cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vilhelm den gamle
Liv og lagnad
Etter Orknøyingasoga var biskop Vilhelm ved bispestolen i Birsay på den tida då Magnus Erlendsson vart drepen (omkring 1115). Han skal først ha mistrudd mykje av det folk fortalde om under og jarteikn om Magnus. Ein haust var han på heimtur etter å ha vore på vitjing i Noreg, då skipet hans kom i havsnaud ved Hjaltland (Shetland). Han skal då ha lova at om dei vart berga, skulle han ikkje setje seg imot at Magnus jarl vart lyst heilag. Seinare (omkring 1136) opplevde han fleire under ved grava til Magnus og vart styrkt i trua på at Magnus jarl var heilag. Slik vart det biskop Vilhelm som i stor grad fremja helgenkulturen omkring sankt Magnus.
Magnus jarl var blitt gravlagd ved kristkyrkja i Birsay, men 21 år seinare let biskop Vilhelm grave opp kista og leivningane av Magnus la dei i eit skrin som vart plassert på alteret, inne i kyrkja. Ei tid seinare vart skrinet flytta til Kirkwall i ein stor prosesjon som var leia av biskop Vilhelm. Ikkje lenge etter, truleg i 1137, byrja Ragnvald Kole Kolsson jarl bygginga av ei ny kyrkje i Kirkwall, det som vart St. Magnuskatedralen. Biskop Vilhelm var utan tvil involvert i arbeidet, og som ein naturleg konsekvens vart òg bispesetet om lag på denne tida flytta frå Birsay til Kirkwall. Truleg var det under biskop Vilhelm at ei meir formell organisering av kyrkja på Orknøyane tok til, mellom anna med etablering av kyrkjesokn.
Etter at biskop Vilhelm (William the old) døydde i 1168, kom det ein ny biskop med same namn (William II), som fungerte fram til 1188. Deretter vart Bjarne Kolbeinsson biskop på Orknøyane.
Pakora
Dei er også utbreidde som snøggmat i Storbritannia, der dei finst både i indiske restaurantar og i andre matutsal, som kioskar og matbutikkar. I Skottland er det til og med utvikla ein haggis-pakora.
Vilhelm den gamle
Pilegrimsferda
Sumaren 1152 drog Ragnvald Kale Kolsson jarl ut frå Orknøyane med 15 storskip for å fare på pilegrimsferd til det heilage landet. Mange hovdingar frå Noreg og Orknøyane var med på ferda, og Orknøyingasoga nemner at biskop Vilhelm var med som ein av skipsstyresmennene (andre var dei norske stormennene Erling Skakke og Eindride Unge). Etter at dei hadde vitja Jerusalem, drog dei til Miklagard (Konstantinopel] og vitja den bysantinske keisaren Manuele . Derifrå selga dei til «Pul» (Apulia i Italia), der Ragnvald jarl, saman med biskop Vilhelm og mange andre, gjekk av skipa, fekk seg hestar og gjorde heimvegen over land. Ved juletider 1155 kom dei attende til Orknøyane.
Pakora
Japansk tempura kan minna litt om pakora, men er mindre krydra.
Vilhelm den gamle
Pilegrimsferda
I 1153, medan biskop Vilhelm framleis var på pilegrimsferd, vart bispedømmet på Orknøyane, og dermed biskop Vilhelm, formelt lagt inn under den norske kyrkja. Dette hende på eit kyrkje- og riksmøte i Nidaros som var kalla inn av paven sin utsending, Nicholas Breakspear, der den norske kyrkjeprovinsen Nidaros erkebispedømme vart oppretta.
Det polske sosialistpartiet PPS
Det polske sosialistpartiet (Polska Partia Socjalistyczna, PPS) var eit dei viktigaste venstrepartia i Polen frå skipinga i 1887 til den kommunistiske maktovertakinga i 1948.
I 1948 vart PPS ramma av kløyving, da kommunistane bruka «salamitaktikk» mot all opposisjon. Ein fraksjon ønskte å gå i lag med Det polske bondepartiet og lage ein front mot kommunistane, men ein annan fraksjon meinte dei burde gå i lag med kommunistane for å skipe ei sosialistisk samfunnsordning, samtidig som dei motarbeidde eittpartistaten.
Leiaren av Bondepartiet ville uansett ikkje ha nokon front saman med sosialistane, og kommunistane kunne utnytte situasjonen og kløyve PPS. I 1948 vart Det sameinte polske arbeidarpartiet (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza; PZPR) skipa av kommunistane og eine fraksjonen av PPS. Dette vart det leiande partiet i Folkerepublikken Polen, medan den andre fraksjonen av PPS heldt fram blant emigrantar og i eksilregjeringa. Eit nytt parti med same namnet, eit parti som ønskjer å halde fram tradisjonane til det opphavlege PPS, vart etablert av venstreorienterte opposisjonelle i 1987. Men det nye partiet spelar berre ei marginal rolle i polsk politikk i dag. Josef Pilsudski, som grunnla den polske staten etter første verdskrigen, var medlem i og leiar for PPS ei tid.
Kjelde: Den engelskspråklege wikipediaen.
Amazonasdelfin
Amazonasdelfinen eller boto/boutu  (Inia geoffrensis) er ein tannkval som høyrer til gruppa søramerikanske elvedelfinar. Han er typisk om lag 2,5 meter lang, veg 150 kilogram og er den største elvedelfinen. Arten er endemisk for elvesystemet Amazonaselva-Orinoco. Han førekjem i Brasil, Bolivia, Colombia, Ecuador, Peru og Venezuela.
Fosnes kapell
Fosnes kapell er eit lite kapell i Fosnesvågen nordaust på Jøa i Namsos kommune i Trøndelag fylke. Kapellet ligg ved Fosnes gamle kyrkjegard, er i tre og har om lag 45 plassar. Fosnes gamle kyrkjegard er framleis i bruk.
Den gamle kyrkjestaden i Fosnes låg i Fosnesvågen og Fosnes kyrkje skal ha vore reist rundt år 1250. Etter at Fosnes kyrkje i 1896 var nedbrunnen for tredje gongen vart det debatt om kvar kyrkja skulle setjast oppatt. Ein kom fram til at den nye soknekyrkja, Dun kyrkje, skulle setjast opp på Dun, midt på Jøa.
Det vert halde gudsteneste på den gamle kyrkjestaden kvar Olsok.
Cand.oecon.
Cand.oecon. er det latinske namnet på ein økonomisk embetseksamen av høgare grad som fram til vårsemesteret 2007 blei tildelt av Økonomisk institutt ved Universitetet i Oslo og av Norges Handelshøyskole. Dei som tok denne graden har gjerne blitt kalla samfunnsøkonomar, tidlegare sosialøkonomar.
Billy
Billy eller Billie er eit mykje brukt kallenamn på gutar og menn med namnet William. Namnet kan også brukast som kvinnenamn. Det er ikkje vanleg at born får namnet Billy, men i Noreg har vi 53 personar med førenamnet Billy.
I Noreg er namnet kanskje mest kjend frå teikneserien Billy.
Guru Har Krisjan
Guru Har Krisjan var den åttande av dei ti sikh-guruane og vart guru den 7. oktober 1661 som etterfølgjar etter far sin, guru Har Rai. Føre guru Har Krisjan døydde, utpeikte han Baba Bakala som den neste sikh-guruen. Det viste seg at dette var gammalonkelen hans guru Teg Bahadur. Det følgjande er ei oppsummering av nokre hovudpunkt i det korte livet åt guru Har Krisjan dji:
Fylkesveg 168 i Hordaland
Fylkesveg 168 i Hordaland går mellom Krokeide og Korsnes i Bergen kommune. Vegen er 995 meter lang.
Erzgebirge
Erzgebirge tsjekkisk Krušné hory, engelsk Ore Mountains), som tyder 'Malmfjellet' på norsk, er ei fjellkjede i Tyskland og Tsjekkia. Dei dannar 150 km av grensa mellom dei to landa, og ligg mellom den vestlege grensa av Sachsen og elva Elbe.
Dei vestlegaste delane av Erzgebirge har dei høgaste toppane. Klínovec (1 244 m) på den tsjekkiske sida, og Fichtelberg (1 215 m) på den tyske sida er dei høgaste fjella i fjellkjeda. I vest går Erzgebirge over i dei lågare bayerske Fichtelgebirge. I aust kan ein sjå på Elbe sandsteinsfjell som ei forlenging av Erzgebirge. Aust for Elbe held fjellkjeda fram som Lausitzerfjella. Erzgebirge heller sakte mot nord, der byane Zwickau og Chemnitz ligg ved foten av fjella. Den sørlege sida er derimot svært bratt.
Woody Shaw
Woody Herman Shaw, Jr. var ein amerikansk jazz-trompetist, komponist og orkesterleiar. Han var mellom dei fremste amerikanske jazz-trompetistane på 1960-, 70- og 80-talet, og toler samanlikning med t.d. Freddie Hubbard, som han også spelte inn ei plate med. Shaw er mellom anna kjend for signaturlåta «The Moontrane». Kjende album er t.d. The Moontrane (1974), Rosewood (1977), Woody III (1979) og In My Own Sweet Way (1987).
Erzgebirge
Erzgebirge er vidkjend for sine mange juletradisjonar. Då sølv- og tinnførekomstane forsvann, byrja gruvearbeidarane å sjå seg om etter nye måtar å føde familiane sine på. I tillegg til at ein laga blonder og veveprodukt, byrja innbyggjarane med treutskjering, mellom anna nøtteknekkarar og julepyramidar. Seiffen, aust i fjella, er senteret for produksjon av leiketøy av tre.
Den polsk-sovjetiske krigen
Den polsk-sovjetiske krigen frå februar 1919 til mars 1921 var ein væpna konflikt mellom Sovjet-Russland og den andre polske republikken, to nye statar i Europa etter første verdskrigen. Krigen var eit resultat av ekspansjonsforsøk frå begge sider som kom i strid med kvarandre.
Polen, som etter Versaillesfreden hadde vorte ein stat att etter delingane av Polen på slutten av 1700-talet, ønskte å sikre seg område som hadde vore polsk-kontrollerte før delingane. Sovjetmakta sitt mål var å kontrollere dei same områda, som hadde vore ein del av tsar-Russland før første verdskrigen. Begge partane meinte dei vann denne krigen – polakkane fordi dei forsvara staten sin, sovjetarane fordi dei slo tilbake den polske invasjonen austover i Ukraina og Kviterussland, som dei såg som ein del av dei utanlandske intervensjonane i den russiske borgar- og intervensjonskrigen etter den russiske revolusjonen.
Grensene mellom Polen og Russland hadde ikkje vorte definerte i Versailles, og hendingane på slutten av og etter verdskrigen skapte store omveltningar: Den russiske revolusjonen, oppsmuldringa av dei russiske, tyske og austerrikske imperia, den russiske borgarkrigen, sentralmaktene si tilbaketrekking frå austfronten og forsøka frå krefter i Belaus og Ukraina på å etablere sjølvstende. Den polske regjeringssjefen, Josef Pilsudski, følte at tida var inne til å utvide dei polske grensene austover så mykje som råd, noko som skulle følgjast opp med ein polsk-leidd føderasjon av fleire statar i resten av aust-sentral-Europa, som eit bolverk mot potensiell tysk eller russisk imperialisme om han skulle kome på ny. Medan Lenin såg Polen som ei bru som Den raude hæren måtte krysse for å kunne hjelpe andre kommunistrørsler og revolusjonar elles i Europa.
I 1919 hadde polske styrkar teke kontroll over mykje av Vest-Ukraina etter siger i den polsk-ukrainske krigen. Den vestukrainske folkerepublikken hadde utan å lykkast prøvd å skape ein ukrainsk stat på område som både ukrainarar og polakkar kravde kontroll over. På same tid byrja bolsjevikane få overtaket i den russiske borgarkrigen og dei avanserte vestover mot dei territoria som var omstridde.
På slutten av 1919 hadde ein front forma seg. Grensetrefningar vart opptrappa til open krigføring etter at Pilsudski gjekk langt austover i Ukraina i april 1920. Han vart møtt av eit raskt og til å byrje med svært vellykka mot-åtak frå Den raude hæren. Den sovjetiske operasjonen kasta dei polske styrkane tilbake vestover helt til hovudstaden Warszawa. I mellomtida hadde vestleg otte for at sovjetiske styrkar skulle nærme seg dei tyske grensene auka interessa til vestmaktene for denne krigen. På midsommaren såg det ut til at den polske hovudstaden ville kome til å falle, men midt i august hadde krigslykka snudd da polakkane vann ein uventa og avgjerande siger i slaget ved Warszawa.
Etter at polakkane byrja avansere austover på ny, bad sovjetarane om fred, og krigen enda med ei våpenkvile i oktober 1920. Ein formell fredsavtale vart underteikna i Riga 18. mars 1921, og denne avtalen delte dei omstridde områda mellom Polen og Sovjet-Russland. Dette avgjorde stort sett den polsk-sovjetiske grensa for perioden mellom dei to verdskrigane.
1896
1896 (romartal MDCCCXCVI) var eit skotår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen.
Karlaelva
Karla (russisk Карла́, tatarisk Карлы) er ei elv i Tatarstan og Tsjuvasjia i Russland og ei av sideelvane til Svijaga frå venstre. Elva er 91,5 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Kjelda ligg 3 km nordaust for landsbyen Khumara Tvar i Tsjuvasjia. Ho munnar ut i Svijaga 154 km frå munningen hennar i Tatarstan.
Den største sideelva til elva er Bol. Ikkje langt frå munningen av elva ligg byen Buinsk.
Disko
Disko (grønlandsk Qeqertarsuaq, 'den store øya') er ei øy i Grønland. Ho ligg på vestkysten og har ei flatevidd på 8578 km². Øya ligg om kring 60 kilometer vest for Ilulissat (dansk Jakobshavn) i Diskobukta (Qeqertarsuup Tunua) på det grønlandske fastlandet. Ho er skild frå fastlandet av Suvdlorssuaq-sundet, og har ei største lengd på om lag 160 km.
Geografi
Store delar av Disko består av høge, stupbratte basaltfjell danna etter vulkansk aktivitet for 55-65 millionar år sidan. Øyas snitthøgd er heile 975 meter, medan høgste punktet er 1919 meter over havet. Disko er for ein stor del dekt av ein isbre. Den sørlegaste delen av breen munnar ut i ein botnbre, Lyngmarksbræen. Denne er eit populært turistmål, då det er ein av få stader på Vest-Grønland der ein kan køyre hundeslede om sommaren.
Berre tundratilpassa planter veks i det skrinne jordsmonnet, som er prega av permafrost. Nytteplanter og tre finst ikkje.
Dei geologiske formasjonane på Disko er av interesse for paleontologar, då dei er gjennomtrengde av fossil.
Samfunn
Disko er tynt kolonisert, berre to stader har fast busetnad. Største buplassen er Qeqertarsuaq (dansk Godhavn) på sørsida med ei kring 1000 innbyggarar. Ei 35 kilometer lenger nord ligg bygda Kangerluk med om lag 50 innbyggarar som lever av jakt og fiskeri. Inntil 1972 var ei kolgruve i drift ved Qullissat på den nordaustlege sida av øya. Bebuarane flytta til Qeqertarsuaq då gruva vart stengd.
På Disko ligg Arktisk Station driven av Københavns Universitet. Frå stasjonen føregår forsking innanfor arktisk flora, fauna og landskapsutvikling.
Historie
Ved Qeqertarsuaq har ein funne spor etter paleo-eskimoar og Dorsetkulturen (700 f. Kr. til 200 e.Kr.), men det er omstridt om det har vore fast busetnad. Etter som det i nærleiken, ved Ilulissat, er utgrave ein større inuitt-buplass av Saqqaqkulturen (2500-800 f.Kr.), vert det rekna med at inuittiske folk i historisk tid har vitja Disko ofte.
Eirik Raude var den første europear som fekk Disko i sikte, kring 982-985. Dei norrøne kolonistane på Grønland dreiv i sommarmånadene jakt ved Diskobukta. Men dei hadde ingen busetjingar i området, som dei kalla for Norðrsetur.
På leit etter Nordvestpassasjen ankra den 4. juli 1845 skipa HMS «Erebus» og HMS «Terror», tilhøyrande Franklin-ekspedisjonen, opp i ei bukt på Disko for å bunkre ferskvatn. Bortsett frå ein enkelt observasjon av ei kvalfangarskute i rom sjø få dagar seinare, var det den siste gongen dei 138 ekspedisjonsdeltakarane vart sett i live.
Dei schlesiske Beskidane
Dei schlesiske Beskidane (polsk Beskid Śląski, tsjekkisk Slezské Beskydy) er ei av fjellkjedene i Beskidane, som i gjen er ein del av Karpatane i Polen og Tsjekkia. Det meste av fjellkjeda ligg i Polen. Ho er skild frå Dei moravisk-schlesiske Beskidane av Jablunkovpasset.
Almaelva i Ukraina
Alma (ukrainsk og russisk Альма, krimtatarisk Alma) er ei lita elv på Krimhalvøya som munnar ut i Svartehavet. Ho munnar ut midt mellom Jevpatoria og Sevastopol. «Alma» er det krimtatariske ordet for 'eple'.
Distriktet Laufenburg
Laufenburg er eit av dei elleve distrikta (Bezirk) i den tysk-talande kantonen Aargau i Sveits. Distriktet ligg nord i kantonen, der det grensar mot Tyskland, medan det i sørvest har korte grenser mot kantonane Basel-Landschaft og Solothurn. Laufenburg hadde 29 273 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 157 km². Småbyen Laufenburg er hovudstad i distriktet.
Distriktet omfattar 18 kommunar, alle har ei flatevidd mindre enn 25 km². Ingen av kommunane har meir enn 5 000 innbyggarar.
Almaelva i Ukraina
Nær Alma slo dei allierte britiske, franske og osmanske styrkane russarane under prins Aleksandr Sergejevitsj Mensjikov den 20. september 1854 i slaget ved Alma under Krimkrigen.
Kazanka
Kazanka eller Qazansu (russisk Казанка; tatarisk Казансу eller Qazansu) er ei elv i Tatarstan i Russland, og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Ho spring ut nær landsbyen Bimeri i Arsk rajon og munnar ut i Kuybysjev-reservoaret i Kazan, nær Kazan Kreml. Ein anna by ved Kazanka er Arsk og den historiske Iske Qazan.
Elva er 142 km lang. Dei største sideelvane hennar er Ija, Kismes, Sjimjakovka og Sölä. Historisek rann Bolaq-kanalen til Kazanka, før dei vart skild frå kvarandre av ei demning i 1957. Den største vassføringa hennar er 299 m³/s. Elva har status som eit «nasjonalmonument» i Tatarstan.
Konstant
Ein konstant er ein verdi som ikkje varierer. Han er anten heilt fast eller fast ut frå samanhengen han vertn ytta i. Vanlegvis vert ein konstant nytta som ein motsetnad til ein variabel, som er eit symbol som står får ein verdi som kan variere.
I den kjende likninga til Albert Einstein
Kazanka
Under bygginga av Kuybyshev-reservoaret vart den nedre delen av Kazankadalen oversvømd. Delar av elveleiet vart skild frå reservoaret av demningar, og nye elvebreidder vart konstruert.
Kazanka deler Kazan i to like delar. Det er seks bruer over Kazanka i byen, den mest kjende av desse er Milleniumbrua.
Konstant
Eit andreordens polynom vert vanlegvis skrive
kor a,b,c er konstantar kalla koeffisientar medan x er ein variabel. Funksjonen vil her variere i takt med x. Den siste verdien c, som òg vert kalla konstantleddet og kan tenkast som koeffisienten til x^{0}.
Mellomkyrkjeleg råd
Mellomkyrkjeleg råd for Den norske kyrkja, kort Mellomkyrkjeleg råd, er eit råd innan Den norske kyrkja, oppretta i 1970. Rådet har som oppgåve å samordne og fremje kontakten mellom Den norske kyrkja og kyrkjer utanfor landets grenser, og å ivareta sambandet med dei internasjonale kyrkjelege organa som Den norske kyrkja er medlem i.
Mellomkyrkjeleg råd består av 17 personar:
Valt leiar i Mellomkyrkjeleg råd er Kristine Sandmæl og generalsekretær er Berit Hagen Agøy (2016). Mellomkyrkeleg råd har felles sekretariat med Kyrkjerådet og Samisk kyrkjeråd.
Holbæk
Holbæk er ein fjordby og tidlegare kjøpstad på Sjælland i Danmark om lag 60 kilometer frå hovudstaden København. Med 27,096 innbyggjarar (2013) er det den største byen på Nordvestsjælland. Holbæk er administrasjonsstad i Holbæk kommune og høyrer til Region Sjælland.
Holbæk har vakse opp kring det tidlegare Holbæk slott som blei grunnlagt i 1236 av Valdemar Siger. Byen fekk kjøpstadsrett i 1287. Det er to teoriar om opphavet til namnet «Holbæk»; anten er det ei omskriving av den hule bæk ('holebekken' på norsk) som skal referere til ein bekk som i mellomalderen hadde fàr gjennom byen. Namnet kan òg kome av Den hellige bæk ('den heilage bekken'). Vest for hamna finst det ein liten bekk med namnet «Hulbæk».
I dag er Holbæk ein moderne by og eit viktig handelssentrum på Sjælland. Eit karaktertrekk ved staden er det vakre lægje ved sjøen og dei mange hyggelege kafeane, i tillegg har byen framleis eit mellomalderleg gatenett i bykjerna. Det er gode kommunikasjonssamband til København og Roskilde, både via motorveg og jarnbane. Ein stor del av innbyggjarane er pendlarar til storbyane i kring. Vest for byen ligg Odsherred kommune med jarnbanesamband mellom anna til Nykøbing. Frå ca. 1980 har Holbæk vore ein av dei raskast veksande byane i Danmark.
Tsjorna på Krimhalvøya
Tsjorna, Tsjornaja eller Tsjorhun (ukrainsk Чорна, Tsjorna, russisk Чёрная, krimtatarisk Çorğun),som på ukrainsk og russisk tyder 'Svartelva', er ei lita elv på Krimhalvøya. Ho er 34,5 km lang.
Tsjorna byrjar i Baydardalen nordaust for den vesle byen Rodnikivs'ke, og like vest for byen renn ho ut i eit reservoar. Frå her held ho fram vestover tilbyen Inkerman (Belokamensk) der ho munnar ut i Sevastopolbukta på sørvestkysten av halvøya.
769 Tatjana
769 Tatjana er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. oktober 1913 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Bolsjoj Berjozovyj
Bolsjoj Berjozovyj (russisk Большой Берёзовый; finsk Koivistonsaari) er den største av Berjozovyjeøyane i Finskebukta i Leningrad oblast, Russland. Øyan ligg nær Det karelske neset utanfor byen Primorsk.
Buzz Feiten
Howard «Buzz» Feiten er ein USA-amerikansk songar-låtskrivar, gitarist og studiomusikar. Feiten produserer òg sine eigne elektriske gitarar.
Biografi
Feiten spelte mellom anna bass for Jimi Hendrix og B.B. King i 1968-1969, og dette skaffa han ein jobb i Paul Butterfield Blues Band.
Han gav ut sitt eige album i 1971, Full Moon, eit jazzfusionalbum med musikarar som Neil Larsen, Randy Brecker, Airto Moreira, Ray Barretto, Dave Holland og vokalistane Robin Clark og Tasha Thomas.
Feiten har spelt med mange artistar, som Paul Butterfield Blues Band, The Rascals, Bob Dylan, Aretha Franklin, Etta James, The Brecker Brothers, Bruce Willis, Gregg Allman, James Taylor, Wilson Pickett, Chaka Khan, Olivia Newton-John, Neil Larsen, Rickie Lee Jones, Stevie Wonder, Bette Midler, David Sanborn, Dave Weckl, Kenny Loggins, Art Porter Jr., Michael Franks, Dave Koz, Felix Cavaliere, Jeff Lorber, Commander Cody, Stuart Hamm, Jason Miles, Claus Ogerman, Boz Scaggs, Mr. Mister, Richard Pelkoff, Bill Quateman og mange andre.
Berjozovyjeøyane
Berjozovyjeøyane (russisk Берёзовые острова; Berjozovyje osrtova, tyder 'Bjørkeøyane') er ei øygruppe i Leningrad oblast i Russland. Øyane ligg inst i Finskebukta, like utanfor byen Primorsk og Det karelske neset.
Det er femten øyar i gruppa og den største er Bolsjoj Berjozovyj (Store Berjozovy). Andre øyar er Zapadnyj Berjozovyj (Vest-Berjozovyj) og Severnyj Berjozovyj (Nord-Berjozovyj). Øyane strekkjer seg 200 km langs kysten og har eit totalt areal på 92 km². Fuglane er ein del av eit fuglereservat og eit av Ramsarstadane i Russland.
Mellom dei to verdskrigane høyrte øyane til Finland og kommunen Koivisto (svensk Björkö). Den største busetnaden på øyane var då Saarenpää. Øyane har gjeve namn til Björkö-traktaten (1905).
1895
1895 (romartal MDCCCXCV) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen.
Samisk kyrkjeråd
Samisk kirkeråd vart oppretta av Kyrkjemøtet i Den norske kyrkja i 1992 for å fremje samisk kyrkjeliv på lokalt og nasjonalt plan.
Rådet har 8 medlemmer:
Språkgruppene sør-, lule- og nordsamiskskal vere representert i rådet, likeleies dei tre nordelgaste bispedømma i Den norske kyrkja.
Leiar er Tore Johnsen (2007). Sekretariatet ligg i Oslo.
Nic Jones
Nicolas Paul «Nic» Jones er ein engelsk visesongar, gitarist og felespelar som var mest aktiv i åra frå 1964 til 1982. Han spelte inn fem soloalbum og har ofte spelt som gjestearist. Debutalbumet hans kom i 1970, Ballads and Songs.
Han var mykje etterspurt som studiomusikar og spelte på album med artistar som June Tabor, Shirley Collins, Barbara Dickson, Richard Thompson og mange andre.
28. februar 1982 var Jones i ei alvorleg bilulukke. Han køyrde bilen sin inn i ein lastebil som køyrde ut frå eit kryss og fekk store skadar, inkludert ein hjerneskade som gjorde at han ikkje lenger kunne spele gitar like bra som før, og fele kunne han ikkje spele i det heile. Dette enda musikkarrieren hans.
Aina
Aina er eit kvinnenamn som kan koma frå finsk Aino, 'alltid' eller 'einaste' eller katalansk som ei form av Anna. Aina har namnedag den 27. juni.
Nic Jones
I 2010 dukka Jones opp på scenen att og song tre songar med eit av dei tidlegare banda sine, Bandoggs.
Diskografi
Studioalbum:
Konsertalbum:
Flashpoint av Tangerine Dream
Flashpoint er det 23. albumet og sjette filmmusikkalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream. Albumet inneheld musikk frå filmen Flashpoint med Kris Kristofferson, Treat Williams, Rip Torn og Tess Harper i rollene.
Då regissøren William Tannen hyrte Tangerine Dream til å lage musikken for filemn, sa han at det ikkje var naudsynt å lage musikk til rulleteksten, fordi han alt hadde ein song han skulle bruke, «Sympathy for the Devil» av The Rolling Stones. Då filmstudioet kom fram til at det vart for dyrt å bruke Rolling Stones-songen, gav dei oppgåva til ein assistent som arbeidde for ein av visedirektørane i selskapet. Denne songen, «Flashpoint» av The Gems, vart kåra til den verste rulletekstsongen for 1984 av filmkritikaren Leonard Merlin. Det kom ut ei CD-utgåve på selskapet Heavy Metal i 1984, men denne vart raskt trekt attende på grunn av ein produksjonsfeil som gjorde at CD-en ikkje var spelbar. Albumet kom ikkje ut på CD att før i 1995.
The Aller Værste!
Dei fekk Spellemannsprisen for albumet Materialtretthet i klassen nyrock i 1980.
Medlemmer:
Kern, Øhrn, Myrvold og Erichsen var før TAV! rockegruppa Johnny Banan Band. Etter at Ketil Kern slutta hausten 1981 spelte Robert Isdal trommer på den siste plata, Hakk.
4179 Toutatis
4179 Toutatis er ein apollo-, ein alinda- og ein mars-kryssande asteroide med ein kaotisk bane laga av ein 3:1 resonanse med Jupiter. På grunn av den svært låge banehellinga (0,47°) og baneperioden på nesten fire år gjer Toutatis stadige nærpasseringar med jorda med ein minimumsdistanse som nå er berre 0,006 AE (2,3 gonger lengre unna enn månen). Passeringa 29. september 2004 var spesielt nær, 0,0104 AE (under 4 gonger avstanden til månen) frå jorda, noko som gav ein god moglegheit for observasjonar av asteroiden.
Rotasjonen hans kombinerer to separate rørsler i eit ikkjeperiodisk resultat. For noko plassert på overflata til Toutatis ville sola sjå ut til å stå opp og gå ned på heilt tilfeldige stader og tilfeldige tider langs horisonten på asteroiden.
Han er namnsett etter den keltiske krigsguden Toutatis.
Radarbilde har vist at Toutatis har ein svært irregulær utsjånad, samansett av to tydelege «klumpar» med maksimumbreidd på høvesvis omtrent 4,6 km og 2,4 km. Hypotesen er at Toutatis blei danna av to forskjellige lekamar som ein gong foreinte seg, med eit resultat som ser ut som ein grushaug.
Kor nære er det?
Samanlikninga bryt saman når ein veit at dei verkelege banane ikkje er faste i rommet, men kan endre seg over tid.
Jökulsárlón
Jökulsárlón ligg heilt ved kysten og erosjon frå isbreen og elva som renn ut frå innsjøen vil truleg gjere han om til ei vik eller ein fjord ein gong i framtida. Det er planar om å hindre dette sidan den einaste vegen i området går over eit smalt eid mellom innsjøen og havet.
Innsjøen ligg like ved Hringvegur, den islandske ringvegen, og bussar har rute mellom Höfn og Reykjavík og stoppar vanlegvis her. Innsjøen er fylt med isfjell, som har kalva frå breen Breiðamerkurjökull.
Nær Jökulsárlón ligg det to andre bresjøar, Fjallsárlón og Breiðárlón.
I media
Fleire filmar har scenar frå Jökulsárlón, inkludert Beowulf og Grendel, Tomb Raider, Die Another Day (James Bond), Batman Begins og A View to a Kill (James Bond).
Kansas City
Kansas City kan visa til
The Keane Brothers
The Keane Brothers var ein amerikansk popduo frå 1976 til 1982, som bestod av brørne Tom Keane på piano og John Keane på trommer. Duoen gav ut fire album og var med i fleire TV-show på CBS. Brørne hadde seinare sine eigne solokarrierer som låtskrivarar og plateprodusentar.
Kubnja
Kubnja (russisk Кубня; tsjuvasjisk Кĕтне; tatarisk Гөбенә, Göbenä) er ei elv i Tatarstan i Russland og ei av sideelvane til Svijaga frå venstre. Elva er 176 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 4,2 m³/s, 29 km frå munningen. Den største vassføringa hennar er 420 m³/s.
Elva spring ut i Tsjuvasjia og munnar ut i Svijaga 4 km sør for Burunduki.
Ei stor sideelv er Urjum. Elva er regulert. Sidan 1978 har Kubnja vorte verna som eit «naturleg monument i Tatarstan»
Reformisme
Nemninga reformisme blir likevel i hovudsak bruka om historia til den sosialistiske arbeidarrørsla, om ein bestemt strategi for omdanning av samfunnet i sosialistisk lei. Den reformistiske strategien avviser vald anna enn i sjølvforsvar, og under føresetnad av demokratiske og frie tilhøve, vil ein endre samfunnet gradvis og med lovlege middel.
770 Bali
770 Bali er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 31. oktober 1913 av Adam Massinger ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Salhir
Salhir (ukrainsk Салгір; russisk Салгир, Salgir; krimtatarisk Salğır) er den lengste elva i Den autonome republikkem Krim i Ukraina. Ho er 204 km lang, og drenerer eit område på 3 750 km². Middelvassføringa er 2 m³/s.
Reformisme
I praksis har alle sosialistiske parti som har fått massetilslutning i demokratiske land ført ein reformistisk politikk, også dei som har kalla seg kommunistiske og revolusjonære, som kommunistpartia i Italia og Frankrike.
Ein praktisk reformisme heng ofte i hop med ein teoretisk revisjonisme, det vil seie revisjon (endring) av ideane til Karl Marx. Men det har også vore tilfelle der sosialistiske parti har halde på dei revolusjonære teoriane, men ført ein reformistisk praksis. Dette gjeld til dømes det tyske sosialdemokratiske partiet før første verdskrigen, og dei største kommunistpartia i Vest-Europa og Latin-Amerika etter andre verdskrigen.
Salhir
Ho spring ut i Tsjatyrdagfjella og munnar ut i Syvasj i Azovhavet nær Simferopol. Langs vegen renn ho gjennom Nord-Krim-kanalen. Elva vert hovudsakleg nytta til vasskraft og jordbruk.
Slaget ved Marathon
Slaget ved Marathon (490 f.Kr.) var fyrste gong kong Dareios I av Persia freista å erobra grekerane og leggja dei under persarriket og såleis sikre den veikaste delen av grensa mot vest. Slaget i nærleiken av Marathónas i Hellas enda med gresk siger.
Namnet på løpskonkurransen maraton kjem frå ei legende frå dette slaget.
Move It
«Move It» er ein song av Cliff Richard and the Drifters (det britiske bandet som vart The Shadows). Opphavleg var songen meint som ei B-side til «Schoolboy Crush», og vart gjeven ut som debutsingelen til Richard den 29. august 1958. Singelen vart ein hit i Storbritannia og er ein av dei første autentiske rock and roll-songane som er skriven utanfor USA.
«Schoolboy Crush» vart skriven av Aaron Schroeder og Sharon Gilbert, og hadde alt vore spelt i Amerika av Bobby Helms. Cliff Richard and the Drifters spelte inn si eiga utgåve som var meint som A-side på debutsingelen deira. Produsenten Jack Good høyrte så «Move It», og insisterte på at Richard måtte opptre på TV-showet hans, Oh Boy!, der han skulle få synge «Move It». Den planlagde singelen vart snudd og klatra til andreplass på listene. Cliff Richard starta med det karrieren som skulle gje han britiske hittar i seks tiår på rad.
Songen er skildra av Allmusic som «Presley-liknande» og av Richard sjølv som «min einaste eineståande rock 'n' roll-klassikar». «Move It» vart skriven på ein dobbeltdekkarbuss i London på veg til øving i heimen til Richard av Drifters-gitarist Ian «Sammy» Samwell. Eit andre vers vart skriven av Samwell for Hank Marvin-albumet Hank plays Cliff i 1995, med Cliff Richard på vokal.
Medverkande
Studiomusikarar:
Andre versjonar
Suzi Quatro spelte «Move It» på albumet Quatro frå 1974, medan Alvin Stardust gav han ut på singel året etter.
Dag H. Nestegard
Dag Hestetræet Nestegard er ein norsk journalist, forfattar, filmprodusent og redaktør. Han vaks opp i Svelgen i Bremanger kommune, og er busett i Ås kommune i Akershus. Nestegard er cand. mag. frå Universitetet i Oslo. Han har også studert radiojournalistikk ved medielinja ved Høgskulen i Volda. Skuleåret 89/90 var han elev på avislinja ved Skjeberg Folkehøyskole i Østfold.
Dag H. Nestegard begynte som journalist i Firdaposten i Florø. Etter studiar i Volda (1992-94) arbeidde han ti år i NRK si nyheitsavdeling på Marienlyst i Oslo, mellom anna som nestleiar i utanriksredaksjonen og som korrespondent i Midtausten hausten 2001. Seinare var han presserådgjevar for fiskeriministaren og samferdsleministaren. Ein periode var han også informasjonssjef i Redd Barna.
Menneskeanatomi
Menneskeanatomi er eit grunnleggjande fagfelt innan medisin som tek for seg oppbygginga av menneskekroppen.
Dag H. Nestegard
Gjennom selskapet Nestegard Media laga han hausten 2007 dokumentarfilmen Vekkelsen for NRK. Brorparten av opptaka er gjort i Egypt. Filmen forklarar samanhengen mellom den islamske vekkinga og terror mot vestlege mål. Nestegard laga filmen saman med NRK-fotograf Mohammed Alayoubi. Hausten 2007 starta Nestegard StangMedia AS saman med to tidlegare kollegaar frå Dagsrevyen, Sølve og Frode Stang.
Frå 2011 til 2014 var Dag H. Nestegard redaktør for Bok & samfunn, eit magasin som dekkjer bokbransjen.
Nestegard har også Master of Arts i litteratur frå 2015, med masteoppgåva Det lange svevet : ein biografi om Kjell Opseth
Menneskeanatomi
Struktur på anatomien
Ein kan sjå på anatomien ved å ta ei regional tilnærming eller ei systemisk tilnærming.
Medisinsk latin
I Noreg nyttar ein oftast latinske namn på strukturar i kroppen, av og til fornorska latin, men stadig oftare norske namn. I engelske lærebøker og ved medisinstudiene i USA nyttar ein anglofiserte versjonar av dei latinske strukturnamna. Til dømes heiter det arteria coronaria dextra på latin, den høgre koronararterien på norsk-latin, den høgre kranspulsåra på norsk og the right coronary artery på engelsk.
Kalle Palander
Kalle Palander er ein finsk alpinist. Han vart verdsmeister i slalåm i 1999, og i 2003 vann han verdscupen i slalåm. Palander er Finlands mest suksessrike mannlege alpinist. Han representerte lenge Ounasvaaran hiihtoseura, men melde overgang til Ruka Slalom i oktober 2005.
Plasseringar
Beste plassering i verdscupen totalt 4. (02-03)
{|
Slalåm
! VM ! OL !Junior-VM !Verdscup
Storslalåm
!VM !Junior-VM !Verdscup
Super-G
!VM !Junior-VM
Utfor
!VM
Alpint kombinert
!Junior-VM
Józef Piłsudski
Józef Klemens Piłsudski var ein polsk militær og nasjonalistleiar. Han var først kommandant for Den polske legionen i den austerrikske hæren, og seinare vart han Polen sin første president etter staten vart skipa, i 1918–1922, og i åra 1926–1935.
Józef Piłsudski var fødd i Zułowo (no Zalavas) utanfor Vilnius (polsk Wilno), i russisk Litauen. Han var sidan ungdomen polsk nasjonalist, og vart i 1886 utvist frå universitetet i Kharkov der han las medisin. Han vart forvist til Sibir i fem år i 1887. Da han kom tilbake, gjekk han inn i Det polske sosialistpartiet PPS. Han vart arrestert i 1900, men klarte å rømme, og fór til Galizia, som høyrde til Austerrike da. Frå 1905 gjorde geriljatroppane hans raid inn i Polen.
Khan Tengri
Khan Tengri (uigurisk omsett som «Herren over andane» eller «Herren over himmelen», på tyrkisk omsett som «herskar av himmelen» eller «herskaren Tengri») er eit fjell i Tian Shan-fjella. Det ligg på grensa mellom Kirgisistan og Kasakhstan, aust for innsjøen Issyk Kul. Den geologiske høgda er 6 995 meter over havet, men med breen som dekkjer toppen vert høgda 7 010 meter over havet. På grunn av dette vart han i fjellklatrarkrinsar inkludert i den sovjetiske snøleopardprisen der fjelltoppane må vere over 7 000 moh. Det vert òg kalla Khan Tangiri Sjyngy, Kan-Too Chokusu, Pik Khan-Tengry og Hantengri Feng.
Józef Piłsudski
For å bryte laus Polen frå Russland samarbeidde Pilsudski med Tyskland og Austerrike-Ungarn. Med geriljatroppane sine som kjerne skipa han Den polske legionen, som han leidde i strid på austerriksk side i første verdskrigen. I november 1918 vende han tilbake til Warszawa, der han vart utpeika til øvstkommanderande og president. Han ville no ikkje lenger vere politisk bunden til sin gamle kameratar i PSP.
Khan Tengri
Khan Tengri er det nest høgaste fjellet i Tian Shan etter Jengish Chokusu (7 439 moh) som ligg nokre kilometer lenger sør. Khan Tengri er det høgaste fjellet i Kasakhstan og det tredje høgaste i Kirgisistan etter Jengish Chokusu og Pik Lenin (7 134 m) i Pamirfjella.
Józef Piłsudski
I aust var grensene ikkje fastlagde etter Versaillesfreden. Det fanst nye statar som Litauen og Ukraina, og det kommunistiske Russland gjorde krav på mange av dei same områda som Polen ville ha. Dette førte til Den polsk-sovjetiske krigen. Fredsslutninga i mars 1921 førte til at Polen fekk heller store område med ikkje-polsk befolkning i aust.
Khan Tengri
Kjenneteikn
Khan Tengri er ein massiv marmorpyramide dekt av snø og is. Ved solnedgang lyser marmoren raudt, noko som har gjeve fjellet det kasakhiske namnet Kan Tau («Blodfjellet»). Det ligg tvers overfor Sør-Ingeltsjek-breen (eller Inyltsjek), 16 km nord for Jengish Chokusu. Lenge trudde ein av Khan Tengri var den høgaste toppen i Tien Shen på grunn av den dramatiske forma, samanlikna med den massive klumpen som Jengish Chokusu består av. Khan Tengri er den høgaste toppen i fjellkjeda Tengri Tag eller Mustag, som òg inneheld toppar som Tsjapajeva og Gorkova. Anatolij Boukrejev reknar Khan Tengri som kanskje den vakraste fjelltoppen i verda på grunna av dei geometriske formene og symmetrien.
Józef Piłsudski
Pilsudski gjekk av som statsjef i 1922, men hadde framleis stor innverknad i polsk politikk. I mai 1926 gjorde han statskupp, og dette førte til at Polen vart eit diktatur frå 1926 til 1939. Han døydde i Warszawa.
Khan Tengri
Historie
Petr Semenov var visstnok den første europearen som fekk sjå den kolossale Khan Tengri i 1847.
Den første klatringa av toppen vart utført i 1931 av Mikhajl Pogrebetskij sitt lag frå Ukraina. Dei gjekk opp frå sør og langs vestryggen. Kuzmin leia den første klatreekspedisjonen frå nord i 1964. Khan Tengri er ein av fem toppar som ein sovjetisk fjellklatrar måtte klatre for å få den prestisjetunge snøleopardprisen.
I 2004 omkom 10-20 fjellklatrarar då dei vart tatt av eit snøras i den mest populære klatreruta i fjellet.
1894
1894 (romartal MDCCCXCIV) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen.
Frosta kyrkje
Frosta kyrkje er ei krosskyrkje frå 1866 i Frosta kommune i Trøndelag fylke.
Arawakfolk
Arawakfolk er ei urfolksgruppe frå Sør-Amerika og Karibia. Omgrepet blei opphavleg nytta om arhuaco- og lokonofolk frå det nordlege søramerikanske fastlandet, som tradisjonelt tala språka arhuaco og arawak. Det er også blitt brukt til å omfatta dei nærskylde øykaribiske tainofolka, som også tala arawakspråk.
Frosta kyrkje
Byggverket er i tre og har 670 plassar. Kyrkjebygget vart oppført etter same teikningar som den fire år eldre Nes kyrkje i Hallingdal.
Arawakfolk
Arawakar heldt hovudsakleg til langs Orinoco-elva aust i dagens Colombia og i Venezuela, men også vidare austover i Surinam, Guyana og Fransk Guyana. Folkegruppa spreidde seg ut på Dei karibiske øyene og busette seg på alle øyene like nord til Bahamasøyene. Medan arawakane på Dei små Antillane blei erstattat av karibar, som følgde i spora til arawakane, var det arawakane som møtte spanjolane på Dei store Antillane i nordvestlege Karibia i 1492. Nesten alle arawakfolk blei utsletta frå Karibia i løpet av 1500-talet av spanjolane, eller dei gifta seg med spanjolar og tapte kulturen sin. Søramerikanske arawakfolk har derimot overlevd kulturelt i større grad. Mange etterkomarar av arawakar og spanjolar - såkalla mestizo eller mestisar - reknar seg framleis som tainofolk eller lokono.
På 2000-talet fanst det rundt 10 000 lokonofolk, hovudsakleg i kystområde av Venezuela, Guyana, Surinam og Fransk Guyana. Til forskjell frå mange andre søramerikanske urfolksgrupper er talet på lokonofolk aukande.
Barry Dransfield
Barry Dransfield er ein engelsk visesongar, felespelar, cellist og gitarist. Han har spelt mykje som studiomusikar for mange andre artistar, og gjeve ut eigne album. Rout of the Blues (1971) vart i Melody Maker kåra til årets folkemusikkalbum. I motsetnad til mange fiolinistar spelar Dransfield vanlegvis med fele på brystet og ikkje under haka.
I 1969 vart han og broren Robin Dransfield inviterte med i Ashley Hutchings sitt Steeleye Span, men avslo.
Dransfield har skrive mykje musikk for film og fjernsyn. Han spelte rolla som blind felespelar i The Bounty (1984) (med Mel Gibson og Anthony Hopkins). I 1986 byrja han å reparere fiolinar og celloar.
Europaveg
Europavegar er eit nett av vegar som bind Europa saman. Dei kryssar nasjonale grenser og er underlagde UNECE, SN sin europakommisjon. Vegane er nummererte frå 1, som i Europaveg 1 eller E1, og oppover.
= Organisering =
Skilting
Europavegar blir alltid markerte med eit rektangulært skilt med grøn bakgrunn og kvit ramme og tekst. Det varierer korleis ulike land set opp skilta. I somme, til dømes Noreg, Sverige, Danmark, Polen, Serbia og Kroatia, blir desse skilta brukte som det primære vegnummeret. I andre land, som Tyskland, Sveits, Frankrike og Belgia, har vegane gjerne både eit europavegnummer og eit nasjonalvegnummer, der den primære skiltinga viser nasjonalvegnummeret. Europavegane blir likevel skilta også her.
Reglar
Vegnummersystemet blei definert av UNECE i 1975, men gjekk gjennom ei stor endring i 1992. I dag følgjer det i hovudsak dette systemet:
Unntak
To klasse-A vegar, E47 og E55, er framleis skilta med nemningane dei hadde før 1992 innan Sverige og Noreg. Vegane som skulle ha skifta namn frå E6 og E4 har framleis gamle namn og skilt. Dette blei tillate på grunn av dei store kostnadane ei omskilting av desse svært lange vegstrekningane ville gje. Frå Danmark og sørover er vegane skilta med dei nye namna sine.
= Oversyn over vegar =
Esslingen am Neckar
Esslingen am Neckar er ein by i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 88 000 innbyggjarar. Byen er òg sete for landkreisen Esslingen. Esslingen ligg ved elva Neckar, 10 km frå sentrum av Stuttgart.
771 Libera
771 Libera er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. november 1913 av Joseph Rheden ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Esslingen am Neckar
Historie
Byen vart først nemnd i 777 som Ezelinga i testamentet til abbed Fulrad frå Saint-Denis (nær Paris), prest for Pippin og Karl den store. Han førte òg leivningane av St. Vitalis til Esslingen, noko som gjorde staden til eit mål for pilegrimar og som førte til at byen voks.
Rundt år 800 vart Esslingen ein kjøpstad og i 866 fekk han markedsrettar. Esslingen fekk byrettar i 1229 og vart i 1298 ein fri keisarby. Protestantismen vart innført i 1526. I 1803 mista Esslingen statusen sin som fri keisarby og vart ein del av hertugdømet Württemberg.
Esslingen slapp unna dei kraftige bombeåtaka under den andre verdskrigen og i 1945 vart han okkupert av amerikanske soldatar.
Distriktet Kulm
Kulm er eit av dei elleve distrikta (Bezirk) i den tysk-talande kantonen Aargau i Sveits. Distriktet ligg sør i kantonen, der det grensar mot kantonen Luzern. Kulm hadde 37 939 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 101 km². Hovudstad i distriktet er Unterkulm.
Utsjan-su
Utsjan-su (ukrainsk Учан-Су, russisk Уча́н-Су, krimtatarisk Uçan Suv) er ei elv som renn langs sørkysten av Krimhalvøya. Namnet kjem frå krimtatarisk for  'rasktrennande vatn' .
Distriktet Kulm
Distriktet omfattar 17 kommunar, alle har ei flatevidd mindre enn 10 km². Reinach og Menziken er dei to kommunane med meir enn 5 000 innbyggarar.
Utsjan-su
Elva munnar ut i Svartehavet i sentrum av byen Jalta. Ho spring ut ved foten av Ai-Petri, renn gjennom eit kløft og dannar 2 km frå kjelda Utsjan-su-fossen, som ligg 390 meter over havet. Fossen har ei høgd på 98 meter.
Elva vert nytta til vassforsyning og kunstig vatning.
Bolsjaja Kosja
Bolsjaja Kosja (russisk Большая Коша) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 88 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 5,9 m³/s.
Bosjaja Kosja oppstår i myrene nær landsbyen Rantsevo. Den øvre delen er buktande og smal, med ei breidde opp til 10 meter. I nedre del er ho 20-30 meter brei. Ho munnar ut i Volga nær landsbyen med same namn som elva.
Den største sideelva til elva er Vortsjala frå høgre.
Bolsjoj Tjuters
Bolsjoj Tjuters (russisk skrift Большой Тютерс; finsk Tytärsaari; estisk: Suur Tütarsaar; svensk: Tyterskär) er ei øy i Finskebukta i Austersjøen, om lag 75 km sør for Finland og aust for Hogland. Øya er ein del av Leningrad oblast i Russland. Ho har eit areal på om lag 8,3 km². Det er ikkje permanent busetnad på øya, bortsett frå ein fyrvaktar. Bolsjoj Tiuters har vorte kjend som «mineøya» fordi minefelta på øya ikkje har vorte rydda etter den andre verdskrigen.
Øya var busett av finnar frå 1500-talet til 1939 då Sovjetunionen gjekk til åtak på Finland i vinterkrigen og øya var ei av fleire finske øyar i Finskebukta og finsk Karelen som vart avstått til Sovjetunionen i 1940. Fram til 1939 hadde ho eit livleg finsk fiskesamfunn med 436 innbyggjarar. Mange frakt- og fiskebåtar var registrert på øya. Det stod ei trekyrkje på øya frå 1772, ein finsk gravplass, ein skule, eit fyr frå 1904, ein finsk kystvaktstasjon og ein vêrvarslingsstasjon. I perioden 1920 til 1939 var det ein del turisme på øya. Etter krigen fekk ikkje innbyggjarane reise tilbake til øya. Det finske namnet Tytärsaari tyder «Dotterøya».
Kyrkjedepartementet
Kyrkjedepartementet er det sentrale administrative oranet i Den norske kyrkja. Kyrkjedepartementet er for tida (2008) ein del av Kultur- og kyrkjedepartementet, som har ein eigen kyrkjeavdeling som tar seg av kyrkjesaker.
Etter den norske kyrkjeordninga er Kongen den øvste forvaltningsstyresmakt i Den norske kyrkja. Kyrkjedepartementet har som oppgåve å førebu alle forvaltingsoppgåver Kongen avgjer, og å førebu kyrkjelege lovsaker for Stortinget.
Sucre i Venezuela
Estado Sucre er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Cumaná.
Politisk inndeling
Liste over dei 21 kommunane (spansk municipios) i Sucre:
Mjosja
Mjosja (russisk Мёша, tatarisk Мишә, Mişä) er ei elv i Tatarstan i Russland og ei av sideelvane til Kama frå venstre. Elva er 204 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Mjosja har utspring i skogen nær landsbyen Jatmas-Dusaj i Kukmorskij rajon og munnar ut i Kuybysjev reservoaret vest for landsbyen Narmonka. Elva får vasstilførsel frå snø og reng, og frå november til april er elva vanlegvis dekt av is.
Dei største sideelvane hennar er Kazkasj, Vesle Mjosja, Tiamtibasj, Nyrsa, Nurminka og Sula. Den største vassføringa hennar er målt til 1400 m³/s (1979). Elva er regulert. Sidan 1978 har ho vorte verna som eit «naturleg monument i Tatarstan».
Guadeloupe
Guadeloupe er ei øy i Antillane i det karibiske havet og eit fransk oversjøisk département. Departementet omfattar òg dei mindre øyane La Désirade, Les Saintes og Marie-Galante. Christopher Columbus kom til øya som første europear i 1493. Øya har høyrd til Frankrike med korte avbrot sidan 1635. Frå 1813 til 1814 høyrde til øya Sverige, som resultat av Napoleonskrigane, men sidan 1815 har Frankrike styrt øya samanhengande. Øya vart eit oversjøisk departement i 1946.
Tsju
Tsju (russisk Чу, Tsju; kirgisisk Чүй, Tsjuj; kasakhisk Шу, Sju) er ei elv nord i Kirgisistan og sør i Kasakhstan. Ho er litt over 1 000 kilometer lang og er ei av dei lengste elvane i Kirgisistan.
Tsju spring ut frå dei nordlege kirgisiske fjellkjedene vest i Tian Shan. Ho renn berre eit par kilometer frå Issyk-Kul (nær Balyktsji) utan at ho faktisk renn ut i innsjøen og snur i staden nordvestover. Etter ho har passert den smale Boomravinen (russisk Boomskoje usjtsjlje) renn ho ut i den relativt flate Tsjudalen, der den kirgisiske hovudstaden Bisjkek og den kasakhstanske byen Sju ligg. Mykje av vatnet til Tsju vert nytta til vatning i Tsjudalen, både på den kirgisiske og den kasakhstanske sida.
I Tsjudalen dannar Tsju grensa mellom Kirgisistan og Kasakhstan i meir enn 100 km, men renn så lenger inn i Kasakhstan, der ho som mange andre elvar som renn frå Nord-Kirgisistan til slutt berre forsvinn på steppa.
I mellomalderen var området strategisk viktig. Her låg Suajub, hovudstaden til Det vestlege tyrkiske khaganatet, og Balasagun, hovudstaden i Kara-Khitan.
1893
1893 (romartal MDCCCXCIII) var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen.
Nueva Esparta
Estado Nueva Esparta er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er La Asunción.
I delstaten inngår øya Margarita, den langt største om mest vektige, dessutan øyane Coche og Cubagua, sistnemnte utan busette.