cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bruce Langhorne
I tillegg til å vere inspirasjonskjelda til «Mr. Tambourine Man» spelte Langhorne motmelodien på elektrisk gitar på songen. Gitaren hans er òg framtredande på andre Dylan-songar som «Love Minus Zero/No Limit» og «She Belongs to Me» og han spelte sologitar på «Subterranean Homesick Blues», «Outlaw Blues», «Bob Dylan's 115th Dream» og «Maggie's Farm». Fleire år seinare spelte Langhorne på somme songar på albumet Pat Garrett and Billy the Kid.
Cheu Valley
Cheu Valley er ein smal dal som går frå nord til sør i Cumulus Hills med ei lengd på kring 5,5 km. Han munnar ut i nord på sørsida av McGregorbreen, like vest for munningen av Gatlinbreen. Han vart namngjeven av Texas Tech Shackleton Glacier Expedition (1964–65) etter Daniel T.L. Cheu som var medlem av flyavdelinga til U.S. Army som støtta ekspedisjonen.
Glenbow Museum
Glenbow Museum er eit regionalt museum for kunst og historie som ligg i Calgary i Alberta i Canada. Museet har fokus på vestkanadisk historie og kultur, medrekna urfolksperspektiv. Glenbow Museum blei skipa som ei privat ideell stifting i 1955 av advokaten, forretningsmannen og filantropen Eric Lafferty Harvie med gjenstandar frå hans eiga samling.
Museet flytta inn i dei noverande lokala sine i Calgary sentrum i 1976. Det er økonomisk støtta av styresmaktene i Calgary, Alberta og Canada, private gjevarar og ei gåve frå Harvie. I 2019 hadde Glenbow totalt 148 668 vitjande. Museet stengde mellombels for renovering i 2021, med planlagd gjenopning i 2024.
Ei gåve på 25 millionar dollar frå Shaw Family Foundation gjorde at museet kunne ha gratis adgang frå februar 2022. Gåva skulle også gå til eit nytt JR Shaw Institute for Canadian Art, kalla opp etter JR Shaw, grunnleggjaren av Shaw Communications og Corus Entertainment.
Arkiv
Glenbow-arkivet er ei av dei største arkivsamlingane i Canada som ikkje er statleg driven. Dei blir nytta av historikarar, forfattarar, studentar, slektsforskarar og media.
Bibliotek
Biblioteket i Glenbow inneheld 100 000 bøker, tidsskrift, aviser, kart og pamflettar med relevans for Vest-Canada, frå tida då bøffel vandra på slettene til utviklinga av jernbaner og utbygginga av Vesten, til politiske, økonomiske og sosiale hendinga i Alberta i dag.
Museum
Museet si samling inneheld også gjenstandar frå Vest-Canada og andre kulturar frå heile verda. Det har også ei samling edelsteinar og mineral. Samlinga omfattar over 100 000 objekt frå mange delar av verda, som gjev innsyn i livet i Vest-Canada frå slutten av 1800-talet til i dag. I Community History-samlinga er mellom anna gjenstandar frå doukhobor- og hutteritt-samfunna i Vest-Canada, og frå Calgary Stampede. Museet har også fleire gjenstandar knytte til leitinga etter Franklin sin tapte ekspedisjon.
Fleire gjenstandar i denne samlinga er med i utstillinga Mavericks: An Incorrigible History of Alberta. Denne fortel soga til Alberta gjennom 48 særeigne personar, eller «mavericks».
Military and Mounted Police
Military and Mounted Police-samlinga inneheld ei omfattande samling gjenstandar knytte til kanadisk militærhistorie, med vekt på sørlege Alberta. Ho omfattar også europeiske og japanske rustningar, våpen og skytevåpen og våpen frå andre delar av verda. Samling er delt inn i følgjande kategoriar: Arms and Armour, Canada at War, Famous People and Battles, Firearms og Mounted Police.
Native North America
Native North America-samlinga er ei stor samling gjenstandar frå ulike nordamerikanske urfolk, mellom anna præriefolk. Museet har delt inn Community History-samlinga si i Inuit, Métis, Northwest Coast, Plains og Other First Peoples.
Niitsitapiisinni: Our Way of Life er ei permanent utstilling som tek for seg niitsitapifolk (tilknytte Blackfoot Confederacy).
World Cultures
Glenbow Museum si samling omfattar fleire gjenstandar frå heile verda. Denne samlinga er delt inn i Afrika, Asia, Latin-Amerika og Oseania. Den afrikanske samlinga inneheld over 5000 gjenstandar, som hovudsakleg blei samla inn på 1960-talet. Samlinga har særskild fokus på Vest-Afrika, med ei rekkje gjenstandar frå akan-, bamileke- og jorubafolk og Kongeriket Bamum. Den latinamerikanske samlinga blei også bygd opp på 1960-talet. Ho fokuserer særleg på Amazonasområdet, med gjenstandar frå bororo-, karajá-, tapirapé- og urubufolk. Størstedelen av samlinga frå Oseania kjem frå Papua Ny- Guinea, men ho har også gjenstandar frå andre delar av verdsdelen.
Many Faces, Many Paths: Art of Asia omfattar over 80 statuar, skulpturar og andre buddhistiske og hinduiske gjenstandar frå så langt tilbake som det fyrste hundreåret. Den asiatiske samlinga inneheld kunst frå Kambodsja, Kina, India, Indonesia, Japan, Korea, Nepal, Pakistan, Thailand og Tibet.
Where Symbols Meet: A Celebration of West African Achievement er ei permanent utstilling ved Glenbow som omfattar gjenstandar frå den vestafrikanske samlinga.
Kunstsamling
Kunstsamlinga i Glenbow omfattar 33 000 verk, for det meste frå 1800-talet og seinare og hovudsakleg historiske, moderne og samtidsverk frå eller knytt til nordvestlege Nord-Amerika. Samlinga inneheld eit utval landskapsmåleri, ei samling kanadiske trykk med verk av Walter J. Phillips og modernisten Sybil Andrews, First Nations- og inuittisk kunst, amerikanske illustrasjonar og naturkunst. Verk frå andre delar av verda gjev ei vidare nasjonal og internasjonal referanseramme.
Isoperimetrisk ulikskap
og at likskapen held viss og berre viss kurva er ein sirkel.
Atomfysikk
Atomfysikk er den delen av fysikken som omhandlar strukturen og energitilstanden til atoma og vidare overgangane til elektrona mellom elektronskala. Dette omfattar ion og nøytrale atom.
Omgrepet atomfysikk og kjernefysikk vert ofte blanda saman, og atomfysikk vert ofte assosiert med kjerneenergi og atombomber, men fysikarar skil mellom atomfysikk, som altså omhandlar atomet som eit system med ein kjerne og elektrona rundt, og kjernefysikk som berre omhandlar atomkjernane og kjernereaksjon i atomet.
Efa
Eininga efa bruka i Det gamle testamentet som eit mål for korn og for holrom tilsvarer 36,4 liter. Det finst likevel ulike utrekningar for dei bibelske måla. og verdiane kan ikkje fastsetjast nøyaktig. Ein bat er bruka for mål på vin og olje.
Maurice Jarre
Maurice-Alexis Jarre   var ein fransk komponist og dirigent, «ein av gigantane i filmmusikken på 1900-talet» som var «blant dei mest ettersøkte komponistane i filmindustrien» og «ein skapar av subtil bakgrunnsmusikk og store, dramatiske tema, ikkje berre for vanlege orkester... men eksperimenterte òg med elektroniske lydar seinare i karrieren sin.»
Efa
I Det nye testamentet er den eininga bat kalla fat eller anker. . Éin efa eller bat var ca. 37 liter.
Maurice Jarre
Sjølv om han komponerte fleire konsertverk, er Jarre mest kjend for filmmusikken sin, særleg for samarbeidet med filmregissøren David Lean. Jarre komponerte musikk til alle filmane til Lean frå Lawrence of Arabia (1962) og framover. Kjend musikk for andre regissørar er mellom anna The Train (1964), Mohammad, Messenger of God (1976), Lion of the Desert (1981), Witness (1985) og Ghost (1990). Jarre fekk ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. Tre av komposisjonane hans låg totalt 42 veker på den britisne singellista. Den største hitten var «Somewhere My Love» (til melodien hans «Lara's Theme», med tekst av Paul Francis Webster) av the Mike Sammes Singers, som nådde 14. plassen i 1966 og låg 38 veker på lista.
Efa
10 efa eller bat er ein homer.
Maurice Jarre
Jarre vart nominert til ni Oscarprisar, og vann tre prisar for beste musikk med Lawrence of Arabia (1962), Doctor Zhivago (1965) og A Passage to India (1984), alle regisserte av David Lean. Han vann òg fire Golden Globe, to BAFTA Awards og ein Grammy Award.
Maurice Jarre døydde i 2009 etter å ha slite med kreft.
Concorde
Aérospatiale-BAC Concorde (ofte referert til berre som Concorde) var eit turbojet-drive supersonisk passasjerfly. Flyet var eit resultat av eit anglo-fransk samarbeid, der engelske BAC og franske Aérospatiale samarbeidde om å utvikla flyet. Concorde flaug fyrste gong i 1969 og vart sett inn i rutetrafikk i 1976.
Concorde flaug faste transatlantiske flygingar frå London og Paris til New York og Washington, D.C. Overlydsflyet var i stand til å fly desse strekningane på halvparten av den tida andre passasjerfly med jetmotorar brukte.
Overlydsflyet Concorde vart set på som ein teknologisk triumf innan moderne passasjerfly og står igjen i dag som eit ikon innan flyhistoria. Utviklinga av Concorde bidrog òg til mange teknologiske nyvinningar som vert brukt i dagens passasjerfly.
Utvikling
Det var fyrst på 1950-talet at interkontinentale flygingar vart verkeleg effektive, då jetalderen kom for fullt med blant anna pionérflyet Boeing 707, som reduserte tida på langdistanseflygingar betydeleg. I kjølvatnet av utviklinga som hadde føregått innanfor den militære luftfarten med nyskapande og raska fly med betre flygeegenskaper, ønsket ein å overføra desse nyvinningane over på den sivile passasjertrafikken. På midten av 1950-talet vart deltavinge-bombeflyet Avro Vulcan utvikla, og britiske flyingeniører blant anna hos Bristol Aeroplane Company, som f.o.m 1960 vart ein del av British Aircraft Corporation (BAC), byrja i kjølvatnet av Vulcan-flyets operasjonar å planleggja eit sivilt passasjerfly med bakgrunn i Olympus-motorane som vart utvikla for Avro Vulcan.
I 1956 vart The Supersonic Transport Aircraft Committee (STAC) oppretta i Storbritannia, ein komité som skulle finna ut om det var mogleg å byggja eit supersonisk fly for passasjertransport. Ved slutten av 1950-åra var det ikkje berre STAC og Storbritannia som hadde planar om eit slikt fly, men òg Frankrike, USA og Sovjetunionen. Desse landa sette i gang fleire lignande prosjekt basert på same behov som britane, desse prosjekta var i stor grad var finansiert av dei respektive landa. Sovjetunionens planar skulle forresten resultera i «systerflyet» til Concorde, som vart Tupolev Tu-144.
Samarbeid mellom to nasjonar
Både Frankrike og Storbritannia hadde kvar for seg sett same mål om å utvikla eit overlydsfly som kunne fly over Atlanterhavet på rundt tre timar, men det franske Sud Aviation og britiske BAC (som begge var statseide flyfabrikker) kom til den konklusjonen at oppgåva var for stor til at dei kunne løysa den kvar for seg. Begge selskap hadde ved dette tidspunktet arbeidd med to ulike prototypar, der BAC arbeidde med Bristol 223 og Sud Aviation med Super-Caravelle. Men den britiske regjeringa vedtok at BAC måtte søkja internasjonalt samarbeid grunna dei høge kostnadene ved utviklinga. Fleire forsøk vart gjort, men det var berre Frankrike og Sud Aviation som viste genuin interesse. Samarbeidet som følgde detta var i byrjinga meir ein internasjonal traktat enn ei kommersiell avtale, og det fyrste utkastet til denne traktaten vart signert den 28. 1962.
Dei to selskapa ynskte i starten å samarbeida om både eit mellom- og langdistansefly, men grunna lita interesse vart plana for mellomdistanseflyet droppa. Begge dei to lands flyingeniører gjekk deretter saman om å løysa utfordringane som lå i eit nytt passasjerfly som kunne fly i overlydsfart. Utfordringane lå ikkje berre i snøggleik, men òg i det at flyet måtte ha ein tilstrekkeleg lastekapasitet til rundt hundre passasjerar med bagasje og dessutan ein kapasitet til å frakta nok drivstoff for å kunna gje det ei tilstrekkeleg rekkjevidd.
Arbeidsfordeling
Ifølgje ei avtale som vart skissert av dei to statane på starten av 60-talet skulle britiske BAC og franske Aérospatiale begge stå for sjølve produksjonen av flytypen, ein produksjon som ville føregå ved dei respektive selskapas eigne fabrikkar, medan Rolls-Royce og franske SNECMA skulle konstruera Concordes motorar.
Følgjande BAC-fabrikkar var involvert på britisk side:
Aérospatiale hadde ansvaret for den midtre delen av skroget og vingeseksjonene ved fabrikkar i Marignane, Bouguenais, St. Nazaire, Bourges og Toulouse. Dei stod òg for dei hydrauliske systema, flygekontroller, luftkondisjonering og radio- og navigasjonssystem.
Etter at komponentane var ferdigmontert, vart dei sendt med spesialbygde lastefly til monteringshallene i anten Filton eller Toulouse.
Oppfinnelser og nye tekniske løysingar
Det neste problemet som møtte ingeniørane var farten som motorane skapte, og som potensielt kunne gje flyet ein toppfart på rundt 3 000 km/t og samstundes ein problematisk varmefriksjon på grunn av luftmotstanden. Dei dåverande materialane som vart brukt i bygginga av ordinære fly i denne perioda var i utgangspunktet ikkje gode nok til å takla desse ekstreme temperaturane, og den næraste løysinga lå i lettvektmaterialen titan, som til slutt vart forkasta på grunn av at det var for kostbart. For å finna balansen mellom vekt og evna til å motstå ekstreme temperatursvingninger vart det vedteke å byggja Concorde av aluminiumlegeringen duraluminium. Denne materialen kunne forresten ikkje verta varmare enn 127° C viss det enno skulle beholde0 sina strukturelle eigenskapar, så ut ifrå beregninger måtte ingeniørane finna ein tilstrekkeleg marsjfart slik at motorane og flyet kunne fungera optimalt. Denne marsjfarten vart difor sett til mach 2,02, eller 2 100 km/t. Beregningene viste òg at friksjonen som flyet møtte i desse fartane fekk flyskroget til å strekkjast opp mot 30 centimeter, noko som gav store krav til eksteriørmåling.
Over hundre uforpliktende leveringsordre vart skrive på det prosjekterte langdistanseflyet, og desse som kom frå dei største flyselskapa i verda på den tida, kor blant andre Pan Am, BOAC og Air France var dei fyrste som skreiv ordre på typen. Oljekrisa i 1973 sette endå ein stoppar for dei fleste ordrane, og til sist var det berre to operatørar som opprettheldt sina ordre: Air France og British Airways. Testingen av flytypen heldt fram gjennom første halvdel av 70-talet, til den endeleg vart introdusert for dei to operatørane i 1976.
Design
Concorde var eit deltavinget fly, med fire Rolls-Royce Olympus-motorar, motorar som opphavleg vart utvikla for bombeflyet Avro Vulcan. Store utfordringar var knytt til flyets design, då det var naudsynt at det kunne tola dei kraftige påkjenningane som den supersoniske farten ga. Vingane var av same type som dei på britiske jagar- og bombefly på den tida: V-forma og store i areal. Sjølve flykroppen var veldig smal og lang, noko som førte til at ein kunne merka at flyet «bøygde» seg ved store påkjenninger, spesielt under takeoff. For at passasjerane ikkje skulle verta urolege av denne effekten, vart det installert toalett midt i kabinen, for å redusera den visuelle «tube-effekten» viss ein såg nedover langs midtgangen.
Concorde var òg det fyrste sivile flyet som nytta seg av fly-by-wire-styresystem, som tyder at det ikkje er nokon mekanisk kontakt mellom styrestikka i cockpit og rorflatene.
Eit av Concordes mest kjende kjenneteikn var «droppsnuta». Denne snutedesignen var eit resultat av eit kompromiss for å skapa eit aerodynamisk design, samstundes som sikta for pilotane ikkje skulle verta for redusert ved taksing og takeoff. Det var mogleg å senka nasen 12,5° for å auka utsikta til pilotane.
Bremsar og understell
Concordes gjennomsnittlege takeoff-fart var 400 km/t, noko som stilte krav til utvikling av nye bremsestrukturer og system. Concorde hadde karbonbaserte blokkeringsfrie bremsar, som vart utvikla av britiske Dunlop Rubber. Concorde var det fyrste sivile flyet som fekk installert denne typen bremsar, noko som var naudsynt for at dekka ikkje skulle mista grepet. Ved «aborted take off», ein situasjon der flyet allereie har kome opp i fart og held på å ta av, men må avbryta takeoff, kunne Concordes bremsar stoppa flyet frå 310 km/t på 1 600 meter. Dekk og bremsar ville etter det ha ein temperatur på 500 °C og kravde fleire timar for avkjøling, før dei kunne verta brukt igjen.
Concordes hjulbrønn skapte òg problem for flyet. Hjulopphenget var lengre enn sjølve hjulbrønnen, og viss begge hovudhjula skulle trekkjast opp samstundes ville dei ha låst seg fast. Utviklarane løyste dette ved at hjulopphenget fyrst trekte seg teleskopisk opp, for så å svinga opp i hjulbrønnen.
Flykarakteristikk og rekkjevidd
Vanlege kommersielle jetfly brukar ca. åtte timar på å fly strekninga Paris – New York, medan Concordes gjennomsnittstid på same rute var knappe 3,5 timar. Med andre ord var Concorde meir enn dobbelt så rask som konvensjonelle jetrutefly.
For at Concorde skulle vera lønnsom, var det essensielt at flyet var i stand til å fly hurtig frå Europa til anten New York eller Washington D.C., Difor var flyets design nøye utprøvd for å vera så aerodynamisk som mogleg, medan dei fire motorane hadde stor effekt i tillegg til å utstyrast med etterbrennere. Det vart forresten gjord fleire modifikasjonar på skroget og vingeformen kort tid etter at Concorde kom i operativ drift.
Operativ historie
Air France og British Airways' første kommersielle flygingar med Concorde fann stad den 21. januaren 1976 på rutene London – Bahrain og Paris – Rio de Janeiro (via Dakar). Planen var opphavleg at jomfrurutene skulle gå til New York, men USA hadde nokre månader før den kommersielle inntoga bannlyst Concorde-operasjonar i landet, hovudsakleg grunna klagar på supersoniske smell som oppstår når fly bryt lydmuren. Kongressen gav likevel Concorde løyve til å trafikkera Washington Dulles internasjonale lufthamn, og både Air France og British Airways starta flygingar dit seinare same år. Den 22. november 1977 kunne begge selskap starta opp supersoniske flygingar til John F. Kennedy internasjonale lufthamn utanfor New York. I 1977 starta British Airways eit samarbeid med Singapore Airlines på Concorde-operasjonar til Singapore. Denne ruta vart forresten nedlagd få år seinare grunna gjentekne støyklager frå den Malaysiske staten, og dessutan restriksjonar frå India på supersonisk fart over landet. Støy frå den supersoniske farten på flyet skapte òg problem på andre ruter, til dømes Air Frances Paris – Mexico by, der flyet var tvinga til å halda låg fart over USA.
Braniff International Airways leigde ti Concorder mellom 1978 og 1980, fem frå begge dei to operatørane av typen, men desse vart ikkje lakkert i selskapets fargar. Flyene vart brukt på innenriksruter i USA, men det viste seg at dette ikkje var lønnsomt for Braniff. Framtida til Concorde byrja no å sjå mørk ut. Den britiske staten, som sterkt subsidierte drifta av flytypen, tapte meir og meir pengar på operasjonane, og sterke krefter innover i regjeringa ynskte å leggja prosjektet heillt ned. Den britiske staten selde i mars 1984, etter forhandlingane i 18 månader, eierskapet sit i Concorde til British Airways for 16,5 millionar pund.
Leasingavtaler
Singapore Airlines samarbeidde med British Airways på 70-talet. Concorde hadde ikkje løyve til å landa ved John F. Kennedy-lufthamna utanfor New York på denne tida, Air France og British Airways letta difor etter nye ruter å nytta Concorde-flåten på. British Airways fann ut at den mest lukrative marknaden, forutan USA fanst i Asia, og då spesielt i dei tidlegare britiske koloniar som Singapore og Hongkong. Dei fyrste forsøka vart gjort i 1976 med ei rute frå London til Singapore via Bahrain. Satsinga var ingen stor suksess, sidan flyruten gjekk over mange landområde, noko som gav restriksjonar på supersoniske flygingar. British Airways brukte 9 timar på ruta, medregnet mellomlandinga i Bahrain. Flyet som vart nytta på ruta, G-BOAD vart målt i Singapore Airlines' fargeskjema på venstre side, medan det hadde British Airways' på høgre. Braniff International Airways leigde eit av Air France og British Airways sina Concorder i 1979. Disse vart brukt på ruter mellom Dallas og Washington, D.C.. Det var Air France og British Airways-mannskap som opererte segmentet mellom Europa og USA, medan Braniffs eige mannskap avvløste dem i USA, og flaug vidare mellom dei to byane.
FAA (USAs luftfartsverk) ville ikkje gje Concorde løyve til å fly innenriks i landet så lenge flya ikkje var registrert i USAs luftfartøyregister. Denne restriksjonen vart unngått ved at flyet vart «omregistrert» ved ankomst i USA, og det franske eller britiske registreringsmerket vart tapt over, og erstatta med eit amerikansk. Braniff ga opp samarbeidet i 1980. Interessa var låg frå starten av, og kabinfaktoren var ikkje høg nok til å forsvara utgiftene ved drifta.
Destinasjonar
Sidan driftskostnadene til Concorde-flyene var særs høge, vart flytypen i hovudsak nytta på ruter med eit høgt businessegment-belegg. Sjølv om fleire ulike destinasjonar vart trafikkert av flytypen ved testing eller charterflygingar, var det berre nokre få som vart trafikkert på regulær rutebasis:
Air France
Caracas, Dallas, Dakar, Mexico by, New York, Rio de Janeiro, Washington, D.C..
British Airways
Barbados, Bahrain, Dallas, Miami, New York, Singapore, Toronto, Washington, D.C.
Ulukka med Air France flight 4590
Den 25. juli [[2000 krasjlanda F-BTSC som Air France flight 4590 sørvest for Charles-de-Gaulle internasjonale lufthamn utanfor Paris. Alle dei 100 passasjerane om bord i tillegg til ei besetning på ni, og dessutan fire menneskje på bakken omkom i ulukka. Ulukka var den einaste fatale nokosinne med eit Concorde-fly.
Ulukka førte til fleire modifikasjonar på Concorde-flya, blant anna betre sikring av elektriske komponentar. Ein fransk aktor fremja i 2008 ein tiltale mot fem personar relatert til Continental Airlines' tap av titansplinten på rullebanen, ein tiltale som inkluderte uaktsamt drap. Rettssaka var framleis ikkje fullført, og har fleire gonger vorte utsett.
Økonomiske vanskar, resesjon og programavvikling
Både Air France og British Airways opplevde på midten av 80-talet sviktande interesse for Concorde. Billettane var dyre, og på enkelte av selskapas rutene vart ikkje meir enn knappe 50 prosent av seta fylt opp. Storbritannia og Frankrike ville likevel at operasjonane skulle haldne fram, noko dei gjorde uavbrutt fram til årtusenskiftet. Ulukka med flight 4590 i 2000 markerte starten på ein kraftig nedgang for Concorde. Flyene vart sett på bakken ei tid for å få installert nye tryggleikskomponentar, men då dei returnerte til ruteflygingar var interessa nok ein gong låg. I kjølvatnet av terrorangrepa 11. september 2001 svikta passasjertalet, og det vart endå vanskelegare å forsvara drifta av Concorde økonomisk. Flykroppane hadde no òg så mange timar i lufta, at ein større overhaling var påkravd. Kostnadene for ein slik overhaling ville verta svært store, og både British Airways og Air France avgjorde å leggja ned sin drift av Concorde. Detta vart kunngjort den 10. april 2003. Air France hadde sin siste Concorde-flyging den 27. juni [[2003, British Airways den 23. oktober same år.
Concorde i Noreg
Concorde vart aldri brukt på regulære flygingar til og frå Noreg, men har vitja landet ved fleire høve. Fyrste gong var 23. juni 1975 på Bodø lufthamn i samband med testflyvning.
I september 1984 kom ein chartra Concorde frå London med 90 representantar for britisk rekehandel, invitert av Informasjonsutvalet til fiskerinæringa for rekar. To dagar etter at nye Oslo lufthamn, Gardermoen opna, den 10. september 1998 flaug Air Frances frå Charles-dei-Gaulle til Gardermoen, og attende med passasjerar som hadde bestilt seter gjennom det svenske reiseselskapet Ask Mr. Nilsson, som hadde chartra flyet.
Det har òg vore Concorde-maskiner på Stavanger lufthamn, Sola.
Flyoversikt
Totalt vart det produsert 20 Concorde-fly, inkludert seks som ikkje vart brukt på ruteflygingar:(AF = Air France, BAD = British Airways, BN = Braniff International Airways)
Rekordar
Den raskaste kryssinga av Atlanteren med ein Concorde skjedde den 7. februaren 1996 med British Airways' G-BOAD. Flyet brukte 2 timar, 52 minutt, og 59 sekund frå Heathrow til JFK.
Spesifikasjonar
-->
Behoitt
Behoitt er eit mineral, eit berylliumhydroksid, Be(OH)2. Det er kjent frå nefelinsyenittpegmatitt ved Langesundsfjorden.
Det har fått namn etter samansetjinga Be, OH
Dungane
Dungane er to fjelltoppar, 2870 moh, som står 9 nautiske mil vest for Dufekfjellet i Sør-Rondane. Dei vart kartlagde av norske kartografar i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946–47.
Hin
Hin er eit gammalt holmål.
Eininga hin bruka i Det gamle testamentet som eit mål for olje og vin, tilsvarer 6 liter. Det finst likevel ulike utrekningar for dei bibelske måla. og verdiane kan ikkje fastsetjast nøyaktig.
Birleybreen
Birleybreen er ein isbre, som er minst 10 nautiske mil lang, og som flyt vest til austenden av Barilari Bay, på vestkysten av Graham Land. Han vart oppdaga og grovt kartlagt i 1909 av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, og vart kartlagt på ny i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill og seinare kalla opp etter Kenneth P. Birley, som medverka til å betale BGLE, 1934–37.
Rapsolje
Rapsolje er olje pressa ut frå frøa til raps, og er ei av dei eldste kjende planteoljene. Det finst både mat- og industrielle variantar av olja, som blir laga av frøa til ulike kultivarar av plantar frå krossblomfamilien. Historisk var bruken av olja avgrensa på grunn av høgt innhald av erukasyre, som er skadeleg for hjartemuskelen til dyr, og glukosinolat, som gjer henne mindre næringsrik i dyrefôr. Rapsolje kan innehalda opptil 54 % erukasyre. Det blir dyrka mykje raps i Canada, Frankrike, Belgia, Storbritannia, USA, Nederland, Tyskland, Danmark (særleg på Bornholm) og Polen.
Historie
Namnet for raps kjem frå det latinske rapum, som tyder 'nepe'. Nepe, kålrot, kål, rosenkål og sennep er i slekt med raps, som høyrer til kålslekta. Oljefrøvarietetar frå kålslekta er nokre av dei eldste plantane menneske har dyrka, med dokumentert bruk i India for 4000 år sidan og i Kina og Japan for 2000 år sidan. Bruk i Nord-Europa for oljelampar er dokumentert frå 1200-talet. Rapsoljeekstrakt blei fyrst sett på marknaden i 1956–1957 som matprodukt, men desse leid av fleire uakseptable eigenskapar. Rapsolje hadde ein særeigen smak og ein grønaktig farge, ettersom ho inneheldt klorofyll. Ho inneheldt også eit høgt nivå av erukasyre.
I 1995 blei det innført ein genetisk modifisert rapsplante i Canada som tolererte plantegifta Roundup (glyfosat), kalla Roundup Ready canola. Ein genetisk modifisedrt variant utvikla i 1998 er rekna som den mest motstandsdyktige varianten mot sjukdom og tørke til no. I 2009 var 90 % av avlingane i Canada motstandsdyktige mot plantegift. I 2005 var 87 % av rapsen dyrka i USA genetisk modifisert. I 2011 var 8,2 millionar av 31 millionar hektar raps dyrka i verda (26 %) genetisk modifiserte.
Det er ikkje tillate å dyrka genmodifisert raps i Noreg eller EU. Det er likevel opna for å importera rapsolje laga med genmodifisert raps til EU. Det er også gjort framlegg om å tillata import av rapsolje frå GMO-raps som fôrmiddel til Noreg.
Produksjon og handel
I 2019 blei det produsert 24 millionar tonn rapsolje i verda, med Canada, Kina og India som dei største produsentlanda, som stod for 40 % av totalmengda. Canada var den største eksportøren av rapsolje i verda i 2019, med 3,2 millionar tonn eller rundt 76 % av den totale produksjonen eksportert.
Kina er den nest største rapsoljeprodusenten i verda, men har framleis eit underskot på olje. I 2015 produserte landet 14 millionar tonn raps, og importerte 4 millionar tonn.
Produksjonsprosessen
Ein kan også laga kaldpressa og expeller-pressa rapsolje i mindre skala.
Rundt 44 % av eit frø er olje, resten av frøet blir typisk brukt som fôr. Rapsolje er ein viktig ingrediens i mange matvarer. Sidan olja har namn som ei sunn matolje, er ho etterspurd over heile verda, og er den mest konsumerte planteolja etter soyaolje og palmeolje.
Olja blir også brukt til anna enn fødemiddel, og kan ofte erstatta ikkje-fornybre, petroleumsbaserte ojler i ulike produkt, som industrielle smøremiddel, biodiesel, lys, leppestift og avisblekk.
Rapsolje er rekna som eit trygt næringsmiddel for menneske. Olja har eit relativt lågt innhald av metta feitt og ein god del einumetta feitt, med ei tilhøve på rundt 2:1 til fleirumetta feitt.
Med tida har innhaldet av erukasyre i rapsolje gått ned. I Vest-Canada gjekk det gjennomsnittlege innhaldet ned frå 0,5 % mellom 1987 og 1996 til 0,01 % frå 2008 til 2015. Andre rapportar viser også eit innhald under 0,1 % i Australia og Brasil.
Ernest Bevin
Ernest Bevin var ein britisk fagforeiningsleiar og politikar. Han er best kjend for si tid som arbeidsminister i koalisjonsregjeringa under 2. verdskrigen, og som utanriksminister i den første etterkrigsregjeringa danna av arbeidarpartiet Labour.
I yngre år
Bevin var fødd i landsbyen Winsford i Somerset i England. Då han var åtte år gammal døydde mora, det er ikkje kjent kven faren var. Deretter flytte Bevin til halvsystra si familie i Morchard Bishop i Devon. Han fekk lite skulegang, slutta skulen då han var elleve år og byrja å arbeide. Seinare tok han til som lastebilsjåfør i Bristol. I 1910 vart han sekretær for lokalavdelinga av Dockers` Union (hamnearbeidar-forbundet), fire år etter organisator på landsbasis for same forbundet. Bevin var ein stor, kraftig og etter kvart tung mann. Han snakka med ei kraftig røyst, og med tydeleg lokal aksent. I alle samanhengar var han kjend for å føre ein direkte tale.
Fagforeingsleiar
I 1922 var Bevin ein av dei leiande då ”Transport and General Workers Union” vart grunnlagd. Dette fagforbundet vart snart det største i Storbritannia. Bevin vart vald til generalsekretær i forbundet, og vart fort fagforeiningsrørsla viktigaste talerøyr i arbeidarpartiet (Labour). Politisk var han ein moderat sosialist, sterkt imot kommunisme og direkte aksjon. Han tok del i generalstreiken i 1926, men utan entusiasme.
Forbidden Valley
Forbidden Valley er ein dal sør for Citadel Peak i Hays Mountains i Antarktis. Dalen går aust-nordaust frå Mount Crockett til Scottbreen og er delvis dekt av isbre og morene. Han vart vitja i desember 1987 av ei geologgruppe frå Arizona State University i US Antarctic Research Program leia av Edmund Stump. Munningen av dalen er blokkert av ei morene, som gjer det vanskeleg å kome seg inn i dalen, derfor namnet. Forbidden tyder «nekta» eller «forvist» på engelsk.
Ernest Bevin
Utanrikspolitikk
Bevin samarbeidde i 1930-åra med den konservative regjeringa i saker av praktisk art. I denne perioden vart han involvert i utanrikspolitikk. Han var ein sterk motstandar av fascisme og Storbritannias tilpassingspolitikk (”appeasement”) overfor fascist-maktene. I 1935 talte han for at Italia måtte straffast for å ha invadert Abyssinia (Etiopia). Han gjekk samstundes til frontalangrep på pasifistane i arbeidarpartiet, og i sær mot partileiaren George Lansbury.
Utanriksminister
Arbeidarpartiet vann parlamentsvalet i 1945 med stort fleirtal. Statsministeren, Clement Attlee, utnemnde Bevin til utanriksminister. Storbritannia var i dei første etterkrigsåra nærast bankerott, samstundes som landet hadde eit svært stort flyvåpen og ein stor ståande hær. Strevet med å dekke kostnadene med desse, og dei US-amerikanske låna, kravde stram styring over importen og over pengebruken i koloniane.
Bevin la til rette for ei rask tilbaketrekking frå India og andre oversjøiske territorium der nasjonale rørsler stod så sterkt at direktestyre ikkje let seg gjennomføre. Han gjorde derimot lite for å løyse banda til klientstatar som Egypt og Irak. Og i Afrika såg han føre seg britisk kontroll i lang tid, mellom anna godkjende han bygginga av ein stor militærbase i Aust-Afrika.
Bevin vidareførte det nære tilhøvet til Frankrike i utanriks-spørsmål. Underskrivinga av Dunkerque-avtalen i 1950 viste at ein såg føre seg eit tett forhold mellom alliansepartnarane også i tiåra som skulle kome.
Engel Astrup
Engel Astrup, fødd Engel Sunde, var ein norsk kunsthandverkar gift med kunstnaren Nikolai Astrup.
Ernest Bevin
Bevin, Palestina og Israel
Som utanriksminister makta ikkje Bevin å sikre Storbritannias målsettingar for det britiske mandatområdet Palestina. Han var imot sionist-rørsla sine planar om å opprette ein jødisk stat. I staden gjekk han inn for å danne ein arabiskstyrt stat i det vestlege Palestina. Han møtte mykje motbør då han førte ein politikk som innebar at overlevande frå holocaust vart send tilbake til flyktningleirar i Europa. Sjølv vart han harm over at USA ikkje opna for innvandring av fleire jødiske flyktningar.
Engel Astrup
Liv
Engel Sunde voks opp på garden Sunde i Jølster, og blei kjend med Astrup då han ville måla det bratte Kleivafjellet ved Kjøsnesfjorden. Han fekk lov til å stå i eit rom på Sunde på motsett side av vatnet, der var det god utsikt til fjellet. Astrup måla bildet «Rå novembermorgen på Sunde i Jølster» (seinare kjent som «Kollen»).
Ernest Bevin
Bevin, Palestina og Israel
Bevin var rasande på sionistiske opprørsgrupper som Irgun og Lehi, då desse gjekk til angrep på britiske troppar. Storbritannias veike økonomi og finansielle avhenge av USA gjorde at Bevin gav etter for USA sitt press. Dette førte til at Storbritannia tidleg i året 1947 overlet til FN å avgjere framtida for Palestina.
Engel Astrup
Liv
I 1907 gifta Engel seg, før ho hadde fylt 16 år, med den tolv år eldre Nikolai Astrup. Nikolai og Engel Astrup kjøpte ein husmannsplass på Sandalstrand (no Astruptunet) i 1912 og flytta dit i 1913. Engel Astrup sette sitt særpreg på kunstnarheimen. Ho samla på antikviteter og tekstilar og hadde ei stor samling historiske Jølster-åkle i ulike mønster. Etter kvart utvikla Engel Astrup seg også som tekstilkunstnar. Ho blei særleg kjend for stofftrykka sine, og spesielt for bunadsforklede i opptil tre-farga mønster. I 1939 stilte ho ut handtrykte dukar i Bergens Kunstforening, og blei også vald inn som varaformann i Jølster Husflidslag.
Ernest Bevin
Bevin, Palestina og Israel
Bevin gjekk av som utanriksminister i mars 1951, grunna sviktande helse. Fem veker seinare døydde han. Han vart gravlagt i Westminster Abbey.
Gizo i Israel
Gizo (hebraisk גִּיזוֹ) er ein jødisk landsby sentralt i Israel. Han ligg i nordvest for Beit Shemesh i Mateh Yehuda regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 214.
Oksehakkarar
Oksehakkarar er to fugleartar som utgjer den biologiske slekta Buphagus og familien Buphagidae. Einskilde ornitologar har sett på oksehakkarar som ein underfamilie Buphaginae innanfor starefamilien Sturnidae. Både engelske og vitskaplege namn skriv seg frå vanen dei har med å sitje på store pattedyr, både ville og tamme, som storfe eller nashorn, og ete flått, bremsar, larver og andre parasittar.
Distribusjon og habitat
Oksehakkarar er endemiske for savannar i Afrika sør for Sahara, der dei finst i dei fleste opne habitat. Dei er fråverande frå dei tørraste ørkenane og frå regnskogar. Distribusjonen deira er avgrensa av tilkomst på byttedyr, spesielle artar av flått, og vertsdyra til desse flåttane. Over store delar av Aust-Afrika har dei to artane sympatrisk utbreiing, det vil seie dei har overlappande distribusjon, og kan dessutan opptre på same vertsdyret. Prosessane i samspelet mellom dei to artane er ikkje kjende.
Åtferd
Oksehakkarar er ganske selskaplege fuglar.
Føde
Oksehakkarar lever utelukkande på ryggen av store pattedyr. Einskilde artar er tilsynelatande å føretrekt, medan dei unngår andre artar som Alcelaphus lichtensteinii eller halvmåneantilope (topi). Dei unngår dessutan mindre antiloper som letjevassbukk, duikarar og røyrbukkar, det minste vertsdyret som dei regelmessig brukar er impala, truleg på grunn den høge bestanden av flått på denne arten og den sosiale framferda hos desse dyra. I mange delar av det noverande utbreiingsområdet lever dei på storfe, men unngår kamelar. Dei lever av ektoparasittar, særleg flått, og plukkar dessutan insekt som infiserer sår og dei kan i tillegg ete kjøtt og blod frå opne sår.
Samspelet oksehakkar - pattedyr er gjenstand for ein viss debatt og pågåande forsking. Opphavleg tenkte ein dette var eit døme på mutualisme, men nyare funn gjev framlegg om at oksehakkarar kan vere parasittar i staden. Oksehakkarar et flått, men ofte flått som allereie har tatt seg næring frå hovdyrverten, og det har ikkje vore påvist statistisk signifikant kopling mellom nærvære av oksehakkarar og redusert infeksjon av ectoparasittar. Men ein studie av impala viste at dyr som vart brukt av oksehakkarar brukte mindre tid til sjølvpleie noko som ymta om ein reduksjon i parasittar. Oksehakkarar har vorte observert når dei opnar nye sår og utvide eksisterande for å drikke blodet av vertsdyret. Oksehakkarar tar òg ørevoks og daude hudskjel av pattedyr, ein ikkje veit kva føremon pattedyra har, og det er mistanke om at dette òg er ei parasittisk åtferd. Nokre av vertane for oksehakkarar er intolerante av nærvære deira. Elefantar og nokre antiloper vil aktivt lausne oksehakkarar når dei landar. Andre artar tolererer oksehakkarar, men søkjer dei etter flått i andletet, verkar det «... å vere ein ubehageleg og inntrengjande prosess.»
Hekkebiologi
Hekkesesongen av oksehakkarar kan vere kopla til regntida, som påverkar aktiviteten til vertane og mengda av flått på desse vertane. Både spel og paring skjer på vertane deira òg. Dei hekkar i hol, gjerne i tre, men nokre gonger i andre typar holrom, blant anna hol i vegger. Reiret er fora med gras og ofte med håre plukka frå vertane og til og med husdyr som sauer som ikkje vanlegvis brukast som vertar. Typisk storleik på kullet er frå to til tre egg, men raudnebboksehakkar kan leggje opp til fem egg.
Laura Marano
Laura Marie Marano er ein amerikansk skodespelar og songar. Ho er best kjend for rolla si som Ally Dawson i Disney Channel-serien Austin & Ally. Ho hadde òg ei rolle i Without A Trace, der ho spelte dottera til hovudrolla. Marano har hovudrolla i indiefilmen A Sort Of Homecoming. I 2015 hadde ho hovudrolla i Disney-filmen Bad Hair Day. Rollefiguren hennar heitte Monica Reeves, og ein av motspelarane i filmen var Leigh-Allyn Baker.
Marano vart fødd i Los Angeles i California. Ho er dotter av Damiano og Ellen Marano. Den eldre systera hennar, Vanessa, er òg skodespelar. Faren Damiano har italienske røter. Marano har kombinert filmrollene med skulearbeid, og var på skulen to dagar i veka. I eit intervju har ho opplyst at «eg går på ein offentleg vidaregåande skule, og venene mina og alle der har vore veldig støttande. Det er fint å ha nokon så støttande rundt meg når eg ikkje jobbar, sjølv om venene mine på settet er heilt fantastiske.»
Skodespelar
Marano fekk det fyrste skodespelaroppdraget sitt då ho var fem år gammal. Sidan har ho jobba med fleire produksjonar for Stage Door Theater i California. Ho har vore med i fleire reklamar, og har hatt mindre roller i TV-seriar som Ghost Whisperer og Medical Investigation. Ho har òg dubba i animasjonsfilmar som Nemo og Ice Age. I filmen The Jacket, der Keira Knightley hadde ei av hovudrollene, spelte Marano Knightleys rollefigur som barn. Ho hadde òg ei fast rolle i FOX-serien Are You Smarter Than a 5th Grader?.
Tristan da Cunha
Tristan da Cunha er ei vulkansk øygruppe som ligg sør i Atlanterhavet. Ho ligg 2816 km vest for Sør-Afrika og 3360 km aust for kysten av Sør-Amerika. Med det er Tristan da Cunha den mest avsidesliggjande busette øygruppa i verda. Den einaste busette øya er hovudøya Tristan da Cunha, der den einaste større busetnaden er hovudstaden Edinburgh of the Seven Seas. Frå 1938 til 2009 var øygruppa underlagt St. Helena Frå og med 2009 er Tristan da Cunha ein del av den administrative eininga St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha.
Laura Marano
Skodespelar
Marano var med i fleire episodar av serien The Sarah Silverman Program. I pilotepisoden til serien spelte ho Sarah Silverman som barn. Regissørane likte rolleprestasjonen så godt at dei i ein seinare episode gav ho ei større rolle, som vinnaren av ein venleikskonkurranse. Brian Pohsen, som kommenterte showet i DVD-utgåva, noterte at Marano ofte kunne både sine eigne og replikkane til andre skodespelarar betre enn dei fleste på settet.
Tristan da Cunha
Geografi
Tristan da Cunha består av desse øyane:
Laura Marano
Skodespelar
I 2011 fekk ho rolla som Ally Dawson i Austin & Ally.
Wilhelm Beer
Wilhelm Wolff Beer var ein bankmann og astronom frå Berlin i Preussen, og halvbror til Giacomo Meyerbeer.
Laura Marano
Musikk
I 2013 spelte Marano inn fire solosongar og ein duett med Ross Lynch for Austin & Ally: Turn It Up. Songen Me and You hamna på sjetteplass på Billboard-lista. «Redial» låg meir enn fire veker på åttandeplassen på den amerikanske hitlista. Marano spelte òg inn duetten «I Love Christmas» med Ross Lynch for det tredje julealbumet til Disney. Han hamna på femtiandeplass på Billboard si juleliste.
Wilhelm Beer
Saman med Johann Heinrich Mädler konstruerte han det første komplette kartet over månen i 1836. Han laga òg kart over Mars.
Tristan da Cunha
Historie
Øyane vart oppdaga i 1506 av den portugisiske sjøfararen Tristão da Cunha, som kalla opp hovudøya etter seg sjølv. Seinare vart namnet endra til Tristan da Cunha. I 1810 vart USA-amerikanaren Jonathan Lambert den fyrste som busette seg på øya, erklærte øyane som sin eigedom og gav øygruppa namnet Islands of Refreshment - «Forfriskingsøyane». Lambert døydde i ei båtulukke i 1812, og i 1816 la Storbritannia øygruppa under seg. Dei forsøkte òg å kolonisera Inaccessible Island, men utan hell.
Laura Marano
Musikk
I mars 2015 skreiv Marano platekontrakt med plateselskapet Big Machine Records, og vart dermed den fyrste popartisten til selskapet.
Tristan da Cunha
Samfunn
Alle familiane på Tristan da Cunha er bønder, og alt landet er sameigd. Ingen utanforståande får lov til å kjøpa land på Tristan da Cunha eller å slå seg ned på øya. Ein driv og med avl av hummar og sal av myntar og poststempel til samlarar. Øya har ikkje flyplass, så einaste måten å koma seg hit på er til båt. Innbyggjarane har også utvikla ein særeigen dialekt.
Natur
Høgaste punktet på øygruppa er vulkanen Queen Mary's Peak på hovudøya. Vulkanen er 2062 meter høg, og er dekt av snø om vinteren. Gjennomsnittstemperaturen på øygruppa er ca. 14° C i vintermånadene og ca. 20 °C i sommarmånadene. Her finst eit rikt fugleliv, med adeliepingvin, gulnasealbatross, sotalbatross, kvitbukpetrell, storvengpetrell, silkepetrell, brunnoddy gråpetrell, storlire, grålire, sørhavsterne og sørhavsjo.
Kab
Kab er eit gammalt holmål.
Wilhelm Beer
Krateret Beer på Mars er kalla opp etter han, og ligg i nærleiken av Mädler. Det er òg eit krater kalla Beer på månen og ein asteroide 1896 Beer.
Hove
Hove er eit område på Tromøy i Arendal kommune i Agder.
Hedeskoga
Hedeskoga er ein tettstad i Ystads kommun i Skåne län i Sverige. I 2010 hadde tettstaden 282 innbyggjarar. – PDF
I Hedeskoga ligg det eit avfallsanlegg for Ystads kommune, Sjöbo kommun og Skurups kommun. Det vert drive av Sysav. Her finn vi òg Hedeskoga kyrkje og Hedeskoga skule.
Hedeskogavägen
Hedeskogavägen var tidlegare kjend som Källesjövägen, men bytte namn i samband med at vegen var stengd sommaren og hausten 2008 då tettstaden Källesjös nordlege vegnett blei utvida. Vegen er den einaste til Hedeskoga for motorkøyretøy, og går frå Sjöbovägen til Källesjö.
Mubarak Al-Kabeer
Mubarak Al-Kabeer er eit område i Kuwait. Det er hovudstaden i Mubarak Al-Kabeer guvernement.
Rahime Perestu
Rahime Perestu (opphavlege Rahime Gogen, var ein valide sultan i det Det osmanske riket under styret til adoptivsonen sin Abd ül-Hamid II frå 1876 til 1904. Ho var ein tsjerkessar som blei teken som slave og plassert i haremet til Abd ül-Mecid I, og konverterte til islam.
Liv
Ho var fødd som Rahime Gogen, ein ubykh-tsjerkessar i Sotsji i Russland. Ho blei adoptert ved eit års alder av prinsesse Esma, som gav henne namnet Perestu ('Svale').
I 1844 bad Abd ül-Mecid I adoptivmora hennar om å få henne til haremet sitt. Esma var motvillig, men gjekk til sist med på det då han lova henne at han skulle gifta seg med Perestu og ikkje gjera henne til slavekonkubine. Ho fekk ingen barn, men blei i 1852 adoptivmor til ein steson, den seinare Abd ül-Hamid II, etter at den biologiske mora hans hadde døydd. Då Abd ül-Mecid I gjekk bort 1861, forlet ho hoffet og busette seg i ein egen villa som ho fått i gåve av maken sin.
Valide sultan
Då adoptivsonen Abd ül-Hamid II kom på trona i 1876 gav han Rahime Perestu tittelen og posisjonen som valide sultan. Han bad henne kategorisk om å ikkje bry seg om politiske spørsmål, og ho hadde aldri nokon påverknad på politikken. Som valide sultan blei ho overhovud for det keisarlege osmanske haremet, men styret hennar skal ha vore særs mildt ettersom ho mislikte å legga seg opp i andre sine saker og føretrekte å unngå konfliktar. Abd ül-Hamid II ønsket først og fremst at ho skulle ta seg av representative oppgåver, som å ta del i den kongelege moskeprosesjonen kvar fredag. Ho føretrekte å bu i sin eigen villa så mykje som mogleg, og sultanen sende ved fleire høve ei vogn etter henne som frakta henne tilbake til haremet mot hennar vilje. Då det svenske kongeparet vitja Istanbul i 1885 tok ho imot dronninga, Sofia av Nassau, då denne fekk vitja det keisarlege haremet.
Perestu døydde i 1906, rundt 74 år gammal, i villaen sin i Maçka i Istanbul.
Beidellitt
Beidellitt er eit leirmineral, ein aluminiumrik montmorillonitt.
I Noreg er det funne i området Lyngdal–Lista og på Karmøy. Mineralet er kalla opp etter staden Beidell i USA.
Hollick-Kenyon Peninsula
Hollick-Kenyon Peninsula er ei isdekt halvøy på Den antarktiske halvøya, som stikk 40 nautiske mil nordaustover mellom Mobiloilfjorden og Caseyfjorden. Ho vart oppdaga og delvis fotografert frå lufta av Lincoln Ellsworth på ein flytur i Antarktis i 1935 frå Dundee Island til Rosshavet. I 1940 vart ho fotografert frå lufta og kartlagd frå bakken av U.S. Antarctic Service.
Halvøya er kalla opp etter Herbert Hollick-Kenyon, piloten på flyturen til Ellsworth, som synte korleis ein kunne lande og ta av i isolerte område av Antarktis.
Pyeongchang
Pyeongchang (uttalt på koreansk [pʰjʌŋtɕʰaŋ]) er eit fylke i provinsen Gangwon i Sør-Korea.
Fylket ligg i Taebaekfjella med høgder på frå 800 til 1000 meter over havet, noko som gjer staden til ein god vintersportsstad. Det finst fleire buddhisttempel i området, blant anna Woljeongsa. Pyeongchang ligg 180 km austom Seoul.
Fylket vart arrangør av Vinter-OL 2018, etter å ha søkt om dette to gonger tidlegare og tapt. Pyeongchang er den tredje asiatiske arrangørstaden for Vinter-OL etter dei to japanske byane Sapporo og Nagano.
22. juni 2006 var byen ein av tre finalister til å få arrangere Vinter-OL 2014, men tapte kampen saman med Austerrike med Salzburg mot russiske Sotsji. Pyeongchang har tidlegare tapt kampen om å få arrangere Vinter-OL 2010. Staden arrangerte VM i skiskyting 2009. Fylket bestemte seg tidleg for å delta i konkurransen om Vinter-OL 2018, OL-søknaden er bygd rundt vintersportsstaden Alpensia Resort. etter å ha tapt avstemminga om å få verta arrangørstad i 2014. IOK valde byen som ein av tre kandidatar til å få arrangere vinter-OL i 2018, der dei to andre var München og Annecy. Avgjerda om kven som fekk arrangementet, vart teken i Durban 6. juli 2011.
Fly-by-wire
I og med at flygaren ikkje har beinveges kontroll over dei innretningane som avgjer korleis flyet vert manøvrert, kan datamaskinen verte programmert til ikkje å utføre eventuelle manøvrer som flyet ikkje er bygd for å greie. Datamaskinen overvakar heile tida farta, motorane, hellinga på flyet og anna, og stabiliserer flyet til å halde seg innafor dei grensene for trygg flyging som er programmert inn i datamaskinen. Då eit stort tal alvorlege flyulukker skuldast at flygaren har manøvrert flyet feil, har tryggleiken i luftfarten auka monaleg med denne teknikken.