cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suspicious Minds
Songen
Seinare på året fortalte Don Cruise, partneren til Moman, til James at Presley hadde bestilt studioet deira for å spele inn det som skulle bli From Elvis in Memphis. Cruise spurte stadig James om han hadde songar som kunne passe Presley. James meinte at Presley trengte ein moden rock and roll-song som kunne føre han attende i rampelyset, sidan Tom Jones var ein heit artist på denne tida. Cruise og James tenkte på «Suspicious Minds» og James byrja å presse på for at Presley skulle få høyre songen. Sjølv om James-innspelinga ikkje hadde seld godt, meinte Presley at han kunne gjere songen til ein hit.
Bakgrunn
Presley si innspeling i American Sound Studio var ein direkte konsekvens av '68 Comeback Special, som fekk Chips Moman interessert i å produsere innspelinga i den nye stilen til Presley, og få han attende til musikkmiljøet i Memphis med å spele inn rock, gospel, country, rhythm & blues og soul. Marty Lacker, ein nær ven av Elvis, føreslo at han skulle velje dette studioet. Desse innspelingane skapte albumet From Elvis in Memphis.
American Sound Studio-innspelinga
«Suspicious Minds» vart spelt inn 23. januar 1969 mellom klokka 0400 og 0700 om morgonen. Det tok åtte forsøk å skape songen. Sjølve solovokalen vart lagt til seinare av Presley kvelden etter. James var i Memphis, men var ikkje med på innspelinga. James hadde vore i kontrollrommet eit par dagar tidlegare under ei innspeling og følt at Elvis var ukomfortable med at han var der. James ønskte ikkje å bringe ulukke til songen så han heldt seg unna. Då James høyrde songen dagen etter han vart innspelt, syns han først at han var for langsam. Då han seinare høyrde den meir utbroderte versjonen sa han at han vart blåst bort.
Produksjonen av songen vart nesten skrinlagd over ein krangel om opphavsretten. Folket i songforlaget til Presley, Hill & Range, sa at dei ønskte halvparten av forlagsrettane til Moman. Moman skulda dei for å stele og folket til Elvis truga med å stoppe innspelinga. Harry Jenkins i RCA kom til ei semje med songforlaget fordi dei følte at songen ville bli ein så stor hit at det ville bli nok til alle partar. Songane «I'll Hold You In My Heart (Till I Can Hold You In My Arms)», «Without Love (There Is Nothing)» og «I'll Be There» vart spelt inn under same innspelinga. Den 7. august vart songen igjen overdubba til stereo og mono i Las Vegas, der den endelege masteren vart produsert. Songen er kjend for taktendringa i mellomspelet, frå 4/4 til ein langsamare 6/8 og attende til ein raskare 4/4-takt igjen. Det instrumentale arrangementet består av elektrisk gitar, bassgitar, orgel, strykarar, trompet, trombone og trommer.
Den faste produsenten til Presley, Felton Jarvis, gjorde det uvanlege valet å tone songen ut tidleg, frå 3:36 og 15 sekundar utover, før songen vart tona inn igjen. Det første verset heldt så fram til songen tonar ut ein siste gong. I eit intervju i 2012 med Marc Myers i The Wall Street Journal sa Moman at Jarvis aldri var nøgd med inspelinga til Elvis i American Sound Studio, og sa «det var ein kontrollsak. Så då Jarvis tok lydbandet med 'Suspicious Minds,' la han til denne sprø 15 sekundar lange uttoninga på slutten, som om songen var over, før han tona songen inn igjen. Eg anar ikkje kvifor han gjorde det, men det øydela slutten. Det var som eit arr. Men det tydde ikkje noko. Kort tid etter songen kom ut var Elvis attnde på toppen av listene.»
Den framtidige Grateful Dead-vokalisten Donna Jean Godchaux song korvokal på songen.
Songen vart seinare gjeven ut på legacy-utgåva av «From Elvis in Memphis» og Dream-utgåva av Back In Memphis.
Utgjeving og framføringar
Presley framførte først songen i Las Vegas International Hotel (seinare kalla Hilton) den 31. juli 1969, og singelen kom ut 26 dagar seinare. Singelen gjekk til topps i USA i ei veke den 1. november. Det vart den siste singelen til Presley som gjekk til topps i USA før han døydde («The Wonder of You» i 1970, «Way Down» i 1977 og ein posthum remix av «A Little Less Conversation» i 2002 gjekk alle til topps på den britiske singellista).
Fine Young Cannibals-versjonen
I 1986 spelte bandet Fine Young Cannibals inn ein versjon av songen, med Jimmy Somerville på korvokal. Denne nådde åttandeplassen på den britiske singellista.
I popkulturen
Fine Young Cannibals-versjonen vart nytta i to kultfilmar regissert av Albert Pyun. Den førte var i 1986 med action/thriller-filmen Dangerously Close og så i thriller-filmen Down Twisted i 1987.
Dwight Yoakam-versjonen
I 1992 spelte countryartisten Dwight Yoakam inn sin versjon av songen for filmen Honeymoon in Vegas. Denne kom seinare ut på samlealbumet The Very Best of Dwight Yoakam.
Gareth Gates-versjonen
Gareth Gates, som kom på andreplass i den første Pop Idol-serien i Storbritannia, gav ut ein versjon av songen i 2002. Singelen var ei dobbel A-side med «The Long and Winding Road», framført av Will Young, som vann konkurransen.
Lister
Singeleln nådde toppen av UK Singles Chart der han låg i to veker.
Andre versjonar
Dee Dee Warwick, syster til Dionne, spelte «Suspicious Minds» medan Elvis Presley-versjonen framleis låg på listene. Warwick-versjonen vart ein mindre hit i USA og nådde 80. plassen i 1970. Denne nådde 24. plassen på Billboard R&B-lista den 8. mai 1971.
B.J. Thomas spelte inn songen i 1969 på albumet Raindrops Keep Fallin' on My Head.
Waylon Jennings og Jessi Colter spelte inn songen for RCA i 1970. Versjonen deira nådde 25. plassen på Billboard country-lista i november det året. Jennings-Colter-versjonen vart gjeven ut på ny i 1976 og nådde då andreplassen og var med på albumet Wanted! The Outlaws same året.
Den jamaicanske rocksteady- og reggae-trioen The Heptones gav ut ein versjon av songen i 1971.
Songaren Ronnie McDowell song songen i 1979 for filmen ELVIS (med skodespelaren Kurt Russell, som Elvis, som mimar til songen i filmen).
Candi Staton nådde 31. plassen i Storbritannia med songen i 1982.
Bobby Orlando gav ut ein Hi-NRG-versjon av songen i 1988.
Phish spelte songen på konsertane sine fleire gonger i 1995 og 1996, og eit opptak finst på albumet Vegas 96.
I 1996 gav Bowling for Soup ut ein versjon på albumet Cell Mates.
I 1997–98 framførte U2 ofte songen som ein karaoke-versjon sungen av The Edge under Popmart-turneen.
I 2002 spelte No Doubt songen på NBC-sendinga «Elvis Lives».
I 2006 gav pop-punk-gruppa Avail ut ein versjon av songen på albumet Over the James.
I 2007 gav den greske songaren Sakis Rouvas ut «Suspicious Minds» på konsertalbumet «This is My Live», men hadde òg spelt inn songen tidlegare for den greske filmen Alter Ego.
I mars 2009 gav Miss Kittin og The Hacker ut «Suspicious Minds» for abumet Two, med musikkvideo regissert av Régis Brochier frå 7th floor Productions.
I 2009 gav Rusted Root ut sin versjon på Stereo Rodeo.
I 2009 spelte den sørafrikanske songaren Steve Hofmeyr ein versjon inn for albumet Tribute, medan ein annan sørafrikansk songar, Ray Dylan, gav ut sin versjon på albumet Goeie Ou Country Vol. 2.
The Bourbon Cowboys, spelte inn songen for Starcraft II: Wings of Liberty. Songen er ein av få lisensierte songar ein kan høyrepå jukeboksen som dukkar opp mellom oppdraga. Blizzard gav ut songen på albumet Revolution Overdrive: Songs of Liberty.
Skarlaksflugeskvett
Skarlaksflugeskvett (Petroica boodang) er ein raudbrysta flugeskvett, vanleg i Australia. Arten lever på Det australske kontinentet og nærliggjande øyar, inkludert Tasmania. Schodde og Mason splitta arten i to i 1999, og den originale samlinga av Gmelin frå Norfolkøya heldt fram med det spesifikke namnet multicolor og er no kjent med det engelske namnet 'Pacific Robin' ein art som lever frå Norfolkøya til Samoa.
Suspicious Minds
Andre versjonar
Rockbandet Glasvegas med Florence Welch frå Florence and the Machine framførte songen under NME Awards i 2009.
Skarlaksflugeskvett
Som andre artar av flugeskvettfamilien er skarlaksflugeskvetten ein tettvaksen sporvefugl med stort hovud. Dei varierer i storleik frå 12 til 13,5 cm i lengd og veg mellom 12 og 14 gram. Fjørdrakta syner kjønnsdimorfisme. Hannar har svart hovud, rygg og hale, svarte og kvite venger, raudt bryst og kvit panne, buk, undergump og kroppsside. Hofuglen har liknande fargemønster, men i meir avdempa farger. Ungfuglar liknar hofuglen, utan raudt på brystet.
Suspicious Minds
Andre versjonar
Clay Aiken spelte inn songen i 2010 på albumet Tried and True.
Skarlaksflugeskvett
Utbreiingsområdet er Australia frå sør Queensland til sentrale Sør-Australia, Tasmania og sørvestre Vest-Australia. Dei er vanlegvis standfuglar, men somme populasjonar på fastlandet gjer mindre lokale flyttingar haust og vinter, anten til meir opne habitat eller til lågare høgder, også urbane område. Skarlaksflugeskvett er mest vanleg i lauvskog av eukalyptus frå havnivå opp til 1000 m, særleg i opne habitat med grassletter og buskar.
Suspicious Minds
Andre versjonar
Amanda Lear spelte inn songen i 2014 på hyllestalbumet til Elvis Presley, My Happiness. Ein versjon vart korta ned til ein singel.
Brandon Bay
Brandon Bay er ei bukt på Dinglehalvøya i County Kerry på Irland. Han ligg nær den vetle landsbyen Brandon, som igjen ligg ved foten av Mount Brandon.
Suspicious Minds
Andre versjonar
Martina McBride spelte inn songen i 2014 på albumet Everlasting.
Andre språk
«Suspicious Minds» har òg blitt omsett til mange andre språk. Han vart framført på nederlansk som «Door achterdocht verdoofd» av Guido Belcanto på albumet Elvis Belgisch i august 1992. I 1997 vart ein italiensk versjon spelt inn av Luciano Ligabue med tittelen «Ultimo tango a Memphis» og gjeven ut på albumet Su e giù da un palco.
Den italienske songaren Gianni Morandi hadde ein versjon kalla Che Cosa Dirò med omsetjingar som 'What Shall I Say'.
I 2008 gav det italienske bandet Elio e le Storie Tese ut singelen «Ignudi fra i nudisti» med ei baklengs innspeling av «Suspicious Mind»
Stjernøya
Stjernøya (nordsamisk Stierdná) er ei øy i Vest-Finnmark i Troms og Finnmark fylke med eit areal på 231 km². Øya ligg vest for Seiland og sør for Sørøya. Ho er delt mellom kommunane Alta, Hasvik og Loppa. Det høgaste punktet på Stjernøya er Kjerringa på 960 moh.
Øya har 83 innbyggjarar (2007), alle i Alta sin del av øya.
På Stjernøya er det eit steinbrot på nefelinsyenitt.
Tergu
Tergu (sardisk Zèlgu) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 595 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 36.88 km² og ligg i ei høgd på 284 meter over havet.
Nordfjorden på Stjernøya
Fjorden har innløp mellom Pipstokken i vest og Finnkjera i aust. Midt i fjorden ligg Eggholmen. Det er ingen busetnader ved fjorden. Nordfjellet ligg på vestsida av fjorden med ei høgd på 700 meter over havet, medan Smalfjordfjellet ligg på austsida på 562 moh.
Utanlandssendinga
Utanlandssendinga var det vanlege namnet på NRK sitt radioprogram retta mot sjøfolk og nordmenn utanlands, send mellom 1948 og 2002.
Programmet starta i 1948 med sendingar frå Fredrikstad kringkastar, seinare Kvitsøy kringkastar.
Leiar frå starten og opp gjennom mange år var Gunnar Nygaard. Senior ved avdelinga då verksemda vart nedlagt 31. desember 2002 var Einar Lie.
Rascal Flatts
Rascal Flatts er ei USA-amerikansk countrypop-gruppe skipa i Columbus i Ohio i 1999. Bandet består av Gary LeVox (solovokal), tremenningen Jay DeMarcus (bassgitar, klaverinstrument, korvokal) og Joe Don Rooney (elektrisk gitar, korvokal). DeMarcus er svogeren til countrysongaren James Otto, og tidlegare eine halvdelen til den kristne musikkduoen East to West.
Frå 2000 til 2010 spelte dei for Disney Music Group sitt Lyric Street Records. For dette selskapet gav dei ut sju album, som alle selde til minst platina. Desse er Rascal Flatts (2000), Melt (2002), Feels Like Today (2004), Me and My Gang (2006), Still Feels Good (2007), Greatest Hits Volume 1 (2008) og Unstoppable (2009). Etter Lyric Street vart nedlagd i 2010, flytta dei til det sjølvstendige Big Machine Records, der dei gav ut ytterlegar tre album: Nothing Like This (2010), Changed (2012) og Rewind (2014).
Studioalbuma deira har gjeve meir enn 25 singlar og 12 av dei har nådd toppen av Billboard Hot Country Songs og/eller Country Airplay. Den største hitten deira har vore ein versjon av Marcus Hummon sin «Bless the Broken Road», som låg fem veker på toppen av lista i 2005. I 2005-2006 var «What Hurts the Most» på toppen av både country- og Adult Contemporary-lista og nådde sjetteplassen på Billboard Hot 100.
997 Priska
997 Priska er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 12. juli 1923 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Permafrost
Vitskapleg er permafrost definert som område der MAGT, (mean annual ground temperature, 'gjennomsnittleg årleg bakketemperatur') ligg under trykksmeltepunktet i minst to år på rad. Dette tilsvarar som oftast område der MAAT (mean annual air temperature, 'gjennomsnittleg årleg lufttemperatur') er −2 °C eller kaldare.
Inndeling
Det finst tre hovudtypar permafrost, eigentleg berre definert etter kor mykje permafrost det er i eit område:
Diskontinuerleg permafrost
Diskontinuerleg permafrost finn vi i Jotunheimen, på Dovre, i Sølen, og andre stader i Sør- og Nord-Noreg. Dette er område med mykje permafrost, men som ofte vil vera avbrotne av område utan.
Kontinuerleg permafrost
Kontinuerleg permafrost finn vi mellom anna høgt i Jotunheimen og på Svalbard. Dette er stader der permafrosten er over alt bortsett frå enkelte stader. På Svalbard til dømes er det berre under dei store isbreane det ikkje er permafrost. Her er permafrosten 100 meter tjukk ved kysten mens han er 400 til 500 meter tjukk i fjellområda.
Aktivt lag
Kvar sommar smeltar det øvste laget i permafrosten. Dette blir kalla det aktive laget og vil ha forskjellig tjukkleik avhengig av korleis det lokale klimaet er. Tjukkleiken kan variere frå 0,5 til 5 meter.
Landformar
Permafrosten gir opphav til ein menge landformar. Dei kan vera:
Infrastruktur i permafrostområde
Bygging i permafrostområde kan vera ei utfordring. Til dømes må alt av kablar og vassrør gå over bakkenivå for ikkje å bli pressa opp av permafrosten og alle oppvarma bygg må plasserast på pelar over bakkenivå så varmestråling ikkje smeltar permafrosten i lausmassane under. Og pelane må vera lengre ned i grunnen enn det aktive laget er tjukt. På Grønland løyser dei problemet på ein annan måte, ved å setja opp bygg på berggrunn.
Pangea Ultima
Pangea Ultima eller Pangaea Ultima (òg kalla Pangea Proxima, Neopangea eller Pangea II) er eit mogeleg framtidig superkontinent og ei alternativ løysing til superkontinentet Amasia. Sidan kontinenta på jorda flyttar seg rundt ved hjelp av platetektonikk vil den noverande konfigurasjonen endrast i løpet av dei neste millionar åra. Pangaea Ultima er ein konfigurasjon som kan oppstå i løpet av dei neste 250 millionar åra og hypotesen er lagt fram av Christopher Scotese. Det påtenkte kontinentet har fått namn etter det førre superkontinentet, Pangea.
Eit superkontinent består av all, eller nesten all, landmasse på jorda i eit enkelt samanhengande kontinent. I Pangaea Ultima-løysinga vil subduksjonssonen vest i Atlanterhavet, aust for Amerika føre til at Atlanteren til slutt lukkar seg og Amerika vert ført tilbake til Afrika og Europa. Som dei fleste superkontinent vil truleg Pangea Ultima ha eit halvtørt ørkenklima utsett for ekstreme temperaturskilnader.
Teoretisk utvikling
I følgje denne teorien vil Nord-Amerika ha flytta seg noko vestover om 50 millionar år, medan Eurasia har flytta seg noko austover og kanskje i tillegg sørover, slik at Storbritannia har kome nærare Nordpolen og Sibir nærare ekvator. Afrika er venta å kollidere med Europa og Arabia, og lukke Middelhavet (og dermed den siste resten av Tethyshavet) og Raudehavet. Ei lang fjellkjede vil då strekkje seg frå Spania, gjennom Sør-Europa, Midtausten til Asia. Desse fjella kan få toppar høgare enn Mount Everest. Australia er venta å flytte seg mot Søraust-Asia.
150 millionar år fram tid vil i følgje teorien Atlanterhavet slutte å utvide seg, for så å krympe. Òg Indiahavet er venta å verte mindre på grunn av ei subduksjonssone i nord. Amerikan kan då kanskje pressast tilbake mot Afrika. Sørspissen på Afrika kan då kanskje ha vridd seg nordover til den nordlege halvkula. Australia kan ha kome i hop med Antarktis igjen.
250 millinar år inn i framtida meiner teorien at Atlanterhavet og Indiahavet er lukka. Nord-Amerika har kollidert med Afrika, medan Sør-Amerika har krølla seg rundt Afrika med Patagonia i kontakt med Indonesia rundt ein rest av Indiahavet (kalla Det indo-atlantiske havet). Antarktis vil då igjen vere nær Sørpolen, medan Stillehavet har vorte eit superhav som dekkjer halve jorda (av somme kalla Mega-Stilehavet).
Smalfjorden på Stjernøya
Fjorden har innløp mellom Svartskog i vest og Lille Kjerringfjordneset i aust. Det er ingen busetnader ved fjorden. Smalfjordfjellet ligg på vestsida av fjorden med ei høgd på 562 meter over havet, medan Lille Kjerringfjordfjellet (900 moh) ligg på austsida.
Terralba
Terralba (sardisk Terràba) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 10 257 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 49.8 km² og ligg i ei høgd på 12 meter over havet.
Dingle Bay
Dingle Bay er ei bukt vest på Irland i County Kerry. Bukta er om lag 40 km lang frå nordaust til sørvest og peikar ut mot Atlanterhavet. Ho er om lag 3 km brei i botn og 20 km brei ved inngangen. Nord for bukta ligg Dinglehalvøya og i sør ligg halvøya Iveragh. Elva Maine munnar ut i botn av bukta.
Det er ingen større øyar i bukta, men i botn ligg fleire halvøyar, særleg Inch Strand, som tar opp ein god del av dei indre områda.
Hamnebyen Dingle ligg på nordsida av bukta.
Qikiqtaq
Geografi
Mot aust er Qikiqtaq skild frå halvøya Boothia av James Ross-sundet og Rae-sundet. I vest går Viktoriasundet og bort om det ligg Kitlineq. I Simpsonsundet ligg Toddøya, vidare mot sør ligg Adelaidehalvøya, medan Dronning Maud-golfen ligg i sørvest.
Fylkesveg 78
Fylkesveg 78 (Fv78) er vegstrekninga som går mellom krysset ved E6 på Kulstadsjøleira utanfor Mosjøen og krysset mot fylkesveg 17 ved Stormoen i Leirfjord kommune. Strekninga er eit tverrsamband mellom indre og ytre delar av Helgeland og er ca. 45 km lang. Vegen følgjer nordsida av Vefsnfjorden og er stadvis særs smal og svingete. Ny veg i tunnel gjennom Tovenfjellet i Vegpakke Helgeland er under bygging. Tunnelprosjektet vart vedteke av fylkestinget Nordland i februar 2008 og i Stortinget 10. desember 2009. Første entreprise på sprenging av den over 10 km lange Toventunnelen vart tildelt Hæhre Entreprenør med byggjestart i veke 3 2010. Førebuande arbeid starta 4. januar.
Qikiqtaq
Geografi
På nordkysten av øya ligg Victory Point. Gore Point, Point Le Vesconte, Erebus Bay og Terror Bay er alle på vestkysten. Douglas Bay, Booth Point og Gjoa Haven ligg alle på sørkysten.
Fylkesveg 78
Vegen mellom Kulstad og Rynes vart bygd før 1880. Mellom 1901 og 1908 vart vegen bygd vidare til Forsmo. Veganlegget frå Drevja til Leirfjord vart starta på 1930-talet og opna i 1962.
Qikiqtaq
Geografi
Landskapet er småkupert, høgste punktet på øya er 137 moh. Det finst mange små vatn på øya, desse er knapt synlege om vinteren.
Fylkesveg 78
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Qikiqtaq
Historie
Inuittar har hatt tilhald på øya sidan uminnelege tider.
Fleire polarforskarar har, under søk etter Nordvestpassasjen, lege i vinteropplag på Qikiqtaq. John Franklin sin ekspedisjon låg innefrosen i drivisen nordvest for øya. Etter dei hadde forlate skipa, kreperte størsteparten av mannskapet gradvis av utmatting og svolt med dei prøvde å gå sørover til vestkysten. To av Franklins menn er gravlagde ved Hall Point på sørkysten av øya.
I 1903 segla oppdagaren Roald Amundsen, på leit etter Nordvestpassasjen, gjennom James Ross-sundet og stoppa i ei naturleg hamn på sørkysten av øya. Der, ute av stand til å halde fram grunna istilhøva, låg han vintrane 1903/4 og 1904/5. Under dette opphaldet lærde han polart levevis av Netsilik Inuitane, noko som han seinare hadde avgjerande nytte av på sin ekspedisjon til Sørpolen. Han brukte skipet sitt, «Gjøa», som base for oppdagingsturar sommaren 1904. Ein sledetur gjekk til halvøya Boothia og ei reise til den magnetiske nordpolen. Amundsen drog vidare vestover i august 1905, etter 22 månader på Qikiqtaq. Hamna der dei budde, hyser i dag den einaste busetnaden på øya, Gjoa Haven.
Øya er kjend for dei store flokkane med karibu som har sommarbeite der, før dei om hausten dreg mot sør over sjøisen.
Oddmund Peder Åkenes
Oddmund Peder Åkenes var ein norsk sjøoffiser. Han tenestegjorde på ubåt under den andre verdskrigen. Åkenes var kontreadmiral og sjef for Sjøforsvarskommando Vestlandet i perioden 1972–74 og generalinspektør for Sjøforsvaret i perioden 1974–76. I 1976 vart Åkenes utnemnd til viseadmiral og stabssjef i Forsvarets overkommando. Frå 1978 var han sjef for Forsvarets krigshistoriske avdeling.
Bylotøya
Bylotøya ligg utfor nordenden av Baffinøya i Nunavut-territoriet i Canada, på i kring 71 grader nordleg breidd. Ho har ei flatevidd på 11067 km².
Øya er den største i verda som aldri har hatt fast busetnad. Men inuittar frå Pond Inlet og andre stader reiser nokså jamleg til Bylotøya. I jaktsesongen nyttar inuittar ein leir sørvest for Camp Graham Moore.
Fjella på Bylotøya er del av Byam Martinfjella, som høyrer til Baffinfjella i den arktiske cordilleraen. Angilaaqfjellet (1951 moh) er det høgste, andre høge fjelltoppar er Malikfjellet, Mount St. Hans og Mount Thule. Stupbratte berg langs kystlina er danna av prekambrisk dolomittstein. Om lag halve øya er dekt av is. Fleire av bretungene kalvar i sjøen.
Sirmilik nasjonalpark dekker mest heile øya. I dei stupbratte fjellsidene finst store koloniar av polarlomvi (over 300000), snøgås (100000) og krykkje. Aust på øya er eit område utpeika til reservat for flyttfugl; Bylot Island Migratory Bird Sanctuary. Over 50 ulike fugleartar er observert. Øyas strender mot Lancastersundet i nord er ein yngleplass for isbjørn. Kvitkval, grønlandskval, grønlandssel og ringsel er tidvis oppunder kysten.
Øya er oppkalla etter den britiske oppdagaren Robert Bylot.
Latgale
Latgale eller Latgalia (latvisk Latgale, latgalisk dialekt Latgola) er ein av fire kulturelle regionar i Latvia som er nedfelt i grunnlova. Han er den austlegaste regionen nord for elva Daugava. Medan det meste av Latvia er protestantisk er Latgale hovudsakleg romersk katolsk.
Regionen har ein stor folkesetnad med etniske russarar, særleg i Daugavpils, den største byen i regionen. Mange av russarane som budde i Latgale før det kom under Sovjetunionen var gammaltruande. Rēzekne, ofte kalla hjarte av Latgola, Krāslava og Ludza er andre store byar i regionen, som òg har ein kviterussisk minoritet. I tillegg er det framleis ein større polsk minoritet (Daugavpils har nesten like mange polakkar som latviarar).
Regionen er ein av dei fattigaste i EU og i motsetnad til det resten av Latvia var majoriteten av veljarane imot EU-medlemskap i folkeavstemminga.
Romferje
Ei romferje er eit fartøy som er konstruert for bemanna reiser til verdsrommet. Dei vert skotne opp vertikalt slik som rakettar, men landar horisontalt som eit fly.
Når ein talar om romferjer er det som regel dei amerikanske romferjene ein snakkar om. Den dåverande Sovjetunionen konstruerte romferja «Buran» som oppheldt seg tre timar i verdsrommet under si første og einaste testflyging. Romferja «Pitsjka» og tre ikkje namngjevne fartøy vart aldri ferdigkonstruerte før Sovjetunionen braut saman i 1991. Den europeiske romfartsorganisasjonen ESA planla ei romferje kalla «Hermes», men kansellerte seinare prosjektet ettersom ein ville satse på fjernstyrt utforsking av verdsrommet med romsondar og heller samarbeide med NASA og Russland om oppsending av ESA sine astronautar.
Den amerikanske romfartsprogrammet vart starta i 1970 åra ettersom ein meinte ein ville vere i stand til å drive romferder hyppigare og meir kostnadseffektiv enn med tradisjonelle eingongs bererakettar, som til då var einaste alternativet til å kome ut i verdsrommet. Den første gongen ei romferje vart skoten opp var «Columbia» den 12. april 1981. Dette var på dagen 20 år etter historia si første bemanna romferd nokonsinne, med Vostok 1.
Romferjene viste seg snart å ikkje svare til dei opphavlege forventningane, dei er dyrare i drift og tar lenger tid å overhale mellom kvar ferd enn kva ein hadde rekna med. Etter «Challenger»-ulykka vert romferjene ikkje lenger nytta til utskytingsoppdrag der ein i staden kan nytte ubemanna eingongs bererakettar. Sidan romferja «Columbia» og gjekk tapt har NASA arbeida med eit nytt fartøy som skal kunne ta over romferjeprogrammet i 2010. Forutan ei siste ferd til romteleskopet Hubble er alle framtidige ferder med romferjene konsentrert om å få ferdig den internasjonale romstasjonen.
Fossekallfamilien
Fossekallfamilien, Cinclidae, samlar fem artar i slekta Cinclus, einaste slekt i familien. Artane er særståande blant sporvefuglane (Passeriformes) for evna til å dukke og symje under vatn.
Distribusjon og habitat
Det finst fossekallar i passande ferskvatnhabitat i høglandet i Amerika, i Europa og i Asia. I Afrika finst det berre observasjonar i Atlasfjella i Marokko. Dei føretrekkjer kaldt, klart rennande vatn og lever på breidda av strie elver. Utanfor hekkesesongen kan dei vitja innsjøar og kyst.
Tilpassing til undervassymjing
Fossekallane har generelt store likskapar med mange fuglar som lever på land, til dømes ved at dei ikkje har symjehud. Men dei har utvikla somme morfologiske og fysiologiske tilpassingar til livet i vatn. Vengene er relativt korte, men har kraftig musklar. Det gjer dei i stand til å nytte vengene som luffar under vatn. Dei har tjukk fjørdrakt med sterke feittstoff som vernar fjøra mot inntrenging av vatn. Augo har vel utvikla fokusmusklar som kan endre på krumminga på linsene for å betre synet under vatn. Naseflippar hindrar vatn å trengje inn gjennom nasebora. Fossekallar har ein høg konsentrasjon av hemoglobin i blodet samanlikna med landfuglar. Det aukar oksygenlagringskapasiteten og gjer dei skikka til å halde seg under vatn i minst 30 sekund.
Symbolsk tyding
Fossekallen er vald til norsk nasjonalfugl.
Amasia
Amasia er eit mogeleg framtidig superkontinent som kan oppstå om Asia og Nord-Amerika kolliderer. Teorien er ei alternativ løysing til Pangaea Ultima. Denne teorien baserer seg på at Stillehavsplata alt er i ferd med å hamne under Eurasia og Amerika, og om denne prosessen held fram vil Stillehavet til slutt verte lukka. Samstundes vil Atlanterhavet utvidast og presse Nord-Amerika vestover. Dermed vil Atlanterhavet på eit tidspunkt verte større enn Stillehavet. I Sibir har grensa mellom den eurasiatiske plata og den nordamerikanske plata vore stasjonær i millionar av år. Kombinasjonen av desse faktorane gjer at personane bak teorien trur at dei vil slå seg saman og danne eit nytt superkontinent.
Roy Livermore, ved University of Cambridge, la fram teorien i 1990-åra.
Rapla maakond
Rapla maakond eller Raplamaa er eit av dei 15 fylka i Estland. Det ligg i den vestlege delen av landet og grensar til Järva maakond i aust, Pärnu maakond i sør, Lääne maakond i vest og Harju maakond i nord.
2,7 % av folkesetnaden i Estland bur i Rapla maakond.
Kommunar
Fylket er delt inn i ti kommunar, der alle er landkommunar.
{|
Tertenia
Tertenia (sardisk Tertenìa) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 3 936 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 117.65 km² og ligg i ei høgd på 129 meter over havet.
Mørke
Mørke eller mørker er eit opplevd fråvære av lys. Reint eller totalt mørke finst ikkje nokon stader sidan små mengder av lysemitterande partiklar i form av stråling trengjer inn i alle hjørne av universet, sjølv om det menneskelege auget ikkje kan oppdage lyset. Absolutt mørke er berre teoretisk mogleg under vilkåra for det absolutte nullpunktet.
Somme kulturar har sett på mørket som eit stoff i seg sjølv, og det oppstår i ei slik form i «fantasy-litteratur». I denne samanhengen er skugge eit anna namn på fenomenet.
Metafysisk mørke
Mørke har ein framtredande plass i metafysikk og religion, og er eit ladd symbol i filosofien.
Stadnamn
Stadnamn er ei nemning på namn på ein geografisk stad. Eit stadnamn kan til dømes ha opphav i eit gardsnamn.
Norske stadnamn
Lov om stadnamn er ei lov som regulerer offentleg bruk av stadnamn i Noreg. Etter lova skal alle skriftformer som er endeleg fastsette, verte registrerte i Sentralt stadnamnregister (SSR).
I dei norske polarområde, det vil seie Svalbard, Jan Mayen, Dronning Maud Land, Bouvetøya og Peter I Øy er det Norsk Polarinstitutt]] som har heimelen for handsaming av stadnamn. Etter retningslinene for namngjeving i polare område skal slike namn som hovudregel skrivast på nynorsk.
Fastsetting av skrivemåten for stadnamn
I Noreg skal skrivemåten for stadnamn fastsetjast med utgangspunkt i den nedervde lokale uttalen. Skrivemåten skal følgje gjeldande rettskrivingsprinsipp. Det skal takast omsyn til tidlegare normeringspraksis så langt ein kan gjere det utan å komme i strid med lova.
Før det vert gjort vedtak som gjeld stadnamn, skal saka gjerast kjend for dei som har rett til å uttale seg:
998 Bodea
998 Bodea er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. august 1923 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Stadnamn
Fastsetting av skrivemåten for stadnamn
Før vedtak om skrivemåte blir gjort, skal statens namnekonsulentar gi tilråding om skrivemåten.
998 Bodea
Kjelder
Lista de asteroidi
Stadnamn
Stadnamna som kulturberarar
Stadnamna er fyrst og fremst adresser, dei er korte og konsise uttrykk som peikar ut éin lokalitet i motsetning til andre lokalitetar. Samstundes ber stadnamna med seg ein kulturhistorisk og naturhistorisk dokumentasjon av samspelet mellom menneske og natur. Gardsnamna fortel noko om korleis landet vart teke i bruk og busett.
Å avgjera nøyaktig kva tid eit stadnamn skriv seg frå, er oftast uråd, namnesoga kan gå to til tre tusen år attende i tida. For dei viktigaste gardsnamngruppene har granskarane kome fram til visse kronologiske periodar.
Avernakø
Avernakø er ei øy i Det sørfynske øyhav. Øya har eit areal på 6 km² og er ein del av Faaborg-Midtfyn kommune. Øya er langstrakt og forholdsvis kupert med 110 innbyggjarar (2006).
Ein kan nå øya med ferje frå Faaborg og Lyø.
Opphavleg var Avernakø to forskjellige øyar, Korshavn og Avernak. I 1937 vart dei to øyane knytte saman av demninga Drejet.
Hovudnæringane på øya er jordbruk og turisme. Born på øya går på skyle på naboøya Lyø.
Lilly Bergmann
Lilly Catharine Bergmann var ein norsk skodespelar.
Lilly Bergmann var fødd i Kristiania som Lilly Catharina Thomsen, dotter av grosseraren Hans Brynildsen Thomsen og Maria Theresia Jensen. I 1906 gifta ho seg med skodespelaren, regissøren og teatersjefen Karl Bergmann (1882-1964). Ekteskapet blei oppløyst.
Lilly Bergmann debuterte 19. oktober 1909 på Den Nationale Scene i Bergen som Lady Chiltern i Den ideale Ægtemand av Oscar Wilde. Ho fekk sin såkalla andre debut i 1910 som Bolette i Ibsens Fruen fra havet, og om innsatsen hennar i rolla blei det mellom anna sagt at «Hun har en sikker og naturlig, litt tør, replik og hendes spil virket kultiveret».
Lilly Bergmann var tilsett ved Den Nationale Scene i perioden 1910-1921. I 1921 flytta ho til Stavanger Teater etter at ektemannen var blitt teatersjef der.
Ho døydde i Asker i 1969.
Iapetushavet
Iapetushavet var eit urhav som eksisterte på den sørlege halvkula mellom Laurentia (Skottland og Nord-Amerika) og Baltica (Skandinavia) mellom 400 og 600 millionar år sidan. Som ein slags forgjengar for Atlanterhavet vart det kalla opp etter titanen Iapetos, som i gresk mytologi var far til Atlas.
Metodologisk individualisme
Metodologisk individualisme er eit vitskapsteoretisk omgrep som inneber at ein må forstå og forklare sosiale fenomen (grupper, institusjonar, samfunn, språk) skal som resultat av einkskilddeler (t.d. individ) og ikkje heilskapar (system). «Metodologisk» vil seie at dette er eit analytisk forskingsgrep der visse sider av livet vert fokuserte på og andre sett i parentes.
Omgrepet er sentralt i sosiologien og historievitskapen som diskusjonen om tilhøvet mellom individ og samfunn/gruppe og mellom mikro- og makroperspektivet. Ein er ofte del i kulturelle praksisar utan å vite om det (kjønnslege, sosiale, smaksbaserte o.l.), men det er mogleg for andre, t.d. forskarar, å sjå det. Tanken er at ein ikkje er del av noko større utan at ein òg er det som individ. Diskusjonen blir presenterte som ein diskusjonen mellom Emile Durkheim og Max Weber.
I sosiologien finn ein fleire variantar, frå svar til sterk metodologisk individualisme. Svak vil berre seie at ein på ein eller annan måte, gjerne indirekte, må kunne føre forklaringsteoriane attende til ei tuft (ei førestelling, ei handling) på individnivå. Sterk vil seie at det må vere eit direkte samband. Peter Berger og Thomas Luckmann argumenterte alt midt på 60-talet for ein kombinasjon av mikro- og makroanalysenivået ut frå ein idé om ein sosial dialektikk mellom objektive og subjektive aspekt, noko som kan kallast svak metodologisk individualisme. I Noreg har Jon Elster vore talsmann for ein liknande posisjon. Internasjonalt har det kome viktige innlegg frå Anthony Giddens og Karin Knorr-Cetina.
Det motsette av metodologisk individualisme er metodologisk kollektivisme og særleg her strukturfunksjonalismen.
Lille Kjerringfjorden
Lille Kjerringfjorden (nordsamisk Unna Várjevuonaš) er ein fjord på Stjernøya i Hasvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4 km sørover til Kjerringfjordbotn.
Fjorden har innløp mellom Lille Kjerringfjordneset i vest og Store Kjerringfjordneset i aust. Det er ingen busetnader ved fjorden. Lille Kjerringfjordfjellet ligg på vestsida av fjorden med ei høgd på 900 meter over havet, medan Store Kjerringfjordfjellet ligg på austsida på 751 meter over havet.
Tralee Bay
Tralee Bay er ei bukt på vestkysten av County Kerry på Irland. Ho ligg mellom Kerry Head i nord og Maharees i sør og strekkjer seg austover til brua ved Blennerville. Fleire småelvar munnar ut i bukta gjennom byen Tralee. Av landsbyar rundt bukta finn ein Ballyheigue, Fenit, Kilfinora, Spa, Blennerville, Camp og Castlegregory.
Brandon Bay er den neste bukta i sørvest og elvemunningen til Shannon ligg i nord. Barrow Harbour er ei mindre bukt i Tralee Bay, aust for Fenit Isalan.
Ringerikserter
Ringerikserter er ei grønert som sidan 1800-talet har vore dyrka på Røyse på Ringerike.
Dyrking av ringerikserter er kjend frå starten av 1800-talet, dyrkinga på garden Røyse er skriftleg dokumentert sidan 1823. På den tida vart ho helst kalla «gråert». På byrjinga av 1900-talet fekk erta namnet «ringeriksert». ( evt. gjekk dei frå 1900 over til å odle grønert i staden gråert - jfr. https://sv.m.wikipedia.org/wiki/Gråärt )
Sidan ringerikserter ikkje har gjennomgått moderne foredling, og er ho lita og varierande i størleik. Ho er òg utsett for sjukdom under dyrkinga. Av den grunn vart det etter 1920 gradvis slutt på dyrkinga av ringerikserter. På 1950-talet vart det funne ein pose gamle ringerikserter på loftet på garden Nedre Fjeldstad på Røyse. Sidan då har det vore kontinuerleg dyrking av ringerikserter på Røyse.
«Ringerikserter» er beskytta produktnamn for slike erter dyrka på Røysehalvøya ved Tyrifjorden i Hole kommune.
Hjeltefjorden
Hjeltefjorden er ein 46 km lang fjord i kommunane Askøy og Øygarden i Vestland og ei viktig seglingslei inn til Bergen. Han strekkjer seg frå Fedjeosen sør for Fedje i nord til Byfjorden i sør. I vest er fjorden avgrensa av Øygarden i nord og Fjell kommune i sør på Sotra. I aust er fjorden avgrensa av mellom anna Radøy, Holsnøy, Herdla og Askøy.
Namnet Hjeltefjorden har samanheng med det gamle norske namnet på Shetland, Hjaltland. Sjøvegen til Hjaltland gjekk gjennom Hjeltefjorden.
Fjorden har innløp i nord mellom holmane og øyane rett nord for Hellesøy i Øygarden i vest og holmane lengst nord i Radøy i aust. Frå her går fjorden generelt søraustover. Litt over 10 km inn i fjorden ligg Stureterminalen ved Stura på Alvøyna. Her går fleire røyrleidningar frå oljefelt i Nordsjøen, mellom anna frå Osebergfeltet.
Hjeltefjorden held fram søraustover og på vestsida går mange sund mellom øyane i Øygarden frå Hjeltefjorden og vestover til utsida av kysten. Kvernhusosen og Hattesundet ligg mellom Seløyna i nord og Alvøyna. Tjeldsøsundet, Nordra Straumsundet og Søra Straumsundet ligg mellom Alvøyna og Ona, Heliosen og Osundet ligg mellom Ona og Blomøyna, Ulvsundet mellom Blomøyna og Rongøyna, Rongesundet mellom Rongøyna og Toftøyna, Svelgen mellom Toftøyna og Misje og Solsviksundet mellom Misje og Sotra.
På austsida, langs Askøy, går fleire djupe vågar austover frå Hjeltefjorden. Av desse finn ein Kjerrgardsosen ved Kjerrgarden, Davangsvågen inn mot Davanger, Hauglandsosen inn til Haugland. Sør for Hauglandsosen deler Hjeltefjorden ligg Litlesotra der Hjeltefjorden endar. Fleire sund går vidare sørover på vestsida av øya, medan Hjeltefjorden møter Byfjorden på austsida av øya.
Tuberkelbakterie
Tuberkelbakterien (Mycobacterium tuberculosis) er ein gram-positiv og stavforma bakterie som valdar tuberkulose.
Askø
Askø er ei øy i Smålandsfarvandet nord for Lolland i Danmark, og er ein del av Lolland kommune. Askø er ein svært flat øy, og det høgaste punktet er ikkje høgare enn 3 meter. Ved stormflaumane i 1858 og 1872 vart ho delvis overfløymd. Ein del av øya er i dag verna ved hjelp av dike.
Tuberkelbakterie
Ei sekvensering av genomet til stamma H37Rv vart publisert i 1998. Det var på NaN basepar og hadde eit særs høgt GC-innhald.
Charles K. Kao
Charles K. Kao er ein pioner innan utvikling og bruk av fiberoptikk innan telekommunikasjon. Kao blir allment rekna som grunnleggaren av fiberoptikk. Han vart tildelt halvparten av Nobelprisen i fysikk for 2009 på grunn av sin «banebrytande innsats vedrøyrende overføring av lyset innan optisk fiber for kommunikasjon».
Askø
Tidlegare var fiskeri og sjøfart ein stor del av livet til innbyggjarane, men i dag er det stort sett landbruk og fruktdyrking.
Charles K. Kao
Han fullførte vidaregåande opplæring i 1952 ved St. Joseph's College i Hongkong. Han gjorde studiane sine på lågare grad innan elektroteknikk ved University of Greenwich og tok bachelorgrad ved University of London.
Askø
Det finst hare og fasan på Askø, i tillegg til mange ender, måsar og vadefuglar.
Valastefossen
Valastefossen (estisk Valaste juga) er det høgaste fossefallet i Estland og naboregionane med eit fall på 30,5 meter.
Han ligg mellom Ontika og Valaste i kommunen Kohtla vald i Ida-Viru maakond og er danna av ei elv som renn over Baltisk klint, ikkje langt frå kysten av Finskebukta. Fossen er ein populær turistattraksjon, særleg om vinteren då han frys til is.
Askø
Askø er forbunde med naboøya Lilleø med ein ca. 700 m lang demning. Det er òg ferjesamband til Askø frå Bandholm på Lolland.
Leiv Heggstad
Leiv Heggstad var ein norsk skulemann og målmann.
Heggstad var fødd i i Namsos som son av Kristoffer Marius Hægstad. Han var styrar ved Voss private gymnas 1911–1916, overlærar ved Voss landsgymnas 1916–31 og rektor ved Molde høyere skole 1931–45. Han skreiv småskrifter og artiklar i målstriden og gav mellom anna ut Norsk Grammatikk (større utg. 1931), Gamalnorsk ordbok (1931), Vossemålet (1933) og Eventyr og segner på målføre frå alle kantar av landet (1950). Han omsette Egilssoga. Som 21-åring vart Leiv Heggstad den første formannen i Studentmållaget i Oslo, skipa i 1900.
Charles K. Kao
Kao var visekanslar ved det kinesiske universitetet i Hongkong frå 1987 til 1996. Etter han slutta ved CUHK i 1996 tok Kao ein 6 månader lang pause ved Imperial College London Department of Electric and Electronic Engineering.
93 Minerva
93 Minerva er ein stor hovudbelteasteroide. Han er av C-typen, noko som betyr at han har ei mørk overflate og sannsynlegvis ei primitiv karbonhaldig samansetning. Han vart oppdaga av J. C. Watson den 24. august 1867 og namnsett etter Minerva, ei romersk gudinne tilsvarande den greske visdomsgudinna Atene. Ein stjerneokkultasjon av Minerva vart observert frå Frankrike, Spania og Sambandsstatane den 22. november 1982. Ein okkultasjondiameter på ~170 km vart målt frå observasjonane. Sidan då har endå to okkultasjonar blitt observerte, og dei gir ein snittdiameter på ~150 km.
Charles K. Kao
Kao jobba deretter som styreformann og administrerande direktør i Transtech Services Ltd, eit telekommunikasjon konsulentselskap i Hongkong. Han var òg grunnleggar, styreformann og administrerande direktør i ITX Services Limited. Frå 2003 til 2009 var Kao uavhengig styremedlem og medlem av Revisjonskomiteen av Neste Media.
Sidan 1991 har Kao vore uavhengig styremedlem og medlem av revisjonskomiteen i Varitronix International Limited som ligg i Hongkong. I 2000 grunnla Kao Independent Schools Foundation Academy (ISF), som ligg i Cyberport i Hongkong.
Kao vart diagnostisert med Alzheimers sykdom tidleg i 2004 og utvikla talevanskar. Kao og kona han ønskte å donere ein del av premiepengane han vart tildelt i samband med Nobelprisen til forsking på aldring og omsorg.
Kao vart i 2010 utnemnd til riddarkommandør av Order of the British Empire for fortenestene innan fiberoptikk og kommunikasjon.
999 Zachia
999 Zachia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 9. august 1923 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Kjelder
Lista de asteroidi
Willard Boyle
Willard Boyle var ein kanadisk fysikar og Nobelprisvinnar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 2009 saman med George E. Smith for oppfinningen av CCD-brikken. Smith og Boyle delte den eine halvparten av prispengane, medan Charles K. Kao vart tildelt den andre halvparten.
Boyle vart i 2010 utnemnd til companion av Order of Canada.
Store Kjerringfjorden
Store Kjerringfjorden (samisk Stuora Várjevuotna) er ein fjord på Stjernøya i Alta kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 7,5 km sørover til Store Kjerringfjordbotn.
Fjorden har innløp mellom Store Kjerringfjordneset i vest og Vardenes i aust. Det er ingen busetnader ved fjorden. På vestsida ligg Store Kjerringfjordfjellet med fjelltoppen Kjerringa på 950 meter over havet. På austsida er Láttovarri det høgaste fjellet på 710 meter over havet.
Flypostavisen Nytt fra Norge
Flypostavisen Nytt fra Norge var ei vekeavis retta mot nordmenn i utlandet. Sidan ho ikkje kom ut like hyppig som andre aviser, gav ho eit resymé av siste hendingar. Utgjevar var eit selskap der mellom anna Utanriksdepartementet var aksjonær.
Avisa kom ut med eit prøvenummer i juni 1954. Fyrste ordinære utgåve kom 12. januar 1955 med Odd Hjorth-Sørensen som fyrste redaktør, ein stilling han hadde fram til 1958. Avisa vart nedlagt i 1995. Frå 1996 til 2000 fanst det ei elektronisk utgåve. Siste redaktør var Helge Loland.
I 2011 tok ei kanadisk nettside namnet «Nytt Fra Norge» og brukar ho til å vidarebringe nyhende frå mange norske aviser.
Verdsmeisterskapen i sjakk 2010
Verdsmeisterskapen i sjakk 2010 var ein tvikamp mellom verdsmeisteren Viswanathan Anand og utfordraren Veselin Topalov. Tvekampen vart arrangert i Sofia, Bulgaria frå 24. april til 11. mai 2010, med eit premiefond på 2 million Euro, av dette 60 % til vinnaren. Anand vann kampen 6½–5½ og var dermed framleis verdsmeister.
Tvikampen var sett til 12 ordinære parti, med omspel viss det vart uavgjort 6-6 som hurtigsjakk og lynsjakk. VM-kampen hadde same lengde og reglar som VM i sjakk 2006 og VM i sjakk 2008.
Starten av VM-kampen vart utsett ein dag, då Anand vart ståande oskefast i Frankfurt den 16. april, på grunn av vulkanoska frå vulkanutbrotet frå Eyjafjallajökull som stogga mykje av flytrafikken i Europa. Anand bad om ei utsetting på tre dagar, noko som vart avslått av organisatorane den 19. april. Anand kom fram til Sofia den 20. april, etter å ha reist 40 timar på landevegen. Det første partiet vart av denne grunnen utsett ein dag.
Utfordraren
Veselin Topalov vann Verdssjakkforbundet FIDE si VM-turnering i 2005. Samtidig var Vladimir Kramnik såkalla «klassisk» verdsmeister i sjakk etter å ha slått Garri Kasparov i 2000, og forsvart tittelen i 2004 mot Peter Leko. For å sameine desse titlane vart det tidleg i 2006 inngått avtalar der det vart avtalt ein VM-kamp mellom Kramnik og Topalov. Kramnik vann sameiningkampen mot Topalov, og avtalen var slik, at berre vinnaren fekk rett til å vere med i VM-turneringa 2007, som Anand vann. Topalov fekk såleis ikkje vere med i VM i sjakk 2007, som følgje av avtalen som var inngått. Men i juni 2007 annonserte FIDE at Topalov likevel skulle få kompensasjon ved å få eit spesielt privilegium i kvalifiseringa til det planlagde VM i sjakk 2009: Han skulle utan vidare kvalifisering få spele tvikamp om kven som skulle bli utfordrar til sitjande verdsmeister.
Gata Kamsky frå USA fekk rett til å vere med i denne utfordrarkampen ved å vinne Verdscupen i sjakk 2007.
Utfordrarkampen i sjakk 2009
Utfordrarkampen mellom Topalov og Kamsky vart arrangert i Sofia, Bulgaria i tida 16-28. februar 2009. Tvikampen var planlagt til å gå over 8 parti. Det vart ikkje nødvendig, Topalov vann denne kampen nokså greitt, og den 26. februar vann han det 7. partiet, og dermed tvikampen med 4,5-2,5.
Tidlegare resultat mellom Anand og Topalov
Før VM-kampen i 2010 hadde Anand og Topalov spelt 67 parti mot kvarandre med full tenketid, med følgjande resultat:
Vilkåra for VM-kampen
VM-kampen var sett til best etter 12 ordinære parti. Vinst gav eit poeng, og remis gav eit halvt poeng. Tvikampen tok slutt viss nokon av spelarane oppnådde 6½ poeng. Tenketida var 2 timar på dei 40 første trekka, deretter 1 time i tillegg fram til  60 trekk. Når 60 trekk var passert vart det lagt til 15 minutt, og i tillegg 30 sekund pr trekk. frå trekk 61.
Ved uavgjort 6-6 etter 12 parti var her reglar som skulle sikre eit endeleg resultat.
Topalov kravde tagnad
Topalov kravde at kampen skulle spelast utan at spelarane snakka med kvarandre under partia. Han viste til Sofia-reglane frå 2005, innført for å hindre at spelarane avtalte remis i sjakkturneringar. Anand svarte at han ville halde seg til VM-reglane, som ikkje hadde noko slikt krav. Dette fekk Silvio Danailov, Topalov sin manager, til å seie «Viss Vishy ikkje er samd i reglane, så blir han nøydd til å følgje dei, for Topalov vil ikkje tilby remis og vil ikkje snakke med han»