cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Solbriller
Særleg albinoar og andre menneske med synsproblem kan ha nytte av solbriller. Ved havet og i snødekte omgjevnader kan det naturlege lyset vera skarpt nok til at også folk med normalt syn får problem. Blinde bruker ofte solbriller for å unngå å forvirra andre – å ikkje sjå auga kan vera betre enn å sjå auge som stirar i feil retning. Folk med abnormt utsjåande auge (til dømes på grunn av katarr) eller ukontrollerte rykninger brukar gjerne også solbriller for å skjula dette. Solbriller kan også vera nyttige for sjåførar, sjøfolk og pilotar, ettersom dei kan filtrera ut uønskt ljos (ofte med polariserte glas) og gjera brukaren i stand til å sjå betre. Gode solbriller kan verka til å kraftig redusera gjenskinnet frå vatn, fuktig asfalt og snø.
Sidan 1950-åra har solbriller vore utbreidd som motefenomen, særleg i samband med strandliv. Dei har òg vore knytt til filmstjerner og andre kjendisar i underhaldningsindustrien. Solbriller kan brukast til å skjula identitet. Dei hindrar augekontakt, noko som kan gje den som bruker dei eit psykologisk overtak. Brillene kan også vera eit teikn på sorg, fordi dei kan skjula teikn på gråt. Dei kan også skjula forstørra eller samantrekte pupillar eller blodskotne auge, symptom som kan vera teikn på narkotika- eller alkoholmisbruk.
Kalvøya i Bærum
Kalvøya er ei øy i Oslofjorden. Øya ligg i Bærum kommune og er tilgjengeleg over ei gangbru frå Kadettangen i kommunesenteret Sandvika.
Kalvøya var i gamle dagar beitemark for Kjørbo gård. Kommunen kjøpte øya i 1939.
Øya var frå 1971 til 1997 arena for musikkfestivalen Kalvøyafestivalen. I 1999 og 2000 vart festivalen arrangert under namnet Øyafestivalen. Frå 2001 har Øyafestivalen gått føre seg i Middelalderparken i Oslo, og deretter på Tøyen i Oslo.
Schilthorn
Schilthorn er eit 2 970 meter høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits, oppfor Mürren.
Frå toppen kan ein sjå Titlis, Jungfrau, Mönch, Eiger, over Bern-Alpane og Jurafjella opp til Vogesane og Schwarzwald. Mont Blanc er òg så vidt synleg.
Det går ei rekkje kabelvogner opp til fjellet får dalbotnen nedanfor. På toppen ligg ein roterande panoramarestaurant kalla Piz Gloria. Her vart mellom anna scenar til James Bond-filmen On Her Majesty's Secret Service filma. Restauranten roterer ein runde på 55 minuttar.
Om vinteren er Schilthorn utgangspunkt for det lengste utforrennet i verda, kalla «Inferno», som vart halde første gongen i 1928.
Om sommaren endar Inferno triathlon på toppen etter eit løp opp frå Lauterbrunnendalen.
Harry Potter og De vises stein
Harry Potter og De vises stein (originaltittel: Harry Potter and the Philosopher's Stone) er den fyrste romanen i bokserien om Harry Potter, som er skriven av J.K. Rowling. Boka kom ut i England i 1997, og vart gjeven ut i norsk utgåve i 1999. Omsetjaren av boka til norsk var Torstein Bugge Høverstad.
Handling
Boka byrjar om sommaren, då Harry Potter fyller elleve år. Harry har vakse opp i eit kott under trappa hos tanta og onkelen sin, Herr og Fru Dumling. Dei har skjult for Harry at han er av trollmannsætt, og at foreldra hans dei blei drepne av Fyrst Voldemort, eit åtak som den då eitt år gamle Harry overlevde på mystisk vis. Voldemort blei slått tilbake under åtaket og forsvann.
Harry blir etter kvart henta frå familien Dumling av Gygrid, som jobbar på trollmannsskulen Galtvort, og han fortel Harry at han er trollmann og har magiske evner. I trollmannsverda er Harry Potter ein helt, og er kjend under namnet Guten som overlevde.
Allereie på ferda til Galtvort, med toget Galtvortekspressen frå London, blir Harry kjent med mange av medelevane sine. Han blir raskt ven med Ronny Wiltersen som kjem frå ein trollmannsfamilie. På skulen blir han etter ei tid òg venn med Hermine Grang, som er den flinkaste jenta på trinnet og som kjem frå ein såkalla gompefamilie, altså ein familie som ikkje er hekser eller trollmenn. Alle tre høyrer til huset Griffing på skulen. I tillegg skaffar Harry seg ein ekte erkefiende, Draco Malfang, som høyrer til huset Smygard. Rektoren på skulen er Albus Humlesnurr, som er ein karismatisk, gamal mann, som blir rekna for å vere den største dålevande trollmannen i verda.
Harry finn seg etter kvart til i det nye livet sitt. Harry og vennene hans får greie på at ein strengt vakta gjenstand er plassert på skulen, og dei mistenkjer eliksirlæraren, Severus Slur, for å vere ute etter gjenstanden. Gjenstanden viser seg å vere Dei vises stein. På slutten av boka må Harry, Ronny og Hermine ta seg gjennom alle hindringane som er sett opp for å verne Steinen mot Fyrst Voldemort. Harry finn til slutt ut at det var professor Krengle, ikkje Slur, som ville stele steinen. Krengle viser seg å ha vore på sida ti Voldemort heile tida, og Voldemort har kome tilbake som «ein parasitt på kroppen til ein annan». Ansiktet til Voldemort er på bakhovudet til Krengle, noko som forklarar kvifor han alltid har gått med turban. Harry finn ut at for å få tak i steinen, må han ønskje seg steinen, men ikkje ville bruke han. Når han ser i Speilet Mørd, dukkar på mystisk vis steinen opp i bukselomma til Harry. Voldemort oppdagar det og får Krengle til å prøve å drepe Harry. Når Harry prøver å forsvare seg og kjem i hudkontakt med Krengle, byrjar han å smuldre som stein. Etter at Krengle døyr, dukkar berre Voldemort opp som eit slags spøkelse. Voldemort er då blitt like svak igjen, og rømmer vekk medan Harry svimar av.
Harry vaknar opp i sjukestua, der Humlesnurr fortel Harry kvifor han fekk tak i steinen, kvifor Krengle døydde og at De vises stein er blitt øydelagt. Boka sluttar omtrent samtidig med at skuleåret sluttar, og Harry tar toget tilbake til familien Dumling. Boka endar med at Hermine ønskjer Harry ein god ferie.
Handlinga er lagt til skuleåret 1991/1992.
Mottaking
Dei fleiste omtalane av boka har vore særs gode. Dei kommenterte mellom anna fantasien, humoren og den enkle og direkte stilen Rowling fører i boka. Skrivinga har blitt sammenlikna med Jane Austen og Roald Dahl.
Fleire religiøse grupper har gått til åtak på Harry Potter og De ​​vises stein og dei andre bøkene i Harry Potter-serien. Serien har blitt forboden i nokre land på grunn av at ein meiner bøkene oppfordrar til hekseri. Andre kristne kommentatorar har meint at boka har viktige kristne synspunkt.
Prisar
Boka har fått fleire prisar; (Merk: engelske titlar)
Xbox
Den innebygde Xbox Live-tenesta som vart lansert i november 2002 gav spelarane tilgang til å spele over internett med breibandtilkopling.
Det er selt 24 millionar eksemplar av spelkonsollen. Salet av Xbox vart stogga i 2007 i Japan, i 2008 i Europa og i 2009 i Nord-Amerika. Det siste Xbox-spelet som kom ut var Madden NFL 09, som kom i august 2008. Etterfylgjaren til Xbox, Xbox 360, kom på marknaden i 2005. Xbox Live-tenesta blei avslutta 15. april 2010.
Historie
Fire ingeniørar frå DirectX-teamet i Microsoft, Kevin Bachus, Seamus Blackley, Ted Hase og DirectX-lagsleiaren Otto Berkes, demonstrerte i 1998 ein prototype av ein spelkonsoll basert på enkelte Dell-datamaskinar og Microsoft Windows-operativsystem.
Under utviklinga blei namnet på den opphavlege DirectX-boxsen forkorta til Xbox. Marknadsavdelinga til Microsoft likte ikkje Xbox-namnet og føreslo mange alternativ. Likevel synte forbrukartestar at Xbox-namnet vart føretrekt meir enn andre namn og «Xbox» blei namnet på det offisielle produktet.
Microsoft forseinka konsollen fleire gonger. Han var fyrst nemnt av Microsofts dåverande administrerande direktør Bill Gates i eit interjuv i slutten av 1999.
Når Bill Gates lanserte Xbox på Game Developers Conference i 2000, vart publikum imponertw over teknologien i konsollen. Grunna den enorme populariteten av spelkonsollar i Japan, forsinka Microsoft lanseringa av Xbox i Europa for å fokusere på den japanske videospelmarknaden. Likevel var utgivinga av Xbox i Europa meir vellukka enn i Japan.
Etterfølgjar
Etterfølgjaren til Xbox, Xbox 360, blei offentleggjort 12. mai 2005 på MTV og utgjeven i Nord-Amerika 22. november 2005. Salet av Xbox blei stogga i Japan i 2005, rett etter at 360 vart lansert, grunna dårleg sal i landet. Salet var mykje betre i Europa og Nord-Amerika, der salet av konsollen blei stogga høvesvis i slutten av 2008 og tidleg i 2009.
Xbox 360 støttar eit avgrensa tal av spela til Xbox, dersom spelaren har eit offisiell Xbox 360 platelager. Xbox-spel blei selt fram til november 2009.
Sal
Xboxen blei gjeven ut 15. november 2001 i Nord-Amerika og blei fort utseld. I følgje Microsoft har konsollen pr. 10. mai 2006 selt 24 millionar eksemplar over heile verda. 16 millionar i Nord-Amerika, 6 millionar i Europa og 2 millionar i Japan.
Xbox Live
Den 15. november 2002 lanserte Microsoft Xbox Live-tenesta. Her kunne abonnentane spele direktekopla Xbox-spel med andre abonnentar rundt om i verda og laste ned nytt innhald direkte til det innebygde platelagret. Den elektroniske tenesta fungerte berre med ei breibandstilkopling.
Omtrent 250 000 abonnentar meldte seg inn innan to månadar etter Xbox Live-lanseringa. I juli 2004 hadde Xbox Live nådd ein million abonnentar, to million i juli 2005 og 3 million innan juli 2007. I mai 2009 var dette talet blitt til 20 million abonnentar.
Marc Whitten kunngjorde i 5. februar 2012 på gamerscoreblog at Xbox Live-støtte for dei originale Xbox-spela ville bli avvikla 14. april 2010. Tenesta blei stogga etter planen, men ei gruppe på tjue spelarar fortsette å spele i nesten ein månad etter ved å forlate konsollane sine innlogga på Halo 2. APACHE N4SIR var den siste brukaren som spelte på den originale Xboxen si Live-tjeneste og blei omsider heilt stogga 11. mai 2010 kl 01:58 EDT (UTC-4).
Spesielle avgrensa utgåver
Xboxen kom ut i fleire versjonar enn den mest kjende grøne og svarte. Kasumi-Chan Blue med blått deksel kom ut i Japan 2004 for å markera utgjevinga av spelet Dead or Alive Ultimete. Det blei berre laga 5000 eksemplar av denne. Den kvite versjonen Pure White kom også berre ut i Japan i 1000 eksemplar for å markera toårsjubileet til konsollen. Halo Green frå 2004 hadde gjennomsynleg grønt deksel, og blei selt med Halo Combat Evolved.
Handkontroll
Xbox-kontrollaren har to analoge spakar, ein navigasjonsknapp, to analoge triggerar, ein angreknapp, ein startknapp, to utvidingsportar og seks 8-bits analoge handlingsknappar (A / Grøn, B / Raud, X / Blå, Y / gul og svarte og kvite knappar).
Standard Xbox-kontrollaren (også kalla «Fatty» eller «Duke» ) har blitt kritisert for å vere klumpete i høve til andre videospelkontrollar. Han blei tildelt «Blunder of the Year» av Game Informer i 2001, ein «Guinness World Record for den største kontrollaren i Guinness World Records Gamer-utgåva i 2008, og blei rangert som den 2. verste videospelkontrolleren nokon gong av IGN redaktør Craig Harris.
Kjelder
Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:
Nix
Nix vart vitja i lag med resten av Pluto-systemet av romsonden New Horizons 14. juli 2015.
Namn
Namnet Nix kjem frå den greske gudinna for mørke og natt, mora til Karon. Namnet vart gjort kjent 21. juni 2006 i IAU Circular 8723, der designasjonen Pluto II også er gjeven. I lag med Hydra, Plutos tredje måne, utgjer dei initialane til New Horizons; NH. Det opphavlege namneforslaget gjekk ut på å bruka den gammalgreske stavinga Nyx, men for å unngå misforståingar med asteroiden 3908 Nyx vart den egyptiske stavinga brukt.
Oppdaging
Oppdagingsbileta vart tekne 15. mai 2005 og 18. mai 2005, medan Max J. Mutchler den 15. juni 2005 og Andrew J. Steffl den 15. august 2005 oppdaga månane uavhengig. Oppdagingane vart offentleggjort 31. oktober 2005 etter at studiar av bilete frå 2002 kunne stadfesta at månane fanst. Månane fekk mellombelsnamna, Hydra og Nix respektivt, S/2005 P 1 og S/2005 P 2.
På oppdagingsbiletet er Nix 6300 gongar svakare enn Pluto.
Eigenskapar
Tidlege undersøkingar såg ut til å visa at Nix var raudleg lik Pluto og ulikt dei andre månane; men seinare observasjonar viste at månen er grå lik resten av satellittane.
Nix og Hydra følgjer ein sirkulær bane lik Kharon. Omløpstida på 24,9 dagar er nær ein 1:4 baneresonans med Kharon; men avviket er på 2,7% slik at det sannsynlegvis ikkje finst nokon aktiv resonans.
Spektrum tekne av New Horizons syner at yta til Nix er sett saman av reinare eller meir grovkorna is enn ytene til Hydra og Kharon.
Traktorprodusentar
Dette er ei liste over noverande traktorprodusentar og omfattar ikkje tidlegare traktorprodusentar.
Z
Liste over traktorprodusenter Luettelo traktorimalleista
Wir müssen durch viel Trübsal
Wir müssen durch viel Trübsal in das Reich Gottes eingehen, BWV 146, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1726 eller 1728 for tredje sundag etter påske.
Både sinfoniaen og den første satsen i kantaten, «Wir müssen durch viel Trübsal», er knytt til Bachs Cembalokonsert i D-moll, BWV 1052 og vart kanskje omskrive frå ein tapt fiolinkonsert.
Teksten er henta frå Apostelgjerningane 14: 22 (andre sats) og Gregorius Richter (sats 8), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar.
Koraltemaet er basert på salmen «Werde munter, mein Gemüthe». Koralmelodien vart komponert av Johann Schop og kom først på trykk i hans Himlische Lieder (Drittes Zehn) i Lüneburg i 1642.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for tverrfløyte, engelsk horn, to oboar d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av åtte satsar:
Europarådet
Europarådet er ein internasjonal organisasjon med 46 medlemsstatar med 800 millionar innbyggjarar i og omkring Europa, i tillegg er fem asiatiske land tatt opp som medlemer: Armenia, Aserbajdsjan, Georgia, Kypros og Tyrkia. Organisasjonen blei grunnlagt i London 5. mai 1949, og har sete i Strasbourg i Frankrike. Organisasjonen arbeider hovudsakleg med å fremje demokrati, menneskerettar og rettsstatsutvikling i medlemslanda.
1305
1305 (romartal MCCCV)
1848
1848 (romartal MDCCCXLVIII) er kjent som eit revolusjonsår. Dårleg økonomi og misnøye med styresmaktene førte til opprør i Brasil og fleire land i Europa. Mange liberalarar trudde at dette var byrjinga på ei ny tid, mange regime trudde det var slutten på deira. Dei tok for det meste feil. Dei fleste revolusjonane blei slått ned utan at folk fekk det noko betre. Revolusjonsåret var likevel eit signal om den mektige sosialistiske rørsla som skulle reisa seg seinare.
This Is the Life
This Is the Life er debutalbumet til den skotske songaren Amy Macdonald.
Albumet vart lansert den 24. september 2007 i Noreg, gjennom plateselskapet Mercury Records, som er dotterselskap av Universal Music.
Det har selt over 2 500 000 eksemplar til no.
Spor
Alle spora er skrivne av Amy Macdonald. Unntak er avmerkte.
Deluxe-utgåve
Ei ny utgåve vart lansert på slutten av 2008. Denne utgåva har to plater; den fyrste inneheld spora frå standardutgåva av albumet, den andre er ei bonusplate med fleire bonusspor, i tillegg til konsert- og akustiske variantar av tidlegare songar.
1306
1306 (romartal MCCCVI)
Voksenåsen
Voksenåsen er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 506 meter over havet og er det 17. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Folen
Folen (frå latin Equuleus) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det var eit av dei 48 stjernebileta som vart ført opp av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det er det nest minste av dei moderne stjernebileta (etter Sørkrossen), og dekkjer berre 72 kvadratgrader. Det er òg lyssvakt og har ingen stjerner lysare enn 4. storleiksklasse.
Stjerner
Den mest lyssterke stjerna i Folen er Alfa Equulei, tradisjonelt kalla Kitalpha. Ho er ei gul stjerne med storleiksklasse 3,9, 186 lysår frå jorda.
1849
1849 (romartal MDCCCXLIX)
Folen
Stjerner
Det er nokre få variable stjerner i Folen. Berre kring 25 er kjende, og dei fleste er lyssvake. Gamma Equulei er ei Alfa CVn-stjerne, som varierer mellom storleiksklassane 4.58 og 4.77 over ein periode på kring 12,5 minutt. Ho er ei kvit stjerne 115 lysår frå jorda, og har ein optisk følgjestjerne med storleiksklasse 6,1, 6 Equulei. Dei er synlege i kikkert. R Equulei er ein Mira-variabel som varierer i storleiksklassane 8,0 til 15,7 over nesten 261 dagar.
Folen har nokre interessante dobbeltstjerner. γ Equ består av ei primærstjerne med storleiksklasse kring 4,7 (noko variabel) og ei sekundærstjerne med storleiksklasse 11,6, skild av 2 bogesekund. Epsilon Equulei er ei trippelstjerne som òg har nemninga 1 Equulei. Systemet ligg 197 lysår unna. Primærstjerna har storleiksklasse 5,4 og er i sg sjølv ei dobbeltstjerne med storleiksklasse 6,0 og 6,3 og ein periode på 101 år. Den sekundære har storleiksklasse 7,4 og er synleg i små teleskop. Komponentane av primærstjerna kjem tettare kvarandre og vil ikkje vere mogeleg å skilje frå kvarandre i amatørteleskop etter 2015. δ Equ er ei dobbeltstjerne med ei omlaupstid på 5,7 år, som ein gong var den kortaste kjende omlaupstida for ei optisk binærstjerne. Dei to komponentane i systemet er aldri meir enn 0,35 bogesekund frå kvarandre.
Djupromsobjekt
På grunn av den vesle storleiken og avstanden frå planet i Mjølkevegen, har ikkje Folen nokre spesielle djupromsobjekt. Det finst nokre særs lyssvake galaksar mellom storleiksklassar 13 og 15, som NGC 7015, NGC 7040, NGC 7045 og NGC 7046.
Uorganisk kjemi
Uorganisk kjemi er den delen av kjemien som omhandlar grunnstoff, uorganiske sambindingar og reaksjonane deira. Metall, salt og oksid er typiske uorganiske stoff.
Schinhörner
Schinhörner (Gross Schinhorn) er eit fjell i Dei lepontinske Alpane på grensa mellom Sveits og Italia.
Kalvøya
Kalvøy eller Kalvøya er eit stadnamn som finst fleire stader:
Peace Trail
Det vart skildra som eit «hovudsakleg akustisk» album og vart spelt inn i lag med trommeslagaren Jim Keltner og bassisten Paul Bushnell.
Bakgrunn og innspeling
Peace Trail vart skriven og spelt inn etter Young gav ut konsertalbumet Earth i 2016. Trass i at Young hadde arbeidd mykje med Promise of the Real i 2015 og 2016, valde Young å spele inn eit soloalbum med studiomusikarane Jim Keltner (trommer) og Paul Bushnell (bass). I følgje Bushnell vart albumet spelt inn på fire dagar: «Me spelte inn ti spor over fire dagar. Dei fleste av dei var første eller andre opptak.»
Young inviterte Bushnell til å delta på innspelinga etter å ha høyrt han spele på Promise of the Real-medlemmen Micah Nelson sitt komanade soloalbum. I følgje Bushnell «sa Micah at Neil Young likte basspelinga mi på den plata og spurte Micah om nummeret mitt. Eg trudde ikkje heilt på det før dagen etter, då telefonen min ringte frå dette skjulte nummeret. Eg svarte og fyren sa ‘Er dette Paul?' eg sa, ‘Ja, det er det.’ Stemma sa 'Vel, dette er Neil Young.’»
Mottaking
Peace Trail fekk middels kritikk då det kom ut. På Metacritic fekk albumet ein gjennomsnittleg score på 57 av 100, basert på 18 meldingar.
I ei stort sett positiv melding for Pitchfork rosa Sam Sodomsky at Young valde å gje ut politisk ladde album og at det var tett mellom dei: «Sjølv om røysta til Young aldri har høyrdest eldre ut enn ho gjer her, er det noko ungdommeleg i energien hans. Trass i at han gjev ut to album i året, liknande Ty Segall eller John Dwyer, er musikken hans driven av eit kvilelaust ynskje om å dekkje nye område og sei det han har på hjartet.»
Skjennungsåsen
Skjennungsåsen er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 495 meter over havet og er det 18. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Thailand
Thailand er eit kongedøme i Søraust-Asia. Landet ligg ved austsida av Thailandbukta og grensar til Malaysia, Myanmar (Burma), Laos og Kambodsja.
Namn
Ordet «thai» (ไทย) betyr ifølgje George Coedès «fri mann», til forskjell frå dei erobra opphavlege folkegruppene som vart gjort til liveigne. Den thailandske akademikaren Jid Phumisak (จิตร ภูมิศักดิ์) skreiv i 1976 at thai betyr «menneske» då forskinga hans på språk i landlege område viste at folk der ofte nytta ordet thai om menneske i staden for khun som var meir utbreidd blant thailenderar.
Thailand, eller Muang Thai/Prathet Thai som det heiter på thai, vart tidlegare kalla Siam. Både namna Muang Thai og Prathet Thai tyder «landet til frie menneske» eller «landet til menneske». Det tidlegare namnet Siam kom truleg frå folkegruppa shan, og vart brukt fram til 1949. Thailand vert ofte òg kalla «Smilets land», ettersom folka der har ord på seg for å vera smilande og vennlege.
Historie
Byen Sukhothai vart grunnlagd i 1238 i det noverande fylket, men det er usemje om staden utvikla seg til eit kongedøme.
Trass i stadig press frå europeiske makter frå 1500-talet vart Siam aldri erobra og kolonisert av dei, som det einaste landet i området.
I 1767 fall hovudstaden etter å ha vore kringsett av burmesarane i 14 månader, og vart brunnen ned.
Det noverande kongedømet vart til i 1767. Landet utførte mange reformer på 1800-talet, og var særleg ope for britiske handelsinteresser, slik at fleire historikarar har kalla det «ein uformell del» av det britiske imperiet. Det konstitusjonelle monarkiet vart til som eit resultat av den siamesiske revolusjonen av 1932. Japanske væpna styrker invaderte Thailand den 8. desember 1941. Etter nokre timar med kamp inngjekk statsminister Phibun våpenkvile, og inngjekk ein allianse med Japan.
Frå 17. mai til 20. mai opplyste styresmaktene at 52 menneske vart drepne. Frivillig helsepersonell rapporterte at meir enn 100 menneske vart drepne i Bangkok. Perioden vert kalla «Svart mai». Kong Bhumibol Adulyadej brukte innflytinga si til å stoppa påfølgjande samanstøyt mellom hæren og demonstrantar.
Politikk
Kongen har lita makt, men han har framleis ein viktig rolle som øvste leiar for buddhismen og samlande nasjonalt symbol for landet. Kongen og familien hans opptrer dagleg på ulike arrangement og er høgt verdsette. Å kritisere monarkiet eller medlem av kongefamilien kan rammast av lova om majestetsfornærming i Thailand kalla Lèse-majesté-lova. I 2021 vart ei kvinne dømd til 43 år i fengsel for å ha brote denne lova.
Militærjuntaen gav formelt frå seg makta i 2019. Den nye regjeringa hadde sitt fyrste møte den 30. juli 2019.
Næringsliv
Dei viktigaste industriane i landet er gummi, fiske, tømmer, naturgass og turisme.
1307
1307 (romartal MCCCVII)
Thailand
Klima
Med fjellområde både i aust og i vest unngår Thailand dei store nedbørsmengdene monsunen kan føre med seg. Det er likevel fuktig her, men òg solrikt, særleg om vinteren som har lite regn. Sjølv på sommaren er det relativt lite regn, men fjellområda kan få regn- og torevêr litt oftare.
Kuloj
Kuloj er eit namn på fleire stader i Russland:
Thailand
Klima
Dei høgareliggande områda i nord kan verta ganske kjølige om sommaren, og temperaturen går ofte ned mot 15 °C, og av og til heilt ned mot 5 °C. Bangkok og deltaområdet i nærleiken har varme ettermiddagar året rundt, men kveldane er litt mindre fuktig om vinteren. Mars og april er ofte svært varme, før monsunen set inn. Bangkok har ein årleg nedbørsnormal på 1397 mm.
Kraeidet i sør har om lag dei same temperaturane året rundt med regn på austkysten om vinteren og på vestkysten om sommaren. Mai til oktober er den våtaste tida på året i denne delen av Thailand, med kraftigast regn på slutten av sommaren. Thailand vert sjeldan råka av tyfonar, men kan stundom merke restane av gamle system, som kan gje litt vind og auka nedbør.
Folkesetnad
Hovudreligionen er theravada-buddhisme (95 %), med ein liten del kristne, hinduar og andre religionar, og ei gruppe muslimar sør i landet. Mange av desse ønskjer sjølvstende eller å slutta seg til det muslimske nabolandet Malaysia, noko som har ført til uro i områda dei bur i.
Administrativ inndeling
Thailand er administrativt delt inn i 76 provinsar eller fylke (changwat). Provinsane vert delt inn i fem grupperingar. Kvar provins er delt inn i mindre distrikt, eller kommunar. Thai-namnet er amphoe. I år 2000 var det 795 slike amphoe-distrikt, 81 under-distrikt (konge amphoe) og 50 distrikt i Bangkok (khet).
Namnet på kvar provinshovudstad (mueang) er i daglegtale lik namnet på fylket. (Eit unnatak finst i Phayao-fylket.)
Folkerøystinga i 1994
Ei rådgivande folkeavstemming om norsk tilslutning til EU fann stad 28. november 1994. 52,2 % stemte mot, 47,8 % stemte for. Det var fleirtal for ja i desse fylka: Oslo, Akershus, Østfold, Vestfold og Buskerud. I alle dei andre fylka var det fleirtal mot. Valdeltakinga var 89 %.
Det var Ap, Høgre og FrP som hausten 1992 vedtok å sende søknad om forhandlingar med EU med sikte på medlemskap for Noreg. Dette var tredje gongen Noreg søkte. Første søknaden i 1962 hadde vorte stansa av den franske presidenten, de Gaulle, som la ned veto mot britisk medlemskap. Andre gongen var i 1967, og etter at de Gaulle gjekk av i 1969, vart det opna for utviding av EU (som da heitte EF). Norsk medlemskap vart avvist i ei folkeavstemming 25. september 1972.
Den framforhandla avtalen mellom Noreg og EU vart underskriven 25. juni 1994. Austerrike hadde allereie sagt ja, og det vart bestemt at han skulle leggjast ut til avstemming 28. november same året, etter både Finland og Sverige sine avstemmingar, med den grunngivinga at det såkalla svenskesuget, dvs. eit eventuelt ja i Sverige, skulle kunne overbevise nordmenn om også å stemme ja.
Den viktigaste organisasjonen på ja-sida var Europabevegelsen, leidd av Inge Lønning og ungdomsorganisasjonen Europeisk Ungdom. Av partia var det Høgre, Ap og FrP som var dei fremste ja-partia. Næringslivet var også i all hovudsak tilhengarar av medlemskap, og sjølv om det fanst unnatak her, løyvde blant anna Næringslivets Hovedorganisasjon pengar til ja-sida. Pressa var også i all hovudsak tilhengar av medlemskap. Nei til EU, leidd av Kristen Nygaard og ungdomsorganisasjonen Ungdom mot EU var den viktigaste organisasjonen på nei-sida. Organisasjonen vart grunnlagd i 1990 for å hindre både medlemskap i EU og tilslutning til EØS-avtalen, sjølv om det sistnemnde vart tona ned under sjølve EU-kampen. Senterpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Raud Valallianse var reine nei-parti, mens Venstre og Kristeleg Folkeparti også tok stilling mot medlemskap, sjølv om det i begge partia var betydelege mindretal som var for medlemskap. Blant næringslivet var bonde- og fiskarinteressene viktige for nei-sida, og utgjorde eit viktig økonomisk fundament.
LO vedtok på sin kongress 22. september 1994 å gå mot medlemskap, sjølv om leiaren Yngve Hågensen var ein uttalt ja-mann, mens dei andre fagorganisasjonane valde ikkje å ta stilling. Også norske miljøorganisasjonar som Naturvernforbundet, Natur og Ungdom og Framtiden i våre hender tok stilling mot EU. Det same gjorde organisasjonar som Juvente, Ungdom mot narkotika og SOS Rasisme.
Argument for EU-medlemskap
Blant dei viktigaste var:
Sikring av næringsinteresser: EØS-avtalen representerte eit framsteg, men var ikkje nok. For at norske bedrifter skulle kunne konkurrere på linje med andre europeiske bedrifter var medlemskap nødvendig. Internasjonalt fredssamarbeid: Auka europeisk samarbeid og gjensidig avhengigheit ville forhindre krigar i eit historisk krigsherja kontinent. Inn for å påverke: Noreg blir likevel affisert av det som skjer i EU - så korfor skal ein ikkje bidra til dette?
Deltaking i ei ny blokk: Det trengst ei motvekt til USA, og denne er EU. Solidaritet med fattigare land: EU er eit prosjekt for utjamning i Europa, og Noreg bør bidra til at land som Spania, Portugal, Hellas og Irland kjem seg fram.
Argument mot EU-medlemskap
Blant de viktigaste var:
Nasjonal sjølvråderett: Ved å underleggje seg EU sin økonomiske politikk er ikkje Noreg sjølv i stand til å forvalte sine eigne ressursar, og ved å underleggje seg institusjonar som Europakommisjonen og Europaparlamentet vil ikkje Noreg lenger vere i stand til å bestemme si eiga utvikling.
Meir byråkrati: EU vil representere ei ytterlegare, unødvendig byråkratisering. Trugsel mot kulturell eigenart: Norsk kulturell eigenart vil bli truga av økonomiske interesser. Marknadsideologi: EU eksisterer på marknadskreftene sine premiss, og dette har følgjer for miljø så vel som for arbeidar-rettar. Solidaritet med den tredje verda: EU, Festning Europa, bidreg til å oppretthalde dei store forskjellane mellom nord og sør. Nei til militær aggresjon: Vestunionen har ein out-of-area-klausul som tillèt unionen å gå til militære angrep utanfor sine eigne medlemsland. Sidan folkeavstemminga har også Nato innført ein tilsvarande klausul, noko som ikkje var tilfellet i 1994.
EU-kampen
Kampen om norsk EU-medlemskap tok for alvor til hausten 1994. Sjølv om diskusjonen hadde pågått i fleire år var det no aktiviteten verkeleg tok av. Nei til EU hadde lokallag i alle kommunar, og det vart dagleg arrangert stands og arrangement både av ja- og nei-sida 25. september, samtidig som 10 000 menneske markerte at det var 22 år sidan folket hadde sagt nei, annonserte Gro Harlem Brundtland at Thorvald Stoltenberg ville bli Noreg sin eventuelle EU-kommissær, med ansvar for fiskeripolitikken. 19. november arrangerte nei-sida den til da største demonstrasjonen i Noreg etter krigen da omkring 35 000 personar gjekk i tog.
Sjølv om også ja-sida hadde fotsoldatar og aktivistar med eit aktivitetsnivå som ikkje stod tilbake for nei-sida, kom meir av ja-sida sin aktivitet ovanfrå. Den dominerte det meste av media, og regjeringa produserte materiell for ja-sida som vart fulldistribuert gjennom offentlege kanalar. Nei-sida kritiserte derfor regjeringa da ho sa ho ville gi like mykje til Europabevegelsen som til Nei til EU, særleg all den tid Nei til EU hadde langt fleire medlemer. Regjeringa gjekk derfor tilbake på dette, og nei-sida gav både ut ei motmelding til regjeringa si fulldistribuerte melding og ei lesebok med skjønnlitterære stykke som var skrivne av forfattarar som var mot EU. Begge vart fulldistribuert, delvis ved hjelp av posten, delvis ved hjelp av aktivistar. Nei til EU gav også dei siste vekene ut den gratis dagsavisa Ikke dytt nytt.
Den massive aktiviteten i Noreg vart også merka utanfor landet. Den danske EU-parlamentarikaren Jens-Peter Bonde uttalte at Noreg var heilt annleis enn Danmark. Her kunne ein kome til den ytste utkant og høyre folk sitere frå Maastricht-traktaten, noko som ikkje minst tyda på at folk hadde grunnlag for eigne meiningar.
16. oktober sa Finland ja til EU, og 13. november følgde Sverige etter. Mens ja-sida heilt sidan Danmark hadde sagt nei til Maastricht-traktaten i 1992 hadde lege langt etter nei-sida på meiningsmålingane, jamna det seg no ut, og svenskesuget verka reelt. Dagen før folkeavstemminga presenterte Verdens Gang til og med ei måling som for første gong på fleire år viste eit ja-fleirtal. I skolevalet i forkant av folkeavstemminga vart det likevel eit klart nei-fleirtal.
Resultatet av folkeavstemminga vart eit knapt, men likevel klart nei-fleirtal.
1308
1308 (romartal MCCCVIII)
Schlossberg i Uri
Schlossberg er eit fjell i Urner Alpane. Fjellet har ei høgd på 3133 meter over havet.
Meda dau doka
Meda Dau Doka eller God Bless Fiji er nasjonalsongen til Fiji. Melodien kjem frå salmen Dwelling in Beulah Land av Charles Austin Miles frå 1911. Teksten og musikken vart komponert av Michael Francis Alexander Prescott og teke i bruk ved sjølvstendet i 1970.
Den engelske og den fijianske teksten er ikkje omsetjingar av kvarandre, og har eigentleg ganske lite til felles.
Engelsk versjon
Blessing grant oh God of nations on the isles of Fiji As we stand united under noble banner blue And we honour and defend the cause of freedom ever Onward march together God bless Fiji.
REFRENG: For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide, A land of freedom, hope and glory, to endure what ever befall May God bless Fiji Forever more!
Blessing grant oh God of nations on the isles of Fiji Shores of golden sand and sunshine, happiness and song Stand united, we of Fiji, fame and glory ever Onward march together God bless Fiji.
Dommar i retten
Den sentrale lova som regulerer dommarar i norsk rett er domstollova frå 1915.
Herz und Mund und Tat und Leben
Herz und Mund und Tat und Leben, BWV 147, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Kantaten er basert på kantaten 147a frå 1716. Den tiande satsen i kantaten er ein av dei mest kjende satsane til Bach, «Jesus bleibet meine Freude».
Bergsøyfjorden
Riksveg 70 går langs nordsida av fjorden på Bergsøya, medan riksveg 666 går på sørsida.
Herz und Mund und Tat und Leben
Han vart komponert i Leipzig i 1723 for Maria besøksdag, den 2. juli.
Teksten er skriven av Salomo Franck (sats 1, 3, 5, 7, 9) og Martin Jahn (sats 6, 10), og ein ukjend tekstforfattar (sats 2, 4, 6, 8).
Den sjette og tiande satsen er basert på ein melodi av Johann Schop, «Werde munter, mein Gemüthe». Denne melodien er best kjend frå pianotranskripsjonen til dame Myra Hess frå Hugh P. Allen sin koralversjon av Bach sitt arrangement, og er kjend med tittelen «Jesu, Joy of Man's Desiring» eller «Jesus bleibet meine Freude».
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for trompet, to oboar, fagott, to fiolinar, bratsj og basso continuo eller trompet, to oboar, obo d'amore, to oboar da caccia, to fiolinar, bratsj og basso continuo (inkludert fiolonsell og violone i 7. sats), og fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av ti satsar:
Blackburn Nunatak
Blackburn Nunatak er ein markant nunatak, 965 moh, heilt nord i Rambo Nunataks i Pensacolafjella. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Archie B. Blackburn i U.S. Navy, øvstkommanderande ved Plateau-stasjonen, vinteren 1967.
1850
1850 (romartal MDCCCL) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Synnøve Matre
Synnøve Matre er professor i norsk ved Høgskolen i Sør-Trøndelag. Ho har skrive doktoravhandling om samtalar mellom barn som er 5–8 år gamle.
Gørjehøgda
Gørjehøgda er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 490 meter over havet og er det 19. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1309
1309 (romartal MCCCIX)
Ulvangen
Ulvangen er ein om lag 4 km lang fjord i Leirfjord på Helgeland. Ved fjordbotnen ligg garden Ulvangen, nord for fjorden ligg Angersneset og sør for fjorden Ulvangsøya, ei smal landtunge som skil Ulvangen frå Meisfjorden.
Ulvangen er òg namnet på kystfjorden mellom Dønna og fastlandet; denne kystfjorden ligg nordaust og sørvest for fjordarmen med same namnet, frå Alsta og Skorpa til Løkta, og er om lag 15 km lang.
Ferja frå Sandnessjøen til Bjørn (Dønna) og Løkta kryssar Ulvangen.
Namnet er samansett av dyrenamnet ulfr, 'ulv', og endinga angr, 'trong vik, fjord'.
Diskografien til Supertramp
Dette er ei liste over diskografien til det britiske rockebandet Supertramp. Gjennom karrieren har dei gjeve ut elleve studioalbum, fire konsertalbum, fem samlealbum og 28 singlar.
Hamningberg
Hamningberg er eit fråflytta fiskevær i Båtsfjord kommune i Troms og Finnmark.
Området rundt Hamningberg er kjend for eit landskap som ofte vert skildra som eit «månelandskap».
Hamningberg vart ikkje særs ramma av andre verdskrigen og representerer i dag eit heilskapleg bygningsmiljø frå før krigen. Staden har ingen fastbuande.
Lødingen
Lødingen er ein tettstad og administrasjonssenteret i Lødingen kommune i Nordland fylke. Tettstaden ligg ytst i Tjeldsundet, ved munningen av sundet på nordsida av Vestfjorden, og har.
Meisfjorden
Meisfjorden er ein om lag 9 km lang fjord i Leirfjord på Helgeland. Fjorden er smal, frå 150 til 500 m. Midtvegs ligg Meisfjordholmen som nesten deler fjorden i to.
Lødingen
Lødingen er eit handels- og kommunikasjonssenter. I tettstaden ligg Norsk Telemuseum Lødingen og Losmuseet Lødingen. Her står også Lødingen kyrkje, ei tømra krosskyrkje frå 1897.
Meisfjorden
Fjorden er i nord avgrensa av Ulvangsøya, ei smal landtunge mot Ulvangen, og vidare av fastlandet. I sør er fjorden avgrensa av den smale Leinesodden som skil Meisfjorden frå Leirfjorden. Inst i fjordbotnen ligg garden Meisfjorden.
Lødingen
Det går ferje over Vestfjorden som knyter E10 (Kong Olavs veg og fastlandssambandet til Lofoten) saman med E6 på Bognes og gjev kortaste vegen sørover frå Harstad og Vesterålen. Lødingen har ein større losstasjon og er ei viktig fiskehamn.
Film
Film er det vanlegaste namnet på levande bilete, altså rørsler som er tekne opp på eit medium og blir vist på ein skjerm eller eit lerret. Ein lagar dei ved å filma ekte menneske og ting med kamera, og/eller ved bruk av ulike animasjonsteknikkar. Film er både ei kunstform, ei underhaldningsform og ein storindustri.
Bileta ein ser i ein film er alle stillbilete, men dei blir viste så fort at auga våre ser rørsle. Det første mediet for å ta opp desse bileta var fotografisk film, og frå dette kjem namnet film. Mange filmar blir framleis teke opp på denne måten, men ein er òg gått over til å bruka analog video, lik den dei bruker til fjernsynsopptak, eller digitale opptak.
Når filminga er ferdig forbetrar ein gjerne filmen ved å klippa og lima saman opptak av ulike scenar og frå ulike kameravinklar, og ved å leggja til lyd, både tale, lydeffektar og musikk. Produktet kan visast på kino, fjernsyn eller datamaskinar, og lagrast på filmrullar, videoar, DVD-ar eller som datafiler.
Filmhistorie
Fotografisk film gjorde det mogleg både å ta opp bilete frå det verkelege livet, og å visa dei til større forsamlingar. Tidlegare måtte ein gjerne sjå inn gjennom eit lite hol i den «magiske lanterna» for å få sjå dei levande bileta.
Lyd
Dei første filmane hadde ikkje lyd, og vert kalla stumfilmar. Ein hadde først ofte ein kommentator som fortalde tilskodarane kva som skjedde og las dialogen mellom skodespelarane. Seinare kom ein på å skriva utsegnene ned og visa dei i sjølve filmen. Det var òg vanleg å få ein musikar til å akkompagnera filmen med musikk som passa til stemninga, helst på orgel eller piano. Seinare kunne ein laga lydspor som gjekk samtidig som filmen. Nå kunne skodespelarane snakka, og ein kunne ta opp og spela filmmusikk, som snart blei ein ny musikksjanger.
Farge
Overgangen frå stumfilm til lydfilm var revolusjonerande innan filmindustrien og skjedde svært raskt. Å gå over frå svart og kvitt til farge, derimot, tok lengre tid. Teknikken måtte utbetrast før dei fleste gjekk over til å laga fargefilmar. I dag blir det svært sjeldan laga film i berre svart og kvitt, men nokre regissørar vel det av og til av kunstneriske grunnar.
Filmtypar
Filmar kan delast inn i fleire undergrupper. Eit viktig skilje går mellom oppdikta filmar (spelefilmar) som er meir eller mindre utan tilknytnad til verkelege hendingar, og dokumentarfilmar som skal referere seg til verkelege hendingar og tilhøve.
Dei oppdikta filmane blir delte inn i sjangrar som er inspirerte av litteratur- og teaterkunst. Men filmen har utvikla sine eigne verkemiddel og i nokre tilfelle eigne sjangrar. Det vert ofte drege eit eit etter måten skarpt skilje mellom reine underhaldningsfilmar og filmar som har kunstnerisk verde. Vanlege sjangrar er skrekkfilm, spenningsfilm, filmkomedie, dramafilm og musikal. Ein kan også dela inn dei oppdikta filmane etter produksjonsmetode, til dømes dogmefilm for filmar med skodespelarar, eller animasjonsfilm for filmar som er mest utan skodespelarar, men basert på animasjon, slik som teiknefilmar, dokkefilmar, dataanimasjonsfilmar. Ei vanleg inndeling går òg på lengda av speletida for filmen, kortfilm i motsetnad til langfilm, eller andre særtrekk ved filmen, til dømes om filmen er i svart-kvitt i mosetnad til i fargar.
Somme typar masseproduserte underhaldingsfilmar som er mykje like i kva som vert skildra og korleis skildringa er presentert, vert ofte omtala som tilhøyrande særskilde sjangrar, som til dømes «spaghetti-western», «Bollywood-filmar» og «Hollywood-filmar».
Filmindustri
Film er blitt den største industrien når det gjeld underhaldning. Levande bilete har fengja folk frå første stund, og sidan hovudvekta deira ligg på det visuelle, kan filmar lett visast over heile verda med berre lita omsetjing. Nokre filmskodespelarar blei vidkjende stjerner som kunne tena utrulege summar på å spela inn ein film.
Darmstadtium
Darmstadtium er eit kunstig, radioaktivt grunnstoff med atomnummer 110 og kjemisk symbol Ds.
Film
Filmindustri
Å laga film kan gje stor gevinst, men det kan òg føra til store kostnader. Derfor blir dei fleste storfilmane laga av nokre få filmstudio som er konsentrerte i eitt særskild område, som det amerikanske Hollywood eller det indiske Bollywood. Desse bruker mykje pengar på å få stjerner til å spela i filmane sine, på flotte og dyre ekstraeffektar, og på reklame som skal få mange til å sjå filmane. I tillegg finst det mange uavhengige filmskaparar som lagar «smalare» film, på eit mindre budsjett og for eit mindre publikum.
Lodma
Lodma (russisk Лодьма) er ei lita elv i Arkhangelsk oblast i Nord-Russland.
Film
Filmindustri
Ein kinobillett kostar for tida dei fleste stader rundt 75 kr (±20 kr). Dei filmane som blir mest sedde, sel millionar av billettar. Den mest populære filmen nokonsinne i Noreg, er Harry Potter og eldbegeret, som trekte 200 235 publikummarar i løpet av den første helga han gjekk på kino.
Darmstadtium
Historie
Darmstadtium vart oppdaga 9. november 1994 ved Gesellschaft für Schwerionenforschung i Darmstadt i Tyskland av Peter Armbruster og Gottfried Münzenberg under Sigurd Hofmann si leiing. Gruppa bombarderte eit mål av bly-208 med akselererte atomkjerner av nikkel-62 i ein tung-ion-akselerator, og oppdaga eit einskild atom av isotopen darmstadtium-269:
Lodma
Elva er slak og renn sakte, og er ei populær fiske- og kajakkelv. Ved breidda ligg fleire landsbyar, som Tsjasovinskaja og Korovinskaja.
Film
Filmindustri
= Sjå òg =
Lodma
Nær munningen kryssar vegen mellom Arkhangelsk og Pomore elva.
Darmstadtium
Historie
To atom til følgde den 12. og 17. november.
Kveldroshøgda
Kveldroshøgda er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 485 meter over havet og er det 20. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Ballangen
Ballangen har verkstadindustri, to daglegvarebutikkar, grunnskole og barnehage. Like utanfor tettstaden ligg Ballangen Museum som presenterer den omfattande gruveverksemda som har vore i Ballangen sidan 1600-talet.
Ballangen ligg ved E6, som går gjennom kommunen. Fylkesveg 819 forbind tettstaden med Kjeldebotn i nordvest. Frå Kjeldebotn går det hurtigbåtrute mellom Narvik og Svolvær. Det er også hurtigbåtsamband med Harstad/Narvik lufthamn på Evenes, og med Harstad. Både Kjeldebotn og Ballangen har gode hamner og kaianlegg.
Le Corbusier
Le Corbusier er kunstnarnamnet til den sveitsiske arkitekten og formgjevaren Charles-Edouard Jeanneret, ein av dei sentrale skikkelsane innan modernismen. Han hadde evne til å arbeida på alle nivå, frå formgjeving av møbel til byplanlegging.
Charles-Edouard Jeanneret blei fødd i La Chaux-de-Fonds i Sveits. Han lærte først å bli gravør av klokkar som faren, men studerte seinare arkitektur. Jeanneret reiste mykje rundt i Europa, der han mellom anna fekk auga opp for armert betong som byggemateriale. I 1917 flytta han til Paris og tok kunstnarnamnet Le Corbusier.
Vindturbin
Vindturbin er ei straumingsmaskin som omset kinetisk energi i vind til mekanisk energi, som vert nytta til å driva maskinar som til dømes møller og pumper, eller til å generera elektrisk energi i vindkraftverk.
Moderne vindturbinar er plasserte på høge fundament, der ein girkasse leverer den mekaniske effekten vidare til for eksempel ein elektrisk generator, eller ei anna maskina. Men moderne vindturbinar driv så godt som alltid ein generator, etter som det er enklare og billigare å strekkja elektriske kablar enn mekaniske akslingar.
Jordansk geografi
Jordan ligg geografisk i Sørvest-Asia, sør for Syria, vest for Irak, nordvest for Saudi-Arabia og aust for Israel og Vestbreidda. Politisk vert området i den den vestlege verda kalla Midtausten eller Det nære austen. Området som Jordan no dekkjer er kring 91 880 kvadratkilometer. Mellom 1950 og seksdagarskrigen i 1967, okkuperte Jordan i tillegg 5 880 kvadratkilometer av Vestbreidda, men har sidan 1988 avstått alle krav på dette området.
Vindturbin
Vindkraftverk har dei seinare åra fått noko utbreiing, av di dei er miljøvenlege og gjev relativt billig energi. Særleg i Danmark gjer ein noko bruk av vindkraftverk. Det vert òg diskutert ei større utbygging av vindkraftverk i Noreg.
Ulempa med vindturbinar er at dei berre er effektive der det blæs mykje heile året. Det er difor avgrensa kor dei kan plasserast. Dessutan har det vist seg å vere eit problem at nokre vindparkar er plasserte i hekkeområde til havørn og drep fuglar som flyg på vengene.
Jordansk geografi
Grenser
Jordan si grense med Syria, Irak og Saudi-Arabia har ikkje den same tydinga som grensa til Israel har. Grensene har stort sett ikkje hindra dei nomadiske stammene å flytte seg fritt, utanom for eit par grupper, som vart skildra frå dei tradisjonelle beitemarkene sine då grensa vart sett i 1925. I 1965 kom Jordan og Saudi-Arabia fram til ein avtal der grensa vart teikna på nytt mellom dei to landa. Dette førte til nokre små byte av landområde, og kystlengda til Jordan ved Akababukta vart 18 km lengre. Den nye grensa gjorde at Jordan kunne utvide hamneanlegga sine, og dei to landa gjekk med på å dele inntekter av eventuelle oljefunn i området. Avtalen sikra òg at dei nomadiske stammene i området fekk tilgang til beitemarkene og vassressursane sine.
Topografi
Landet består av eit platå mellom 700 og 1 200 meter høgt, delt inn i ryggar av dalar og kløfter, og nokre få fjellområde. Delar av jordoverflata kjem til syne i den store geologiske riftdalen som strekkjr esg sørover frå Jordandalen til Akababukta og Raudehavet, og gradvis forsvinn sør for innsjøområdet i Aust-Afrika. Det er eit område som er utsett for jordskjelv, men det har vore hundrevis av år sidan siste alvorlege skjelv i området.
Den største delen av Austbreidda er ørken, med dei landformene ein normalt finn i slike tørre område. Det meste av dette landområdet er ein del av Den store syriske ørkenen eller Nordarabiske ørkenen. Det finst store vidder av sand og sanddyner, særleg i sør og søraust, i lag med saltsletter. Stundom finn ein virvar av sansteinshøgder og låge fjell med skrinn vegetasjon, som trivest i korte periodar etter små mengder vinterregn. Desse områda har lite liv og er dei tynnast folkesette områda i Jordan.