cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
FC Magdeburg
FC Magdeburg vart skipa 22. desember 1965 då fotballavdelinga i SC Magdeburg vart skilt ut som ei eiga eining. Med unnatak for 1966/67-sesongen spelte klubben i DDR-Oberliga, toppdivisjonen i austtysk fotball, i tida frå 1960 til 1991. Klubben vart i den perioden seriemeister tre gongar og cupmeister sju gongar. Størst suksess hadde FC Magdeburg i Cupvinnarcupen 1974 med finalesiger 2-0 over AC Milan. Det var einaste gongen eit austtysk fotballag vann ein av dei store europacupane.
Etter at Aust-Tyskland og Vest-Tyskland vart samla (der Wende) spelte FC Magdeburg i regional amatør-fotball til 2015. Sidan hausten 2015 deltek klubben for fyrste gong i profesjonell fotball, på nivå tre i Bundesliga.
Ákhna
Ákhna (gresk Άχνα, tyrkisk Düzce) er ein distriktsby på Kypros og ein lokalstyrt busetnad i distriktet Ammókhostos i Republikken Kypros.
FC Magdeburg
FC Magdeburg si heimebane sidan 2007, MDCC-Arena, har plass til 30 098 tilskodarar. Laget spelar i blå drakter, med kvite, vertikale striper på trøyene.
Ákhna
Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 var busetnaden utanfor kontroll frå styresmaktene og vart fråflytta. Innbyggjarane budde først som flyktningar i ein teltleir nær den opphavlege landsbyen. Seinare vart det bygd opp ein ny landsby i Ákhnaskogen, Dasáki tis Ákhnas (gresk Δασάκι της Άχνας), innanfor det britiske baseområdet Dekélia, berre nokre hundre meter frå den gamle landsbyen.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den nye busetnaden 2 087 innbyggjarar.
Fylkesveg 67 i Hedmark
Fylkesveg 67 i Hedmark går mellom Viker og Sollerud i Ringsaker kommune. Vegen er 9,0 km lang.
Cutcliffe Peak
Cutcliffe Peak er eit fjell like sør for Mount Mervyn i Porthos Range i Prince Charles Mountains. Det vart kartlagd frå flyfoto tekne av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i 1965, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter M.A. Cutcliffe, ein elektrikar ved Mawson-stasjonen i 1966.
Fylkesveg 69 i Hedmark
Fylkesveg 69 i Hedmark går mellom Jessnes og Dobloug i Ringsaker kommune. Vegen er 3,0 km lang.
Axinitt
Axinitt-(Fe) (ferroaxinitt) er funne mange stader i Noreg, og er forholdsvis utbreidd i grønsteinar og nærskylde bergartar i Den kaledoniske fjellkjeda. Gode axinitt-(Fe)-krystall på opptil fleire centimeter er funne til dømes på Kongsberg, Løkken-Hølonda-området og Utne. Axinitt-(Fe) og axinitt-(Mn) finst i kontaktmetasomatisk form i hornfels i Oslofeltet. Axinitt-(Mn) er kjent frå Årvoll i Oslo og dessutan Arendalsområdet som gulgrøne krystall. Axinittane er komplekse borosilikat, Ca2(Fe,Mn,Mg)Al2BSi4O15(OH). Axinitt-(Mg) er så langt ikkje påvist i Noreg.
Le Boudri
Le Boudri eller Burgihorn er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Grottebadet
Grottebadet er eit badeland i Harstad i Troms og Finnmark. Det er bygd inne i fjellet i Harstad sentrum, og har mellom anna konkurransebasseng, leikeland og varmtvassbasseng.
Arbeidet med å byggje badet starta i 1999, og det opna i juni 2003. Samtidig med opninga av Grottebadet vart den gamle symjehallen i Kanebogen stengd. Grottebadet har slite med økonomien sidan starten, og avisa Harstad Tidende meldte i 2006 og 2007 om dårleg driftsresultat. Etter opninga av Lofast har besøkstala auka. I 2009 var Grottebadet den andre mest besøkte turistattraksjonen i Nord-Noreg, etter Nordkapp, med 198 065 besøkjande.
Awaruitt
Awaruitt er ei sambinding av nikkel og jarn, Ni2Fe til Ni3Fe, eit mineral med kubisk symmetri. Han vert danna ved serpentinisering av olivinbergartar.
Erik Johannessen
Erik Johannessen er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Stavanger som var målvakt i Viking Fotballklubb i tida 1971-83. Gjennom sine år som aktiv spelar vann han og klubben fem seriemeisterskap og eit NM-gull, noko som gjer han til den mestvinnande spelaren i Viking. Johannessen spelte seks landskampar for Noreg i året 1975.
Hedenäset
Hedenäset er ein tettstad i Övertorneå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 285 innbyggjarar.
Det norsk-danske bassenget
Det norsk-danske bassenget er eit geologisk sedimentasjonsbasseng frå Sjælland til den norske delen av Nordsjøen. Den søraustlege halvdelen av bassenget utgjer Det danske bassenget. Bassenget grensar i sør til Ringkøbing–Fyn-ryggen, i nord og nordaust til Det baltiske skjoldet, og i vest til Sentralgraben.
Det norsk-danske bassenget vart danna i triastida. I den 260 millionar lange geologiske historia fram til i dag er det avsett leire og kalk i marint avsetningsmiljø.
Provinsen Erzincan
Provinsen Erzincan (tyrkisk Erzincan ili) er ein provins aust i Anatolia i Tyrkia. Her ligg byen Erzincan som vart øydelagd og gjenoppbygd etter eit jordskjelv med styrke 7,9 den 27. desember 1939. Provinsen har 224 949 innbyggjarar (2010).
Mount Dart
Mount Dart er eit fjell 1,5 nautiske mil søraust for Mount Dwyer i Athos Range i Prince Charles Mountains. Det vart kartlagd frå flyfoto tekne av Australian National Antarctic Research Expeditions tekne i 1965, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter J.R. Dart, ein radiotelegrafist ved Mawson-stasjonen som tok del i kartlegginga av Prince Charles Mountains i 1969.
Ljubov Kozyreva
Ljubov Vladimirovna Baranova, fødd Koyzyreva, var ein sovjet-russisk langrennar frå Bugry i Leningrad oblast som vann fire VM-gull og eitt OL-gull i perioden 1954-62.
Ratatouille
Ratatouille (uttalt rata'toj) er ei grønsakstuing frå Provence i Frankrike. Retten blir laga av mellom anna aubergine, lauk, tomat, paprika, squash, kvitlauk og urter som basilikum eller timian. Ingrediensane blir freste og småkokte i olivenolje.
Ratatouille kan serverast varm eller som tilbehøyr til kjøt eller fisk eller som hovudrett med ris, potet eller brød som tilbehøyr.
Galleri
Ratatouille og liknande rettar.
Fylkesveg 70 i Hedmark
Fylkesveg 70 i Hedmark går mellom Smeby og Benterud i Hamar kommune. Vegen er 1,0 km lang.
NM i orientering 1990/langdistanse
Noregsmeisterskapen i orientering 1990 i langdistanse vart avvikla 9 og 10. juni i Kristiansand og Iveland i Vest-Agder. Tevlingane vart opplagt med kort løype om laurdagen og langløype om søndagen.
Sture Parelius Koch
Sture Parelius Koch var ein norsk fysikar.
Diftongering
Diftongering er eit lingvistisk fenomen for vokallydar der monoftongar går over til diftongar. På norsk finn ein dette i ein del vestnorske dialektar der norrøne lange vokalar har blitt diftongerte, som i heus (hus), soul (sol), baot (båt), pao (på) og dao (då).
NM i orientering 1990/langdistanse
Menn
<br style="clear:both;" />
Syllingsteinen
Syllingsteinen var ein runestein frå Sylling i Lier kommune i Buskerud. Steinen stod murt inne i kormuren på den gamle kyrkja i Sylling, med innskrifta vendande ut. Steinen vart undersøkt og avteikna av M.A. Arendt i 1804. Då den gamle mellomalderkyrkja vart riven i 1851 vart steinen teke ut og lagt til side, men han kom bort og er aldri vorte funnen att.
NM i orientering 1990/langdistanse
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Syllingsteinen
Ifølgje Arendt si avteikning var innskrifta:
Magnus Olsen tolkar dette til norrønt:
''Salgerđr hvilir her. Guđ gæti þin-na. Aslakr markađi mik.''
På moderne norsk vert det:
Salgerd kviler her. Måtte Gud vakte over deg. Aslak merka meg (dvs. merka steinen med runer).
Runene er sannsynlegvis rista ein gong før 1150.
Enterprise Hills
Enterprise Hills er ei gruppe stort sett isfrie åsar og fjelltoppar som dannar ein kring 30 nautiske mil boge nord og nordaust i Horseshoe Valley i Heritage Range i Ellsworth Mountains. Desse åsane vart kartlagde av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66-. Namnet vart nytta av Advisory Committee on Antarctic Names etter plasseringa i Heritage Range.
Le Catogne
Le Catogne er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Sveits. Fjellet har ei høgd på 2598 meter over havet og ligg søraust for Martigny.
Slovan Bratislava
Športový Klub Slovan Bratislava er ein slovakisk fotballklubb frå Bratislava som i 1969 gjekk heilt til topps i Cupvinnarcupen, då laget var det fyrste frå Aust-Europa som vann ei av dei store klubbturneringane i europeisk fotball.
Soge
Høgdepunktet for Slovan kom då laget i mai 1969 sigra i Cupvinnarcupen etter å ha vunne med 3-2 over FC Barcelona i ei sjåverdig finalekamp på St. Jakob-Park i Basel.
Heimebana Štadión Pasienky har plass til 13 000 tilskodarar. Klubbfargane er lyseblå og kvit.
Merittar
HC Slovan Bratislava er ein ishockeyklubb.
Weinheim
Weinheim er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, om lag 15 km nordaust om storbyen Mannheim. Kommunen omfattar 58,1 km² og har eit folketal på drygt 45 000.
Det multinasjonale industriselskapet, slekts-eigde Freudenberg-konsernet, har hovudkontor i Weinheim.
Jurij Bilonoh
Aktiv
Bilonog vann kuletevlinga under universiaden 1995. Våren 1997 sikra han seg ein EM-tittel innandørs då han i Paris vann etter kula landa på 21,02 meter, landsmannen Oleksandr Bahatsj vart nummer to med 20,94 m. Same året vart Bilonoh nummer fire då VM i friidrett fan stad i Aten. Med eit lengstestøyt på 20,92 m tok han bronsemedaljen ved EM i friidrett 1998 i Budapest, bakom Bahatsj og tyske Oliver-Sven Buder. I 1999 kom Bilonoh på femteplass med 20,60 m i VM i Sevilla, og same plasseringa fekk han ved dei olympiske leikane i Sydney i 2000.
Etter ein sjetteplass i friidretts-VM 2001 i Edmonton vann Bilonoh gullmedaljen under europameisterskapen 2002 i München, vinnarstøytet målte 21,37 meter. Året etter vann han ein bronsemedalje i innandørs-VM i Birmingham. Også under VM i friidrett 2003 i Paris/Saint-Denis fekk han ein bronsemedalje, med 21,10 m kom han bakom Andrej Mikhnevitsj og USA-amerikanske Adam Nelson på resultatlista.
Doping
Etter at Den internasjonale olympiske komiteen (IOK) i 2012 testa dopingprøva frå OL 2004 med forbetra metodar, vart det funne spor av oxandrolom-metabolitt. IOK annullerte då alle Bilonoh sine resultat i tidsrommet 18. august 2004 til 17. august 2006, inkludert OL-sigeren.
ARIA Charts
Salstrofé frå ARIA
Ein singel eller eit album er kvalifisert for platinaplate når det er seld meir enn 70 000 eksemplar, og gullplate for meir enn 35 000 eksemplar. For musikk-DVDar (tidlegare videoar) er gullsertifisering representert ved 7 500 eksemplar, og platina for meir enn 15 000.
Walter Kohn
Walter Samuel Gerst Kohn er ein austerriksk-amerikansk fysikar.
I 1939 flykta han frå Austerrike til England, og studerte sidan i Canada og USA. Han var professor ved Carnegie Institute of Technology frå 1950 til 1960, og frå 1960 var han professor ved University of California, San Diego. Kohn undersøkte korleis elektron flyttar seg i faste stoff og utvikla den såkalla effektiv masseteorien for å skildre elektronrørsla. Dette har ført til auka forståing for konduktansen i metall og halvleiarar.
I 1988 fekk han nobelprisen i kjemi saman briten John A. Pople for banebrytande innsats i utviklinga av metodar som kan nyttast for teoretiske studium av eigenskapane til molekyl og kjemiske reaksjonar.
Plattbil
Plattbil er ein lastebil med open platt. Platt utan karmar vert nytta for transport av last som er breiare enn platten. Det er da viktig at lasten vert godt sikra. Det vanlegaste er at platten har nedfellbare karmar og luke bak. Platten kan vera med eller utan tipp. Den siste typen vert òg kalla tippbil.
Typiske oppgåver er transport av ulike typar stykkgods, sand og grus, byggenaterialar, og liknande. Plattbilar er svært fleksible og vert i nokon grad nytta til transport av tømmer, pukk, korn og anna last som normalt vert transportert med spesialbilar. Når dei vert nytta for bulklast, som til dømes korn, krevst det høge karmar med presenning over.
Mange plattbilar er utstyrte med hydraulisk kran, slik at ein ikkje er avhengig av gaffeltruck, hjullastar eller separat kran for lasting og lossing. Krana kan vera plasser mellom førarhuset og platten, eller bak platten. Den siste plasseringa har den føremonen at krana kan nyttast både for bil og hengar. Bakmonterte kraner er ofte utstyrte med snøggkoppling, slik at dei kan demonterast når dei ikkje er i bruk, slik at nyttelasta aukar.
Plattbilar er den eldste typen lastebil og i Noreg gjekk dei tidlegare ofte som leievogn.
Galleri
Pickup truck
Radja Jerosjina
Radja Nikolajevna Jerosjina var ein sovjetisk langrennar frå Izjevsk som saman med Alevtina Koltsjina og Ljubov Kozyreva vart verdsmeister i 3 x 5 km stafett med Sovjetunionen under Ski-VM 1958 i Lahti. Ho vann elles fire OL-medaljar og ein VM-bronse i tida 1956-62.
Evans Knoll
Evans Knoll er ein hovudsakleg snødekt knaus på kysten ved nordsida av enden av Pine Island-breen. Han ligg 9 nautiske mil sørvest for Webber Nunatak og markerer sørvestenden av Hudson Mountains. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946–47, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Donald J. Evans, som studerte lågfrekvent stråling frå den øvre atomsfæren ved Byrd-stasjonen, 1960–61.
Rhythmeen
Rhythmeen er det tolvte studioalbumet til det amerikanske bluesrockbandet ZZ Top, gjeve ut i 1996. Det var det første ZZ Top-albumet som hadde eit tittelspor, som var opningssporet på albumet. Det var òg det siste albumet deira som vart produsert av Bill Ham, som til då hadde produsert alle albuma deira.
Albumet nådde 29. plassen på Billboard 200 og 32. plassen på UK Albums Chart.
Salslister
Album – Billboard (USA)
Singles – Billboard (USA)
Svartryggkolibri
Svartryggkolibri (Ramphomicron dorsale) er ein mellomstor kolibri med sterkt avgrensa utbreiing høgt i Sierra Nevada de Santa Marta, langt nord i Colombia.
Skildring
Svartryggkolibrien er ein kolibri med stor kjønnsdimorfisme, hannen har uvanleg mørk overside og mørkst hovud, hofuglen er metallisk grasgrøn på oversida. Begge kjønn har gråleg, flekkete underside, der hannen er langt mørkare enn hoa. Hannen har iriserande strupe-bryst skjold i lyst olivengrønt. Begge kjønn har vengefjører med mørk overside, nebbet er mørkt, noko nedkurva og relativt kort. Halen er kløfta, lillasvart og nokså lang. Kroppslengde deira er ca. 9 til 10 centimeter, og vekta ca. 3,5 gram.
Leveområdet deira ligg høgt, over 2000 moh. heilt opp til 4600 moh. Habitatet er fuktig elfinskog og alpin páramo med fjellvegetasjon. Dei lever av nektar og beitar på blomar på plantar av fleire familiar mellom anna maurefamilien, lyngfamilien og klokkefamilien. Ein har funne at dei gjer sesongbaserte vertikale trekk mot lågare høgd i mai til juni månad.
Det finst ikkje kjent estimat for bestanden, han er uvanleg i utbreiingsområdet og klassifisert av IUCN som sterkt truga, EN.
Søgnesteinen
Søgnesteinen er ein runestein som står ved Søgne gamle prestegard i Søgne kommune i Vest-Agder.
Innskrifta er:
På norrønt vert då teksta: Eyvindr reisti stein þenna eptir Gunnvald son sinn.
På moderne norsk vert det: «Øyvind reiste denne steinen etter Gunnvald, sonen sin».
Runene vert daterte til første halvdel av 1000-talet. Steinen står enno på tunet ved Søgne gamle prestegard. Han er registrert med nr. id 91378 i Kulturminnearkivet til riksantikvaren.
Marius Kolsrud
Han var lektor i fysikk ved Universitetet i Oslo frå 1948, dosent frå 1963, og professor i teoretisk fysikk frå 1967 til 1986.
Hirvijärvi
Hirvijärvi er ei bygd og ein innsjø ved riksväg 98 i Övertorneå kommun i Norrbottens län i Sverige. Han ligg omtrent 25 km frå grensa med Finland og 10 km sør for polsirkelen. Hirvijärvi ligg i Övertorneå retningsnummerområde og har Överkalix som poststad. I 1780 vart Isak Hansson skattlagd for nybrottet Hirvijärvi nr. 1. Hovudsakleg har innbyggjarane hatt jord- og skogsbruk som hovudnæring.
Fylkesveg 71 i Hedmark
Fylkesveg 71 i Hedmark går mellom Stafsberg og Benterud i Hamar kommune. Vegen er 1,0 km lang.
Cornelia Jakobs
Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson, kjend som Cornelia Jakobs, er ein svensk songar og låtskrivar. Ho vann svenske Melodifestivalen med songen «Hold Me Closer» og representerte Sverige i Eurovision Song Contest 2022 i Torino.
Bakgrunn
Jakobs studerte på kulturskulen Kulturama og ved Rytmus musikgymnasium i Stockholm i åra 2008–2011. Ho er medlem i popgruppa Stockholm Syndrome (tidlegare kalla Love Generation), som blant anna deltok i Melodifestivalen i 2011 og 2012.
I 2008 forsøkte Jakobs seg i svenske Idol, men gjekk ikkje vidare i tevlinga. Ho deltok i Melodifestivalen 2021 som låtskrivar bak «Best of Me» med Efraim Leo. Året etter deltok hun sjølv med låten «Hold Me Closer». Songen vann den fyrste delfinalen og vann 12. mars 2022 heile tevlinga med 146 poeng. Som vinnar fekk ho representere Sverige i Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia. Der enda ho på fjerdeplass samanlagt.
Jakbos er dotter av rockemusikaren Jakob Samuel i gruppa The Poodles. Farfaren er presten og forfattaren Bengt Samuelsson, mens farmora er dirigenten og komponisten Kerstin Nerbe.
Dovers Peak
Dovers Peak er eit fjell vest i Stinear Nunataks i Mac. Robertson Land. Det vart oppdaga i 1954 av ei gruppe frå Australian National Antarctic Research Expeditions leia av Robert G. Dovers, øvstkommanderande ved Mawson-stasjonen i 1954, som fjellet er kalla opp etter.
Inuittisk mytologi
Verdsbilde
Det finst inga universell skapingsforteljing blant inuittane. Verda har tilsynelatande alltid vore til, sjølv om det i nokre forteljingar blir vist til eit før og eit no, og det finst forteljingar om korleis dei fyrste menneska blei til. Endringane kjem frå menneska sjølv, ikkje gudane. I forteljinga «Den gong for lenge, lenge sidan, då menneska blei til», er det ei gammal kone som seier at «me vil ha både lys og død», og med det blir det slik.
Verdsbildet i mytane deler verda i to delar: Bustaden og dei kjente omgjevnadane rundt han, og alt det andre, «det som ligg utanfor og bortanfor». Det er sagt om religionen til inuittane at «me trur ikkje, me fryktar», og eit sentralt tema i myteverda er oppretthalding av balansen, kontroll over tabuhandlingar og angakkoqen og folket sine teknikkar for å blidgjera dei to mytiske figurane som kontrollerer kaoskreftene: Månemannen og Havkvinna.
Det finst ikkje noko helvete i grønlandsk mytologi. I staden finst det to dødsrike der det er godt å vera, himmelen og underverda djupt under havet. Aller best er det nok å komma til underverda, der ein finn alle sjødyra. I himmelen må ein nøya seg med å eta bær og ramnar.
Provinsen Erzurum
Provinsen Erzurum (tyrkisk Erzurum ili - armensk Կարին ,Karin) er ein provins aust i Anatolia i Tyrkia. Han grensar til provinsar Kars og Ağrı i aust, Muş og Bingöl i sør, Erzincan og Bayburt i vest, Rize og Artvin i nord og Ardahan i nordaust. Provinshovudstaden er Erzurum.
Inuittisk mytologi
Livskrafta inua
Inuittane trur at alt, både levande menneske og dyr (som begge har sjel - tarneq) og døde ting, er fylt med «ånd» eller «livskraft». Denne blir kalla inua. Denne livskrafta er med på å forsterka fellesskapet mellom menneske, dyr og ting.
Provinsen Erzurum
Provinsen er den fjerde største i utstrekning i Tyrkia med eit areal på 25 066 km² og han har kring 770 000 innbyggjarar.
Inuittisk mytologi
Livskrafta inua
Alt grip inn i kvarandre i eit evig vekselspel. Slik held verda seg i likevekt. Inuittane har eit eige omgrep for denne likevekta - silap ingerlasia, eller balansegangen i verda.
Provinsen Erzurum
Distrikt
Provinsen Erzurum er delt inn i 19 distrikt (hovuddistriktet er utheva):
Inuittisk mytologi
Månemannen og Havkvinna
Månemannen tar seg av fruktbarheita til dyr og menneske Han skaper og styrer flo og fjære og torevêr. Om inuittane ikkje følgjer dei fastsette tabureglane for fangst, reagerer Månemannen med å halda fangstdyra tilbake. Månemannen er òg kjend som ein dyktig jeger sjølv, og mange legender fortel om fangstmenn som har møtt han, slost med han og/eller har drepe hunden hans, og er blitt inviterte heim til han. Fordi han styrer fruktbarheiten i naturen, er det òg vanleg at barnlause par vender seg til han med bønn om hjelp.
Mytane om Havkvinna fortel at ho ein gong var ei vanleg inuittisk jente som anten blei utstøytt frå familien sin på grunn av ulydnad, blei ofra til havet for å stilna uvêr, eller blei røva. Gjennom forvandlingar som sjeldan blir gjorde heilt ut reie for, blei ho forvandla til herskarinna over havet. Ho er den som vernar alt levande i havet, og set reglar for fangsten til inuittane.
Dersom fangstmennene bryt tabua fastsette av Havkvinna eller Månemannen, blir ho eller han rasande, og held fangstdyra unna jegerane. Då må angakkoqen gå i ein transe og leggja ut på ei magisk reise for å gjera gode att tabubrota og retta opp igjen balansen i verdsordenen.
Angakkoqen
Sjamanen, som inuittane kalla angakkoq (fleirtal angakkut) var ein sentral person i det gamle samfunnet. Han var bindeledd mellom menneska og maktene, og det var oppgåva hans å regulera forholdet mellom dei og retta opp igjen balansen etter eit tabubrot, sjå skjulte ting, hjelpa dei sjuke og kjempa mot vondsinna magi.
The Ragpicker's Dream
The Ragpicker's Dream er det tredje soloalbumet av den britiske musikaren Mark Knopfler, gjeve ut den 30. september 2002 av Mercury Records internasjonalt, og av Warner Bros. Records i USA. Albumet fekk generelt god kritikk då det kom ut.
Kapillarbølgje
Kapillarbølgjer er bølgjer på ei væskeoverflate med bølgjelengd mindre enn 2 cm. I slike bølgjer blir overflatespenninga sterkare enn tyngdekrafta, og bølgjefarten må då reknast ut frå overflatespenninga, medan det i vanlege bølgjer (tyngdebølgjer) er tyngdekrafta som dominerer. Fenomenet er kjent som krusingar på vassflater.
The Ragpicker's Dream
Komposisjon
Albumet er ei samling av songar skriven frå synspunktet til ein fattig, men verdig omvandrande mann, som kjempar seg gjennom livet med stadige små gleder. Knopfler har gjeve albumet eit folkemusikkpreg, utan at han brukar den akustiske gitaren i for stor grad. Den første songen, «Why Aye Man», vart nytta som kjenningsmelodi for den tredje serien av Auf Wiedersehen, Pet som først gjekk på lufta i 2002. Albumet inneheld mange andre referansar til Nordaust-England, som landsbyen Tow Law på «Hill Farmer's Blues».
Plateomslag
Plateomslaget syner eit svartkvittbilete av ein mann og ei kvinne som dansar på kjøkenet. Bilete vart teken av Elliott Erwitt og heiter «Spain, Valencia, 1952, Robert and Mary Frank». Biletet er òg nytta som omslaget på to romanar: The Marriage Artist av Andrew Winer (2010, Henry Holt & Company) og Ancient Light av John Banville (2012, Viking).
Mottaking
I meldinga si for AllMusic gav Hal Horowitz albumet tre av fem stjerner og kalla albumet «eit behageleg, fint og ofte inspirert album som med sin liketil sjarm er best etter fleire gjennomlyttingar». Horowitz skreiv vidare: "Dei mest minneverdige riffa som dreiv dei mest radiovenlege songane til Dire Straits er byta ut med ein meir landleg stil, og gjer dette til eit perfekt album på ein regnfull sundagsmorgon. Som med sideprosjektet Notting Hillbillies er det ikkje heilt akustisk, men det er likevel lagt vekt på akustisk akkompagnement til dei hovudsakleg balladeprega songane. I staden for dei tradisjonelle soloane, vever Knopfler inn dei slangeliknande gitartonane mellom tekstlinjene. Dette skapar ein spent, skarp kvalitet i sjølv dei mest idylliske songane."
Why Aye Man
Why Aye Man vart nytta som kjenningsmelodi for den tredje sesongen av Auf Wiedersehen, Pet i 2002, og teksten er basert på det same grunnlaget som den opphavlege serien var basert på - ein Geordie-handelsmann under Thatcher-pra, som reiste utanlands for å få seg arbeid i Tyskland.
Albatross av Fleetwood Mac
«Albatross» er ein gitarbasert instrumental av Fleetwood Mac, komponert av Peter Green. Stykket var gjeve ut som singel i november 1968 og seinare på samlealbuma The Pious Bird of Good Omen (Storbritannia) og English Rose (USA). Det vart ein stor hit i mange land, og vart den einaste singelen til Fleetwood Mac som nådde toppen av den britiske singellista, der han låg i ei veke. Singelen vart gjeven ut på ny i Storbritannia i 1973, og songen nådde då andreplassen på lista. Singelen selde over 900 000 eksemplar i Storbritannia.
Komposisjon
Santo & Johnny sin Sleepwalk (1959) inspirerte Peter Green då han skreiv instrumentalen «Albatross». Komposisjonen og arrangementet gjev eit avslappa og maritimt bilete, med cymbalar som imiterer lyden av bølgjer (spelt av Mick Fleetwood ved hjelp av paukeklubber) og ein draumeaktig solo av gitaren til Green. Han består av fire akkordar, E, Emaj7, A og F#m, spelt av Green på hans Fender Stratocaster.
Green hadde arbeidd ei stund med stykket før han henta inn den 18 år gamle gitaristen Danny Kirwan i bandet. Slidegitarist Jeremy Spencer ønskte sjeldan å arbeide med Green, som følte han trengde ein ekstra gitar. Med Kirwan på laget, skreiv Green ferdig stykket og spelte det inn berre to månader etter Kirwan kom inn i bandet, utan at Spencer var til stades. Sjølv om han ikkje var med på innspelinga kan ein sjå Spencer mime til Green sine slidegitarparti i ein video av sognen. Den instrumentale «Jigsaw Puzzle Blues», skriven av Kirwan, vart gjeve ut som B-sida til singelen i dei felste land. «Albatross» har sidan blitt gjeve ut som singel i forskjellige land med mange forskjellige B-sider.
Denne komposisjonen er ein av berre få spor av den originale besetnigna til Fleetwood Mac som er med på seinare samlealbum. Mange av samlealbuma deira fokuserer på 1970- og 1980-åra. Somme komposisjonar frå denne perioden er blitt klassiske innspelingar for andre artistar, som til dømes «Black Magic Woman» med Santana. «Albatross» er den einaste Fleetwood Mac-songen som skal ha inspirert ein Beatles-song, «Sun King» frå Abbey Road i 1969.
Ein av dei første gongane songen vart brukt i ein film, var til Rainer Werner Fassbinder-filmen Welt am Draht. Han vart nytta (i lag med «Jigsaw Puzzle Blues») i filmen Rock 'n' Roll High School i 1979. Han vart òg nytta som kjenningsmelodi til eit reiseprogram på BBC som gjekk over lang tid i 1970-åra.
Stykket vart nytta som bakgrunnsmusikk til ein reklamekampanje for Marks & Spencer i 2005. I mars det same året sette magasinet Q songen på 37. plassen på lista si over dei 100 beste gitarsongane gjennom tidene.
Utanom Welt am Draht kan ein høyre songen i filmen Man on Wire då Philippe Petit gjekk på line mellom Tvilligtårna i World Trade Center i New York.
Det orkaniske bassenget
Det orkaniske bassenget er eit sedimentasjonsbasseng som vart danna ved rifting i devontida og som strekte seg rundt 600 km fra nordaustkysten av Skottland til vestkysten av Noreg. Intrakontinental drenering til bassenget var opphavet til Old Red-avsetningane med tjukkleik på opptil 6000 m.
Røyrblad
Doble røyrblad
Dei doble røyrblada ser ut som to enkle røyrblad som er bøygd og sett saman slik at dei dannar eit hol som ein spiss ellipse. Røyrbladet har òg eit kammer i hælen av flisa som kan ha ulik farge. Styrken på røyrbladet er òg gradert etter den same skalaen som hos enkle røyrblad, frå 1 til 5, der denne skalaen òg kan vera ulik mellom produsentar.
Materiale
Dei fleste røyrblad er laga av kjemperøyr, men flis av syntetiske materialar vert òg brukt av nokre få klarinettistar og saksofonistar. Syntetiske røyrblader varer generelt lengre enn dei naturlege motstykka, dei treng ikkje å fuktast før ein spelar, og kvaliteten på røyrblada varierer ikkje så mykje. Mange musikarar meiner derimot at dei har dårlegare lydar enn dei av kjemperøyr, eller brukar dei der lydkvaliteten ikkje er så viktig, slik som i amerikanske marsjerande korps.
Nylege utvikling innan syntetiske røyrblader har laga flisar laga av ei syntetisk polymer-blanding, og sidan forsking på dette området har hatt framgang, har syntetiske røyrblad vorte meir akseptert. Flis av syntetisk material er nyttig når ein spelar med lange mellomrom, då flis av kjemperøyr ville ha turka.
Masseproduserte og handlaga røyrblad
Frå gammalt av laga musikarane røyrblad frå kjemperøyr ved hjelp av enkle hjelpemiddel, ein prosess som både tok lang tid og var strevsam. Spesialverktøy for å kutte og trimma flisa gjorde arbeidet enklare.
I dag brukar nesten alle spelarar som spelar instrument av enkle røyrblad masseproduserte, sjølv om mange regulerer dei ved å fila eller pussa dei ned. Nokre profesjonelle lagar enkle røyrblad frå botnen av, men dette er tidkrevande og ein treng dyrt utstyr.
Blant dobbelt røyrblad-brukarar lagar berre nokon av dei mest vidarekomne og profesjonelle sine eigne fliser.
Fylkesveg 72 i Hedmark
Fylkesveg 72 i Hedmark går mellom Børstad i Hamar kommune og Berg i Ringsaker kommune. Vegen er 8,2 km lang.
Stein Sletten
Stein Kåre Sletten var ein norsk friidrettsutøvar frå Bergen, sist busett på Storebø i Austevoll. Han vart norsk meister i øvinga høgdehopp i 1964, 1965 og 1968. Sletten var medlem i Idrottslaget Gular.
Aktiv
29. september 1963 hoppa 18 år gamle Sletten over 2,06 meter på Skansemyren i Bergen. Dermed sletta han den seks år gamle noregsrekorden til Bjørn Thorkildsen. Åtte månader seinare, den 28. mai 1964, forbetra Sletten rekorden til 2,07 m på Krohnsminde i Bergen. Nøyaktig tre veker etter flytta han rekorden til 2,08 m, også då på Krohnsminde.
Den 31. juli 1965 vann Sletten høgdekonkurransen då Sverige, Noreg og Finland møttest til juniorlandskamp i svenske Gimo. Han sette norsk rekord då han svinga seg over 2,09 m og slo den lovande svensken Bo Jonsson. Fire dagar seinare, i landskampen mot Sverige på Bislett stadion i Oslo, forbetra Sletten sin norske rekord i høgdehopp til 2,10 meter. Rekorden gjaldt til Leif Roar Falkum sletta den i 1972. Under noregsmeisterskapen i Haugesund siste helga i august 1965, vart Sletten tildelt kongepokalen då han sette meisterskapsrekord ved å gå over 2,07 meter.
Sidan nådde Sletten aldri opp mot sitt tidlegare bestenivå. Han lukkast likevel vinne sitt tredje NM-gull då han i 1968 sigra på Kongsvinger med eit hopp på 1,98 m. Aktiv til 1971.
Akherítou
Akherítou (gresk Αχερίτου, tyrkisk Güvercinlik) er ein landsby på Kypros og ein lokalstyrt busetnad i distriktet Ammókhostos i Republikken Kypros.
Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 var busetnaden utanfor kontroll frå styresmaktene, og dei gresk-kypriotiske innbyggjarane flykta sørover. Dei budde først som flyktningar i ein teltleir nær den opphavlege landsbyen. Seinare vart det bygd opp ein ny landsby, Ájos Jeórjos tou Akherítou (gresk Άγιος Γεώργιος του Αχερίτου) berre eit par kilometer frå den gamle landsbyen. Den opphavlege landsbyen er administrert som ein del av kommunen Beyarmudu (Pérgamos) i distriktet Gazimağusa i Nord-Kypros.
Le Chamossaire
Le Chamossaire er eit fjell vest i Bern-Alpane, oppfor Villars-sur-Ollon i kantonen Vaud. Fjellet er ein del av skiområdet og toppen er lett tilgjengeleg frå Bretaye med Bex–Villars–Bretaye-banen.
Stade de France
Stade de France er eit stadionanlegg i Saint-Denis i Frankrike, med plass til 81 338 tilskodarar. Sjølv bana er 119 meter lang og 75 meter brei. Anleggeet, som er fransk nasjonalstadion for idrettsgreinene fotball og rugby, vart bygt til VM i fotball 1998.
Arrangement
Stadion vart offisielt opna 28. jaunar 1998. Finalen i fotball-VM 1998 mellom vertslandet Frankrike og Brasil vart spelt her i juli same året. Sidan har VM i friidrett 2003 og finalane i rugby-VM 2007 og fotball-EM 2016 vorte avvikla på Stade de France.
Kvar sommar sidan opninga har det vorte arrangert minst ein konsert med kjende publikumsmagnetar i musikkindustrien.
Erik Pedersen
Erik Stensrud Pedersen er ein norsk tidlegare fotballspelar som vart seriemeister med Viking Fotballklubb i 1991 og cupmeister med Odds Ballklubb i 2000. Åra 1990-92 deltok midtbanespelaren i 10 landskampar.
Pedersen melde seg inn i Odd i 1984 og vann same sesongen junior-noregsmeisterskapen med laget. Åra 1988-90 spelte han på Tromsø Idrettslag. I 1991 flytta han til Stavanger og tok plass i fyrsteellevaren til Viking, som same året vart seriemeister i Noreg, den siste sesongen 1. divisjon var toppdivisjonen i Noreg.
I tida frå september 1990 til juni 1991 var Pedersen fyrsteval i den defensive posisjonen på midtbana til det norske fotballandslaget. Han spelte då ni landskampar, fem av dei EM-kvalifiseringskampar. Mellom anna spelte han heile kampen då Kamerun vart audmjukt med 6-1-tap i ein vennskapskamp på Ullevaal stadion ein kjølig haustkveld, og han spelte andreomgangen då Noreg slo Italia 2-1 i EM-kvalifiseringa 5. juni 1991. Han var innbytar for namnebror Jan Ove Pedersen då han på Bermuda spelte sin 10. og siste landskamp 4. februar 1992. Ingen landslagsmål. Pedersen byrja i 1992 og -93 å verte plaga med skadar, så i 1994 spelte han på ny for Odd, der han bidrog til å få klubben opp på nivå to i norsk seriefotball. Sesongane 1995 og -96 var han atter Viking-spelar.
Då 1996-sesongen var over i Noreg, reiste Pedersen omgåande til Dundee United i Skottland, og ligadebuterte mot Hearts 26. oktober 1996. Han fekk straks kontrakt og vart snøgt ein populær spelar hos United-supporterane. Klubben vart nummer tre i den skotske ligaen 1996/97. I november 1997 vann Pedersen ein sølvmedalje i den skotske ligacupen, etter at Dundee United tapte med 0-3 mot Celtic FC. Etter å ha vore skadd i store delar av den tredje sesongen i Dundee United, forlet han klubben ved sesongslutt 1999. Trass i at Pedersen einast spelte eit par-tre sesongar i Skottland, var han så populær at han i 2011 vart innlemma i «Dundee United Hall of Fame».
Sommaren 1999 byrja Pedersen på si tredje periode i Odd, då ein nyopprykt eliteserieklubb. Året etter var han med å vinne NM-cupen 2000 ved at Odd slo Viking 2-1 på Ullevaal stadion i Oslo. Han fekk ikkje fornya kontrakten hausten 2002. 2003-sesongen var Pedersen på plass hos Pors på nivå tre i seriesystemet, og same hausten var han med på opprykk til nivå to. Både i 2004 og -05 var han ei viktig brikke for 1. divisjons-laget, til dess han la opp grunna sterke ryggsmerter.
Flowers Hills
Flowers Hills er ei åsgruppe, 20 nautiske mil lang og med fjelltoppar på 1240 og 1390 moh, som ligg sør for enden av Daterbreen og som strekkjer seg langs austkanten av Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Dei vart først kartlagde av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1957–59, og ho vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Edwin C. Flowers, ein meteorolog ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1957.
Joseph Haydn sine Divertimenti
Joseph Haydn skreiv i alt 58 divertimenti. I Hoboken-Verzeichnis er desse delt inn i to kategoriar: Divertimenti med tre stemmer, og divertimenti med fire eller fleire stemmer. Denne inndelinga er ikkje vilkårleg, men blei sjølv brukt av Haydn i Etwurf-Katalogen. Kategorien inneheld alle verk kalla diverimento, cassatio eller notturno, som ikkje var ein strykekvartett; strykekvartettane til og med Op. 20 gjekk under desse namna, men i løpet av Haydn si seinare karriere fekk strykekvartetten ein individualitet og prestisje som gjorde det naudsynt å skilje han frå divertimenti-genren.
Divertimenti med tre stemmer
Divertimenti med tre stemmer utgjer kategori IV av Hoboken-Verzeichnis. Det er ikkje so mange av desse verka, men det vil kanskje kome som ei overrasking på mange at dei stort sett er skrivne på 1790-talet, sidan dei i det heile er nærast ukjende.
Divertimenti med fire eller fleire stemmer
Divertimenti med fire eller fleire stemmer utgjer kategori II av Hoboken-Verzeichnis. Desse verka spenner seg over heile karrieren til Haydn: Dei fyrste var sannsynlegvis skriven på 1750-talet, medan dei seinaste verka høyrer til på 1790-talet. Blant desse finn ein i sær ein viktig bolk i form av dei åtte divertimentiane Haydn skreiv til kongen av Napoli.
(Verk som ikkje er med i den nye Haydn-utgåva må reknast for ikkje lengre å vere rekna som autentiske)
Azuritt
Azuritt (av azur og -itt) er ein koparlasur, eit særs utbreitt sekundært koparmineral med kjemisk formel Cu3(CO3)2(OH)2. Han finst ofte saman med malakitt. Mineralet opptrer i djupblå monokline krystall eller i massiv form. Azuritt forekjem i Noreg vanlegvis som eit tynt belegg eller som sprekkfylling i koparmalmar.
Betty Davis
Betty Davis, fødd Betty Gray Mabry, var ein amerikansk songar og låtskrivar. Ho var gift med jazzmusikaren Miles Davis.
Bakgrunn
Betty Davis var fødd som Betty Gray Mabry i Durham i Nord-Carolina i 1944. Ho utvikla ei interesse for musikk då ho var rundt ti, og blei introdusert for forskjellige bluesmusikarar av bestemora, Beulah Blackwell, medan ho budde på garden hennar i Reidsville. Då ho var 12 skreiv ho ein av dei fyrste songane sine, «I'm Going to Bake That Cake of Love». Familien flytta til Homestead i Pennsylvania så faren, Henry Mabry, kunne arbeida på stålverket der, og Betty gjekk ut frå Homestead High School. Ho bestemte seg for å satsa på ein karriere innan showbusiness etter å ha sett faren dansa som Elvis Presley.
Tidleg karriere
Betty Davis flytta til New York i 1960-åra og arbeidde som modell og songar. Her møtte ho fleire andre musikarar, mellom anna Jimi Hendrix og Sly Stone. Den musikalske karrieren hennar byrja gjennom ein vennskap med soulsongaren Lou Courtney, som skal ha produsert den fyrste singelen hennar, «The Cellar», sjølv om ekistensen til denne innspelinga er blitt sett i tvil. Ho oppnådde ein kontrakt med Don Costa, som hadde skrive arrangement for Frank Sinatra. Som Betty Mabry spelte ho inn «Get Ready For Betty»/«I'm Gonna Get My Baby Back» i 1964 for Costa sitt platemerke DCP International. På rundt same tid spelte ho inn singelen «I'll Be There» med Roy Arlington for Safice Records, under gruppenamnet «Roy and Betty».
Den fyrste profesjonelle suksessen hennar kom etter at ho skreiv «Uptown (to Harlem)» for Chambers Brothers. Albumet deira frå 1967 var ein stor suksess, men Mabry fokuserte no på karrieren sin som modell. Ho var vellukka som modell, men blei trøytt av arbeidet – «I didn't like modeling because you didn't need brains to do it. It's only going to last as long as you look good.»
I 1968 var ho i eit tilhøve med Hugh Masekela, og spelte inn fleire songar for Columbia Records som var arrangerte av han. To av desse songane blei gjevne ut som ein singel: «Live, Love, Learn»/«It's My Life». Kort tid etter å ha slått opp med Masekela blei ho saman med Miles Davis, og gifta seg med han i september 1968. I løpet av det eine året dei var gift hadde ho stor innverknad på Miles. Ho var meir enn berre framsidejente og ein songtittel i Miles Davis-albumet Filles de Kilimanjaro. Betty bidrog til å planta frøet til Miles sine framtidige eksperiment med å introdusera trompeten til psykedelisk rock-gitaristen Jimi Hendrix og funk-nyskaperen Sly Stone. Jimi sin vennskap med Miles hjelpte òg til å opne trompetspelaren for nye idear om jazz.
Ryktet seier at Jimi og Betty hadde eit forhold (noko Betty har nekta for) som skunda fram slutten på ekteskapet med Davis, men Jimi og Miles blei verande vennar, og i 1970 såg Miles kor hans og Jimis musikk kryssa kvarandre. Miles sitt album Bitches Brew endra jazzen ugjenkalleleg og leidde han inn i jazz-fusion. Ingen har snakka om kvar Miles fekk tittelen frå, men mange spekulerer i om ikkje Miles subtilt gav ein hyllest til kvinna, viss kryssande forhold spora til opphavet til albumet. Det er vanskeleg å seia kor mange av Betty sine songar som igjen var inspirerte av Miles. Han skreiv to dikt til henne og det er lett å førestilla seg at han er målet til Betty sitt ofte brukte og utvitydige «he».
Karriere
I 1973 kom det første albumet hennar, Betty Davis, ut. Det inneheldt imponerande tekstar og hadde ein funky stil med songar som «Anti Love Song». Betty Davis hadde ikkje suksess som songar. Den opne seksuelle haldninga hennar var kontroversiell på denne tida. Nokre av opptredenane hennar blei boikotta og songane hennar blei ikkje spelte på radio etter press frå religiøse grupper. Betty Davis gav ut to studioalbum til: They Say I'm Different (1974) og Nasty Gal (1975). Desse albuma blei heller ikkje kommersielle suksessar. Ho gav opp og vende tilbake til Pennsylvania. Materialet frå eit opptak i 1979 blei til slutt til to nye album: Hangin' out in Hollywood (1995) og Crashin' from Passion (1996). Eit samlealbum, Anti Love: The Best of Betty Davis, kom ut i 2000.
Mirja Lehtonen
Mirja Annikki Lehtonen, gift Kierros, var ein finsk langrennar frå Uurainen i Mellersta Finland som vann OL-sølv på 5 km under Vinter-OL 1964 i Innsbruck. Ho fekk elles med seg to stafett-bronsar frå høvesvis Ski-VM 1962 og dei nemnde vinterleikane i Innsbruck.
Lehtonen vart finsk meister på 10 km i tre år på rad, 1961-63. Ho deltok i Ski-VM 1962 i Zakopane, der ho vart nummer fem i begge dei individuelle tevlingane før ho gjekk Finland inn til bronsemedalje i 3 x 5 km stafett, langt bak dei andre medaljevinnarane; Sovjetunionen og Sverige.
Både i 1963 og -64 vann Lehtonen 5 km i den finske meisterskapen. Vinteren 1964 gjorde ho sitt livs løp då ho fylgde sovjetiske Klavdija Bojarskikh heilt "til døra" på 5 km under Vinter-OL 1964 i Innsbruck, i mål skilte det 2,4 sekundar i favør gullgrossist Bojarskikh. Lehtonen vart så nummer ti på 10 km, før ho atter gjekk Finland i mål på stafetten til bronse.
Ho la opp etter 1965-sesongen.
Juoksengi
Juoksengi er ein tettstad i Övertorneå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 401 innbyggjarar.
Den nordlege polarsirkelen, som passerer gjennom austsida av tettstaden, har gjeve Juoksengi kallenamnet «polarsirkelbyen». På finsk side av grensa ligg tettstaden Juoksenki, berre nokre hundre meter frå Juoksengi. Desse to var éin by inntil 1809, då han vart delt av den nye riksgrensa. Finnane kaller begge stadane Juoksenki.
Fotballklubben i staden heiter Pol/Svan (PSSF). Laget spelar heimekampane på Polvallen like ved Polcirkelhuset.
Ved fjellet Littisvaara, i den nordlege delen av bygda, er det lysløype og skytebane. Om vinteren vert det køyrd opp fleire langrennsløyar med utgangspunkt frå Littisvaara.
Det transskandinaviske intrusivbeltet
Det transskandinaviske intrusivbeltet er eit 1500 km langt grunnfjellområde som strekkjer seg frå Skåne i sør til Lofoten i nord. Bergartane vart danna for 1850-1650 millioner år sidan.
Mount Dovers
Mount Dovers er eit høgt, brunt fjell 2 nautiske mil (4 km) nordvest for Mount Dwyer i Athos Range i Prince Charles Mountains. Det vart observatørt frå Stinear Nunataks i 1954 av ei gruppe frå Australian National Antarctic Research Expeditions leia av Robert G. Dovers, øvstkommanderande ved Mawson-stasjonen, og plasseringa vart fastsett i desember 1955 av eit lag leia av John Béchervaise. Det vart namngjeve av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter Robert G. Dovers.
Det transskandinaviske intrusivbeltet
Bergartar som finst i det transskandinaviske intrusivbeltet er trikolorgranitt, odalsgranitt og kongsvingergruppa.
Samisk språkforvaltingsområde
Samisk språkforvaltingsområde, eller forvaltingsområdet for samisk språk er eit område der norsk og samisk er likestilte språk, slik at kommunale og statlege organ i kommunane pliktar å leggje til rette for bruk av samisk språk. Dei som brukar samisk språk når dei kontaktar eit offentleg organ innanfor forvaltingsområdet, har i mange tilfelle krav på å få svar på samisk. Den norske kyrkja skal innanfor forvaltingsområdet yte individuelle kyrkjelege tenester på samisk. Kongen fastset kva for norske kommunar som skal inngå i det samiske språkforvaltingsområdet.
Tretten kommunar er med i det samiske språkforvaltingsområdet: Karasjok, Kautokeino, Nesseby, Porsanger, Tana, Kåfjord, Lavangen, Tjeldsund, Hattfjelldal, Hamarøy, Røyrvik, Røros og Snåsa kommunar.
I tillegg har Bodø kommune vedtatt i bystyret 9.12.2021 å søka innlemming i forvaltingsområdet.
Kompensasjon i fysikk
Kompensasjon er i fysikk at ei forandring av ein målbar storleik blir oppheva ved eit anna verkemiddel enn det som skapte forandringa. Kompensasjonen kan vere automatisk, til dømes ved temperaturkontroll med termostatar som koplar inn eit varmeelement når ein får for sterk avkjøling, eller i ur der ein ved kompensasjonspendlar opphevar verknaden av temperaturforandringar. Mange målemetoder beror òg på kompensasjon. Den forandringa som skal målast, blir kompensert av ein innstillbar like stor og motsett forandring, og storleiken av denne kan målast nøyaktig.
Klassisk fysikk
Klassisk fysikk er fysikken før kvanteteorien og relativitetsteorien oppstod, eller dei delane av fysikken som kan handsamast utan at det vert teke omsyn til kvanteeffektar.
Den klassiske fysikken vart utvikla av blant andre Newton, Lagrange og Hamilton. Han baserer seg utelukkande på deterministiske prinsipp i motsetnad til kvantefysikken. Det er vanleg å inkludere den spesielle relativitetsteorien i klassisk fysikk.
Det er ingen spesielle avgrensingar i tilhøve til der dei klassiske prinsippa kan nyttast, men i praksis startar ein skalamessig ved atomet og molekylet når det omhandlar partiklar og går oppover til makroskopisk og astronomisk storleiksorden.
For skildring av detaljar i atom og interaksjonen mellom atom i molekyl er klassisk fysikk ikkje høvande. Òg for skildring av elektromagnetisk stråling har klassisk fysikk vist seg å ha einskilde avgrensingar.
Klassisk fysikk er skildra gjennom følgjande delområde:
Eit hovudparadigme i dagens fysikk er at dei fundamentale naturlovene er gjevne av kvantefysikken, og at klassisk teori kan utleiast frå kvantemekanisk teori nytta på ein makroskopisk skala.
Jet av Wings
«Jet» er ein song av Paul McCartney and Wings frå albumet Band on the Run i 1973. Det var den første singelen frå albumet. Tittelen var inspirert av den kolsvarte (jet black på engelsk) labradoren til McCartney. Namnet på hunden var òg Jet.
International Federation of the Phonographic Industry
Organisasjon
IFPI representerer i dag 1450 plateselskap i 75 land, internasjonalt, regionalt og nasjonalt. Hovudkontoret, som ligg i London, koordinerer organisasjonen og arbeider internasjonalt innan område som juss, framføringsrettar og teknologi.
Jet av Wings
Songen nådde sjuandeplassen på både den britiske og amerikanske singellista den 30. mars 1974, og gjekk inn på lista i fleire land i Europa. Han har sidan kome ut på mange samlealbum og er ein av dei mest kjende songane til gruppa.
International Federation of the Phonographic Industry
Organisasjon
På eit regionalt plan er IFPI delt i tre organisasjonar som kvar representerer platebransjen i Asia, Europa og Latin-Amerika. Føderasjonen består òg av 32 nasjonale organisasjonar som representerer og arbeider for IFPI sine medlemmer på eit nasjonalt nivå. Organisasjonen samarbeider med ei rekkje andre organisasjonar i til saman 48 land, mellom anna RIAA.
Jet av Wings
Medan det meste av Band on the Run vart spelt inn i Lagos i Nigeria, vart heile «Jet» spelt inn i EMI Studios i London etter gruppa kom heim att.
International Federation of the Phonographic Industry
Tenester
IFPI tilbyr fleire tenester for medlemmane sine.
IFPI Norge
I Noreg vart IFPI Norge stifta i 1939 som ein interesseorganisasjon for norske fonogramprodusentar. IFPI Norge representerer plateselskap som står for rundt 90 % av norsk platesal. Samskipnaden samarbeider med FONO, interesseorganisasjonen for uavhengige norske plateselskap. Saman deler dei to organisasjonane ut Spellemannprisen og tildeler salstrofé i musikkbransjen.