsk, og enda på tredjeplass med 15 poeng; fem frå Italia, tre frå Austerrike, Sverige og Spania og eitt frå Vest-Tyskland. Øivind Bergh var dirigent. Dette var det beste norske bidraget fram til Bobbysocks vann med «La det swinge» i 1985.
Piece of My Heart
«Piece of My Heart» er ein song skriven av Jerry Ragovoy og Bert Berns og opphavleg spelt inn av Erma Franklin i 1967. Songen vart kjend for eit større publikum då Janis Joplin og Big Brother and the Holding Company spelte songen i 1968 for albumet deira Cheap Thrills. Denne versjonen vart ein hitt. Songen har sidan vorte spelt inn av mange andre, mellom anna med hitversjonar av Faith Hill i 1994 og Melissa Etheridge i 2005.
I 2004 vart Big Brother and the Holding Company-versjonen av songen rangert på 344. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene. Songen er òg på lista til Rock and Roll Hall of Fame over dei 500 songane som forma rockehistoria.
Originalinnspelinga til Erma Franklin: 1967
Originalversjonen av «Piece of My Heart» vart spelt inn av den eldre systera til Aretha Franklin, Erma i 1967. Songen nådde Topp 10 på R&B-lista i USA og 62. plass på den offisielle singellista. Singelen vart gjeven ut på ny i 1992 etter at han hadde vorte nytta i ein reklame for Levi's jeans. Han nådde då 9. plass i Storbritannia.
Big Brother and the Holding Company: 1968
Songen vart ein større pophit då han vart spelt inn av Big Brother and the Holding Company i 1968, med songaren Janis Joplin. Songen var henta frå albumet deira, Cheap Thrills, frå 1968 og gjeven ut på Columbia Records. Denne utgåva nådde 12. plassen på den amerikanske singellista.
Franklin sa i eit intervju at då ho først høyrde Joplin si utgåve av songen på radio, så gjenkjente ho han ikkje på grunn av vokalarrangementet. Kulturforfattaren Ellen Willis skreiv om skilnaden: «Når Franklin syng han, er det ei utfordring: uansett kva du gjer mot meg, så lèt eg deg ikkje øydelegge evna mi til å vere menneske, til å elske. Joplin ser ut til å sei at, ganske sikkert at om eg stadig tar i mot dettte, om eg set eit eksempel med kjærleik og tilgjeving, så vil han heilt sikkert forså, endre seg og gje meg tilbake det eg har gjeve». Slik sett nyttar Joplin blues-metoden for å ikkje overgå smerte, men «å skrike ut han ut».
Dusty Springfield: 1968
Den britiske kvinnelege vokalisten Dusty Springfield gav ut songen som «Take Another Little Piece of my Heart» på albumet hennar Dusty... Definitely i 1968.
Sammy Hagar: 1981
Ein meir rocka utgåve av songen vart innspelt av Sammy Hagar, og gjeven ut på albumet hans, Standing Hampton, i 1981. Han vart gjeven ut som singel og nådde 73. plass i USA.
Rough Cutt: 1984
Ein annan hardrockversjon av bandet Rough Cutt på Rough Cutt frå 1984.
Jenny Morris: 1990
New Zealand-songaren Jenny Morris spelte songen i 1990, og han vart ein hitt i Australia der han nådde 24. plass.
Faith Hill: 1993
Countryartist Faith Hill spelte songen på debutalbumet hennar, Take Me as I Am (1993). Denne gjekk heilt til topps i USA i 1994. Hill-utgåva tok ein meir passiv tone i lag med tradisjonelt countryinstrumentering. Før ho spelte inn songen hadde aldri Hill høyrt utgåva til Janis Joplin, og produsentane hennar nekta ho å lytte til denne versjonen før ho var ferdig med si utgåve.
Melissa Etheridge/Joss Stone: 2005
Ein konsertmedley av songen med Janis Joplin & the Full Tilt Boogie Band-songen «Cry Baby» frå 1971 vart ein hit for den amerikanske songaren Melissa Etheridge og den engelske soulsongaren Joss Stone då han kom ut på iTunes Store etter dei spelte han i lag på Grammyprisutdelinga i 2005.
Beverley Knight: 2006
Den nyaste utgåva av «Piece of My Heart» som har gått inn på listene var av den engelske soulsongaren Beverley Knight i 2006.
Knight-utgåva var ein av dei største hitsinglane hennar til då og nådde Topp 10 på den amerikanske lista over kva songar som er mest spelt på radio.
Néstor Gorosito
Néstor Gorosito er ein tidlegare argentinsk fotballspelar.
Radio Ga Ga
«Radio Ga Ga» er ein song frå 1984 framført av det britiske rockebandet Queen, skriven av trommeslagaren Roger Taylor. Han vart gjeven ut som singel med «I Go Crazy» av Brian May som den originale B-sida (3:42) og på albumet The Works. Songen er òg med på samlealbuma Greatest Hits II og Classic Queen.
Singelen vart ein verdsomfattande suksess for bandet, og nådde toppen av singellistene i 19 land. På UK Singles Chart i Storbritannia nådde han andreplassen, og på Billboard Hot 100 i USA nådde han 16. plassen. Bandet spelte songen på alle konsertane sine etter 1984 fram til den siste konserten med Freddie Mercury i 1986, mellom anna på Live Aid i 1985.
Tyding
Songen vart spelt inn i 1983 og gjeven ut i januar 1984. Han kommenterte korleis fjernsyn vart meir populært enn radio og korleis ein kunne lytte til radio i tidlegare tider for ein favorittkomedie, drama eller vitskapleg program. Han omhandla òg det nye musikkvideoformatet og MTV, som no konkurrerte med radio som eit viktig medium for å marknadsføre plater. Ironisk nok hadde Queen gjort mykje for å popularisere musikkvideoen med «Bohemian Rhapsody» i 1975 og videoen til «Radio Ga Ga» vart fast på MTV i 1984. Han vart nominert til MTV Video Music Award det året. Roger Taylor sa:
Det er faktisk dels det songen handlar om. Det at musikkvideoane verkar å ta over for den lydmessige sida. Den visuelle sida verkar å vere nesten viktigare.
Taylor skreiv opphavleg songen som «Radio caca» (frå noko barnet hans sa), og fungerte både som ein kritikk av radio fordi dei spelte mindre variert musikk og hadde mindre varierte program enn før. På ein av dei originale kassetane med «Radio Ga Ga» stod han oppført som «Radio Ca Ca».
Songen referer til to viktige radiohendingar på 1900-talet. Orson Welles-sendinga i 1938 av H.G. Wells sin The War of the Worlds med teksten «through wars of worlds/invaded by Mars» og talen til Winston Churchill frå 18. juni 1940, «This was their finest hour», frå House of Commons, med teksten «You've yet to have your finest hour».
Tomovick Nunatak
Tomovick Nunatak er ein nunatak langs sørsida av den øvre delen av Larsenbreen, 9 nautiske mil (17 km) vest for Mount Gerlache i Victoria Land. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956-62. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Donald S. Tomovick i US Navy, utstyrsansvarleg ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1966.
Radio Ga Ga
Utvikling
Inspirasjonen for songen kom då Roger Taylor høyrte den tre år gamle sonen sei «radio ca-ca» medan han lytta til ein dårleg song på radio under eit opphald i Los Angeles. Taylor byrja så å skrive songen, og låste seg inne på eit rom med ein Roland Jupiter-8 og ein trommemaskin. Han tykte songen ville passe på soloalbumet hans, men då bandet høyrte songen, skreiv John Deacon ei basslinje og Freddie Mercury rekonstruerte songen, og meinte at han ville bli ein stor hit. Taylor drog så på skiferie og let Mercury polere teksten, harmonivokalen og arrangementet til songen. Innspelinga byrja i Record Plant Studios i lag med den kanadiske studiomusikaren [Fred Mandel]] på klaverinstrument, som seinare arbeidde med Supertramp og Elton John. Mandel programmerte synth-bass-partiet i songen. På innspelinga vert det nytta ein Roland VP330+ vocoder. Basslinja vart produsert av ein Roland Jupiter-8, ved hjelp av ein innebygd arpeggiator.
Video
David Mallet regisserte musikkvideoen til songen med scenar frå den tyske ekspresjonistiske science fiction-filmen Metropolis av Fritz Lang frå 1927 og ovart filma i Carlton TV Studios og Shepperton Studios i London i november 1983. I videoen kan ein sjå bandet sitje i ein bil som flyg over byen i filmen og seinare framfører songen føre arbeidarklassen i byen. Freddie Mercury sin solosong «Love Kills» vart nytta i Giorgio Moroder sin restaurerte versjon av filmen, og i byte fekk Queen løyve til å bruke klipp av filmen i videoen til «Radio Ga Ga». Queen måtte likevel kjøpe rettane til å bruke klipp frå filmen frå den kommunistiske austtyske regjeringa, som hadde opphavsretten til filmen på den tida. I slutten av musikkvideoen kan ein sjå teksten «Thanks To Metropolis».
Videoen inneheld òg klipp av tidlegare Queen-videoar som «Bohemian Rhapsody», «We Are the Champions», «Don't Stop Me Now» og «Flash» i eit fotoalbum.
Konsertversjonar
Queen avslutta setta sine før ekstranummera på The Works-turneen med «Radio Ga Ga». Konsertversjonar frå 1984-1985-turneen vart spelte inn og filma på konsertfilmane Rock in Rio 1985 og Final Live in Japan 1985.
Queen spelte ein kortare, livleg versjon av «Radio Ga Ga» under Live Aid i juli 1985 på Wembley Stadium, der Queen «stal showet» føre eit folkehav på 72 000 menneske som alle var med å klappe på songen. Det var den andre songen bandet spelte på Live Aid etter opninga med «Bohemian Rhapsody». «Radio Ga Ga» vart ein konsertfavoritt, mellom anna på grunn av det store potensialet for å få publikum med seg i klappinga under refrenget (som i musikkvideoen).
Songen vart spelt på Magic-turneen eit år seinare, mellom anna to gonger til på Wembley Stadium. Han vart spele inn for konsertalbumet Live at Wembley '86 frå den andre konserten på Wembley.
Paul Young framførte songen med Queen på the Freddie Mercury Tribute Concert, igjen på Wembley Stadium den 20. april 1992.
Under «Party at the Palace», ein konsert som feira gulljubileet dronning Elizabeth II i 2002, opna «Radio Ga Ga» settet til Queen med Roger Taylor på vokal og Phil Collins på trommer.
Songen vart framført på Queen + Paul Rodgers Tour i 2005–2006 og sungen av Roger Taylor og Paul Rodgers. Eit konsertopptak frå Hallam FM Arena i Sheffield den 5. mai 2005, vart gjeven ut på Return of the Champions i 2005.
Songen vart òg spelt på Rock the Cosmos-turneen seint i 2008, denne gongen med berre Rodgers på solovokal. Konsertalbumet Live in Ukraine kom ut etter denne turneen, men utan «Radio Ga Ga». Denne framføringa av «Radio Ga Ga» finst berre som digital nedlasting frå iTunes. Songen vart igjen spelt på Queen + Adam Lambert-turneen med Adam Lambert på solovokal.
Innverknad
Den amerikanske popsongaren Lady Gaga har teke scenenamnet sitt etter denne songen. Ho sa: «Eg beundra Freddie Mercury og Queen hadde ein hit kalla 'Radio Gaga'. Det er derfor eg elskar det namnet.»
Tebusk
Tebusk eller tebuske (Camellia sinensis) er ein plante i kameliaslekta som særleg blir brukt til å laga te av. Plante blir særleg dyrka i Kina og India, og det er tvilsamt om han no finst vilt.
Tebusken kan bli til ein stor busk eller eit lite tre på 3-8 meter, men blir ofte halden under 2 meter for å letta hausting av unge blad. Frøa kan pressast til å laga teolje eller kameliaolje.
Skildring
Tebusken kan bli opptil 17 meter. Blada kan vera lanse- eller ellipseforma. Oversida er mørkegrøn og skinande mørkegrøne medan undersida er lysegrøn og ofte hårete. Tebusken frå Assam har breiare, større blad enn den frå Kina. Mange av tebuskane ein dyrkar i dag er hybridar av desse to typane.
Blomane er kvite, med mange gule støvberarar, og duftande. Dei sit åleine, parvis eller i grupper på fire. Fruktene er brun-grøne, og som små nøtter på storleik.
Utbreiing
Tebusk stammar frå subtropiske og fuktige område av austlege Asia, der han veks i veldrenert, gjerne i lett surt jordsmonn.
Planten kan veksa i område med årleg gjennomsnittstemperatur på 16–20 °C, det vil typisk seia mellom 43° nordleg breiddegrad og 30° sørleg breiddegrad, opptil 2500 moh.
Den kinesiske tevarianten, ''Camellia sinensis var. sinensis'', stammar truleg frå vestlege Yunnan i Kina. Den andre varianten, ''C. sinensis var. assamica'', stammar frå varme område i Assam (i noverande India), Burma, Thailand, Kambodsja, Laos, Vietnam og sørlege Kina. Denne planten toler kulde dårlegare enn den kinesiske.
Nesten alle teplantar blir dyrka av menneske. Det finst viltveksande plantar, men desse stammar truleg frå tidlegare tedyrking. I Tanzania og Madagaskar finst det døme på at tebusk har spreidd seg og kan bli invasiv.
Bruk
I tillegg til å vera ein viktig sosial og stimulerande drikk har te også vore nytta som medisin, særleg innan tradisjonell kinesisk medisin. I Kina har ein brukt teplanten i over 4000 år. Bruken av te spreidde seg slik at på 600-talet dyrka ein truleg te i alle provinsane i Kina. Rundt 600 blei planten innført til Japan av buddhistprestar. Også her spreidde bruken av te seg til alle samfunnslag i løpet av dei neste hundreåra.
Tebnine
Tebnine (arabisk تبنين, òg skrive Tibnin) er ein landsby i Libanon som ligg i hjartet av Jabal Amel, i Bint Jbeil distrikt i Nabatieh guvernement, kring 25 km aust for Tyr.
Historie
Landsbyen er nemnd som Tibenis av den franske mellomalderhistorikaren Guillaume De Tyr, noko som indikerer at staden fanst før krosstoga fann stad. Historikaren Chauvet hevdar at historia til landsbyen går attende til kanaanittisk tid, men siterer ingen kjelder for dette. Landsbyen var eit senter for krossfararane som bygde ei borg på staden.
Under krigen mellom Israel og Libanon i juli 2006 vart mange heimar i Tebnine øydelagd.
Hugo av St. Omer (òg kalla Hugo av Falkenberg), vart andreprins av Galilea og guvernør i Tiberias og organiserte mange åtak mot Tyr, men styrkane hans vart alltid trøytte av den lange avstanden mellom basen hans i Tiberias og måla hans på kysten. Han fekk bygd ei borg i 1106 for å søke tilfukt mot forfølgjaren sine. Borga fekk namnet Toron, som på gammal fransk tyder isolert eller åstopp. Hugo bygde òg borga som ligg på ein bratt åstopp aust for Tibnine i eit område kalla Al Hosn. Borga vart sidan erobra av Saladin i 1187 og teken attende at av frankarane i 1229. Mamelukkane under sultan Al-Zahir Baibars av Egypt tok til slutt borga i 1266 etter Safed falt og ho vart verande på arabiske hender til osmanarane gjorde det til eit fengsel.
Anita Ekberg
Kerstin Anita Marianne Ekberg var ein svensk modell og skodespelar. Ho er mest kjend for hovudrolla i Federico Fellini sin film Det søte liv, med den ikoniske badescena frå Fontana di Trevi i Roma.
Bakgrunn
Anita Ekberg var dotter av Alva og Gustav Ekberg og voks opp i Östra Fäladsgatan 29 i Malmö.
Karriere
I 1951 vann Ekberg venleikskonkurransen Fröken Sverige. Same året kom til USA for å konkurrere i Miss Universe-kåringa. Den vann ho ikkje, men fekk arbeida som fotomodell og på nattklubbar før ho gjorde ein strålande filmdebut i Hollywood i 1953. Først hadde ho nokre biroller for Universal Pictures i filmane Abbott and Costello go to Mars og The Golden Blade der ho spelte saman med John Wayne og Lauren Bacall.
Howard Hughes ville at ho skulle skifta namn; han meinte at Ekberg var for vanskeleg å uttala. Men ho nekta og meinte at dersom ho vart kjend skulle folk læra seg å uttala namnet hennar, og dersom ho ikkje vart kjend spelte det inga rolle.
Det internasjonale gjennombrotet kom med filmen Krig og fred (1956). Etter fem år i Hollywood drog ho til Italia for å spela inn Det søte liv, Federico Fellini sin film frå 1960 som utgjorde høgdepunkt i karrieren til Ekberg. Ho spelte rolla som Sylvia mot Marcello Mastroianni. I filmen badar ho i ei berømt scene i Fontana di Trevi i Roma.
I 1963 spelte ho mot Frank Sinatra og Dean Martin i western-komedien 4 for Texas. Deretter var ho knapt med i nokre nemneverdige filmar - unntaket var først i 1987, då ho hadde ei minnesverdig rolle i Intervista. Ho har aldri medverka i nokon svensk film.
Ekberg var gift to gonger: Med den britiske skodespelaren Anthony Steel (1956–1959) og den amerikanske skodespelaren Rik Van Nutter (1963–1975).
1705 Tapio
1705 Tapio er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 29. september 1941 av Liisi Oterma ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Yaroun
Yaroun eller Yarun (arabisk يارون) er ein landsby i Libanon Bint Jbeil distrikt i Nabatiye guvernement i Libanon.
Olav Napper
Olav Napper, som også var kjend som Stor-Olav og som Trasken, var ein hardingfelespelar frå Fyresdal. Han lærde av Petter Sveinungsson Veum og Myllarguten, og var ein av dei fremste spelmennene i si tid. Han utvandra til USA og døydde i delstaten Nord-Dakota.
Gangaren Napperen og springaren Trasken har namn etter han.
Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Yaroun
Yaroun ligg på ein ås i ei høgd frå 750 til 900 meter over havet. Hovudnæringa er dyrking av oliven, kveite og tobakk.
Yaroun ligg ved grensa til Israel.
Innbyggjarane i Yaroun er sjiamuslimar og katolske kristne.
Khaldjidynastiet
Khaldjidynastiet (persisk سلطنت خلجی, også skrive Khalji og Khilji) var eit muslimsk dynasti i Delhisultanatet frå 1290 til 1320. Det var det andre dynastiet i Delhisultanatet, etter Mamlukdynastiet.
Khaldjidynastiet var kjend for sine valdsame herskarar som erobra mykje av det indiske subkontinentet, og trengde langt inn i hinduområde i sør og vest. Det stod også imot fleire forsøk på mongolske invasjonar av India.
Dynastiet blei grunnlagd av Djalal al-Din Khaldji. Den mektigaste herskaren frå dynastiet var Ala-ed-Din Khaldji (1295-1315). Han tok Gujarat frå hinduherskarar, erobra Malwa og utvida riket sitt langt innover Deccan i sør. Etter at han døydde følgde nokre år med opprør og forvirring, før riket igjen blei samla for ei kort tid under det tyrkiske Tughlakdynastiet (1320-1414).
Kallocain
'Kallocain. Roman fra år 2000' er ein roman frå 1940 av Karin Boye. Kallocain er namnet på eit sanningsserum som er sentralt for handlinga.
Romanen er inspirert av Franz Kafka sin roman Slottet og forfattaren si oppleving av nazismen og kommunismen etter opphald i Tyskland og Sovjetunionen. Boka tematiserer fridomsrøvinga som etter forfattaren si oppfatning fant stad i datidas nazisme og kommunisme. Samtidig tar romanen opp angst og fridom som psykiske fenomen.
Boye sin roman kan nemnast ved sida av George Orwell sin 1984 (1949), Aldous Huxley sin Vidunderlige nye verden (1932) og Ray Bradbury sin Fahrenheit 451 (1953) som alle er dystopiske romanar om totalitære samfunn med koplingar til den politiske utviklinga like før og etter andre verdskrigen. Kallocain deler også med Vidunderlige nye verden dopbruk/medisinering som verkemiddel til undertrykking.
Trinity Nunatak
Trinity Nunatak er ein stor nunatak i straumen til Mawsonbreen, kring 5 nautiske mil (9 km) nord for Convoy Range i Victoria Land. Han vart kartlagd i 1957 av New Zealand Northern Survey under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58), som gav dette på grunn av dei tre toppane nunataken består av.
Shake av Laila Granum og Bente Aaseth
«Shake» er ein singel av Laila Granum og Bente Aaseth (His Master's Voice AL 6146), gjeven ut i 1967. Songen er skriven av Arne Hagen.
Sei doch nicht so eifersüchtig
«Sei doch nicht so eifersüchtig» (tysk for 'Ikkje ver så sjalu') er ein song av Lys Assia frå 1956.
I Concours Eurovision 1956, den sveitsiske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, deltok Assia med heile fem songar. «Sei doch nicht so eifersüchtig» starta som nummer to, etter Jo Roland med «Vendredi» og før Lys Assia og Quinteta Radiosa med «Das alte Karussell». Kor mange poeng bidraget fekk er ikkje kjend. Det einaste ein veit er at dette bidraget ikkje vart vald ut til å representere Sveits i Eurovision Song Contest 1956.
Alberto Acosta
Alberto Acosta er ein tidlegare argentinsk fotballspelar.
Vigdis Ellingsen
Vigdis Ellingsen er ein nordnorsk forfattar, journalist og pressefotograf.
Hennar fyrste første bokutgjeving, De usynlige, er ei samling segner frå Sør-Helgeland sett mot ein bakgrunn av nasjonale og internasjonale segner. Sølvbrura er ei samling segner frå sørsamiske, svenske og norske kulturar langs Sagaveien. Boka er presentert på språka sørsamisk, svensk og norsk. Ho har òg jobba som journalist og pressefotograf i Helgeland Arbeiderblad frå 1987.
Purin
Purin (C5H4N4) er ei organisk sambinding danna av ein pyrimidinring og ein imidazolring. Stoffet er utgangspunkt for ei rekkje andre sambindingar kjend som purinar. Mange av desse stoff har viktige fysiologiske verknadar, som urinsyre, xantin, teobromin, koffein, adenin og guanin. Dei to sistnemnde stoffa er særskild viktige, ettersom dei er komponentar i nukleotidar og nukleinsyrer. Purinar blir bygde opp i cellene ved ei trinnvis addering av N- og C-atom til aminosyra glysin. Nedbrytningsproduktet hjå menneske og høgare apar er urinsyre, mens andre artar bryt denne ned vidare.
1706 Dieckvoss
1706 Dieckvoss er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. oktober 1931 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Purin
Kjelder
«Puriner» (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Fri artikkel henta 18. mai 2015.
Ray Bradbury
Ray Douglas Bradbury var ein amerikansk fantasi-, grøssar- og science fiction-forfattar best kjent for The Martian Chronicles og den dystopiske romanen Fahrenheit 451.
Kim Wilson
Kim Wilson er ein amerikansk blues-songar og munnspelspelar. Han er mest kjend som solovokalist og frontmann i The Fabulous Thunderbirds på to hitsongar i 1980-åra; «Tuff Enuff», og «Wrap It Up».
Karriere
Wilson vart fødd i Detroit i Michigan i 1951, men han voks opp i Goleta i California, der han stundom vart kalla «Goleta Slim». Han starta med blues seint i 1960-åra og gjekk i lære hos folk som Muddy Waters, Jimmy Rogers, Eddie Taylor, Albert Collins, George «Harmonica» Smith, Luther Tucker og Pee Wee Crayton og vart inspirert av munnspelspelarar som Little Walter, James Cotton, Big Walter Horton, Slim Harpo og Lazy Lester. Før han flytta til Austin i Texas i 1974, var han leiar for bandet Aces, Straights and Shuffles i Minneapolis i Minnesota. Dette bandet gav ut ein singel. I Austin danna han The Fabulous Thunderbirds med gitaristen Jimmie Vaughan, og dei vart husbandet ved bluesklubben Antone's, eigd av Clifford Antone. Muddy Waters kalla Wilson, «Den beste munnspelspelaren sidan Little Walter».
Wilson spelar framleis opp mot 300 konsertar per år på bluesfestivalar og klubbar over heile verda, både som leiar for The Fabulous Thunderbirds og med Kim Wilson Blues Allstars.
Hordabø
Hordabø er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Hordaland fylke, som vart oppretta som Bø kommune 1. juli 1924 då Manger kommune vart delt i tre: Bø, Manger og Sæbø. Ved opprettinga hadde Bø kommune 1 938 innbyggjarar.
Ved Kongeleg resolusjon av 13. mars 1925 endra kommunen namn frå Bø til Hordabø.
1. januar 1964 vart Hordabø slått saman med Manger kommune saman med størsteparten av Sæbø og delar av Herdla, Lindås og Austrheim kommunar til den nye Radøy kommune. Hordabø hadde ved samanslåinga 1 679 innbyggjarar.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Hordabø kommune frå 1924 til 1964:
MS «LCG (L) 681»
I 1949 vart han seld til Henrik Nergaard i Bergen og nytta som lekter. Han vart selt vidare i 1951 til Sivert Bakke, og året etter opphogd i Belgia.
Risnefisk AS
Risnefisk AS var tidlegare eit industriselskap innan fiskeoppdrett i Risnefjorden i Gulen kommune. Selskapet vart starta i 1973 av Steinar Østerbø og Håkon Asheim. Anlegget låg mellom Asheim og Instefjord. Det vart delt opp og flytta i 1979 og selskapet vart lagt ned.
Caroline Ugelstad Elnæs
Caroline Ugelstad Elnæs er ein norsk forfattar og journalist. Ho debuterte i 2019 med romanen Yoona utgjeven på Kolon forlag.
Elnæs har tidlegare vore elev ved Forfattarstudiet i Bø og Skrivekunstakademiet i Hordaland. Ho har òg ein bachelorgrad i kunsthistorie frå Universitetet i Oslo.
Ho har jobba som journalist for Oslo Pride og magasinet Blikk.
Le bohémien
«Le bohémien» er ein song av Lys Assia.
I Concours Eurovision 1956, den sveitsiske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, deltok Assia med heile fem songar. «Le bohémien», framført saman med Quinteta Radiosa, starta som nummer sju, etter Jo Roland med «La ballade des bonnes années» og før Jo Roland med «Les deux coquins (L'argent et l'amour)». Kor mange poeng bidraget fekk er ikkje kjend. Det einaste ein veit er at dette bidraget ikkje vart valt ut til å representere Sveits i Eurovision Song Contest 1956.
Julie Ellingsen
Julie Ellingsen var ein norsk forfattar og lærer som skreiv bøker under psevdonymet Julie.
Ellingsen var dotter av skreiddarmeisteren og regntøyfabrikanten Hans Ellingsen og kona hans Borgine Nilsdatter. Ho vart verande ugift.
Julie Ellingsen verka i det daglege som lærar. I 1910 vart ho tilsett ved særskolen i Kristiania.
Under psevdonymet Julie stod Julie Ellingsen for ei rekkje små utgjevingar i åra kring 1900. Tre av dei kom ut i 1897, medan dei to siste, biletbøkene Lillemor og Lillegut, kom ut i 1901.
Julie Ellingsen er gravlagd på Vestre Gravlund.
Geograf
Ein geograf er ein vitskapsmann som studerer geografi, studiet av det naturlege miljøet og det menneskeleg samfunnet på jorda.
Geografar innan fysisk geografi studerer særleg det naturlege miljøet, medan geografar innan befolkningsgeografi studerer det menneskelege samfunnet.
U.S. National Geodetic Survey
National Geodetic Survey, tidlegare kalla U.S. Coast and Geodetic Survey (U.S.C.G.S.), er ei amerikansk føderalt byrå som definerer og styrer eit nasjonalt koordinatsystem, som dannar grunnlaget for transport og kommunikasjon, kartlegging og mange bruksområde innan vitskap og teknikk. Sidan 1970 har det vore ein del av National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) i det amerikanske handelsdepartmentet.
Eurovision Song Contest 1996
Eurovision Song Contest 1996 (ESC 1996) var den 41. gongen Eurovision Song Contest vart arrangert. Konkurransen vart halden i Oslo Spektrum i Oslo i Noreg. Finalen fann stad laurdag 18. mai. Irland vann konkurransen med songen «The Voice», framført på engelsk av Eimear Quinn.
Kvalifisering og utveljing
Den europeiske kringkastingsunionen (EBU) vidareførte eksperimentet med å prøva å redusera talet på deltakarland til noko meir handterleg, så ein gjennomførte i 1996, som i 1993, ein kvalifiseringsrunde der berre vertsnasjonen Noreg slapp unna. Sjølve kvalifikasjonsrunden vart enkelt gjennomført; han vart ikkje kringkasta på nokon måte, og dei nasjonale juryane gav songane poeng ut i frå lydopptak, altså vart ikkje songane framført heller.
Det kom ganske snart fram at dette systemet ikkje var noko betre enn det EBU hadde prøvd ut før, og førte mellom anna til at ein av dei største økonomiske bidragsytarane til tevlinga, Tyskland, ikkje vart kvalifisert. Dette har ikkje skjedd i historia til ESC, korkje før eller sidan.
1996-tevlinga førte også med seg nye innslag, som t.d. at ein spelte av ein video for kvart land som inneheldt ei lukkehelsing, innspelt av ein politisk leiar eller utsending frå det aktuelle landet. Det andre var at avstemmingsrunden vart gjennomført med datateknologi med ei resultatliste i 3D, saman med ein skjerm der talspersonane for dei ulike juryane dukka opp. Dei einaste fysiske gjenstandane i «det blåe rommet» var programleiar Ingvild Bryn og podiet ho stod på.
Jugoslavia, som i 1996 berre bestod av Serbia og Montenegro, skal også ha ordna i stand eit songbidrag, men kunne ikkje delteke på grunn av alle sanksjonane mot landet.
Bodil Niska
Bodil Aileen Niska (datoar) er ein norsk jazzmusikar (saksofon), kjend for godtseljande utgjevingar av standardlåtar innan jazz og for å driva jazzklubbar og -kafear.
Niska blei fødd i Vadsø og voks opp i Hammerfest. Ho lærte musikk av faren, trekkspelaren Aksel Niska, og studerte saksofon hjå Kjell Bartholdsen. Niska dreiv jazzklubben «Montenegro» frå 1979 til 1989. Ho var òg sterkt involvert i Varangerfestivalen.
Etter å ha flytta sørover i 1990 deltok ho sidan 1992 i trioen «Girl Talk», der ho med vokalisten Siri Gellein (seinare erstatta av bassisten Tina Asmundsen) og pianisten Elizabeth Walker gav ut Talkin' Jazz i 1996 som selde godt.
I Bodil Niska Kvartett spelte Per Husby piano, Stig Hvalryg bass og Roger Johansen trommer, og spelte ved Oslo Jazzfestival og Nordlændingernes Forening kulturaftan i 2005. I 2017 spelte kvartetten hennar i Ålesund med Hvalryg på bass, Dag Arnesen på piano og Marcus Lewin på trommer.
Ho har òg samarbeidd med Pete Brown trio, Scott Hamilton og Harry Allen.
Etter nokre år som plateseljar ved Akers MIC skipa ho kring 1997 jazzbutikken og -kafeen «Bare Jazz» i Oslo, og dessutan plateselskap av same namn. Kafeen blei nedlagd i 2020 under koronapandemien. Ho vann Oslo Jazzfestival sin Ella-pris i 2009.
Under Sildajazz i Haugesund har ho i mange år drive musikksjappa «Bodils Bodega», som ho i 2005 mottok Sildajazzprisen for.
Elgå kyrkje
Elgå kyrkje er ei lafta langkyrkje frå 1946 i Engerdal kommune i Innlandet.
Det kom hjelpekyrkjegard på Elgå i 1855, og i 1879 vart ein kyrkjesal vigsla i 2. etasje i eit bygg med skulestove i fyrste. Skulen vart flytta i 1925, og på 1940-talet bygde ein altså ny kyrkje.
Puffa havre
Puffa havre er ei form for puffa korn som blir laga industrielt ved at havrekorn vert rista (varma opp) under trykk i eit lukka system. Når trykket vert fjerna, har havrekorna vorte lette og luftige. Havrekorna har soleis vorte omgjort til puffa havre etter om lag den same prosessen som gjer at maiskorn vert gjort om til popkorn under oppvarming.
Puffa havre kan etast som dei er, tilsett mjølk, syltetøy eller bær, eller blandast i müsli. Puffa korn av ulike slag kan brukast som frukostblanding eller som ingrediens i bakverk, sjokolade og ulike typar snacks.
Same prosessen som for havre kan nyttast for andre kornslag òg, som ris og kveite, som på tilsvarande vis vert kalla puffa ris og puffa kveite.
Markaryds kommun
Markaryd kommune ligg i det svenske länet Kronobergs län i Småland. Administrasjonssenter i kommunen er Markaryd.
Tettstader
Markaryd kommune har fire tettstader. Folketalet i tabellen er frå 31. desember 2005.
Steinar Østerbø
Steinar Østerbø er ein norsk gründer og leiar av Gulen Næringsråd sidan starten i 2009.
Østerbø skipa oppdrettselskapet Risnefisk AS saman med Håkon Asheim i 1973. Østerbø skipa oppdrettselskapet Aqua Farms saman med Leidvin Sætre i 1992.
Lotta Elstad
Lotta Elstad er ein norsk forfattar, journalist og redaktør.
Ho har blant anna skrive for Morgenbladet, Dagens Næringsliv, Klassekampen og LO-Aktuelt. Ho har òg jobba for Forlaget Manifest og Manifest Tankesmie.
Sømådal kyrkje
Sømådal kyrkje er ei lafta langkyrkje frå 1937 i Engerdal kommune i Innlandet. Det kom hjelpekyrkjegard på staden i 1923, og kyrkja vart titulert som kapell i byrjinga, men kallast no kyrkje.
Streptomycin
Streptomycin er eit antibiotikum. Det både hemjar byrjinga på proteinsyntesen og fører til feillesing av mRNA i bakteriar.
Jeg vet om en gutt/jente
«Jeg vet om en gutt» eller «Jeg vet om en jente» er ein singel av Randi & Torill (His Master's Voice AL 6146) og Vestlandsduoen (Nor-Disc NOR 146), gjeven ut i 1967. Vestlandsduoen var Kari & Ivar Medaas. Songen er skriven av Arne Bendiksen.
Melodi Grand Prix 1967
«Jeg vet om en gutt/jente» deltok i Melodi Grand Prix 1967, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1967 i Wien i Austerrike. Songen vart framført på norsk av Randi & Torill med eit lite orkester, og hadde då tittelen «Jeg vet om en gutt», og så på nytt av Vestlandsduoen ( Kari Medaas & Ivar Medaas) med eit stort orkester, då med tittelen «Jeg vet om en jente». Bidraget enda på femte- og sisteplass med eitt poeng; frå Trondheim.
National Geographic Society
National Geographic Society (NGS) er ein av dei største ideelle vitskaps- og utdanningsinstitusjonar i verda. Interessene omfattar geografi, arkeologi og naturvitskap, fremming av miljømessig og historisk bevaring, og studiet av verdskulturen og verdshistoria. Organisasjonen vart grunnlagt i 1888 og har hovudkontoret sitt i Washington, DC.
National Geographic Society gjev ut tidsskriftet National Geographic og har ein eigen TV-kanal, National Geographic Channel.
Taastrup
Taastrup er ein by og ein forstad vest om København på øya Sjælland i Danmark. Byen er administrasjonssenter i Høje-Taastrup kommune. Taastrup har 34 698 ibuarar (2017) og voks opp rundt Taastrup jarnbanestasjon. Byen er prega av detaljhandel. Ein stor del av folka i byen pendlar til arbeid i København.
Me and Bobby McGee
«Me and Bobby McGee» er ein song skriven av Kris Kristofferson og Fred Foster, opphavleg spelt inn av Roger Miller, og seinare av Kristofferson sjølv og Janis Joplin, som toppa den amerikanske singellista med songen i 1971.
Rettsvisse
Rettsvisse (forutberegnelighet på bokmål) er eit juridisk omgrep for eit rettssubjekt si evne til å kunne føresjå, forvente eller på annan måte utrekne si eiga rettsstilling. Omgrepet er eit av dei sentrale omsyna i den juridiske metodelæra.
Me and Bobby McGee
Innspelingar og kjende framføringar
Roger Miller var den første artisten som hadde ein hit med songen, og han nådde 12. plass på den amerikanske countrylista i 1969. Gordon Lightfoot si utgåve nådde 13. plass på poplista og 1. plass på countrylista i heimlandet Canada i 1970. Lightfoot song songen etter ei omfattande hyllest til Kris Kristofferson i ei CBC-sending frå Charlottetownfestivalen sommaren 1969. I introduksjonen refererte Lightfoot til Miller-utgåva og sa at han skulle spele inn songen sjølv «slik han var meint å gjerast». I ein sjølvbiografi frå 2008 sa Don Reid og Harold Reid frå Statler Brothers at Kristofferson lovde songen til dei, men då dei seinare spurte om å få spele han inn, så hadde Miller alt spelt inn songen. Reid-brørne sa dei ikkje var sinte og var glade for at Miller fekk suksess med songen. Songen vart seinare spelt inn for eit album av brørne, men ikkje gjeven ut på singel.
Kristofferson framførte songen på Isle of Wight Festival 1970 og ein CD og DVD frå festivalen kom ut 30 år seinare som Message to Love: The Isle of Wight Festival 1970.
1707 Chantal
1707 Chantal er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 8. september 1932 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Me and Bobby McGee
Innspelingar og kjende framføringar
Janis Joplin-utgåva vart mykje nytta i epilogen til Rainer Werner Fassbinder-filmen Berlin Alexanderplatz.
Historie
I den originale versjonen av songen er Bobby ei kvinne. Janis Joplin som var kjæraste med og ven av Kristofferson frå byrjinga av karrieren til ho døydde, endra kjønnet og teksten på omslaget. Kristofferson har sagt at han ikkje skreiv songen for ho, men at songen er knytt til ho.
Linja om «Bobby and I Sang the Blues» vart nytta av Don McLean i songen «American Pie» der han møter ei jente som «sang the blues».
Linja «Freedom is just another word for nothing left to lose/ Nothing ain't worth nothing but it's free» er oppført i Bartlett's Familiar Quotations under Kris Kristofferson.
Utvalde versjonar
Andre artistar
Otto Mortensen
Otto Jacob Hübertz Mortensen var ein dansk pianist, komponist og musikkforskar. Han har mellom anna tonesett Nordahl Griegs dikt «Til ungdommen», òg kalla «Kringsatt av fiender». Det er hans melodi som vanlegvis vert nytta til dette diktet, som vert sunge i Noreg ved mange ulike høve.
Otto Mortensen var fødd i København og døydde i Aarhus.
Utdanning og verksemd
Otto Mortensen vart oppteke på Det Kongelige Danske Musikkonservatorium etter exsamen artium (studentereksamen) for å utdanne seg til pianist. Han hadde debutkonserten som pianist i 1930 og verka deretter i nokre år som akkompagnatør, solist, kammermusikar og lærar. Frå 1937 til 1956 var han opera-repetitør ved Det kongelige Teater i København, og frå 1942 til 1966 pianolærar ved Musikkonservatoriet i København. Dessutan har han vore dirigent for mellom anna Det Kongelige Kapel i København, Opéra Comiques orkester i Paris og i Danmarks Radio.
Allerie då han var elev på musikkkonservatoriet vart han oppteke av at dei store nye innflyttargruppene i byane skulle få høve til å skaffe seg musikalsk kunnskap og kunne spele eit instrument. Dette var idear som gjorde seg gjeldande i tida, med opphav i Tyskland. Det vart skipa musikkskular og komponert musikk til ulike føremål, som til dømes for gymnastikk, fotballkampar, kabaretar og teaterskodespel. Ikring 1930 var Otto Mortensen fleire gongar i Berlin for å studere korleis dei organiserte musikkskular for folket der. Han utgav òg sjølv nokre lærebøker i klaver og blokkfløyte, og var med på å vekkje ny interesse i Danmark for blokkfløyta.