cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kommunar i Frankrike
Talet på kommunar
I 2004 var det 36 782 kommunar i Frankrike, 36 568 av dei i France métropolitaine, den europeiske delen av Frankrike, og 214 av dei oversjøiske. Dette er langt høgare enn noko anna land i Europa. I tillegg er det ikkje alle land som delar inn dei oversjøiske områda sine på same måten, og kvart einaste landområde som høyrer til Frankrike høyrer òg til ein fransk kommune. Dei einaste unntaka er:
Areal
Ein fransk commune har i snitt eit areal på 14,77 km², men medianarealet er 10,73 km², som kanskje er meir representativt for ein typisk fransk kommune. Medianarealet er mindre enn for dei fleste andre europeiske land.
Folketal
Medianen av folketalet til franske kommunar var etter ei folketeljing i 1999 på 380 innbyggjarar. Igjen er dette eit svært lågt tal og heilt klart det lågaste i Europa. Det er 20 982 kommunar i Frankrike med eit folketal mindre enn 500, noko som er 57,4 % av alle kommunane. I desse kommunane bur det berre 4 628 000 innbyggjarar, eller 7,7 % av det totale folketalet i Frankrike. Med andre ord bur 7,7 % av innbyggjarane i Frankrike i 57,4 % av kommunane, medan 92,3 % av innbyggjarane er konsentrert i berre 42,6 % av dei franske kommunane.
Rolle
Trass i enorme skilnadar når det gjeld folketal har kvar kommune ein ordførar (maire) og eit kommunestyre (conseil municipal), som styrer kommunane frå Hôtel de Ville (rådhus), og uansett storleik har alle same makt (bortsett frå Paris der politet vert styrt av staten og ikkje av ordføraren i Paris). Denne jamne fordelinga er noko som går attende til den franske revolusjonen, som ville ha bort dei enorme skilnadane som eksisterte i kongeriket Frankrike og dei lokale særeigenskapane.
Historie
Dei franske kommunane vart oppretta i byrjinga av den franske revolusjonen i 1789-1790.
Noverande debatt
I meir enn 30 år har mange prøvd å få til ei større samanslåing av kommunar i Frankrike. Så langt har den lokale konservatismen vore svært sterk og ingen forslag om samanslåing har kome lenger enn til utvala i det franske parlamentet.
På den andre enden av skalaen finn ein kommunar som slit med distriktsutflytting, og som derfor har svært få innbyggjarar. Dette gjer at dei strevar med grunnleggande tenester som rennande vatn, innsamling av søppel eller vedlikehald av kommunale vegar.
Det er derimot ikkje lett å få til samanslåing. For det første vil dette føre til eit redusert tal på administrative stillingar, noko som ikkje er populært hos dei lokale politikarane. Ei annan sak er av innbyggjarar i ein landsby er motvillig til å la seg styre av kommunestyre i andre landsbyar, som kanskje ikkje tar omsyn til deira lokal behov.
Høgastliggande kommune
Den høgastliggande kommunen i Frankrike (og Europa) er Saint-Véran (267 innbyggjarar) i Dei franske Alpane. Senteret av kommunen ligg mellom 1 990 og 2 040 meter over havet.
Snikkarreiskap
Snikkarreiskapar er reiskapar som vert nytta for snikring, bygningsarbeid og liknande.
Hideyuki Ishida
Hideyuki Ishida er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagawa Printing og Kataller Toyama.
Orkanen Katrina
Orkanen Katrina var ein særs kraftig tropisk syklon som i slutten av august 2005 ramma sørlege delar av USA. Delstatane Louisiana, Mississippi og Alabama vart hardast ramma. Store delar av byen New Orleans vart oversvøymd. I kjølvatnet av orkanen vart det store materielle øydeleggingar.
Tales frå Milet
Tales var ein filosof frå Milet som levde på 500- og 600-talet før vår tidsrekning og er rekna for å vera ein av dei fyrste store tenkarane i vestleg filosofi (/gresk filosofi) som vi kjenner til. Han var son av Examyes og Cleobuline. Dei fleste kjeldene fortel at foreldra hans kom frå Milet, men somme hevdar at dei var fønikarar. Tales studerte i Egypt der han fekk kjennskap til egyptisk og sumerisk mytologi. Han spådde ei solformørking som astronomar har komme fram til truleg hende i år 585 f.Kr..
Thales er den fyrste greske filosofen, vitskapsmannen og matematikaren vi kjenner til, sjølv om han hadde virket sitt som ingeniør. Han var truleg lærar for Anaksimander og han var den fyrste naturfilosofen i den milesiske skolen. Ingen av verka hans har overlevd til i dag, så det er vanskeleg å vera sikker på dei matematiske oppdagingane hans. Sjølv på tida til Aristoteles var det ingen som lenger hadde tilgang på verka hans, om han da i det heile skreiv nokon.
Fem euklidske teorem som ennå blir brukt i matematikken, blei oppdaga og bruka av Thales. Det mest kjende av desse teorema er truleg det at ein trekant teikna inni ein halvsirkel er ein rettvinkla trekant. Thales førte ikkje matematiske bevis slik vi gjer i dag. Som ingeniør var han meir praktisk retta og prøvde ut forskjellige storleikar og vinklar til han til slutt konkluderte med at det sannsynlegvis var riktig.
Jan Prahl
Jan Henrik Fasmer Prahl var ein norsk målmann, forfattar og lege.
Liv
Jan Prahl var fødd i Bergen og tok studenteksamen i 1855. Han vart med i målrørsla i Bergen, der mange medlemmer ønskte eit landsmål som låg nært gammalnorsk.
I 1860 hadde Prahl reist til Nederland for å få behandling for ein augesjukdom. Der vart han immatrikulert ved Universitetet i Utrecht i 1861 og studerte medisin. I 1865 vart han medisinsk kandidat, og tok doktorgraden i 1868. Kring 1872 vanta han å reise opp det gamle handelshuset til familien saman med broren og vende attende til Noreg. Då dette mislukkast, slo han seg ned i Amsterdam som bylege, og budde der resten av livet. Då Prahl døydde i 1921 vart urna hans ført tilbake til Bergen og sett i slektsgrava på St. Jakobs kyrkjegard. Grava har seinare vorte sletta.
Verk
I 1858 gav Prahl ut boka Ny Hungrvekja, ein anonym pamflett der han tok til orde for ei radikal målreising med norrønt som førebilete. Prahl ville fornye det norrøne målet og gjere det til ei overbygnad for alt framtidig mål. Bondemålet var ifylgje Prahl ikkje brukande for å konstruere eit skriftspråk, medan norrønt mål var eit skikkeleg føredøme andsynes både ordtilfang, bøying og setningsbygnad. Sjølve boka var skrive på eit slikt språk, med tyske ordforklaringar. Namnet Hungrvekja kom frå bispesoga Hungrvaka frå 1200-talet. Boka møtte kritikk frå personlegdomar innan målrørsla, som Aasmund Olavsson Vinje og Ivar Aasen. Prahl tok Aasen si melding av Ny Hungrvekja i Dølen ille opp, jamvel om Aasen meinte at Prahl viste vidfemnande kunnskapar om emnet. Seinare vart han negativ til det allmugemålet som målrørsla gjekk inn for.
Sjoslaget paa Vaagen i Bjørgvin, som Prahl gav ut i 1907, var ei omsetjing (eller attforteljing) frå nederlandsk om eit slag mellom nederlandske handelsskip og engelske krigsskip i Bergen under den andre engelsk-nederlandske krigen (1665–1667). Wouter Schouten, som hadde vore lege på den nederlandske flåten og var augevitne til slaget, hadde skrive forteljinga. Den norske utgåva ved Prahl følgde hovudsakleg det tidlege målet til Ivar Aasen.
Nils Henrik Asheim
Asheim har kyrkjemusikkeksamen frå Noregs Musikkhøgskule (1981), var elev av Olav Anton Thommesen og vidare ved Sweelinck-konservatoriet i Amsterdam. Produksjonen hans omfattar kammermusikk, orkesterverk, kyrkjemusikk, musikkteater og databasert musikk. Han vann konkurransen om fanfare til OL på Lillehammer i 1994, og denne er utgjeven på plate med Gardemusikken. For verket Chase fekk han Edvard-prisen 2002 i klassen samtidsmusikk. Han har også samarbeidd med songaren Anne-Lise Berntsen.
Forutan dette var det Nils Henrik Asheim som komponerte fanfare, inngangsmarsj og korstykke til kronprinsbryllaupet i 2001. Til innviinga av Oslo domkyrkje skreiv han Salmenes Bok for kor og to orgler. Andre viktige verk er Genesis (1982), som er ein strykekvartett, Salme 90 for 8-stemmig kor og instrumenter (1983) og Vannspeil for fiolin, cello og klaver (1985). Allereie i 1982 fekk han prisen Årets verk i Norsk Komponistforening, for Vindu. I 1986 vann han igjen prisen, då for Vannspeil.
Han har vore busett i Stavanger sidan 1991, og har engasjert seg i musikklivet der. Mellom anna var han huskomponist ved Rogaland Musikkonservatorium frå 1982 til 1984 og drivkraft bak opprettinga av det alternative kultursenteret Tou Scene. Han har dessutan vore formann i Norsk Komponistforening, i åra 1988–1991.
Under Spellemannprisen 2005 vann Asheim i klassen samtidsmusikk med plata 19 March 2004, Oslo Cathedral. Under Spellemannprisen 2010 vann han igjen, i klassa Årets samtidskomponist for plata Mazurka - Remaking Chopin. Han vann Lindemanprisen i 2011.
New Orleans
New Orleans er den største byen i delstaten Louisiana i Sambandsstatane (USA). Folketeljinga i 2010 kom fram til at byen har 343 828 innbyggjarar. I heile tettstaden med forstader var det 1337 726 innbyggjarar. Byen ligg ved enden av Mississippielva, der elva renn ut i Mexicogolfen.
Sentrum av byen ligg på den nordlege stranda av Mississippielva. Byen brer seg ut fram til innsjøen Lake Pontchartrain. Byen ligg delvis under havnivå og til og med delvis under Mississippielva sitt nivå. For å hindra flaum er det bygd eit system av demninger og dike.
New Orleans har den største hamna i den sørlege delen av USA. Mestedelen av næringsverksemda i byen er knytt opp mot hamna og handelen der. Handel skjer mellom anna med Mexico og øyane i Karibia. Offshore petroleumsverksemd er òg viktig for økonomien i området. Byen er kjend som staden der musikkstilen jazz utvikla seg. Byen er kjend som ein stad for moro og folkeliv. I samband med Mardi Gras vert det skipa til eit stort karneval.
Historikk
New Orleans vart bygd opp av franskmenn frå 1718 under namnet La Nouvelle Orléans, eller Ny-Orléans. Under krigen mellom Storbritannia og USA frå 1812 til 1815 stod det i 1815 eit avgjerande slag ved byen. I slutten av august 2005 vart byen sterkt øydelagd i samband med orkanen Katrina. Dika kring byen vart oversvøymd, og mestedelen av byen vart overfløymd.
Andrea Jaeger
Andrea Jaeger er ein tidlegare profesjonell tennisspelar frå USA.
Jaeger vart fødd i Chicago i Illinois. Ho vart profesjonell som 14-åring og steig raskt i rankinga opp til nummer to i verda. Ho konkurrerte mot mellom andre Chris Evert, Martina Navratilova og andre toppspelarar frå den tida. I 1982 nådde ho single-finalen i Grand Slam-turneringa French Open og året etter i 1983 var ho finalist i Wimbledon. Ho tapte begge finalane mot Navratilova. Seinare har Jaeger vedgått at ho tapte Wimbledon-finalen i 1983 med vilje, fordi ho hadde vitja Navratilova i bustaden hennar dagen før finalen. Under finalen vart Jaeger redd for at ho hadde øydelagt konsentrasjonen til Navratilova så mykje at ho ikkje orka å prøva å vinna finalen.
I 2006 vart Jaeger nonne i Den anglikanske kyrkja.
Kenji Kageyama
Han spela for klubben Kataller Toyama.
1276 Ucclia
1276 Ucclia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 24. januar 1933 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Belley
Historie
Belley var fødestad for Jean-Anthelme Brillat-Savarin, som er kjend for ordtaket «Fortel meg kva du et og eg skal fortelje deg kven du er».
Økonomi
Byen er kjend for osten sin, la Tome de Belley, òg kalla Chevret eller framleis «Le pave d'Affinois». Her ligg ei stor produksjonsgruppe for Volvo.
Hovland i Ullensvang
Hovland er ei grend på austsida av Sørfjorden i Ullensvang.
Hovland er ei fruktbygd. Ungane herifrå går på skule på Sekse Oppvekstsenter.
På Hovland ligg også produksjonslokala for flaskevatnet Isklar. Vatnet vert tappa frå Folgefonna og sendt under Sørfjorden ved hjelp av undersjøiske røyr, før det renn inn i Isklar-lokala. Isklar vart fyrst berre produsert for den britiske marknaden, men vert no òg selt i Noreg.
VM i skiskyting 1987
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1987 for menn, den 23. i rekka, fann stad i Lake Placid i USA frå 12.-15. februar 1987, medan verdsmeisterskapen i skiskyting 1987 for kvinner, den fjerde i rekka, vart avvikla frå 25. til 28. februar 1987 i Lahti i Finland. I begge meisterskapane vart det tevla i to individuelle øvingar og ein stafett.
Aust-Tyskland vann alle dei tevlingane i mennene sitt meisterkap og tok i alt fem medaljar, like mange medaljar fekk Sovjetunionen. Til saman åtte land vann ein eller fleire medaljar i ein eller begge meisterskapane. Austtyske Frank-Peter Roetsch var den suverene einaren med tre gullmedaljar av tre mogelege.
10 km sprint
Dato: 14. februar 1987
<br style="clear:both" />
20 km
<br style="clear:both" />
4 x 7,5 km stafett
Dato: 15. februar 1987
<br style="clear:both" />
5 km sprint
Dato: 27. februar 1987
<br style="clear:both;" />
10 km
Dato: 25. februar 1987
<br style="clear:both;" />
3 × 5 km stafett
Dato: 28. februar 1987
<br style="clear:both;" />
Bourg-en-Bresse
Bourg-en-Bresse (Bôrg på frankoprovensalsk språk) er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er préfecture (administrasjonsstad) i departementet Ain, og var tidlegare hovudstad i den franske provinsen Bresse. Han ligg 60 km nordaust for Lyon, og har like over 40 000 innbyggjarar (kalla burgiennes og burgiens), medan storbyområdet har over 100 000.
Geografi
Bourg-en-Bresse ligg ved den vestlege foten av Jurafjella, ved den venstre breidda til elva Reyssouze, ei sideelv til Saône. Han ligg 60 km nordaust for Lyon og 50 km frå Lons-le-Saunier.
Historie
Ein har oppdaga restar av romarane ved Bourg, men ein kjenner lite til den tidlege historia til byen. Byen vart ein fri by i 1250, og vart på byrjinga av 1400-talet vald av hertugane av Savoie som hovudstad i provinsen Bresse. I 1535 vart byen ein del av Frankrike, men vart gjeve tilbake til Hertug Philibert Emmanuel, som seinare bygde ein sterk festning som motstod ei seks månadar lang omleiring av Henrik IV sine soldatar. Byen vart til slutt fransk i 1601. I 1814 gjorde innbyggjarane motstand mot austerrikarane, som plyndra byen.
Økonomi
Hovudnæringa til byen er handel med jernvarer, mineralvatn, talg, såpe og pottemakarvarer. Det ligg ei mølle og eit bryggeri i byen, og det vert òg handla mykje med korn, kveg og fjørfe.
Sjy
Sjy (frå fr. jus, ‘saft’) er smakfull saft av kjøtt, fisk eller grønsaker som er kome til gjennom steiking. Sjy kan brukast som saus i seg sjølv, eller danna grunnlag for saus.
Ei steikjepanne eller steikebrett med sjy kan kokast ut (deglasserast) med vatn, og so smaksset med krydder. Dette gjev ein tyntflytande saus. Sjyen kan også vidareforedlast med ingrediensar som vin, smør, krydder og jamning til talrike saustypar.
Toluca
Toluca (offisielt Toluca de Lerdo) er hovudstaden i delstaten México i Mexico. Namnet kjem frå nahuatl, og betyr staden til guden Tōlloh. Byen hadde eit folketal på om lag 747 512 innbyggjarar i 2005, og arealet er 420,14 km². Pachuca ligg 63 km frå Mexico by. Byen vart grunnlagd i 1522.
Nord-Troms prosti
Nord-Troms prosti er eit tenestedistrikt i Nord-Hålogaland bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete på Storslett. Prostiet svarar til kommunane Kvænangen, Kåfjord, Lyngen, Nordreisa, Skjervøy og Storfjord i geografisk utstrekking.
Dødesvatn
Dødesvatn (samisk: Devddesjávri) er ein innsjø som ligg i Målselv kommune i Troms og Finnmark.
Niederhelfenschwil
Niederhelfenschwil er ein kommune i valkrinsen Wil i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 580 meter over havet.
Kommunen ligg nord for Thur mellom Bischofszell og Wil. Han består av landsbyane Niederhelfenschwil, Lenggenwil og Schloss Zuckenriet samt grendene Enkhüseren, Dietenwil og Dägetschwil.
Aden
Aden (arabisk عدن, ʻAdin eller ʻAdan) er ein hamneby i Jemen ved Adenbukta, nær innløpet til Raudehavet, kring 170 km aust for Bab-el-Mandeb. Byen har kring 800 000 innbyggjarar. og ligg ved ei gammal, naturleg hamn i krateret av ein sovande vulkan som no dannar ei halvøy. Halvøya er knytt til fastlandet via eit lågt eid. Denne hamna, Front Bay, vart først nytta av det eldgamle kongedømet Ausan mellom 600- og 400-talet fvt. Den moderne hamna ligg på kvar side av halvøya. Aden har gjeve namn til Adenbukta.
Keisuke Kimoto
Keisuke Kimoto er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kataller Toyama.
Aden
Aden består av fleire særeigne bydelar: Seera, den opphavlege hamnebyen, Mualla, den moderne hamna, Tawahi, som var dampskiphamna i kolonitida, og feriestaden Gold Mohur. I Khormaksar, som ligg på eidet til fastlandet, ligg Aden unversitet og Aden internasjonale lufthamn, den nest største flyplassen i landet. På fastlandet ligg bydelane Sheikh Othman, eit tidlegare oaseområde, Al-Mansura, ein by som vart bygd av britane, og Madinat ash-Sha'b (tidlegare Madinat al-Itihad), som var hovudstaden i Den sørarabiske føderasjonen og som i dag har eit stort kraftverk og avsaltingsanlegg, i tillegg til fleire fakultet frå Aden universitet.
Aden ligg på austsida av ei stor, naturleg hamn. Den vulkanske halvøya Vesle Aden er nesten eit spegelbilete av hamna på vestsida. I Vesle Aden vart det bygd oljeraffineri og ei hamn for tankskip. Begge vart bygde og drivne av British Petroleum fram til dei vart gjevne over til den jemenittiske staten i 1977.
Aden var hovudstaden i Den demokratiske folkerepublikken Jemen fram til landet vart slått saman med Den arabiske republikken Jemen i 1990, og igjen ei kort tid etter statskuppet i Jemen 2014-2015, då presidenten Abd Rabbuh Mansur Hadi måtte flykta frå houthiane som okkuperte Sana. Byen var utsett for kraftige kampar i juli 2015 mellom houthiar og styrkar lojale til president Hadi, som til sist tok byen med hjelp frå Saudi-Arabia. I januar 2018 tok ei sørjemenittisk lausrivingsgruppe kontroll over det meste av Aden.
Antikken
Hamnebyen låg høveleg til langs skipsruta mellom India og Europa og gjorde Aden til ein attraktiv stad som mange herskarar prøvde å få kontroll over. Han vart kalla Eudaemon i det første hundreåret fvt. og var då ein omlastingsstad for handelen i Raudehavet. Det gjekk dårlegare med byen då skipa byrja å segle direkte til India på 100-talet, i følgje Førarbok for Det erytreiske havet. Det same verket skildrar Aden som «ein landsby ved kysten». Det er ikkje nemnt festningsverk i byen på denne tida, og Aden var meir ei øy enn ei halvøy, sidan eidet (ein tombolo) ikkje var like utvikla som i dag.
Mellomalderen
Etter 1175 evt. vart Aden bygd om og sidan den gong har byen trekt til seg sjøfolk og handelsfolk frå Egypt, Sindh, Gujarat, Aust-Afrika og til og med Kina. I følgje geografen al-Muqaddasi utgjorde persarar størstedelen av folkesetnaden i Aden på 900-talet.
Britisk styre 1839–1967
Før det brtiske styre, var Aden okkupert av portugisarane mellom 1513–1538 og 1547–1548. Han vart styrt av Det osmanske riket mellom 1538–1547 og 1548–1645.
I 1609 var «The Ascension» det første engelske skipet som vitja Aden, før det segla til Mokka under den fjerde reisa til Det britiske austindiske kompaniet.
Etter osmansk styre vart Aden styrt av sultanatet Lahej, som var underlagt Zaidi-imamane i Jemen.
Aden var på denne tida ein liten landsby busett av 600 arabarar, somaliarar, jødar og indarar, hovudsakleg i hytter av siv reiste i ruinane av den gamle byen. Haines meinte at det kunne bli eit stort handelssenter og den siste delen av den britiske tida her synte at han hadde rett. Aden voks og vart ein av dei travlaste hamnebyane i verda. I 1838 avstod Lahej under Muhsin bin Fadl 194 km², inkludert Aden, til britane. Den 19. januar 1839 sette Det britiske austindiske kompaniet i land Royal Marines ved Aden for å sikre området og stoppe åtak frå sjørøvarar mot britiske skip på veg til India. I 1850 vart han erklært ei frihandelshamn med handel av sprit, salt, våpen og opium, og all kaffihandel frå Mokka. Hamna ligg like langt frå Suezkanalen, Mumbai og Zanzibar, som alle var viktige, britiske område. Aden hadde vore ei transitthamn og ein stoppestad for sjøfolk i antikken. Her vart det fylt på med forsyningar, særleg vatn, midt på 1800-talet, og det vart naudsynt med påfyll av kol og kjelvatn. Aden fekk derfor bygd ei bunkringshamn for kol ved Steamer Point og Aden vart verande under britisk kontroll fram til 1967.
Fram til 1937 vart Aden styrt som ein del av Britisk India. Det opphavlege territoriet vart utvida i 1857 med den 13 km² store øya Perim, i 1868 med dei 73 km² store Khuriya Muriya-øya, og i 1915 med den 108 km² store øya Kamaran. Busetnaden vart provinsen Aden i 1935.
I 1937 vart kolonien fråskild frå India og vart kolonien Aden, ein britisk kronkoloni. Området innafor Aden og Hadhramaut vart òg laust knytt til Storbritannia som protektoratet Aden, som vart overvaka frå Aden.
Plasseringa til Aden gjorde han til ei nyttig transitthamn for post sendt frå stader kring Indiahavet og Europa. Dermed kunne skip som segla frå Suez til Bombay, leggje frå seg post for Mombasa.
Under Aden-opprøra i 1947 vart meir enn 80 jødar drepne, eigedomane deira plyndra og skulane deira sette i brann av ein muslimsk mobb.
Etter Suezkrisa i 1956 vart Aden den viktigaste staden i regionen for britane.
Vesle Aden 1955 til 1967
Vesle Aden er framleis dominert av oljeraffineriet bygd for British Petroleum. Vesle Aden var kjend for sjøfararar for tankskiphamna med eit sjømannssenter nær BP-kaien, der det var symjebasseng og ein kjølig bar. Her var det sengjer for tusenvis av arbeidarar som bygde raffineriet. Desse husa vart seinare omgjort til familiehus.
Føderasjonen Sør-Arabia og Aden-krisa
For å stabilisere Aden og det omliggande protektoratet Aden frå planane til dei egyptisk-støtta republikanarane i Nord-Jemen, prøvde britane å gradvis samle uforeinelege statane i regionen for å førebu dei på eit eventuelt sjølvstende. Den 18. januar 1963 vart kolonien Aden innlemma i Føderasjonen av arabiske emirat i sør mot Nord-Jemen sine ønske. Byen vart staten Aden og føderasjonen fekk namnet Føderasjonen Sør-Arabia (FSA).
Eit opprør mot det britiske styret, kjent som Aden-krisa, byrja med eit granatåtak av den kommunistiske Nasjonal frigjeringsfront (NLF), mot den britiske høgkommisæren den 10. desember 1963. Ein person mista livet og femti vart skadde, og det vart erklært «unntakstilstand».
I 1964 annonserte Storbritannia planar om å gje FSA sjølvstende i 1968, men at det britiske militæret ville vere att i Aden. Tryggleikssituasjonen vart verre då NLF og FLOSY (Front for frigjering av det okkuperte Sør-Jemen) tevla om å få overtaket.
I januar 1967 var det masseopprør mellom NLF og rivalen deira FLOSY i det gamle arabarkvarteret i Aden. Denne konflikten heldt fram til midten av februar, trass i at britiske soldatar prøvde å roe det heile. I perioden var det like mange åtak på britiske soldatar frå begge sider, som mot kvarandre, og det heile enda med at eit DC3-fly frå Aden Airways vart skoten ned utan overlevande.
Den auka valden førte til at britane evakuerte tidlegare enn først planlagt. 30. november 1967 var dei britiske soldatane evakuerte, og Aden og resten av FSA var under NLF sin kontroll. Royal Marines, som var dei første britiske soldatane som kom til Aden i 1839, var dei siste som drog - utanom ein avdeling frå ingeniørkorpset.
Sjølvstende
Aden vart hovudstaden i den nye Folkerepulikken Sør-Jemen, som i 1970 fekk namnet Den demokratiske folkerepublikken Jemen. Etter samlinga av Nord- og Sør-Jemen i 1990, var ikkje Aden lenger hovudstad i landet, men vart verande administrasjonssenter i Aden guvernement. Dette dekte omtrent same område som kolonien Aden.
Den 29. desember 1992 utførte Al Qaida det første kjende terroriståtaket sitt i Aden, og bomba Gold Mohur Hotel, der amerikanske tenestemenn budde på veg til Somalia for Operasjon Restore Hope. Ein jemenitt og ein austerriksk turist døydde i åtaket.
Aden var ei kort stund senteret for lausrivingsrørsla for Den demokratiske republikken Jemen frå 21. mai 1994, men vart samla att med soldatane til Republikken Jemen den 7. juli 1994.
Medlemmar av Al Qaida prøvde å bombe den amerikanske jagaren «The Sullivans» i hamna i Aden. Båten som førte eksplosiva sokk og det planlagde åtaket måtte skrinleggast. Bombeåtaket på jagaren USS «Cole» fann stad i Aden den 12. oktober 2000.
Uro på 2000-talet
I 2007 var det aukande misnøye med samlinga av landet og Sør-Jemen-rørsla, som ønskte lausriving, oppstod.
Etter at president Abd Rabbuh Mansur Hadi var blitt avsett i statskuppet i Jemen 2014-2015 flykta han Aden, heimbyen sin. Han erklærte at han framleis var den legitime presidenten i Jemen, og bad statsinstitusjonar og lojale embetsmenn om å flytte til Aden. I ein fjernsynstale 26. februar 2015 erklærte han Aden å vere den økonomiske og mellombelse hovudstaden i Jemen, medan Sana var kontrollert av houthiar.
Judit Polgár
Judit Polgár er ein ungarsk stormeister i sjakk. Ho er med god margin den sterkaste kvinnelege sjakkspelaren gjennom tidene. I 1991 klarte ho krava til tittelen Internasjonal stormeister i sjakk i ein alder av berre 15 år og 4 månader. Judit Polgár var den til då yngste spelaren som hadde klart krava til stormeistertittelen. Ho slo rekorden til Bobby Fischer frå 1958. Judit Polgár var pr 1. mars 2010 rangert som nummer 51 i verda på FIDE si ratingliste med ei FIDE-rating på 2682. Ho er den einaste kvinna på FIDE si liste over topp 100. Ho har på det beste for nokre år sidan vore rangert så høgt som nummer 8 i verda.
Aden
Uro på 2000-talet
Aden vart råka av valdsepisodar etter statskuppet, der styrkar lojale til Hadi støytte saman med soldatar lojale til den tidlegare presidenten, Ali Abdullah Saleh, i eit slag ved Aden internasjonale lufthamn den 19. mars 2015. Etter slagen vart heile byen ei slagmark under slaget ved Aden, der store delar av byen vart lagd i ruinar. Byen slapp nesten opp for vatn, mat og medisinar. Den 14. juli 2015 sette den saudiarabiske hæren i gang ein offensiv for å få kontroll over byen. I løpet av tre dagar vart byen reinska for houthi-opprørarar, og slaget enda med siger for koalisjonen.
Judit Polgár
Bakgrunn
Judit Polgár er jødisk, og frå Budapest. Medlemmar av familien hennar vart drepne i Holocaust.
Aden
Uro på 2000-talet
I slutten av januar 2018 tok ei sørjemenittisk lausrivingsgruppe kontroll over det meste av byen.
Judit Polgár
Bakgrunn
Judit Polgár og dei to eldre systrene hennar, Stormeister i sjakk Susan Polgar og Internasjonal meister i sjakk Sofia Polgar hadde ein uvanleg oppvekst. Far deira, László Polgár, sa at «Geni er ikkje fødde, dei kan skapast». Han meinte at born kunne nå eksepsjonelle nivå viss dei vart trena på rett måte frå tidleg alder. Han og kona Klara utdanna dei tre døtrene heime, med sjakk som det dei skulle bli gode i. Døtrene fekk i tillegg anna utdanning, tok eksamenar og kvar av dei snakkar frå fire til åtte språk, mellom anna Esperanto.
I seinare år har familien til Judit emigrert frå Ungarn: Sofia og foreldra til Israel og etterpå til Canada og Susan til New York. Men Judit har blitt buande i Ungarn, der ho har gifta seg med Gusztáv Font, ein veterinær frå Budapest, som ho møtte i samband med at han tok seg av hunden hennar.
Sjakkkarriere
Judit Polgár har alltid latt vere å spele i dei spesielle kvinneturneringane i sjakk. Ho gjorde det klart frå byrjinga at ho ynskte å bli verdsmeister i sjakk uansett kjønn.
Judit Polgár vart eit sjakk-vedunderbarn - som dei to systrene hennar. Dei vart først trena av faren, som ikkje var ein sterk spelar, men som hadde store kunnskapar om sjakk. Den eldste systera, Susan, vart tidleg svært sterk, og kunne dermed delvis overta treninga av veslesystera.
Judit var så sterk, at ho vann mot ein Internasjonal meister i sjakk (Dolfi Drimer) då ho var 10 år, og ein Stormeister i sjakk (Vladimir Kovacevic) då ho var 11 år.
Judit Polgár kvalifiserte seg for tittelen Stormeister i sjakk i desember 1991, berre 15 år og 4 månader gammal, då den yngste gjennom tidene. I 1993 bekrefta ho statusen som ein av dei mest lovande spelarane i verda, ved med liten margin å misse kvalifisering til Kandidatturneringane, i både FIDE og PCA sine Intersoneturneringar i sjakk.
På FIDE si ratingliste for 1. januar 1996 hadde Polgár ei rating på 2675. Dette gav henne ei rangering som nummer 10 i verda, ho var dermed den første, og til no einaste, kvinna som har blitt rangert mellom dei 10 beste sjakkspelarane i verd.
Judit Polgár har hatt svært mange gode turneringsresultat. I 2003 gjorde ho eit av dei beste: Ho tapte ikkje eit parti, og blei nummer to, i kategori 19-turneringa Corus sjakkturnering i Wijk aan Zee, Nederland, berre eit halvt poeng etter den framtidige verdsmeisteren i sjakk Viswanathan Anand, og eit heilt poeng framom dåverande verdsmeister Vladimir Kramnik.
I 2004 spelte Judit Polgár ikkje sjakk, då ho vart mor til ein son, Olivér. Ho vart deretter rekna som «ikkje aktiv» på FIDE si ratingliste pr. 1. januar 2005. Systera Susan hadde derimot spelt ein del, og vart dermed på ny for ei kort periode rata som nummer 1 i verda blant kvinnelege sjakkspelarar.
Polgár kom tilbake til sjakken med deltaking i den sterke Corus sjakkturnering i januar 2005, der ho gjorde gode 7/13. Ho kom dermed med på FIDE si ratingliste for april 2005, med nokre poeng pluss sidan sist. I mai hadde ho også ein god turnering i Sofia, Bulgaria, der ho blei nummer 3. Dette gav henne den høgaste ratinga ho har hatt nokon gong, 2735 på ratinglista for juli 2005, og framleis ein 8-plass i verda.
Dei gode resultata og den høge rankinga gjorde at Judit Polgár vart den første kvinna som deltok i ei VM-turnering i sjakk, i FIDE-VM i sjakk 2005. Denne turneringa gjekk ikkje så bra, med ein sisteplass blant dei åtte deltakarane.
Judit Polgár spelte ikkje i Linares-turneringa i sjakk i 2006 fordi ho var gravid igjen. Ho fekk dottera Hanna den 6. juli 2006.
I oktober 2006 klarte Judit Polgár eit nytt godt resultat: Delt førsteplass i Essent Chess Tournament, Hoogeveen, Nederland. Ho tok 4,5 av 6 moglege i ein dobbelt alle-mot-alle-turnering. Ho vann mellom anna begge partia mot den då høgast rata spelaren i verda, Veselin Topalov.
I mai-juni 2007 spelte ho i kandidatturneringa for FIDE-VM i sjakk 2007. Ho vart slått ut i første runde, etter eit knepent tap 3,5-2,5 mot Evgenij Bareev.
I januar 2008 spelte ho i Corus sjakkturnering i Wijk aan Zee, der ho denne gongen klarte respektable 6,0/13.
I november 2008 spelte Judit Polgár på andre bord for Ungarn sitt lag i opa klasse («menn») i det 38. sjakk-OL (lag-VM i sjakk) i Dresden, der ho fekk 3,5/8.
Spelestil
Polgar er kjend for å ha ein aggressiv spelestil, og spelar gjerne den skarpe sjakkopninga Siciliansk forsvar. Ho er ein solid posisjonsspelar, men er særleg sterk i taktiske stillingar. Ho har også snakka om at ho likar dei psykologiske sidene ved sjakk. Ho har sagt at ho føretrekkjer å sette seg inn i motstandaren sin spelestil, slik at ho kan spele mot motstandaren, i staden for å spele «objektiv» sjakk. I eit intervju om å spele mot datamaskiner, sa ho at «Sjakk er 30 til 40 prosent psykologi. Du har ikkje dette når du spelar mot ei datamaskin. Eg kan ikkje forvirre den.»
Sjakkparti
1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Lg5 dxe4 5.Sxe4 Le7 6.Lxf6 Lxf6 7.Sf3 O-O 8.Dd2 Sd7 9.O-O-O Le7 10.Ld3 b6 11.Seg5 h6 12.Lh7+ Kh8 13.Le4 hxg5 14.g4 Tb8 15.h4 g6 16.hxg5+ Kg7 17.Df4 Lb7 18.Th7+ Kxh7 19.Dh2+ Kg8 20.Th1 Lxg5+ 21.Sxg5 Dxg5+ 22.f4 Dxf4+ 23. Dxf4 Lxe4 24.Dxe4 1-0
1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3. Lb5 Sf6 4.O-O Sxe4 5.d4 Sd6 6.Lxc6 dxc6 7.dxe5 Sf5 8.Dxd8+ Kxd8 9.Sc3 h6 10.Td1+ Ke8 11.h3 Le7 12.Se2 Sh4 13.Sxh4 Lxh4 14.Le3 Lf5 15.Sd4 Lh7 16.g4 Le7 17.Kg2 h5 18.Sf5 Lf8 19.Kf3 Lg6 20.Td2 hxg4+ 21.hxg4 Th3+ 22.Kg2 Th7 23.Kg3 f6 24.Lf4 Lxf5 25.gxf5 fxe5 26.Te1 Ld6 27.Lxe5 Kd7 28. c4 c5 29.Lxd6 cxd6 30.Te6 Tah8 31.Texd6+ Kc8 32.T2d5 Th3+ 33.Kg2 Th2+ 34.Kf3 T2h3+ 35.Ke4 b6 36.Tc6+ Kb8 37.Td7 Th2 38.Ke3 Tf8 39.Tcc7 Txf5 40.Tb7+ Kc8 41.Tdc7+ Kd8 42.Txg7 Kc8 1-0
Aden
Økonomi
Historisk sett importerte Aden varer frå kysten av Afrika og Europa, USA og India.. I 1920 skildra britane staden som «den viktigaste marknadsplassen i arabisk handel.» Ved dokken forsynte byen kol til passerande skip. Den einaste vara som vart produsert i byen i 1920, var salt. Hamna var stoppestad for skip som var på veg inn i Bab-el-Mandeb. Jemen Airlines, det nasjonale flyselskapet til Sør-Jemen, hadde hovudkvarter i Aden. Den 15. mai 1996 slo Jemen Airlines seg saman med Jemenia.
Tidleg på 1900-talet var Aden eit kjent senter for kaffiproduksjon. Kvinner foredla kaffibønner som voks i høglandet i Jemen. Det vart òg produsert og eksportert røykjelse, kveite, bygg, alfalfa og hirse frå Aden. Blada og stilkane frå alfalfa, hirse og mais produsert i Aden vart generelt nytta som fôr. I 1920 samla Aden òg salt frå saltvatn. Eit italiensk selskap kalla Agostino Burgarella Ajola and Company samla og foredla salt under namnet Aden Salt Works. Det var òg eit mindre selskap frå India, kalla Abdullabhoy and Joomabhoy Lalji & Company som eigde eit saltproduksjonssfirma i Aden. Begge selskapa eksporterte saltet. Mellom 1916 og 1917 produserte Aden over 120 000 tonn med salt. Aden har òg produsert kaliumkarbonat, som hovudsakleg vart eksportert til Mumbai.
Samferdsle
Historisk sett har hamna i Aden vore eit viktig trafikknutepunkt for regionen. I 1920 var hamna 12 x 6 km stor. Passasjerar gjekk i land ved Tawahi.
Den 1. januar 1977 byta Aden til høgrekøyring, for å ha same køyreretning som nabostatane.
Aden internasjonale lufthamn er flyplassen i byen, kring 10 km frå byen. Han var tidlegare britiske ein Royal Air Force-base, RAF Khormaksar. Slaget ved Aden lufthamn i 2015 stengde denne og andre flyplassar i Jemen. 22 juli vart flyplassen opna att etter at houthi-styrkane var drivne ut av byen.
Klima
Aden har eit varmt ørkenklima (BWh) i følgje Köppen-Geiger sitt klimaklassifiseringssystem.
Kjelder
''
Queen Mary Land
Queen Mary Land eller Queen Mary Coast er den delen av kysten av Australsk Antarktis som ligg mellom Cape Filchner, ved 91° 54' E, og Cape Hordern, ved 100° 30' E. Området vart oppdaga i februar 1912 av Australasian Antarctic Expedition (1911-14) leia av Douglas Mawson, som kalla området opp etter Mary av Teck, dronninga til George V.
Évvia
Évvia (gresk Εύβοια), òg skrive Euboea og Euboia, er den nest største øya i Hellas og Egearhavet etter både folketal og areal. Tidlegare har øya òg vore kalla Negropont eller Negroponte. Ho har eit areal på 3 660 km² og er skild frå fastlandet av Nord-Évvia-bukta og Sør-Évvia-bukta. Øya er langstrakt og smal med ei lengd på 150 km og ei breidd som varierer frå 50 til 6 km. Ho strekkjer seg hovudsakleg frå nordvest til søraust og langs heile øya går ei fjellkjede, som dannar eit framhald av fjellkjeda som avgrensar Thessalía i aust, og held fram sørover til øyane Ándros, Tínos og Mýkonos.
Administrativt er Évvia hovuddelen av periferieninga Évvia i periferien Sentral-Hellas.
Antikken
Historia om øya dreiar seg i hovudsak om dei to største byane, Khalkída og Erétria. Begge byane var joniske busetnadar frå Attikí og at dei var viktige ser ein på dei mange koloniane deira i Magna Graecia og på Sicilia, som Cumae, Rhegium og Náxos, og på kysten av Makedonia. Med dette opna dei nye handelsruter for Hellas og utvida området til den vestlege sivilisasjonen. At dei var ein mektig handelsnasjon ser ein på at dei evviaiske vektene og måla vart nytta i Aten fram til Solon, og hos dei joniske byane generelt. Byane var rivalar og ser først ut til å ha vore like mektige. Eit av dei første sjøslaga i gresk historie fann stad mellom dei og det vert sagt at mange andre greske statar tok del i dette slaget. I 490 fvt. vart Erétria nesten lagt i gru og innbyggjarane transportert til Persia. Han vart bygd opp att etter slaget ved Marathon like bortanfor der den opphavlege byen låg, men han fekk aldri tilbake stordomen han hadde hatt. Han var derimot framleis den andre byen på øya. Frå denne perioden var Khalkída overlegen, men leid av at Aten stadig fekk meir makt. I 506 fvt. tapte Khalkída eit slag mot Aten, som sende fire tusen attiske kolonistar til øya og såg ut til å få noko kontroll over øya. Igjen, i 446 fvt., då Évvia prøvde å verte sjølvstendig, vart dei nok ein gong redusert av Perikles og fleire kolonistar vart sett i land ved Istiéa nord på øya, etter at innbyggjarane i denne byen hadde vorte drive bort. Atenarane gav dei korn og kveg, sikra handelen deira og gav dei garantiar mot sjørøveri. I 410 fvt. klarte likevel øya å få sitt sjølvstende. Etter dette tok dei sida til ein eller fleire av dei andre leiande statane fram til Slaget ved Khaeronea i 338 fvt. då Filip II av Makedonia tok øya. Til slutt vart ho ein del av Romarriket.
Moderne tider
Évvia sprang fram under hendingane etter det fjerde krosstoget. Etter latinarane delte opp Austromarriket vart ho delt i tre len som vart under Republikken Venezia sin suverenitet. 12. juli 1470 vart Khalkída teke frå Venezia av Mehmed II og heile øya vart ein del av Det osmanske riket. Etter den greske sjølvstendekrigen, i 1830, vart øya ein del av Hellas.
Økonomi
Det vert drive gruvedrift etter magnesitt i Mantoúdi og Límni, brunkol i Aliverí og jern og nikkel i Dírfys. Marmor vert greve ut 3 km nord for Erétria og asbest nordaust for Kárystos i Ókhifjella. Av tre finn ein mykje kastanje her.
Andsvatnet
Andsvatnet (samisk: Áisajávri) er ein innsjø som ligg i kommunane Målselv og Sørreisa i Troms og Finnmark.
Makoto Nishino
Makoto Nishino er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kataller Toyama.
Ortodoks jødedom
Ortodoks jødedom er ei retning av jødedommen som ser på halakhá som eit absolutt bindande, overordna og i alle hovudtrekk statisk lovsystem for det jødiske folket. I ortodoks jødedom blir det særleg lagt vekt på kasjrút (matføreskrifter), sjabbát (kviledagen) og tahorat hammisjpaḥá (rituell reinskap i ekteskapet).
Ortodokse jødar reknar deira form av jødedommen for å vera den mest tradisjonelle og meiner vanlegvis at alle andre former av jødedom er eit brot med jødisk tradisjon. Konservative (eller masorti) jødar meiner på si side gjerne at ortodoks jødedom har forlate den tradisjonelle, dynamiske jødedommen til fordel for eit statisk og dogmatisk system.
I ortodoks jødedom er det i utgangspunktet strengt definerte kjønnsrollar. Kvinner har ansvar for heimen, medan menn har ansvar for alle offentlege funksjonar, t.d. i synagogen. Det er vanleg at kvinner dekkjer håret med eit skaut, eller i nokre askenasisk-ortodokse samfunn parykk.
Sentristisk-ortodoks jødedom
Judaizm
Konservativ jødedom
Konservativ jødedom eller masorti jødedom er ei retning av jødedommen som ser på halakhá som absolutt bindande og dynamisk. Den konservative jødedommen legg vekt på kasjrút (kosthaldsreglane) og sjabbát (kviledagen), men legg i praksis mindre vekt på tahorat hammisjpahá (rituell reinskap i ekteskapet) enn ortodoks jødedom.
Aix-Marseille-universiteta
Dei tre Aix-Marseille-universiteta, som ligg i dei sørlege franske byane Aix-en-Provence og Marseille, bygger på utdanningsinstitusjonar som har lege i området i fem hundre år. Til saman tek dei imot 70 000 studentar kvart år, 10 % av desse utanlandske.
Dei tre universiteta er Aix-Marseille I, Université de Provence; Aix-Marseille II, Université de la Méditerranée, og Aix-Marseille III, Université Paul Cézanne
Oberbüren
Oberbüren er ein kommune i valkrinsen Wil i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 500 meter over havet.
Kommunen ligg langs elvane Glatt og Thur. Han består av landsbyane Oberbüren, Niederwil og Durstudlen.
Gaukefuglar
Gaukefuglar (Cuculiformes) er ein biologisk orden av fuglar av middels storleik, dei fleste artar er frå 35 til 65 cm i lengd. I den klassiske taksonomien av fuglar ligg Cuculiformes nær Psittaciformes, papegøyar. Akkurat som papegøyar har gaukefuglar klatrefot, to tær kan peike bakover og to framover. Lang hale er ein annan karakteristikk. Dei fleste artane av gaukefuglar rugar egg og oppfostrar ungar sjølv, men ei gruppe i gaukefamilien er parasittisk.
Deplasement
Deplasement (frå fransk déplacer som tyder flytte) er eit mål for massen av det væskevolumet som ein lekam trengjer bort når det flyt i ei væske. Omgrepet vert nytta som eit av fleire mål for skipstonnasje og etter Arkimedes sitt prinsipp svarar det til totalvekta av skip med last. Måleeiningane som vert nytta er metriske tonn eller engelske tonn (long tons). Når deplasement vert gjeve som daudvekt meiner ein lastevekt eller deplasement minus vekta av sjølve skipet.
Jan Oddvar Skisland
Jan Oddvar Skisland er ein norsk lokalpolitikar som var ordførar for Kristiansand kommune 2003-2007, og blei gjenvald for «nye» Kristiansand kommune frå 2020.
Skistad blei først vald til ordførar i 2003 for Kristeleg Folkeparti. Han etterfølgde Bjørg Wallevik frå Høgre. Wallevik fekk flest personlege stemmer ved valet, medan Skisland kom på andreplass. Han blei vald til ordførar i eit valteknisk samarbeid med SV og Arbeidarpartiet, som fekk varaordføraren, Bjarne Ugland. Ved kommunevalet i 2011 gjorde Skisland comeback som lokalpolitikar, denne gong som representant for Arbeiderpartiet.
Ved kommmunevalet i 2019 var han ordførarkandidat for Arbeidarpartiet i den nye storkommunen Kristiansand. Skisland er ordførar i kommunen frå 1. januar 2020.
Skisland er cand.theol. og har hovudfag frå Norges Idrettshøgskole i tillegg. Før ordførarvervet i 2003 var han tilsett på Høgskolen i Agder. Skisland tok ikkje attval som ordførar, og gjekk av den 10. oktober 2007. Då blei han toppsjef i Idrettsklubben Start frå 1. januar 2008.
Som ordførar har Skisland særleg vore oppteken av trafikk i Kristiansand, der han har prøvd å finne løysingar for sykkel og kollektivtrafikk.
Gex
Gex er ein liten by og kommune i aust i Frankrike. Han ligg i departementet Ain, berre 5 km frå grensa til Sveits og 16 km frå Genève. Han er ein av tre sous-préfecture i Ain.
Čorotjávri
Čorotjávri er eit vatn som ligg i Karasjok kommune i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke.
Gex
Historie
Med Freden i Wien i 1815 vart Gex plassert i tollregionen til Sveits og nøytralisert. Resolusjonen som omhandla Pays de Gex vart annullert av artikkel 435 i Versaillestraktaten. I november 1923 flytta Frankrike tollkontoret sitt til Gex, og saka kom opp føre Den faste domstolen for mellomfolkeleg rettspleie, som avgjorde til fordel for Sveits. Eit kompromiss vart gjort i 1932.
Historisk har innbyggjarane i byen snakka ein dialekt av frankoprovensalsk språk.
Daigo Imai
Daigo Imai er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sagawa Express Osaka, Kataller Toyama og Blaublitz Akita.
Tomohisa Ishiguro
Tomohisa Ishiguro er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kataller Toyama.
Lignings-ABC
Lignings-ABC er ei bok utgjeven kvart år av Skatteetaten. Boka vert gjeven ut i likningsåret for føregåande inntektsår og inneheld tolking og forklaring av skattereglane.
Falangistpartiet
Falange Española de las J.O.N.S. var namnet på den opphavlege fascistrørsla i Spania. Ho vart skipa i 1933 av José Antonio Primo de Rivera, son av General Miguel Primo de Rivera, som styrte Spania på diktatorisk vis under kong Alfons XIII i 1920-åra. Falangistane ville organisere samfunnet etter det dei kalla «nasjonal-syndikalistiske» retningsliner.
I stil og ideologi var falangismen opphavleg heilt lik tidleg italiensk fascisme, mellom anna med forakt for bolsjevisme og andre former for sosialisme, og motstand mot alt demokrati, men òg ein viss forakt for den tradisjonelle overklassen. Etter partiet vart overtatt av Franco og samanslått med monarkistane («carlistane»), fekk det mindre av ein revolusjonær karakter, som fascismen delvis hadde opphavleg, og det vart meir konservativt, sjølv om det heldt fast på mange eksterne trekk ved fascismen og hatet mot sosialisme og demokrati.
Under den spanske borgarkrigen vart Falangen bruka av General Franco, som tok over ideologien deira, mens grunnleggjaren av partiet vart avretta av den lovlege republikanske regjeringa som deltakar i statskuppet. Partiet vart samanslått ved dekret med carlistpartiet, og under Franco si suverene leiing vart det kjernen i den einaste lovlege politiske organisasjonen i Spania under Franco-diktaturet, med det lange namnet Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional-Sindicalista. Denne organisasjonen vart òg kalla Movimiento Nacional, og fungerte som statsberande parti til Franco døydde i 1975. Sidan da har dei vorte splitta opp i ulike grupper.
Medlemmer av partiet vart kalla Falangistas, falangistar.
Det Stavangerske Dampskibsselskab
Det Stavangerske Dampskibsselskap AS (DSD) er et reiarlag med base i Stavanger. Føretaket er eigd av familien til Stavangermannen Folke Hermansen.
Reiarlaget har stor kystflåte som driv ferjetransport og lokaltrafikk i Rogaland og tilstøytande område. Frå 1919 og til 1978 da selskapets einaste hurtigruteskip (MS «Kong Olav») vart seld, var Stavangerske og ein del av hurtigruta. Med dotterselskap har DSD omtrent 1000 tilsette i Noreg, i tillegg til tilsette i ein rekke andre land. Føretaket består av Stavangerske AS, Nor Lines AS (tidlegare Nor Cargo) og DSD Shipping AS.
DSD vart etablert i 1855, og er med det eit av de eldste reiarlag i Noreg. 150 årsjubileet vart feira den 12. februar 2005.
Tron Øgrim
Tron Øgrim var ein norsk journalist, forfattar og politikar (AKP, RV). Han var med og skipa Sosialistisk ungdomsforbund (SUF, seinare SUF(m-l) og Raud Ungdom), og Arbeidernes Kommunistparti (AKP). Øgrim melde seg ut av AKP på 90-talet, men var framleis med i Raud Valallianse, og han var med i partiet Raudt då det vart danna våren 2007.
Øgrim døydde brått og uventa i mai 2007.
Familiebakgrunn
Tron Øgrim voks opp i ein radikal akademikarheim i eit villaområde på Hellerud på Oslos austkant. Båe foreldra var akademikarar med røynsle frå motstandsrørsla under andre verdskrigen, faren fysikaren og den tidlege norske TV-kjendisen Otto Øgrim hadde òg vore med i Mot Dag, mora var ernæringsfysiologen Marit Odlaug Eggen.
Øgrims politiske verke
I ung alder oppgav han støtta til Norges kommunistiske parti av di han meinte partiet synte ei underdanig haldning til Sovjetunionen. I staden melde han seg inn i Sosialistisk Folkeparti i 1961, 14 år gammal. Allereie tidleg i tenåra begynte Tron Øgrim å planleggje eit kommunistisk parti etter maoistisk føredøme i Noreg, og frå 1965 kalla han seg sjølv maoist. Han tok initiativet til Bryn Hellerud lokallag av Sosialistisk ungdomsforbund og til SUF(m-l). Tron Øgrim sin fløy i SUF fekk i 1967 kontroll med sentralstyret i SUF og med bladet Ungsosialisten, og gjennom studiesirklar og sommarleirar vart det etter kvart semje kring Øgrim sin definisjon av «marxismen-leninismen Mao Tse-tungs tenkning» som «vitenskapen om åssen man driver klassekamp» og «åssen man gjør revolusjon», og SUF vedtok etterkvart at dei skulle vere ein revolusjonær skipnad. I 1969 førte eit vedtak på SF sitt landsmøte om å skipe konkurrerande ungdomsgrupper med SF-profil til at SUF braut med partiet og byrja arbeidet med å danne eit maoistisk parti, som vart AKP(m-l). Tron Øgrim sat frå starten i 1973 og fram til 1984 i sentralkomitéen til AKP(m-l).