cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Communist Party of Great Britain
Denne basisen vart trua under den ekstremistiske politikken Stalin-regimet fekk Komintern til å slå inn på i 1929, da sosialdemokratane i nokre år vart sedde på som «sosialfascistar», og partiet prøvde å opprette eigne fagforeiningar. Dette var ein fiasko. Berre éin kampanje partiet starta i denne perioden var vellykka. Det var skipinga av National Unemployed Workers' Movement, som leidde store demonstrasjonar mot massearbeidsløysa under depresjonen og var aktiv på heile 1930-talet.
Etter Hitler hadde komme til makta i Tyskland, slo Komintern etter kvart om til den såkalla Folkefrontpolitikken. Den gjekk på at fascismen og nazismen var hovudfaren for heile arbeidarrørsla og at kommunistane derfor måtte arbeide for eit samarbeid av alle anti-fascistiske krefter, ikkje berre med sosialdemokratane men òg borgarlege krefter. CPGB prøvde no å få i stand ein allianse med Labour.
Denne politikken var meir populær, og i 1935 fekk partiet valt sin første parlamentsmedlem på eiga kommunistisk liste, William Gallagher frå West Fife i Skottland, eit kolgruveområde der partiet hadde stor støtte. Dei kommunistane som før hadde sete i parlamentet, hadde vore valde på Labour-lister.
Gjennom 30-talet kjempa kommunistpartiet mot den ettergivande appeasementpolitikken som dei konservative regjeringane førte overfor det fascistiske Italia og det nazistiske Tyskland. På gatene spela kommunistane ei leiande rolle i kampen mot British Union of Fascists, leidd av Sir Oswald Mosley, som laga til anti-semittiske aksjonar i London og andre byar.
CPGB nådde høgda av oppslutninga si i 1945, da dei fekk over eitt hundre tusen stemmer og to parlamentsmedlemmer, Gallacher frå Skottland og Phil Piratin frå Mile End i aust-London. Med ei meir rettferdig valordning enn den britiske «Winner takes all»-ordninga ville talet på representantar sjølvsagt vore høgare. Medlemstalet nådde høgda i 1943, med cirka 60 000. Samanlikna med somme andre europeiske land er dette likevel lite, da Det franske kommunistpartiet rett etter krigen hadde 800 000 medlemmer, og Det italienske kommunistpartiet 1,7 millionar.
Den kalde krigen ramma dei britiske kommunistane hardt. Dei mista parlamentsrepresentatsjonen i etter valet i 1950, og måtte omvurdere politikken sin. Dette skjedde i 1953, da partiet vedtok eit historisk program kalla The British Road to Socialism (BRS), som i klare ordelag går inn for ein fredeleg og gradvis overgang til sosialisme, eit såkalla reformistisk program. BRS-programmet skulle bli verande CPGB sitt program til partiet vart oppløyst, berre med visse revideringar i form, og det er framleis prinsipprogrammet til det noverande Communist Party of Britain CPB, som hevdar å ha politisk kontinuitet med CPGB.
Frå krigstida til om lag 1956 hadde kommunistpartiet sin største innverknad i arbeidarrørsla, med mange tillitsvalde i fagrørsla som medlemmer, særleg i gruvearbeidarforbundet og blant industriarbeidarane. Partiet hadde òg ein viss indirekte innverknad på venstresida i Labour.
Hendingane i 1956 fekk store verknader på mange kommunistparti, også det britiske. Både Nikita Khrusjtsjov si avsløring av Stalin-tida og særleg knusinga av den nasjonale oppstanden i Ungarn gjorde at medlemstalet gjekk kraftig ned.
Etter dette fungerte partiet mest som ei pressgruppe overfor Labour, først og fremst via posisjonen kommunistane framleis hadde i fagrørsla. Partiavisa Daily Worker skifta namn til Morning Star, som framleis finst, men no er formelt uavhengig av noko parti. Dei indre motsetningane i partiet auka, mellom reformkommunistar som ville vere sjølvstendige i høve Moskva og meir tradisjonelle kommunistar. Maoismen fekk derimot lite støtte i CPGB.
Utsikt til paradiset
Utsikt til paradiset er den første romanen av fire i serien om Elling av Ingvar Ambjørnsen.
Romanen vart utgjeve i 1993 på Cappelen og er omsett til fleire språk.
Filmen Appelsinpiken
Appelsinpiken er ein norsk-tysk-spansk film som hadde premiere 27. februar 2009. Han er basert på romanen med same namn, Appelsinpiken, av Jostein Gaarder, ei bok omsett til 43 språk. I tillegg til det norske produksjonsfirmaet Sandrew Metronome arbeidde òg det tyske firmaet Tradewind Pictures og det spanske Jaleo Film sin på prosjektet.
Utsikt til paradiset
Dei fire bøkene i serien er Utsikt til paradiset (1993), Fugledansen (1995), Brødre i blodet (1996) og Elsk meg i morgen (1999)
Filmen Appelsinpiken
Handling
Appelsinpiken er basert på Jostein Gaarders roman med same namn. Hovudpersonen er ein ung gut ved namn Georg som ein dag finn eit langt brev frå den avlidne far sin. Brevet fortel blant anna om ungdomskjærleiken til faren for den mystiske «appelsinpiken», og etterlèt dermed eit mysterium for Georg å løysa. Historia hoppar fram og tilbake mellom brevet til faren og framtida, tankane til den unge guten og hendingane i livet til faren.
Øystre Slidre kommune
Øystre Slidre kommune ligg i Innlandet fylke og grensar i nord til kommunane Vågå og Nord-Fron, i nordaust til Sør-Fron og Gausdal, i søraust til Nord-Aurdal, i sørvest til Vestre Slidre, og i vest til Vang. Øystre Slidre vart eigen kommune i 1849, då kommunen Slidre vart kløyvd i Vestre og Øystre Slidre.
Utsikt til paradiset
Handling
I byrjinga observerer han berre, men etter kvart som hans eigne draumar tek form og vert verkelege, i kvart fall for han, ynskjer han å verta ein del av livet til naboane. Han ynskjer å prata med personane, gje dei råd og rettleiing og leia dei i riktig retning. Mor rommet sitt, som før var særs ukjent for han, vart no hans eigen vesle inngangsportal til fellesskapet. Bortsedd frå å gjera hverdagslige ting som å handla i dagligvarebutikken og posta post på postkontoret i ny og ne, brukar han nesten all si tid på teleskoptitting.
Øystre Slidre kommune
Kommunen ligg i dalføret Valdres, mellom Hallingdalen og Gudbrandsdalen.
Sør i kommunen er det rike førekomstar av fyllittskifer som har vore utvunne i meir enn 200 år. I ein periode var skiferbrotet ein av dei største industriarbeidsplassane i Valdres. Skiferen er også avbilda på kommunevåpenet.
Geografi
Dei fleste innbyggjarane bur i kommunesenteret Heggenes, Rogne, Skammestein, Volbu, Beito og på Beitostølen.
Fjellområdet Jotunheimen strekkjer seg inn i dei nordre delane av kommunen. Øystre Slidre måler 45.1 km på nord-sør aksen og 39.8 km på aust-vest aksen.
Det høgste punktet i kommunen er Øystre Rasletind med ei høgd på 2010 meter over havet. Ein annan kjent fjelltopp er Bitihorn. Om lag 73% av arealet i kommunen ligg over 900 meter over havet. Det lægste punket i kommunen er 410 meter over havet.
Vatn dekkjer 60 km² av kommunen, dei største innsjøane er Vinstri, Yddin, Vangsjøen, Javnin og Olevatn.
Kommunen ligg delvis i Jotunheimen og fjellvegen over Valdresflye til Gudbrandsdalen er eit velkjent verhardt parti. Denne vegen er ein del av den indre ruta for trafikk på aksen Bergen - Trondheim.
Næringsliv
Landbruk har tradisjonelt vore den viktigaste næringa i Øystre Slidre, for det meste med hald av husdyr og produksjon av gras. Dei seinare åra har det vore satsa meir på turistnæring i form av nye anlegg, særleg på Beitostølen der det er bygd ei rekkje hytter og hotell.
Freetrax.com
Freetrax var ein tidleg nettstad for distribusjon av digitale musikkfiler. Nettstaden vart starta i 1999 av David Gjester og Lars Kilevold, og lagt ned att i 2001.
Kulturnett.no
Kulturnett.no - Kultur i Norge på Nett er den offisielle inngangen til norsk kultur på nettet. Denne norske statlege nettportalen vart oppretta som eit initiativ frå Kyrkje- og kulturdepartementet for å formidle informasjon knytt til kultur, norske kulturinstitusjoner og deira samlingar på internett. Nettportalen vart etablert i 1998 og vart drive av ABM-utvikling frå 2003 til 2010. Kulturnett.no er no ein integrert del av Norsk kulturråd. Kulturnett.no er eit sams vevhotell og tenestetilbydar innan arkiv, bibliotek og museum. Lenking til karttenesta er gjeve løyve til for Wikipedia.
Profesjonelle partnarar
Kulturnett.no samarbeidar med kunstnerorganisasjonar som til dømes Kunstnernes Informasjonskontor, Norsk Musikkinformasjon, Norske dansekunstnere og Den norske forfatterforening.
Bakgrunnsstoff
Kulturnett.no
Sunnylven IL
Sunnylven Idrottslag er idrettslaget i Sunnylven på Sunnmøre. Laget vart skipa den 16. januar 1901. Heimebana åt fotballaget er Hellesylt Stadion.
Georg Andreas Heggelund
Georg Andreas Heggelund var ein norsk bilethoggar og keramikar frå Lødingen kommune i Nordland. Han er særleg kjend for si keramiske produksjon frå eige verkstad og for Porsgrunds Porselænsfabrik.
Blant arbeid han har gjort er
Thomas Aquinas
Thomas av Aquino, Thomas Aquinas var ein italiensk teolog og filosof. Han vart kanonisert i 1323.
Etter at han vart erklært som helgen, er han av den katolske kyrkja kalla Doctor Communis Ecclesiae, «Kyrkja sin lærar». Han vert sett på som den fremste av dei katolske teologane.
Little Sugar Loaf
Little Sugar Loaf, 'Litle Sukkertopp' (irsk Ó Cualann), er ein ås i County Wicklow i Republikken Irland. Han ligg nordaust for Great Sugar Loaf og mellom desse to går vegen N11. Like nord for Little Sugar Loaf ligg byen Bray, på austsida går vegen R761 mellom Bray og Greystones og i vest ligg Bray Head.
Novosibirsk
Novosibirsk (russisk Новосибирск) er den tredje største byen i Russland, og hovudstad i Novosibirsk oblast. Han har om lag 1,4 millionar innbyggjarar. Før 1925 heitte byen Novonikolajevsk (Новониколаевск). Byen er den største i den asiatiske delen av Russland, og ligg 3300 kilometer frå hovudstaden Moskva. Han er eit viktig senter for industri, kommunikasjon, vitskap og kultur. Delar av byen er ZATO, stengd for ålmenn ferdsel fordi 39. strategiske missildivisjon har sitt hovudkvarter der.
Novosibirsk ligg ved elva Ob på Den vestsibirske sletta. I sør ligg Ukokplatået. Middeltemperaturen i januar er -18,8 grader celsius, i juli +19 grader celsius. Kulderekorden, frå 7. januar 1915, er på -51,1 grader celsius.
Historie
Den russiske borgarkrigen sleit på byen med fleire utbrot av tyfus og kolera, som tok tusenvis av liv. Den kjende Ob-brua vart sprengd og for første gong i historia fall innbyggjartalet i byen. I desember 1917 tok kommunistane byen. I mai 1918 gjorde tsjekkoslovakiske krigsfangar motstand og i lag med Den kvite garden tok dei Novo-Nikolajevsk. Han vart gjenerobra av Den raude arméen i 1919. Gjenoppbygginga av Novo-Nikolajevsk starta i 1921 ved starten av Den nye økonomiske politikken til Lenin. Han fekk namnet Novosibirsk i 1926. . Same året vart han sentrum for provinsen Sibir kraj. I 1930 vart denne delt i Aust- og Vest-Sibir, og Novosibirsk vart hovudstad i Vest-Sibir, fram til provinsen Novosibirsk oblast vart oppretta i 1944.
Under Stalin si industrialiseringa av Novosibirsk vart han ein stor kommersiell by og eit av dei største industrisentera i Sibir. Fleire store fabrikkar låg her, mellom anna Sibkombain-verket, gruveutstyrsfabrikk, ein metallprosesseringsfabrikk, fabrikk for matproduksjon og andre fabrikkar, samt eit kraftverk. I 1932-1933, under den store sovjetiske svolten kom meir enn 170 000 flyktningar til Novosibirsk. Dei slo seg ned i brakker og skur i utkanten av byen og gav opphav til slumstrøk som Bojsjaja Nakhalovka, Malalja Nakhalovka og andre.
Under den andre verdskrigen vart mykje industri evakuert til Novosibirsk frå dei vestlege delane av Sovjetunionen.
I 1954 vart det lagt trikkespor i Novosibirsk og på denne tida hadde han vorte den største byen i Sibir med 287 000 innbyggjarar. Året etter vart Kommunalnyj-brua bygd over Ob for å erstatte den første brua som var medverkande til grunnlegginga av byen.
For å handsame dei store folkemassane som flytta til byen i 1950-åra vart eit vasskraftverk for 400 000 kilowatt bygd nær Novosibirsk, som skapte eit enormt vassreservoar kalla Obsjøen. Kraftverket løyste derimot ikkje alle straumforsyningsproblema, men skapte i staden andre problem. Store frodige sletter og gamle furuskogar vart lagt under vatn, og på grunn av den nye store vassflata vart vinden kraftigare i området, noko som førte til større jorderosjon.
Akademgorodok, vitskapssenteret i byen, vart bygd 30 km sør for sentrum i 1957 og vart senteret for den sibirske avdelinga av Vitskapsakademiet. Her kom det i løpet av kort tid 14 forskingsinstitusjonar og universitet, og danna i praksis ein ny by.
2. september 1962 nådde Novosibirsk ein million innbyggjarar. På denne tida var han den yngste millionbyen i verda, og det tok mindre enn 70 år for Novosibirsk å nå denne milepålen.
I 1979 starta bygginga av Novosibirsk Metro og den første linja opna i 1985.
Novosibirsk opplevde ein total solformøkring 1. august 2008 som varte 2 minutt og 20 sekund.
1013
1013 (romartal MXIII)
Kheopspyramiden
Kheopspyramiden, den store pyramiden i Giza er det einaste av verdas sju underverk som er teke vare på. Den er verdas mest kjende pyramide. Kheopspyramiden var opphavleg 146,5 meter høg, og er den største av dei tre store pyramidane i Giza som ligg like utanfor Kairo, hovudstaden i Egypt.
Egyptologane trur at pyramiden vart bygt som eit gravkammer for faraoen Khufu. Khufu var farao under det 4. dynastiet i det gamle riket. Namnet Kheops stammar frå det greske namnet hans, Kheops. Det mest vanlege årstalet ein trur pyramiden var ferdig er år 2580 f.vt.. Dei andre to store pyramidane på Giza er Menkaurepyramiden (minst av dei tre) og Khafrepyramiden (noko mindre enn Kheops).
Paul Bjerke
Paul Bjerke er ein norsk samfunnsdebattant og journalist. Han er professor i journalistikk ved Høgskulen i Volda.
Muisca
Muisca var eit chibcha-talande folk som danna muisca-konføderasjonen på det sentrale høglandet i den austlege fjellkjeda av Andes innanfor dagens Colombia.
Territoriet til muisca utgjorde eit område på rundt 47 000 kvadratkilometer - ein region litt større enn Sveits - frå nord i Boyacá til Sumapaz páramo og frå toppane av austlege fjellkjeda av Andes til Magdalenadalen. Det hadde grenser mot naboterritoria til panches og pijaos-stammane.
På tidspunktet for den spanske erobringa, i 1537, fanst ein stor folkesetnad i muisca-territoriet, sjølv om de nøyaktige folketalet ikkje er kjent. Språka i muisca var dialektar av chibcha, òg kalla muysca og mosca, som alle tilhøyrer den chibchanske språkfamilien.
Økonomien var basert på jordbruk, metallarbeid og produksjon.
Politisk og administrativ organisering
Muisca-folket vart organisert i ei hovudsamanslutning som var ein laus union av statar som kvar heldt på suvereniteten. Konføderasjonen var ikkje eit kongedømme, så det fanst ingen eintydig monark, heller ikkje eit imperium, fordi det var ikkje slik at eit folkeslag dominerte andre etniske grupper eller folkeslag. Muisca-konføderasjonen kan ikkje samanliknast med andre amerikanske sivilisasjonar som aztekarane eller inkaene, men muisca-konføderasjonen var ein av dei største og best organiserte hovudsamanslutningar av stammar på det søramerikanske kontinentet.
Kvar stamme innan konføderasjonen vart styrt av ein høvding eller cacique. Dei fleste av stammane var ein del av den muisca-etnisk gruppa, med felles språk og kultur, og samanknytte gjennom handel. Dei var sameinte i møtet med felles fiendar. Zipa eller zaque var ansvarleg for hæren. Hæren bestod av güeches, dei tradisjonelle gamle krigarane i muisca.
Muisca-konføderasjonen fungerte som samskipnaden av to mindre samanslutningar. Den sørlege konføderasjonen, leidde av zipa, hadde hovudsete i Bacata, no Bogotá. Denne sørlege eininga inkluderte fleirtalet av muisca-folkesetnaden og heldt stor økonomisk makt.
Kay Jeiskelid
Kay Arne Jeiskelid har vore ordførar i Bykle kommune frå 1985 til 2011. Han representerer Høgre. Han har tidlegare vore ordførar for Arbeidarpartiet og ei upolitisk lista. I 2011 overtok Jon-Rolf Næss frå Ap som ordførar i Bykle.
Muisca
Politisk og administrativ organisering
Det nordlege forbundet vart styrt av zaque, og hadde hovudstaden sin i Hunza, i dag kjent som Tunja. Jamvel om begge samanslutningane hadde felles politiske relasjonar og slektskap og tilhøyrde same nasjon, var det enno rivalisering mellom dei.
Rettssystemet i muisca var basert på sedvanerett, det vil seia, rettstryggleiken deira vart avgjort av lang opparbeid praksis med godkjenning av zipa eller zaque. Denne typen lovgjeving var eigna til eit konføderasjonssystem, og det var eit velorganisert rettssystem. Naturressursane kunne ikkje privatiserast: skog, innsjøar, vidder, elver og andre naturressursar var fellesgode.
Økonomi
Muisca hadde ein økonomi og samfunn vurdert som av dei mektigaste innanfor den amerikanske postklassiske perioden. Då spanjolane kom i muisca-territoriet, fann dei at muisca-konføderasjonen kontrollerte utvinning av følgjande råvarer:
Muisca handla varene sine på lokale og regionale marknader gjennom eit system av bytehandel. Produkta som blei handla varierte frå basisvarer til luksusvarer. Overflod av salt, smaragdar, og kol gav desse råvarene status som de facto valuta.
Etter å ha utvikla eit jordbruksamfunn, nytta dei terrassering og vatning i høglandet.
Ein annan aktivitet med stor økonomisk tyding var veving. Folket skapte ei rekkje høgt utvikla tekstilar. Sitat frå ein forskar: «Kulturane i Andes meistra nesten kvar ein metode for tekstilproduksjon eller dekorasjon som er kjente i dag, og produkta deira var ofte finare enn dei som blir tilverka i dag.»
Språk
Chibcha, òg kjend som muysca, mosca, eller muska kubun vart tala over fleire regionar i Mellom-Amerika og Nord- og Sør-Amerika. Tairona og U'wa, knytt til muisca-kultur, snakka liknande språk, noko som oppmuntra til handel.
Mange chibcha-ord vart absorbert eller lånt inn kolombiansk spansk:
Sport
Muisca-kulturen hadde visse idrettar som ein del av rituala. Turmequé-spelet, òg kjend som tejo, har overlevd til notida. Brytekampane var òg viktige. Vinnaren fekk eit fint vove bomullsteppe frå leiaren og vart ein kvalifisert güeche, krigar.
Religion
Muisca-prestar vart utdanna frå barndomen og leidde dei viktigaste religiøse seremoniane. Berre prestane kunne gå inn i tempel. Forutan dei religiøse aktivitetane, hadde dei stor innverknad på liva til folk, og gav råd i jordbrukssaker og i krig. Religionen inkluderte opphavleg menneskeofring, men praksisen kan ha døydd ut før den spanske erobringa, ettersom det ikkje finst nedskrivne augevitneskildringar.
Munnleg tradisjon tilseier at kvar familie gav eit barn som offer, at borna vart vurdert som heilage og fekk omsut til 15 års alderen, då livet vart ofra til solguden, sue.
El Dorado
Opphavet til legenda om El Dorado (spansk 'den gylne') frå byrjinga av 15-talet kan lokaliserast til muisca-konføderasjonen. Zipa ofra gull og andre skattar til guatavita-gudinna. For å gjera dette, dekte seg zipa seg sjølv med gullstøv og vaska det av i sjøen medan han kasta gullpyntegjenstandar i vatnet. Denne tradisjonen vart kjent utanfor konføderasjonen, så langt som til Det karibiske havet; spanjolane var tiltrekt av historier om ein «by av gull» som faktisk ikkje eksisterte. Nokre gonger vart urfolket kvitt dei grådige spanjolane på den måten, med å peika dei i retning av andre folkeslag. Guatavita-sjøen vart grundig utforska av erobrarane på jakt etter gullofra frå zipa til gudinna. Legenda voks slik at omgrepet vart ein metafor for kva stad som helst der ein kan finne stor rikdom.
Historie
Kunnskap om hendingar fram til 1450 stammar i hovudsak frå mytologiske samanhengar, men takka vera Chronicles of the West Indies har vi har skildringar av den siste perioden av muisca- historie, før spansk tilkome.
Bakgrunn
Utgravninger i høglandet i departementa Cundinamarca og Boyacá, kalla Altiplano Cundiboyacense, viser teikn på menneskeleg aktivitet sidanden arkaiske perioden på byrjinga av holocen. Colombia har ein av dei eldste arkeologiske stadane i Amerika: El abra, som er rekna å starte 13 000 år tilbake. Andre arkeologiske spor i området ved Altiplano Cundiboyacense har ført forskarar til å snakka om ein el abra-kultur: I Tibitó, har ein funne verktøy og andre paleoindianske gjenstandar datert til 9740 f.Kr.; på Bogotá-sletta, spesielt ved Tequendama Falls, har ein funne andre paleoindiansk verktøy datert eit tusenår seinare, dei tilhøyrde spesialiserte jegerar. Ein har vidare funne menneskeskjelett datert til 5000 f.Kr. Analysen viste at folket var medlemmar av el abra-kulturen, ei gruppe som skil seg frå muisca. Av denne grunnen kan ein seie at muisca-stammane ikkje overtok ubrukt landområde.
Epoken til muisca
Forskarar er samde om at gruppa identifisert som muisca migrerte til Altiplano Cundiboyacense, mellom 5500 og 1000 f.Kr., i følgje arkeologiske prov. Muisca var i ein overgang mellom å vere jegerar og å vere jordbrukarar. Rundt 1500 f.Kr., kom grupper av jordbrukarar med keramiske tradisjonar til regionen frå låglandet. Dei hadde permanente bustader og stasjonære leirar, og arbeidde med saltproduksjon. I Zipacón det er spor etter jordbruk og keramikk. Den eldste busetjinga i høglandet er datert til 1270 f.Kr. Mellom 500 f.Kr. og 800 f.Kr., kom ei ny bølgje av innvandrarar til høglandet. Nærveret deira er identifisert av fleirfarga keramikk, bustader og gardsbruk. Desse gruppene var enno busette der ved tilkome av dei spanske conquistadorane. Dei har late etter seg rikelege spor av verksemda si som ein har studert sidan 1500-talet, og tillèt forskarane å rekonstruera leveviset. Det er mogleg at muisca integrerte seg med tidlegare folk i området, men muisca var dei som utvikla kulturprofilen, samt sosial og politisk organisering. Språket deira, chibcha, var svært lik språket til folka i Sierra Nevada de Santa Marta og i Sierra Nevada del Cocuy (U'wa).
Konfliktar
Zipa Saguamanchica, som regjerte 1470-1490, var i ein konstant krig mot aggressive stammar som sutagos, fusagasugaes og spesielt panches, som òg ville laga vanskar for etterfølgjarane hans, Nemequene og Tisquesusa. Karibar var òg ein permanent trussel som rivalar til zaque i Hunza, spesielt for råderetten over saltgruvene.
Den spanske erobringa
Rivaliseringa mellom zaque og zipa vart utnytta av spanjolane då dei erobra hjartet av kva som blei Colombia. Nokon av dei, som til dømes Sebastián de Belalcázar, Gonzalo Jiménez de Quesada, og Nicolás de Federman, var interesserte i å finne El Dorado, og oppdaga dei rike slettene i Cundinamarca og Boyacá.
Spanjolane drap dei siste muisca-herskarane, Sagipa og Aquiminzaque. Reaksjonen frå folk og leiarar gjorde lite for å endra skjebnen til konføderasjonen. I 1542 kunne Gonzalo Suaréz Rendón endeleg nedkjempe den siste motstanden, og territoriet til konføderasjonen vart delt mellom Belalcazar, Federmann og Quesada. Seinare valde den spanske krona Quesada til leiar.
Kjelder
følgjande referansar var gjevne:
Andrey Gustavo dos Santos
Andrey Gustavo dos Santos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Sanfrecce Hiroshima.
Luiz Inácio Lula da Silva
Luiz Inácio Lula da Silva, fødd Luiz Inácio da Silva, kallenamn Lula er ein brasiliansk sosialistisk politikar som var president i Brasil frå 1. januar 2003 til 1. januar 2011. I 2022 vart han attvald som president, og tiltredde i stillinga den 1. januar 2023.
Alaskabukta
Alaskabukta er ei bukt som strekkjer seg langs sørkysten av den amerikanske delstaten Alaska. Bukta utgjer havområdet innanfor ei tenkt line på 1 342 kilometer frå det sørlegaste punktet på øya Kodiak i vest til Dixon Entrance, mellom øyane Dall i Alaska og Graham i canadiske British Columbia i aust.
Luiz Inácio Lula da Silva
Bakgrunn
Lula vart fødd i Caetés i delstaten Pernambuco. Frå 1952 budde han i São Paulo. Han var det sjuande av åtte born, og kom frå fattige kår. Frå han var 12 år gamal måtte han ta diverse arbeid. Han vart etter kvart faglærd metallarbeidar. Frå 1969 var han med i fagforeiningsarbeid. I 1980 var han med å grunnleggja Arbeidarpartiet (Partido dos Trabalhadores). I 1986 vart han vald inn i den brasilianske nasjonalforsamlinga, Congresso Nacional.
Alaskabukta
Frå kysten av Alaskabukta går det ei rekkje fjordar, bukter og sund. Den lengste av desse er 290 kilometer lange Cook Inlet, som ligg vest for Kenaihalvøya. Aust for halvøya ligg Prince William-sundet. Langs austkysten ligg Alexanderarkipelet med over tusen øyar.
Luiz Inácio Lula da Silva
Bakgrunn
I 1989 stilte han for første gong som kandidat ved presidentvalet, og stilte sidan som kandidat ved kvart presidentval. Før presidentvalet i 2002 tona han ned arbeidarimaget sitt og noko av den radikale politikken sin. Mellom anna gjekk han bort frå kravet om at Brasil skulle slutta å betala utanlandsgjelda si. Han vart vald til president ved valet den 6. og 27. oktober 2002 med 46,4 % av røystene i første valomgang og 61,3 % i andre omgang. I 2003 vart da Silva tildelt storkrossen av St. Olavs Orden. Han vart attvald den 1. og 29. oktober 2006 med 48,6 og 60,8 % av røystene.
Alaskabukta
Naturen langs kystlina er ein kombinasjon av skog- og fjellområde med flere isbrear, mellom anna dei to største i Alaska, Malaspina- og Beringbreen. Store delar av området er verna. Mellom anna ligg Kenai Fjords, Warangell-St. Elias og Glacier Bay nasjonalpark her.
Luiz Inácio Lula da Silva
Bakgrunn
I 2017 vart han stilt for retten, og dømd til fengsel for ei korrupsjonsak. I 2019 avgjorde den brasilianske høgsteretten at Lula skulle verta lauslaten, etter eit opphald på 580 dagar i fengselet.
Lula er gift med Rosangêla da Silva, han har òg hatt to tidlegare ekteskap. Lula har i alt fem born.
Brødre i blodet
Brødre i blodet er den tredje romanen av fire i serien om Elling av Ingvar Ambjørnsen.
Romanen vart utgjeven i 1996 på Cappelen og er omsett til fleire språk.
Dei fire bøkene i serien er Utsikt til paradiset (1993), Fugledansen (1995), Brødre i blodet (1996) og Elsk meg i morgen (1999)
Handling
Dei har vore på Brøynes eit godt bel, og kjem inn i ein ny kvardag der dei får meir ansvar for seg sjølv. No vert dei blant anna tvinga til å gå ned på butikken for å handla og får stadig vekk oppgåver av sosialarbeidaren Frank, som skal hjelpa dei med å bryta dei sosiale barrierane dei står ovanfor. Han trugar dei med å måtta flytta tilbake til Brøynes viss dei ikkje viser noko framgang.
Frå første bel har Elling problem med å koma seg ut på gata. Der ute vrimlar det med mange ulike personar som Elling tenkjer det vondaste om. I starten er det berre Kjell Bjarne som tek for seg handleturene (det gjer han for så vidt heile tida). Begges store sosiale gjennombrot er når dei tek seg sjølv i nakken og går ut for å få seg noko middagsmat. Elling er naturleg nok skeptisk til det, men Kjell Bjarne klarer å få han med. Dei finn seg ein kafé, og bestiller «Flesk og duppa». Denne spiseturen ute blant folk er ein av oppgåvene Frank sat dei på.
Turen på gata fører til noko meir positivt enn berre å koma seg ut av huset for å eta blant folk. Telefonen hadde Elling alltid hatt store problem med å snakka i. Då mora levde var det ho som alltid ringte og tok imot samtalar. Midt under etinga går Elling bort til telefonen på Kafeen og ringar til Frank for å fortelja om deira bragd. Nok ein barriere er brote for han.
I det store og heile gjennom boka, er det Kjell Bjarne som gjer det best av dei to, sosialt sett. Elling derimot er litt meir bakpå, men har god framgang han og. No skjer det derimot noko som forandrar livet til Kjell Bjarne. Elling og Kjell Bjarne høyrer ein kveld braking i trappeoppgangen. Kjell Bjarne går straks ut i trappeoppgangen, etter litt syting frå Ellings side. Der finn Kjell Bjarne ein godt rusa og gravid vaksen dame som har falle nedover trappene og vorte medvitslaus. Det viser seg at ho heiter Reidun Nordsletta. Kjell Bjarne ber henne opp i hennar eiga leilegheit, etter å ha funne nøkkelen i vesken hennar. Han vert sitjande oppe i leilegheita og passa på henne til ho vaknar
Det utviklar seg til eit forhold dei imellom, litt motgang, men tilsynelatande godt. For Elling er ikkje dette så bra. Kjell Bjarne er no for det meste opp i leilegheita til Reidun, medan Elling vart sitjande igjen åleine i det som skulle vera hans og Kjell Bjarnes leilegheit. Kjell Bjarne skjønner etter eit kort bel korleis Elling har det og inviterer han med ut på middag neste dag. Han vert ikkje med på det og seier at han skal på eit møte. Problemet som då oppstår er likevel det faktumet at han ikkje skal på noko møte, og på ingen måtar har vore på eit før. Men så får han neste dag øya på eit lite oppslag i avisa om ein poesikveld, og avgjer å dra dit. Så får dei to turtelduene kurra i fred.
At han nettopp gjekk på dette poesiarrangementet gjorde det på mange måtar godt for han sosialt sett. Han gjekk verkeleg inn døra, sette seg ned på ein barkrakk, bestilte ein Solo og følgde med på poesien der han var blant mange tilskodarar. Denne kvelden fekk han ein kjenning, Alfons, ein tidlegare aktiv poet. Dette var den første skikkelege venskapen han hadde hatt. Forutan mor og Kjell Bjarne, men dei var jo påtrengt. Både han og Alfons var samde om at poesien den kvelden var av særs dårleg kvalitet.
Venskapen mellom Elling og Alfons, vart berre betre og betre. Etter kvart fekk òg kjæresteparet møta Alfons heime hos han. Då fekk dei vita at Alfons har ei hytte ved sjøen som han ikkje hadde brukt på aldri så lenge. I garasjen sin har han ein gammal bil som kunne frakta alle fire til hytta dersom han var i orden. Etter ein del mekking klarer Kjell Bjarne å få den gamle bilen til å gå. Han er nemleg særs nevenyttig. På Brøynes lima han til dømes saman eit hus av fyrstikker som skulle forestille romma til han og Elling. Det gav han til Elling ein julaftan. Motorar hadde han vore borte i som ungdom.
Alle fire køyrde til hytta med Alfons bak rattet. Etter å ha kome seg fram, slått seg ned, prata saman dei fire imellom, ete og kost seg, kjem kvelden sigande på. Kjell Bjarne, som den uhygieniske bamsen han er, er ikkje nydusjet og sokkane og underbuksa luktar gris. Då var Elling så sjenerøs at Kjell Bjarne fekk låna reine sokkar og underbukse når det viste seg at han skulle liggja i same seng som Reidun den kvelden.
Den natta då Elling la seg høyrde han stønninga til kameraten hans og Reidun gjennom den tynne veggen som skilde dei to romma. Det heile enda med at Kjell Bjarne skreik høgt; «Fytti helvete». Kjell Bjarne hadde fått oppfylt den store draumen sin. Pornoblada var overflødige.
Vidare i boka oppdagar Elling at han har særleg sans for poesi. Etter å ha skrive ned eit dikt på strak arm går det heile opp for han: «Det er poet eg bør vera…». Dette fører med seg at han held fram å skriva og kjem til slutt på ein måte han kan bli kjend på i nabolaget. Han set seg ned ved pulten sin kvar dag og skriv mange dikt, kjøper inn pakker med surkål, legg eit dikt ned i kvar pakke, og set pakka tilbake i butikken. Kvart dikt signerer han med ein E, slik at han ikkje skal koplast til dikta, berre få kreditt for dei. Det endar som han vil. I avisa vert det trykt ein artikkel om den gode og ukjende «Surkålpoeten».
Den siste delen av boka fortel om fødselen til Reidun, korleis Elling og Kjell Bjarne drikk seg full på ein restaurant medan Reidun ligg på sjukehuset og skal til å føda, og at identiteten til «Surkålpoeten» vert avsløra ovanfor Alfons. Det at dei drakk seg full fekk dei til å tru at dei no ville sendast attende til Brøynes. Slik gjekk det no ikkje. Frank var heller stolt av dei som hadde gått ut på byen og drukke seg dritings som folk flest gjer til tider. Reidun fødde ei svær jente som vart kalla Mojo, og Kjell Bjarne sette i eit gledesbrøl.
Sugarloaf i Wicklow
Fjellet må ikkje forvekslast med dei meir kjende Great Sugar Loaf og Little Sugar Loaf som ligg lenger aust i same grevskapet og heller ikkje med Sugarloaf i County Cork.
Norsk Militært Tidsskrifts medalje for svar på prisoppgåve
Norsk Militært Tidsskrifts medalje for svar på prisoppgåve vart stifta av Kristiania militære samfund den 20. juli 1860 til fremjing av militær vitskap.
Det skal kvart år settast opp fire oppgåver. Dei godkjende svara skal lønast med ein medalje i gull eller sølv etter kvaliteten på svaret. Opphavleg var det òg ein pengepremie knytt til prisen, men denne gjekk vekk 1. januar 1878. Medaljen vert delt ut på stiftingsdagen til samfunnet, 1. mars. På aversen har medaljen ei framstilling av Palas Athene i lag med ei løve og ei ugle. På reversen er det ein eike- og laurbærkrans som slynger seg om orda «MILITAIRE TIDSSKRIFTS PRISMEDAILLE». Mottakaren sitt namn og årstalet for tildelinga er gravert inn på randa. Han skal berast i eit band med dei norske fargane i like store striper i rekkjefølgja raudt, kvitt, blått, kvitt og raudt.
Magne Aasbrenn
Magne Aasbrenn er ein norsk lektor og forfattar busett i Fredrikstad. Aasbrenn debuterte på Aschehoug forlag 1978 med romanen Banna ben, og har sidan utgitt ei rekke bøker. Han blei leiar for Østfold Mållag i 2002. I 2009 mottok han Østfoldmålprisen. Aasbrenn var redaktør for Østfold Mållags årbok Aust i Vika 2009-2011 og 2012. Han sat som leiar i Noregs Mållag frå 2016 til 2020.
Edoson Silva Martins
Edoson Silva Martins er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kashima Antlers.
Nonose
Nonosar er monosakkarid som inneheld ni karbonatom. Døme på nikarbonsukker er neuraminsyre, sialinsyre, legionaminsyre og pseudaminsyre.
Oktose
Oktosar er monosakkarid som inneheld åtte karbonatom. Dei har systematisk namn 2,3,4,5,6,7,8-heptahydroksyoktanal og molekylformel C8H16O8.
Bjørn Alfred Ropstad
Bjørn Alfred Ropstad er ein norsk lokalpolitikar som vart ordførar i Evje og Hornnes kommune i 1999. Han representerer Kristeleg folkeparti.
Ropstad er far til stortingsrepresentanten Kjell Ingolf Ropstad.
Ryfylkemuseet
Ryfylkemuseet er regionmuseum for kommunane i Ryfylke i Rogaland fylke. Kommunane er Forsand, Strand, Hjelmeland, Suldal, Sauda, Finnøy, Rennesøy og Kvistsøy. Regionen omfattar, øy-, fjord- og fjell-landskapet i Rogaland og har eit folketal på ca. 30 000.
Hovudsetet til museet er på Sand, men museet er kjenneteikna av at det har mange museumsanlegg som står på sine opphavlege stader kring om i bygdene. Museet har avdelingar i dei fleste kommunane. Folk i Ryfylke, årboka til Ryfylkemuseet, vert gitt ut kvart år.
Historikk
Ryfylkemuseet blei etablert som regionmuseum for Ryfylke gjennom ein avtale mellom styret i det daverande Rogaland Folkemuseum og Rogaland fylkeskommune 21. oktober 1980. Det praktiske arbeidet med utviklinga av museet starta da det blei etablert nytt hovudsete på Sand året etter.
Det tidlegare Rogaland Folkemuseum var skipa i 1936. Meininga var at det skulle byggast opp eit folkemuseum ved Mosvatnet i Stavanger med bygningar frå Jæren, Ryfylke og Stavanger. Men grunnleggarane av museet lukkast ikkje med å gjennomføre denne planen, og dei bygningane som museet etterkvart fekk hand om blei ståande på sine opphavlege tufter. På den måten blei Rogaland Folkemuseum etterkvart eit unikt museum med dei fleste av samlingane ståande på «rot».
Etter omgjeringa til regionmuseum for Ryfylke blei samlingane på Jæren, som m.a. omfatta Grødalands-tunet, overført til Hå bygdemuseum og den nye museumseininga, Jærmuseet. Dei samlingane som museet hadde i Hjelmeland og Suldal gjekk inn i regionmuseet.
Etter å ha arbeidd med innsamling av song-, musikk- og dansetradisjonar frå Rogaland i 10 år, blei Folkemusikkarkivet for Rogaland etablert som ein integrert del av Ryfylkemuseet i 1992.
Likeeins blei det i 2002 etablert eit Senter for bygningsvern som ei avdeling ved museet, etter at museet sidan 1995 hadde arbeidd med dokumentasjon, vern og vidareføring av tradisjonshandverk.
Etterkvart som museet har fått fleire stillingar har engasjementet i andre delar av regionen auka. I samband med starten på den nasjonale museumsreforma blei det i 2001 inngått avtalar med kommunane om etablering av Ryfylke som ei såkalla konsolidert museumseining. Alle dei kommunale samlingane er nå underlagt Ryfylkemuseet.
Avdelingar
Ryfylkemuseet har følgjande avdelingar:
Hedvig Eleonora
Hedvig Eleonora kan visa til:
Pioneer 0
Pioneer 0 (dessutan kjend som Thor-Able 1) var ein amerikansk romsonde som var meint å skulle krinsa rundt månen. Han vart freista skoten opp 17. august 1958 av United States Air Force. Dette var einaste sonden i Pioneer-programmet som vart skoten opp av det amerikanske luftforsvaret sidan romfartsorganisasjonen NASA etter kvart vart danna. Sonden var den fyrste freistnaden av noko land på å få ein sonde utanfor jordbane.
77 sekund etter oppskytinga ved ei høgd på 16 kilometer vart sonden øydelagd ved at fyrstetrinnet eksploderte.
Etter planen skulle Pioneer 0 ha nytta 2,6 dagar på ei ferd til månen der sonden ville ha sett seg inn i ein bane som skulle ha vart rundt 2 veker.
Mellom instrumenta Pioneer 0 hadde med seg var eit infraraudt TV-kamera. Sonden vog 38,1 kilogram.
1016
1016 (romartal MXVI)
Valtra
Valtra (tidlegare Valmet) er ein finskprodusert traktor. Valmet OY starta serieproduksjon av traktorar i 1952. Den fyrste traktoren, som hadde typebetegnelsen 15 A, var utstyrt med ein 15 hk bensinmotor. Denne traktoren vart på folkemunne kalla «piggtrådtrekkjaren». I 1955 kom Valmet 20, med ei motoreffekt på 22 hk. Seinare modellar (frå 1957) hadde dieselmotor.
Utover 1960- og 1970-åra utvikla Valmet mange nye traktormodellar. Dei var tidleg ute med oppvarma og lydisolerte førarhus. I tillegg til landbrukstraktorar utvikla Valmet fleire skogsmaskiner. I 1960 starta Valmet traktorproduksjon i Brasil. Seinare vart det starta monteringsfabrikkar i fleire land. mellom anna i Tanzania.
I 1979 starta Valmet og det svenske firmaet Volvo BM eit samarbeide innan traktorproduksjon og oppretta firmaet Scantrac AB i Eskilstuna i Sverige. Det vart utvikla nye traktormodellar, som vart selde under namnet Volvo BM Valmet. I 1986 kjøpte Valmet alle Volvo sine aksjar i Scantrac og traktorane vart deretter selde under namnet Valmet.
I 1994 vart Valmet kjøpt opp av det finske firmaet Sisu. Som ein del av denne avtalen fekk Sisu rett til å nytta Valmet-namnet fram til 2001 og namnet Sisu Valmet var nytta ei tid. I 1997 vart Sisu kjøpt opp av det finske selskapet Partek. I 1998 tok Partek til å kalla traktorane for Valtra Valmet. Valmet hadde heilt frå 60-talet nytta varemerket Valtra for traktormontert reiskap, som gravemaskiner og frontlastarar. Valtra var difor eit velkjent namn i Finland. I 2003 vart Partek kjøpt opp av det finske selskapet Kone, som i 2004 selde Valmet vidare til AGCO, med hovudkontor i Dei amerikanske sambandsstatane.
Sigmund Pedersen
Sigmund Pedersen har vore ordførar i Froland kommune sidan 2003. Han representerer Senterpartiet.
Fylkesveg 28
Fylkesveg 28 (Fv28, Kopperveien) er ein veg i Hedmark som går mellom Sømådal i Engerdal og Os. Vegen har ei lengd på 62,1 km.
Vegen startar frå Rv26 i Sømådal, og går derfrå i nordvestleg retning over det korte eidet til Buvika ved vestsida av Femunden. Han held fram vidare i same retning til Tufsingdalen i Os kommune, der han snur mot nord og følgjer dalføret til elva Tufsinga opp til bygda Tufsingdal. Her snur vegen mot nordvest og passerer forbi innsjøen Siksjøen øvst i dalen. Vest for Siksjøen ligg Kvilvangen og det høgaste punktet på vegen (760 moh), på vasskiljet mellom elvane Tufsinga (som renn mot Femunden og Trysilelva) og Nøra (som ligg i nedslagsfeltet til Glomma). Kvilvangen var i tidlegare tider ein kvilestad for både folk og dyr under reiser med hest og okse til og frå Røros. Vest for Kvilvangen passerer vegen Narsjøen og bygda Narbuvoll. Etter Narbuvoll går vegen nordvestover gjennom Nøradalen, forbi bygda Narjordet midtvegs i dalføret, til han møter Rv30 ved Os.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltningsreformen tredde i kraft har han status som fylkesveg.
Clement Attlee
Clement Attlee var statsminister i Storbritannia frå 1945 til 1951. Trass i sin naturlege blygskap og den lakoniske talestilen hans, vann han ein jordskredsiger over Winston Churchill ved valet i 1945, rett etter at Churchill hadde leidd landet gjennom andre verdskrigen. Han var den første statsministeren frå Det britiske arbeidarpartiet Labour Party som fekk sitje ein heil parlamentsperiode, og den første som hadde fleirtal i nasjonalforsamlinga. Den regjeringa han leidde nasjonaliserte viktige industriar og tenester, og skapte ein britisk velferdsstat som i hovudsak vart godtatt av alle dei fremste partia i landet fram til Margaret Thatcher vart statsminister.
Attlee vart fødd i Putney i London i ein middelklassefamilie, og utdanna jurist ved University College i Oxford. Han vart sosialist etter å ha arbeidd mellom slumbarn i aust-London. Men han lika ikkje velgjerdsarbeid blant dei fattige, han ville avskaffe fattigdomen. Han slutta seg til Independent Labour Party i 1908.
Attlee deltok i første verdskrigen, vart alvorleg såra og vart til slutt major. Han vart vald til ordførar i London-bydelen Stepney i 1919 og parlamentsmedlem for området i 1922.
Attlee var med i dei to første Labour-regjeringane, som statssekretær i forsvarsdepartementet i 1924, så som «kanslar for hertugdømmet Lancaster», det vil seie statsråd utan portefølje og sidan sjef for postvesenet frå 1929 til 1933. Han vart nestleiar i partiet medan George Lansbury var leiar på 1930-talet.
Attlee og Labour var mot den ettergivande appeasementpolitikken som dei konservative regjeringane førte overfor dei fascistiske diktatura til Mussolini og Hitler. Da Lansbury gjekk av som leiar i 1935, vart Attlee interimleiar til etter valet same året, da han vart vald til leiar i leiarskapsstriden etter valet. Han var leiar i partiet til 1955, til dags dato den lengste perioden nokon partileiar har sete.
I samlingsregjeringa under krigen spelte Attlee hovudrolla attmed Churchill, som visestatsminister og leiar for den sivile sida av krigspolitikken. Stor-sigeren i 1945-valet gjorde han til statsminister, og partiet hadde klare mål, blant anna nasjonalisering av viktige tenester og langdistansetransporten, og skapinga av den moderne velferdsstaten. India vart sjølvstendig, og britane trekte seg ut av Palestina. Attlee sin helseminister Aneurin Bevan kjempa mot det mektige lege-etablissementet, og skapte National Health Service, som enno består.
Mæland II
Mæland II er det andre byrådet i Bergen kommune leia av Monica Mæland, og er samansett av Høgre og KrF. Fram til 28. april 2009 var også Frp ein del av byrådet. Byrådet vart vald i bystyret i Bergen 29. oktober 2007.
Monica II-byrådet er det tredje byrådet i Bergen etter at parlamentarismen vart innført i 2000. Byrådet overtok etter Mæland I-byrådet.
Endringar i byrådet
Mæland II vart danna som eit fleirtalsbyråd samansett av Høgre, Frp og KrF. Etter usemje i byrådet om ein bompengesøknad for vidare finansiering av samferdsleprosjektet Bergensprogrammet, valde dei to Frp-representantane i byrådet, Liv Røssland og Øistein Christoffersen, å trekkje seg 28. april 2009. Bergen bystyre gjorde endringar i byrådet 25. mai 2009. Det vart også gjort endringar i byrådet etter at Henning Warloe og Tomas Moltu trekte seg frå byrådet 28. september 2009. Desse vart erstatta av Harald V. Hove og Filip Rygg.
Byrådane
Mæland I-byrådet er samansett av byrådsleiar, med eiga fagavdeling, og fire byrådar.
Clement Attlee
Labour heldt fram ved makta etter valet i 1950, men no med sterkt redusert parlamentsfleirtal. Dette kom ikkje på grunn av tilsvarande tilbakegang i talet på veljarar, men på grunn av tilfeldigheitene i den britiske valordninga med fleirtalsval i einmannskrinsar og at dei konservative hadde tatt ein del veljarar frå Det liberale partiet. I 1951 tapte Labour likevel fleirtalet, og Attlee leidde partiet i opposisjon til 1955, da han trekte seg tilbake frå underhuset og vart utnemnd til Lord. Han døydde i 1967.
Sugarloaf i Cork
Sugarloaf  (irsk Sliabh Chualann) er eit fjell sørvest for Glengarriff i County Cork i Republikken Irland. Fjellet høyrer til Cahafjella og har ei høgd på 574 meter over havet, og er dermed det 319. høgaste fjellet på Irland. Det er ein av få utdøydde vulkanar på Irland.
Olav Jordet
Olav Jordet frå i Vingelen i Tolga i Hedmark er ein tidlagere skiskyttar og skyttar. I 1965 var han den første frå Noreg som vart verdsmeister i skiskyting. Han tok også VM-gull i stafett under VM i skiskyting 1966 og 1967. Jordet var medlem av Vingelen Skytterlag.
Aktiv
Jordet tok bronse på 20 kilometer i OL i 1964, på plassen føre landsmannen Ragnar Tveiten. Einast sovjetarane Vladimir Melanjin og Aleksandr Privalov brukte mindre tid. Året etter vart han verdsmeister på Elverum. Med treff på 19 av 20 moglege, kom han i mål vel 22 sekundar føre Nikolaj Puzanov frå Sovjetunionen. På stafetten over 4 x 7,5 km gjekk Jordet tredjeetappen og sikra saman med Ola Wærhaug, Ivar Nordkild og ankermannen Ragnar Tveiten norsk siger.
I 1966 vart Jordet staffetmeister i VM for andre gongen, han gjekk andreetappen etter Nordkil, medan Jon Istad gjekk tredje etappe og Tveiten avslutta som sist. Jordet og Tveiten vann i 1967 sitt tredje VM-stafettgull, samam med Wærhaug og Istad. Under svært vanskelege tilhøve i Altenberg i dåverande DDR, kom Noreg i mål på tida 2.52.41, heile 10 minuttar og 30 sekund før sølvlaget frå Sovjetunionen. Jordet gjekk på ny andreetappen, noko han også gjorde då han var med på stafettlaget som tok OL-sølv i Grenoble i 1968. Dei andre på laget var Wærhaug, den individuelle olympiameisteren Magnar Solberg og førnemnde Istad.
Jordet har fleire NM-titlar i skiskyting og skifeltskyting. Som ein av få skyttarar har han to napp i 'Officerspokalen' 1961 og 1966.
Jordet la opp som skiskyttar i 1968.
Isla de Cabrera
Cabrera (latinsk Capraia) er ei av dei minste øyane i Balearane i Spania, like sør for Mallorca i Middelhavet.
Edderkoppapar
Edderkoppapar eller klamreapar (Ateles) er ei slekt av kapusinarapar som finst i Sør- og Mellom-Amerika.
Isla de Cabrera
Ho er den største øya i ei lita øygruppe som frå sør til nord er Estells de Fora, L'Imperial, Cabrera itself, Illa de ses Bledes, Na Redona, Conillera, L'Esponja, Na Plana, Illot Pla, Na Pobra og Na Foradada.
Seint i 1916 vart øya ekspropriert av den spanske marinen og ho vart verande ei militærsone fram til 1980-åra. Enkelte sivile frå Mallorca fekk likevel leige delar av øya frå 1920-åra til jordbruk.
I 1936, under den spanske borgarkrigen, fall eit republikansk fly ned på øya. Mannskapet vart tekne til fangar, men to republikanske ubåtar kom til unnsetning og militærsjefen på Carbera og tre sivile fangar vart tekne til Minorca og avretta. Under den andre verdskrigen i 1944, styrta eit tysk fly like ved øya.
Heile øygruppa er ein nasjonalpark, Parque Nacional del Archipiélago de Cabrera. Cabrera er ein populær båtdestinasjon, med mange naturlege hamner. Fleire stader av øya har derimot avgrens tilkomst på grunn av nasjonaplarken.
Sugarloaf
Sugarloaf har fleire tydingar. Namnet tyder «sukkertopp» på norsk.
Fjell
Sugarloaf vert som regel nytta på fjell som er forma som ei kjegle eller ein sukkertopp.
Marmári
Marmári (gresk Μαρμάρι) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Marmári inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kárystos.