cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NM i sykling 1973 på landeveg
Arbeiderbladet sin medarbeidar Sverre Farstad kalla det 180 km lange rittet for det «Beste sykkelritt i Norge gjennom tidene».
<br style="clear:both;" />
Penca Hill
Penca Hill er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 217 moh i Dospey Heights på Byers Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.
Penca Hill ligg 2,77 km aust-søraust for Start Hill, 2,28 km aust-søraust for Dulo Hill, 1,93 km søraust for Battenberg Hill, 2,5 km nordvest for Varadero Hill og 4,36 km nord-nordvest for Chester Cone.
Nusha Hill
Nusha Hill (bulgarsk ‘Nushin Halm’) er ein klipperik ås med ei høgd på 241 m sør på Hurd Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Både aust-, sør- og vestsida av åsen er bratt og han er knytt til Doc Peak (301 moh) i nord via eit 220 moh høgt skard. Nusha Hill ligg oppom ein steinbre i sørvest, False Bay i aust og Glaciar Rocoso Cove i sør-sørvest. Det nærliggande området, der det vert utført mange geologiske og glasiologiske undersøkingar, er mogeleg å nå frå sjøen eller via ei rute over land som går frå Hurd Ice Cap langs South Bay ved Sally Rocks og via eit skard på 122 moh, som ligg 800 m sør for åsen.
Fjellet er kalla opp etter Nusja Ivanova (f. 1986), som deltok på den bulgarske ekspedisjonen her i 2002/03.
Nusha Hill ligg 1,5 km nordaust for Binn Peak, 400 m sør for Doc Peak, 450 m sør-sørvest for Castro Peak og 4,51 km vest-nordvest for Canetti Peak på Rozhen Peninsula.
Myrski
Myrski vart før i tida nytta for å ikkje søkka for mykje nedi når ein gjekk på myr, som til dømes når ein dreiv med myrslått. Det er kjend at dei vart nytta i Österbotten og Norrbotten. Dei var som oftast laga av bjørk eller or. For at dei ikkje skulle vera for tunge og for at dei skulle vera lettare å bruka når ein gjekk og trampa i vatn var det vanlegvis opningar i veden i endane.
Morkensteinen
Morkensteinen var ein runestein frå garden Morken, som ligg ca. to kilometer søraust for Manger kyrkje ved Radøyveien i Radøy kommune i Hordaland.
Steinen vart første gong skildra av Frantz Wolf i 1810, som fortel at han stod «i en Biergkløft». Seinare vart steinen studert av både Wilhelm F.K. Christie og biskop Jacob Neumann. I 1868 fortel Nicolay Nicolaysen at steinen ca. 20 år tidlegare var vorten slegen i stykke og brukt til å byggja ein potetkjellar. Ingen har sidan funne noko spor etter steinen. Med Christies teikning som basis har språkforskaren Magnus Olsen tolka innskrifta:
På norrønt vert det Páll reist runar þessar um þrining.
På moderne norsk vert det «Pål reiste desse runene ved Trinitatis» (dvs. treeiningssundag; første sundag etter pinse.)
After the Fall av Journey
«After the Fall» er ein song av det amerikanske rockebandet Journey. Han er skriven av Jonathan Cain og Steve Perry og var den tredje singelen deira frå albumet Frontiers i 1983.
Songen nådde 23. plassen på Billboard Hot 100-lista, og var den 11. topp 40-singelen deira og den niande topp 25-singelen. Singelen låg i alt 12 veker inne på lista. Songen nådde òg 30. plassen på Mainstream Rock-lista.
Songen vart nytta i filmen Risky Business frå 1983 med Tom Cruise og Rebecca De Mornay.
Yates Spur
Yates Spur er eit markant fjellframspring på på sørsida av Mobiloilfjorden ved Bowman Coast, på vestsida av enden av Earnshawbreen. Framspringet vart fotografert frå lufta av Lincoln Ellsworth, 1935, U.S. Antarctic Service (USAS), 1940 og Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947, og vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), 1958. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1977 etter D. Kent Yates i Applied Research Laboratories ved University of Texas, eit medlem av US Geological Survey (USGS) ved Palmer-stasjonen, vinteren 1973.
Nikísiani
Nikísiani (gresk Νικήσιανη) er ein distriktsby i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han høyrer til kommunen Pangéo og var hovudsete i den tidlegare kommunen Pangéo, som no er ei kommunaleining.
Kosanica
Kosanica (serbisk Косаница) er ei elv sør i Serbia. Elva er 34 km lang og har gjeve namn til området ho renn gjennom. Dette utgjer den sørlege delen av kommunen Kuršumlija.
Paul McGrath
Paul McGrath, opphavleg Paul Nwabilo,  er ein irsk tidlegare fotballspelar, fødd i London. Over ein tiårsperiode frå 1985 til 1996 utmerkte han seg som ein sterk midtstoppar, fyrst i Manchester United til 1989, deretter i Aston Villa til 1996. McGrath var i mange år fast på det irske landslaget, spelte 83 landskampar og skåra åtte mål.
Klubbspel
McGrath spelte 1981/82-sesongen på St Patrick's Athletic FC i Dublin. Strak fekk han kontrakt med Manchester United, utan han vart aktuell for ein plass i mannskapet som FA-cupen 1983. Gradvis fekk han meir tillit, og lenge før Manchester United kvalifiserte seg til ein ny FA-cupfinale i 1985, hadde teke over som midtstoppar i stade for skotten Gordon McQueen. Skadar, dårleg form og usemje med lagsjef Alex Ferguson førte til at McGrath fekk mindre speletid frå 1987 og 1988.
I august 1989 vart McGrath overført til Aston Villa mot £400 000. På Villa Park vart han ein publikumsfavoritt, og vart i 1993 jamvel kåra til Spelarane sin spelar i England. I mars 1994 var han med då Aston Villa vann ligacupfinalen med 3-1 over Manchester United. To år etter vann McGrath ligacupen for andre gong, då Aston Villa sigra med 3-0 over Leeds United. Hausten 1996 gjekk turen til Derby County, medan han hausten 1997 spelte for Sheffield United på nivå to i ligaen i tre månader.
Landslagsspel
McGrath fekk sin landslagsdebut i februar 1985 og spelte 83 landskampar i tida fram til februar 1997. Han var ein viktig spelar då Irlands landslag sist i 1980-åra byrja hevde seg mot dei beste fotballandslaga i Europa, under landslagssjef Jackie Charlton. McGrath deltok såleis i Fotball-EM 1988 og spelte alle Irlands kampar under verdsmeisterskapen i 1990 og i 1994. Han spelte tre kampar mot Noreg, alle tre enda 0-0. Den siste av desse kampane førte til at Noregs lag rauk ut or VM 1994, grunna færre mål enn dei andre laga i gruppa. McGrath skåra i alt 8 landslagsmål.
Jordforbetringsmiddel
Jordforbetringsmiddel er stoff ein tilfører jordsmonn for å endra dei kjemiske, fysiske eller mikrobiologiske eigenskapane til jorda. Midla skal gjera jorda betre eigna som veksestad for plantar, til forskjell frå gjødsel som ein tilfører jorda for å gje plantane næring.
Det viktigaste jordforbetringsmiddelet er kalk, som gjer jorda mindre sur. På skarp sandjord kan ein tilføra leire. På myrjord, særleg mosemyr, er alle typar mineraljord gunstig. Kompost er bra ved moldfattig jord. Faste stoffe som blir skilde frå kloakk gjennom reinsing er også anerkjende som jordforbetringsmiddel.
Zasele Peak
Zasele Peak er eit isdekt fjell med ei høgd opp mot 1250 moh søraust i forberga av Detroit Plateau på Nordenskjöld Coast i Graham Land i Antarktis, som ligg mellom den øvre delen av Polaris- og Pykebreen. Det er stupbratt og delvis isfritt på vestsida.
Zasele Peak ligg 4,82 km vest-nordvest for Laki Peak, 6 km nord for Weasel Hill, 4,1 km nordaust for Bolgar Buttress og 27,3 km sør-søraust for Volov Peak på Davis Coast.
Kolubara
Kolubara (serbisk Колубара) er ei 123 km lang elv vest i Serbia og ei sideelv til Sava frå høgre.
Kolubara startar som Obnica i regionen Podgorina vest i Serbia ved fjellet Povlen. Ved byen Valjevo møter ho elva Jablanica frå sør og dannar Kolubara, som elva vert kalla resten av løpet. Obnica er 25 km lang.
Etter byen Valjevo, som er den største byen vest i Serbia, er det ingen større busetnader langs elva, bortsett frå eit par landsbyar. Dette kjem av at elva er utsett for flaum. Elva munnar ut i Sava nær landsbyen Barič.
Kolubara har relativt lange sideelvar, så sjølv om ho ikkje er så lang har ho eit relativt stort nedslagsfelt som dekkjer 3639 km². Dette høyrert til Svartehavet.
Kolubara var åstad for eit av dei store slaga på Balkan under den første verdskrigen, slaget ved Kolubara i 1914.
NM i friidrett 1955
Noregsmeisterskapen i friidrett 1955, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Bislett stadion i Oslo dagane 12.-14. august 1955. Norges Friidrettsforbund og Oslo Friidrettskrins var arrangør av ein meisterskap som omfatta 19 tevlingar for menn og 11 for kvinner.
200 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
1000 meter stafett
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
60 m
<br style="clear:both;" />
100 m
<br style="clear:both;" />
80 meter hekk
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
Belizeelva
Belizeelva er ei 290 kilometer lang elv i Belize. Ho har gjeve namn til Belize City og gjennom den til landet Belize. Ho renn gjennom meir enn ein fjerdedel av landet. Belizeelva er også kjent under namnet «Den gamle elva».
Belizeelva har opphav i Guatemala der elvane Mopan og Macal renn saman. Ho renn gjennom ein elvedal som hovudsakleg består av tropisk regnskog. Ho snor seg langs den nordlege enden av Mayafjella tvers over den sentrale delen av landet og renn ut i Det karibiske havet ved Belize City.
Ho er farbar opp til grensa til Guatemala, og var ei viktig transportåre for handel og transport mellom kysten og innlandet i Mayariket fram til 900-talet og i koloniserte Belize til inn på 1900-talet. Elva er framleis brukt til tømmertransport, særleg mahogni.
Spore
Spore kan visa til:
VM i alpine greiner 2011
Den '''41. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 7. til 20. februar 2011 i Garmisch-Partenkirchen i Tyskland. Det var tevla i 11 øvingar; fem for menn og like mange for kvinner, samt ei lagøving med tre menn og tre kvinner på kvart av laga.
Slalåm
Dato: 20. februar 2011
Start: 960 m, mål: 750 m
Meligalás
Meligalás (gresk Μελιγαλάς) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Messinía i periferien Peloponnes i Hellas. Meligalás inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Ikhalía og er hovudsete i kommunen.
VM i alpine greiner 2011
Slalåm
Høgdeskilnad: 210 m
Meligalás
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Meligalás 3 385 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 296 innbyggjarar.
VM i alpine greiner 2011
Storslalåm
Start: 1180 m, mål: 750 m
Høgdeskilnad: 430 m
<br style="clear:both;" />
Super-G
Dato: 9. februar 2011
Start: 1395 m, mål: 770 m
Løypelengd: 2200 m, høgdeskilnad: 625 m
<br style="clear:both;" />
Utfor
Dato: 12. februar 2011
Start: 1690 m, mål: 770 m
Løypelengd: 3300 m, høgdeskilnad: 920 m
<br style="clear:both;" />
Superkombinasjon
Dato: 14. februar 2011
Utfor: start: 1690 m, mål: 770 m
Løypelengd: 3300 m, høgdeskilnad: 920 m
Slalåm: start: 960 m, mål: 750 m
Høgdeskilnad: 210 m
<br style="clear:both;" />
Slalåm
Dato: 19. februar 2011
Storslalåm
Dato: 17. februar 2011
Start: 1100 m, mål: 750 m
Løypelengd: 1175 m, høgdeskilnad: 350 m
Super-G
Dato: 8. februar 2011
Start: 1305 m, mål: 770 m
Løypelengd: 2180 m, høgdeskilnad: 535 m
Utfor
Dato: 13. februar 2011
Start: 1490 m, mål: 770 m
Nerheimsteinen
Nerheimsteinen er ein runestein frå Ølen i Vindafjord kommune i Rogaland.
VM i alpine greiner 2011
Utfor
Løypelengd: 2920 m, høgdeskilnad: 720 m
Nerheimsteinen
Steinen vart første gong skildra av Wilhelm F.K. Christie i 1841, då låg han som klopp over ein bekk på garden Nerheim. Året etter kom grunneigaren med steinen til Bergen og selde han til Christie for «2 Speciedaler og en Pot Brændevin». Christie sørgde så for å få steinen til Bergens Museum. Steinen er rikt dekorert med dyreornamentikk, og innskrifta er:
Kusleik
Kusleik er eit munnleg uttrykk for hår som står stritt eller har anna fall enn resten av håret. Det kan også vise til ein frisyre der håret er kjemma glatt, gjerne opp og til sida. Uttrykket er ei fornorsking av engelsk cowlick, som truleg stammar frå at kua har for vane å sleike kalven, som resulterer i virvlande mønster i håret.
Ein kusleik blir oftast til på toppen av hovudet hjå menneske, men kan også dukke opp i nakken eller nær panna.
Nerheimsteinen
På moderne norsk vert det: «Orm Gunnhildson gjorde meg».
VM i alpine greiner 2011
Superkombinasjon
Dato: 11. februar 2011
Nerheimsteinen
Innskrifta er datert til slutten av 1000-talet. Dekoren på steinen er truleg noko eldre enn innskrifta.
VM i alpine greiner 2011
Superkombinasjon
Utfor: start: 1535 m, mål: 770 m
Slalåm: start: 935 m, mål: 750 m
Løypelengd: 580 m, høgdeskilnad: 185 m
Perperek Knoll
Perperek Knoll (Perperekska Mogila) er ein 360 moh høg ås i Vidin Heights på Varna Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Søraustsida er delvis isfri. Han ligg oppom Kaliakrabreen i vest og sør. Fjellet er kalla opp etter busetnaden Perperek i Rodopifjella der ruinane av den thrakiske heilage byen Perperikon ligg.
Knausen ligg 5,77 km nord for Sliven Peak, 4,51 km nordaust for Leslie Hill og 2,41 km søraust for Miziya Peak.
Tom Allom
Thomas James Allom er ein engelsk plateprodusent og lydteknikar. Han er mest kjend for arbeidet sitt i 1970- og 1980-åra, med artistar som Judas Priest, Black Sabbath, Krokus, Loverboy, Def Leppard, Kix og Rough Cutt. Allom er medlem av The Music Producers Guild.
Som produsent
Magna Carta
Lapsang souchong
Lapsang souchong eller berre lapsang er ein svart te som opphavleg kjem frå Wuyi-fjella i Fujian-provinsen ved søraustkysten av Kina. Teen er kjend for sin særeigne røykte smak, som han får gjennom at heile teblad blir tørka over brennande furu eller anna tre. Røykinga gir også teen ei karakteristisk tjøreliknande lukt.
Souchong tyder bokstavleg 'liten type' og viser til dei små blada på teplanten brukt i Wuyi-fjella. Lapsang er eit handelsnamn for røykt souchongte som tyder 'indre fjell' på fujiandialekt, og skil teen frå den som kjem utanfrå Wuyi-fjella.
Historie
Det finst fleire tradisjonar om opphavet til teen. Ein av dei fortel at han vart skapt under Qing-dynastiet, då tebønder i Wuyi-fjella måtte hurtigtørka blada då soldatar gjekk gjennom området. Teen blei prega av å ha blitt tørka over nyhogd furutømmer, og blei nærast rekna som udrikkeleg. Nokre nederlandske handelsfolk likte derimot teen då dei fekk tilbod om han, og innførte han til Europa. Lapsang souchong blei kjend i Vesten på andre halvdel av 1800-talet, medan vanleg souchong hadde vore kjend frå 1700-talet. Rundt 1930-åra voks ryet til teen som ein drikk for vestlege tekjennarar. Han har aldri vore særleg godt likt i Kina.
Framstilling
Lapsang souchong frå Wuyi er etterspurd og dyrebar, ettersom Wuyi er eit lite område som berre kan framstilla ei viss mengd te. Det blir også laga lapsang souchong fleire stader i Fujian og på Taiwan, og dei ulike typane skil seg mykje i smak og kvalitet.
Den tradisjonelle framstillingsmåten frå Wuyi går ut på å tørka teblada over furu- eller sypressved, steikt, rulla og pressa inn i tretynner, der dei blir dekte med klede til fermentering. Så streiker ein dei opp att og lager små rullar som blir lagde i bambuskorger og røykt over furueld.
På Taiwan kan ein bruka fleire ulike treslag. I nokre høve blir ikkje teen røykt, men berre smaksett med tilsetjingsstoff.
Bruk
Lapsang souchong blir tradisjonelt laga ved å ha friskt kokande vatn over laus te. Denne får trekka i 3-7 minutt avhengig av kor sterk ein vil ha teen. Lapsang blir også seld i teposar. Teen blir som regel drukken varm, utan noko tilbehøyr, men ein kan til dømes tilsetja sitron. Han passar ikkje særleg godt med mjølk og sukker.
Lapsang souchong blir ofte blanda med assamte for å laga «russisk karavanete» (Russian Caravan tea). Teprodusenten Twinings har sitt eige lapsang souchong-merke, i tillegg til å bruka små mengder lapsang souchong i Earl Grey.
I tillegg til å laga te kan lapsang souchong også brukast som eit slags krydder i matlaging for å gje ulike retter ein eigen røyksmak. Ein kan til dømes koka ris i han, marinera fisk, kjøt eller tofu i han, eller bruka han til å smaksetja suppe.
Kjemi
Den unike smaken av lapsang souchong kjem av mange kjemiske stoff. Dei to hovudkomponentane er longifolen og α-terpineol. Mange av aromastoffa i lapsang souchong, inklusive longifolen, kjem frå røyken av furu, og er ikkje tilstades i annan te.
Paleó Tsiflíki
Paleó Tsiflíki (gresk Παλαιό Τσιφλίκι), no oftast berre Palió (gresk Παληό eller Παλιό), er ein distriktsby i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han høyrer til kommunaleininga Kavála i kommunen Kavála.
Popkorn
Popkorn (frå engelsk popcorn) er ein matrett laga av rista maiskorn (corn er den USA-amerikanske nemninga for mais). Retten vert laga ved at korn frå puffmais (Zea mays var. microsperma) vert varma i matolje i ei gryte, eller i ein mikrobølgjeomn. Maiskorna har eit tjukt, hardt skal, men inni dei er det stivelsesrikt materiale og litt vatn. Når kornet vert varma opp, går vatnet inne i det over til damp, som får kornet til å vida seg ut til det sprekk, samstundes som stivelsen vert gjort om til skum som størknar i varmen. Somme typar mais passer betre til å lage popkorn av enn andre.
Popkorn er ei gamal oppfinning, laga av folket i Amerika allereie for mange tusen år sidan.
Mount Zdarsky
Mount Zdarsky er eit fjell ved austsida av Simler snøfelt på Velingrad Peninsula, mellom Barilari og Holtedahl Bay på vestkysten av Graham Land i Antarktis. Det vart først kartlagd og namngjeven «Mont Garcia» av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, 1908–10, truleg i samband med det nærliggande «Cap Garcia».
Charcot overførte seinare «Cap Garcia» (no Cape Garcia) til det nordlege innløpet til Barilari Bay. For å unngå forveksling med Cape Garcia på andre sida av Barilari Bay, endra United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) namnet på dette fjellet i 1959 til Mount Zdarsky. Det er kalla opp etter Mathias Zdarsky, ein austerriksk pioner innan skigåing til fjells som fann opp den første pålitelege skibindinga og ein av dei første skimanualane.
Geodetisk kurve
Ei geodetisk kurve eller ei geodetisk linje er ei kurve som følgjer den kortaste vegen mellom to punkt på ei flate. På ei kuleflate er til dømes den geodetiske kurva mellom to punkt ein storsirkel. Dei geodetiske kurvene på ei viss flate vert avgjort ved visse differensiallikningar som vert avleidd ved hjelp av variasjonsrekning.
Generelt gjelder likninga
der p = avstanden til symmetriaksen til sfæroiden (den vesle aksen), α = er asimut og c = er ein konstant for linja (Clairautkonstanten)
Asimut varierer altså langs den geodetiske linja avhengig av h.
Normalsnittet som ligg i vertikalplanet i startpunktet for den geodetiske linja, avviker vanlegvis frå vertikalplanet langs linja, og vil derfor ikkje bli den kortaste linja mellom startpunktet og eit anna punkt på ellipsoiden.
Mount Zeppelin
Mount Zeppelin er eit fjell, 1265 moh, som ligg 5 km søraust for Eckener Point på Pefaur (Ventimiglia) Peninsula på Danco Coast på vestkysten av Graham Land. Det vart kartlagd av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897-99. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter grev Ferdinand von Zeppelin (1838-1917), ein tysk flyteknikar som perfeksjonerte den store zeppelinaren, 1894-1917.
Bergsstronda naturreservat
Bergsstronda naturreservat i Høyanger kommune i Vestland fylke vart oppretta ved kongeleg resolusjon desember 2020.
Naturreservatet dekker eit totalareal på om lag 1077 dekar. Det strekk seg langs nordsida av Høyangsfjorden frå Furehaugen til Stopulen og er representativ for rik edellauvskog i fjordliene kring midtre Sognefjord. Her er alm og lindeskog med variert alder, og med av andre lauvtre som eik, hegg, hassel, svartor, gråor og rogn.
Frå tilråding til Klima og miljødepartementet september 2020:
Tidlegare vart delar av området nytta som utslåtter, lauving og til vedhogst. Ein kan framleis sjå enkelte stuealmer. Natureservatet er oppretta ved frivillig vern.
Naturreservatet inneheld Almbotnekleiva, Stopulen og Latebladgjelet.
Bernt Austgulen
Bernt Austgulen var gardbrukar og postmann. Han var arbeidde i Posten i femti år og fekk Kongens fortjenstmedalje for innsatsen.
Veiviseren
Veiviseren (nordsamisk originaltittel Ofelaš) er ein samisk film frå 1987 regissert av Nils Gaup. Veiviseren var den fyrste samiskspråklege spelefilmen som nokonsinne blei produsert. Filmen hadde premiere i Noreg 30. september 1987. Han blei nominert til Oscar for beste framandspråklege film i 1988, og var då den fyrste Oscar-nominerte filmen frå Noreg sidan Ni liv (1957). Han blei tildelt Amandaprisen for beste film.
Nils Gaup var inspirert av samiske segner der russar-tsjudar eller karel-tsjudar blei overvunne ved list av ein samisk vegvisar. Gaup fortalde at han høyrde soga av bestefar sin, som igjen hadde henne frå ein tradisjonell forteljar. Mykje tyder på at bakgrunnen for segnene er karelske røvartokt mot samane på 1100- og 1200-talet.
Filmen kosta 17 millionar kroner å laga, og blei den dyraste norske filmen til då. Veiviseren er ein av dei største filmsuksessane i nyare norsk film. Han fekk 88 % positiv respons på rottentomatoes.com.
Handling
Aigin og tre andre jegerar trassar råda og drar mot tsjudane for å legga seg i bakhald. Men dei blir overrumpla av tsjudeflokken, og alle unntatt Aigin blir drepne. Raste, som har sett det heile, grip inn og prøver å avleia, slik at Aigin kan komma seg unna. Han blir likevel så brutalt behandla at Aigin dukkar fram frå gjøymestaden. Han tilbyr seg å vera vegvisar for tsjudane for å redda Raste. Men rett etter at Aigin og dei fleste tsjudane er ute av syne, blir Raste likevel drepen.
Innspeling
Dei fleste scenene i Veiviseren er spelte inn på Finnmarksvidda, der den opphavlege myten føregår. Innspelinga bar preg av dei sterkt skiftande vêrforholda på vidda. Temperaturane under innspelinga var nede i minus 47 grader. Dei engelske stuntmennene som fyrst var hyra snudde om på flyplassen, og måtte erstattast med stuntfolk frå den siste James Bond-filmen A View to a Kill. Dei fleste skodespelarane var likevel vane til naturtihøva. Mange var amatørar, og nokre av dei, som hovudrolleinnehavaren Mikkel Gaup, var henta frå det samiske teateret i Kautokeino.
Samane i filmen talar nordsamisk. Tsjudane talar eit språk konstruert av Esben Kr. Amot. Regissøren valde å ikkje teksta dei tsjudiske utsegnene.
Rolleliste
(i utval)
Norlis debutantpris
Norlis debutantpris var ein norsk litteraturpris som vart stifta i 2010 og som vart delt ut årleg frå og med 2011. Prisen er nedlagd og har ikkje vorte utdelt sidan 2013.
Det var bokhandlarkjeda Norli Gruppen som delte ut prisen. Ein jury utpeikt av Norsk kritikerlag skal månadleg peike ut ei norsk debutantbok som vert nominert til prisen. På slutten av året vert det så halde ei avstemming mellom dei Norli-tilsette der det vert avgjord kven som skal få prisen. Prisen er på 25 000 kroner.
Katarina Taikon
Katarina Taikon, folkebokført Katharina Maria Taikon, ei tid Taikon Langhammer var ein svensk forfattar av rom-opphav.
Katarina Taikon debuterte som forfattar i 1963 med den sjølvbiografiske boka Zigenerska. Ho blei mest kjend for barne- og ungdomsbøkene sine i Katitzi-serien, som byrja koma ut 1969. Som rom var ho òg aktiv i samfunnsdebatten om rettane til svenske romfolk.
Biografi
Katarina Taikon var dotter av sylvsmeden og tivolieigaren Johan Taikon og Agda Karlsson. Johan kom til Sverige frå Russland på byrjinga av 1900-talet og møtte servitrisa Agda Karlsson nokre år seinare, då han spelte fiolin på ein restaurant i Göteborg. Katarina var ei yngre syster av Rosa Taikon, som også blei sylvsmed. Musikaren og forfattaren Hans Caldaras og forfattaren og læraren Monica Caldaras var syskenbarna hennar. Mor hennar døydde då ho var ni månader gammal. Etter at faren gifta seg opp at, kom Katarina Taikon i fosterheim hjå paret Kreüter på Sörböle i Skellefteå. Paret Kreüter dreiv eit tivoli og ønskte å adoptera fosterbarnet sitt, men faren motsette seg dette.
Som dei fleste kalderash-romar i sin generasjon hadde Taiko ikkje gått på skule som barn, og lærte seg å lesa og skriva først i tenåra. Ho studerte seinare på Birkagårdens folkehøgskole og ved Brørne Påhlmans handelsinstitutt.
Katarina Taikon var ei tid trulova med skodespelaren Ove Tjernberg (1928–2001) og fekk dottera Angelica Ström (fødd 1953) med han. Med kunstnaren Svenolov Ehrén (1927–2004) fekk ho sonen Michael Langhammer (fødd 1957). Åra 1962–1981 var ho gift med fotografen Björn Langhammer (1933–1986), som ho fekk sonen Niki Langhammer (1961–1999) med.
Maricica Puică
Aktiv
Puicǎ kom på fjerdeplass på 3 000 m ved europameisterskapen 1978. I mars 1982 vann ho terrengløps-VM. I august same året tok ho sølvmedaljen på 3 000 m under friidretts-EM, slått med tre sekundar av Svetlana Ulmasova frå Sovjetunionen, og ho enda på fjerdeplassen i 1500-meterfinalen, tre tidels sekund bakom bronsemedaljøren. Ein månad seinare, i september 1982, sette ho i Rieti ny verdsrekord på ei engelsk mil med tida 4.17,44.
Katarina Taikon
Biografi
I 1982 blei Katarina Taikon ramma av hjartestans berre 50 år gammal. Ho blei gjenoppliva av ambulansepersonell, men hadde då fått store hjerneskadar den langvarig oksygenmangel. Ho låg 13 år i koma, før ho gjekk bort 1995 uten å ha fått tilbake medvitet.
Shangrao
Shangrao (forenkla kinesisk 上饶, pinyin Shangrao) er eit byprefektur som ligg i den nordaustlege delen av provinsen Jiangxi i Kina. Shangrao hadde i følgje 2010-folketeljinga 6 579 714 innbyggarar.
Villvin
Villvin (Parthenocissus vitacea) er ein lauvfellande lian i villvinslekta som har ei krypande og seinare klatrande vekstform. Planten stammar frå Nord-Amerika, men blir dyrka som hageplante fleire stader i verda.
Katarina Taikon
Biografi
Katarina Taikon blei gravlagd på Skogskyrkogården i Stockholm i same grav som broren Paul Taikon.
Ettermæle
Hausten 2012 blei ein biografi om henne, Den dag jag blir fri, av Lawen Mohtadi, gjeven ut. Ein dokumentarfilm om livet til Katariana Taikons liv, Taikon, hadde kinopremiere i oktober 2015 med manuskript og regi av Gellert Tamas og Lawen Mohtadi.
Villvin
Beskrivelse
Borken er først glatt og lysegrøn med raude bladfeste. Seinare blir han gråbrun, og gamle greiner kan ha grå, oppsprekkande bark. Knoppane er lysegrå og kjegleforma. Ovanfor bladet sit ein lysegrøn slyngtråd som er spalta ut i to spissar.
Blada er sammensette og femfingra. Bladranden er grovtakka, og oversida til bladet er mørkegrøn og blank, men rynkete. Undersida er lysegrøn og hårlaus. Blomstringa finn stad i juli-august, med lysegrøne blomar i små, uregelmessige klasar. Fruktene er mørkeblå og kulerunde med ein diameter på 5–7 mm. Dei har fleire kjerner.
Shangrao
Shangrao ligg heilt i vest av dei wu-talande områda, i dei fleste kringliggande fylka snakkar dei gan.
Katarina Taikon
Ettermæle
I Skellefteå blei Katitzis gata kalla opp etter henne i 2015.
Bibliografi
Serien om Katitzi
Katitzi-bøkene på norsk
Biletbøker om Katitzi med illustrationer av Lisbeth Holmberg-Thor
Villvin
Beskrivelse
Planten kan klatra opptil 20–30 m i vill tilstand. I Norden er høgda og breidda typisk 15 x 3 m, med ein årleg tilvekst på 75 x 15 cm.
Maricica Puică
Aktiv
Grunna skade deltok Puicǎ ikkje i den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett i 1983. Tidleg i OL-året 1984 var ho tilbake i tevlingar, og forsvarte VM-tittelen i terrengløp. Den 1. juli sette ho personleg rekord på 1500 m med 3.57,2 under eit stemne i Bucuresti. Nokre veker seinare vart ho under sommarleikane i Los Angeles den fyrste olympiske meister i 3 000 meter for kvinner, med meir enn tre sekundars margin til nummer to. I dei same leikane tok ho bronsemedaljen på 1500 m, bakom Gabriella Dorio frå Italia og sin eigen landsmann Doina Melinte. Den 7. september 1985 gjorde Puicǎ unna sin beste 3 000 m nokon gong, då ho vann ei tevling i Roma på tida 8.27,8.
Under EM i friidrett 1986 i Stuttgart, vann Puicǎ som i førre EM sølvmedaljen på 3 000 m, og som i førre EM bak ein sovjetrepresentant, då Olga Bondarenko. I finalen på 1500 meter kom ho inn til femteplass. Året 1987 byrja med at ho vann bronsen på 3 000 m i innandørs-VM i Indianapolis, bak sovjet-løparane Tatjana Samolenko og Bondarenko. Seinare i 1987, 37 år gammal, vann ho sølvmedaljen på 3 000 m at ved friidretts-VM i Roma, på ny bakom Samolenko.
Puicǎ deltok hausten 1988 i sine fjerde sommarleikar i Seoul 1988. Få hundre meter før mål braut ho kvalifiseringsløpet på 3 000 m.
Villvin
Opphav
Arten er utbreidd frå søraustlege Canada og over det meste av USA, bortsett frå på vestkysten og søraustlege delar. Han finst som botndekke eller klatreplant både i skuggefulle og opne område.
Villvin er nært i slekt med og minnar om klatrevillvin (Parthenocissus quinquefolia), men dei to artane skil seg gjennom klatremåten. Villvin slyngar seg rundt andre plantar som buskar og tre, medan klatrevillvin bruker hefteskiver som kan setja seg fast på glatte overflatar som berg og mur.
Oddasteinen
Oddasteinen var ein runestein frå Odda kyrkje i Ullensvang.
I 1649 skildra prost Gert H. Miltzow denne steinen, som hadde lege på kyrkjegarden og som han hadde fått flytta inn i kyrkja. Ved skildringa la Miltzow ei teikning av innskrifta. I 1830 kunne likevel Jens Edvard Kraft rapportera at steinen ikkje lenger var å finna, korkje inne i eller utanfor kyrkja. Ifølgje Miltzow si skisse skal innskrifta ha vore:
På norrønt vert det: Ártiđ Ingibjargar er þrimr nóttum fyrir Maria messu í fǫstu.
Og på moderne norsk: «Ingebjørgs sjelemessedag er tre netter før Mariamesse i fasta».
Runene vert datert til mellomalderen.
Fraktal
Ein fraktal er eit geometrisk objekt som er uregelmessig på alle målestokkar, og ser ut til å vere 'oppstykka' på eit radikalt vis. Nokre av dei beste døma kan delast slik at kvar av delane liknar det originale objektet. Fraktalar blir sagt å ha uendelege detaljar, og dei kan faktisk ha ein formlik struktur som finst på ulike forstørringsnivå. I mange tilfelle, kan ein fraktal genererast ved eit gjentakande mønster gjennom ein typisk rekursiv eller iterativ prosess. Omgrepet fraktalt vart først nytta i 1975 av Benoît Mandelbrot, frå det latinske fractus eller «broten». Før Mandelbrot brukte omgrepet, kalla ein slike strukturar (Koch-snøflaket, til dømes) for monsterkurver.
Fraktalar av mange slag vart opphavleg studert som matematiske objekt. Fraktalgeometri er den greina av matematikken som studerer eigenskapane til slike fraktalar. Han skildrar mange situasjonar som ikkje enkelt kan forklarast av klassisk geometri, og dette har ofte vorte nytta i vitskap, teknologi og datagenerert kunst. Dei omgrepsmessige røtene til fraktalar kan sporast tilbake til forsøk på å måle storleiken på objekt der tradisjonelle definisjonar basert på euklidisk geometri eller differensialrekning sviktar.
Bidrag frå klassisk analyse
Objekt som no kallast fraktalar vart oppdaga og utforska lenge før omgrepet fraktal vart teke i bruk. I 1872 fann Karl Weierstrass eit døme på ein funksjon med ein ikkje-intuitiv eigenskap som er kontinuerleg overalt, men ingen stader deriverbar - grafen til denne funksjonen ville no bli kalla ein fraktal. Helge von Koch var i 1904 misnøgd med den veldig abstrakte og analytiske definisjonen til Weierstrass, og gav ein meir geometrisk definisjon av ein liknande funksjon, som no blir kalla Koch-snøflaket. Ideen med formlike kurver vart vidareført av Paul Pierre Lévy som, i sin artikkel Plane or Space Curves and Surfaces Consisting of Parts Similar to the Whole i 1938, skildra ei ny fraktalkurve, Lévy C-kurva.
Georg Cantor gav døme på delmengder av den reelle tallinja med uvanlege eigenskapar - desse Cantor-mengdene er no òg kjende som fraktalar. Iterative funksjonar i det komplekse planet hadde vorte undersøkt seint på 1800-talet og i byrjinga av 1900-talet av Henri Poincaré, Felix Klein, Pierre Fatou, og Gaston Julia. Men utan moderne datagrafikk hadde dei ikkje høvet til å visualisere venleiken av objekta dei hadde oppdaga.
Mengdeskildringar
I eit forsøk på å forstå objekt som Cantor-mengder, generaliserte matematikarar som Constatin Carathéodory og Felix Hausdorff det intuitive konseptet dimensjon til å omfatte verdiar som ikkje var heiltal. Dette var del av den generelle rørsla i den første delen av 1900-talet på å skape ein skildrande mengdeteori; det vil seie, eit framhald i retninga av forskinga til Cantor som på ein måte kunne klassifisere mengder av punkt i eit euklidisk rom. Definisjonen av Hausdorff-dimensjonen er geometrisk av natur, sjølv om han teknisk sett er basert på verktøy frå matematisk analyse. Denne retninga vart teken opp av Besicovitch, blant andre; han er annleis i karakter frå dei logiske undersøkingane som prega den skildrande mengdeteorien frå 1920- og 1930-talet. Begge desse felta vart vidare utvikla etterpå, men stort sett av spesialistar.
Mandelbrot
Benoît Mandelbrot byrja på 1960-talet å undersøkja formlike strukturar i artiklar slik som How Long Is the Coast of Britain? Statistical Self-Similarity and Fractional Dimension. Dette bygde på tidlegare arbeid av Lewis Fry Richardson. Ved å bruke ein særs visuell framgangsmåte, såg Mandelbrot sambandet mellom desse tidlegare urelaterte delane av matematikken. I 1975 brukte Mandelbrot ordet fraktal til å skildre formlike objekt som ikkje hadde nokon klår dimensjon. Han tok ordet fraktal frå det latinske fractus, som tyder broten eller irregulær, og ikkje frå ordet fractional, slik som ein kanskje kan tru. Men, fractional i seg sjølv kjem til slutt òg frå fractus.
Så snart ein nytta datavisualisering på fraktalgeometri, presenterte det eit kraftig visuelt argument for at fraktalgeometri kunne knytast til større domene innan matematikk og vitskap enn ein tidlegare hadde trudd, særleg i samanheng med ikkje-lineær dynamikk, kaosteori og kompleksitet. Eit døme er å plotte Newton-metoden som ein fraktal, for å vise korleis grensene mellom ulike løysingar er fraktale, og at løysingane sjølv er såkalla strange attractors. Fraktalgeometri vart òg brukt til datakomprimering og for å modellere komplekse organiske og geologiske system, til dømes veksten av tre eller utviklinga av elvebasseng.
Harrison utvida differnsialrekninga til Newton til å omfatte fraktale domene, inkludert teorema til Gauss, Green og Stokes.
Hei
Hei er ei landskapsform prega av plantar som lågtveksande buskar og kratt, stive grastypar, lyng, lav og mose. Heiar har som regel surt jordsmonn. Landskap av denne typen finst ei rekkje stader i verda. Dei kan vera menneskeskapte gjennom at menneske eller husdyra deira har halde skog unna, eller vera danna utan innverknad fra menneske.
Le Grand Macabre
Le Grand Macabre (1974-77, revidert 1996) er ein opera skriven av György Ligeti. Operaen har to akter, med ein libretto av komponisten sjølv og Michael Meschke, basert på skodespelet La Balade du grand macabre skrive av Michel De Ghelderode i 1934. Originalspråket i librettoen var tysk, men operaen er skriven slik at det er uproblematisk å framføra han på andre språk, noko som har blitt gjort på mellom anna engelsk, svensk, fransk og italiensk. Ligeti meinte det var høgst nødvendig at operaen skulle framførast på morsmålet i framføringslandet, slik at tilskodaren lettast mogleg skulle kunna følgja teksten.
Etter at Ligeti overvar ei framføring av Mauricio Kagels antiopera Staatstheater, kom han til den konklusjonen at det ikkje lengre var mogleg å skriva antioperaer. Han bestemte seg derfor for å skriva ein "anti-anti-opera", ein opera som på ironisk vis tar føre seg både dei operatiske og dei antioperatiske tradisjonane. Verket utviklar seg, frå den korte overtyren med tolv bilhorn, til den avsluttande passacagliaen i klassisk stil, som ein kollasj av ulike lydmateriale. Ligeti gjer bruk av alt frå urbane bylydar (mellom anna frå den sterkt utvida perkusjonsdelen av orkesteret), til forvridde, små kutt frå Beethoven, Rossini og Verdi, og pakkar det heile inn i ein lett humoristisk setting, spekka med ironi og motsetnadar.
Hovudemnet i operaen er døden, og hovudfiguren er nettopp døden, inkarnert som bass-barytonen Nekrotzar. Han kjem til ein skyskrapar-by, der gatene er oversumte av søppel og uteliggjarar. Saman med ein alkoholikar og ein astrolog reiser han til Prins Go-Gos slott, der ein serie usamanhengande scenar stiller spørsmål ved om dei ser verdas nært føreståande undergang, eller om det heile har vore ein farse.
Le Grand Macabre hadde premiere i Stockholm 12. april 1978, og har blitt framført i 30 ulike produksjonar. Den reviderte utgåva hadde premiere i Salzburg 28. juli 1997.
Orkester
Operaen er skriven for stort orkester, med ein svært stor perkusjonsavdeling som omfattar uvanlege gjenstandar i tillegg til vanlege orkesterinstrument.
Perkusjon:
Pesyakov Hill
Pesyakov Hill (bulgarsk ‘Pesjakov Halm’) er ein isfri ås med ei høgd opp mot 36 moh like sør-sørvest for St. Kliment Ohridski-basen på Bulgarian Beach på Hurd Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Han ligg oppom Grand Lagoon i vest og sørvest. Det er berre avgrensa tilkomst til åsen for å verne plantelivet her.
Åsen er kalla opp etter kaptein Feliks Pesjakov som med det sovjetiske forskingsfartøyet «Mihail Somov», gav logistisk støtte under bygginga av det første bulgarske anlegget i Antarktis i april 1988.
Pesyakov Hill ligg 490 m nordaust for Hespérides Point og 270 m sørvest for Sinemorets Hill.
Paul Ince
Paul Emerson Carlyle Ince er ein engelsk tidlegare fotballspelar frå bydelen Ilford i London, særleg kjend for tida som midtbanespelar i Manchester United. Med laget frå Manchester var han med å vinne Cupvinnarcupen 1991, to ligameisterskap, to FA-cupar og ein ligacup. I tida 1992-2000 spelte han 53 landskampar for England, skåra to mål.
Klubbspel
Midtbanespelaren Ince debuterte på West Ham United i desember 1986. I september 1989 signerte han med Manchester United, der han dei neste 5-6 sesongane opplevde mykje suksess. Den 17. mai 1990 vann Ince og United FA-cupen etter å ha vunne omkampfinalen 1-0 mot Crystal Palace. Nokså nøyaktig eitt år seinare i Rotterdam vart FC Barcelona slått 2-1 i finalen i cupvinnarcupen 1991. I april 1992 sikra Manchester United seg ligacupokalen etter siger over Nottingham Forest. Både i 1993 og 1994 var Ince med å vinne den engelske ligaen, i 1994 tok Manchester United også "the double" då laget lukkast slå Chelsea FC 4-0 i FA-cupfinalen på Wembley stadion i London.
Sommaren 1995 vart Ince overført til italienske FC Inter, eit lag han var med å spele fram til finale i UEFA-cupen 1997. Etter samanlagt uavgjort 1-1 tapte Inter straffetevlinga mot tyske Schalke 04. Sommaren 1997 valde Ince å reise heime til England, der han fekk kontrakt med Liverpool FC og spelte i to sesongar. Side var Ince Middlesbrough-spelar i tre sesongar og Wolverhampton-spelar i fire år fram til 2006.
Jimmy Greaves
Jimmy Greaves, fullt namn James Peter Greaves, var ein engelsk fotballspelar frå London som med sine 357 nettkjenningar har skåra flest mål i toppserien i engelsk fotball. Han er også tidenes toppskårar i Tottenham Hotspur med 266 mål. I seks sesongar vart han toppskårar i engelsk 1. divisjon.
Klubbspel
Greaves debuterte for Chelsea FC i august 1957. Over fire sesongar skåra han 124 ligamål før han i april 1961 vart overført til den italienske klubben AC Milan mot £80 000. Han treivst ikkje i Italia og returnerte til England og Tottenham Hotspur mot £99 999 allereie i desember same året. Med Tottenham vann han FA-cupen 1962, Cupvinnarcupen 1963 og FA-cupen 1967. Han skåra eitt mål i cupfinalen 1962 og to då Atlético Madrid tapte 1-5 i cupvinnarcupfinalen i Rotterdam. I mars 1970 gjekk han over til West Ham United då Tottenham samstundes syrgde for å få Martin Peters den motsette vegen. Våren 1971 la Greaves opp, allereie på veg inn i alkoholisme.
Gary Tibbs
Gary Brian Tibbs er ein britisk bassist og skodespelar. Han spelte rolla som bassisten Dave i filmen Breaking Glass, i lag med Hazel O'Connor.
Kringsjå kraftstasjon
Kringsjå kraftstasjon var eit vasskraftverk i elva Otra på Kringsjå i Vennesla kommune, bygd rett føre 1900 og nedlagt i 1957. Bygningane er seinare vorte fjerna. Det hadde vore kjøpmenn i Kristiansand som hadde sett i gang bygginga av kraftstasjonen.
Mike Summerbee
Mike Summerbee, fullt namn Michael George Summerbee, er ein engelsk tidlegare fotballspelar, fødd i Preston og oppvaksen i Cheltenham. Han vert hugsa for sine ti år i Manchester City, ein klubb han mellom anna vart ligameister med i 1968 og vann Cupvinnarcupen for i 1970.
Klubbspel
Summerbee ligadebuterte i 1959, som 16-åring, for den dåverande tredjedivisjons-klubben Swindon Town. Sommaren 1965 vart han overført til Manchester City mot £35 000 og bidrog mykje til at klubben rykte opp frå 2. divisjon våren 1966. Høgrevengen Summerbee var ein av dei sentrale spelarane i det Manchester City-laget som vann fire trofe over tre sesongar, 1968-70; fyrst siger i ligaen, deretter finaletriumfar i FA-cupen, ligacupen og Cupvinnarcupen. Frå hausten 1975 til 1979 var Summerbee etter tur innom Burnley FC, Blackpool FC og Stockport County.
Landslagsspel
Summerbee deltok i 8 landskampar for England. Dei tre fyrste kampane fekk han vårsesongen 1968, dei fem siste i tida frå november 1971 til 10. juni 1973. Hans einaste landslagsmål kom då England og Sveits spelte uavgjort 1–1 i ein EM-kvalifiseringskamp 10. november 1971 på Wembley stadion.
Krak des Chevaliers
Krak des Chevaliers er ei borg i det nordlege Syria, kring 60 km vest for byen Homs. Borga ligg øvst på ein 650 meter høg ås, og murane har ein tjukkleik på opptil åtte meter. Det er sju vakttårn på 8-10 meter i diameter, der det er mogleg å få eit godt overblikk over den einaste vegen mellom Antiokia og Beirut. Borga har som ein av få stader i verda bevarte døme på dei kunstnariske utfoldingane til krossfararane i form av freskomåleri.
Historie
Omkring 1144 vart det gjeve vidare til Johannittarordenen, som etter å ha ombygd borga brukte ho som hovudkvarter. I samband med ombygginga vart det tilføydd ein yttermur som gjorde ho til ei konsentrisk borg, og borga var den største på kristne hender i Midtausten. Det budde 50-60 munkar saman med stormeisteren og dessutan opptil 2000 fotsoldatar i borga.
Omkring år 1200 vart området råka av fleire jordskjelv, som òg gav ein del skadar på borga. Borga vart freista erobra og kringsett av muslimske herskarar fleire gonger, men først i 1271 vart innbyggjarane narra til å opne for Baibars, sultanen av Kairo. Borga vart deretter nytta som festningsverk til starten av det 1800-talet, då ho vart forlaten.
Zilva Peaks
Zilva Peaks er eit par kjenneleg fjell mellom dei to armane av Drummondbreen i Graham Land. Det vart fotografert av Hunting Aerosurveys Ltd i 1955-57 og kartlagd frå desse bileta av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter S.S. Zilva frå Lister Institute i Preventive Medicine i London, som gjorde viktige bidrag til produksjonen av syntetisk vitamin C.
Alanis Morissette
Alanis Nadine Morissette er ein kanadisk-amerikansk  songar og låtskrivar innan alternativ rock. Ho har hatt store hittar med singlane «You Oughta Know», «Ironic» og «Thank U». Albumet Jagged Little Pill frå 1995 var ein stor salssuksess med høge listeplasseringar og over 33 millionar eksemplar selde globalt.
Unge år
Alanis Morissette voks opp saman med foreldra og ein tvillingbror i hovudstaden Ottawa i Ontario. Ho gav ut si fyrste plate som tenåring i 1991, Alanis som ho også brukte som artistnamn på denne tida. Dette dance-pop-albumet selde ganske bra i Kanada, og det vart laga tre singlar frå det. Året etter vann ho Juno-prisen, som tilsvarer Grammy-prisen i USA, i kategorien Årets mest lovande kvinnelege vokalist. Oppfylgjaralbumet Now Is the Time kom ut i Kanada i 1992, og var meir prega av balladar med djupare tekstar enn det førre. Diverre selde det dårleg.
Gjennombrotet
Alanis Morissette budde framleis hjå foreldra i 1993, men bestemte seg for å flytta til Toronto for å satsa på musikkarrieren der. Her trefte ho musikkprodusenten Glen Ballard, og fekk signert ein platekontrakt med Maverick Records. I 1995 gav ho ut plata Jagged Little Pill som den fyrste ho lanserte internasjonalt. Singelen «You Oughta Know» fekk mykje fokus for den sterke teksten sin, og fekk snart speletid både på ein lokalradio i Los Angeles og på MTV. Heile seks singlar vart produsert frå Jagged Little Pill, inkludert hiten «Ironic». Dette albumet fekk formidale salstal i forhold til dei tidlegare platene hennar; i USA selde det 16 millionar eksemplar, og på verdsbasis over 33 millionar. Ho vann heile seks Juno-prisar i 1996, og også fire Grammy-prisar.
Seint i 1996 reiste ho på ein verdsturné som varte i 18 månader, og i 1997 og 1998, vart det fleire musikkprisar på henne. Etter talrike samarbeidsprosjekt gav ho ut fjerdeplata, Supposed Former Infatuation Junkie i 1998. Albumet selde bra i byrjinga, men tekstane vart for spesielle for fansen, og det vart difor ikkje like populært som Jagged Little Pill. Den best kjende singelen frå plata vart «Thank U», som ho skreiv etter ein tur til India. I musikkvideoen opptredde Morissette naken, berre tildekt av det lange håret hennar. I 1999, etter eit samarbeid med musikaren Jonathan Elias, gav ho ut liveplata Alanis Unplugged, der ho spelar utan elektroniske hjelpemiddel. Sommaren det året reiste ho på turné saman med Tori Amos.
2000-talet
I 2003 gav Alanis Morissette ut Under Rug Swept, der ho var både låtskrivar og produsent for sine eigne songar for fyrste gong. Singelen «Hands Clean» kom frå dette albumet, og kom på topp i den kanadiske singellista. Ho vart tildelt ein Juno i kategorien beste produsent same året. Seinare i 2002 gav ho ut samlealbumet Feast on Scraps - «Restefest».