cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Evenkia
Historie
Evenkia har vore del av Russland sidan 1600-talet. Både i tsar-tida og sovjet-tida var det fangeleirar for politiske fangar her. 30. juni 1908 var Evenkia åstad for ein av dei største naturlege eksplosjonane på jorda i moderne tid. Eit område på over 3000 km² med skog vart lagt flatt etter ein eksplosjon på mellom 10 og 15 megatonn, forårsaka av ein meteoritt. Området er så øde at den første ekspedisjonen ikkje nådde fram til eksplosjonsstaden før i 1927.
Det autonome området vart oppretta i 1930. Etter oppløysinga av Sovjetunionen i 1991 vart Evenkia eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen, men òg framleis del av Krasnojarsk kraj. Sidan 2001 er Boris Zolotarjov guvernør i Evenkia. 17. april 2005 vart det vedtatt i ei folkerøysting at Evenkia, saman med Tajmyr skulle slåast saman med Krasnojarsk kraj. Dette skjedde 1. januar 2007.
Juvvasshøe
Juvvasshøe eller Gjuvvasshøi er eit fjell i Lom kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1894 meter over havet og er det 297. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Slaget ved Meissen
Slaget ved Meissen (4. desember 1759) var eit slag under sjuårskrigen der ein arme frå Austerrike slo ein større arme frå Preussen. Trass i at prøyssarane var 26 000 mann og austerrikarane 21 000, sikra austerrikarane ein viktig siger, som i praksis gjorde at Sachsen var verande ein alliert under resten av krigen.
Biezwil
Biezwil er ein kommune i distriktet Bucheggberg i kantonen Solothurn i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 586 meter over havet.
Kommunen består av landsbyen Biezwil og Aspi, Schoren og Zelgli.
Carl Wilhelm Boeck
Boeck kom til verda på Kongsberg. Frå 1827 var han student, og i 1831 vart han uteksaminert som cand. med. Han la deretter ut på ei vitskapleg reise til Sverige, Danmark og Tyskland. 1832 var han koleralege i Drammen, året etter var han konstituert berglege på Kongsberg. 1833-35 korpslege ved Hedemarkens nationale musketerkorps.
Boeck vart fast tilsett berglege i Kongsberg og distrikslege i Numedal og Sandsvær frå 1835. I tillegg var han Kongsberg Våpenfabrikks første lege frå 1836 fram til våren 1846. Her utmerka han seg ved å operere plastisk på augelok og for skjeling.
Boeck var lektor ved universitetet i Kristiania frå 1846, professor i medisin 1851-69. Deretter privatlege i Kristiania 1870, og overlege ved rikshospitalet si hudavdeling frå 1871. Han var elles særleg kjend for sitt arbeid med syfilis og leprasykja. Fleire gongar, over ein periode frå 1840 til -69, reiste han på studieferder til utlandet, både med offentlege stipend og på eigen kostnad. Mellom anna var han i England, Frankrike, Italia, Hellas, Austerrike og USA.
Boeck var stortingsrepresentant for Kongsberg i 1845. Han var då medlem av kyrkjekomiteen.
Boeck var i fleire år formann i 'Det medisinske selskap'. Han var æresdoktor ved Lunds Universitet, medlem av den franske Æreslegionen og kommandør av St. Olavs Orden. Boeck døydde i Kristiania.
Alutiiq
Alutiiq, eller sugpiaq, er eit sørleg yupik-språk som blir snakka i området frå Alaska-halvøya til Prins Williams-sundet, og på Kodiak-øya. Det er ca. 3000 alutiiqar, ca. 400 av dei snakkar framleis alutiiq, og desse høyrer til mellomgenerasjonen og den eldre generasjonen. Alutiiq er med andre ord eit utryddingstruga språk.
Yupikfolket som talar språket kallar seg sjølv sugpiaq, av suk «person» og tilhengaren -piaq «verkeleg». Namnet alutiiq kjem frå ei russisk form av «aleutiske», russarane kalla alle som budde i området frå Attu til Kodial for aleutar.
Dialektar
Alutiiq har to dialektar, koniag og chugach.
Forskingshistorie
Det vart gjort ein del arbeid på alutiiq av russiske munkar før 1807, men dette arbeidet er ikkje bevart. Moderne arbeid om alutiiq er Irene Reed sitt arbeid frå byrjinga av 1960-talet og Jeff Leer sitt arbeid frå og med 1973.
1186
1186 (romartal MCLXXXVI)
Józef Łuszczek
Józef Łuszczek er ein polsk tidlegare langrennar frå landsbyen Bustryk ved Zakopane. Han vart verdsmeister på 15 km under Ski-VM 1978 og tok bronsemedaljen på 30 km i same meisterskapen.
Aktiv
Łuszczek vart nummer åtte på tremila i Svenska skidspelen 1977 i Falun. Under verdsmeisterskapen 1978 i Lahti kom han på ein overraskande bronseplass på 30 km, bak to utøvarar frå Sovjetunionen. Få dagar seinare gjekk han heilt til topps på 15 km, 2,3 sekundar framom Jevgenij Beljajev frå Sovjetunionen. Han avslutta Lahti-VM med å verte sjuandemann på femmila. For sine prestasjonar i Lahti vart han kåra til årets idrettsutøvar i Polen.
I 1979-sesongen vart Łuszczek nummer tre på 15 km i Holmenkollen, vel eit halvt minutt bakom Thomas Wassberg og Oddvar Brå. Under dei olympiske leikane i Lake Placid vinteren 1980 gjekk Łuszczek sterke renn både på 30 km og 15 km, noko som resulterte i høvesvis femte- og sjetteplass.
Łuszczek deltok i Ski-VM 1982 i Oslo, der ein 15. plass på 30 km var hans plassering. Same sesongen enda han på sjetteplass på femmila i verdscuprennet i Lahti. I sitt siste store meisterskap, Vinter-OL 1984, klarte han ikkje å kome mellom dei 25 beste i nokon av dei tre individuelle tevlingane.
Coutances
Coutances er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Manche i regionen Basse-Normandie og har om lag 9 000 innbyggjarar.
Historie
Byen vart grunnlagd som hovudstad for Unelli, ei gallisk stamme. Byen tok namnet Constantia i 298 under styret til den romerske keisaren Constantius Chlorus. Det omliggande området, på latinsk kalla pagus Constantinus, vart seinare kalla halvøya Cotentin.
Byen vart erobra og øydelagd av normannarar i 866, som seinare oppretta busetnadar i området og etter kvart innlemma heile halvøya i Hertugdømet Normandie i 933.
Cherbourg-Octeville
Cherbourg-Octeville er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Manche i regionen Normandie og har om lag 45 000 innbyggjarar. Etter ei folketeljing i 1999 har storbyområdet 117 855 innbyggjarar.
Kommunen oppstod då byen Cherbourg vart slått i saman med Octeville den 28. februar 2000 og fekk det offisielle namnet Cherbourg-Octeville. Cherbourg-Octeville ligg nord på halvøya Cotentin
Eit arsenal for Den franske marinen ligg i Cherbourg.
Slaget ved Hoyerswerda
Slaget ved Hoyerswerda var eit mindre slag den 9. september 1759 under sjuårskrigen mellom prøyssiske og austerrikske styrkar. Etter det katastrofale prøyssiske nederlaget ved Kunersdorf i august, gjorde den vesle sigeren, i lag med sigeren i Korblitz fire dagar tidlegare av Friedrich August von Finck, utan tvil godt for den dårlege sjølvtilliten til Fredrik den store.
Cherbourg-Octeville
Historie
19. juni 1864 fann det militære samanstøtet mellom USS «Kearsarge» og CSS «Alabama» stad utanfor Cherbourg. Cherbourg var første stoppestad for RMS «Titanic» etter ho gjekk ut frå Southampton i England.
Slaget ved Hoyerswerda
Opptakt
I september 1759 skugga dei forskjellige armeane frå Preussen under Fredrik den store og prins Henrik, Austerrike under grev Leopold Joseph von Daun og Russland under Pjotr Saltykov kvarandre i Schlesien. Ved å krysse elva Oder fleire gonger i raskt tempo, klarte Fredrik å hindre russarane i å ta byane Glogau (i dag Głogów) og Breslau (i dag Wrocław), men klarte ikkje å få den avgjerande terrengfordelen han søkte for eit slag.
Cherbourg-Octeville
Historie
Slaget ved Cherbourg i juni 1944 følgde etter Operasjon Overlord, og dei allierte klarte å erobre byen 30. juni.
Forfattaren Alfred Rossel var frå Cherbourg og komponerte mange songar som dannar ein del av arva frå området. Rossel sin song «Sus la mé» («På havet») er ein patriotisk song som ofte vert sunge i regionen. Den lokale dialekten vert kalla cotentinais
Slaget ved Hoyerswerda
Femtitimarsmarsjen
Uheldigvis for von Daun hadde prins Henrik samstundes alt gjort planar om å forlate området. Laurdagskvelden den 22. september tok dei prøyssiske styrkane ned telta sine og marsjerte bort i det stille, og let berre vaktbål og ein symbolsk styrke vere att til å lage støy. Dei sette først avgarde mot Rothenburg (Oberlausitz) og kvilte her i tre timar, 30 km mot. Samstundes sprang austerrikarane framover og storma den tomme stillinga.
Speidarane til von Daun rapporterte at prøyssarane var på veg nordaustover mot Glogau. Han mistenkte ei felle og trekte seg tilbake til Bautzen, men prins Henrik var i røynda på veg vestover etter Rothenburg, til den saksiske landsbyen Klitten, 30 km mot vest. Etter ein ny tretimars pause følgde ein ny marsj på 30 km til området Hoyerswerda, der ein uvitande keisarstyrke på 3000 mann under general Wehla stod.
Ut av det blå
Det må derfor ha vore eit sjokk då den prøyssiske fortroppen under den sveitsiske general Lentulus, kom ut av skogen. Wehla samla det kroatiske regimentet sitt og sette opp artilleriet sitt, men ein godt innsikta prøyssisk kanonade pløgde gjennom korpset hans. Berre etter få minutt var austerrikarane i full flukt og generalen deira vart fanga. Seks hundre austerrikarar mista livet på slagmarka. Von Daun var no utan håp og vart tvungen til å vende vestover til Sachsen for å forsterke styrkane sine der, og late dei russiske allierte møte Fredrik aleine.
Thomas Carlyle skreiv i History of Friedrich II of Preussen (1858) at den prøyssiske marskvelden truleg var prins Henrik sitt smartaste trekk. Med denne vesle operasjonen overraska han Daun og øydela felttoget hans for dette året.
Kastratsongar
Kastratsongar er ein mannleg vokalist som i ung alder vert kastrert for å hindre at han kjem i stemmeskifte.
Kastratsangeren hadde lungevolumet til ein mann og ei alt- eller sopranrøyst som ein gut, noko som i kombinasjon med den strenge songtreninga, som starta tidleg i barndomen, skapte ein til då ukjend virtuositet. Denne praksisen med å kastrere særleg talentfulle unge gutar starta på 1400-talet og varte fram til 1700-talet. Det oppstod i Spania og Italia ved at ein ynskte høge stemmer innan kyrkjemusikken og der kvinnestemmer på den tida ikkje var tillatne.
Den eigenlege glanstida til kastratsongarane byrja med oppsvinget til operasjangeren (Opera seria). Under barokken var dei fremste songarane kastratar, og særleg Farinelli (eigentleg Carlo Broschi) vart den mest kjende. Men i Frankrike var publikum negative til kastratstemmene. Gullalder til kastratsongarane av over mot slutten av 1700-talet, då eit nytt og enklere musikalsk uttrykk oppstod. Kastratsongarar fanst likevel enno utover 1800-talet, fram til denne typen operasjonar vart forbode i 1870.
Ein av dei siste kastratane, Alessandro Moreschi (1858-1922), var solist i koret til Det sixtinske kapellet heilt fram til 1913 og stemma hans er bevart på ei rekkje grammofoninnspelingar frå åra 1902-03. Etter tida til kastratane vert desse stemmane som oftast sunge av kvinnelege songarar, men i den seinare tida har det vorte vanlegare at desse stemmane vert sunge av mannlege altar (kontratenor).
Registeret og tessituraen til kastratsongarane var som regel større enn hos ikkje kastrerte songarar.
Ein biverknad av kastreringa var at songarane fekk ei særprega kroppsform:: høgda var over gjennomsnittet, med lange fingrar og tær, smale armar og overkropp og noko breiare hofter enn normalt hos menn. Kor synlege desse særprega var var avhengig av kor langt dei var kome i utviklinga då dei vart kastrerte.
I 1870 vart denne typar operasjonar forboden i Italia, som det siste landet som innførte eit slikt forbod.
Man on the Corner
«Man on the Corner» er ein song av det britiske bandet Genesis frå albumet Abacab frå 1981. Songen vart gjeven ut som singel den 5. mars 1982 og er skriven av Phil Collins. Singelen nådde 41. plass på UK Singles Chart.
Teksten
Teksten skildrar ein mann som plar å stå på eit gatehjørne og rope til dei som går forbi. I følgje radioprogrammet In the Studio with Redbeard (som omhandla innspelinga av Abacab), er det den første songen Collins skreiv om heimløyse og kor motvillige samfunnet er til å hjelpe dei heimlause. Med berre ein enkel trommemaskinrytme har songen ein musikalsk mørk tone. Nær slutten av 1980-åra skreiv Collins igjen ein song om heimløyse med songen «Another Day in Paradise». På songen vert det nytta ein Roland TR-808-trommemaskin, før det vert byta til vanlege trommer under mellomspelet.
1182
1182 (romartal MCLXXXII)
1587 Kahrstedt
1587 Kahrstedt er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. mars 1933 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Boeing B-17 Flying Fortress
Boeing B-17 Flying Fortress var eit amerikansk fire motors bombefly utvikla og produsert av flyprodusenten Boeing før og under den andre verdskrigen. Bombeflyet vart nytta av det amerikanske luftforsvaret og det britiske Royal Air Force. Flyet vart forbetra ei rekkje gonger gjennom krigen. B-17 Flying Fortress var kjend for å kunne ta imot særs mykje juling og likevell komme trygt tilbake til basen. «Memphis Belle» var namnet på eit legendarisk B17F bombefly som var mykje nytta i amerikank propaganda under krigen. I 1990 vart det laga film om Memphis Belle.
Sen to Chihiro no kamikakushi
Sen to Chihiro no kamikakushi (千と千尋の神隠し), kalla Chihiro og heksene på norsk, er ein japansk anime-film frå 2001. Filmen er regissert av den japanske anime-regissøren og manga-teiknaren Hayao Miyazaki, og laga ved Studio Ghibli.
Filmen vann Oscar for beste heilaftans teiknefilm på den 75. årlege Academy Award-seremonien i 2003, og vann prisen for beste animasjon frå National Board of Review of Motion Pictures, Los Angeles Film Critics Association og New York Film Critics Circle. Han delte fyrstepremien gullbjørnen på Berlin filmfestival i 2002 med Paul Greengrass sin film, Bloody Sunday.
Handling
Filmen handlar om den vesle jenta Chihiro Ogino som flyttar til landet med foreldra sine, Akio og Yūko. Under flyttinga køyrer dei seg vill og oppdagar ein tunnel, og av rein nysjerrigheit går dei inn, uvitande om at den faktisk er ein inngang til åndeverda - blant anna til eit badehus der åndene og gudane (inspirert av den shintōistiske religiøse tradisjonen) dreg for å kvile og slappe av. Familien går inn i det som tilsynelatande er ein forlaten fornøyelsespark full av restaurantar, og «Chihiro» sine foreldre finn seg med ein gong ein stad å ete og forsyner seg av maten. Gjennom ein serie med forviklingar må «Chihiro» finne seg arbeid i badehuset til åndene for å redde seg sjølv og foreldra ut av åndeverda.
1195
1195 (romartal MCXCV)
Sten & Stanley
Sten & Stanley er eit danseband frå Sverige.
Raudhamran
Raudhamran er eit fjell i Lom kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1893 meter over havet og er det 298. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1187
1187 (romartal MCLXXXVII)
Menneske
Studiet av mennesket og menneskesamfunnet skjer innanfor alle akademiske retningar, både i humanbiologi, medisin, psykologi, antropologi, økonomi, sosiologi og lingvistikk, for å nemna eit lite utval.
Dei eldste fossila ein kjenner til av tidlege H. sapiens vart funne i Jebel Irhoud i Marokko. Dei er daterte til 315 000 år sidan.
Skildring
Samanlikna med andre primatar har menneska større hjerne. Han er typisk 1 400 cm³, dobbelt så stor som hjå gorillaer og sjimpansar. Menneska skil seg òg frå slektningane sine ved å ha kortare armar og ved å ha utvikla ein motståande og roterande tommel som opnar for finmotorikk. Tærne er derimot lite førlege, og blir mest brukte til å halda balansen.
Menneske har lite hår samanlikna med dei andre primatane. Tett hårvekst finn ein berre visse stader på kroppen, som oppå hovudet, under armane og i skrittet, men det finst likevel spreidde hårsekkar over heile kroppen.
Flatevidd
Flatevidd eller areal er ord som vert brukte for å uttrykka utstrekkinga av eit område.
Menneske
Livssyklus
Ungar blir normalt fødde etter svangerskap på 38 veker. Dei er hjelpelause ved fødselen, og treng omsorg og opplæring i fleire år. I alderdommen, som også kan vera lang, treng menneske ofte liknande hjelp og omsorg.
Flatevidd
Einingane ein bruker til å måle flatevidd har to dimensjonar, lengde og breidde. Ein kvadratmeter er til dømes ein meter lang og ein meter brei, medan ein kvadratkilometer er ein kilometer i kvar retning. Andre einingar ein ofte brukar for å snakka om flatevidd er mål og dekar, som begge er definert som 1000 kvadratmeter.
Menneske
Livssyklus
Kjønnsmogninga skjer normalt ved tolv til femten års alder, men særleg gutar kan halde fram med å veksa fram til tjueårsalderen. Menn er teoretisk fruktbare heile livet, medan kvinner går gjennom ein overgangsalder som gjer at dei ikkje kan unnfanga lenger når dei er om lag femti.
Flatevidd
Det er fleire kjende formlar for enkle former som trekantar, rektangel og sirklar. Ved å nytte desse formlane kan ein finne arealet til alle polygon ved å dele dei inn i trekantar. For former som består av kurver, må ein som regel nytte differensialrekning for å finne arealet. Faktisk var problemet med å finne arealet til forskjellige figurar ein stor motivasjonsfaktor for utviklinga av differensialrekning.
Menneske
Livssyklus
Kor lenge folk lever kjem an på ytre tilhøve. I område der menneske har god tilgang på mat og helsestell er forventa levealder rundt 80, noko lågare for menn og noko høgare for kvinner. I land og tidsrom prega av svolt og sjukdom er levealderen lågare, typisk litt over 30 år. Under gode tilhøve kan menneske bli opptil eitt hundre og tjue år gamle, med 122 år og 164 dagar som den høgaste målte levealderen til no.
Levesett
Menneske lever som regel i små grupper, ofte ei form for familie, som igjen kan vera del av eit større samfunn. Gruppene sosialiserer dei yngre menneska og samarbeider om å klara seg. Det er vanleg å spesialisera seg til ulike oppgåver eller yrke innanfor gruppa eller samfunnet.
Flatevidd
For former som kuler, kjegler og sylindrar, vert arealet av overflata kalla overflatearealet. Formlar for overflateareal av enkle former vart rekna ut av greske matematikarar i antikken.
Menneske
Kultur
Ei gruppe vil ha fleire tradisjonar for korleis ein lever og underheld seg sjølve. Kultur er eit samleomgrep for desse. Til dømes vil alle grupper ha visse levereglar og tabu. Bryt ein med desse kan ein blir utestengd eller straffa med fangenskap, vald eller drap.
Flatevidd
Formell definisjon
Ei tilnærming til å definere kva ein meiner med areal finn ein gjennom aksioma. Til dømes kan ein definere eit areal som ein funksjon a frå ei samlnig M av ei særskild plan figur i ei mengd reelle tal som tilfredsstiller følgjande eigenskapar:
Menneske
Konflikt
Grupper av menneske har ofte ei kjensle av å høyra til som kan gjera at dei går saman mot ei anna gruppe. Konfliktar mellom ulike grupper kan føra til mindre slåsting eller krigar.
Flatevidd
Einingar
Kvar lengdeeining har ein tilsvarande eining for areal, nemleg arealet til eit kvadrat med den lengda ein har nytta. Areal kan derfor målast i kvadratmeter (m2), kvadratcentimeter (cm2), kvadratmillimeter (mm2), kvadratkilometer (km2), kvadratfot (ft2), kvadratyard (yd2), kvadratmile (mi2), og så vidare. Algebraisk kan ein tenkje på desse einingane som kvadrat av dei samsvarande lengdeeiningane.
Menneske
Utvikling
I følgje genetisk og antropologisk forsking utvikla menneska seg i Afrika for mellom 100 og 200 000 år sidan. Frå Afrika spreidde dei seg vidare utover i Eurasia og deretter Oseania og Amerika.
Big Music
Big Music er det sekstande studioalbumet til det skotske rockebandet Simple Minds. Det kom ut 31. oktober 2014 på Sony Music. «Honest Town» var den første singelen og kom ut 10. oktober 2014. Album var tilgjengeleg for nedlasting frå 28. oktober 2014.
1588 Descamisada
1588 Descamisada er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eos. Han blei oppdaga den 27. juni 1951 av Miguel Itzigsohn ifrå La Plata Astronomical Observatory i La Plata.
Big Music
Bakgrunn
Simple Minds-songaren Jim Kerr sa at Big Music hadde mykje kraft og lidenskap, hast og moment, og la til at «det er energisk, det har ei rå kraft og mykje vitalitet».
Menneske
Genetikk
Menneske har diploide celler som kvar inneheld to sett av 23 kromosom, eitt frå kvar av foreldra. 22 av setta inneheld nært identiske, homologe kromosom, medan det 23. paret er kjønnskarakteriserande: Kvinner har to X-kromosom, medan menn har eitt X-kromosom og eit Y-kromosom.
Big Music
Innspeling
19. mai 2014 vart det annonsert at Simple Minds nettopp var ferdig med innspelinga av Big Music. Likevel gjekk dei i studio igjen 27. august 2014.
Utgjeving
4. september 2014 kom det eit videokilpp for «Blindfolded».
Albumet kom ut 31. oktober 2014 i ei rekkje land, og 3. november 2014 i resten av verda. Tittelsporet var meint som den første singelen frå albumet, men vart droppa i siste augneblink. Den første singelen vart i staden «Honest Town», som kom ut 10. oktober 2014.
Mottaking
Albumet fekk generelt god kritikk då det kom ut. På nettsida Metacritic, som samlar ei rekkje meldingar, har albumet ein score på 75 av 100, basert på 12 utvalde meldingar. The Guardian vurderte albumet til tre av fem stjerner og skreiv at «bandet har klart å skape eit popalbum som både er tru mot stilen deira og interessant nok til å gje det ei moderne kjensle.»
Big Music gjekk rett inn på 12. plassen på UK Albums Chart etter å ha selt litt over 10 000 eksemplar den første veka, og vart den 17. plata deira som nådde topp 75 i Storbritannia.
Medverkande
Frå plateomslaget:
Enevold Høyum
Høyum var frå Sauherad i Telemark. Han var son av ein oberst, og gjekk sjølv i militær teneste. I 1794 vart han fenrik i Telemarkske infanteriregiment. Han avanserte etter kvart i gradene, vart kaptein i 1809. År 1814 vart han skikka til sjef over 1. divisjon av regimentet sin «marcherende depotbatalion» i Drammen. Fire år seinare tok han avskjed.
Høyum deltok i riksforsamlinga på Eidsvoll som 1. utsending frå Telemarkske infanteriregiment. Han røysta med sjølvstendepartiet.
Etter han gjekk ut av aktiv militær teneste dreiv han den tidlegare futegarden Søve i Holla. Høyum hadde gifta seg til garden, og døydde der i 1830.
Havøysund
Havøysund (nordsamisk Ávanuorri) er ein tettstad som er kommunesenter i Måsøy kommune, nord i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Fiskeværet ligg på Havøya på den nordlegaste breiddegraden i Finnmark, «71 gradar nord». Tettstaden hadde 976 innbyggjarar i 2017.
Flatevidd
Einingar
SI-eininga for areal er kvadratmeter.
Henrik Sørensen
Henrik Ingvar Sørensen var ein norsk målar. Han var av dei leiande kunstnarane i sin generasjon, både som utøvande målar og som teoretikar/ideolog. Kulturnett.no omtalar arbeida hans som «romantisk fantasi, religiøse malerier, dystre ekspresjonistiske malerier og naturskildringer, særlig fra Telemark»
1189
1189 (romartal MCLXXXIX)
Henrik Sørensen
Liv og gjerning
Sørensen var fødd i Fryksände i Värmland av norske foreldre. Mora døydde då Henrik vart fødd, faren var styrar på sagbruk. Far og son flytta til Lillestrøm då Henrik var 12 år gammal. Han arbeidde på eit advokatkontor på Lillestrøm 1900-04, og var elev ved SHKS i 1904. Same året debuterte han på Høstutstillingen. Seinare utdann han seg videre i København og på Académie Colarossi i Paris. Hausten 1908 og våren 1910 studerte han og Jean Heiberg hos Henri Matisse.
Sørensen fekk i 1921 i oppdraget å illustrere Bjørnstjerne Bjørnsons Bondefortellinger. Arbeidet omfatta ca 200 teikningar og vignettar. Illustrasjonane er skildrande realistiske, og lite prega av den naturmystikken som ein kjenner frå måleria hans. Bokverket kom ut i 1929. Utgåva er sidan opptrykt fleire gongar.
Kristusbileta hans braut sterkt med tradisjonen. Norsk kunstnerleksikon skriv at «han skildrer den milde Kristus, skjeggløs og høyreist, som med åpne armer vil favne hele menneskeheten». Kristus kjem gåande mot tilskodaren, ut frå ein mandorla. Sørensen laga også altertavler til Vinje kyrkje (1932), Notodden kyrkje (1938), Steinkjer kyrkje (1952), Hamar domkyrkje (1954), krematoriet i Ålesund (1956) og Lillestrøm kyrkje. Både i Notodden og Hamar måla han ein tilsvarande ung Kristus som i Linköping.
Hans pasifistiske grunnhaldning sette preg på bileta han måla både under første og andre verdskrig, slik som Menneskefuglene I og II (1916, 1917), Enkene (1918) og Flyktninger (1943), og førnemnd Gatekamp og Ærens mark. Fredsvisjonane hans finst også i den 56 m² store komposisjonen Drømmen om freden (1939), som dekorerer ein vegg i Folkeforbundet (nå Sameinte Nasjonane) sitt hovudsete i Genève. I 1940-åra måla han fleire variasjonar over eit eiketre i Holmsbu og biletet Den sørgende tre og den hvite vei (1944) vert tolk som eit uttrykk for okkupasjonen av Noreg. Ein periode under okkupasjonen var han fange på Grini.
Trass i at han hadde få formelle verv, var Sørensen gjennom sin veremåte og sitt engasjement ein leiande i norsk kunst. Han var ein flittig debattant og skribent, og skreiv dikt, noveller og reiseskildringar.
Flatevidd
Omrekningar
Omrekninga mellom to arealeiningar er kvadratet av omrekninga mellom dei tilsvarande lengdeeiningane. Til dømes sidan så er forholdet mellom kvadratfot og kvadrattomme der 144 = 122 = 12 × 12. På liknande vis: I tillegg,
Henrik Sørensen
Liv og gjerning
Sørensen laga portrett av mellom andre Pär Lagerkvist (1921 og 1948), Martin Tranmæl (1928), Ingeborg Refling Hagen (1932), Knut Liestøl (1931), Sigurd Christiansen (1936), Carl Joachim Hambro (1947), (Halvdan Koht]] (1948) og Agnes Mowinckel (1949). Han illustrerte Jørgen Moes I brønden og i tjernet (1929), Asbjørnsen og Moes eventyr (1936), Ragnhild Jølsens Brukshistorier (1938) og Aasmund O. Vinjes Storegut (1951). I 1950 deltok han i utsmykkinga av Oslo rådhus med fondveggdekorasjonen Arbeid, administrasjon og fest. Her var Ingeborg Refling Hagen modell for framstillinga av 'fridomen', symbolisert ved ei kvinne som bryt seg fri frå lenker.
Flatevidd
Andre einingar
Det finst òg fleire andre einingar for areal.
Henrik Sørensen
Liv og gjerning
Eit 'Henrik Sørensen museum', Holmsbu billedgalleri i Holmsbu, vart innvigd i 1973. Ved sidan av Sørensen sin kunst har galleriet ei fast samling med bilete av Oluf Wold-Torne og Thorvald Erichsen. Ei samling av Sørensen sine bilete finst òg på Lillestrøm videregående skole.
Flatevidd
Andre einingar
Hektar eller mål vert ofte framleis nytta for å måle landområde
Havøysund
I 1944 vart all busetnad i Havøysund rasert av dei attendetrekkjande tyske troppane. Staden voks likevel til etter andre verdskrigen.
Havøysund kyrkje frå 1961 er ei langkyrke i armert betong.
Næringsliv
Havøysund er eit fiskevær der den viktigaste næringsvegen er fiske, med to store fiskeindustribedriftar og det nordlegaste klippfisketørkeriet i Noreg.
Norsk Hydro har bygd ein vindmøllepark på Havøya som ligg nordvest for tettstaden. Parken har vorte eit landemerke for sjøfarande, og er den nordlegaste i verda med 16 einingar. Vindmøllene ligg på Gavlen, kor utkikkspunktet Arctic View gjer utsikt ut i Barentshavet, og til det arktiske øyriket omkring.
Transport
Havøysund har hatt brusamband med fastlandet over Havøysundbrua sidan 18. august 1986, då ho blei offisielt opna av kong Olav V. I 2012 vart riksveg 889, mellom Kokelv og Havøysund, ein nasjonal turistveg (fylkesveg 889). Næraste flyplass er Lakselv, med busssambinding til Havøysund via Olderfjord. Staden har sør- og nordgåande hurtigrutesamband om morgonen kvar dag, mellom Honningsvåg og Hammerfest.
Flatevidd
Andre einingar
I somme land nyttar ein òg acre der Ein acre er om lag 40 % av ein hektar.
Rektangel
[[Fil:RectangleLengthWidth.svg|mini|Arealet til dette rektangelet er
lw
Slaget ved Bergen i 1759
Bakgrunn
Då krigen rulla vidare i 1759 gjekk hertug Ferdinand ut av vinterdvalen seint i mars og sette avgarde mot Frankfurt, der franskmennene hadde ein base ved elva Main. Målet var å drive franskmennene ut av Westfalen og ta initiativet for dei allierte. Mot slutten av månaden bestod armeen hans av om lag 27 000 mann i grupper på tre divisjonar. Ein vart kommandert av Erbprinz, ein av prins Isenburg og den tredje av hertugen av Holstein-Gottorp.
Flatevidd
Rektangel
.]] Den mest grunnleggande arealformelen er formelen for arealet til eit rektangel. Eit rektangel med lengda
1190
1190 (romartal MCXC)
Flatevidd
Rektangel
l
Slaget ved Bergen i 1759
Bakgrunn
Operasjonane vart utført ved å erobre Fulda og Meiningen frå troppane til keisaren under feltmarskalk von Zweybrücken. Då keisararmen trekte seg inn i Böhmen, gjekk Ferdinand inn i Hessen og håpte på å møte korpset til Broglie før dei fekk forsterkningar.
Whitesnake
Whitesnake er eit britisk hardrockband som blei danna av den tidlegare Deep Purple-vokalisten David Coverdale i 1978. Etter at Deep Purple blei oppløyst i 1976 spelte Coverdale inn to soloalbum, White Snake og Northwinds. Bandet som var med Coverdale på desse albuma blei kalla The Whitesnake Band etter debutalbumet, og namnet blei formalisert til Whitesnake.
Flatevidd
Rektangel
og breidda
b
, har arealformelen: Altså arealet er lengda multiplisert med breidda. Eit spesialtilfelle er eit kvadrat med lengda
s
som er gjeven av formelen
Oppdelingsformlar
Dei fleste andre enkle formlar for areal går ut på å dele opp problemet. Dette vil sei å dele formene inn i bitar som ein kan rekne ut arealet for, og så summere arealet for å få arealet til den originale forma.
Til dømes kan eit parallellogram delast inn i eit trapes og ein rettvinkla trekant, som vist i figuren til venstre. Om trekanten vert flytta til den andre sida av trapeset får ein eit rektangel. Dermed vil arealet til parallellogrammet vere det same som arealet til rektangelet: Det same parallellogrammet kan kuttast inn i ein diagonal og delast inn i to kongruente triangel, som synt i figuren til høgre. Det følgjer at arealet kvart triangel er halvparten av arealet til parallellogrammet: Liknande argument kan nyttast til å finne arealformlar for trapes og rombe, samt meir kompliserte polygon.
Whitesnake
Medlemmene i bandet har variert kraftig opp gjennom åra, og har omftta Jon Lord og Ian Paice frå Deep Purple, Dave Dowle, Bernie Marsden, Neil Murray, Micky Moody, Mel Galley, Adrian Vandenberg, John Sykes, Vivian Campbell, Steve Vai og Cozy Powell.
Flatevidd
Sirklar
Formelen for arealet til ein sirkel er basert på ein liknande metode. Om ein har ein sirkel med radius
Whitesnake
Diskografi
Studioalbum:
Flatevidd
Sirklar
r
Whitesnake
Diskografi
Konsertalbum:
VHS og DVD:
Flatevidd
Sirklar
, og breidda er halve omkrinssen til sirkelen eller
πr
. Dermed er det totale arealet til sirkelen
r × πr
Slaget ved Bergen i 1759
Bakgrunn
Broglie klarte derimot å forsterke korpset sitt med ein kontingent av saksarar under general von Dyherrn i lag med andre franske regiment som han fekk tak i. Han sette ein liten arme ved festningsbyen Bergen og såg situasjonen an.
Flatevidd
Sirklar
πr2
Slaget ved Bergen i 1759
Slagmarka
Slagmarka var veleigna for ei defensiv stilling. Bergen med bymurane sine låg på toppen av bakkeskråning over elvesletta til Main og dermed kunne ein ikkje gå til åtak på denne flanken. Nordvest for byen låg Berger-Warte, ein låg ås som dominerte midten av området, og på toppen av åsen stod (og framleis står) eit eldre tårn. Til venstre for dette låg byen Vilbel ved elva Nidda, og elvesletta hennar var dekt av ein stor skog.
Flatevidd
Sirklar
Sjølv om oppdelinga nytta i denne formelen berre er ei tilnærming, vert feilen mindre og mindre etter fleire og fleire sektorar ein deler sirkelen inn i. Grensa til arealet for det tilnærma parallellogrammet er nøyaktig
Slaget ved Bergen i 1759
Slagmarka
Broglie sette mykje av infanteriet sitt i og bak Bergen. Til venstre sette han lettinfanteriet i skogen støtta av den saksiske kontingenten, samt noko av kavaleriet. Han sette det meste av artilleriet sitt i midten i åtte batteri. Bak kanonane sette han det meste kavaleriet og reservane.
Slaget
Armeen til Ferdinand kom til slagmarka stykkevis. Ferdinand sjølv kom i lag med fortroppen, kommandert av arveprinsen. Sidan Ferdinand feilaktig trudde at franskmennene ikkje var fullt mønstra enno, gav han ordre om åtak, utan å vente på dei to andre divisjonane.
Flatevidd
Sirklar
, som er arealet for ein sirkel.
Slaget ved Bergen i 1759
Slaget
Trass i høge odds, vart byen Vilbel erobra innan klokka åtte av lettinfanteriet til Freytag og Am Hohen Stein, ein annan låg ås like aust for Berger-Warte, hadde vorte okkupert. Ferdinand ante at Bergen var nøkkelen til stillinga og kl.0830 gav han ordre om å gå til åtak på byen. Det første åtaket gjekk bra og dei franske styrkane vart driven frå hekkar og frukthagar som dei stod i og tilbake til byen. Broglie sende så inn forsterkingar som snudde kampen mot dei allierte og dreiv dei tilbake.
Kl. 1000 hadde divisjonen til prins Isenburg kome fram. Isenburg sende soldatane sine inn i kampen og dreiv franskmennene igjen tilbake til Bergen. Broglie slo så tilbake med fleire forsterkingar og dei allierte vart drive attende nok ein gong. Isenburg sjølv vart drepen då han prøvde å samle mennene sine. Det var så vidt Ferdinand sjølv klarte å få orden i troppane sine.
Flatevidd
Sirklar
Denne metoden er faktisk eit enkelt døme på ideane i differensialrekning.
Slaget ved Bergen i 1759
Slaget
No gjekk slaget mot slutten. Broglie førte reservane og kavaleriet sitt framover og Ferdinand innsåg storleiken på armeen til fienden. I tillegg hadde det franske artilleriet starta å treffe måla sine og tvinga den allierte armeen tilbake til Am Hohen Stein. Då divisjonen til Holstein-Gottorp til slutt kom til slagmarka stoppa franskmennene eit nytt åtak og slaget vart til ein artilleriduell som varte til mørket senka seg, då dei allierte trekte seg bort. Sjølv om det var ein klar fransk siger, følgde ikkje Broglie etter Ferdinand, som klarte å ta armeen sin attende til Minden.
Flatevidd
Overflateareal
Formelen for overflatearealet til ei kule er vanskelegare, fordi overflate har ei ei gaussisk krumming som ikkje er lik null, og dermed ikkje kan flatast ut. Formelen for overflate arealet til ei kule var det Arkimedes som først kom fram til i verket On the Sphere and Cylinder. Formelen er der
Slaget ved Bergen i 1759
Resultat
Dette var det største nederlaget til Ferdinand og sjølv svogeren hans, Fredrik den store syntes synd på han og prøvde å oppmuntre han. Ferdinand kom seg derimot på fote att og innfridde seinare same året i slaget ved Minden.
Flatevidd
Overflateareal
r
Slaget ved Bergen i 1759
Resultat
Dei allierte tapa var 415 døde, 1770 skadde og 188 sakna. Franskmennene mista 500 soldatar og 1300 vart skadde.
Flatevidd
Overflateareal
er radiusen til kula. Som med formelen for arealet til ein sirkel kan ein kome fram til denne formelen med liknande metodar som vert nytta i differensialrekning.
Generell formel for overflateareal
Den generelle formelen for overflatearealet av grafen til ein kontinuerleg differensierbar funksjon z=f(x,y), der og D er ein region i xy-planet med glatte grenser: Ein enno meir generell formel for arealet til ein graf av ei parametrisk flate på vektorforma der \mathbf{r} er ein kontinuerleg differensierbar vektorfunksjon av :
1194
1194 (romartal MCXCIV)
Virgohamna
Virgohamna er ei bukt på Danskøya på Svalbard, i Nordvest-Spitsbergen nasjonalpark. Den svenske ingeniøren Andrée gjorde eit forsøk på å nå Nordpolen med ein hydrogenballong i 1897. Andrée hadde Virgohamna som base.
1589 Fanatica
1589 Fanatica er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 13. september 1950 av Miguel Itzigsohn ifrå La Plata Astronomical Observatory i La Plata.
1160
1160 (romartal MCLX)
Arvingarna
Arvingarna er eit danseband frå Sverige.
Peter Brager
Peter Munch Brager var ein norsk prest og stortingsmann.
Brager var frå Nordre Land i Oppland, der far hans dreiv landhandel. Han tok artium ved Drammen skole i 1825, og studerte deretter teologi ved universitetet i Kristiania. Cand. theol. vart han 1829, same året pers. kapellan i Finnås. År 1830 fungerte han som prest i Finnås, året derpå i Stord. Brager vart utnemnd til sokneprest i Lenvik i 1832. Han verka der i fem år, til han i 1837 flytta over til Ibestad prestegjeld i same prostiet.
1845 vart Brager innvald til stortinget som 1. representant for Finnmarkens amt. På tinget var han medlem av næringskomite nr. 1.
Etter femten år som sokneprest i Troms, fekk han i 1849 embete i Øyestad i Aust-Agder. Denne stillinga som sokneprest hadde han til han døydde. I Øyestad var han elles forlikskommissær.
Abacab
Abacab er det ellevte studioalbumet til det engelske rockebandet Genesis, gjeve ut den 18. september 1981 på Charisma Records. Etter turneen deira i 1980 for å marknadsføre det førre albumet deira, Duke (1980), tok bandet ein pause før dei kom saman att i 1981 for å skrive songar og spele inn eit nytt album. Abacab er det første Genesis-albumet som vart spelt inn i The Farm, eit musikkstudio kjøpt av gruppa i Chiddingfold i Surrey. Albumet markerte ei utvikling bort frå dei progressive røtene til meir tilgjengeleg og pop-orienterte songar, og den medvitne avgjersla om å skrive songar som ikkje likna på dei tidlegare albuma deira.
Abacab fekk stort sett positive meldingar frå kritikarane då det kom ut og det selde godt. Albumet gjekk til topps på UK Albums Chart og nådde sjuandeplassen på den amerikanske Billboard 200. Genesis gav ut fire singlar frå albumet og dei mest suksessrike var «Abacab» og «No Reply at All». Albumet fortsette å selje og fekk dobbel platinaplate i 1988 i USA for to millionar selde eksemplar. Abacab-turneen vitja Nord-Amerika og Europa i 1981 og innspelingar frå turneen kom ut i 1982 på konsertalbumet og videoen Three Sides Live. Tre spor som ikkje kom med på albumet kom ut på ein EP kalla 3×3. Albumet vart gjeven ut på ny i ein ny stereo- og 5.1 kringlyd-miks i 2007.
Bakgrunn
I juni 1980 bestod Genesis av trommeslagaren og vokalisten Phil Collins, klaverspelaren Tony Banks og gitaristen Mike Rutherford, og med seg på scenen hadde dei trommeslagaren Chester Thompson og gitarist- og bassist Daryl Stuermer. Då dei var ferdig med turneen i 1980 i Storbritannia og Nord-Amerika tok dei seg ein pause. I november 1980 kjøpte bandet Fisher Lane Farm, eit gardshus med eit tilstøytande fjøs nær Chiddingfold i Surrey, som dei nytta som sitt private øvingslokakle og innspelingsstudio. Under oppussinga og byggjinga av studioet, møttes gruppa der i mars 1981 for å skrive og øve på nye songar, først i stova på gardshuset. Abacab var det første Genesis-albumet som vart spelt inn i England sidan A Trick of the Tail (1976). Suksessen til det første soloalbumet til Collins, Face Value (1981) blømde for fullt under innspelinga. Banks meinte det ikkje gjorde mykje for å endre stilen på Abacab eller forholdet til han eller Rutherford sidan dei hadde vore vener i lang tid.
Produksjon
Den musikalske endringa vart òg forsterka av dei skilde veg med den faste produsenten og lydteknikaren sin, David Hentschel, som hadde arbeidd med dei sidan 1975. Erstattaren hans, Hugh Padgham, vart vald etter å ha arbeidd på Face Value og den tidlegare Genesis-songaren Peter Gabriel sitt tredje soloalbum der Collins spelte trommer. Sporet «Intruder» nytta ein gated reverb-effekt på trommene til Collins, som bandet likte og ønskte at Padgham skulle bruke Abacab. Då dei førte trommene i framgrunnen på denne måten endra Banks måten han skreiv songar og spelte klaverinstrumenta sine på, noko han syns var spanande. Bandet likte den friske tilnærminga til Padgham. Banks hugsa at dei attraktive ideane for trommene og mangelen på kunnskap om korleis han skulle handsame klaverinstrumenta gjorde at Banks kunne utforske og oppnå lydane han likte. Bandet rekna Abacab som eit album som nært representerte den naturlege live-lyden deira, i motsetnad til dei tidlegare albuma deira. For første gongen i historia til bandet vart albumet oppført som produsert av Genesis aleine. Pagham er berre oppført som lydteknikar. Bandet laga forskjellige miksar av dei ferdige songane og valde ut den miksen dei likte best.
Plateomslag
Plateomslaget vart designa av den engelske kunstnaren Bill Smith, som hugsa at gruppa var vanskeleg å designe for sidan «dei berre visste kva dei ikkje likte». Designet kom til etter at Rutherford såg ei samling av opprive papir for eit bokdesign i skisseboka til Smith. Smith skapte så eit liknande bilete med fire forskjellige fargar.
Songar
Abacab består av ni spor. Seks av dei er skrivne av gruppa, og dei andre tre er tilskriven kvart av dei tre medlemmane: «Me and Sarah Jane» av Banks, «Man on the Corner» av Collins og «Like It or Not» av Rutherford.
Side ein
Rutherford snakka om korleis «Abacab» var arrangert: «Det var tre bitar av musikk i 'Abacab', og me kalla dei 'seksjon a', 'seksjon b' og 'seksjon c' ... og til forskjellige tider var dei i ulik rekkjefølgje. Me byrja med 'seksjon a' og hadde så 'seksjon c' ... og på eit tidspunkt stava desse Abacab. På den endelege versjonen er det ikkje slik i det heile, det er meir som 'Accaabbaac'.» Songen utvikla seg frå ein jam der dei spelte over ei trommesløyfe på eit lydband fram til dei gjekk tom for lydband.
«No Reply at All» er ein rhythm and blues-aktig song med Phenix Horns frå det amerikanske bandet Earth, Wind & Fire. Dette var første gongen Genesis brukte musikarar utafrå sidan ein strykeseksjon som hadde spelt på debutalbumet deira, From Genesis to Revelation (1969). Bandet ønskte å etterlikne ein blåsarlyd dei hadde nytta på somme delar av Duke, og Collins hadde brukt Phenix Horns på Face Value. Han føreslo for Banks og Rutherford at dei kunne spele på songen. Collins meinte blåsarane var eit bra trekk for å «brått riste folk ut av autopiloten» om korleis dei trudde Genesis høyrdest ut. Banks var først motvillig til å bruke dei på sporet, men likte til slutt songen då han var ferdig. På øvingane spelte Banks ein trommemaskin medan Rutherford og Collins spelte høvesvis gitar og trommer, og spelte til dei hadde funne idear og sekvensar som fungerte. Collins hadde ein ide om å skrive ein song som The Jackson 5 kunne ha ønskt å spele inn og rettleia bandet i ei retning dei aldri hadde gått i før. Collins skreiv teksten.
«Me and Sarah Jane» oppstår frå opptak gruppa hadde spelt inn den andre innspelingsdagen deira.
«Keep It Dark» fortel ei soge om ein mann som vert teken til ein surrealistisk og fredfull planet, men fortel det ikkje til nokon fordi han trur ingen vil tru på han. Den originale arbeidstittelen var «Odd», og vart eit av favorittspora til Banks. Bandet tok to taktar av eit trommemønster dei tidlegare hadde spelt inn og spelte songen over dette.
Side to
Teksten til «Dodo» og «Lurker» var skrivne av Banks. Han tok med ei gåte i «Lurker» og fekk fansen til å lure på kva svaret eigentleg var. I eit intervju i 1997 sa han: «Det er eigentleg ikkje noko løysing. Det var berre ein spøk. Eg hadde eigentleg ikkje ein spesifikk ide i tankane.»
Banks skildra «Who Dunnit?» som «eit verkeleg eingangsstykke». Med trommer, gitar og ein analog Prophet-5-synthesizer, fekk han dei forvrengde klaverlydane ved å endre førehandsinnstillingane medan han spelte tonane. Han pressa Collins og Rutherford til å spele inn ideane han hadde for sporet, og Collins skriv teksten. Padgham ønskte trommene på sporet til å vere høglydte, og ikkje som typiske trommelydar frå 1970-åra. Rutherford spelte trommer i lag med Thompson på konsertversjonar av songen. Medan gruppa vurderte den endelege sporlista for Abacab, meinte sjefen i Atlantic Records, Ahmet Ertegun, at «Who Dunnit?» skulle vere med. På eit tidspunkt vurderte Genesis «Who Dunnit?» som singel.
Andre songar
Blant songane som ikkje kom med på albumet vart tre plukka ut for ein EP, 3×3. Desse var «Paperlate», «You Might Recall» og «Me & Virgil», som kom ut på den nordamerikanske utgåva av det tredje konsertalbumet deira, Three Sides Live. Begge kom ut i 1982. To andre songar, «Naminanu» og «Submarine», som opphavleg var ein del av ein fire songar lang suite i lag med «Dodo/Lurker», vart gjevne ut på B-sider til singlar frå albumet.
Utgjeving
Abacab kom ut 18. september 1981 i Storbritannia på Charisma Records og 24. september 1981 i USA på Atlantic Records. Det vart gjeve ut samstundes med fire forskjellige fargemønster på omslaget.
I 2007 vart Abacab ommastra med ny stereo- og 5.1 kringlyd-miks og bonusspor, som ein del av plateboksen Genesis 1976–1982.
Mottaking
I ei melding for Melody Maker skreiv Paul Colbert at albumet var det minst konsistente albumet deira og derfor mindre føreseieleg. Han la merke til ein «tung PC-tvist [Phil Collins] i lyden» på «Man on the Corner» og «No Reply At All», men «han får ikkje regjere heilt aleine». Colbert meinte at Genesis hadde skapt «eit par Frankensteinar»som siste halvdel av «Abacab», som han meinte var «ustrukturert» og «uinspirert» samanlikna me dei tidlegare instrumentalane deira. Han meinte «Keep It Dark» og «Who Dunnit?» var «dei mest spanande og nyskapande» bandet hadde skapt på fleire år, og konkluderte med at albumet var «langt meir lovande» enn Duke eller ...And Then There Were Three.... Ken Kubernik i Los Angeles Times lurte på om suksessen til soloalbumet til Collins, Face Value, påverka gruppa og svart sjølv, «Ja og nei.» Han likte «dei tjukke, resonante instumentale passasjane, dei kunstferdige bileta i teksten og den glimrande produksjonen», men «under overflata er det nokre nye rynker i varemerkestilen til Genesis», og meinte det var færre harmoniar til fordel for ein enklare vokal og at trommelyden til Collin var erstatta av klaverinstrumenta til Banks. Kubernik likte derimot godt vokalen til Collins. Jim Bohen for Daily Record meinte Abacab hadde teke retninga si frå Face Value med ein struktur basert på «ein stor, drønnande trommelyd». Han skreiv at instrummenteringa er mindre beherska enn på tidlegare Genesis-album. «Who Dunnit?» vart skildra som «ein Ian Dury-aktig tongue-twister», men meinte «Dodo/Lurker», «Like It or Not» og «Another Record» var «mindre merkverdige». Bohen konkluderte med at albumet «dreg endeleg denne trioen av kunstrockarar inn i 80-åra».
David Fricke i Rolling Stone hylla albumet for å kasta av seg «elfenbeinstårn-kunsten» frå dei tidlegare albuma deira, og vendt seg mot enklare arrangement og «særs rytmisk samspel» og trekt inspirasjon frå populære samtidige artistar som XTC og The Police. I ei seinare melding for AllMusic skreiv Stephen Thomas Erlewine noko liknande, og erklærte at «Duke synte eit nytt Genesis... men Abacab var der denne nye inkarnasjonen av bandet verkeleg kom til sin rett.» Han hevda òg at albumet var langt rikare på pop-strofer og meir tilgjengeleg enn den tidlegare musikken deira og at i hjartet var Abacab «sann, moderne kunstrock, og det siste albumet deira som komfortabelt kunne bere den merkelappen.»
Turrné
Genesis turnerte for å marknadsføre Abacab frå september til desember 1981, og dekte Europa og Nord-Amerika. Opptak frå konsertane i New York City og Birmingham i England vart gjevne ut på Three Sides Live året etter. Turnen var òg første gongen dei nytta det automatiske lyssystemet Vari-Lite, som Genesis investerte i.
Innhald
Alle songane er skrivne av Tony Banks, Phil Collins og Mike Rutherford, utanom der andre er nemnde. Alle songane er arrangerte og framførte av Genesis.
Medverkande
Henta frå plateomslaget.
Genesis
1168
1168 (romartal MCLXVIII)
Abacab
Medverkande
Andre medverkande