cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isaak Babel
Tidlege år
For å koma inn på den førebuande klassen ved Nikolaj I Odessa Handelsskole måtte Babel koma innanfor kvoten for jødiske studentar (10 % innan grenseområdet der jødar først og fremst var busette, 5 % utanfor og 3 % for begge hovudstadene), men til trass for at han hadde tilstrekkelege gode karakterar blei plassen gjeven til ein annan gut. Faren hans hadde bestukke skulestyresmaktene. Babel fekk undervising heime i eit år og gjekk gjennom to klassetrinn på den tida. Utanom dei vanlege skulefaga studerte han Talmud og musikk. Inspirert av læraren sin i fransk og fransk litteratur sette han stort pris på Flaubert og Guy de Maupassant, og dei første eigne historiene sine skreiv han på fransk.
Etter eit mislukka forsøk på å koma inn på universitetet i Odessa (igjen på grunn av kvoter) byrja Babel ved finans- og handelsinstituttet i Kiev. Der møtte han den komande kona si, Jevgenia Gronfein.
Tidleg karriere
Babel tok eksamen i 1915 og flytta til Petrograd (i dag St. Petersburg), til trass for lovar som avgrensa jødar til å bu i det fastlagde grenseområdet. I hovudstaden møtte han den russiske forfattaren Maksim Gorkij, som gav ut nokre av forteljingane hans i det litterære magasinet sitt Letopis' (Летопись, 'Krønike'). Gorkij gav den unge forfattaren råd om å skaffa seg meir livserfaring, og Babel skreiv i sin sjølvbiografi: «...Eg har alt å takka for dette møtet og seier enno Aleksej Maksimovitsj (Gorkij) sitt namn med kjærleik og beundring.» Ei av hans mest kjende sjølvbiografiske novellene hans, 'Historia om dueslaget mitt' (История моей голубятни), dediserte han til Gorkij.
Sensorane rekna historia hans 'Baderomvindauget ' som obskøn, og Babel blei skulda for brot mot straffelovens artikkel 1001.
Dei neste sju åra kjempa Babel på kommunistsida i den russiske borgarkrigen, arbeidde i Tsjekaen som omsetjar for kontraspionasjen i Odessa, i matrekvisisjonen, i Narkompros (Undervisingskommissariatet), i eit typografisk trykkeri og som nyhendereporter i Petersburg og Tbilisi. Han gifta seg med Jevgenia Gronfein i Odessa 9. august 1919.
Under den russiske borgarkrigen blei Babel plassert i den første kavaleriarméen og opplevde den polsk-sovjetiske krigen i 1920. Babel dokumenterte det grusame opplevingane sine i Dagbok 1920 (Konarmejskij Dnevnik 1920 Goda), som han seinare nytta til å skriva Rytterarméen (Конармия), ei samling noveller som 'Kryssinga av elva Zbrucz' og 'Mi første gås'. Valden i det fyrste kavaleriet verkte å stå i kontrast til Babel sin eigne milde natur.
Babel skreiv: «Først i 1923 har eg lært meg å uttrykkja mina tankar på ein klar og ikkje altfor omstendeleg måte. Deretter gjenopptok eg skrivinga.» Fleire historier som seinare blei tekne med i Rytterarméen blei gjevne ut i Vladimir Majakovskij sitt tidsskrift LEF (ЛЕФ) i 1924. Babel sine oppriktige skildringar av den brutale røyndomen til krigen, i kontrast til revolusjonsromantikken, skaffa han nokre mektige fiendar, blant anna sjefen for den fyrste kavaleriarmeen Budyonny, men Gorkij sine inngrep bidrog til å redda boka, og ho blei snart omsett til mange språk.
Attende i Odessa byrja Babel å skriva Forteljingar frå Odessa, ein serie noveller som fann stad i gettoen Moldavanka i Odessa, der han var fødd. Han skildra livet til jødiske gangsterar før og etter oktoberrevolusjonen i 1917. På denne tida møtte Babel Ilja Ehrenburg, og dei blei tidleg vener. Han heldt fram med å skriva noveller og vann ry på 1920-talet. Kona hans emigrerte til Paris i 1925, og der blei dottera Nathalie fødd.
Konfliktar med styresmaktene
Babel reiste rundt i Ukraina i 1930 og vitna om den brutale kollektiviseringa og den framtvinga hungersnauden kjend som Holodomor. Då Stalin stramma grepet om sovjetisk kultur på 1930-talet, og spesielt med framvoksteren av den sosialistiske realismen, trekte Babel seg meir og meir tilbake frå det offentlege livet. Under den stalinistiske kampanjen mot formalismen innan kunsten blei Babel kritisert for påstått «estetisisme» og låg produktivitet. Ved den første kongressen til det sovjetiske forfattarforbundet (1934), noterte Babel ironisk at han heldt på å bli «meister i ein ny litterær sjanger, sjangeren stille.»
Randibåen
Randibåen er ei grunne som ligg kring 700 meter søraust for Randibreen ved Vogtkysten på den norske Bouvetøya i Sør-Atlanteren. Båen har fått namn i samband med Randibreen.
Isaak Babel
Konfliktar med styresmaktene
Etter fleire søknader fekk han løyve til å vitja familien sin i Frankrike, og i 1935 heldt han ein tale for den antifascistiske Internasjonale forfattarkongressen i Paris. Etter at han vende tilbake samarbeidde han med Sergej Eisenstein om filmen Bezjins eng og arbeidde med manus til andre sovjetiske filmar.
Arrestasjon og død
Etter at Gorkij døydde i 1936 konstaterte Babel: «No kjem dei å koma etter meg». Han hadde òg hatt ei forhold til kona til NKVD-sjefen Jezjov, og då Jezjov mista makta gjekk det likt med henne og alle elskarane hennar - inklusive Babel».
I mai 1939 blei han arrestert ved datsjaen i Peredelkino og avhøyrd under tortur i Lubjanka. Etter ei framtvinga tilståelse blei Babel stilt for ein domstol som bestod av ein troika frå NKVD og blei dømd for å ha spionert samstundes for franskmennene, austerrikarane og Leo Trotskij, som «medlemskap i ein terroristorganisasjon.» Sjølv om Babel tilstod under tortur blei det uttalt at «då han innsåg at han gjekk mot dommedagen sin, trekte han tilbake tilståinga si», men «det hadde inga tyding.» I januar 1940 blei han skoten i Butyrka-fengselet. Sambuaren hans, Antonina Pirozjkova (Антонина Пирожкова), fekk ikkje vita noko om skjebnen hans før etter 15 år.
Tibor Gécsek
Tibor Gécsek er ein ungarsk, tidlegare friidrettsutøvar frå Szentgotthárd, som tevla i sleggjekast. Han vart europameister i øvinga i 1998 på heimebana Nepstadion i Budapest. Saman med landsmannen Balázs Kiss sikra han dobbeltsiger for Ungarn. Hans personlege rekord på 83,68 meter oppnådde han i Zalaegerszeg nokre veker etter han vart europameister. Gécsek er etnisk slovenar.
Isaak Babel
Arrestasjon og død
Ifølgje den tidlege offisielle sovjetiske versjonen døydde Babel i ein fangeleir i Sibir 17. mars 1941. Arkivet og manuskripta hans blei konfiskerte og øydelagde av NKVD.
Krig og fred
Krig og fred (russisk Война и мир, Vojna i mir) er ein historisk roman av Lev Tolstoj som kom ut i 1869. Han er vanlegvis rekna som det eine av dei to meisterverka til Tolstoj, saman med Anna Karenina.
Isaak Babel
Rehabilitering og arv
Den 23. desember 1954, under lettingane til Khrusjtsjov, blei det kunngjort at Babel var blitt reinvaska frå alle tiltaler «på grunn av mangel på grunnar». Verka hans blei likevel aldri gjevne ut i usensurert form før etter at Sovjetunionen braut saman.
Tibor Gécsek
Doping
Gécsek vart i august 1995 utestengt frå konkurranseidrett etter å ha testa positivt på anabole steroidar. Etter to års utestengjing byrja han å tevle att i september 1997.
Krig og fred
Handlinga går føre seg frå 1805 til 1820 i eit russisk adelsmiljø under Napoleonskrigane og tek for seg fem russiske adelsfamiliar og dessutan ei stort mengd bipersonar. Boka skildrar napoleonstida sin innverknad på russisk overklasse og korleis russarane mobiliserer til forsvar under Napoleon sitt felttog i Russland i 1812. Delar av romanen er skriven på fransk, sidan dette var daglegspråket til overklassen i Russland før revolusjonen.
Omsetjingar og innspelingar
I 1885 blei den franske utgåva frå 1879 omsett til dansk. Edvard Brandes tok æra for omsetjinga, som i røyndomen var gjort av kona til Paul Gauguin, Mette Sofie Gad. I 1884 førebudde Brandes oppstarten av avisa Politiken, og trong ein føljetong til henne. Brandes selde òg omsetjinga til Gustav Philipsens forlag, som gav ut romanen som hefte i subskripsjon. Mette Gauguin gjekk glipp av æra og blei attpåtil dårleg betalt, med berre kr 15,- per ark.
Tibor Gécsek
Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
Gécsek vart i 1998 kåra til «Årets mannlege idrettsutøvar» i Ungarn.
Isaak Babel
Rehabilitering og arv
Dottera hans, Nathalie Babel Brown, kom til å blei ein av dei fremste kjennarane i verda på livet og verket til faren. Då dei samla verka hans blei gjevne ut i 2002, redigerte ho binda og skreiv forordet.
Krig og fred
Omsetjingar og innspelingar
I 1895–1896 kom den ut i ny utgåve omsett direkte frå russisk av Wilhelm Gerstenberg (1844–1912). I 1930–31 blei ho omsett til norsk av Erik Krag, og denne omsetjinga kom i ei rekkje utgåver. I 1967 kom det ei nynorsk utgåve i fire bind omsett av Arne Gallis, Bjarne Fidjestøl og Olav Rytter. Geir Kjetsaa nyomsette i ei utgåve utgjeven frå 2001 til 2004. I 1928 gav Nasjonalforlaget ut Tolstojs samla verk som minneutgåve med Krig og fred i seks bind, omsett frå russisk av Martin Gran.
Isaak Babel
Rehabilitering og arv
Babels sitt drama Marija, eit portrett av dei skitne sidene ved det sovjetiske samfunnet, førte til at Gorkij klandra Babel for å ha ein «Baudelairesk forkjærlegheit for rote kjøt». Gorkij åtvara vidare venen om at «politiske konklusjonar» ville trekkjast «som kjem til å vera personleg skadelege for deg». Sjølv om det var planlagd å framføra verket ved Moskvas Vakhtangov teater innstilte NKVD oppføringa av dramaet under generalprøva i 1935. Verket var svært populært på vesteuropeiske høgskular på 1960-talet, men det blei likevel ikkje oppført i Babel sitt heimland før i 1994. Den amerikanske premieren på stykket fann stad ved Stanford i 2004.
Krig og fred
Omsetjingar og innspelingar
Det er òg spelt inn ei lydbokutgåve lesen av Magnus Grønneberg og ei komplett lydbokutgåve på 28 timar lesen av Anders Ribu. I 1977 blei Krig og fred sett opp som teaterstykke på Rogaland Teater.
Filmatiseringar
Boka er blitt filmatisert fleire gonger. Ein sovjetisk versjon frå 1966-7 regissert av Sergej Bondartsjuk er åtte timar lang og vann ein oscarpris i kategorien beste utanlandske film. Den best kjende vestlege filmversjonen er ein Hollywoodversjon frå 1956 med Audrey Hepburn og Henry Fonda. I 1972 laga BBC ein dramaserie på tjue episodar med Antony Hopkins i hovudrolla som Pierre.
Fylkesveg 718 i Rogaland
Fylkesveg 718 i Rogaland går mellom Kyrkjegata og Ferjekaia i Sauda kommune. Vegen er 310 meter lang.
Mount Speed
Mount Speed er eit nesten sirkel-og voll-forma fjell med fleire mindre toppar langs kanten av Rossbarrieren, på vestsida av munningen av Shackletonbreen. Det vart oppdaga av U.S. Antarctic Service (USAS) (1939–41), og kartlagd av A.P. Crary, leiaren for den amerikanske kryssinga av Rossbarrieren (1957–58). Det vart namngjeve av Crary etter løytnant Harvey G. Speed i U.S. Navy som deltok i skvadron VX-6 og som overvintra ved Little America V i 1957.
Katzensee
Katzensee er ein innsjø på grensa til byen Zürich og Regensdorf i kantonen Zürich i Sveits. Han har eit overflateareal på 0,36 km².
Friidrettslandskampen Noreg–Ungarn 1954
Friidrettslandskampen Noreg–Ungarn 1954 for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo 2. og 3. august. Landskampen enda med ungarsk siger 121 – 90. Begge landa deltok med to utøvarar i kvar av enkeltøvingane.
Måndagen forbetra Tor Olsen sin månadsgamle noregsrekord på 110 meter hekk til 14,5 sekund. Ikkje lenge etter forbetra Ernst Larsen sin 12 dagar gamle norske rekord på 3 000 meter hinder med 2 sekund til 8.57,2. Dagen etter vann Sándor Iharos 1500-meteren framom Audun Boysen, begge sette nasjonale rekordar på distansen.
200 meter
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
4 × 100 meter stafett
<br style="clear:both;" />
100 meter
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
4 × 400 m stafett
<br style="clear:both;" />
Selodden på Bouvetøya
Selodden er eit nes langs Vogtkysten av den norske Bouvetøya i Sør-Atlanteren. Neset ligg vest på sørkysten av øya, nedanfor Rustadkollen og kring 1 km aust for Catoodden.
Mathieu Rock
Mathieu Rock er ein isfri holme, halvvegs mellom Cape Bickerton og Rock X, ved austsida av innløpet til Victor Bay i Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47 og kartlagt av Den franske antarktisekspedisjonen under Marret, 1952-53. Holmen vart kalla opp etter Claude Mathieu, ein fransk astronom av 1800-talet.
Kjelder
c
Dobbeltforhold
Dobbeltforhold eller kryssforhold i matematikk er forholdet mellom to punktpar (A, B og C, D) på ei rett linje, der ein tar omsyn til retninga til linjestykka. Om forholdet er lik -1 ligg punkta harmonisk. I projektiv geometri er dobbeltforholdet særs viktig, sidan det blir uforandra ved projeksjon, slik at ein bevarer eigenskapar ved punktrekkjer som vert uttrykt ved forholdet. Òg mellom fire linjer gjennom same punkt eksisterer det eit dobbeltforhold, nemleg for dei fire punkta som oppstår når ei rett linje skjer over dei gjevne. Dette dobbeltforholdet er uavhengig av plasseringa til skjeringslinja.
Definisjon
Dobbeltforholdet til fire punkt på ei reell linje med koordinatar z1, z2, z3, z4 er gjeven som
Det kan òg skrivast som eit dobbeltforhold med to divisjonsforhold:
Den same formelen kan nyttast på fire forskjellige komplekse tal, eller meir generelt til element i alle flater.
Edotida
Edotida er ein periode i japansk historie som varte frå 1603 til 1868. I denne tida hadde Tokugawa-klanen makta som shogunar og herska frå byen Edo (noverande Tokyo). Tida var prega av at landet isolerte seg frå omverda, grensene blei stengde og ein dyrka japansk kultur. Shogunane sameinte landet og sentraliserte makta. Perioden etter Edotida, då shogunatet blei avskaffa, blir kalla Meiji.
Canterbury Spur
Canterbury Spur er ein rygg med flat topp som går nordover frå nordsida av Mount Glossopteris, 1,3 nautiske mil aust for Discovery Ridge i Ohio Range. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfotografi teken i U.S. Navy i 1958–59. Utstikkaren er kalla opp etter Canterbury Museum, Christchurch på New Zealand, heimstaden til National Antarctic Exhibition, Research and Reference Centre. Geologane Jane Newman og Margaret Bradshaw frå Canterbury Museum arbeidde på denne ryggen i løpet av feltsesongen 1984–85.
Klingnauer Stausee
Klingnauer Stausee er eit reservoar nær Böttstein i kantonen Aargau i Sveits. Innsjøen har eit overflateareal på 1,16 km² og vart danna i samband med eit vasskraftverk i elva Aar i 1930-åra.
Knut Ekwall
Knut Alfred Ekwall var ein svensk målar frå Småland.
Bakgrunn
Ekwall var son av kronofogden Nils Fredrik Robåtvald og Emelie Bernhardina Carolina Dyrstraum. Han var bror av Emma, Gustaf og Hugo Ekwall.
Ekwallstuderte kunst hos Marcus Larson 1858 og ved Kunstakademiet i Stockholm (1860-1866)), med vekt på tresnitt. Han vart elev til målaren Ludwig Knaus i Berlin.
Karriere
I 1871 gifta han seg med den tyske konsertsongaren Johanna Maria Theresia Burkowitz-Pönitz. Dotter deira var bilethoggaren Runa Bülow-Hübe. Ekwall vende tilbake til Sverige i 1885.
Tobias Karlsson
Tobias Karlsson er ein svensk profesjonell dansar og koreografi.
Han har delteke i samtlege sesongar av Let's Dance, den svenske versjonen av Skal vi danse, og vann den tredje sesongen saman med Tina Nordström. I 2008 deltek han i So You Think You Can Dance: Scandinavia.
Knut Ekwall
Død
Den 13. mars 1912 brann villaen hans på Romanö, og ei stor mengd kunst gjekk tapt. Knut Ekwall, som hadde vore sjukeleg ei lengre tid, låg sjuk i etasjen øvst. Han vart redda og vart teken til det nærliggande Romanäs sanatorium. Nokre veker seinare døydde han der.
Tobias Karlsson
Karlsson har dansa i Let's Dance saman med Arja Saijonmaa, Anna Sahlin, Tina Nordström Elisabet Höglund, Agneta Sjödin og Tina Thörner. Han har også delteke i den danske versjonen av Skal vi danse, Vild med dans, saman med Sofie Stougaard, Zindy Laursen og Tina Lund, og i Skal vi danse saman med Triana Iglesias og Cecilie Skog.
I 2009 deltek han i den danske versjonen av Fangene på fortet og i 2010 deltek han i den svenske versjonen.
Părvomajsti
Părvomajsti (bulgarsk Първомайци) er ein landsby i kommunen Gorna Orjakhovitsa i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde byen 2 784 innbyggjarar.
Marianne Andersen
Marianne Andersen er ein norsk orienteringsløpar frå Drammen. Individuelt har ho vunne sju sølvmedaljar og tre bronsemedaljar i verdsmeisterskap, i stafett har ho eitt gull, to sølv ein bronse.
Aktiv
Åra frå 2004 til 2022 vart Andersen norsk meister 24 gongar, flest NM-gull har ho på mellomdistansen med 9 i talet.
Andersen sanka VM-sølv på klassisk- og mellomdistansen både i 2006 og 2009, samt på klassisk-distansen i 2008 og 2010 og på mellomdistansen i 2017. Under den medaljerike verdsmeisterskapen 2009 i Miskolc i Ungarn var ho ankerkvinne då Noreg vann stafetten med god margin, Betty-Ann Bjerkreim Nilsen og Anne Margrethe Hausken sprang dei fyrste etappane.
Frå europeiske meisterskap i orientering har Andersen ytterlegare tre sølvmedaljar.
Fuzhou
Fuzhou (kinesisk skrift 福州, pinyin Fúzhōu) er eit kinesisk byprefektur som er hovudstad i provinsen Fujian ved kysten mot Taiwansundet og Sørkinahavet. Prefekturet har eit areal på 12 153 km², folketalet vart i 2010 berekna til 6,38 millionar. Innanfor bygrensene budde i 2007 1 859 203 menneske.
Byprefekturet Fuzhou omfattar fem distrikt, to byfylke og seks fylke.
Språket mindong er det dominerande i Fuzhou og har sitt kjerneområde kring byprefekturet. Fuzhoudialekta er standard for mindong.
Fuzhou er ein viktig hamneby. Hamna i Fuzhou vart etter den første opiumskrigen opna for handel med europeiske og amrikanske selskap, som ein av de første traktatbyane. Byen vart i 1984 opna for utanlandsinvesteringar, og har sidan opplevd sterk økonomisk vekst. Fuzhou er eit senter for kjemisk industri og har næringmiddelindustri, sagbruk og møbelindustri, maskinproduksjon, papirproduksjon og trykkeri, tekstilindustri.
Samferdsle
Kinas riksveg 104 har sitt endepunkt i Fuzhou. Han tek til i Beijing og går sørover via Dezhou til Jinan, Xuzhou, Nanjing, Hangzhou, Wenzhou og endar opp i Fuzhou.
Kinas riksveg 316 tek til i Fuzhou og fører via Nanchang i Jiangxi og Wuhan i Hubei til Lanzhou i Gansu.
Kinas riksveg 324 går frå Fuzhou og gjennom Guangdong, Guangxi, Guizhou, og endar opp i Kunming i Yunnan.
Balázs Kiss
Balázs Kiss er ein ungarsk tidlegare friidrettsutøvar frå Veszprém som tevla i sleggjekast. Han vart olympisk meister i sleggekast i 1996, med eit lengstekast på 81,24 m slo han Lance Deal frå USA med tolv centimeter. Kiss vart ungarsk meister i sleggekast i 1995, 1998 og 2000, i kamp mot internasjonale toppkastarar som Tibor Gécsek, Adrián Annus og Zsolt Németh. Hans personlege rekord er på 83,00 meter, oppnådd i eit stemne i Paris i juni 1998.
Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
Kiss la opp i 2004.
Nobuo Kawakami
er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Mount Wrather
Mount Wrather er eit bert fjell (2095 moh) som ligg 4,5 km sør-søraust for Mount Walcott langs austsida av Thiel Mountains. Namnet vart foreslått av Peter Bermel og Arthur Ford, som i lag leia ei gruppe frå United States Geological Survey (USGS) som kartla Thiel Mountains i 1960-61. Fjellet er kalla opp etter William E. Wrather, den sjette direktøren i U.S. Geological Survey 1943-56.
Rock X
Rock X er ein markant holme som er 600 meter lang og som ligg like innanfor austsida av innløpet til Victor Bay, 1,5 km nordvest for Gravenoire Rock på kysten av Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47 og kartlagt av Den franske antarktisekspedisjonen under Marret, 1952-53. Holmen fekk dette namnet fordi han vart indikert med eit kryss eller «X» i utvaldte trykk på fotografi teken under Operasjon Highjump for å identifisere han for gruppa frå den franske antarktisekspedisjonen som oppretta ein astronomisk kontrollstasjon der.
Fylkesveg 718 (fleirtyding)
Fylkesveg 718 finst i fleire fylke i Noreg:
Johan Friedrich Wilhelm Haffner
Johan Frederich Wilhelm von Haffner (òg Johan Frederik Vilhelm Haffner) ), var ein norsk offiser og ein av Kristian Fredriks næraste medarbeidarar – adjutant – på Eidsvoll da Riksforsamlinga satt saman i 1814.  Haffner hadde vore med på stormannsmøtet på Eidsvoll den 16. februar 1814.
I ein periode kor Kristian Fredrik ikkje var tilstades på Eidsvoll sende Haffner han fire brev. Her informerte han om det som hende i tillegg til å fortelje om rykte og intrigar.
I 1815 slog han seg ned på garden Dal på Eidsvoll.
Guri Melby
Guri Melby er ein norsk politikar og leiar for Venstre. Ho var kunnskaps- og integreringsminister i Erna Solberg si regjering frå 13. mars 2020 til 14. oktober 2021.
Melby var byråd for miljø- og samferdsle i Oslo frå 2013 til 2015. Etter kommunevalet i 2015 vart ho gruppeleiar for Venstre i Oslo (2015–2018) og nestleiar i samferdsle- og miljøkomiteen i Oslo bystyre. Ho var fast møtande vararepresentant på Stortinget medan Trine Skei Grande satt i regjering, og var finanspolitisk talsperson for Venstre.
Bakgrunn og virke
Melby var fødd i Orkdal. Ho var medlem av Orkdal kommunestyre 1999–2007 og medlem av Trondheim bystyre 2007–2011. Ho var Venstre sitt 1. kandidat til Stortinget frå Sør-Trøndelag ved vala i 2005 og 2009, og 3. kandidat i Oslo i 2013 og 2017. I perioden 2013–2017 og 2017–2021 var ho 1. vararepresentant for Trine Skei Grande og Ola Elvestuen. Melby har vore medlem av Venstre sitt landsstyre sidan 2008, medlem av sentralstyret sidan 2010 og leiar i programkomiteen til partiet framfor stortingsvalet i 2013 og stortingsvalet 2021. Melby var medlem av eit regjeringsoppnemnt utval som skulle utreie trus- og livssynspolitikken 2010–2013. Ho har òg bakgrunn frå Unge Venstre, der ho sat i sentralstyret i fleire periodar.
Melby har mastergrad i nordisk frå Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet frå 2007. Melby si masteroppgåve handla om dialektbruken i TV-programmet Team Antonsen. Ho vart høgskolelektor ved Høgskolen i Oslo og Akershus sidan høsten 2012. Før dette var ho lærar ved Høgskolen i Sør-Trøndelag 2008–2011, rådgjevar ved Nasjonalt senter for skriveopplæring og skriveforskning 2010–2011 og rådgjevar i Kunnskapsdepartementet 2011–2012.
I perioden mellom tida som byråd og stortingsrepresentant var Melby gruppeleiar for Venstre i Oslo bystyret og nestleiar i samferdsle- og miljøkomiteen.
Frå 1. januar 2016 til mars 2018 var ho styreleiar i Språkrådet.
Då Venstre gjekk inn i Regjeringa Solberg 17. januar 2018, tok Melby over som stortingsrepresentant for statsråd Skei Grande. Ho var tidlegare kunnskapspolitisk talsperson, og satt i Stortingets Utdannings - og forskningskomiteé, men gjekk i januar 2020 inn i Stortingets finanskomité og vart finanspolitisk talsperson for Venstre.
Regjering
13. mars 2020 overtok Melby som kunnskaps- og integreringsminister i Solberg-regjeringa etter at Trine Skei Grande gjekk av som statsråd.
Dobbeltpunkt
Eit dobbeltpunkt er eit punkt på ei kurve der kurva skjer seg sjølv. Eit dobbeltpunkt vert rekna til såkalla singulære punkt på ei kurve.
Aleksandr Ostrovskij
Aleksandr Nikolajevitsj Ostrovskij var ein russisk dramatikar. Han er rekna som grunnleggjaren av det russiske dramaet i verdslitteraturen.
Biografi
Ostrovskij var son av ein advokat ved handelsretten i Moskva og blei sjølv tilsett der. Etter avbrotne universitetsstudium fekk han ei underordna stilling ved handelsdomstolen i Moskva, og fekk her intim kjennskap til forretningslivet og mennesketypar. Han brukte bilete frå dette miljøet i det vesle debutverket sitt Kartina semejnogo stjastja ('Eit bilete av familielukke', 1847). Dei realistiske tilnærmingane blei fullendte i ei rekkje folkelivsskildrande komediar.
Mest kjend er Svoi ljudi sotsjtjomsia ('Slektningar imellom kjem vi overeins', 1850), Ne v svoj sani ne sadis ('Set deg ikkje i ein annan slede' - tilsvarande «skomakar, bli ved din lest», 1853, Ostrovskijs første skodespel til å bli oppført), Bednost ne porok ('Fattigdom er inga skam', 1854). I Gorza ('Storm', 1860) blir folkelivsskildringa og samfunnskritikken fordjupa til ein gripande tragedie.
På 1860-talet vende seg Ostrovskij frå samtidskildringa og skreiv historiske krønikespel, framfor alt bojardramaet Vasilisa Melentjeva (1868) men vende snart tilbake til dei tidlegare motiva sine. Det beste blant den seinare rike produksjonen hans er Besjenyje dengi ('Galne pengar', 1870), Les ('Skogen', 1871; dansk omsetjing Paa Herregaarden av Thor Lange 1904) og Volki i ovtsi ('Ulvar og sauer', 1875).
Under det liberale styret til Aleksander II fekk Ostrovskij ei god stilling og statspensjon. I 1885 blei han leiar for det keisarlege teateret i Moskva. Dramatikken til Ostrovskij er kjenneteikna av ein tung, episk teknikk, som gjennom sikker miljø- og typeskildring likevel blir svært effektfull. I seinare tid kom skodespela hans til å tena som regiunderlag for mellom anna Sergej Eisenstein.
Hornrevet
Hornrevet er ei grunne som strekkjer seg sørvestover frå Larsøya på sørvestsida av den norske Bouvetøya i Sør-Atlanteren.
Sogn fruktrute
Sogn Fruktrute er eit nettverk i Sogn av 12 aktørar som driv i skjeringspunktet mellom frukt-/bærproduksjon og turisme. Nettverket er eitt av fleire prosjekt som er finansiert gjennom programmet «Frukt og bær rundt neste sving». Programmet gjeld for dei fire vestlandsfylka og blir administrert av Fylkesmannen. Løyving kan bli gitt til tiltak der ein nyttar frukt, bær og kulturlandskap som grunnlag for opplevingar, eller tiltak som aukar tilgjenge av frukt og bær som mat- og smaksopplevingar.
I reiselivssamanheng har Sogn mange attraksjonar, og området er kjent for mellom anna Sognefjorden, Jostedalsbreen, dei ville fjella, stavkyrkjene og Flåmsbana. Mange turistar, både norske og utanlandske, kjem hit for å oppleva dette landskapet. Sogn er også eit tradisjonsrikt frukt- og bærområde. I løpet av det siste 10-året har det vakse fram mange interessante opplevingstilbod med eit stort utval av produkt. I Sogn Fruktrute er det samla tilbydarar som har alt frå friske morellar, bringebær, plommer, eple og pærer – til ulike typar foredla produkt sosyltetøy]], nedlagde plommer, saft, juice, fruktvin, eplecider og fruktbrennevin. Det er også guida turar, servering og overnatting hos ein del av tilbydarane. Ambisjonen for Sogn fruktrute er å samla Sogn til «eitt fruktrike», og på ein profesjonell måte utnytta det potensialet som frukt og bær har i reiselivssamanheng.
Historie
Kombinasjonen frukt og turisme er ikkje noko nytt fenomen i Sogn. Frå tidleg på 1900-talet var det vanleg med sal av «korgabær» til turistane, og dei store turisthotella vart tidleg ein viktige marknad for bærdyrkarane.
Sogn som fruktområde har røter heilt tilbake til Sverresoga. Sokneprest Olavsson, som i si tid skreiv om fruktdyrking i Hardanger og Sogn i eldre tid, meinte at det første vitnesbyrdet om fruktdyrking i landet er frå år 1201 i Sogn. Seinare er «æpplagard» nemnt i Bergen Kalvskind frå 1330, og andre kjelder fortel om utplanting framover på 1600-talet. På 1700- og 1800-talet er kjeldene meir omfattande, også dei meir lødige historane og anekdotane.
I dag er Sogn landets viktigaste bringebærområde,  det er området med flest økologiske fruktdyrkarar og samstundes eit av dei største på morelldyrking. Eit anna særtrekk er konservesindustrien som starta med Drægni og Lerum og i dag blir vidareutvikla gjennom Tine, Balholm og ei rekke andre og mindre aktørar. Tradisjon og mangfald er to viktig kjenneteikn ved Sogn.
Bakgrunnsstoff
Nettsidene til medlemmer frå inst til ytst i fjorden:
Herpesvirus
Herpesvirus (Herpesviridae) er ein familie dobbelttråda DNA-virus med membranar i ordenen Herpesvirales. Dei har pattedyr, fuglar og krypdyr som vertar.
Herpesvirus har lineære genom på 125-290 kilobasepar. Innanfor membranen har dei ein proteinstruktur kalla tegument, og innanfor tegumentet ligg eit ikosaederforma kapsid med trianguleringstal lik 16 og som inneheld DNA-et.
Åtte herpesvirus kan ha menneske som vert, og er fordelte på dei tre underfamiliane av herpesvirus. Alle herpesvirus kan danna livslange løynde infeksjonar, der viruset ligg i spesifikke seller i verten og uttrykkjer gena sine minimalt.
Wilhelm Henie
Wilhelm Henie var ein norsk forretningsmann (pelshandlar og sykkelforhandler) og idrettsutøvar. Han representerte Oslo Velocipedklub og Oslo Skøiteklub. Han er mest kjend som manager og far til Sonja Henie.
Kopper på Fedje
Kopper er ein matrikkelgard på Fedje og i lag med Husa den eldste og største garden. I lange tider vart desse to omtalt som gardar i skattemanntala, medan dei andre bruka på øya vart omtalt som plassar.
Wilhelm Henie
Wilhelm Henie vann VM i banesykling (1894)), 100 km som gjekk i Antwerpen. Han vart rett nok påmeld via det danske forbundet sidan Noreg ikkje var medlem av det internasjonale sykkelforbundet på den tida. Tidlegare same året hadde han gjort det veldig bra under nokre baneritt i England.
Kopper på Fedje
Kopper ligg mellom Kyrkjevågen og Rognsvågen og namnet kan ha kome av ei høgd på staden som liknar på ein kopp. Staden vart nemnd skriftlege kjelder første gong i 1522. Den første kjende eigaren av Kopper var Apostelkyrkja i Bergen. Kyrkja vart riven kort tid før reformasjonen i 1536 og alt jordegodset vart lagt under kongen, men framleis kalla Apostelgodset.
Wilhelm Henie
I 1896 vart han nummer to i EM 1896 på skøyter.
Kopper på Fedje
Utover på 1660-talet overtok Smidt-familien Apostegodset i Nordhordland, inkludert Kopper, og seinare vart Nils Smidt, fut i Nordhordland eineeigar. Seinare eigarar har vore Sissel Kaas, Nils Knag og Dankert Dankertsen.
Frådelte tomtar
Austrheim og Fedje Sparebank vart stifta i 1911 og dei hadde kontordagar på Fedje frå 1924. I 1961 fekk dei skøyte på ei tomt på Kopper. Det vart reist bygg her i 1969 med kontorlokale til banken og trygdekontoret i første etasje. Seinare vart banken ein del av Sparebanken Vest (frå 1996 Sparebank1 Vest).
AS Fedje Senter sette opp eit forretningsbygg på ei anna tomt i 1985. Bygget vart leigt ut til Fedje Handel AS og det vart starta handel her. Samstundes vart butikkane på Kopper («Filialen») og Kremmarholmen («Holmen») lagde ned. Frå 1986 har dette vore den einaste daglegvareforretninga på Fedje.
Fedje indremisjon bygde bedehus her i 1905, som seinare er vorte utvida fleire gonger.
Skipshaugen
Fedje kommune fekk skøyte på denne tomta i 1971. I 1972 kom det opp industribygg her og dette vart utvida i 1975. Den første leigetakarane var Kleppe Stålprodukter AS. I 1980 tok Fedje Mekaniske Verksted AS over anlegget og dreiv verkstaden vidare. Sjølve bygget vart utskild i eit eige selskap og skøytt til Fedje Eiendomsselskap AS i 1988. I 1991 vart Skipshaugen Industrier AS stifta av kommunen, og dei fekk skøyte her same året. I 1996 tok Fedje Mekaniske Industrier AS over staden med om lag 20 tilsette. Dei produserer stålkonstruksjonar som landgangar og liknande.
GAU-12 Equalizer
GAU-12/U Equalizer er ein gatlingkanon frå amerikanske General Electric. Han har fem løp og er i kaliber 25 mm. Han er i bruk i USA, Storbritannia og fleire andre NATO-land på fly og køyretøy.
Den femløps gatlingkanonen vart utvikla seint på 1970-talet, basert på mekanismen til GAU-8 Avenger, men har kammer for ein ny standard Nato 25 mm. GAU-12/U vert driven av ein 11 kW elektrisk motor, men kan ved utvendig montering drivast pneumatisk. Vanleg skottakt er 3 600 skot i minuttet, med ein maksimal skottakt på 4 200 skot i minuttet.
GAU-12/U brukar vanlegvis PGU-20/U panserbrytende/brannstiftande (API) eller PGU-22/PGU-25 spreng/brannstiftande (HEI) ammunisjon. Kaliberet er kraftigare enn den eldre M61 Vulcan, og meir effektiv enn den gamle 30 mm ADEN-kanonen.
Hans-Wilhelm Steinfeld
Hans-Wilhelm Steinfeld er ein norsk journalist og historikar. Han er tilsett ved NRK og har spesialisert seg på austeuropeiske og spesielt russiske tilhøve. Han var korrespondent i Moskva i periodane 1980-1984, 1988-1994, 2000-2003 og igjen frå 2010. Han er særleg kjent for journalistisk arbeid i Sovjetsamveldet og Russland og på grunn av fleire intervju med Mikhail Gorbatsjov, Boris Jeltsin og Nikolai Ryzhkov under kollapsen av Sovjetsamveldet.
Conway Ice Ridge
Conway Ice Ridge er ein isrygg mellom Whillans Ice Stream og Mercer Ice Stream på Gould Coast i Marie Byrd Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Howard B. Conway frå Department of Geophysics ved University of Washington, Seattle. Han var geofysikar i United States Antarctic Program ved Siple Dome i 1994–95 og ved Meservebreen i 1995–96, og lagleiar for studiet av denne isryggen 2001–02.
Oprah Winfrey
Oprah Winfrey er ein amerikansk skodespelar, programleiar og velgjerar. Ho er særleg kjend frå talkshowet sitt, The Oprah Winfrey Show, som gjekk frå 1986 til 2011.
Ho var den rikaste afro-amerikanaren frå 1900-talet, og den første farga multi-milliardæren i Nord-Amerika. Winfrey er blitt rangert som den største svarte velgjeraren i USA-amerikansk historie.
Melodi Grand Prix 1994
Melodi Grand Prix 1994 var den 33. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Ti finalistar kjempa i finalen 26. mars 1994 som blei arrangert i Oslo Spektrum i Oslo. Vinnarlåten blei «Duett», framført av Elisabeth Andreassen og Jan Werner Danielsen. Songen er komponert av Rolf Løvland med tekst av Hans Olav Mørk. Andreasson og Danielsen representerte Noreg i den internasjonale finalen i Dublin, der «Duett» kom på 6. plass med 76 poeng.
Oprah Winfrey
Bakgrunn
Winfrey har fortald at ho blei seksuelt misbrukt som barn av ein fetter, ein onkel og ein venn av familien frå ho var ni. Ho fortalde dette først offentleg i 1986 då ein episode av fjersnynsprogrammet hennar handla om seksuelt misbruk. Då Winfrey snakka om misbruket med familiemedelmmer som 24-åring skal dei ha nekta å tru på henne.
Melodi Grand Prix 1994
Sendinga
Litt under 300 bidrag kom inn i den opne konkurransen, og ein jury plukka ut ti av dei til finalen. Songane blei akkompagnerte av eit 11-mannsorkester under leiing av Pete Knutsen.
Blant artistane var veteranane Jahn Teigen, Tor Endresen og Elisabeth Andreassen. Hilde Lyrån stilte i gruppa Madam Medusa. Elles var dei fleste artistane ukjende for folk flest, med unntak av Jan Werner Danielsen som hadde vunne Talentiaden nokre veker før.
Elliptisk funksjon
Elliptiske funksjonar er ein spesiell type funksjonar innanfor kompleks analyse. Ein elliptisk funksjon er definert i det komplekse planet, og han er periodisk i to retningar. Elliptiske funksjonar liknar på mange måtar dei trigonometriske funksjonane, men desse har berre enkle periodar. Historisk sett vart elliptiske funksjonar oppdaga som inverse funksjonar til elliptiske integral, som igjen vart studert i samband med utrekninga av bogelengda til ein ellipse (derav namnet).
Oprah Winfrey
Bakgrunn
Winfrey blei elev ved Lincoln High School i Milwaukee, men etter suksess i det føderale utdanningsprosjektet Upward Bound blei ho overført til rike forstadsskulen Nicolet High School. Her opplevde ho at ho stadig blei gjort merksam på fattigdommen sin der ho tok bussen til og frå skulen med afroamerikanarar som i nokre høve var tenarar hjå familiane til medelevar. Ho byrja stela pengar frå mora for å passa inn saman med dei pengesterke medelevane sine, å lyga til og krangla med mora, og å gå ut med eldre gutar. I frustrasjon sende mora hennar endå ein gong til Vernon Winfrey i Tennessee. Vernon var streng, men oppmuntrande, og prioritetert utdanninga hennar. Winfrey blei ein stjerneelev, blei vald til «Most Popular Girl» på skulen, og blei med i tale-gruppa på East Nashville High School, som ho vann andreplass med i den nasjonale tevlinga for dramatisk tolking.
Melodi Grand Prix 1994
Sendinga
Sju juryar kåra vinnaren: Seks distriktsjuryar, og ein folkejury som hadde røysta på førehand via Norsk Tipping sitt datasystem. Dette var første gong NRK kalla opp juryane via satellitt, slik at dei som las opp poenga kunne sjåast på skjermen. Storfavoritten «Duett» med Elisabeth Andreassen og Jan Werner Danielsen vann til slutt klart og representerte Noreg i den internasjonale finalen.
Oprah Winfrey
Bakgrunn
Ho vann ein tale-konkurranse som sikra henne eit fullt stipend til Tennessee State University, ein historisk svart institusjon]]. Då ho var 17 vann Winfrey venleikstevlinga «Miss Black Tennessee». Ho blei også lagt merke til av ein lokal afroamerikansk radiostasjon, WVOL, som gav henne deltidsarbeid som nyheitsopplesar.
Draganovo
Draganovo (bulgarsk Драганово) er ein landsby i kommunen Gorna Orjakhovitsa i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde byen 2 469 innbyggjarar.
Elliptisk funksjon
Eit døme på elliptiske funksjonar er den såkalla lemniskaten. Den mest kjende lemniskaten er Bernoullis lemniskat. Dette er ei kurve med form som eit liggjande åttetal (∞), og han kan skildrast med følgjande kartesiske likning:
Administrativ inndeling av Ukraina
Den administrative inndelinga av Ukraina byggjer på at landet er organisert som ein einingsstat (bokmål: enhetsstat). Under sentraladministrasjonen, det nasjonale nivået, har Ukraina på regionalt nivå 24 oblastar (provinsar), to metropolar Kyiv og Sevastopol og den autonome republikken Krim. På kommunalt nivå har Ukraina per 2021 om lag 136 rajonar (kommunar) og 108 bydistrikt (urbane rajonar). Ordninga med «byar av regional tyding» vart avskaffa i 2020.
Russisk annektering av ukrainsk territorium
Per september 2022 er oblastane Donetsk, Luhansk, Kherson, Zaporizjzja, den autonome republikken Krim og Sevastopol annektert og dominerande kontrollert av Russland.
Kjelvik
Ho var etter Honningsvåg den nest største tettstaden på Magerøya inntil staden vart brent av okkupasjonsmakta i 1944. Kjelvik hadde tidleg på 1900-talet om lag 80 innbyggarar, dei fleste av finsk avstamming. I 1930 var det 236 innbyggarar i Kjelvik. Etter krigen vart staden berre delvis attreist. På 1960-talet flytta dei fleste som var att frå staden, og frå midten av 1970-talet var det ingen fastbuande igjen.
Kjelvik var fram til 1950 namnet på dagens Nordkapp kommune. Kommunen var utskild frå Kistrand i 1861. Staden er avmerka som «Kelwyck» på Mercator sitt kart Atlas Minor frå 1613.
Melodi Grand Prix 1994
Røysting
Seks distriktsjuryar med hundre medlemmar i kvar, røysta på bidraga via mentometerknappar. Juryane sat i Tromsø, Kristiansand, påskefjellet (Storefjell høyfjellshotell), Bergen, Trondheim og Oslo Spektrum. I tillegg var det ein sjuande jury med førehandsrøyster registrert via Norsk Tipping sine datasystem. 19 402 røyster kom inn til «tippejuryen», og desse poenga blei rangerte etter prosentvis oppslutning. Knut Bjørnsen var overdommar for røystinga.
Hendingar
For første gong sidan 1965 fekk heile befolkninga moglegheit til å påverke resultatet – ved å røyste via Norsk Tipping. Alle finalelåtane blei synte på fjernsyn 19., 20. og 21. mars, og på nytt 22. og 23. mars. Deretter fekk sjåarane moglegheit til å røyste gratis ved å gå til tippekommisjonæren sin og røyste via Norsk Tipping sitt datasystem. 19 402 røyster blei levert innan fristen torsdag 24. mars, og resultatet talde som ein av sju regionale juryar. Den norske finalen blei sett av 1 500 000 sjåarar.
For første gong var ein medlem av Den Norske Grand Prix-klubben med som medvokalist og tekstforfattar. Dag Øistein Endsjø var ein del av gruppa SubDiva som framførte «Uimotståelig». Låten blei sendt inn til Melodi Grand Prix 1993, men blei då refusert av NRK.
Klöntalersee
Klöntalersee er ein naturleg innsjø i kantonen Glarus i Sveits. Sidan 1908 har han vorte nytta som reservoar for eit vasskraftverk. Demninga som vart bygd auka volumet til innsjøen i stor grad.
Klöntalersee vert drenert av Löntsch, ei sideelv til Linth.
Oprah Winfrey
Film
Winfrey spelte i i Steven Spielberg si filmatisering frå 1985 av Alice Walker si bok The Color Purple (Purpurfargen). Ho spelte husmora Sofia, og blei nominert til ein oscarpris for beste kvinnelege birolle. Boka til Walker blei seinare gjort om til ein musikal som hadde premiere i 2005, og der Winfrey var nemnd som produsent.
Mario Draghi
Mario Draghi er ein italiensk økonom. Han var Italia sin statsminister frå 13. februar 2021 til 22. oktober 2022. Frå 2006 til 2011 var han leiar for den italienske nasjonalbanken, og var sentralbanksjef (president) i den europeiske sentralbanken frå 2011 til 2019.
Bakgrunn
Draghi vaks opp i Roma, der faren hans arbeidde for Italia sin sentralbank. Etter at Draghi vart uteksaminert frå Universitetet i Roma, studerte han økonomi ved Massachusetts Institute of Technology i USA, der han fekk ein doktorgrad i 1976. I 1980-åra underviste han i økonomi ved Universitetet i Firenze og arbeidde for Verdsbanken i Washington, D.C.
Oprah Winfrey
Film
I oktober 1998 produserte og spelte Winfrey i filmen Beloved, som byggjer på Toni Morrison sin roman av same namn. I 2005 gav Harpo Productions ut ei filmatisering av Zora Neale Hurston sin roman frå 1937, Their Eyes Were Watching God. Filmen hadde Halle Berry i den kvinnelege hovudrolla.
Sveiser
Sveiser er ei norsk yrkesnemning for ein mannleg fjøsrøktar, altså ein person som står for stellet av husdyr, og svarar stort sett til yrkesnemninga budeie når det gjeld kvinner.
Nemninga «sveiser» kjem av sveitsar, altså folk frå Sveits. Ordet har sitt opphav i at mange sveitsarar kom til Noreg i 1850-åra som lærarar i fjøsstell.
Eintydig
Eintydig er eit omgrep i matematikken. Ein funksjon y = f(x) vert sagt å vere eintydig når kvar verdi av den variable x berre svarar éin verdi av y. Meir generelt vert ei avbilding av ei mengd A inn i ei mengde B å vere eintydig visst kvart element i A berre svarar til eitt element i B. Viss det omvendt òg gjeld at kvart element B svarar til eit einaste element i A, vert avbildinga sagt å vere eintydig.
Fylkesveg 719
Fylkesveg 719 finst i fleire fylke i Noreg:
Klimavarsel
Sidan det er særs komplekse årsakssamanhengar mellom faktorane som styrer klimaet, er det særs vanskeleg å lage nøyaktige klimavarsel. Ein nyttar klimamodellar til å studere mogelege framtidige klimaendringar ved hjelp av forskjellige simuleringar ein kallar «klimascenariar» eller «projeksjonar».
På same måte som i ein vêrvarslingsmodell, vert dei fysiske prosessane i atmosfæren og havet skildra matematisk, og kraftige datamaskinar reknar ut endringane i klimaet på grunnlag av endringar i konsentrasjonane av drivhusgassar og partiklar.
SN sitt klimapanel gav i 2007 ut klimavarselet IPCC 2007, der det vart rekna ut den sannsynlege temperaturauken frå 1990 og fram til år 2100. Avhengig av kva utsleppsscenarioar ein la til grunn, var temperaturauken i dette varselet frå 1,1 til 6,4 ºC.
Wright Peak
Wright Peak er eit fjell som ligg 1,5 km sør for Sutley Peak i Jones Mountains i Antarktis. Det vart kartlagt av University of Minnesota Jones Mountains Party i 1960–61 som namngav det etter Herbert E. Wright Jr., ein glasiolog frå University of Minnesota og rådgjevar for gruppa som vitja Antarktis i 1961-62.
Herpesvirales
Herpesvirales er ein orden av dobbelttråda DNA-virus med membranar som har ymse ryggradsdyr og muslingar som vertar.
Rolf Thommessen
Rolf Thommessen var ein norsk journalist og politikar frå Oslo. Han var sjefredaktør for avisa Tidens Tegn frå 1917 til 1938, og representerte Akershus og Frisinna Venstre på Stortinget i valbolken 1928-30. Han var son til Ola Thommessen.
Herpesvirales
Virus frå Herpesvirales har lineære genom på 125-290 kilobasepar. Innanfor membranen har dei ein proteinstruktur kalla tegument, og innanfor tegumentet ligg eit ikosaederforma kapsid med trianguleringstal lik 16 og som inneheld DNA-et.
Herpesvirales vert delt inn i tre familiar:
Rolf Thommessen
Liv og gjerning
Thommessen hadde ei rad politiske verv for Frisinna Venstre. Frå 1923 var han formann i partiet 1933, samstundes skjøtta han vervet som generalsekretær. Han var varaordførar i Bærum 1928–31. Som stortingsmann 1928–1930 sat han i Universitets- og fagskulekomiteen og i Den store budsjettkomiteen. Høgreorienterte Thommessen støtta det konservative Fedrelandslaget i 1925 og let Nasjonal Samling profilere seg i Tidens Tegn i 1933. Avidsdrifta gjekk dårlegare på 1930-talet, og han trekte seg heilt ut i 1938.
Fylkesveg 719 i Rogaland
Fylkesveg 719 i Rogaland går mellom sentrum i Sauda kommune og Tengesdal i Suldal kommune. Vegen er 23,3 km lang.
Rolf Thommessen
Liv og gjerning
Han busette seg på Hisøy i Aust-Agder, der han døydde i desember 1939.
Kjelder
Norsk biografisk leksikon
Tour de Pise
Tour de Pise er ei isolert klippe, 27 moh, som stikk opp gjennom isen nordvest på Île Jean-Rostand i Archipel de Pointe Géologie. Han vart kartlagt i 1951 av Den franske antarktisekspedisjonen og vart namngjeven av dei etter det kjende Skeive tårnet i Pisa.
Topi Raitanen
Topi Olli Vihtori Raitanen er ein finsk friidrettsutøvar frå Tampere som vart europameister i 3 000 meter hinder under EM i friidrett 2022 i München. Han sette personleg rekord med 8.16,5 ved Herculis-stemnet i Monaco den 14. august 2020.
Mount Spohn
Mount Spohn er eit markant fjell som ligg i Otway Massif og er med 3240 moh den høgaste toppen i massivet, på ryggen som grensar til vestsida av Burgessbreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Harry R. Spohn, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Amundsen-Scott-stasjonen, 1963.
Eksentrisk
Eksentrisk tyder noko som avviker frå vanleg skikk og bruk, noko eigedommeleg eller forskrudd.
I matematikken vert to sirklar (vanlegvis i same plan) sagt å vere eksentriske plasserte når sentera til sirklane ikkje fell saman. Viss dei har same sentrum vert dei sagt å vere konsentriske.
Larsøya
Øya vart første gongen kartlagt i 1898 av ein tysk ekspedisjon under leiing av Carl Chun. I samband med den første Norvegia-ekspedisjonen vart det gjort ei ilandstiging på Larsøya i desember 1927. Under den andre (1928/29) og tredje (1929/30) Norvegia-ekspedisjonen vart det sett opp to små depothytter på øya.
Øya er namngjeven etter kvalfangstreiaren Lars Christensen, som finansierte Norvegia-ekspedisjonane.
Vasilij Sidorenko
Vasilij Viktorovitsj Sidorenko, er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Volgograd, som tevla i sleggjekast. Han vart europameister i øvinga i 1994, og tok VM-sølv i 1997. Hans personlege rekord er på 82,54 meter, oppnådd i mai 1992 i Krasnodar.
Masaki Yokotani
Masaki Yokotani er ein tidlegare japansk fotballspelar.