cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mount Guyon
Mount Guyon er eit fjell med ein liten topp, 2541 moh. Det ligg på vestsida av Deceptionbreen og er det høgaste fjellet i Warren Range i Antarktis. Den nordlege gruppa under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58) kalla fjellet «Mount Warren» etter Guyon Warren, eit medlem av gruppa i 1957–58. Namnet vart ikkje godkjend for å unngå og forveksle det med eit anna Mount Warren, så namnet Mount Guyon vart godkjend i staden.
Oskar Skogly
Skogly var medlem av heradsstyret i Fåberg frå 1937, ordførar i tolv år frå 1945. Seinare var han medlem i Lillehammer bystyre i to åtskilde periodar; 1964-71 og 1976-79. Gjennom fleire tiår var han med i styringa av ei mengd offentlege verksemder og tiltak. Til dømes var han formann i Hunderfossen interkommunale kraftselskap 1946-76, Sjukehusnemnda i Oppland 1949-57, Helsenemnda i Oppland 1949-57, Hovudstyret i Den Norske Stats Husbank 1966-78 og Det regionale høgskulestyret for Oppland 1976-84.
Skogly møtte på Stortinget i tre samanhengande valperiodar; 1958-61, 1961-65 og 1965-69. Han var medlem i Kommunalkomiteen 1958-63 og Sosialkomiteen 1963-69, og var formann i fyrstnemnde 1961-63 og sistnemnde 1965-69.
Den 4. februar 1963 vart Skogly utnemnd til kommunalminister i Gerhardsen III-regjeringa. Under handsaminga av Kings Bay-ulykka 1962 mista regjeringa styringa med debatten. Rapporten frå Tønseth-kommisjonen, utpeika av regjeringa, om ulykka kom til departementet kort tid før Stortinget skulle avslutte sesjonen i juni 1963. Skogly sende rapporten til pressa med sperrefrist same dag som Stortinget skulle oppløysast. Då opposisjonspartia fekk kjennskap til dette, vart oppløysinga utsett, og i august 1963 fall regjeringa etter eit mistillitsvotum i Stortinget.
Cape Westbrook
Cape Westbrook er eit snødekt nes heilt sørvest på Aleksanderøya i Antarktis. Neset vart først kartlagd av US Geological Survey frå flyfoto teken under Ronne antarktiske forskingsekspedisjon i 1947, U.S. Navy, 1967–68, og frå U.S. Landsat-bilete teken i 1972-73. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter kaptein Darrel E. Westbrook i US Navy, offiser i U.S. Naval Support Force i Antarktis, frå juni 1978 til juni 1980.
Odd-Ingar Widnes
Odd-Ingar Widnes er ein norsk lokalpolitikar for Senterpartiet som var ordførar i Skiptvet kommune frå 1999 til 2007. Han er også konkurranseskyttar, og har mellom anna ein fjerdeplass frå NM.
Widnes er førsteamanuensis ved Institutt for matematiske realfag og teknologi ved Universitetet for miljø- og biovitenskap.
Grass Bluff
Grass Bluff er ein kileforma fjellskrent 7,5 km nordvest for Fluted Peak i den sørlege delen av Roberts Massif i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Robert D. Grass, ein meteorolog i US Antarctic Research Program ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1964.
Kjelder
¨
Prostata
Mannens kjønnsorgan 1. Urinblære, 2. Kjønnsbeinet, 3. Penis, 4. Svamplekamen, 5. Glans penis, 6. Forhuden, 7. Urinrøyrsopning, 8. Colon sigmoideum, 9. Endetarm, 10. Sædblære, 11. Ductus ejaculatorius, 12. Prostata, 13. Cowpers kjertel, 14. Endetarmsopning, 15. Sædleidar, 16. Bitestikkel, 17. Testiklane, 18. Pungen Prostata (norsk: blærehalskjertel) er ein kjertel hos menn og hanndyr, plassert under urinblæra og kring øvre del av urinrøyret. Kjertelen produserer eit sekret som inngår i sædvæska. Prostatasekretet blir blanda med spermie. Væska rommar mellom anna næring til sædcellene, slik at dei kan symje heile vegen for å befrukte eggcella.
Sjukdommar
Akutt prostatitt er ein betennelse i prostatavevet som kan krevje antibiotikabehandling over nokre veker. Kronisk prostatitt er ein tilstand som vanlegvis ikkje vert behandla med antibiotika. Eit aktivt seksualliv/masturbasjon stimulerer slimavgang frå prostata, og kan kanskje på denne måten forebyggje tendensen til kronisk prostatabetennelse.
Dei vanlege prostataproblema er resultat av at kjertelen veks, hyperplasi, såkalla godarta prostataforstørring, ettersom individet vert eldre.
Stag på mast
Stag er vaierar som støttar masta langskips på båtar, eit fokkstag (framstag) og eit akterstag. I tillegg er det vant som støttar masta sidevegs.
Skeise-VM 1969 for kvinner
Verdsmeisterskapen på skeiser 1969 for kvinner fann stad i Grenoble i Frankrike dagane 1. og 2. februar 1969. 29 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei tre frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.
Lasma Kauniste frå Sovjetunionen vart verdsmeister framom tittelsforsvararen Stien Kaiser frå Nederland. Norske Kirsti Biermann fekk bestetid på 500 m, Stien Kaiser på 1500 m, Lasma Kauniste på 1000 m og nederlandske Ans Schut på 3 000 meter.
Skeise-VM 1969
Dato: 1./2. februar 1969
<br style="clear:both;" />
Sam Kendricks
Sam Kendricks er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Oxford i delstaten Mississippi som tevlar i stavhopp. Han vart verdsmeister i øvinga i 2017 og tok bronsemedaljen i Sommar-OL 2016. Den 24. juni 2017 sette han personleg rekord med 6,00 meter då han i Sacramento vann den nasjonale meisterskapen for tredje gong. I 2017 vart han verdsmeister i London.
Phnom Penh
Phnom Penh er hovudstaden i Kambodsja og hadde rundt 1 174 000 innbyggjarar i 2005. Byen ligg inne i landet der elvane Mekong og Tonlé Sap møtest, rundt 290 kilometer frå staden der Mekong renn ut i havet. Gjennom Mekong er Phnom Penh den viktigaste hamnebyen i landet. Byen vart hovudstad i 1431 etter at Angkor vart hærteke av thailandske styrkar.
Byen har namn etter ein religiøs bygning frå 1373 som vart reist på ein 27 meter høg kunstig haug for å hyse fem statuar av Buddha. Dette tempelet vart kosta av ei rik enkje, Daun Penh («bestemor Penh»), og hadde namnet Vat Phnom Daun Penh, no kjend som Vat Phnom eller «tempelhøgda». Tidlegare hadde byen namnet Krong Chaktomuk (khmer: ក្រុងចតុម្មុខ), som tydar «byen med fire ansikt» og syner til at han ligg ved fire «elver»: elva Mekong ovanfor og nedanfor byen, elva Tonlé Sap (ei sideelv frå ein stor innsjø) og elva  Bassac, som er den fyrste av dei armane som storelva skil seg i på vegen ned mot havet.
Innanfor byområdet ligg innsjøane Boeung Kak,  Boeung Trabek og  Pempeay.
Klimaet i Phnom Penh er tropisk, med ei regntid frå mai til oktober som kan gje temperaturar opp mot 47 °C og ofte særs fuktig luft, og ei tørketid frå november til april med langt lågare temperaturar.
Mellom 1975 og 1979 vart dei fleste innbyggjarane (rund 700 000) drivne ut på landsbygda av Raude Khmer, som då sat ved makta. Mange vart torturerte og drepne. Tortursenteret Tuol Sleng er i dag eit museum for folkemordet.
Helena Fibingerová
Aktiv
Fibingerová forbetra seg kolossalt i OL-sesongen 1972 og tok steget opp i verdseliten med eit støyt på 19,18 m, og ho vart nummer sju i kuletevlinga under sommarleikane i München. Både i 1973 og -74 vann ho kuletevlinga i innandørs-EM. Etter ho tok bronsemedaljen i EM 1974 i Roma, reiste ho heim til Tsjekkia og sette verdsrekord med 21,57 m i Gottwaldov den 21. september.
Også frå Sommar-OL 1976 reiste Fibingerová heim med ein bronsemedalje. Åtte veker etter OL-finalen forbetra ho verdsrekorden i kulestøyt til 21,99 m, ti centimeter lengre enn rekorden Ivanka Khristova presterte tidleg i juli. Vinteren 1977 støytte ho 22,50 m i eit innandørsstemne, tidenes lengste støyt innomhus. Både i 1977 og -78 vann Fibingerová EM innandørs. Mellom dei to innandørsmeisterskapane forbetra ho sin eigen verdsrekord i kulestøyting til 22,32 meter den 20. august 1977 i Nitra. Verdsrekorden heldt seg til austtyske Ilona Slupianek nådde 22,36 m i mai 1980.
Fibingerová heldt i 1980 fram med å sanke gull i innandørs-EM. Ho tok då sin femte siger, seinare vann ho også i 1983, -84 og -85 og stod såleis att med heile åtte triumfar i innandørs europameisterskap, meisterskap med varierande deltaking.
Både under EM 1978 i Praha og EM 1982 i Aten måtte Fibingerová nøye seg med sølvmedalje, begge klart slått av Ilona Slupianek. Fyrst ved verdsmeisterskapen 1983 i Helsinki lukkast ho vinne ein av dei aller største meisterskapane.
Hadrian's Wall Path
Hadrian's Wall Path er ei langdistanserute for fotturar nord i England som i stor grad følgjer den romerske Hadrianmuren. Ho blei den 15. av dei britiske National Trails i 2003. Ruta er lang, og går frå Wallsend på austkysten av England til Bowness-on-Solway på vestkysten. Det meste av ruta følgjer ruinane til Hadrianmuren, som blei bygd av romarane for å verna om nordgrensa av Romarriket. Han er no del av verdsarvastaden «Frontiers of the Roman Empire».
Skildring
Sjølv om ruta er gjørmete nokre stader, er ho relativt enkel å gå, sidan det høgaste punktet på henne berre er 345 m (1130 ft) høgt og stien i store lengder er meir eller mindre flat. Det meste av muren går gjennom avsidesliggande landskap, men delar av han går gjennom byane og forstadene til Newcastle og Carlisle. Ruta er godt skilta. På det meste av turen kan ein sjå spor etter menneskeleg aktivitet, og ein kan møta mange andre fotturistar om sommaren. Det ligg landsbyar og gardar nær stien, men det er ikkje mange stader å kjøpa mat og drikke langs han, særleg i dei midtre delane. Strekninga mellom Chollerford og Walton er den høgaste og villaste delen av stien; det er òg der muren er mest synleg, og ho inkluderer fleire viktige romerske festningar.
Ruteframlegget under delar opp ruta på 84 mile (135 km) i seks passande delar, og er presentert frå aust til vest (mot den vanlege vindretninga).
Tømmersaks
Tømmersaks eller tømmerklype er ein skogsreiskap som vert nytta for å handsama tømmer i samband med borking, lasting på stutting og for å dra og lyfta tømmeret på lunningsplassar. Tømmersaksa vart oppfunnen av Nell Gravlie frå Sand i Nord-Odal.
Hadrian's Wall Path
Skildring
Turstien byrjar ved Segedunum Roman Fort og museum, som gjev den historiske konteksten for muren. Segedunum er ogs[ den fyrste/siste av National Trail sine stempelstasjonar for Walkers' Passport. Det meste av denne delen går gjennom bymessige område, mellom anna sentrum av Newcastle upon Tyne, og langs elvebreidden av Tyne. Berre den siste delen, som går til Heddon-on-the-Wall, er i ope landbrukslandskap. Ein kan sjå restar av muren undervegs.
Denne delen er nesten heilt på landsbygda. Ein kan sjå muren frå tid til anna, og dei tilknytte vallum-vollane er ofte synlege på sørsida.
Chesters Roman Fort ligg nær byrjinga av denne delen. Ruta byrjar å stiga no, og den dyrka marka går over til heiområde. Mykje meir av muren er synleg, og delar av han går langs kanten av åsryggane, slik at ein får vidt utsyn over det opne landet i nord. Ruta går forbi den romerske festningen ved Vercovicium (Housesteads), som er blitt solid utbetra og har mykje av interesse. For å verna om muren følgjer ikkje ruta toppen av muren nokon stad, men i det vesle skogholtet på Whin Sill ved Housesteads er det ein kort seksjon med ein fri ferdsel-sti på rundt 150 meter som faktisk går oppå muren. Hadrian's Wall Path følgjer ein parallell sti i skogen, men vandrarar kan velja å gå på toppen av muren her om dei vil. Pennine Way National Trail tek av mot nord litt vest for Milecastle 37.
Denne delen går gjennom ope landbrukslandskap med delar av muren tidvis synlege. Den romerske festningen ved Birdoswald har eit museum. Turruta Pennine Way går saman med Hadrian's Wall Path nær landsbyen Greenhead. Etterkvart som ruta nærmer seg Walton ligg Lanercost Priory eit kort stykke i sør. Mykje av dette blei bygd med stein henta ut frå muren.
Den fyrste delen av dette rutestykket er nokså bar, men gåopplevinga betrar seg når ein kjem forbi utkanten av Carlisle. Mykje av ruta går anten langs Eden eller Solway Firth. Ein kan ikkje sjå noko av muren, men landskapet er ope og vakkert. Turen endar i landsbyen Bowness-on-Solway, ved enden av muren.
Praia
Praia er hovudstaden og den største byen i Kapp Verde og ligg på øya São Tiago. Byen hadde i 2001 eit innbyggjartal på 95 200. Han er ein hamneby med lettindustri, fiske og handel. Byen har utførsla av bananar og kaffi.
Halfmoon Bluff
Halfmoon Bluff er ein fjellskrent oppom austsida av Shackletonbreen, som ligg like nord for munningen av Brunnerbreen i Cumulus Hills i Antarktis. Han fekk dette namnet av Texas Tech Shackleton Glacier Expedition (1964–65) fordi dei bratte klippene og den halvmåneforma fekk skrenten til å sjå ut som ein halvmåne.
Arnhild Skre
Arnhild Skre er ein norsk journalist og forfattar, busett i Ytre Enebakk.
Skre er oppvaksen i Bergen, på Voss, Stord og i Gausdal, innan ho tok artium på engelsklinje med kunsthistorie og teikning på Lillehammer gymnas i 1971. Ho tok hovudfag i historie i 2003.
Skre var journalist i NRK Hordaland og Middagsstunden 1980 - 1982, og journalist og seinare redaktør i vekeavisa Dag og Tid 1984 - 1993. Frå 1993 har ho vore journalist og kommentarskribent i Aftenposten med ansvar for kulturstoff og universitetspolitikk. Skre har også gjeve ut ei rekkje bøker. Ho fekk Brageprisen 2011 i open klasse for biografien ''Hulda Garborg. Nasjonal strateg''. Boka vart også kåra til Årets nynorskbok i 2011 av lesarane til Dag og Tid.
Mount Harrison
Mount Harrison er eit stort fjell, 1955 moh, som dominerer ryggen mellom Robilliardbreen og Svendsenbreen i Usarp Mountains i Antarktis. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Louis J. Harrison, ein helikoptermekanikar i US Army under landmålingane til US Geological Survey av dette fjellet.
Wald i Appenzell
Wald er ein kommune i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 962 meter over havet.
John Thune
John Thune er ein norsk gardbrukar og lokalpolitikar for Kristeleg Folkeparti. Han var ordførar i Rakkestad kommune frå 1999 til 2007 og har vore vararepresentant til Stortinget i tre periodar frå 2001.
Cape Adams
Cape Adams er eit nes på sørenden av Bowman Peninsula på nordsida av innløpet til Gardnerfjorden, på austkysten av Palmer Land i Antarktis. Det vart oppdaga av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947–48, under Finn Rønne, og vart namngjeve av han etter løytnant Charles J. Adams som då var pilot på ekspedisjonen.
Fallebø
Namnet
Namnet vert uttalt fa'lebøn. Det vart skrive Fallebøe i 1603, Fallsbøe i 1611, Fallebøe i 1667, 1703 og 1723. På gammalnorsk heitte det Fallabær, siste ledd -bær betyr truleg at garden opphavleg var ein del av ein større gard. -bær betyr bø. Fallebø er truleg ikkje brukt som gardsnamn andre stader.
Historie
Rett vest for Fallebø ligg ein holme, Systeinen. Her har det vore slege opptil 12 bører høy. Etter segna skal Systeinen ha vore brukt til rettarstad.
Å koma seg til Fallebø var lenge vanskeleg over bratt fjell og i ulendt terreng. Mykje av trafikken gjekk derfor via bukta, og den var open, så i dårleg ver var det vanskeleg å koma på land der. Folk på Fallebø søkte derfor om å få ein molo i 1908. I 1917 søkte dei om å få ein veg til Lyngnes, der skulehuset for krinsen var reist. I 1935 var det ein debatt i Gulen kommunestyre om kva som var mest nødvendig, molo eller veg, men saka vart utsett. Etter den andre verdskrigen vart det bygt veg til Rise og til Riseneset, og dei verste stadene på vegen vart retta ut slik at det ikkje var så farleg å gå der. Fallebø fekk veg i 1974. Denne er seinare bygd vidare til Dingja.
Tomas Walsh
Tomas Walsh er ein nyzealandsk friidrettsutøvar frå Timaru som internasjonalt tevlar i kulestøyt. Han vart verdsmeister i øvinga i 2017 og tok bronsemedaljen i Sommar-OL 2016. Walsh sin personlege rekord på 22,21 meter oppnådde han i eit stemne i Zagreb 5. september 2016. Våren 2016 vann han kulestøyt-tevlinga i innandørs-VM.
Fallebø
Gardar
Matrikkelen frå 1667 viser at det var to brukarar på Fallebø, Jørgen og Ivar, men matrikkelen frå 1723 nemner berre ein brukar, Johannes, og ingen husmenn.
Bruk ein
På bruk ein var Torstein truleg brukar i 1603, og han dreiv garden til omkring 1630. Det vart lagt inn vatn på garden i 1958, og han fekk elektrisk straum i 1957.
Bruk to
Fallebø vart delt i to like bruk mellom 1648 og 1657, og ein husmann, Jørgen, var på det ene bruket. I 1664 vert han kalla bonde. Det vart bygt nytt bustadhus i 1912. Bruket fekk elektrisk kraft i 1957.
Husmenn
I 1942 tok tyskarane husa og jordeigedommane frå dei som budde på bruk fire, fem og seks på Rise, for å byggje Risenes fort. Dei fekk bu på Fallebø inntil freden kom.
Iver Unsgård
Iver Johan Davidsson Unsgård var ein norsk småbrukar, arbeidar og politikar frå Tydal i Sør-Trøndelag. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1958-69.
Unsgård var son til ein gardbrukar og snikkar, og voks opp på småbruket Kirkhus i Tydal. Etter folkeskulen gjekk han skulevinteren 1923/24 på folkehøgskule. Han livnærte seg som anleggs- og skogsarbeidar, frå 1939 også som småbrukar.
Unsgård kom for alvor inn i arbeidarrørsla som styremedlem og seinare formann i Tydal AUF i 1920-åra. Arbeidarpartiet fekk auka oppslutnad i Tydal i åra etter fyrste verdskrigen, og etter valet i 1934 sat partiet med reint fleirtal i heradsstyret. Unsgård var så ordførar i Tydal 1935-37 og på ny 1948-58, heile tida med Arbeiderpartiet i fleirtalsposisjon.
Ved stortingsvalet hausten 1957 vart Unsgård vald inn på Stortinget frå Sør-Trøndelag. Med attval i 1961 og 1965 vart han verande på tinget til hausten 1969. Han var medlem 1958-61 i Protokollkomitéen og frå hausten 1961 i Landbrukskomitéen til han i 1969 sa nei til renominasjon til Stortinget 1969-73.
Unsgård var formann 1959-63 i Landsrådet for viltstell, jakt og fangst, og 1968-74 styremedlem i Statens Kornforretning.
Johanna Petrine Bakke-Wiik
Johanna Petrine Bakke-Wiik var ein norsk forfattar. Ho var fødd i Lunde i Sirdal i Vest-Agder, men kom tidleg til Davik i Bremanger kommune i Sogn og Fjordane. Der budde ho mesteparten av livet. Ho gjekk handelsskule og bibelskule.
Bakke-Wiik gav ut forteljingar og dikt på eige forlag.
Kvanngrødvarden
Kvanngrødvarden (òg skrive Kvannegrødvarden og Kvanngrøvarden) er eit fjell på grensa mellom Gulen og Høyanger kommune i Vestland. Høgda er 821 meter over havet. Fjellet ligg mellom innsjøane Skjerjevatnet i Gulen i nord, Kvanngrøvatnet i Masfjorden kommune i sør og Strandavatnet i Høyanger kommune i aust. Det har slake fjellsider på alle kantar.
Harvey Peak
Harvey Peak er eit isfritt fjell, 2120 moh, som ligg 2 nautiske mil sør for Finger Ridges i Cook Mountains i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå tellurometermålingar og flyfoto, 1959–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Paul Harvey, eit medlem av flystøttegruppa til U.S. Army for Topo North og Topo South (1961–62) som utførte tellurometermålingar.
Ekebergskråninga
Ekebergskråninga er eit naturområde på cirka 800 dekar (mål) knytt til Oslo indre by. Skråninga ligg dels i bydel Gamle Oslo, dels i bydel Nordstrand og utgjer den solfylte vesthellinga av Ekeberg, som skrånar ned mot Oslofjorden og Bjørvika. Dei største delane av skråninga er skogkledde, og ligg i nærleiken av Oslo sentrum. Nedre del av skogen, altså omtrent det området som ligg innanføre bygrensa av 1878, vert kalla Byskauen. Andre nemningar er «Byens grøne byvegg» og «Oslos riviera». Byskauen eller Byskogen, som han òg vert kalla, er ein del av Ekebergskogen.
Skråninga er eit viktig tur- og rekreasjonsområde for innbyggjarane i indre by aust og bydel Nordstrand. Her er òg osloområdets eldste registrerte kulturminne. Eit samanfall av særeigne topografiske, geologiske og klimatiske tilhøve utgjer grunnlaget for eit stort biologisk mangfald, og eit rikt dyreliv. Fredag 27. juni 2008 vart 387 dekar av dei meir utilgjengelege og brattkupperte delane av Ekebergskråninga vedtekne verna av Kongen i statsråd som Ekebergskråninga naturreservat. Mesteparten av reservatet ligg nedanføre Kongsveien, men noko av det ligg òg austom Ekebergbanen, mellom stoppestadane Ekebergplassen og Jomfrubråten.
Historikk og kulturminne
Mange av fortidsminna i Ekebergskråninga er såkalla oldtidsminne. Dei eldste skal ifølgje Riksantikvaren vera rundt 10 400 år gamle. Det mest kjende er eit helleristningsfelt frå steinalderen. Dei tidlegaste busetjingsplassane i Oslo er knytte til Ekebergskråninga og Ekebergplatået. Området er òg elles omtalt i sagalitteraturen og i andre Mellomalderskrifter.
Forhistorisk tid
Ekeberg er eit av Oslos eldste busetjingsområde. Ekebergskråninga kan skilte med den største mengda av steinalderlokalitetar i heile Oslo og dei eldste av desse er daterte til rundt 8400 før Kristus – 2000 år yngre enn dei eldste steinalderlokalitetane ein kjenner til i Noreg som heilskap.
Like søraust for Sjømannsskolen, ligg hovudstaden sitt einaste veidesristningsfelt. Den gongen då desse helleristningane vart gjorde for 5-6000 år sidan, stod havet rundt 50 meter høgare enn i dag.
Frå bronsealderen og den påfølgjande jernalderen finst det ei rekkje fortidsminne på sletta og i skråninga mot fjorden som framleis er vortne varetekne: blant anna er det registrert ca. 230 skålgroper og ca. 60 gravhaugar som i dag er freda. Det er òg avdekt hustufter på rundt 3000 år i tilknyting til hovedbølet på Ekeberg gard i det nordvestre hjørnet av Ekebergplatået.
Mellomalderen
I mellomalderen tilhøyrde Ekebergskråninga etter alt å dømme Middelalderbyen Oslos takmarker – eit område utlagt til allmenning for folkesetnaden i byen, der kyra kunne beite og byborgarane sanka ved og mose til hushalda sine, jamfør takmarkene i Oslo slik dei vart skildra i pergamentshandskriftene frå mellomalderen, med referanse til Magnus Lagabøtes bylov frå 1270-talet. Delelinja mellom takmarkene i Oslo og gardane lenger aust ser ut til å ha strekt seg frå området ved Lodalsbruene, oppover nordskrenten av Ekeberg (Ekebergskrenten) og ned vestskråninga (Ekebergskråninga) til Bunnefjorden ved «vagen»/«Threllaborghar». Ifølgje mellomalderhistorikar Tore Vigerust viser «vagen» til utløpet av Alnaelva i Bunnefjorden, medan «Threllaborghar» låg like ved Alnautløpet.
Etterreformatorisk tid
I den øvre delen av skråninga ligg ei svakt hellande vestvend slette der ein har gått ut i frå at den blodige kampen der svenskane slo nordmennene/danskane i 1567 spelte seg ut – som ein del av den nordiske sjuårskrigen. Sletta går under namnet Svenskesletta (også kalla hundesletta) på folkemunne. Om kampen verkeleg stod på Svenskesletta, er ein usikker på.
På 1600-talet ser Ekebergskråninga ut til å kome innunder den garden som vert omtalt i kjeldene som Søndre Munkehagen. Ved ca. år 1700 vart Christian Stockflet eigar av Braattum (Braatten). Grensa mellom Munkebråten Søndre og Braatten var ein grensebekk som er der Ekebergrestauranten står i dag. Ved Christian Stockflets død i 1704 arvar enka hans dette. Seinare er det borna som vart oppnemnde som eigarar. Ved Matrikkel utkast i 1723 vert Jomfrubraaten nemnd. Kven jomfrua var, går ein ut frå er Isabella Stockfleth som var eigar fram til 1729. Konghamn og Sjursøya følgde Jomfrubråten. Sjursøya vart utskild frå Jomfrubråten i 1741, medan Kongshamn vart utskild i 1747, men seinare lagd til igjen. Svenskestova, husmannsplass med namn etter den tidlegare nemnde Svenskesletta, dukkar opp i kjeldene frå 1881 som ein plass under Jomfrubråten.
Nyare tid
I 1889 vart markene til jomfrubråten kjøpte opp av Kristiania kommune av dødsboet til konsul Lorenz Meyer, for å sikre Ekebergskråninga som friluftsområde for folkesetnaden, og som ein grøn profil mot byen og fjorden. Kjøpet av det 800 dekar store området vart gjort av formannskapet med 8 mot 6 røyster, for å få eit område «...hvori byens befolkning kan søge hen for at nyde frisk luft og Adspredelse i ein smuk Naur.». I grunngjevinga for kjøpet vart det òg nemnt at ein vil hindra at «... Skogen bliv ganske uthugget og bedækket med en uskjønn Bebyggelse.» Heile ekebergskråninga har gardsnummer 152 (Jomfrubråten).
I 1917 vart Sjømannsskolen bygd, Ekebergskråningas (og heile Ekebergåsens) audsynte landemerke. Same år opna Ekebergbanen med sporvegsrute frå Kristiania, gjennom Grønland, tvers gjennom det opphavlege Oslo (dagens Gamlebyen), forbi Gamlebyen kyrkje og Oslo hospital, og derfrå på skrå opp langs Ekebergskråninga og fram til Sæter som ligg godt innpå det langstrakte Ekeberg-/Nordstandsplatået.
I åra 1927-1929 vart Ekebergrestauranten bygd. Restauranten er i dag Noregs eldste eksisterande funkisbygg, og ved sida av Ingierstrand bad landets mest typiske funksjonalistiske bygg.
I 1940-45 vart Hundesletta og området ovanføre – den såkalte Ridesletta – tysk gravlund, derav namnet Tyskarkyrkjegarden. Trappa mellom dei to slettene er intakt. Her vart det utøvt seremonielle handlingar i samband med gravlegging av tyskarar. Då tyskargrava (litt under 3000 lik) vart flytt til Alfaset i 1952, vart slettene ovanføre og nedanføre tyskartrappene frigjorde til rekreasjon. Den nedre sletta, Hundesletta, vart teken i bruk av hundeeigarar. På denne sletta er det ikkje bandtvang, og hundane kan springe fritt omkring, derav namnet Hundesletta. Den øvre sletta vart teken i bruk som ei rideslette, for rideskulen på Ekeberg oppretta 1964. Her vert det jamleg halde turneringar.
Arbeid for vern
Sidan byrjinga av 1990-talet har det pågått eit målretta arbeid for å gje Ekebergs rike natur- og kulturområde eit strengare vern. Sentrale aktørar i dette arbeidet har vore Ekebergutvalget og i seinare år Eikabergtinget og Bekkelagshøgda lokalhistoriske samskipnad (BLF). Personar som har vore med på å løfta opp medvitet om Ekeberg er blant anna geologen Elen Roaldset, høgrepolitikar Reidar Rasch, lokalhistorikar Dag Jarnøy, sivilarkitekt Jens Treider, biolog Jan Wesenberg og lokalhistorikar Gunnar Pedersen.
At delar av Ekebergskråninga 27. juni 2008 vart verna til naturreservat – strengaste kategori for områdevern etter naturvernloven – vert sett på som eit viktig skritt for vern av Ekebergområdet.
Naturvernsforbundet med fleire, går inn for at den delen av Ekebergskråninga som grensar til reservatet vert «omsynssone», det vert spesielt sikta til det foreslegne planområdet for Ekeberg skulptur- og kulturminnepark (255 dekar).
Ekebergparken og Kongshamn
I 2011 vart eit forslag til reguleringsplan for Ekeberg skulptur- og kulturminnepark tilrått av byrådet i Oslo og seinare same år vedteke av Oslo bystyre. Forslaget er utarbeidt av Oslo kommune og C. Ludens Ringnes Stiftelse, der sistnemnde òg har finansiert utkastet. I september 2013 vart parken opna med namnet Ekebergparken.
Kongshamn ved foten av skråninga, ser ut til å gå tapt trass pågåande innsats for å auka medvitet om detta særprega natur- og kulturområdet av hovudstaden. Den gamle Konghamna, i sagalitteraturen nemnd som Eikabergstøa, vert sannsynlegvis ofra i samband med bygging av vegar knytte til ny kontainerhamn som ein del av utviklinga av Fjordbyen. I såg fall vil Ekebergområdets «Einerhaugbusetnad» som skriv seg frå slutten av 1700-talet og byrjinga av 1800-talet, verta ei saga blott.
As-Suwayda-distriktet
As-Suwayda (arabisk السويداء, As Suwaidā) er eit distrikt (mantiqah) i Syria som administrativt høyrer til As-Suwayda guvernement. I folketeljinga i 2004 hadde det eit folketal på 180 907. Det administrative senteret er byen As-Suwayda.
Inndelingar
Distriktet As-Suwayda er delt inn i tre underdistrikt eller nāḥiyaer (folketala er frå folketeljinga i 2004):
Fylkesveg 626 i Østfold
Fylkesveg 626 i Østfold går mellom Kokkim og Furuholmen i Sarpsborg kommune. Vegen er 3,2 km lang.
Lāsma Kauniste
Lāsma Kauniste, fødd Avotiņa, er ein tidlegare skeiseløpar frå Riga i Latvia som representerte Sovjetunionen. Ho vart verdsmeister i 1969.
Lāsma Kauniste vart i 1967 nummer to i Skeise-VM i Deventer og nummer tre i den sovjetiske meisterskapen. Sesongane 1968-70 enda ho årleg på andreplassen i sovjetmeisterskapen. Under Vinter-OL i Grenoble deltok ho i tre av distansane og vart som best nummer fem på 1500 meter. Ved Skeise-VM 1969 på olympia-arenaen i Grenoble gjekk ho fire gode distanseløp, noko som sikra henne laurbærkransen framom Stien Kaiser, verdsmeisteren dei to føregåande åra.
Skjerjevatnet
Skjerjevatnet et eit vatn i Gulen kommune i Vestland. Det ligg nord for Kvanngrødvarden og like vest for kommunegrensa til Høyanger. Høgda over havet er 701 meter og vatnet har eit areal på 0,46 km².
Vatnets naturlege utløp er mot nord til Storelva, men vassføringa frå vatnet har sidan 1960-talet vore overført til Årnesvatna og vidare til Matresvassdraget for å bli nytta til kraftproduksjon i Matre kraftverk. Skjerjevatnet er ikkje regulert, ut over overføringa. Vatnet som blir overført tilsvarar ei middelvassføring på 0,26 m³/s, noko som utgjer 5% av Storelvas vassføring ved munningen i Indre Oppedal.
I likskap med andre vassdrag i området vart Indre Oppedalselva negativt påverka av sur nedbør, særleg i dei høgareliggande delane av nedbørfeltet, der det på 1980-talet vart registrert reduserte fiskebestandar. Undersøkingar i seinare år har likevel vist ei betring og tildels normalisering av tilhøva.
Anne Brontë
Anne Brontë var ein engelsk forfattar. Ho var den yngste av dei tre Brontë-systrene; Charlotte var den eldste og Emily den mellomste. I 1845 gav dei tre systrene ut ei diktsamling under mannlege pseudonym; Anne sitt var «Acton Bell».
Anne Brontë var dotter av ein fattig irsk prest i den engelske kyrkja, og ho budde det meste av livet med familien sin i soknet Haworth på lyngheiane i Yorkshire. I nokre år gjekk ho på kostskule. Då ho var 19 år forlét ho Haworth og arbeidde som guvernante mellom 1839 og 1845. Etter å ha forlate lærarjobben sin oppfylte ho dei litterære ambisjonane sin. Ho skreiv eit bind poesi saman med søstrene sine, Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell i 1846, og to romanar. Agnes Grey byggjer på erfaringane hennar som guvernante, og vart gitt ut i 1847. Den andre og siste romanen hennar, The Tenant of Wildfell Hall, kom i 1848 og er rekna som ein av dei første gjennomførte feministiske romanane i ettertida. Livet hennar var kortvarig då ho døydde av tuberkulose i ein alder av berre 29 år.
Hovudsakleg på grunn av at gjenutgjevinga av The Tenant of Wildfell Hall vart forhindra av Charlotte Brontë etter at døydde, er ho mindre kjend enn systrene sine, Charlotte, forfattar av fire romanar, blant anna Jane Eyre, og Emily, forfattar av Wuthering Heights (Stormfulle høyder). Likevel har romanane hennar, slik som dei til systrene, vorte klassikarar i engelsk litteratur.
Walter Munk
Walter Heinrich Munk er ein amerikansk oseanograf og geofysikar.
Han vart professor i geofysikk ved University of California i 1954. Saman med Harald Ulrik Sverdrup utarbeida han den første praktiske metoden for bølgjevarsling. Han har gjeve banebrytande bidrag til teorien om havstraumar og har i tillegg arbeidd med tidvatn, havbølgjer, jordrotasjonen og fleire andre emne.
Han vart utnemnd til æresdoktor ved Universitetet i Bergen i 1975.
DS «Konigsberg»
DS «Konigsberg» (kallesignal JQBM) var eit dampskip bygt i 1902 som lasteskip for Vestlandske Lloyd i Bergen.
I februar 1908 vart det kjøpt av Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) og i 1911 ombyg og omdøypt DS «Corvus».
Historie
Skipet vart bygd ved Fredrikstad mekaniske verksted og levert i mai 1902.
I februar 1908 vart et det kjøpt av Det Bergenske Dampskibsselskab. Skipet vart forlenga med tre meter i desember 1911 og vart samstundes omdøypt til «Corvus».
I 1917 vart skipet rekvirert av Shipping Controller i Storbritannia, og under deira kontroll grunnstøytte skipet 22. mars 1918 på Stag Rocks ved Lizard på reise mellom Swansea og Rouen med kol.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 534 bruttoregistertonn og 302 nettoregistertonn og lasteevna var 750 dødvekttonn. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av FMV. Oppgjeven yting var 300 iHk (indikerte hestekrefter) som gav ein toppfart på 8 knop. Etter ombygginga i 1911 var tonnasjen 570 brt og 326 nrt.
Godarta prostataforstørring
Godarta prostataforstørring er eit vanleg prostataproblem. Prostatakjertelen veks etter som individet vert eldre. Slik vekst er vanleg hos vaksne menn og hannhundar. Fire av fem menn over 60 år har forstørra prostata i meir eller mindre grad. Hos enkelte tek kjertelen til å vekse alt i 40-åra eller 50-åra, men det er mest vanleg at dette skjer i 60-70-årsalderen.
Symptom ved forstørra prostata:
Prostata kan undersøkjast ved rektaleksplorasjon, det vil si at undersøkjaren har ein finger i pasientens endetarm. Sidan prostata ligg like innanfor endetarmsopningen, kan ein vurdere: Rektaleksplorasjon er også ei god undersøking for å oppdage endetarmskreft.
Proscar er ein medisin som for nokon kan betre vasslatingsplagene ein periode. Når pasienten må opp for å late vatnet 3-4 ganger kvar natt, er det aktuelt med operasjon.
Tidlegare vart forstørra prostata operert ved å opne kirurgisk lågt på bukveggen og framsida av blæra og skrelle ut prostata frå innsida. Ved TUR, transuretral reseksjon, fører ein eit instrument med ei metallslyngje inn i urinrøyret. Det vert sett straum på slyngja og ho vert dregen litt ut. Då vert det brent litt vev vekk kring urinrøyret, og det vert vesentleg betre plass for urinen gjennom kjertelen.
Radikal
Radikal kan visa til:
Fylkesveg 627 i Østfold
Fylkesveg 627 i Østfold går mellom Knatterød og Ise stasjon i Sarpsborg kommune. Vegen er 3,6 km lang.
Don't Go Breaking My Heart
«Don't Go Breaking My Heart» er ein duett av Elton John og Kiki Dee. Han vart skriven av Elton John og Bernie Taupin under pseudonymet «Ann Orson» og «Carte Blanche» (eit ordspel på uttrykket «an horse and cart, blanche»). Songen må ikkje forvekslast med songen av Burt Bacharach/Hal David med same namn spelt inn i 1966 av Dionne Warwick.
Som med fleire av singlane til Elton John i 1970-åra vart ikkje songen gjeven ut på eit originalt album (men vart spelt inn samstundes med Blue Moves). Songen vart derimot gjeven ut på Elton John's Greatest Hits Volume II i 1977. Han har sidan vorte flytta til «Volume 3»-samlinga Greatest Hits 1976–1986. Utgåva av Rock of the Westies frå 1975 har med songen som eit bonusspor. I 2002 vart songen òg gjeven ut på Elton John's Greatest Hits 1970-2002.
«Don't Go Breaking My Heart» vart den første singelen til John som gjekk til topps på singellista i Storbritannia, og låg der i seks veker i midten av 1976. Songen gjekk òg til topps i USA, der han selde til gull. I Noreg nådde singelen femteplass.
I 1978 var Elton John gjest på The Muppet Show og framførte songen i lag med Miss Piggy. I 1985 framførte John og Dee songen på Wembley Stadium under Live Aid-konserten. I 1987 song Elton songen med Minni Mus på NBC-serien Totally Minnie. Han song òg songen i lag med Spice Girls på ITV-hyllesta An Audience With Elton John.
Andre versjonar
Hip hop-artisten Ol' Dirty Bastard og R&B-songaren Macy Gray spelte inn ein song laus basert på «Don't Go Breaking My Heart».
Haven Mountain
Haven Mountain er eit markant fjell, 2470 moh, med ein skarp snørygg i den høgaste (austlege) delen, som ligg 2 nautiske mil nordaust for Three Nunataks nordvest i Britannia Range. Det fekk dette namnet av gruppa ved Darwinbreen under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58), som låg i ly i fem dagar i eit stortsett snøfritt område nedafor nordsida av fjelltoppen.
Hagen i Eden
Hagen i Eden (hebraisk גַּן עֵדֶן, Gan ʿEdhen) er ein sæl hage som ifølge den jødiske og kristne skapingsforteljinga blei skapt av Gud for dei første menneska, Adam og Eva. Han er særleg skildra i Første Mosebok. Forteljinga om hagen endar med at Adam og Eva et av kunnskapstret midt i hagen, og blir forviste derfrå.
Staden blir også likna med eit komande Paradis eller eit «nytt Israel» i seinare tekstar. Innan islam blir paradiset ein kan oppnå etter døden kalla Jannat ‘Adn (جنة عدن), 'Hagen i Eden' eller berre Jannah, 'Hagen'. Rabbanittisk jødedom skil derimot mellom eit jordisk og eit himmelsk eden. I kristen teologi er syndefallet ein sentral del av forteljinga om hagen i Eden.
Ordsoge
Opphavet til namnet «Eden» er omstridd. Ei truleg forklaring er at det kjem frå semittisk ˁdn som tyder 'grøderik' eller 'velvatna'. Namnet liknar også nyare hebraiske ord som tyder 'ynde, vellyst'. Ei anna forklaring er at det stammar frå akkadisk edinnu som tyder 'slette'.
Forteljinga
Første Mosebok fortel at Gud skapte ein fruktbar hage til menneskja og sette dei til å dyrka og passa han. Dei blei formante om å ikkje eta frukt av kunnskapstreet som stod midt i hagen. Den listige slangen lokkar likevel kvinna til å eta frukta, slik at ho kan «bli som Gud og kjenna godt og vondt.» Eva gav vidare frukt til Adam. Frukta gjorde at dei forstod at dei var nakne, og dei kledde seg med fikenblad.
Gud oppdaga at Adam og Eva hadde ete av treet. Slangen og menneska blei forbanna, og Adam og Eva blei forviste. Hagen i Eden og livsens tre blei sett vakt over av kjerubar med flammande sverd.
Plassering
Det er gjort fleire forsøk på å plassera hagen i Eden geografisk. I Første Mosebok blir det fortald at elva som gjev vatn til hagen deler seg i fire: Pisjon, Gihon, Hiddekel og Eufrat. Pisjon er ofte blitt identifisert med Nilen, men Josefus meinte elva var Ganges. Gihon er ofte blitt tolka som Karkheh eller Karun, to elver som deler utløp med Eufrat og Tigris i Iran. Hiddekel er Tigris, medan Eufrat er kjend til våre dagar.
Stader som Babylonia, seinare kjend for sine grøderike hengande hagar, fjella i Armenia, Dilmun i Bahrain og «ei slette i aust» er populære plasseringar av hagen i Eden.
Jensen Rampart
Jensen Rampart er ei rekkje bratte klipper med ei høgd på 1600 moh ved sørvestlege kanten av Worcester Range i Antarktis. Klippene ligg 11 km vest for Mount Speyer og oppom nordsida av Mulockbreen. Klippene vart kalla opp etter Kate Jensen, ein feltgruppeleiar for National Oceanic and Atmospheric Administration ved Amundsen-Scott-stasjonen, som òg arbeidde for Antarktis Support Associates og for Raytheon ved Sørpolen.
Enrico Albertosi
Enrico Albertosi er ein italiensk tidlegare fotballspelar. Målvakta vann VM-sølv i 1970 og EM-pokal 1968 for Italia. På klubbnivå hadde han suksess i både Fiorentina, Cagliari og Milan og vann pokalar i både cupvinnarcupen, Serie A og den italienske cupmeisterskapen.
Klubbspel
Albertosi spelte på AC Fiorentina i Serie A frå 1959 til 1968. Han vann cupvinnarcupen 1961, den aller fyrste i sitt slag, og to italienske cuptitlar med laget frå Firenze. Derimot vart det finaletap mot Atlético Madrid då Fiorentina og Albertosi i 1962 skulle forsvare sigeren i cupvinnarcupen. Perioden 1968-74 vakta han målet til US Cagliari, der han i 1970 var med den historiske sigeren i Serie A for laget frå Sardinia. Dei neste seks sesongane var AC Milan-spelar og var her med om å vinne den nasjonale cupen i 1977 og serien i 1979. I 1980, etter 532 kampar i Serie A, vart han utestengd frå fotballen år for å ha vore delaktig i Totonero-skandalen. Han avslutta 1982-84 med spel på Serie C-laget Elpidiense.
Landslagsspel
Albertosi fekk sin landslagsdebut i 1961 og var med i VM-troppa 1962 til Chile. Likevel måtte han vente til våren 1965 før han vakta Italias mål på nytt. Både under VM i fotball 1966 og i Mexico fire år seinare stod han mellom stengene i alle Italias kampar. I VM-finalen 1970 måtte han plukke ballen ut av målet fire gongar, Brasil vann 4-1 over Italia. Albertosi hadde over mange år stor konkurranse om landslagsplassen frå Dino Zoff. Sistnemnde var målvakt då Italia i 1968 vann EM-finalen på Stadio Olympico i Roma mot Sovjetunionen. Albertosi spelte sin 34. og siste landskamp i juni 1972. Der etter var Zoff fyrstevalet kva gjaldt målvaktsjobben for Italia, Albertosi vart såleis benkeslitar under VM i fotball 1974.
Cape Boggs
Cape Boggs er eit bratt, isdekt nes heilt aust på Eielson Peninsula, på austkysten av Palmer Land, mellom Black Coast og Wilkins Coast. Det vart oppdaga av medlemmar frå East Base frå U.S. Antarctic Service (USAS) som kartla denne kysten på land og frå lufta i 1940. Det er kalla opp etter S.W. Boggs, geograf som gjorde politiske og geografiske studiar i Antarktis som vart nytta av USAS.
Andreas Liset
Liset var frå garden Litjerovde i Rovde. Etter han tok lærarskuleeksamen i 1893, skulte han to år i Herøy og eitt år i Rødøy. Frå 1896 underviste han i skulen på Stord. I tida 1914-31 var han tilsett ved Sunnhordland Folkehøgskule.
Liset var ein mykje aktiv kar i ungdomslags- og målrørsla, og var formann i fleire lag der han hadde vore sentral i skipinga. Frå 1911 til 1922 var han formann i Hordaland ungdomslag. Han var elles styremedlem både i Gula Tidend og i Vestlandske Mållag. Elles redigerte han bladet Halsnøy kloster.
Han døydde på Halsnøy i Kvinnherad.
Waldstatt
Kommunen består av landsbyen Waldstatt og fleire grender og gardshus.
Metyl
Metyl er ei einverdig funksjonell gruppe med kjemisk formel. Ho finst i fleire organiske sambindingar, slike som metanol, aceton , eddiksyre og toluen.
Alle alkan har metylgrupper på endane av karbonkjedene. Metyl finst òg i fri tilstand som eit ustabilt radikal med eit upara elektron.
Fylkesveg 641 i Østfold
Fylkesveg 641 i Østfold går mellom Rud og Revelsby i Rakkestad kommune. Vegen er 5,1 km lang.
Vågstrandtunnelen
Vågstrandtunnelen er ein 3 665 meter lang tunnel på Europaveg 136 i Rauma kommune i Møre og Romsdal, opna i desember 2014. Tunnelen strekkk seg frå om lag Stolsneset rett nord for den nordlege opninga av Måndalstunnelen til Ner-Våge på Vågstranda. Tunnelen ligg i stigning frå ti meter over havet ved opninga i sør mot Måndalen til eit høgste punkt på femti meter over havet inne i tunnelsen, og derfrå i fall til om lag 20 meter over havet ved opninga i nord på Vågstranda.
Bygginga av tunnelen med vegtilknytingar tok til i september 2012. Ein 1,2 kilometer lang strekning med ny veg inngjekk i prosjektet, og dessutan gang- og sykkelveg og nye lokalvegar. Stein frå tunnelen vart nytta til ei sjøfylling som europavegen ligg på i Tresfjorden fram til Tresfjordbrua.
Har Arbel
Har Arbel (hebraisk skrift הר ארבל) er eit fjell i Nedre Galilea nær Tiberias i Israel, med høge klipper og utsyn til Hermon i Golanhøgdene, spor av ei grottefestning og ruinar av ei gammal synagoge. Arbel ligg ovanfor Har Nitai og klippene vart skapt av Jordandalen.
Det ligg fire landsbyar i fjellet: Kfar Zeitim, Arbel, Kfar Hittim og Mitzpa. Toppen som ligg 181 meter over havet (380 meter over det kringliggande landskapet) dominerer landskapet og frå toppen kan ein sjå nesten heile Galilea til Golanhøgdene, inkludert Safed, Tiberias og det meste av Genesaretsjøen.
Historie
I nærleiken ligg ruinane av ein gammal jødisk busetnad med ei synagoge frå 300-talet og skoren ut i sjølve fjellet ligg fleire klippebustader. Desse klippebustadane er frå 1600-talet og vart bygde av drusarar. Det er dokumentert jødiske klippebusetnader datert attende til tida kring Det andre tempelet i området. Josefus skreiv om den romerske erobringa at somme av dei siste hashmoneiske opprørarane budde i klippene i Arbel.
Naturreservat og nasjonalpark
Området vart eit naturreservat i 1967, og dekkjer 1,400 kvadratkilometer. Nasjonalpark (8,5 km²) omfattar det meste av Nahal Arbel, som byrjar nær Eilabun og munnar ut i Genesaretsjøen nær Migdal. Reservatet dekkjer området like kring klippa.
Arbel er med klippveggen på 110 meter den einaste kjende staden i Israel der basehopping er godteke.
Mount Hayter
Mount Hayter er eit fjell i Antarktis, 2690 moh, som ligg 1 nautisk mil søraust for Laird Plateau på vestsida av Olson Neve. Det vart sett av New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (1964–65) og kalla opp etter Adrian Hayter, ein leiar ved Scott-basen i 1965.
Johan Gunnar Andersson
Johan Gunnar Andersson eller An Desheng 安德生 var ein svensk arkeolog, paleontolog og geolog.
Andersson studerte ved Universitetet i Uppsala og deltok som 25-åring på ein ekspedisjon til Spitsbergen. I 1898 leia han sin egen ekspedisjon til same område, og i 1902 deltok han på den svenske antarktisekspedisjonen til Otto Nordenskjöld til Antarktis.
Eben am Achensee
Eben am Achensee er ein kommune i Distriktet Schwaz i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 196,4 km² og i kring 3 200 ibuarar. Kommunesenteret Maurach ligg 970 meter over havet.
Johan Gunnar Andersson
I 1906 vart Andersson som professor leiar for det svenske organet for geologiske undersøkingar. I 1914 vart han engasjert av den kinesiske regjeringa som geologisk rådgjevar. Teneststaden til Johan Gunnar Andersson var det nyoppretta nasjonale geologiske instituttet (Dizhi kaochasuo) og han vart snart god ven med leiaren her, Ding Wenjiang. På denne tida hjelpte Andersson med utdanninga av kinesiske geologar og oppdaga enkelte jernmalmførekomstar, noko som var til stor hjelp for den kinesiske industrien.
Seinare oppdaga Andersson saman med dei kinesiske kollegaene sine, som forskaren Yuan Fuli, så langt ukjente avlagringar frå yngre steinalder. Desse låg i provinsen Henan ved Guleelva. Epoken funna stamma frå fekk namnet Yangshaokulturen, etter ein landsby der ein i 1921 hadde gjort dei første funna. Mellom 1923 og 1924 var Andersson med på arkeologiske utgravningar i provinsane Gansu og Qinghai. Mest respekt fekk han for dateringa av funna i Zhoukoudian i nærleiken av Beijing (Pekingmennesket), som han kunne legge til eldre steinalder.
I 1926 fekk Johan Gunnar Andersson i oppdrag av den svenske Riksdagen å grunnlegge eit museum som skulle overta de arkeologiske gjenstandane som Andersson hadde teke med seg frå Kina. Alt same år oppstod så det som no heter Östasiatiska museet i Stockholm, under leiing av Johan Gunnar Andersson frå 1928. Ein større del av samlinga skulle sendast attende til Kina som følgje av ein svensk-kinesisk avtale. Dette skjedde så med sju sendingar mellom 1927 og 1936. Denne delen av samlinga gjekk snart etter tapt under den andre sino-japanske krigen.
Johan Gunnar Andersson publiserte fleire bøker og vitskaplege rapportar. Dei siste vart for det meste publisert i dei egne årsskriftene til museet. Han er òg kjent for boka Den gula jordens barn, som vart omsett til mange språk.
I Sverige fekk han tilnamnet «Kina-Gunnar».
Aries Merritt
Aries Merritt er ein USA-amerikansk hekkeløpar som vart olympisk meister på 110 meter hekk under Sommar-OL 2012. Same året den 7. september sette han verdsrekord i øvinga med tida 12,80 sekundar, ein rekord som framleis gjeld (2019).
Aktiv
Merritt vann 110 meter hekk i junior-VM i 2004 i Grosseto i Italia framom Dayron Robles frå Cuba. To år seinare gjekk Merritt til topps på 110 meter i den nordamerikanske studentmeisterskapen (NCAA) på tida 13,21, I IAAF-finalen 2008 vart han fjerdemann på korthekken, året etter rauka han tidleg ut under VM i friidrett 2009. Hausten 2011 tok han seg til finalen på 110 meter hekk ved VM i friidrett i Daegu, der han kom på femteplass etter ei svakt løp. Landsmannen Jason Richardson vart verdsmeister.