cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bob Dylan
Tilbake til turnelivet
Turneen varte frå seint i 1975 til tidleg i 1976 og undervegs kom albumet Desire, der mange av dei nye songane nesten var reiseskildringar og synte påverknad frå den nye samarbeidspartnaren, skodespelforfattaren Jacques Levy. Våren 1976 vart halve turneen dokumentert som ein TV-spesial, Hard Rain og eit album frå turneen vart gjeven ut i 2002 som Live 1975.
Hausten 1975 vart scenar frå turneen òg nytta i den nesten fire timar lange Dylan-filmen Renaldo and Clara, ei flytande og improvisert forteljing, blanda med konsertopptak og minner. Han kom ut i 1978 og fekk generelt dårleg, stundom skarp, kritikk og vart berre vist på kino ein kort periode. Seinare på året fekk Dylan laga ei utgåve som var klipt ned til to timar med fokus på konsertopptaka.
I november 1976 dukka Dylan opp på «avskjedskonserten» til The Band, i lag med andre gjesteartistar som Joni Mitchell, Muddy Waters, Van Morrison og Neil Young. Martin Scorsese filma showet, The Last Waltz, som vart gjeven ut i 1978 og inkluderte om lag halve settet til Dylan. I 1976 skreiv òg Dylan songen «Sign Language» i ein duett med Eric Clapton på albumet No Reason To Cry
I 1978 kom albumet Street-Legal, som vart spelt inn med eit stort pop-rock-band, med kvinnelege koristar. Tekstmessig var albumet eit av dei meir komplekse og bindekraftige han lagde. Det leid derimot av dårleg lydmiks, og mykje av instrumenta drukna før albumet vart nymastra på CD nesten 25 år seinare.
Fødd på ny
Seint i 1970-åra vart Dylan fødd på ny som kristen  og han gav ut to album med kristen gospelmusikk. På Slow Train Coming (1979) spelte Mark Knopfler (frå Dire Straits) gitar og det vart produsert av R&B-produsenten Jerry Wexler. Wexler hugsa at Dylan hadde forkynna til han under innspelinga og han svarte: «Bob, du talar til ein sekstito år gammal jødisk ateist. La oss berre lage eit album.» Dylan vann ein Grammy-pris for «Beste mannlege vokalist» for songen «Gotta Serve Somebody». Eit anna evangelisk album, Saved (1980), fekk blanda kritikk, men Kurt Loder i Rolling Stone hevda at albumet var musikalsk langt betre enn forgjengaren. Under turneen frå hausten 1979 til våren 1980 nekta Dylan å spele dei eldre songane sine og han erklærte ofte trua si frå scenen. Det nye livsendringa til Dylan var ikkje populær hos alle tilhengjarane og musikarvenene hans. Kort tid før John Lennon vart drepen, spelte han inn «Serve Yourself» som eit svar til Dylan sin «Gotta Serve Somebody».
1980-åra
Hausten 1980 gjorde Dylan ein kort turne kalla «A Musical Retrospective», der han spelte fleire av dei populære songane sine frå 1960-åra. Shot of Love vart spelt inn våren etter og inneheldt mellom anna dei første ikkje-kristne songane Dylan hadde spelt på over to år, blanda med meir kristne songar. «Every Grain of Sand» minna enkelte kritikarar på dikt av William Blake.
I 1980-åra varierte kvaliteten på Dylan-platene stort, frå den kritikarroste Infidels i 1983 til Down in the Groove i 1988 som fekk dårleg kritikk. Kritikarar som Michael Gray fordømde albuma til Dylan i 1980-åra fordi han virka likegyldig i studio og for han ikkje gav ut dei beste songane. Innspelinga av Infidels etterlet til dømes fleire songar som seinare vart gjeven ut på The Bootleg Series Volumes 1-3 (Rare & Unreleased) 1961-1991. Dei best likte av desse var «Blind Willie McTell» (ei hyllest til ein død bluesartist), «Foot of Pride» og «Lord Protect My Child».
Mellom juli 1984 og mars 1985 spelte Dylan inn det neste studioalbumet sitt, Empire Burlesque. Arthur Baker, som hadde miksa hittar for Bruce Springsteen og Cyndi Lauper, vart bedt om å vere lydteknikar og mikse albumet. Baker har sagt at han følte han vart brakt inn for å gjere stilen på albumet «litt meir moderne».
Dylan song på singelen «We Are the World». Den 13. juli 1985 spelte han på Live Aid på JFK Stadium i Philadelphia. Med seg hadde han Keith Richards og Ronnie Wood og spelte ein ujamn utgåve av «Hollis Brown», ein ballade om fattigdom, og sa til publikumet frå heile verda: «Eg håpar dei tar noko av pengane ... kanskje dei kan berre ta litt av dei kanskje ... ein million eller to, kanskje ... og bruke dei til å betale låna til nokre av bøndene her, som skuldar stort til bankane.» Det heile vart kraftig kritisert som upassande, men inspirerte Willie Nelson til å organisere ei rekkje konsertar, Farm Aid, for å støtte opp om gjeldstynga amerikanske bønder.
I april 1986 gav Dylan seg ut på rap-musikk, då han la vokal på versa i Kurtis Blow sin «Street Rock» frå Blow-albumet Kingdom Blow. I juli 1986 gav Dylan ut Knocked Out Loaded, eit album med tre coversongar (av Little Junior Parker, Kris Kristofferson og den tradisjonelle gospelsalmen «Precious Memories»), tre samarbeid med andre låtskrivarar (Tom Petty, Sam Shepard og Carole Bayer Sager) og to solosongar av Dylan. Albumet fekk generelt dårleg kritikk; Rolling Stone kalla det «ei depressiv sak», og det var det første Dylan-albumet sidan Freewheelin' (1963) som ikkje nådde Topp 50 i USA. Sidan den gong har enkelte kritikarar kalla den 11 minuttar lange songen «Brownsville Girl» ein genial song. I 1986 og 1987 turnerte Dylan i lag med Tom Petty og The Heartbreakers, og delte vokal med Petty på fleire songar kvar kveld. Dylan turnerte òg med The Grateful Dead i 1987, og dette resulterte i konsertalbumet Dylan & The Dead. Dette albumet fekk mellom anna særs dårleg kritikk: Allmusic sa, «Dette er truleg det verste albumet av både Bob Dylan og the Grateful Dead». Etter desse turneane la Dylan sjølv ut på ein turne den 7. juni 1988 som etter kvart fekk namnet «Never Ending Tour», «turneen som aldri sluttar». Med eit stramt støtteband med gitaristen G. E. Smith skulle Dylan turnere meir eller mindre konstant dei neste 20 åra.
I 1987 spelte Dylan i Richard Marquand-filmen Hearts of Fire, der han spelte Billy Parker. Dylan spelte òg inn to originale songar for filmen, «Night After Night» og «I Had a Dream About You, Baby», samt ei utgåve av John Hiatt sin «The Usual». Filmen vart ein kommersiell fiasko og fekk dårleg kritikk. Dylan vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i januar 1988. Bruce Springsteen helt talen: «Bob frigjorde sinnet på same måte som Elvis frigjorde kroppen. Han viste oss at berre fordi musikk var naturleg fysisk, så betydde ikkje det at han ikkje var intellektuell.» Dylan gav så ut albumet Down in the Groove, som selde enn dårlegare enn dei førre albuma hans. Songen «Silvio» fekk ein viss suksess som singel. Seinare på våren danna Dylan Traveling Wilburys i lag med George Harrison, Jeff Lynne, Roy Orbison og Tom Petty og dei gjekk inn på albumlista med eit brak med Traveling Wilburys Vol. 1. Trass i at Orbison døydde i desember 1988, spelte dei fire andre inn eit nytt album i mai 1990, som fekk den uventa tittelen Traveling Wilburys Vol. 3.
Dylan avslutta tiåret med det kritikarroste Oh Mercy produsert av Daniel Lanois. Rolling Stone kalla albumet «både utfordrande og tilfredsstillande». Songen «Most of the Time», ein song om tapt kjærleik, vart seinare nytta i filmen High Fidelity, medan «What Was It You Wanted?» har vorte tolka som både ei rekkje spørsmål og ein ironisk kommentar til forventingane til kritikarar og tilhengjarar. Dei religiøse bileta i «Ring Them Bells» slo kritikarar som ei ny stadfesting av trua hans.
1990-åra
Dylan byrja 1990-åra med Under the Red Sky (1990), ei heilomvending frå det seriøse Oh Mercy. Albumet inneheld tilsynelatande fleire enkle songar, «Under the Red Sky» og «Wiggle Wiggle». Albumet var dedisert til «Gabby Goo Goo»; dette vart seinare forklart som kallenamnet på dottera til Dylan og Carolyn Dennis, Desiree Gabrielle Dennis-Dylan, som var fire år på denne tida. Med seg på albumet hadde han mellom anna George Harrison, Slash frå Guns N' Roses, David Crosby, Bruce Hornsby, Stevie Ray Vaughan og Elton John. Trass i stjernelaget fekk albumet dårleg kritikk og selde dårleg. Dylan lagde ikkje eit nytt studioalbum med nye songar på sju år.
Osława
Sideelvar
Czarny, Gleboki, Wloszaczycza, Duszatynski, Rzepedz, Czaszynski, Bannicza, Koniow, Ustmikowa, Tarnawka, Osławica og Kalniczka.
Bob Dylan
1990-åra
Dei neste få åra gjekk Dylan tilbake til røtene med to album med gamle folke- og bluessongar: Good as I Been to You (1992) og World Gone Wrong (1993), med tolkingar og akustisk gitar. Mange kritikarar og tilhengjarar trekte særleg fram songen «Lone Pilgrim» som særs vakker, skriven av ein lærar på 1800-talet. Eit unntak frå denne roots-perioden var eit samarbeid i 1991 med Michael Bolton og songen «Steel Bars» på Bolton-albumet Time, Love & Tenderness. I november 1994 spelte Dylan inn to konsertar for MTV Unplugged. Han ønskte å spele tradisjonelle songar, men styret i Sony insisterte på at han skulle spele eit utval av dei beste songane hans. Resultatet vart albumet MTV Unplugged, med songen «John Brown» frå 1963 som ikkje var gjeven ut tidlegare.
Osława
Historie
Oslawadalen har vore ei viktig handelsrute frå 800- eller 900-talet. Regionen vart etter kvart ein del av staten Stormähren og rundt år 900 kom det inn under ungararane. Området vart stadig kjempa om mellom Polen, Kievriket og Ungarn.
Bob Dylan
1990-åra
Med ein del songar som visstnok vart skriven medan han var nedsnødd på ranchen sin i Minnesota, tinga Dylan studiotid med Daniel Lanois i Criteria Studios i Miami i januar 1997. Innspelinga var visstnok lada med musikalske gnissingar. Seint same våren, før albumet kom ut, vart Dylan lagt inn på sjukehus med ein livstruande hjarteinfeksjon, perikarditt, som kom av histoplasmose. Den komande europaturneen vart avlyst, men Dylan kom seg raskt att og då han forlet sjukehuset sa han: «Eg trudde verkeleg eg kom til å få sjå Elvis snart». Han var tilbake på turne i løpet av sommaren og tidleg på hausten spelte han føre pave Johannes Paul II på World Eucharistic Conference i Bologna i Italia. Paven heldt ei preike for publikummet på 200 000 folk basert på teksten til Dylan sin «Blowin' in the Wind».
Osława
Historie
Elvar vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1400.
Bob Dylan
1990-åra
I september dette året kom albumet Time Out of Mind. Med bitre kjærleikssongar og makabre funderingar, var dette det første Dylan-albumet med originale songar på sju år og vart særs kritikarrost. Rolling Stone sa «Dødstemaet går sterkt igjen, medan galgenhumoren skin igjennom» Dei komplekse songane gjorde at han vann Grammy-prisen for årets album. Kjærleikssongen «Make You Feel My Love» vart ein stor countryhit for Garth Brooks.
I desember 1997 gav den amerikanske presidenten Bill Clinton Dylan Kennedy Center-prisen i Det kvite huset og sa: «Han har truleg hatt større innverknad på folk i min generasjon enn nokon annan artist. Stemma hans og tekstane hans har ikkje alltid vore ein fryd å høyre på, men gjennom heile karrieren hans har heller ikkje dette vore målet hans. Han forstyrra freden og gjorde dei mektige ukomfortable»
2000-åra
Dylan starta det nye år-tusenet med å vinne den første Oscar-prisen sin, for songen «Things Have Changed» for filmen Wonder Boys, samt ein Golden Globe-pris for same song.
"Love and Theft" vart gjeven ut 11. september 2001. Det vart spelt inn med turnebandet hans og Dylan produserte albumet sjølv med psevdonymet Jack Frost. Albumet fekk god kritikk og vart nominert til fleire Grammy-prisar. Kritikarar merka seg at Dylan utvida den musikalske horisonten med rockabilly, Western swing, jazz og til og med lounge-balladar.
I 2003 gjekk Dylan attende til dei evangeliske songane og deltok i prosjektet Gotta Serve Somebody: The Gospel Songs of Bob Dylan. Same året kom filmen Masked & Anonymous, eit samarbeid med TV-produsenten Larry Charles der Dylan spelte i lag med fleire kjende skodespelarar som Jeff Bridges, Penelope Cruz og John Goodman. Filmen fekk dårleg kritikk. ; men eit par såg på det som eit seriøst kunstverk.
I oktober 2004 gav Dylan ut den første delen av sjølvbiografien sin, Chronicles: Volume One.
Martin Scorsese sin kritikarroste filmdokumentar No Direction Home vart send i september 2005.
Strykekvartett nr. 1 av Mozart
Satsar
I motsetnad til Milanokvartettane, er denne kvartetten i fire satsar:
Bob Dylan
2000-åra
3. mai 2006 var det premiere på Dylan si karriere som DJ og han hadde eit vekentleg radioprogram kalla Theme Time Radio Hour for XM Satellite Radio, med songar frå eit særskild tema. Dylan spelte klassiske og obskure plater frå 1930-åra og fram til i dag med artistar så varierte som Blur, Prince, L.L. Cool J og The Streets. Showet vart kritikarrost og Dylan fortalde soger med sardonisk humor. I april 2009 vart den 100. sendinga til Dylan send. Temaet var «Farvel» og den siste songen som vart spelt av Woody Guthrie sin «So Long, It's Been Good To Know Yuh», noko som førte til spekulasjonar om at det var den aller siste sendinga hans.
29. august 2006 gav Dylan ut Modern Times. Trass i noko kritikk av vokalen hans var dei fleste kritikarar positive og mange skildra det som det siste albumet i ein suksessrik trilogi i lag med Time Out of Mind og "Love and Theft". Modern Times gjekk til topps på albumlista i USA, den første til Dylan sidan Desire i 1976. Albumet vart nominert til tre Grammy-prisar og vann prisen for beste moderne folkealbum og Dylan vann prisen for beste solo rockevokal. Albumet vart kåra til årets album for 2006 av musikkmagasinet Rolling Stone, og av Uncut i Storbritannia. Same dag som Modern Times kom ut vart Bob Dylan: The Collection gjeven ut på iTunes Music Store, ein digital boks med alle albuma hans (773 songar i alt), samt 42 sjeldne og uutgjevne songar.
I august 2007 kom den prisvinnande filmen I'm Not There, skriven og regissert av Todd Haynes med taglinja «inspirert av musikken og dei mange liva til Bob Dylan». Filmen nyttar seks forskjellige roller til å skildre forskjellige sider i livet til Dylan, spelt av Christian Bale, Cate Blanchett, Marcus Carl Franklin, Richard Gere, Heath Ledger og Ben Whishaw. Filmmusikken er Dylan-songar spelt av mange forskjellige artistar, som Eddie Vedder, Stephen Malkmus, Jeff Tweedy, Willie Nelson, Cat Power, Richie Havens og Tom Verlaine.
I oktober 2007 opna ei kunstutstilling, The Drawn Blank Series, i Kunstsammlungen i Chemnitz i Tyskland med kunst av Bob Dylan. Utstillinga bestod av meir enn 200 akvarellar og gouache-måleri, gjort i 2007 frå dei originale teikningane.
Bob Dylan gav ut albumet Together Through Life den 28. april 2009. Prosjektet hadde starta då Dylan skulle lage ein song for den franske filmregissøren Olivier Dahan for filmen My Own Love Song. Det heile utvikla seg til eit fullt album. Med seg hadde Dylan Mike Campbell, gitaristen i Tom Petty and the Heartbreakers og David Hidalgo, trekkspelar i Los Lobos. Albumet fekk generelt god kritikk men enkelte kritikarar meinte det ikkje var det største bidraget han hadde kome med. I Rolling Stone skreiv David Fricke «albumet manglar den umiddelbare klassiske kjensla som Love and Theft og Modern Times hadde, men har likevel mange flotte augeblikk.» Albumet nådde førsteplassen på Billboard 200 i USA same veka det kom ut og Dylan vart dermed den eldste artisten (68 år gammal) som gjekk rett til tops på Billboard-lista. Han nådde òg førsteplassen i Storbritannia, 39 år sidan sist gong då New Morning gjorde det same.
13. oktober 2009 gav Dylan ut eit julealbum, Christmas In The Heart, som bestod av tradisjonelle julesongar som «Little Drummer Boy», «Winter Wonderland» og «Here Comes Santa Claus». Inntektene frå albumet gjekk til den veldedige organisasjonen Feeding America. Albumet fekk generelt god kritikk.
Ettermæle
Bob Dylan har vore skildra som ein av dei viktigaste personane på 1900-talet, både musikalsk og kulturelt. Dylan vart nemnd i Time 100: The Most Important People of the Century, Time magazine si liste over dei 100 viktigaste personane på 1900-talet. Der vart han skildra som ein «meisterpoet, ein skarp samfunnskritikar og ein uredd, berande kraft for motkulturgenerasjonen». I 2004 vart han rangert på andreplass av musikkmagasinet Rolling Stone på lista deira over dei største artistane gjennom tidene.
I starten etterlikna han stilen til Woody Guthrie, og bluesartisten Robert Johnson, men la stadig meir sofistikerte tekstar til visene sine tidleg i 1960-åra og blanda inn intellektualisme frå klassisk litteratur og dikting. Paul Simon meiner at dei tidlege songane til Dylan i praksis tok over heile visesjangeren: «Dei tidlegare songane til Dylan var særs rike, med sterke melodiar. Han definerte visesjangeren ein periode.»
Då Dylan gjekk frå akustisk musikk til rock, vart blandinga meir komplisert. For mange kritikarar er dei tre albuma han gjorde på midten av 60-talet det største han gjorde: Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited og Blonde on Blonde.
Dylan har påverka mange musikksjangrar. Edna Gundersen skreiv i USA Today at det musikalske DNAet til Dylan er å finne i nesten alle former for pop sidan 1962. Mange musikarar har nemnt Dylan som ei inspirasjonskjelde, som Joe Strummer, John Lennon, Paul McCartney, Neil Young, Bruce Springsteen, David Bowie, Bryan Ferry, Syd Barrett, Nick Cave, Patti Smith, Joni Mitchell, Cat Stevens og Tom Waits.
Diskografi
Diskografien til Bob Dylan består av 37 studioalbum, 58 singlar, 13 konsertalbum, ni album i The Bootleg Series og 14 samlealbum.
Shuta Sonoda
Shuta Sonoda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama Flügels, Avispa Fukuoka og Sagawa Express Tokyo.
Fylkesveg 705
Fylkesveg 705 (Fv705) går mellom Værnes i Stjørdal og Brekken i Røros. Veglengda er 144,6 km.
Han tar av frå europaveg 6 ved Værnes og går sørover forbi austenden av Selbusjøen til Selbu sentrum, vidare retning sør-aust til Tydal. Frå Tydal går vegen sørover til Aursunden og austover langs Brekkfjorden til Brekken der han møter riksveg 31.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Hafstadfjellet
Hafstadfjellet er eit fjell i Sunnfjord på 706 moh. Fjellet er eit populært mål for turgåarar, både treningsvante og mosjonistar i alle alderstrinn nyttar fjellet aktivt.
Frå austsida kan ein gå opp grusvegen til toppen. Det er laga parkeringsplass for turlystne på Bruland. Ein kan gå, jogge eller sykle opp til toppen og ned igjen. Ein vanleg mosjonist nyttar 60 til 70 minutt opp og 30 til 40 minutt ned att.
Skogn
Skogn er ei bygd og tettstad i Levanger kommune i Trøndelag fylke. Folketalet i tettstaden er.
Skogn var tidlegare eit prestegjeld i Sør-Innherad prosti i Nidaros bispedøme i Den norske kyrkja med sokna Alstadhaug, Ekne og Markabygda.
Skogn er det gamle namnet på det som i dag er Levanger og Mosvik kommunar. I yngre jarnalder (vikingtida) var namnet på området Skeynafylki. Området har alltid vore eit rikt jordbruksområde, og jordbruk er framleis ein viktig næringsveg i bygda.
Fram til 1836 tilsvara Skogn det som i dag er Levanger kommune bortsett frå Åsen. Då vart Levanger by skild ut som bykommune, og Levanger landsokn (seinare Frol) og Ytterøy vart skilde ut som eigne herad frå 1837.
I samband med kommunesamanslåingsprosessen på 50- og 60-talet vart det tale om å slå saman igjen herada og Levanger by til ein ny kommune. I tillegg vart Åsen herad med. Dette gjekk igjennom ganske udramatisk, mykje av di dei som planla å investere i ny papirfabrikk på Skogn la sterkt press for å få det til. Fire av kommunane gjekk saman i 1962, medan Ytterøy kom til i 1964.
Øyleikane 1997
Øyleikane 1997 vart arrangert på Jersey i perioden 28. juni til 4. juli. Arrangør av øyleikane var International Island Games Association.
Førdehuset
Førdehuset er eit regionalt kulturhus i Førde på 17 500 m². Kulturhuset vart bygd som ein del av satsinga på Førde som vekstsenter, og stod ferdig i 1976. I 1996 vart det utvida frå 12 000 m² til 17 500 m².
Øyleikane 1997
Deltakarøyar
20 av medlemsøyane deltok under konkurransane på Jersey. Hitra og St. Helena returnerte til Øyleikane, etter, henhaldsvis, sist ha deltekne i 1987 og 1989. Prince Edward Island deltok ikkje under konkurransane på Jersey.
Idrettsgrener
Dei offisielle øvingane er lista under. Dei 14 sportsgreinene det vart konkurrert i var:
Førdehuset
Huset vart teikna av arkitekten Peder Ristesund.
Store årlege arrangement i Førdehuset
1569
1569 (romartal MDLXIX) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
In Camera av Peter Hammill
Mykje av materialet på albumet vart spelt inn i heimestudioet til Hammill på ein enkel firesporsopptakar. Han tok så lydbanda til Trident Studios, der ekstra lydspor, som trommene til Van der Graaf Generator-kollegaen Guy Evans, vart lagt til og fleire lag med ein ARP 2600 analog synthesizer. Albumet var hovudsakleg mørkt, gotisk og klaustrofobisk, med tekstar fylte med apokalyptiske, religiøse og eksistensielle bilete. «Gog» er ein særskild intens og demonisk song, med (sjølv til Hammill å vere) skingrande og aggressiv vokal, grandiose harmonium-akkordar og kraftfull trommespel. Dette glir inn i «Magog», som i røynda er eit musique concrète-stykke med uhyggeleg bordun, perkussiv støy og ein talt vokal gjennom ein ringmodulator. Songar som «Ferret and Featherbird» og «Again» er mildare, og Hammill har omtalt den første som «noko som kan minne om ein 'søt' song». Albumet var dedisert til broren til Hammill, Andrew.
Jänisjärvi
Jänisjärvi er ein innsjø i republikken Karelen i Russland nord for innsjøen Ladoga.
In Camera av Peter Hammill
«Again» vart omarbeidd for Hammill-albumet The Love Songs i 1984.
Jänisjärvi
Før den andre verdskrigen trudde ein at innsjøen var den andre kjende vulkankalderaen i Finland (den andre var Lappajärvi). Begge vart etter kvart identifisert som nedslagskrater.
Imandra
Imandra (russisk Имандра, finsk Imantero) er ein innsjø sørvest på Kolahalvøya i Murmansk oblast i Russland, like nord for polarsirkelen. Han ligg 127 meter over havet, har eit areal på 876 km² og er 67 meter på det djupaste. Breidda av innsjøen er forreven og det er mange øyar i innsjøen. Den største av øyane er Ermøya som er 26 km². Innsjøen er delt inn i tre delar med smale sund mellom, Store Imandra (Большая Имандра) eller Khibinskaja Imandra i nord (areal 328 km², lengd om lag 55 km, breidde 3-5 km), Ekostrovskaja Imandra i midten (areal 351 km²) og Babinskaja Imandra i vest (areal 133 km²). Innsjøen renn ut via elva Niva til Kandalaksjabukta i Kvitsjøen. Innsjøen er kjend for det klåre vatnet og det rike fisket.
Byar
Byen Montsjegorsk ligg ved vika Montsje Guba i nordvest og er eit senter for vintersport. Om sommaren har mange innbyggjarane her båtar på sjøen, medan det er populært med skigåing på den isdekte innsjøen om vinteren.
Apatity er ein annan liten by på austsida av innsjøen, og Poljarnje Zori ligg ved elva Niva nokre få kilometer nedanfor innsjøen.
Ryo Adachi
Ryo Adachi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Flügels.
Europaveg 14
Europaveg 14 (E14) er ein 461 kilometer lang europaveg som går frå Trondheim i Noreg til Sundsvall i Sverige, der han møter europaveg 4. Mellom Trondheim og Stjørdal følgjer han same trasé som europaveg 6. Den norske delen av vegen mellom Stjørdalshalsen og riksgrensa er 67,1 km lang.
Heile traseen er som følgjer: Trondheim - Stjørdal - Skurdalsvollen (grense Sverige) - Østersund - Sundsvall.
1568
1568 (romartal MDLXVIII)
Fe
Fe kan ha ulike tydingar:
Campagna
Campagna er ein by i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Byen har om lag 15 734 innbyggjarar.
Green Harbour
Green Harbour  var frå omkring 1905 ein stasjon for de norske kvalfangstskutene ved Finneset i Grønfjorden på Svalbard. I 1908 blei det fyrste brevhuset på Svalbard opna der. Det blei brukt norske frimerke og norske portosatsar «idet Green Harbour i postal henseende ansees som en norsk station».
Mens posten til og med 1911 berre med ujamne mellomrom blei send mellom Noreg og Spitsbergen, kom det i stand fast postsamband mellom Tromsø og Green Harbour i 1912 med motorkutteren M/S «Pelikanen». Fram til 1918 blei også posten tatt med av ei rekke kvalfangstskip. Frå 1918 skal dampskipet «May» ha bringa post annankvar veke i seglingssesongen.
I 1911 løyvde Stortinget 300 000 kroner til oppbygging av Spitsbergen Radio, og allereie 22. november 1911 var telegrafstasjonen i Green Harbour operativ for heilårsdrift. Telegrafstasjonen var den aller fyrste i arktiske område. Den korresponderande stasjonen på fastlandet var Ingøy radio på Ingøya i Finnmark. Spitsbergen radio dekte heile Ishavet, og danna knutepunktet for all kommunikasjon mellom Arktis og resten av verda. Etableringa var ein viktig føresetnad for at Noreg seinare kunne bli tilkjent suverenitet over Svalbard.
Da Svalbardtraktaten kom i kraft 14. august 1925, skifta Postvesenet namn på alle poststadene på Svalbard. Advent Bay blei døypt om til Longyearbyen, Kings Bay blei til Ny-Ålesund, og Green Harbour blei til Ankershamn. Den nytilsette sysselmannens kontor blei plassert i Ankershamn.
Forsøk på kolgruvedrift frå 1911 blei raskt oppgitt. Det finst restar av taubanefundamenta.
Stasjonen blei vedtatt nedlagt i 1929, og året etter flytta både sysselmannen og telegrafstasjonen til Longyearbyen som blei det nye administrative senteret for traktatlandet.
Masta til det opphavlege anlegget står fortsett, og er eit freda kulturminne.
Barokkomponistar
Liste over komponistar i barokken sortert etter familienamn
The Standells
The Standells var eit garasjerockband i 1960-åra frå Los Angeles i California.
Historie
Bandet vart danna i 1962 av gitarist Tony Valentino og organist Larry Tamblyn. Etter at Dick Dodd og bassisten Gary Lane kom med i bandet fekk The Standells den første hitten sin med «Dirty Water», som nådde 11. plass på Billboard-lista den 11. juni 1966.
Andre populære songar av bandet var «Sometimes Good Guys Don't Wear White», «Why Pick On Me», «Riot On Sunset Strip» og «Try It».
Tidlegare i 60-åra var Dick Dodd den opphavlege trommeslagaren for The Bel-Airs, som var kjend for hitten og surferock-songen «Mr. Moto». Dodd var òg tidlegare ein del av Mouseketeer. Larry Tamblyn er bror til skodespelar Russ Tamblyn og onkel til Amber Tamblyn, stjerna i Joan of Arcadia. Lowell George, som seinare skulle spele med Little Feat, spelte ei kort stund gitar i The Standells før dei gav seg i 1968. Gary Walker, seinare i The Walker Brothers, var òg eit medlem i bandet.
Bandet var med i fleire lavbudsjettsfilmar i 1960-åra, som Get Yourself a College Girl og Riot on Sunset Strip. The Standells var og med i situasjonskomedien The Munsters i episoden «Far Out Munster».
I 1999 kom dei opphavlege bandmedlemmane i saman for ein konsert på Cavestomp festival og dette vart gjeve ut på albumet Ban This!
Bandet held framleis stundom konsertar.
I
I runealfabetet er han den tredje runen i andre ætt.
Bokstaven uttrykker ord på både norsk og engelsk: På norsk er dette ordet ein preposisjon, medan på engelsk er det det personlege pronomenet for første person, eintal, i subjektsform.
I kan stå for
i er det matematiske symbolet for √ –1.
Infanteri
Infanteri er ei våpenart som består av soldatar som hovudsakleg kjempar til fots. Opphavleg var infanteriet ei av to forskjellige våpenarter; den andre var kavaleriet. Etter kvart som det har kome fleire og fleire nye våpenarter har det relativt sett vorte færre infanteristar.
Infanteri har historisk vore delt opp i lett infanteri og tungt infanteri. I dag vert infanteriet gjerne delt opp etter korleis dei forflyttar seg: Luftmobilt infanteri, motorisert infanteri, marineinfanteri og anna. Tidlegare slost infanteriet med hand- og prosjektilvåpen, til dømes spyd og boge. I dag er dei sett opp med automatgevær og maskingevær i tillegg til ei rekkje spesialvåpen for å kjempe mot trugslar frå til dømes stridsvogner og fly.
Historie
Dei fleste væpna styrkar i historia har vorte bygd rundt ei kjerne av infanteri. Desse soldatane har brukt sine eigne føter for transport til slagfeltet og for taktiske rørsler. Opphavleg var infanteriet berre ein mobb som slost på ei linje under direkte kommandorop. Etter kvart vart det klart at trening og organisering hadde fordelar og etter kvart vart infanteriet organisert i avdelingar som kunne utføre manøvrer under eit slag.
Antikken
I antikken fekk ein for første gong organiserte militærstyrkar. To fremtredande døme på organisert infanteri var hellenske falanksar og romerske legionar. Infanteriet var den viktigaste våpenarten i perioden, både av kulturelle og tekniske årsaker. Ei av dei viktigaste årsakene var at prosjektilvåpen frå denne perioden var lite effektive. Ein kunne ikkje halde fienden på avstand på nokon god måte og var avhengig av å møte han «mann mot mann».
Romarriket hadde sine kjende legionar med tungt infanteri, store avdelingar på mange tusen mann. Ei høg grad av organisasjon og disiplin var naudsynt for å oppretthalde slike store avdelingar. Då Romerriket fall på 400-talet var det ingen statar som var i stand til å opprette og trene store infanteriformasjonar før i mellomalderen.
Romerske og greske hærer bestod derimot ikkje berre av tungt infanteri. Det var òg nødvendig med hjelpestyrkar (latin auxilia) som kunne manøvrere i tyngre terreng og verne flankane til hovudstyrken. Romarane brukte ofte ikkje-romarar i denne funksjonen. Der legionærane var utstyrt med kortsverd, skjold og korte spyd, var desse hjelpestyrkane var ofte utstyrt med kastespyd eller slynger.
Mellomalderen og seinare
I mellomalderen var hestekavaleriet mykje i fokus. Pansra riddarar vart rekruttert frå adelen og infanteriet vart danna av bønder. Dette førte til stagnering av teknologien og metodane for infanteristrid. Ein brukte framleis sverd, spyd og skjold og ikkje før seinare i mellomalderen vart det noko vesentleg utvikling på våpensida. Billegare råvarer, spesielt jern, gjorde at våpen som sverd vart vidare tilgjengeleg.
Seinare i mellomalderen vart bogar brukt meir effektivt til å motverke kavaleriåtak, som til dømes i slaget ved Agincourt. Over i renessansen førte òg bruk av pikar (lange spyd) og hellebardar som nærstridsvåpen til at direkte kavaleriåtak ikkje lenger var effektivt. Infanteriet vart då igjen den leiande våpenarten.
Etter kvart som skytevåpna vart utbreidd vart det enklare å trene opp infanteristar. Å verte god med boge kravde mange års trening, medan musketerar kunne trenast opp i løpet av veker. Til slutt vart infanteriformasjonar nesten usårlege for kavaleriåtak.
Etter kvart som skytevåpen vart einerådande på slagmarken utvikla ein avdelingar òg metodar som utnytta skytevåpna sine eigenskapar og demde opp for svakheitene deira. Avdelingane stilte opp på linje, innanfor høyrevidde i forhold til befalet. Sidan skytevåpen var trege å lade om, stilte ein opp i fleire geledd bakover. De forskjellige geledda byttet då på å skyte og lade, slik at avdelinga alltid hadde nokon som var skotklare.
Mot slutten av 1800-talet vart skytevåpna så hurtige å lade at det byrja å verte vanskeleg å rykke fram mot ein vetande fiendtleg avdeling. Under den amerikanske borgarkrigen såg ein dette fleire gonger under slag som enda i reine blodbad.
Moderne tid
Etter kvart som moderne transportmidlar kom til, spesielt jernbane, vart infanteriet meir mobilt. Tidlegare hadde dei kome til slagmarka til fots eller med skip, men no kunne infanteristyrkar flyttast raskt over lange avstandar. Frå 1890-åra sette nokre nasjonar opp infanteri på sykkel (hjulryttarar), men den store revolusjonen i mobilitet kom i 1920-åra, då lastebilen kom for alvor.
Tendensen med at hurtigskytande våpen gjorde det vanskeleg å rykke fram fekk sin endelege konklusjon då maskingeværet kom på banen. Kombinasjonen maskingevær, piggtråd og manglande vern gjorde at krigføringa stivna i skyttargravskrig der det vart konsentrert nok soldatar, slik som på vestfronten under den første verdskrigen. To faktorar var med på å bryte stillstanden; det eine var utviklinga av stridsvogna, det andre var utviklinga av eld og rørsle, ein infanteritaktikk som la vekt på at infanteriet skulle rykke fram i små grupper, bruke tilgjengeleg skjul og dekning på slagmarka og gjensidig støtte kvarandre med eld for å få fienden til å halde hovudet nede. Tyske stormtroppar, tilbake frå Austfronten etter at Russland tredde ut av krigen, vart trent i denne taktikken og sett inn på vestfronten for å bryte stillstanden.
Erfaringar i verdskrigane tilsa at infanteriet burde vernast betre mot fiendtleg eld og det vart utvikla pansra personellkøyretøy og stormpanservogner. For å ytterlegare auke mobiliteten vart òg fallskjermstyrkar tatt i omfattande bruk under den andre verdskrigen og under Vietnamkrigen vart helikopter brukt for å transportere infanteri raskt.
Infanteriet sine oppdrag
Infanteriet vert som oftast nytta til åtak, forsvar eller patruljeverksemd.
Patruljeverksemd skjer heile tida. Målet er å samle etterretning om styrkane til fiendane, både for å planlegge eigne operasjonar og for å unngå å verte overraska av fienden sine trekk. Mellom frontane er det eit par hundre meter til eit par kilometers avstand og det er her mesteparten av patruljeringa skjer. Den største faren på patrulje er å hamne i eit fiendtleg bakhald.
Åtak skjer i moderne tid ideelt sett ved at eige artilleri og flyvåpen knuser fienden sine stillingar, før eige infanteri spaserer inn og samlar saman dei overlevande og gjer krigsfangar av dei. Visst etterretninga på eiga side og spesielt patruljeverksemda har vore vellukka har ein oversikt over dei fleste av fienden sine posisjoner. Desse kan vernast med eige artilleri og luftstøtte. Ein prøver å ta ut dei viktigaste posisjonane, slik at åtaket kan omgå andre posisjonar. Dette er med på å minske eigne tap. Godt trente og leda soldatar vil kunne fullføre eit angrep sjølv mot motstand. Tankelaust mot hjelper ikkje – det berre aukar tapa på eiga side. Dette vart vist av japanske banzai-åtak under den andre verdskrigen og av erfaringar under krigane mellom Israel og arabarlanda.
Forsvar skjer ideelt sett når infanteristane har førebudd seg ved å befeste eigne stillingar som er godt skjult, med eige artilleri klart til å gje støtte og godt samband til bakre hovudkvarter som har reservar i bakhand. Fienden sitt artilleri vil då ikkje klare å knuse eigne styrkar. Ein tropp er fordelt på eit titals stillingar i eot sirkulært område 100–200 meter i diameter. Når artillerielden opphøyrer, vert lags- og støttevåpen flytta ut i stillingane sine og soldatane førebur seg på åtaket. Om fienden sitt åtak er i ferd med å lukkast, vil ofte eigne styrkar falle tilbake til neste linje med stillingar.
Ein spesiell type oppdrag som har vorte vanlegare etter den andre verdskrigen er fredsbevarande oppdrag. Det er ofte infanteri som er hovudstyrken her og tenesta er ei blanding av patruljar, ofte ute blant dei lokale innbyggjarane, etablering av observasjonspostar og vakthald og vegpostar. Ein konvensjonelt trent infanteristyrke vil trenge tilleggstrening for denne typen oppdrag, då det ofte ber preg av meir tradisjonelt politiarbeid.
Infanteriutrusting
Alle slags våpen som kan nyttast av éin eller nokre få personar har vore brukt i infanteriet. I tidlege tider var spyd, stridsøkser og nokre gonger sverd vanleg. Dei tidlegaste spyda var berre spisse trepinnar, ofte herda i elden, eller med spissar av stein eller bein. Seinare fekk ein våpen av bronse og så av jern og til slutt stål. Dei første jernvåpna var underlegne gode bronsevåpen, men var billegare på grunn av at jern var lettare tilgjengeleg.
I antikken var kortsverd gjeldande, til dømes den romerske gladius på 60-70 cm. Romarane introduserte òg dei litt lengre spatha og frå då av vart «langsverd» eit omgrep for sverd som var forholdsvis lange for tidsperioden. I Austen vart sverd med enkel egg populære, medan sverd i Vesten som regel hadde dobbelt egg. Då tyngre kroppspansring vart vanleg i mellomalderen vart òg sverda lengre og tyngre for å ha effekt mot pansra motstandarar, men mot slutten av perioden var dei umoderne uansett og vart utvikla til lettare våpen meir egna for fekting.
Etter kvart vart bogar vanlege og spesielt den engelske langbogen var eit viktig infanterivåpen under hundreårskrigen mot franskmennene frå 1337. Skytevåpen tok over for bogar og armbrøst og bajonetten tok over for spyd og sverd. Moderne infanteristar er utstyrt med gevær, maskingevær, panservernmissilar og bombekasterar.
Frå slutten av 1800-talet fram til midten av den andre verdskrigen hadde eit typisk infanterigevær med kaliber mellom 7 og 8 mm og 5-6 skot i eit internt magasin. Som regel hadde det ein manuell boltmekanisme. Døme er tyske Gewehr 98 og norske Krag-Jørgensen. Frå slutten av den andre verdskrigen og fram til 1960-åra var kaliberet det same, men ofte var mekanismen semiautomatisk eller helautomatisk og våpenet hadde rundt 20 skot i eit boksmagasin som ein kunne ta av. Døme er amerikanske M14 og sovjetiske SKS.
Eit moderne infanterivåpen i dag er eit automatgevær med kaliber mellom 5 og 6 mm og eit magasin med 20 eller 30 patroner. Det er i stand til å avfyre heile magasinet på under tre sekund. Det som skil eit automatgevær frå eit maskingevær er at automatgeværa har lette løp og vert raskt for varme til å nyttast. Etter rundt 100 skot i rask rekkefølgje må dei kjølast ned. Døme på automatgevær er amerikanske M16 og britiske L85.
I tillegg til sine personlege våpen disponerer infanteriet forskjellige lagsvåpen. Det vanlegaste er maskingevær, som trenger eit par mann for å handsamast. Ein mann siktar og skyt, mens ein annan mann hjelper til med ladinga og observerer. Eit panservernmissil eller luftvernmissil vert ofte handsama av to eller tre mann. Bombekastarar treng enno fleire menn, sidan våpenet er særs tungt – opptil 100 kg. De som handsamar desse våpna har spesialtrening i det, men ofte er alle på laget kjent med den generelle verkemåten.
Frå antikken brukte ein rustningar av lêr og metall. Etter kvart som skytevåpen vart vanlege, fall dette ut av bruk då det uansett ikkje verna mot kuler. Artilleriet sine eksplosive granatar medførte at hjelm igjen vart teke i bruk. Utviklinga av nye materialar på 1900-talet medførte at kroppspanser igjen vart praktisk, først som splintvestar og seinare skotsikre vestar. Frå byrjinga av hundreåret måtte infanteriet òg bere med seg vern mot kjemisk krigføring. I si enklaste form er dette ei vernemaske, men i ytste konsekvens må ein hel gummiert drakt, komplett med støvlar og hanskar, tas med.
I tidlegare tider gjekk infanteriet til og frå slagmarka. Jernbane vart seinare nytta for å forflytte både soldatar og utstyr. I mellomkrigstida vart dei best utstyrte infanteriavdelingane sett opp med lastebiler, men sjølv langt ut i den andre verdskrigen hadde ein ikkje kapasitet til å forflytte alt infanteriet slik. Mot slutten av krigen vart ein helt ny klasse køyretøy utvikla for infanteriet, kalla pansra personellkøyretøy (PPK). Dette var lett pansra køyretøyer med hjul- eller beltedrift. Dei kunne stå imot dei fleste artillerisplintar og handvåpen og vart hovudsakleg brukt for å frakte soldatane fram til det punktet der ein rekna med kontakt med fienden. Eit døme på hjulgåande PPK er sovjetiske BTR-60. Eit døme på beltegåande PPK er amerikanske M113, òg brukt i Noreg.
I etterkrigstida slo motoriseringa gjennom for fullt og tidleg på 1960-talet kom ein ny køyretøytype for infanteriet, kalla stormpanservogn. Det første dømet var sovjetiske BMP-1. Ein stormpanservogn har kraftigare våpen enn ein PPK og skal støtte infanteriet i kamp. I Noreg er infanteri på stormpanservogn underlagt våpenarten Kavaleriet.
I tillegg til våpen og rustning har infanteriet med seg meir personleg utstyr. Litt vatn, ein samanleggbar feltspade, førstehjelpsutstyr, motmiddel mot nervegass, sovepose eller teppe, ekstra klesbyte (først og fremst sokkar), solbriller og feltbestikk.
Siden 1980-talet har lysforsterkande nattbriller vore fast utstyr i hærar med god økonomi. Desse gjer infanteriet i stand til å operere mykje meir effektivt om natta, så mykje at ein hær med nattkapasitet hovudsakleg vel å køyre operasjonar på natta mot ein hær utan. Dette vart vist under Gulfkrigen i 1991.
I takt med at elektronikken har blitt mindre, har òg portable radioar gjort avdelingar i stand til å operere lenger og lenger frå kvarandre. Ein annan vanleg bit infanteriutrustning er kart og kompass, på 1990-talet supplert med berbare GPS-mottakarar. I takt med stadig fleire elektroniske hjelpemiddel har òg ekstra batteri blitt ein del av ein oppakninga til ein infanterist på same måte som ekstra ammunisjon.
Antikken
Som eit døme kan ein nemne dei romerske legionane. PÅ 100-talet e. Kr. bestod keisarriket sin hær av 300 000 mann, der halvparten var organisert i om lag 28 legionar. Gjennomsnittleg styrke på ein legion var 5 000 mann, fordelt på 10 kohortar på 500. Kohortar var delt opp i centuriar på omtrent 80 mann, kommandert av ein centurion. Denne organisasjonen stamma i all hovudsak frå 331 f.Kr., då krigane vart hyppigare og militærvesenet vart meir formalisert.
Den amerikanske borgarkrigen
Under den amerikanske borgarkrigen hadde ein infanterist størst tilhøyrsle til regimentet sitt. Fire til seks infanteriregiment var sett saman til ein brigade, under leiing av ein brigader. Dette var primærorganisasjonen brukt i felten. To til fire infanteribrigader vart ein infanteridivisjon. Høgare avdelingar var sett saman av fleire våpenartar.
På denne tida slost regimenta framleis på linje. Dette var fordi skytevåpna var trege å lade om og kommunikasjon mellom avdelingar var vanskeleg. Soldatane i regimentet måtte då bytte på å lade våpen og skyte, slik at nokre var skotklare medan andre var i ladeprosessen. Regimentet måtte òg halde linja si i lengre tid, då ordre ovanfrå brukte lang tid på å bli spreidd.
Noko av årsaka til at den amerikanske borgarkrigen vart så blodig var at geværa hadde vorte mykje meir presise sidan Napoleonskrigane og at taktikken ikkje hadde fornya seg i tråd med dette. Erfaringar frå denne krigen førte til at ein starta med lausare formasjonar, noko ein mellom anna såg i den fransk-prøyssiske krigen. På slutten av 1800-talet kom òg bakladergeværa, noko som gjorde at soldatane kunne ta dekning samstundes som dei ladde.
Moderne tid
Den minste avdelinga er eit lag, gjerne på 8 til 15 mann. Det er ofte delt opp i to gjengar eller patruljar, kvar organisert rundt eit tyngre lagsvåpen, til dømes eit maskingevær eller ein bombekastar. Denne typen organisering kjem frå erfaring i første verdskrigen, der ein fann ut at mesteparten av eldkrafta til infanteriet kom frå lagsvåpna. Lagsvåpna krev fleire soldatar for å betene dei; til dømes krev eit maskingevær éin soldat for å bere og betene sjølve våpenet og éin soldat for å bere ammunisjonen og hjelpe til med å lade. Desse vert kalla respektive «MG-einar» og «MG-toar». Laget vert vanlegvis kommandert av ein sersjant og er den største avdelinga som utelukkande består av infanteristar.
Tre til fire lag dannar ein tropp', med 30–50 mann, der 90% er infanteristar. Resten er forskjellige typar spesialistar frå andre våpenarter (til dømes sanitet eller samband). Vanlegvis er troppen kommandert av den lågaste offisersgraden (i Noreg fenrik) eller den høgaste underoffisersgraden.
Eit kompani har tre eller fire troppar og består av 100 til 250 mann. Det er alltid ein offiser som har kommandoen over eit kompani. Om det er ein fjerde tropp så har han vanlegvis noko form for tyngre våpen, som panservernmissilar.
Ein bataljon inneheld tre til fem kompani og består av 400 til 1 500 mann. Sjefen er major eller oberstløytnant. Dette er den minste avdelinga som består av underavdelinga frå fleire våpenartar, nokre gonger med stridsvogner eller artilleri. Avdelinga består av mellom 40 og 80 prosent infanteristar.
Eit regiment består av tre eller fire bataljonar, altså 1 500 til 2 500 mann. I mange vestlege land vert ikkje regiment nytta lenger som operativ avdeling. Et regiment har sine eigne støtteavdelingar og består av 25 til 60 prosent infanteri.
Europaveg 12 i Noreg
Europaveg 12 i Noreg (E12) er ein norsk riksveg som går mellom Mo i Rana og riksgrensa ved Umbukta. Heile strekninga ligg i Rana kommune i Nordland fylke og er del av europaveg 12 mellom Noreg, Sverige og Finland.
Infanteri
Moderne tid
Større avdelingar, som brigadar og divisjonar, inneheld proporsjonalt mindre delar infanteri og vert som regel ikkje kalla infanteriavdelingar. Dei fleste divisjonar i moderne tid inneheld mindre enn 10% infanteri. Resten er forskjellige andre typar kamp- og støtteavdelingar.
Europaveg 12 i Noreg
E12 går austover frå E6 i Mo i Rana. Forlenginga vestover er skilta riksveg 12 og fylkesveg 12. E12 går austover til Raudvatnet før han går sørover til riksgrensa mot Sverige ved Umbukta.
Infanteri
Infanterikategoriar
Lett infanteri er lett utrusta. I antikken hadde dei spyd og gjekk i forkant av hovudstyrken for å forstyrre fiendtlege styrkar, eller vart sett inn der det var behov for dei. Frå 1600-talet vart dragonar mykje brukt i denne rolla; dei er infanteri som rir til slagstaden, men går av hesten for å slåst. Frå 17- og 1800-talet vart det sett opp lette kompani, som ofte var betre skyttarar og opererte i ein meir sjølvstendig rolle. Storbritannia og Frankrike sette opp heile regiment som lett infanteri.
Europaveg 12 i Noreg
Historie
Vegen mellom Mo og Uman stod ferdig som vinterveg i 1891. Dei siste 3 km av vegen fram til Umbukta vart bygd mellom 1936 og 1938, og vegen vart offisielt opna 13. august 1939.
Infanteri
Infanterikategoriar
Frå seint på 1800-talet vart strid i formasjon gradvis fasa ut og skilnadane mellom lett og tungt infanteri vart utviska. I dag er lett infanteri definert som infanteri som ikkje er sett opp med pansra køyretøy, som kan flyttast med helikopter eller fly og som manglar tungt utstyr som artilleri. Lette infanteriavdelingar vert ofte nytta for å settast raskt inn i problemområde. I Noreg er Jegerkompaniet, store delar av HM Kongens Garde og Heimevernet lett infanteri.
Europaveg 12 i Noreg
Utbetringer 1962–1972
Avgjersla om å legge Norsk Jernverk til Mo i Rana i 1946, medførte ei stor kraftutbygging i Korgen kommune og Nord-Rana. Dette auka òg behovet for at riksveg 772 skulle vere vinteropen og tole store køyretøy. Mellom Utsikten og Umbukta vart det sett i gang store omleggingar av vegen, slik at NVE skulle få sikker framkomst til anlegga ved Sauvassåga og Storakersvatnet. Mellom 1962 og seinhausten 1972 vart vegen asfaltert. På Gruben vart han flytta til den nybygde Storgata. Frå Gruben til Utsikten vart det bygd ei heilt ny vegstrekning, og frå Utsikten til Riksgrensa vart vegen delvis utbetra, og delvis erstatta av nye vegstrekningar.
Infanteri
Infanterikategoriar
Tungt infanteri hadde i antikken rustningar og sverd i tillegg til spyd. Dei slost i tett formasjon og var hovudtyngda i ein hær. Etter skytevåpna kom, slost dei framleis i formasjon, men på slutten av 1800-talet gjorde inntoget av maskingevær og piggtrådsperringar at formasjonane måtte løysast opp. I dag vert tungt infanteri gjerne kalla mekanisert infanteri om dei har stormpanservogner eller motorisert infanteri om dei er sett opp på lastebiler eller PPKar.