cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skalarfelt
Definisjon
Matematisk er eit skalarfelt i området U ein reell eller ein kompleks funksjon på U. Regionen U kan vere eit sett i eit euklidsk rom eller meir generelt eit undersett i eit mangfald. I matematikk vert uttrykket «skalarfelt» hovudsakleg nytta for å skilje ein funksjon av dette slaget frå eit meir generelt tensorfelt, tettleiksmengd eller differensialform.
Fysisk har eit skalarfelt i tillegg måleiningar knytt til seg. I denne samanhengden er skalarfeltet òg uavhengig av koordinatsystemet ein nyttar til å skildre det fysiske systemet. Skalarfelt skil seg frå andre fysiske storleikar som eit vektorfelt som har ein vektor i kvart punkt i rommet, og tensorfelt.
Fylkesveg 7132
Fylkesveg 7132 er ein ringveg som går mellom Skei via Husby tilbake til Husby i Leka kommune. Vegen er 26,9 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 562 i Nord-Trøndelag.
Sava
Sava (serbisk Сава, tysk Save, Sau; ungarsk Száva) er ei elv i Søraust-Europa, og ei av dei store sideelvane til Donau frå høgre. Ho er 945 km lang med eit nedslagsfelt på 95 719 km². Ho renn gjennom fire land: Slovenia, Kroatia, Bosnia-Hercegovina (utgjer den nordlege grensa) og Serbia.
Lengd
Sava har sitt utspring frå to elvar, Sava Dolinka (venstre) og Sava Bohinjka (høgre), som renn i hop mellom dei slovenske landsbyane Lesce og Radovljica. Frå her og til ho munnar ut i Donau ved Beograd i Serbia er ho 945 km lang (der 206 km er i Serbia). Med Sava Dolinka frå dei nordvestlege alpeområda i Slovenia er ho 990 km.
Via Donau renn vatnet frå Sava ut i Svartehavet, og ho er den lengste sideelva til Donau frå høgre, og den nest lengste totalt, etter Tisa. Ho var ein gong den lengste elva som rann innanfor Jugoslavia, men etter oppdelinga av landa i 1991 renn ho no gjennom fire land.
Utspring
Den 45 km lange Sava Dolinka har sitt utspring som bekken Nadiža i Planica-dalen nedanfor Zadnja Ponca i Dei juliske Alpane, i ei høgd på 1 222 meter nær grensa til Italia. Bekken forsvinn under jorda, og etter 5 km dukkar han opp igjen i ei høgd på 842 meter i Zelenci, nær Kranjska Gora. Ei av sideelvene her er Radovna, som renn gjennom eit vakkert gjel kalla Blejski Vintgar. Sava Dolinka renn vidare gjennom byane Kranjska Gora, Gozd Martuljek, Jesenice, nær Bled og Lesce. Den første av ei rekkje vasskraftverk på elva, Moste (22,5 MW) ligg nær Žirovnica.
Den kortare, 31 km lange, Sava Bohinjka har sitt utspring ved Komarča-ryggen i ei høgd på 805 meter frå undergrunnskjelder frå Triglavdalen. Fram til Bohinjsjøen vert elva kalla Savica («litle Sava»), og har eit 60 meter høgt fossefall («Slap Savice») ved kjelda si. Ho renn så gjennom Ukanc-gjelet, der ein har bygd eit vasskraftverk, Savica (3 MW). Ho renn så inn i Bohinjsjøen og dannar små delta. Etter dette renn ho vidare som Sava Bohinjka og gjennom Bohinjska Bistrica, Bohinjska Bela og nær Bledsjøen, før ho renn i hop med Sava Dolinka nær Radovljica.
Geografi
Sava har eit nedslagsområde på 95 719 km², inkludert 115 km² i nordlege område av Albania. Middelvassføringa ved Zagreb i Kroatia er 255 m³/s, medan ho ved Beograd har samla opp 1 722 m³/s. Ho vert òg svært djup, opp til 28–30 m nær landsbyane Hrtkovci og Bosut i Serbia. I Serbia vert det danna fleire store elveøyar (adas), inkludert Podgorička ada nær Provo og den 2,7 km² store Ada Ciganlija i Beograd, den mest populære feriestaden i Beograd. Øya er forbunde til høgre sida av elva med tre vegfyllingar som skapar ein kunstig innsjø kalla Savasjøen med eit areal på 0,8 km². Han vert òg kalla Beogradsjøen og vert vitja av opp til 350 000 personar kvar sommar.
Elva har stort potensial for straumproduksjon i den øvre delen sin, opp mot 3,2 (inkludert sideelvane 4,7) milliardar kWh, som ikkje har vorte nytta før dei siste åra. Utanom dei to allereie nemnde vasskraftverka ligg det eit tredje vasskraftverk, Medvode (17,8 MW) nær Ljubljana. Det er òg fleire vasskraftverk under konstruksjon, og Boštanj-kraftverket er allereie ferdig.
Elveleiet er stort sett ikkje regulert, og dette skapar stundom flaum, som kan råke så mykje som 5 000 km² av svært frodig jord (Posavina, Savadalen). I 1981 og april 2006 rann Sava over og skapte flaum i lågare delar av Beograd. I 1977 og 1980 vart det signert ein statleg avtale om regulering av elva for å hindre flaum, ved å byggje nye vasskraftverk, og avtalar om å gjere elva framkomeleg opp til Zagreb og økologisk vern av elva. Tidssfristen vart sett til år 2000, men det var ikkje gjort så mykje sidan Jugoslavia braut saman i 1991.
Aust for Ljubljana renn Sava gjennom eit 90 km langt gjel og etter dette ut på Krškosletta (Krško polje). Då Den pannoniske sjøen trekte seg tilbake voks Sava seg lenger og lenger, og grov ut Savagrøfta (Savski rov). I lag med dei lågare delane av dei bosniske sideelvane hennar danna ho eit svært flodområde. Sava er heile 680 meter brei ved Šabac (og 280 meter ved munningen) og etter dette byrjar ho å bukte seg, og fleire gongar i historia har ho endra løp. Gamle elveløp har vorte til myrområde og små tjern kalla mrtvaja (dødt vatn) og starača (gamalt vatn) på serbisk. Den mest kjende av desse er eit av dei større tjerna i Serbia, og eit av dei største fuglereservata i Europa, Obedska bara.
Store sideelvar
Frå høgre: i Slovenia: Sora, Ljubljanica, Mirna og Krka; i Kroatia: Kupa og Sunja; på grensa mellom Kroatia og Bosnia-Hercegovina: Una; i Bosnia: Vrbaška, Vrbas, Ukrina, Bosna, Brka, Tinja, Lukovac og Dašnica; på grensa mellom Bosnia-Hercegovina og Serbia: Drina; i Serbia: Jerez, Kolubara og Topčiderska;
Frå venstre: i Slovenia: Kokra, Kamniška Bistrica og Savinja; på grensa mellom Slovenia og Kroatia: Sotla; i Kroatia: Lonja og Orljava; i Serbia: Bosut;
Busetnadar
Sava går gjennom tre europeiske hovudstader: Ljubljana i Slovenia, Zagreb i Kroatia og Beograd i Serbia. Sjølv om Ljubljana vart bygd rundt Sava si sideelv Ljubljanica, vart byen større og inkluderte etter kvart landsbyar ved Sava, så Sava renn no gjennom utkanten av Ljubljana (på same måte som Sarajevo voks rundt elva Miljacka og etter kvart urbaniserte område lenger vest ved elva Bosna). I både Zagreb og Beograd delar ho gamle og nye delar av byen (Zagreb-Novi Zagreb, Beograd-Novi Beograd). Etter Ljubljana renn Sava gjennom Litija og det kraftig industrialiserte området Zasavje, inkludert byar som Zagorje ob Savi, Trbovlje og Hrastnik, og vidare forbi Zidani Most til Radeče, Sevnica, Krško, Brežice og Čatež før ho kryssar grensa til Kroatia. Ho renn gjennom Zagreb og held fram gjennom Sisak, der Kupa munnar ut, og Jasenovac, der ho dannar grensa mellom Bosnia-Hercegovina og Kroatia, som har mange doble busetnadar på kvar side av grensa (og elva): Gradiška/Stara Gradiška, Srbac/Davor, Bosanski Kobaš/Slavonski Kobaš, Bosanski Brod/Slavonski Brod, Bosanski Šamac/Slavonski Šamac, Orašje/Županja og Brčko/Gunja. Lik etter renn ho inn i Serbia, og mellom anna gjennom Sremska Rača, Sremska Mitrovica, Klenak og Šabac. Ho renn så inn i forstadane til Beograd, Zabrežje, Obrenovac, Umka og Ostružnica før ho til slutt munnar ut i Donau i sjølve Beograd.
Skipsfart og trafikk
593 km av Sava er framkomeleg, frå munningen ved Donau til munningen av Kupa ved Sisak. Mindre fartøy kan segle heilt opp til Zagreb, men planar om å mudre opp elveleiet slik at òg større fartøy kan kome hit er skrinlagd.
I Savadalen ligg òg jarnbanen og motorvegen mellom Beograd og Zagreb, og olje- og gassrøyrleidningar frå Kroatia til Serbia. På grunn av denne tunge trafikken og den tette busetnaden langs elva, er ho svært forureina, og det er gjort lite for å betre forholda.
Tradisjon
«Krst pri Savici» (Dåpen til Savica) er eit heltedikt skrive av den slovenske poeten France Prešeren.
Namnet Sava vart svært vanleg hos slavarane, særleg som førenamn for både kvinner og menn. Namnet på elva er derimot ikkje slavisk, men kjem frå latin, og romarane kalla ho Savus.
Politikk
Ifølgje enkelte representerer Sava den nordvestlege grensa til Balkan, men i samband med at det politiske klimaet har endra seg, har òg denne grensa endra seg. Under Jugoslavia vart heile Sava (og til og med Triesteområdet i Italia) rekna som ein del av Balkan. Etter oppdelinga av Jugoslavia, har derimot Slovenia og Kroatia prøvd å kvitte seg med stempelet som balkanstatar, slik at grensa vart sett langs Sava og Kupa og til Adriahavet.
Dei frie kunstene
Dei frie kunstene eller dei sju frie kunstene (latin septem artes liberales eller berre artes liberales) er den tradisjonelle europeiske danningskanonen som opphavleg bestod av grammatikk, dialektikk og retorikk (språkleg triviume) saman med aritmetikk, geometri, musikk og astronomi (talkunst-quadrivium). Omgrepet viser til 'kunster som sømmer seg for ein fri mann'.
Omgrepet stammar frå oldtida sitt fundament for teologiske studiar. Nemninga er omsett frå gresk, der det vart tala om enkyklikos paideia ('fagkrinsutdanning'). Den romerske filosofen Varro hadde i si tid sett opp ni grunnleggjande fag det var krav om å meistre. Boethius grensa av desse til sju tidleg på 500-talet. Før han hadde òg Augustin vore inne på tanken.
Inndeling
Dei sju kunstene var delte i to hovudbolkar: Quadrivium (fire), og Trivium (tre). Dei fire quadrivia vart rekna som dei gjævaste, av di dei tok føre seg «himmelske» fag: Astronomi, geometri, aritmetikk og musikk. Desse fire var alle matematiske og teoretiske. I mellomalderen var musikkteori eit opphøgd fag, ikkje praktisk utøving av musikk. Desse fire er første gongen fastsette i Platons hovudverk Staten.
Dei tre trivia-kunstane var meir handverksprega: Grammatikk, dialektikk og retorikk. Desse hadde mykje med øving i skrift, formidling og talekunst å gjera.
Desse sju gjekk opp i filosofi og skolastikk som ei høgare eining. Utover i mellomalderen kom disiplinen musikk til å skifte ståstad, og opp mot renessansen vart praktisk utøving av musikken meir sett saman med retorikken, slik at musikken fjerna seg frå quadrivium og vart meir «triviell».
Dei frie kunstene i høgare utdanning
Dei sjue frie kunstene var dei akademiske faga som fanst i antikken og i mellomalderen fram til renessansen. I nokre land snakkar ein framleis om «dei frie kunstene», på engelsk til dømes som liberal arts, i motsetnad til andre yrkesinnretta eller teknologiske fag.
Conthey
Conthey er ein kommune i distriktet Conthey i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 504 meter over havet.
Kommunen ligg ved høgrebreidda av Rhône sentralt i Valais. Han strekkjer seg frå dalbotnen til toppen av Diablerets-massivet. Han består av landsbyen Conthey (som består av Plan-Conthey, La Place, Le Bourg og Saint-Séverin) og landsbyane Aven, Erde, Sensine, Premploz og Daillon i Derborence-området.
Kultur i 1987
Kultur i 1987 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1987.
Skjervan
Skjervan (1545 moh.) ligg i Rauma kommune mellom Måndalen i vest og Innfjorden i aust. Det er enkelt å kome opp på fjellet frå nord. Toppegga er smal og gir noko klyving.
Herføl
Herføl er den sørlegaste busette øya i Hvaler kommune i Viken. Øya har eit areal på 1,9 km² og det høgaste punktet på øya er Linnekleppen på 31 meter over havet.
Herføl hadde tollstasjon og los og var tidlegare eit viktig fiskerisentrum. I dag har Herføl vokse fram til et sommar- og turistsenter.
Franchise
Franchise, franchising (ein anglo-fransk ordkonstruksjon bygd på det franske ordet franc (fridom) i tydinga 'avgiftsfridom') er ein modell for avtalefesta forretningsmessig samarbeid som går ut på at den eine parten gjev den andre parten rett til å etablere si eiga verksemd innanfor ramane av eit samla forretningskonsept som den fyrste er eigaren av. På den eine sida i samarbeidsavtala står det såleis ein person eller eit selskap, kalla franchisor eller franchisegjevaren, som eig eller formidlar produkt, metodar for tenesteyting eller anna, som skal marknadsførast under deira eige varemerke. På den andre sida står den personen eller det selskapet som skal stå for salet av produkta eller tenesteytingane under det aktuelle varemerket på sin eller sine eigne geografiske stader i byen eller distriktet, kalla franchisee eller franchisetakaren.
Ordninga er særleg nytta for å etablere butikk- eller varehuskjedar, då franchisegjevaren kan knyte til seg ei mengd franchisetakarar kringom i byen og/eller i landet. Dei store daglegvarekjedane i Noreg er døme på flittig bruk av denne ordninga; kvart utsal er si eiga sjølvstendige verksemd drive av ein næringsdrivande med franchiseavtale med eigaren av varemerket, og sel dei produkta som vert kjøpt inn av han frå produsentane for å distribuerast til utsala. Fleire landsdekkjande distribusjonsselskap er døme på det same; lastebilane eller varebilane som er knytt til distributøren og har uniformert utsjåande i samsvar med dette, er eigde av folk som køyrar sin bil som ein sjølvstendig verksemd.
Franchisegjevaren har plikt til å syte for marknadsføring og overføre naudsynt kunnskap og anna støtte til franchisetakarane. Franchisetakarene må på si side betale avgift til franchisegjevaren og pliktar å framstå overfor publikum i samsvar med fastsette reglar når det gjeld utforminga av og fargevalet for forretningslokala, distribusjonsbilar, arbeidsuniformar og anna, og må som oftast selje produkta eller tenesta til prisar som franchisegjevaren fastset.
Tettstader i Vest-Agder
79,6% av dei som bur i Vest-Agder fylke bur i tettstader, medan landsgjennomsnittet er 78,9%. I tre av kommunane i fylket er det ingen stader som oppfyller SSB sitt krav til tettstad, det er Audnedal, Hægebostad og Åseral.
Tettstadene i Vest-Agder etter kommune
{| class="wikitable"
Audnedal Det er ingen stader i Audnedal kommune som kjem inn under tettstadomgrepet til SSB.
Farsund
Flekkefjord
Hægebostad Det er ingen stader i Hægebostad kommune som kjem inn under tettstadomgrepet til SSB.
Kristiansand
Kvinesdal
Lindesnes
Lyngdal
Mandal
Marnardal
Sirdal
Songdalen
Fylkesveg 110
Fylkesveg 110 (Fv110) går mellom Rakkestadsvingen i Fredrikstad og Skjeberg i Sarpsborg.
På grunn av dei mange fornminnene som gravhaugar, dommerringar og helleristningar langs vegen, har Rv/Fv110 vorte kjend som Oldtidsveien. Derimot har òg andre vegstrekningar i Noreg teke dette namnet.
Før 1. januar 2010 var vegen del av riksveg 110.
Tettstader i Vest-Agder
Tettstadene i Vest-Agder etter kommune
Åseral Det er ingen stader i Åseral kommune som kjem inn under tettstadomgrepet til SSB.
Fylkesveg 110
Haldenveien
Oldtidsveien
Takanori Nunobe
Takanori Nunobe er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki, Júbilo Iwata, Vissel Kobe, Cerezo Osaka og Avispa Fukuoka.
Lapin Kulta
Merkenamnet «Lapin Kulta» er nytta på eit stort utval av lagerøl med varierande styrkegrad.
Historie
Bryggeriet vart grunnlagd i 1873, men namnet Lapin Kulta vart ikkje tatt i bruk før 1963. Bryggeriet måtte overta eit gullgruveselskap med same namnet for å få retten til namnet. Selskapet sin formålsparagraf seier framleis at foretningsomnrådet er «leiting etter gull og produksjon og sal av øl».
Lapin Kulta er brygga på ingrediensar som byggmalt, reint vatn og ein eigen gjærstamme av høg kvailitet. Saman med vellykka marknadsføring gjorde det ølet til det mest populære ølet i Finland. I dag har konkurrentane Karhu og Olvi gått forbi, og i 2009 var Lapin Kulta på fjerdeplass i omsetning.
Etter samanslåinga med Hartwall i 1980, har merkenamnet kome på eksportmarknaden og er no tilgjengeleg i de fleste europeiske land. Bryggeriet i Torneå vart stengt i 2010, og Lapin Kulta blir ikkje lenger brygga i Lappland.
Kei Hoshikawa
Kei Hoshikawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Kultur i 1982
Kultur i 1982 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1982.
Glyff
I typografien er ein glyff den grafiske framstillinga av eit skriftteikn, t.d. ein bokstav, eit stavingsteikn, ein ligatur, eller ein del av ein bokstav.
Teikn og glyff
Teiknet (engl. character) er den abstrakte ideen attom bokstaven, glyffen er den grafiske framstillinga av teiknet. Elektronisk tekst blir lagra som numeriske verdiar som viser til abstrakte teikn. Måten teksten står fram for lesaren er avhengig av kva typesnitt lesaren vel.
I nokre samanhengar, som i ISO-standardane ISO 9541-1 og ISO/EC TR 15285, blir det gjort ein distinksjon mellom glyffbilete, den konkrete representasjonen av ein glyff, og glyff, som er ein meir abstrakt storleik. I ei slik framstilling ligg omgrepet glyff nærare omgrepet teikn, skilnaden er mellom anna at ein glyff kan representere ein kombinasjon av ulike teikn. Innanfor denne innfallsvinkelen kan dei abstrakte teikna "f« og »i" bli representert av ein abstrakt glyff som kombinerer dei to teikna til ein ligatur, og denne ligaturen kan i seg sjølv ha ulike fysiske manifestasjonar.
Motstykket til glyffar er grafem. I dei enklaste tilfella tilsvarar kvart einskilt grafem ein einskild glyff i eit gjeve typesnitt (skriftbilete og storleik). Det finst likevel iaugnefallande avvik frå dette.
I datahandsaming omfattar det fleirtydige engelske omgrepet «character» ikkje berre grafem, men òg «ledige teikn» (mellomrom), styreteikn og formateringsteikn, noko som i all essens omfemnar alle teikn som er naudsynte for å kunna lagra tekst elektronisk, og slike som ikkje har glyffar tilknytte seg.
Ligaturar
Teiknsekvensen fi kan framstillast både som to einskilde glyffar for f og i og som ein ligatur, som er ein glyff som kombinerer dei to. Dei fylgjande teikna vert framstilte som einskildglyffar utan ligatur:
Her er dei same teikna framstilte som ligaturar. Kvar ligatur her er ein glyff:
I spesialtilfelle kan einskilde glyffar overlappa kvarandre for å danna ein ligaturglyff.
Glyffvariantar
Ein einskild bokstav kan òg føreliggja i ulike variantar i éin og same skrifttype. Johannes Gutenberg la fram om lag 290 ulike skriftteikn for framstillinga av teikna i alfabetet til bibeltrykkinga si.
I mange teiknsystem finst det mange naudsynte glyffvariantar av grafema som avheng av plasseringa av einskildteiknet.
I den arabiske skrifta finst det til dømes fleire glyffar for éin bokstav av di utsjånaden åt bokstaven vert påverka av teikna som står før og etter han.
Dette gjeld òg for det greske teiknet sigma, som vert skrive med glyffen «ς» på slutten av ord, men som elles vert skrive som «σ», og i frakturskrift som lang og rund s.
Ulike bokstavar kan òg verta framstilte med den same glyffen. I somme skrifttypar er til dømes I (stor i) og l (liten L) ikkje til å halda frå einannan.
Datateknologi
Datamaskinar opererer med ein definisjon av teikn som inneheld både den grafiske forma (glyffen) og koden (tilordning av teikn til posisjonen teiknet har). Ein og den same glyffen kan dimed brukast for fleire teikn. Eit døme på dette er at det tyske umlautsteiknet ¨ fanst på ein eigen tast på gamle skrivemaskinar, og var dimed ein eigen glyff. Saman med teikna a, o og u danna det teikna ä, ö og ü. Den same teknikken kan nyttast internt i dataprogram.
Ved lagring av tekst i dataprogram finst det òg abstrakte teikn, som ikkje har nokon glyffar tilordna seg. Det enklaste dømet på dette er det tomme teiknet. Eit anna døme på abstrakte teikn utan glyffar er matematiske formlar. Til dømes er «2a» ei representasjonsform av «2 * a». Kortforma inneber at me tenkjer oss at det finst eit gongeteikn imellom teikna, men dersom me vil rekna ut denne kortforma på ein datamaskin, treng me eit usynleg og glyfflaust multiplikasjonsteikn mellom «2» og «a». Dette er U+2062 i Unicode.
Jostein Øvrelid
Jostein Ragnvald Øvrelid var ein norsk teiknar og bilderedaktør fødd i Førde.
Øvrelid var teiknar i Nynorsk Vekeblad frå starten i 1934. Han teikna mellom anna serien Ingeniør Knut Berg på eventyr, som kom i bladet frå 1941, og som seinare vart utgiven i hefte. Frå 1949 var han bilderedaktør i Norsk Allkunnebok.
Mitsunori Yabuta
Mitsunori Yabuta er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki, Yokohama FC, Vissel Kobe, Avispa Fukuoka og FC Gifu.
Biscayabukta
Biscayabukta er ei bukt i Nord-Atlanteren. Ho ligg på vestkysten av Frankrike, frå Brest og sørover til den spanske grensa og nordkysten av av Spania. Bukta er kalla opp etter den spanske provinsen Vizcaya.
Geografi
Delar av kontinentalsokkelen strekkjer seg langt ut i bukta, og dei grunne farvatna skapar grov sjø som området er kjent for.
Elvar
Dei største elvane som munnar ut i Biscayabukta er:
Historie
Den sørlege delen av bukta vert på spansk kalla Mar Cantábrico ('Det kantabriske havet'), etter regionen Cantabria, men dette namnet vert lite brukt på andre språk. Det vart namngjeve av romarane i det første hundreåret fvt. som Sinus Cantabrorum (Cantabri-havet).
På enkelte kart frå mellomalderen er Biscayabukta merka som El Mar del los Vascos, Baskerbukta. Biscayabukta er heimstad for nokre av dei mest vidkjende og velukka maritime industriane i verda, dei baskiske og kantabriske skipsbyggjarane og fiskarane.
Dyreliv
Bilferjer frå Portsmouth til Bilbao og frå Plymouth til Santander, mellom England og Spania, er ein av dei beste måtane å få sett kval på i europeiske farvatn, og det er ofte spesialistar og forskarar om bord. Frivillige og tilsette i Biscay Dolphin Research Programme nyttar brua på fartøyet mellom Portsmouth og Bilbao til å observere og overvake aktiviteten til kvalar og delfinar. Ein kan sjå fleire artar av kvalar og delfinar i dette området, og er ein av få stader der nebbkval, som gåsenebbkval har vorte observert.
Dei beste områda for å sjå store kvalar er over djupt vatn, utanfor kontinentalsokkelen, særleg over Santander- og Torrelavegajuvet sør i bukta.
Ein kan òg ta ei tredagars rundreise, der ein òg kan sjå mange forskjellige fugleartar, særleg havsule.
Algen Colpomenia peregrina vart oppdaga av østersfiskarar i Biscayabukta i 1906.
1970
1970 (romartal MCMLXX) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen.
Byrjinga av 1970 markerer byrjinga på Unixtid.
Storbua
Storbua (1498 moh.) ligg på grensa mellom Stordal i sørvest og dalføret Måndalen i Rauma kommune i nordaust. Fjellet er lett å nå frå sørsida.
One of Us Must Know (Sooner or Later)
«One of Us Must Know (Sooner or Later)» er ein song skriven og framført av Bob Dylan på albumet hans Blonde on Blonde frå 1966. Han vart spelt inn seint i 1965 i New York med medlemmer frå The Band (då kalla The Hawks). Songen var ein av to songar frå denne innspelinga som vart nytta vidare. Den andre var «Can You Please Crawl Out Your Window?», som vart gjeven ut som singel i 1965. Denne songen er ei kjenslemessig tilståing av mistydingar og unnskyldningar frå songaren til ei kvinne som på tragisk måte har kome bort frå han. Songen vart gjeven ut på singel og nådde 33. plass på den britiske singellista, men nådde berre 119. plassen på den amerikanske Billboard's Bubbling Under-lista.
Andre versjonar
Ein Phil Spector-aktig versjon av songen vart gjeven ut av Les Fradkin på If Your Memory Serves You Well (2006).
Mick Hucknall spelte inn songen i 2012 på samlealbumet Chimes of Freedom: The Songs of Bob Dylan Honoring 50 Years of Amnesty International.
Norsk versjon
Tom Roger Aadland skreiv og framførte ein norsk tekst til songen, kalla «Før eller seinare (må ein av oss forstå)» på albumet Blondt i blondt i 2016.
Lufthansa
Lufthansa vart grunnlagt i 1926, som fylgje av ein fusjon mellom Deutsche Aero Lloy (DAL) og Junkers Luftverkehr.
Lex superior-prinsippet
Lex superior-prinsippet (av latin lex, 'lov', og superior, 'over;) er eit prinsipp innan rettsvitskap. Ved motstrid mellom fleire rettsreglar gjer lex superior-prinsippet at regelen av høgste rang gjeld.
Døme: Rettsreglar grunna i grunnlov går føre dei som er grunna i ordinær lov, reglar grunna i ordinær lov går føre dei som er grunna i føreskrift osv.
Autokefalia
Autokefalia (gr. auto, 'sjølv' og kefalos, 'hovud') er mellom anna i den ortodokse kyrkja fullstendig autonomi for kyrkjesamfunnet. Ei slik stilling har til dømes den greske og den kypriotiske ortodokse kyrkja.
Den finske ortodokse kyrkja er autonom, men ikkje ei autokefal kyrkje, og høyrer inn under det økumensiske patriarkatet.
Nendaz
Kommunen ligg sentralt i Valais, og strekkjer seg frå venstrebreidda av elva Rhône (490 moh) opp til toppen av Rosablanche (3336 moh). Han består av kring 15 landsbyar og grender som Basse-Nendaz, Haute-Nendaz, Bieudron, Aproz, Baar, Brignon og Beuson.
Sommar-OL 1900
Sommar-OL 1900, offisielt '''Dei 2. olympiske sommarleikane''', vart halde i Paris i Frankrike. Sjølv om Hellas ynskte å skipe til OL kvar gong, avgjorde Den internasjonale olympiske komitéen (IOK) at OL skulle haldast ulike stader kvar gong.
Det vart ikkje arrangert nokon opnings- og avslutningsseremoni. Leikane vart halden frå 14. mai til 28. oktober 1900, som ein del av Verdsutstillinga i Paris 1900.
Medaljestatistikk
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" ! colspan=5 style="border-right:0px;";| Dei 10 beste nasjonane <TR bgcolor="#efefef"><TD>Plass</TD><TD>Land</TD><TD bgcolor="gold">Gull</TD><TD bgcolor="silver">Sølv</TD><TD bgcolor="CC9966">Bronse</TD><TD>Totalt</TD></TR> 1  Frankrike  25  36  31  92 2  USA  20  14  15  49 3  Storbritannia  16  6  9  31 4  Sveits  6  1  1  8 5  Belgia  5  5  5  15 6 Blanda lag  4  3  3  10 7  Tyskland  3  2  2  7 8  Italia  2  1  0  3 9  Australia  2  0  3  5 10  Danmark  1  3  2  6
Draum
Draum er til vanleg nemninga på korleis hjernen arbeider under svevn. Draumane kjem inn i svevnen på særskilde tidspunkt i løpet av natta (REM-svevn). Dei kan vara i nokre sekund til fleire minutt.
Draumane er gjerne forklåra psykologisk som naudsynte prosessar i det undermedvitne, for å arbeide med, eller gjera opp med inntrykk og kjensler personen har fått i vaken tilstand.
Tomo Sugawara
Han spela for klubbane Tokyo Verdy, Santos og Vissel Kobe.
Draum
Tolking og tyding av draumar
Draumar har ofte vore tillagt stor tyding, og har i alle år vore grunnlag for spådomskunst. Sjølve tanken om «sanne» draumar finn ein alt i romersk tid, der mellom anna Vergil skil mellom sanne og usanne draumar. Mytologisk syner ofte draumen seg som den yngre broren til dauden. Draumetyding eller tolking av draumar er kjent som oneiromanti.
Draum i litteraturen
Draumar er blitt handsama litterært i mange år. Dei er kjende frå Bibelen, der draumane til Nebukakdnesar og farao i Egypt blir tolka av høvesvis Mordekai og Moses.
I Soga om Halvdan Svarte blir det fortald at dronning Ragnhild har ein draum som fortel om framtida, der ho drøymer om eit stort tre som veks frå ein torn til det strekte seg ut over heile landet og utanfor Noreg. Draumen blei tolka slik at ætta til Halvdan Svarte hadde ein eigen kongsrett til Noreg.
Kristen mellomalderlitteratur skildrer drøymde hendingar eller visjonar, som Dream of the Rood ('Draumen om krossen') eller Draumkvedet.
I nyare tid er draum grundig nytta i teikneserien The Sandman.
Nordre Sandøy
Nordre Sandøy er ei øy i Hvaler kommune i Viken. Øya ligg like ved riksgrensa til Sverige og nord for Søndre Sandøy.
Øya har ingen biltrafikk og har som eit unntak frå resten av dei større Hvaler-øyane ingen kommersiell verksemd som kioskar eller butikkar. På 1900-talet låg det ein butikk på sørenden av øya ved dagens ferjebrygge, men den vart lagt ned grunna minkande fastbuande busetnad og raskare ferje- og båtsamband mellom øya og dei andre nærliggande øyane, inkludert Skjærhalden.
Nordre Sandøy var heim til ein god del familiar i ein fleire hundre år lang periode, men på grunn av Hvaler sin sterke nedgang i fiskeverksemd var det fleire som valde å flytte til fastlandet. Både tidlegare hus til fastbuande og eit mylder av nye hytter er no busett av sommargjester rundt om på øya.
Namnet India
Ordsoge
«India», frå gresk Ἰνδία, er avleidd av Indus. På sanskrit blir denne elva kalla Sindhu, eit namn som blei til Hinduš på avestansk og Indus på gresk. Hinduš har gjeve nemningane «hindu», «hinduisme», hindustani og det lokale namnet «Hindustan». Europearar har kjend landet som «India» sidan mellomalderen.
På 1800-talet blei namnet «India» teke i bruk som kvinnenamn i den engelsktalande verda, i mange høve på grunn av ei viss tilknyting til landet.
«India» er også spansk for «indianar», og er blitt brukt om kvinner som er eller ser indianske ut, som «India Catalina» (ca. 1495–ca. 1529) eller den puertoricanske songaren «La India» (f. 1969).
Litterær bruk
India Wilkes er namnet på ein person i Gone with the Wind (1936) av Margaret Mitchell. Ho er ein motstandar til hovudpersonen Scarlett O'Hara.
India Ophuls er hovudpersonen i Shalimar the Clown (2005) av Salman Rushdie, som tek for seg mykje av moderne indisk historie.
Air Canada
Air Canada er eit canadisk flyselskap med hovudkvarter i Montreal i Quebec. Selskapet brukar IATA-koden AC og er medlem av Star Alliance.
Historie
Air Canada vart danna som eit dotterselskap av Canadian National Railways i september 1937 under namnet Trans-Canada Airlines. Den fyrste flyginga gjekk frå Vancouver til Seattle. Selskapet skifta namn til Air Canada i 1965 og vart eit sjølvstendig, statleg føretak på slutten av 70-talet. I 2000 overtok selskapet Canadian Airlines som på den tida var det nest største flyselskapet i Canada. Selskapet hamna i finansielle problem, og i april 2003 søkte det beskytting mot kreditorane (konkursvern). Vernet vart heva i september 2004 og selskapet tilhøyrer no ACE Aviation Holdings Inc.
Tomohiro Katayama
Tomohiro Katayama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Verdy Kawasaki.
Fylkesveg 112
Fylkesveg 112 (Fv112) går mellom Enga i Sarpsborg og Rolvsøy kyrkje i Fredrikstad. Veglengda er 8 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
John Bauergymnaset
John Bauergymnaset er ein svensk organisasjon, som driv ei rekke friskular. Totalt sett er organisasjonen i dag Skandinavias største friskule med over 10 000 elevar på 28 forskjellige skolar i Sverige. Skolen er oppkalla etter den svenske eventyrteiknaren John Bauer.
Lex posterior-prinsippet
Prinsippet er ikkje mykje brukt i høve til moderne lovar, då desse oftast handsamar eventuell motstrid på lovførebuingsstadiet. Det kan endå vere relevant når det gjeld føreskrifter.
Sjå også
Lex specialis-prinsippet Lex superior-prinsippet
Breslover-hasidisme
Breslover-hasidisme er ein type hasidisk jødedom starta av Rebbe Nachman av Breslov (1772-1810), eit oldebarn av Baal Shem Tov som grunnla hasidismen. Retninga er kjend for ikkje å ha hatt nokon rebbe dei siste to hundre åra, ettersom Nachman ikkje peikte ut nokon etterfølgjar.
Belíssima
Belíssima var ein brasiliansk såpeopera (telenovela) skapt av Sílvio de Abreu. Serien vart produsert av fjernsynsnettverket Rede Globo. Første sending fann stad 7. november 2005 og den siste 8. juli 2008. Belíssima hadde 209 episodar, og kvar episode varte i om lag 60 minutt.
Mer de Glace
Mer de Glace (Ishav) er ein isbre på nordsida av Mont Blanc-massivet i Alpane. Han er 5,6 km lang og 200 meter tjukk med eit areal på 40 km², og er den nest lengste breen i Alpane etter Aletsch i Sveits.
Breen byrjar i ei høgd på 3 900 meter, og stig ned 1 400 m. Han var tidlegare godt synleg frå Chamonix, men har i dag trekt seg så pass tilbake at han no berre så vidt er synleg nedanfrå.
Umm Salal
Umm Salal (arabisk أم صلال) er ein kommune i Qatar.
Mer de Glace
Mer de Glace, som alle isbrear, vert heile tida fornya gjennom prosessane akkumulering av snø, og smelting. Mer de Glace sig sakte nedover heile tida under si eiga vekt, og dannar bresprekker, isblokker eller lommer der vatn kan dannast.
Umm Salal
Her finst fleire historiske stader, som Barzantårnet. Det administrative senteret i Umm Salal ligg kring 10 km frå kysten og 15 km nord for Doha, hovudstaden i Qatar.
Mer de Glace
Sjølv om ein ikkje kan sjå det med det blotte auge, er farten til isbreen stor. Han varierer frå meir enn 120 meter i året i dei øvre delane til om lag 90 meter kvart år i området nær Montenvers, som er om lag ein centimeter i timen.
Collombey-Muraz
Collombey-Muraz er ein kommune i distriktet Monthey i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 392 meter over havet. Det er eit oljeraffineri i byen.
Mer de Glace
Så snart spenninga aukar, vert isbreen deformert og det oppstår bresprekker. Desse går stort sett på tvers. I periodar med stor bresprekkdanning, dannar oppbrytinga av isbreen isblokker. Blokkene har forskjellig høgd etter kor dei vert danna, men kan verte 50 meter høge. Dei oppstår alltid på same stad på grunn av utforminga av dalen.
Fire andre isbrear vert stundom, kanskje feilaktig, rekna som ein del av Mer de Glace. Desse er Glacier de Telèfre, Glacier de Leschaux, Glacier du Tacul og Glacier du Géant.
Straumproduksjon
Brevatnet som kjem frå Mer de Glace vert til visse tider av året nytta av Électricité de France til produksjon av vasskraft. Tunnelar under isbreen samlar vatn frå botn av breen og ned til vasskraftverket lenger nede i dalen. Dette vatnet vert slept ut i elva Arveyron lenger nede.
Umm Salal
Kommunen grensar til:
Historie
Umm Salal kommune vart grunnlagd i 1972 då alle kommunane i Qatar vart skipa. Rådhuset i Umm Salal vart innvigd 29. november 1974.
Soner i kommunen
Dei følgjande sonane vart oppretta for folketeljinga i 2010:
Aiguille de la Tsa
Aiguille de la Tsa er eit 3 668 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i Evolène i kantonen Valais. Fjelltoppen er ein iaugefallande tagg på fjellryggen mellom Arolla og Ferpècle. Den vanlegaste oppstigsruta går opp austsida.
Collombey-Muraz
Kommunen ligg i on venstrebreidda av elva Rhône. Han består av landsbyane Collombey-le-Grand, Collombey-le-Petit, Muraz og Illarsaz. Eit av dei to oljeraffineria i Sveits, Tamoil-raffineriet, ligg i Collombey-Muraz.
Lac de Conche ligg i kommunen.
Cap Blanc Nez
Cap Blanc Nez var eit nes på Côte d'Opale, i Pas-de-Calais département, nord i Frankrike. Kalkklippene er svært like dei ein finn på den andre sida av Den engelske kanalen i England. På grunn av erosjon er ikkje Cap Blanc Nez lenger eit nes, men ein klippe.
Ziggy
Ziggy er ein enkeltruta teikneserie påfunnen og først teikna av teikneserieteiknaren Tom Wilson, ein tilsett ved kortprodusenten American Greetings.
Søndre Sandøy
Historie
Øya vart truleg folkesett på 1500-talet og var ein særs aktiv stad under sildefisket. Ein kan framleis sjå restane av salteria. Ved Gravningsund (Buvika) var det tollstasjon i perioden 1892 - 1958. Ved folketeljinga i 1900 hadde øya 325 innbyggjarar. Tyskarane hadde ein base her under den andre verdskrigen.
Ziggy
Hovudfiguren Ziggy er ein liten, breid, skalla og bukselaus teikneseriefigur som er nærmast kjemisk reinsa for fysiske trekk og som ser ut til å vera utan jobb, hobbyar eller nokon slags menneskeleg partnar i livet. Han har derimot eit menasjeri av kjæledyr: Den litle, kvite hunden Fuzz, katta Sid som er redd for mus, den uentusiastiske papegøya Josh, fisken Goldie og anda Wack. Den intense søtskapen i utsjånaden til alle rollefigurane står i krass motsetnad til den uendelege straumen av ulukker som rammar Ziggy. Det er kanskje denne kombinasjonen av ironisk søtskap og kjennspak elende som gjer serien så populær trass mangelen på direksjonell handling.
Ziggy dukka først opp i samlealbumet When You’re Not Around som vart utgjeve av American Greetings i 1968. Avisstripa byrja i juni 1971. I 1987 tok Tom Wilson II, sonen åt den første teiknaren, over som teiknar.
Julespesialen Ziggy’s Gift i 1982, som inneheldt Harry Nilsson-songen «Give, Love, Joy», fekk ein Emmy.
Den estiske raudekrossordenen
Inndeling
Den estiske raudekrossordenen har av fem klassar, 1.-5. klasse. I tillegg er ein medalje er tilknytt Den estiske raudekrossordenen.
Insignium
Ordensteiknet for Den estiske raudekrossordenen er ein raud kross med kvite kantar av emalje på gull. Mellom krossarmane er det plassert gullstrålar. Midtmedaljongen er ein gullfarga «E» på raud botn med ei bord i fargane kvit, svart og blå. På baksida står årstalet «1919» og innskrifta «INTER ARMA CARITAS». Krossen er opphengd i bandet i eit ledd med eit eit fyrtårn som sender ut strålar. Ordensteikna for dei ulike klassane er identiske, men vert borne i utforma band. Ordensstjerna er i sølv og har åtte taggar. Ein variant av ordensteiknet, med det estiske rikvåpenet i midten, er plassert på ordensstjerna. Ordensbandet er blått med blå og kvite striper. Dette er fargane i det estiske flagget.
Tildeling
Tildeling av ordenen skjer ved presidenten. I perioden 1995 til 2008 er Den estiske raudekrossordenen tildelt 615 personar, medaljen ikkje medrekna. Av desse var 19 tildelingar den fyrste klassen i ordenen. Overrekkingar av ordenen skjer vanlegvis på den estiske nasjonaldagen 24. februar, men kan i særskilde tilfelle også finne stad på andre datoar.
Rainy Day Women No. 12 & 35
«Rainy Day Women #12 & 35» er ein song av Bob Dylan og opningssporet på albumet hans Blonde on Blonde frå 1966.
Songen er kjend for dei uvanlege instrumenta og er den einaste songen på Blonde On Blonde med blåsarar. Kvar linje i versa startar med den noko linja «They'll stone ya», medan refrenget går «But I would not feel so all alone--everybody must get stoned!». Stoned kan på engelsk tyde både å verte steina og å vere påverka (stein) av narkotika. Songen vart bannlyst av mange amerikanske radiostasjonar og av BBC, sidan dei såg på songen som ein «dopsong».
Songen er i røynda ein enkel bluessong i F. Delar av songen vert spelt av trombone, tuba, piano, bass, trommer og tamburin. Ein kan òg høyre mykje rop og latter i bakgrunnen, og Dylan sjølv ler fleire gonger medan han syng songen. Songen nådde andreplass på den amerikanske singellista og 7. plass i Storbritannia.
Andre utgåver
Andre artistar som har spelt songen er mellom andre Lester Flatt og Earl Scruggs, The Black Crowes, Ben Fong-Torres, Sammy Hagar, Jessi Colter og Jimmy Buffett.
Norske versjonar
Det er skrive minst to norske versjonar av songen. Den første vart skriven av Jan Erik Vold og kalla «Damer i regn». Denne vart spelt av Jan Erik Vold, Kåre Virud og Telemark Blueslag i 1981 på albumet Stein. Regn
Tom Roger Aadland skreiv og framførte ein nynorsk tekst kalla «Regnvêrsdamer #12 & 35» på albumet Blondt i blondt i 2016.
Kultur i 1947
Kultur i 1947 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1947.
Pennsylvania
Pennsylvania er ein delstat nordaust i USA. Hovudstaden er Harrisburg og den største byen er Philadelphia. Delstaten grenser til New Jersey i aust, delstaten New York i nord, Ohio i vest og Delaware, Maryland og Vest-Virginia i sør.
Historie
Dagens Pennsylvania var opphavleg folkesett av lenapefolk, susquehannock, irokesarar, eriez, shawnee og andre urfolk. Begge breiddene av Delaware-elva blei gjort krav på som koloniland både av nederlandarar og englskmenn. Også Sverige gjorde krav på delar av området som Nya Sverige. I 1664 skjenkte kong Karl II av England store område til James, hertugen av York (seinare Jakob II). I løpet av året tok britane kontroll over Nye Nederland, sjølv om dei nederlandske innbyggjarane fortsette å ha stor innverknad på området.
28. februar 1681 gav Karl II eit charter på landet til kvekaren William Penn for å betals tilbake eit lån til far hans, admiral William Penn. Penn kjøpte også landområdet vest for Delaware-elva av hertugen av York. Kongen kalla området «Pennsylvania» ('Penn-skoglandet') til ære for Penn. William Penn, som først hadde kalla området New Wales og deretter Sylvania, ønskte ikkje oppkallinga, men kongen insisterte. Penn skipa eit styre med to nyskapingar som blei viktige for den nye verda: Lokalstyre (county commission) og religiøs fridom.
Frå 1754 til 1763 blei området råka av Den franske og indianske krigen og det påfølgjande Pontiacopprøret (Pontiac's War). 12. desember 1787 blei Pennsylvania den andre delstaten til å ratifisera den amerikanske grunnloven, fem dagar etter den første delstaten, Delaware.
Kazuma Ito
Kazuma Ito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki og JEF United Ichihara.
Zinalrothorn
Zinalrothorn er eit 4 221 m høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Landsbyen Zinal ligg i dalen på nordsida av fjellet. Rothorn er tysk for raudhorn. Midt på 1800-talet kalla bygdefolket fjellet for Moming.
Geografi
Zinalrothorn er ein av dei høge fjelltoppane som skil dalen Mattertal i aust frå Val d'Anniviers (meir presist Val de Zinal) i vest. Toppen av Weisshorn (4 505 m) ligg 5 km lenger nord og Dent Blanche 7 km i vestleg retning. Ved foten av fjellet i vest ligg den store Zinalbreen og på nordsida Momingbreen. L'Epaule (skuldra) er ein mindre topp som ligg opp for foten av nordegga.
Klatresoge
Fyrste oppstiginga til toppen fann stad 22. august 1864 og gjekk via nordegga. Britane Leslie Stephen og Florence Grove gjekk då i fylgje med fjellførarane Jakob Anderegg og Melchior Anderegg. Dei la ut frå Zinal i 1-tida om natta og steig opp Zinalgletscher. Dei nådde fjellaksla mellom egga og grannetoppen Blanc de Moming ved foten av nordegga kring klokka 9 på føremiddagen. Traverseringa av toppegga tok to timar. Stephen skreiv seinare at det var den fælaste klatringa han nokon gong hadde gjeve seg ut på.
Den litt lettare normalruta, søraustegga, vart fyrst klatra av Clinton Thomas Dent, Alexander Burgener, George Passingham, Ferdinand Imseng og Franz Andenmatten den 5. september 1872.
Fyrste skibestiginga vart føreteken av Marcel Kurz og T. Theytaz den 7. februar 1914.
Yukinori Shigeta
Yukinori Shigeta er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki og Yokohama FC.
Lex specialis-prinsippet
Ved motstrid mellom fleire rettsreglar gjer lex specialis-prinsippet at særskild regel går føre generell regel. Prinsippet er grunna i tanken om at ein særskild regel er meint som eit unntak frå ein generell regel. Det kan endå verte påverka av andre tolkingsmoment m.a. lex posterior-prinsippet.
Sjå også
Lex posterior-prinsippet Lex superior-prinsippet
Eilert
Eilert har namnedag den 18. april i Noreg og den 24. oktober i Sverige.
Det er 385 menn som heiter Eilert i Noreg.
Golfe du Lion
Golfe du Lion (Løvebukta) er ei bukt i Middelhavet langs kysten av Languedoc-Roussillon og Provence i Frankrike. Ho strekkjer seg frå grensa mot Catalonia og Spania og vestover til Toulon.
Den største hamnebyen i bukta er Marseille. Toulon er ei anna viktig hamn. Fiskeindustrien i bukta er basert på lysing, som vert fiska med botntrål, liner og garn. Fortida har fiskebestanden minka på grunn av overfiske.
Av elvar som munnar ut i bukta finn ein Tech, Têt, Aude, Orb, Hérault, Vidourle og Rhône.
Kontinentalsokkelen er ei vid undervasslette ved kysten, men til havs stupar havbotn ned mot djuphavssletta i Middelhavet. Mykje av kystlinja består av lagunar og marskland.
Området er kjent for den kalde og sure katabatiske vinden kalla mistralvinden.
Geologar mistenker at det kan vere store oljeførekomstar i bukta.
Taro Ichiki
Taro Ichiki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Kontinuerleg funksjon
Ein kontinuerleg funksjon er ein matematisk funksjon som er slik at om ein gjer små endringar i det ein set inn i funksjonen, så vil det medføre små endringar i det som kjem ut av funksjonen. Elles vil ein funksjon vere diskontinuerleg. Sagt på ein meir upresis måte så er ein kontinuerleg funksjon ein funksjon ein kan teikne som ein graf på eit papir utan å løfte blyanten. Ein kontinuerleg funksjon med ein kontinuerleg invers funksjon vert kalla bikontinuerleg.
Taro Ichiki
Han spela for klubben Verdy Kawasaki.
Kontinuerleg funksjon
Kontinuiteten til funksjonar er eit av dei viktigaste omgrepa i topologi.
Dei viktigaste resultata for kontinuerlege reelle funksjonar er skjeringssetninga og ekstremalverdisetninga.
Kontinuitet for reelle funksjoner av ein reell variabel
Vi ser her på funksjonar f der definisjonsmengda og verdimengda er delmengder av reelle tal. Ofte er slike funksjoner gjevne ved formeluttrykk. Vi har følgjande tre ekvivalente definisjonar:
Epsilon-delta-definisjon
La a vere eit punkt i definisjonsmengda til f. Vi seier at f er kontinuerleg i a dersom det for kvar \epsilon>0 finst ein \delta>0 slik at Funksjonen f vert kalla kontinuerleg dersom f er kontinuerleg i alle punkt i definisjonsmengda.
Ved grenseverdiar
La a vere eit punkt i definisjonsmengda til f. Vi seier at f er kontinuerleg i a dersom a er eit isolert punkt i definisjonsmengda eller grenseverdien eksisterer og er lik f(a). Funksjonen f vert kalla kontinuerleg dersom f er kontinuerleg i alle punkt i definisjonsmengda.
Ved sekvensielle grenseverdiar
La a vere eit punkt i definisjonsmengda til f. Vi seier at f er kontinuerleg i a dersom for kvar følgje av punkt i definisjonsmengda med, så eksisterer grenseverdien  og er lik f(a). Funksjonen f vert kalla kontinuerleg dersom f er kontinuerleg i alle punkt i definisjonsmengda.
Gruppe 4
Gruppe 4 er ei av gruppene i periodesystemet. Ho er ein del av transisjonsmetalla eller d-blokka.
Kontinuerleg funksjon
Døme
Følgjande funksjonar er kontinuerlege:
Funksjonen er ikkje kontinuerleg i 0.
Funksjonen er ikkje kontinuerleg i noko punkt.
Å avgjere kontinuitet
Dersom ein reell funksjon f er gjeven ved ein formel, så er det upraktisk å bruke definisjonen til å avgjere om f er kontinuerleg. I staden nyttar ein teoremet som seier at dersom funksjonen f er bygd opp av kontinuerlege funksjonar ved operasjonane addisjon, subtraksjon, multiplikasjon, divisjon og samansetting, så er òg f kontinuerleg i hele definisjonsmengda si.
Døme:
Viktige resultat
Skjeringssetninga: Tenk at er ein kontinuerleg funksjon der f(a) og f(b) har motsette fortegn. Då finst eit tal c mellom a og b slik at f(c)=0.
Ekstremalverdisetninga: La vere ein kontinuerleg funksjon definert på eit lukka, avgrensa intervall. Då eksisterer både maksimumspunkt og minimumspunkt for f.
Kontinuitet for komplekse funksjonar av ein kompleks variabel
Kontinuitet for ein kompleks funksjon f av ein kompleks variabel z vert definert på same måte som kontinuitet for reelle funksjonar av ein reell variabel.