cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frankrike
Historie
Grensene til Frankrike i dag ligg stort sett ved dei same grensene som oldtidas Gallia, slik dei keltiske gallarne rådde over landet. Gallia vart erobra av Romarriket i det første århundret f.v.t., og gallarane tok til seg latinsk språk og kultur. Kristendomen slo røter i det andre og tredje hundreåret av vår tidsrekning. I folkevandringstida på 300-talet kom germanske stammar frå aust inn i Gallia. Fremst av desse var frankarane som namnet «Frankrike» kjem frå. Bruken av namnet «Frankrike» for den moderne republikken kjem frå eit føydalsk domene rundt Paris. Karl den stores frankiske keisarrike vart i 843 delt i ein austre, ein sentral og ein vestre del. Den austre delen (som snart vart omgjort til Det heilage romerske rike) var starten på det som seinare har blitt Tyskland, den vestre delen vart kongedømet Frankrike.
Etterfølgarane til Karl den store regjerte over Frankrike til 988, då Hugo Capet, hertug av Frankrike og greve av Paris, vart krona til konge av Frankrike. Hans etterfølgarar (som utgjorde dynastia Capetian, Valois og Bourbon.) styrte landet til 1792. Den franske revolusjonen starta i 1789 og førte til at Frankrike vart ein republikk i 1792. Napoleon Bonaparte tok kontroll over republikken i 1799 og gjorde seg sjølv til første konsul. Fleire blodige krigar herja då over heile Europa, Naploeon erobra fleire land og etablerte nye kongedømer med sine eigne familiemedlemer som overhovud. Etter Napoleons endelege nederlag i 1815 vart det franske monarkiet gjeninnført, men vart så avskaffa og følgt av ein ny republikk i 1848. Den andre republikken varte til Napoleons nevø Louis-Napoléon Bonaparte vart valt til president og erklærte seg sjølv som keisar i 1852. Keisar Napoleon III vart avsett og ein tredje republikk innført i 1870.
Frankrike var på den sigrande sida i begge verdskrigane på 1900-talet. Frankrike leid likevel store tap både økonomisk og menneskeleg. Særleg den første verdskrigen gjorde stor skade i Frankrike. Det franske verdsimperiet mista store landområde, og statusen som ein dominerande verdsmakt forsvann. Etter den andre verdskrigen vart den fjerde republikken danna. I 1958 vart det utarbeida eit semipresidensielt demokrati, kjent som den femte republikken. I 1968 fann det stad generalstreikar og studenturo i landet, der Paris blei ei kamspone og styresmaktene frykta ein ny revolusjon eller borgarkrig.
Etter siste verdskrigen har Frankrike si forsoning og samarbeid med Tyskland vist seg å vera sentralt i spørsmålet om politisk og økonomisk integrasjon av Europa, mellom anna med innføring av felles valuta (euro) i januar 1999.
Frankrike har stått i spissen av europeiske statar som ønskjer å nytta den monetære unionen til å fremme eit meir samla og handlekraftig europeisk politisk-, forsvars- og tryggleiksapparat. Men det er teikn på at dette har gått for fort for folket i Frankrike. I ei folkeomrøysting i mai 2005 vart det fleirtal mot ratifiseringa av traktaten om ei forfatning for Europa.
Regionar
Frankrike er delt inn i 13 regionar. Regionane er igjen delt inn i departement, som igjen er delt inn i arrondissement og kommunar.
Dei franske regionane er:
Geografi
Medan France métropolitaine ligg i Vest-Europa, har Frankrike òg mange andre territorium i Nord-Amerika, Karibia, Sør-Amerika, Indiahavet, Stillehavet og Antarktis (sjølv om Antarktis vert styrt av Antarktistraktaten).
Det metropolitanske Frankrike dekkjer eit areal på 551 695 kvadratkilometer, og har eit svært variert landskap, frå kystsletter i nord og vest til fjellkjedene Alpane i søraust, Massif Central sentralt i sør og Pyreneane i sørvest. Det høgaste punktet i Frankrike, Mont Blanc på 4 807 meter over havet, er òg det høgaste fjellet i Alpane og i Vest-Europa. Det ligg på grensa mellom Frankrike og Italia. Det metropolitanske Frankrike har òg eit omfattande elvesystemet med store elvar som Loire, Garonne, Seinen og Rhône, som skil Massif Central frå Alpane og munnar ut i Middelhavet ved Camargue, det lågaste punktet i Frankrike (2 meter under havnivå). Korsika ligg utanfor Den franske rivieraen.
Det totale landarealet til Frankrike med oversjøiske departement og territorium (utanom Adélie Land) er 674 843 km², 0,45 % av det totale landarealet på Jorda. Frankrike har derimot den nest største økonomiske sona med eit areal på 11 035 000 km², om lag 8 % av det totale arealet til alle økonomiske soner i verda. Berre USA har større (11 351 000 km²).
Klima
Metropolitan-Frankrike ligg mellom 41º og 52º Nord, i den vestlege delen av Europa, og derfor i den tempererte sona. Dei nordlege og nordvestlege områda har temperert klima, medan avstand frå havet, breiddegrad og høgd påverkar klimaet i resten av landet. I søraust har Frankrike middelhavsklima. I vest er det maritimt klima med meir nedbør, milde vintrar og kjøligare somrar. Dei indre områda har varme og stundom steikande somrar med torevêr, og kaldare vintrar og mindre regn. Klimaet i Alpane og andre fjellområdet er alpint, med 150 frostdagar i året og snødekke som varer opp til seks månadar.
Kultur
Frankrike har ofte fungert som opphavsstad for ei rekkje nye idear og kulturuttrykk. Fransk biletkunst er mellom anna kjend for Parissalongen og akademisk kunst og for nyskapingar som impresjonisme og ulike moderne retningar som pointilisme, fauvisme og kubisme. Fransk mote gjennom haute couture og motehus har hatt stor påverknad på resten av verda.
Fransk litteratur har ein ubroten tradisjon tilbake til 1100-talet. Ei rekkje ulike sjangerar er representert, som eventyr, fablar, romanar, tragediar, komediar og lyrikk. Fransk åndsliv har hatt avgjerande tyding for resten av verda med Descartes sin rasjonalisme, revolusjonerande tankar om menneske og samfunn frå opplysingstida, surrealisme og eksistensialisme på 1900-talet. Nokre kjende forfattarar er Madame La Fayette Victor Hugo, Gustave Flaubert, Albert Camus, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir og J.M.G. Le Clézio.
Innan musikk er fransk visetradisjon verdskjend, mellom anna gjennom artistar som Edith Piaf, Charles Aznavour, Gilbert Bécaud, Leo Ferré, Yves Montand og Juliette Gréco. Jazzmusikk vann tidleg innpass i Frankrike, og Paris har lenge vore eit sentrum for jazz. Paris er også eit senter for afrikansk populærmusikk etter at mange framståande afrikanske artistar, særleg frå tidlegare franske koloniar, har slått seg ned i byen og/eller gjer innspillingar her.
Bakgrunnsstoff
🇪🇺
«Tirpitz» i Åsenfjorden
I ein periode låg det tyske slagskipet «Tirpitz» i Åsenfjorden. Opphaldet i Åsenfjorden varte frå 16. januar 1942 til 29. oktober 1943. «Tirpitz» låg strengt talt ikkje i sjølve Åsenfjorden, men for det meste i fjordarma Fættenfjord. «Tirpitz» skal òg fleire gonger ha vore på om-måling og reparasjonar i Lofjorden, ei anna fjordarm av Åsenfjorden. Den vanskelege plasseringa inne i den tronge fjorden skapte problem, ikkje berre for allierte flygarar, men òg for lokalbefolkninga og den lokale motstandsrørsla i Åsen og Skatval.
Den britiske etterretningstenesta, Secret Intelligence Service (SIS), sørgde for at tyskarane si hemmelege stasjonering av «Tirpitz» inne i Fættenfjorden vart kjent. 23. januar 1942 fekk SIS ei melding frå Tyskebrygga i Bergen. Meldinga var frå spionen «Theta»:
Det er i dag eit minnesmerke over dei falne frå Royal Airforce inst i Fættenfjorden.
Militære installasjonar
Tyskarane starta raskt å bygge militære installasjonar i og rundt Fættenfjorden, blant dei Steinvik lager (eit ammunisjonslager), utkikkspostar, ubåt-nett (for å hindre ubåtar i å komme inn i fjorden), flynett (for å hindre lågtflygande bombefly i å komme seg gjennom dalane langs ved Vuddudalen og Langstein, og inn til Fætten). Stengene kor desse netta hang ned frå, på begge sidene av dalen, finnast intakt fleire stader. Tyskarane bygde òg fleire betonginstallasjonar, på staden der skipet skulle ligga. Fleire skyteskår vart bygd langs Åsenfjorden, særleg i Skatval, og tyskarane bygde eit kanonfeste (med tilhøyrande ammunisjonslager) ved Fløan. Kort sagt verka det for dei allierte styrkane som nært sagt umogleg å angripe «Tirpitz», med tanke på alt vernet skipet fekk frå desse installasjonane, for ikkje å gløyme det vernet som sjølve skipet sitt artilleri og panser gav.
Flyraida
Så snart britane fekk høyre om at «Tirpitz» låg i Fættenfjorden, starta flyangrepa. Det var risikable oppdrag utførte av unggutar verva ifrå Nord-England og Skottland. Flya hadde ikkje plass til meir bensin enn at dei kunne lette frå basen på Shetland, bombe «Tirpitz», og så dra tilbake til basen.
Dei fyrste luftangrepa blei utførte av ni «Halifaxar», og fem «Short Stirlings». Desse tok av frå basen i Lossiemouth i Skottland, og rundt midnatt 30. januar 1942 prøvde dei å bombe «Tirpitz» – utan hell. Dei kom ut for tåke, og det var då særs vanskeleg å gjennomføre ei presisjonsbombing. Flya drog tilbake til basen, utan å ha vore nær stoltheita til den tyske Kriegsmarine. Ein av Halifaxane gjekk tom for bensin på tilbaketuren, og måtte naudlande i havet utanfor Aberdeen. Alle om bord overlevde.
27. april kom eit nytt forsøk, og 43 bombefly letta frå Kinloss og Lossiemouth (mange av dei ombygde for å kunne ta med anti-ubåtminer). Det skal ha vore til saman 58,2 tonn bomber og miner med. Det blei fullstendig panikk i Skatval då flya sleppte bombene frå 8000 fots høgde. Forfattaren og historikaren Egil Christophersen skildrar kaoset som følgde i bygda slik:
Fem fly blei skotne ned under angrepet. Éit fly naudlanda på mirakuløst vis på innsjøen Hoklingen, og alle om bord overlevde. Andre fly naudlanda, men tok av igjen, og kom seg med naud og neppe tilbake til Skottland med fly som var gjennomhola som sveitserostar.
28. april gjorde britane ei fotorekognosering, og denne viste at «Tirpitz» framleis var fullstendig uskadd. Same natta skulle ein bombe skipet på ny, denne gongen med 34 fly. Resultatet blei slik det pleidde: To Halifaxar blei skotne ned, og «Tirpitz» var ikkje nemneverdig skada av angrepet. Fire fly styrta; sørvest for Flornes stasjon, Kaldådammen, Borråsdammen og Borråsgårdene, alle i Hegra.
Etter luftangrepa tok både tyskarane og NS til å sjå seg grundig lei av all motstanden i befolkninga i fylket, men fylkesmann Eggen prøvde å unngå skyting slik som i Nordland og Sør-Trøndelag, og dei som seinare blei arresterte slapp med relativt korte straffer. Nokre av dei arresterte var mistenkte for å ha spionert på «Tirpitz», og dette var ikkje heilt grunnlaust; for utanom «Theta» var det fleire spionar i området som tok bilete av «Tirpitz».
Calvin Jong-a-Pin
Calvin Jong-a-Pin er ein nederlandsk fotballspelar.
«Tirpitz» i Åsenfjorden
Siste angrepsforsøk
Dei allierte flygarane hadde gjeve opp håpet om å nokonsinne kunne senke «Tirpitz» frå lufta, og operasjonsleiarane bestemte seg for å prøve å senke skipet med miniubåtar (med to-manns besetning). Desse miniubåtane var testa i England, og dei var drivne av elektrisk straum. Besetninga var ikledd dykkardrakter slik at ho kunne halde seg i fleire timar under vatn. Miniubåtane var utstyrte med tidsinnstilte sprengladingar som kunne bli festa til sida av skipet ved hjelp av magnetar.
Calvin Jong-a-Pin
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse og FC Machida Zelvia.
«Tirpitz» i Åsenfjorden
Siste angrepsforsøk
Legenda «Shetlands-Larsen» skulle saman med den berømte «Shetlandsgjengen» smugle inn to slike ubåtar med lastebåten «Arthur», og gjekk ut frå Shetland den 29. oktober. På veg inn mot Trondheim så sleit miniubåtane seg, slik at heile operasjonen berre måtte innstillast. Like etter forlet «Tirpitz» Fættenfjorden, og fortsette nordover. «Tirpitz» blei senka 12. november 1944 ved Håkøya utanfor Tromsø i Troms fylke.
Matematikar
Ein matematikar er ein person med omfattande kunne i matematikk som nyttar denne kunna i arbeidet sitt, særleg for å løyse matematiske problem. Matematikarar arbeider med tal, data, innsamling, mengd, struktur, rom og endring.
Faget bruksmatematikk omfattar matematiske metodar som typisk vert nytta i forsking, ingeniørvitskap, forretningsverksemd og industri.
Makoto Shibahara
Makoto Shibahara er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, FC Gifu og Fukushima United FC.
Den engelske kanalen
Den engelske kanalen (engelsk the English Channel, fransk la Manche) er sundet som skil England frå Frankrike. Det er ein del av Atlanterhavet, og knyter dette til Nordsjøen. Sundet er smalast i aust, det vil seie mellom Dover og Calais, der det er 34 km breitt. På det breiaste er sundet 240 km.
Øyane Jersey og Guernsey og ein del småøyar ligg i Den engelske kanalen, nærmast den franske sida, og vert med eit felles namn kalla Kanaløyane. Île d'Ouessant markerer den vestlege enden åt kanalen, og pas de Calais (engelsk Strait of Dover) den austlege.
Opphavet åt sundet
Før slutten åt den siste istida, for omkring 10 000 år sidan, var Dei britiske øyane ein del av det europeiske fastlandet. Då isen smelta vart det danna ein stor ferskvasssjø i den sørlege delen av området, den som i dag er Nordsjøen. Vatn rann ut frå denne sjøen til Atlanterhavet mellom Dover og Calais.
Alexander Seippel
Heinrich Julius Manfred Alexander Seippel var ein norsk filolog, folkeminnesamlar og bibelomsetjar. Alexander Seippel er i dag best kjend for å ha stått for om lag halvparten av den første nynorske bibelomsetjinga som Studentmållaget i Oslo gav ut 1921.
Den engelske kanalen
Opphavet åt sundet
Omkring år 6500 fvt. slipte kraftig erosjon bort kalk slik at Den engelske kanalen vart danna. Han er seinare vorten noko breiare når bølgjene har tært på kalkklippene. Denne utviklinga held fram.
Alexander Seippel
Bakgrunn
Seippel var fødd i Kristiansand som son av en tysk forretningsmann. Han voks opp i Kristiansand Frøysnes. I 1868 tok han artium og i 1873 vart han cand.mag. etter studier i gresk og latin. Deretter følgde om lag 12 år med studie og studiereiser før han i 1886 vart utnemnd til professor i semittiske språk ved Universitetet i Oslo.
Den engelske kanalen
Kanaltunnelen
Planane om ein tunnel under kanalen er gamle. I det 19. hundreåret vart det teke fleire prøver av grunnen, og gravinga byrja, men det synte seg at teknologien ikkje var komen langt nok.
Alexander Seippel
Virke
Som språkforskar gjorde Seippel ein stor innsats ved at han samla omtale av Norden og nordiske tilhøve i arabiske skrifter. Arbeidet vart utgjeve i 2 band Rerum Normannicarum fontes Arabici, i 1896 og 1928.
Den engelske kanalen
Kanaltunnelen
Fyrst i 1994 opna Kanaltunnelen, som bind saman Cheriton i Kent på den engelske sida og Sangatte i nærleiken av Calais på den fransk sida. Den er ein jernbanetunnel, som vert bruka både til person- og godstransport.
Alexander Seippel
Virke
Seippel skreiv sjølv lyrikk, han samla stev i Setesdal, og gjendikta lyrikarar som Hafiz og Omar Khayyam. Då Fyrebilsbibelen vart utgjeven av Studentmållaget i 1921, stod Seippel bak halvdelen av omsetjinga. Det fyrste offentlege forsøket hans var ''Fyrste Mose-bok eller Upphavs-boki. Umsett fraa grunn-teksti, utgjeven i 1905 som vedlegg til Syn og Segn''.
Den engelske kanalen
Kryssingar av kanalen
Den engelske kanalen er så smal at han lett kan kryssast, men likevel eit hinder ein må forbi, både for enkeltpersonar og armear. Han er kjend som invasjonsveg for normannarane i 1066, den spanske armadaen i 1588, og den britiske hæren under D-dagen i 1944.
Alexander Seippel
Virke
Han vart Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1896, og forfremja til Kommandør i 1938. Han vart medlem av Det Norske Vitenskaps-Akademi i 1897, og vart utnemnd til statsstipendiat då han vart pensjonert i 1922. Alexander Seippel døydde i Oslo.
Den engelske kanalen
Kryssingar av kanalen
Medan sjøfolk har kryssa kanalen dagleg i fleire hundre år, er det og blitt gjort mange uvanlege forsøk på å koma seg over til den andre sida utan bruk av båt.
Siste verdsrekord
Den siste verdsrekorden som vart sett for ei kanalkryssing, var då sir Richard Branson slo rekorden for amfibiebil-kryssing med omkring seks timar den 14. juni 2004.
Demidov Island
Demidov Island er ei lita øy 5 nautiske mil (9 km) nord for enden av Rayner Glacier og 9 nautiske mil (17 km) sørvest for Hydrographer Islands langs kysten av Enderby Land. Øya vart kartlagd av både Australian National Antarctic Research Expeditions og den sovjetiske ekspedisjonen i 1957. Ho vart namngjeven av sovjetarane etter løytnant Dimitri Demidov frå den russiske ekspedisjonen 1819–21 under Fabian Gottlieb von Bellingshausen.
Nordrevoll
Nordrevoll er ein gard og ein veg i Fana bydel i Bergen mellom Øvsttun og Ulsmåg.
Historie
Jordvegen var tidlegare ein del av utmarka til Øvsttun og vart utskilt som eige bruk kring år 1800. I dag er heile den tidlegare garden utparsellert til bustadhus.
Veg
Nordrevoll er òg namnet eine vegen i området. Han er ein sideveg av Stemmelia og kring 200 meter lang.
Geografi
Garden ligg like sør for Midtunelva, skvist inn mellom Ulsmåg i aust og Øvsttun i sør og vest. I nord ligg Midtun.
Luftpakke
Ein luftpakke blir i meteorologien definert som ein klump med luft i atmosfæren. Storleiken på luftpakken avheng av kva skala ein ser på. Meteorologar studerer rørsla til luftpakkar og endringar som skjer i dei i samband med vêrvarsling.
Ein kan tenke seg ein luftpakke som ei øskje fylt med luft som har tenkte veggar, botn og lok. Ein luftpakke har visse eigenskapar, der varme og fukt er mellom dei viktigaste. Viss pakken får tilført varme, blir han varmare enn omgivnadene og vil stige. På same måte vil pakken søkke om han blir kaldare enn omgivnadene. Blir ikkje pakken påverka av omgivnadene, skjer det heller ingen endringar med pakken.
Trollkrabbar
Trollkrabbar er ein familie tifotkreps som hovudsakleg lever i kalde hav. I norske farvatn er dei representerte med trollkrabbe, i nyare tid òg kongekrabbe. Trass i namnet er dei ikkje ekte krabbar; dei høyrer til anomurene og er såleis nærare i slekt med eremittkreps og trollhummarar. Dette går det an å sjå på dei asymmetriske bakkroppane dyra ber under brystet.
Det er registrert om lag 40 artar trollkrabbar i 14 slekter. Fleire av dei vert fanga og selde som mat.
Algeriekrigen
Algeriekrigen eller Sjølvstendekrigen i Algerie var ein krig i Algerie mellom åra 1954 og 1962. Algerie hadde sidan 1800-talet formelt vore ein del av Frankrike og ikkje ein koloni. Men i røynda var landet likevel ein koloni; den algerske folkesetnaden hadde ikkje røysterett og mange vart overvaka og trakasserte av dei franske okkupantane.
1. november 1954 starta geriljaen FLN opprør for eit sjølvstendig Algerie. Seinare vart det innleidd forhandlingar, og 1. juli 1962 vart det halde ei folkeavstemming, der det vart ja til sjølvstende. To dagar seinare anerkjende Frankrike det algeriske sjølvstendet, og ytterlegare to dagar seinare vart den nye staten Algerie utropt. 8. oktober same år vart Algerie FN-medlemsland nummer 109.
Krigens gang
Frankrike avslo etter andre verdskrigen å gje Algerie sjølvstende. Alt i mai 1945 kom det til uro i algirske byar, og i byen Sétif vart demonstrantar massakrerte av franske styrkar.
I 1954 byrja Den nasjonale frigjeringsfronten FLN derfor væpna kamp mot kolonistyret. Dei franske styrkane i landet vart forsterka og kom opp i ca 500 000 mann. Dei vann somtid over FLN-styrkane, såleis til dømes i «Slaget om Algiers», men klarte ikkje vinne ein endeleg siger over motstandsrørsla. Dei franske styresmaktene utvikla ein omsynslaus strategi for å slå ned oppstanden. Krigen vart ført med stor brutalitet frå både fransk side og frå sjølvstenderørsla si side.
Det vart òg strid i sjølve Frankrike om stoda. Somme ville godta algirsk sjølvstende, medan delar av militæret og folk frå det franske busetjarmiljøet i Algerie truga med statskupp om den franske regjeringa gav etter for FLN. I 1961 stemte fleirtalet i Frankrike for tilbaktrekking i ei folkeavstemming. Den terroristiske busetjarorganisasjonen OAS auka aktiviteten sin, og FLN svara med mot-terror. 17. oktober 1961 gjekk 30 000 algirske sjølvstendetilhengarar i fredeleg protest-tog i Paris. Politiet gjekk til valdeleg åtak på demonstrasjonen, og skaut inn i mengda. Tusenvis vart arresterte og internerte i dagevis. Ca 200 demonstrantar vart drepne, og lika delvis berre kasta i Seinen.
1471 Tornio
1471 Tornio er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 16. september 1938 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Algeriekrigen
Krigens gang
Etter lange forhandlingar godtok Charles de Gaulle i Évian-avtalen 18. mars 1962 at Algerie hadde rett til sjølvstende. 1. juli 1962 stemte eit stort fleirtal av algirarane for sjølvstende i ei folkesavtemming, og 3. juli anerkjende Frankrike formelt sjølvstendet.
Dødsoffer
I løpet av dei sju og eit halvt åra krigen varte døydde ifølgje franske oppgåver 17 459 soldatar. FLN har anslått sine tap til ca 300 000. I alt kan mellom 350 000 og 1,5 millionar algirske muslimar ha mista livet, såvel FLN-soldatar som mange sivile. Ikkje-muslimske sivile tap er rekna til 4 000 døde. Dei fleste franske busetjarane fór til Frankrike etter sjølvstendekrigen. Muslimske algirarar som hadde gjort teneste for franskmennene, vart etterlatne da franskmennene drog seg tilbake, og mange av dei vart drepne.
Kjelde
I hovudsak den tyskspråklege wikipediaen, art. Algerienkrieg.
Sant'Antonino
Sant'Antonino er ein kommune i distriktet Bellinzona i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 226 meter over havet.
Kommunen ligg i Magadinodalen langs nordsida av Monte Ceneri. Han består av landsbyen Sant'Antonino og grendene Paiardi og Vigana.
Elkhovo
Elkhovo (bulgarsk Елхово) er ein by og ein kommune i provinsen Jambol i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Elkhovo og 21 andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 702 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 16 219 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 10 522 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Alpin
Alpin kan ha fleire tydingar:
Naoya Okane
Naoya Okane er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Montedio Yamagata, Tochigi SC og FC Gifu.
Kommunen Mayenne
Mayenne er ein liten by og kommune nordvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Mayenne i regionen Pays de la Loire og har om lag 14 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Mayenne, som har gjeve namn til både byen og departementet.
Hidetaka Kanazono
Hidetaka Kanazono er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Júbilo Iwata og Vegalta Sendai.
Herr Gott, dich loben wir
Verket er i seks satsar, i C-dur bortsett frå der anna er nemnt.
This Is Your Land
«This Is Your Land» er ein song av det skotske rockebandet Simple Minds frå albumet deira Street Fighting Years, gjeven ut på singel den 10. april 1989. Lou Reed er gjesteartist på vokal på songen. Singelen nådde 13. plassen på den britiske singellista. Musikkvideoen vart filma i Spania.
Plasmasfære
Plasmasfære er det indre området av magnetosfæren med høg tettleik av plasma av ionosfærisk opphav. Han ligg over ionosfæren. Den ytre grensa av plasmasfæren vert kalla plasmapausen og ligg der plasmatettleiken fell kraftig.
Plasmasfæren vart oppdaga i 1963 av Don Carpenter.
Tradisjonelt sett har plasmasfæren vorte rekna som kald plasma med partikkelrørsle som er fullstendig dominert av jordmagnetfeltet og derfor roterer i lag med jorda. I nyare tid har ein gjort tettleiksmålingar som ikkje samsvarar med dette. Ein har òg vist at plasmasfæren ikkje alltid roterer i lag med jorda.
Kjelder
''
Hell stasjon
Hell stasjon er ein jernbanestasjon på Meråkerbanen og Nordlandsbanen ved Hell i Stjørdal kommune i Trøndelag fylke. Stasjonen ligg 3,2 moh og 31,54 km frå Trondheim sentralstasjon. Stasjonen blei oppretta i 1881 som stasjon for ekspedering av tog, reisande og gods. Den fyrste stasjonsbygningen var teikna av arkitekt Peter Andreas Blix, og var av same type som dei bevarte stasjonane Gudå og Ranheim. Ved opninga av fyrste delen av Nordlandsbanen i 1902, blei stasjonen flytta vestover, og eit nytt og større ekspedisjonsbygg blei oppført, teikna av Paul Due.
Hell stasjon har blitt ein slags turistattraksjon fordi Hell på engelsk har meininga helvete. Folk, mange frå utlandet, kjem difor til stasjonen for å ta bilete av skiltet med stasjonsnamnet, og ikkje minst skiltet med teksten Hell Gods - expedition på godshuset. Denne gamle skrivemåten for godsekspedisjon på skiltet kan òg få si spesielle tyding på engelsk: «Guds ekspedisjon i helvete».
Masatoshi Kushibiki
Masatoshi Kushibiki er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Kashima Antlers og Fagiano Okayama.
Mexico by
Mexico by er hovudstaden og den største byen i Mexico. Tidlegare heitte byen Tenochtitlan. Byen ligg sentralt i Mexico, på eit platå som ligg 2 200 meter over havet. Byen er omgjeven av fleire vulkanar som rager opp til 5 500 meter over havet.
Eit kallenamn på Mexico by er la Ciudad de los Palacios, 'palassbyen'.
Sjølve sentrum av byen høyrer til administrativt Det føderale distriktet i Mexico (Distrito Federal, D.F). Forstadene til byen ligg i ti kommunar i den omliggande staten Estado de México. Det bur om lag 8,5 millionar menneske i Distrito Federal, men med forstader er innbyggjartalet nesten 18 millionar.
Historie
Mexico by vart grunnlagt av den spanske conquistadoren Hernán Cortés i 1521. Byen vart lagt på ruinane til aztekar-byen Tenochtitlan, som Cortés nett hadde øydelagt.
Byen fungerte som hovudsete for visekongedømet Mexico frå 1525 til 1810, då området var ein spansk koloni. Etter Mexico sitt sjølvstende har Mexico by fungert som hovudstad i landet Mexico.
Camorino
Kommunen er ein forstad til Bellinzona. Fleire hovudvegar og jernbanelinjer går gjennom landsbyen og inn til Bellinzona.
Mexico by
Historie
På 1900-talet har byen hatt ein eksplosiv vekst i innbyggjartalet. I 1950 hadde Mexico by 3 millionar innbyggjarar. I 2000 hadde byen 18 millionar innbyggjarar, og veksten i innbyggjartalet har no flata ut.
Mexico by var vertsby for dei 19. olympiske sommerleikane i oktober 1968.
Vrangsida
Vrangsida viser i bokstaveleg tyding til den sida av noko som normalt ikkje skal visast, som innsida av klede eller baksida av dekorerte tøystykke. Å ha noko på seg på vranga vil seia at innsida av klede vender ut. Å vera (v)rang eller venda vrangsida til kan også brukast i overført tyding om nokon som er lite medgjerlege.
Ei vrangside oppstår ved at trådar og liknande som ikkje høyrer til på framsida av ein gjenstand blir gøymde vekk på baksida. Framsida blir sjåande forseggjort og fin ut, medan utsjånaden på baksida blir meir tilfeldig.
Bruk
Klede kan brukastt med vrangsida medvite for å markera noko uvanleg, til dømes i samband med sorg, magi som ein protest, eller umedvite ved at ein distré tek på seg eit plagg feil veg. Til dømes kunne samiske noaidar vrenga klede for ein seanse. Vrengde klede blei også brukt som verkemiddel innan pønkemoten.
Bakgrunnsstoff
Inside Out (disambiguation)
Henriette
Henriette er eit kvinnenamn danna som ei fransk kjæleform av mannsnamnet Henri og diminutivsendinga -ette. Henrietta er ei latinisert form av namnet. Henriette har norsk namnedag den 18. september.
Harrop Island
Harrop Island er ei lita øy som ligg nær kyste og 3 nautiske mil nordvest for Felton Head i Enderby Land i Antarktis. Ho vart kartlagd frå flyfoto teken under Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter J.R. Harrop, ein vêrobservatør ved Wilkes Station i 1960.
Henriette
Henrikke og Harriet er nærskylde namn. Henny er eit mogleg kortnamn.
Morten
Morten, Mårten, Maarten og Morthen er mannsnamn avleidd av Martin, som har kjelde i det latinske namnet Martinus. Morten er ein dansk stavemåte medan Mårten er svensk.
Opphav
Namnet viser opphavleg til den romerske krigsguden Mars, men det var som helgennamn det spreidde seg over den kristne verda i ulike variantar. Den heilage Martinius, seinare Martin av Tours, var ein helgen som blei forbunden med gjæser. Mortensmessa den 11. november er ein gammal høgtidsdag som blei feira til minne om han.
Bruk
Namnet er kjent i Noreg frå 1400-talet. I tida 1955–1970 har Morten vore blant dei mest populære døypenamna i landet.
Sniglehus
Eit sniglehus er eit skal som sit utanpå og er ein del av kroppen til dei fleste snigleartane. Det vert nytta som vern mot predatorar og mekanisk skade og som feste for musklar. Landlevande sniglar treng dei ofte òg for å hindra uttørking.
Bilete
Slakkenhuis (Mollusken) Раковина моллюсков
Skjemtegauk
Skjemtegauk er ein skjemtsam person, òg kalla spøkefugl. Skjemtegaukar ser ofte dei komiske situasjonane i dagleglivet, som dei vrir litt på og sett på spissen slik at humoren kjem tydelegare fram. Nyhende og politikartabbar vert ofte nytta som utgangspunkt for skjemt.
Yuki Kobayashi (1988)
Yuki Kobayashi er ein japansk fotballspelar.
1472 Muonio
1472 Muonio er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Reginita. Han blei oppdaga den 18. oktober 1938 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Yuki Kobayashi (1988)
Han spela for klubbane Júbilo Iwata og Albirex Niigata.
Øvsttunbrekka
Øvsttunbrekka er ein veg på Øvsttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går sørover frå Totlandsvegen. Vegen er om lag 230 meter lang.
Saljut 4
Saljut 4 (DOS 4) (kyrillisk skrift Салют-4) er namnet på ein sovjetisk romstasjon som vart skoten opp 26. desember 1974. Saljut-4 entra jordatmosfæren den 3. februar 1977.
Cadenazzo
Cadenazzo er ein kommune i distriktet Bellinzona, i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 215 meter over havet.
I 2005 vart den tidlegare kommunen Robasacco slått i lag med Cadenazzo.
Harvey Islands
Harvey Islands er eto øayr vest i Freeth Bay i Enderby Land i Antarktis. Dei vart kartlagde frå flyfoto teken under Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter R. Harvey, ein radiotelegrafist i Wilkes Station in 1959.
Nuada
Nuada Airgetlám (Nuada med sølvhanda), var konge over Tuatha dé Danann i den keltiske gudelæra. Han svarar til den gamalkeltiske guden Nodens eller den kymriske guden Nudd eller Lludd Llaw Eraint.
Etter at han mista armen sin, var ikkje Nuada skikka til å rå for Danafolket. Han vart skift ut med Bres, som var halvt fomor, og gift med Brigit. Medan Bres rådde, kravde fomorane skatt av Tuatha dè, og danafolket vart misnøgde med vanstyret hans Bres. I mellomtida hadde Nuada fått ei sølvarm av smeden Creidne som vart sett på av lækjaren Dian Cecht. Sonen til Dian, Miach, gav han seinare ny arm og hand av kjøt og blod. Då dette vart ordna, vart Bres avsett, og Nuada rådde att i tjue år.
Då freista Bres å ta att kongeveldet med makt, og bad Balor om hjelp. Slik byrja krigen mellom Tuatha dé Danann og fomorane. Dette vart ikkje løyst før Lugh synte seg. Nuada veik plassen for Lugh, og vart seinare drepen og halshoggen av Balor, i det andre slaget ved Magh Tuireadh.
Danafolket tok vare på sverdet hans Nuada, som alltid råka når det var drege av slira.
Mytologiske parallellar
Den gamalkeltiske Nodens vart ofte samanlikna med guden Mars. Elles er Nuada skyldt med Lludd Llaw Eraint, eller Lludd med sølvhanda, som er hugsa i Wales. Motivet med den avhogne handa minner og om den norrøne guden Ty.
Namnetyding
Namnet Nuada er halden saman med ei keltisk rot, *noudont- som er knytt til det gamalgermanske verbet njota (J.R.R. Tolkien). Nodens var kjend for den hage handa si, og namnet kan hengje saman med ei gagnleg hand, nytta til jakt.
1473 Ounas
1473 Ounas er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eunomia. Han blei oppdaga den 22. oktober 1938 av Yrjö Väisälä ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Rodrigo Souto
Rodrigo Souto er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Júbilo Iwata.
Bowenforholdet
Bowenforholdet er forholdet mellom merkande varme og latent varme frå eit medium til eit anna. Matematisk kan forholdet skildrast:
der Q_h er merkande varme og Q_e er latent varme. Harald Sverdrup kalla forholdet opp etter Ira Sprague Bowen (1898–1973), ein astrofysikar som først brukte forholdet i arbeidet sitt med fordamping av vatn, og det blir mest brukt innan meteorologi og hydrologi. I denne samanhengen er storleiken B mindre enn ein, altså blir ein større tilgjengeleg energimengd frå overflata overført til atmosfæren som latent varme enn som merkande varme. Når vil derimot B gå mot uendeleg, og bowenforholdet vil då vere ein dårleg variabel å bruke i andre formlar, særleg for tørre overflater. På grunn av dette er fordampingsbrøkdelen (FB), som viser dei forskjellige turbulente energifluksane til og frå overflata, ein betre variabel å bruke i desse tilfella.
Bowenforholdet er relatert til fordampingsbrøkdelen FB gjennom likninga
Straldzja
Straldzja (bulgarsk Стралджа) er ein by og ein kommune i provinsen Jambol i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Straldzja og 21 andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 676 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 12 781 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 5 702 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Koala Island
Koala Island er ei øy vest for Pinn Island og like nord for austenden av McKinnon Island, utanfor kysten av Enderby Land. Ho vart kartlagd frå flyfoto teken av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956. Øya vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter koalaen, eit australsk pungdyr.
Programmeringsspråk
Programmeringsspråk er eit kunstig språk som blir brukt for å kontrollere ei datamaskin. Akkurat som menneskelege språk har programmeringsspråk syntaks og semantiske reglar for å definere meining. Til motsetning frå menneske, så har ei datamaskin trong til å få instruksjonar skildra 100% komplett, det vil seie utan noko som helst tolking. Dette gjev særskilde krav til programmeringsspråka på ein eintydig og komplett måte.
Ein deler ofte programmeringsspråk opp i høgnivå- og lågnivåspråk, avhengig av kor ulikt programmeringsspråket er i forhold til maskinkoden kompilatoren vil lage. Assemblar er eit typisk lågnivåspråk der ein nærmast skriv kommandoar direkte til prosessoren. Basic er på den andre sida eit høgnivåspråk der ein kommando i programmeringsspråket ofte blir til fleire, og meir samansette kommandoar, i maskinkoden.
For høgnivå programmeringsspråk skil ein helst mellom kompilerte språk – der ein kompilator omset programteksten til direkte køyrbar maskinkode – og tolka språk – der ein programtolk les programmet og lagar det kontinuerleg. Etterkvart har det kome til ulike mellomstadiar, særleg språk der programteksten blir omsett til ei plattformuavhengig bytekode som etterpå eksekveres av ein programtolk/eit køyretidsmiljø. Typiske døme på det siste er Java, Python og LISP. Skilnaden mellom kompilerte og interpreterte programmeringsspråk er flytande - to forskjellige implementasjoner av same språk kan godt vere både det eine og det andre.
Det har blitt tradisjon å demonstrere eit programmeringsspråk ved at teksten hello, world blir produsert.
Formålet med programmeringsspråk
Mange programmeringsspråk har blitt tatt fram, endra for å møte nye utfordringar, blitt blanda med andre språk og til slutt tatt ut av bruk. Fleire forsøk på å ta fram universielle programmeringsspråk har blitt gjort, men desse har alltid tapt for meir spesialiserte variantar. Trongen til forskjellige språk kjem av dei ulike samanhengane språket skal brukast i:
Ein generell trend innanfor utviklinga av programmeringsspråk er at nivået på abstraksjonane har blitt høgare med tida. Dei tidlegaste programmeringsspråka var veldig nær datamaskina sine eigne, innebygde konsept. Etterkvart blei det bygd på meir abstrakte konsept som let programmeraren uttrykkje idéar på eit høgare nivå. Dette let programmerarane skrive meir kode på kortare tid.
Idéen om at naturlege språk vil overta for programmeringsspråka blei tidleg lansert i denne prosessen. Dette målet er framleis langt vekk, og om det eigentleg er nokon fordel er ope for debatt. Edsger Dijkstra hevda at for å unngå meiningslause konstruksjonar er det viktig å nytte eit formelt språk, og var heilt avvisande til konseptet. Alan Perlis var òg avvisande til konseptet. .
Entrena
Entrena er ein kommune i La Rioja, nord i Spania. I følgje data frå bystyret hadde byen 1 289 innbygjarar i 2006
Erlend Loe
Erlend Loe er ein norsk forfattar og omsetjar som har skrive ei rad bøker, både for vaksne og barn.
Liv
Loe er fødd i Trondheim 24. mai 1969. Etter andreklasse på vidaregåande var han utvekslingsstudent i Frankrike i eitt år, før han avslutta skulegangen som privatist. Han nekta militæret og avtente siviltenesten ved teatergruppa Stella Polaris.
Loe tok graden cand.mag, med grunnfag folkeminnevitenskap og mellomfaga filmvitenskap og litteraturvitskap. Loe er også utdanna manuskriptforfatter ved Den Danske Filmskole i København, og gjekk ei tid ved Kunstakademiet i Trondheim.
Erlend Loe busette seg deretter i Oslo, der han har arbeidd som konsulent i Norsk filmfond. Hausten 1998 var han med på å starta Screenwriters Oslo, som er eit kontorfellesskap for manusforfattarar.
Verk
Loe debuterte i 1993 med boka Tatt av kvinnen, og kom året etter ut med barneboka Fisken om truckføraren Kurt. Loe har ein spesiell skrivestil som ofte blir karakterisert som naivistisk. Forfattaren bruker ofte verkemiddel som ironi, overdriving og humor. Hovudpersonane i bøkene er ofte litt rare og fulle av eigne tankar om livet.
Alle barnebøkene til Loe er illustrert av Kim Hiorthøy. Alle bøkene er omsette til svensk. Bøkene om truckførar Kurt er omsette til tysk, dansk og italiensk, Den store røde hunden og Maria & José til dansk, Tatt av kvinnen til tysk og L til finsk. Naiv.Super., den mest suksessrike boka hans, er omsett til svensk, finsk, estisk, dansk, islandsk, nederlandsk, tysk, polsk, russisk, slovakisk, engelsk, italiensk og portugisisk.
Loe har sjølv omsett to diktsamlingar av amerikanske Hal Sirowitz til norsk.
Verkliste
Han har òg omsett ymse bøker til norsk.
Shtil, di nakht iz oysgeshternt
«Shtil, di nakht iz oysgeshternt» er ein songtekst skriven av den jødiske diktaren Hirsh Glik frå Vilna i Litauen. Denne songteksten blir gjerne sungen med ein stillfarande folketone som melodi, og er eit sterkt, lyrisk uttrykk for kampvilje og mot.
Teksten handlar om jødiske partisanar som gjekk til åtak på ein tysk militær transport utanfor Vilna i 1942. Mellom dei var den kvinnelege partisanen Vitke Kempner, som Glik sin tekst fokuserer på. I teksten brukar Glik tre ulike jiddische ord for pistol – shpayer, nagan og pistoyl.
Hirsh Glik er elles òg kjend for teksten til kampsongen «Zog nit keynmol».
Haakon Lie
Haakon Lie var ein norsk arbeidarpartipolitikar. Han har vore partisekretær for Arbeidarpartiet (1945–69), sentralstyremedlem i Arbeidarpartiet (1945-69) og sekretær i Europabevegelsen (1970–73). Under andre verdskrigen var Lie knytt til LO sitt London-kontor, frå 1944 i USA.
Som politisk aktiv var Lie kjent for den uforsonlege linja si mot kommunismen og venstresida i sitt eige parti. Han var ein ivrig tilhengjar av NATO, og at Noreg skulle ha tette tryggleikspolitiske band til Storbritannia og USA. I tillegg er han kjend som ein tilhengjar av Israel, og jødane sin rett til ein eigen stat. Han har også gjeve ut ei rekke bøker.
Ungdom og tidleg karriere
Haakon Lie voks opp i Kristiania, noverande Oslo, og tok examen artium i 1925. Han braut av jusstudia etter få dagar, starta opp som skogsarbeidar og tok Statens skogskole i 1927. Men karrieren blei broten av etter at han vart ramma av tuberkulose i 1928 og han kom inn som sekretær i Det norske arbeidarpartiet i 1929 med ansvar for opplysingsarbeid.
Lie vart medlem i Kristiania Arbeidersamfunn som skoleelev så tidleg som i 1921 og trefte då Martin Tranmæl og Einar Gerhardsen. Desse tre kom til å utvikle et nært personleg og politisk samarbeid.
1920-talet: Uro innanfor arbeidarrørsla
Ved inngangen til tiåret var kommunistane komne til makta i Russland etter revolusjonen i 1917 og borgarkrigen i Russland var ikkje over. Europa låg i ein økonomisk ruin etter første verdskrigen. Dei første spirane til dei fascistiske og nasjonalsosialistiske rørslene i Europa kom til å gro i byrjinga av tiåret.
I Noreg hadde Arbeidarpartiet meldt seg inn i Den kommunistiske Tredje Internasjonalen (Komitern) i 1919 og ved byrjinga av 1920-talet var Arbeidarpartiet kløyvd i tre fløyer.
Då Lie kom inn som sekretær i Arbeidarpartiet var to av fløyene samla att. Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti gjekk inn att i DNA, medan kommunistane hadde danna Noregs kommunistiske parti. I striden som gjekk føre seg på 1920-talet utvikla Lie ei klår antikommunistisk haldning.
Fier
Fier er ein by og ein kommune i regionen Fier i Albania. Kommunen ligg i den sørlege delen av landet og grensar i sør til regionen Vlorë. I vest ligg Adriatarhavet.
Haakon Lie
1930-talet og andre verdskrig
Lie tok initiativ til hjelpen til regjeringa i Spania under borgarkrigen frå 1936 til 1939. Han var sjølv ved fronten i Spania. Engasjementet var driven av Lie si frykt for framgangen til fascismen. På liknande vis sette han i gang hjelpeaksjon i Finland under vinterkrigen. Lie var på besøk i Sovjetunionen to gonger på 1930-talet og det han såg der saman med røynsla frå vinterkrigen gjorde Lie til ein uforsonleg antikommunist.
Fier
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Fier vart slått saman med landkommunane Cakran, Mbrostar Ura, Libofshë, Qendër, Dërmenas, Topojë, Levan, Frakull, Portëz. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Fier.
Haakon Lie
1930-talet og andre verdskrig
Etter okkupasjonen av Noreg i 1940 gjekk Lie inn i illegalt arbeid. I den første tida heldt han oppe ein radiosender i landet. I 1941 flykta han til Sverige saman med andre partifolk, og kom seg til London i 1942 der han starta organisering av propagandaarbeid i LO. Han var òg engasjert i velferdsarbeid blant norske sjøfolk. Han var to gonger i Sambandsstatane og samla inn pengar til motstandsarbeid og fekk mykje stønad frå fagrørsla der og frå jødiske organisasjonar. Lie vart ein varm venn av statane Israel og USA etter røynslene han gjorde under krigen.
Fier
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen 55 845 innbyggjarar, medan dei 10 kommunane som i dag utgjer storkommunen Fier, til saman hadde 120 655 innbyggjarar.
Haakon Lie
Etterkrigstida
Haakon Lie gjekk ikkje inn i samlingsregjeringa eller nokon av arbeidarpartiregjeringane. Men han vert likevel rekba som ein hovudarkitekt for styringa av landet til og med Einar Gerhardsen si fjerde regjering i kraft av sin posisjon som sekretær i Arbeidarpartiet. Partiet hadde fleirtal på Stortinget fram til 1961 og hadde på det meste meir enn 200 000 medlemmer. Det var få kontroversar i Arbeidarpartiet om igjenreisingsarbeidet og annan innanrikspolitikk i perioden. Lie sat som sentralstyremedlem og partisekretær fram til 1969.
Fier
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Fier. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Fier.
Street Fighting Years
Street Fighting Years er det åttande studioalbumet til det skotske rockebandet Simple Minds, gjeve ut i mai 1989 på plateselskapet Virgin Records verda over, utanom i USA, der det kom ut på A&M. Albumet var produsert av Trevor Horn og gjekk til topps på UK Albums Chart.
Haakon Lie
Etterkrigstida
Lie vart kjent for sine krasse utfall imot motstandarane, først og fremst kommunistane som han rekna som den store fienden. Kampen mot kommunismen gjekk òg i form av overvaking og registrering av kommunistisk verksemd med utveksling av informasjon mellom LO, Arbeidarpartiet og Dei hemmelege tenestene. Dette kom for dagen i rapporten frå Lund-kommisjonen i 1996.
Utanrikspolitikk
Etter krigen var hovudlinjene i Lie sin utanrikspolitikk politisk og militært samarbeid med vestmaktene, støtte til Israel og hjelp til den tredje verda. Lie støtta og agiterte for at Noreg skulle gå inn i NATO. Her var det mykje motstand innanfor partiet, men Lie vann fram med sitt syn. Lie og Gerhardsen hadde sterkt motstridande synspunkt i saker som atompolitikk og EU-medlemskap. Lie gjekk inn for opprusting gjennom NATO for å demme opp for kommunismen. Politikken førte til at ein fraksjon braut ut i 1961 og danna Sosialistisk Folkeparti. Som ihuga EU-tilhengar vart Lie tilsett i Europabevegelsen i 1970 og var sekretær der til 1973.
Street Fighting Years
Innspeling
Street Fighting Years vart spelt inn på ei tid då det var endringar i Simple Minds. Det var det siste albumet med klaverspelaren og det opphavlege medlemmet Mick MacNeil.
Haakon Lie
Andre karaktertrekk og engasjement
Lie var å rekne som ein modernist på den måten at han tidleg tok i bruk tekniske nyvinningar som filmmediet i opplysningsforbundet. Som talar og agitator var han meisterleg og på 30-talet tok han i bruk effektar og hjelpemidlar i opplysningsarbeidet som talekor og teater, radio, grammofon og lysbilete.
Street Fighting Years
Innspeling
Mangelen på likskap og sameining i bandet kom snart til syne. Trommeslagaren Mel Gaynor vart sett på sidelinja under innspelinga (visstnok på grunn av ei usemje med Trevor Horn) og vart etter kvart redusert til ein studiomusikar. Mykje av trommespelinga vart gjort av Manu Katché (frå bandet til Peter Gabriel) og Stewart Copeland (tidlegare Police). Bassisten John Giblin — som kom inn i bandet i 1985 for Once Upon a Time, slutta i bandet under eller like etter innspelinga, trass i at han hadde store bidrag til albumet (inkludert låtskrivar på balladen «Let It All Come Down»). Kvifor Giblin slutta er ikkje kjend. Noko av basspartane på albumet vart spelte av produsenten Stephen Lipson.
Haakon Lie
Andre karaktertrekk og engasjement
Lie vart tidleg engasjert i utviklingshjelp, han var den som tok initiativet til hjelpearbeid i India i 1953 og fekk skipa Arbeiderbevegelsens solidaritetsfond i 1963.
Street Fighting Years
Musikk
Med Trevor Horn og Stephen Lipson som produsentar var albumet ei stor stilmessig endring frå det førre albumet, Once Upon a Time frå 1985. Det hadde framleis ei kjensle av den episke arenarocken bandet hadde utvikla sidan midten av 1980-åra, men gjekk òg bort frå innverknaden frå amerikansk soul og gospel frå føregangaren til ein meir filmatisk atmosfære og bruk av akustisk og keltisk element, og nye instrument som bandlaus bass, slidegitar og trekkspel. Tekstane var blitt meir politiske og dekka tema som skatt, Soweto, Berlinmren og utplasseringa av atomubåtar langs den skotske kysten.
Haakon Lie
Andre karaktertrekk og engasjement
Av andre resultat han oppnådde kan nemnast skipinga av Tiden norsk forlag, og han fekk i gang fleire hundre amatørteatergrupper gjennom arbeidet sitt.
Street Fighting Years
Utgjeving
Albumet kom ut i mai 1989 og vart det fjerde albumet deira som gjekk til topps i Storbritannia. Det same gjorde singelen deira «Belfast Child», som kom ut tre månader før albumet. «This Is Your Land» vart vald ut som den første singelen i USA, men sjølv med gjestevokal av Lou Reed, gjekk ikkje singelen inn på poplista der. Albumet selde relativt dårleg i USA og gav dei ingen hitsinglar der.