cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OGAE Second Chance Contest 2013
For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2013, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2013; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale, kunne ikkje bidraget deltake i OGAE Second Chance Contest.
Rufiyah
Namnet rufiyah heng saman med rupi (indisk mynteining) og kjem frå eit ord som har primærtydinga ‘sølv’. I Skandinavia har vi ein parallell til ordet i romani rubb (‘sølv’).
OGAE Second Chance Contest 2013
Femten land deltok i tevlinga. Israel, Italia, Serbia og Ungarn (for OGAE Rest of the World) returnerte til tevlinga. Danmark, Estland, Kypros, Latvia, Nederland, Portugal, Russland og Slovenia, som deltok i 2012, deltok ikkje i 2013-utgåva av OGAE Second Chance Contest.
Noreg vann OGAE Second Chance Contest for tredje gong, med songen «Bombo» av Adelén.
786 Bredichina
786 Bredichina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. april 1914 av Franz Kaiser ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Anne Nuorgam
Anne Nuorgam er ein samisk representant i det finske sametinget. Ho har vore representant i fleire periodar, sist i 2016-2019. Nuorgam har vore med i Samerådet sidan 2000, og har også vore leiar der.
Av utdanning er Nuorgam magister i rettsvitskap og ho er forskar i offentleg rett, særleg urfolksrett, ved Lapplands universitet. Ho skriv doktorgrad om samiske fiskerettar i Tanaelva
We Can Last Forever
«We Can Last Forever» er ein song av den amerikanske gruppa Chicago frå albumet Chicago 19 i 1988. Songen vart gjeven ut som singel i april 1989.
Tudovka
Tudovka (russisk Ту́довка) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå høgre. Elva er 103 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 8,5 m³/s.
Kjelda til elva ligg nær landsbyen Tud. Elva renn gjennom verna skogområde.
Elva er populær for både fiske og vassport.
1887
1887 (romartal MDCCCLXXXVII) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Fylkesveg 196 i Hordaland
Fylkesveg 196 i Hordaland går mellom Hetlevik og Hetlevikåsen i Bergen kommune. Vegen er 1,8 km lang.
Sørlege e-mål
Sørlege e-mål er dialektane i Aust-Agder med tilgrensande område av Vest-Agder og Telemark og Søre Østfold. Dei har endinga -e i infinitiv (kaste, vere) og i ubunden form eintal av svake hokjønnsord (jente). Desse dialektane blir av mange språkforskarar rekna som ei undergruppe av vestnorsk, jf. til dømes Sandøy (2002).
Dagfinn Grøttå
Dagfinn Grøttå er ein norsk sjømann og lyrikar. Han er fødd i Bergen, og vaks opp på Dale i Vaksdal. Grøttå er busett i Selje. Han har jobba fleire år i marinen.
Norsk fotball 2010
Tippeligaen
Sjå òg Tippeligaen 2010 ● Tromsø ● Rosenborg ● Molde ● Aalesund ● Brann ● Haugesund ● Viking ● Start ● Lillestrøm ● Kongsvinger ● ●  Hønefoss ● Stabæk ● Strømsgodset ● Sandefjord ● Odd Grenland
Adeccoligaen
Sjå òg Adeccoligaen 2010
● Alta ● Bodø/Glimt ● Bryne ● Follo ● Fredrikstad ● FK Lyn ● Løv-Ham ● Mjøndalen ● Moss ● Nybergsund ● Ranheim ● ●  Sarpsborg 08 ● ●  Strømmen ● Tromsdalen
Kvalifisering til Tippeligaen 2011
Sjå òg Kvalifisering til Tippeligaen 2011 Semifinalar Finale
2. divisjon herrar
Sjå òg 2. divisjon 2010
3. divisjon herrar
2010 var en overgangssesong for nivå 4. Talet lag vart redusert frå 296 (opphavleg 300) til 164 i 2011.
Toppserien
Sjå òg Toppserien 2010
1. divisjon kvinner
Sjå òg 1. divisjon kvinner 2010 ●   Alta ●   Medkila ●   Grand Bodø ●   Orkla ●   Fortuna Ålesund ●   Voss ●   Sandviken ●   Haugar ●   Sola ●   Fart ●   Gjøvik ●   Vålerenga ●   Manglerud/Star
Doctor juris
Doctor juris, forkorta dr. juris eller dr.jur., er det tradisjonsrike namnet på ei juridisk doktorgrad, og i nyare tid særleg brukt på den juridiske forskingsdoktorgrada i Danmark og Noreg. Grada er ei av dei tre tradisjonelle doktorgradene i dei klassiske universitetsdisiplinane med røter frå universiteta i mellomalderen.
Danmark og Noreg
Grada blei oppretta ved grunnlegginga av Københavns Universitet i 1479. I Noreg blei grada etter oppløysinga av den dansk-norske unionen formelt etablert med universitetsfundasen av 1824. Grada blei første gong tildelt ved Det Kongelige Frederiks Universitet i 1876. Totalt blei det tildelt 113 dr. juris-grader ved universitetet fram til 1999. Som følgje av «Kvalitetsreforma» blei grada fasa ut i Noreg fram til 2008, og erstatta av philosophiae doctor-grada (ph.d.).
Den dansk-norske grada er direkte samanliknbar med den svenske grada juris doktor. Grada Doctor Juris finst dessutan i Tyskland, men krava er der noko lågare. I Storbritannia og USA finst grada Juris Doctor (JD) som tilsvarerar ei kandidatutdanning.
I Danmark blir grada gjerne omtalt som ei høgare doktorgrad, for å skilje den frå «den lågare doktorgrad» (ph.d.).
787 Moskva
787 Moskva er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. april 1914 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Vigleik Eide
Vigleik Eide var ein norsk general frå Fana i Hordaland. Han var forsvarssjef frå august 1987 til september 1989.
Eide vart uteksaminert frå Krigsskulen i 1957. Frå 1980 var han oberst i det norske Forsvaret. År 1985-86 var han genaralmajor ved Distriktskommando Vestlandet, og 1986-87 generalløytnant og sjef for dei militære styrkane i Nord-Noreg. Deretter var han i vel to år forsvarsjef i Noreg. Hausten 1989 tok han over leiinga i NATO sin militærkomité, ein posisjon han hadde til januar 1993.
Etter han vart dimittert, hadde Eide fleire utanlandsoppdrag som gjaldt konfliktløysing. I 1994 sende Utanriksdepartementet han til Guatemala då Noreg var engasjert i fredsarbeid i landet. Året etter leidde han ei ekspertgruppe som arbeidde med nedrustningsspørsmål på Balkan.
Frå 1998 var Eide Noregs ambassadør i Damaskus.
209 Dido
209 Dido er ein svært stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein C-typeasteroide og er sannsynlegvis samansett av enkle karbonske material. Som mange asteroidar av denne typen, har han ekstremt mørk overflate.
Tma
Tma (russisk Тьма) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 142 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 13,7 m³/s.
209 Dido
Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 22. oktober 1879 i Clinton, New York USA og blei namnsett etter den mytiske karthagiske dronninga Dido.
Tma
Kjelda til Tma er i nærleiken av landsbyen Denezjnoje på sørsida av Vysjnevolotskojhøgda. Elva er islagd frå byrjinga av desember til tidleg i april.
Fylkesveg 237 i Hordaland
Fylkesveg 237 i Hordaland går mellom Lone og Arna stasjon i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 8,3 km.
Kolbotn
Kolbotn er ein tettbygd stad i Nordre Follo kommune i Oppegård i Viken. Han var administrasjonssentrum i tidlegare Oppegård kommune. Kolbotn ligg like ved Kolbotn stasjon på Østfoldbanen, 13 kilometer sør for Oslo sentrum. Kolbotn er ein del den samanhengande busetnaden sørover frå Oslo til Langhus i Ski kommune.
Teikneserien Billy
Billy, på engelsk Beetle Bailey, er ein humoristisk teikneserie skapt av Mort Walker. Stripa går føre seg i den amerikanske hæren, og blei første gong gjeven ut i 1950. Billy er dermed ein av dei eldste teikneseriane som den opphavlege teiknaren framleis står for.
Kolbotn
Namnet «Kolbotn» kjem frå eit gardsnamn, norrønt Kolabotn og seinare Kullebund, som har samanheng med at det vart brunne trekol her tidlegare.
Teikneserien Billy
Billy var opphavleg ein collegestudent som vart kalla «Spider» (edderkopp). I 1951, under Koreakrigen, let Walker han gå inn i hæren og endra samtidig namnet hans til «Beetle» (bille). Etternamnet fekk han til ære for John Bailey, ein tidsskriftsredaktør som hadde støtta Walker på vegen.
Halvdan den milde
Halvdan den Milde og Mat-ille var ein konge av Ynglingeætta, far til Gudrød Veidekonge og farfar til Halvdan Svarte. Han var son av kong Øystein av ynglingeætta.
Kolbotn
Kolbotn stasjon på Østfoldbanen opna i 1895. Deretter vart det bygd ei rekkje bustader og sentrumsbygg her.
Halvdan den milde
Han sat som konge i Holtar, no Holtan i Borre, og er gravlagd der. Han var gift med Liv, dotter til kong Dag på Vestmar, i dag eigna kring Langesund. Namnet og gravstaden hans tyder på ei lekk til Danmark (Borrestil).
Kolbotn
På Fløysbonn i aust og Mastemyr i vest er det ein del næringsverksemd, har mellom anna husa Kodak, Volvo Norge og hovudkontoret til IBM Norge på grensa til Oslo i nord.
Halvdan den milde
Halvdan den milde... budde etter Tjodolv på garden Holtar og vart gravlagt på Borre, der det endå finst ei heil samling med store gravhaugar... No høyrer vi i frankiske krøniker, at i året 813 var det upprør på Vestfold imot dei danske kongane, og kanskje var det denne kong Halvdan som no gjorde Vestfold sjølvstendigt; Det kann vi ha eit minne um i at Tjodolv kallar mennene hans for "dei som vann siger" (Norrøne Bokverk,) fjerde bandet).
Etter dei frankiske årbøkene var det ættestrid i Danmark nett på denne tida, sidan kong Hemming nett var avliden, og sønene etter Godfred, kongen før, ikkje var komne til moden alder. I denne arvestriden, der far til Harald Klakk var innblanda, kan kongane i Vestfold ha nytta høvet til å gjera opprør mot Hedeby.
Liv og Livtrase
Liv og Livtrase (norrønt Líf og Lífþrasir) er namnet på dei to menneska som skal overleva Ragnarok i norrøn gudetru. Liv er namnet på kona i dette paret, medan Livtrase er mannen hennar. Namnet «Liv» betyr 'liv', mens Livtrase betyr 'den som kjemper for livet'.
Etter det store gudeslaget søker dei to ly i Hoddmimeholtet, der det einaste dei har å leva på er morgondoggen. Dei overlever både eldstormen som herjar verda, og den lange, kalde Fimbulvinteren. Frå dei skal menneskeslekta i den nye verda koma.
I den norrøne litteraturen
Liv og Livtrase er nemnde i Vavtrudnesmål, der guden Odin stiller eit spørsmål til jotunen Vafþrúðnir om kven frå menneskja som vil overleva Fimbulvinteren. Vafþrúðnir svarer at dette vil vera Liv og Livtrase, at dei vil ha gøymd seg i Hoddmimeholtet, at dei vil ha morgondogg som mat, og gje opphav til nye generasjonar.
I kapittel 53 av Den yngre Edda, Gylfaginning, fortel Høg, Jamhøg og Tredje til Gangleri (kong Gylfi i forkleding) at to menneske, people, Liv og Livtrase, vil vera gøymde i Hoddmimeholtet for Surt-elden, og så gje opphav til mange folk som kan folkesetja verda. Deretter blir verset frå Vavtrudnesmål sitert.
Ynglingeætta
Ynglingeætta eller Skilvingane er namnet på ei halvmytisk kongeætt knytt til kultstaden Uppsala i Sverige. Ynglingekongane vart rekna som kongar av Svitjod eller Svealand.
Av andre kjelder veit vi at kongane i Vestfold var knytt til Danmark, både gjennom namn og utgravingar. At Snorre har knytt Hårfagreætta til Sverige heller enn til Danmark kan ha politiske årsaker. Namna i den nedste delen av ættlina, særskild namnet Halvdan som kjem att tre gonger (sist i Halvdan Svarte), tyder på dansk tilknyting. Halvdan var eit vanleg namn i Skjoldungeætta. Namnet Gudrød (far til Halvdan Svarte), svarar til det danske Godfred, namnet på den første kjende kongen i Hedeby.
Frå fornaldersogene kan ein rekne seg til at ynglingane og Skjoldungane nok har det same mytiske opphavet, og er tett knytt til den same kultiske tradisjonen. Skjoldungane rekna seg som ætlingar av Gjevjon (Frøya).
Kongeideologi
Begge dei store herskarslektene i Noreg, ynglingeætta og ladejarlsætta, knesette statusen sin ved hjelp av bryllaupsmyten. På same måte som ynglingeætta fekk vørdnaden sin stadfest i Ynglingatal fekk ladejarlsætta sin i diktet Håløygjatal, dikta av den norske skalden Øyvind Skaldespille på slutten av 900-talet. I sistnemnde er Sæming ein son av Yngve-Frøy og er stamfar til Håkon jarl. Begge dikta er altså genealogiar eller slektslister og fungerte som mytologisk propagandadikting og alliansebygging. Segna har òg eit erotisk element i samsvar med religionshistorikaren Gro Steinsland og er såleis ein grødekultisk myte som fortel om tilhøvet mellom herskaren og hans landområde: «Skaldar skildrar landområdet som ei elskhugslengtande jotunkvinne som ligg i armane til jarlen. Fyrsten garanterer vekst og trivsel i landområdet sitt». Denne myten er attgjeven i Skirnesmål.
Det kan ha vore eit eige samband mellom kongen og grødegudinna der han i krisetider vart ofra til henne. Dette blir vist i forteljinga i Ynglingatal der sveane ofra kong Domalde etter langvarig uår. Dette er vorte illustrert i Carl Larsson sitt omdiskuterte monumentalbilete Midvinterblot, men det finst ingen andre prov som støttar kongeofringa.
Kongar av Ynglingeætta
Dette er kongslista slik han er attgjeven hjå Snorre Sturlason. Historia Norvegiæ har nokre skilnader i namn og rekkefølgje.
Halvdan Svarte er son av Gudrød Veidekonge og Åsa, medan Olav er son av første kona til Gudrød, Alvhild. Ætta døydde ut med Rognvald Heidumhære. Det var Rognvald som fekk Ynglingatal dikta til seg.
788 Hohensteina
788 Hohensteina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 28. april 1914 av Franz Kaiser ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Snøfrid Svåsedotter
Snøfrid Svåsedotter (norr. Snæfríður Svásadóttir) var, ifølgje norrøne soger og seinare tradisjonar, ei av dei mange frillene til Harald Hårfagre. Ho er skildra i Heimskringla og i Ágrip.
Soga om Snøfrid
Snorre Sturlason fortel korleis kong Harald skulle halde julegilde på Tofte ved Dovre, og om Svåse som kalla på han den kvelden. Han var, skriv Snorre, «den finnen som hadde fått lov av kongen å setje gammen sin der på den andre sida åt bakken». Harald følgjer med Svåse ut, og går inn i gamma. Der møter han Snøfrid, «ei nau-ven gjente», som skjenker kongen. Då kongen tek handa hennar, vert han gripen av venleiken hennar, og krev henne same kvelden. Svåse krev att av kongen at han fester henne som kone etter lova.
Då dei endeleg skifta på senga hennar Snøfrid, vart trolldomen broten, og liket rotna ovende snøgt. Då, skriv Snorre, fekk kong Harald vitet att, og rådde som før for land og rike. Dei fire sønene sende han frå seg i harme, og meinte han var sviken av finnane. Gudrød Ljome vart fostra av Tjodolv frå Kvine, medan Sigurd Rise vart fostra på Ringerike.
Eventyrpåverking
Det er mogleg Snøfrid er den av konene til Harald Hårfagre som er mest omdiskutert i nyare tid. Ein av grunnane til det, er at Snorre så tydeleg knyter ho til finnane. Nyare historikarar skriv beint ut at Snøfrid truleg var ein same, og fører prov for at soga minner om eit samband mellom nordmenn og samar i tidleg norsk soge.
Mot dette kan ein leggje at forteljinga som ho står er full av eventyrinnslag. Motivet med at ho ikkje rotnar på tre år, minner i mangt om eventyret om Snøkvit, kjend mellom anna frå Jacob Grimm sine samlingar. Eit meir folkloristisk motiv er at møtet er knytt til julehøgtidinga, som òg er kjend for å vera ei uroleg tid for dei underjordiske. Snøfrid tykkjest ha nokre underjordiske drag ved seg. Dette med den sterke tråa ho vekkjer i Harald kan vera ei minning om nyare segner om huldra.
Ágrip skriv at far hennar var ein «seidskratte», altså ein som fór med seidkunst. Dette draget var oftast lagt til finnane.
I Snorre er det ikkje støtt like lett å skilja mellom finnane som historisk folk (samar), eller underjordiske og alvar. Soleis er det ikkje lett å finne utor om Snøfrid-soga er ei segn eller tufta på ei historisk sanning.
I alle høve er Snøfrid framtredande i Heimskringla, ikkje minst av di sonen hennar, Sigurd Rise, er farfar til ringerikskongen Sigurd Syr, far hans Harald Hardråde. Snøfrid er slik stammor til kongsætta vidare ned gjennom soga, og ættemor til det noverande norske kongehuset, som etter ei tolking då har eit segnmytisk opphav.
Seinare
Soga om Snøfrid har gjeve det moderne norske namnet Snøfrid, og med den noko vanlegare danske forma Snefrid. Tidlege norske namnebøker har òg ført opp formene Snjofrid og Snæfrid, men desse har ikkje fest seg.
I 2008 kom det ut eit norsk frimerke, NK 1679-1680, med motiv av Harald og Snøfrid. Det var utforma av Sverre Morken.
Klemetti Näkkäläjärvi
Klemetti Näkkäläjärvi er ein samisk representant i Det finske sametinget, vald inn for sin andre periode, 2008-2011. Han vart ordstyrar i 2008.
Gudrød Veidekonge
Gudrød Veidekonge var konge i Vestfold og skal ha døydd i 839.
Gudrød var av Ynglingeætta og son av Halvdan den milde. Han var òg kalla den «Storlåtne».
Gudrød var gift to gonger, først med Alvhild, dotter av kong Alvarin frå Alvheim, og med henne fekk han halve Vingulmark, fortel Snorre Sturlason. Sonen deira er Olav Geirstada-Alv. Etter at Alvhild var daud, bela Gudrød til Åsa, dotter til Harald Granraude i Agder. Harald nekta dette, og Gudrød for med hærskip til Agder og røva Åsa. Harald og sonen hans, Gyrd, fall i slaget. Åsa vart mor til Halvdan Svarte.
Soga fortel at Gudrød vart drepen av skosveinen til Åsa. Dette har Snorre frå Ynglingatal, der det heiter:
Ein kan elles merke seg at det er likskap mellom dette drapet og skildringa av drapet på langobardarkongen Alboin, fortald hjå Paulus Diaconus. Alboin vart drepen av ein svein som var i teneste hjå dronninga Rosamunda.
Gudrød sat som konge i Skiringssal i Vestfold.
Halvdan Koht skriv dette om Gudrød:
Ragnhild Hilstad
Ragnhild Hilstad er ein norsk lyrikar. Ho er frå Aurland kommune i Sogn og Fjordane.
Gudrød Veidekonge
''Gudrød Veidekonge er den fyrste i kongsrekkja som vi har vitnemål um har namnet «konge»; hjå Tjodolv har han elles namnet «den gjævlåtne». I hans dagar, i 843, høyrer vi um at vestfoldingane kom på vikingferd til Frankrike. Tjodolv kallar dronninga hans Åsa, og A. W. Brøgger meiner at det er haugen over henne dei har funne Osebergskipet i. Åsa var etter sogone mor til Halvdan Svarte; men Tjodolv i Ynglingatal fylgjer ikkje denne ættgreina, han fortel i staden som sonen, Olav Geirstadalv, som Gudrød hadde med ei anna kone, og sidan um hans son att, Ragnvald. Hadde han kvede um Halvdan, vilde han vel snautt ha sagt slikt um mor hans. Tjodolv var ikkje hirdskald hjå Harald Hårfagre heller. Norrøne Bokverk'', band fire, note.
Banansmett
Han har mørk grå overside, ei svart krone på hovudet, iaugefallande, kvite augestriper og gul underside og gump. Kjønna er like. Banansmetten har eit slankt bendt nebb som passar til å ta nektar frå blomar. Nokre gongar borar han seg inn frå sida utan å pollinere planten. Han kan ikkje stille i lufta som kolibriar og må alltid ha fotfeste når han tar maten. Frukt og insekt står òg på etesetelen, ofte vitjar desse fuglane hagar og kan bli mykje tamme. Kallenamnet sukkerfugl kjem av at dei har tilhug til å ete sukkerkorn frå fuglebrett og fat, ein metode for å trekke til seg desse fuglane på kjeint frå Dei amerikanske Jomfruøyane.
Schwäbisch Gmünd
Schwäbisch Gmünd ligg ved elva Rems, om lag 50 km aust for Stuttgart, hovudstaden i Baden-Württemberg. Han ligg òg ved den nordlege foten av Schwabisk Alb.
Historie
Dei første busetnadane i dette området er frå om lag 100-talet e.kr, då romerske soldatar slo seg ned i nærleiken av limes, den romerske grensa. På 200-talet gjekk alemannarar over grensa og erobra området og slo seg ned her.
Schwäbish Gmünd vart grunnlagd på midten av 1100-talet. Han var ein fri keisarby frå 1268 til 1803, då han vart ein del av Württemberg.
Banansmett
Utbreiingsområdet for denne arten er frå tropiske Sør-Amerika i sør og nord til det sørlege Mexico og Karibia. Han er ein sjeldan gjest i Florida, USA.
Banansmetten byggjer kuleforma reir med sideinngang, hoa legg opp til tre egg i kullet.
Klassifisering
Banansmetten vart første gong skildra av Linné i hans Systema naturae i 1758 med namnet Certhia flaveola.
I 1809 omklassifiserte Louis Jean Pierre Vieillot arten som den einaste medlemmen i slekta Coereba. Familien Coerebidæ samla tidlegare fleire artar av fuglar som et nektar i tropisk Amerika, men dei andre artane er sidan flytta ut frå familien. Ornitologar klassifiserte arten som incertae sedis (usikker klassifisering) i 2008.
Banansmetten er trudd å vere ein del av ei gruppe som inkluderer darwinfinkar, Tiaris, Loxigilla, med fleire, dei fleste tidlegare plassert i busksporvfamilien Emberizidae, men er no kjente for å vere ein del av tanagarfamilien Thraupidae. Slik sett vil nokre autoritetar plassere arten førebels i Thraupidae fram til ein studie antyder meir nøyaktig plassering. Dette er òg reflektert i Clementslista frå 2012.
Det var skildra 41 underartar av banansmett per 2012.
Glitter
Glitter er blankt, reflekterande materiale ein kan bruka til pynt og dekorering. Ulike typar glitter kan vera hobbymateriale som ein kan lima på ulike overflater, sminke ein kan festa på kroppen for å gjera han glitrande, eller blanke metalltrådar festa til ein tråd som ein kan bruka som dekorasjon til jul og liknande. Laust glitter er gjerne svært små bitar av glitrande materiale. Bitane kan minna om konfetti eller paljettar, men er mindre.
Menneske har brukt glitter som dekorasjon sidan førhistorisk tid. Opphavleg blei det laga av ulike mineral som malakitt, galenitt, eller glimmer (kråkesølv), insekt, glas eller metall. Moderne glitter er vanlegvis hovudsakleg av plast.
Juleglitter
Glitrande trådar til å pynta med er kjende frå Tyskland rundt 1610. Trådane blei opphavleg laga av sølv som blei hamra tynt og skorne opp i tynne striper. Etterkvart blei det produserte i eigne maskinar. Denne typen glitter blei først bruka til å dekorera statuar, men blei etterkvart særleg brukt til å pynta juletre. Dekorasjonen spreidde seg utover verda i lag med juletreet.
Sølv er dyrt og kan lett oksidera og bli svart. Ei blanding av bly og tinn blei forsøkt brukt, men var for tung og skjør til å vera eit godt alternativ. På 1900-talet byrja ein laga billigare glitter av aluminium, men blyfolie blei også brukt fram til 1960- eller -70-talet i USA, då det blei fasa ut på grunn av faren for blyforgifting.
Moderne glitter blir typisk laga av polyvinylklorid (PVC) med eit metallisk ytterlag. Ein har også brukt polyester laga av polyetylentereftalat. Desse plastformene av glitter heng ikkje like godt som glitter laga av tyngre metall, men finst i mange fargar og fasongar og er mykje billigare.
Annan bruk
Glitter blir mykje brukt til juledekorasjon, men kan også brukast ved andre høve. I India kan ein bruka det til å dekorera bilete, som girlanderar ved bryllaup og andre seremoniar, eller til å pynta hestar og elefantar.
Fiskeslukar og -fluger kan målast eller pyntast med glitter for å lokka til seg fisk gjennom å simulera skala til byttefisk eller insekt.
Glitter kan også brukast i såkalla glitterbomber der ein kaster glitter på ein person som ei form for protest. Glitterbombing har særleg vore brukt mot motstandarar av likekjønna ekteskap. Sjølv om protestforma kan verka ufarleg og morosam, har medisinsk personell åtvara om at glitter kan gje skader i augo eller andedrettssystemet. Glitterbombing kan reknast som ei form for lekamsfornærming, og har ført med seg fengselsstraff.
Myklebust i Vartdal
Myklebust i Vartdal er ein matrikkelgard i Ørsta kommune. Han ligg i Årsetdalen, om lag 5 kilometer frå Vartdalsfjorden.
Garden låg lenge folketom etter Svartedauen, truleg vart han ikkje busett før enn i fyrste halvpart av 1500-talet. I 1603 var det seks brukarar på Myklebust, seinare voks det og var stundom opp i åtte og ni. Myklebust var delt i to klyngjetun, kalla Ytregarden og Nergarden. Ytregarden låg nærare fjorden, medan Nergarden vart kalla så av di han låg meir ned mot Storelva. På kvar av garddelane var det minst tre bruk. Ei fyrste utskifting for innmarka på Myklebust vart halde i 1850-åra. Meir omfattande utskiftingar, som også gjaldt tuna, kom i stand i 1872-73 (for Ytregarden) og 1882-84 (for Nergarden).
Myklebust ligg under ei høg dalside, der det under gjevne tilhøve stekker ut mange snøskred. Særleg gjeld dette dei delane av garden som ligg fram mot grannegarden Kvia, lenger framme i Årsetdalen. Sommaren 1873 gjekk elles store jordskred på den nemnde strekninga. Ein heim vart skadd, og bygde opp att husa på den motsette, heimre delen av matrikkelgarden. Mot nordvest grensar Myklebust mot Årset.
Fv 5906 er tilkomst for Myklebust.
Fylkesveg 238 i Hordaland
Fylkesveg 238 i Hordaland går mellom Orfallet og Festtangen ved Ytre Arna i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 2,9 km.
Trofisk nivå
Eit trofisk nivå er plasseringa ein organisme har i ei næringskjede, målt i tal. Primærprodusentane, eller dei grøne fotosyntetiserande organismane ligg på nivå 1, medan dei ulike konsumentane vert tildelt tal etter kor mange ledd dei er frå planta som fotosyntetiserar.
Poltva
Poltva (ukrainsk og russisk Полтва, polsk Pełtew) er ei elv vest i Lviv oblast i Ukraina og ei sideelv til Vestre Bug. Byen Lviv ligg ved elva, som er gjort underjordisk i byen. Ho renn like under hovudgata i byen, Prospekt Svobody, og Lviv opera- og balletteater.
Historisk har elva hatt store problem med ureining. Som følgje blei ho dekt til og gjort del av underjordisk avløypssystem i Lviv frå 1839. Under andre verdskrigen blei den underjordiske elva nytta som gøymestad for jødar som flykta frå nazistane.
Syr-Darja
Syr-Darja (kasakhisk Сырдария, Syrdarija; tadsjikisk Сирдарёm, Sirdarjom; usbekisk Sirdaryo; farsi سيردريا, Syrdarja eller Sirdarjo) er ei elv i Sentral-Asia, stundom kalla Jaxartes frå det gamle greske namnet ὁ Ιαξάρτης.
Geografi
Elva startar der dei to elvane Naryn og Kara-Darja renn saman i Tian Shan-fjella (i antikken Imeonfjella) Namangan i Ferganadalen aust i Usbekistan. Ho renn så 2 212 km, først inn i Tadsjikistan og så inn i vestlege og nordvestlege område av Usbekistan og det sørlege Kasakhstan til restane av Aralsjøen. Området mellom Syr-Darja og den parallelle elva Amu-Darja i sør, vert kalla Transoksania.
Nedslagsfeltet til Syr-Darja er på over 800 000 km², men i dette tørre området er det berre eit 200 000 km² stort område som gjev vatn til elva. Syr-Darja gjev vatn til dei rikaste bomullsområda i heile Sentral-Asia, i tillegg til byane Kokand, Khujand, Kyzylorda og Turkestan.
Namn
Det greske namnet kjem frå gamalfarsi, Yakhsha Arta («Store perleklar»), ein referanse til fargen på vatnet til elva. I islamske kjelder frå mellomalderen vert elva kalla Sayhoun (سيحون), etter ei av fire elvar i paradis. Elva markerte den nordlegaste grensa til Aleksander den store sine erobringar og greske historikarar hevdar at han her grunnla byen Aleksandria Eskhate i 329 f.Kr.. Byen heiter i dag Khujand. I røynda hadde han berre gjeve eit nytt namn til byen Kyropolis som vart grunnlagd av kong Kyros den store av Persia, meir enn to hundreår tidlegare.
Økologisk katastrofe
Eit omfattande nettverk av kanalar vart bygd på 1700-talet av den usbekiske khanaten av Kokand i heile området som elva renn gjennom. Desse vatningskanalane vart kraftig utbygd i sovjetperioden for å gje vatn til bomullsmarkene. Dette gjekk særs hardt ut over dei økologiske forholda i området og elva tørka opp lenge før ho nådde Aralsjøen. Som følgje av dette har Aralsjøen krympa inn til ein fjerdedel av storleiken han ein gong hadde. Med millionar av menneske som i dag bur i nær bomullsmarkene og livnærer seg av denne industrien er det vanskeleg å sjå korleis situasjonen kan rettast opp att.
Verk
Verk kan vera:
Etterstavingar
Noko som heng saman med virke, vyrke og yrke (norr: verk):
Kropp og helse
Noko som verkjer og gjer vondt (norr: verkr):
1888
1888 (romartal MDCCCLXXXVIII) var eit skotår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein fredag i den 12 dagar seinare julianske. I tysk samanheng er 1888 kjend som Trekeisaråret.
Steppeklima
Steppeklima (BS) skildrar hovudsakleg klimasoner utanfor arktiske strøk som har ein låg årleg nedbørsnormal (200-400 mm ) og som i hovudsak har vegetasjon i form av småskog og kort gras.
Tmaka
Tmaka (russisk Тьмака) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå høgre. Elva er 73 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 4,3 m³/s.
Tmaka spring ut frå eit myrområde nær landsbyen Baklanovo. Elva er islagd frå slutten av november til tidleg i april. Midtvegs i elva ligg eit beverreservat.
Vals
Vals er ein pardans og ei musikkform som går i 3/4-takt (tung-lett-lett), også kjend som valsetakt. Han oppstod i Austerrike på 1700-talet med grunnlag i den mellomeuropeiske folkedansen ländler. Rundt 1800 spreidde valsen seg til resten av Europa og andre delar av verda. Som «tett» pardans opna han ein ny epoke for selskapsdans.
På 1920-talet byrja ei standardisering av dansen som inntil da hadde utvikla seg i forskjellige retningar og fått innverknad frå andre populære dansar. Den moderne valsen var blant anna saktare. Det var spesielt i England den moderne stilen blei forma.
I dag er valsen delt opp i fleire typar, der engelsk vals og wienervals er internasjonale turneringsdansar. Folkedansen vals er også framleis populær.
Innan kunstmusikk er vals særleg brukt av romantiske komponistar som Frédéric Chopin, Franz Liszt og Johann Strauss den yngre.
789 Lena
789 Lena er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 24. juni 1914 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Alexandria
Alexandria er den største hamnebyen og den nest største byen i Egypt. Han ligg i Nildeltaet nord i landet, og er eit viktig transport- og industrisenter, men er også kjend som badeby og turistmål.
Soge
Alexandria er oppkalla etter Aleksander den store, som grunnla han i 332 f.Kr. nær fiskarlandsbyen Rhakotis. Byen blei bygd rundt ei naturleg hamn som blei kunstig utvida. Byen fekk stor tilflytting av grekarar og jødar. I 305 f.Kr. gjorde Ptolemaios I Soter Alexandria til hovudstaden for riket. Byen voks seg større enn Karthago, og blei ein av dei største byane i den hellenistiske verda.
Alexandria var kjend for to av verdas sju underverk, det store biblioteket og fyrtårnet sitt. Biblioteket var ein del av forskingssenteret Mouseion, som Alexandria var vidkjend for. Her verka mellom anna matematikarane Euklid, Heron og Hypatia. Den eldste greske omsetjinga av Gamletestamentet, Septuaginta, blei utført i byen på 200-talet f.Kr.
Byen var lenge eit stoppepunkt på handelsruta mellom Europa og Asia. Etterkvart som sjøfart tok over mista han denne stillinga, men opninga av Mahmudiyya-kanalen og Suez-kanalen på 1800-talet gav støytet til ny vekst.
Moldavia
Moldavia (offisielt Moldova) er ein historisk region og eit tidlegare fyrstedøme i Aust-Europa, som ligg mellom Aust-Karpatane og elva Dnestr. Han var i starten ein sjølvstendig og seinare autonom stat som eksisterte frå 1300-talet til 1859, då han vart slått saman med Valakia, og danna grunnlaget for den moderne staten Romania. Staten inkluderte i periodar områda Bessarabia (med Budjak) og heile Bukovina. Den vestlege delen av Moldavia er i dag ein del av Romania, medan den austlege delen høyrer til den sjølvstendige staten Moldova, og den nordlege og søraustlege delen av regionen høyrer til Ukraina.
Guru Gobind Singh
Guru Gobind Singh dji var den tiande og siste av dei ti sikh-guruane og vart guru den 11. november 1675 som etterfølgjar etter far sin guru Teg Bahadur. Føre guru Gobind Singh døydde, utpeikte han den heilage skriftsamlinga Guru Granth Sáhib som den neste, evige sikh-guruen. Denne boka er dermed meir enn ei heilag bok for sikhane.
Guru Gobind Singh var fødd i Patna i Bihar i India.
Rolla som sri guru Gobind Singh dji (òg stundom skrive som «Govind»), den tiande og siste av dei ti sikh-guruane og grunnleggjarane av sikh-trua, var monumental. Han levde som eit eksempel på sikh-trua gjennom eit liv med store personlege tap: Gobind miste far sin, mor si og alle dei fire sønene sine i den religiøse krigen mot Mughal-keisaren i si tid, Aurangzeb. Aurangzeb kravde at alle sikhar laut konvertere til islam eller bli drepne. Det var i denne krigen at guru Gobind leid så store personlege tap.
Guru Gobind Singh seiest å ha knote saman dei lause trådane i sikh-trua. Han erklærte seg sjølv som den siste sikh-guruen og utnemnde boka Adi Granth, no kjend som Guru Granth Sáhib, som den evige sikh-guruen. Men autoriteten som Guru Granth Sáhib fekk var ein andeleg autoritet; fysisk, tidsbunden autoritet vart gjeven til sikhane som heilskap. Guru Gobind grunnla òg sikhdåpen med mottaking av vigslevatn.
Det følgjande er ei oppsummering av dei viktigaste høgdepunkta i livet åt guru Gobind Singh dji:
Seret i Drohobytsj
Seret (ukrainsk Серет) er ei lita elv i Ukraina, ei sideelv i Tysmenytsja. Seret renn gjennom sentrum av Drohobytsj, ein by i Lviv oblast vest i Ukraina.
Elva renn frå ein innsjø i skogen i Ivano-Frankivsk oblast og er særs forureina med ei særeigen lukt. Berre enkelte mikroorganismar og ender lever i elva.
Cavia
Marsvin (Cavia) er ei gnagarslekt i familien Caviidae, har ein flat nase, er dekt av pels og har ein nesten usynleg halestump. Marsvin er planteetarar og kan ikkje ta til seg næring korkje frå kjøt eller mjølkeprodukt. Det finst 9 ulike marsvinarter, som held til i ulike regionar av Sør-Amerika. Tammarsvin, Cavia porcellus, stammar frå Andes-regionen (Peru, Bolivia, Ecuador), der det har blitt brukt som mat i meir enn 4000 år. I dag er det eit populært kjæledyr, men også brukt i forsking. Ville marsvin har kort, brun eller grå pels, medan tamme marsvin har stor variasjon både i fargar og pelslengde.
Fylkesveg 239 i Hordaland
Fylkesveg 239 i Hordaland går mellom Ulset og Myrdalskogen i Åsane i Bergen kommune. Vegen har ei lengd på 1,7 km.
Maskineri
Maskineri kan vera:
Samordningsminister
Samordningsminister er ein uoffisiell og ikkje-formell tittel, ofte nytta av media om personen som til ei kvar tid innehar posisjonen som statsråd og stabssjef ved Statsministerens kontor.
210 Isabella
210 Isabella er ein stor og mørk hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein kombinasjon av C-type- og F-typeasteroidar og er sannsynlegvis samansett av enkle karbonske chondrittar.
Asteroiden er klassifisert til å vera i familien av nemesisasteroidar.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 12. november 12 1879 i Pola, Italia.
Grunnen til namnet er ukjend.
Musikkverk av Georg Friedrich Händel
Dette er ei liste over musikkverka til Georg Friedrich Händel. Händel var kjend for operaene, oratoria og concerti grossi. Händel komponerte 42 operaer, 29 oratorium, meir enn 120 kantater, trisettar og duettar, mange ariar, kammermusikk, mange kyrkjestykke, oder og serenataer; samt 16 orgelkonsertar. Oratoriet hans Messias, med «Hallelujah»-koret, er av dei mest kjende verka innan klassisk musikk og mykje spelt i jula. Av dei mest kjende instrumentalverka hans finn ein Concerti Grossi Opus 3 og 6; The Cuckoo and the Nightingale og dei 16 klaverstykka hans, særleg The Harmonious Blacksmith.
Samleutgåver av verka til Händel er mellom anna Händel-Gesellschaft (HG) og Hallische Händel-Ausgabe (HHA).
Verka til Händel har vorte katalogisert og vert ofte kalla HWV, til dømes er Händels Messias HWV 56.
Operaer
All verka er opera seria i tre akter, med mindre det står noko anna.
HWV manglar
Händel-verk som ikkje finst i HWV-katalogen.
24SevenOffice
24SevenOffice er eit norsk IT-firma med hovudkontor i Skien og kontor i Oslo, Stockholm og London.
Firmahistorie
24SevenOffice vart starta i 1996 i Porsgrunn av Stian Rustad. Selskapet heitte tidlegare kontorplassen.no men skifta i februar 2005 namn til 24SevenOffice.
I februar 2005 kjøpte selskapet den svenske konkurrenten Start & Run. Dette gjorde at 24SevenOffice fekk 400 nye kundar.
I desember 2005 gjekk selskapet inn i ei partnaravtale med Active24.
I januar 2006 vart selskapet hovudsponsor til Petter Solberg, tidlegare verdsmeister i WRC, i ein sponsoravtale verdt 5 millionar norske kroner.
Produkt
24SevenOffice er eit web-basert ERP-system for små og mellomstore føretak. Systemet inkluderer modular for CRM, rekneskap, fakturering, e-post, fil-/dokumenthandsaming og prosjektstyring.
Systemet er web-basert og nyttar HTML, JavaScript, CSS, XML og XMLHttpRequest for å oppnå eit raskt brukargrensenitt. Teknikken som vert nytta vert ofte omtala som Ajax.
24SevenOffice har vunne fleire prisar, inkludert «Seal of Excellence» på CeBIT og «Årets Produkt 2005» i Kapital.
Konkurrentar
Den einaste to direkte konkurrentane er amerikanske NetSuite og norske Office123, som òg tilbyr eit liknande web-basert system. Andre web-baserte konkurrentar inkluderer Salesforce.com, SugarCRM og QuickBooks Online.
Tradisjonelle konkurrentar i Noreg er Mamut, Visma, SuperOffice og HansaWorld.
Malyj Vysotskij
Malyj Vysotskij (russisk Малый Высоцкий, finsk Ravansaari) er ei øy nordvest i Russland, i dag leigd ut til Finland. Det ligg i Viborgbukta, ved sidan av Vysotsk, 12 km sørvest for Viborg.
Mellom 1918 og 1940 var øya ein del av Finland og heitte Ravansaari. Ho var busett av nesten tusen finnar som hovudsakleg levde av tømmerhogst. Under den andre verdskrigen i 1940 vart ho annektert av Sovjetunionen (i lag med omliggande område) og vart ein del av Karelsk-Finsk SSR. I 1941 vart ho gjenerobra av finske troppar og annektert av Finland. I juni 1944 vart ho igjen underlagt den raude arméen og vart igjen ein del av Sovjetunionen. Øya vart då kalla Malyj Vysotskij. Det vart signert ein avtale i 1963 om leige av øya og den nærliggande Saimaa-kanalen til Finland i ein periode på femti år.
På grunn av avtalen og at øya er isolert frå både Finland og Russland har radioamatørar gjort Malyj Vysotskij til eit eige område, som Hawaii eller Alaska. Dette og det at Aleksander Stepanovitsj Popov gjorde sine første radioeksperiment i området på byrjinga av 1900-talet, har gjort øya til ein attraksjon for såkalla DX-pedition-folk. Alle slike ekspedisjonar er organisert av ei finsk-russisk gruppe som ført oppstod i 1988.
Gjerstad kyrkje på Osterøy
Gjerstad kyrkje står på Gjerstad i Osterøy kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1870.
Byggmeister for kyrkja var Ole Vangberg. Han baserte teikningane på grannekyrkja Bruvik kyrkje som han òg hadde vore byggmeister for. Teikningane til Bruvik kyrkje var i sin tur baserte på dei laga av Frederik Hannibal Stockfleth til Fusa kyrkje.
Det har vore kyrkje på Gjerstad sidan mellomalderen. Det tidlegaste ein finn Gjerstad-kyrkja nemnd i kjeldne er 1329. Mellomalderkyrkja var truleg ei stavkyrkje som vart avløyst av ei lafta kyrkje i 1622. 1600-talskyrkja stod til den noverande kyrkja skulle byggjast.
Gjerstad kyrkje er soknekyrkje i Gjerstad sokn i Åsane prosti. Soknet har tidlegare høyrd til Haus prestegjeld og fram til utfasinga av prestegjeld frå 2004 Osterøy prestegjeld.
Sindelfingen
Sindelfingen er ein by i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 60 000 innbyggjarar. Byen ligg om lag 15 km sørvest for Stuttgart.
Byen grensar til Böblingen, Stuttgart og Leonberg, og byen glir faktisk i eitt med Böblingen. Elva Schwippe har sitt utspring i Sindelfingen. I nord ligg naturreservatet Glemswald.
Økonomien i byen er hovudsakleg basert på bilindustrien, særleg fabrikken DaimlerChrysler og kontora til Smart. I mellomalderen låg det eit veveri i byen, og i dag står moteindustrien framleis sterkt her.
Historie
Sindelfingen vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1155, men sjølve byen vart grunnlagd i 1263 av grev Rudolf von Tübingen-Herrenberg. I 1535 vart byen protestantisk som følgje av reformasjonen.
Happy Jack
«Happy Jack» er ein song av det britiske rockebandet The Who, som kom ut i desember 1966 og nådde tredjeplassen i heimlandet. I USA kom singelen ut i mars 1967 og nådde 24. plassen. Songen vart òg gjeven ut på den amerikanske utgåva av det andre albumet deira, som heitte A Quick One i Europa og Happy Jack i USA.
Førsteverset av songen vert sungen av John Entwistle, medan Roger Daltrey syng resten. Dette er derfor ein av få songar skrivne av Pete Townshend med Entwistle på solovokal. Heilt mot slutten av «Happy Jack» kan ein høyre Townshend rope «I saw you!» («Eg såg deg!») og det vert sagt at dette er til trommeslagar Keith Moon som i smug prøvde få stemma si med på innspelinga, noko resten av bandet mislikte.
Trass i suksessen på singellistene, kalla Who-biografen Greg Atkins songen for den svakaste singelen deira til då. Daltrey skal visstnok ha meint at songen høyrdest ut som ein «tysk ompasong». Men Chris Charlesworth hylla dei «lyse harmoniane, det rare temaet» og «den feite bassen og trommene». Charlesworth hylla særleg trommespelinga til Moon som ikkje berre bar rytmen, men òg sjølve melodien, på ein måte han kallar «overraskande originalt».
Songen vart først framført av The Who i 1967 og dei spelte songen på konsertane til 1970. Ein versjon frå konserten i Leeds i februar 1970 kom ut på CD-utgåva av Live at Leeds i 1995 i ein medley med andre songar.
Myklebust i Ørsta
Myklebust er ein matrikkelgard i Ørsta kommune. Han ligg i Follestaddalen, på austsida av Storelva. Garden grensar mot Follestad i sør og Øy i nord. Garden, som i lang tid var fembølt, har halde utskifting over innmarka fleire gonger. Fyrste gongen kring 1800, så i 1839, dernest 1869 og til sist i 1939. Klyngjetunet vart oppløyst ved den fyrste utskiftinga, som ein i dag ikkje har dokument kring. Dei enkelte bruka bygde tun kring ein hovudteig, opp mot og langs dalsida, fjellfoten.
Garden hadde seter (Myklebustsætra) i Øyadalen, til endes for Follestaddalen, og på Myklebustfjellet opp for garden. Setringa tok slutt i 1950.
Eit kraftverk ovan om garden kom i drift i 1919, då ein nytta vatn frå Fjellelva (elva frå Myklebustfjellet). Verket leverte straum til alle husstandane på Myklebust og var operativt til 1966. Det er i 2009 bygt eit nytt kraftverk her.
Fv 55 er tilkomst for Myklebust.
Kotlin
Kotlin (russisk Котлин; finsk Retusaari) er ei øy i Russland som ligg i Finskebukta, 30-40 km vest for St. Petersburg i Austersjøen. Festningsbyen Kronstadt ligg på øya.
Øya har ei trekanta form og er om lag 12 km lang og 1,5 km brei. Aust på øya, som er den breie delen, ligg byen Kronstadt og fleire grunner strekkjer seg om lag 2 km vestover frå vestenden av øya til skjeret der fyret Tolbaaken står.
Øya deler dermed sjøvegen til St. Petersburg i to kanalar. Kanalen på nordsida er fylt med grunner som strekkjer seg frå Kotlin til Lisij Nos, medan den sørlege kanalen er smal på grunn av ei landtunge som stikk ut i sjøen på andre sida ved Lomonosov. Gjennom historia har dett sundet vorte strengt vakta med artilleri. Det vart bygd ein kanal gjennom grunnene langs sjøvegen til St. Petersburg i 1875-1885. I 2008 opna bilveg til øya via St. Petersburg-dammen frå nord til sør i Finskebukta. Han vart starta i 1980, men på grunn av den politiske uroa i 1990-åra stod han først ferdig i 2008.
Kjelder
''
Progressiv rock
Progressiv rock (ofte berre kalla prog eller progrock) er ein sjanger innan rock som utvikla seg på slutten av 1960-åra og tidleg i 1970-åra og som i følgje allmusic var «eit hovudsakleg britisk forsøk på å ta rockemusikk til nye kunstneriske nivå.» Uttrykket «kunstrock» vert ofte nytta om ein annan med progressiv rock, men dei to sjangrane er ikkje identiske.
Progressive rockeband tøygde dei tekniske og komposisjonsmessige grensene i rockemusikken ved å ta musikken vidare frå den populære vers-refreng-baserte songstrukturen. I tillegg nytta ein ofte arrangement med element frå klassisk musikk, jazz og verdsmusikk. Instrumentalar var vanlege, medan songtekstane ofte var omgrepsmessige, abstrakte eller basert på fantasy. Progressive band gav stundom ut konseptalbum som ofte fortalde ei soge eller omhandla spesifikke tema.
Progressiv rock utvikla seg frå psykedelisk rock seint i 1960-åra, i ein periode då det vart stadig vanlegare å ta musikken eit steg vidare med eit breitt spekter av inspirasjonskjelder.
Sjangeren har vorte nytta om band som King Crimson, Yes, Genesis, Pink Floyd, Jethro Tull, Gentle Giant, The Moody Blues og Emerson, Lake and Palmer. Progressiv rock vart mest utbreidd på midten av 70-åra. Sjølv om progressiv rock nådde ein topp i 1970- og tidleg i 1980-åra, har neo-progressive band halde sjangeren relativt populær etter dette.
Musikalske kjenneteikn
Form: Progressive rockesongar prøver anten å unngå dei vanlege songstrukturane i populær musikk som vers-refreng-bru, eller viske denne forma ut med å lage lengre seksjonar eller setje inn fleire mellomspel, ofte med overdriven dynamikk for å forsterke kontrasten mellom seksjonane. Klassiske former vert ofte sett inn eller byta ut, og resultatet vert stundom heile suitar, som byggjer på tradisjonelle potpurri av tidlegare rockeband. Progressive rockesongar har ofte lange instrumentale parti, som blandar den klassiske solotradisjonen med improvisasjonstradisjonar i jazz og psykedelisk rock. Alt dette medfører at progressive rockesongar kan verte lange, og dei kan stundom vare over 20 minutt.
Klangfarge: Tidlege progressive rockeband utvida klangfargane til den tradisjonelle rockemusikken, som då bestod av gitar, orgel, bass og trommer, med å bruke mindre vanlege instrument som fløyte, saksofon og fiolin, og i tillegg utforske kva som var mogeleg å gjere med nye elektroniske piano, synthesizerar og elektroniske effektar. Moderne progressive rockeartistar held fram denne tradisjonen med å eksperimentere med nye og forskjellige lydar og instrument. Nokre instrument, som moogsynthesizer og Mellotron, har vorte nært knytte til denne sjangeren.
Rytme: Med påverknad frå klassisk musikk, jazz og eksperimentell musikk, har progressive rockeartistar ofte utforska uvanleg tempoangjeving, synkope, polyrytme og tempoendringar som ikkje vert nytta til vanleg i rockemusikk. Utan ein enkel, jamn rytme vert progressive rock rekna for å vere mindre oppteken av at det skal vere mogeleg å danse til musikken.
Andre kjenneteikn
Teknologi: For å kunne utforske klangfargane vidare har progressive rockeband ofte tidleg nytta nye elektroniske instrument og teknologiar. Emerson Lake and Palmer var av dei første som nytta moogsynthesizer, og mellotron vart flittig brukt av tidlege progressive rockeband som Moody Blues, King Crimson og Genesis. Seint i 1970-åra utvikla Robert Fripp frå King Crimson og Brian Eno analoge bandsløyfe-effektar (Frippertronics). I 1980-åra nytta Frank Zappa Synclavier til å lage musikk og innspelingar, og King Crimson utvikla MIDI-gitarar, ein Chapman Stick, og elektronisk perkusjon.
Oviedo
Oviedo (asturisk Uviéu) er hovudstaden i fyrstedømet Asturias nord i Spania.
Progressiv rock
Andre kjenneteikn
Konseptalbum: Sjølv om dei ikkje berre vert nytta innan progressiv rock, er songsamlingar med eit felles tema eller ei felles soge ofte vanlege i sjangeren. Sidan progressive rockesongar ofte er lange i seg sjølv, har slike album ofte vorte lengre enn det lagringsteknikkane på den tida tillet, og ein måtte derfor stundom gje ut eitt enkelt album på doble vinylplater, kassettar og sjølv CD-ar for å få med alt. Konsepta har vore både historiske, fantastiske og metafysiske, og Jethro Tull gav til og med ut eit konseptalbum som gjorde narr av konseptalbum, Thick as a Brick i 1972.