cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Friedrich Schleiermacher
Trua og den indre kjærleiken skal, ifylgje Schleiermacher, vere drivkrafta for handling. I den ånd engasjerte han seg for kyrkjas fridom andsynes fyrstane. Han omdefinerte dogmatikkens oppgåve ved å relativere den til det historiske. Dogmatikken skal ikkje føre til tru, men utvikle dei truande si forståing av innhaldet i trua i ein historisk epoke. Læra hans om trua, og etikken og hermeneutikken hans, hadde vidtrekkande verknader.
Grunna sin store innverknad på kristen tenking, vert Schleiermacher ofte kalla far til den moderne liberale teologien.
Rikskonsertane
Rikskonsertene vart etablert i 1967 på initiativ av Norsk Kulturråd, med hovudformål som følgjer: « Rikskonsertene skal gjere levande musikk av høg kunstnarisk kvalitet tilgjengeleg for alle menneske i landet.». Rikskonsertene hadde sin opningskonsert i Hammerfest skole sin aula, den 4. januar 1968, med artistane Liv Glaser, Eva Knardal, Kjell Bækkelund, Robert Levin og Arve Tellefsen i tillegg til Aase Nordmo Løvberg.
Dei seinare åra har dei i aukande grad opna opp for andre arenaer, og står for opne konsertar for publikum elles, for eksempel Oslo World Music Festival. Dei seinare åra har dei arbeidd for å fremme nye unge utøvarar både innan jazz, folkemusikk og klassisk.
Direktørstillinga er på seksårige åremål, og var i to åremålsperiodar innehatt av Einar Solbu, etterfylgd i 2006 av Åse Kleveland. Administrasjonen er på om lag 60 tilsette. Leif Holst Jensen leiar styret, Thorstein Granly er konsertansvarleg godt hjelpt av Ulrika Bergroth-Plur som har særskilt ansvar for barnekonsertar. Lars Lønne er kommunikasjonssjef.
Rikskonsertene er òg ansvarleg for å ha etablert skolekonsertprosjektet på 1990-talet; Klangrikt Fellesskap
I Don't Want to Miss a Thing
«I Don't Want to Miss a Thing» er ein song av det amerikanske hardrockbandet Aerosmith, framført som temasong for katastrofefilmen Armageddon i 1998, der dottera til songaren Steven Tyler, Liv, hadde ei av rollene. Det er ein av fire songar framført av bandet for filmen, i lag med «What Kind of Love Are You On», «Come Together» og «Sweet Emotion». Powerballaden vart skriven av Diane Warren, som opphavleg hadde sett for seg at songen skulle framførast av «Celine Dion eller nokon som det». Songen hadde premiere på radio den 12. mai 1998, og vart offisielt lagt til radiolistene ei veke seinare.
I USA skulle «I Don't Want to Miss a Thing» opphavleg berre vera ein radiosingel frå Armageddon: The Album, men på grunn av stor etterspurnad gav Columbia Records ut songen kommersielt i august 1998. Han debuterte deretter på toppen av Billboard Hot 100, noko som gav bandet deira første og einaste nummer éin-single i heimlandet. Songen toppa òg som nummer éin i fleire veker i fleire andre land, inkludert Australia, Irland og Noreg. I Storbritannia selde han over éin million eksemplar og nådde fjerdeplassen på UK Singles Chart.
Maria Komnene
Maria Komnene eller Comnena (Μαρία Κομνηνή) kan visa til:
I Don't Want to Miss a Thing
Songen vart spelt inn av den amerikanske countrysongaren Mark Chesnutt for albumet I Don't Want to Miss a Thing av Mark Chesnutt med same namn. I byrjinga av 1999 vart versjonen hans ein topp tjue-hit på Billboard Hot 100, samtidig som han toppa Billboard Hot Country Songs-lista.
Inspirasjon og bakgrunn
I 1997 såg Diane Warren Barbara Walters intervjua James Brolin og Barbra Streisand. Brolin sa at han sakna Streisand medan dei sov, og Warren skreiv ned orda «I don't want to miss a thing», før det i det heile var ein song. «Då eg først høyrde han,» minnest trommeslagaren Joey Kramer, «var det berre ein demo med piano og song. Det var vanskeleg å førestilla seg kva slags preg Aerosmith kunne setja på han og gjera han til vår eigen... Så snart me byrja å spela han som eit band, vart han umiddelbart ein Aerosmith-låt.»
Mottaking
Songen fekk generelt positive meldingar frå kritikarane. Billboard skreiv: «Viss du er blant dei mange som elskar Aerosmith når dei gjev seg til powerballader à la 'Angel', så har du noko å gle deg til. Denne melodien frå det kommande soundtracket til Armageddon viser den uthaldande rockegruppa som lykkeleg gir etter for romantikken til superstjernesongaren Diane Warren sin søte melodi - men med ein passande skvett med gitar-juice-melodrama. Signaturropinga til Steven Tyler er så intenst over toppen at han ofte ser ut til å skrika. Det er ei høgspent framsyning som blir matcha av ein kollisjon av rock og storslått, klassisk orkestrering. Det er ei oppskrift som vil visa seg uimotståeleg for topp 40- og AC-radio.»
Birmingham Evening Mail kommenterte: «Låtskrivar Diane Warren vev magien sin igjen med ein bombastisk powerballade frå filmmusikken til Armageddon. Han passar perfekt til den sleskete vokalen til Steven Tyler når sporet går mot den strykar-dynka avslutninga si.» Daily Record kalla han ein «episk ballade som har Steve Tyler som imiterer Bryan Adams». Dei noterte han òg som ein «siste-dans-favoritt.»
Effekt og ettermæle
Denne songen var den største hitten til Aerosmith, og debuterte som nummer éin på den amerikanske Billboard Hot 100, der han vart liggjande i fire veker i september, og nådde nummer éin over heile verda, inkludert Australia, Tyskland, Hellas, Irland, Austerrike, Noreg, Italia, Nederland og Sveits. Han bidrog til å introdusera Aerosmith for ein ny generasjon og er framleis ein slager.
Den 28. november 2015 song boksaren Tyson Fury songen etter å ha slått den lenge regjerande tungvektmeisteren Vladimir Klitsjko i Düsseldorf i Tyskland. Fury song songen igjen etter å ha slått Tom Schwarz i 2019 på MGM Grand Arena i Las Vegas.
Innhald
Amerikansk CD- og kassettsingel
Britisk CD1
Britisk CD2
Britisk 7" biletplate og europeisk CD-singel
Europeisk maxi-singel
Australsk og japansk CD-singel
Medverkande
Henta frå plateomslaget til Armageddon.
Aerosmith
Classic Masters av Grand Funk Railroad
Classic Masters er eit samlealbum av Grand Funk Railroad. Det kom ut i 2002 som ein del av ein serie på Capitol Records.
Plata var meint å erstatte Capitol Collectors Series frå 1991 og dei er identiske utanom ein song. Begge albuma har 15 spor, men Classic Masters har med «Take Me», der Collectors Series har «Inside Looking Out». Dne einaste andre skilnaden er rekkefølgja på songane.
Innhald
All sonagar er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde.
I Don't Want to Miss a Thing
Mark Chesnutt-versjonen
Chesnutt valde å spele inn songen etter forslag frå plateprodusenten sin Mark Wright, som hadde høyrt Aerosmith-versjonen på bilradioen sin. Ifølgje Wright lytta han og Chesnutt berre til Aerosmith-versjon to gonger før innspelinga, for å la Chesnutt komma opp med ein versjon som var «hans». Fordi dei to meinte at versjonen hans hadde potensial som singel, trekte plateselskapet Decca Records tilbake den dåverande singelen hans «Wherever You Are» i slutten av 1998 og byrja å promotera «I Don't Want to Miss a Thing» i staden. Chesnutt sa òg at han valde å gjera songen fordi han trudde at han ville bidra til å gjenoppliva hans då dalande albumsal og hitlisteplassering. .
Sjølv om han var positiv til versjonen på den tida, noterte Chesnutt i 2016 at han «ikkje ønskte å spela han inn», og at sjølv om versjonen hans toppa countrylistene og var vellykka på radio, var salet dårleg for både singelen og det tilsvarande albumet. Han noterte òg at han kort tid etter forlét plateselskapet sitt etter å ha avslått tilboda deira om å spele inn ein annan poplåt.
Perlebreen
Perlebreen er ein isbre som flyt til sjøen mellom Observasjonsberget og Bollen på kysten av Dronning Maud Land. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957–62, og namngjeven Tama-hyoga. Det norske namnet er ei omsetjing av det japanske.
Al Quwah
Al Quwah er ein landsby i Jizan-regionen, sørvest i Saudi-Arabia.
Eli Skolmen Ryg
Eli Skolmen Ryg er ein norsk TV-produsent.
Filmografien hennar inkluderer NRK sine TV-seriar Enerom (1987), Fortuna (1993), Offshore (1996) og Soria Moria (2000). I 1990 vann ho Amandaprisen Gullklapperen.
Eli Skolmen Ryg er i slekt med fleire skodespelarar; ho er mor til Hege Schøyen og Anne Ryg, tidlegare svigermor til Harald Eia, søster til Jon Skolmen og tante til Christian og Tine Skolmen.
Distriktet Andelfingen
Distriktet består av 24 kommunar. Den mest folkerike kommunen har vel 3 000 innbyggarar.
Kommunane er Adlikon, Andelfingen, Benken, Berg am Irchel, Buch am Irchel, Dachsen, Dorf, Feuerthalen, Flaach, Flurlingen, Henggart, Humlikon, Kleinandelfingen, Laufen-Uhwiesen, Marthalen, Oberstammheim, Ossingen, Rheinau, Thalheim an der Thur, Trüllikon, Truttikon, Unterstammheim, Volken og Waltalingen.
Telebreen
Telebreen er ein isbre som flyt til austsida av Lützow-Holmbukta mellom Telen og Kjuka. Han vart kartlagt frå flyfoto og landmålingar av Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957–62, og kalla opp etter nærliggande Telen.
Fylkesveg 1471
Fylkesveg 1471 i Viken går mellom Lokshaug og Nordby i Aurskog-Høland.
Strekninga blei fastlagd i 2019, og er ei delstrekning av tidlegare fylkesveg 237 i Akershus.
Jennings Peak
Jennings Peak er eit fjell, 2320 meter over havet i søraustlege delar av Dunedin Range i Admiralty Mountains i Victoria Land i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–63, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Cedell Jennings i US Navy, ein flyelektrikar ved McMurdo-basen, 1968.
Micheldorf in Oberösterreich
Micheldorf in Oberösterreich er ein småby og ein kommune i Distriktet Kirchdorf an der Krems i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 50,3 km² og i kring 5 800 ibuarar, fordelt på byen Micheldorf og 19 mindre og små grender og bondegardar. Byen Micheldorf med sin 3 300 ibuarar ligg på ei dalslette, 465 meter over havet.
Pettenbach
Pettenbach er ein kommune nordvest i Distriktet Kirchdorf an der Krems i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 54,7 km² og i kring 5 200 ibuarar, fordelt på 10 mindre landsbyar og grender. Landsbyen Pettenbach ligg 486 meter over havet.
Industriselskapet Fronius, spesialist på sveiseteknologi, har hovudkontoret sitt i Pettenbch.
'n Beetje
«'n Beetje» (nederlandsk for Litt), kjend som «Een beetje» (nederlandsk for Litt) i samband med Eurovision Song Contest, var det nederlandske bidraget i Eurovision Song Contest 1959, framført på nederlandsk av Teddy Scholten.
Nationaal Songfestival 1959
17. februar 1959 deltok songen i Nationaal Songfestival 1959, den nederlandske uttakinga til Eurovision Song Contest 1959 i Cannes i Frankrike. «Een beetje» vart framført to gonger av to ulike songarar; Teddy Scholten og John de Mol. Scholten vann tevlinga med 235 poeng, og slo «De regen» som ho òg framførte i tevlinga.
Eurovision Song Contest 1959
I Eurovision Song Contest 1959 starta songen som nummer fem i finalen, etter Monaco med «Mon ami Pierrot» av Jacques Pills og før Vest-Tyskland med «Heute Abend wollen wir tanzen geh'n» av Alice og Ellen Kessler. Bidraget fekk sju poeng frå Italia, fire poeng frå Frankrike, tre poeng frå Austerrike og Belgia, to poeng frå Vest-Tyskland og eitt poeng frå Monaco og Storbritannia. Nederland fekk til saman 21 poeng og vann av totalt elleve bidrag. I tillegg til at Nederland fekk framføre vinnarbidraget att, fekk andre- og tredjeplassen, høvesvis Storbritannia og Frankrike, framføre sine bidrag på nytt. Det er den fyrste og førebels siste gongen det har vorte gjort.
Al Wasili
Al Wasili er ein landsby i Jizan-regionen, sørvest i Saudi-Arabia.
Pentti Glan
Pentti «Whitey» Glan er ein finsk trommeslagar, mest kjend for arbeidet sitt med Alice Cooper.
Det første seriøse bandet hans var det kanadiske soulbandet The Rogues (som seinare endra namn til Mandala). I 1971 starta han bandet Bush i lag med bandmedlemmar frå Mandala. Dei gav ut eit album og turnerte med Steppenwolf.
Etter bandet vart oppløyst vart han studiotrommeslagar og spelte på det første og andre albumet til John Kay frå Steppenwolf. I 1974 byrja han å turnere med Lou Reed og spelte på to konsertalbum og eitt studioalbum. I 1975 vart han med Alice Cooper for soloalbumet hans Welcome To My Nightmare og den påfølgjande turneen. Han turnerte med Alice Cooper frå 1975 til 1979. Han spelte òg i filmen The Rose som trommeslagar i The Rose Band.
Leveleg sone
Den levelege sona er det beltet kring ei stjerne der ein planet i bane vil kunna ha flytande vatn på yta. Ein slik planet kan soleis ha liv slik ein kjenner det frå jorda.
Stig Årdal
Stig Årdal er ein norsk historikar frå Jølster i Sunnfjord. Han er utdanna cand.philol med hovudfag i historie. Årdal bur i Førde.
Schwarzschild-radius
Schwarzschild-radiusen er ein funksjon av massen til lekamen. For ein lekam som ikkje roterer og som er utan ladning, er schwarzschild-radiusen gjeven ved
der
For ein lekam med massen til sola er schwarzschild-radiusen lik om lag 3 kilometer, og for ein lekam med massen til jorda er han om lag 9 millimeter.
Konseptet Schwarzschild-radius spring ut frå den fyrste eksakte løysinga på likningane til Albert Einstein i den generelle relativitetsteorien. Likningane vart løyste av den tyske astronomen Karl Schwarzschild i 1916.
Mount Jennings
Mount Jennings er eit fjell med ei høgd opp mot kring 2800 moh like sør for Mount Roy i Barker Range i Victory Mountains i Victoria Land i Antarktis. Det vart namngjeve av New Zealand Antarctic Place-Names Committee etter Peter Jennings, ein feltassistent og mekanikar for felgruppa ved Evans Névé frå Victoria University of Wellington Antarctic Expedition, 1971–72.
Storm (fleirtyding)
Storm kan vere
Alkoven
Alkoven er ein kommune i Distriktet Eferding i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 42,5 km² og i kring 5 800 ibuarar, fordelt på tre landsbyar og 17 grender. Landsbyen Alkoven ligg 268 meter over havet.
65% av arealet i kommunen vert nytta til landbruk.
AS Halvard Drægni
AS Halvard Drægni var ein konservesfabrikk på Hermansverk i Leikanger i Sogn og Fjordane. Landhandlar Halvard Drægni i Skjolden i Luster starta produksjon av saft og syltetøy i 1900. I 1919 starta han aksjeselskap og bygde ein stor konservesfabrikk på Hermansverk, som vert kalla Saften på folkemunne. Ein viktig grunn til at han flytte produksjonen var at Hermansverk hadde heilårskommunikasjon med båt, i motsetnad til Skjolden der fjorden ofte var islagd om vinteren. Produkta til Drægni fekk gullmedalje på verdsutstellinga i Rio de Janeiro i 1923.
Bergens & Drægni Produkter
Då norsk konservesindustri gjekk inn i vanskelege tider på 1970-talet, starta arbeidet med å samla saft- og syltetøyprodusentane på Vestlandet i eitt selskap. Drægni fusjonerte med Bergensmeieriet i 1978 under namnet Bergens & Drægni Produkter AS. Det var meininga at også Lerum skulle koma med i storkonsernet som skulle heita Vest Konserv, men dette vart ikkje noko av. I 1982 gjekk selskapet konkurs, og Lerum kjøpte fabrikken på Hermansverk.
Jacques Madubost
Jacques Madubost var ein fransk friidrettsutøvar og  pistolskyttar frå Dangeau i Eure-et-Loir. Han tevla i høgdehopp, ei øving han vart europameister i i 1966.
Aktiv
Madubost, som aldri lukkast verte fransk meister i høgdehopp, sigra overraskande i høgdehopptevlinga under europameisterskapen 1966 i Budapest. Med 2,12 meter enda han på same høgda som sølvvinnaren, landsmannen Robert Sainte-Rose. Same sesongen forbetra Madubost den franske rekorden til 2,15 m.
Etter han slutta med friidrett, deltok han i skytesport som pistolskyttar.
Rosenkavaleren
Rosenkavaleren, som på originalspråket tysk heiter Der Rosenkavalier (Rosenkavaleren), er ein komisk opera med musikk av Richard Strauss og libretto (tekst) av forfattaren Hugo von Hofmannsthal. Operaen vart uroppført 26. januar 1911 i operahuset Semperoper i Dresden i Tyskland.
Handlinga i operaen går føre seg i eit aristokratisk miljø i Wien ikring 1740, i dei tidlege regjeringsåra til keisarinne Maria Theresia.
Ragnar Bull
Ragnar Bull er ein norsk lærar og forfattar som bur i Holmedal i Askvoll kommune.
Terje Strømdahl
Terje Strømdahl er ein norsk skodespelar. Han er særleg kjend som medprogramleiar i Portveien 2 og som karakteren Sorte Maske, begge kjende frå NRK. Strømdahl har arbeidd ved Nationaltheatret, Torshovteatret og Oslo Nye Teater, og har gjesta Trøndelag Teater fleire gongar. Strømdahl har òg lese inn lydbøker og medverka i radioproduksjonar.
Terje Strømdahl stod på 1990-talet fram som homofil.
Terje Strømdahl er broren til ekspedisjonsfarar og villmann Trond Strømdahl.
Fylkesveg 60 (fleirtyding)
Fylkesveg 60 finst i fleire fylke i Noreg:
Tønnesenbreen
Tønnesenbreen er ein brei isbre som flyt nord mellom Risemedet og Festninga, og skil Gjelsvikfjella og Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og kalla opp etter J. Tønnesen, ein meteorolog med den norske antarktisekspedisjonen (1956–58).
Geshur i Golanhøgdene
Geshur (hebraisk גְּשׁוּר, tyder 'Brubygging') er ei israelsk busetjing, ein kibbutz, på ryggen i den sørlege Golanhøgdene. Det internasjonale samfunnet reknar israelske busetjingar i Golanhøgdene som ulovlege etter folkeretten, men dei israelske styresmaktene motset seg dette.
Bibeltida
Kibbutzen er kalla opp etter eit mytisk kongedøme i Bibelen som kanskje kan ha eksistert i same området. I følgje Bibelen var Geshur eit sjølvstendig kongedøme på tida til kong David (Josva 13:13). David gifta seg med Maachah, ei dotter av Talmai, som var konge i Geshur. (2. Samuel 3:3, 1. Krønikebok 3:2) Sonen hennar Absalom flykta til heimlandet til mora etter halvbroren hans og den eldste sonen til David, Amnon, vart drepen. Absalom vart verande der i tre år før han fekk oppreising av David. (2. Samuel 13:37) Geshur klarte å halde på sjølvstendet sitt frå dei arameiske kongedøma fram til tida til kong Salomo.
Al-Mubarakah
Al-Mubarakah (òg kalla ‘Anţūţah eller Antota) er ein landsby i Jizan-regionen, sørvest i Saudi-Arabia.
Geshur i Golanhøgdene
Moderne tid
Dei første vinrankane i Golanhøgdene vart planta i Geshur i 1976.
Vilmos Varjú
Vilmos Varjú  var ein ungarsk friidrettsutøvar frå Gyula. Han vart europameister i kulestøyt i 1962, og forsvarte EM-tittelen fire år seinare. I mellomtida vann han bronsemedaljen i øvinga under dei olympiske sommarleikane i Tokyo 1964.
Aktiv
I 1966 vart det klart for europameisterskap på heimebane i Budapest. Varjú skuffa ikkje, han forsvarte EM-tittelen med stor margin til andremann. Same sesongen forbetra han europarekorden med seks cm til 19,62 m. I 1970 sette han ny personleg rekord med 19,72 m, før han i 1971 la på til heile 20,45 m. Under EM 1971 i Helsingfors kom han på fjerdeplassen med 19,99 m, fem centimeter bak bronsevinnaren.
Drammensveien i Asker og Lier
Drammensveien er namnet på ein veg frå Asker sentrum i Asker kommune i Akershus til ei rundkøyring ved nordenden av Damtjern i Lier kommune i Buskerud (i Asker ei strekning av fylkesveg 203 i Akershus, og i Lier fylkesveg 16 i Buskerud). Dette er ei ombygd strekning av den tidlegare hovudvegen mellom Oslo sentrum og Drammen, som hadde namnet Drammenveien i mest heile lengda. Men då den noverande parsellen av Europaveg 18 mellom dei to byane vart bygd, vart den gamle Drammensveien stykka opp, og Drammenveien i Asker og Lier kommunar er den eine av dei to strekningene av denne tidlegare sterkt trafikkerte hovudåra som framleis har namnet Drammensveien. Den andre delstrekninga er Drammensveien i Oslo. Elles har dei strekningane som framleis er att av den gamle hovudvegen i kommunane Asker og Bærum, gått inn i lokalvegsystema og fått andre namn, som til dømes dei gamle og ombygde strekningane av Drammensveien i Asker som har fått namna Billingstadsletta og Kirkeveien.
Som fylgje av at Drammensveien i Asker har vore ei strekning av den gamle hovudvegen, har dei husa og eigedomane som ligg til vegen framleis nummer på nihundretalet, som er den same nummereringa som då nummerrekkja tok til der Drammensveien byrja i Oslo.
I Asker kommune finst òg ein veg med namnet Gamle Drammensveien. Denne vegen er «gamal» i høve til den tidlegare hovudvegen Drammenveien, ikkje i høve til den noverande Europaveg 18, som i daglegtale òg ofte vert kalla Drammensveien.
Kjell Gunnar Finstad
Kjell Gunnar Finstad er ein norsk bedrageridømt forretningsmann og tidlegare gründer i m.a. oljebransjen. Investeringsselskapet hans, Norex, der han var dagleg leiar og einestyrar, gjekk i 2002 konkurs med krav i buet på 363 millionar kroner. Ifylgje revisor si sluttberetning beløp dei melde bruttokrava i buet seg til 820 millionar kroner. I 2010 vart han dømt for grov økonomisk utruskap, brot på straffelova, verdipapirhandelslova, regnskapslova og aksjelova. Han slapp likevel å sona bedrageridommen i fengsel, fordi etterforskningen tok så lang tid. Fire styremedlemmar, som alle er i familie med Finstad, auka formuane sine med over 150 millionar kroner rett før konkursen i 2002. . I etterkant av konkursen vart òg Ernst & Young granska for sin revisjon av Finstads selskap.
Finstad åtte ei periode Ekebergrestauranten i Oslo.
Jesse Owens
Jesse Owens, eigentleg James Cleveland Owens, var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar, fødd i Lawrence County i Alabama. Han vart vide kjend gjennom Sommar-OL 1936 i Berlin der han vann fire gullmedaljar og vart den store framgrunnsfiguren i leikane.
Den 25. mai 1935 i Ann Arbor sette Owens verdsrekord i lengdehopp med på 8,13 meter, ein rekord som stod til 1960. Straks etter rekordhoppet vann han 200 meter, eigentleg 220 yards, på 20,3 sekundar, også det verdsrekord.
Under sommarleikane 1936 i Berlin vann Owens 100 meter på tida 10,3 den 3. august, lengdehopp 4. august med 8,06 m, 200 meter den 5. august, tid 20,7 sekundar. Den 9. august vann han si fjerde gullmedalje då han sprang ein etappe for USA i 4 x 100 meter stafett.
Seinare i 1936, sa han at han ikkje hadde blitt oversett av Tysklands regjeringssjef, og han la til at USAs president ikkje sendte gratulasjon fordi presidenten var oppteken.
I skjønnlitteraturen er det skrive om Owens, mellom anna i det ironiske diktet "Sprinterne" - skrive av Nordahl Grieg etter Sommar-OL i Berlin i 1936.
Kjemisk våpen
Kjemisk våpen er effektive, brutale og uføreseielege våpen laga med giftige kjemikaliar, og vart mykje brukt under den fyrste verdskrigen, og litt under den andre verdskrigen. Våpenet fører meg seg mykje død eller skade på menneske, som ein del av kjemisk krigføring. Kjemiske våpen er klassifisert som masseøydeleggingsvåpen, og det er internasjonalt forbode å produsera, lagra og bruka kjemiske våpen. Kjemiske våpen er ikkje det same som biologiske våpen, kjernefysiske våpen eller radiologiske våpen. Kjemiske våpen kan verta mykje spreidd i gass-, væske- eller fast form, og kan lett bringa skade på andre enn dei tiltenkte måla. Nervegass, tåregass og pepperspray er tre døme frå nyare tid på giftige gassar brukt som kjemiske våpen.
Kjemiske våpen vart for alvor brukt i stort omfang under den fyrste verdskrigen, der effekten av sennepsgass, fosgen-gass og andre giftige gassar årsaka pusteproblem, blinde og død.
Typar kjemiske våpen
Kjemiske stridmiddel vert klassifisert etter kva for effektar dei har på menneske.
Nervegassar
Dei farlegaste av desse er nervegassane tabun (GAV), sarin (GB), soman (GD) og VX, som verkar inn på nervesystemet ved at det bind seg til acetylcholinesterase og hemmar dette enzymet. Dette fører til at neurotransmittoren acetylcholin ikkje vert brote ned, og synapsen får ein stadig straum av impulsar. Den ramma får pusteproblem, krampar, brekkingar og andre lammande problem.
Hudstridsmiddel
Kjemiske gassar som reagerer ved hudkontakt og forårsakar byllar eller sår, desse vert kalla hudstridsmiddel. Døme er samband av sennepsgass (HD) og lewisite, som er mindre giftige enn nervegassane. Alle desse kjemiske våpena er væsker ved normal romtemperatur, men vert gassform når dei vert sloppe fri under krigsbruk. Hudskadane vil i starten likna på brannsår, og etterkvart kan det oppstå blemmer.
Kvelegassar
Kvelegassar er døyelege stridsmiddel som berre verkar gjennom åndedrettet. Dei viktigaste sambanda i denne gruppa er fosgen, defosgen og klorpikrin. Dei kan i store konsentrasjonar gje skadar på luftvegar og lunger.
Blodgassar
Blodgassar påverkar blodet, når det vert teke opp i kroppen verkar det på evna til cellene til å ta opp og omsetja oksygen. Dei to viktigaste sambanda er blåsyre og klorcyan.
Arbeid mot kjemiske våpen
Kjemivåpen-konvensjonen frå 1993 er det eit juridisk bindande, verdsomspennande forbod mot produksjon, lagring og bruk av kjemiske våpen og kjemiske substansar som lett kan verta omgjort til slike våpen. Til trass for denne konvensjonen finst det framleis store lager av kjemiske stridsmiddel.
Før den andre verdskrigen
Genèveprotokollen av 1925 (må ikkje forvekslast med Genèvekonvensjonane) kom i stor grad som ein reaksjon på giftgassbruken under den fyrste verdskrigen. Den offisielle tittelen var Protocol for the Prohibition of the Use in War of Asphyxiating, Poisonous or other Gases, and of Bacteriological Methods of Warfare, og er eni internasjonal avtale som forbyr bruk av kjemiske- og biologiske våpen. Den vart underteikna i Genève 17. juni 1925, og tredde i kraft 8. februar 1928. 133 nasjonar er ført opp som statlege partar i protokollen. Denne avtalen slår fast at kjemiske- og biologiske våpen er med rette fordømt av den generelle oppfatinga i den siviliserte verda.
Kjemiske våpen i Skagerrak
Etter den andre verdskrigen vart behovet for å fjerna store mengder med kjemiske våpen som tyskarane hadde lagra i tilfelle ei kjemisk krigføring, mellom anna sennepsgass, sarin, tabun, fosgen og lewisitt. Det vart vedteke at det beste var for dei allierte å senka denne ammunisjonen i havet, og store mengder vart lasta på skip, og senka utanfor Sverige, Danmark og Noreg i 1945-1946. Ein reknar med at mengda av kjemisk stridsmiddel var på 168 000 tonn. I Skagerrak er det dokumentert 36 skip som vart senka, utan at det er kjent om det er kjemiske stridmiddel i alle skipa. Dumpinga vart godkjend av norske styresmakter.
LU-faktorisering
Ei LU-faktorisering innanføre lineær algebra er ei matrisefaktorisering som deler opp ei matrise til i ei nedre triangulær matrise og ei øvre triangulær matrise. LU-faktoriseringa finst for alle kvadratiske matriser og er numerisk stabil. Ho har fleire bruksområde særleg innanføre numerisk lineær algebra, mellom anna for å løysa likningssystem, finna determinantar, rekna ut invers og å undersøkja om ei gjeven matrise er singulær.
Definisjon
LU-faktoriseringa finst for alle kvadratiske matriser og er definert til å vera
A = LU
Her er L er ei nedre triangulær matrise medan U er ei øvre triangulær matrise.
Motivering
LU faktoriseringa kan motiverast fullt og heilt ut frå gaussisk eliminasjon på ei matrise A til ho vert ei øvre triangulær matrise U.
Kvar operasjon på ein rad i den gaussiske eliminasjonen kan uttrykkjast ved elementære matriser der eit tal x på indeks n \times m i matrisa svarar til å leggja rad m gongar verdien x til rad n. For å få matrisa A på ei øvre triangulær form så vert kvar radoperasjon å leggja ein rad til ein rad under. I den elementære matrisa svarer dette til at n alltid vil vera større eller lik m. Altså vil alle elementærmatrisene vera nedre triangulære.
Produkt av nedre triangulære matriser er også ei nedre triangulær matrise. Inversen av ei nedre triangulær matrise er også nedre triangulær. Altså vil;
Ein kan rekna ut LU-faktoriseringa direkte ved å finna dei elementære matrisene, men numerisk er ikkje dette ei optimal løysing.
Løysa likningssystem
Ettersom LU-faktoriseringa faktoriserer i to triangulære matriser kan ein nytta forlengssubstitusjon etterfølgd av baklengssubstitusjon for å finna løysinga. Dette kan vera ein god del meir rekneeffektivt enn å nytta gaussisk eliminasjon direkte.
Når ein har ei LU faktorisering av matrisa A=LU så kan ein løysa systemet ved LUx=b ved først framlengssubstitusjon etterfølgd av baklengssubstitusjon. Ein løyser først systemet med nedre triangulære matrisa Ly=b ved framlengssubstitusjon og finn y. Ein gjev dette til systemet med den øvre triangulære matrisa Ux=y og nyttar baklengssubstitusjon for å løysa det øvre triangulære likningssystemet og finn x.
Inversutrekning
Inversen av ei matrise A rekna ut i frå LU-faktoriseringa hennar er gjeven som:
Determinant
Determinanten kan reknast ut ved
Marit Øiseth
Marit Øiseth, fødd Marit Hemstad, var ein norsk idrettsutøvar, fødd og død i Nord-Odal. Ho var aktiv i friidrett og langrenn, som skirennar var ho medlem i Mogutten Idrettslag.
Marit Hemstad var dotter til ein skogsarbeidar. 17 år gammal deltok ho i EM i friidrett 1946 i Oslo, der ho vart nummer fire på 200 med tida 25,7 sekundar.
Ho kom tilbake som Marit Øiseth og deltok i langrenn under Vinter-OL 1952 i Oslo. Her enda ho på sjuandeplassen på 10 km. Då den fyrste noregsmeisterskapen med kvinner i langrennssporet fann stad i 1955, hadde ho slutta å tevle.
Synnøve Vinsrygg
Synnøve Vinsrygg er ein norsk arkeolog. Ho er fødd i Stryn og busett i Oslo. I 1973 tok ho magistergrad i arkeologi ved Universitetet i Bergen. Ho arbeidde i 15 år som arkeolog og vart førsteamanuensis. Etter tilleggsutdanning i internasjonale studiar arbeidde ho med ulike internasjonale oppgåver i mange land og verdsdelar, mellom anna med UNESCO.
Juan Cuadrado
Juan Guillermo Cuadrado Bello er ein colombiansk fotballspelar som i 2018 spela for det colombianske landslaget og for Juventus i italiensk Serie A. Han vart seriemeister i England med Chelsea i 2015 og i Italia med Juventus i 2016 og 2017.
Metzar
Metzar (hebraisk מֵיצָר) er ei israelsk busetjing, ein kibbutz, sør i Golanhøgdene som ligg i kommuneområdet til Golan regionale kommune. Metzar var den 29. busetjinga i Golanhøgdene. Det internasjonale samfunnet reknar israelske busetjingar i Golanhøgdene som ulovlege etter folkeretten, men dei israelske styresmaktene motset seg dette.
Toriibreen
Toriibreen er ein isbre som flyt nordvest mellom Monts Goossens og Mount Fukushima i Dronning Fabiolafjella. Han vart oppdaga 7. oktober 1960 av Belgica-ekspedisjonen, under Guido Derom, som namngav han etter Tetsuya Torii ein geokjemikar som var leiaren for den japanske gruppa som vitja området i november 1960.
Erik Vangberg
Johan Erik Vangberg var ein norsk tømmermann og stortingsmann frå Vadsø, busett i Tromsø. Han representerte byane i Nord-Noreg og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1923-30.
Vangberg var son til ein bygnings- og arbeidsformann. Han gjekk i lære hos far sin og utdannaseg i hus- og skipsbygging, samt snikkar- og modellarbeid. Frå 1898 arbeidde han som tømmermann på Tromsø Skibsverft. Etter 1934 var han styrar for dei kommunale leigegardane i Trromsø kommune.
Vangberg engasjerte seg i fagrørsla og var frå 1923 til -26 formann i Norsk Trearbeiderforbund. Allereie frå 1910 var han medlem i bystyret i Tromsø, hadde gjennom åra mange verv i kommunen. Stortingsbolken 1922-24 var han varamann og møtte på Tinget 29.11.-5.12.1923 og 21.3.-1.8.1924 i staden for Harald Langhelle. Dei to neste tingperiodane, 1925-27 og 1928-30, hadde Vangberg fast sete på Stortinget, der han var medlem i Næringskomite nr.2
Kjelder
Stortingsbiografi
Mount Jiracek
Mount Jiracek er eit fjell, 2430 moh, som ligg på vestsida av toppen av Tinkerbreen i Southern Cross Mountains i Victoria Land i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–64, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter George R. Jiracek, ein geofysikar ved McMurdo-basen i 1964–65.
Kfar Haruv
Kfar Haruv (hebraisk כְּפַר חָרוּב, tyder 'jhannesbrødtrelandsbyen') er ei israelsk busetjing, ein kibbutz, som ligg sør i Golanhøgdene. Han høyrer til Kibbutzrørsla og Golan regionale kommune. Det internasjonale samfunnet reknar israelske busetjingar i Golanhøgdene som ulovlege etter folkeretten, men dei israelske styresmaktene motset seg dette.
Geografi
Kibbutzen ligg på kanten av ei klippe, 315 meter over havet, kring 525 meter over Genesaretsjøen) som ligg 2 km mot vest.
Historie
Busetjinga vart grunnlagd i 1973 og tok namnet frå ein arabisk landsby som hadde lege der tidlegare, Kafr Hareb. Denne var visstnok igjen kalla opp etter landsbyen Haruva som låg i området i Talmud-tida. Innbyggjarane slo seg først ned i leiren Afik, og flytta til den noverande plasseringa (ein syrisk militærbase med utsyn over Ein Gev og HaOn) i 1974. Det var den sekstande israelsk busetjinga som vart grunnlagd i Golanhøgdene og medlemmane var israelarar og emigrantar frå USA. I 2011 var folketalet 400 innbyggjarar. 90 av dei budde då i eit nabolag som var nybygd i 2004.
Det franske kvinnelandslaget i handball
Frankrike sitt kvinnelandslag i handball er det kvinnelege landslaget i handball for Frankrike. Det representerer landet i internasjonale handballturneringar, og vert regulert av Fédération Française de Handball. Landslaget kvalifiserte seg til sin internasjonale meisterskap i 1986.
Kfar Haruv
Økonomi
Den viktigaste arbeidsgjevaren for busetjinga er fabrikken A.R.I. som produserer hydraulisk utstyr. Busetjinga driv òg jordbruk, og haustar mandlar, avokado, nektarinar og fersken.
Det franske kvinnelandslaget i handball
Resultat i internasjonale turneringar
''Resultata som er vist under er berre turneringar der Frankrike har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.''
Jarl Goli
Jarl Einar Goli er ein norsk skodespelar, tidlegare tilsett i NRK, TV Norge og TV3. Han er utdanna ved Statens Teaterhøgskole og er mellom anna kjent frå NRK Barne-TVs Portveien 2. Han var programleiar for den norske finalen i Melodi Grand Prix i 1986 og programleiar for underhaldningsporgrammet Våg og vinn på TV3 saman med Lise Nilsen i 1997. Han medverka i filmen Orions belte i 1985. I 2009 spelte han rolla som Horst Jenka i Hotel Cæsar. Jarl Goli er frimurar.
Amble
Det er to foreslåtte opphav til stadnamnet Amble. Det eine er at det kjem frå gælisk opphav frå «Am Béal», som tyder «elvemunning», medan det andre er at det kjem frå gammalengelske «Amma's/Anna's bile», som tyder «neset til Amma/Anna».
An Najamiyah
An Najamiyah er ein landsby i Jizan-regionen, sørvest i Saudi-Arabia.
Mount Joern
Mount Joern er eit ryggliknande fjell, 2510 moh, som ligg 3 nautiske mil nordvest for Mount Bower i Outback Nunataks i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959–64, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Albert T. Joern, einf orskar i fysiopsykologi ved Amundsen-Scott-stasjonen vinteren 1968.
Kjeldebotn
Kjeldebotn er ei jordbruksbygd i Narvik kommune i Nordland. Bygda har ca. 300 innbyggarar.
Bygda er endepunkt for riksveg 819, og avstanden til kommunesenteret Ballangen er 20 km. Til Narvik, som er næraste by, er det 60 km. Kjeldebotn ligg på sørsida av Ofotfjorden, og har båtsamband til Harstad/Narvik lufthamn Evenes, som ein kan nå på 25 minutt. Det er hurtigbåtrute til Svolvær, som tar 2–3 timar. Det er buss- og båtruter, blant anna til Narvik. I bygda er det daglegvarebutikk, post og kafé.
Kjeldebotn og området rundt er rik på fin natur, med Håfjellet (817 moh.) som den mest populære utfartsstaden. Området har fiskevatn og jaktterreng, og egnar seg også ypparleg til fjellvandringar. På sommarstid kan ein køyre opp til Håfjellet med bil, om vinteren kan ein bruke snøskuter eller ski.
Kjelder
Wikipedia på bokmål 13. mars 2011
Tverreggbreen
Tverreggbreen er ein isbre mellom Heksegryta og Tverregga i Kirwanveggen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og fleire flyfoto (1958–59).
Datsja
Datsja (av russisk дача) er eit russisk ord for ein feriebustad eller ein landstad i forstadene til sovjetiske og russiske byar. I somme tilfelle vert det nytta av eigaren eller leigd ut til bybuarar om sommaren. Datsjaer er vanlege i Russland, men òg ein del nytta i andre tidlegare republikkar i Sovjetunionen.
Richard Gustav Furuholmen
Richard Gustav Furuholmen var ein norsk ingeniør og båtkonstruktør. Han var fødd i Varteig ved Sarpsborg. Han teikna sin første båt i 1906. Etter nokre år i USA, der han mellom anna arbeidde med teikning av motorbåtar, arbeidde han som båtkonstruktør i Oslo frå 1916. I 1919 starta han eiga konstruksjons- og konsulent verksemd. Furuholmen er særleg kjend for motorbåtane han konstruerte. Åleine, eller saman med andre, konstruerte han over 1500 ulike motorbåtar.
Saman med Otto L. Scheen, som han frå 1954 samarbeidde med i firmaet Furuholmen & Scheen, konstruerte han fleire redningsskøyter. Særleg hadde dei mykje arbeid med utviklinga av redningskryssarane i stål.
Han mottok Kongens fortenestmedalje i gull i 1962.
Mount Jord
Mount Jord er eit fjell i Antarktis.
Mathias Indrebø
Mathias Indrebø var ein norsk forfattar. Han voks opp i Angedalen i Førde.
Då Indrebø var 11 år vart han angripen av poliomyelitt og han vart lam i hender og føter. Han var sterkt funksjonshemma heile livet, sjølv om han etterkvart kunne bruka høgrehanda. 17 år gamal kom han til Sophies Minde i Oslo og der lærde han teikning og treskjering. Då han flytta tilbake til Førde livnærde han seg delvis på treskjerararbeid. Den siste delen av livet budde Indrebø på Vestlandske Vanføreheim i Bergen.
Merom Golan
Merom Golan (hebraisk מְרוֹם גּוֹלָן) er ei israelsk busetjing og ein kibbutz nord i Golanhøgdene, innafor grensene til Golan regionale kommune, ved foten av Bental. Det internasjonale samfunnet reknar israelske busetjingar i Golanhøgdene som ulovlege etter folkeretten, men dei israelske styresmaktene motset seg dette.
Salami
Salami eller salamipølse er ein type røykjepølse som er krydra og lett speka. Ho er gjerne kjenneteikna av raudt kjøt med kvite feittbitar i.
Salami er særleg rekna som ein italiensk mattype, men slike pølser er vanlege over store delar av Europa. Ordet salami er den italienske fleirtalsforma av salame, av vulgærlatin salamen, 'salta'.
Salami er typisk laga av grovhakka svinekjøt eller storfekjøt med kvitt spekk, salt og kvitlauk. Ein kan også bruka andre typar kjøt, som sau, geit, gås, kalkun, hest og esel. Andre vanlege ingrediensar er ulike krydder, særleg kvit pepar, urter, eddik og vin.
Salamipølse blir typisk eten etter å ha blitt skoren i tynne skiver. Ho er vanleg å bruka som pålegg eller som spekemat. Salami kan også vera ingrediens i mange ulike matretter, som i panini og på pizza.
Nokre kjende salamitypar er kryddersalamiane pepperoni (Italia/USA) og chorizo (Spania/Portugal). Ein regional salami i Italia er finocchiona frå Toscana, som er smakssett med fennikel.
Fôrsukkerbete
Fôrsukkerbete, ofte berre kalla fôrbete eller bete, er ein plantekultivar frå beteslekta danna av kryssing mellom fôrbete og sukkerbete. Det finst ei rekkje overgangsformar mellom varietetane i høve til storleik, farge, form, stoffinnhald og veksemåte. Fôrsukkerbetar blir typisk dyrka til fôr, til dømes til hest eller storfe.
Rotknollen til fôrsukkerbete er typisk halvlang med kvit kjøtfarge og gult eller raudleg skal. Tørrstoffprosenten til fôrsukkerbeten er lågare enn i sukkerbete, men høgare enn i vanleg fôrbete. Nokre stader, som i Damark, har dyrking av fôrsukkerbete meir eller mindre fortrengd dyrkinga av fôrbete.
Fôrbete er opphavsforma til sukkerbete, og dei to formene krysser seg lett til fôrsukkerbetetypar. Vitskaplege namn for fôrsukkerbeten er Beta vulgaris subsp. vulgaris (Altissima-gruppa, Semisaccharifera-undergruppar) eller Beta vulgaris var. altissima f. semisaccharifera
Bedale
Bedale  er ein marknadsby i grevskapet North Yorkshire i England. Han har kring 4500 innbyggjarar og ligg 55 km nord for Leeds, 42 km sørvest for Middlesbrough og 11 km sør for Northallerton. Opphavleg låg Bedale i Richmondshire og i Domesday Book er han ført opp som ein del av Catterick wapentake, som òg vart kalla Hangshire (oppkalla etter Hang Bank i Finghall).
Hanske
Hanske (norrønt hanzki, lågtysk hantscho, hantsche, tyder eigentleg 'handsko') er eit klesplagg til å ha på handa som har eige rom til kvar av fingrane, til skilnad frå vottar. Hanskar som er laga i eit tynnare stoff kan ein kalla vantar.
Kreml
Kreml (russisk (кремль, ) er det russiske ordet for festning, borg eller citadell og viser til eit stort festningsanlegg som finst i historiske russiske byar. Mest kjend er Kreml i Moskva, den eldste kjernen i byen med monumentalbygningar frå 1400-talet. eller som eit metonym om styresmaktene som held til der.
I mellomalderen blei fleire russiske byar bygde opp rundt kreml, som regel på strategiske stader ved elver. Dei var opphavleg omgjevne av treveggar og seinare av murar av stein eller murstein. Inni ein kreml kunne ein finna domkyrkjer, fyrste- eller biskoppalass, offentlege kontor og våpenlager. Fleire gamle fyrstestader som Moskva, Pskov, Novgorod, Smolensk, Rostov, Suzdal, Jaroslavl, Vladimir og Nizjnij Novgorod oppstod rundt kreml.
Det eldste bevarte kremlet ligg i Novgorod. Steinanlegga her blei bygde i 1044 og erstatta eldre byggverk av tre. Kreml i Mosvka er først nemnd i 1147. Dei eldste delane som er bevarte her ligg i sørvest og stammar frå 1300- eller 1400-talet. Dette kremlet var basen til storfyrsten av Moskva, og frå 1547 til 1712 bustaden til tsaren. Etter den russiske revolusjonemn i 1917 blei Kreml i Moskva eit sovjetisk hovudkvarter og symbol for Sovjetunionen. «Kremlologi» blei ei nemning for tolking av politiske signal frå Sovjetunionen og seinare Russland. Etter at Sovjetunionen braut saman i 1991 har den russiske presidenten og administrasjonen hans hatt kontor i Kreml. Delar av Kreml i Mosvka blei tilgjengelege for allmugen i 1953. Kreml og Den raude plassen like ved blei utnemnde til verdsarv i 1990.
Hanske
Hanskar til formell bruk
Menn kan bruka hanskar ved visse høve, gjerne saman med livkjole eller andre særleg formelle antrekk. Slike hanskar skal vera små og kortskafta, gjerne i eit tynt og fint stoff. Vanlegvis skal hanskane vera svarte, men til galla (kjole og kvitt eller gallauniform) skal herrehanskar vera kvite.
Kvinner kan bruka lange hanskar i sateng, særleg saman med ballkjole eller selskapskjole. Slike hanskar kan vera i mange ulike fargar eller i same farge som kjolen.
Distriktet Bülach
Bülach er eit av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg nord i kantonen, og har grense til Tyskland i nord, og til ein enklave av kantonen Schaffhausen i nordaust. Bülach hadde 131 692 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 185 km². Byen Bülach, som ligg sentralt i distriktet, er hovudstad.
Distriktet omfattar av 22 kommunar. Fem kommunar har meir enn 10 000 innbyggarar, det er Kloten, Bülach, Opfikon, Wallisellen og Bassersdorf. Dei andre kommunane er Bachenbülach, Dietlikon, Eglisau, Embrach, Freienstein-Teufen, Glattfelden, Hochfelden, Höri, Hüntwangen, Lufingen, Nürensdorf, Oberembrach, Rafz, Rorbas, Wasterkingen, Wil og Winkel.
Hudkrem
Hudkrem er ei form for blaut salve som blir brukt for tilføra væske til huda og til å glatta og mjukna henne. Hudkrem blir også brukt som ei form for kosmetikk og kan då innehalda parfyme. Ulike former for hudkrem er handkrem, ansiktskrem og fotkrem.
Muffe
Muffe er eit klesplagg til å stikke hendene inn i for å halda dei varme når det er kaldt ute. Plagget blei særleg brukt før, til tider også innandørs som elegant motetilbehøyr for kvinner. Muffer kunne ha ulike fasonger, men var vanlegvis sylinderforma med opningar til hendene i kvar ende. Dei kunne vera laga av skinn, fjører eller tekstil, ofte med vattering innvendig. Muffer er kjende frå renessansen, og blei på 1600- og 1700-talet brukt av både kvinner og menn. Seinare blei plagget berre brukt av kvinner. På byrjinga av 1900-tallet gjekk populariteten tilbake, men bruken fekk eit lite oppsving sist på 1940- og inn på 1950-talet.
Ordet muffe (på engelsk, tysk og svensk muff ) kjem truleg opphavleg frå det gamle franske moufle som tyder 'tjukk hanske eller vante'.
Anas
Anas er ei biologisk slekt med grasender i andefamilien.
Slekta samlar ender av varierande storleik, frå krikkand på 34 centimeter i kroppslengd til raudfotand og golfand som kan bli over 60 cm. Dei hekkar ved ferskvatn. Anas-grasender beitar typisk på akvatiske plantar og virvellause dyr på grunt vatn. I motsetnad til dukkender i slektene Netta, Aythya og Bucephala dukkar Anas-endar i vatnet ved å vippe framkroppen ned i vatnet og bakkroppen opp i lufta. Dei er i stand til å flyge rett opp frå vassoverflata.
I vinterhalvåret har mange artar særs iaugefallande oppvisingar ved kurtise. Dette byrjar på ei tid der fuglane ikkje er i stand til formering. Kurtisen blir tatt opp att jamleg i vårmånadane og inkluderer artsspesifikke positurar, gestar og rørsler. Den langvarige kurtisen bidreg til å sikre at det finst partnarar av same art.
Dei fleste artane i denne slekta, spesielt viss dei er utbreidde i temperert klima i nord, syner stor kjønnsdimorfisme i fjørdrakt. Fjørdrakta åt andriken endrar seg vesentleg mellom vår og haust, praktdrakta blir utvikla allereie tidleg på hausten, etter andre myting. Hos hofuglar derimot, er fjørdrakta ikkje så veldig annleis gjennom året.
Blant dei mest kjende og mest utbreidde representantar for denne slekta er stokkand, Anas platyrhynchos. Stokkanda har ein populasjon på meir enn 19 millionar individ spreidd over store delar av den nordlege halvkula. Slekta inneheld òg nokon av dei mest avgrensa og isolerte øyartar som dessutan er truga eller sterkt truga. Til dømes lever ein estimert populasjon på maksimum 2500 individ (2002) av gassarkrikkand, Anas bernieri på vestsida av Madagaskar. Campbelland, Anas nesiotis med berre maksimalt 200 kjønnsmodne individ, overlever på berre 23 dekar på Dent Island, Campbell-øyane. Laysanand, Anas laysanensis, som er blant dei mest sjeldne vassfuglar i verda, lever på den 370 hektar store øya Laysan, Hawaii. Populasjonen er på om lag 500 - 680 hekkande individ (2010).
Det har vist seg at mange artar innanfor denne slekta er i stand til å reprodusere med kvarandre. Avkommet, derimot, er vanlegvis sterilt.
Artslista
Anas i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
I år 2017 blei 16 Anas-ender splitta ut og plassert i tre nye slekter Sibirionetta, Spatula og Mareca. Artane er:
Den vesteuropeiske unionen
Den vesteuropeiske unionen (engelsk Western European Union, WEU, fransk Union de l'Europe occidentale, UEO) var ein delvis uverksam forsvar- og tryggleiksorganisasjon sett saman av 10 statar som alle var medlemmar av både NATO og EU. Fleire av funksjonane til organisasjonen blei etter den kalde krigen overførte til den sams utanriks- og tryggleikspolitikken til EU.