cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Øya Bru
Skildring
Øya Bru er knytt til øya Sokn i nordaust med ei kort bru, Sokn er igjen bunden saman med både Mosterøy og Åmøy via bruer. Byfjordtunnelen har det austlege innlaupet på Sokn, og er ein del av Rennfast og Europaveg 39. Ein kommunal kai på Bru gjev hamn for fiske og fritidsbåtar. I dag er øya Bru ein del av Stavanger kommune, i perioden 1965 til og med 2019 i Rennesøy kommune, før 1965 i dåverande Mosterøy kommune.
Louis Vuitton
Louis Vuitton blir i dag rekna for å høyre til luksusvareindustrien, og dei har butikkar over heile verda, òg i Oslo, opna i november 2005. Spesielt for LV er at dei berre sel varene sine i eigne butikkar, det er difor ikkje mogleg å finne LV-varer til sals hjå andre. I tillegg produserer dei berre varer i eigne fabrikkar i Frankrike, Spania og USA. All produksjon er handverksbasert, og LV har ingen form for automatisk produksjon. Louis Vuitton er kjend for sine kvalitetsvarer, og legg mykje av stoltheita si i å produsere funksjonelle reiseartiklar av høg kvalitet. Sidan 1980-talet har LV også teke med sko, smykker, klokker og klede i kolleksjonane sine. Marknaden er tredelt, Louis Vuitton sel mest i Europa, USA og Japan. I dei siste ti åra har heile luksusvareindustrien merka ein enorm pågang frå japanske forbrukarar, og av alle land i verda, finst det flest LV-butikkar i Japan.
Øya Bru
Skildring
Det finst fleire kulturminne på Bru. Ørnavika har helleristingar med motiv av båtar og skip frå bronsealder og tidleg jernalder. Gravhaugar frå bronsealderen er funne fleire stader. Ei middelalderkyrkje blei riven på 1800-talet, i dag er det ingen synlege restar av bygningen. Ved hamna ligg eit sjøhus som har vore brukt til sildesalteri, det er frå ca. år 1850.
Louis Vuitton
Merket slit i dag med kopiering og forfalsking, og det blir kvart år beslaglagt over 10 000 kopiar rundt om i verda. Kopiane blir i hovudsak produserte i Asia, og selskapet samarbeider i dag med tollvesen i fleire land for å få ein slutt på forfalskinga.
Øya Bru
Skildring
Næringsverksemda er gardsbruka rundt på øya samt verksemda Rennesøy Fisk og Skalldyrmottak ved den kommunale kaien. Mottaket er skildra som den mest vektige for fiskarar i Ryfylke og vektig for fiskerinæringa i Rogaland. Kulturbruk 44/4 på Bru er ein ombygd låve som blir leigd ut som konsertlokale, konferanselokale og selskapslokale. Det blir halde rundt seks konsertar i året, mange med klassisk musikk. Lokalet har ein kapasitet på opptil 120 gjestar. Som ein del av europeisk kulturhovudstad 2008, gjorde kunstnarar ei landskapskunstutstilling i området ved låven. Sju kunstverk frå utstillinga står att i landskapet. Busetjinga ligg rundt dei to hamnene på søraustsida av øya. Det som Statistisk sentralbyrå definerer som tettstaden Bru hadde 259 innbyggjarar i 2019.
444 Gyptis
444 Gyptis er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 31. mars 1899 av Jérôme Eugène Coggia ifrå Observatoire de Marseille.
Sotra
Sotra er ei øy vest for Bergen i Øygarden kommune i Vestland. Ho er 175,90 km² stor og har om lag 20 000 innbyggjarar. På folkemunne femner ofte nemninga «Sotra» også om øyane Bildøyna og Litlesotra. I nord grensar Sotra til øyane Turøyna og Misje.
Ei dansk omskriving av namnet, «Sartor», har tidlegare vore i bruk. Dette namnet vert i dag berre brukt av enkelte firma på Sotra (Sartor Storsenter, Sartor Maskin AS og Sartor Skytterlag).
Liatårnet er det høgaste fjellet på Sotra med ei høgd på 341 meter over havet. Eit anna fjell er Gardafjellet.
Folketalsutvikling:
Albumet Jackson C. Frank
Jackson C. Frank er det sjølvtitulerte albumet til Jackson C. Frank som vart gjeve ut i 1965. Det er produsert av Paul Simon, og både Art Garfunkel og Al Stewart var til stades under innspelinga, som vart unnagjort på mindre enn tre timar.
Bonusspor (Castle Music, 2001)
(Tidlegare uutgjevne, innspelt i 1975)
Telefonnummer
Eit telefonnummer er ein sekvens av tal som vert brukt til å ringa mellom telefonlinjer i eit offentleg svitsja telefoninett. Norske mobilnummer startar med nummera 4 eller 9, og inneheld som regel 8 siffer. På mobiltelefonar er tastane som regel markerte med eit nummer, samt 3 eller 4 litt mindre bokstavar for bruk til tekstskriving som til dømes SMS.
Fylkesveg 771
Fylkesveg 771 (Fv771) går mellom Saltbotn i Nærøy kommune og Skei i Leka kommune.
Han tar av frå fylkesveg 770 ved Saltbotn og går nord-aust gjennom Gråmarka og langs Årsetfjorden til Bogen og vidare over Austra til Gutvik der det går ferje til Skei. Vegen er 44,9 km lang utanom ferjestrekninga.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Long Black Limousine
«Long Black Limousine» er ein song skriven av Vern Stovall og Bobby George. Han er mest kjend i ei innspeling med Elvis Presley, som gjorde den opphavlege countrysongen om til ein sjelful rhythm and blues-song.
Stovall og George var countryartistar i Sør-California, og skreiv truleg songen i 1958, då han først vart spelt inn (men ikkje gjeven ut før fleir år seinare) av Wynn Stewart. Den første utgjevne versjonen var av Stovall i 1961, etterfølgd av Glen Campbell i 1962. Den einaste versjonen som nådde singellista (73. plassen på countrylista i 1968) vart spelt inn av Jody Miller. Versjonen hennar finst òg på albumet The Nashville Sound of Jody Miller i 1968. O.C. Smith-versjonen vart gjeven ut som B-sida til singelen «Little Green Apples» i 1968. Elvis Presley-versjonen kom ut på albumet From Elvis in Memphis i 1969.
Per Albin Hansson
Då verdskrigen tok til, lét Hansson, som frykta at også Sverige skulle bli invadert, tyske troppar reisa gjennom landet til okkuperte Noreg og Finland.
Politisk arbeidde Hansson for innføringa av velferdsstaten som han omtalte som Folkhemmet.
Han døydde i Stockholm av hjarteslag medan han gjekk av trikken, det vanlege framkomstmiddelet sitt, på Ålstens Gård station. Han er gravlagd på Norra begravningsplatsen i Stockholm.
Hålogalandsallmenningen
«Hålogalandsallmenningen» er føreslått som namn på eit eigedomsselskap som i framtida kan komme til å forvalte den statlege grunnen i Nordland og Troms. Grunnen er i dag fovalta av Statskog, men i NOU 2007:13 Den nye sameretten er eigedomsretten til landet føreslått overført frå staten til «Hålogalandsallmenningen».
Arealet som kan gå til «Hålogalandsallmenningen» er på vel 30 000 km², og omfattar størstedelen av landarealet i innlandet i Nordland og Troms.
Det er føreslått at selskapet skal bli leidd av eit styre, sett saman av representantar for Sametinget og fylkeskommunane i Nordland og Troms. Etter framlegget kan reindriftssamar og jordbruksutøvarar få visse rettar i allmenningen. Dei vil òg, i lag med kommunane, vere med å oppnemne representantar i distriktsstyra som vil stå for ressursforvaltinga på lokalplanet.
Sjå òg Finnmarkseiendommen.
Karlson på taket
Karlson på taket (svensk Karlsson på taket) «er ein akkurat passeleg tjukk mann i sin beste alder», ein Astrid Lindgren-figur som blei introdusert første gong i 1955.
Tjukke, blide Karlson dukkar opp med jamne mellomrom for å helsa på heime hjå sjuåringen Lillebror i husværet i Stockholm. Karen bur på taket og har ein propell på ryggen! Han lyg, skryt og øydelegg ting, og i byrjinga trur ikkje familien til Lillebror at han finst. Dei trur han berre er noko Lillebror har funne på for å forklare kvifor ting har vorte øydelagde. Sjølv om Karlson kan vera ufordrageleg barnsleg, blir han likevel raskt bestevennen til Lillebror.
Ilon Wikland, som har illustrert mange Lindgren-historier, gav òg form til figurane i ein teiknefilm om Karlsson på taket som kom ut i 2002.
Qinling
Qinling (kinesisk skrift 秦岭, pinyin Qin Ling) er ei fjellkjede sentralt i Folkerepublikken Kina. Ho strekkjer seg ca. 650 km i vest-aust-retning, og har ei breidde på opptil 170 km, frå sør i provinsen Gansu og tvers over heile det sørlege Shaanxi og aust til den sentrale delen av Henan.
Det høgaste fjellet i kjeda er Taibai Shan, på 3 767 moh. Eit av dei fem heilage fjella i daoismen, Hua Shan, ligg i Qinling.
I nord er fjella avgrensa av elvesletta til elva Wei og i sør av elva Han Jiang. Desse to elvene renn ut i kvar sin hovudflod, Huangelva og Yangtze.
Fjella utgjer eit markant vegetasjonsskilje. Nord for fjella er det store tørre løssområde som eignar seg for dyrking av kveite. Sør for dei byrjar varmare og fuktigare landskap som dels er prega av store skogar, dels av risfelt.
Samferdsle
Baoji-Chengdu-jarnbana går gjennom området. Ho knyter Baoji i Shaanxi til Chengdu i Sichuan.
Fornorskinga av samar og kvener
Fornorskinga av samar og kvener var ein politikk som gjekk ut på å oppmuntra eller tvinga samar og kvener til å ta til seg norsk språk og kultur. Denne politikken tok til rundt midten av 1800-talet, og vart intensivert etter 1884. Denne statlege politikken vaks fram med ein opposisjon frå kyrkja, som heller prioriterte å forkynne kristendommen på samisk.
Ein startdato for fornorskingspolitikken er opprettinga av Finnefondet i 1851, eit fond for å fremje kunnskap i norsk i Troms og Finnmark. I 1862 vart det utarbeidd ein lærarinstruks som påla lærarane å leggje all flid på å gje barna kunnskapar om norsk språk, og å la foreldra vite kor viktig dette var for barna deira.
Fornorskingspolitikken var dels motivert ut frå at den finske delen av folket var sett som ein tryggingsrisiko dersom det skulle bli konflikt mellom Noreg og Russland (som den gongen òg styrte Finland). Dels var målet at samane, som av dei norske styresmaktene vart oppfatta som eit lite utvikla folkeslag, måtte få del i den moderne sivilisasjonsprosessen.
Arbeidet for å kolonisere Finnmark med norske bureisarar og å assimilere samar og kvener i den norsktalande delen av folket, vart meir markert frå 1880-talet, og hardna endå meir til etter som tida gjekk:
Motstand mot fornorskingspolitikken
Samane stod økonomisk svakt, og sjøsamane på kysten stod endå svakare etter at pomorhandelen tok slutt etter den russiske revolusjonen. Arbeid for å byggje opp organisasjonar som kunne stå mot fornorskingspresset, gav små resultat.
Blant samar og kvener i læstadianske miljø, vart finsk rekna som det heilage språket, og mange foreldre gjekk imot bruken av norsk språk i skolen både av nasjonale og religiøse grunnar.
Den første tida møtte den språklege sida av fornorskingsarbeidet motstand frå professor i finsk-ugriske språk J.A. Friis og frå biskop J. N. Skaar. Begge protesterte mot den hardhendte fornorskinga som vart driven på 1880-talet. Stockfleth sine kristendomsbøker på samisk var då ikkje lenger å få kjøpt. Dei meinte at samiske barn i det minste måtte få kristendomsundervisninga på samisk. Skaar tok i 1888 intitativ til etableringa av Norsk Finnemisjon, som skulle sende ut samisktalande predikantar og gje ut kristen litteratur på samisk - «saalænge der inden Tromsø Bispedømme ere Finner, som ikke forstaar det norske Sprog.»
Framhald av fornorskingspolitikken
Etter andre verdskrigen vart instruksen om undervisning på norsk oppheva. I praksis heldt fornorskingspolitikken likevl fram: Med evakueringa av Nord-Troms og Finnmark i 1944 tok kunnskapen i norsk ei stort steg framover, slik at det i mange familiar er slik at kunnskap i samisk og kvensk er avhengig av om ein er fødd før eller etter evakueringa. Bruk av internatskolar heldt fram i enno ein generasjon.
1959: Ein ny politikk - på papiret
I 1956 vart «Komiteen til å utrede samespørsmål» nedsett av Stortinget. Komitéen hadde Asbjørn Nesheim som formann, ordførarane i Kautokeino, Karasjok og Porsanger, formennene i Samisk råd, Reindriftssamenes landsforening, Sámi Sær’vi og lappefuten i Nordland var medlemmer. Komitéen leverte ei innstilling i 1959.
Komitéen la i innstillinga si vekt på bevaringa av samisk, og skreiv: «Den dagen samisk språk er borte, er og det avgjørende kjennemerket på samene borte.» Konklusjonen deira var at vern om samisk var ein viktig del av samisk kulturreising. Komiteen la også vekt på økonomiske tiltak for å støtte dei tradisjonelle samiske næringsvegane, og utbetring av vegnettet i dei samiske områda. Språkpolitikken komitéen gjekk inn for var eit klårt brot med fornorskingspolitikken: «Ethvert barn har en menneskelig rett til å få opplæring på sitt morsmål.» Dermed gjekk dei inn for opplæring på samisk, og opplæring i samisk i staden for tysk på den treårige ungdomsskolen som var i ferd med å bli innført. Som forlenging av dette gjekk komitéen inn for oppretting av eit eige samisk gymnas, og av innføring av samisk kulturhistorie som fag for alle i kommunar med meir enn 20 % samar. Samtidig la komitéen også vekt på at barna også skulle lære norsk.
Som administrative tiltak gjekk komiteen inn for å avløyse Samisk Råd for Finnmark med eit eige Sameråd, og å gje det nett oppretta Nordisk Sameråd (1956) offisiell status. Komitéen gjekk inn for å prioritere kvalifiserte samar til administrative stillingar i samiske område, og for at norsktalande som får sklike stillingar får plikt til å lære seg samisk. Offentlege kunngjeringar skulle vere på både samisk og norsk, og brev til administrasjonen på samisk skulle få svar på same språk.
I Karasjok gjekk eit folkemøte 9. april 1960 mot denne innstillinga, med følgjande grunngjeving: «Vi vil med alle midler motsette oss ethvert tiltak som har til formål å bevare den samiske befolkning i et organisert samfunn i indre Finnmark.» Kommunestyret gjekk også mot komitéen si innstilling, rett nok med 8 mot 7 røyster. Flyttsameforeininga i Karasjok var positiv til innstillinga, og det same var kommunestyra i Kautokeino og Polmak. Dei andre samiske kommunane var mot framlegget om å gå bort frå fornorskingslinja.
Stortingsmelding nr. 21. (1962-63) refererer til Samekomitéen og stør opp om konklusjonane der. Statsråd var Helge Sivertsen, som m.a. grunngav synet sitt med at han sjølv hadde eit språksyn som var i mindretal i landet. Stortingsmeldinga legg vekt på skolepolitikken, og går inn for å gå bort i frå både tospråklege (parallellspråklege) og norskspråklege lærebøker. I staden seier departementet
I skulelova av 1959 kunne samiske born dermed få undervisning på samisk etter avgjerd i departementet, og i 1959 slo skulelova fast at undervsnininga skulle vere på samisk om foreldra kravde det.
Ein ny politikk i praksis
Stortingsmeldinga av 1959 innebar dermed ein offisiell slutt på fornorskingspolitikken. I praksis skjedde det likevel lite dei neste 20 åra. Dei første skolebøkene på nordsamisk, tre lesebøker for 1-3. klassetrinn, om Lásʹse og Mátʹte, skrive av Inez Boon, kom først i 1967 og 1969. Dei var, i pakt med den nye politikken, einspråklege på nordsamisk. I perioden 1975-1978 kom det fire lesebøker på mellomtrinnet, som oppfølgjing til Boon sine tre første bøker.
Eit bratt sklije i språkpolitikken kom i 1979, då den nye nordsamiske rettskrivinga vart innført. Same året vart det og publisert eit titals lærebøker på nordsamisk i samisk og matematikk for grunnsklolen, dvs. at det for første gong kom lærebøker på samisk i andre fag enn samisk.
Frå då av har den offentlege innsatsen for å ta vare på dei samiske språka vorte styrkt. I 1988 vart grunnlova endra slik at styresmaketene forplikta seg til å vare på samisk språk, kultur og livsform, og å leggje forholda til rette for ei vidare utvikling av språk og kultur.
It Keeps Right On A-Hurtin'
«It Keeps Right On A-Hurtin'» er ein song skriven og spelt inn av Johnny Tillotson. Han har òg blitt spelt inn av Margaret Whiting, Billy Joe Royal og Elvis Presley.
Marita Koch
Marita Koch er ein tidlegare sprintar som representerte Aust-Tyskland. Marita Koch held den gjeldande verdsrekorden på 400 meter sprint på tida 47,60. Verdsrekorden på 400 meter vart sett under eit verdscupstemne i Canberra i oktober 1985. Sjølv om dette er den einaste verdsrekorden som Marita Koch framleis held i dag, sette ho til saman 15 verdsrekordar i løpet av karrieren sin. Den einaste som har sett fleire verdsrekordar er sprintaren Betty Cuthbert frå Australia. Marita Koch har framleis den europeiske rekorden på 200 meter; 21,71 sekund, men deler denne rekorden med Heike Drechsler. Marita Koch gifte seg med trenaren sin, Wolfgang Meier, og heiter no Marita Meier-Koch.
Biografi
I 1978 deltok Marita Koch i EM i friidrett i Praha, der ho tok gull på 400 meter på 48,94 sekund og sette verdsrekord på distansen. Aust-Tyskland tok også gull på 4 x 400 meter stafett med Marita Koch på ein av distansane. Under EM i friidrett 1982 i Athen forbetra ho 400 meterstida til 48,16 og sette dermed endå ein ny verdsrekord, i tillegg til at Aust-Tyskland sette verdsrekord på 4 x 400 meter stafett med 3,19,05. Marita Koch tok gull i begge øvingane også under EM i friidrett 1986 i Stuttgart og presterte dermed å ta gull i dei same to øvingane i tre EM på rad.
Marita Koch vart forhindra frå å delta i sommar-OL 1976 i Montreal grunna skadar. Sidan Aust-Tyskland boikotta sommar-OL 1984 i Los Angeles, vart hennar fyrste og einaste olympiske leikar sommar-OL 1980 i Moskva. Her sprang ho 400 meter på 48,88 sekund, tok gullmedalje og sette ny olympisk rekord. Også i Moskva sprang Koch ein av distansane under 4 x 400 meter stafett for kvinner og vann olympisk sølvmedalje for Aust-Tyskland, bak Sovjetunionen.
I 1983 var Marita Koch med på VM i friidrett i Helsingfors, der ho kom heim att med fire gullmedaljar. I 100 meter sprint var det landskvinna Marlies Göhr som gjekk av med sigeren, men Marita Koch tok sølv. I 200-meter tok ho gull framfor Merlene Ottey. Koch deltok ikkje i 400 meter under dette meisterskapet, men tok gull til Aust-Tyskland i både 4 x 100 meter og 4 x 400 meter stafett.
445 Edna
445 Edna er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 2. oktober 1899 av Edwin Foster Coddington ifrå Lick Observatory.
Chicago XXXIII: O Christmas Three
Albumet vart produsert av den erfarne produsenten Phil Ramone, som var medprodusent på albuma Hot Streets (1978) og Chicago 13 (1979). Albumet har med gjesteartistane Dolly Parton på Paul McCartney sin «Wonderful Christmas Time», America på «I Saw Three Ships», BeBe Winans på «Merry Christmas Darling» og gitarist Steve Cropper på «Rockin’ And Rollin’ On Christmas Day».
Medverkande
Andre medverkande
Kjelder
''
Falster
Falster er ei dansk øy. Ho har eit areal på 514 km² og eit folketal på 43 537, der 40 % bur i den største byen på øya, Nykøbing Falster. På øya finn ein òg det sørlegaste punktet i Danmark, Gedser Odde.
Ho er forbunde til Sjælland i nord via to bruer - Faröbruene er ein del av europaveg E47 frå København (og Helsingborg) til Lübeck (og vidare til Hamburg). E47 held fram via ein tunnell under Guldborgsund og vestover til naboøya Lolland. Frå her går det ferje vidare til Tyskland, men planar er lagt for at Femern Bælt-brua skal erstatte ferja. Bygginga av brua skal starte i 2008, og ho skal stå ferdig i 2015, då med ei lengd på 19 km. Farøbrua går til den litle øya Farø, og frå her går det ei ny bru vidare til den austlege naboøya Møn.
Det er to andre brusamband til Lolland, Guldborgsundbrya i den nordlege enden av sundet, og Frederik IX-bru ved Nykøbing Falster.
Ypsilon-meson
Ypislon-meson eller υ-meson er elementærpartiklar kring 10 gonger så tunge som protonet. Dei er bygd opp av ein b-kvark og ein anti-b-kvark. Ypsilon-partiklar er analoge til psi-meson (ψ-meson) som spelar ei viktig rolle i forståinga av at baryon og meson er bygd opp av kvarkar.
Henrik Aslaksen Skum
Henrik Aslaksen Skum  frå Kautokeino var ein av samane som Høgsterett i 1854 dømde til døden etter Kautokeino-opprøret i 1852. Han fekk seinare straffa omgjort til livsvarig fengsel.
Blackburn Rovers
Blackburn Rovers Football Club er ein engelsk fotballklubb som spelar i Football League Championship (2. nivå). Klubben vart stifta i 1875, og var ein av dei 12 klubbane som starta The Football League i 1888. «Rovers», som er kallenamnet til Blackburn, spelar heimekampane sine på Ewood Park i Blackburn. Byen Blackburn ligg i den engelske regionen Nordvest-England, omtrent fire mil nord for Manchester.
Henrik Aslaksen Skum
Han var bror til Ellen Aslaksdatter Skum, som òg vart dømd til døden og fekk nåde. Ein 14 år gammal bror, Anders, deltok òg i opprøret. For Anders var påtalen åtte slag ris, men han vart frifunnen i underretten. I høgsterett vart han dømd til åtte dagars fengsel.
Blackburn Rovers
Historie
Rundt hundreårsskiftet var Blackburn blant dei største i England.
Etter 1930 gjekk det lenger tid mellom dei store triumfane, heilt til pengesterke Jack Walker dukka opp på byrjinga av 1990-talet. Han hadde opparbeidd seg ei formue i stålindustrien, og brukte på sine eldre dagar denne til å støtte klubben han elska. Dette gjorde at Blackburn i 1992 rykte opp i øvste divisjon, etter at Liverpool-legenda Kenny Dalglish hadde overteke manageransvaret, og med hjelp av ein målfarleg Alan Shearer vann klubben sitt tredje ligagull i 1995.
Henrik Aslaksen Skum
Henrik sona straffa på Akershus festnings slaveri. Her omkom han i sjøen under bading 14. august 1858.
Blackburn Rovers
Historie
Men berre fire år seinare rykte dei ned, etter mange feilslåtte spelarkjøp. To sesongar vart spelte i fyrste divisjon, før klubben i 2001 rykte opp att, denne gongen med Graeme Souness ved roret. Året etter vann klubben ligacupen, etter å ha slege Tottenham 2-1 i finalen på Millennium Stadium i Cardiff.
Den beste sesongen til klubben etter opprykket har førebels vore 2002/2003-sesongen, då det vart 6. plass og kvalifikasjon til UEFA-cupen.
I dag er det den tidlegare Manchester United-helten Mark Hughes som er manager i Blackburn. Han trekte seg som landslagssjef for Wales for å kunne ta jobben. Hughes spela i klubben frå 2000 til 2002, og fekk med seg opprykk og ligacupsiger.
Nordmenn i Blackburn Rovers
Blackburn har hatt fleire kjende nordmenn i stallen. I tillegg til Henning Berg og Morten Gamst Pedersen, har Lars Bohinen, Tore Pedersen, Egil Østenstad, Stig Inge Bjørnebye, Martin Andresen og Joshua King alle spela for Blackburn.
Kassari
Kassari er ei øy i Estland. Ho har eit areal på 19,3 km² og om lag 300 innbyggjarar. På øya finst eit musem tileigna Aino Kallas.
Tidleg ordovicium
Tidleg ordovicium, òg kalla nedre ordovicium av geologar, er den første epoken i ordovicium og er markert med eit kraftig aukande mangfald av marint liv etter masseutryddingane på slutten av kambrium.
Mange nye typar organismar slo seg saman med trilobittane, inkludert tabulatkorallar, strophomenida, rhynchonellida, mange nye orthide armføtingar, mosdyr, planktonliknande graptolittar og konodontar, og mange typar muslingar og pigghudingar, som slangestjerner og dei første sjøstjernene. Trilobittane var derimot framleis talrike og alle ordenane frå sein kambrium eksisterte framleis, i tillegg til ei ny gruppe kalla phacopida.
Sjølv om sjøliljer dukka opp tidlegare i kambrium vart dei først vanlege i tidleg ordovicium.
Galina Tsjistjakova
Galina Tsjistjakova-Beskrovnaja er ein tidlegare lengdehoppar og tresteghoppar frå Izmajil, sørvest i det noverande Ukraina. I størsteparten av karrieren sin tevla ho for Sovjetunionen. Galina Tsjistjakova held den gjeldande verdsrekorden i lengdehopp med 7,52 meter. Hennar personlege rekord i tresteg er på 14,76 meter.
Karriere
Galina Tsjistjakova vann lengdehopptevlinga under innandørs-EM i Athen i 1985 med eit hopp på 7,02. Året etter vann ho sølv under EM i friidrett i Stuttgart. Tsjistjakova hoppa 7,09, men austtyske Heike Drechsler hoppa lengre. Den 11. juni 1988 deltok Tsjistjakova i ei tevling i Leningrad, der ho sette verdsrekord i lengdehopp med 7,52. Underleg nok fekk ho ikkje meir enn ein bronsemedalje under sommar-OL 1988 i Seoul seinare same året. Her hoppa ho 7,11 meter.
Tsjistjakova vann fleire medaljar i lengdehopp og tresteg under innandørs-meisterskap, inkludert ein gullmedalje frå innandørs-VM i Budapest i 1989. Etter ein kneoperasjon i 1990 fann ho aldri tilbake til toppformen sin. Fram til no hadde Tsjistjakova representert Sovjetunionen, men ho vart russisk statsborgar ved unionsoppløysinga før ho etter nokre år vart slovakisk statsborgar. I 1995 gjorde ho eit comeback, og representerte Slovakia under sommar-OL 1996 i Atlanta, men kvalifiserte seg ikkje til finalen korkje i lengdehopp eller tresteg. Ho er no busett i Slovakia saman med familien sin.
Ventspils
Ventspils er ein by nordvest i Latvia ved kysten av Austersjøen. Han er kalla opp etter elva Venta som renn gjennom byen. Ventspils har om lag 45 000 innbyggjarar.
Ventspils utvikla seg rundt ei borg som høyrde til den liviske riddarordenen og vart først nemnd i krøniker i 1290. Han fekk byrettar i 1314 og vart ein viktig handelsby i Hansaen.
Ventspils er ei viktig isfri hamn. Store mengder med olje og andre mineralressursar frå Russland vert lasta om bord i skip i Ventspils. Inntektene frå hamnetenestene har gjort Ventspils til den rikaste byen i Latvia.
Tretti kilometer nord for Ventspils ligg den tidlegare sovjetiske radioastronomi-installasjonen VIRAC (Ventspils Starptautiskais Radioastronomijas Centrs eller Ventspils internasjonale radioastronomisenter). At dette i det heile tatt eksisterte var ukjend for dei fleste latviarane før sovjetarane trekte seg bort i 1994.
Fylkesveg 801
Fylkesveg 801 (Fv801) går mellom Årsandøy og Terråk i Bindal kommune. Vegen er 12,8 km lang.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
Ramananda
Ramananda var ein indisk religiøs leiar. Namnet kan òg skrivast som Ramanand eller Ramadatta. Ramananda var ein bramin, men gjekk inn for å utbreie ein meir tilgjengeleg religion mellom folket gjennom den såkalla bhakti-rørsla. Av tilhengjarane sine blir han rekna som den femte i arvelinja etter den vidgjetne mystikaren Ramanuja. Ifølgje hagiografien om Ramananda, forlèt han tidleg heimen sin for å bli ein asket (sannyasi), før han seinare slo seg ned i Varanasi (Benares) for å studere filosofien åt Ramanuja, vediske tekstar og yoga. Ramananda sin filosofi hadde mange likskapstrekk med tankane ein finn hjå Ramanuja, men Ramananda brydde seg ikkje om reglane for kastesystemet og åt måltida sine saman med folk frå alle kastar. Han braut òg regelen om at all opplæring og alle tekstar laut vere på sanskrit, og nytta folkespråket hindi, vel vitande om at berre medlemar av dei høgare kastane meistra sanskrit.
Ramananda tiltrakk seg tilhengjarar frå ulike samfunnslag og kastar, og mellom dei tolv opphavlege disiplane hans skal ein ha funne minst ei kvinne, garvaren Ravidas (garvarar er lågt nede på rangstigen i Det indiske kastesystemet) og ein muslim (Kabir). Samstundes har det faktum at Ramananda knapt er nemnd i poesien skrive av dei som blir sagt å vere disiplane hans, gjort at nokre fagfolk tvilar på det historiske grunnlaget for dette sambandet. Den mest kjende av disiplane hans, Kabir, vart sjølv ein høgvyrd diktar og opphav til ein rik legendetradisjon.
Sogndal kommune
Sogndal er ein kommune i Vestland fylke. Han ligg langt inne i Sognefjorden og grensar til Luster i nord og aust, Lærdal i sør over fjorden, Leikanger i sør og vest og til Balestrand i nordvest. Folk frå Sogndalsfjøra kallar seg sogndøler, medan dei som er busette i Fjærland ofte kallar seg fjærlendingar, folk i Norane nører og folk på Kaupanger kaupingar.
Innbyggjartalet er fordelt på Sogndal (rundt 5000) og Kaupanger (rundt 1500), samt Fjærland (rundt 300).
I tillegg til å vera ei fotballbygd (SIL) blir Sogndal kalla «Saftbygda» - mellom anna kallar supporterlaget til SIL seg for Saftkokaradn. Dette mykje på grunn av Lerum Fabrikker som har avdelingar i bygda. I tillegg til fotballproffar fostrar Sogndal òg Idol-deltakarar. I den tredje omgangen av den norske versjonen av Idol i 2004, deltok Eva Weel Skram og Tone Damli Aaberge.
Regionsenter og skulestad
Sogndal vert rekna som regionsenteret for Sogn.
Hovudadministrasjonen til Høgskulen i Sogn og Fjordane ligg i Sogndal, med nær 2000 studentar. Her ligg òg Sogndal vidaregåande skule.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for Sogndal kommune frå 1920:
Bakgrunnsstoff
Arkiv frå Sogndal - registrerte i Arkivportalen.no
Lettsindige politiske parti
Det her er ei liste over lettsindige politiske parti frå heile verda. Partia i denne kategorien har ofte vorte oppretta på eit humoristisk grunnlag, men det ligg òg ofte samfunnskritikk bak.
Det mest kjende norske partiet i den her kategorien er Det Politiske Parti.
Ertholmane
Ertholmane òg ofte berre kalla Christiansø, er ei lita øygruppe 18 km nordaust for Bornholm i Austersjøen. I dag har øyane eit permanent folketal på 96 (2008) og eit areal på 39 hektar. Ertholmane høyrer til Danmark og er det austlegaste punktet i landet.
Ertholmene består av tre hovudøyar, Christiansø (kalla opp etter Christian V), Frederiksø (kalla opp etter Fredrik IV) og Græsholm, pluss fleire holmar og skjer. Dei mest kjende av desse er Tat og Østerskær, det austlegaste punktet i Danmark. Christiansø har eit areal på 22,3 hektar, Fredriksø 4 og Græsholm 11. Berre Christiansø og Frederiksø er busett, medan Græsholm er eit fuglereservat. Sundet mellom Christiansø og Frederiksø, ei godt verna hamn, er kryssa av ein gongbru, som ein kan dra til sides for å la større fartøy passere.
Fiskarar frå Bornholm har gått i ly på Ertsholmane sidan mellomalderen. Den første permanente busetnaden her kom som eit resultat av den dansk-svenske konflikten seint på 1600-talet. Danmark trengde ein marinebase sentralt i Austersjøen, og ei festning vart bygd på Christiansø og Frederiksø i 1684, som ein utpost for den danske marinen fram til 1855. Folkesetnaden var på det høgaste i 1810, då det budde 829 menneske her. Mange historiske bygningar er i dag heimar for folka som bur der i dag, og andre vert leigd ut til sommarturistar kvart år. Øya og bygningane her har endra seg lite dei siste 300 åra. Christiansø er omringa av tjukke granittmurar med gamle kanonar som peiker ut mot havet, og er eit flott område for turistar. Ein tidlegare del av fortet, Store Tårn på Christiansø har hatt eit fyr dei siste 200 åra, medan eit lite rundt tårn på Frederiksø, Lille Tårn, fungerer som eit museum.
Øyane er eigd av state, og høyrer ikkje til noko kommune eller region. Dei vert styrt av ein administrator som vert utpeikt av den danske regjeringa. Hovudnæringane på øya er fiske og turisme, og kvart år kjem det om lag 80 000 turistar her, dei fleste på dagstur frå Bornholm.
Langfredagsjordskjelvet i Alaska
Langfredagsjordskjelvet i Alaska (eng. Good Friday Earthquake eller Great Alaska Earthquake) var eit jordskjelv som fann stad i Alaska den 27. mars 1964, og var det kraftigaste jordskjelvet i USA i historisk tid. Skjelvet hadde ein styrke på 9,2 på Richterskalaen med episenter i Prince William-sundet. Det tok livet av 131 menneske, dei fleste drukna som følgje av flodbølgja jordskjelvet skapte.
447 Valentine
447 Valentine er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 27. oktober 1899 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf og Friedrich Karl Arnold Schwassmann ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Solund kommune
Solund er ein øykommune vest i Vestland fylke, på nordsida av Sognesjøen heilt ytst i Sognefjorden.
Kommunesoge
Solund kommune vart skipa i 1858, frå starten heitte kommunen Utvær. Området hadde før det høyrd til Gulen kommune. Ved skipinga budde det 1384 personar i kommunen. I 1888 vart garden Krakken overført til Solund frå Hyllestad kommune, og gardsnummer 54-61 overførte til Solund frå Askvoll kommune. Namnet på kommunen vart endra frå Utvær til Sulen i 1890, og i 1923 vart det endra frå Sulen til Solund. Øya Losna vart overført til Solund frå Gulen kommune i 1964.
Folketalsutvikling
Etter dei store kommunesamanslåingane på 1960-talet vart Solund kommune den minste kommunen i Sogn og Fjordane etter folketal og har vore det sidan, med unntak av åra 1977 til 1979, då Hornindal kommune var mindre. Då folketalet gjekk under 1000 i 1999, vart Solund den einaste kommunen i Sogn og Fjordane med under tusen innbyggjarar, og per 2010 er han endå åleine om dette i fylket.
Folketalsutvikling for Sulen/Solund kommune frå 1920:
Solund sokn og prestegjeld
Solund er eit kyrkjesokn i Nordhordland prosti, og det var fram til 2004 eit prestegjeld. Prestegjeldet vart oppretta i 1888 ved at Husøy og Solund sokn vart skilde ut frå Gulen prestegjeld. Tre år etter vart Hersvik skild ut som eige sokn frå Solund sokn. Prestegjeldet hadde sokna Hersvik, Husøy og Solund fram til 2000, då vart dei tre slegne saman til eitt felles sokn som fekk namnet Solund. Frå 2004 leidde prosten i Ytre Sogn prosti prestetensta i Solund, og prestgjeldet er nedlagt. I 2013 vart Ytre Sogn prosti lagt ned, og Solund vart saman med Gulen overført til Nordhordland prosti. Soknet har tre kyrkjer; Hersvik kyrkje, Husøy kyrkje og Solund kyrkje. Lengre attende i tid har det vore kapell på Utvær og på Lågøy, og i periodar har delar av det som no er Solund sokn høyrd til under Øn sokn i Hyllestad prestegjeld og Vilnes sokn i Askvoll prestegjeld.
Arkeologiske funn i Grønehelleren
På Ytrøy ligg det ein heller som vert kalla Grønehelleren, og her har det under arkeologiske granskingar vorte funne ei avfallsdunge med knokkelrestar, skjel og reiskap frå steinalderen. Funna syner at det har vore busetnad her allereie i eldre steinalder, og at folket her har nytta reiskap av grønstein frå steinbrotet på Hespriholmen utanfor Bømlo. Helleren har dessutan ligge så lagleg til at han har vore nytta av fagstfolk fram til inn i jarnalderen. Men det meste av funna skriv seg frå yngre steinalder, då skifer var teke i bruk som materiale til å lage ymse reiskap av, mellom anna spissar til pilar, i tillegg til at grønstein framleis vart nytta. Funn av keramikk som er magra med asbest kan tyde på at det har vore kontakt nordover. I dei yngste (øvste) laga i helleren vart det funne istykkerrusta leivningar av gjenstandar av jern.
I avfallsdunga låg det leivningar av fire skjelett etter menneske som ein reknar med har vorte gravlagt i dunga. Tre av skjeletta var morkne og låg innfiltra i kvarandre, medan det fjerde skjelettet hadde halde seg godt. Dette har vore ein gut i syttenårsalderen. Han har vore i godt hald, og det var ikkje teikn på skjelettet som tyda på at han hadde utført hardt arbeid. Han var lagt på høgre side med knea bøygde, og over han låg avfall som vart tidfesta til yngre steinalder.
Christopher Christian Weidemann
Christopher Christian Weidemann var ein norsk politikar og embetsmann.
Christopher Weidemann var fødd på Mellom-Rustad på Toten som son av Lars Weidemann, og ein av brørne hans var Laurits Weidemann. Han var gift med Marie Magdalene Christiane Jacobine Lycke, fødd i Christianshavn i Danmark 3. august 1784 og død på Billerud 8. mars 1867.
Weidemann vart student i 1795, tok latinsk-juridisk eksamen, teoretisk prøve i 1800 og praktisk i 1802. I 1800 vart han kopist i Rentekammeret og etter kvart fullmektig same stad. Han vart seinare utnemnd til byfogd og politimeister i Christiania, men måtte søkja avskjed i 1814, etter å ha truga ein arrestant til å tilstå ved å slå han med eit tre.
Nokon ytterlegare klatring oppover karrierestigen i rettsvesenet vart no vanskeleg, men i 1817 vart Weidemann utnemnd til sorenskrivar i Toten, Vardal og Biri etter broren Lauritz Weidemann. Dette embetet hadde han til 1853; med andre ord ei 36 år lang karriere som sorenskrivar på Toten.
Han var stortingsrepresentant 1824-26. Weidemann var òg president i Odelstinget.
Weidemann må òg nemnast i samband med garden Billerud på Austre Toten, der han budde i 40 år. Det var Weidemann som gav hovedbygningen på Billerud det noverande utsjånaden dens ved å byggje på andreetasjen. Han fekk òg Peder Balke til å måle salen i 1833/34. På Billerud døydde Christopher Christian Weidemann i 1858.
Fjell kommune
Fjell kommune er ein tilegare norsk kommune i Hordaland fylke. Øykommunen låg utanfor Bergen i Vestland fylke, og omfatta fleire øyar. Mellom desse kan nemnast Alvøy, Bildøy, Bjorøy, Litlesotra, Misje, Turøy i tillegg til nordre del av Sotra. Sørparten av Sotra høyrer til Sund kommune. Nabokommuna i nord er Øygarden. Over Hjeltefjorden i nordaust låg Askøy som eigen kommune. 1. januar 2020 vart Fjell slegen saman med Sund og Øygarden kommunar til nye Øygarden kommune.
Fjell kommune var ein kommune i vekst. Etter at Sotrabrua stod ferdig i 1971 vaks innbyggjartalet frå under 7000 til godt over 20.000 på 2000-talet. Administrasjonen heldt til på Straume på Litlesotra like ved kjøpesenteret Sartor Senter.
Lokalavis for Fjell, Sund og Øygarden er Vestnytt.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for Fjell kommune frå 1920:
Finnmarkseiendommen
Eigedommane vart overførte frå staten til Finnmarkseiendommen i 2005 ved lovvedtak i Finnmarkslova. Overføringa av eigedomsretten kom i kjølvatnet av det samepolitiske oppgjeret etter Alta-aksjonen.
Finnmarkseiendommen er leidd av eit styre på seks medlemmer; tre er valde av Sametinget, tre er valde av Fylkestinget i Finnmark. Hovudkontoret ligg i Lakselv. Dei viktigaste inntekskjeldene til eigedommen er tomtefeste, sal av grus og mineral, fallrettar og inntekter frå jakt og fiske.
Folk som er busette i ein kommune, har mellom anna rett til innlandsfiske med garn i kommunen, rett til sanking av egg og dun og rett til hogst av lauvskog til ved på Finnmarkseiendommen sitt land i heimkommunen. Dei som er busette i fylket, har m.a. rett til jakt og fiske med stong og handsnøre, plukking av molter og uttak av trevyrke til husflid på eigedommen.
Namn
Forkortinga FeFo kjem frå dei første bokstavane i
Statskog SF
Statskog SF er eit statsføretak som forvaltar statlege skog- og fjelleigedommar i Noreg.
Verksemd
Statsføretaket har til formål å forvalte, drive og utvikle eigedommane med dei ressursane som høyrer til, og dei utfører tenester som naturleg høyrer til forvaltinga av utmarkseigedommane. Eigedommane skal drivast effektivt med sikte på økonomisk resultat, og dei skal skal drive eit aktivt naturvern med omsyn til friluftsinteressar.
Statskog SF høyrer under Landbruks- og matdepartementet og er leia av eit styre. Forretningskontoret ligg i Namsos.
Ressursgrunnlag
Statskog har heimel til 65 000 km², eller 1/5 av fastlands-Noreg. Statsallmenningane i Midt- og Sør-Noreg omfatter 27 000 km², og vert forvalta i samarbeid med lokale fjellstyre.
Om lag 5 % av eigedommen er produktiv skog.
Hoveddelen av dei statlege utmarkseigedommane ligg i Nordland og Troms. I innlandsstroka i desse fylka er staten den største grunneigaren.
Pakriøyane
Pakriøyane (estisk Pakri saared, svensk Rågöarna) er to øyar i Finskebukta i Estland: Suur-Pakri og Väike-Pakri (svensk Stora Rågö og Lilla Rågö). Administrativt høyrer dei til byen Paldiski. I fleire hundreår var øyane busett av estlandssvenskar, fram til den andre verdskrigen då heile folkesetnaden vart tvinga til å flytte.
Etymologi
Det svenske namnet på øyane tyder «Rugøyane» og tidlegare var rug ei vanleg avling på øyane. Alternative namn på øyane er Västra Rågö/Västerö og Östra Rågö/Österö.
Väike-Pakri (Vesle-Pakri) er faktisk noko større enn Suur-Pakri (Store-Pakri). Årsaka for desse forvirrande namna er truleg at Suur-Pakri hadde fleire innbyggjarar, betre jordbruksland og vart sett på som viktigare.
Geografi
Väike-Pakri, den austlege øya, har eit areal på 12,9 km², medan Suur-Pakri er 11,6 km² (åttande og niande største øyane i Estland). Väike-Pakri er òg høgare enn Suur-Pakri (17 moh og 8 moh). Båe øyane er om lag 6 km lange og 2-2,5 km breie.
Det ligg eit par holmar i det 1-1,5 km breie og grunne sundet mellom dei to øyane. I 1952 vart det bygd ei vegfylling mellom dei to øyane av den sovjetiske hæren.
På nordkysten av begge øyane finn ein kalksteinsberg. Desse er ein del av Baltisk klint og stig 4 meter opp på Suur-Pakri og opp til 13 meter på Väike-Pakri. Båe øyane er i røynda ein del av det større kalksteinsplatået i Nord-Estland.
Landsbyar
Før den andre verdskrigen hadde dei to øyane fem landsbyar, tre på Suur-Pakri og to på Väike-Pakri.
Suur-Pakri
Väike-Pakri
Historie
Øyane var busett i 1345, då fem svenske familiar kjøpte den vestlege øya frå Padise kloster. Etter ei estisk folketeljing i 1934 hadde øyane 354 innbyggjarar, alle estlandssvenskar, bortsett frå 13 tyskarar. Det var fem landsbyar og 119 heimar, eit lite folkemuseum (opna i 1935, stengt i 1940) og båe øyane hadde si eiga kyrkje og sin eigen skule. Etter at Molotov–Ribbentrop-pakta vart underskriven og Sovjetunionen overtok Estland, vart alle innbyggjarane på øyane tvinga til å dra frå dei i 1940. Båe øyane vart erklært militærbasar for det sovjetiske forsvaret. Dei fleste estlandssvenskane reiste til Sverige før 1944 under den tyske okkupasjonen av Estland. Etter den andre verdskrigen hadde Väike-Pakri få innbyggjarar fram til 1965. Under sovjettida, fram til 1992, vart øyane nytta som prøvefelt for luftbombardement av land i Warszawapakta.
Etter at øyane kom tilbake til Estland i 1994 var hovudmålet å reinske øyane for udetonerte bomber. Tusenvis av eksplosiv vart øydelagde og det meste av arbeidet var ferdig i 1997.
Under landreforma etter sjølvstendet til Estland, vart enkelte eigedomar gjevne tilbake til eigarane frå før andre verdskrigen. Den nordlege delen av øyane og den sørlege delen av Väike-Pakri vart innlemma i Pakri landskapsvernområde i 1998 for å verne kalksteinsberga, alvarar og sjeldne artar. I 2004 fekk øyane den første permanente innbyggjarane på fleire tiår, då ein person som var fødd her før den andre verdskrigen flytte tilbake til barndomsheimen sin og bygde opp att garden.
Raga
Raga (sanskrit रागः /rāgaḥ/, hindi राग /rāg/, tamil ராகம் /rāgam/) er melodireglane som blir brukte innan klassisk indisk musikk. Hindustani- og karnatisk musikk bruker begge ragaer, men utforminga, namngjevinga og klassifiseringa er forskjellig.
Ein raga kan skildrast som ein sekvens av mellom fem og sju notar. Grunnforma av denne sekvensen kan skildrast om lag som ein skala. Ragaen dannar utgangspunkt for improvisasjon der ein følgjer notesekvensen fram og tilbake. Oppgangen og nedgangen kan vera noko forskjellig.
I hindustanimusikk er ragaene organiserte i thát. Kvar raga er knytt til ei viss stemning, årstid, tid på døgnet, hendingar, kjensler og etiske kvalitetar. Ein har også organisert ragaer i 6 rāga-rāgini med ein «mannleg» og ein «kvinneleg» raga i kvart par, i tillegg til «søner» og «svigerdøtrer» av desse para. Personifiseringa av ragaene inspirerte ei rekkje ragamalamåleri. Denne klassifiseringa er likevel ikkje vanleg i dag.
I karnatisk musikk deler ein ragaene inn etter grunnleggjande ragaer (melakarta) som har gjeve eller kan gje opphav til ei rekkje underragaer.
Laurits Weidemann
Familie
Lauritz Weidemann var fødd på Sukkestad på Toten som son av Lars Christophersen Weidemann, fut i Nedenes futedømme, og Marie Sommerfelt. Weidemann vart 16. desember 1797 gift med Ditlevine Marie Qvist (1774-1866) frå Sandstø ved Arendal. Dei fekk ti born, av dei døydde fire som små. Døtrene til Weidemanns vart aldri gifte, etter tradisjonen fordi faren ikkje kunne godta nokon av ektefellekandidatane. Dette er nok bakgrunnen for den lokale tradisjonen om at familien inspirerte Camilla Collett til å skrive Amtmandens Døttre. Ein av brørne til Laurits Weidemann var Christopher Christian Weidemann.
Weidemann døydde på Stenberg i Vestre Toten.
Embetsmannen
Lauritz Weidemann vart student i 1790 og oppnådde graden cand. juris i 1793. Han vart byfogd, byskrivar m.m i Risør i 1797, sorenskrivar over Søndre Sunnmøre 12. desember 1798 og sorenskrivar over Toten, Biri og Vardal 1. oktober 1802. 3. februar 1817 vart han amtmann i Hedemarkens amt; i Kristians amt frå 23. august 1821. Dette siste embetet heldt han i 30 år, til 1851, og han vart då òg kjent som Amtmann Weidemann. Han var medlem av Syndmøre practiske Landhuusholdningsselskab.
Politikaren
I 1814 var han medlem av Riksforsamlinga på Eidsvoll, der han slutta seg til det Falsenske parti. Weidemann skreiv òg eit grunnlovsutkast. I 1814 vart han stortingsmann, og han skulle sitja der i periodane 1814-1816, 1827, 1828, 1836, 1837 og 1839. Weidemann var i perioden 1815-1818 medlem av lovkomiteen, 1818-1822 formann i hovedmatrikuleringskommisjonen, av kommisjonane 1814-1823 andsynes anlegg av ein kjøpstad på Opplanda. I 1815-1816 var han president i Odelstinget, visepresident i Stortinget, sekretær i Stortinget og medlem av ei rekkje komitear. I 1827 var han stortingspresident og i 1836 president i lagtinget. Han var medlem av aksjonskomiteen under riksretten 1815-1816 og medlem av riksretten i 1836.
Amtmannsgarden Stenberg
I 1804 kjøpte han garden Stenberg, som onkelen, sorenskrivar Fredrik Sommerfeldt, hadde byrja å byggje opp som embetsgard i 1791. Weidemann fekk oppført fleire nye hus på garden, og han bygde om hagen til ein park i engelsk landskapsstil. På garden oppretta han òg ein privat gravstad til seg og familien sin. Eigedomen kom i 1934 i Toten Eiget til museum og er no er ein del av Mjøsmuseet.
Utmerkingar
Weidemann vart kommandør av St. Olavs Orden i 1851. Han var òg kommandør av Vasaordenen og riddar av Nordstjerneordenen.
Torvald Tu
Torvald Tu var ein norsk diktar og forfattar, frå Tu i Klepp kommune på Jæren. Han skreiv på nynorsk, men med mange innslag av jærsk talemål.
Han gav ut 56 bøker i tida frå 1914 til han døydde. Torvald Tu skreiv både eventyr, småstubbar, dikt, skodespel og romanar.
Ågestaverket
Ågestaverket (ASEA) var det første kjernekraftverket i Sverige. Bygginga starta i 1957 og verket stod ferdig i 1962. Kraftverket var i drift frå 1964 til 1974 og gav hovudsakleg fjernvarme til bydelen Farsta i Stockholm, saman med små mengder elektrisitet (12 MWe og 68 MW termalt). Det er alment akseptert at dei underjordiske reaktorane hadde militære føremål og kunne produsere plutonium.
Selskapa Elverk og Statens Vattenfallsverk bygde Ågestaverket. Før det stod ferdig vart ein større reaktor, Marviken eller R4, bygd. R4-reaktoren skulle nyttast til både elektrisitet og plutoniumproduksjon, men vart kansellert i 1970.
Ågestareaktoren, med 10 MW, var mykje mindre enn seinare svenske reaktortypar. Reaktoren var ein del av eit prosjekt kalla Svenska Linjen, eit internasjonalt initiativ om å nytte naturleg uran (ikkje opprika) som brensel i kommersielle kraftverk. Kraftverket vart mellom anna lagt ned på grunn av låge oljeprisar og dårleg økonomi.
Krabbeetar
Krabbeetar (Dromas ardeola) er ein fugl i den biologiske ordenen vade-, måse- og alkefuglar, og utgjer sin eigen familie Dromadidae. Slektskapen til andre grupper innanfor ordenen er uklår og omdiskutert. Karakteristisk for arten er at han nyttar varme frå bakken som rugevarme til egga.