cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Transformator
Ideell transformator
På same måte kan kildeimpedanse Z_{k} sett frå sekundærsida uttrykkast
Ein ser at spenningar og straumar vert transformerte med omsettingsforholdet, medan impedansar vert transformerte med kvadratet av omsetningsforholdet.
Christmas with Weezer
Christmas with Weezer er eit julealbum frå den USA-amerikanske alternativ rockegruppa Weezer. Dei seks spora vart i utgangspunktet innspelt for den tidlegare utgjeve iPhone-applikasjonen «Tap Tap Revenge Christmas with Weezer».
Tropisk regnskog
Tropisk regnskog er eitt ev dei store terrestriske økosystema (bioma) på landjorda. Han er det eldste og mest artsrike biomet på jorda. Artane i regnskogen er dårleg utforska, men overslag seier at regnskogen huser over halvparten av jordas arter.
Takamichi Seki
Takamichi Seki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Tropisk regnskog
Utbreiing
Den tropiske regnskogen finst mellom ekvator og vendekrinsane, og er særleg utbreidd i Sør-Amerika; noko mindre i Afrika, Søraust-Asia og Australia. Dei landa som har mest tropisk regnskog er Brasil, Kongo, Indonesia, Malaysia og Peru.
Kjenneteikn
Regnskogen ligg i område med mykje nedbør heile året, vanlegvis mellom 2,5 og 4 m i året. Temperaturen varierer heller ikkje mykje, og ligg vanlegvis på 20-30 gradar uavhengig av årstid.
Vegetasjonen i regnskogen er frodig og kan delast inn i mange sjikt. Øvst finn me toppsjiktet, som består av nokre få ekstra høge tre som veks opp frå kronesjiktet. Dette er eit tett lag lauv som veks i ei høgd på 20-30 meter. Lenger ned dannar mindre tre og buskar underskogsjiktet ("underetasjen"), før me finn den etter måten skrinne skogbotnen, som på grunn av det tette lauvtaket er mørk med lite vegetasjon. I område med lys veks det fort til eit ugjennomtrengeleg og tett villniss, før trea tek over og forvandlar det attende til skogbotn att.
Plantelivet i den tropiske regnskogen
Ein reknar med at om lag 40 % av alle planteartar på jorda veks i dei tropiske regnskogane.
Mange av regnskogsplantane veks i sjølve trea. Ein skil mellom epifyttar og snyltevekstar, dei førstnemnde får all næringa si frå nedbør og luft og stel ikkje frå vertstreet.
I pelsen på nokre dyr veks det òg epizooiske plantar, spesielt algar.
Trugsmål
Regnskogane dekte opphavleg eit areal på 16 mill. km2, men har i dei siste tiåra vore i rask tilbakegang grunna hogst og oppdyrking, og er i dag redusert til under det halve av det opphavlege arealet.
Det er brei semje om at hogsten for det meste er uforsvarleg og, i tilfella der det vert hogd eller svidd av for å skaffa jordbruksland, ineffektiv. Jordsmonnet i regnskogsområde egnar seg nemleg ikkje for stort anna enn regnskog. Ved snauhogst og omdanning til jordbruksland blir området utsett for utvasking av næringsstoff, og kan på kort tid gå frå eit høgproduktivt, grøderikt område til skrinn steppe.
Diana
Diana eller Diane er eit kvinnenamn som kjem frå frå latin. Namnet har uvisst opphav, kanskje 'gud'. Den romerske gudinna Diana er knytt til fødslar, jakt og månen i romersk mytologi.
Diana har i Noreg namnedag 30. desember.
Kölliken
Kölliken er ein kommune i distriktet Zofingen i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 430 meter over havet.
Shota Suzuki
Shota Suzuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Omiya Ardija, Kashiwa Reysol og Shonan Bellmare.
Kvål i Melhus
Kvål er ein tettstad i Melhus kommune i Trøndelag fylke. Staden har, og ligg ved Gaula i Gauldalen, mellom kommunesenteret Melhus og Ler. Europaveg 6 og Dovrebanen går gjennom Kvål.
På Kvål ligg barenskulen Rosmælen skole.
Undertøy
Undertøy er, som namnet seier, klede ein har på seg under anna tøy. Det sit nærast kroppen og er ofte lettare å vaska enn klesplagg ein har utanpå, og laga med stoff og snitt som gjer det behageleg å ha på.
Det er uvanleg og blir gjerne forbunde med skam å la undertøy vera det ytste kleslaget. På den andre sida finst det òg motar der ein går inn for å visa fram undertøyet, som sagging eller moderne motekorsett.
Samenes Folkeforbund
Samenes Folkeforbund (SFF, nordsamisk Sámiid Álbmotlihttu (SÁL)) er eit samisk politisk parti i Noreg.
SFF vart stifta i 1993.
Sigrid Moldestad
Sigrid Terese Moldestad er ein norsk folkemusikar som spelar fele og hardingfele, og syng. Musikken hennar har rot i den vestnorske folkemusikktradisjon, men har samtidig eit eige uttrykk der moderne arrangement og rytmar er viktig.
Bakgrunn
Sigrid Moldestad gjekk på Firda vidaregåande skule frå 1988 til 1991, og er utdanna ved Ole Bull Akademiet (1996–1998). Moldestad arbeidde som programmedarbeidar i NRK Sogn og Fjordane og NRK P3 mellom 1993 og 1999. Ho vart frilansmusikar på fulltid i 2000, og hadde Statens arbeidsstipend for yngre folkekunstnarar i 2001 og 2002.
Samarbeidsprosjekt
Saman med Kroken og Unni Løvlid utgjer ho scene- og kabarettrioen Fjøgl. Ho har også vore songsolist på oppsetningar med Breimskoret, mellom anna som Édith Piaf.
Soloprosjekt
Sigrid Moldestad vann Spellemannprisen 2007 i klassen folkemusikk/gammaldans, for plata Taus, som var basert på musikken til felespelarar frå Nordfjord og Sunnmøre. I 2008 fekk ho kulturprisen til Gloppen kommune. I 2010 gav ho ut plata Sandkorn. I 2010 fekk Moldestad Fylkeskulturprisen.
Fri vilje
Fri vilje er ein filosofisk doktrine som omhandlar spørsmålet om dei vala vi gjer som menneske vert gjort ut frå oss sjølve eller ikkje. Det er eit viktig område også innan naturvitskap og sosiologi.
St. Lucia
St. Lucia kan referera til:
Fri vilje
Definisjon av fri vilje
Det er gjort ei rekke fortolkingar av fri vilje då denne utsegna er uklår. Aristoteles sette opp si definering av fri vilje og samanhengen med ansvarsproblemet i denne setninga: «Om ikkje viljen er fri, kan ikkje eit menneske gjerast ansvarleg for handlingane sine.» Han sette opp fylgjande krav til at ei handling skal vere friviljug:
Men ei handling er likevel ikkje fri dersom den som handlar
Fleire logiske tankar har vorte presentert omkring fri vilje:
Determinisme
Determinisme er ei lære som seier at alle hendingar er ei naudsynleg konsekvens (= er determinert) av tidlegare hendingar.
Einskilde meiner at determinismen er ein føresetnad for vitskapeleg arbeid, men determinismen er eit metafysisk, ikkje vitskapleg, 'problem.' Determinismen seier at universet har orden og at det finst mønster som vitskapen skal finna.
Det er ikkje uvanleg å meine at det er ei motsetnad mellom determinisme og fri vilje. Det er likevel høve til å definere fridom som evna til å få i stand det ein har bestemt seg for. Ein vil då nytta deterministiske årsakssamanhengar til å utføre det ein har bestemt seg for. Om fridom vert definert som evna til å bestemme kva vi skal bestemme, er det ein klår motsetnad mellom fri vilje og determinisme.
Norske Reindriftsamers Landsforbund
Norske Reindriftsamers Landsforbund (NRL, nords. Norgga Boazolápmelaččaid Riikkasearvi, NBR) er organisasjonen til reindriftssamane i Noreg. NRL er forhandlingsmotpart til staten i saker som gjeld reindrift. NRL fører ein aktiv politikk for at det skal halde fram på denne måten, og dermed for at Sametinget ikkje skal få politisk innverknad på saker som har med reindrifta å gjere.
Fri vilje
Determinisme
Sjølv om ein har eit deterministisk syn på verda, treng ein ikkje bli reduksjonist. Den britiske vitskapsskribenten Richard Dawkins gjev eit eksempel på reduksjonisme som at organismen kan skildrast ut frå DNA, DNA ut frå atom og atom ut i frå kvanteteori; men ein treng ikkje bruka kvanteteori for å forklara handlingane til eit dyr dersom ein kan forklara det godt nok på eit høgare nivå.
Norske Reindriftsamers Landsforbund
NRL vart stifta i 1947, som ein næringsorganisasjon, jf. § 1 i lovene som vart vedtekne i 1948: Norges Reindriftssamers Landsforening er en sammenslutning av samer hvis hovednæring er reindrift. Dei første tiåra var det framforalt sørsamane som leidde organisasjonen, men frå og med inngangen til 70-åra etablerte NRL ein organisasjonsstruktur med styre i Finnmark, inkludert sørsamiske styremedlemmar som budde i Finnmark, og med sekratariat i Tromsø.
Eesti Keskerakond
Eesti Keskerakond (på norsk Det estiske senterpartiet) er eit sosialliberalt sentrumsparti i Estland. Etter at det slo seg saman med Det estiske pensjonistpartiet (Eesti Pensionäride Erakond) den 20. august 2005 har det nest flest medlemer av dei estiske politiske partia. Ved parlamentsvalet i 2007 fekk det 26,1 % av røystene og 29 mandat i nasjonalforsamlinga (av 101). Det er det største opposisjonspartiet. Leiaren er Edgar Savisaar, som var statsminister i Estland frå 1990 til 1992. Partiet er medlem av Det europeiske liberaldemokratiske og reformpartiet, saman med mellom anna norske Venstre. I namn og symbolbruk er det òg knytt til dei andre nordiske senterpartia - som Senterpartiet i Noreg, Centerpartiet i Sverige og Centern i Finland har det ein firkløver som partisymbol. Partiet vart grunnlagd 12. oktober 1991.
Fri vilje
Kvantemekanikk og determinisme
Innanfor vitskapen meiner dei fleste at kvantemekanikken viser at verda ikkje er deterministisk. Dette har likevel særs lite å seie for drøftinga over, då sannsyna på eit molekylært nivå har oppheva kvarandre slik at ein på det nivået kor tankar blir danna, har determinisme.
Sjølv om det hadde vore spor av slump frå kvantemekanikken, ville ikkje det tyde at ein hadde fri vilje, berre at denne var underlagt slump og ikkje var høve til å føreseie fram i tid.
Vitskapeleg determinisme
Vitskapeleg determinisme er av Stephen Hawking ( i boka A Brief History of Time ) definert som at «...noko som vil hende i framtida, kan verta føresagt.» Han meiner vidare at det kan vera rom for determinisme også innan kvantemekanikken:
Kompabilitetsteoriar
Kompabilitetsteoriar går ut på at determinisme er irrelevant for fri vilje. Dei godtek at verda er deterministisk, men seier likevel at vår vilje er fri. Ein kompatibilist vil seie at fri vilje er like sant som at nevrofysiologisk determinisme kan vere sant. Dei er kompatible.
Fridomen kompatibilistar hevder vi har, kan kanskje best skildrast som autonomi: årsaka til at vi vel som vi gjer ligg i oss sjølve. Det er våre meiningar, og vårt miljø, som gjer at vi vel det vi gjer. Det at vala skjer i meg som person er nok til å definere dei som frie. Ein kompatibilist vil ikkje prøve å nekte for at uansett kva val du gjer, vil det ha vore forutbestemt sidan tida byrja, men dei vil argumentere for at valet som du gjer er eit døme på fri vilje sidan ingen tvingar deg.
Et anna løysingsforsøk kan også nemnast. Den føreset også den absolutte determinisme, men seier at mennesket sin fridom består i hans eller hennar evne til å innsjå den lovmessige og naudsynlega årsakssamanheng i alle ting: fri blir ein når ein innser at alle ting skjer i samsvar med evige lover, og at kjensla av ufridom kjem av illusjonen om at ein sjølv kan vera lovgivar. Representanten for dette syn er Spinoza.
Indeterminisme
Andre filosofar har hevda at ein absolutt determinisme ikkje gjev noko høve for fridom, og har definert den frie viljen som ein ikkje-årsaksdeterminert vilje (indeterminisme). Til dømes Kant meiner at fridom er den autonome evna fornufta har til å gje lover for seg sjølv. Mange kallar ein slik indeterministisk sisteinstans for «sjel».
Andre meiner at indeterminisme vil føre til ei verd med kaos: Dersom verda har spor av inderterminisme, er det ikkje mogeleg å finna årsakssamanhengar, av di det ikkje finst nokon, hevdar dei.
Relativ indeterminisme
Den dominerande retninga innanfor indeterminisme er relativ indeterminisme. Dei som trur på dette trur at mennesket har fri vilje, men at arv og miljø set ei ramme rundt viljesfridomen. Påverknaden utanfrå er som ein skugge ein ikkje kan flykta frå. Dette er også generelt det klart vanlegaste synet på viljefridommen, og både lover og samfunnsliv elles bygger på det.
Teologiske tankar om fri vilje
Teologiske doktrinar om ein gud som ser alt, veit alt og styrer alt, blir ofte karakterisert som å vere i konflikt med tesen om fri vilje. Dette har Aristoteles illustrert i problemet om sjøslaget:
Kristendom
Ein allvitande gud er for mange ei motsetnad til fri vilje. Men innan kristendomen er det generelt lagt stor vekt på at mennesket er gitt fri vilje, og at det er menneskets val gjennom livet som skal vere grunnlag for frelse og skjebnen i livet etter døden.
Augustin
Augustin sa at mennesket var gjeve fri vilje av Gud. «Mennesket er skapt med fri vilje, difor synda ho, og difor var det behov for inkarnasjonen, kor Gud gjennom Jesus tar på seg den skulda mennesket sjølv ikkje kan sona.» Viss vi ikkje var fri kunne vi jo ikkje valt oss vekk frå Gud og falla for foranderlege gode (lyster)!
Thomas Aquinas
Thomas Aquinas hevda at mennesket har fri vilje fordi det har intellekt. I Summa Theologiae 1a, 19.1, corp. tar han opp spørsmålet om Gud har vilje, og skriv: «Liksom Gud har intellekt, har han også vilje: for viljen fylgjer intellektet ... Vesen som er utstyrt med intellekt, har også ein naturleg dragnad mot gode som vert erkjent i kraft av goda sine intelligible former: når dei har desse goda, stillast uroa deira; når dei ikkje har dei, strevar ein etter dei. Og begge desse fenomen skuldast viljen. Alle som har intellekt, har difor også vilje, liksom alle med sansar har sanselege behov og streben.»
Eesti Keskerakond
Politikk
Partiet seier sjølv at det har som mål at det vert danna ein sterk middelklasse i Estland. Det kallar seg eit «liberalt parti for middelklassen». Det støttar småbedrifter. I 1999 gjekk partiet til val med innføring av progressiv inntektsskatt som si fremste kampsak - Estland er eit av dei få landa i verda som har flat inntektsskatt. I 2004 inngjekk det eit samarbeid med det russiske "maktpartiet" Sameint Russland, noko som kan ha gjort partiet ekstra populært blant den russiske minoriteten i Estland. Fleirtalet på partiet sitt landsmøte i 2003 gjekk mot estisk EU-medlemskap.
Fri vilje
Thomas Aquinas
Aquinas kallar viljen for appetitus rationalis, den «fornuftsbestemte streveevna.» Liksom instinktet — appetitus sensitivius, den «sanselege streveevna» — trår etter det ein erkjenner gjennom sansing, trår viljen — den fornuftsbestemte streveevna — etter det ein erkjenner gjennom intellektet.
Moralsk ansvar og fri vilje
Generelt meiner dei fleste at folk er moralsk ansvarlege for sine handlingar. Vidare meiner mange at moralsk ansvar krev fri vilje. Dette er også avspegla i jussen.
Norske Reindriftsamers Landsforbund
NRL har alltid vore sterkt oppteken av samiske rettar, og har arbeidd målmedvite for å få gjennomslag for sitt syn i reindriftslovene.
Fri vilje
Aktualitet
Mange tviler i dag på om det i det heile finst ei definitiv løysing på viljesfridomsproblemet; andre meiner at problemet ikkje kan stillast så klart at ein kan sjå hva slags løysing som ville gje svar på det. I alle fall er problemet like levande i vår tids filosofi som i tidlegare tider.
Norske Reindriftsamers Landsforbund
Leiar for NRL er Ellinor Jåma.
Albert Joleik
Albert Joleik var ein norsk bladmann, målmann og lokalhistorikar. Han vart fødd som Albert Sigvard Andersen den 14. mars 1880 i Flora i Sunnfjord i noverande Sogn og Fjordane fylke. I 1905 fekk han namnet Albert Joleik offentleg godkjend.
Joleik tok universitetseksamen i geografi, naturfag, norsk og tysk. Han fullførte examen artium 16 år og 3 måndar gamal i 1896, som den yngste nokonsinne. I 1901 var han den fyrste studenten til å levera embetseksamen på landsmål (nynorsk).
Joleik var bladmann (journalist), lokalhistorikar og målmann. Han budde i Bergen og på Kleppstølen i Naustdal kommune, der han hadde gard. Mellom 1905 og 1908 var han offiser i Belgisk Kongo.
Frå 1921 vart Joleik statsstipendiat. I tida før den andre verdskrigen var han redaktør for ymse aviser. Her kan nemnast Spegjelen i Trondheim, Gula Tidend og sitt eige blad Fjordaposten i Bergen fram til 9. april 1940.
Joleik skreiv ei rik framstilling av historia til bygdene i Sunnfjord. Mellom anna Soga um Jølst fram til 1801 og litevetta um Breim (1967) om Jølster og Sunnfjordsoga fram til 1801 (1959). Joleik var ein kjend radiokåsør og festtalar.
Nugguren
Nugguren er ein innsjø som ligg i Kongsvinger kommune i Innlandet. Han er den siste innsjøen i Skasvassdraget og vatnet renn ut i Glomma via Noret.
Gimone
Gimone er ei 136 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå venstre. Ho har sitt utspring ved foten av Pyreneane nær Lannemezan. Ho renn gjennom følgjande departement og byar:
Gimone munnar ut i Garonne nær Castelsarrasin.
Tomoya Osawa
Tomoya Osawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Omiya Ardija, Sagawa Shiga og Kamatamare Sanuki.
Djibril Cissé
Djibril Cissé er ein fransk fotballspelar som har spela for Lazio i italiensk Serie A, og for det franske landslaget. Foreldra hans immigrerte til Frankrike frå Elfenbeinskysten. Cissé vart seriemeister i Hellas med Panathinaikós i 2010 og vann den europeiske Meisterligaen med Liverpool i 2005. Han vart toppskårar i fransk Ligue 1 i 2002 og 2004, då han spelte for Auxerre, og toppskårar i den greske ligaen i 2010. I 2002 vart han kåra til årets unge spelar i Frankrike. Han debuterte for det franske A-landslaget 18. mai 2002 i ein kamp mot Belgia.
Piz Roseg
Piz Roseg er eit fjell i Berninafjella i Sveits med ei høgd på 3 937 meter over havet. Det er to toppar på hovudryggen. Den søraustlegaste er den høgaste, medan den nordvestlege toppen, kalla Schneekuppe er 3 920 m. Det finst òg ein topp på nordaustryggen kalla Roseg Pitschen på 3 868 m.
Schneekuppe vart først klatra av F. T. Bircham med guidane Peter Jenny og Alexander Fleury 31. august 1863. Det høgaste punktet på fjellet vart klatra to år seinare av Adolphus Moore og Horace Walker med fjellføraren Jakob Anderegg den 28. juni 1865.
Piz Roseg grensar til Piz Scerscen som ligg på andre sida av Porta da Roseg (3 522 m), som òg vert kalla Güssfeldtsattel.
Moosleerau
Moosleerau er ein kommune i distriktet Zofingen i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 509 meter over havet.
Kommunen ligg i austsida av Suhredalen.
Robert de Pinho de Souza
Robert de Pinho de Souza er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kawasaki Frontale.
Otto von Bismarck
Otto Eduard Leopold von Bismarck, kjend som jernkanslaren, var ein prøyssisk og tysk statsmann som grunnla det tyske riket.
Save i Frankrike
Save er ei 143 km lang elv sør i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå venstre. Ho har sitt utspring ved foten av Pyreneane sør for Lannemezan. Ho renn nordaustover gjennom følgjande departement og byar:
Ho munnar ut i Garonne i Grenade, nord for Toulouse.
Gironde-estuaret
Gironde er eit estuar, ofte kalla ei elv, sørvest i Frankrike, og vert danna av elvane Dordogne og Garonne like nedanfor byen Bordeaux.
Den internasjonale kvinnedagen
Den internasjonale kvinnedagen vert markert den 8. mars kvart år. Dagen vert nytta til ei verdsfemnande markering av rettane til kvinner, og til kampen for full jamstilling mellom kjønna. Mange stader vert det skipa til demonstrasjonar, opptog og markeringar. Dagen vert også feira av Dei Sameinte Nasjonane (SN), og i mange land er han ein offentleg helgedag.
Gironde-estuaret
Den andre verdskrigen
Gironde var åstad for Operasjon Frankton, ein operasjon av britiske spesialstyrkar under den andre verdskrigen der målet var å øydeleggje skip som låg til kai i Bordeaux.
Øyar i Gironde
I elvemunningen mellom Pointe de la Grave på sjøsida og Le bec d’Ambes ligg det ei rekkje småøyar.
Den internasjonale kvinnedagen
Historie
Idéen om ein internasjonal kvinnedag vart lansert i byrjinga av det førre hundreåret, ein periode som i mange land var prega av sterk industrialisering. I 1908 gjorde Det amerikanske sosialistpartiet vedtak om ein nasjonal kvinnedag i USA. Denne dagen vart markert første gong 28. februar 1909. Dei amerikanske kvinnene heldt fram med å feira denne dagen den siste søndagen i februar fram til og med 1913.
Gironde-estuaret
Øyar i Gironde
Île de Patiras er 200 ha stor med eit fyr, som hjelp til med navigering i elvemunningen. På øyane vert det dyrka vinranker og mais.
Den internasjonale kvinnedagen
Historie
I 1910 vart dei amerikanske kvinnene sitt initiativ følgt opp av kvinner i Europa. På den sosialistiske Andre Internasjonalen sin andre internasjonale kvinnekonferanse fekk den tyske marxisten Clara Zetkin gjennomslag for å innføra ein internasjonal kvinnedag. Over 100 kvinner frå 17 land deltok på konferansen, som vart halden på Folkets hus i Jagtvei 69, seinare kjent som Ungdomshuset i København. Den internasjonale kvinnedagen skulle vera ein kampdag for den sosialistiske kvinnerørsla, og i første omgang ein reiskap i kampen for kvinneleg røysterett. Det vart ikkje den gongen vedteke nokon bestemt dato for kvinnedagen, men det følgjande året vart dagen markert den 19. mars i Sveits, Tyskland, Austerrike og Danmark. I alt ein million kvinner demonstrerte.
Gironde-estuaret
Øyar i Gironde
Île de Sans-Pain og Île de Bouchaud er i dag praksis ei øy, på grunn av tilslamming av området mellom dei, og dei vert no kalla Île Nouvelle. Dei har eit totalt areal på 256 ha, og er eig av Conservatoire du Littoral og under styret til departementet Gironde.
Den internasjonale kvinnedagen
Historie
I Noreg vart kvinnedagen markert første gong i 1915. Då heldt Kvinneforbundet i Arbeidarpartiet folkemøte for fred, og kommunisten og feministen Aleksandra Kollontaj frå Russland heldt tale i Oslo.
Gironde-estuaret
Øyar i Gironde
Île du Fort Paté er om lag 13 ha og var i 2006 privateigd. Øya har ei historisk festning bygd mellom 1685 og 1693. Han var ein del av det nasjonale festningsprogrammet til Vauban. Bygningen har ein oval form, er om lag 12 meter høg og hadde ein gong om lag 30 kanoner. Fort Paté i lag med Fort Médoc og festninga Blaye forsvarte elvemunningen og Bordeaux. Under Den franske revolusjonen vart fortet nytta som fengsel for prestar.
Den internasjonale kvinnedagen
Dei russiske kvinnene
Dei russiske kvinnene feira sin første kvinnedag siste søndagen i februar 1913 som ein del av den internasjonale fredsrørsla mot den komande verdskrigen. Desse fredsmarkeringane heldt fram etter at krigen braut ut. I 1917 hadde to millionar russiske soldatar døydd i krigen, og det russiske samfunnet var i ferd med å bryta saman. På den internasjonale kvinnedagen samla ei stor mengde kvinner seg i St. Petersburg, den gongen kalla Petrograd, i ein fredeleg demonstrasjon for «brød og fred». Demonstrasjonane heldt fram i fleire dagar og utvikla seg til februar-revolusjonen, som innleia den russiske revolusjonen. Etter russisk kalender den gongen starta revolusjonen 23. februar. Dette svarar etter gregoriansk kalender til 8. mars. Etter initiativ frå Aleksandra Kollontaj gjorde Lenin i 1922 denne dagen til ein kommunistisk festdag for å minnast kvinnene sin innsats i revolusjonen.
Gironde-estuaret
Øyar i Gironde
Île Verte, Île du Nord og Île Cazeau utgjer om lag 800 ha, og er ein stoppestad for trekkfuglar.
Den internasjonale kvinnedagen
Dei russiske kvinnene
I Noreg var dagen knytt til den sosialdemokratiske og kommunistiske rørsla og bar preg av å vera ei partimarkering på venstresida. Arbeidarpartiet tok opp markeringa av 8. mars frå 1921, men frå 1929 vart markeringa borte.
Under den andre verdskrigen fann kvinner kvarandre i motstandsrørsla og i konsentrasjonsleirar og markerte dagen i løynd. Etter krigen heldt det nystarta «Kvinnenes Demokratiske Verdensforbund», seinare «Norsk Kvinneforbund», dagen i hevd gjennom mindre markeringar. Dei hadde tilknyting til kommunistane, og ei viktig parole var «aldri meir krig». Den første offisielle markeringa etter krigen var i 1948. Men på denne tida starta den kalde krigen, og kvinnene som markerte dagen møtte mykje motstand.
Den nye kvinnerørsla
På slutten av 1960-talet tok den nye kvinnerørsla opp att tradisjonen med å markera 8. mars over heile den vestlege verda. Først ute i Noreg var ei gruppe kvinnefrontarar ved Universitetet i Oslo, som skipa til tog 8. mars 1972. Initiativtakar var Gro Hagemann, i dag professor i historie ved Universitetet i Oslo. Hagemann fortel at ho studerte kvinnehistorie og tok ideen rett ut av bøkene. Ho var ikkje då merksam på at det alt fanst ein norsk tradisjon for å markera dagen.
Det var ikkje så mange som deltok i det første toget. Men ei gruppe nyfeministar dukka opp med parolar som «rett til å liggja øvst». Dette førte til splitting, men det skapte også avisomtale. Neste år kom ei rekkje andre kvinneorganisasjonar med, og dagen vart etter kvart ein viktig markeringsdag - landet over gjekk små og store demonstrasjonstog, nokre med ei handfull deltakarar, andre med fleire tusen. I Det internasjonale kvinneåret i 1975 vart dagen for alvor ein brei markeringsdag.
8. mars 1978 nådde markeringane på 1970-talet eit høgdepunkt då 20 000 kvinner og menn slutta opp om toga rundt om i landet. I Oslo, Trondheim og Ålesund klarte ikkje kvinneorganisasjonane å bli samde, og der gjekk det to tog. I Oslo gjekk 4300 i 8. mars-komiteen sitt tog og 3500 i Samarbeidstoget. I Trondheim gjekk 1250 i 8. mars-komiteen sitt tog og 1000 i Samarbeidstoget. I Ålesund gjekk 86 i toget til 8. mars-komiteen og 65 i Samarbeidstoget. I Bergen og Tromsø var det samling dette året. I Tromsø slutta 1200 kvinner og menn seg til eitt av dei største demonstrasjonstoga i etterkrigstida. Toget var eit samarbeid mellom Samarbeidsbevegelsen og 8. mars-komiteen. I Bergen gjekk 2900 i eit tog som vart skipa til av Samarbeidskomiteen og 8. mars-komiteen. Elles var det for første gong 8. mars-markeringar på Rjukan, Os ved Bergen, Nedre Eiker, Måløy, Melbu, Langesund, Lier, Hokksund, Borknes, Kjøllefjord, Tynset, Vågsøy, Orkdal, Leksvik, Vadsø, Vardø og Strømmen/Rælingen.
Utover på 1980- og 90-talet vart dagen i stor grad ivareteken av politiske parti og ulike feministiske grupperingar. Men sakene var ikkje så store og samlande som særleg abortsaka var på 1970-talet.
Kampen for likestilling i dag
Kvinnedagen har dei siste åra hatt mindre oppslutnad enn tidlegare. Dette skuldast delvis at mange av krava frå 1970-talet er gjennomførte, og delvis har andre saker kome i fokus i likestillingsdebatten. Menn har meldt seg på med eigne krav, og vi har i dag også Mannsdagen den 7. oktober som vert markert kvart år.
1200-talet
< 1200-talet > viser til hundreåret frå 1200 til 1299 i den julianske kalenderen.
Eurasia
I dette hundreåret var store delar av Eurasia underlagt Mongolriket, som etter erobringar strekte seg frå Aust-Asia til Aust-Europa.
I europeisk historie er tidsrommet rekna som del av høgmellomalderen. Det blei utført fleire krosstog. Portugal blei gjenerobra frå maurarane.
I Midtausten blei ayyubidedynastiet kasta av mamelukkane, som gjenerobra krossfararstatane Tripoli og Akko.
Viktige personar
Kunstnarar og lærde :
Ingvild Vaggen Malvik
Ingvild Vaggen Malvik vart fødd i Trondheim, som dotter til sjukepleiar Aasa Vaggen (f. 1930) og dreiar Henry Normann Malvik (f. 1933). Ho utdanna seg sidan til cand.polit. i statsvitskap frå NTNU (2000), og har arbeidd som utreiar for Framtiden i våre hender, vitskapeleg assistent og forskar ved NTNU.
Ho var varamedlem av Malvik kommunestyre 1991-1995 (møtte fast 1994-95) for Arbeidarpartiet og medlem av Sør-Trøndelag fylkesting 1995-1999. Ho var leiar av Sør-Trøndelag AUF 1991-1993 og styreleiar i Framtiden i våre hender 1998-01.
Ingvild Vaggen Malvik arbeider som seniorrådgivar i NVE.
Vikeså skule
Vikeså skule er ein 1.-10.-skule i Bjerkreim kommune.
Skulen har rett over 300 elever, og er den einaste ungdomsskulen i kommunen. På barnetrinnet har skulen som regel ein parallell per trinn, medan ungdomssteget har to parallellar.
Vikeså skule arbeider ut frå visjonen:
Visjonen skal gjennomsyra organisasjonen og arbeidet ein gjer for å sørga for at elevane skal klare seg på ein god måte i livet etter grunnskulen.
Skulen har derfor over lang tid satsa tungt på klasseleiing. Utviklingsarbeid innen strukturell, relasjonell, digital og fagleg klasseleiing har prega arbeidsmiljøet dei siste 10 åra. Kollektive ferdigheiter styrer rammene for skulekvardagen, og gjer eit heilhetlig system for elevar og føresette å forhalda seg til. Skulen har eit tett samarbeid med andre aktører, sist gjennom Desentralisert ordning frå UDIR der skulen har eit samarbeid med UiS om kunnskapsløftet 2020 med fokus på programmering i ulike fag. Tidlegare har ein bl.a. samarbeidd med UDIR i prosjekta ungdomstrinn i utvikling, og bedre læringsmiljø. Systematisk arbeid med satsningsområdet har vist att på gode resultat på trivselsundersøkingar som f.eks. «ung data».
Bakgrunnsstoff
.
Namnedagar i Sverige
<div style="float:right; width:300px; padding: .5ex; background-color:lightyellow; border:1px solid #000;">I dag,. , har  namnedag i Sverige.
«Namnsdag på härbret». Svensk namnedagsfeiring måla av Carl Larsson i 1898. I Sverige har dei ein lang ubroten tradisjon for å feire namnedagar. Namedagsfeiringa går attende til før reformasjonen, og ulikt i mange andre land held skikken seg sterk i Sverige også etter at landet hadde gått over til protestantismen. Før reformasjonen vart namnedagane feira etter helgendagane. Den fyrste lista over namnedagar etter reformasjonen kom i 1749 i den offisielle svenske almanakken. Sidan har lista vorte endra fleire gonger, seinast i 2001 etter at ei arbeidsgruppe nedsett av Svenska Akademien hadde kome med framlegg. Planen er at lista skal gåast gjennom og reviderast om 15 år, det vil seie i 2016.
Namnedagane i Sverige
Dette er ei liste over namnsdagane i Sverige sortert etter dato.
Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Lista över namnsdagar» henta frå Wikipedia på svensk 7. oktober 2006.
Nord-Mesna
Nord-Mesna er ein innsjø som ligg i kommunane Ringsaker og Lillehammer i Innlandet. Han er 5,6 km lang og 1,4 km brei og har på sørsida bratte breidder. På nordsida er det fleire gardar. I sjøen finst det 6 ulike fiskeslag, aure, åbor, sik, krøkle, ørekyt og gjedde. Fiskesamfunnet er komplekst og dominert av abbor.
I sørenden mottar Nord-Mesna vatn frå Sør-Mesna gjennom Bustokkelva. Innsjøen har utløp i nordenden og frå her renn vatnet gjennom elva Mesna ut i Mjøsa ved Lillehammer.
Darsjan
Darsjan (sanskrit for 'syn, openberring') er eit hinduisk omgrep som inneber innsikt i eg-et. Det blir særleg brukt i samband med det å møta blikket til ein heilag person eller eit gudebilde, noko som medfører at ein blir signa.
Aboriginar
Aboriginar (lat. ab origine, 'frå byrjinga') er nemninga som ofte blir brukt om alle dei ulike urfolka i Australia.
Darsjan
Ettersom blikket til ein heilag figur er rekna som så viktig, blir auga til gudestatuar aldri dekte til, sjølv om statuen elles kan overlessast med klede og blomar.
Aboriginar
Historie
Dei aller første aboriginane kom til Australia via Søraustasia for minst 40 000 år sidan, ifølgje visse arkeologiske funn for over 60 000 år sidan.
Dei førte ein nomadisk livsstil som jegerar og samlarar. Arbeidet var ofte fordelt slik at kvinner samla råvarer til mat, klede og verktøy medan menn jakta med spyd, slynger og bumerangar. Maten og andre ressursar blei så delt av alle medlemmene i ein klan som gjerne var sett saman av eit par brør med koner og ungar. Fleire klanar utgjorde ein stamme som søkte saman og hjelpte kvarandre i uår.
Joakim
Joakim er eit mannsnamn og kjem frå hebraisk Jojakim. Ein variant er Joachim.
Piz Scerscen
Piz Scerscen er eit fjell i Berninafjella i Italia og Sveits med ei høgd på 3 971 meter over havet. Fjellet ligg mellom Piz Bernina i nordaust på andre sida av eit 3 895 meter høgt pass og Piz Roseg i sørvest. Namnet tyder «det sirkulære fjellet».
Piz Scerscen har òg ein sekundær topp kalla Schneehaube (3 875 m).
Toppen av Piz Scerscen vart først nådd av Paul Güssfeldt, Hans Grass og Caspar Capat den 13. september 1877 frå nordvest. Denne ruta vert i dag kalla Eisnase og inneheld ein 100 meter lang isvegg på 60–70°.
Mort
Mort (Rutilus rutilus) er ein ferskvass- og brakkvassfisk i karpefamilien.
Carlos Alberto Carvalho dos Anjos Junior
Carlos Alberto Carvalho dos Anjos Junior er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale og Kashima Antlers.
Maud Diver
Maud Diver var ein angloindisk forfattar som skreiv romanar, noveller, biografiar og journalistiske stykke.
Nedre Roasten
Nedre Roasten er eit vatn som ligg i Engerdal kommune i Innlandet og Røros kommune i Trøndelag. Nedre Roasten ligg i Femundsmarka nasjonalpark.
Maud Diver
Diver var fødd som Katherine Helen Maud Marshall i Murree nord i Britisk India, noverande Pakistan, der faren Charles Henry Tilson Marshall tenestegjorde som offiser i den britisk-indiske hæren. Ho voks opp i India og på Ceylon (no Sri Lanka), men blei utdanna i England. Ho var venninne livet ut med systera til Rudyard Kipling, Trix Fleming. Maud gifta seg med Thomas Diver (1860–1941), ein offiser i Royal Warwickshire Regiment, om lag 1896, og dei busette seg i England. Dei fekk éin son.
Maud Diver gav ut sin første roman, Captain Desmond, V. C., i 1907. Denne og fleire seinare bøker hadde suksess og låg på bestseljarlistene. Ho var ein romantisk imperialist som var populær i samtida, men stort sett blei gløymd av ettertida, til forskjell frå Kipling frå same tid og miljø, som heldt fram å vera vidkjend. Ho er i nyare tid blitt henta fram att for å studera den angloindiske kulturen ho skildrar.
Romanane hennar tok særleg opp korleis engelskmenn burde leva i Britisk India, og skildra mellom anna blanda ekteskap (til dømes i Lilamani) mellom indarar og engelskmenn som ei mogleg positiv handling som kunne bringa Aust og Vest saman. Samstundes tok ho standpunktet at ein ikkje burde vatna ut britisk blod for mykje, som i Desmond’s Daughter.
Møkeren
Møkeren er ein innsjø som ligg på Austmarka i Kongsvinger kommune i Innlandet.
Dina
Dina er eit kvinnenamn, av hebraisk opphav som tyder 'ho so, dømer'. Namnet kan òg vere ei kortform av namn sim sluttar på -dina, som Randina, Bernhardina. På engelsk kan namnet stavast Dinah.
Dina har i Noreg namnedag 30. desember.
Bruken av namnet i Noreg
Namnet Dina var lenge lite bruka, men populariteten fekk eit kraftig oppsving i 1990-åra.
Dina som bibelsk namn
Etter å ha fått seks søner, fekk Lea i følgje Fyrste mosebok dottera Dina med Jakob. Om Dina og Sikem, sjå 1. Mos. 34. kapittel.
Norsk stadnamnleksikon
Norsk stadnamnleksikon er eit oppslagsverk eller leksikon utgjeve av forlaget Det Norske Samlaget. Norsk stadnamnleksikon er eit oppslagsverk som først og fremst skal gje forklaring og tyding av viktige stadnamn i Noreg. I tillegg til dei einskilde namna vert det gjeve forklaring på fleire av dei viktigaste grunnorda.
Jørn Sandnes og Ola Stemshaug har vore redaktørar for alle dei fire utgåvene. Fyrste utgåve kom i 1973, andre utgåva i 1980, tredje utgåva i 1989 og fjerde utgåva i 1997.
Turboloid
Turboloid er namnet på ein EP frå den norske musikkgruppa Turboneger. Den vart sloppe på 12" vinyl i 1990, og berre 1000 kopiar vart laga.
Namnet Drake
Drake er eit vanleg slektsnamn og noko mindre vanleg førenanmn. Namnet oppstod som eit tilnamn, og kan på engelsk anten visa til ein andrik eller fabeldyret drake.
Hers-Mort
Elva munnar ut i Garonne nær Grenade-sur-Garonne. Ei av sideelvane hennar er Girou, og desse to gjev vatn til hagane rundt Toulouse. Hers-Mort kryssar Canal du Midi nær Villefranche-de-Lauragais.
Satoshi Hida
Satoshi Hida er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale, Vegalta Sendai, Albirex Niigata Singapore og Zweigen Kanazawa.
Marsjøen
Marsjøen er eit vatn som ligg i Folldal kommune i Innlandet.
Prest
Ein prest er ein person som har ansvaret for eller leier religiøse seremoniar eller kulthandlingar. Ordet kjem frå gresk presbyter, som tyder «dei eldste». Kvinnelege prestar vert i nokre høve kalla prestinner.
Sjølv om ordet opphavleg skildrar kristne leiarar, blir det no òg brukt om personar som utfører seremonielle handlingar i andre religionar.
Kristne prestar
Dei fleste kristne samfunn har ein ein prest som leiar gudstenester og andre ritual, deler ut sakrament, og gjerne verkar som sjelesørgar. Det finst likevel retningar som ikkje har prestar, til dømes kvekarane.
I dei ortodokse og katolske kyrkjene vert ordinasjonen av ein prest sett på som eit livsvarig sakrament som gir han ein særskilt gudgitt nåde. Berre ein prest kan leia dåp, nattverd og giftarmål, salva sjuke og høyra skriftemål. Det er biskopen som ordinerer prestar, og dei kan berre mista embetet sitt ved særskilt alvorlege høve.
Berre menn kan bli prestar, og dei bør vera over 30 år. Dei kan normalt ikkje gifta seg etter at dei er blitt ordinerte. Det er likevel vanleg å la gifte menn bli prestar i alle desse kyrkjene, bortsett frå den katolske.
I protestantiske kyrkjer ser ein ikkje på presteordinasjonen som eit sakrament, men som ei stadfesting av at han er skikka til å utføra embetet. I fleire av kyrkjene er det mogleg for kvinner å bli ordinerte, og prestar har lov til å gifta seg. Lekfolk og diakonar kan utføra fleire av funksjonane som berre prestar kan gjera i dei ortodokse og katolske kyrkjene.
Kristne prestar har gjerne ei særskilt klesdrakt når dei leier ein gudsteneste, gjerne ein kvit kjortel med stola. I nokre kyrkjer markerer dei òg stillinga si til kvardags, til dømes ved å ha ein stiv kvit krage om halsen, eller ved å kle seg i svart.
Ein kan verte prest i den norske kyrkja etter å ha tatt embetseksamen i teologi (cand. theol) og praktisk teologisk seminar, ei utdanning på seks år. Ein kan òg ta mastergrad i teologi eller andre relevante utdanningar, og praktisk-kyrkjeleg utdanning på eitt år.
Jødiske prestar
Blant jødane er prestane tradisjonelt dei mannlege etterkomarane etter Aron. Då Tempelet framleis fanst i Jerusalem hadde dei ansvaret for ofringane der, men då dette vart øydelagt miste dei denne viktige rolla. Rabbinarane tok seinare over som midtpunktet i jødiske trussamfunn, og i moderne tid ofte òg som midtpunkt i synagogen. Noka presterolle i kristen forstand finst tradisjonelt ikkje i jødedommen, men i det moderne Nord-Amerika har rabbinarutdanninga byrja å leggje meir vekt på sjelesorg og liknande element.
Ein som stammar rett frå dei opphavlege prestane på rein farsside vert kalla ein kohén (fleirtal: kohaním). Under torálesinga i synagogen på sabbaten (laurdag), måndag og torsdag blir alltid ein kohén kalla til Toráen for den første delen av vekeavsnittet av Toráen — sjå alijá. Prestesigninga på heilagdagar (blant askenasiske og sefardiske jødar), sabbaten (blant sefardiske jødar) og i nokre grupper òg kvar dag (sefardiske og mizrahiske jødar i Israel) blir gjort av kohaním når dette er mogleg.
Muslimske prestar
Dei som kan vera prestar i islam er personar som mellom anna kan heile Koranen utanboks. Dei vert ofte kalla ærestitlar som tyder «lærar» eller «meister», til dømes imam, maulana eller sjeik. Presten kallar til bøn og leiar henne kvar dag i moskéen. Han tek seg òg av muslimske livsløpsseremoniar.
Det er normalt berre menn som kan verta prestar innan islam, men i dei muslimske provinsane i det sentrale Kina er det òg vanleg med kvinnelege prestar.
Hinduprestar
I hinduismen har prestane heller ingen spesiell nåde, men har den naudsynlege kunnskapen som trengst for å utføra dei mange seremoniane i det hinduiske livsløpet på ein rett måte. Det er normalt menn som vert prestar, men det finst òg nokre få kvinner i denne rolla. I mange retningar må ein vera av brahmin-kasta for å bli prest, medan i andre kan kven som helst bli det.
Ein som vil bli prest studerer hinduskrifter og går i lære hjå ein eldre prest. Når han har lært nok, kan han òg bli ein fullverdig prest. Mange prestar lèt vera å eta kjøt og drikka alkohol, men slett ikkje alle.
Det er vanleg for prestelærlingar å barbera hovudet bortsett frå ein lokk på bakhovudet. I nokre retningar held ferdige prestar på denne frisyren, medan andre let håret gro seg langt frå då av. Andre igjen har normale frisyrar som ikkje skil seg frå vanlege folk sine. Prestar skil seg sjeldan frå andre i klesdrakta, men dei teiknar nokre kvite strekar på panna til ære for Gud som ikkje alle andre har.
Buddhistiske prestar
Det er munkar og nonner som opptrer som prestar innan buddhismen. Både kvinner og menn barberar hovudet og kler seg i klede med raudleg, brunleg eller oransje let. Innan nokre retningar kan dei ikkje gifta seg, medan dette er tillate i andre. Det same gjeld inntak av kjøt og alkohol.
Andre former for presteskap
Dei fleste organiserte religionane har hatt ei form for presteskap som tok seg av rituelle handlingar som ofring og overgangsseremoniar. I mange av religionane i Midt-Austen og rundt Middelhavet var menn prestar for mannlege gudar og kvinner prestinner for gudinner. Ein via gjerne livet sitt til guddommen, noko som på eit vis svarar til ordinasjon.
Murgenthal
Murgenthal er ein kommune i distriktet Zofingen i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 412 meter over havet.
Kommunen ligg ved samløpet mellom elva Murg og Aare ved grensa til kantonen Bern.
Lev Kamenev
Lev Lvovitsj Kamenev var ein russisk landskapsmålar.
Liv og gjerning
Lev Kamenev var truleg fødd i 1834, nokre kjelder seier 1833, i Rylsk i Kursk-guvernementet. Straks etter flytta faren med familien til Astrakhan. Lev var ei tid elev ved eit lokal gymnas, men fullførte ikkje skulegonga. Faren, som var kjøpmann, trong nemleg ein hjelpar i butikken sin og sette sonen i arbeid.
Bestefaren til den seinare så kjende målaren Konstantin Korovin vart merksam på Kamenevs interesse for og evner i måling. Denne gav Kamenev fem tusen rublar så han kunne studere ved kunstskule i St. Petersburg.
I 1854 for Kamenev til Moskva og byrja på 'Høgskulen i teikning, måling og arkitektur', saman med folk som Ivan Sjisjkin og Vasilij Perov. Fyrste tre åra studerte han under Karl Rabus. Etter denne døydde, gjekk han i lære hos Aleksej Savrasov. I 1858 fekk Kamenev tittel som profesjonell målar av tredje grad. Dei to neste åra reiste han utanlands, for å lære av vest-europeiske kunstnarar. Kamenev la ut på ferda til Tyskland og Sveits saman med Ivan Sjisjkin.
Kamenev måla sine beste bilete frå midten av 1860-åra og eit tiår framover. Gjennombrotet kom med måleriet Vinterveg (1866), eit bilete som fekk plass i Tretjakov-samlinga. I 1869 fekk Kamenev tittel som akademimålar, av typen landsskapmåleri. Verka Vinterutsyn frå utkanten av Moskva og Utsyn frå utkanten av Poretsjye danna grunnlaget for utnemninga. Han vart ein av grunnleggjarane av kunstrørsla Peredvizjnikij, og ein aktiv medlem. Mellom 1871 og 1884 tok Kamenev del i vandreutstillingane til foreininga.
Kamenev døde i 1886 i fattigdom og einsemd i slobodaen Savvinskaja i Moskva-guvernementet.
Baltarar
Baltarar er ei folkegruppe som snakkar baltiske språk og hovudsakleg held til i Baltikum. Dei nedstammar frå ei gruppe indoeuropeiske stammar som busette seg i området mellom elvane Vistula og Dvina og Dnepr rundt 2 500 f.Kr.
Litauarar og latviarar er dei viktigaste baltiske folkegruppene i dag. Andre grupper er forsvunne, det vil seia at språka deira er utdøydde. Dei fleste blei tekne opp i austbaltiske folk, hovudsakleg litauarane.
Dei baltiske folka har historisk livnært seg som bønder i skogane og på landsbygda, levd relativt isolert og blitt lite påverka av nabofolkeslag. Derfor har mange opphavlege indoeuropeiske tradisjonar og språktrekk overlevd i stor grad. Baltisk mytologi har til dømes mange fellestrekk med vedisk, gammalhinduisk, religion.
Mathieu Boots
Mathieu Boots er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
1000-talet
< 1000-talet > var eit høgdepunkt for det kinesiske Song-dynastiet og er rekna som del av den muslimske gullalderen.
Hundreåret er sett på som byrjinga av høgmellomalderen i europeisk historie. Det austromerske Bysantinarriket tapte plutseleg makt, medan fleire katolske pavar gjorde seg gjeldande. Normannarane fekk stor innflytnad i Europa gjennom mellom anna erobringa av Storbritannia i 1066. Byvekst i Italia førte til utviklinga av ein kapitalistisk kjøpmannskultur mot slutten av hundreåret.
Reitnau
Reitnau er ein kommune i distriktet Zofingen i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 524 meter over havet.
Dirk Lehmann
Dirk Lehmann er ein tidlegare tysk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Astypálea
Astypálea (gresk Αστυπάλαια, italiensk Stampalia, osmansk tyrkisk استانبوليه İstanbulya), òg kalla Astipalea eller Astypalaia, er ei øy i Hellas som høyrer til Dodekanesane i Egearhavet. Ho er 18 km lang og 13 km på det breiaste med eit areal på 97 km².
Ástypálea er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Kálymnos i periferien Dei sørlege egeiske øyane.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Ástypálea 1 334 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 055 innbyggjarar.
Kysten av Astypálea har mange klipper med mange små grusstrender innimellom. Ein stad på øya strekkjer det seg eit 10 km lang eid, som nesten deler øya i to delar. Hovudbyen og hovudhamna på øya er Astypálea eller Khóra, som dei lokale kallar han. Astypálea har ferjesamband til Pireus og dei andre øyane i Dodekanesane, i tillegg til flysamband med Aten.
Historie
I gresk mytologi var Astypalaia ei kvinne som vart bortført av Poseidon i form av ein leopard med fiskehale.
Under mellomalderen høyrte øya til Austromarriket fram til 1207, då ho i kjølvatnet av det fjerde krosstoget vart eit len for den venetianske adelsfamilien Querini fram til 1522. Querini bygde ei borg som framleis står i dag og la namnet på øya til familinamnet sitt, som vart Querini Stampalia. Astypálea vart tyrkisk i 1522 og osmanarane heldt ho fram til 1912, med to unntak. Frå 1648 til 1668 vart ho okkupert av Venezia under krigen mot Kreta, og frå 1821 til 1828 vart ho med opprørarane i den greske sjølvstendekrigen.
Ho vart igjen okkupert av osmanarane i 1828, og 12. april 1912 (under den tyrkisk-italienske krigen) gjekk ei avdeling av Regia Marina i land på Astypálea, som vart den første øya i Dodekanesane som vart okkupert av italienarane. Frå her gjekk italienarane vidare til Ródos natt til 4. mai. Øya vart verande under italiensk styre fram til den andre verdskrigen. I 1947, i lag med resten av Dodekanesane, vart ho igjen ein del av Hellas.
Jérémy Toulalan
Jérémy Toulalan er ein fransk fotballspelar som har spela for Málaga i spansk Primera Division, og for det franske landslaget. Han har vorte fransk ligameister to gonger med Lyon (2007 og 2008) og vart kåra til årets unge spelar i Frankrike i 2005, då han spelte for Nantes. Han debuterte for Frankrike sitt A-landslag i 2006 i ein EM-kvalifiseringskamp mot Færøyane.
Astypálea
Byar og tettstader
Byane og tettstadene i kommunen er:
Småøyar i kommunen: