cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaulosen
Gaulosen er ein fjordarm av Orkdalsfjorden i Skaun og Trondheim kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 10 km søraustover til Øysanden der elva Gaula munnar ut i fjorden. Fjorden er kalla opp etter elva.
Fjorden har innløp mellom Lundneset i sør og Vevikneset i nord. Heile vegen rundt fjorden er det busetnader. På nordsida er det mindre grender som Vevik, Byneset, Høyem, Mule, medan sørsida har større bygder som Brekka, Buvika og Børsa. Europaveg 39 går langs heile sørsida av fjorden.
Ihr Menschen, rühmet Gottes Liebe
Instrumentering og struktur
Det består av fem satsar:
Suldalsposten
Suldalsposten er ei avis som vert utgjeven i Suldal kommune i Rogaland fylke. Hovudkontoret ligg i kommunesenteret Sand i Suldal, og avisa kjem ut to gonger i veka. Suldalsposten har ni tilsette.
Provinsen Lugo
Lugo er ein provins nordvest i Spania, nordaust i den autonome regionen Galicia. Han grensar til provinsane Ourense, Pontevedra og La Coruña, León, Asturias og i nord til Biscayabukta.
Provinshovudstaden er Lugo som har omtrent ein fjerdedel av innbyggjarane på kring 350 000 innbyggjarar.
Provinsen har 67 kommunar.
Fedraheimen
Fedraheimen var ei norsk avis som kom ut ei gong for veka i tida 1877 til 1891. Avisa vart grunnlagd av forfattaren Arne Garborg. Ivar Mortensson-Egnund var medarbeidar, og bladstyrar frå 1884. Fedraheimen, «Eit Vikeblad aat det norske folket», var eit viktig talerøyr for målrørsla. Avisene Den 17de Mai og Norsk Tidend er rekna å vera framhald av Fedraheimen.
Kari Karlsen
Kari Karlsen er ein norsk, tidlegare høgdehoppar. Ho vart noregsmeister i øvinga i fire år på rad, 1970-73, i 1971 vart ho tildelt kongepokalen for vinnarhoppet på 1,76 m. Karlsen var medlem av Oslo Idrettslag.
Aktiv
Karlsen slo gjennom på nasjonalt nivå då ho i 1968 som ei av tre jenter fekk bronsemedalje i høgdehopp under NM med resultatet 1,50 m. Den suverene vinnaren, Anne Lise Wærness, gjekk over 1,72 m. Sesongen etter nærma Karlsen seg Wærness sitt nivå, under NM heldt ho fylgje til 1,67 m, medan Wærness også klarte den neste høgda; 1,70 m.
Åra 1970-73 vann Karlsen høgdehopptevlinga under NM. Dei to sesongane 1970 og 1971 forbetra ho den norsk rekorden fire gongar frå 1,74 m til 1,80 meter. Hennar bestehopp på 1,80 m kom i London 17. juli 1971. Ho kom på ellevteplass ved EM i friidrett 1971 i Helsingfors, etter eit hopp på 1,75 m. Vinnaren Ilona Gusenbauer frå Austerrike gjekk over 1,87 m.
Skriverøya
Skriverøya er ei halvøy i Iddefjorden i gamle Idd kommune. Her finst kulturminne frå jarnalderen, den store nordiske krigen og steinhoggarane sine glansdagar.
Øyposten
Øyposten er ei lokalavis som vert utgjeven i Finnøy og Rennesøy i Rogaland fylke. Redaktør er Rune Nedrebø. Avisa har kontor på Judaberg på Finnøy. Avisa kjem ut ein gong i veka (torsdag), totalt 48 gonger i året.
Historie
Avisa starta som kommunalt informasjonsblad i 1970. I 1999 vart Øyposten aksjeselskap. I dag har avisa fem tilsette. Rune Nedrebø vart tilsett som ny redaktør i september 2019. Tidlegare redaktørar er blant anna Edd Meby og Jon Asgaut Flesjå. Etter kommunesamanslåinga i 2020 der Finnøy og Rennesøy blei ein del av Stavanger kommune, blei også Rennesøy med som ein del av dekningsområdet til avisa.
I juni 2021 blei 80 prosent av Øyposten AS kjøpt opp av Schibsted, noko som innebar både Øyposten og nettavisa Randaberg24. I ettertid kjøpte konsernet også opp dei siste 20 prosenta, og avisa er dermed heileigd av Schibsted.
Clarino
Clarino eller klarino (frå det latinske clarus 'klår, høglydt, skingrande') kan visa til ein type trompet eller eit musikalsk register.
Omgrepet clarino vert òg nytta for særskilde register når ein spelar trompet eller klarinett. Clarinoregisteret for trompet omfattar dei diatoniske naturtonanen. Clarinoregisteret for klarinett er eit mellomregister som omfattar første overblåsinga i det øvre registeret.
Orkdalsfjorden
Orkdalsfjorden er ein fjordarm av Trondheimsfjorden i Orkland, Skaun og Trondheim kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 17 km sørover til Orkanger i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Geitaneset i vest og Frøset i aust, like vest for Trondheim. Korsfjorden ligg nord for Orkdalsfjorden, medan Flakkfjorden går vidare mot aust. Eit stykke inn i fjorden deler han seg i to. Gaulosen går søraustover, medan Orkdalsfjorden held fram mot sørvest. Gaulosen strekkjer seg inn til Buvika og munningen til elva Gaula. Rett vest for innløpet til Gaulosen ligg bygda Viggja på sørsida av fjorden. Frå her går fjorden vidare søraustover og inn til Orkanger der elva Orkla munnar ut.
Europaveg 39 går langs sørsida av fjorden og inn Gaulosen. Langs heile vestsida går fylkesveg 710.
Strindfjorden
Strindfjorden er ein delfjord i den sørlege delen av Trondheimsfjorden i Trondheim, Malvik og Stjørdal kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 20 km austover frå sentrum av Trondheim til området vest for Skatval.
E 6 går langs sørsida av fjorden.
Nye Ringnesin
Nye Ringnesin er ei norsk gammaldansgruppe skipa i 1984. Gruppa kjem frå Vågå, Lom og Sør-Fron.
Tulva
Tulva (russisk Тулва) er ei elv i Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Kama frå venstre i nedslagsfeltet til Volga. Ho har utspring Uinskom rajon sør i provinsen i Tulvinskojhøgdene. Tulva munnar ut i Votinskreservoaret i Kama i nærleiken av byen Osa.
Elva har ei lengd på 118 km og eit nedslagsfelt på 3530 km². Elva har eit totalt fall på 200 meter og ei gjennomsnittleg helling på 0,8 meter per kilometer.
Den største sideelva hennar er Barda frå venstre.
Eric Flaim
Eric Joseph Flaim er ein USA-amerikansk skeiseløpar frå Pembroke i Massachusetts som vart verdsmeister i firkamp i Alma-Ata i 1988.
I løpet av ein månad vinteren 1988 tok Flaim medalje i olympiske leikar, og i verdsmeisterskapaen i firkamp og i sprint. Det tok til fyrste helga i februar med bronseplass i sprint-VM i West Allis i delstaten Wisconsin i USA. To veker seinare gjekk han inn til sølvmedalje på 1 500 meter under Vinter-OL 1988 i Calgary, bak austtyske André Hoffmann. Fjorten dagar etter overraska Flaim stort og kunne stige øvst på sigerspallen då VM i firkamp på Medeo-bana i Alma-Ata var over.
Flakkfjorden
Flakkfjorden er ein delfjord av Trondheimsfjorden i Trondheim kommune i Trøndelag. Fjordstykket ligg i den sørlege halvdelen av Trondheimsfjorden mellom Korsfjorden og om lag 10 km austover til der Strindfjorden startar.
Antwerpen
Antwerpen er ein kommune og by i den belgiske provinsen Antwerpen. Antwerpen har lenge vore ein viktig belgisk by både økonomisk og kulturelt. Han ligg på høgre sida av elva Schelde, som går til Nordsjøen via Westerschelde. Hamna i Antwerpen er ei av dei største i verda, og i Europa er berre hamna i Rotterdam større.
Flakkfjorden
Fjorden startar om lag ved Klefstad i vest og går austover til Trolla, like vest for sentrum av Trondheim. Fjorden passerer Flakk, som han er kalla opp etter. Frå Flakk går det ferje over fjorden til Rørvik.
Antwerpen
Antwerpen er eit av sentruma i diamantindustriem i verda.
Flakkfjorden
Riksveg 707 går langs fjorden til Flakk, og frå her går riksveg 715 vidare austover.
Antwerpen
Antwerpen har fått namnet «vestens Jerusalem» på grunn av den store minoriteten av ortodokse jødar i byen.
Setzehorn
Setzehorn er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Antwerpen
I 1920 var byen vert for sommar-OL.
Under Den andre verdskrigen vart Antwerpen frigjort 8. september 1944 av den britiske 11th Armoured division. Etter frigjeringa prøvde tyske styrkar å øydeleggje hamna med V-2 rakettar.
Asterisk
Asterisk (*, Unicode U-066D) er eit typografisk symbol. Namnet kjem av gresk ἀστερίσκος (asterískos) og tyder lita stjerne.
Ein brukar teiknet * (asterisk) i overkant av ei tekstline for å markere at ein viser til ein fotnote.
Innan språkhistorie vert teiknet * (asterisk) framom eit ord eller uttrykk bruka for å markere at forma er konstruert, men ikkje påvist.
Innan språkvitskapen vert teiknet * (asterisk) brukt for å vise at eit ledd eller ein setning er ugrammatisk.
I programmeringsspråk og i rekneark vert * (asterisk) bruka som multiplikasjonsteikn (gongeteikn).
Urolka
Urolka (russisk Уролка) er ei elv i Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Kama frå høgre i nedslagsfeltet til Volga. Elva er 140 km lang og har eit nedslagsfelt på 2010 km².
Dei største sideelvane hennar er Tsjugor, Ulva og Solman, alle frå venstre.
Kongsberg Satellite Services
Kongsberg Satellite Services (KSAT) er eit norsk føretak med hovudkontor i Tromsø som driv fleire jordstasjonar for satellittar, mellom anna SvalSat på Svalbard og TrollSat i Antarktis. Føretaket tilbyr tenester som er baserte på data frå satellittane deira. Verksemda har over 300 tilsette, rundt 230 av dei i Tromsø.
John Nunatak
John Nunatak er ein isolert nunatak av granitt i Antarktis, som ligg 4 nautiske mil nord for Pirrit Hills. Nunataken vart utforska av US Antarctic Research Program-geologane Edward Thiel og Campbell Craddock den 13. desember 1959, under ein flytur langs den 88. vestlege meridianen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter stålarbeidar Orlan F. John i U.S. Navy som mista livet i ei ulukke ved McMurdo Sound, 2. november 1960.
Sværholthalvøya
Sværholthalvøya er ei halvøy i Troms og Finnmark mellom Porsangerfjorden i vest og Laksefjorden i aust. Halvøya er delt mellom Nordkapp, Porsanger og Lebesby kommune.
Sunndalsfjorden
Sunndalsfjorden er namnet på to fjordar i Noreg:
Les Droites
Les Droites (4 000 m) er eit fjell i Mont Blanc-massivet i dei franske Alpane.
Fjellet har to toppar:
Nordveggen av fjellet reiser seg kring 1600 m opp frå Argentière-koppen. Gjennomsnittleg steilheitsgrad på fjellsida er 60°, og veggen er den brattaste langs den 10 kilometer lange egga som strekker seg frå Aiguille Verte til Mont Dolent. Fyrste ruta i nordveggen vart klatra 31. juli 1930 av Bobi Arsandaux og Jacques Lagarde. Ruta dei tok går opp hovudrenna på nordaustflanken av fjellet. Klatraren Reinhold Messner har uttala at nordveggen på Les Droites er den villaste nordveggen i Alpane.
Val
''Denne artikkelen er om politiske val. For den kognitive prosessen val; sjå her''
Val er beslutningsprosessar der folk røystar for sine favorittar blant fleire alternativ, og fordelinga av røystene avgjer kva som vert utfallet av prosessen (kven som vinn). Val er den vanlege måten å utpeika kven som skal sitja i viktige politiske posisjonar i eit demokrati (eller eit indirekte demokrati) på.
Noreg har eit styresett som er basert på stortingsval kvart fjerde år. Dette valet fastset samansetnaden av Stortinget og (indirekte) regjeringa, som styrer nasjonen. To år etter kvart stortingsval blir det halde kommune- og fylkestingsval som peiker ut dei politikarane som skal styra lokalt, det vil seia på kommune- og fylkesnivå.
Ulike samfunn har ulike valsystem, og ingen av dei vil kjennast heilt rettvist for alle. Difor er alle røystemetodane utsette for kritikk. Den vanlegaste måten å røysta på, er at kvar røysteføre innbyggjar har ei røyst, som ho gjev til den kandidaten ho vil skal vinna.
Stjørdalsfjorden
Stjørdalsfjorden er ein delfjord i den sørlege delen av Trondheimsfjorden i Malvik og Stjørdal kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg om lag 8 km inn til Stjørdalshalsen og Trondheim lufthamn, Værnes.
Vest og nordvest for fjorden ligg Strindfjorden. På sørsida av fjorden ligg Hommelvik. Inst i fjorden munnar Stjørdalselva ut i fjorden.
Vesterøya
Vesterøya er ei halvøy utanfor Sandefjord.
Barokktrompet
Barokktrompet eller clarino er ein type lang trompet utan ventilar. Han blei brukt frå 1500- til 1700-talet, under barokken, og i dag til å spela musikk frå denne tida. Dagens barokktrompet kan vera ein naturtrompet, eller han kan ha fingerhòl.
På barokktrompeten kunne ein berre spela ein overtoneserie. Ettersom overtonane kjem tettare jo høgare oppe i registeret ein speler, får ein nok tonar til å skapa melodiar om ein hell seg i det øvste registeret. Det er svært fysisk anstrengande å spela barokktrompet. I dag bruker ein gjerne trompetar med ekstra fingerhòl, eller speler musikk skriven for han på ein moderne trompet med ventilar.
Tyske Friedemann Immer er ein kjend utøvar av barokktrompet i moderne tid. I Noreg er Kristin Hetland ein prisbelønt utøvar av barokktrompet. Oslo musikk- og kulturskole gjev opplæring i barokktrompetspel i Noreg.
FC Bayern München
FC Bayern München er ein tysk fotballklubb frå München, som er hovudstaden i den sørtyske delstaten Bayern. Laget spelar heimekampane sine på Allianz Arena. FC Bayern München hadde pr. 14. november 2005, 104 720 medlemmer, og er med dette verdas nest største idrettsforeining i verda etter FC Barcelona. Fotball er den største idretten innan klubben, men klubben har i tillegg aktivitet innan basketball, handball, bowling, sjakk, bordtennis og turn.
Optisk fiber
Оптички кабл
FC Bayern München
Merittar
Bayern München sitt A-lag har spela i 1. Bundesliga frå 1965. Klubben er den mestvinnande innan tysk fotball gjennom tidene.
Ilioúpoli
Ilioúpoli (gresk Ηλιούπολη), eldre former Helioupoli og Ilioupolis, er ein kommune i dei søraustlege forstadane til Aten i Hellas. Kommunen inngår i byområdet til Aten, og høyrer administrativt til periferieininga Sentral-Aten i periferien Attikí.
FC Bayern München
Spelarstall
17. august 2021
Johnson Nunataks
Johnson Nunataks er to isolert fjellknausar, eller nunatakar, som ligg 3 nautiske mil vest for Reed Ridge, langs nordvestsida av Ford Massif i Thiel Mountains i Antarktis. Namnet vart foreslått av Peter Bermel og Arthur B. Ford, begge leiarar for gruppa frå US Geological Survey (USGS) som kartla Thiel Mountains i 1960–61. Han er kalla opp etter USGS-geologen Charles G. Johnson som frå USS «Glacier», studerte Beaufort Island og Cape Bird i løpet av 1958–59.
Drammens teater
Drammens teater blei opna 9. februar 1870 i Drammen og var teikna av arkitekt Emil Victor Langlet. Han teikna òg Stortingsbygget. Teateret brann 10. desember 1993. Interiøret blei bygd opp på ny og teateret blei opna for andre gong 8. februar 1997.
Usolka
Usolka (russisk Усолка) er ei elv i Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Kama frå venstre i nedslagsfeltet til Volga.
Av sideelvar finn ein Mamonku, Botsjkarikhu, Poludenku, Sodoma, Belaja, Nerestovitsu, Bobroaku, Rzjavets, Talitsu, Klestovku og Kekurku.
Romsdalshalvøya
Romsdalshalvøya er ei halvøy i Møre og Romsdal på 1560 km². Halvøya er ein del av Romsdal og Nordmøre og er avgrensa – frå inst i Romsdal, ut til havet, til inst på Nordmøre – av Eresfjorden (mot vest), Langfjorden (mot sør), Romsdalsfjorden (mot sør), Julsundet (mot vest), Hustadvika (mot nord), Kornstadfjorden (mot aust), Kvernesfjorden (mot nord), Batnfjorden (mot nord), Tingvollfjorden (mot aust) og Sunndalsfjorden (mot aust).
Younger Girl
«Younger Girl» er ein song skriven av John Sebastian og først gjeven ut av bandet hans, The Lovin' Spoonful på debutplata Do You Believe in Magic i 1965. Songen er i røynda «Prison Wall Blues» (1930) av Cannon's Jug Stompers, med eit par endringar i teksten.
To versjonar av songen gjekk inn på den amerikanske singellista i 1966. Den amerikanske popgruppa The Critters sin versjon frå debutalbuet deira nådde 42. plassen på Billboard's Hot 100 og 21. plassen på Cash Box Top 100. I Canada nådde «Younger Girl» niandeplassen og på UK Singles Chart nådde han 38. plassen.
Romsdalshalvøya
Halvøya omfattar mesteparten av Nesset, Molde og Gjemnes kommunar, og heile Fræna og Eide kommunar, og grensar i søraust mot Sunndal kommune. Byen Molde er den største tettstaden.
Det bur om lag 43 000 menneske på halvøya, på øya utanfor bur ytterlegare om lag 5 000 menneske.
Dommar
Dommar kan bety:
Sosialdemokratar mot EU
Sosialdemokratar mot EU, korta SME, var ein medlemsorganisasjon for sosialdemokratiske EU-motstandarar i Noreg. Organisasjonen vart skipa i 1993, omkring folkerøystinga om norsk EU-medlemskap i 1994, og vart leidd av Hallvard Bakke. Andre sentrale personar var mellom andre Tove Strand, Rune Gerhardsen og dåverande AUF-leiar Trond Giske. SME var open for både Ap-medlemmer og sosialdemokratar frå andre organisasjonar eller partilause. Mange tillitsvalde i Arbeidaranes ungdomsfylking engasjerte seg også i SME.
Arbeidet til SME var avgjerande for nei-sigeren ved folkerøystinga i 1994. For å understreke føremålet til organisasjonen, vart SME lagt ned dagen etter folkerøystinga.
Historie
Skipinga av SME vart offentleggjort 27. oktober 1993, etter valet same haust. Skipinga var planlagd i god tid, men SME ville vente til etter valet i frykt for å verte skulda for opprør og bråk i Arbeidarpartiet under valkampen. Lanseringa kom som ei bombe på Ap-leiinga. Sjølv om sentralstyret i partiet ikkje var positive til fraksjonen, som var eit brot på partivedtektene i Arbeidarpartiet, valde dei å ikkje slå ned på organisasjonen, i frykt for meir bråk i det konfliktfylde organisasjonsdemokratiet.
Ved skipinga vart Hallvard Bakke leiar og Tove Strand Gerhardsen nestleiar. Gerhardsen hadde berre nokre månader tidlegare gått av som statsråd i regjeringa til Gro Harlem Brundtland. Trond Giske, Trond Jensrud, Anniken Huitfeldt og Wegard Harsvik var òg mellom skiparane av organisasjonen.
EU-striden
Nei-rørsla hadde allereie Nei til EU som sentral organisator for nei-kampen. SME ville ikkje bygge ei masserørsle, men var tiltenkt ei rolle som tenketank og organisator for nei-sida i Arbeidarpartiet. SME skulle legitimere nei-standpunktet for sosialdemokratar, og mobilisere sosialdemokratar til å røyste nei.
SME spelte òg ei rolle under den ekstraordinære LO-kongressen i september 1994, der LO skulle ta standpunkt i EU-spørsmålet. Nei til EU hadde satsa stort på å få eit nei-fleirtal på kongressen, og SME tok del i dette arbeidet gjennom kontaktar i fagrørsla. Sjølv om dei fleste hadde venta eit fleirtal for medlemskap, vart resultatet overraskande nei. Nei-resultatet frå kongressen vart for SME eit viktig argument fram til folkerøystinga 28. november.
Ettertid
SME hadde i tufta til organisasjonen slått fast at organisasjonen skulle nedleggjast etter folkerøystinga, uansett utfall. Sjølv om organisasjonen ikkje speler nokon formell rolle i dag, har grupperingar og nettverk frå denne tida framleis innflytnad i Ap. Dette gjeld mellom anna det mykje omtala nettverket kring Trond Giske. I 2004 vart nettstaden nyttnei.no lansert som ein «sosialdemokratisk nettstad mot EU» av forfattarane bak boka Et nytt nei. På nettstaden vert fleire personar med bakgrunn frå SME, mellom andre Hallvard Bakke og Trond Jensrud, presentert og intervjua.
Kay Stenshjemmet
Kay Arne Stenshjemmet er ein norsk tidlegare skeiseløpar som vart europameister i firkamp i 1976 og 1980. Han vart fire gongar norsk meister i firkamp; 1976, 1977, 1978 og 1981 og ein gong i sprint, 1976. Stenshjemmet var mange sesongar medlem i Sportsklubben Ceres, seinare i Rælingen Skøyteklubb.
I tillegg til meisterskapstriumfane steig Stenshjemmet på sigerspallen i ei rad internasjonale meisterskap. Han vann sølvmedaljar i europameisterskapane 1977 og 1979, på 1 500 meter og 5 000 meter under Vinter-OL 1980, og i firkamp-VM 1981. Både i VM i firkamp 1979 og EM 1981 enda han på bronseplassen. Han vann til saman ni distanseløp i internasjonale meisterskap.
Den 19. mars 1977 sette Stenshjemmet verdsrekord på 5 000 meter med 6.56,9 på Medeo-bana i Alma Ata.
Sex de Marinda
Sex de Marinda er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Lysaker
Lysaker er ein tettbygd stad med hovudsakleg kontorblokker på grensa mellom kommunane Bærum i Akershus og Oslo, i området der Lysakerelva munnar ut i Lysakerfjorden, ein part av Indre Oslofjord. Kommunegrensa følgjer elva og Lysakerfjorden. Lysaker er ein del av tettstaden Oslo, og sterkt prega av moderne kontorbygg. Namnet kjem av norrønt Ljósakr, lys eng.
Lysaker er eit trafikknutepunkt. Ingen andre stader i Noreg passerer det fleire bilar i døgn enn på Europaveg 18 ved Lysaker. Statens vegvesen har rekna ut at det i perioden 2005–2010 vil vere i gjennomsnitt 170 000 passeringar kvart døgn.
Her ligg òg Lysaker stasjon på Drammensbanen, og frå 2011 òg på Askerbanen, og er ein av dei største i landet rekna etter talet på ferdafolk. Flytoget stoggar på Lysaker, og her er òg eit bussknutepunkt. Mellom Lysaker og Nesodden går det passasjerferje.
Fridtjof Nansens hus «Polhøgda» ligg på Lysaker. Det hyser no Fridtjof Nansens institutt.
Lysaker har gjeve namn til den uformelle gruppa Lysakerkretsen; kunstnarar og vitskapsmenn som levde i området rundt 1900.
Tsjermozelva
Tsjermoz (russisk Чермоз) er ei elv i Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Kama frå høgre i nedslagsfeltet til Volga. Ho spring ut frå Jusvinskogo rajon og gjennom Ilinskomu rajon før ho munnar ut i Kama, 192 km før munningen hennar. Tsjermoz har ei lengd på 121 km og eit nedbørsfelt på.
Jordan Nunatak
Jordan Nunatak er ein nunatak som ligg mellom toppen av Rochray- og Coxbreen sørvest på Thurston Island. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter spesialist 6 Joe Jordan i U.S. Army Aviation Detachment, ein helikoptermekanikar under kartlegginga av Ellsworth Land i 1968-69.
Langråsa
Langråsa er ein liten fjordarm av Åsenfjorden i Levanger kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg om lag 1 km nordaustover til Åvika.
Fjorden har innløp mellom Blekkpynten i aust og Salbutangen i vest. På andre sida av Salbutangen ligg Åvikfjorden, medan Fættenfjorden ligg på andre sida av Blekkpynten.
Sex Noir
Sex Noir er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Pinchas Zukerman
Pinchas Zukerman er ein kjend israelsk fiolinist og dirigent.
Han vart fødd i Tel Aviv og reiste til USA for å studere. Han gjorde debuten sin i New York i 1963. Zukerman har spelt inn over 100 verk. Han har vorte nominert til 21 Grammy-prisar og har vunne to av dei.
Åvikfjorden
Åvikfjorden er ein liten fjordarm av Åsenfjorden i Levanger kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg om lag 1 km nordaustover til Åvika.
Fjorden har innløp mellom Salbutangen i aust og Skarpøya i vest. På andre sida av Salbutangen ligg Langråsa.
Puente de las Américas
Puente de las Américas (norsk Brua over Amerikaene, engelsk Bridge of the Americas) er ei vegbru i Panama, som går over Stillehavsmunninga på Panamakanalen. Ho vart bygd i 1962 til ein pris av 20 millionar amerikanske dollar, og ho var den einaste brua som forbatt Nord-Amerika og Sør-Amerika til Puente Centenario vart opna i 2004.
Skildring
Puente de las Américas kryssar Panamakanalen ved Stillehavsmunninga i Balboa, nær Panama City. Ho vart oppført i perioden 1959-1962 av USA.
Frå brua var ferdig i 1962 til opninga av Puente Centenario i 2004 var Puente de las Américas ein sentral del av Panamerika Highway. Som den einaste faste passasjen over Panamakanalen var ho det einaste permanente sambandet mellom Nord- og Sør-Amerika sidan opninga av kanalen i 1914. Det er ei lita svingbru som er innebygd i slusa i Gatún, og ei dreiebru til bilar og tog vart bygd i Miraflores i 1942, men desse bruene kan berre brukast når slusene er att, og dei har avgrensa kapasitet.
Behovet for ei bru
I 1942 vart ei svingbru til veg og jernbane etablert på Miraflores-slusene. Sjølv om ho berre kunne brukast når det ikkje var skip i slusa, gjorde ho likevel til mindre trafikkpress over kanalen. Det var likevel tydeleg at der måtte ei noko meir omfattande løysing til, også sjølv om endå ei ferje vart sett inn same år.
Bruprosjektet
Idéen om ei fast bru over kanalen hadde vorte framsett med høg prioritet så tidleg som i 1923. Dei vekslande regjeringane i Panama prøvde å presse USA som kontrollerte kanalsonen, og i 1955 vart det inngått avtale om at USA skulle bygge brua.
Kontrakten på 20 millionar dollar gjekk til John F. Beasly & Company, og prosjektet vart starta ved ein seremoni 23. december 1958 med medverknad av USA sin ambassadør Julian Harrington og presidenten i Panama, Ernesto de la Guardia Navarro. Sjølve bygginga starta i oktober året etter og tok nesten to og eit halvt år å gjennomføre.
Opninga av brua fann stad 12. oktober 1962 ved ein stor seremoni. Dagen starta med ein konsert med amerikanske militærorkester og nasjonalgarden i Panama sitt orkester. Etter det fylgde taler, bøn, musikk og nasjonalsongane til begge landa. Tråden vart klipt over av Maurice H. Thatcher, og deretter fekk dei som var tilstades lov til å gå over brua. Det vart teke store tryggleikssikringar for å halde styr på den store menneskemengda. Seremonien vart intensivt dekt med radio- og fjernsynssendingar.
Bruken
Ved opninga vart brua eit viktig ledd i Panamerika Highway, og omkring 9 500 køyretøy passerte dagleg brua. Dette talet steig, og i 2004 var det omkring 35 000 køyretøy som dagleg køyrde over brua. Ho vart difor ein flaskehals på motorvegen, og ho vart avløyst av Puente Centenario som no er hovudsambandet over Panamakanalen og ein del av Panamerika Highway.
Namnet
Brua vart opphavleg kalla (spesielt av folk frå USA) Thatcher Ferry Bridge etter namnet på den fyrste ferja som kryssa kanalen om lag på same stad som brua vart bygd på. Ferja var oppkalla etter Maurice H. Thatcher som hadde vore medlem av kanalkommisjonen som førebudde lovgjevinga som var nødvendig for å mogleggjere ferja. Det var òg han som opna brua.
Dette namnet var upopulært hjå regjeringa i Panama som føretrekte Puente de las Américas. Brua fekk dette namnet offisielt etter vedtaket av ein resolusjon i Nasjonaforsamlinga ti dagar før brua opna.
Interessant nok sa viseutanriksminister George W. Bell i si tale under opningsseremonien: «Vi kan i dag sjå på denne brua som eit nytt og lysande skritt mot virkeleggjeringa av draumen om Panamerika Highwayen, som no nesten er ein realitet. Den store brua vi opnar i dag – i sanning ei bru over Amerikaene – utgjer siste trinn i highwayen frå USA til Panama.»
Provinsen Málaga
Provinsen har eit areal på og kring 1,3 millionar innbyggjarar. To femtedelar av dei bur i provinshovudstaden Málaga. Málaga har 100 kommunar. Utanom hovudstaden er dei største byane Marbella, Vélez-Málaga, Antequera og Ronda.
Hovudnæringa i provinsen er turisme, særleg langs strendene i Costa del Sol. Desse strendene vert vitja av millionar av turistar kvart år.
Lysbilete
Eit lysbilete eller ljosbilete er eit slags lite kort med eit bilete på som ein puttar ned i ein lysbileteframvisar. Biletet vert då forstørra, og kan då visast til alle i ei forsamling på same tid, til dømes på eit lerret. Når ein har teke ein film med bilete, kan ein få dei framkalla som lysbilete. Ein får då alle bileta på filmen på kvart sitt vesle «kort», ein kan setje dei i lysbileteframvisaren og bla gjennom dei. I dag viser mange digitale bilete som ligg på ei datamaskin med prosjektor i staden for å bruke lysbilete og lysbileteframvisar.
Avisa Ryfylke
Ryfylke er ei avis som vert utgjeven i Sauda kommune i Ryfylke i Rogaland fylke.
Gråtrast
«Gråtrast» og «gråtrost» kan vera hannkjønns- eller hokjønnsord på nynorsk. Rundt i Noreg har mange lokale namn vore brukt, til dømes «skjetatrast» i Hordaland og «ræpetrost» i Buskerud.
Utsjånad
Gråtrasten er ein relativt stor og kraftig trast med ei kroppslengd på rundt 25 centimeter. Brystet er gyldent med svarte flekker, undersida lys. Øvre rygg og oversida av vengene er brune. Hovudet og nakken er grå, overgumpen lysgrå, stjerten mørk. Nebbet er grågult. Hoa og hannen er like.
Utbreiing og habitat
Gråtrasten finst som hekkefugl frå Fennoskandia til Sør-Frankrike i Europa og i eit breitt belte austover gjennom Europa og Sibir til nordaustlege Kina og aust for elva Lena i Russland. Han overvintrar i det meste av Europa unntatt nordlegaste Fennoskandia, rundt Middelhavet, Tyrkia, Kaukasus og i eit område i Sentral-Asia.
Gråtrasten er relativt ny som hekkefugl i Storbritannia der han hekkar berre spreitt og fåtalig. Lengre vest, på Island, held han til berre utanfor hekketida. På Grønland etablerte gråtrasten seg i sørvest i 1937, men er truleg forsvunnen. Gråtrasten er ein vanleg hekkefugl over nesten heile landet. Han hekkar frå havnivå til langt opp på snaufjellet. I vierregionen er han relative vanleg, og stundom går han heilt opp i lavregionen. På Hardangervidda t.d., hekkar han regelmessig opp til om lag 1250 moh., og er observert enda høgare. Ved Sylane er det gjort hekkefunn 1400 moh. Fuglen lever i all slags skog, men unngår helst større samanhengande skogområde. Han trivst særleg godt i skogkantar, der skogen grensar mot dyrka mark, myr eller andre opne felt. Fuglen kan og slå seg til i meir opne område, særleg kulturmark, med nokre få skogholt eller berre nokre få større tre. Gråtrasten har etter kvart også vorte ein vanleg fugl i mange byar og tettstader, om enn ikkje i same utstrekning som svarttrasten. Her finn vi gråtrasten i hagar, parkar og allear og på kyrkjegardar, dersom det finst nokre større tre med opa mark i nærleiken. Arten finst også på heilt trelause stader, som t.d. i vierkjerr til fjells, og heilt ute mot Ishavskysten i Finnmark. Den norske hekkebestanden er truleg på over 1 million par.
Hekking
Gråtrasten hekkar ofte i koloniar med frå nokre få par opptil 40-50 par. Somme hekkar i einslege par. Reiret vert som regel plassert i eit tre. I område utan tre og buskar kan reiret plasserast på bygningar, fiskehjellar, bruer, gjerder, store steinar eller liknande. Sjølv om gråtrasten hekkar i koloniar er det sjeldan meir enn eit reir i kvart tre. Inne i koloniane forsvarar gråtrasten små territorier som kanskje berre omfasttar reirtreet og ein utkikspost. I utkanten av koloniane er territoria noko større. Næringssøket går føre seg på nøytral grunn utanfor territoria. I låglandet legg hoa vanlegvis 5-6 egg i byrjinga i mai. Til fjells og i Nord-Noreg vert egga lagde i slutten av mai eller byrjinga av juni. Egga vert ruga i ca. 13 dagar og ungane vert flygedyktige etter to veker. I Sør-Noreg legg gråtrasten stundom to kull. Fuglane kan vere svært aggressive ved reiret, og kan angripe alle potensielle fiendar med ein stråle av ekskrement.
Levemåte
Fuglen lever av meitemark, insekt, edderkoppar og plantedelar. Om hausten et han mykje bær.
Gråtrasten i Noreg er trekkfugl som overvintrar i Vest-Europa. Han kjem attende i slutten av mars lengst i sør. Trekket held fram ut april og ut i mai. Haustttrekket tek til i slutten av september og held fram til langt ut i november, med hovudtyngda i oktober. Gråtrastane kan danne flokkar på mange tusen individ på hausttrekket. Når det er rikeleg med bær, kan mange overvintra i Noreg. Mange av fuglane som overvintrar her i landet kjem truleg austfrå, frå Sverige, Finland og Russland.
Pung
Pung kan visa til:
Lofjorden
Lofjorden er ein liten fjordarm av Åsenfjorden i Levanger kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg om lag 1,5 km austover til grenda Lo, som han er kalla opp etter.
Fjorden har innløp mellom Lauvtangen i sør og Langøya i nord. Sør for Lo ligg grendene Skjesol og Undlinan.
Skrotum
Skrotum (latin scrotum) også kalla pungen er eit mannleg kjønnsorgan. Han heng under eller bak penis og inneheld testiklar og bitestiklar.
Riksarkivar
Riksarkivar er den faglege og administrative leiaren av Riksarkivet og Arkivverket i Noreg. I tillegg har riksarkivaren direkte ansvar etter lovverk og forskrifter.
Embetet blei oppretta i 1839, då berre som ei leiarstilling for Riksarkivet. Henrik Wergeland fekk stillingen som den første riksarkivaren i 1840, og tiltrådte i 1841.
Ben 10
Ben 10 er ein amerikansk animasjonsserie som starta i 2005. Han handlar om ein gut som kan skape seg om til 10 monster (eller fleire når han slår dei). Faren døydde etter ein kamp med eit monster, så Ben bur med bestefaren og søstera Gwen.
Riksarkivar
I 1904 blei stillinga utvida til å også bli leiar for Statsarkiva (Arkivverket).
Naturtrompet
Naturtrompet er eit trompetinstrument utan klaffar, og kan dermed berre spela naturtonar. Ein som speler naturtrompet får fram ulike tonar berre gjennom å endra munnstillinga medan han bles. I korte naturtrompetar vil ein berre kunne spela nokre tonar, medan i ein lengre vil ein kunne få fram ein diatonisk skala ved å spela høge tonar. Ein dyktig spelar vil også kunne få fram nokre kromatiske tonar utanfor den diatoniske skalaen, men desse vil ikkje ha same styrke som dei andre.
Fram til 1800-talet, der ein utvikla trompetar med ventilar og klaffar, fanst berre naturtrompetar. Dei blei brukte som signalhorn og til fanfarar ved høgtidelege høve, men også til klassisk musikk. Særleg i barokken blei det brukt mykje trompet, og ein finn religiøse, orkester- og solostykke skrivne for naturtrompet av Vivaldi, Telemann, Händel og Bach. Delar der trompetstemmen var svært høg blei kalla clarino ('skingrande'), og kunne skrivast for ein særskild virtuos trompetist. Bach skreiv til dømes ofte med tanke på Gottfried Reiche og Händel skreiv nokre av sine best kjende trompetstykke for Valentine Snow.
Oppfinninga av moderne trompetar med ventilar gjorde at trompetistar kunne spela fleire tonar. I dag er naturtrompet sjeldan, men kan brukast til gammalmusikk. I mange høve bruker ein barokktrompet som er tilpassa med anakronistiske fingerhòl.
Elvar i Noreg
Dette er ei liste over dei lengste elvane i Noreg. Lengd i kilometer står i parentes.
Strandbuen
Strandbuen er ei lokalavis som blir utgjeven i kommunane Hjelmeland, Strand og Forsand i Ytre Ryfylke. Hovudkontoret ligg på Jørpeland, medan eit lokalkontor ligg i Sande Næringsbygg i Hjelmeland kommune. Avisa kjem ut to dagar i veka, onsdag og fredag.
Historie
Strandbuen vart starta opp i 1964 av Jørpeland handelsforening. Jæren Avis AS overtok alle aksjane i avisa i 2001. I 2009 åtte Strandbuen 46,5 % av aksjane i den konkurrerande avisa Bygdaposten for Hjelmeland. I løpet av sommaren og hausten 2009 kjøpte Strandbuen dei siste 53,5 % av aksjane i Bygdaposten, og dei to avisene gjekk saman frå nyttår 2010.
Cape Town
Historie
Det nederlandske austindiske kompaniet skipa byen nær Kapp det gode håp i 1652 som ein stad for forsyningar til dei nederlandske koloniane i Asia. Dei opphavlege bebuarane i området, khoisanfolk, av nederlendarane omtala som hottentottar, blei i løpet av få år underlagt den nederlandske kolonimakta. Det nederlandske ostindiske kompaniet innførte også slavar frå Asia (særleg Indonesia) og andre delar av Afrika). Slavane smelta etter kvart saman med den opphavlege folkesetnaden og delar av dei nederlandske kolonistane til ei ny underklasse i det nederlandske kolonisamfunnet, dei såkalla «farga» (Coloureds) som enno er den dominerande folkegruppa i Cape Town.
I 1910 blei byen legislativ hovudstad i den nydanna sørafrikanske unionen. Nasjonalistpartiets siger i dei «kvite» sørafrikanske vala i 1948, og innføringa av apartheid førte med seg at bybiletet i Cape Town blei søkt forma etter raseskilje. Tusenar av farga og svarte (hovudsakleg xhosa) blei flytta ut av dei sentrale byområda til såkalla townships i utkantane av byen. Trass opphevinga av raseskiljelovane gjer denne delinga av byen seg til ein stor grad også gjeldande i dag.
Aukande innvandring, særleg av xhosaar frå provinsen Eastern Cape, har i dei siste åra auka folketalet kraftig og endra den etniske samansetjinga av byen. I dag har 41 % av folkesetnaden afrikaans, 29 % xhosa og 28 % engelsk som morsmål.
Charleroi
Charleroi er den største og viktigaste byen og kommunen i Vallonia og provinsen Hainaut i Belgia med om lag 200 000 innbyggjarar. Tar ein med omlandet rundt byen er det rundt ein halv million innbyggjarar. Innbyggjarane vert kalla Carlorégiens eller berre Carolos.
Byen, som ligg ved elva Samber, har eit industriområde med jern- og stålindustri, glasfabrikasjon, kjemikaliar, og elektroteknikk. Charleroi er senter for eit stort kolfelt kalla Pays noir. Det ligg framleis mange slagghaugar rundt byen.
Bibliotekar
Bibliotekar er ein yrkestittel for ein person tilsett ved eit bibliotek, i dag som regel også utdanna innan bibliotek- og informasjonsvitskap. Bibliotekarar kan organisera og vedlikehalda informasjon og dokument samla i eit bibliotek, og har gjerne også i oppgåve å formidla og tilretteleggja dette materialet for brukarar.
Den eldste omtalen av yrkesgruppa er frå Antikken i samband med Biblioteket i Alexandria.
I Noreg
I Noreg slår Bibliotekloven av 1985 fast at kvar kommune er pålagt å ha eit offentleg bibliotektilbod, og at biblioteksjefar må vera fagutdanna i bibliotekaryrket. Den vanlegaste utdanninga i Noreg skjer ved Høgskolen i Oslo, der ein kan ta mastergrad i bibliotek- og informasjonsvitskap. Dokumentasjonsvitenskap ved Universitetet i Tromsø er også godkjend utdanning for bibliotekarar. NTNU i Trondheim, Høgskolen i Bergen og Høgskolen i Agder har også bibliotekarretta fag.
Siljan
Siljan er ein tettstad og administrasjonssenter i Siljan kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke med. Hovudtyngda av busetnaden i kommunen held til her og tettstaden ligg søraust i Telemark, om lag 15 kilometer aust for Skien.
Av kulturelle fasilitetar kan nemnast bibliotek og Siljan kulturskole. Siljan har to barneskular og ein ungdomsskule.
Provinsen Ourense
Ourense (Orense på spansk) er ein provins nordvest i Spania, søraust i den autonome regionen Galicia. Han grensar til provinsane Pontevedra, Lugo og León og Zamora, samt Portugal i sør. Provinsen har eit areal på og er den einaste provinsen i Galicia som ikkje har kyst.
Provinsen har om lag 350 000 innbyggjarar og ein tredjedel av desse bur i provinshovudstaden Ourense. Det er 92 kommunar i provinsen og andre viktige byar er Verín, Ribadavia, Allariz, A Rua, Carballiño, Viana do Bolo og Xinzo de Limia.
Kenfield Nunatak
Kenfield Nunatak er ein isolert nunatak som ligg kring 8 nautiske mil (15 km) søraust for toppen av Cosgroveisen og 17 nautiske mil (31 km) aust-nordaust for Pryor Cliff, heilt nord i Hudson Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Richard E. Kenfield, ein topografisk ingeniør i USGS som arbeidde frå Byrd-stasjonen sommaren 1963-64.
James Tobin
James Tobin var ein USA-amerikansk økonom.
Tobin talde for og utvikla ideane i keynesiansk økonomi. Han meinte at styresmaktene burde gripe inn i økonomien for å halde sysselsetjinga og produksjonen stabil, og for å hindre resesjonar.
Namnet til James Tobin er særleg knytt til omgrepa Tobins Q og «Tobin-skatten». Det sistnemnde er ein skatt på valutatransaksjonar for å gjera kapitalen mindre mobil. ATTAC og andre anti-globaliseringsrørsler er sterke forkjemparar for ein slik skatt, sjølv om deira versjon av skatten er ein del endra i forhold til framlegget frå Tobin.
Ny Tid
Ny Tid (tidlegare Orientering) er eit månadleg nyhendemagasin med opphavleg grunnlag i den politiske venstresida (SV). Hovudkontoret ligg i Oslo. Fram til 2006 vart Ny Tid publisert som vekeavis, men etter å ha vorte kjøpt opp av Damm forlag på våren 2006, vart publikasjonen relansert som det første sjølvstendige nyhendemagasinet i Noreg, om lag ein månad før Memo.
Opplaget i 2002 var på 4 834 eksemplar. Opplaget i 2005 var på 4 199 eksemplar, og av desse vart berre 28 seld i laussal. Overgangen til nyhendemagasin heva laussalet av Ny Tid kraftig, og i 2006 blei avisa opplagsvinnar med eit godkjent opplag på 9258 eksemplar.
Åsenfjorden
Åsenfjorden er ein fjordarm av Trondheimsfjorden i kommunaen Stjørdal, Levanger og Frosta i Trøndelag. Fjorden ligg nordaust for Trondheim og strekkjer seg om lag 15 km nordaustover på austsida av Frosta.
Ny Tid
Orientering
Publikasjonen kom ut første gong i desember 1953, som avisa Orientering. Avisa vart grunnlagd av medlemer på venstresida i Arbeidarpartiet (oftast vist til som «krinsen kring Orientering» eller «Orienteringskrinsen»), og tok særleg opp utanrikssaker.
Åsenfjorden
Fjorden har innløp mellom Gullberget i vest og Rykkja i aust. Fjorden deler seg i fleire små fjordarmar i dei indre delane. Lengst aust ligg Fættenfjorden, Langråsa og Åvikfjorden. Eit 2,5 km breitt nes skil desse tre fjordarmane frå dei indre delane av Åsenfjorden. Innanfor Lauvtangen ligg Lofjorden og inst i fjorden dei tre armane Hoplafjorden, Leangsfjorden og Sunndalsfjorden.
Så godt som heile fjordsida er utbygd med gardar og grender, særleg på Frostasida der ein mellom anna finn grendene Sørgrenda, Evenhus, Mosknes, Hyndøya og Ulvika.
Riksveg 753 går sørover på Frostasida av fjorden, medan Europaveg 6 går langs delar av austsida.
Ny Tid
Orientering
I 1961 vart Sosialistisk Folkeparti (SF) tufta av utbrytarar frå Arbeidarpartiet, med utgangspunkt i krinsen kring Orientering. Årsaka var at Arbeidarpartiet same året hadde gjort eit programvedtak på landsmøtet som syntes å kunne opne for utplassering av atomvåpen på norsk jord. Orientering vart då eit uoffisielt partiorgan for SF.
Av framtredande personar i Orienteringskrinsen er verdt å nemne Karl Evang, Sigurd Evensmo og Finn Gustavsen. Krinsen vart òg støtta av eldre sosialdemokratar frå arbeidarrørsla, som til dømes Christopher Hornsrud.
SV og Ny Tid
Då Sosialistisk Venstreparti (SV) vart tufta i 1975 gjekk SF inn i partiet, og Orientering endra namn til Ny Tid for å halde fram som partiorgan for SV. Namnet Ny Tid var ei oppattkalling etter namnet på ei arbeidaravis i Trøndelag i første delen av førre hundreåret, der mellom andre Martin Tranmæl var medarbeidar (les: Ny Tid (1899-1939).
Ny Tid har ikkje lenger organisatoriske band til SV, men partiet var største aksjonær i avisa (12,5 %) heilt fram til oppkjøpet frå Damm forlag i 2006.
Ny Tid i nyare tid
Redaktør i 2004 var Anders Horn. I 2005 gjekk Horn av som redaktør, og begynte som politisk journalist i Klassekampen. Dag Herbjørnsrud tok over, men gjekk frå stillinga våren 2006. Martine Aurdal vart tilsett som ny redaktør.
I 2006 vart Ny Tid kjøpt opp av forlaget N.W.Damm & Søn AS (Damm Forlag), og relansert som det første nyhendemagasinet i Noreg, med Newsweek som førebilete. Oppkjøpet førte til stor debatt på heile venstresida, og den profilerte Ny Tid-skribenten, SV-aren og EU-kritikaren Dag Seierstad gjekk over til å skrive for Klassekampen.
Opplag
Netto opplagstal frå Mediebedriftenes Landsforening:
Hoplafjorden
Hoplafjorden er ein liten fjordarm av Åsenfjorden i Levanger kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 2 km austover til grenda Hopla, som han er kalla opp etter.
Fv104 går langs delar av nordsida av fjorden.
Varmeleiingsevne
Varmeleiingsevne eller termisk konduktivitet, k, er den intensive eigenskapen eit stoff har til å leie varme.
Han vert definert som varmen, Q, som vert overført gjennom eit stoff med tjukkleik L i retning normalt på ei overflate med areal A i løpet av tida t på grunn av temperaturskilnaden ΔT, under stasjonære forhold, og der varmeoverføringa berre er avhengig av temperaturgradienten.
Mythopoeia
Mythopoeia (av gresk: Myte og poesi) er eit dikt som vart skrive av forfattaren J. R. R. Tolkien i 1930-åra. Diktet er sendt frå ein «Philomythos» (ein som held av myter) til ein «Misomythos» (ein som ikkje held av myter), og er å rekne som ei programerklæring frå Tolkiens hand. Diktet vart påbyrja kring 1931 og låg føre i åra rett før andre verdskrigen.
Tsjusovaja
Tsjusovaja (russisk Чусовая) er ei elv i Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Kama frå venstre i nedslagsfeltet til Volga.
Mythopoeia
I dette diktet legg Tolkien fram sitt poetiske grunnsyn (mytopoesi). Han stiller seg fram som ein romantisk kunstnar. Kunst er ei vidareføring av Guds skapargjerning. Han tek og eit nominalistisk standpunkt: namn er skapande og identitetsskapande. Eit tre finst som «tre» først når det er nemnt. Den primære oppgåva til mennesket er å gje namn til tinga. Det skapande mennesket følgjer den lova det sjølve vart skapt etter («We make still by the law in which we`re made»).
Tsjusovaja
Elva er 592 km lang med eit nedslagsfelt på 23 000 km². Ho munnar ut i Tsjusovojbukta i Kamareservoaret. Ho frys vanlegvis til i november og er islagd til vårløysinga i april–mai. Vårflaumen varer vanlegvis til midten av juni.
Mythopoeia
Tolkien tek og eit oppgjer med eit naturvitskapleg verdsbilete der myter og segner ikkje har plass, og ser framsteg som eit trugsmål mot verda og menneska. Han leitar attover i tanken og finn mytiske mønster, og leitar framover til ein visjon av paradiset, der alle skapar slik Gud har meint dei skal skapa, og ser ting rett, ikkje skakt. I dei siste linene finn ein og ein allusjon til pinse-underet og den heilage anden. Sistpå ønskjer han at «kvar skal velja frå altet til evig tid». I diktet finst det rom for eit panenteistisk verdssyn («Alt er i Gud»).
Tsjusovaja
Dei viktigaste sideelvane er Mezjevaja Utka, Serebrjanka, Kojva, Usva, Revda og Lysva. Ei anna interessant sideelv er Kumysj, som renn rundt 6 km under jorda. Staden der ho forsvinn heiter Nyrok (russisk нырок, som tyder 'dukk') av dei lokale innbyggjarane, medan staden der han dukker opp att heiter Bynyrok (russisk вынырок, som tyder 'kjem til overflata').
Mythopoeia
Diktet Mythopoeia er utgjeve saman med novella Leaf by Niggle, som tek om same problemstilling frå ei anna side, og forelesninga Tree and Leaf, der Tolkien legg fram ei meir vitskapleg utgreiing om synet sitt på mytar og eventyr, særskild den greina han kallar «Fairy-stories», noko som grovt kan omsetjast til undereventyr.
Samanstilling
Diktet kan samanstillast med annan litteratur frå romantikken. Diktet Dikt og Sanning av Ivar Aasen peikar mot noko av den same tankegangen. Sjå og Følg Kaldet av Henrik Wergeland, eller William Blake sine dikt.
Sex Rouge
Sex Rouge (eller Scex Rouge) er eit fjell i Diablerets-massivet i Bern-Alpane i Sveits. Til toppen er knytt frå Col du Pillon går ei kabelvogn operert av Glacier 3000.
Tsjusovaja
Tsjusovaja er kjend for dei store klippene langs elvebreidda. Nokre av klippene var farlege for båttrafikken under vårflaumen og vart kalla Bojtsy (russisk: бойцы, som tyder «krigarar»). Mange av dei største klippene langs elva har namn.
Binnenalster
«Indre» viser her til at sjøen i tidlegare tider låg innanfor bymuren i Hamburg. Innsjøen vart opphavleg danna for å fungere som eit vassreservoar for ei mølle.
I dag eksisterer ikkje lenger bymurane, og to bruer, ei for bil og ei for tog kalla Lombardbrücke og Kennedybrücke går i dag over elva.
Festivalen Alstervergnügen vert halde rundt Binnenalster.
Bygdebladet Randaberg og Rennesøy
Bygdebladet Randaberg og Rennesøy er ei lokalavis som vert utgjeven i Randaberg i Rogaland fylke. Avisa kjem ut kvar torsdag, og tek mål av seg til å vera ei politisk uavhengig lokalavis for kommunane Randaberg, Rennesøy og Kvitsøy.
Ansvarleg redaktør er Turid Fiksdal.
Aspekt i grammatikken
Aspekt er ein grammatisk kategori ved verbet, som viser kva synsvinkel talaren ser handlinga frå. I dei fleste språka med aspekt har aspekt to kategoriar, perfektiv og imperfektiv. Perfektiv uttrykkjer at handlinga er avslutta, mens imperfektiv uttrykkjer at ho ikkje er det. Fransk uttrykkjer aspekt med bøying og skil mellom imperfektiv og perfektiv preteritum, eller imperfect og passé simple, som dei heiter i den franske grammatiske tradisjonen.
I dei slaviske språka er aspekt ein sentral del av verbsystemet, men der er det avleiing heller enn bøying.
John F. Nash jr.
John Forbes Nash Jr. var ein amerikansk matematikar som blir sett på som ein av dei største på 1900-talet. For det banebrytande arbeidet sitt innan spelteori på 1950-talet, fekk han Nobelprisen i økonomi i 1994 saman med to andre forskarar. Filmen Eit vakkert sinn (engelsk A Beautiful Mind) byggjer på livet til Nash.
Aspekt i grammatikken
I den europeiske lingvistiske tradisjonen skil ein mellom aspekt og aksjonsart.