cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nasjonalt kunnskapssenter om vald og traumatisk stress
Nasjonalt kunnskapssenter om vald og traumatisk stress (NKVTS; bokmål Nasjonalt kunnskapssenter om vold og traumatisk stress) er eit norsk statleg forskingsinstitutt i Oslo som driv forsking, undervising, rådgjeving og formidling innan valds- og traumefeltet, med særleg vekt på katastrofehandtering og stressmeistring, traumatiserte flyktningar, soldatar, hjelpearbeidarar og overlevande etter ulukker, og vald og overgrep i nære relasjonar. NKVTS er tverrfagleg og har tilsette med bakgrunn innan medisin (herunder psykiatri og pediatri), psykologi, jus, sosiologi, kriminologi og andre fag. Senteret har 73 tilsette (2014).
NKVTS er ein del av Universitetet i Oslo gjennom universitetet sitt heilåtte selskap Unirand, men vert finansiert direkte av regjeringa. Senteret samarbeider nært med Det medisinske fakultetet, Psykologisk institutt og Det juridiske fakultetet, der fleire av forskarane til senteret har bistillingar eller hovudstillingar som professor.
NKVTS vart oppretta i 2004 gjennom ei samanslåing av Psykososialt senter for flyktningar ved UiO, Senter for krisepsykologi ved UiO, Kompetansesenter for valdsofferarbeid, Nasjonalt ressurssenter for seksuelt misbrukte barn og deler av Kontoret for katastrofepsykiatri ved UiO og Forsvarets sanitet. Etableringa av senteret skjedde etter initiativ frå Helsedepartementet, Justisdepartementet, Forsvarsdepartementet, Sosialdepartementet og Barne- og familiedepartementet, som i hovudsak finansierer verksemda til senteret.
NKVTS har kontor i Gullhaugveien 1–3 i Nydalen i Oslo, rett ved sida av Handelshøgskolen BI. Fram til 2013 haldt NKVTS til ved Oslo universitetssjukehus, Ullevål.
Getafe
Getafe er ein by sør i storbyområdet til Madrid i Spania og ein av dei mest folkerike og industrialiserte byane i kommunen. I byen ligg ein av dei eldste spanske militære flybasane, samt Universidad Carlos III de Madrid. Her ligg òg Cerro de los Ángeles som vert rekna som det geografiske midtpunktet på Den iberiske halvøya. Byen ligg 13 km sør for sentrum i Madrid. Han ligg på eit flatt område i Meseta Central i nedslagsfeltet til elva Manzanares.
Plasseringa nær Madrid gjorde at Getafe vart kraftig industrialisert på 1900-talet. Dette førte til ein folkeauke og byen har i dag kring 165 000 innbyggjarar.
Historie
Historia til Getafe kan delast inn i tre perioadar. Den første perioden varte frå førhistorisk tid til 1326 då det fanst forskjellige siviliasjonar og landsbyar i området, sjølv om Getafe sjølv ikkje eksisterte som ein kommune. Den andre perioden varte frå 1300-talet til 1900-talet då Getafe vart ein liten by som sakte utvikla seg. Den tredje perioden starta på 1900-talet og held fram framleis. Getafe har då endra seg frå ein liten jordbruksby til ein stor industriby med stor auke innan handel, industri, folketal og storleiken på byen.
Torrejón de Ardoz
Torrejón de Ardoz er ein by i storbyområdet til Madrid i Spania og har kring 115 000 innbyggjarar.
Han ligg 20 km aust for Madrid og er i røynda ein forstad og bustadområde for hovudstaden.
Under den spanske borgarkrigen var byen åstad for ein massakre av antirepublikanske soldatar og påståtta nasjonalistiske sivile utført av kommunistpartiet.
Det ligg ein militær flybase i Torrejón de Ardoz.
Knockboy
Knockboy (An Cnoc Buí på irsk, tyder 'Gulefjellet') er eit 706 meter høgt fjell på grensa mellom grevskapa Cork og Kerry i Republikken Irland. Det er det høgaste fjellet i Shehyfjella og det høgaste i County Cork. Knockboy består av sandstein.
Fløytekvartett nr. 4 av Mozart
Verket har tre satsar:
Ei typisk framføring varer kring 11 minuttar.
Eld
Eld, av germansk *ailda, er eit resultat av at energi vert frigjort som lys og varme når eit materiale reagerer med oksygen.
Hayato Okanaka
Hayato Okanaka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Eld
Definisjon
Eld er ein hastig, sjølvforsterkande oksidasjonsprosess, der brensel frigjer brennbare gassar. Prosessen kan komme i gang ved at brenselet vert varma opp av ei energikjelde, t.d. eit lyn eller ein gneist, og han vert sidan halden vedlike av sin eigen frigjering av energi så lenge tilgangen på brensel og oksygen er tilstrekkeleg til å halde temperaturen oppe.
Hayato Okanaka
Han spela for klubbane Gamba Osaka og Oita Trinita.
Kjell Opseth
Kjell Olav Opseth i Førde i Sogn og Fjordane døydde 3. desember 2017) )  var ein norsk Arbeidarparti-politikar. Han vart innvald på Stortinget frå Sogn og Fjordane i 1981 og sat til 2001. Opseth var styremedlem i Helse Førde frå 2001 til 2008.
Eld
Bruken av eld
Menneskeleg bruk av eld er påvist minst 300 000 år attende. Kjennskapen til og kontrollen med elden var eit av dei grunnleggjande framskritta for menneskja. Derfor er det òg nærliggande at elden (likt med sola) har vore tilbeden som gudar i naturreligionane.
Før folk tok i bruk lighter eller fyrstikker, gjorde dei opp eld
Lyset i elden
Flammen er ei blanding av termisk stråling frå sot, gass og brenselspartiklar og fotonstråling utsend ved gassreaksjonar. Stålinga vert send ut både som synleg og infraraud stråling. Fargen avhenger av temperaturen i partiklane og strålingsspekteret til materialet som brenn: Dersom brenselet inneheld natrium vert flammen gul, inneheld det kopar vert flammen grøn, og inneheld det kobolt vert han blå.
Fylkesfugl
Nokre av fylka i Noreg har ein fylkesfugl. Fylkesfuglen kan vere vald ut på fleire måtar, ofte på bakgrunn av ei røysting i media i samband med ein ornitologisk samskipnad.
Følgjande fylke har ein fylkesfugl:
Ketch
Ein ketch, eller ketsj, er ein seglbåt med to master. Han kan vere gaffelrigga eller bermudarigga. Den fremre masta, Stormasta, er oftast ein god del høgre enn den bakre, mesanmasta. På ein ketch står mesanmasta framom bakre punkt på konstruksjonsvasslinja. Ho står og oftast framom rorstamma. Ketchriggen var vanleg på mindre nordeuropeiske fartøy. Han er vanleg på større fritidsbåtar.
Ketchrigga fartøy har etter måten stort seglareal. Dei mange, heller små, segla gjer det enkelt å minske seglarealet. Mange fartøy har ein mindre klyver for bruk i hard vind. I hard vind kan det og vert segla med få segl; Storsegl og fokk, eller mesan og fokk.
114 Kassandra
114 Kassandra er ein stor og mørk hovudbelteasteroide. Han høyrer til den sjeldne T-typen. Han vart oppdaga av C. H. F. Peters den 23. juli 1871 og er namnsett etter Kassandra, ein kvinneleg profet frå trojanarkrigen.
Statsoverhovud
Statsoverhovud, statsleiar eller statssjef er den øvste leiaren i ein sjølvstendig stat. Overhovudet kan, men treng ikkje, ha den reelle makta i landet. I presidentielle system styrer statsoverhovudet den utøvande makta og opptrer som regjeringsleiar, i semipresidentielle system deler statsoverhovudet denne makta med ein statsminister utgått frå parlamentet, og i parlamentariske system vantar statsoverhovudet reell makt. Statsoverhovud kan få stillinga si gjennom val, arv, eller gjennom å sjølv ta makta i kupp eller revolusjonar, og såleis byggja på ulik legitimitet.
I monarki har statsoverhovudet ein tittel som dronning, konge eller keisar. I republikkar er overhovudet vanlegvis ein president. Somme tider kan ein stat ha eit religiøst overhovud, som paven i Vatikanstaten. Statsoverhovud som har tvinga til seg makta i ein ikkje-demokratisk, autoritær stat blir i moderne tid gjerne kalla diktatorar.
Kostjantynivka
Kostjantynivka (ukrainsk Костянтинівка, russisk Константиновка) er ein industriby i Donetsk oblast (provins) aust i Ukraina, ved Krivoj Torets, senteret i Kostjantynivka rajon (distrikt). Han vart i sovjettida utvikla til eit stort senter for produksjon av jern, sink, stål og glas. Byen har like under 100 000 innbyggjarar.
Historie
I 1870 vart Kostjantynivka grunnlagd av landeigaren Nomikossov som bygde ein busetnad til hære for den eldste sonen hans, Kostjantyn. På byrjinga av 1900-talet utvikla Kostjantynivka seg til ein industribusetnad og fekk bystatus i 1932.
115 Thyra
115 Thyra er ein ganske stor og lys asteroide i det indre av hovudbeltet. Han er av S-typen og vart oppdaga av J. C. Watson den 6. august 1871.
Bøverbreen
Bøverbreen er ein brearm av Smørstabbreen i Jotunheimen og Lom kommune i Innlandet. Han strekkjer seg 7 km vestover i retning Sognefjellhytta som ligg i nærleiken. Breen har eit areal på 4,9 km².
Breen er 2040 meter over havet på det høgaste, og på det lågaste 1420 meter over havet. Han ligg på vestsida av Smørstabbtindan, mellom Leirhøe i nord og Falkeberget i sør.
Barbara Petzold
Barbara Petzold er ein tysk tidlegare langrennar frå Oberwiesenthal i Sachsen som vann OL-gull på 10 km og i 4 x 5 km stafett under Vinter-OL 1980. Ho tevla for Aust-Tyskland.
Petzold fekk sitt gjennombrot då ho tok sølvmedaljen på 10 km ved Ski-VM 1974 i Falun, slått av suverene Galina Kulakova frå Sovjetunionen, og var elles med på det austtyske laget som kom på sølvplassen i 4 x 5 km stafett. Under Vinter-OL 1976 i Innsbruck vart Petzold nummer sju på 10 km og gjekk ein etappe på Aust-Tyskland sitt bronselag i stafett. To år seinare vart det sølv i 4 x 5 km stafett då Ski-VM 1978 vart avvikla i Lahti.
Richard Dean Anderson
Richard Dean Anderson er ein amerikansk skodespelar og produsent. Han byrja fjernsynskarriera si i 1976 som legen Dr. Jeff Webber i den amerikanske såpeoperaen General Hospital, men er betre kjend for rollene som MacGyver, i serien med same namn, og som Jack O'Neill i science fiction-serien Stargate SG-1..
Barbara Petzold
Petzold sitt høgdepunkt kom då ho vann to gullmedaljer under Vinter-OL 1980 i Lake Placid. Etter å ha vore 0,18 sekund for seint ute til å få bronse på 5 km, vann ho 10-kilometeren med ein margin på 3,5 sekundar til finske Hilkka Riihivuori. Til sist i vinterleikane gjekk Petzold på ankeretappen Aust-Tyskland sitt stafettlag inn til ein suveren siger, over minuttet framom Sovjetunionen, og med Noreg på bronseplass. Under Ski-VM 1982 i Oslo avslutta Petzold medaljehausten med å gå Aust-Tyskland i mål til bronse i 4 x 5 km stafett, hennar femte rake stafettmedalje.
Richard Dean Anderson
Richard Dean Anderson vart fødd i Minneapolis i Minnesota i USA.
Barbara Petzold
Frå 1974 til -81 vann Petzold individuelt ni austtyske meistertitlar i langrenn.
Richard Dean Anderson
Fjernsynsseriar
Årstalla i parantes står for perioden skodespelaren var med i serien.
KamAZ
Kamskij Avtomobilnij Zavod (KamAZ) (ru. Камский автомобильный завод, КАМАЗ) er eit russisk føretak som produserer lastebilar, terrengbilar, bussar og stridsvogner. Føretaket ligg i Naberezjnyje Tsjelny, ved elva Kama.
Kamaz vart stifta i 1969 for å produsera tunge lastebilar, men produksjonen kom ikkje i gang før i 1976. I 1990 vart føretaket privatisert. Føretaket har produsert rundt 1,9 millionar lastebilar og 2,6 millionar motorar. Annankvar lastebil i segmentet 14 til 40 tonn i Russland og den tidlegare Sovjetunionen er produserte av Kamaz. Kamaz vert eksporterte til meir enn 80 land.
Lastebilar
КАМАЗ 4310 (6х6)
КАМАЗ 43114 (6x6)
КАМАЗ 43253 (4х2) lavprofil
КАМАЗ 53202 (6х4)
КАМАЗ 65117 (6x4)
Fleirbruks trekkvogner
КАМАЗ 44108 (6x6)
КАМАЗ 5490 (4х2)
КАМАЗ 6460 (6х4)
КАМАЗ 6520 (6х4) basismodell
КАМАЗ 6560 (6х4) basis for Pantsir-S1
КАМАЗ 65115 (6х4)
КАМАЗ 65116 (6х4)
КАМАЗ 65225 (6x6)
Dumper - bulklast
КАМАЗ 43255 (4х2)
КАМАЗ 45141 (6x6)
КАМАЗ 45142 (6x4) jordbruk
КАМАЗ 45143 (6x4) jordbruk
КАМАЗ 53605 (4х2)
КАМАЗ 65111 (6х6)
КАМАЗ 65201 (8х4)
КАМАЗ 6522 (6x6)
КАМАЗ 6540 (8х4)
Viivi Luik
Viivi Luik er ein estisk forfattar, særleg kjend som lyrikar.
Viivi Luik har bondebakgrunn. Den tidlege skulegangen hadde ho i heimtraktene, og så gjekk ho på gymnaset i Tallinn. Deretter var ho bokhaldar og arkivar. Sidan 1967 har ho livnært seg av forfattarskapen sin.
Luik skreiv dei fyrste dikta sine i 1962. I 1965 kom den fyrste boka hennar. Fram til 40-årsdagen sin forfatta ho rundt 400 dikt. Romanane hennar tek opp tilstandane og stemningane under sovjettida. Ho vart etter kvart internasjonalt kjend.
Viivi Luik er gift med forfattaren og diplomaten Jaak Jõerüüt (1947– ).
Luik vart i 1988 tildelt Juhan Liiv-lyrikkprisen og i 1992 kulturprisen til den estiske staten.
Verk
Ti lyrikkbind, tre romanar, dessutan essay, høyrespel og barnebøker.
Skottet i Buvika
Skottet i Buvika er eit dramatisk musikkspel av Idar Lind (tekst) og Knut Anders Vestad (musikk).
Bakgrunn
Ein einaste gong har det gått med liv i samband med ein norsk arbeidskonflikt. 20. september 1913 vart den streikande møllearbeidaren Marius Folstad drepen av streikebrytaren Alf Egset ved Piene Mølle i Buvika ved Trondheim. Aftenposten reagerte med å leggje skylda på arbeidarrørsla: ”Det drypper blod af dine fingre, Martin Tranmæl.” Denne hendinga er utgangspunktet for det dramatiske musikkspelet Skottet i Buvika (urpremiere 1. mai 2008).
Knockmealdown
Knockmealdown (irsk Cnoc Maol Donn) er eit fjell på grensa mellom County Tipperary og County Waterford i Republikken Irland. Det er det høgaste fjellet i Knockmealdownfjella med ei høgd på 794 meter over havet. Sjølve toppen ligg i County Waterford.
Skottet i Buvika
Bakgrunn
Drapet førte til at ein liten streik i eit lite bygdesamfunn vart ein stor nasjonal konflikt. Boikotten av blodmjølet vart ikkje berre ein trussel mot Piene Mølle, den førte til at arbeidsgjevarane varsla lockout av førti tusen arbeidarar på landsbasis. Den radikale delen av fagrørsla ville reagere med sympatistreik. Konflikten delte Buvika, den delte det norske samfunnet og den delte arbeidarrørsla.
Skodespelet
Manuskriptet til Skottet i Buvika er skrive av Idar Lind, musikken av Knut Anders Vestad. Stykkjet blir spela der hendingane fann stad, i friluft ved sjølve mølla. Dette er truleg det einaste teaterstykket i Noreg som blir spela ved eit industrianlegg der produksjonen må stansast under framføringa. På scenen står meir enn hundre aktørar, profesjonelle og amatørar. Det grunnleggjande uttrykket i musikken er rock, men den spenner over mange ulike sjangrar.
Trond-Ove Skrødal frå Trøndelag Teater har rolla som den danske møllemeisteren Lars Sørensen, mens norsk-danske Hege Tokle er fru Marie Sørensen. Som drapsofferet, den streikande Marius Folstad, møter vi Olve Løseth. Jeanette Krommen spelar Randine Nilsen som er dotter av ein streikebrytar og har barn med Marius. Tore Berntsen Granås er den radikale fagforeningsleiaren Elias Volan. Rockevokalisten John Magnus Nilsen har sin teaterdebut som drapsmannen Alf Egset. Gunn Mogseth er Sofie Havn, den unge kvinna som blir tilsett som kokke for streikebrytarane.
På scenen finn vi også ei rad amatørar saman med Buvik songlag, Koret Våren og Eggkleiva mannskor. Regien er ved Rolf Losnegård, koreograf er Anett Hjelkrem, orkesterleiar Trond Hustad. Produsent er kulturfestivalen Kristin på Husaby.
Gapstrek
Gapstrekar, fantestrekar eller peik er nemningar brukte om handlingar som er meinte å irritera, plaga eller dumma ut nokon og samstundes underhalda dei som står bak. Som regel viser omgrepet til ugagn gjort av born eller ungdom. Nokre velkjende strekar er ringa på ei dørklokke for deretter å gøyma seg, ha tannkrem i fjeset på nokon som søv eller lima fast ei mynt eller festa ei lommebok i ei snor ein kan dra i og sjå på at folk prøver å plukka dei opp utan å lukkast.
Gapstrekar er ei form for leik og kan vera svært fantasifulle, men dei har som regel i det minste eit drag av vondskap i seg. Det kan difor vera vanskeleg å skilja mellom ei spøkefull handling og sadisme. Godt planlagde og utførte peik kan vekka latter både hjå utøvarar og offer, medan andre strekar kan setja folk i fare eller vera del av ei øydeleggjande mobbing.
Gapstrekar speler gjerne på å lura eller dumma ut den dei er retta mot. Denne typen humor kan òg ha absurde trekk ved at ein skaper ein uventa situasjon, som å plassera møbel utandørs, køyretøy innandørs, dekorera statuar, eller dekka eller fylla noko med store mengder aluminiumsfolie, dopapir, ballongar eller liknande.
Deltakarar
Dei som typisk utøver gapstreker er eldre ungar, russ og studentar. Vaksne folk gjer òg strekar, til dømes på arbeidsplassen eller som underhaldning i media, men dette er mindre akseptert og gjerne sett på som barnsleg.
Høve
Ofte skjer peik der mange born eller unge er samla med få eldre til stades, til dømes på internat, klasseturar, leirar eller andre samlingar. Elles kan dei gjerne gå føre seg i nabolaget til ein ungeflokk eller i ein studentby.
Gapstrekar er særleg vanlege ved nokre høve, som 1. april, halloween eller minnedagen for dei uskuldige borna i Betlehem, eller ved byrjinga av eit skuleår eller ei anna form for samling av erfarne og nye folk. Dei er særs vanlege i samband med rekruttopptak i nokre militærtradisjonar og ved opptak til bror- og søsterskap ved nordamerikanske utdanningsstader.
Historie
I følgje Aristoteles inneheldt Trapezium av Xenophanes ei framifrå samling av gapstrekar, men berre små delar av dette verket har overlevd til notida.
Mytologi
Ein finn ei rekke peik i ulike mytologiar, gjerne utførte av ein særskilt narregud (trickster). Den vestafrikanske og amerikanske edderkoppmannen Anansi er ein typisk slik narrefigur. Han prøver stadig å lura andre, men ender ofte opp med peik mot seg sjølv. Innan den norrøne mytologien høyrer vi om Loke, som mellom anna klippa håret av Siv medan ho sov, fekk Tor til å kle seg ut som kvinne og band ballane sine til ei geit for å få Skade til å le. I gresk mytologi finn vi Eris, som starta Trojanarkrigen ved å kasta eit eple «til «den vakraste» av dei tre gudinnene Hera, Atene og Afrodite.
Litteratur
Brer Rabbit er ein folkehelt frå afroamerikansk kultur, særleg kjend frå Onkel Remus-sogene, som har utvikla seg frå lurendreiaren Anansi. Den vesle kaninen gjer mange peik mot dei farlege fiendane sine, på same måte som den mytologiske edderkoppmannen.
I 1953 gav den USA-amerikanske humoristen H. Allen Smith ut boka The Complete Practical Joker, der han skildra mange peik gjennom tidene. Ein av desse fortel om målaren Waldo Peirce som gav vertinna si i Paris ei lita skjelpadde som han gradvis erstatta med større og større dyr. Etter at vertinna hadde vist fram den fantastiske, veksande skjelpadda til heile nabolaga tok han til å bytta ut kjæledyret henna r med stadig mindre skjelpadder igjen. Ei liknande forteljing går igjen i boka Esio Trot av Roald Dahl.
Media
Ein utbreidd fjernsynssjanger går ut på å filma gapstreker med skjult kamera. Ein kan til dømes laga til ein merkeleg situasjon og filma korleis fleire folk reagerer, eller ein kan laga til ein innvikla situasjon der fleire går saman om å narra ein enkeltperson over lengre tid.
Fleire humoristar, mellom anna norske Espen Thoresen, har drive med ulike peik i form av tulleringing send på radio eller utgjevne på CD.
Fylkesstein
Fylkesstein er ein bergart som er utkåra som representativ for eit fylke i Noreg.
Bergarten som er utkåra er i hovudsak særleg karakteristisk, eller har særleg økonomisk, vitskapleg, estetisk eller kulturhistorisk verdi for fylket. Dei fleste fylka valde sin steinsort i 1994.
Olav H. Tveito
Olav Halvorsson Tveito var ein norsk gardbrukar, treskjerar og spelemann frå Vinje i Telemark. Då han døydde vart han framheva som treskjerar.
Liv og gjerning
Olav voks opp på garden Nordistog Tveito. Men alt i unge år laut han gå frå garden, og fela var alt han hadde att. Han vart med tida ein dugande spelemann, er det fortald, og det var sagt om han at "ein treng ikkje koma av takten når Haddvårsonen spilar".
Eivind Groven skreiv opp slåttar etter Olav Tveito kring 1920, for det meste etter minne. I det registrerte materialet finn ein fem gangarar, tre i 6/8, og to i 2/4. Materialet syner at Tveito har lagt seg etter spelet hans Lars Fykerud.
Jan Swammerdam
Jan Swammerdam var ein nederlandsk vitskapsmann.
Sammerdam var ein av dei fyrste til å ta i bruk mikroskopet, og hadde ei viktig rolle i framveksten av biologi som ein vitskapleg disiplin.
Orel
Orel (russisk Орель) er ein stor innsjø i Khabarovsk kraj i Russland. Han har eit areal på 314 km² og er 3,8 meter på det djupaste. Han ligg nær venstre breidda av Amur og ikkje langt frå munningen hennar.
Knockmealdownfjella
Knockmealdownfjella er ei fjellkjede på grensa mellom County Tipperary og County Waterford i Republikken Irland. Den høgaste toppen i kjeda er Knockmealdown som ligg i County Waterford.
Dreng
Ein dreng, av norrønt drengr med opphavleg tyding 'tjukk stokk' er ein gardsgut eller ein annan mannleg medhjelpar. Den motsvarande kvinnelege yrkesnemninga er taus.
Ordet dreng ikkje lenger bruka som yrkesnemning, men i folkeleg tale vert det enno bruka om gardsgutar og andre mannlege hjelparar på gardsbruk.
Tidlegare hadde vi yrkesnemningar som sjukehusdreng, ein medhjelpar på sjukehuset, og lensmannsdreng, ein medhjelpar for lensmannen. Nokre store gardsbruk eller handelshus på kysten hadde sjødrengar som arbeidde med båtane.
I somme målføre vert ordet dreng enno nytta om ein tjukk stokk eller ein støttestokk.
Tippeligaen 2010
Tippeligaen 2010 var den 20. sesongen av den norske eliteserien i fotball som gjekk under namnet Tippeligaen, og den andre sesongen med 16 deltakande lag. Dei nyopprykte laga var Haugesund og Hønefoss, i tillegg til Kongsvinger som vann kvalifiseringa. Regjerande meister var Rosenborg.
Dreng
Dreng vert òg bruka som førenamn.
Tippeligaen 2010
Rosenborg avgjorde serien i den 28. eliteserierunden, heime mot Tromsø. Dei vann kampen 1–0 etter scoring av Rade Prica, og tok sitt 22. seriegull. Kongsvinger og Sandefjord, i tillegg til Hønefoss som tapte kvalikfinalen mot Fredrikstad rykte ned.
Tabell
● Tromsø ● Rosenborg ● Molde ● Aalesund ● Brann ● Haugesund ● Viking ● Start ● Lillestrøm ● Kongsvinger ● Vålerenga ● Hønefoss ● Stabæk ● Strømsgodset ● Sandefjord ● Odd Grenland
Kvalifisering til internasjonale kampar
Tre lag kvalifiserte seg for internasjonale kampar i sesongen 2011/2012 frå Tippeligaen i 2010:
I tillegg kvalifiserte Strømsgodset for Europaligaen (frå tredje kvalifiseringsrunde) som Noregsmeister i 2010. Mens Aalesund kvalifiserte for Europaligaen (frå første kvalifiseringsrunde) som Noregs representant i Fair Play-konkurransen.
Hovudtrenarar
Hovudtrenarar for dei ulike laga ved sesongstart var:
Tilskodartal
{|
Arenaer
Heimebaner for 2010-sesongen:
TV-kampar
Totalt 86 kampar vart sende på fri-TV. 30 kampar på TV 2, 28 kampar på NRK og 28 kampar på TV 2 Zebra.
Dommarar
Noregs Fotballforbund hadde sett opp desse dommarane for sesongen 2010 :
Målskårarar
Sengalske Baye Djiby Fall i Molde vart toppskårar med 16 krediterte mål.
1. serierunde
13. mars
14. mars
15. mars
2. serierunde
20. mars
21. mars
Målreising
Med målreising meiner vi ein medviten og organisert strid for å reise opp til full vørdnad og fulle rettar eit språk som har vore underkua. Ei målreising er sjølvsagt ikkje til for språket i seg sjølv, men for dei som brukar det, ei folkegruppe eller delar av denne. Målreising er såleis ofte både ei sosial og ei nasjonal reising, som rettar seg mot både sosial og nasjonal undertrykking.
Tippeligaen 2010
2. serierunde
22. mars
Flaggermuspapegøyar
Flaggermuspapegøyar (Loriculus) er ei slekt av 14 små papegøyar frå tropiske område sør i Asia. Dei er ca. 13 cm i lengd, har for det meste grøn fjørdrakt og har kort hale. Fargeteikningar på hovudet er ofte beste hjelpa for å identifisere dei ulike artane.
Tippeligaen 2010
3. serierunde
27. mars
Målreising
Eksempel på målreisingar kan vera den jiddische, den ukrainske, den katalanske og den nynorske.
Flaggermuspapegøyar
Desse papegøyane er unike i fugleverda for evna si til å sove opp ned.
Flaggermuspapegøyar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.
Målreising
Jiddisch
Mellom jødane i Aust-Europa vart det frå førre hundreårsskiftet om lag og fram til Shoah (Holocaust) arbeidd for å reise det jødisk-tyske folkemålet jiddisch opp til full vørdnad som skrift- og litteraturspråk. Den sosialistiske organisasjonen Bund arbeidde mellom anna for dette, og var arbeidarrørsle og målrørsle på ein gong. Om lag seks millionar av dei i hovudsak jiddisch-talande jødane i Europa vart drepne av nazistane under andre verdskrigen. I den jødiske staten Israel har jiddisch ikkje vore fremja, da sionistane heller ville gjenreise hebraisk som bruksmål i den nye staten. Men jiddisch lever enno, både i Europa, Amerika og Israel.
Tippeligaen 2010
3. serierunde
28. mars
Målreising
Ukrainsk
Ukrainsk vart ikkje godteke som eit eige språk under tsar-veldet, men vart sett på som «litlerussisk» dialekt. Forkjemparar for ukrainsk målreising vart undertrykte, og bøker forbodne, men målet levde som talemål på landsbygda. I sovjet-tida vart ukrainsk formelt anerkjent, men i periodar var det likevel eit sterkt press for bruk av russisk. Sentralisering, urbanisering og modernisering styrkte russisk språk i den gitte samanhengen. I det sjølvstendige Ukraina er ukrainsk formelt einaste offisielle språket, men i praksis talar folk i dei sørlege og austlege delane av landet mest (og best) russisk. Det gjeld både etniske russarar og etniske ukrainarar i desse områda. Det finst au ein tala mellomvariant av dei to relativt nærtståande språka. Folketeljingsdata frå 2001 viser at fleirtalet av innbyggjarane i hovudstaden Kiev oppgir ukrainsk som morsmålet sitt, men au at mange av desse for det meste brukar russisk i kvardagen sin. Ukrainsk står sterkast som bruksspråk i Vest-Ukraina.
Tippeligaen 2010
3. serierunde
29. mars
Målreising
Katalansk
På 1800-talet fekk nasjonalspråket katalansk ein renessanse som tale- og skriftspråk blant den urbane eliten i mellom anna Barcelona, etter at det hadde overlevd sidan mellomalderen på landsbygda og i lågare sosiale lag. Sjølv om språket var forbode under Franco-fascismen, var det da diktaturet fall i 1975 klart til å ta over som hovudspråk i dei aktuelle regionane, som Catalunya og Valencia. Den katalanske målreisinga er eit eksempel på ein vellykka målstrid. Mykje tyder på at den katalanske målreisinga kunne sigre såpass totalt fordi viktige grupper av bybuarar i til dømes Barcelona såg interessene sine tente med ho.
Tippeligaen 2010
4. serierunde
5. april
Målreising
Norsk
I Noreg er målreising nærpå synonymt med striden for nynorsken. Dette mellom anna fordi bokmålstilhengarar ofte har framstilt det som eit særnorsk og derfor dumt fenomen. Som ein ser her, er målreising slett ikkje spesielt for Noreg, heller ikkje målreising som rettar seg mot dominans frå nærskylde språk, som reisinga av katalansk i høve til spansk (kastiljansk) og ukrainsk i høve til russisk. Den norske målreisinga prøver å gjenreise norsk som dominerande skriftmål i Noreg, på kostnad av norsk-dansk bokmål. Dette blir grunngitt både med nasjonale og sosiale argument. Det nasjonale er at bokmålet er ein rest av det danske herredømmet over Noreg frå unionstida før 1814, og eit fullt ut sjølvstendig land bør ha sitt eige skriftspråk dersom det er grunnlag for det. Det sosiale er at liksom jiddisch og katalansk har norsk overlevd som talemål på bygdene og blant lågare sosiale lag også i byane, og at den nynorske målreisinga derfor i stor grad er ein sosial strid for dei objektive interessene til vanlege folk i bygd og by, for folkemålet mot det kulturelle hegemoniet til ein snever sosial og geografisk elite.
Tippeligaen 2010
5. serierunde
10. april
11. april
12. april
6. serierunde
14. april
15. april
Koji Maeda
Koji Maeda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Tippeligaen 2010
6. serierunde
21. april
Koji Maeda
Han spela for klubbane Gamba Osaka, Sagan Tosu, Avispa Fukuoka, Yokohama Flügels, Júbilo Iwata, FC Tokyo, Vissel Kobe og Volca Kagoshima.
Tippeligaen 2010
7. serierunde
17. april
18. april
19. april
7150 McKellar
7150 McKellar  er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 11. oktober 1929 av Clyde William Tombaugh ifrå Lowell Observatory i Flagstaff i Arizona.
Tippeligaen 2010
7. serierunde
21. april
8. serierunde
24. april
25. april
26. april
{|
9. serierunde
1. mai
2. mai
3. mai
10. serierunde
5. mai
6. mai
11. serierunde
8. mai
9. mai
10. mai
12. serierunde
16. mai
{|
13. serierunde
24. mai
25. mai
14. serierunde
5. juni
6. juni
15. serierunde
3. juli
4. juli
5. juli
16. serierunde
10. juli
11. juli
12. juli
17. serierunde
17. juli
Parla
Parla er ein kommune i storbyområdet kring Madrid i Spania. Han ligg sør i Regionen Madrid, om lag 20 km frå hovudstaden. Byen ligg kring 650 meter over havet og har opp mot 110 000 innbyggjarar.
Historie
Det har budd folk her sidan steinalderen. Og frå kring år 200 fvt. slo nomadar frå kysten seg ned i området.
Tippeligaen 2010
17. serierunde
19. juli
Dimensjonslaus storleik
Ein dimensjonslaus storleik (eller meir presist, ein storleik med dimensjonen 1) er i dimensjonsanalyse ein storleik utan fysiske einingar og dermed eit reint tal. Slike tal er typisk definert som produkt eller forhold av storleikar som har einingar på ein slik måte at dei opphevar kvarandre.
Cirrocumulus
Av og til kan det oppstå små krusingar i cirrocumulusskyene som då vert kalla cirrocumulus undulatus. Desse kruningane oppstår på grunn av atmosfæriske bølgjer som fører til vindskjer. Undulatus kan dannast i fleire typar skyer, som altocumulus undulatus, men for cirrocumulus undulatus har strukturen finare mønster. Dette kjem delvis av at bølgjene i desse høgdene ofte har mindre bølgjelengde enn i lågare høgder, samtidig som avstanden opp til skyene får mønsteret til å sjå mindre ut.
Dimensjonslaus storleik
Døme
Eit døme på dette kan vere at ein for kvart tiande eple alltid finn eitt som er rote. Forhold mellom rotne og ikkje rotne (1 / 10) er 0,1 eller 10 %, som er ein dimensjonslaus storleik. Eit anna meir typisk døme frå fysikk er målet på planvinkelen. Vinklar er typisk målt som forholdet mellom to lengder, som vert eit dimensjonslaust tal.
Cirrocumulus
Cirrocumulus og altocumulus liknar ofte kvarandre, men cirrocumulus blir danna av cirrusskyer i større høgder enn altocumulusskyer. Derfor ser dei små skydottane i ei cirrocumulus sky mindre ut, og skyene kastar heller ikkje skugge. Av og til kan desse skyene danne haloar og fargespel når dei oppstår under sløraktige cirrusskyer.
Hn/Kristopher Schau
Biografi
Kristopher Schau hev vore med på mange meir elder mindre musikalske tiltak gjenom Duplex records sidan slutten på 1980-talet (sjå bandi nedan). Han hev dertil med vore programleidar og medverka i ei rad radioprogram, so som Kvegpels på Radio Nova (1993- ), Karate (1995-2003), Hybel (1996-1998), XL (1996-1999), Herreavdelingen (1997), Holger Nielsens metode (1999-2000) og Et Norge i krig (2004) på NRK Petre og Jeg hater svensker på Kanal 24 (2004).
Tippeligaen 2010
18. serierunde
24. juli
Parla
Historie
Den først skriftlege kjelda som nemner Parla er skriven av Kong Alfonso XI av Castilla den 6. januar 1338. Etter den spanske sjølvstendekrigen kom mange fattige flyktningar til byen frå andre stader i landet. Det var kring denne tida at han fekk bystatus.
Dimensjonslaus storleik
Døme
Dimensjonslauste storleikar vert mykje nytta innan matematikk, fysikk, teknikk og økonomi, men òg i dagleglivet. Når ein måler ein fysisk storleik så måler ein den fysiske storleiken mot ein gjeven dimensjonert standard. Når ein måler lengd med ein linjal, så markerer kvar strek på linjalen standardlengda som vert nytta, som er eit dimensjonslaust tal. Når dette dimensjonslause talet (talet på strekar på linjalen) til einingane som standarden representerer, så syner ein til ein dimensjonell storleik. Ein storleik Q er definert som produktet av det dimensjonslause talet n (strekar på linjalen) og eininga U (standarden):
Hn/Kristopher Schau
Biografi
På fjerrsyn hev me sét Kristopher Schau i programi XLTV (1998-1999), Oppgang B (1998), TVTV (1999) Topaz (2002) og Team Antonsen (2004), alle på NRK. Annameir hev han spela i reklamefilm for avisa VG.
Tippeligaen 2010
18. serierunde
25. juli
Johann Voldemar Jannsen
Johann Voldemar Jannsen var ein estisk journalist og lyrikar.
Dimensjonslaus storleik
Døme
Dimensjonslauste storleik kan òg bere dimensjonslause einingar, som % (=0,01).
Ola Nesse
Ola Nesse var ein norsk lekpredikant og forfattar frå Nessane i Balestrand kommune i Sogn. På 1920-talet gav han ut to bøker med religiøst innhald.
Johann Voldemar Jannsen
Jannsen skreiv teksten til den estiske nasjonalsongen, «Mu isamaa, mu õnn ja rõõm», og var far til diktaren Lydia Koidula. Som leiar av organisasjonen som arrangerte den fyrste landsdekkjande songfestivalen i Tartu i 1869, spela Jannsen ei viktig rolle i vekkinga av nasjonalkjensla til estarane.
J.V. Jannsen var òg med på å skipa estiske medie med fleire estiskspråklege aviser, blant dei forløparen til dagsavisa Postimees.
Ola Nesse
Ola Nesse var i 1905-1907 formann i Det Vestlandske indremisjonsforbund, og medlem i forbundsstyret i organisasjonen til og med 1913.
Onegasjøen
Onegasjøen (russisk Онежское озеро, Onezjskoje ozero; finsk Ääninen eller Äänisjärvi) er ein innsjø i Russland. Han har eit areal på 9894 km² og eit volum på 280 km³. På det djupaste er innsjøen 120 meter. Han har 1369 øyar med eit totalt areal på 250 km². 58 elvar renn ut i innsjøen og dei største av desse er Sjuja, Suna, Vodla, Vytegra og Andoma. Innsjøen er den nest største i Europa og ut frå areal den 18. største innsjøen i verda.
Hn/Kristopher Schau
Biografi
Kristopher Schau hev gjeve røyst til figuren Kronk i filmen Mitt kongerike for en lama (2000) og Marius i Slipp Jimmy fri (2006).
Tippeligaen 2010
18. serierunde
26. juli
Onegasjøen
Petrozavodsk, hovudstaden i republikken Karelia, ligg på vestsida av Onega. Republikken ligg omkring Onega i vest, nord og aust. I sør grenser han til Leningrad oblast og Vologda oblast.
UNESCO sin verdsarvstad, Kizji Pogost, ligg på ei av øyane i Kizji nord i innsjøen. Her står to kyrkjer frå 1700-talet og er høgdepunktet i eit friluftsmuseum for nordrussisk trearkitektur.
Elva Svir, som markerer den sørlege grensa for Karelia, renn ut frå innsjøen i sørvest til Ladoga og held fram gjennom Neva til Finskebukta.
Det er populært å segle på innsjøen. Det er ein segleklubb i Petrozavodsk.
Tippeligaen 2010
19. serierunde
31. juli
1. august
2. august
Toomas Savi
Toomas Savi er ein estisk politikar. Han er medlem av Europaparlamentet for Eesti Reformierakond («Det estiske reformpartiet»), som er ein del av European Liberal Democrat and Reform Party.
Tippeligaen 2010
20. serierunde
8. august
Toomas Savi
Toomas Savi er utdanna lege. Han vart uteksaminert frå Universitetet i Tartu i 1970, og spesialiserte seg i idrettsfysiologi i 1975. Han har arbeidd både som praktiserande lege og som forskar.
Han vart politisk aktiv på slutten av 1980-åra. Frå 1989 til 2000 var han i fleire periodar medlem av bstyret i Tartu. Frå 1993 til 1995 var han viseordførar i Tartu. I 1994 vart han medlem av reformpartiet, og i 1995 vart han vald inn i den estiske nasjonalforsamlinga, Riigikogu, der han i to periodar var parlamentspresident. Frå 2003 til 2004 var Savi visepresident i Riigikogu og observatør i Europaparlamentet. Våren 2004 vart han vald inn i Europaparlamentet, der han vart den einaste representanten frå partiet sitt.
Som idrettslege og ivrig sportsutøvar var han i 1989 med på å grunnleggje Den estiske olympiske komiteen, der han vart visepresident i 2008. I 1999 vart han også president i Det estiske skiforbundet.
Tippeligaen 2010
20. serierunde
{|
21. serierunde
21. august
22. august
23. august
Taake
Ørjan Stedjeberg, som går under pseudonymet Hoest, er den einaste medlemmen som har vore med samanhengande frå 1993 til i dag. Hoest skriv og komponerer storparten av musikken sjølv. Han framfører songane på bergensk og trykkar teksten med eldre runer.
Hn/Kristopher Schau
Biografi
Som bilætkunstnar hadde Kristopher Schau kortvarig suksess under namnet Hugh Martin i 1994.
Kristopher Schau hev vakt åtgaum ved nokre høve for sine urædde røyne og usedvanlege forskingsprosjekt, der han hev testa ut menneskjekroppen. Han budde til dømes éi vìka i ei Opel Rekord stasjonsvogn, 1981-modell, i prosjektet En mann, en bil, en uke (1998) på programmet XL, og på Karate sat han éi vìka i eit butikkvindauga på Karl Johans gata, der han skulde freista forfalla mest mogeleg, både fysisk og åndeleg, i prosjektet Forfall (2001).
Som forfattar hev Kristopher Schau gjeve ut kokeboki Tendenser (2001), og saman med Morten Ståle Nilsen og Øystein Karlsen gav han i 2006 ut Et Norge i krig - ei samling av innslag frå radioprogrammet med same namnet, i bokform. Han skreiv teksti til teikneserien Margarin, som Øystein Runde teikna, og som kom ut som teikneseriealbum i 2006. Han hev elles meldt teikneseriar i bladet Mute, radioprogrammet Ordfront og fjerrsynsprogrammet Stereo (alle i 2002).
Kristopher Schau hev stade for dådi å vinna VM i Rock i Bilbao (2002) med bandet The Cumshots, og hev dessutan yverprøvt Spellemannskommitéen sine avgjerder, då han gav Spellemannsprisen til Black Debbath (2000).
Til stortingsvalet i 2001 var Kristopher Schau kandidat for Det Politiske Parti i Aust-Agder og Sogn og Fjordane.
Sumt av Kristopher Schau sine gjerningar er dokumentera på DVD-en Kristopher Schau - Ti år med juling - på tide å få betalt! frå 2004.
Tippeligaen 2010
22. serierunde
29. august
30. august
23. serierunde
11. september
12. september
13. september
24. serierunde
18. september
19. september
20. september
{|
116 Sirona
116 Sirona er ein noko stor og lys hovudbelteasteroide med eit S-type spektrum. Han vart oppdaga av C.H.F. Peters den 8. september 1871 og namnsett etter Sirona, ei keltisk lækjande gudinne som også er sett i samband med stjerner.
Tippeligaen 2010
25. serierunde
26. september
Yoshihiro Fujita
Yoshihiro Fujita er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Tippeligaen 2010
25. serierunde
27. september
26. serierunde
2. oktober
3. oktober
4. oktober
27. serierunde
16. oktober
17. oktober
18.oktober
28. serierunde
24. oktober
25. oktober
Sunnfjord Skisenter
Sunnfjord Skisenter er eit alpinanlegg i Blomlia i Kråkenesmarka, 8 km frå sentrum i Førde i Sogn og Fjordane på vegen mot Askvoll. Bakken ligg frå 340–600 moh. og har ei lengde på 1100 meter.
Historie
Anlegget opna i 1985. I 1998 vart det investert i snøproduksjonsanlegg, der tre lågtrykkskanonar kan produsere 2-3000 m³ snø i døgnet, avhengig av vertilhøva. Etter at snøproduksjonen kom i gang, har bakken hatt stabil drift på mellom 75-100 driftsdøgn pr. sesong. Bakken har ein tallerkenheis som kan ha med opp til 900 personar. Denne fraktar om lag 110 000 passasjerar i året. Det er òg eit tautrekk for barn og nybyrjarar der.
Tippeligaen 2010
28. serierunde
{|
29. serierunde
31. oktober
30. serierunde
7. november
Kjelde: Noregs Fotballforbund
Oversikt/resultat
Kjelde: Noregs Fotballforbund
Kvalifisering til Tippeligaen 2011
Deltakarane var Hønefoss som enda på 14. plass i Tippeligaen og Fredrikstad, Løv-Ham og Ranheim som enda på 3. til 5. plass i Adeccoligaen 2010. I semifinalane møttest Hønefoss og Ranheim på AKA Arena, medan Fredrikstad møtte Løv-Ham heime på Fredrikstad stadion. I finalarunden hadde vinnaren av første semifinale heimekamp først, og vinnaren av andre semifinale heimekamp sist. Etter 8-1 samanlagt over Hønefoss rykte Fredrikstad opp til Tippeligaen 2011.
'''Semifinalar 12. november'''
'''Innleiande finale 9. november'''
'''Avsluttande finale 12. november'''
Kjelde: Noregs Fotballforbund
Encyclopædia Britannica
Encyclopædia Britannica (latinsk for «britisk encyklopedi») er eit av dei største leksikona i verda. Fyrste gong vart det gjeve ut i Edinburgh i Skottland den 7. desember 1768 av Adam og Charles Black. På 1920-talet vart rettane selde til amerikanske interesser.
Keizo Masuhara
Keizo Masuhara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Obokvartett av Mozart
Obokvartett i F-dur, K. 370 (K368b), vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart tidleg i 1781. Kvartetten er skriven for obo, fiolin, bratsj og cello. I 1780 vart Mozart invitert til München for å vitje kurfyrste Karl Theodor, som hadde bestilt operaen Idomeneo for ei karnevalsfeiring. Medan han var i München fornya Mozart kjennskapen til Friedrich Ramm, ein virtuos oboist i Münchenorkesteret. Det var for Ramm at Mozart komponerte kvartetten.
Verket har tre satsar:
Kjelder
''
Olava Bidtnes
Olava Bidtnes er ein norsk lyrikar.
Ho debuterte i 2004 med diktsamlinga Napp. Den andre diktsamlinga hennar, Tenke på kva havet heiter ein regnfull dag, kom i 2011.
Bidtnes er opphavleg frå Stjørdal, men har budd i Tromsø i mange år. Ho er del av poesigruppa Jernbanepoetene, og skriv på nynorsk. Bidtnes bur i dag i Sandvika utanfor Oslo.
Masayuki Mita
Masayuki Mita er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Mikroskop
Det finst tre hovudtypar mikroskop:
Lysmikroskop
Det synlege lyset har ei bølgjelengd på mellom 400 og 700 nm. Det avgjer kor små ting me kan sjå, ikkje mindre enn 0,3 mikrometer.
Kamjanets-Podilskyj
Kamjanets-Podilskyj (ukrainsk Кам’янець-Подільський, armensk Կամիանեց-Պոդոլսկի, polsk Kamieniec Podolski) er ein by ved elva Smotrytsj vest i Ukraina, nordaust for Tsjernivtsi.
Han var tidlegare det administrative senteret i Khmelnytskyj oblast, men er i dag det administrative senteret i Kamjanets-Podilskyj rajon (distrikt) i oblastet. Byen har like over 100 000 innbyggjarar (2011).
Byen vart nemnt allereie i 1106. Frå 13. til 1700-talet opplevde Kamenets både oppgangstider og blomstring. Frå 1373 til 1430 var byen ein del av Storhertugdømet Litauen, deretter var ein bortsedd frå ein kort periode i tida 1672 til 1699 under tyrkisk-tatarar under Polen. Frå 1772 kom Kamenets under innverknad frå Det russiske keiserdømet. I 1918 vart det første ukrainske universitet etablert i byen. Like etter første verdskrigen vart byen i 1919 sete for den mellombels ukrainske nasjonalregjeringa. I 1922 vart byen saman med resten av Ukraina ein del av Sovjetunionen.
Under andre verdskrigen leid òg denne byen sterkt under krigshandlingane, undertrykkinga og holocaust. Før den tyske okkupasjonen var kring 40 % av innbyggjarane i byen jødar. Etter krigen vart byen gjenoppbygd og er i dag ein del av den sjølvstendige staten Ukrania.
Cumulus congestus pileus
Ein pileus (Latin for kappe) eller kappesky er ei horisontal sky som kan oppstå over godt utvikla cumulusskyer, vanlegvis cumulus congestus eller cumulonimbus calvus, og får det til å sjå ut som om cumulusskya har ei «hette» eller «kappe». Desse skyene endrar raskt form. Dei oppstår ved at kraftig vertikal luftstraum, gjerne 30-50 km/t, fører fuktig luft raskt oppover, og får lufta til å kondensere. Dermed er dei vanlegvis eit teikn på at cumulusskya er i ferd med å utvikle seg til ei fullt utvikla cumulonimbussky pga av dei kraftige vertikale rørslene i skya. Dei kan òg vere eit teikn på at torevêr er i vente.
Skyene som får desse kappeskyene over seg, blir gjerne kalla «-sky med kappe» eller «-sky med pileus», til dømes «ei cumulonimbussky med pileus».
Mikel John Obi
John Obi Mikel er ein nigeriansk fotballspelar som spelar for Stoke City FC (2020).
Per 2018 spela han for den kinesiske klubben Tianjin TEDA FC og det nigerianske landslaget. Han gjekk frå Lyn til Manchester United og sidan til Chelsea, frå han starta i Tianjin TEDA.
Saman med det nigerianske landslaget fekk han bronse under Sommar-OL 2016.
Nils Gjerland
Nils Asbjørn Gjerland er ein norsk bonde og Senterparti-politikar. Han var ordførar i Førde kommune frå 2003 til 2011.
Sojiro Ishii
Sojiro Ishii er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Arne fabrikker
Arne fabrikker var ein tekstilfabrikk i Ytre Arna ved Bergen. Fabrikken vart starta i 1846 av Peter Jebsen. Allereie i 1844 kjøpte han opp rettane til Blindheimselva i Arna for å nytta vasskrafta til industriell bruk. I 1960-åra var bedrifta ein av dei største tekstilprodusentane i Noreg, og produserte blant anna sengetøy, garn, soveposar og vatterte teppe.
I 1845 underteikna Peter Jebsen kjøpekontrakt på Blindheimselven («Elvæ») frå Gaupås som renn ut i Ytre Arna, og grunnla det som blei landets første mekaniserte bomullsveveri. Han brukte halve formua si, 200 spesiedalar, på å kjøpe elva. Verksemda vaks raskt, og etter kvart blei det bygd både bomullsspinneri, fargeri og bleikeri på staden. Dette blei starten på Arne Fabrikker, ein av dei største og viktigaste tekstilfabrikkane i landet. Verksemda Arne Fabrikker romma to større fabrikkar: bomullsvarefabrikken og ullvarefabrikken. Bygda Ytre Arna ble bygd opp rundt fabrikkane, og utvikla seg til eit industrisamfunn som trakk til seg arbeidarar frå heile Vestlandet. Fabrikken var også i stor grad samfunnsorganisator, og i tillegg til arbeidsplassar sytte den for bustadar, skule, idrettsanlegg, fattigvesen, vegbygging, brannkorps, lege, samfunnshus med kino og kyrkje – eit komplett lite samfunn.
Fabrikkane i nyare tid
Fabrikkanlegget (Bomullsvarefabrikken) er på 20 000 kvm og ligg nedst ved Sørfjorden. I dag er dette Arna Næringspark. Her held også tekstilbedrifta Oleana og Ytre Arna Historielag til.
Fabrikkanlegget (Ullvarefabrikken) ligg ved Blindheimselven (Elvæ) øvst i Ytre Arna. I dag er dette Arna Industrihus.