cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esing
Esing er ei litt tjukk list på langs på kvar side ved eller nesten oppe ved overkanten i ein robåt. Han er tjukkast på midten, og vert noko tynnare mot endane like ved eller heilt ute ved stamnane. På det tjukkaste kan han i tverrsnitt variera mellom 3x3 cm til 10x10 cm etter båtstorleiken. Men tverrsnittet er sjeldan kvadratisk; som oftast er esinga tjukkast øvst, og har ei smalare underside. Ofte er ein eller fleire av vinklane i tverrsnittet heller ikkje rette.
På nesten alle robåtar nord for Bergen ligg esinga på nest øvste bordkant. Åfjordsbåt ane har derimot ikkje slik indre esing, men derimot ei litt tjukk list på utsida av øvste bordkant; denne lista heiter «esseng». På Nordlandsbåt ar bygt etter kring 1930 er òg esinga utelate, og på ein del heilt nye Sognebåt ar er det lagt inn ei tynn teaklist, nærast som pynt, der ein vanleg esing skulle ha lege.
På båtar sør for Bergen ligg esinga langs øvste bordkant, og austom Lindesnes kallast han gjerne for «rip» (ei rip – ripa). Austom Lindesnes kan esinga òg verta så låg og brei at han byrjar å likna på eit vaterbord.
Som oftast stoppar esinga ved rengene (sjå rang), men på enkelte båtar på Sørvestlandet og på Sør-Austlandet går esingane heilt til stamnane. Ved kvar stamn står det i så fall gjerne ein liten nauvrang som bind esingane saman.
McLaren Ridge
McLaren Ridge er ein fjellrygg ved toppen av Battyebreen, kring 5 nautiske mil (9 km) vest for Radok Lake i Aramis Range i Prince Charles Mountains. Han vart kartlagt frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) tekne i 1956 og 1960. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter W.A. McLaren, som var glasiolog ved Wilkes-stasjonen i 1965.
Tjølling prestegard
Tjølling prestegard ligg like søraust for Tjølling kyrkje. Prestegarden som kyrkja røter attende til mellomalderen, men dagens bygningar er litt nyare. Hovydbygningen, eit laftebygg i ein etasje, er frå 1805. Ei borgstove vart oppført på Grønneberg i 1816 og flytta til prestegarden i 1836. For øvrig finst driftsbygning og vognskjul frå 1914–15. Anlegget utgjer eit firkanttun og er freda.
Vingummi
Vingummi er ein type godteri. Det består av mange små bitar som kjem i forskjellige smakar, fargar og fasongar. Vingummigodteri kan både vere mjuk og litt hardare, men aldri så hardt at dei ikkje kan tyggast.
Vingummi vert laga av sukker, vatn, gelatin og sitronsyre. Farge og smak blir tilsett mot slutten av prosessen, og vingummimassen treng eit døgn eller to på å stivne etter at bitane er støypte. På tross av namnet er det ikkje vin eller anna alkohol i vingummi.
Nokre kjende vingummivaremerke i sal i Noreg er britiske Bassett's (ein del av Mondelēz International), tyske Haribo og danske BonBon.
Handball-NM 2013/Kvinner
Noregsmeisterskapen i handball 2013 for kvinner vart vunnen av Larvik Håndballklubb etter finalesiger 29 – 21 over Tertnes Idrettslag.
Finalen
Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum dag 30. desember. Storfavoritten Larvik tok kommando og leia 16 – 9 ved pause. Etter ein andre omgang utan spenning auka Larvik sigersmarginen til åtte mål, og kapteinen take imot Larviks sjette strake kongepokal.
Larviks fremste målskårarar var Linn Sulland med 8 og Tine Stange med 7 nettkjenningar. Elles skåra Nora Mørk 3 mål, Anja Edin 2, Gro Hammerseng 2, Linn-Kristin Riegelhuth Koren 2, Jeanett Kristiansen 2, Isabel Blanco 1, Karoline Breivang 1, Lise Løke 1.
Tertnes sine toppskårarar, Stine Skogrand og Tonje Løseth, fann begge vegen til nettmauskane 5 gongar. Dei resterande mål kom frå Maren Lied 4, Linn Gossé 3, Marie Liljegren 2, Stine Lund Andreassen 2.
Dommarane straffa Larvik med fire 2-minuttsutvisingar, Tertnes måtte tole fem 2-minuttarar og eitt raudt kort.
Fylkesveg 687 i Rogaland
Fylkesveg 687 i Rogaland går mellom Hålandsosen og Rørtveit i Suldal kommune. Vegen er 10,9 km lang.
Provadija i Varna
Provadija (bulgarsk Провадия) er ein by og ein kommune i provinsen Varna i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Provadija og 24 andre busetnader.
Afanasij Fet
Afanasij Afanasjevitsj Fet var ein russisk diktar.
Provadija i Varna
Kommunen har eit areal på 518 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 22 934 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 13 255 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Afanasij Fet
Fet var ein forløpar for retningar innan modernismen, med den knappe stilen sin og ein utstrekt bruk av substantiv og adjektiv til fordel for verb. Symbolistar som Bely og Ivanov utvikla dette vidare. Fet trudde på kunsten for si eiga skuld.
Differensrekning
Differensrekning er ei form for funksjonsrekning der ein prøver å avgjere eigenskapane til ein funksjon ut frå differensane til funksjonen. Differensen til eit uttrykk er
Ein endeleg differerns er eit matematisk uttrykk på forma f(x + b) − f(x + a). Om ein endeleg differens vert dividert med b − a, får ein ein differenskvotient. Tilnærminga av deriverte ved endelege differensar spelar ei sentral rolle i endeleg differensmetodar for numeriske løysingar av differensiallikningar, særleg grenseverdiproblem.
Rekursjonsformlar kan skrivast som differenslikningar ved å erstatte iterasjonsnotasjonen med endelege differensar.
Framlengs, baklengs og sentrale differensar
Berre tre former vert vanlegvis nytta: framlengs, baklengs og sentrale differensar.
Ein framlengs differens er eit uttrykk på forma
Der h kan vere ein variabel eller konstant.
Hagelseeli
Hagelseeli eller Hagelseewli er ein innsjø i kantonen Bern i Sveits. Han har eit overflateareal på 2,49 ha.
Differensrekning
Framlengs, baklengs og sentrale differensar
Ein baklengs differens nyttar funksjosverdiane ved x og x − h, istaden for verdiane ved x + h og x:
Orsoya Rocks
Orsoya Rocks (bulgarsk скали Орсоя, Skali Orsoja) er ei gruppe skjer utanfor nordkysten av Robert Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis, som ligg vest-nordvest for Mellona Rocks, nord-nordaust for Milev Rocks og aust-nordaust for Opaka Rocks og som strekkjer seg 650 m frå nordvest til søraust og 500 m i nordaust-sørvest.
Differensrekning
Kjelder
Крайна разлика Finite difference Diferencia finita Différences finies Differenza finita 差分 Конечные разности Скінченні різниці
Orsoya Rocks
Skjera er kalla opp etter busetnaden Orsoja nordvest i Bulgaria.
Michio Ashikaga
er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Orsoya Rocks
Orsoya Rocks ligg 4,78 km nord for Newell Point.
Bchaaleh
Bchaaleh (òg skrive Bcheale) er ein landsby i Libanon i ei høgd på 1250 m. Han ligg 70 km frå Beirut, 30 km from Jbeil og 40 km frå Tripoli. Bchaaleh er ein del av Batroun distrikt og er kjend for dei gamle oliventrea, som er datert attende til 4000 fvt., men gjev framleis oliven i dag.
Etymologi
Namnet Bchaaleh kjem frå semittisk og tyder «den høge, uforstyrra staden».
Demografi
Bchaaleh er ein kristen maronittisk landsby med kring 1500 innbyggjarar.
Deep Purple in Concert
Deep Purple in Concert er eit konsertalbum av det engelske hardrockbandet Deep Purple av to konsertar spelt inn av BBC for konsertserien deira «In Concert», i 1970 og 1972. Albumet kom først i 1980 i Storbritannia. I 2004 vart albumet gjeven ut på SACD som «Live On The BBC».
Den første plata inneheld konsertopptak frå BBC Studios i London den 19. februar 1970. Bandet steppa inn i siste augneblink for Joe Cocker, som måtte avlyse. DJ John Peel introduserte songane etter kvart som dei spelte dei. Den andre plata er ein konsert frå 9. mars 1972, denne gongen med Mike Harding som DJ. Den sistnemnde innspelinga inneheld den einaste kjende konsertinnspelinga av «Never Before» (som var ein singel på den tida) og ein sjeldan Mark II-versjon av «Maybe I'm a Leo». Desse to songane vart spelt i staden for den vanlege «Child in Time» for å marknadsføre det komande albumet Machine Head, som kom ut i slutten av månaden (mars 1972).
Boston maraton-bombinga
Boston maraton-bombinga fann stad 15. april 2013 då to bomber eksploderte under Boston maraton i Boston i USA. Tre menneske døydde, medan 183 vart skadd. Ei av bombene var ein trykkokar som var plassert i nærleiken av målstreken ved Boylston Street. Dei vart detonert 14.49 EDT med eit mellomrom på 13 sekund. Det vart ikkje gjeve noka åtvaring før bombene vart detonert, og ingen hevda at dei stod bak. Federal Bureau of Investigation (FBI), som leia etterforskinga, sende ut bilete av to mistenkte i media. Om natta 18. april og morgonen 19. april var politiet involvert i ei skotveksling og deretter ei jakt på dei to mistenkte. Éin politimann vart drepen og éin vart hardt skadd. Den eine av dei to mistenkte, 26 år gamle Tamerlan Tsarnaev, døydde seinare på sjukehus av skadar. Den andre, den 19 år gamle yngre broren Dzjokhar Tsarnaev, blei teken hand om av politiet og send til sjukehus etter ein lengre leiteaksjon.
Bombinga
Boston maraton vart som vanleg stelt til på Patriots' Day, og starten gjekk utan teikn eller varsel om noko gale i emning. Tenestemenn gjennomsøkte område to gonger før eksplosjonane; den andre gongen berre éin time før den fyrste bomba gjekk av. Ein kunne gå fritt inn på området og ein kunne òg ta med det ein måtte ynskje.
Klokka 14.49 EDT vart to bomber detonerte på Boylston Street nær Copley Square om lag 170 meter frå kvarande, like før mållinja. Den fyrste eksploderte utanfor butikken Marathon Sports på 671-673 Boylston Street klokka 14.49,43 EDT; den andre, eit kvartal lenger vest på 755 Boylston Street klokka 14.49,57 EDT.
Deep Purple in Concert
Lengdene som står oppført på mange av spora på 2001-utgåva er feil.
Boston maraton-bombinga
Dødsfall
Tre tilskodarar vart drepne i bombeangrepet: Den 29 år gamle restaurantsjefen Krystle Campbell frå Medford i Massachusetts, den 23 år gamle kinesiske statsborgaren og studenten Lü Lingzi frå Shenyang i Kina og den åtte år gamle Martin Richard frå Boston.
Den 26 år gamle politimannen Sean Collier vart skoten og drepen tre dagar seinare då han vart overfallen av dei mistenkte.
Ysting
Ysting er nemninga på den prosessen som går ut på å framstille ost. Ystinga vert i våre dagar for det meste gjort industrielt i såkalla ysteri, som anten kan vere sjølvstendige verksemder, eller produksjonseiningar i meieri.
Ystinga går føre seg ved at det vert tilsett løype, eit enzym, til ei oppvarma mengd mjølk, fløyte, eller ei blanding av mjølk og fløyte. Løypa får mjølkeproteinet kasein i til å løpe saman, koagulere, til ostemasse, slik at væska skil seg og mysa kan pressast ut av ostemassen. Deretter vert ostemassen elta, forma og sett til lagring for å modnast, som for somme typar går ut på ei gjæring og oppvekst av visse muggsoppar i eller utapå osten. Osten vert ofte handsama på ymse måtar under lagringa.
Dei norske brunostane av geite- og/eller kumjølk er laga ved at mjølk eller myse tilsett fløyte vert kokt inn, og er eigenleg å rekne som karamell.
Fylkesveg 687
Fylkesveg 687 finst i fleire fylke i Noreg:
Theobroma
Bruk
Fleire artar i Theobroma har etande frø, der kakao, cupuaçu og mocambo er dei best kjende. Kakao er kommersielt viktig som kjelde til kakaopulver og sjokolade.
Theobroma-artar blir brukt som matkjelde av larvar frå nokre møllar i slekta Endoclita, mellom dei E. chalybeatus, E. damor, E. hosei og E. sericeus. Larvane til ein annan møll, Hypercompe muzina, lever berre av Theobroma cacao.
Skjoldastraumen
Skjoldastraumen er ei bygd i Tysvær kommune i Rogaland. Bygda, som har namn etter det trange fjordstykket med same namn, ligg 26 kilometer aust for Haugesund. Fram til 1964 høyrde bygda til dåverande Skjold herad.
Vegkrysset mellom Fylkesveg 515 og Fylkesveg 513 ligg straks aust for bygda. Skjoldastraumen var i lang tid anløpsstad for rutetrafikken med dampskip.
Ole Moen
Ole Moen var ein norsk lege og stortingsmann frå Sør-Odal i Hedmark. Han representerte Venstre.
Moen var son til ein gardbrukar. Han vart student i 1883 og cand. med. i 1891. Same året vart han konstituert til distriktslege for indre Sunnmøre, 1892-94 var han koleralege i Kristiansand. Frå 1894 var han distriktslege i Lebesby til han i 1902 vart konstituert distriktslege i Ål i Hallingdal, der han døydde same sommaren.
Moen var 2. representant for Finmarkens amt på Stortinget 1898-1900. Han var 1898-99 medlem av jarnbanekomiteen, 1899-1900 av næringskomite nr 2.
Handball-NM 2016/Kvinner
Noregsmeisterskapen i handball 2016 for kvinner vart vunnen av Larvik Håndballklubb etter finalesiger 24 – 19 over Tertnes Idrettslag.
Finalen
Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum torsdag 29. desember. Kampen var lenge heilt jamn. Storfavoritt Larvik gjekk opp i 4-1. Tertnes snudde til 6-5, før Larvik tok leiinga att på 7-6. Så var Tertnes framom på 10-9, før Larvik snudde til fordel 12-11 ved pause. I byrjinga av andre omgang tok Tertnes føringa 13-12, atter snudde Larvik til fordel 14-13. Endå ein gong tok Tertnes leiinga på 15-14 og auka til 17-15. Ti minutt før slutt utlikna Larvik til 18–18. Deretter styrte dei rutinerte Larvik-spelarane kampen til femmålssiger og tok klubbens niande strake kongepokal.
Larviks fremste målskårar var Linn-Kristin Riegelhuth Koren med 8 nettkjenningar. Marit Malm Frafjord og Amanda Kurtovic skåra 5 gongar begge, Tine Stange stod for 2 mål, medan Gro Hammerseng, Vilde Johansen, Sanna Solberg og målvakta Sandra Toft skåra kvar sitt mål.
Med sine 9 mål vart Kjerstin Solås kampens og Tertnes toppskårar. Elles skåra Julie Lygren og Maren Lied 2 mål kvar. På skåringslista kom også Birgitte Karlsen-Hagen, Celine Sivertsen, Madeleine Hilby, Caroline Aar Jakobsen, Malene Bergset, Tina Abdula.
Dommarane straffa Larvik med tre 2-minuttsutvisingar og Tertnes med fire.
Priboy Rocks
Priboy Rocks (bulgarsk скали Прибой, ‘Skali Priboj’) er ei gruppe skjer utanfor austkysten av Robert Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis som strekkjer seg 1,5 km frå aust til vest og 1,2 km frå nord til sør. Skjera er kalla opp etter busetnaden Priboj vest i Bulgaria.
Priboy Rocks ligg 750 meter aust for Smirnenski Point, 1,5 km sør-sørvest for Salient Rock og 850 meter nord for Perelik Point.
Kai Anker Møller
Kai Bisgaard Anker Møller var ein godseigar og stortingsmann frå Berg i Østfold, medlem av Venstre. Han var son av Dikka Møller og var gift med Katti Anker Møller og var såleis svigerson til Herman Anker.
Møller var son til eigaren av godset Thorsø i Borge. Han tok sjølv over godset i 1885 og dreiv det vidare. Før han kom så langt vart han i 1877 student frå Christiania katedralskole, og tok i 1880 eksamen på den høgare landbruksskulen på Ås. Høvesvis 1882-83 og 1885 studerte han landbruk i Danmark og i England.
Møller var medlem av heradsstyret i Borge 1887-1907 og på ny 1910-??, ordførar i mange år. Han var skulestyreformann frå 1891 til 1904. Frå 1906 var han formann i Venstre i Smaalenene, då ein ordna styreskipnaden etter dei enkelte einmannskrinsane til stortingsvalet var han formann for Venstre i Glemmen krins. Han var formann i landbruksselskapet i Smaalenene, og for landbruksselskapa sitt felleskjøp frå 1897. I 1906 vart han vald til preses i Selskabet for Norges Vel.
Møller var 2. representant på Stortinget for Venstre og Smaalenenes amt i perioden 1900-03. Han møtte einast sesjonen 1900-01, dei to siste sesjonane hadde han sjukdomsforfall. På tinget var han medlem av landbrukskomiteen.
Holmenkollrennet 1970
Holmenkollrennet 1970 fann stad tida 12. til 15. mars 1970 i Oslo.
15 km
Dato: 12. mars
<br style="clear:both;" />
50 km
Dato: 14. mars
<br style="clear:both;" />
Kombinert
<br style="clear:both;" />
Hopprenn
Dato: 15. mars
<br style="clear:both;" />
10 km
Dato: 14. mars
<br style="clear:both;" />
3 x 5 km stafett
<br style="clear:both;" />
Militær pioner
Pioner i militær forstand er ein infanterist med ein viss grad av ingeniøropplæring. Pionerar vert brukte til å byggja feltstillingar og skyttergraver, rydde hindringer for stridsvogner og til å lette ingeniøroppgåver som grøftegraving, teltreising, latrinebygging og snekring. Tidlegare hadde pioneren òg ansvar for å handtera flammekastarar. I den britiske hæren gjer mange av pionerane teneste som trommeslagarar.
Riccardo Ferri
Riccardo Ferri er ein italiensk tidlegare fotballspelar frå Crema. Han var midtstoppar på Inter-lag som vann både Serie A og UEFA-cupen.
Klubbspel
Ferri debuterte på Inter Milan i oktober 1981 og var Inter-spelar i 13 sesongar- Han var med om å vinne Serie A i 1989 og UEFA-cupen 1991, så vel som UEFA-cupen 1994. Etter den siste triumfen vart han overført til Sampdoria, der han var aktiv til 1996.
Landslagsspel
Ferri deltok i tida 1986 til 1992 i 45 av det italienske landslaget sine kampar, skåra i alt 4 mål. Både under europameiskapen 1988 og verdsmeisterskapen 1990 gjekk Italia og Ferri på tap i semifinalen, i den siste turneringa etter straffesparktevling. På heimebane i 1990 berga Italia bronsemedaljen med siger 2-1 over England, ein kamp der Ferri var innbytar. Fire av hans landskampar var mot Noreg, desse enda 0-0, 2-1, 1-2 og 1-1.
Mount Salisbury i Antarktis
Mount Salisbury er ein isfritt fjell, 970 moh, som ligg på vestsida av den nedre Scottbreen ved sørenden av Karo Hills. Det vart oppdaga og grovt kartlagd på Byrd-ekspedisjonen, 1928-30. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter James B. Salisbury, som studerte kosmisk stråling ved McMurdo-basen i 1965.
McLean Ridge
McLean Ridge er ein liten, delvis isdekt rygg kring 3 nautiske mil (6 km) søraust for Mount Butterworth i Aramis Range i Prince Charles Mountains. Han vart kartlagt frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) tekne i 1956 og 1960. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter C.V. McLean, ein erfaren mekanikar på Wilkes-stasjonen i 1963.
Unger Peak
Unger Peak er eit bratt, stort sett isdekt fjell som stig opp av platået på sørenden av Founders Escarpment. Det ligg 3,5 km nord-nordvest for Zavis Peak i Heritage Range i Ellsworth Mountains. Det vart kartlagd av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto teken av U.S. Navy i 1961-66. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Maurice H. Unger frå U.S. Navy, som var navigatr under flyturane over Marie Byrd Land og Ellsworth Land under Operasjon Deep Freeze 1965 og 1966.
Keltisk kross
Keltisk kross, eller ringkross, er ein type likearma kross (såkalla gresk kross) som er kombinert med ein sirkel. Sirkelen har sentrum i krossmidten, og ein radius som er mindre enn krossarmane, slik at sirkelen bryt krossarmane, i motsetnad til dei såkalla hjulkrossane eller solkrossane, der sirkelen ligg ikring krossen ved endane av krossarmane. Namnet keltisk kross skriv seg frå at denne krosstypen er utvikla i det kristne Irland i mellomalderen, der slike krossar kunne oppførast som høge, frittståande steinmonument med bilete i relieff på både krossen og kross-stamma.
Norske keltiske krossar
Steinkrossar i Noreg frå mellomalderen vert òg omtala som keltiske krossar, sjølv om dei ikkje er utsyrte med ring, men elles har krossarmar med meir eller mindre same forma som mange av dei keltiske krossane i Irland og England. Men dei norske krossane er vanlegvis laga av steinheller, og ved å vere flate, skil dei seg soleis òg frå dei keltiske krossane ein finn i Irland og England. Det er på Vestlandet ein finn dei norske keltiske krossane.
Mars Orbiter Mission
Mars Orbiter Mission (og kjend som Mangalyaan) er ein romsonde frå den indiske romfartsorganisasjonen som går i bane kring Mars. Han vart skoten opp 5. november 2013 og er det fyrste indiske interplanetariske romfartøyet.
Bertel Bertelsen
Bertel Andreas Bertelsen var ein norsk lærar, lensmann og stortingsmann frå Trondenes i Troms. Han representerte Venstre på Stortinget.
Bertelsen var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han ut frå Tromsø seminar i 1856, og var så dei neste tre åra lærar i heimbygda. Frå 1859 var han lærar i Tromsø. År 1868 flytta han til Hammerfest, der han var vaktmeister ved distriktsfengslet og politibetjent. Frå 1888 var han lensmann i Sør-Varanger, med bustad i Jarfjord.
Bertelsen var 1. representant frå Finmarkens amt på Stortinget 1898-1900. Han var medlem av Lagtinget og av næringskomité nr 1. Grunna sjukdom var han permittert frå 30. mai 1900.
Han døydde i Jarfjord i 1925.
Ole Peter Larsen
Ole Peter Larsen var ein norsk lege frå Drøbak som representerte Fredrikstad på Stortinget 1862-66.
Larsen var son til ein skipper. Sjølv gjekk han ut frå Christiania katedralskole i 1829 og vart cand.med. i 1836. Han var koleralege i Christiania i 1833 og i Fredrikstad og Farsund i 1834. Sidan var han kompanikirurg ved 1ste akershusiske brigade i 1838 og garnisonslege 1847 i Fredrikstad. Frå 1860 korpslege og 1870 brigadelege i førnemnde akershusiske brigade. Larsen budde i Fredrikstad frå 1836, der han også var sjukehuslege og frå 1845 fattiglege.
Larsen var i mange år medlem i Fredrikstad bystyre, fleire av dei som ordførar. Han var òg styreformann i sparebanken. Både i 1862-63, 1865-66 og på omframtstortinget 1864 var han tingmann for Fredrikstad, medlem 1862-63 i Protokollkomiteen og 1865-66 i Justiskomiteen og Lagtinget.
Batroun
Batroun (gresk Βοτρύς, Botrys; arabisk البترون, al-Batrun; arameisk בתרון, Bitron) er ein kystby nord i Libanon og ein av dei eldste byane i verda. Han er administrasjonssenter i Batroun distrikt.
Turisme
Batroun er eit viktig turistmål i Nord-Libanon. Byen har titals historiske kyrkjer, både katolske og gresk-ortodokse. Byen er òg ein badeby med eit yrande natteliv. Sitruslundar ligg kring Batroun, og byen har vore kjend frå tidleg på 1900-talet for den ferske limonaden, som vert seld på dei fleste kafear og restaurantar i hovudgata.
Demografi
Innbyggjarane i Batroun er libanesiske og er maronittisk-katolske, gresk-katolske og gresk-ortodokse. Batroun er eit romersk-katolsk (latinsk ritus) bispesete
Historie
Batroun er truleg den «Batruna» som er nemnt i Amarnabreva på 1300-talet fvt. Batroun vart nemnt av dei gamle greske geografane Strabon, Plinius, Ptolemaios, Stefanos Byzantius og Hierokles. Theofanes kalla byen «Bostrys».
Fønikarane grunnla Batroun på sørsida av eit nes som i antikken vart kalla Theoprosopon og under Austromarriket, Lithoprosopon. Batroun er sagt å ha blitt grunnlagd av Ithobaal I (Ethbaal), kongen av Tyr, og dottera hans Jezabel (897-866 fvt.) gifta seg med Ahab.
Byen kom under romersk styre som ein del av provinsen Fønikia Prima, og seinare, etter regionen vart kristna, vart han eit underbispedøme av patriarkatet i Antiokia.
I 551 vart Batroun øydelagd av eit jordskjelv, som førte til jordras og sprekker i Lithoprosopon. Historikarar trur at den store naturlege hamna i Batroun vart danna under jordskjelvet.
Tre gresk-ortodokse biskopar er kjende for å ha kome frå Batroun: Porphyrius i 451, Elias kring 512 og Stefan i 553 (Lequien, II, 827). I følgje ein gresk Notitia episcopatuum, skal det gresk-ortodokse bispesetet ha eksistert i Batroun sidan 900-talet, då byen vart kalla Petrounion'. Etter den muslimske erobringa av regionen vart namnet arabisert til Batroun.
Ein av dei arkeologiske funna i Batroun frå mellomalderen er krossfarar-festninga Mousaylaha som vart bygd på ei isolert, massiv klippe med bratte sider på ei slette omgjeve av fjell.
Under osmansk styre vart Batroun senteret i ein caza i Libanon mutessariflik og setet for eit maronittisk bispedøme, som var underlagt Det maronittiske patriarkatet. Sidan 1999 har han vore setet for eit maronittisk eparki.
Fylkesveg 689 i Rogaland
Fylkesveg 689 i Rogaland går mellom Litlehaga og Grov i Suldal kommune. Vegen er 4,3 km lang.
Sappør
Ein sappør (frå fransk sapeur) var opphavleg ein soldat med oppgåver i kringsetjingsstrid. Sappørane grov skyttergraver og løpegraver framover mot motstandaren sin befestninger. Dermed kunne eigne troppar rykka nær opp mot fienden under dekke i løpegravene. Til eige vern kunne sappørane ha eige kroppspanser og tung hjelm. Når ein kom så nær at løpegravene ikkje gav tilstrekkeleg dekning, overtok minørane.
Nemninga er i nyare tid brukt om ingeniørsoldatar, særleg som mineryddarar. Det norske forsvaret nyttar nemninga stormingeniør (STING).
Any Way You Want It av The Dave Clark Five
«Any Way You Want It» er ein song av The Dave Clark Five frå det amerikanske albumet Coast to Coast (1964). Singelen nådde 25. plassen på singellista i Storbritannia og 14. plassen i USA. Songen er skriven av Dave Clark.
Chekka
Chekka er ein kystby sør i Nord-Libanon. Han ligg nord for strendene Râs ach-Chaq’a’ og Herri, eller Theoprosopon i antikken, og sør for den gamle fønikiske hamnebyen Enfeh og byen Tripoli. Opphavet til namnet trur ein kjem frå det kanaanittiske ordet Chikitta. Chikitta vart nemnt i Amarnabreva i Egypt som ein kystby i området der den moderne Chekka ligg. Det er ikkje funne nokre kanaanittiske arkeologiske funn som støttar denne hypotesen. Den moderne Chekka vart bsuett kring 300 år sidan og den frodige Chekkadalen vart oppdyrka for å gjere Chekka til ein maronittisk stad ved den libanesiske kysten. Mange familiar flytta frå Libanonfjella til Chekka på den tida.
Chekka har rike, underjordiske ferskvasskjelder. American University of Beirut sitt ingeniørfakultet utforska desse kjeldene i 2000.
Any Way You Want It av The Dave Clark Five
Andre utgåver
Songen vart spelt inn av Kiss på studiosida av konsertalbumet Alive II (1977).
Chekka
Chekka er kjend for Râs ach-Chaq’a’ ei kvit og grøn klippe som strekkjer seg til Middelhavet, i tillegg til sandstrendene.
Økonomi
Ein av dei største sement og papirfabrikkane i det austlege Middelhavet ligg i Chekka. Selska som Holcim Liban, Cimenterie Nationale S.A.L og Société Libanaise des Ciments Blancs S.A.L.B, har hovudkvarter i Chekka. Den gamle prosessen med å hente ut havsalt vert framleis praktisert Chekka, men utan dei tradisjonelle, vinddrivne vasspumpene.
Chekka er òg ein jordbruksby, mellom anna kjend for fikenproduksjonen.
Any Way You Want It av The Dave Clark Five
Andre utgåver
Songen vart òg spelt av Ramones med Eddie Vedder frå Pearl Jam som gjestevokalist på den siste konserten deira den 6. august 1996 i The Palace i Los Angeles. Denne versjonen kom ut på albumet We're Outta Here! (1997).
Dogecoin
Dogecoin er ein kryptovaluta som vart laga av Billy Markus og Jackson Palmer i 2013. Han er basert på Doge-internettmemet og vart laga på skjemt. I april 2021 hadde Dogecoin ein marknadsverdi på kring 40 milliardar amerikanske dollar.
Any Way You Want It av The Dave Clark Five
Andre utgåver
Ein studioversjon med C.J. Ramone som duettpartnaren til Joey Ramone kom ut som bonusspor på Greatest Hits Live (1996).
Tom Petty and the Heartbreakers inkluderte sin versjon av songen i plateboksen The Live Anthology (2009).
Adolph Christian Wetlesen
Adolph Christian Wetlesen var ein norsk handelsmann, gardbrukar, politikar og fyrvaktar frå Bergen. Stortingsmann frå Nordland 1855-58. Han var son til Hans Jørgen Wetlesen og bror til Jacob Vetlesen.
Adolph Wetlesen var handelskontorist i Bergen frå 1831 til 1841. I 1845 opna han handel på Straumen i Rana, der han også dreiv gard. Han var ordførar i fleire år, forlikskommissær i 14 år og sentral då Nordlands amt landbruksskule vart oppretta.
Wetlesen møtte på stortinget 1854, 1857 og omframtstortinget 1858 som ein av fire representantar frå Nordland fylke. Han var i 1854 medlem i Tollkomiteen og 1857 i Næringskomite nr 1. Ved sidan av stortingsvervet var han i 1855 med i ein kongeleg kommisjon om Lofotfisket.
Frå 1867 arbeidde Wetlesen som fyrvaktar, fyrst på Reine, sidan 1871 på Hekkingen og frå 1880 Kvitnes på Nordmøre. Han døydde i Kristiansund, 85 år gammal.
Torstein O. Hus
Torstein Olsson Hus var ein gardbrukar og stortingsmann frå Ullensvang. Han representerte Venstre.
Hus var son til ein gardbrukar og tok i si tid over farsgarden, som han dreiv til han døydde. Han var både ordførar i Ullensvang og forlikskommissær i mange år. Valbolken 1898-1900 var han 4. representant frå Søndre Bergenhus amt på Stortinget, medlem av Lagtinget og vegkomiteen. Bolken 1906-09 var han varamann for Hardanger krins.
Hus døydde på garden sin i 1910.
Sigurd Fåvnesbane
Sigurd Fåvnesbane er ein segnfigur kjend frå dei såkalla heltedikta i mellomaldersamlinga Den eldre Edda og i prosaframstillinga Volsungesoga (òg kalla Soga om volsungane, det vil seie soga om volsungeætta, den ætta som Sigurd høyrde til), og dessutan frå det gamle tyske Nibelungenlied (songen om Nivlungane).
Tilnamnet Fåvnesbane tyder Fåvnes drapsmann, og refererer seg til at Sigurd drap den kjempestore ormen Fåvne, steikte ormehjarta, og då han fekk hjarteblodet frå ormen i munnen, fekk han evna til å skjøne kva fuglane i treet i nærleiken av han song om. Av fuglanes samtale seg i mellom fekk han kjennskap til at fosterfaren hans, smeden Regin, som var broren til ormen Fåvne, hadde sett seg føre å drepe han, og difor drap Sigurd sin eigen fosterfar.
Sigurd Fåvnesbane er berre ein av fleire personar i ein segnsyklus som skildrar svik og drap i ein brutal og blodig kamp mellom to kongsætter i eit heident germansk samfunn. Jamvel dei germanske guddommane, med guden Odin i brodden, gjer sitt til at dei to ættene til slutt har utrydda kvarandre heilt, og gullet som dei hadde kivast om, vart liggande på botn av elva Rhinen for all framtid. I denne litteraturen har den kristne kyrkja gjeve gamalt heident segnstoff ei kristen tolking som syner heidendomens djevelske innhald, slik det går fram av at hendingar frå denne segnsyklusen har vorte motiv på fleire stavkyrkjeportalar i Noreg og på tidlegkristne monumenter i andre land, som rune- og biletristinga på Ramsundsberget i Södermanland i Sverige, på steinmonument frå mellomalderen på Dei britiske øyane, og jamvel på 1100-talskyrkja Sankt Demetriuskatedralen i Vladimir i Russland.
Sjå òg
Sigurd Fåvnesbane Zygfryd Siegfried
Suvorovo
Suvorovo (bulgarsk Суворово) er ein by og ein kommune i provinsen Varna i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Suvorovo og åtte andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 216 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 7 225 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 4 571 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Miller Ridge
Miller Ridge er ein fjellrygg 1 nautisk mil (1,9 km) aust for Mount Seedsman på nordsida av Athos Range i Prince Charles Mountains. Han vart kartlagt frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions). Han er kalla opp etter L.D. Miller, ein radiotelegrafist ved Mawson-stasjonen i 1964.
Rune Tangen
Rune Tangen er ein norsk tidlegare fotballspelar som vart noregsmeister 1983 og seriemeister 1987 med Moss Fotballklubb, samt noregsmeister og to gongar seriemeister med Rosenborg Ballklubb i åra 1992 og 1993.
Klubbspel
Tangen spelte i unge år på Rapid i Moss, før han melde seg til teneste i storebror Moss FK. Han kom ikkje på bana då Moss vann finalen i fotball-NM 1983 med 2-0 over Vålerenga IF på Ullevaal stadion. Derimot var han ein sentral figur i midtforsvaret då Moss slo Molde FK i «seriefinalen» på Molde stadion hausten 1987, og vann sin einaste seriemeistertittel.
Framom 1991-sesongen vart Tangen overført til Rosenborg og spelte dei neste tre sesongane i Trondheims-klubben, eit lag han vart seriemeister med i 1992 og 1993 og cupmeister i 1992. Sesongane 1994-96 var han atter Mosse-spelar.
Hausten 1996 reiste Tangen til Austerrike og spelte nokre år på FC Tirol og deretter LASK Linz. Sommaren 1999 vende han tilbake til Moss og norsk fotball på nivå to. Då Moss rykka ned i 2002, var han eit års tid spelande trenar. Han la opp i 2004.
Landslagsspel
Tangen spelte tre landskampar i tida 1988-90. I sin andre landskamp, 4. februar 1990 i Attard på Malta, skåra han den tredje og avgjerande målet då Noreg vann med 3-2 over Sør-Korea.
Mount Sandved
Mount Sandved er eit fjell i Antarktis på 2440 moh. som ligg 2 nautiske mil (3,7 km) nord for Mount Dougherty i nordlege delar av Queen Elizabeth Range. Det vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå tellurometermålingar og flyfoto, 1960-62. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Kurt G. Sandved, som var informasjonskonsulent for den antarktiske avdelinga til National Science Foundation.
BMP
BMP er ei forkorting som kan tyda fleire ting:
Fylkesveg 689
Fylkesveg 689 finst i fleire fylke i Noreg:
West Bromwich Albion
West Bromwich Albion Football Club er ein profesjonell fotballklubb heimehøyrande i West Bromwich i West Midlands i England. Klubben vart skipa i 1878. I 1888 var West Bromwich Albion ein av dei 12 klubbane som grunnla Football League. Heimebana The Hawthorns har vore i bruk sidan 1900. I dag kan stadion ta i mot 26 688 tilskodarar.
Laget spelar i mørkeblå- og kvitstripete trøyer og kvite bukser,
Kunstig nedbør
Kunstig nedbør er nedbør som er kunstig utløyst. Dei første seriøse vitskaplege forsøka på å skape nedbør ved hjelp av skysåing vart utført i 1946, og ein klarte då å påverke skyene til å gje frå seg noko nedbør. Skysåing på stor skala har vist at det truleg ikkje går å regulere nedbøren i så stor grad at det får praktisk tyding. Ein har derimot fått til å kunstig løyse opp tåke og å hindre hagl- og torebyer ved hjelp av denne metoden.
Det er særleg skysåing som har gjeve positive resultat i å framkalle kunstig nedbør. Ved å strø tørris eller sølviodid over skyene som har temperaturar under 0 °C. Desse fungerer som kondensasjonskjerner som underkjølte vassdropar kan fryse på. Dette medverkar til at iskrystallane veks raskare enn under dei naturlege tilhøva, og når dei vert tunge nok fell dei ut som nedbør.
Utilsikta kunstig nedbør
Forureininga, varmen og fukta kring storbyar og industrisenter kan føre til at naturleg nedbør på lesida av desse vert forsterka og ein får større nedbørsmengder her. Oppvarming nær bakken fører til stigande luftstraumar som er ein føresetnad for regnbyer. Den sterke varmen frå store brannar og vulkanutbrot kan føre til at det vert danna bygeskyer, såkalla pyrocumulus, som kan gje sterke regnskyll.
Edward Sapir
Edward Sapir, , var ein amerikansk antropolog og lingvist og ein frontfigur i den amerikanske strukturalistiske lingvistikken. Han er ein av opphavspersonane til det som no blir kalla Sapir–Whorf-hypotesen. Sapir er ein av dei som har hatt størst innverknad på moderne nordamerikansk lingvistikk.
Kharg
Kharg (iransk Jazirat Kharg) er ein iransk øy i Persiabukta. Hø høyrer inn under Bushehrprovinsen og er ein særs viktig utskipingsstad for iransk oljeeksport.
Oljeanlegga på øya ble utsatt for flyangrep frå irakisk side under Iran-Irak-krigen mot slutten av 1980-talet.
Edward Sapir
Liv og arbeid
I åra 1910 til 1925 bygde han opp og leidde den antropologiske avdelinga av Geological Survey of Canada i Ottawa. I denne svært produktive perioden laga han mellom anna ein omfattande serie verk om nootka og andre språk. I denne perioden vart også hans mest innflytingsrike verk publisert, Language (1921), ei avhandling som framleis spelar ei stor rolle i lingvistikken. Noko av det siste han gjorde ved Geological Survey of Canada var å skape høve for Leonard Bloomfield til å gjere feltstudiar av cree, noko som var avgjerande for Bloomberg sitt arbeid med den historiske rekonstruksjonen av algonkinspråka. Sapir underviste frå 1927 i germanistikk ved University of Chicago, eit av dei få forskingsuniversiteta i USA. Frå 1931 til han døydde var Sapir knytt til Yale University, der han leia den antropologiske avdelinga.
Nokre forslag frå Sapir om korleis språket verkar inn på korleis menneska tenkjer vart plukka opp og vidareutvikla av Whorf då Whorf var vikar medan Sapir var sjuk. Frå 1940-talet vart dette kjent som Sapir–Whorf-hypotesen.
Sapir døydde av hjarteproblem 55 år gamal i 1939.
Sapir sitt hovudområde blant dei amerikanske språka var dei athabaskiske språka. Blant dei mange språka og kulturane som han studerte var wishram, navajo, nootka, paiute, takelma og yana (særleg den sørlege varianten yahi). Sjølv om han er mest kjend for arbeidet sitt innan amerikansk lingvistikk, så arbeidde han også mykje med allmenn lingvistikk, til dømes i boka Language. I detta verket tar han for seg alt mogleg frå typologiske inndelingar av språk (med eksempel frå kinesisk til nootka) til hypotesar om language drift og høvet mellom språk, rase og kultur.
Bakgrunnsstoff
Engelskspråklege:
Aritatsu Ogi
er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Kunming
Kunming er eit kinesisk byprefektur og provinshovudstad i Yunnan heilt sør i Kina. Han ligg 55 mil nordvest for Hanoi i Vietnam, og har jernbanesamband dit. Byen er eit viktig handels-, industri- og kultursenter i regionen.
Kunming ligg 1900 moh. i eit fruktbart elvebasseng rett nord for innsjøen Dian. I 2002 hadde byen 1 549 600 innbyggjarar.
Historikk
Kunming voks kraftig etter bygginga av jernbanen til Hanoi (og hamnebyen Hai Phong) 1906–10. Dette opna byen for utanlandsk handel. Under andre verdskrigen var Kunming endepunkt for den såkalla Burmavegen, og fleire fabrikkar og utdanningsinstitusjonar blei flytta dit frå dei japansk-okkuperte delane av Kina.
Økonomi og utdanning
Universitetet i byen blei grunnlagd i 1923. Kunming har også vitskapelege institusjonar, høgskular og ulike høgteknologiske industriverksemder, dei siste grunnlagde sidan 1992 mellom anna med utanlandsk kapital.
Kommunikasjon
Kunming er endepunktet for jernbanen til Hanoi i Vietnam, og er knyttet til det kinesiske jernbanenettet over Giuyang og Chengdu.
«Steinskogen» (kin. Shi Lin), eit særmerkt karstlandskap, ligg rundt 10 mil søraust for byen.
It Ain't for the Money
«It Ain't for the Money» (engelsk for Det er ikkje for pengane) var eitt av bidraga i Dansk Melodi Grand Prix 2007. Det vart framført på engelsk av Cammille og DJ Mary.
Hallwilsjøen
Hallwilsjøen (tysk Hallwilersee) er ein innsjø i Aargau i Sveits. Han ligg hovudsakleg i distrikta Lenzburg og Kulm sør i kantonen. Sørenden av innsjøen strekkjer seg inn i Luzern.
Han har eit overflateareal på om lag 10,3 km² og den største djupna er 48 meter. Innsjøen er ein populær feriestad.
I 1938 vart Malcolm Campbell den raskaste på vatn i verda i Blue Bird K3 på innsjøen.
Vegårsheimålet
Vegårsheimålet er talemålet i Vegårshei kommune. Det kan likne både på målet som snakkast i Øvre Gjerstad og i Åmli, men au den som snakkast på Holt og på Søndeled.
Mount Schevill
Mount Schevill er eit kjenneleg fjell i Antarktis på 1995 moh. Det ligg oppom toppen av Somerobreen, kring 5 nautiske mil (9 km) søraust for Mount Johnstone i Dronning Maudfjella. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter William E. Schevill, ein biolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved McMurdo-basen, 1964-65.
Vegårsheimålet
Kjenneteikn ved Vegårsheimålet
I talemålssamanheng kan ein dele Vegårshei i tre delar. Heilt aust i bygda, har dei berre tjukk l, men ikkje skarre-r, sånn som i i Øvrebygda i Gjerstad kommune. Midt i bygda til dømes på Myra, skarrar dei og har tjukk l, som den einaste plassen i Noreg, og i Vestbygda berre skarrar dei utan tjukk l, sånn som i Holt og i Åmli. Vegårsheiingane seier ikkje kort y, men i staden noko som liknar meir på ein ø. Det blir sødd i staden for sydd og bøgd i staden for bygd.
Om det gamle Vegårsheimålet
Det gamle målet kan minne ein som ikkje er frå Vegårshei eller Gjerstad om dialektane som snakkast i Vest-Telemark og Setesdal. Det er ikkje med uttalen, men med orda. Før i gamal tid snakka folk på Vegårshei meir likt som i Telemark, men har i dei seinare år vore meir likt Agder.
Vegårsheiordlista
Hus og heim
Arbeid og handarbeid
Små ord, uttrykk og setningar
Dyr og insekt
Skrino Rocks
Skrino Rocks (bulgarsk скали Скрино, ‘Skali Skrino’) er ei gruppe skjer utanfor austkysten av Robert Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis som strekkjer seg 570 meter frå aust til vest. Skjera er kalla opp etter busetnaden Skrino vest i Bulgaria.
Skrino Rocks ligg 1,03 km aust-nordaust for Kitchen Point og 3,4 km sør-søraust for Salient Rock.
Paparazzi (fleirtyding)
Paparazzi kan visa til:
Seven Second Summits
Definisjonar
Definisjonen av verdsdel eller kontinent er noko omstridd blant fjellklatrarar som ønsker å fullføre denne utfordringa.
Bass- og Messner-lista
Second Seven Summits følgjer Seven Summits-lista skapt av Richard Bass, som valde det høgaste fjellet på det australske fastlandet, Mount Kosciuszko (2228 moh), til å representere det høgaste fjellet i den australske verdsdelen. Reinhold Messner føreslo ei anna liste (Messner- eller Carstensz-lista) der Mount Kosciuszko er erstatta med Carstensz Pyramid på Ny-Guinea, som er ein del av Indonesia (4884 moh.).
Følgjer ein Bass-lista er Mount Townsend den nest høgaste fjelltoppen (2209 moh) i Australia. I følgje Messner-lista er Puncak Mandala (4760 moh) på Ny-Guinea det nest høgaste fjellet på det australske kontinentet. Høgdene på fjelltoppar i Vest-Papua er målt unøyaktig og Puncak Trikora har vorte oppført som det nest høgaste fjellet på øya, men SRTM-data støttar Mandala som det høgaste.
Begge listene reknar Elbrus som det høgaste fjellet i Europa. Dette gjer Dykh-Tau (5205 moh) i Russland til det nest høgaste fjellet i Europa. Dei som reknar Mont Blanc for å vere det høgaste fjellet i Europa vil òg rekne Monte Rosa (4634 moh), i Sveits, som det nest høgaste.
Vanskelegare enn Seven Summits
Fjellklatrarforfattaren Jon Krakauer skreiv i Into Thin Air at det er ei langt større utfordring å klatre dei nest høgaste fjella i kvar verdsdel enn dei høgaste.
Vanand Peak
Vanand Peak er eit bratt fjell på 3100 moh i Zinsmeister Ridge på nordaustsida av Vinson Massif i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det ligg oppom Daterbreen i aust og sidebreen Hinkleybreen i nordvest.
Seven Second Summits
Vanskelegare enn Seven Summits
For K2 (8611 moh) i Asia må ein vere ein teknisk langt meir dugande fjellklatrar for å nå toppen enn for Mount Everest (8848 moh), medan høgdetilknytte faktorar som tynn luft, kraftig vind og låge temperaturar er mykje dei same.
Vanand Peak
Fjellet er kalla opp etter det bulgarske fyrstedømet Vanand i Gamle Armenia.
Seven Second Summits
Vanskelegare enn Seven Summits
I Nord-Amerika reknar somme kjelder Mount Logan som ein vanskelegare klatretur enn Mount McKinley, medan andre kjelder reknar dei som like vanskelege. Ingen av dei er derimot særleg bratte eller tekniske krevjande..
Vanand Peak
Vanand Peak ligg 8,8 km nordaust for Mount Vinson, 9.61 km aust-søraust for Mount Shinn, 5,89 km sør-søraust for Mount Segers, 1,66 km sørvest for Toros Peak og 8,73 km vest-sørvest for Mount Waldron.
Seven Second Summits
Vanskelegare enn Seven Summits
I Sør-Amerika må ein krabbe eit stykke for å nå toppen av Ojos del Salado, medan ein berre kan gå til toppen av Aconcagua.
I Europa er Dykh-Tau langt vanskelegare å klatre enn Elbrus.
Hjuldampar
Hjuldampar er eit skip drive med dampmaskin og eit skovlhjul på kvar side, eller eit stort skovlhjul i hekken, i staden for propell.
Hasensee
Hasensee er ein innsjø i kantonen Thurgau i Sveits. Han ligg i same dalen som Nussbaumersee og Hüttwilersee. Han har eit overflateareal på 0,11 km² og ligg 434 meter over havet.
Seven Second Summits
Vanskelegare enn Seven Summits
I Antarktisk er Mount Vinson lite vanskeleg om ein ser bort frå dei normale utfordringane ved å vere i Antarktis, medan Mount Tyree krev teknisk krevjande klatring og er berre vorte klatra av ti personar totalt sidan det vart oppdaga.
Hjuldampar
Dei fyrste damskipa i fart på verdshava var hjuldamparar som både hadde dampmaskin og segl; dei hadde skovlhul på kvar side. Men etter at skipspropellen vart funne opp på byrjinga av 1800-talet, gjekk dei havgåande hjuldamparane snøgt ut or bruk, då skip med propell eigna seg mykje betre i hardt vêr. Hjuldamparane var særleg eigna for grunne farvatn som til dømes elvar, då skovlhjula ikkje treng særleg djupne for å fungere, og difor kunne vere meir eigna enn propellar. Særleg vart dei store og grunne elvene i USA, som til dømes Mississippi, mykje trafikkert med hjuldamparar i si tid.
Den norske hjuldamparen DS «Skibladner», bygd i 1856 for trafikk på innsjøen Mjøsa, er den eldste hjuldamparen i verda som framleis går i rute, no til glede for sumarturistar. Men den fyrste hjuldamparen i Noreg var DS «Constitutionen», som vart kjøpt inn frå England i 1826 og gjekk i kystfart.
2B9 Vasiljok
2B9 Vasiljok ('Kornblome') er ein automatisk 82 millimeters bombekastar som vart utvikla i Sovjetunionen i 1967 og utplassert på 1970-talet. 2B9 kan skyte enkeltskot eller automatlading med 4 granatar om gongen. Han kan ladast frå munningen eller ved sluttstykket og er basert på ei vogn med hjul. Det er rekna som bataljonssjefens lommeartilleri.
Eskimogås
Eskimogås (Anser rossii) er ein nordamerikansk gåseart. Tidlegare gjorde denne arten saman med snøgås (C. caerulescens) og keisargås (C. canagica) ut for den biologiske slekta Chen. Mange autoritetar anerkjente ikkje Chen og desse tre artane blei i staden sett inn i slekta Anser. Dette er den minste av dei arktiske gjæsene.
Eskimogåsa er ein ekstremt sjeldan gjest i Vest-Europa. Men det er òg mogleg at mange av observasjonane utanfor Amerika er av parkfuglar som har flykta.
Skildring
Eskimogås har ei kroppslengd på 53-66 centimeter, omtrent på storleik med ei ringgås (Branta bernicla), og ho veg vanlegvis mellom 1,2 og 1,8 kilogram. Hoene er vanlegvis litt mindre og litt lysare enn hannane. Utsjånaden minner om snøgås, men eskimogjæser er mykje mindre og har kortare nebb enn snøgås. Den ganske lubne kroppen er dekt med ei kvit fjørdrakt; einaste unntaket er dei svarte vengfjørene. Halsen på snøgåsa er relativt kort; det rosa nebbet er òg kort, med eit lite blåaktig framspring over nebbrota, mindre tydeleg hos hofuglane. Augefarga er mørkebrun. Beina er farga i djup rosa, slåande er òg den oppståande baktåa som er godt synleg.
Til likskap med snøgås har denne arten ein svært sjeldan blå morf.
Utbreiing og habitat
Eskimogjæser er trekkfuglar som vekslar mellom sine nordlege hekkeområde og overvintrar lengre sør i takt med årstidene. Hekkeområda i hovudsakleg nordvestre Canada, særleg i området rundt Perryelva. Overvintringsområdet er oppdelt og inkluderer California, særleg Sacramento-dalen, Gulfkysten av USA (Texas og Louisiana, myrene i Mississippi-deltaet) og litt inn i høglandet i Mexico. Streiffuglar kan treffast i store område av Nord-Amerika og jamvel i Europa inkludert Noreg.
Habitatet i hekkeområdet blir kjenneteikna av korte somrar og hardt klima, vegetasjonen kan vere avgrensa til tundragras og urter, mosar og lav, lågtveksande bjørk og dvergvier. Gjæsene held seg hovudsakleg på eller ved småøyar som ligg i større innsjøar slik at dei får vern mot rovdyr. Vidder, myrar og landbruksareal pregar det føretrekte habitatet om vinteren.