cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
AC/DC
Kritikk
For boka Under My Thumb: Songs That Hate Women and the Women Who Love Them, bidrog kunstkritikaren Fiona Sturges i The Guardian med eit essay der ho evaluerte kjærleiken sin til AC/DC. Sjølv om ho erkjenner at ho er feminist, og at musikken til bandet er problematisk for henne, meinte ho at det ville vera «dumt, i motsetning til skadeleg» for kvinnelege lyttarar viss dei kan forstå bandet som «ein gjeng erke-sexbesatte idiotar med skarpe melodiar og nokre seriøse killer-riff». Trass i den «ubehagelege hånlege kvaliteten» på «Carry Me Home» sine påstandar om ei kvinne som «ikkje er noka dame», «valdtektsfantasien» i «Let Me Put My Love into You» og dei generelt eindimensjonale skildringane av kvinner, sa Sturges at songar som «Whole Lotta Rosie» og «You Shook Me All Night Long» demonstrerte at dei kvinnelege karakterane «òg har det bra og er oftare enn ikkje i førarsetet i seksuelle termar. ... det er mennene som kjem over som passive og håplause, ærefrykt i nærvær av seksuelle partnarar som er meir erfarne og dyktige enn dei.»
Ettermæle
AC/DC hadde ein noko formativ innverknad på new wave of British heavy metal-banda som dukka opp på slutten av 1970-talet, som Saxon og Iron Maiden, delvis som ein reaksjon på nedgangen til dei tradisjonelle hardrockbanda på byrjinga av 1970-talet. I 2007 noterte kritikarar at AC/DC, saman med Thin Lizzy, UFO, Scorpions og Judas Priest, var blant «den andre generasjonen av nye stjerner som var klare til å ta over etter den gamle garden.»
AC/DC vart innlemma i Rock and roll Hall of Fame den 10. mars 2003. Under seremonien framførte bandet «Highway to Hell» og «You Shook Me All Night Long», med gjestevokal frå verten Steven Tyler frå Aerosmith. Han skildra bandet sine powerakkordar som «tora nedanfrå som gir deg den nest kraftigaste bølgja som kan strøyma gjennom kroppen din.» Under takketalen siterte Brian Johnson 1977-låten deira «Let There Be Rock».
Den 22. mars 2000 kalla opp kommunen Leganés (nær Madrid) ei gate opp til ære for bandet som «Calle de AC/DC» («AC/DC-gata»). Malcolm og Angus deltok på innviinga saman med mange fans. Seinare same dag vart plaketten med namnet i gruppa stole, kanskje av ein entusiast eller samlar. Plaketten vart erstatta to timar seinare, og stolen igjen berre tre dagar seinare. Sidan vart plaketten stolen fleire gonger, noko som tvinga Leganés kommune til å byrja å selja kopiar av den offisielle gateplaketten.
I 2003 inkluderte Rolling Stone albumet Back in Black på 73. plassen på lista si over dei 500 beste albuma gjennom tidene, og Highway to Hell som nummer 199. Og i 2004, på lista over dei 500 beste songane gjennom tidene, inkluderte Rolling Stone «Back in Black» på nummer 187, og «Highway to Hell» på nummer 254.
I mai 2003 tok Young-brørne imot ein Ted Albert Award for Outstanding Service to Australian Music ved Music Winners Awards i 2003, der Malcolm spesielt hylla Bon Scott, som òg var mottakar av prisen. .
Den 1. oktober 2004 vart ei sentral gate i Melbourne, Corporation Lane, døypt om til ACDC Lane til ære for bandet. City of Melbourne forbaud bruk av skråstrek i gatenamn, så dei fire bokstavane vart kombinerte. Gata ligg i nærleiken av Swanston Street der bandet spelte inn videoen til 1975-hiten «It's a Long Way to the Top» på baksida av ein lastebil.
Dei selde over 1,3 millionar CD-ar i USA i løpet av 2007 sjølv om dei ikkje hadde gitt ut eit nytt album sidan 2000 på det tidspunktet. I tillegg held den kommersielle suksessen fram å blomstra sjølv om dei valde å avstå frå å selja album i digitale nettformat i mange år. I november 2012 vart likevel heile katalogen (med unntak av TNT og dei australske versjonane av albuma High Voltage, Dirty Deeds Done Dirt Cheap og Let There Be Rock) tilgjengeleg på iTunes Store.
I 2009 oppjusterte Recording Industry Association of America (RIAA) salstalet i gruppa i USA frå 69 millionar til 71 millionar, noko som gjorde AC/DC til det femte mestseljande bandet i amerikansk historie og den tiande mestseljande artisten, med fleire selde album enn Madonna og Mariah Carey. RIAA sertifiserte òg Back in Black som dobbel diamantplate (20 millionar i sal) i USA, og i 2007 hadde albumet selt 25 millionar eksemplar, noko som gjorde det til det fjerde mest selde albumet gjennom tidene i USA.
18. juli
18. juli er den 199. dagen i den gregorianske kalenderen (200. under skotår). Det er 166 dagar att av året.
Kronstadt-opprøret
Kronstadt-opprøret var eit opprør av matrosar og soldatar i Kronstadt ved Petrograd i førstninga av mars 1921. Opprøret blei slått ned med vald av styrkar lojale til bolsjevik-regimet.
Basen for den russiske marinen sin Austersjøflåte låg sidan tsar-tida i Kronstadt ved St. Petersburg/Petrograd. Matrosane der var blant dei revolusjonære kjernetroppene under den russiske revolusjonen og den bolsjevikiske maktovertakinga i 1917.
Matrosane og garnisonen ved Kronstadt hadde sitt eige sovjet, sitt eige soldatråd. I løpet av borgar- og intervensjonskrigen 1918-1920 hadde den opphavlege rådsmakta i altfor stor grad blitt uthola og avløyst av partikommisærane si makt, meinte Kronstadt-sovjetet. No etter krigen var vunnen, kravde dei tilbakevending til rådsdemokrati, ekte sovjetmakt i opphavleg meining. Dei kravde vidare blant anna legalisering av alle sosialistiske parti, slutt på tvangsrekvireringane på landsbygda og slutt på den vilkårlege framferda til tsjekaen, det politiske politiet.
Agrigento
Agrigento (siciliansk Girgenti) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Agrigento på Sicilia og har om lag 60 000 innbyggjarar.
Kronstadt-opprøret
Bolsjevik-regimet kjende seg truleg sterkt trua av dette, som kom rett etter arbeidarar i Petrograd trua med generalstreik. Historikaren Isaac Deutscher meiner stemninga i folket etter borgarkrigen var slik at mensjevikar og anarkistar ville vunne eit fritt val til sovjeta. For å oppretthalde maktmonopolet sitt hadde bolsjevikleiarane forbode også dei pro-sovjetiske mensjevikane til Julius Martov i 1920. Samtidig med Kronstadt-opprøret heldt kommunistpartiet kongress, og ein sterk fraksjon i partiet, Arbeidaropposisjonen, stilte om lag dei same krava som Martov hadde stilt, om frie fagforeiningar og kontroll med tsjekaen.
Agrigento
Han var kjend som ein av dei førande byane i Magna Graecia, dei greske områda i Italia i antikken. og vart då kalla Acragas på gresk (latin Agrigentum, arabisk Kerkent).
Kronstadt-opprøret
Da Kronstadt-opprøret kom, med liknande politiske krav, verkar det som leiarane fekk panikk. Dei slo opprøret ned med makt, og forbaud Arbeidaropposisjonen og alle organiserte fraksjonar i kommunistpartiet. Dette skulle gjere det mykje lettare for Josef Stalin å ta all makt i parti og stat sidan, og opprette sitt personlege diktatur.
Agrigento
Historie
Agrigento vart grunnlagd på eit platå oppfor sjøen, nær dei to elvane Hypsas og Akragas, og ein rygg nordover som gav eit visst naturleg vern. Han vart grunnlagd rundt 582-580 fvt. av greske kolonistar frå Gela med namnet Akragas.
Kronstadt-opprøret
I den grad Kronstadt-opprørarane hadde ein politisk tendens, var den anarkistisk, men mange av dei var eks-bolsjevikar. Noka innblanding av kontrarevolusjonære «kvitegardistar», slik partipressa påstod, er ikkje blitt påvist.
Agrigento
Historie
Akragas voks raskt og vart ein av dei rikaste og mest kjende greske koloniane i Magna Graecia. Han voks særleg fram under tyrannane Phalaris og Theron på 500-talet fvt. og vart eit demokrati etter at Theron sin son Thrasydaeus vart styrta. Sjølv om byen var nøytral i konflikten mellom Aten og Siracusa vart demokratiet styrta og byen plyndra av Kartago i 406 fvt. Akragas kom seg aldri heilt tilbake til sin tidlegare velstand, men kom seg litt under Timoleon på siste del av 300-talet fvt.
Kronstadt-opprøret
Samtidig som det skjedde ei politisk innstramming, ei konsolidering av eittpartistaten, gjennomførte bolsjevik-regimet under leiing av Lenin fleire av dei økonomiske krava som var blitt reist, i og med innføringa av den blandingsøkonomiske politikken NEP. Denne førte til ei gradvis økonomisk gjenreising i landet, og betre leveforhold for mange bønder, småhandlarar og arbeidarar. Også NEP kan sjåast som eit svar på den utfordringa Kronstadt var eit uttrykk for.
Agrigento
Historie
Byen vart plyndra av både romarane og kartagarane på 200-talet - romarane i 262 fvt. og kartagarane i 255 fvt. Han vart hardt råka av den andre punarkrigen (218-201 fvt.) då både Roma og Kartago kjempa om å få kontroll over byen. Romarane erobra til slutt Akragas i 210 fvt. og gav han namnet Agrigentum, sjølv om det stort sett berre var gresktalande i byen dei neste hundre åra i ettertid. Han blømde igjen under det romerske styret og innbyggjarane fekk fulle borgarrettar etter Julius Cæsar døydde i 44 fvt.
Etter Romarrikets fall gjekk byen til austgotarane i Italia og så til Austromarriket. I denne perioden flytta innbyggjarane i Agrigentum dei lågareliggande delane av byen og flytta opp til den tidlegare akropolisen på toppen av åsen. Årsaka til dette er ukjend,m en det var truleg på grunn av kystraida til sarasenarane, berbarar og andre folkeslag. I 828 erobra sarasenarane byen og gav han namnet Kerkent, som seinare vart til Girgenti på siciliansk, eit namn han hadde fram til 1927, då Mussolini gjeninnførte italienske utgåver av dei latinske namna.
Olav Ugjæva
Olav Ugjæva (død 1169) var eit kongsemne under borgarkrigstida i Noreg. Han tok kongsnamn i 1167, men vart året etter nøydd å flykta til Danmark, der han døydde.
Agrigento
Historie
Agrigento vart erobra av normannarar under grev Roger I i 1087, som oppretta eit latinsk bispedøme der. Folketalet fall gjennom store delar av mellomalderen, men kom seg noko att på 1700-talet. I 1860 støtta innbyggjarane Giuseppe Garibaldi sitt forsøk på å samle Italia med stor iver.
Olav Ugjæva
Olav var son til Gudbrand Skavhoggsson (Guðbrandr Skafhǫggsson) og Maria Øysteinsdotter (María Eysteinsdóttir), dotter til kong Øystein Magnusson. Han vart oppfostra av Sigurd Agnhatt (Sigurðr agnhǫttr) på Opplanda. På slutten av 1160-talet vart Noreg styrt av jarl Erling Skakke medan sonen hans, kong Magnus Erlingsson, var mindreårig. Erling hadde lukkast i å få gjort sonen sin til konge etter langvarige kampar mot andre kongsemne sidan midten på 1150-talet. I 1167 reiste Sigurd Agnhatt og fostersonen Olav ein flokk på Opplanda og gav Olav kongsnamn, medan Erling Skakke var i Danmark. Etter at Erling vende attende til Noreg for å kjempe ned reisinga angreip Olav og hans menn Erling i eit bakhald på Rydjokul i Sørum. Erling vart skada og kom seg så vidt unna. Etter sogene vart det sagt at Olav var uheldig som ikkje hadde drepe Erling i denne kampen, og slik fekk Olav tilnamnet sitt, som tyder om lag Olav den uheldige. Året etter reiste Olav og flokken hans til Viken (Oslofjord-området), der dei vart slått i eit slag ved Stanger (i Våler i Østfold). Sigurd Agnhatt vart drepen i slaget, men Olav kom seg unna og flykta til Danmark. Året etter vart han sjuk og døydde der. Sogene fortel at danskane heldt han for å vera heilag.
Agrigento
Historie
Byen vart hardt råka av dei allierte sine bombetokt under den andre verdskrigen.
Ymse
Norske Monica Valen vart verdsmeister då VM i landevegssykling 1994 vart avvikla i Agrigento.
Olav Ugjæva
Olav og reisinga hans vert omtalt i kongesogene Heimskringla og Fagrskinna. Desse to sogene er usamde om han døydde i Århus eller Ålborg.
897
897 (romartal DCCCXCVII)
Margrethe II av Danmark
Dronning Margrethe II av Danmark har sidan 14. januar 1972 vore regjerande dronning og statssjef i Danmark.
Prinsesse Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid blei fødd i 1940, like etter at tyske styrkar hadde invadert Danmark. Åra gjekk, utan at foreldra, kronprins Frederik og kronprinsesse Ingrid, fekk ein son som kunne vera tronarving. Den yngre broren til kongen, Knud, var arveprins, og etter han den eldste sonen hans, Ingolf.
I ein del år hadde Folketinget vurdert å endra den danske grunnlova, men hadde late det bli med tanken, ettersom ei endring kravde at 45 % av folket med stemmerett skulle stemma for henne. Statsminister Erik Eriksen fekk idéen om å ta kvinneleg arvefølgje med i endringa, slik at fleire ville røysta for. Sjølv om stort sett heile Folketinget var for endringa, og trass i den store populariteten til kongehuset, blei endringa berre såvidt vedteken, med 46 % deltaking. Tronfølgjelova av 1953 førte til at prinsesse Margrethe blei den første i arvefølgja.
Mellom ordenane hennar høyrer også Storkrossen med kjede av St. Olavs Orden med.
Vitskap i 1866
Vitskapsåret 1866 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1866.
Det sosialdemokratiske partiet i Kroatia
Det sosialdemokratiske partiet i Kroatia (Socijaldemokratska partija Hrvatske) er det viktigaste sosialdemokratiske partiet i Kroatia. Det har om lag ein tredel av plassane i det kroatiske parlamentet i dag (2008).
Partiet er etterfølgjarparti til Kommunistligaen i Kroatia, Det jugoslaviske kommunistforbundet si avdeling i Kroatia, og det slo seg i 1994 saman med gruppa Sosialdemokratar i Kroatia (SDH) og tok det noverande namnet, med forkortinga SDP. Det er medlemsparti i den Sosialistiske Internasjonalen.
Kjelde: Den engelskspråklege wikipediaen, art. Social Democratic Party of Croatia, som lesen 29. oktober 2008.
Bakgrunnsstoff
Den offisielle nettstaden til partiet
Bodrog
Bodrog er ei elv aust i Slovakia og nordaust i Ungarn og ei av sideelvane til Tisza. Bodrog vert danna der elvane Ondava og Latorica renn i hop nær Zemplin aust i Slovakia. Ho kryssar grensa til Ungarn nær landsbyen Felsőberecki (nær Sátoraljaújhely) i Ungarn og Streda nad Bodrogom i Slovakia, der ho dannar det lågaste punktet i Slovakia (94,3 meter over havet), og held fram gjennom det ungarske fylket Borsod-Abaúj-Zemplén. Ho munnar ut i Tisza i Tokaj. Ein by langs elva er Sárospatak i Ungarn.
Elva er 67 km lang (av dette 15 km i Slovakia og 52 km i Ungarn). Ho har eit nedslagsfelt i 13 579 km² der 972 km² er i Ungarn. Elva er rik på fisk.
896
896 (romartal DCCCXCVI)
Bibeldagen
Bibeldagen blir av dei fleste norske kyrkjesamfunn feira i samband med Såmannssøndagen eller -laurdagen (for adventistane). Bibeltekstane handlar denne dagen om Guds ord, og gudstenesta er prega av takksemd for at vi i Noreg gjennom mange hundre år fritt har hatt høve til å lese og bruke Bibelen.
Det Norske Bibelselskap har tre konkrete målsetjingar for Bibeldagen:
526 Jena
526 Jena er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 14. mars 1904 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
895
895 (romartal DCCCXCV)
Modica
Modica (gresk Μότουκα Mótoyka, latin: Mutyca eller Motyca) er ein by i provinsen Ragusa på Sicilia i Italia med om lag 55 000 innbyggjarar.
Byen ligg i Ibleafjella og i lag med Val di Noto er han ein del av UNESCO sin verdsarv i Italia.
Historie
I følgje Thukydides vart byen grunnlagd i 1360 fvt. eller 1031 fvt. og vart busett av sicelar om lag 600-talet fvt. og seinare styrt frå Siracusa. Modica vart erobra av romarane etter slaget ved Dei egadiske øyane mot Kartago i punarkrigane 241 fvt. i lag med Siracusa og heile Sicilia. Han vart ein sjølvstendig municipium.
I 535 kasta den austromerske generalen Belisarius ut gotarane og byen vart underlagt Austromarriket. I 845 erobra arabarar Modica og han fekk namnet Mudiqah. I 1091 enda den langvarige krigen til normannarane, leia av Roger av Hauteville, mot arabarane med fallet til heile Val di Noto, den søraustlege delen av øya.
I 1296 vart Modica hovudstad i grevskapet Modica, som under Chiaramonte-familien vart ein velståande, delvis sjølvstyrt, stat som kontrollerte om lag den sørlege tredjeelden av øya. Dei hadde mellom anna retten til å prege sine eigne myntar. I 1693 vart området råka av eit jordskjelv som øydela heile Val di Noto.
Modica vart annektert til Italia i 1860 og var provinshovudstad fram til 1926 då han inkludert i provinsen Ragusa.
23. juli
23. juli er den 204. dagen i den gregorianske kalenderen (205. under skotår). Det er 183 dagar att av året.
Vitskap i 1867
Vitskapsåret 1867 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1867.
Babylon 5
Emne
Serien tek for seg livet på ein romstasjon, Babylon 5, i åra 2258 til 2261, under ei svær omveltningstid for menneskeslekta. Romstasjonen er "sett i nøytralt område, som eit slag FN i verdsrommet, for at alle dei ulike slaga romvesen skal kunne ordne opp i samkvem og usemje på fredeleg vis. Stasjonen vert kalla nr. 5 av di dei fire førre stasjonane vart råka av ymse sabotasjar og ulukker.
Bakgrunn
Babylonprosjektet vart sett i gang etter ein øydande krig mellom menneska (The Earth Alliance), og Minbarane (the Minbari federation), der menneska vart nærpå utrydda. Minbarane gav opp kampen av uklåre grunnar rett før dei endeleg vann, og etter det samarbeidde dei med menneska og andre romvesen for å få i stand Babylonprosjektet. På stasjonen vart det stasjonert ambassadørar frå ei rekkje planetar, mest framtredande var Minbar, ved Delenn (Mira Furlan) Repiblikken Centauri, ved Londo Mollari (Peter Jurasik), Narn, ved G'kar (Andreas Katsulas), og Vorlon-imperiet, ved den gåtefulle Kosh. I tillegg kjem ei rekkje alliansefrie planetar, som stør opp om sakene som det høver dei.
Menneska som driv stasjonen vart leidd av Jeffrey Sinclair (Michael O'Hare), og seinare John Sheridan (Bruce Boxleitner), i lag med nestkommanderande Susan Ivanova (Claudia Christian), legen Stephen Franklin (Richard Biggs), og tryggleikssjefen Michael Garibaldi (Jerry Doyle).
I det 23. hundreåret vert jorda styrt av ein vald president, og menneska har ei rekkje koloniar, mellom anna Mars. Elles har menneska utvikla telepatar eller tankelesarar, som vert hyra og samla inn av ei eiga sameining kalla Psi Corps. Desse vert for det meste mistrudd av vanlege folk.
Skuggekrigen
Det sentrale temaet i serien, som var laga i fem sesongar som liknar aktene i eit klassisk drama, er skuggekrigen, mellom eit framandt folkeslag kalla «skuggane» på den eine sida, og vorlonane på den andre. Desse to slektene, som høyrer til «dei eldste» (The old ones), har som oppgåve å lære opp dei yngre slektene, og driv dei føre seg i kampen. Dei vert avslørde til sist, og bedne om å fara av, bortom randa av galaksen. Dette gjer dei, og overlet til menneska og dei andre å styre sin eigen lagnad.
Serien tek elles opp i seg tilvisingar til ei rekkje eldre kult-seriar og eldre kultur. Eit gjennomgangstema er til dømes diktet Ulysses av Tennyson. Elles er det klåre og mindre synlege tilvisingar til Karl Jung.
Produksjonstekniske problem
Serien var tenkt som eit storslege epos, og lukkast langt på veg i dette, men råka på større og mindre problem under produksjonen. Ettersom serien skrei fram, vart han meir og meir populær, og fekk ein trufast fanskare. Nett då var det at selskapet valde å leggje seg borti produksjonen, og frå tredje sesong var det uvisse om serien skulle få halde den planlagde lengda på fem sesongar. Avgjerda om ein femte sesong kom seint i produksjonen av fjerde sesong. Dette førte til at slutten av fjerde sesong vart avrunda slik at serien kunne ha slutta der. Dette tydde og at mykje av sogematerialet som var tenkt til femte vart drege attende. Så vart då femte sesong produsert likevel, men på eit mindre budsjett, stuttare innspelingstid for kvar episode, og med lite att å byggje serien på. I tillegg til dette hadde Claudia Christian (Ivanova), og Jason Carter (Marcus Cole), slutta, noko som skuffa fansen. Ivanova, som var tiltenkt ei rolle i sesongen, vart erstatta av rolla Elizabeth Lochley (Tracey Scoggins).
Oppfølgjarserien
Det vart og planlagt ein oppfølgjarserie, Crusade, som tok føre seg tida etter hovudserien, åra 2267 til 2271. I denne tida hadde skuggetenarane hemna seg for skuggekrigen ved å infisere jorda med eit virus, som hovudpersonane på romskipet Excalibur leitar etter motgift for. Serien var og tenkt i fem sesongar, men vart avslutta etter 13 episodar.
Lítla Dímun
Lítla Dímun (uttale på færøysk ['luitla 'duimun], dansk Lille Dimon) er den minste av dei 18 øyane som utgjer Færøyane. Øya har ikkje fast busetnad.
Lítla Dímun høyrer historisk og geografisk saman med naboøya Stóra Dímun. Adminstrativt høyrer øya til kommunen Hvalba på Suðuroy.
Namnet Dímun kjem truleg frå eit keltisk språk. Tydinga var to haugar, med tanke på dei to Dimun- øyane.
Lítla Dímun har truleg aldri vore fast busett av menneske. På øya finn ein mange lundefuglar og sauar. Sauehaldet er omtala alt i Færingesogene.
Bibelprisen
Bibelprisen er ein pris oppretta av Det Norske Bibelselskap som årleg blir gitt til ein eller fleire personar for vørdsamt arbeid med å utvide og fornye bruken av Bibelen.
Mellom prisvinnarane har det vore fleire framståande aktørar innan kultur og politikk, men også personar innan samfunnssektoren som har arbeidd for å auke bibelkunnskapen i skulen og kyrkjelydane.
Det har vore ei hovudoppgåve for Bibelselskapet å leggje til rette for fornya bruk av Bibelen på brei basis, både på lokalt plan i kyrkja og i skulen, men òg innan kulturlivet og samfunnslivet nasjonalt. Det er på denne bakgrunnen Bibelselskapet har etablert Bibelprisen.
Mittbanan
Mittbanan er ei jernbanelinje som går mellom riksgrensa ved Storlien og Sundsvall i Sverige. Linja er eit framhald av Meråkerbanen gjennom Sverige og følger stort sett europaveg 14.
Mittbanan er elektrifisert medan Meråkerbanen ikkje er det, derfor er toga mellom Trondheim og Östersund dieseldrevne. Meråkerbanen vil truleg bli foreslått elektrifisert i Norsk Transportplan 2014-2023. Det vil opne for heilelektrisk drift mellom Noreg og Sverige.
894
894 (romartal DCCCXCIV)
Kongedømet Jerusalem
Kongedømet Jerusalem var eit kortvarig kristent kongedøme som vart grunnlagt i 1099 då Jerusalem vart hærteke, under det fyrste krosstoget. Kongeriket vart grunnlagt i området kring Jerusalem i eit område som nokonlunde tilsvarar dagens Israel. Det bestod fram til 1291.
Godfred av Boullion vart vald til den fyrste kongen, men han ville ikkje bera ei kongekrone der Jesus hadde bore ei tornekrone, så han tok i staden tittelen «Vernar av Den heilage grava». Då han døydde vart bror hans konge som Baldvin 1., og han vart krona til konge juledag. Mot slutten bestod kongeriket berre av nokre få byar på kysten, til dømes Akko, då var sjølve Jerusalem gått tapt.
Seinare har fleire fyrstehus gjort krav på tittelen, av di dei ikkje var samde om kven som var nærmaste arving til kongane av Jerusalem. Mellom anna gjer kong Juan Carlos I av Spania krav på tittlen konge av Jerusalem. Det italienske fyrstehuset Savoy har gjort krav på tittelen. Det same gjorde dogane av Venezia. I tillegg har det austerrikske fyrstehuset Habsburg gjort det same.
Bodva
Bodva (ungarsk Bódva) er ei elv i Slovakia og Ungarn. Ho har utspring i Slovenské rudohorie-fjella i Slovakia og kryssar grensa til Ungarn nær Turňa nad Bodvou. Bodva munnar ut i elva Sajó i Boldva, nord for Miskolc. To av sideelvane hennar er Turňa og Ida.
Bodva renn langs den austlege kanten av ein karstisk steinformasjon og har derfor eit usymmetrisk dreneringssystem.
Konsensusmodellen
Konsensusmodellen, også kalla konsosiert demokrati, er ein demokratimodell utvikla av Arend Lijphart. Den oppgir styresettet i statar med sterke kulturelle konfliktar i landet. Dette kan vere manifeste skiljelinjer basert på t.d. språk, religion, nasjonalitet eller etnisitet, i motsetning til dei meir moderate manifeste skiljelinjene i Westminsterland, som stort sett går på tradisjonell sosioøkonomisk politikk. Eksempel på statar som ligg tett opptil konsensusmodellen er til dømes Sveits, Libanon og Belgia.
Hovudtanken bak konsensusdemokratiet går ut på at «flere enn et snaut flertall i befolkningen skal danne basis for samfunnets styringssystemer». Det skal vere eit institusjonelt hjelpemiddel for å framheve kompromiss som politikk mellom konfliktpartane, sidan ein av partane aldri vil vere nøgde med at den andre styrar.
Ideallandet
Statsvitaren Arend Lijphart førte nokre punkt for korleis eit idealland i konsensusmodellen skal vere:
893
893 (romartal DCCCXCIII)
527 Euryanthe
527 Euryanthe er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. mars 1904 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Granvinsvatnet
Granvinsvatnet er eit vatn som ligg i Voss herad i Vestland. Ved sørenden ligg tettstaden Eide, medan grenda Øvre Vassenden ligg ved nordenden. På vestsida av vatnet ligg garden Nesheim, og på austsida ligg Holven og Granvin kyrkje.
Riksveg 13 går langs austsida av vatnet. Ved Holven kjem Riksveg 572, som kjem over fjellet frå Ulvik, ned og møter Riksveg 13. Frå Øvre Vassenden går Fylkesveg 305 til Nesheim.
Elvis for Everyone!
Elvis for Everyone! er det 23. albumet til Elvis Presley, og er eit samlealbum med innspelingar frå 1954 til 1964. Det vart gjeve ut av RCA Victor i mono og stereo, LPM/LSP 3450, i august 1965. Albumet nådde 10. plassen til Top Pop Albums-lista.
Innhald
Ei planlagt innspeling seint i mai 1963 hadde mislukkast i å produsere eit femte studioalbum i 1960-åra, og innan 1965 hadde Presley utelukkande byrja å fokusere på filmkarrieren og filmmusikken sin. Han hadde ikkje gjeve ut eit skikkeleg studioalbum sidan Pot Luck i juni 1962, men hadde gjeve ut sju singlar som ikkje var knytt til filmar. RA Victor fann opp konseptet med eit «Anniversary Album» for å feire at Presley hadde vore ti år på selskapet, noko som vart Elvis For Everyone. Sidan mai 1963 hadde Presley berre hatt ei innspeling som ikkje var for filmmusikk, i januar 1964, som berre førte til tre songar, to av dei var alt gjevne ut som singlar. Då dei ikkje hadde nye songar sette RCA saman dette albumet med unytta songar frå heilt attende til Sun Records-tida, både frå innspelingar til filmar og vanlege innspelingar. Kanskje fordi albumet var sett saman av restar og tidlegare avviste songar, var dette det første Presley-albumet som selde færre enn 300 000 eksemplar i løpet av tiåret.
Av songane på albumet var berre «Summer Kisses, Winter Tears», spelt inn for, men ikkje nytta i filmen Flaming Star, og hadde tidlegare vore gjeven ut på EP-plata Elvis by Request. Fleire songar hadde vore med i filmar, men ikkje på plate tidlegare. «In My Way» vart nytta i filmen Wild in the Country i 1961, «Sound Advice» i 1962 i filmen Follow That Dream, og den tradisjonelle napolitanske balladen «Santa Lucia» i 1964 i filmen Viva Las Vegas. Dei andre åtte songane var ikkje tidlegare gjevne ut. På Sun-balladen «Tomorrow Night» vart det lagt til ekstra spor før det hamna på dette albumet. Den originale utgåva av songen vart først gjeven ut på samlealbumet The Complete Sun Sessions i 1987.
I 2014 vart Elvis for Everyone  gjeve ut på ny på Follow That Dream i ei spesialutgåve med to plater som inneheldt originalplata og fleire alternative opptak.
Lister
Album
Marie Lovise Widnes
Marie Lovise Widnes var ein norsk diktar, forfattar, kåsør, songar, SV-politikar og husmor. Widnes vart fødd i Vanylven i Møre og Romsdal. Ho flytta til Hareid med familien i 1963.
Marie Lovise Widnes skreiv mellom anna visa «Gangdøra». Visa kom på singelplate i 1957, vart ein radioslager og gjorde henne nasjonalt kjend. Ho turnerte for mellom anna Folkeakademiet og Norsk Forfattersentrum frå 1949. Som tradisjonsberar song og las ho inn 134 gamle viser, regler og barnesullar for FAMR, folkemusikkarkivet i Møre og Romsdal.
Widnes vart vald inn på Stortinget frå Møre og Romsdal for SV i 1989. Ho var også vararepresentant i perioden 1954–1957 for AP. Ho var medlem i Hareid kommunestyre 1971-1975, 1983-1987 og 1987-1989, og medlem av Møre og Romsdal fylkesting 1975-1979, 1979-1983, 1983-1987. I mai 2010 melde ho seg ut av SV.
Andre administrative verv
Medlem nemnda for Sunnmørsprisen 1969-1990
Bibliografi
Eigne bøker
Andre bøker
Diskografi
(Widnes: Truls og Basse/Alf Prøysen:Gutteklubben Varg/Magne Ove Larsen:Kom alle sammen bli med../Karsten Byhring: Guttas kjøkkenvise)
Plutonium
Plutonium er eit radioaktivt grunnstoff med atomsymbol Pu og atomnummer 94. I rein form er det eit sølv-kvitt metall. Plutonium høyrer til actinoida og er eit transuran som blir fremstillt med bestråling av 238U i atomreaktorar. Det blir nytta som reaktorbrensel og i atombomber.
Plutonium blir rekna for å vera det farlegaste kjente grunnstoffet. Det er ekstremt giftig kjemisk sett, i tillegg til at det er radioaktivt. Det samlar seg i beinmargen og er svært kreftframkallande. Isotopen 239Pu har ei halveringstid på 24 200 år.
Plutonium er kalla opp etter planeten Pluto, ettersom det blei oppdaga like etter stoffet neptunium. Namnet passar særs godt for det dødelege stoffet, ettersom planeten igjen er kalla opp etter den romerske guden Pluto, som herska over dødsriket.
Stiftinga Viti
Stiftinga Viti, tidlegare Stiftinga Sunnmøre Museum er ei gruppe av 12 museum på Sunnmøre. Stiftinga har hovudkontor i Ålesund. Ho vart del av regionsmuseet Musea på Sunnmøre i 2019.
Desse musea er med i stiftinga:
Start Me Up
«Start Me Up» er ein song av The Rolling Stones på albumet Tattoo You frå 1981.
Volapük
Volapük eller volapyk er eit kunstig språk laga i 1879 av Johann Martin Schleyer, ein katolsk prest i Baden i Tyskland.
Vitskap i 1868
Vitskapsåret 1868 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1868.
892
892 (romartal DCCCXCII)
Volapük
Schleyers språklege visjon
Schleyer ville lage eit språk for internasjonal kommunikasjon som var lett å lære for menneske i alle kulturar. Derfor forenkla han grammatikken og gjorde den heilt regelrett og utan unntak. Alle bokstavar uttalast alltid likt, og alle ord har same trykk, på siste staving («volapyk» uttalast «volapyk»).
Ordforrådet kjem hovudsakleg frå engelsk, men også frå fransk og tysk. Orda er kraftig omforma for å svare til dei grammatiske reglane til språket. F.eks. må ingen substantiv i eintal ende på «-s» fordi dette er fleirtalsending. Bokstaven r blei nesten heilt unngått, fordi Schleyer meinte den ville skape vanskar for kinesarar. Enkeltord er gjort korte fordi dei skal vere billege å telegrafere, noko Schleyer meinte var viktig for eit internasjonalt språk.
Døme:
Engelsk «animal» blir volapyk «nim». Engelsk «rose» blir «lol». Språkets namn er sat saman av «vol», frå engelsk «world», og «pük», frå engelsk «speech», med ein genitivsending «-a» imellom: «vol-a-pük». Direkte oversett vert det altså «world-s-speech» eller «verd-s-språk».
Volapyks enkelheit og regelmessigheit gjer at grunnreglane er lette å lære. Tross at det seinare fekk ry for å vere vanskeleg, viser erfaring at det er mogleg å lære volapyk mykje fortare enn eit nytt naturleg framandspråk.
Men for brukarar av språk som hentar mange røter frå latin, er orda ikkje lette å kjenne igjen, ulikt i språk som esperanto og interlingua. Og sjølv for folk som snakkar engelsk er dei aller fleste ord med engelske røter i volapyk ugjenkjennelege.
Dette utvikla seg til å bli ein hovudkritikk av språket.
Volapyks internasjonale gjennombrot
Schleyer sin innverknad i katolske miljø, bl.a som salmediktar, førte til volapyks første utbreiing i tysk-språklege område.
Men sitt verkelege internasjonale gjennombrot fekk språket då det kom på moten i Paris midt på 1880-talet. Derfrå spreidde det seg raskt til dei fleste land i Europa, og til Amerika og Asia.
I leiinga for arbeidet i Frankrike stod Auguste Kerckhoffs, som var ein respektert vitskapsmann og hadde innverknad blant medlemmar av Det Franske Akademi, i pressa osv. Dermed fekk volapyk innpass i kretsar som var nokså forskjellige frå Scheyers første tilhengjarar.
Kerckhoffs var ein effektiv propagandist og organisator og dyktig pedagog. Han skreiv ei god lærebok som blei omsett til mange språk (bl. a. svensk) og var heilt overlegen Schleyers lærebok. Kerckhoffs er den enkeltpersonen som hadde størst tydning for den veldige veksten til volapyk-rørsla på andre halvdel av 1880-talet.
Høgdepunktet til Volapyk-rørsla
Det vart gjennomført verdskongressar i 1884 i Friedrichshafen, 1887 i München og 1889 i Paris. Mange hundre bøker kom ut på volapyk. I 1889 fantes det 316 lærebøker på 25 språk, 283 volapyk-klubbar og om lag 25 tidsskrift.
I følgje volapyk-propagandaen hadde rørsla på sitt største over 100 000 medlemmar. Det er i alle fall sikkert at mange tusen lærte å snakke og korrespondere på volapyk, og det var over 1000 volapyk-lærarar med eksamen.
I Noreg fanst volapyk-klubbar i alle fall i Kristiania, Bergen og Trondheim, og eit felles dansk-norsk tidsskrift hadde volapyk-nyhende frå Noreg. Frå det er det kjent f.eks. at Bjørnstjerne Bjørnson deltok på ein middag arrangert av volapykistar i København.
Språkdøme
Bønna Fader vår på Volapük frå andre halvdel av 1880-talet:
O Fat obas, kel binol in süls,
paisaludomöz nem ola!
Kömomöd monargän ola!
The Church with One Bell
The Church with One Bell er det 20. studioalbumet til den skotske musikaren John Martyn. Det bestod berre av coverversjonar med songar av artistar som Randy Newman, Ben Harper, Billie Holliday, Elmore James og Portishead.
Start Me Up
Innspeling
«Start Me Up» vart først spelt inn i München i 1975 under innspelinga av Black and Blue og seinare på nyt i 1978 under Some Girls-innspelinga. Songen heitte då først «Never Stop» og andre gongen «Start It Up». Første gongen vart songen spelt inn som ein reggae-song, men etter mange opptak la bandet songen på hylla. I 1981, då bandet skulle ut på turne, kom produsent Chris Kimsey med eit forslag til Mick Jagger om å sette saman eit album av gamle, ubrukte songar. Medan han leita gjennom arkivet fann Kimsey to opptak av songen spelt som ein rockesong innimellom om lag femti reggae-versjonar. Det vart lagt på nye lydspor tidleg i 1981.
Sjølv om songteksten kan lesast med doble tydingar, der den eine viser til å køye motorsykkel, Spread out the oil, the gasoline; I walk smooth, ride in a mean, mean machine... Kick on the starter give it all you got, you got, you got; I can't compete with the riders in the other heats... My eyes dilate, my lips go green; My hands are greasy; She's a mean, mean machine...
er teksten tydeleg seksuelt ladd:
"I've been running hot; You got me ticking gonna blow my top; If you start me up, If you start me up I'll never stop."
Songen opnar med det som har vorte eit kjent riff for Keith Richards. Det er dette riffet i lag med den stødige tromminga til Charlie Watts og bassen til Bill Wyman, som utgjer det meste av songen. Sologitarist Ronnie Wood spelar forskjellige variantar av hovudriffet til Richards.
The Church with One Bell
Albumet vart spelt inn i løpet av ei veke i CaVa Sound Studios i Glasgow i Skottland.
Start Me Up
Utgjeving
Songen vart gjeven ut på singel og nådde andreplassen i USA, sjuandeplassen i Storbritannia og åttandeplassen i Noreg. I Australia gjekk songen heilt til topps. The Stones skulle aldri klare å få ein singel inn på Topp 10 i Storbritannia igjen etter dette. B-sida til singelen var «No Use In Crying». Ein populær musikkvideo vart laga til singelen, regissert av Michael Lindsay-Hogg.
The Church with One Bell
Albumet har eit løynd spor etter ein 50 sekundar lang pause på siste sporet. Det er ein langsamare og ommiksa versjon utan synthesizer av «How Fortunate The Man With None».
Plateomslaget syner ei tidlegare kyrkje i landsbyen Roberton i Lanarkshire i Skotland. Martyn, som på den tida budde like ved, kjøpte kyrkja og bygde eit platestudio der.
Start Me Up
Utgjeving
«Start Me Up» vert ofte nytta som opningssong på konsertane deira og finst på konsertalbuma Still Life, Flashpoint, Live Licks og Shine a Light. Han har vore med på alle store samleplater av bandet sidan han kom ut. '.
Volapük
Språkdøme
Jenomöz vil olik,
äs in sül, i su tal.
Bodi obsik vädeliki givolös obes adelo.
E pardolös obes debis obsik,
äs id obs aipardobs debeles obas.
E no obis nindukolös in tentadi,
sod aidalivolös obis de bad.
Jenosöd!
Jarnbyrd
Jarnbyrd, jernbyrd (norr. járnburðr), jarnprøve eller jernprøve er ei nemning på ei prøve brukt i mellomalderen for å finna ut om nokon snakka sant. Dei som blei prøva skulle bera eller gå på gloheitt jarn. Dersom dei klarte det uskadde, var det bevist at dei hadde snakka sant.
Jarnbyrd kunne gå føre seg ved at den som påstod noko greip eit stykke jarn frå kokande vatn og gjekk ni skritt med det i hendene. Var hendene uskadd og utan brannsår tre dagar etter, hadde Gud sjølv gjeve eit teikn på at dei snakka sant.
Prøven kunne til dømes nytta til å finna ut om ein påstått kongeleg arving verkeleg stamma frå ein konge. Mellom anna skal Inga frå Varteig ha bore jarn for å bevisa at sonen Håkon hadde kong Håkon Sverresson til far. Ein som var skulda for eit alvorleg brotsverk kunne òg visa at han var uskuldig ved å klara jarnprøven.
Det var den kristne kyrkja sjølv som innførte tradisjonen om at ein kunne finna sanninga ved hjelp av jarnprøven. Men paven gjekk imot metoden i 1216, og han blei avskaffa av den norske kyrkja i 1247.
Ontario
Ontario er den folkerikaste provinsen i Canada og den nest største i utstrekking etter Quebec. Provinshovudstaden Toronto er den største byen i landet. Ontario grensar til Manitoba i vest og Quebec i aust, medan grensa i sør er til USA og delstatane Michigan, New York, Minnesota og Pennsylvania. Det meste av landegrensa er naturleg, danna av innsjøen Lake of the Woods og dei fire store sjøane: Superior, Huron, Erie og Ontario, som har gjeve provinsen namnet sitt, og deretter langs St. Lawrence-elva.
The Very Best Of av Eagles
The Very Best Of (gjeve ut som The Complete Greatest Hits i Storbritannia, Australia og New Zealand) er eit dobbelt samlealbum av Eagles som kom i 2003.
Albumet inneheld spor frå dei to tidlegare samlealbuma til Eagles, (Their Greatest Hits (1971-1975) & Eagles Greatest Hits, Vol. 2), i tillegg til andre singlar som ikkje var med på dei to første samlingane, album spor og ein ny song, «Hole in the World».
The Very Best Of vart òg gjeven ut som ein avgrensa tre plater stor samling der den tredje plata var ein bonus-DVD med video for songen «Hole in the World» og eit klipp som syner filminga av videoen og «Backstage Pass to Farewell 1."
Albumet nådde tredjeplassen på Billboard 200 den 8. november 2003. Det låg 62 veker inne på lista og selde over tre millionar eksemplar i USA. I desember 2007 hadde albumet vore 325 veker på Irish Album Charts. I Storbritannia nådde albumet 27. plass på albumlista, men gjekk inn att på lista i 2006 då det nådde niandeplassen.
Atomsopp
Ein atomsopp er ei sky av røyk og gass som vert danna grunna den høge temperaturen ei atombombe dannar i det ho går av. Dette varmar opp lufta, og sidan varm luft er lettare enn kald luft, stig lufta raskt oppover, og drar med kaldare luft oppover. Etterkvart kjølnar lufta, og søkk ned att. Dette skaper den kjende atomsoppen.
Soppskya har vorte eit symbol på atomvåpen, men har ikkje noko spesifikt med atomvåpen å gjere; alle tilstrekkeleg store eksplosjonar vil lage ei soppsky, men det er sjeldan det vert gjort så store sprengingar med konvensjonelle våpen at soppskya kjem fram. Difor har ho vorte ståande som eit symbol på atomvåpen.
Kernwaffenexplosion
22. juli
22. juli er den 203. dagen i den gregorianske kalenderen (204. under skotår). Det er 162 dagar att av året.
Maggie Reilly
Maggie Reilly er ein skotsk songar, mest kjend for samarbeidet med musikaren Mike Oldfield. Ho song solovokal på Oldfield-songane «Family Man», «Moonlight Shadow», «To France» og «Foreign Affair», som alle vart store hittar tidleg i 1980-åra.
Reilly vart først kjend som medlem av soulbandet Cado Belle i 1970-åra, og gav ut eit album med dei i 1976.
Proaudio
Profesjonelt audioutstyr skil seg frå forbrukarutstyr som Hi-Fi-utstyr og High-End-utstyr på fleire punkt. Til dømes nyttar profesjonelt utsyr balansert overføring, medan forbrukarutstyr ofte nyttar ubalansert overføring. Dei som nyttar profesjonellt utstyr har som oftast teknisk utdanning og difor betre foresetnadar for å vudera eigenskapar og kvalitet enn dei som kjøper forbrukarutstyr. Produsentane av profesjonelt utstyr legg difor stor vekt på teknisk funksjonalitet og brukar ikkje så mykje pengar på unyttig pynt som det ein ofte finn på forbrukarutstyr.
Maggie Reilly
Ho har òg arbeidd med andre artistar, som Mike Batt], [[Jack Bruce, Dave Greenfield & Jean-Jacques Burnel, Nick Mason & Rick Fenn, Michael Cretu, Lesiëm, Ralph McTell, Simon Nicol frå Fairport Convention, Stefan Zauner frå Münchener Freiheit, Runrig, The Sisters of Mercy og Smokie.
Waiting on a Friend
Historie
Songen vart først spelt inn så tidleg som 1970, då Mick Taylor først kom med i bandet, og vart spelt inn med Jagger i London. Innspelinga av «Waiting on a Friend» starta seint i 1972 og varte til tidleg i 1973 i Kingston på Jamaica, under innspelinga av Goats Head Soup. Mick Taylor var då framleis medlem av bandet, og gitaren hans er framleis med på innspelinga, som var ein av songane vald ut til Tattoo You i 1981 av produsent Chris Kimsey.
Teksten syner ei meir moden side av songaren Mick Jagger. Han snakkar om setje til sider kvinner og uvanar og gjere noko med livet og finne eit godt venskap:
Johannes Senn
Johan Heinrich Senn   var ein sveitsisk målar, teiknar og koparstikkar frå Liestal. Han er også kjend under namnet Johannes Senn, og måla ei rad motiv frå Noreg og Danmark.
Fanahammaren
Fanahammaren, også skrive Fanahammeren, er ein tettstad i Bergen kommune i Vestland. Staden ligg inst i Fanafjorden, vest på Bergenshalvøya. Riksveg 546 går gjennom Fanahammaren. Staden har.
Johannes Senn
Senn studerte ved Kunstakademiet i København 1805 og vart buande i Danmark til 1818, då han reiste heim til Sveits. Saman med den unge Christoffer Wilhelm Eckersberg leverte han teikningar til Gerhard Ludvig Lahde som ble stukke i kopar og tidvis kolorert. Koparstikkserien Danske Klædedragter (frå og med 1808) viste figurar, draktar og uniformer som alle kunne bli sett i dagleg bruk utanfor København. Ein større koparstikkserie, Norske nationale Klædedragter (1812–1815), på i alt 74 blad, kan tyda på at Senn har reist rundt i Noreg.
Arbeida hans har i dag større kulturhistorisk enn eigentleg kunsthistorisk interesse, spesielt skildringane av kvardagsscener og dei detaljerte bileta i Klædedragter i København, 37 blad (1806-08 og 1820); Danske klædedragter, 30 blad (1808-12) og Norske nationale klædedragter, 74 blad (1812-15).
Waiting on a Friend
Historie
"Don't need a whore, I don't need no booze, don't need a virgin priest. But I need someone I can cry to, I need someone to protect"
Songen har mjuke gitarar, ein glatt rytme og Jagger som syng høge «doo-doo-doo» på refrenget. Stones leigde inn jazzsaksofonisten Sonny Rollins til å spele ein solo på songen. I tillegg spelar Nicky Hopkins piano.
Utgjeving
Songen vart den andre singelen frå albumet etter «Start Me Up», og vart ein gjengangar på radio i USA, der han nådde 13. plass på singellista. Han gjorde det ikkje like godt i Europa, og nådde til dømes berre 50. plass på den britiske lista.
Ei konsertutgåve av songen finst på konsertalbumet No Security frå 1998.
Medverkande
Andre medverkande
Iset
Iset (russisk Исеть) er ei elv i Sverdlovsk, Kurgan og Tjumen oblast i Russland og ei av sideelvane til Tobol frå venstre. Elva er 606 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 65,4 m³/s.
Elva frys til i november og er islagd til april. Dei største sideelvane hennar er Miass, Tetsja og Sinara. Byene Jekaterinburg, Kamensk-Uralskij, Katajsk, Dalmatovo og Sjadrinsk ligg langs Iset.
Elva renn ut frå innsjøen Isetskoje nordvest for Jekaterinburg.
Eilert Hægeland
Eilert Magnus Hægeland var ein norsk komponist og organist fødd i Arendal. Han voks opp på Evje og gjekk på Kristiansand katedralskole (latinlinje) og Norges Musikkhøgskole. Han debuterte som konsertorganist i 1978.
Frå 1976 til 1979 arbeidde han ved Nordnorsk Musikkonservatorium. Der var han ei drivkraft for å opprette ei eiga kyrkjemusikkutdanning. Han var domorganist ved Bodø domkyrkje 1979-1986. Frå 1993 var han rektor ved Åmli Musikk- og Kulturskule, der han var til 2002.
Eilert Hægeland komponerte verk for kor, kammermusikk og for orkester. Han skreiv og fleire bryllupsmarsjar, dei fleste med ei neoklassisk uttrykksform. Etter ei alvorleg ulykke (1994) var han mindre aktiv ei tid, men kom seg og vart sidan organist i Bygland og sentral i landsdelens folkemusikkliv.
Heder
Han fekk Aust-Agder fylkes kulturpris 1973.
Sujer
Sujer (russisk Суерь) er ei elv i Kurgan oblast i Russland og ei av sideelvane til Tobol frå høgre. Elva er 134 km lang og har eit nedslagsfelt på.
I nedslagsfeltet til Sujer ligg det 762 innsjøar med eit samla areal på 704 km². Dei største sideelvane hennar er Kozja, Tsjernaja, Krutisjka og Karagajka.
Elva frys til tidleg i november og vert isfri att anten seint i mars eller tidleg i april.
E-76
E-76 er eit countryrockband frå Vinje kommune i Telemark, starta i 1981.
Vidar Theisen
Vidar Leif Theisen var ein norsk meteorolog som heldt vêrmeldinga på NRK i ei årrekkje.
Biografi
Vidar Theisen tok matematisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo i 1958, men tok til å arbeida som statsmeteorolog allereie to år tidlegare, i 1956. Han jobba fyrst i Bodø, deretter på Fornebu og frå 1979 - 1998 ved Meteorologisk institutt på Blindern. I 1980 starta han som fjernsynsmeteorolog i NRK og jobba for kanalen fram til han pensjonerte seg i 2001.
Vidar Theisen hadde ein særeigen måte å presentera vêret på. Han hadde ei monoton, nasal stemme som gjorde at han ofte vart gjenstand for parodiar frå komikarar, mest kjend for dette er kanskje Trond Kirkvaag. Theisen gav aldri uttrykk for at han blei fornærma av parodiane, men kunne derimot stilla opp i ulike humorprogram. Trass i det særeigne ved vêrmeldinga hans, var han svært dyktig fagleg. Etter dødsfallet uttalte Eli Kari Gjengedal at «du trudde liksom på Vidar Theisen når han sa det blei regn eller at det skulle bli sol».
Theisen var også aktiv i Den norske kyrkja i Stovner kyrkjelyd som han tilhøyrte. Han var sterkt oppteken av tilhøvet mellom kristendom og naturvitskap, og skreiv både artiklar og heldt føredrag om temaet. Den fyrste kona hans døydde grunna komplikasjonar med fødselen, og barnet deira døydde også. Vidar Theisen gifte seg opp att seinare og etterlét seg kona, born og barneborn då han gjekk bort etter lengre tids sjukeleie.
I 2011 gav Øyvind Kleiveland ut ein biografi om Theisen som fekk tittelen «Vidar Theisen - Statsmeteorologen som tok Norge med storm».
19. juli
19. juli er den 200. dagen i den gregorianske kalenderen (201. under skotår). Det er 165 dagar att av året.