cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harriet Tubman
Liv
I 1840 blei faren til Minty frigjeven ut frå testamentet til ein tidlegare eigar. Seinare fann ho ut at det same galdt mora og dei ungane ho måtte ha fått etter at ho blei 45, men eigarane hennar hadde ikkje følgd dette. Minty gifta seg i 1844 med John Tubman, ein fri svart mann, og tok rundt denne tida namnet til mor si, Harriet.
Då Harriet Tubman blei sjuk i 1849 minka verdien hennar som slave, og eigaren prøvde å selja henne. Då det verka som om salet var klart, døydde han. Tubman hadde bede, først om at han ville endra seg til det betre og seinare om at Gud måtte drepa han. Men dødsfallet førte til at enkja Eliza tok til å selja slavane, slik at heile familien kom til å brytast opp. Før dette kunne henda prøvde Harriet å flykta saman med dei to brørne Ben og Henry, men brørne endra meining undervegs og tvinga henne til å bli med tilbake.
Noko seinare rømde Harriet åleine. Ho reiste om kvelden og gøymde seg om dagen. Ved hjelp av «undergrunnsjernbanen», eit nettverk av hjelparar som talde frie svarte, kvite slavemotstandarar og kristne aktivistar, særleg kvekarar, kom ho seg heilskinna fram til Pennsylvania, som ikkje var ein slavestat.
Frigjerar
Som ein av få rømde slavar vende Harriet Tubman tilbake til heimstaten for å hjelp andre å flykta. I alt utførte ho 19 reiser med slavar som ville rømma, og gav råd til andre, slik at ho personleg hjelpte over 300 folk til fridom. Ho blei kalla «Moses», fordi ho, lik han, leia folket sitt bort frå fangenskap. Tubman frikjøpte foreldra sine og fekk dei etterkvart til Canada, etter at Fugitive Slave Act, som sa at rømde slavar kunne takast tilbake til eigarane sine også frå statar der ein ikkje dreiv med slavehald, gjorde USA for farleg. Ektemannen John følgde derimot ikkje med nordover; han gifta seg på nytt i tida ho var borte.
Tubman arbeidde også som speidar og sjukepleiar under Den amerikanske borgarkrigen. Etter at slaveriet opphøyrde i USA slo ho seg ned i Auburn i New York. Her møtte ho muraren og borgarkrigsveteranen Nelson Davis, som ho gifta seg med i 1869. Dei to adopterte ei dotter, Gertie, i 1874.
Sørkoreansk won
Won (₩ - wŏn koreansk 원) er namnet på valutaen som blir brukt i Sør-Korea. Valutakoden er KRW. 1 won tilsvarer 100 jeon (eller chŏn, koreansk 전).
Valutaen blei innført i 1962 i staden for den tidlegare hwanen, som i si tur erstatta gamal sørkoreansk won (1945-1953). Valutasymbolet er ₩.
Myntar finst i verdiane ₩10, ₩50, ₩100, ₩500 (samt ₩1 og ₩5, men desse er normalt ikkje i bruk). Setlar finst i verdiane ₩1000, ₩5000, ₩10000.
Sørkoreansk won vert utstedt av Sør-Koreas sentralbank.
Nemunas
Nemunas, Neman eller Niemen (belarusisk Нёман, Njoman; tysk Memel; litauisk Nemunas; polsk Niemen; russisk Неман, Neman) er ei stor elv i Aust-Europa, som har sitt utspring i Belarus og renn gjennom Litauen og ut i strandsjøområdet Kurskij Zaliv i Austersjøen ved Klaipėda. Ho har ei lengd på over 900 km, og er den lengste elva i Litauen, den tredje største i Belarus og den 14. lengste elva i Europa. Det er mogeleg å sigle i nesten heile elva.
Nemunas sitt nedslagsfelt vart danna i kvartærtida, og ligg om lag der isgrensa gjekk under den siste istida, rundt 22 000-25 000 fvt. Djupet i elva varierer frå 1 meter nær der elva byrjar til 5 meter i den nedste delen.
Kulturelt
På tysk er elva kalla die Memel tilbake til om lag 1250 då den tyske riddarordenen bygde borga Memelburg og landsbyen Memel ved munningen av Kurskij Zaliv. Byen Memel er i dag kjend som Klaipėda. På tyske vegkart og i tyske leksika var det berre dei 112 km innanfor Prøyssen som var kalla Memel, resten av elva utanfor Tyskland vart kalla Niemen. Grensa mellom Den tyske ordensstaten og Litauen vart fastsett i 1422 av Melnosjøtraktaten, og grensa låg slik i fleire hundreår. I 1919 førte Versaillestraktaten til at elva vart grensa mellom Memelterritoriet og tysk Aust-Prøyssen. Sidan denne tida vart Deutschlandlied nytta som den tyske nasjonalsongen, og i det fyrste verset, som vart skriven i 1841, vert elva nemnd som den austlege grensa til Tyskland.
Nesten alle litauarar kan desse orda utanåt, og dei er så kjende at somme ser på dei som ein uoffisiell nasjonalsong.
Det er fleire andre mindre elvar og bekker i Litauen med namn som sannsynlegvis er kalla opp etter Nemunas — Nemunykštis, Nemuniukas, Nemunynas, Nemunėlis, Nemunaitis. Ein er usamd om opphavet til namnet. Somme meiner at Nemunas er eit gamalt ord som tyder «ein fuktig plass», medan andre meiner at Nemunas var ein gud i baltisk mytologi.
Nemunasløkane
I 1992 vart Nemunasløkane regionalpark grunnlagd. Målet med parken er å ta vare på dei spektakulære løkane (litauisk: vingis) som Nemunas gjer i Puniaskogen. Nær Prienai dannar Nemunas 17 km lange løkar, og er berre 1,2 km frå å fullføre ein heil sirkel. Nemunas renn ved sida av seg sjølv i om lag 48 km mellom Balbieriškis og Birštonas og flytter seg så nordover i 4,5 km. Her ligg ein viktig historisk stad med borger som danna eit forsvarsverk for den tyske riddarordenen.
Nemunasdeltaet
Nær munninga deler Nemunas seg opp i fleire elvar og kanalar blanda med dikelandskap og våtmarksområde, og er eit populært område for økoturisme. Dei fire største bielvane er Atmata, Pakalnė, Skirvytė og Gilija. Elva spelar ei viktig rolle for økosystemet i Kurskij Zaliv. Ho yter det meste av vatnet til lagunen og gjer at vatnet nesten er heilt ferskt. Dimed kan både ferskvassdyr og brakkvassdyr leve her. Når Nemunasdeltaet utvidar seg, minkar lagunen. I 1992 vart Nemunasdeltaet regionalpark oppretta.
Økonomisk
Nemunas vert brukt til fleire føremål, som fiske, vasskraft, vassforsyning, industri og jordbruk, i tillegg til avkopling, turisme og vasstransport. Det har kome framlegg om å gjere elveleiet djupare, slik at elva i større grad kan bli brukt til transport.
Dei største byane langs Nemunas er Hrodna (Belarus), Alytus og Kaunas i Litauen, og Sovetsk i Kaliningrad oblast i Russland. I nedslagsfeltet til elva bur det 5,4 millionar innbyggjarar. Industriaktivitet i den belarusiske delen inkluderer foredling av metall, kjemisk industri, treforedling og papirproduksjon, og produksjon av byggematerial, i tillegg til næringsmiddelindustri. Ved Kaunas i Litauen er det fleire industriar langs elva, som vasskraftverk, produksjon av maskineri, kjemiske stoff, treforedling og papir, møblar, tekstilar og mat. I Kalinigrad er Sovetsk og Neman industrielle senter nær elva, med store anlegg for treforedling og papirproduksjon.
Ovanfor Kaunas vart det bygd ei demning for Kaunas vasskraftverk i 1959. Den kunstige innsjøen som oppstod er den største kunstige innsjøen i Litauen. Han vert kalla Kaunaslagunen (Kauno marios), og av og til Kaunassjøen. Han har eit areal på 63,5 km², ei lengd på 93 km og eit djup på opp til 22 meter. Kaunaslagunen er ein populær stad for sigling.
Biologiske artssamfunn
Av fiskeartar i elva har ein åbor, gjedde, mort, suter, brasme, sørv, hork og laue. Sideelevane inneheld òg steinsmerling, stikling, gorrkyte, aure, ulk, grunnling, gullbust og årbuk.
Laksen brukte tidlegare å gyte i elva, men etter at ein laga demningar her på 1900-talet vart talet på laks sterkt redusert. Demninga ved Kaunas har ikkje laksetrapper. Gytinga skjedde om hausten, og folk i området fiska ofte om natta med lommelykter og harpunar.
Ørna
Ørna (frå latin Aquila) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det ligg sør for Svana i den austlege greina av Mjølkevegen og er lett kjenneleg på stjerna Altair, som har storleiksklasse 0,8, og som ligg i rett linje mellom to svakare stjerner. Arabarane kalla desse tre stjernene den flygande ørna (Elnesr al-taïr). Omkring midten av juli står Ørna i sør ved midnatt.
Nemunas
Miljøspørsmål
Ein rapport frå det svenske Naturvvårdsverket klassifiserer elva i Litauen som forureina. Det er store konsentrasjonar av organiske forureinande stoff, nitratar og fosfatar i ulike delar av elva. Miljøspørsmål inkluderer vasskvalitet, endringar i det hydrologiske regimet, og flaumkontroll. Miljøproblema i dei ulike landa langs elva er noko ymist. I Belarus er hovudproblemet oljeprodukt i tillegg til nitrogen og biologisk oksygenforbruk. I Kalinigrad oblast er problemet stor konsentrasjon av biologisk oksygenforbruk, lignosulfonat og nitrogen. I Litauen fører vasskraftverket i Kaunas til varierande vassnivå i elva, som påverkar økosystemet i elva. Ein potensiell trugsel for heile området er atomkraftverket Ignalina. Gamle kloakkreinseanlegg langs elva medverkar òg til forureining.
Den politiske situasjonen mellom landa gjer at det er vanskeleg å samarbeide om å reinse elva, og området er delt mellom Russland, Belarus og EU-landet Litauen. Fleire initiativ er derimot teke for å få ei bukt med miljøproblema i elva.
Ørna
Namnet representerer fuglen som bar Zevs/Jupiter sine lyn i gresk og romersk mytologi.
Ørna ligg berre nokre få grader nord for himmelekvator. Sidan han ligg langs linja til Mjølkevegen, ligg det mange hopar og tåker innafor stjernebiletet, men dei er lyssvake og det er berre få galaksar.
Stjerner
Ørna, som ligg i Mjølkevegen, har eit rikt stjernefelt og har hatt mange novaer.
α Aql (Altair) er den mest lyssterke stjerna i stjerneteiknet og ein av dei mest nærliggande stjernene til jorda som ein kan sjå med det nakne auget, berre 17 lysår unna. Namnet kjem frå det arabiske uttrykket al-nasr al-tair, som tyder «den flygande ørna». Altair har storleiksorden 0,76. Nokre andre kjende stjerner i Ørna er, β Aql (Alshain) og γ Aql (Tarazed).
Novaer
To store novaer er observert i Ørna. Den første skjedde i 389 fvt. og vart omtalt som like lyssterk som Venus. Den andre (Nova Aquilae 1918) skein for ei kort stund meir lyssterk enn Altair.
Djupromsobjekt
Det ligg tre godt kjende planetære tåker i Ørna:
I tillegg finst fleire planetære tåker, kulehopar og opne hopar.
Ørna har òg nokre kjende ekstragalaktiske objekt. Eit av dei er den største enkelte massekonsentrasjonen av galaksar i det kjende Universet, Hercules–Corona Borealis store mur. Han vart oppdaga i november 2013 og har ein storleik på 10 milliardar lysår. Det er den største og mest massive strukturen i det kjende Universet.
Anna
NASA-sonden Pioneer 11, som flydde forbi Jupiter og Saturn i 1970-åra, er venta å passere nær stjerna Lambda (λ) Aquilae om kring 4 million år.
Aust-Attikí
Periferieininga Aust-Attikí (gresk Περιφερειακή ενότητα Ανατολικής Αττικής, Periferiakí enótita Anatolikís Attikís) er ei av dei åtte periferieiningane i periferien Attikí. Hovudstaden er Pallíni. Periferieininga dekkjer i vest dei austlege områda av storbyområdet til Aten, medan dei austlege områda av Aust-Attikí er meir landlege.
Prefekturet grensar til periferieiningane Vest-Attikí, Nord-Aten og Sør-Aten i vest og til Viotía i nordvest. I nord ligg Sør-Évvia-bukta, i aust og sør Egearhavet, medan Saroniabukta ligg mot vest.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Herr, gehe nicht ins Gericht mit deinem Knecht
Herr, gehe nicht ins Gericht mit deinem Knecht, BWV 105, BWV 105, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1723 for den niande sundagen etter treeiningssundag.
Teksten er henta frå Salme 143: 2 (første sats) og Johann Rist (sjette sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. W. Murray Young har foreslått Christian Weiss den eldre.
Koraltemaet er basert på salmen «Jesu, der du meine Seele» av Johann Rist (1641).
Instrumentering og struktur
Det består av seks satsar:
Gjensidig hjelp
Gjensidig hjelp er ein term i samfunnsøkonomi bruka om frivillig gjensidig byte av ressursar og tenester til gjensidig nytte. Konseptet er sentralt i libertær sosialisme og/eller anarkisme.
Opphav i mennesket sjølv
Gjensidig hjelp er så gamalt som mennesket sjølv, ein ibuande del av dei små urfellesskaps-samfunna i den fjerne fortida til menneskeslekta. Frå dei eldste tider og til lenge etter jordbruk var oppfunne, var menneska samlarar og jegerar, og bytte arbeid og ressursar til beste for gruppa eller individet.
Absolute Music 22
Absolute Music 22 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1997.
Gjensidig hjelp
Kropotkin
I boka Gjensidig hjelp: Ein faktor i evolusjonen drøfta Kropotkin kooperasjon som ein overlevingsmekanisme for dyr, dette for å motverke eit evolusjonsbegrep som berre såg konkurranse for å overleve mellom individa, sosialdarwinisme. Kropotkin sine observasjonar av urfolk i Sibir fekk han til å konkludere med at det slett ikkje var alle samfunn som var så konkurranseprega som det industrialiserte Europa.
I ei anna bok, Erobringa av brødet, foreslo Kropotkin eit økonomisk system basert på gjensidige byte og frivillig kooperasjon. Han meinte knappheit var unødvendig, og at det var mogleg å produsere nok til å stette alle sine grunnleggjande behov med berre fem timars arbeidsdag (så kunne dei som ville bruke resten av dagen til å tilfredsstille eventuelle behov for luksus om dei ønskte det). Han hevda at dårlege økonomiske system hindra slik velstand for alle og hadde ført til ein sosialt ineffektiv allokering av ressursar. Integrert i ein industriell økonomi ville prinsippet om gjensidig hjelp føre til betre kår for alle, meinte Kropotkin.
Han utvikla desse ideane vidare i verket Åkrar, fabrikkar og verkstader, men utan å gjere fullgodt greie for korleis dette systemet skulle fungere.
Kjelde
Den engelskspråklege wkipediaen, artikkelen Mutual Aid, som lesen 10. mars 2009.
Vêren
Vêren (frå latin Aries) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula.Det er eit av stjernebileta i dyrekrinsen og ligg på nordhimmelen mellom Fiskane i vest og Tyren i aust. Biletet er eit av 48 stjernebilete som er skildra av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det er eit mellomstort stjernebilete, det 39. største, med eit areal på 441 kvadratgrader (1,1% av himmelkvelvinga).
Sjølv om Vêren spesifikt syner til bukken som vart nytta til lage det gylne skinnet i gresk mytologi, har biletet vore representert av ein vêr sidan seint i babylonsk tid. Før det danna stjernene i vêren biletet av ein gardsarbeidar. Forskjellige kulturar har nytta stjernene i vêren til andre stjernebilete, som tvillinginspektørar i Kina og ei nise på Marshalløyane. Vêren er relativt lyssvak og består av berre fire lys stjerner: Hamal (Alfa Arietis), Sheratan (Beta Arietis), Mesarthim (Gamma Arietis) og 41 Arietis. Dei få djupromsobjekta i stjernebiletet er lyssvake og består av nokre få vekselverkande galaksar. Fleire meteorregn verkar å stråle ut frå vêren, som dagtidsarietidane og epsilon-arietidane.
Vêren inneheld fleire stjerner med ekstrasolare planetar. HIP 14810, ei klasse G5-stjerne, har tre kjempeplanetar (med meir enn ti gonger massen til jorda). HD 12661 er, som HIP 14810, ei hovudseriestjerne klasse G, litt større enn sola, med to planetar. Den eine planeten har 2,3 gonger så stor masse som Jupiter, og den andre 1,57 gonger massen til Jupiter. HD 20367 er ei klasse G0-stjerne med omtrent same storleik som sola, og med ein planet i bane. Planeten, som vart oppdaga i 2002, har ein masse som er 1.07 gonger massen til Jupiter og ei omlaupstid på 500 dagar.
Tythøkollen
Tythøkollen er eit fjell i Oppdal i Trøndelag. Det har ei høgd på 1660 meter over havet og er det 944. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Dihan
Dihan er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Grip fyrstasjon
Grip fyrstasjon er eit fyr som ligg på ein naken holme ved fiskeværet Grip utanfor Kristiansund på Nordmøre.
Tårnet er bygd i støypejern og plassert på eit høgt fundament av hogd stein. I tillegg til fyrtårnet finn ein eit betongnaust og to landingar, men landingstilhøva er vanskeleg. Fyret stod ferdig i 1888 og er 44 meter høgt. I 1977 vart fyret avbemanna og automatisert.
Fyret er freda etter lov om kulturminne.
Musikkgruppa Briskeby
Briskeby var ei norsk rockegruppe frå Larvik.
Historia
Gruppa byrja i området rundt Tønsberg/ Larvik, der Bjørn Bergene og Claus Heiberg Larsen starta å spele saman som 12-åringar. På slutten av 90-talet fór dei til Oslo saman med Bård Helgeland og vokalisten Liv Einarsen. På den tida kalla musikkgruppa seg for Cosmic Debris, men det gjekk kort tid før dei vedtok å skifte namn. Dei valde å kalle gruppa for Briskeby, oppkalla etter staden der dei hadde øvingslokalet sitt. Gruppa fekk ein kontrakt med selskapet Forward, og gav ut EP-en «Song To Whisper» tidleg i 1999. Vokalisten Liv forlét gruppa kort tid etter.
Gruppa var ute etter ein ny vokalist, og Lise Karlsnes frå Tønsberg vart oppdaga på ein fest. Ho jobba på ein bensinstasjon, og hadde inga anna musikalsk erfaring enn eit par tilfeldige oppvisningar med ein viseduo. Karlsnes takka ja til tilbodet, og vart frontfigur for Briskeby. Musikkgruppa slo gjennom med singelen «Propaganda», og fekk kontrakt med Universal. Giganten sendte Briskeby til Stockholm, der det første albumet deira, Jeans for Onassis vart spelt inn. I forkant av lanseringa til albumet, slapp gruppa ein ny singel, «Wide Awake», som vart ein ny slager. Jeans for Onassis kom til å verte ein storseljar med over 120 000 selde album. Briskeby gjorde det særskilt bra under Spellemannprisen 2000, der dei sikra seg fire trofear.
Gjennom store delar av 2001 hadde Briskeby suksess på fleire festivalar i både inn- og utlandet. Gruppa var også støtte for a-ha under turneen deira i Tyskland, og fekk då noko internasjonal merksemd. I 2002 reiste Briskeby til Frankrike saman med produsent Michael Ilbert for å lage det andre studioalbumet sitt. Albumet vart kalla for Tonight, Captain? og kom i 2003. Det selde rundt 30 000 eksemplar, og vart ein nedtur samanlikna med debutalbumet deira. I 2005 lanserte Briskeby det tredje og siste studioalbumet sitt, Jumping On Cars, som heller ikkje selte like mykje som det første albumet. I 2006 avgjorde gruppa at dei skulle ta seg ein pause.
The Disciplines
Då Briskeby tok farvel, vart musikkgruppa The Disciplines skipa. Medlemmene som var frå Larvik heldte fram med å spele og fann ein ny vokalist, sidan Lise Karlsnes forlét gruppa. The Disciplines har medlemmene Ken Stringfellow (vokal), Bjørn Bergene (gitar), Bård Helgeland (bass) og Claus Heiberg Larsen (trommer), og dei gav ut debutalbumet sitt, Smoking Kills, våren 2008. Sommaren 2008 spelte The Disciplines på ei rekkje festivalar i Noreg og Europa, og hausten same året var musikkgruppa støtte på europaturneen til R.E.M..
Diskografi
{| border="0"
STS-88
STS-88 var det første romferjeoppdraget til den internasjonale romstasjonen. Romferja som vart nytta var Endeavour, som var kopla saman med romstasjonen I 7 av av dei i alt 12 dagane romferda varte. Mannskapet om bord Endeavour gjennomførte 3 romvandringar, der dei kopla den amerikanske modulen Unity til den russiskbygde Zarja som alt var i bane rundt jorda.
Periferieininga Pireus
Periferieininga Pireus (gresk Περιφερειακή Ενότητα Πειραιά, Periferiakí enótita Pireá) er ei av dei åtte periferieiningane i periferien Attikí. Ho vart oppretta ved den administrative reforma i 2010, og var tidlegare ein del av prefekturet Pireus.
Johan Hartvig Ernst Bernstorff
Johan Hartvig Ernst Bernstorff var ein greve og dansk statsminister, fødd i Hannover.
Periferieininga Pireus
Periferieininga grensar til periferieiningane Vest-Aten i nord og Sør-Aten i aust.
Johan Hartvig Ernst Bernstorff
I 1770 blei han avsett frå embeta sine av Struensee, og levde etter den tida mest på dei tyske godsa sine.
Periferieininga Pireus
Periferieininga er sett saman av kommunane (nummer på kartet)
Storsola
Storsola er eit fjell i Sylan i Tydal kommune i Trøndelag. Det har ei høgd på 1711 meter over havet og er det 704. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Piltdownmennesket
Piltdownmennesket eller piltdownmannen er ei vidkjend forfalsking som består av delar av ein skalle og underkjeve. Desse skal ha vorte funnen i eit grustak nær Piltdown ved Uckfield i East Sussex i 1912. Mange av ekspertane på den tida trudde at fragmenta var dei fossiliserte leivningane av ein til då ukjend form for tidleg menneske. Det vitskaplege namnet Eoanthropus dawsoni («Dawsons daggry-mann», etter samlaren/arkeologen Charles Dawson) vart gjeve til spesimenet.
Tydinga av funnet var omstridd fram til forfalskninga vart offisielt avsløra i 1953. Kjevebeinet viste seg å tilhøyra ein orangutang og var sett saman med nokre sjimpanse-tenner og skallen til eit fullt utvikla moderne menneske.
Piltdown-forfalskninga er ein av dei mest kjende arkeologiske forfalskingane i historia. Ho har vore framståande av to grunnar: merksemda som har vorte gjeve temaet menneskeleg evolusjon og den lange tida som gjekk (meir enn 40 år) før forfalskningen vart offisielt og endeleg avsløra.
Sandra Andersen Eira
Sandra Andersen Eira er ein norsk samisk politikar. Frå 2017 til 2021 var ho medlem av Sametinget, innvald for Norske Samers Riksforbund frå Ávjovári valkrins.
Dyna
Dyna er ein ås 2 nautiske mil vest for Kvithovden i H.U. Sverdrupfjella i Dronning Maud Land. Han vart fotografert frå lufta av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52) og frå flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Arabia
Arabia kan vise til
STS-99
STS-99 var ei romferd med den amerikanske romferja Endeavour.
Glashaugen
Glashaugen er ein liten, klipperik ås 2 nautiske mil nord for Bleikskoltane, nær toppen av Byrdbreen i Sør-Rondane i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946–47.
Diqdaqah
Diqdaqah (arabisk دقداقة) er ein busetnad og ein stor jordbruksforstad til Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Svartsurbær
Planten har kvite blomar som kjem i mai-juni. Seinare på sommaren kjem dei svarte bæra. Om hausten har busken vakre haustfarger. Dei dekorative bæra er etande og fulle av antioksidantar. Dei blir nytta i juice, vin, likør, saft, syltetøy eller som naturleg fargestoff.
Abu Dis
Abu Dis eller Abu Deis (arabisk أبو ديس, hebraisk skrift אַבּוּ דִיס) er ein palestinsk by i Jerusalem guvernement i Den palestinske sjølvstyresmakta ved grensa til Jerusalem. Sidan 1995 har Abu Dis vore ein del av «Område B», under felles israelsk og palestinsk kontroll. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå (PCBS) hadde Abu Dis eit folketal på 10 782 i 2007.
Gråhyrneran
Gråhyrneran er eit fjell i Ål komune i Viken. Det har ei høgd på 1778 meter over havet og er det 516. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Abu Dis
Historie
Abu Dis ligg på ein eldgammal stad, omgjeve av djupe dalar. Ein har funne ruinar av oldtidsbygg, cisterner, druepresser og grotter, ei med nisjer. Ein har òg funne keramikk frå sein romersk og bysantinsk tid.
Absolute Music 23
Absolute Music 23 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1998.
Abu Dis
Historie
Den franske oppdagaren Victor Guérin meinte Abu Dis var den same staden som oldtidsbyen Bahurim, men dette er ikkje lenger ein akseptert teori.
Absolute Music 23
Innhald
Absolute Music 23
Abu Dis
Osmansk tid
Abu Dis var ein av dei mest folkerike landsbyane i Jerusalem sanjak på 1500-talet, med eit folketal på fleire hundre. Her vart det dyrka kveite og bygg, men òg druer, oliven, frukttre, bønner, og det vart laga varer frå geiter og bier. Etterkomarane til Saladin budde i landsbyen og fekk tildelt ein tredjedel av skatteinntektene frå kornet av Det osmanske riket. I 1596 stod Abu Dis oppført i osmanske skattelister som ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Han hadde eit folketal på 80 muslimske hushaldningar, og betalte skatt for kveite, bygg, oliventre, vindruer, frukttre, geiter og/eller bikubar.
Då Guérin vitja landsbyen i 1870 noterte han eit hus som var større og høgare enn dei andre, og dette var den lokale sjeiken sitt.
I 1883 skildra Palestine Exploration Fund landsbyen i Survey of Western Palestine som ein «mellomstor landsby, lett synleg på ein naken, flat rygg, med djupe dalar kring seg. Vassforsyninga kjem frå cisterner. Det finst gravholer hogde ut i berget i vest.
Seint på 1800-talet garanterte sjeiken i Abu Dis, Rasheed Erekat, for tryggleiken til europeiske turistar og pilerimar som reiste ned til Jeriko og Jordanelva. Ein reisande på 1800-talet skreiv at «den einaste måten å kome seg til Jorda er å betale ein lovbestemt skatt til sjeiken i Abu Dis. Denne mannen tar betalt kring seksten skillingar frå kvar reisande som skal ned til Jeriko. Han sender med dei ein mann, kanskje hans eigen son, i lag med deg, væpna med eit sverd og ein revolver.»
Seinare tid
I ei folketeljing i 1922 utført av Dei britiske mandatstyresmaktene hadde Abu Diz eit folketal på 1 029, alle muslimar, og dette auka i folketeljinga i 1931 til eit folketal på 1 297, framleis alle muslimar, i 272 hus.
I 1945 hadde Abu Dis eit folketal på 1 940, alle arabarar, med 27 896 mål land, i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 4 981 mål vart nytta for korn, medan 158 mål vart utbygd land.
Mellom 1922 og 1947 auka folketalet i Abu Dis med 110 %. Byen fekk store øydeleggingar under Jordskjelvet i Jeriko i 1927. Alle husa fekk øydeleggingar, og alle cisternene sprakk. Sidan Abu Dis er avhengig av cisterner fylte med regnvatn, førte dette til harde tider. al-Eizariya (Betania), som låg ein kilometer unna, fekk få skadar.
I lag med resten av Vestbreidda vart byen annektert av Jordan mot slutten av Det britiske mandatet i 1948.
Abu Dis vart erobra av Israel i seksdagarskrigen i 1967. Etter 1995 har Abu Dis vore ein del av Område B, som er underlagt Den palestinske sjølvstyresmakta for sivile saker, medan Israel framleis har kontroll over tryggleiken.
Cima di Pinadee
Cima di Pinadee er eit fjell i Dei lepontinske Alpane, aut for Olivone i kantonen Ticino i Sveits.
Styr
I 1915-1916 var Styr frontlinja mellom Austerrike-Ungarn og Det russiske imperiet.
Kjende stader langs elva er Lutsk, Staryj Tsjortorjisk og Varasj.
Haguenau
Haguenau (tysk Hagenau) er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Bas-Rhin i regionen Alsace, og har om lag 30 000 innbyggjarar.
Geografi
Han er den fjerde største byen i Alsace, og den nest største i Bas-Rhin etter Strasbourg, som ligg 30 km lenger sør. I nord ligg Forêt de Haguenau den største samanhengande skogen i Frankrike.
Historie
Haguenau har ei historie som går tilbake til 1100-talet, og oppstod då hertugane i Schwaben bygde ei jakthytte på ei øy i den litle elva Moder. Keisar Fredrik Barbarossa lagde bymurar rundt byen og gav han byrettar i 1154. På staden der jakthytta låg bygde han eit keisarpalass, der Kronjuvelane til Det tysk-romerske riket vart halde (Juvelbesatt keisarkrone, septer, keisarkule og sverdet til Karl den store)
Etter kvart vart Haguenau sete i Landvogt av Hagenau, keisarleg advocatus i Unterelsaß. Richard av Cornwall gjorde byen til ein keisarby i 1257. På 1300-talet husa han magistratet i Decapole, ein forsvarssameining av ti byar i Alsace mot den politiske ustabiliteten i områda rundt. Med freden i Westfalen i 1648 vart byen ein del av Frankrike, og i 1673 reiv Kong Louis XIV ned festningsverka i byen. Haguenau vart erobra av tyske troppar i 1675, men gjenerobra av Frankrike to år seinare. Byen vart derimot nesten totalt øydelagd av ein brann i prosessen.
I 1871 vart Haguenau annektert av Tyskland og gjort til ein del av Alsace-Lorraine som Hagenau. Han vart gjeven tilbake til Frankrike etter den første verdskrigen.
Richard Dadd
Dadd var ein apotekarson fødd i Kent. Han viste tidleg talent for teikning, og blei 20 år gammal teken inn ved Royal Academy of Arts. I 1842 blei han teken med av Sir Thomas Phillips, ein tidlegare borgarmeister, på ein ekspedisjon til Midtausten. Medan dei segla på Nilen i Egypt endra Dadd heilt personlegdom, han hallusinerte og var valdeleg. Dei andre i følgjet trudde først han hadde fått solstikk, medan Dadd sjølv meinte han var besett av den gamle egyptiske guden Osiris.
Då Dadd kom tilbake til England våren 1843 tok familien han med til Kent for at han skulle koma seg. I august fekk han for seg at faren var djevelen og drap han med kniv. Richard Dadd flykta til Frankrike, men då han undervegs til Paris prøvde å drepa ein medturist med eit barberblad, blei han overmanna og arrestert. Han blei send til sinnsjukehuset Bethlem Royal Hospital, der han blei verande i tjue år. I 1864 blei han flytta til Broadmoor-asylet, der han døydde i 1886. Dadd skapte dei fleste meisterverka sine som pasient på desse sjukehusa.
Fa'y
Fa'y er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Absolute Music 24
Absolute Music 24 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1998.
Innhald
Absolute Music 24
Heterotrofi
Heterotrofi (gresk heteros, «ein annan» og trophe, «føde/næring») er ei kjenning for levesettet til organismar som dekkjer energibehovet sitt gjennom å bryta ned organisk materiale frå andre organismar. Til dei heterotrofe organismane høyrer m.a. dyr, sopp, mange bakterier og nokre få plantar.
I økologien vert dei heterotrofe organismane ofte delt inn i detrivorar og predatorar, etter kva for form føda dei inntek kjem i. Detrivorar et daudt materiale, medan predatorar går etter levande organismar.
Haldalsnuten
Haldalsnuten er eit fjell i Ål komune i Viken. Det har ei høgd på 1770 meter over havet og er det 542. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Bas-Rhin
Bas-Rhin (Nedre Rhinen) er eit departementet nordaust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Alsace, og er kalla opp etter elva Rhinen.
Historie
Bas-Rhin er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Alsace.
Molsheim
Molsheim er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Bas-Rhin i regionen Alsace, og har om lag 10 000 innbyggjarar.
Bas-Rhin
Historie
På midten av 1790-talet, då Frankrike okkuperte heile den venstre breidda av Rhinen, vart den nordlege grensa av departementet strekt nordover forbi Lauter til elva Queich for å inkludere områda rundt Annweiler am Trifels, Landau in der Pfalz, Bad Bergzabern og Wörth am Rhein. Då Napoleon tapte slaget ved Waterloo i 1815 gav Wienkongressen områda nord for Lauter tilbake til Bayern og Tyskland, og desse områda ligg i dag i Rheinland-Pfalz.
Molsheim
Attraksjonar
Gamlebyen i Molsheim er godt bevart og inneheld mange gamle hus og bygningar med typisk alsasisk arkitektur. Dei mest kjende bygningane er Tour des Forgerons frå mellomalderen, Metzig frå renessansen, den barokke kyrkja Eglise des Jésuites, som er så stor at han kunne ha husa heile byen då han vart bygd, og den klassiske Hôtel de ville. Det tidlegare klosteret La Chartreuse, som delvis vart øydelagd under den franske revolusjonen husar i dag eit museum.
Økonomi
Molsheim er kjend som heimby for bilfabrikken Bugatti. Produksjonen av Bugatti Automobiles SAS vart starta opp att i Dorlisheim nær Molsheim i 2005.
Bas-Rhin
Historie
Departementet har to gonger vorte innlemma i Tyskland. Frå 1871 (etter Frankrike tapte den fransk-prøyssiske krigen til slutten av den første verdskrigen i 1918, og igjen ei kort tid under den andre verdskrigen (1940 til 1945).
Geografi
Rhinen har alltid vore historisk og økonomisk svært viktig for området, og dannar i dag den austlege grensa av Bas-Rhin. Området inneheld òg foten av fjellområdet Vogesane.
Departementet er i dag ein del av regionen Alsace. Nord i Bas-Rhin ligg Pfälzerwald i Rheinland-Pfalz i Tyskland, Baden-Württemberg ligg i aust. I sør ligg departementet Haut-Rhin, byen Colmar og sørlege delar av Alsace, og i vest ligg departementet Moselle i Lorraine.
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla Bas-Rhinois.
Krattspissmus
Krattspissmus eller vanleg spissmus er den mest utbreidde spissmusa og eit av dei vanlegaste pattedyra i Nord-Europa. Dyra er vanlegvis 55-82 mm lange og veg 5-12 gram. Spissmus har små auge, ein avspissa, rørleg snute og tenner med raude tippar. Dei har ein fløyelsaktig mørkebrun pels og lysare mage. Ungmus har lysare pels fram til den første fellinga når dei får vinterpels.
Spissmus lever i om lag 23 månader. Dei er aktive både om dagen og natta, men helst når det er mørkt.
Territorium
Krattspissmus held helst til i skog, markland og på heier i Skandinavia, Storbritannia og Aust-Europa. Kvar spissmus etablerer eit revir på om lag 370-630 meter, og blir der heile livet. Hannane kryssar utover desse grensene berre i korte periodar for å finne ein partnar under paringa. Krattspissmus er frykteleg territoriale, og vert særs aggressive om andre spissmus trenger inn på området deira.
Reira deira ligg under jorda eller i tett vegetasjon.
Føde
Spissmusa sitt kjøtetande og insektetande kosthald består for det meste av insekt, sniglar, edderkoppar, meitemark og åtsel. For å overleva må ho eta rundt 80-90 % av kroppsvekta si kvar dag, noko ho må eta kvar andre til tredje time for å oppnå. I motsetnad til piggsvin går dei ikkje i dvale om vinteren, sidan kroppane deira er for små til å halda på store nok feittreserver.
Formeiring
Paringstida til dei vanlege spissmusene varer frå april til september, med eit høgdepunkt om sommaren. Etter å ha gått drektig i 24-25 dagar føder hoa eit kull på 5-7 spissmusunger, som forlet ho etter 22-25 dagar. Vanlegvis før ei ho opp 2-4 kull i året.
Det er berre i samband med formeiring spissmusene ikkje er einslege.
Gaupnefjorden
Gaupnefjorden er ein fjordarm av Lustrafjorden i Sognefjorden i Luster kommune. Han har ei lengd på 4,5 km og strekkjer seg inn til Gaupne.
Fjorden har innløp mellom Ongulsneset i nord og Svåi sør og går nordvestover. Halvvegs inn i fjorden på sørsida ligg tettstaden Marifjøra. Frå Marifjøra inn til Gaupne og ut heile nordsida av fjorden går Riksveg 55.
Innanfor Gaupne strekkjer Jostedalen seg oppover.
Jostedøla sitt nedbørsfelt på 861 km2 består av 27 % brevatn. Vassføringa i elva er difor avhengig både av nedbør og bresmelting, og kan nokre år vera større enn nedbøren. Elva har ein flaumtopp ved snøsmeltinga, og seinare ein ved bresmeltinga. 90 % av avløpet til fjorden skjer frå mai til september (før regulering i samband med kraftutbygginga). Det er registrert vassføring på 455 m2/s. Elvevatnet legg seg som eit lag over det salte sjøvannet (på grunn av skilnad i tettleiken). Elva sitt løp i deltaet har forandra seg merkbart i historisk tid, slik at straumen som på 1960-tallet gjekk langs vestsida av fjorden, i 1979 gjekk midtfjords. Fjorden er omkransa av steile fjellsider som held fram under vann med ei helling på 20-35 grader. Fjordbotnen heller frå 50 m djupn inst til 400 m ytst. Elva sin materialtransport (i form av slam) inneber ein sedimentasjon i fjorden på 10 til 20 cm/år nær elveosen, og 1 cm/år 2 km frå elveosen. Elva transporterer 50 000 til 100 000 tonn slam årleg. Ved flaumen i 1979 var vassføringa på det meste 800 m3/s.[4] I 2010 var materialtransporten 123 000 tonn. Slamkonsentrasjonen er på det meste 1 g/liter.[5]
Hestebottnuten
Hestebottnuten er eit fjell i Ål komune i Viken. Det har ei høgd på 1756 meter over havet og er det 580. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Gruvleflesa
Gruvleflesa er to låge knausar som ligg oppom morena like vest for Gruvletindane i Holtedahlfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Dei vart kartlagde frå landmålingar og flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
Inger Eline Eriksen
Inger Eline Eriksen er ein norsk samisk politikar og jurist. Frå desember 2016 til september 2017 var ho medlem av Sametingsrådet.
Ho stilte til val for partiet Árja ved Sametingsvalet 2009, der ho var femtekandidat i valkrets 2 (Ávjovári valkrets). Ho var vararepresentant i sametingperioden 2009-2013, for representantane Láilá Susanne Vars og Olaf Eliassen. Ved Sametingsvalet 2013 vart ho vald inn som éin av fire representantar for partiet Árja. Ho vart attvald i 2017 og sat til 2021.
Eriksen har elles jobba som advokatfullmektig.
Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit
Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106, òg kalla Actus Tragicus er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Teksten er henta frå Apostelgjerningane 17: 28, Salme 90: 12, Jesaja 38: 1, Evangeliet etter Lukas 23: 43 og Martin Luther, Adam Reusner og Johann Leon.
Koraltemaet er basert på salmen «Mit Fried und Freud ich fahr dahin». Den originale melodien av Martin Luther kom ut i lag med teksten hans i Geystliche Gesangk Buchleyn, publisert av Johann Walter i Wittenberg i 1524.
Instrumentering og struktur
Det består av tretten satsar:
Absolute Music 25
Absolute Music 25 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1998.
Innhald
Absolute Music 25
Jens Stoltenberg
Jens Stoltenberg er ein tidlegare norsk politikar og gjeldande generalsekretær i Nato. Han har vore norsk statsminister to gonger og partileiar for Arbeidarpartiet. Dessutan har han vore finansminister, nærings- og energiminister og statssekretær i Miljøverndepartementet.
Riksveg 55
Riksveg 55 (Rv55) går mellom Dragsvik i Balestrand og Stedje i Sogndal.
Jens Stoltenberg
Stoltenberg gjekk av etter åtte år som statsminister hausten 2013. 1. oktober 2014 gjekk Stoltenberg inn i stillinga som generalsekretær i Nato.
Riksveg 55
Vegen går langs nordsida av Sogndalsfjorden og Sognefjorden forbi Hermansverk og Leikanger til Hella og med ferje over Fjærlandsfjorden.
Før 1. januar 2010 var fylkesveg 55 del av vegen.
Bakgrunnsstoff
Sognefjellsveien Sognefjellsvegen Sognefjellsweg
Jens Stoltenberg
Politisk karriere
Jens Stoltenberg er òg leiar av Arbeiderpartiet, eit verv han overtok etter Thorbjørn Jagland i november 2002. Frå 1992 hadde han vore fyrste nestleiar i Ap. Han har vore finansminister (1996-1997), nærings- og energiminister (1993-1996) og statssekretær i Miljøverndepartementet (1990-1991).
Han er den fyrste norske statsministeren nokonsinne som har vitja Sørpolen. Dette skjedde i 2011, då han skulle vere med og markere 100-årsjubileet for Roald Amundsen sin ankomst til Sørpolen.
Personleg
Stoltenberg vart fødd i Oslo som son av tidlegare utanriksminister Thorvald Stoltenberg og tidlegare statssekretær Karin Stoltenberg. Han er utdanna sosialøkonom, gift og har to barn.
Fashrah
Fashgah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Helle Helle
Helle Helle er ein dansk forfattar, opphavleg døypt Helle Olsen.
Piz Cartas
Piz Cartas er eit fjell i Oberhalbsteinfjella i Graubünden i Sveits.
Helle Helle
Helle Olsen er fødd i Nakskov, Lolland kommune i Danmark. Ho debuterte med novella Et blommetræførste i avisa Information i 1987 under namnet Helle Krogh Hansen. Seinare valde ho å ta etternamnet til bestemor si, Helle, og det var under det namnet ho gav ut romanen Eksempel på liv i (1993).
Helle Helle er exam.art. i litteraturvitskap frå Københavns Universitet. I tillegg er ho utdanna frå forfattarskule. Ho er kjend for ei avmålt, realistisk røyst i skrivinga si. Helle Helle har fått det danske Statens Kunstfonds tre-årige arbeidsstipend. Bøkene hennar er omsette til norsk, svensk, estisk, nederlandsk, tysk og tsjekkisk.
Vestbyfunnet
Vestbyfunnet er eit stort funn frå yngre bronsealder frå garden Vestby i Lunner kommune i Oppland. Det blir rekna som eit av dei rikaste funna frå norsk bronsealder. Funnet består av tre rikt ornamenterte halsringar av bronse med ovale endeplater og spiralar. Det vart òg funne ei stor draktnål samansett av fleire runde plater, eit perlekjede med meir enn 350 perler av bronse og ein fingerring. Dei mest oppsiktsvekkjande gjenstandane frå funnet er likevel to små hòlstøypte bronsebukkar. Det finst parallellar til desse bukkane i sørlegare delar av Europa, nærmare bestemt i Hellas, Sør-Tyskland og Austerrike. I ein nordisk kontekst er bukkane unike. Bukkane er støypte i to omgangar. Hovuda er daterte til rundt 700 fvt., mens kroppane er daterte til rundt 500 fvt.
Funnet vart gjort under pløying i 1925. Det er i dag utstilt i Historisk museum i Oslo.
Haugjegla fyrstasjon
Haugjegla fyrstasjon er eit fyr som ligg på ei låg og flat øy ute i havet nord for Smøla og Veiholmen på Nordmøre. Fyret er det nordlegaste byggverket i Møre og Romsdal.
Fyrtårnet i støypejern er 14 meter høgt og er plassert på ein 7 meter høg betongsokkel. Fyret er bygd i 1922 og det opphavlege franske linseapparetet er framleis i bruk. Fyret vart automatisert og avbemanna i 1988. Lysvidda til fyret er 15,3 nautiske mil.
Haugjegla er eit leifyr og skal saman med Sletringen fyrstasjon lose fartøy trygt inn Ramsøyfjorden mot Trondheim, eller saman med Skalmen og Grip fyrstasjon lose vidare vestover mot Kristiansund og Hustadvika.
Kystverket pussa opp fyret utvendig sommaren og hausten 2006. Haugjegla fyr kan leigast for overnatting.
Haugjegla fyr er freda etter lov om kulturminne.
Eirik Bakke
Eirik Bakke er ein norsk fotballspelar og trenar. Han kom til den norske klubben SK Brann frå engelske Leeds United i 2006. Frå 2011 til 2012 spelte han for Sogndal, klubben han reiste frå i 1999. I 2015 blei han hovudtrenar for Sogndal.
Bakke har spelt 27 A-landskampar for Noreg, og har over 50 kampar for aldersbestemte landslag. Han er son til den tidlegare Sogndal-spelaren Svein Bakke.
Fayyad i Ras al-Khaimah
Fayyad er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Provinsen Genova
Provinsen Genova  (italiensk Provincia di Genova) er ein tidlegare provinsar i Italia, i regionen Liguria. Han blei erstatta av Città metropolitana di Genova ('Metropolbyeb Genova') i 2015. Provinsen hadde eit areal på 1 838 km² og totalt 887 094 innbyggjarar (2007). Det var 67 kommunar i provinsen. Provinshovudstad var Genova.
Største kommunar
Per 31. mai 2005
Kuben
Kuben er ein ås aust for Nishino-ura og markerer det høgaste punktet på Aust-Ongul i Antarktis. Han vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen, 1957–1962, og namngjeve «Hachinosu-yama».
Vest-Attikí
Vest-Attika grensar til periferieininga Pireus og Saroniabukta i sør, til Korinthía og Korintbukta i vest, til Viotía i nord og til Aust-Attikí og Vest-Aten i aust.
Administrativ inndeling
Tidlegare var Vest-Attikí eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fem kommunar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:
Haggadá sjel pesah
(Seder) Haggadá sjel pesah (hebraisk הגדה של פסח) er den jødiske påskeforteljinga — ei bok som blir lesen ved påskemåltidet. Haggadá sjel pesah inneheld forteljinga om korleis israelittane forlét slaveriet i Egypt og vart eit fritt folk i Israel.
Namnet viser i praksis ofte til sjølve påskemåltidet på dei to første kveldane av pesah òg. Dette rituelle måltidet blir elles oftast omtala under dei tradisjonelle kortformene seder (blant askenasar) eller haggadá (blant sefardar).
Årdalsfjorden i Sogn og Fjordane
Årdalsfjorden er ein fjordarm av Sognefjorden i Årdal kommune. Han strekkjer seg austover og utgjer den austlegaste delen av fjorden. Lustrafjorden utgjer derimot den inste delen av Sognefjorden. Fjorden har ei lengd på 16 km og strekkjer seg austover til Årdalstangen.
Fjorden har innløp mellom Asalneset i nord og Bermål i sør. Den første grenda innover i fjorden på nordsida er Ytre Offerdal og om lag 2 km lenger inn ligg Indre Offerdal. Litt lenger aust ligg Brennfjellet ved fjorden og strekkjer seg 900 meter nesten rett opp. På sørsida av fjorden ligg Vikadalen Naddvik. Her svingar fjorden nordover og inn til Seimsdalen, på nordsida av fjorden, før den svingar austover igjen og inn til Årdalstangen.
Riksveg 53 går langs sørsida av fjorden. Fylkesveg frå Årdalstangen til Seimsdalen og kommunal veg vidare til Indre Offerdal
Oswald Heer
Oswald Heer var ein sveitsisk botanikar, entomolog og paleontolog.
Som entomolog studerte Heer spesielt funn frå dei artsrike funnstadane Oeningen i Sveits og Radoboj i Kroatia, begge frå miocen, og frå Aix-en-Provence i Frankrike (oligocen). Han publiserte Die Insektenfauna der Tertiärgebilde von Oeningen und Radoboj in Kroatien (1847-53) og Über die fossilen Insekten von Aix in der Provence (1856). Ueber einige Insektenreste aus der raetischen Formation Schonens (1879) omhandla Skåne i Sverige. Die Urwelt der Schweiz (1864) er ein vid og nokså omfattande gjennomgang av det som til då var kjent om den geologiske historia i landet og fossilfunn. Store delar av dei paleontologiske samlingane til Heer vert i dag teke vare på i den geologiske samlinga ved Eidgenosse Technische Hochschule i Zürich.
Lågøyfjorden
Lågøyfjorden er ein fjord i Solund kommune i Vestland like nord for Sognefjorden. Gåsværet og Litleværet ligg ytst i fjorden og frå her strekkjer fjorden seg 9 km austover til Huvøyna.
Fjorden ligg på nordsida av øyane Sula, Hågøyna og Lågøyna, som han er kalla opp etter. På nordsida av fjorden ligg Ospa og Færøyna.
Ghadf
Ghadf er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Absolute Music 26
Absolute Music 26 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1999.
Innhald
Absolute Music 26
Glattestein
Ein glattestein,eller slikjistein vert brukt til å glatte klede. Han vert brukt til å glatte ut finare tekstilar som kvitsaum og dukar etter stryking. Han har særleg vorte brukt til å glatte ut saumar, og har og vorte kalla saumglattar.
Ein har gjort gravfunn av steinar brukte til dette formålet. Den eldste ein kjenner til er i frå ei kvinnegrav frå om lag 400 f.Kr. Då kunnskapen om å lage glas kom til Norden, på 1600-talet,vart glattesteinen oftast laga av mørkt glas. Han er då forma som ei sirkelrund skive med tverrmål på 6 - 9 cm. Nokre har eit handtak av glas. Andre kan vere felte inn i eit trestykke. Glattesteinar vart produserte ved glasverk i Noreg frå midten av 1700- til midten av 1800-talet. Dei har vorte ekspoterte til Danmark
Glattesteinen vart brukt uoppvarma på kledet. Under klede brukte ein gjerne ei glatt plate av, til dømes, sletthøvla eik eller bøk. Ofte var desse glatte trestykka dekt med lêr.Det er og gjort gravfunn av slike plater som er laga av kvalbein. Denne reiskapen har vorte brukt parallelt med mangletre, rulle og strykejarn.
Slike glattarar kunne og lagast av marmor eller hardt tre. Dei var gjerne fint utskorne.
Piz Caschleglia
Piz Caschleglia er eit fjell i Dei lepontinske Alpane, i nærleiken av Disentis i kantonen Graubünden i Sveits.
Nora Marie Bransfjell
Nora Marie Bransfjell er ein norsk samisk politikar som representerte Norske Samers Riksforbund (NSR) på Sametinget fram til 2021, innvald frå Sørsamisk valkrins.
Ho var fast møtande sametingrepresentant frå 2013 som vara for sametingsråd Thomas Åhrén, og vart vald som representant frå 2017.
Av yrke er ho høgskulelærar ved Nord universitet. Ho har òg vore aktiv i samepolitisk arbeid gjennom Norske Reindriftsamers Landsforbund, og vore medlem av samisk utval i Utdanningsforbundet.