cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melodi Grand Prix 1996
Hendingar
Dette året hadde EBU sett fristen for å velje nasjonale bidrag til starten av mars. Sidan Noreg var vert for den internasjonale finalen, var Noreg direktekvalifisert. Derfor fekk også NRK lov til å halde Melodi Grand Prix etter EBU-fristen.
NRK fekk blanda mottaking for den nedtona norske finalen. VGs kritikar skreiv: «et studio fylt med noen merkelige vedstabler montert på hønsenetting holder ikke engang til en mislykket låvedans.» Dagbladets kritikar var på si side positiv til showet og kalla det «intimt og overraskende underholdende». Pressa var også samde om at rett låt vann. Programmet blei sett av 1 492 000 sjåarar.
Myggnett
Myggnett er eit finmaska nett som kan brukast til å halda mygg og andre insekt utanfor eit visst område, til dømes ein soveplass. Myggnett kan til dømes brukast i teltopningar, rundt senger eller i vindauge eller dører. I tillegg til å fjerna irritasjon frå myggar kan dei bidra til å verna mot mygg-overførte sjukdommar som malaria, dengue, gulfeber og ulike typar encefalitt, som vestnilfeber.
Gammaherpesvirus
Gammaherpesvirus (Gammaherpesvirinae) er ein underfamilie av herpesvirus med fire slekter. Dei har pattedyr som vertar. Epstein-Barr-viruset og Kaposi-sarkom-assosiert herpesvirus er døme på gammaherpesvirus.
Gammaherpesvirus føretrekkjer lymfocyttar som vertsseller. Dei ser òg ut til å føretrekkja løynde infeksjonar over lytisk øksling, der genomet til viruset finst i cytoplasma i form av eit sirkulært DNA-molekyl.
Gammaherpesvirusa kodar alle for tegumentprotein med domene som er homologe til enzymet fosforibosylformylglysinamid-amidotransferase (FGARAT). Korkje alfaherpesvirusa eller betaherpesvirusa har ein slik homologi. Dei FGARAT-homologe virusproteina spelar ei rolle i uverksamgjeringa av antivirusvern i vertssella.
Gustav Borgen
Gustav Borgen var ein norsk fotograf verksam rundt 1900.
I samlinga etter Borgen finner ein portrett av samtidas prominente personar, som medlemmar av regjeringa, stortingsmenn, generalar, direktørar, forfattarar og kunstnarar, og portrett av borgarlege Kristiania-familiar frå tida rundt førre hundreårsskifte. Samlinga er tilgjengeleg gjennom DigitaltMuseum.
Eidsiva mineralvannfabrikk
Eidsiva Mineralvannfabrikk var ein brusprodusent på Dal i Eidsvoll kommune i Akershus fylke. Verksemda vart skipa av kjøpmann Markus Haugen i 1897.
Etter andre verdskrigen eigde Gina Røe fabrikken fram til 1960. Den vart då seld til Aase Sunde som flytta fabrikken til Kirkeberg-gården nær Eidsvoll stasjon
Francisco Fernández Ochoa
Francisco Fernández Ochoa var ein spansk alpin skirennar fødd i Madrid som vart olympisk meister i slalåm i 1972. Blanca Fernández Ochoa var systera hans.
Aktiv
To år etter, under VM i alpine greiner 1974 i St. Moritz, tok Fernández Ochoa bronsemedaljen i slalåmrennet. Knapt fire veker seinare vann han sin einaste siger i eit verdscuprenn, i ei slalåmtevling i polske Zakopane viste han Gustav Thöni til andreplassen, nett som i slalåmrennet under OL 1972.
Han døydde 56 år gammal i heimbyen Cercedilla i regionen Madrid etter ei tid med lymfekreft.
Fylkesveg 897 i Rogaland
Fylkesveg 897 i Rogaland går mellom Boknasundbrua og Våga på Austre Bokn i Bokn kommune. Vegen er 3,2 km lang.
Nationaal Songfestival 1956
Nationaal Songfestival 1956 var den fyrste utgåva av Nationaal Songfestival, den nederlandske uttakinga til Eurovision Song Contest. Finalen fann stad 24. april 1956 i AVRO-studio 1 i Hilversum, og vart presentert av Karin Kraaykamp. For å røyste måtte ein sende eit postkort til kringkastaren. Tevlinga vart vunnen av Corry Brokken med songen «Voorgoed voorbij». Av di kvart land deltok med to bidrag kvar fekk andreplassen, «De vogels van Holland» av Jetty Paerl, òg representere Nederland i den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956.
Can't Seem to Make You Mine
«Can't Seem to Make You Mine» er ein song av den amerikanske rockegruppa The Seeds, skriven av vokalisten Sky Saxon og produsert av Marcus Tybalt. Han vart gjeven ut på singel i 1965, og igjen i 1967, då han nådde 41. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista.
Songen kom med i samleboksen Nuggets: Original Artyfacts from the First Psychedelic Era, 1965–1968 frå 1998 og er blitt spelt av artistar som Ramones, Alex Chilton, Johnny Thunders, Yo La Tengo, Garbage og Rumspringa.
Innspeling og utgjeving
«Can't Seem to Make You Mine» var den første songen The Seeds spelte inn i følgje klaverspelaren Daryl Hooper. «Sky gjekk rundt på dørene med songen til forskjellige plateselskap og me fekk som regel 'me ringjer dykk' til svar. Crescendo likte av ein eller annan grunn songen og dei sa dei ville ta oss til eit studio. Då Sky kom i studio gav han verkeleg alt i vokalen sin.»
Songen kom ut på singel i mars 1965 og vart først spelt på radiostasjonen KBLA i Santa Monica. Sky Saxon fortalte i eit intervju i 2006: «dei brukte å spele 'Can't Seem to Make You Mine' så seint som klokka to på natta. KRLA og resten av stasjonane hoppa på seinare, men det var KBLA som var først ute og folk heldt seg opp for å høyre han.»
Songen vart ein hit i California, men gjekk ikkje inn på den nasjonale hitlista før han kom ut på ny i 1967, etter at «Pushin' Too Hard» hadde gått inn på Topp 40 i USA. «Can't Seem to Make You Mine» nådde 33. plassen i Canada og 41. plassen i USA på Billboard Hot 100-lista.
Songen inneheld ein pianosolo med gitarakkompagnement.
Det vart òg laga ein radioversjon av songen, der repetisjonen av mellomspelet og eine verset vart fjerna. Songen inneheld ein talt dialog av Saxon før det siste verset.
Omtale
Musikkskribenten Malcolm Russell skildra songen som «ein langs, sint song som synte den unike songstilen til Saxon - ei nasal snerring poengtert med hyl, rop og bjeff.» Songen er blitt kalla ein «garasjerockklassikar» av forfattarane Will Hodgkinson og Stephen Thomas Erlewine, og kom med i samleboksen Nuggets: Original Artyfacts from the First Psychedelic Era, 1965–1968 i 1998. Songen vart plassert på fjerdeplassen på lista til Paste Magazine i 2014 over dei 50 beste garasjerocksongane gjennom tidene.
Andre versjonar
Songen er nytta i filmane Cop Land (1997) og Secretary (2002) og eit kort klipp kan høyrast i Netflix-serien Stranger Things (2016).
Geamawt
Geamawt er ein landsby i Dhofar guvernement, sørvest i Oman.
Hematopoetisk stamcelle
Hematopoetiske stamceller (HSC) er dei blodlekamane som gjev opphav til alle andre blodlekamar og er derivert frå mesoderm. Dei finst i den raude beinmergen, som ligg i kjerna av dei fleste knoklane.
Dei gjev opphav til dei myelogene (monocyttar og makrofagar, nøytrofilar, basofilar, eosinofilar, erytrocyttar, megakaryocyttar/blodplater, dendrittiske celler) og lymfogene slektslinjene (T-celler, B-celler, NK-celler). Definisjonen av hematopoetiske stamceller har endra seg dei siste tiåra. Det hematopoetiske vevet inneheld celler med langvarige og kortvarige regenerasjonsevner, samt multipotente, oligopotente og unipotente progenitorar. Hematopoetiske stamceller utgjer 1:10,000 av cellene i det myeloide vevet.
Hematopoetiske stamceller er ein heterogen populasjon. Det finst tre klassar av stamceller som er skilt frå einannan av forholdet mellom lymfogen og myelogen progeni (L/M) i blodet. My-bi HSC har eit lågt L/M-forhold (mellom 0 og 3), medan Ly-bi HSC visar eit stort forhold (>10). Den tredje kategorien er samansett av balansert (Bala) HSC mellom 3 og 10. Berre My-bi HSC og Bala HSC har haldbare fornyingsevner. Fleire transplantasjonforsøk har vist at kvar av undertypane fortrinnsvis atterskaper sin eigen blodcelledistribusjon, som tydar på at kvar undertype har eit nedarva epigenetisk program.
HSC-forsking gjennom store delar av det siste hundreåret har ført til ei mykje djupare forståing av hematopoetiske stamceller. Nyare framskritt har resultert i bruken av HSC-transplantasjonar for behandlinga av kreft og andre immunsjukdommar.
Cetacea Rocks
Cetacea Rocks er ei lita gruppe holmar utanfor nordaustsida av Hoseason Island i Antarktiske Arkipel. Dei vart kartlagte av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot i 1908–10 og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1960 etter den zoologisk ordenen Cetacea (kvalar og selar). Desse holmane ligg i eit av dei største kvalfangstområda i Antarktis.
Mount Marriner
Mount Marriner er eit fjell 2 nautiske mil (3,7 km) vest-sørvest for Mount Flett sentralt i Nye Mountains. Det vart kartlagd frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956 og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter A. Marriner, ein sambandsoffiser på Wilkes-stasjonen i 1959.
Det europeiske forsvarsbyrået
Det europeiske forsvarsbyrået (European Defence Agency, EDA) er eit samarbeidsorgan for til forsvars- og rustningspolitikk, etablert i Den europeiske unionen. Byrået vert leia av Federica Mogherini.
Det europeiske forsvarsbyrået vart etablert i 2004, som eit instrument i EUs felles tryggings- og forsvarspolitikk. Det har til oppgåve å harmonisera forsvars- og rustningspolitikken i EUs medlemsstatar. Føremålet er vidare å oppnå ei forbetring av den militære kapasiteten i EU og å effektivisera evna innanfor byrået til å handtere krisar. Føremålet er dessutan å effektivisera europeisk rustningsindustri.
Medlemsland og samarbeidsland
Alle EU-medlemslanda bortsett frå Danmark deltek i byrået. Etter at Danmark sa nei gjekk landet i staden med på Maastricht-avtala i 1992. Dette var eit nasjonalt kompromiss der landet tok atterhald overfor EU på fire område, mellom dei forsvar. EU godtok dette atterhaldet.
Egretthegre
Egretthegre (Ardea alba) er ein vassfugl i hegrefamilien og er ein stor og vidt distribuert hegre. Jamvel om han er spreidd over dei fleste av dei tropiske og varmare tempererte områda av verda, lever egretthegren i avgrensa område i Sør-Europa. I Amerika er han langt meir utbreidd, og er allstadsnærverande over solbeltet i USA og i regnskogen i Sør-Amerika. I Karibia blir egretthegren nokre gonger forveksla med den store kvite morfen av den nært nærskylde herodiashegre, Ardea herodias.
Det europeiske forsvarsbyrået
Medlemsland og samarbeidsland
Byrået har samarbeidsavtaler med Noreg (2006), Sveits (2012), Serbia (2013) og Ukraina (2015).
Egretthegre
Skildring
Egretthegren er ein særs stor hegre med heilkvit fjørdrakt. Oppreist er han opp til 1 m høg, denne arten har ei kroppslengd på 85 til 100 cm og har eit vengespenn på 143–169 cm. Kroppsmassen kan variere frå 700 til 1500 gram, med eit gjennomsnitt på rundt 1000 g. Han er såleis berre litt mindre enn herodiashegren og gråhegren, A. cinerea. Kjønna er like i utsjånad, juvenilar ser ut som ikkje-hekkande vaksne. Bortsett frå med storleiken, kan egretthegren skiljast frå andre kvite hegrar med det gule nebbet og svarte bein og føter, sjølv om nebbet kan bli mørkare og legga kan bli lysare i hekkesesongen. I hekkedrakt har dei delikate, dekorative fjører på ryggen. Den mykje liknande, men mindre duskhegre, Mesophoyx intermedia, skil seg ved at gapet strekkjer seg berre til like bak auget. Gapet til egretthegren går lengre bak auget.
Egretthegren er ein vanleg art, vanlegvis lett å oppdage innanfor utbreiingsområdet. Som andre hegrar flyg han med langsame vengeslag og halsen trekt inn. Normalt er ikkje dette ein vokal fugl, men i hekkekoloniane læt dei ofte eit tørt, grovt og rullande «kr`r`r`rah».
Økologi og status
Egretthegren er ein delvis trekkfugl, på den nordlege halvkula trekkjer fuglar sørover og bort frå område med kaldare vintrar. Han hekkar i koloniar i tre nær store innsjøar med sivsenger eller andre omfattande våtmarker. Reiret er klumpete, og laga av trepinnar.
Egretthegren er generelt ein svært vellykka art med eit stor og veksande utbreiing. I Nord-Amerika vart ei stor mengd egretthegrar drepne rundt slutten av det 1800-talet, fjørene deira blei brukte til å dekorere hattar. Populasjonen har seinare auka igjen som følgje av bevaringstiltak. Utbreiinga er utvida så langt nord som til det sørlege Canada. Men i einskilde delar av det sørlege USA har bestanden falle på grunn av habitattap. Likevel tilpassar han seg godt til menneskeleg busetjing og lett kan sjåast nær våtmarker og vassområde i urbane område.
I Europa har egretthegren små lokale populasjonar, mest i søraust, men arten har spreidd seg nordover så langt som til Nederland, og einskilde fuglar vitjar Noreg årleg.
Egretthegrar beitar på grunt vatn eller i tørrare habitat, og tar hovudsakleg fisk, froskar, små pattedyr, og nokre gonger små krypdyr og insekt. For det meste spiddar dei byttet med det lange, skarpe nebbet. Ofte vil dei vente urørleg på byttedyr, eller dei kan følgje sakte etter til dei spiddar det.
Yasutaro Matsuki
Yasutaro Matsuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Valenki
Valenki (russisk валенки, «tovestøvler», eintal valenok) er tradisjonelle russiske vinterstøvlar laga av filt. Varme skor, støvlar og støvlefôr av filt kan òg kallast katankar (eventuelt i fleirtalsforma katanka), kartankar (eventuelt kartanka, i eintal kartank) på russenorsk og i dialektar i Finnmark og tova ullfot, labbar og anna på norsk.
Valenki og katanka
Støvlane er tova fullstendig av ull og manglar solar, men er slitesterke. Dei gjev god isolasjon mot vintertemperaturar ned mot førti kuldegradar. Støvlane er ikkje vasstette, og blir ofte brukt med kalosjar (gummisko) utandørs. Dei kan brukast både ute og inne.
Det er stor produksjon av valenki i Russland. Det er òg fleire små valenki-museum, blant anna i den vesle byen Mysjkin. I Finnmark kan ein bruka katanker når det er kaldt, og desse er vanlegvis laga i Russland.
Kartanka blir tova av saueull og blir brukt med overtrekkssko eller fotposar. Kartanka blir òg brukt som filttøflar inne i skallar, samisk fottøy av reinsdyrskinn som tradisjonelt i staden blei isolert med sennegras.
Andre definerer katankar som «en stivere utgave av dosso, en tovet ullfiltsokk som brukes i skaller.» Nemningane har kome inn i norske dialektar i nord gjennom kontakten med nabofolk. På russisk kan filtstøvlane valenki òg kallast katanki. «Dosso» kjem av ordet tosso som på finsk og kvensk kan brukast om 'tøffel' eller 'sko'.
Sjå òg
Andre russiske vinterplagg:
Brynjulf Bull
Brynjulf Friis Bull var ein norsk jurist, høgsterettsadvokat og politikar for Arbeidarpartiet, oppvaksen på Alfaset.
Oppvekst og utdanning
Brynjulf Bull vart fødd i Kristiania som ein av fleire søner til forretningsmannen Trygve Bull og Sally, fødd Friis. Ein av brørne hans var Trygve Bull. På farssida tilhøyrde familien den trønderske slekta Bull. Etter skulegang på Fru Nielsens Latin- og realskole tok han examen artium ved Oslo katedralskole i 1925 og byrja deretter på jusstudiar ved Universitetet i Oslo.
Som student vart han med i den kommunistiske akademikargruppa Mot Dag og organisasjonen Clarté, som var meir internasjonalt orientert, men i Noreg nært knytt til Mot Dag. Han vart leiar for Clarté i 1933. I 1935 var han leiar for Det Norske Studentersamfund.
Bull var interessert i skodespelarkunst og tok del både som skodespelar og som leiar i Studentersamfundets Theater ved Det Norske Studentersamfund.
Han tok juridisk embetseksamen i 1930.
Karriere
I 1933 etablerte Bull sin eigen advokatpraksis der han mellm anna tok saker for fagrørsla og straffesaker. Under krigen arbeidde han for fagrørsla til at han vart arrestert av tyskarane og sat fengsla blant anna på Grini frå 1942 til 1944.
Han var statsadvokat for landssviksaker 1945–47. Bull var ordførar i Oslo 1952–1975, bortsett frå i periodane 1956–1959 og 1962–1963. Frå 1953 til 1963 var han leier i Arbeidsretten.
Etter at Mot Dag gjekk inn i Arbeidarpartiet vart òg Brynjulf Bull engasjert der. Han vart vald inn i Oslo kommunestyre i 1945. I 1948 vart han varaordførar og i 1952 ordførar. Ordførarposisjonen hadde han til 1975 bortsett frå i periodane 1956-1959 og 1962-1963.
Han mottok St. Hallvard-medaljen i 1976.
Dorian Rudnytsky
Dorian Rudnytsky er ein amerikansk cellist og komponist. Faren var komponisten og dirigenten Antin Rudnytsky, og mora var sopranen Maria Sokil.
Medan Rudnytsky spelte solokonsertar i 1960- og 1970-åra, og skipa samstundes eit rockeband, New York Rock & Roll Ensemble, i lag med Michael Kamen og Marty Fulterman (i dag kjend som Mark Snow). Dei gav ut seks album i alt.
Fylkesveg 898 i Rogaland
Fylkesveg 898 i Rogaland går mellom Boknasund bru og Nydal på Austre Bokn i Bokn kommune. Vegen er 3,0 km lang.
Kuno Point
Kuno Point er det sørvestlege neset på Watkins Island i Biscoe Islands. Det vart kartlagd frå flyfoto teken av Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE) (1956–57). Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Yasau Kuno, ein japansk fysiolog som har spesialisert seg på studiet av sveitte hos menneske og korleis denne regulerer kroppstemperaturen.
Ghar Milah
Ghar Milah er ein landsby i Dhofar guvernement, sørvest i Oman.
S-75 Dvina
S-75 Dvina (Russisk: С-75 Двина]], NATO-namn Guideline, Pentagon-kodenamn SA-2) var eit sovjetisk luftvernmissil nytta av Egypt og Nord-Vietnam på 1960-talet og 1970-talet mot Israel og USA. Lockheed U-2-piloten Francis Gary Powers (U2-saka) vart nedskoten av sovjetiske Dvina-missil.
Ein radar på bakken mæler avstand og vinkel til målet, og ein høgdemålar mæler kor høgt målet er over bakken. Eit eldleiarsystem kalkulerarkursen til missilet og fjernstyrer det til målet for kollisjon. Systemet er rekna for å vere sårbart for elektronisk krigføring.
Byblos
Byblos (arabisk جبيل, Jubayl) er ein by ved Middelhavet i Libanonfjella guvernement i Libanon. Ein trur at han vart først busett mellom 8800 og 7000 fvt., og i følgje fragment skrivne av den delvis legendariske fønikiske historikaren Sanchuniathon frå før Trojanarkrigen, vart han bygd av Kronos som den første byen i Fønikia. I dag trur ein at han er den eldste kontinuerleg busette byen i verda. Han er ein verdsarvstad.
Namn
Byblos var ein kanaanittisk by kalla Gubal i bronsealderen, då han òg vart omtalt som Gubla i Amarnabreva. I jernalderen vart byen kalla Gebal på fønikisk og finst i den hebraiske Bibelen omtalt som Geval (hebraisk גבל). Han vart seinare kalla Gibelet under krosstoga. Det kanaanittiske/fønikiske namnet (GBL, t.d. Gubal, Gebal, etc.) kan kome frå gb, som tyder «brunn» eller «opphav», og El, namnet på den øvste guden i Byblos sitt panteon. I dag vert byen kalla ved det arabiske namnet sitt Jubayl eller Jbeil (جبيل), som kjem direkte frå det kannanittiske namnet.
Namnet Byblos er gresk (gresk Βύβλος). Papyrus fekk det tidlege greske namnet sitt (byblos, byblinos) fordi det vart eksportert til Egearhavet gjennom Byblos, og dei greske orda biblion, fleirtal biblia, og til slutt ordet «Bibel» («papyrusboka») kjem av same namnet.
Historie og arkeologi
Byblos ligg kring 41 km nord for Beirut. Mange arkeologar kjem her på grunn av dei mange laga med avfall som har kome av hundrevis av år med menneskeleg busetnad. Dei første utgravingane vart gjort av Pierre Montet frå 1921 til 1924, etterfølgd av Maurice Dunand frå 1925 over ein periode på førti år.
Staden verkar å ha blitt busett kring perioden før-keramisk neolittisk B, kring 8800 til 7000 fvt. og det er gjort funn frå bygningar frå yngre steinalder. I følgje forfattaren Filo av Byblos (som siterte Sanchuniathon, og som er sitert av Eusebius), hadde Byblos rykte på seg for å vere den eldste byen i verda, grunnlagd av Kronos. På 2000-talet fvt. kom dei første teikna på ein by til syne, med restar av velbygde hus med eins storleik. Det var i denne perioden at den kanaanittiske sivilisasjonen utvikla seg.
Yngre steinalder og kalkolittiske nivå
Jacques Cauvin publiserte studiar av flintreiskapar frå dei lagdelte stadane frå dei neolittiske og kalkolittiske stadane i 1962. Leiviningar av menneske funnen i kalkolittisk graver vart publisert av H.V. Vallois i 1937. Graver frå denne tida vart diskutert av Emir M. Chehab i 1950. Tidleg keramikk funnen ved ein tell, vart publisert av E.S. Boynton i 1960 med vidare studiar av R. Erich i 1954 og Van Liere og Henri de Contenson i 1964.
Egyptisk kontakt
Watson Mills og Roger Bullard indikerer at under Det gamle riket, var Byblos i røynda ein egyptisk koloni. Den blømande byen var tydelegvis ein velstaånde by og verkar å ha vore ein alliert av Egypt i mange hundreår. Graver frå Det første dynastiet nytta tømmer frå Byblos. Eit av dei eldste egyptiske orda for ein havgåande båt var «Byblos-skip». Arkeologar har funne fleire egyptiske lekamar som eit ilåt med namnet til Khasekhemwy, som var ein herskar frå Det andre dynastiet, sjølv om dette kan ha kome til Byblos via handel og/eller i ei seinare tid. Ein har funne lekamar i Byblos med namnet til den egyptiske kongen Neferhotep I frå det 13. dynastiet, og herskarar frå Byblos hadde næra band til faraoane i Det nye kongedømet i det gamle Egypt.
Kring 1350 fvt. vart Amarnabreva, inkludert 60 brev frå Rib-Hadda og etterkomaren hans Ili-Rapih, som herska over Byblos, skrive til dei egyptiske styresmaktene. Dette var hovudsakleg ei konstant bøn frå Rib-Hadda om militærstøtte frå Akhenaten. Dei handlar òg om erobringa av nabobystatane av Hapiru.
Det verkar som den egyptiske kontakten nådde eit høgdepunkt under det 19. dynastiet, men minka under det 20. og 21. dynastia. Sjølv om dei arkeologiske funna indikerer ein kort oppgang igjen under det 22. og 23. dynastia, er det klårt at etter tredje mellomepoke så byrja egyptarane å føretrekke Tyr og Sidon i staden for Byblos.
Arkeologiske funn ved Byblos, daterte til kring 1200 fvt., syner tekst med fønikisk alfabet med 22 bokstavar. Eit døme er skrifta på sarkofagen til kong Ahiram. Bruken av alfabetet vart spreidd av fønikiske kjøpmenn gjennom sjøhandelen til delar av Nord-Afrika og Europa. Eit av dei viktigaste monumenta frå denne perioden er tempelet til Resheph, ein kanaanittisk krigsgud, men dette hadde falle i ruinar i tida til Aleksander den store.
Austlege imperium
I den assyriske tida, vart Sibittibaal av Byblos ein vasall under Tiglath-pileser III i 738 fvt., og i 701 fvt., då Sennacherib erobra heile Fønikia, var kongen av Byblos Urumilki. Byblos var òg underlagd dei assyriske kongane Esarhaddon (r. 681–669 fvt.) og Ashurbanipal (r. 668–627 fvt.), under sine eigne kongar Milkiasaph og Yehawmelek.
I persartida (538–332 fvt.), var Byblos den fjerde av fire fønikiske vasallkongedøme oppretta av persarane; dei første tre var Sidon, Tyr og Arwad.
Vestlege imperium
Det hellenistiske styret kom med Aleksander den store til området i 332 fvt. Myntar var i bruk og det finst mange bevis på vedvarande handel med andre land kring Middelhavet.
Under den gresk-romerske tida, vart tempelet til Resheph utførleg bygd opp att, og byen, som sjølv om han var mindre enn nabobyane Tyr og Sidon, var eit senter for kulten kring Adonis. På 200-talet vart det bygde eit lite, men imponerande teater. Då kristendom kom til området, vart det oppretta eit bispesete i Byblos, og byen voks raskt. Sjølv om det vart oppretta ein persisk koloni i regionen etter den muslimske erobringa i 636, er det få arkeologiske bevis for dette. Handelen med Europa forsvann, og det var først med det første krosstoget i 1098 at velstanden kom attende til Byblos, som då vart kalla Giblet.
Byblos, under namnet Gibelet eller Giblet, var ein viktig militærbase for krossfarar-kongedømet Jerusalem på 1000- og 1100-talet, styrt av Embriaco-familien, og restane av krossfararborga er av dei mest imponerande byggverka i sentrum av byen i dag. Byen vart erobra av Saladin i 1187, og så teken attende av krossfararane, før han på ny vart erobra av Baibars i 1266. Festningsverka vart så bygd opp att. Frå 1516 til 1918 var byen og heile regionen ein del av Det osmanske riket. Byblos og heile Libanon vart plassert under Det franske mandatet frå 1920 til 1943, då Libanon vart sjølvstendig.
Turisme
Byblos har vorte eit senter for meir eksklusiv turisme. Med den gamle hamna, ruinane frå fønikisk, romersk og krossfarartida, sandstrendene og dei vakre fjella kring byen, er han eit ideelt turistmål. Byen er kjend for fiskerestaurantane, friluftsbarane og utandørskafeane. Yachtar kjem til hamna kvar dag, slik dei gjorde i 60- og 70-åra, då Marlon Brando og Frank Sinatra ofte vitja byen.
Trugslar for Byblos
Libanonkrigen i 2006 råka byen ved at hamna og bymurane vart tilgrist med oljesøl.
Chance Rock
Chance Rock er eit skvalpeskjer i midten av Gerlachesundet nær samløpet med Orléans Strait i Antarktiske Arkipel. Det vart vist på argentinske kart frå 1957 og fekk dette namnet av UK Antarctic Place-Names Committee i 1960 fordi skjeret er ein fare for skipsfarten i området.
Federica Mogherini
Federica Mogherini er ein italiensk statsviter og politikar for Partito Democratico. Ho var utanriksminister i Italia frå februar til oktober 2014. Mogherini har vore medlem av Italias deputertkammer sidan 2008. Ho tiltredde 1. november 2014 som EUs høgrepresentant for utanrikssaker og tryggingsspolitikk og visepresident i Juncker-kommisjonen.
Mogherini er dotter av filmregissøren Flavio Mogherini og har studert statsvitskap. Ho er gift med Matteo Rebesani og har to døtrer.
Kusunoki Point
Kusunoki Point er eit nes på vestkysten og nær nordenden av Île Renaud i Biscoe Islands. Det vart kartlagd frå flyfoto under Hunting Aerosurveys, 1956-57. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Kou Kusunoki, ein japansk havisspesialist ved Hokkaido Universitet.
Statsråd Rolf Jacobsen
Rolf Jacobsen var ein norsk jurist og Venstre-politikar. Han var statsråd 1924-26 i den første Mowinckel-regjeringa. Albert Jacobsen var far hans, Oscar Jacobsen farbror hans.
Jacobsen var fødd i Fredrikstad. Han tok examen artium i 1881 og vart cand.jur. i 1885. Han var 1885-90 fullmektig hos sorenskrivaren i Nordre Gudbrandsdalen. Advokatfullmektig i Kristiania 1890-93, samstundes som han arbeidde med å utarbeide eit nytt panteregister for Aker sorenskriveri. Høgsterettsadvokat i Kristiania 1893-1903. Sidan var han sorenskrivar i Steigen frå 1903 og i Vinger og Odalen 1917-24 og 1926-36.
Jacobsen var medlem av Narvik formannskap 1907-10, ordførar 1910-11 og varaordførar ein periode, 1912-14. Medlem av Vinger heradsstyre 1919-25 og 1928-36.
Jacobsen var innvald på Stortinget frå Nordre Salten krins i Nordland 1913-1918, og var heile tida formann i konstitusjonskomitéen. Han var aktiv i fråhaldsrørsla, og støtta opp om brennevinsforbodet. Jacobsen var forsvarsminister i Johan Ludwig Mowinckels første regjering som styrte Noreg frå 25. juli 1924 til 4. mars 1926.
Fylkesveg 911 i Rogaland
Fylkesveg 911 i Rogaland går mellom Sørvågen og Nordvågen i Utsira kommune, med ferje til Risøya i Haugesund kommune. Vegen er 2,9 km lang utanom ferjestrekninga.
Dusky Ledge
Dusky Ledge er eit område med fjellframspring som ligg kring 1100 moh og som dannar den nordlege delen av Dusky Ridge i Britannia Range i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i samband med Dusky Ridge.
DeZafra Ridge
DeZafra Ridge er ein liten, men markant fjellrygg, 5 nautiske mil lang, som strekkjer seg nord frå nordaustklippene i Longhurst Plateau i Cook Mountains i Antarktis. Ryggen ligg 2,5 nautiske mil vest for Fault Bluff og stig 350 meter oppom isflata nord for platået. Han vart kalla opp etter Robert L. deZafra, ein fysikkprofessor ved State University of New York, Stony Brook, som forska ved Sørpolen og McMurdo Sound og som gav banebrytande bidra til forståinga av korleis ozonholet over Antarktis vert danna.
Ca Mau
Ca Mau er ein kommune i provinsen Cà Mau i den autonome regionen Mekong Delta, sør i Vietnam. Ca Mau lufthamn er i Ca Mau.
Administrasjon
Ca Mau er delt i 16 administrative område; 15 bykommunar (phường) og 1 landkommunar (xã).
Unser Star für...
Unser Star für... eller Unser Song für... (USf..., tysk for Vår stjerne for... og Vår song for...) er ei årleg tysk musikktevling arrangert av ProSieben og Das Erste som avgjer representanten til Tyskland i Eurovision Song Contest. Tevlinga har vorte arrangert sidan 2010 og har litt ulike namn kvart år, alt etter kor Eurovision Song Contest vert arrangert: Unser Star für Oslo då Noreg arrangerte tevlinga i 2010, Unser Song für Deutschland då Tyskland arrangerte tevlinga og hadde valt Lena internt til sin representant i 2011, Unser Star für Baku då tevlinga vart arrangert i Aserbajdsjan i 2012 og Unser Song für Malmö når tevlinga vert arrangert i Sverige i 2013.
I Eurovision Song Contest
Sidan Tyskland er ein av dei fem store, dei største bidragsytarane Den europeiske kringkastingsunionen (EBU), er landet alltid direktekvalifisert til finalen. Lena vann tevlinga i 2010 og fekk representere Tyskland i Eurovision Song Contest 2010 der ho vann med 246 poeng. Det var den andre sigeren til Tyskland og den fyrste etter at Vest-Tyskland vart sameint på nytt med Aust-Tyskland. Det var òg fyrste gongen eit land frå dei fem store, som då heit dei fire store, vann Eurovision Song Contest. I 2011 vart det stadfesta at Lena fekk representere Tyskland på heimebane. Denne gongen enda ho på tiandeplass med 107 poeng. I 2012 enda Roman Lob på åttandeplass med 110 poeng.
Knut A. Aaning
Knut Andreasson Aaning var ein norsk fotograf frå Stryn. Han fekk opplæring i Bergen og frå rundt år 1900 arbeidde han som fotograf i Oppstryn.
Etter at Aaning døydde vart negativsamlinga hans lagra i kjellaren i huset han hadde budd i og så vart den flytta ut i revefarmen. På 1970-talet enda han på søppelfyllinga. Av ei negativsamling som sannsynlegvis har innehalde mange tusen glasplater er berre 23 bevarte. Dei tilhøyrer Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.
Han døydde ugift av «Influensa» på Fosnes i Oppstryn.
Mount Marsland
Mount Marsland er eit fjell som ligg 6 nautiske mil (11 km) sør for austsida av Beaverbreen i Enderby Land. Det vart kartlagd frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956 og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) i 1962 etter F.L. Marsland, eit medlem av mannskapet på «Discovery» under British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE) i 1929-31.
Chata Rock
Chata Rock er eit isolert skvalpeskjer som ligg 1 km sør for Cape Lancaster, sørenden av Île Anvers i Antarktiske Arkipel. Namnet finst på eit argentinsk kart frå 1950 og er truleg skidlrande. «Chata» er eit spansk word for «flat».
Fylkesveg 912 i Rogaland
Fylkesveg 912 i Rogaland går mellom Nordvikvåg og Rau i Utsira kommune. Vegen er 470 meter lang.
Katapult
Katapult er ein kastemaskin som kan senda eit prosjektil over ein større avstand ved hjelp av ein kastearm. Katapultar blei brukt som beleiringsskyts i oldtida og mellomalderen. Maskinen blei funnen opp i det gamle Hellas.
Ein katapult er danna av ein trebjelke med ein ende innspent mellom to samansnodde tau. Desse kan spennast meir når bjelken blir trekt ned i horisontal stilling ved hjelp av eit vindespel. Når så bjelken blir frigjort, dreier han seg med valdsam kraft oppover og framover til han blir stoppa av eit tverrtre. Prosjektila (stein eller metallkuler) blir lagt på den frie enden av bjelken og slynga ut i krumme banar. Med katapult kunne ein slynga prosjektil på fleire hundre kilo opptil 600 meter.
Cape Leblond
Cape Leblond er eit nes på nordenden av Lavoisier Island i Biscoe Islands. Det vart kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen under Charcot, 1908–10, og vart namngjeve av han etter presidenten i Norman Geographical Society i Rouen.
Katapult
Ordet «katapult» kjem av latin catapulta, frå gresk katapeltēs (καταπέλτης) av kata, 'nedover' og pallō, 'kasta, slynga, svinga'.
Enveloppe
Enveloppe eller innhyllingskurve er i matematikk ei kurve som tangerer kvar enkelt kurve i ein familie med kurver. Ein kan tenkje seg eit punkt på enveloppen som eit skjeringspunkt mellom to «tilstøytande» kurver, altså grensa til skjeringspunkta til nærliggande kurver. Denne ideen kan generaliserast til ein enveloppe for flater i rommet, og så til høgare dimensjonar.
Chicago av Graham Nash
«Chicago» (ofte skrive «Chicago / We Can Change the World») er ein song skriven av Graham Nash for det første soloalbumet hans, Songs for Beginners. Songen kom ut på singel og nådde 35. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista og 29. plassen på Cash Box Top 100. Det vart den største hitten hans. I Canada nådde «Chicago» 19. plassen. Songen nådde òg femteplassen i Nederland i 1971.
Bakgrunn
Songen refererer til demonstrasjonane mot Vietnamkrigen som fann stad under nasjonalkonventet til Demokratane i 1968 i Chicago og den påfølgjande rettssaka for Chicago Eight, der demonstrasjonsleiarane vart sikta for oppvigleri. Den første linja av songen, «So your brother's bound and gagged, and they've chained him to a chair» (Så bror din er bunden og knebla, og dei har lenkja han til ein stol) syner til Black Panther-leiaren Bobby Seale, den einaste afroamerikanske tiltalte, som var knepla og lenkja til stolen i rettssalen etter fleire protestar mot kjennelsane til dommaren Julius Hoffman.
Linja «Won't you please come to Chicago just to sing?» syner til at Nash ber bandkollegaene sine Stephen Stills og Neil Young kome til Chicago for å spele ein velgjerdshjelpskonsert for Chicago 8. Refrenget inneheld linja «We can change the world / Rearrange the World».
På konsertalbumet til Crosby, Stills, Nash & Young, Four Way Street (1971), dediserte Nash songen til «Mayor Daley», ein spottande referanse til borgarmeisteren i Chicago, Richard J. Daley, som var notorisk i mot antikrigsdemonstrantar.
Hip hop-sample
I 1999 sampla Kanye West og Beanie Sigel «Chicago» på singelen «The Truth». I 2003 nytta Westside Connection den same samplinga på singelen «Gangsta Nation».
Enrico Betti
Enrico Betti var ein italiensk matematikar.
Han var mesteparten av livet sitt professor i Pisa, men var ei kortare tid i det politiske livet som deuptert og senator. Betti tok først opp likningsteori og sidan funksjonsteorien. Gjennom påverknad av Bernhard Riemann vart Betti interessert i topologi, og i 1871 offentleggjorde han det grunnleggande arbeidet der han innfører dei såkalla bettiske tala. Dei samla verka hans utkom i to bind i 1903 og 1913.
Enrico Bombieri
Enrico Bombieri er ein italiensk matematikar.
Han er professor ved universitetet i Pisa og har levert viktige bidrag til fleire område av matematikken, mellom anna talteori, minimalflater og funksjonsteori. For arbeidet sitt fekk han i 1974 den eksklusive Fieldsmedaljen.
Fylkesveg 913 i Rogaland
Fylkesveg 913 i Rogaland går mellom Tuevågen og Hovland i Utsira kommune. Vegen er 665 meter lang.
Kokosjnik
Kokosjnik (av russisk коко́шник) er eit tradisjonelt russisk hovudplagg. Hovudplagget blir brukt av kvinner til ein sarafan og er eller var mest vanleg i dei nordlege regionane, frå 1500-talet og framover. Plagget har variert i stil og utforming, men dei fleste assosierer det med eit høgt hovudplagg med ein tverrstilt halvmåneforma topp eller kam. Plagget er dessutan ofte rikt dekorert.
Historisk blei kokosjnik berre brukt av gifte kvinner, og håret skulle vera heilt tildekka. Ugifte kvinner brukte povjazka, som var open bak, men elles ganske lik.
Då fyrstinne Olga Konstantinovna Orlova av slekta Beloselskij-Belozerskij tredde inn i ballsalen i Vinterpalasset i St. Petersburg, under maskeradeballet der den 13. februar 1903, bar ho ein gigantisk halvmåneforma kokosjnik. Hovudplagget var besett med edelsteinar og brodert med over tusen ferskvassperler, som truleg stammar frå elvemuslinger (Margaritifera margaritifera) fanga i vassdraga rundt Kvitsjøen.
Gharnawt
Gharnawt er ein landsby i Dhofar guvernement, sørvest i Oman.
Ishockey-VM 1971
Sovjetunionens meisterlag
Målvakter: Viktor Konovalenko, Vladislav Tretjak Forsvarar: Aleksandr Ragulin, Vitalij Davidov, Igor Romisjevskij, Vladimir Lutsjenko, Jurij Ljapkin, Viktor Kuzkin, Gennadij Tsygankov Løparar: Vjatsjeslav Starsjinov, Anatolij Firsov, Boris Mikhajlov, Valerij Kharlamov, Aleksandr Maltsev, Vladimir V. Petrov, Vladimir Vikulov, Jevgenij Misjakov, Vladimir Sjadrin, Jevgenij Zimin, Aleksandr Martinjuk.
Dumoulin Rocks
Dumoulin Rocks er ei gruppe holmar 7 km nordaust for Cape Leguillou, nordenden av Tower Island i Antarktiske Arkipel. franske ekspedisjonen under kaptein Jules Dumont d'Urville, 1837–40, gav namnet «Iles Dumoulin», etter Clément Adrien Vincendon-Dumoulin, ein hydrograf på ekspedisjonen, til ei gruppe småøyar i området. Ein studie av flyfoto har synt at det er to grupper holmar. Den sørvestlege gruppa heiter Kendall Rocks og den nordaustlege Dumoulin Rocks.
Elam
Elam var eit oldtidsrike aust for Sumer og Akkad, i det som no er Khuzestan i Iran og tilstøytande område i naboprovinsar og sørlege Irak. Riket varte i rundt tre tusen år, frå ca. 2400 f.Kr. til det blei okkupert av Assyria i 646 f.Kr.. Hovudstaden heitte Susa, og ruinane av denne byen liger rundt 35 mil aust for Bagdad.
Enok Palm
Enok Johannes Palm er ein norsk matematikar.
Elam
Namn
I Det gamle Testamentet er elamittane rekna som etterkomarar av Elam, sonen til Sem. Riket deira blei ofte kalla «Susiana» i klassisk litteratur, sjølv om Susiana var ein særskild del av riket.
Enok Palm
Han tok doktorgraden i 1954 ved Universitetet i Oslo og vart fast tilsett der frå 1955. Frå 1963 til 1994 var han professor i bruksmatematikk ved universitetet.
Elam
Språk
Elamittisk er ikkje i slekt med dei semittiske, sumeriske eller indo-europeiske nabospråka. Det er anten rekna som eit isolert språk, eller det blir spekulert i om det er i slekt med dei dravidiske språka som no er utbreidde i Sør-India.
Fleire steg av språket er dokumentert. Dei eldste skriftdøma er skrivne med eigne skriftsystem som linear elamittisk, medan elamittane seinare gjekk over til å bruka akkadisk kileskrift. Dei tidlegaste innskriftene kan daterast til 2000-talet f.Kr. og det seinaste til akamenideriket. Elamittisk døydde ut om lag år 100. Det finst att rundt 30 000 leirtavler med skrift etter elamittane.
Enok Palm
Palm var formann i Norsk geofysisk forening frå 1958 til 1960, medlem av Geofysisk kommisjon 1960–1961 og styremedlem i Det Norske Videnskaps-Akademi frå 1968 til 1974 og formann og viseformann i den matematisk-naturvitenskapelege klassen frå 1985 til 1990. Han var styremedlem i Norges tekniske-naturvitenskapelige forskningsråd (NTNF) 1969–1972. 1980–1983 var han med i den ekspertkomiteen som fekk i oppdrag å planlegge og gje råd ved snuoperasjon av den havarerte plattforma Alexander Kielland. Arbeidet deira var avgjerande for den vellukka snuoperasjonen som følgde.
Elam
Kultur
Elam var eit rikt jordbruksområde som hadde kunstig vatning frå elvar som Karun. Området hadde også rik jakt og fiske og tilgang på råmaterial som tre, stein og metall. Elam gav samband mellom rika i Mesopotamia i vest og ulike stammefolk i aust. Nabofolka påverka kvarandre gjensidig, men førte også krig mot kvarandre. Den elamittiske stordomstida var den melommelamittiske perioden frå rundt 1500 til rundt 1100 f.Kr.
Enok Palm
Palm vart medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi i 1959 og av Norges Tekniske Vitenskapsakademi i 1961. Han vart utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1993.
Elam
Kultur
Lite er kjend om elamittisk religion. Dei var polyteistiske med ei viktig hovudgudinne kalla Kiririsha eller Pinikir, himmelguden Khumban eller Humban, verneguden Inshushinak, måneguden Napir, solguden Nahhunte og Jabru, herskar over underverda og far til alle gudane.
Just a Little Bit av Blue Cheer
«Just a Little Bit» er ein song av det amerikanske rockebandet Blue Cheer på albumet Outsideinside. Han er ein av to Blue Cheer-låtar som hamna på Billboard Hot 100, med ei topplassering på 92. plassen, og i Canada 69. plassen. Bandet gjorde ei nyinnspeling av songen til albumet deira What Doesn't Kill You.... Trommeslagar Neil Peart i Rush brukte seinare eit av trommemønstera frå låten til avslutninga av coverversjonen deira av «Summertime Blues».
Yasuhiko Okudera
Yasuhiko Okudera er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Lively Point
Lively Point er eit nes heilt sør på Île Renaud i Biscoe Islands i Antarktis. Biscoe Islands vart oppdaga i 1832 av ein britisk ekspedisjon under John Biscoe, og vart først grovt kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen, 1903–05, og 1908–10, begge under Charcot. Île Renaud vart igjen grovt kartlagd i 1935-36 av British Graham Land Expedition (BGLE), under Rymill. Neset vart namngjeve i 1954 av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter kutteren «Lively», eit av to fartøy under ekspedisjonen til Biscoe i 1830-32.
Småköping
Småköping er ein fiktiv by i bøkene til den svenske forfattaren Nils-Olof Franzén om privatdetektiven Agaton Sax. På originalspråket heiter byen Byköping. Den geografiske plasseringa til Småköping vert ikkje oppgjeven i bøkene, men det kjem fram at det må vere ein stad i det sørlege Midt-Sverige. Storleiksmessig verkar byen ikkje vere meir enn ein mindre tettstad, men staden har iallfall eiga avis; Småköpingsposten (originalnamn: Byköpingsposten), og eigen politkonstabel.
Lush Life av Linda Ronstadt
Lush Life er det trettande studioalbumet til den amerikanske songaren Linda Ronstadt, gjeve ut i seint i 1984. Det var det andre i ein trilogi av album med jazz- og popstandardar i lag med bandleiaren og arrangøren Nelson Riddle.
Albumet nådde 13. plassen på albumlista til Billboard og selde til platinaplate etter berre nokre veker for eit sal på over ein million eksemplar i USA. Det var det tiande millionseljande albumet til Ronstadt totalt. Det klatra til tredjeplassen på jazzalbumlista og Ronstadt vart nominert til Grammyprisen for beste kvinnelege popsong. I tillegg vart albumet nominert for beste plateomslag.
Nelson Riddle fekk posthumt Grammyprisen for beste instrumentale arrangement for akkompagnement av vokal for tittelsporet, «Lush Life». For å marknadsføre albumet vart det laga ein musikkvideo til songen «Skylark».
Alle songane kom ut på samleplata 'Round Midnight på Asylum Records i 1986.
Medverkande
med:
Teknisk
Pelle Svansløs
Pelle Svansløs (svensk Pelle Svanslös) er ein fiktiv halelaus katt skapt av den svenske forfattaren Gösta Knutsson. Den fyrste av tolv bøker om Pelle kom ut i 1939 og heitte Pelle Svanslös på äventyr. Handlinga er lagd til Uppsala i Sverige. Figurane i bøkene er kattar men har førebilete i verklege personar i dåtidas Uppsala. Bøkene om Pelle vert sett som ein protest mot den då stadig meir opne støtta til nasjonalsosialismen i Sverige, og såleis som ein satire over samtida. Dei har vorte omsette til fleire europeiske språk, mellom anna norsk, der hovudfiguren dels har gått under namnet Petter Stump, og dels Pelle Svansløs.
Pelle ein godhjarta og godtruande katt som støtt vert lurt og mobba av Elaka Måns og medhjelparane Bill og Bull. Det gode vinn likevel alltid og Pelle får til og med oppleve kjærleiken saman med Maja Gräddnos. I dei fyrste bøkene er Pelle familiekatt i eit husvære hjå barna Olle og Birgitta, men når han veks til innleiar han eit tilvære som sambuar med Maja i ein kjellarglugg.
I 1949 sette Kungliga teatern i Stockholm opp ein barneopera kalla Pelle Svanslös med musikk av Erland von Koch.
Bøkene
Alle bøkene utom den siste er illustrerte av Lucie Lundberg.
Arnold Schwarzenegger
Arnold Alois Schwarzenegger er ein  austerriksk-amerikansk kroppsbyggjar, skodespelar og politikar. Frå 17. november 2003 til 3. januar 2011 var han guvernør i California i USA, der han er busett. Han har både austerriksk og amerikansk statsborgarskap.
Guvernør i California
Arnold Schwarzenegger vart vald til guvernør i California den 8. oktober 2003 etter at eit opprop mot den sitjande guvernøren Gray Davis skaffa nok underskrifter til å skriva ut nyval. Schwarzenegger stilte til val som republikanar. Resultatet vart at 55,4 % av veljarane røysta for å kasta Davis, og at 48,6 % røysta for at Schwarzenegger skulle koma i staden.
Som guvernør kom Schwarzenegger i konflikt med delstatsforsamlinga i California, som hadde overvekt av demokratar i båe kammera, mellom anna kalla han dei demokratiske politikarane for «girlie men» («jentemenn»). I 2005 gjekk Schwarzenegger på eit nederlag då fire lovforslag frå han var oppe til folkerøysting og alle fire vart nedsrøysta. Etter dette nederlaget gjekk Schwarzenegger inn mot det politiske sentrumet og la seg på ei ny line med mindre konfrontasjon ovanfor delstatsforsamlinga. Han tilsette ein demokrat, Susan Kennedy, som leiar for staben sin. Ved det ordinære guvernørvalet i november 2006 hadde Schwarzenegger vunne att mykje av tillita mellom veljarane og han slo motkandidaten Phil Angelides, finansminister i California, med 56 % av røystene.
Schwarzenegger vert rekna til den liberale fløya mellom republikanarane, og har som guvernør engasjert seg sterkt for miljøvern og reduksjon i klimautslepp.
Det har vorte spekulert i om nokre av republikanarane vil ha Schwarzenegger som ein framtidig presidentkandidat, men då er det kravd eit grunnlovsbrigde, sidan Schwarzenegger ikkje er fødd i USA. Han er dobbelt austerriksk og amerikansk statsborgar, den amerikanske statsborgarskapen fekk han i 1983. I 2008 var han aktiv i valkampen for den republikanske presidentkandidaten John McCain.
Kroppsbyggjar
Han har teke del i 22 kroppsbyggingskonkurransar og vunne Mr. Universe fem gonger og Mr. Olympia sju gonger. Då det var lovleg brukte han anabole steroidar.
Privatliv
Faren til Schwarzenegger, Gustav Schwarzenegger, var politisjef (gendarmerikommandant).
26. april 1986 gifte Schwarzenegger seg med TV-journalisten Maria Shriver, niese av den tidlegare amerikanske presidenten John F. Kennedy, i Hyannis i Massachusetts. Presten Rev. John Baptist Riordan utførte viinga i St. Francis Xavier Roman Catholic Church.
Paret har fire born:
Koinsidens i fysikk
Koinsidens er i fysikken noko som skjer samstundes, tids-koinsidens. Nemninga vert særleg nytta innan partikkelfysikk og kjernefysikk, der ein har interesse av å vite om fleire partiklar vert danna samstundes eller passerer ein stad samstundes, og derfor må reknast å vere ei følgje av same primære hending. For å måle koinsidens blir det nytta fleire teljarar som sender ut korte pulsar. Pulsane blir ført til same elektroniske krets, som berre sender signal vidare når det kjem inn signal frå to eller fleire på førehand valde teljarar samstundes. Ved å gjere signala frå teljarane korte kan ein i mange tilfelle praktisk talt utelukke høvet for at dette skuldast slump, og i alle tilfelle kan ein rekne ut kor mange tilfeldige koinsidensar ein skulle forvente innan eit visst tidsrom. Ein kan forseinke den eine pulsen og på den måten avgjere den verkelege tidsskilnaden mellom to pulsar som viser forseinka koinsidens. Ein kan òg konstruere kretsen slik at signalet berre blir sendt vidare når bestemde teljarar produserer signal og andre ikkje gjer det til same tid. Dette blir kalla antikoinsidens.