cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steve Harley & Cockney Rebel
Karriere
Det vart gjeve ut ein singel til frå albumet, «Mr. Raffles (Man It Was Mean)», som nådde Topp 20 i Storbritannia, men så vart bandet oppløyst. Etter 1975 strevde Harley å oppnå den same suksessen han hadde hatt og forsvann ut av det store biletet. . Han song vokal på The Alan Parsons Project-songen på «The Voice» i 1977 frå I Robot. Harley fekk òg ein hitt i 1976 med ein coverversjon av «Here Comes the Sun». Han fekk òg ein mindre hit i 1979 som soloartist i Storbritannia med «Freedom's Prisoner». I 1980-åra byrja Harley å turnere igjen med dei gamle Cockney Rebel-songane.
Den originale bassisten i Cockney Rebel, Paul Jeffreys, var ein av dei som omkom på Pan Am Flight 103 i 1988. I april 1990 slo Harley og fleire tidlegare Cockney Rebel-medlemmar seg saman som Raffles United, og heldt fire konsertar i London.
Harley har sidan gjeve ut fleire soloalbum, Yes You Can i 1992, Poetic Justice i 1996 og sist The Quality of Mercy i 2005, det første sidan 1970-åra gjeve ut med Cockney Rebel-namnet.
«Make Me Smile» har vorte nytta i fleire reklamefilmar, som Carlsberg Lager i 1995, noko som gjorde at songen gjekk inn på Topp 40 i Storbritannia. I 2005 vart han nytta i ein reklame for Marks & Spencer. I 2007 vart songen nytta i ein reklame for Norsk Tipping.
Diskografi
Cockney Rebel: Steve Harley & Cockney Rebel:
Stora Förö
Stora Förö er ei lita øy i Göteborgs skjergard i Sverige. Dei første sommarhyttene vart bygde her i 1930-åra. Namnet Förö kjem frå tida då øya var dekt av furu.
Einar Lexow
Einar Jacob Knuthinge Lexow var ein norsk kunsthistorikar og museumsmann, fødd i Sarpsborg.
Doktersonen Lexow tok examen artium i 1906. Sidan studerte han kunst på Universitetet i Kristiania under kunsthistorikaren Lorentz Dietrichson.
I tida 1901-12 var Lexow amanuensis ved Kunstindustrimuseet i Kristiania. År 1912 fekk han jobb som konservator ved den kulturhistorisk avdelinga til Bergens Museum. Tida 1919-31 var han også inspektør ved Håkonshallen. Etter tjue år på Bergens Museum tok han i 1932 over direktørstillinga ved Vestlandske Kunstindustrimuseum.
Lexow vart dr.philos. i 1923 på avhandlinga Hovedlinjene i entrelac-ornamentikkens historie. Han skreiv fleire bøker om både kunst og fortidsminne, der særleg oversynsverka nådde eit større publikum. Gjennom mange år var han formann i Bergens-avdelinga av Fortidsminneforeningen, og hadde elles ei rad med tillitsverv innanfor fagfeltet sitt.
Frikk Heide-Steen
Frikk Heide-Steen er ein norsk songar og dirigent. Han er son til komikaren Harald Heide-Steen jr. Han er utdanna ved Bårdar Akademiet og Norges Musikkhøgskole. Heide-Steen ar musikalsk erfaring frå ulike sjangrar, frå klassisk til jazz, pop, musicals og elektronisk musikk (EDM). Han har medverka på fleire plater, og er tilsett som dirigent for NRKs guttekor Sølvguttene.
Melodi Grand Prix 2014
Frikk Heide-Steen deltok med singelen «Frozen By Your Love» i den fyrste semifinalen i Melodi Grand Prix 2014, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Songen er skriven av TIMBRE, under namnet Anders Bratterud, og Andrew Bullimore, og vart framført på engelsk av TIMBRE, Frikk Heide-Steen og Ida Stein. Bidraget vart det fyrste i sjangeren house sidan Melodi Grand Prix vart starta i 1960.
Innved
Innveden er den forsterkande konstruksjonen innvendig i ein klinkbygd båt. Dei viktigaste delane av innveden er esing, band og betar. Innveden er i regelen festa til bordgangane med trenaglar. Han vert ikkje festa før båten er oppborda. For at ikkje båten skal verte for stiv er ikkje innveden fast til kjølen.
Florian Schneider
Florian Schneider-Esleben var ein tysk musikar som er mest kjend som langvarig medlem av elektronikabandet Kraftwerk. Han var med frå starten av til han slutta i november 2008.
Karriere
Opphavleg var hovudinstrumentet til Schneider fløyte, som han spelte ved hjelp av elektroniske effektar, som bandekko, ringmodulering, omformarar, fuzz og wah-wah, slik at han kunne nytte fløyta som eit bassinstrument. Han spelte òg fiolin (med same effektar), elektrisk gitar og nytta synthesizerar (både som melodisk instrument og som lydprosessor). Seinare skapte han sitt eige elektroniske fløyteinstrument. Etter albumet Autobahn frå 1974, nytta han i langt mindre grad akustiske instrument.
David Bowie kalla det instrumentale stykket «V-2 Schneider» på “Heroes” opp etter Schneider, og var særs inspirert av stilen til Kraftwerk på Berlintriologien hans seint i 1970-åra.
Schneider sa i 1991: «Eg byrja å studere seriøst opp til eit visst nivå, men det vart keisamt. Eg såg meg om etter noko anna og fann ut at fløyta var for avgrensande. Like etter kjøpte eg ein mikrofon, så høgtalarar, så ein ekko, så ein synthesizer. Seinare la eg fram eg fløyta. Det var ein slags prosess.» Sjølv om han ikkje var særskild teknisk dyktig på klaver, og var ein dyktig fløytist, føretrekte han å utløyse synth-lydar gjennom eit klaver på konsertane til gruppa i 1976, 1976 og 1981. Seinare vart synthane utvikla slik at synthspelinga vart mindre teknisk krevjande.
Schneider konsentrerte seg om lyd-design (i eit intervju i 2005 kalla Hütter han ein «lydfetisjist») og Vocoder/tale-syntese. Mellom anna fann han opp Robovox, ein særeigen del av stilen til Kraftwerk.
Schneider var kjend for sine komiske, gåtefulle intervju, sjølv om han sjeldan gav løyve til å bli intervjua.
Slutt i Kraftwerk
Schneider spelte ikkje på nokre av konsertane til Kraftwerk i 2008. På scenen vart han erstatta av Stefan Pfaffe, som hadde arbeidd med bandet som videoteknikar. Schneider slutta i Kraftwerk den 21. november 2008.
Cassino
Cassino er ein by og ein kommune i provinsen Frosinone i regionen Lazio i Italia. Kommunen har 35 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 82,8 km². Byen Cassino ligg 40 meter over havet, 37 km frå Tyrrenhavet. Til provinshovudstaden Frosinone er det 53 km i nordvestleg retning.
Cassino ligg ved foten av Monte Cairo, nær åmotet mellom Gari og Liri. Byen er best kjend for slaget om Monte Cassino under andre verdskrigen, samt som setet for abbediet av Montecassino. Slaget ved Monte Cassino i 1944 førte til store tap av menneskeliv på både alliert og tysk side, og mest heile byen vart lagt i ruinar.
Fiat har ein bilfabrikk i Cassino.
Haustveit
Haustveit er ein gard i Ullensvang kommune, med gardsnummer 69. Namnet er avleidd av nabogarden Hauso og utmerkinsleddet tveit.
Haustveit ligg på vestsida av Sørfjorden. Det er fem bruk på Haustveit, der det vert dyrka eple, morellar og plommer. Haustveit og Velure har stølen Samladal med gode beite for sau.
Bygdeboka
I bygdeboka Odda, Ullensvang, Kinsarvik står det fylgjande om Haustveit:
«''Haustveit er yste (nordlegaste) garden som høyrer til Ullensvang sokn på vestsida av Sørfjorden, og grensar mot Hauso I Kinsarvik sokn. Etter namnet skulle skulle ein tru at Haustveit er utskjilt frå Hauso men garden har naturleg samanheng med gardane innanfor og synest altid å ha sokna til Ullensvang. Haustveit er nemnd fyrste gongen I 1365 og namnet er då skreve Hausatveit, I 1521 Hossetwed litt seinare Hawassatweit, I lang tid skreve Hauastved no Haustveit slik folk seier.''»
Håhaugsteinen
Håhaugsteinen er ei stor steinblokk med helleristingar som ligg på ei beitemark på Haustveit. På steinen er det rissa inn mellom anna båtar, ringfigurar og dyr. Håhaugsteinen er freda.
Eigedomstvistar i 1365 og 1389
I eit diplom dagsett 28. mai 1365 på Vossavangen vert Haustveit nemnt i ei sak som gjeld ein eigedomstvist. Der står det at det er ein eplehage («epplagardenn» ) på Haustveit. Det skal ha vore engelske munkar frå Lysekloster som byrja med epledyrking i Sørfjorden kring 1300. Dei heldt til på Opedal på austsida av fjorden. Eigedomstvisten vart løyst den maidagen på Voss og partane tok kvarandre i handa og var samde. I 1389 ser det ut til at nokre av etterkomarane deira var komne i tvist om same eigedommane, men denne gongen er eigedommen på Haustveit omtala som urtehage («gras gardin» ).
Julimonarkiet
Julimonarkiet, borgarkongedømmet, er det kongedømmet som vart oppretta i Frankrike 7. august 1830 for Huset Bourbon si yngre linje, Ludvig Filip og hans ætt. Under uroa i Paris 1830 vart kong Karl X av Frankrike tvinga til å abdisera til fordel for den meir liberale Ludvig Filip.
Julirevolusjonen
Årsaka til revolusjonen var den rike middelklassa og dei liberale avisene sin opposisjonen mot fire forordninger («Juliordonnansane», Les ordonnances dei Saint-Cloud) underteikna av Karl X den 25. juli 1830:
Kongen påkalla 14. artikkel i grunnlova, der han vart gjeven rett til avgjera og setja i verk lovar og forordninger.
Ny konge
Etter tre dagar med blodige kampar i Paris (27.–29. juli) vart Ludvig Filip, hertugen av Orléans, utropt til generalstattholder. Først alt for seint innsåg Karl X kva for ein veg det berr, og tilbaud å trekkja lovane tilbake. Men forfatninga vart endra, den eldre greina av Huset Bourbon mista retten til trona, og Ludvig Filip vart utropt til ny konge av Frankrike 7. august 1830.
Ludvig Filip skulle verta den siste kongen i landet. Han sat på trona til februarrevolusjonen og skipinga av Den andre franske republikken den 4. november 1848.
Yokosuka
Yokosuka 横須賀市 er ein japansk hamneby og marinebase. Byen har nærare 420 000 innbyggjarar, og ligg strategisk i den sørvestre delen av Tokyobukta. Alt under andre verdskrigen var Yokosuka ein av hovudbasane til den keisarlege japanske marinen. Etter den japanske kapitulasjonen 1945 vart Yokosuka ein viktig base for den amerikanske stillehavsflåten, og er i dag den største og viktigaste marinebase utanlands for USA. Basen sysselsett opp mot 20 000 militære og sivile.
Pjatigorsk
Pjatigorsk (russisk Пятиго́рск) er ein by i Stavropol kraj i Russland med om lag 140 000 innbyggjarar (2007). Han ligg ved elva Podkumok, rundt 150 km søraust for Stavropol.
Namnet Pjatigorsk tyder «fem fjell» på russisk og har namnet frå dei fem toppene i Besjtau (som òg tyder «fem fjell» på dei tyrkiske språka i Kaukasus. Byen vart grunnlagt i 1780 og har vore ein kurstad med mineralvasskjelder sidan 1803.
Hans Misvær
Hans Mikal Pedersson Misvær var ein norsk hagebrukspioner frå Skjerstad i Nordland.
Pjatigorsk
Historie
Den første gongen mineralkjeldene vart nemnt i historiske kjelder er i dokument frå den arabiske oppdagaren frå 1300-talet, Ibn Battuta. Vitskapeleg interesse for dei vart først vist av tsar Peter I, men informasjonen som vart innsamla på ekspedisjonen hans har sidan gått tapt. Interessa vart vekka igjen på slutten av 1700-talet, då den første russiske busetnaden vart grunnlagt – festninga Konstantinogorskaja, som vart bygt ved Masjukfjellet i 1780.
Dei verdifulle kaukasiske mineralkjeldene førte til at det vart bygt ein feriestad her i 1803 og dei første studiane av vatnet sine medisinske eigenskapar starta etter dette. Den 24. april skreiv Aleksander I under på eit dekret som gjorde mineralvasskjeldene til statleg eigedom. Mange busetnader vart danna ved kjeldene. Den første busetnaden var Gorjatsjevodsk (no ein del av Pjatigorsk) ved foten av Masjukfjellet, så Kislovodsk, Jessentuki og Zjeleznovodsk.
Økonomi og næringsliv
Næringslivet i Pjatigorsk er hovudsakleg orientert mot mineralvasskjeldene og kurbada ved dei. Det finst òg ein næringsmiddelindustri (eit slakteri, eit vintapperi, eit meieri og eit bryggeri), tekstilindustri, ein skofabrikk og ein teppefabrikk, maskinindustri og metallarbeid, ein kjemisk fabrikk og ein keramikkfabrikk (TEMP Ceramics ) som har spesialisert seg på porselen og keramiske gaveartiklar som samovarar, figurinar, vasar og dekorative keramiske veggpanel.
Hans Misvær
Misvær arbeidde iherdig med å fremje fruktdyrkinga og -omsetnaden, og med å få opprette skulehagar. Han skreiv fleire fagbøker, mellom andre Smaahave-bogen (1906), Planteskolen og frugthaven (1919) Frugthaven (1933 og Fruktdrikk (1935).
Leonore av Sverige
Leonore er prinsesse av Sverige, hertuginne av Gotland og dottera til prinsesse Madeleine av Sverige og Christopher O'Neill. Ho er nummer fem i arvefylgja til den svenske trona. Prinsesse Leonore har både svensk og amerikansk statsborgarskap.
Prinsesse Estelle vart fødd 20. februar 2014 i New York i USA. Ved fødsla var ho 50 cm lang og vog 3 150 gram. Det fulle namnet hennar Leonore Lilian Maria ot titlane hennar, vart kunngjorde av kong Carl XVI Gustaf av Sverige på Stockholms slott 26. februar.
Hobbsbreen på James Ross-øya
Hobbsbreen er ein isbre som ligg in bratt dalbotn på nordvestsida av Hamilton Point og flyt søraust til sørsida av Markham Bay på austkysten av James Ross Island i Antarktis. Han vart oppdaga og kartlagt av Den svenske antarktisekspedisjonen i 1901–04, under Otto Nordenskjöld, som namngav han etter professor William H. Hobbs, ein amerikansk geolog og glasiolog.
Oyayubi-jima
Oyayubi-jima er ei smal, klipperik øy. Ho ligg like utanfor Langhovde, 2 nautiske mil (3,7 km) sør for Langskallane, aust i Lützow-Holmbukta. Ho vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto teken under Japanese Antarctic Research Expedition (JARE), 1957-62. Namnet «Oyayubi-jima» (Tommeløya) vart gjeven av JARE i 1972 i tilknyting til Oyayubi Misaki (Tommelneset), som er sørenden av denne øya.
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia
Universitetet i Recôncavo da Bahia (Universidade Federal do Recôncavo da Bahia, UFRB) er eit universitet i Bahia i Brasil. Det blei oppretta i Bahia i 2006.
Sora i Italia
Sora er ein by og ein kommune i provinsen Frosinone i regionen Lazio i Italia. Kommunen har 26 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 71 km². Byen ligg på ei elveslette ved Liri, 300 meter over havet, og 28 km aust-nordaust for provinshovudstaden Frosinone.
Distriktet rundt Sora er vidkjendt for dei fargerike folkedraktene.
Howarthbreen
Howarthbreen er ein liten isbre som flyt sør-søraust til Admirality Sound langs vestsida av The Watchtower, søraust på James Ross Island i Antarktis. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1995 etter Michael Kingsley Howarth som var Deputy Keeper of Paleontology ved British Museum (Natural History) i 1980–92, og forfattar av Falkland Islands Dependencies Survey Scientific Report Nr. 21 om Aleksanderøya.
Padda i Antarktis
Padda er ei øy i Antarktis som ligg nær vestsida av innløpet til Havsbotn i Lützow-Holmbukta. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og namngjeven på grunn av forma si.
Stora Essingen
Stora Essingen er ein bydel og ei øy i Stockholms innerstad i Mälaren. Bydelen grensar til Fredhäll, Lilla Essingen, Gröndal, Smedslätten, Äppelviken og Alvik.
Øya har eit areal på 0,73 kvadratkilometer og er kraftig kupert. Øya heitte tidlegare Hessingen.
Omkring 1870 byrja ein å byggje arbeidarbustader og sommarhytter her. I 1907 byrja ein å selje tomter, men først i 1928, då Stora Essingebron vart innvigd, vart det fart på salet. I den sentrale delen av bydelen, omkring Essingetorget, finst det leilighetsbygg, elles består det meste av busetnaden av einebustader.
Yokkaichi
Yokkaichi er ein by i Japan, sørvest for Nagoya. Byen har kring 314 000 innbyggjarar (2010) og er eit industrisenter for petrokjemi, glas og maskinindustri.
Castelnaudary
Castelnaudary (Castèlnòu d'Arri) er ein kommune i Aude departement i Occitanie-regionen sør i Frankrike. Han ligg i den tidlegare provinsen Lauragais.
Lars Onsager
Lars Onsager var ein norsk-amerikansk vitskapsmann i fysikalsk kjemi. Han mottok Nobelprisen i kjemi i 1968.
Meslingar
Meslingar (Morbilli) er ein barnesjukdom med utslett. Han kjem av meslingevirus, og er den alvorlegaste barnesjukdommen. Som med andre barnesjukdommar, kan òg vaksne blir smitta og bli sjuke. Det blei innført vaksine mot meslingar i Noreg i 1969. Denne blei kombinert med vaksinar mot raude hundar og kusma i 1983 (MMR-vaksinen).
Det blir vaksinert mot sjukdommen i barnevaksinasjonsprogram fordi meslingar kan gi alvorlege komplikasjonar som lungebetennelse, bronkitt, mellomøyrebetennelse, hjernebetennelse, varige skadar som blinde, og død. Verdshelseorganisasjonen (WHO) rekna i 2000 med at det var 30–40 millionar tilfelle av meslingar, der 545 000 tilfelle førte til dødsfall. Ved hjelp av betre vaksinasjonsprogram var dette redusert til 110 000 dødsfall i 2017.
Førekomst
Dei fleste barn blir vaksinerte, men viruset er særs smittsamt, med eit reproduksjonstal mellom 12 og 18, og dekningsgrada av vaksine varierer geografisk. Sjukdommen opptrer derfor i dag oftast som sporadiske tilfelle med mindre lokale utbrot i enkelte delar av befolkninga som av ein eller annan grunn ikkje er vaksinert. I Noreg kan det førekoma at barn av innvandrarar ikkje er blitt vaksinerte i heimlandet. Visse miljø med skepsis mot vaksinar kan òg ha uvaksinerte barn. Pasienten er mest smittsam 4–6 dagar før og etter utslettet bryt ut. Det er større risiko for å få meslingar ved reising.
I oktober 2019 melde helsedepartementet på Samoa frå om eit utbrot av meslingar. 22. januar 2020 var det påvist 5.707 tilfelle på Samoa og 83 dødsfall forårsaka av meslingar, 87 % av dødsfalla ramma barn under 5 år.
Historie
Meslingeviruset kan ha eksistert så langt tilbake som for om lag 2 500 år sidan. Det eldste kliniske vitnesbyrdet av meslingar blir antatt å ha vore skrive av ein persisk lege for omtrent 1 000 år sidan.
I vestlege moderne land finst meslingar i dag berre i lita grad, som følgje av god vaksinasjonsdekning. På 800-talet utgav ein persisk lege ein av dei første skriftlege beretningane om sjukdommen. Den skotske legen Francis Home påviste i 1757 at meslingar blir forårsaka av eit smittestoff i blodet til pasienten. Då ein meslingepidemi braut ut i Edinburgh i 1758, freista Home å finna ein vaksine. I 1912 blei amerikanske helseføretak pålagt å innrapportera alle tilfelle av meslingar. Det første tiåret 1912-22 blei det rapportert gjennomsnittleg 6.000 dødsfall av meslingar årleg.
Meslingar er framleis ei vesentleg årsak til barnedøying i verda, og står for 5 % av alle dødsfall blant barn under fem år. Dette skjer sjølv om meslingevaksine har vore tilgjengeleg i over 40 år.
Ifølgje WHO var det per 1999/2000 ei global dekningsgrad for meslingevaksinasjon hos småbarn på ca. 80 %. Afrika hadde den lågaste dekningsgrada på ca. 55 %, medan Europa hadde den høgaste på 92 %.
WHO meiner at vaksinasjon hindrar 80 millionar meslingetilfelle og 4,5 millionar dødsfall årleg. Medan WHO-regioner som Afrika og Søraust-Asia framleis har høg førekomst av meslingar og har som målsetjing å redusera døyinga, er andre WHO-regioner i ein så gunstig situasjon at dei kan ha som målsetjing å utrydda meslingar i områda sine i løpet av 10 år. For europaregionen var målet å utrydda meslingar innan 2007. På grunn av denne globale situasjonen og den utstrekte reiseaktiviteten i verda, må det reknast med at personar med meslingar jamleg kjem til Europa. Det er ikkje berre i fjerne land at det finst risiko for meslingesmitte, men også i europeiske land som til dømes Tyskland. Så lenge der er ei tilstrekkeleg høg vaksinasjonsdekning, vil ikkje slik import av enkelttilfelle kunna føra til nokon større epidemi.
Ein frykta komplikasjon til meslingar er hjernebetennelse. Dette rammar rammar mellom 1 av 1.000 og 1 av 5.000, og ein tredel av desse får varige mén i form av hjerneskade. Eit anna problem er sekundærinfeksjonar. Desse rammar så mange som 10 % av dei som blir sjuke. Øyrebetennelse, lungebetennelse, diaré, hjernebetennelse (encefalitt), blinde og død er òg frykta komplikasjonar. Dødsfall som følgje av meslingar kjem av lunge- eller hjernebetennelsar. Risikoen for alvorlege komplikasjonar og død er størst hjå spedbarn og ungdom som pådrar seg sjukdommen.
Almetjevsk
Almetjevsk (russisk Альме́тьевск, tatarisk (kyrillisk): Әлмәт, tatarisk (latinsk): Älmät) er ein by i Republikken Tatarstan i Russland med om lag 140 000 innbyggjarar (2007). Han ligg ved elva Zaj (ei sideelv til Kama), rundt 230 km søraust for Kazan.
Meslingar
Historie
Kampen mot meslingar har derfor i fleire tiår vore ein del av barnevaksinasjonsprogrammet i moderne vestlege land. Dei fleste dødsfall og alvorlege komplikasjonar av meslingar hender derfor i dag i fattige og underutvikla land. For å retta på dette starta WHO i 1999 eit 4-årig vaksinasjonsprogram som tok sikte på å auka immuniteten mot meslingar i eit utval av fattige og underutvikla land. Målet var å halvera tal meslingedødsfall. Når talet på meslingedødsfall blir redusert veit ein at ein òg får ei sterk redusering i andre alvorlege komplikasjonar.
Almetjevsk
Almetjevsk er eit viktig senter for den russiske oljeindustrien. Han er eit av startpunkta for den store Druzjba-røyrleidninga mot vest. Andre røyrleidninger fører til Nizjnij Novgorod, Samara og Subkhankulovo.
Meslingar
Historie
For å redusera talet på meslingedødsfall starta WHO ein intensiv vaksinasjonskampanje. I perioden 1999–2004 blei millionar av nye barn vaksinerte mot meslingar. På slutten av denne perioden, i 2005, var resultata synlege. Meslingedødsfall i verda blei reduserte med nærare 40 %. Ifølgje Verdshelseorganisasjonen (WHO) og SN sitt barnefond (UNICEF) var planen om å halvera tal dødsfall som følgje av meslingar innan slutten av 2005, i rute. Dødstala blei reduserte frå drygt 870 000 døde i 1999 til 530 000 i 2003.
Jabal Amel
Jabal Amel (arabisk جبل عامل jabal ʿāmil) er eit fjellområde i Sør-Libanon. Sjiasamfunnet i Jabal Amil er av dei eldste i historia og berre sjiasamfunnet i Medina er eldre, etter å ha vorte omvendt til sjiaislam av Abu Dharr al-Ghifari, ein av følgjesveinane til profeten Muhammed og ein tidleg støttespelar til Ali.
Meslingar
Historikk i Noreg
Den høge døydelegheiten til meslingar går fram av Beretning om Sundhedstilstanden og Medicinalforholdene i Norge 1860, udgiven af Departementet for det Indre. Her står det i kapittelet frå Stavanger amt: «Mæslinger optraadte pludselig i Stavanger i sidste Halvdel af November Maaned, og udbredte sig i December med meget Hurtighed. Dog holdt Sygdommen sig først i flere Uger i Byens vestlige Forstæder; i Huse, hvor den var udbrudt, smittede den hurtig alle dem, som ikke før havde gjennemgaaet den; Feberen var meget heftig, og Udbrudet skedde gjerne under en tydelig Ophovnen af hele Legemet. Betændelser i Luftveiene ledsagede den stadig, og hos Flere udviklede der sig meget hurtig Strubehoste; i saadanne Tilfælde havde Udslaget gjerne 'en eiendommelig blaalig Farve' (Lassen). Af 5 Læger anmeldtes til sammen 94 behandlede Tilfælde, hvoraf 25 endte dødlig.»
Jabal Amel
Regionen er kalla opp etter Banu 'Amilah, eit jemensk folk som i lag med slektningane Hamadan, Lakhm og Judham, folkesette Syria, Palestina, delar av Jordan og Libanon. Området vart kalla Jabal 'Amilah i antikken og seinare Jabal 'Amil (Jabal Amel). Ei segn fortel at folket Banu 'Amilah flytta frå Jemen til Levanten i før-islamsk tid på grunn av ein flaum som oppstod då Ma'aribdammen vart øydelagd.
Meslingar
Symptom
Sjukdommen byrjar 7–14 dagar etter smitte med forkjølelsesymptom, augebetennelse (konjunktivitt), lysskyheit, hoste og feber. Pasienten får kvite små flekkar/utslett på kinnslimhinna, kalla koplikske flekker, omgitt av raud kinnslimhinne.
Jabal Amel
Byar
Dei største byane i Jabal Amil er:
Meslingar
Symptom
Utslett i slimhinner blir òg kalla enantem. Etter 3–4 dagar kan det verka som som sjukdommen gir seg. Pasienten kan kjenna seg litt betre etter 1–2 dagar. Deretter stig feberen igjen til ein febertopp og utslettet byrjtar. Hudforandringane består av flekker med raudne som delvis flyt saman, men flekkane er ikkje heva frå underlaget. Det startar bak øyra eller i ansiktet og brer seg til hals, kropp, armar og bein. Utslettet er først lyseraudt og småflekka, men flekkane veks og flyt til slutt saman i større område. Etterr endå 2–5 dagar blir pasienten betre. Utslettet og feberen avtar.
Jabal Amel
Kjelder
''
Meslingar
Undersøkingar
Utslettet er typisk og sjukehistoria klassisk. Ein endeleg diagnose blir stilt ved såkalla antistoffblodprøvar, helst i serumpar, slik at ein kan påvisa auke av antistoffnivået. I land der dei fleste er vaksinerte blir det alltid tatt blodprøvar ved mistanke om meslingar. Dette blir gjort som ein del av vaksineovervakinga. Sidan sjukdommen er sjeldan, vil diagnosen bli sikrare med blodprøvar. Dette er unødvendig i land der sjukdommen er vanleg.
Det finst EIA-metodar for påvising av antistoffa IgG og IgM mot meslingvirus. Det finst òg PCR-metoder for påvising av sjølve meslingviruset. For å fanga opp viruset eller antistoffa viser det seg at ein i tillegg til å ta antistoffblodprøvar (serum/serumpar) òg kan ta prøvar frå munnsekret til den som kan vera sjuk.
Antistoffundersøkingar av munnsekret som nemnt over kan òg nyttast for enklare påvising av raude hundar og kusma.
Etterverknader
Meslingar er som regel ein ufarlig sjukdom, men komplikasjonar er ikkje heilt uvanleg og kan vera alvorlege. Dei vanlegaste komplikasjonane er lungebetennelse, bronkitt og mellomøyrebetennelse. Det førekjem òg hjernebetennelsar med varige hjerneskadar.
Ein av fem tusen med meslingar får alvorlege komplikasjonar, og opp til halvparten av desse får varige skadar. Dette er eigentleg høge tal. Om alle barn fekk meslingar, ville skadane i samfunnet vore betydelege.
Nokre få barn får ein komplikasjon kalla postinfeksiøs meslingeencefalitt. Dette er ein autoimmun sjukdom der immunforsvaret forvekslar hjernevev og virus, og angrip seg sjølv.
Tolvtalsystemet
Tolvtallsystemet eller duodesimalsystemet er eit talsystem med grunntal tolv. Tolvtalsystemet treng tolv siffer: 0 til 9 og ytterlegare to siffer som representerer 10 og 11. Ofte blir det nytta A for 10 og B for 11. For å indikere at eit tal er skrive i tolvtallsystemet kan ein, der det er omsynsmessig, føye til 12 med senka skrift etter talet: 1012 = 12.
Ein fordel med tolvtalsystemet i høve til titalsystemet er at brøkar oftare kan skrivast ut med eit endeleg mengd desimalar:
Fleire mengde- og måleiningar er relatert til tolvtalsystemet:
Odintsovo
Odintsovo (russisk Одинцо́во) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 130 000 innbyggjarar (2007). Byen fekk bystatus i 1957.
Ivana Španović
Ivana Španović er ein serbisk friidrettsutøvar frå Zrenjanin som internasjonalt deltek i lengdehopp, nasjonalt også i sjukamp. Ho vart europameister i lengdehopp i 2016 og har elles vunne to VM-bronsar, 2013 og 2015, og EM-sølv i 2014 i same øvinga.
Aktiv
Španović markerte seg internasjonalt då ho vann lengdehopp i junior-VM 2008 i polske Bydgoszcz med resultatet 6,61 m. Året etter vann ho øvinga i Universiaden i Beograd med 6,64 m. Både under friidretts-EM 2010 og Sommar-OL 2012 kvalifiserte ho seg til finalen, utan at ho nådde opp mot sitt bestenivå i korkje meisterskapane.
I verdsmeisterskapen 2013 i Moskva sette Španović personleg rekord med 6,82 m og sikra seg dermed bronsemedaljen med eit lengre nestbestehopp enn Volja Sudarova frå Kviterussland. Året etter landa ho på 6,81 m under friidretts-EM, fire centimeter kortare enn den franske gullvinnaren Éloyse Lesueur, men langt føre nummer tre i tevlinga.
Under verdsmeisterskapen i Beijing i 2015 hoppa Španović for fyrste gong over sju meter. Ho tok leiinga i tevlinga i fyrste omgang med eit hopp som målte 7,01 m, ei lengde ho tangerte i siste omgangen. I tredje omgangen mista ho leiinga til Shara Proctor frå Storbritannia som då sette britisk rekord med 7,07 m. Før den sjette og siste omgangen låg førehandsfavoritten Tianna Bartoletta frå USA på fjerdeplassen, men ho smelte til med 7,14 meter og vann tevlinga. Seks dagar etter VM-finalen forbetra Španović den serbiske lengderekorden til 7,02 m under DL-stemnet i Zürich.
Španović vann gullmedaljen under EM i friidrett 2016 i Amsterdam. Vinnarhoppet målte 6,94 m.
Dina Asher-Smith
Dina Asher-Smith er ein britisk friidrettsutøvar frå Orpington som tevlar på sprintdistansane. Ho vart europameister på 200 meter under EM i friidrett 2016, og har to stafettmedaljar frå VM 2013 og EM 2016.
Aktiv
Asher-Smith vann 200-meteren og sprang på Storbritannia sitt vinnarlag på 4 x 100 m stafett under junior-EM 2013 i italienske Rieti. Ein månad seinare deltok ho også på Storbritannia sitt bronselag i 4 x 100 m stafett då verdsmeisterskapen 2013 fann stad i Moskva. Også i 2014 vann ho ein EM-tittel for juniorar, men då på 100 meter i Eugene i USA.
I juli 2015 sette Asher-Smith personleg rekord på 100 meter med 10,99 sekundar under eit stemne i London. Ho kvalifiserte seg i august same året til finalen på 200 m i verdsmeisterskapen i Beijing. I finalen kom ho i mål på tida 22,07, ny britisk rekord, men ho vart likevel berre nummer fem i det som må ha vore det tidenes sterkaste felt i ein 200 meter for kvinner.
Asher-Smith vann EM-gull på 200 m og fekk eit sølv på 4 x 100 m stafett under friidretts-EM 2016 i Amsterdam.
Brennflate
Brennflate eller kaustikk er ei tilspissa omhyllingskurve av lysstrålar som er brotne eller spegla i linser eller krumme speglar med sterk krumming eller stor opning. På grunn av sfærisk aberrasjon vert ikkje strålebunten frå eit objektpunkt samla i eit enkelt biletpunkt, men i ei slik brennflate. Brennflata vert kalla katakaustikk når ho oppstår gjennom spegling og diakaustikk når ho oppstår gjennom bryting. Spreielinser og kulespegel skapar tilsvarande virtuelle brennflater.
Viss objektpunktet ligg utanfor den optiske aksen får brennflata ei meir komplisert form. Ho tilspissar seg då i to fråskilde brennlinjer som står vinkelrett på kvarandre og på aksen.
Natália Kelly
The Voice 2011
I 2011 deltok Kelly i den austerrikske versjonen av The Voice og fekk ei platekontrakt frå Alexander Kahr.
Kourou
Kourou er ein by og ein kommune i Fransk Guyana, eit fransk oversjøisk department i Sør-Amerika. Byen ligg ved kysten av Atlanterhavet rundt 60 km nordvest for hovudstaden Cayenne ved munningen av elva Kourou.
Kourou er heimstad for Centre spatial guyanais («Guyana romfartssenter») i Frankrike og der den viktigaste romhamna til Den europeiske romfartsorganisasjonen. Romfartssenteret ligg utanfor og litt nordvest for byen. Delar av byen vert stengt av under rakettoppskytingar. Kourous økonomi er i stor grad dominert av romfartssenteret, der dei europeiske Ariane-rakettane vert skotne opp frå, og frå 2009 òg den russiske Sojuz og den italienske Vega.
Mensjikovpalasset
Mensjikovpalasset (russisk Меншиковский дворец) er eit barokk byggverk i St. Petersburg, som ligg på Universitetskaja-kaiane ved Bolsjaja Neva på Vasiljevskijøya. Palasset var den første steinbygninga i byen. Sidan 1981 har det vore eit offentleg museum, som ein del av Eremitasjen.
Kourou
Ved folketeljinga i 1999 hadde kommunen 19 107 innbyggjarar, og folkesetnadstalet aukar raskt. Innbyggjarane kan delast inn i tre omtrent like store etniske grupper:
Mensjikovpalasset
Palasset vart bygt frå 1710 som residens for guvernøren i St. Petersburg, generalen Aleksandr Mensjikov. Bygget vart teikna av den italienske arkitekten Giovanni Maria Fontana, seinare av den tyske arkitekten Gottfried Schädel. Palasset vart opna i 1713, men bygginga heldt fram til 1727, då Mensjikov og familien hans vart forvist til Sibir og eigedomen konfiskert.
I 1731 vart ein kadettskule etablert, og som tok i bruk palasset og eit nabobygg. På slutten av det 19. hundreåret vart Mensjikovpalasset restaurert og museum for kadettkorpset. I 1924 vart museumsssamlingane flytta til Eremitasjen og andre museum. Perioden 1956-1981 vart palasset restaurert enno ein gong, og opna for publikum som ein del av Eremitasjen med ei samling av russisk kunst frå seint 17. og tidleg 18. hundreår.
Make It with You
«Make It with You» er ein song skriven av David Gates og opphavleg skriven av softrockgruppa Bread, der Gates var medlem. Songen vart godt teken i mot av easy listening-radiostasjonar i byrjinga av den songar-låtskrivar-driven softrocktida. Han nådde fjerdeplassen på Easy Listening-lista i USA.
Release
Songen vart først gjeven ut i 1970 på albumet On the Waters og så på singel i juni 1970. Dette vart den første topp 10-plasseringa til gruppa i USA og den eianste som nådde toppen av Billboard Hot 100, der han låg ei veke den 22. august 1970. Billboard rangerte songen som den 13. beste i 1970. Singelen nådde femteplassen på UK Singles Chart i Storbritannia. Han selde til gullplate i USa for ein millionar selde eksemplar.
Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre The Supremes, Aretha Franklin, Earth, Wind & Fire, Dusty Springfield, Cilla Black, The Originals, The Main Ingredient, The Whispers, Marc Anthony, Teddy Pendergrass, Don Julian & The Larks, Let Loose, Dennis Brown, Andy Williams, Lou Donaldson, Tony Mottola og Marc Cohn.
Han vart òg spelt inn på andre språk, som spansk med «Quiero Hacerte El Amor» av Blvd med M C Blvd, som vart populær på vestkysten i USA. Ralfi Pagan nådde 32. plassen på på Billboard R&B-lista sommaren 1971 med ein latin-soul-versjon av songen, og av den Puerto Rico-amerikanske, spanske R&B-gruppa Barrio Boyzz i 1993 som «Cerca de Ti» (Close to You).
Thomas Bugge
Thomas Bugge var ein dansk astronom, matematikar og landmålar.
Bugge tok teologisk embetseksamen i 1759, men interesserte seg sterkt for matematiske studie. Kort tid etter eksamen vart han tilsett ved observatoriet, og frå 1762 vart han engasjert ved den nyleg starta oppmålinga av Danmark. I 1868 vart han utnemnd til overlandmålar med tittelen kammerråd, og føretok i denne stillinga den grunnleggende trianguleringa av Sjælland. I åra 1765 til 1772 fungerte han som lærar i matematikk for arveprins Frederik. I 1777 overtok han ei stilling som professor i astronomi.
I samband med ei påtenkt opprusting og modernisering av observatoriet føretok han same året ei studiereise til observatorium i Tyskland, Frankrike og England. Etter Bugge sitt forslag vart det i dei følgjande åra oppretta observatorium i Noreg, Island, Grønland og Trankebar. Bugge var den første som rekna ut ein almanakk spesielt for Noreg. For åra 1804-1814 rekna han ut almanakkar for polhøgdene til Christiania og Trondheim, men almanakkane vart inntil 1814 trykt i København.
Marskrateret Hooke
Hooke er eit 138 kilometer breitt nedslagskrater nord i Argyrebassenget på Mars. Det har ei størstedjupn på kring 2,4 kilometer og er namnsett etter den engelske fysikaren og matematikaren Robert Hooke.
Thomas Bugge
Vona om på nytt å føra dansk astronomi opp til den respekten han hadde hatt på Tycho Brahe og Ole Rømer si tid, lét seg likevel ikkje realisera; noko av grunnen var at Bugge etter kvart vart oppteken med store kartleggingsoppgåver og eit mangfald av tidkrevande verv. I 1782 vart Bugge lektor i matematikk ved Søetaten, og underviste der mellom anna i «vandbygningskunst». I 1798 og 1799 var han dansk utsending til ein konferanse i Paris om metersystemet; frå desse reisene publiserte han i 1800 ei interessant ferdskildring. Han hadde på denne tida fått ei rekkje offentlege verv - medlem av Brolegningskommisionen og kommisjonane for brannvesenet og hamnevesenet i København, og president i Landhusholdningsselskabet. Frå 1801 til han døydde var han sekretær i Videnskabernes Selskab. I tre periodar mellom 1789 og 1811 var han òg rektor ved Københavns universitet. Det vart ofte trekt vekslar på dei breie kunnskapane hans i realfaga i ulike offentlege utgreiingar. Han vart i 1784 utnemnd til justisråd og i 1810 til etatsråd.
Marskrateret Hooke
Hooke er sett saman av to nedslagskrater; eit mindre nyare nedslagskrater som er skore ut i eit større og eldre nedslagskrater.
Mundaspråk
Mundaspråka er ei grein av dei austronesiske språka som blir snakka i nordlege delar av India og Bangladesh.
Dei 19 mundaspråka blir snakka av omtrent 10 millionar talarar, det viktigaste er santali, som med 6 millionar talarar er ein av dei 22 nasjonale språka i India.
Karl Bartos
Karl Bartos er ein tysk musikar og låtskrivar. Mellom 1975 og 1990 spelte han i lag med Wolfgang Flür elektronisk perkusjon i electronicagruppa Kraftwerk. Han vart opphavleg teken med for å spele på den amerikanske delen av Autobahn-turneen. I tillegg til å spele perkusjon, skreiv han musikk for Man-Machine, Computer World og Electric Café og song solovokal på sistnemnde.
Mundaspråk
Klassifisering
Dei fleste forskarane operer med ei todeling, i nordlege og sørlege mundaspråk, men talet på greiner innanfor kvar gruppe er kontroversiell. Her er inndelinga til Gregory Anderson, ein relativt flat struktur:
Karl Bartos
Bartos, som var fødd i Berchtesgaden i Tyskland, forlét gruppa i 1990, visstnok fordi han var frustrert over at det gjekk for treigt då Ralf Hütter og Florian Schneider i aukande grad hadde vorte perfeksjonistar.
Mundaspråk
Klassifisering
Sørmunda
Karl Bartos
I 1992 starta Bartos Elektric Music. Dette nye prosjektet gav ut eit Kraftwerk-liknande album kalla Esperanto i 1993, og det meir gitarbaserte Electric Music i 1998. I mellom desse to albuma samarbeidde Bartos med Bernard Sumner og Johnny Marr på Electronic sitt Raise the Pressure i 1996 og skreiv songar i lag med Andy McCluskey på både Esperanto og Orchestral Manoeuvres in the Dark sitt Universal. I 1998 produserte han eit album for det svenske synthpopbandet Mobile Homes.
I 2003 gav han ut synthpopalbumet Communication under sitt eige namn. I mars 2011 gav han ut Mini-Composer, som var ein applikasjon for iPhone der ein kunne lage musikk. 15. mars 2013 kom albumet Off the Record.
Diskografi
Med Kraftwerk
Med Elektric Music (now Elektrisk Music)
Med Electronic
Som Karl Bartos Unreleased
Verdscupen i alpine greiner 2000/Kvinner
Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 2000-sesongen tok til 30. oktober 1999 i Tignes i Frankrike og vart avslutta 19. mars 2000 i Bormio i Italia. Turneringa omfatta 39 renn og 40 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 11 storslalåmrenn, 8 super-g-renn, 10 utforrenn og ei kombinasjonstevling, den siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn i slalåm og utfor.
Renate Götschl frå Austerrike sikra seg den store FIS-premien som vinnar av verdscupen i alpine greiner 2000. På ein klar andreplass kom landskvinna Michaela Dorfmeister, Régine Cavagnoud frå Frankrike vart nummer 3.
Inesonbreen
Inesonbreen er ein isbre som flyt nordvest og ut i Gin Cove på James Ross Island i Antarktis. Etter geologisk arbeid av British Antarctic Survey (BAS), 1981–83 vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Jonathan R. Ineson, ein geolog frå BAS i området.
Bekkemuslingkreps
Bekkemuslingkreps (Potamocypris pallida) er ein muslingkreps som er bleikt gul til grøn. Han er vanleg i kjelder og oppkomer på myrer i fjellet.
Finlandia-prisen
Finlandia-prisen er den mest prestisjefulle litteraturpris i Finland. Ei tildeling av prisen påverkar ofte boksalet betydeleg, både for dei nominerte og framfor alt for det prisvinnande verket.
Prisvinnaren må vera finsk statsborgar, og prisbeløpet har sidan 2007 vore 26 000 euro; før dette var det 100 000 finske mark. Prisen har tidlegare blitt tildelt kva type som helst av skjønnlitteratur, men sidan 1993 er han berre blitt tildelt for romanar. Samtidig blei reglane endra, slik at prisvinnaren blir utpeika av berre ein einaste medlem av komiteen som utpeikar dei tre til seks priskandidatane.
Finlandia Junior-prisen (finsk Finlandia Junior–palkinto) blei innstifta i 1997 og blir utdelt årleg til ein finsk forfattar av barne- eller ungdomslitteratur.
Fakta Finlandia-prisen (finsk Tieto-Finlandia-palkinto) er sidan 1989 blitt tildelt prisverdige finske fakta- og lærebøker.
Sveitsargarden
Sveitsargarden er ein styrke av sveitsiske leigesoldatar som har som oppgåve å verna paven, og forsvara Vatikanstaten. Sveitsargarden sitt offisielle språk er tysk, og var opphavleg kalla Reisläufer.
Det har vore fleire «sveitsargardar» som har tent ulike europeiske fyrstehus og makter, mellom dei den sveitsiske Centar-Garde («hundre vakter») som verna det franske hoffet frå 1497 til 1830 og var den første sveitsargarden, og fleire andre på 1700-talet. No er det berre paven sin sveitsargarde som enno finst.
Historie
Frå 1400- til 1800-talet var det fleire leigesoldatar frå Sveits i teneste som drabantar, livvakter og soldatar for ulike europeiske fyrstar og rikfolk. Dei var i likskap med dei tyske landsknektane kjend for sitt mot, sin lojalitet, disiplin og dugleik, og dessutan for sine ekstravagante drakter av fargerike stoff. Slike troppar av sveitsiske soldatar vart fleire stadar kalla sveitsargarden. Den mest kjende av desse er sveitsargarden i Vatikanet som kom som leigesoldatar til Roma 22. januar 1506.
Den pavelege sveitsargarden sitt mest kjente slag fann stad i 1527, ved invasjonen og plyndringa av Roma. Omtrent heile sveitsargarden vart massakrert på trappa til Peterskyrkja. Av 189 vakter overlevde berre 42, men motet deira sikra at Pave Klement VII evakuera ned passeto-passasjen, ein indre korridor i muren som går frå Vatikanet til Castel Sant'Angelo.
Ein populær myte seier at dei tradisjonelle, gule, blå og raude uniformene som Sveitsargarden ber, vart utforma av kunstnaren Michelangelo, men sanninga er at desse uniformene vart designa i 1905 av ein kommandant i Sveitsargarden. Den mjuke baretten (alpelua), vamsen og buksene med slissar og dei sterke fargane, har vorte etterlikna uniforma til landsknektane, som har sitt design frå 1500-talet.
I 1988 vart Sveitsargardens nye kommandant Alois Estermann og hans kone funne myrda i leilegheita deira. Estermann hadde berre ti timar tidlegare vorte utnemnd til den 31. kommandanten i sveitsargarden. Mannen som drap dei, og seinare seg sjølv, var ein misnøgd ung visekorporal som kjende seg gløymd i samband med ein medaljeutdeling. I 1981 freista Estermann fåfengd å verna pave Johannes Paul II frå mordforsøket til Mehmet Alì Agça. Då skotet kom, hoppa Estermann inn i køyretøyet til paven for å verna paven, men rakk det ikkje tidsnok.
Hooke
Hooke kan syna til:
Sveitsargarden
Sveitsargarden i dag
Krava til gardistane er strenge. Dei må vera menn, tilhøyra den romersk-katolske kyrkje, vera sveitsiske statsborgarar, ha gått rekruttskolen og hatt treårig teneste i det sveitsiske forsvaret, og ha god vandelsattest. Rekruttane må dessutan vera mellom 19 og 30 år og minst 174 cm høge.
Dei fleste sveitsargardistane kjem frå kantonen Wallis, der folkesetnaden er hovudsakleg fransk- og tyskspråkleg.
Eid
Nye rekruttar avlegg årleg sin eid i Cortile di San Damaso den 6. mai, årsdagen for Sacco di Roma, plyndringa av Roma.
Feltpresten til garden les følgjande eid på tysk:
Deretter går rekruttane ein etter ein til fana og sver med høgre hand.
Scandinavium
Scandinavium er ein innandørshall i Göteborg i Sverige. Han er heimebana til det svenske ishockeylaget Frölunda HC. Hallen vart opna 18. mai 1971 og vart utbyggja i 1991. I 2006 vart hallen pussa opp. Scandinavium var arena då Sverige arrangerte Eurovision Song Contest 1985.
Taitbreen
Taitbreen er ein isbre kring 4 nautiske mil (7 km) lang på sørvestkysten av James Ross Island, som flyt sørvest ut i Carlsson Bay. Han vart truleg oppdaga av dr. Otto Nordenskjöld i 1903. Han vart kartlagt av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1945. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Murdo F. Tait, som var meteorolog i observatør ved Hope Bay i 1952 og 1953.
MMR-vaksine
MMR-vaksinen er ein immuniserande vaksine mot kusma, meslingar og raude hundar. Namnet kjem av dei engelske namna på sjukdomane: Mumps, measles og rubella. Vaksinen vart først utvikla av Maurice Hilleman ved Merck på slutten av 1960-åra.
Effekt
Meslinger, kusma og raude hundar er svært smittsame sjukdomar og før innføringa av vaksinen var det regelmessig små epidemiar, vanlegvis med 3–4 års mellomrom, og størstedelen av folkesetnaden fekk sjukdomane. Hele 97 % av dem som vart fødd før innføringa av vaksinen gjennomgjekk ein meslingeinfeksjon. Før innføringa av meslingevaksinen fekk 20 000–30 000 menneske i Noreg meslinger kvart år. Av desse fekk 20-30 hjernebetennelse (encefalitt) og 5-10 døydde. Vaksinen har vore svært effektiv og dei siste åra har det berre vore nokre sporadiske tilfelle av meslinger, kusma og raude hundar i Noreg. I fattigare delar av verda er det enno mange som ikkje har tilgjenge på vaksinane, og ein reknar med at det i verda kvart år døyr drygt 100 000 barn under fem år av meslinger, spesielt blant underernærte barn og flyktningar.
Biverknader og kontrovers
Det er få alvorlege biverknader av MMR-vaksinen. Dei fleste opplever ein ømheit og svie på stikkstaden. Opp til 20 % opplever lett feber. Utslett og leddsmerter kan òg førekoma. Alvorlege biverknader i form av anafylaktiske allergiske reaksjonar kan finnast, men er svært sjeldne.
I 1998 publiserte den dåverande legen Andrew Wakefield ein artikkel i det vitskaplege tidsskriftet The Lancet om ein mogleg samanheng mellom MMR-vaksinen og autisme og inflammatorisk tarmsjukdom hos tolv pasientar. Funna vekte internasjonal merksemd og førte til at mange foreldre ikkje ville la borna sine vaksinerast med MMR. Andre forskarar gjorde ei rekkje oppfølgende studium, men ingen viste nokon samanheng mellom vaksinen og autisme. I 2010 trekte The Lancet tilbake artikkelen og kalla han uærleg. Wakefield mista lege-lisensen sin i 2010, og i 2011 meinte British Medical Journal å kunna dokumentera at Wakefield si studie i stor grad var rein svindel. Det herskar i dag semje om at det ikkje finst nokon samanheng mellom autisme og MMR-vaksinen.
Brennglas
Brennglas er ei samlelinse eller konveks linse som vert nytta til å avbilde ei fjern, sterk lyskjelde, som til dømes sola, i brennpunktet. Sidan biletet er sterkt forminska, går det ei intens lys- og varmestråling gjennom brennpunktet. Om linsa er stor nok, kan ein brennbar lekam som ligg i brennpunktet ta fyr.
Brennglas skal visstnok ha vorte nytta som våpen i tidlegare tider, for å setje fyr på t.d. skipa til fienden, mellom anna av Arkimedes.
PubMed
PubMed er ein gratis søkemotor som gjev tilgang til databasen MEDLINE sine referansar over livsvitskaplege og biomedisinske emne. Databasen er drifta av United States National Library of Medicine ved National Institutes of Health som del av Entrez-systemet for informasjonsattfinning.
Frå 1971 til 1997 var nettbasert tilgang til databasen avgrensa til institusjonar og universitetsbibliotek. Frisleppet i 1996 var starten på ein æra av privat, gratis, heime- og kontorbasert medisinsk søk.
Malmömässan
Eit av dei største arrangement som blir haldne her er Skånemässan, som blir halden årleg i september og har rundt 25 000 vitjande.
PubMed
PubMed identifier
PMID (PubMed identifier eller Pubmed unique identifier) er eit unikt nummer som er tilordna alle PubMed-kjelder.
Skeise-NM 1968
Noregsmeisterskapen på skeiser 1968 for menn vart avvikla i Horten helga 20. og 21. januar. Magne Thomassen frå Trondhjems Skøyteklubb vart norsk meister i firkamp for fyrste og einaste gong.
NM på skeiser 1968
Dato: 20./21. januar 1968
<br style="clear:both;" />
500 meter
<br style="clear:both;" />
5000 meter
<br style="clear:both;" />
1500 meter
<br style="clear:both;" />
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Storön
Storön eller Storö er eit særs vanleg namn på mange av øyane i Sverige, både i Stockholms skjergard og andre stader langs kysten.
Storö er ei øy i Stockholms skjergard. Storö ligg like sør for Ljusterö, og nord for Värmdö. Øya husar kring 20 sommarhus, og er ein populær feriestad. Om vinteren er øya ikkje busett.