cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
4. militærbase
4. militærbase (russisk 4-я гвардейская Вапнярско-Берлинская Краснознамённая орденов Суворова и Кутузова военная база) er ein russisk militærbase med brigadestruktur i Sør-Ossetia som i 2009 vart oppretta i Tskhinvali underlagt 58. kombinerte armé for å forsterka forsvaret til utbrytarrepublikken mot dei georgiske regjeringsstyrkane.
Balaena Valley
Balaena Valley er ein slak dal, fylt med is, som ligg aust for Suspiros Bay vest på Joinville Island. Han vart kartlagt av Falkland Islands Dependencies Survey i 1953–54. «Balaena» (med kapteinen Alexander Fairweather) var ein av kvalbåtane frå ein Dundee som vitja Joinville-øyane i 1892–93. Namnet vart nytta i 1956 av UK Antarctic Place-Names Committee og kjem frå plasseringa nær Cape Kinnes 6,5 km i sørvest. Robert Kinnes var ein skipseigar og handelsmann frå was Dundee som utrusta desse skipa for reisa deira til Antarktis.
USA-kommandoen for Indiahavet og Stillehavet
United States Indo-Pacific Command (USINDOPACOM) er ein unified combatant command i dei væpna styrkane til USA.
Det tidligere namnet, United States Pacific Command (USPACOM), vart endra i 2018.
Vinkelhake
I handverk kan ein vinkelhake vere både fast eller stillbart, og som laga av tre eller stål. Det består av to rette stenger (eller linjalar) som dannar ein viss vinkel i høve til kvarandre. Det vert nytta i handverk for å avsette vinklar på emnar som skal handsamast.
USA-kommandoen for Indiahavet og Stillehavet
Kommandoen styrer over omlag 375 000 personar, skreiv nettstaden til USINDOPACOM i 2018.
Minstrel Point
Minstrel Point er eit nes om lag halvvegs mellom Capes Lindsey og Yelcho på vestkysten av Elefantøya i Sør-Shetlandsøyane. Det vart namngjeve av U.K. Joint Services Expedition til Elefantøya, 1970–71, etter briggen Minstrel (kaptein MacGregor), ein selfangar frå London, som ankra opp nord for dette neset i februar 1821.
Frillesås
Frillesås er ein svensk tettstad i Kungsbacka kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 1 924 innbyggjarar.
Oldroyd Island
Oldroyd Island er ei lita øy 0,2 nautiske mil (0,4 km) nordvest for Magnetic Island, som ligg utanfor Vestfold Hills aust i Prydzbukta. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936-37. Ho vart kartlagd på ny av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (1957–58) og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter K.C. Oldroyd, som var vêrobservatør på Davis Station i 1960.
Rosh Pinna
Rosh Pinna er ein by (lokal kommune) med 2 800 innbyggjarar i øvre Galilea i Nord distrikt i Israel. Byen vart grunnlagd i 1882 av 30 familiar som emigrerte frå Romania. Det er derfor ein av dei eldste sionist-busetnadane i Israel.
Geografi
Rosh Pinna ligg nord for Genesaretsjøen, kring 2 km aust for byen Safed, 420 meter over havet. Nord for Rosh Pinna ligg Hulasjøen, som var eit myrområde som vart drenert i 1950-åra.
Historie
Rosh Pinna (hebraisk ראש פנה) var ein av dei første moderne jødiske jordbruksbusetnadane i Israel, som då var ein del av det tyrkiske Osmanske riket. Rosh Pinna vart grunnlagd nær den arabiske landsbyen al-Ja'una. I 1883 vart han den første jødiske busetnaden i Israel som fekk støtte av baron Edmond James de Rothschild.
Gei Oni vart grunnlagd i 1878 av jødar frå Safed. Somme av dei var etterkommarar etter spanske jødar i eksil i 1492. Dei fleste av dei første familiane reiste der i frå etter tre år med tørke, men tre familiar vart verande att: Keller, Friedman og Schwartz. Eit år seinare, i 1882, kom ei gruppe rumenske jødar leia av David Shub til landsbyen, og han fekk namnet Rosh Pinna, etter Salme 118:22: «Steinen som bygningsmennene vraka, har vorte hjørnestein.» Hjørnestein er rosh pinna på hebraisk.
Partizan Island
Onguløy eller Partizan Island er ei øy i Antarktis. Denne krokforma øya ligg midt i innløpet til Langnesfjorden i Vestfold Hills. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen (1936–37) og vart namngjeven av dei, men sidan namnet kunne forvekslast med den meir kjende Ongul nyttar ein i staden det russiske namnet. Området vart sidan fotografert frå lufta av U.S. Navy Operation Highjump (1946–47), ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (1954–58) og Den sovjetiske antarktisekspedisjonen (1956). Ho fekk namnet Ostrov Partizan (Partisan Island) av den sovjetiske ekspedisjonen.
Albu Shajal
Albu Shajal (òg skrive Albu Shejel, Albu Shijil) er ein landsby i Al Anbar guvernement i Irak. Han ligg nordvest for byen Fallujah, mellom Habbaniyah og Saqlawiyah, på nordbreidda av elva Eufrat.
Tore Kordahl
Tore Eugen Kordahl er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Flisa i Hedmark som vann tre cuptitlar og to seriegull med Lillestrøm Sportsklubb i tida 1977-81. Han spelte 29 landskampar i tida 1974-81.
Klubbspel
Fram til 1973-sesongen spelte Kordahl lokal seriefotball, fyrst med Flisa IL og seinare Grue IL. I 1974 var han Lyn-spelar i 2. divisjon, eit lag som enda tredjeplassen i avdelinga si. Vinnaren av same avdelinga, Lillestrøm SK, tok så steget opp i 1. divisjon, med nettopp nyinnmelde Kordahl på midtstopparplass. Fram til 1982 var han eit rimeleg sikkert kort i forsvarsrekka til klubben. Gjennom dei åtte sesongane i Lillestrøm vart Kordahl seriemeister i 1977 og 1978, samt vinnar av noregsmeisterskapen i fotball for menn i både 1977, 1978 og 1981. Han deltok i 164 seriekampar og skåra eitt mål.
Landslagsspel
Kordahl var midtstoppar i 29 landskampar frå debuten 29. mai 1974 til september 1981. I debutkampen mot Aust-Tyskland spelte han i spann med Jan Birkelund. Dei to vart eit ofte nytta midtstopparpar på landslaget, og seinare vart dei suksessrike klubbkameratar i Lillestrøm.
Stand and Deliver av Adam and the Ants
«Stand and Deliver» er ein song av det britiske new wave-bandet Adam and the Ants, gjeven ut som den første singelen frå det tredje albumet deira, Prince Charming (1981). Han var den første førsteplassen til bandet i Storbritannia og låg fem veker på toppen av lista. Han blei den tredje best selde singelen i landet i 1981. Frasen «stand and deliver — your money or your life», som er nytta i teksten er ofte assosiert med landevegsfolk på 1700-talet i England.
På den amerikanske dance-lista nådde «Stand and Deliver» 38. plassen.
Andre utgåver
«Stand and Deliver» er blitt spelt av Poppy og av indieband (Society Burning, Lynyrd's Innards, ). Sugar Ray gav ut den første kjende coverversjonen i 1997 på albumet Floored.
I 2015 vart songen stemt fram som den 15. beste førsteplassen frå 1980-åra i ei undersøking på ITV.
No Doubt-versjonen
I 2009 spelte det amerikanske rockebandet No Doubt inn ein versjon av «Stand and Deliver». Dei framførte songen som det oppdikta 80-talsbandet Snowed Out i ein episode av dramaserien Gossip Girl i 2009. Han vart etter kvart gjeven ut som bonusspor på luksusutgåva av det sjette studioalbumet deira, Push and Shove, som kom 21. september 2012.
Eivind Astrup
Eivind Astrup var ein norsk polfarar og oppdagar som i si eiga tid fekk ei merksemd i Noreg på linje med den som elles berre vart Fridtjof Nansen og Roald Amundsen til del.
Astrup deltok på to av Robert Peary sine ekspedisjonar til Grønland. På den første var han med å kartleggje Nord-Grønland og påvise at Grønland er ei øy, på den andre kartla han Melville Bay på nordvestkysten av Grønland.
Liv og virke
Eivind Astrup var son av grossereren Harald Astrup (1831-1914) og Emilie Johanne Smith (1836-1915), og bror av arkitekten Thorvald Astrup. I 1889 tok Eivind Astrup handelseksamen i Kristiania og reiste så til Philadelphia for vidare studium. Den eventyrlystne unggutten drøymde om å reise på oppdagingsferd til Afrika, men etter at han såg ein avisartikkel om at Robert Peary planla ein ekspedisjon til Nord-Grønland, tok han kontakt og fekk plass på ekspedisjonen.
Astrup vart møtt med stor heider og merksemd då han returnerte til Noreg og vart i 1892 utnemnd til riddar av St. Olavs Orden. Han var då berre 21 år gammal, og er framleis den yngste som har fått utmerkinga. Astrup skreiv ei rekkje avisartiklar og essay og heldt godt vitja foredrag mange stader på Austlandet. Då Nansen vende tilbake frå Grønlandsisen i 1889 vart han den første polarhelten i Noreg – og no vart Astrup den andre.
Astrup deltok òg på Peary sin ekspedisjon i 1893-94, men sjukdom forhindra han frå å bli med på den mislukka ferda over innlandsisen. I april 1894 gjorde han i staden ein sledetur sørover frå vinterkvarteret saman med venen sin, inuitten Kolotengva. Formålet var å kartleggje nordsida av Melville Bay, noko dei òg gjorde. For Peary vart ekspedisjonen ein fiasko på grunn av sjukdom, forfrysninger og dårleg vêr, og Astrups kartlegging vart det einaste synlege resultatet av Peary sin andre ekspedisjon. Svekt av sjukdom avbraut Astrup ekspedisjonen og vende tilbake til Noreg kor han òg denne gongen vart motteke som ein helt. Royal Geographical Society i London heidra han med årets tildeling frå Murchison-fondet for kartlegginga av Melville Bay.
Sjukdom og død
Astrup skreiv i boka si at han under den andre ekspedisjonen sin med Peary vart svært sjuk på grunn av bederva pemmikan, men Roald Amundsen noterte i dagboka si at Frederick Cook hadde fortalt han at Astrup kunne ha pådrege seg syfilis på Grønland. Cook hadde likevel fått opplysningane gjennom fleire ledd, og dei var haldne i ei vag og generell form. Etah-inuitane hadde hatt temmeleg lite kontakt med kvite menneske før Peary kom, så det er lite truleg at dei var smitta av sjukdomen. I følgje Amundsen var det kona til Kolotengva, den 16 år gamle Tongvingva, som var Astrups utkåra, men ekteparet ser ut til å ha vore friske og fekk mange born saman. Det mest sannsynlege er at den skjemde pemmikanen smitta Astrup med tyfoidfeber.
Astrup gjekk med planar om ekspedisjonar både til Arktis og Antarktis – han var til dømes ein av dei første som foreslo ballongferder over Nordpolen – men sjukdomen forhindra han frå å realisere plana, noko han tok svært tungt. Det er òg trekt fram ei rekkje andre årsaker til at Astrups livssituasjon var vorte vanskeleg.
Jula 1895 reiste Astrup til Hjerkinn, og 27. desember gjekk han åleine ut på ein skitur over Dovre, visstnok for å møte nokre vener ved Atna. Då han ikkje gav livstegn frå seg vart det organisert leiteaksjon og 21. januar 1896 vart han funnen død fire kilometer frå Hjerkinn. Liket vart ikkje obdusert og mykje talar for at dødsårsaka vart freista halden hemmeleg, men avisene Politiken, Dagens Nyhende og Svenska Dagbladet skreiv ope at alt tala for at det var snakk om sjølvmord og ikkje eit fall mot ein stein som var den offisielle forklaringa. Terrenget han vart funnen i er for lett til at eit fall er sannsynleg, det var mykje blod på andlet, klede og snøen rundt, og lensmannen som kikka på liket under transporten sørover skreiv om eit mistenkjeleg hol på venstre side av hovudet. Bygdefolk som var til stades då han vart funnen meinte å ha sett at ein revolver bli plukka opp, pakka inn og gjeve bror til Astrup, som vart beden om å gøyme gjenstanden. Det er vanskeleg å sjå noka anna forklaring enn sjølvmord.
Nyhendet om dødsfallet førte nærast til landesorg i Noreg, og ei stor folkemengd følgde med då Eivind Astrup 27. januar 1896 vart gravlagd på Vår Frelsers Gravlund i Kristiania.
Tyding
Astrup bidrog med å utvikle teknologien for utforsking av dei polare strøka ved å frakte utstyr på hundesledar og sjølv gå på ski. Skiløping hadde han lært under oppveksten og trekkhundkjøring lærte han av inuittane; skigåing var ukjent for dei. For Roald Amundsen var Astrup det største idealet innan utforskinga av polområda, og han forstod at måten Astrup og Peary tok seg fram i polare strok var andre som var i bruk på den tida. Slik sett kan vi seie at Eivind Astrup var med på å skape føresetnaden for at Amundsen vart først på Sørpolen.
Astrup fekk tilsendt fem grønlandshundar som han innkvarterte på Brannskjæret ytst i Frognerkilen, og vart den første som køyrde med trekkhundar i Noreg.
Ettermæle
Då Nansen kom tilbake frå Fram-ekspedisjonen i 1896 erobra hans straks den udiskutable førsteplassen som Noregs polarhelt, og det vart tydeleg at Astrup hadde fungert som ein vikar i Nansen sitt fråvær. Likevel vart han aldri heilt gløymt: det er reist fleire minnesmerke for å ære minnet om Astrup og ei rekkje geografiske stader ber namnet hans.
Ein stor minnebauta vart reist ved Holmenkollen 15. august 1896. For at bautaen skulle få ei meir synleg plassering vart han i 1990 flytta frå Holmenkollen til Frognerseteren.
Lokalsamfunnet på Dovre held minnet om Astrup og den tragiske endelikta hans levande, og bygdefolk reiste i 1896 eller 1897 ei minnestøtte der han vart funne. Då støtta velta, gjenreiste lokale krefter han i september 2009.
4. august 1909 vart det avduka ei minneplate over Astrup på Nord-Grønland. Den dansk-inuittiske grønlandsfararen Knud Rasmussen heldt ei tale under avdukinga der han framheva det gode minnet inuittane hadde om Astrup. I august 2010 vart det reist eit minnesmerke ved Knud Rasmussens hus i Qaanaaq.
Pren
Pren er ei felles nemning for ei gruppe små reiskapar som vert nytta til å stikke med.
Rosh HaAyin
Rosh HaAyin (hebraisk skrift רֹאשׁ הָעָיִן) er ein by i Det sentrale distriktet i Israel. Vest for Rosh HaAyin ligg borga Antipatris og kjelda til Yarkonelva. I søraust ligg borga Migdal Afek (Migdal Tzedek). I 2009 hadde Rosh HaAyin 38 500 innbyggjarar.
Historie
Rosh HaAyin vart grunnlagd i 1950-åra nær der Antipatris låg i antikken og den arabiske landsbyen Majdal Sadek (òg kalla Majdal Yaba). Mange av dei tidlege innbyggjarane var jemenittiske jødar flydd til Israel i 1949 og 1950 i Operation Magic Carpet. I 1990-åra vart det bygd nye bydelar i byen, men han har framleis ein stor jemenittisk folkesetnad.
Rosh HaAyin er kalla opp etter plasseringa ved kjelda til Yarkon.
Idrett
S.C Rosh Ha'ayin er fotballaget byen og spelar i «Liga Gimel Sharon».
Harvest Records
Harvest Records var eit tidlegare britisk plateselskap som låg under paraplyen til EMI og som fungerte som platemerke for band og artistar innanfor sjangeren progressiv rock. Selskapet vart stifta i 1969 under leiing av Malcolm Jones og Norman Smith, og var ein direkte konkurrent mot Vertigo Records frå Phillips og Deram Records frå Decca. Harvest vart distribuert i USA av det amerikanske dotterselskapet til EMI, Capitol Records.
Med utgjevingslanseringa av Edgar Broughton Band vart selskapet brukt av kjende band og artistar som Deep Purple, Pink Floyd, The Move, Electric Light Orchestra, Barclay James Harvest, Climax Blues Band, Kevin Ayers og Little River Band. Harvest promoterte òg andre alternative musikksjangrar i byrjinga. I tillegg hadde Harvest den europeiske lisensen for utgjevingar frå det amerikanske selskapet Blue Thumb Records mellom 1969 til 1971.
Hovudfokuset til Harvest Records skifta noko på slutten av 1970-talet, der selskapet byrja å signere ei rekkje band under post-punk som Wire, The Saints og The Banned. New Wave–artistar som Thomas Dolby og Duran Duran gav ut deira debutalbuma sine under selskapet i Nord-Amerika. Dei tre første albuma til Iron Maiden vart òg gjeve ut i USA av Harvest Records. Pink Floyd skifta til EMI etter utgjevinga av The Final Cut i 1983.
I 1977 byrja Harvest å gje ut att utgjevingar på eit platemerke kalla Harvest Heritage. Dette nye merket samla stort sett saman material som tidlegare hadde vorte utgjeve på Harvest frå 1969 og utover som samlealbum. Harvest Heritage gav likevel òg ut musikk frå slutten av 1960-talet av EMI–band som ikkje hadde spelt inn for Harvest, som til dømes The Gods, Love Sculpture og Tomorrow.
Harvest Records opererer ikkje lenger som eit eige platemerke, men det blir reaktivert i visse tilfelle viss ein artist eller eit band passar inn under kulturen til platemerket. Sidan 1984 har Harvest sjeldan vorte brukt for nye utgjevingar.
Variansanalyse
Variansanalyse (ANOVA, frå det engelske «analysis of variance») er eit fellesomgrep for ei rekkje statistiske metodar for å teste likskap mellom to eller fleire utval, der éin eller fleire faktorar gjer seg gjeldande. Variansanalyse er i dei enkle tilfella eit alternativ til Z/t-testane for å samanlikne gjennomsnitt i populasjonar.
Dei to grunnleggjande formene for variansanalyse skildrast gjerne som 'einvegs' og 'tovegs' variansanalyse. I einvegs tilfellet undersøkingar ein berre éin eigenskap som varierer mellom gruppene, i tovegstilfellet undersøkjer ein òg variasjonar innover i gruppene.
Variansanalyse med éin faktor
Det enklaste tilfellet for variansanalyse er tilfellet der ein har I grupper med like storleikar J, og ønskjer å samanlikne gjennomsnitta til gruppene. Han nyttar gjerne der ein ønskjer å samanlikne skilnader i respons på forskjellige handsamingar (treatments) i forskjellige grupper.
Hypotesen ein testar er for ei mengd populasjonar I
Føresetnadene for testen er at alle observasjonane er uavhengige normalfordelte tilfeldige variable med lik varians.
Kvadratavvik og varians
Dei fundamentale storleikane i variansanalysen er kvadratavvik totalt (SST), mellom individ og gruppe (SSE) og mellom gruppe og totalt gjennomsnitt (SSTr). Desse er definert ved
Samanhengen mellom desse gjev opphav til den fundamentale ANOVA-identiteten SST = SSTr + SSE. Videre har vi at
Test av nullhypotesen
For å teste nullhypotesen, brukar ein ofte ein f-test. Testobservatoren er gjeven ved
som ein reknar har ein -fordeling. Forkastingsområdet for H_0 er for ønskt signifikansnivå \alpha
Tukeys prosedyre
F-testen er eit godt utgangspunkt for å samanlikne gjennomsnitta i fleire populasjonar, men han gjev ikkje svar på kva av populasjonane som er signifikant ulike kvarandre. Tukeys prosedyre nyttar ei Q-fordeling til å rekne ut kva intervall gjennomsnitta i populasjonen kan ligge i for å vere signifikant like kvarandre. For eit signifikansnivå \alpha definerer vi w som
Dei gjennomsnitta som har større differanse enn w vert rekna å vere signifikant ulike, med signifikansnivå \alpha
Relasjon til t-testen
For I > 2 kan ein i prinsippet òg utføre t-testar for alle kombinasjonar av grupper, men dette vil gje større sannsyn for type 1-feil.
Haysbreen
Haysbreen er ein isbre som flyt nord til enden av Spooner Bay i Enderby Land i Antarktis. Han vart kartlagt frå flyfoto tekne av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i 1956, og vart kalla opp etter J. Hays, ein amerikansk observatør med ANARE («Thala Dan» i 1961 som gjekk i land i nærleiken..
Posthorn
Posthornet er eit signalhorn som tidlegare var ein del av utstyret til postbøndane og landpostboda. I byane vart posthornet brukt til å varsla om posten var komen, eller skulle sendast. Elles skulle postbøndene, som frakta posten i stafett, blåsa i hornet når dei nærma seg skifte. Detta var då eit signal til avløysaren, neste postbonde, om å gjera seg klår - posten skulle fram. På tronge vegstykke skulle postmennene «blæse udi Posthorna, at hvo som dem der maatte møde, skulle vide at lada dem Plads til at forbie passera, paa det at posten ey i saamaade skulle hindrast eller Opholdes,…»
I Noreg vart ikkje posthorn teke i bruk før i 1730. Elles i Europa kjenner ein til bruk av posthorn allereie på 1500-talet. Truleg var det Wilhelm Resen, amtmann i Lister og Mandal amt, som stod bak forslaget om å ta i bruk posthorn i Noreg. I 1730 skreiv han til generalpostdirektøren og foreslo at dei som frakta posten frå Kristiansand burde utstyrast med posthorn. I kongeleg resolusjon av 8. april same år vart det vedteke at det skulle løyvast 150 dalar til innkjøp av posthorn og skilt til alle norske postbønder.
Posthornet har òg redda liv. I byrjinga av januar 1903 vart postføraren Gunnar Turtveit teke av eit snøras i Seljestadjuvet medan han var på veg med posten mellom Odda og Røldal. Turtveit vart liggjande under fleire meter med snø, men klarte etter 56 timar å grava seg ut ved hjelp av posthornet. Postmuseet på Lillehammer har ei stor samling posthorn, og Turtveits horn er i denne. Diverre er det ikkje mogleg å skilja dette hornet frå dei andre horna museet rår over.
Albu Ubeid
Albu Ubeid (òg skrive Albou Ubeid, Albou 'Ubeid, Albu 'Ubayd, Albu Obeid) er ein landsby i Irak, som ligg i Al Anbar guvernement nordvest for byen Fallujah og aust for Ramadi, ved elva Eufrat. I aust ligg Albu Bali, i sør Juwaybah. I vest ligg Albu Aitha.
Posthorn
Posthornet har vore motiv eller delmotiv på fleire frimerke og frimerkeseriar i fleire land. Posten i Noreg kan likevel skilta med at posthornserien for odde- og småbeløp er den lengstlevande frimerkeserien med same motiv i verda, sidan den har eksistert nesten uendra i over hundre år.
Framstillingar av posthornet har òg vore brukt i logoane til postetatane i fleire land, mellom anna postverket i Noreg, og kan kjennast att i sterkt stilisert form i logoen til Posten Norge AS som ein sirkel av to hornliknande figurar.
Albu Ubeid
I 2016 under Anbaroffensiven var det intense kampar i området mellom den irakiske hæren og militante frå IS. I august 2016 vart han atterobra av irakiske styrkar.
Cross Valley
Cross Valley er ein dal 3,5 km lang frå nordvest til søraust, som skjer gjennom midten av Seymour Island, som ligg sør for Den antarktiske halvøya. Han vart oppdaga av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld i 1901–04 og namngjeven Querthal (Tverrdalen) fordi dalen ligg på tvers.
Silver Bells
«Silver Bells» er ein populær julesong, skriven av Jay Livingston og Ray Evans.
«Silver Bells» vart først framført av Bob Hope og Marilyn Maxwell i filmen The Lemon Drop Kid, filma i juli og august 1950 og gjeven ut i mars 1951. Den første innspelte versjonen var av Bing Crosby og Carol Richards med John Scott Trotter and His Orchestra, gjeven ut på Decca Records i oktober 1950. Etter Crosby- og Richards-innspelinga vart populære, vart Hope og Maxwell henta attende seint i 1950-åra for å filme på ny ein meir utførleg produksjon av songen.
Historie
«Silver Bells» hadde først tittelen «Tinkle Bells.» Ray Evans sa «Me tenkte aldri på at tinkle hadde fleire tydingar, før Jay kom heim og den første kona hans sa, 'Er de galne? Veit de ikkje kva tinkle tyder?'» Ordet er slang for urinering.
Det har kome fleire soger om inspirasjonen til songen. Fleire magasin og intervju har sitert Jay Livingston på at inspirasjonen til songen kom frå bjøllene julenissane og folk frå Frelsesarmeen nytta på gatehjørna i New York City. Men i eit intervju med Ray Evans til NPR sa han at songen var inspirert av ei bjølle som stod på kontoret dei delte.
Songen gjekk inn på salslista i Storbritannia for første gongen i 2009, då ein duett med Sir Terry Wogan og Aled Jones vrt spelt inn for veldedige føremål. Singelen nådde 27. plassen.
Fylkesveg 408 i Hordaland
Fylkesveg 408 i Hordaland går mellom Kvamshøgda og Nøtlevåg i Radøy kommune. Vegen er 1,5 km lang.
Ramat Rachel
Ramat Rachel (hebraisk רָמַת רָחֵל) er ein kibbutz sør for Jerusalem i Israel, som ein enklave innafor kommunegrensa til Jerusalem. Han ligg oppom Betlehem og Rakelgrava (som han er kalla opp etter) og ligg innafor Den grøne linja i Mateh Yehuda regionale kommune. I 2010 var folketalet i kibbutzen kring 400.
Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i 1926 av medlemmar av Gdud HaAvoda arbeidarbrigade. Målet deira var å slå seg ned i Jerusalem og livnære seg av manuelt arbeid, i yrke som steinskjering, husbygging og spedisjon. Etter å ha budd i ein mellombels leir i Jerusalem, slo ei gruppe på ti pionerar seg ned i eit steinete område, på ein ås 803 meter over havet, sør for byen. Kibbutzen vart øydelagd av arabarane i opprøra i 1929. Hundrevis av arabarar gjekk til åtak på garden og brende han til gnunen. Nybyggjarane kom attende til staden eit år seinare. Under den arabisk-israelske krigen i 1948 vart han avskoren frå byen. I 1967 vart han utsett for intensiv artilleribombing frå jordanske stillingar. Etter kvart som Jerusalem voks sørover, vart kibbutzen omringa på alle fire sider av bygrensene.
Ant Rap
«Ant Rap» er ei song frå 1981 av det britiske new wave-bandet Adam and the Ants. Han er skriven av Adam Ant og Marco Pirroni og vart gjeven ut på albumet Prince Charming. Ein remiksa versjon av songen vart gjeven ut på singel og denne gjekk inn på UK Singles Chart i desember 1981, der han til slutt nådde tredjeplassen på lista.
Musikkvideoen til songen vart filma i Bodiam Castle og syner Adam Ant som har på seg ein rustning i same stil som filmen Excalibur (som kom same året og var laga av den same rustningmakaren, Terry English).
Songen vart sterkt kritisert av kritikarane og var ein av dei tidlegaste singlane med rapping som gjekk inn på singellista i Storbritannia.
B-sida til singelen var ein eldre Ant-song frå 1978 kalla «Friends».
Det franske austindiske kompaniet
Det franske austindiske kompaniet (fransk La Compagnie française des Indes orientales eller Compagnie française pour le commerce des Indes orientales) var eit handelsselskap grunnlagd i 1664 for å konkurrere mot Dei britiske og nederlanske austindiske kompania.
Det vart planlagt av Jean Baptiste Colbert og oppretta med løyve frå kong Ludvig XIV for å gjere handel på den austlege halvkula. Kompaniet oppstod med samanslåinga av tre tidlegare selskap, Compagnie de Chine frå 1660, Compagnie d'Orient og Compagnie de Madagascar. Den første generaldirektøren for selskapet var François Caron, som hadde verka for Det nederlandske austindiakompaniet i 30 år, over 20 av dei i Japan.
Historie
Den første statsfinansierte franske reisa til Austindia skjedde i 1603 med Paulmier de Gonneville frå Honfleur som kaptein. Den franske kongen Henrik IV gav løyve til det første Compagnie des Indes Orientales, og gav selskapet monopol i 15 år på indisk handel. Denne forgjengaren til Compagnie des Indes Orientales, var ikkje eit aksjeføretak og vart finansiert av staten. Kongen gav òg selskapet evig konsesjon for øya Madagaskar, samt andre område som dei klarte å erobre.
Selskapet klarte ikkje å grunnleggje ein vedvarande koloni på Madagaskar, men opprette hamner på dei nærliggande øyane Bourbon og Île-de-France (i dag Réunion og Mauritius). I 1719 hadde selskapet etablert seg i India, men var då nesten konkurs. Same året vart Compagnie des Indes Orientales av John Law slått saman med andre franske handelsselskap til Compagnie Perpétuelle des Indes).
Då Mogulriket vart svekka valde franskmennene å blande seg inn i indisk politikk for å verne interessene sine, hovudsakleg ved at dei danna alliansar med lokale herskarar sør i India. Frå 1741 følgde franskmennene under Joseph François Dupleix ein aggressiv politikk overfor både indarane og engelskmennene til dei omsider vart slått av Robert Clive.
Selskapet klarte ikkje lenger å oppretthalde seg sjølv finansielt og det vart nedlagt i 1769, om lag 20 år før den franske revolusjonen. Kong Ludvig XVI gav i 1770 ut eit edikt som gjorde at selskapet måtte overføre alle eigedommane sine til staten. Kongen sa seg då villig til å betale gjelda og obligasjonane til selskapet, men aksjeeigarane fekk berre om lag 15 % av pålydande verdi av investeringane sine då selskapet vart avvikla i 1790.
Fleire indiske handelsplassar, som Pondicherry og Chandernagore, vart verande under fransk kontroll til 1949.
Cooke Peak
Cooke Peak er eit noko langstrekt fjell som står 6 nautiske mil nordvest for Bode Nunataks i Grove Mountains. Det vart kartlagd frå flyfoto, 1956–60, av Australian National Antarctic Research Expeditions, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter D.J. Cooke, ein forskar på kosmisk stråling ved Mawson-stasjonen, 1963.
Klaus Sulzenbacher
Klaus Sulzenbacher er ein austerriksk, tidlegare kombinertløpar frå Kitzbühel. Han vann sølvmedaljen i komnbinertøvinga både i vinter-OL 1988 og ski-VM 1991, samt bronsemedaljen i vinter-OL 1992. Dessutan vann han for Austerrike tre medaljar i lagtevlingar; VM-gull i 1991 og to OL-bronsar (1988 og 1992). Sulzenbacher vann kampen om FIS sin kombinertpokal i 1988 og 1990, og vart nummer to både i 1989, 1991 og 1992. Mellom desember 1987 og mars 1992 vann han 14 renn i verdscupen.
Aktiv
Sulzenbacher var den fyrste kombinertløparen frå Austerrike som hevda seg i verdstoppen. Under vinter-OL 1984 kom han på niandeplass, medan han i slutten av mars same året steig på pallen fyrste gongen i eit verdscuprenn då han vart nummer tre i Strbske Pleso, bakom olympiameisteren Tom Sandberg frå Noreg og Uwe Dotzauer frå Aust-Tyskland. I verdsmeisterskapen på ski i Seefeld i 1985 vart han nummer 18, to år seinare kom han på femteplass i ski-VM 1987 i Oberstdorf.
Midt i desember 1987 tok Sulzenbacher i Bad Goisern sin fyrste verdscup-triumf, med nordmenn på dei tre neste plassane. Seinare i OL-sesongen gjekk han til topps i tre verdscuprenn. I vinter-OL i Calgary fekk han sølvmedaljen, sveitsaren Hippolyt Kempf vart olympisk meister. Dagen etter den individuelle tevlinga sikra Sulzenbacher bronse for Austerrike i lagtevlinga. Sulzenbacher vann kampen om kombinertpokalen i 1988, og gjentok bragda i 1990-sesongen. Han vann då fire renn på rad, og tok sin femte siger før sesongen var over.
Sulzenbacher vart nummer to i kampen om FIS-pokalen både i 1989, 1991 og 1992. Han kom heilt nede på 15. plass i ski-VM 1989 i Lahti, men opplevde sin største meisterskap to år etter. I Val di Fiemme tok han fyrst sølvmedaljen i den individuelle øvinga, berre slått av norske Fred Børre Lundberg. Seinare i verdsmeisterskapen gjekk Sulzenbacher Austerrike inn til VM-tittel i lagtevlinga, Günther Csar og Klaus Ofner var dei andre gullvinnarane. Under vinterleikane i Albertville i 1992 fekk Sulzenbacher bronsemedalje både individuelt og i lag. Han la opp som aktiv ved sesongslutt.
Involusjon i matematikk
Involusjon (av latin «å svøype inn») i matematikk er ein eintydig korrespondanse mellom punkt på ei rett linje som er definert ved to faste punkt P og Q. Til kvart punkt A svarer det punktet B som har den eigenskapen at A og B delar PQ harmonisk. Viss A og B har koordinatane x og x1, kan involusjon òg oppfattast som ein lineær broten transformasjon
Omgrepet involusjon er av særleg viktig for projektiv geometri og er alt omtalt hos Gérard Désargues i 1639.
Larga Valley
Larga Valley er ein dal 3,5 km lang som strekkjer seg nordaust til sørvest vest på Seymour Island. Dalen vart skildrande namngjeven «Quebrada Larga» (Langedalen) i ein argentinsk geologisk rapport frå 1978.
Operativ gruppe av russiske styrkar i Transnistria
Operativ gruppe av russiske styrkar i Transnistria er ei gruppe i Det russiske forsvaret underlagt Vestre militærdistrikt. Gruppa held til i Transnistria, ein de facto utbrytarstat frå Moldova. Ho vart oppretta i 1995 til erstatning for 14. kombinerte armé, som då vart oppløyst.
Fylkesveg 413 i Hordaland
Fylkesveg 413 i Hordaland går mellom Ystebø og Valdersnes i Radøy kommune. Vegen er 2,4 km lang.
MacDonald Point
MacDonald Point er eit nes i Antarktis på sørsida av munningen av Darwinbreen, der denne munnar ut i Rossisen. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå tellurometermålingar og flyfoto, 1959-63. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter James H. (Scot) MacDonald, ein journalist som var medlem av U.S. Navy skvadron VX-6 som arbeidde ved McMurdo-basen mellom 1958 og 1961.
Kichensidebreen
Kichensidebreen er ein isbre, 24 km lang og 8 km brei, som flyt nordaust til sørlege delen av Detnanisen på kysten av Enderby Land. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter skvadronleiar James C. Kichenside, RAAF, kommanderande offiser fot Antartica Flight ved Mawson-stasjonen i 1960.
Gamleåret seig i hav
Med fyrstelina «Gamleaaret seig i Hav» stod salmen alt i første heftet av Nokre Salmar (1869), som nummer to, den gongen med sju vers.
Salmen står med fem vers i Norsk Salmebok på nummer 85, under bolken «Nyårsdag». Salmen er inspirert av dei fyrste kapital i Fyrste mosebok, og denne tidlege Blix-salmen brukar det poetiske verkemiddelet som vart eit særkjenne for Elias Blix, kontrasten lys – mørker. I tilknyting til nyårsdagen som Jesu namnedag, tar salmen opp lyset som ligg i Jesu namn.
Melodien
I dei fyrste utgåvene av Nokre Salmar er melodireferansen «Rind nu op i Jesu Navn», i utgåva frå 1891 er det vist til melodien «Saligheten er oss nær». I Norsk Salmebok er desse to salmane begge oppførte med ein melodi av Ludvig M. Lindeman, komponert i 1863.
Pingvin Island
Pingvin Island er ei lita øy som ligg utanfor nordvestsida av West isbrem i Antarktis. Ho vart først kartlagd av the sovjetekspedisjonen 1956-1957, som namngav ho Pingvin. I følgje somme kjelder finst ikkje øya, sjølv om ho er nedteikna på fleire moderne kart.
Moonlight Point
Moonlight Point er det nordvestlegaste neset på Aspland Island i Sør-Shetlandsøyane. Det fekk dette namnet av nokre utforskarar i kano frå O'Brien Island til Aspland Island, 3. januar 1977, fordi neset hadde ein silhuett mot fullmånen. Namnet vart godkjend av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1980.
Fristad i Västergötland
Fristad er ein svensk tettstad i Borås kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 4 808 innbyggjarar.
Mollebreen
Mollebreen er ein isbre, 4 nautiske mil (7 km) brei, som flyt nord-nordaust til nordlege delar av Detnanisen i Enderby Land. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne under ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter J.D. Molle, ein sambandsoffiser på Davis-stasjonen i 1960.
Arild Brinchmann
Arild Ludvig Brinchmann var ein norsk teatersjef, regissør og filmprodusent frå Oslo.
Unge år
Arild var son av lækjaren og forfattaren Alex Brinchmann. Familien Brinchmann hadde tidleg interesse for teater; den eldre systera Helen Brinchmann utdanna seg til skodespelar.
Arild Brinchmann skulle ha teke artium i 1940, men kunne ikkje pga. krigsutbrotet. Under krigen deltok han i motstandsrørsla, m.a. som grenselos til Sverige. Mot slutten av krigen sat han ein periode fengsla på Grini fangeleir. Då freden kom att, var han med på å henta falne nordmenn heim frå Tyskland og Polen, og han deltok i leitinga etter Nordahl Grieg.
Etter dette studerte han jus ei tid før han tok til å studera regi, både i Noreg, Tyskland og Sverige, der han m.a. blei kjend med Ingmar Bergman. Han filmdebuterte som regissør med dokmuentaren Vi banker på frå 1951, som handla om flyktningeleirar i Europa. Denne filmen fekk han Statens filmpris for. I 1954 mottok han Statens filmstipend, og den fyrste spelefilmen hans, Ut av mørket kom i 1958 med manus av Alex Brinchmann. Same året gav han ut Høysommer, etter ei novelle av Cora Sandel.
I 1959 vart han tilsett i NRK, der han var sjef i Fjernsynsteatret fram til 1967. Her la han stor vekt på samtidsdramatikk, ved å henta inn stykke av Samuel Beckett og Harold Pinter. Fjernsynsteatret måtte tola mykje kritikk for dette.
Teatersjef i Nationaltheatret
I 1964 vart Brinchmann tilsett ved Nationaltheatret, der han vart teatersjef frå 1967 - 1978. Brinchmann var ein dyktig sjef for Nationaltheatret og spelte ei avgjerande rolle for retninga teatret gjekk i. Han var svært kvalitetsmedviten, noko han prova i 1969, då han valde å avbryta førestillinga Congo etter generalprøven. Brinchmann meinte at førestillinga ikkje heldt dei kunstnariske måla. Dette hadde aldri hendt på Nationaltheatret tidlegare. I tillegg tilsette han fleire faste teaterinstruktørar, m.a. Kirsten Sørlie, Edith Roger, Janken Varden, Per Bronken, Magne Bleness og Jan Bull, som skulle jobba i team. Dessutan tilsette han skodespelarar som den gong var ukjende, t.d. Lars Andreas Larsen og Sverre Anker Ousdal.
I samarbeid med Janken Varden sette Brinchmann opp førestillingane Et spill om pugg og Kongens morgentøfler på Fagerborg skole i 1969 for å nå ut til eit nytt publikum. Einskilde stykke vart Brinchmann kritisert av teaterstyret for å henta inn, fordi ein meinte dei var for politiske for teatret. Brinchmann på si side kravde full fridom innan repertoaret. Han ville ofte henta inn radikale teaterstykke, som stod i opposisjon til dei konservative teaterstykka. Som teatersjef fekk han mykje stønad frå styreformannen Jens Christian Hauge. Då Brinchmann gjekk av, markerte mange skodespelarar si motstand mot han ved å ikkje møta opp på den offisielle avskjedsfesten for Brinchmann, men derimot reisa på fest hjå Toralv Maurstad i Holmenkollen. Likevel vart det ein verdig avskjedsmarkering, der den då pensjonerte, men respekterte skodespelaren Per Aabel personleg heldt takketale for Brinchmann. «Jeg måtte bli pensjonist, før det kom en teatersjef som lærte meg at teater er mer enn oss store stjerner,» sa Aabel.
Anna
Toralv Maurstad overtok som teatersjef etter Brinchmann. Sjølv om dei to hadde ulike syn på mykje, respekterte dei kvarandre i yrket. Etter tida som teatersjef vart Brinchmann instruktør og regissør, men den siste store regioppgåva han kunne ta, var Natten er dagens mor av Lars Norén. Før Brinchmann gjekk bort i 1986, rakk han å regissera miniserien Av måneskinn gror det ingenting som kom ut i 1987 med Anne Krigsvoll i hovudrolla. NRK-serien var basert på romanen med same namnet av Torborg Nedreaas. Serien vann Amandaprisen 1988 for beste dramatiske fjernsynsproduksjon.
Brinchmann var fyrst gift med skodespelaren Urna Arneberg, men ekteskapet vart oppløyst. Brinchmann sitt andre ekteskap, med skodespelaren Monna Tandberg, varte til Brinchmann døydde i 1986 etter ei tids sjukdom.
Hamm Peak
Hamm Peak er eit lite fjell like innanfor kysten av Antarktis, som står like sør for Strover Peak og 6 nautiske mil vest-nordvest for Caroline Mikkelsen-fjellet. Det vart først kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter G.F. Hamm, som var øvstkommanderande ved Mawson-stasjonen i 1968, som oppretta ein kartleggingsstasjon på fjellet.
Typetal
Typetal eller modus, er eit sentralitetsmål som skildra den talverdien ein har flest observasjonar av. Typetal vert gjerne nytta om det er fleire av same observasjonen som går att.
Dersom fleire verdiar opptrer like mange (og flest) gonger, må alle oppgjevast som typetal.
I talrekka 1, 1, 2, 2, 2, 3, 3, 3, 3, 4, 4, 5, 6, 7, 7, 7, 8, 9 er typetalet 3 fordi det er dette talet som opptrer flest gonger.
Sajur i Israel
Sajur (hebraisk סָג'וּר; arabisk ساجور) er ein drusarlandsby (lokal kommune) i Galilea nord i Israel, med eit areal 3 km². Han fekk status som lokal kommune i 1992. I 2006 var folketalet 3 600, hovudsakleg drusarar.
Landemerke
I følgje jødisk tradisjon ligg gravene til Ishmael ben Elisha ha-Kohen og Simeon Shezuri i Sajur.
Innvendig og utvendig tangeringssirkel
Ein utvendig tangeringssirkel er ein av dei tre sirklane som tangerer kvar side i ein trekant og samstundes forlenginga av dei to øvrige sidene. Ein innvendig tangeringssirkel er ein innskriven sirkel som tangerer alle dei tre sidene i ein trekant.
Senteret av ein innvendig sirkel finn ein i skjeringspunktet til dei tre indre vinkelhalveringslinjene. Sentrum av dei ytre sirklane finn ein i skjeringspunktet til dei indre vinkelhalveringslinjene og den ytre halveringslinja til dei to andre vinklane. Fordi den indre halveringslinja til ein vinkel er vinkelrett på den ytre halveringslinja, følgjer det at senteret av den indre sirkelen i lag med dei tre ytre sirkelsentera dannar eit ortosentrisk system.
Kjelder
Умежаная акружына
دائرة داخلية ودوائر خارجية لمثلث Incentre Kružnice vepsaná Inkreis Incentro fa:دایره محاطی مثلث 방심 Incerchio מעגל חסום Ingeschreven cirkel ចំនុចហ្គែរហ្គោន Okrąg wpisany Exincentro Вписанная окружность Inskriven cirkel วงกลมแนบในและวงกลมแนบนอกของรูปสามเหลี่ยม Đường tròn nội tiếp, bàng tiếp Вписане коло 旁切圓
Music for Onmyo-Ji
Music for Onmyo-Ji er ein dobbel-CD med musikk for bøkene til Reiko Okano. Den første disken er av Reigakusya, den andre av Brian Eno og J. Peter Schwalm.
Grønlandsleiret
Grønlandsleiret er ei gate på Grønland i bydel Gamle Oslo. Hovudgata i dette stroket, som òg heiter Grønland og går frå området ved Vaterlands bru over Akerselva, held beinveges fram som gata Grønlandsleiret ved krysset med gata Tøyenbekken. Gata Grønland og Grønlandsleiret var i si tid hovudsambandet mellom sjølve Christiania og det stroket som no heiter Gamlebyen, men vart kalla Oslo den gongen byen heitte Christiania og deretter Kristiania, ettersom Oslo låg her i mellomalderen. Den fyrste Vaterlands bru over Akerselva vart bygd i 1654.
Grønlandleiret går fram til krysset med Schweigaards gate i Gamlebyen, og held fram på andre sida under namnet Oslo gate.
I tidlegare tider var Leiret namnet på Grønlandsleiret og det området gata går gjennom i dag. Dette var då ei strand i Bjørvika der båtar vart drege på land. I mellomalderen gjekk sjøen heilt opp til området der Grønland kyrkje ligg no.
På nordsida av Grønlandsleiret, mellom Borggata og Schweigaards gate, ligg Grønlands park – Botsparken.
Husaibah Al Sharqiah
Husaibah Al Sharqiah (حصيبة الشرقية) er ein by i Al Anbar guvernement i Irak, aust for Ramadi.
Irreduktibilitet
Irreduktibilitet er eit omgrep innan i matematikk. Eit polynom f(x) = 0 med koeffisientar frå eit visst talområde (ein ring) er reduktibelt visst det kan det kan skrivast som eit produkt av faktorar av lågare grad med koeffisientar frå same området. I motsett fall vert f(x) sagt å vere irreduktibelt.
Døme
Polynomet
er irreduktibelt i dei rasjonale eller reelle tala, men reduktibelt i området til dei komplekse tala fordi irreduktibilitet
Det finst forskjellige metodar til å avgjere om eit polynom er reduktibelt.
Stereoplate
Stereoplate er ei tokanals grammofonplate, som lagrar informasjon for stereofonisk attgjeving. Stereoplater er ei vidareutvikling av dei tidlegare mikrorilleplatene, som berre lagra ein kanal (mono).
Modulasjon
Utover 1950-talet var det mange framlegg til ulike system for å plassera to kanalar på ei grammofonplate. Det var sett på som viktig at dei skulle vera kompatible med mono mikrorilleplater, som nytta lateral modulasjon. Stereoplater har, som monoplater, difor berre ei rille, der rilleveggane danna ein vinkel på 45° i høve til overflata på plata. Venstre kanal modulerer den indre veggen på rilla og høgre kanal den ytre veggen. Dei to rilleveggane er difor plasserte 90° i høve til kvarandre, slik at dei blir ortogonale, så dei påverkar ikkje kvarandre.
Når platene blir graverte vert summen av venstre og høgre kanal nytta for å driva skjærekniven i horisontal retning og differansen for vertikal retning. Nålefana på stereopickupar må difor ha låg stivheit både for horisontal og vertikal rørsle. Monoinformasjon fører difor til lateral modulasjon, som på dei tidlegare monomikrorilleplateren. Differansesignalet er svakare enn sumsignalet, så den vertikale modulasjonen — som inneheld den stereofoniske informasjonsn — er svakare enn den horisontale. Dette er ein føremon, på grunn av at vertikal modulasjon fører til meir forvrengning av signalet enn horisontal modulasjon.
Det var opphavleg Alan D. Bumlein som fyrst foreslo å modulera dei to kanalane 90° i høve til kvarandre og det var dette systemet som vann fram og som framleis blir nytta.
I 1957 demonstrerte Westrex eit tokanals gravringshovud, som var i stand til å gravera plater med venstre og høgre kanal plasserte på kvar sin rillevegg, slik som Blomlein hadde kome med framlegg om i 1931. Westrex marknadsførte graveringshovudet sitt og fleire plateselskap tok til å produsera stereofoniske plater. Det fyrste stereoplata kom på marknaden i november 1957, og vart produsert av Audio Fidelity Records, som var eit lite plateselskap. I desember 1957 marknadsførte eit anna lite selskap, Bel Canto Records, ei stereoplate. Dei store plateselskapa skjøna snøgt at det var ein marknad for stereoplater og i 1958 tok fleire av dei til å produsera plater graverte med graveringshovudet til Westrex.
Kompabiltet med monoplater
At monoinformasjon er lagt til den laterale modulasjonen gjer at stereoplater kan spelast av med ein monopickup, under føresetnad om at opphenget til nålefana ikkje er for stivt i vertikal retning. Dette var ikkje alltid tilfelle for monopickupane som var i bruk sist på 1950-talet. Dei var ofte svært stive i vertikal retning, slik at ein risikerte å skada stereoplater. Stereopickupar, derimot, kan spela monoplater utan å skada platene.
Rillestorleik
På grunn av at stereoplater er modulerte både horisontalt og vertikalt får kraftig modulerte riller større breidd enn monoriller. For at stereoplatene skulle få like lang speletid som monoplater vart breidda på dei umodulerte rillene reduser frå 55 μm til 40 μm. Dette førte til at radiusen på avspelingsstiften òg laut reduserast, frå 25 μm til 18 μm. Denne reduksjonen førte til at kompabiliteten mellom mono og stereoplater ikkje vart så bra likevel. Stiften i ein monopickup vil ha kontakt med rillene på ei stereoplate for høgt oppe og stiften på ein stereopickup vil ha kontakt med rillene på ei monoplate for langt nede, noko som ofte fører til at støvpartiklar som har samla seg i botnen på rillene fører til støy. For å få best muleg resultat bør ein difor nytta separate pickupar for mono og stereoplater. Monoplater produserte på 1970-talet vart stort sett graverte med same skjærenål som stereoplater, så desse platene bør spelast med nåler med radius 18 μm.
Format
Stereoplater for klassisk musikk hadde stort sett ein diameter på 30 cm og roterte med 33 1/3 o/min. Småplater (18 cm, 45 o/min) vart òg produserte som stereoplater. Nokre få 30 cm stereoplater hadde ei rotasjonshastigheit på 45 o/min.
Odd Wang Sørensen
Odd Wang Sørensen var ein norsk landslagsspelar i fotball frå Borge i Østfold. I tida 1947-55 spelte han 25 landskampar og skåra 17 mål. Han vart cupmeister med IL Sparta i 1952. Sørensen «var en ypperlig angrepsleder med stor gjennombruddskraf. Han «var sikker i situasjonsbedømmelsen, hurtig og meget brysom for et hvilket som helst forsvar - og en goalgetter av rang».
Yrkesskadetrygd
Yrkesskadetrygd er ei trygdeordning som gjev økonomisk støtte til ein person som vert skada under arbeid eller utviklar sjukdom grunna arbeidet. Ved yrkesskade vert det ofte lempa på vilkåra for å få stønad, og utbetalingane er som regel høgare. I tillegg kan yrkesskade gje rett til yrkesskadeerstatning. Som regel dekkar forsikringa til arbeidsgjevaren, yrkesskadeforsikringa, ein yrkesskade.