cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Waldenøya
Waldenøya er ei lita øy i øygruppa Sjuøyane, nord for Nordaustlandet på Svalbard. Høgste punktet på øya er 175 m.o.h. Waldenøya har namn etter John Walden, som deltok på ekspedisjonen som Constantine John Phipps leidde til Svalbard i 1773.
Papiya Nunatak
Papiya Nunatak er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 550 moh i sør forberga av Detroit Plateau på Nordenskjöld Coast i Graham Land i Antarktis, nord for enden av Drygalskibreen.
Nunataken er kalla opp etter fjellet Papija ved den bulgarske kysten av Svartehavet.
Sjokoladeselskap
Sjokoladeselskap er eit festleg samkome der ein serverer sjokolade og kaker.
Historie
Chocolatada er ei spansk nemning på samkome der ein drikk kakao. Etter at sjokolade blei innført til Europa frå Amerika var slike samkome fasjonable hendingar haldne av overklassen. I Frankrike blei det vanleg å servera kakao ved hoffet i Versailles på 1600-talet, etter at den spanske prinsessa Anna av Austerrike blei gift med Ludvig XIII i 1615. Deretter blei sjokolade gradvis utbreidd blant overklassen i resten av Europa.
Tekniske nyvinningar under den industrielle revolusjonen gjorde sjokolade meir tilgjengeleg for større delar av folket, og ein fekk fleire nye sjokoladeprodukt. I 1830 byrja ein til dømes å blanda sjokolade med nøtter, medan mjølkesjokolade blei oppfunnen i 1875. Ei form for sjokoladeselskap kjend som chocolataire blei kjend på slutten av 1800-talet. Ein kunne ha heile selskap der ein berre serverte mat og drikke med sjokolade, og ei bok med selskapsidear frå 1894 føreslår menyar, program, dekorasjonar og kleda til dei som serverer i sjokoladefargar.
I tida rundt år 2000 er ei anna form for sjokoladeselskap der ein lagar eller smaker på sjokolade blitt utbreidd. Ein kan også ha sjokoladeselskap der ein et sjokoladekake og konfekt og drikk eller lagar drikkar som sjokoladeøl eller cocktailar. Sjokoladefondy, gjerne i form av ei sjokoladefontene, er blitt eit festinnslag sidan byrjinga av 2000-talet. Ein ein også servera sjokoladerettar som ikkje er søte.
Eit nyare namn for selskap som er rike på sjokolade kan vera «Death by Chocolate». Det finst også serveringsstader som spesialiserer seg på sjokoladeprodukt og berre det, nokre av dei også med namnet «Death by Chocolate».
Føremål
Sjokoladeselskap har til dømes vore brukte til å samla inn pengar til gode føremål. Dei er også blitt nytta til feiring av valentinsdagen, i samband med bryllaup og då særleg utdrikkingslag, og til barnseselskap og andre bursdagsfeiringar.
Khirbet al-Mukhayyat
Khirbet al-Mukhayyat (arabisk خربة المُخيَّط) òg ofte kalla Siyagha, er ein landsby i Madaba guvernement i Jordan. Landsbyen ligg kring 3,5 km frå Nebofjellet. Det ligg mange eldgamle, bysantinske kyrkjr i landsbyen.
Immunogen
Immunogene molekyl kan ha ulike immunogene epitopar og provoserer fram ulike antistoff med ulike bindingsstader på eitt og same antigenmolekyl.
Immunogen er i prinsipp antigen som kan framkalla eit immunsvar. Dei fleste immunogene emne er makromolekyl. Nokre lågmolekylære emne er for små til sjølve å kunna framkalla eit immunsvar. Enda om dei kan fungera som antigen og reagera med ferdiggjorde antistoff, kan slike emne berre få epitopar og tena som immunogen om dei er bundne til berarmolekyl (hapten).
Fylkesveg 331 i Troms
Fylkesveg 331 i Troms går mellom Løkvollen og Dalen i Kåfjord kommune. Vegen er 12,3 km lang.
Nelsonøya
Nelsonøya er ei lita øy i øygruppa Sjuøyane, nord for Nordaustlandet på Svalbard. Nelsonøya har namn etter den engelske admiralen Horatio Nelson (1758-1805) som vitja denne delen av Svalbard.
Pollux Nunatak
Pollux Nunatak er ein av Seal Nunataks, som ligg 2 nautiske mil (3,7 km) nordvest for Robertsonøya i Larsenisen. Den trulege plasseringa til fjellet vart først rapportert av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1947 og at det faktisk fanst vart stadfesta under ei kartlegging av FIDS i 1953. United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) namngav det etter tilknytinga til Castor Nunatak 4,5 nautiske mil (8 km) mot sørvest. Castor og Pollux vart sønene til Zevs.
Pointe Kurz
Pointe Kurz er eit fjell i Mont Blanc-massivet på grensa mellom Sveits og Frankrike. Han er den høgaste toppen i Aiguilles Rouges du Dolent, ei fjellkjede mellom Tour Noir og Mont Dolent.
Kufayr Abu Sarbut
Kufayr Abu Sarbut  er ein by i Madaba guvernement nordvest i Jordan.
Béla Tarr
Béla Tarr frå Pécs i Ungarn er ein ungarsk filmregissør og manusforfattar.
Spellemannprisen 1998
Spellemannprisen 1998 blei delt ut i Oslo Spektrum fredag 19. februar 1999. Leif Ove Andsnes vann prisen for Årets spellemann, og Ole Paus fekk heidersprisen frå juryen dette året.
Béla Tarr
Han spelefilmdebuterte i 1979, og fram til 80-talet regisserte han sosialrealistiske filmar som kan minne om filmane til John Cassavetes.
Spellemannprisen 1998
NRK produserte og overførte utdelinga, som blei leia av Claus Wiese.
Béla Tarr
Dei siste tiåra har Tarr laga kunstfilmar med metafysiske tema og lange innstillingar. Filmane frå denne perioden minnar stilistisk sett om filmane til Theodoros Angelopoulos og skildrar ofte eit lite bysamfunn som gjennomgår store forandringar, der framande og utanforliggjande element er katalysatorar.
Brasília
Brasília er hovudstaden i Brasil og er ein del av Distrito Federal. Allereie i den første grunnlova frå 1891 var det bestemt at byen skulle liggja i hjarta av Brasil i delstaten Goias – eit savanneområde med få innbyggjarar. Bygginga av byen byrja i 1956 under president Juscelino Kubitschek. Byen vart teken i bruk i 1960. Byen er ein planlagd by, og har form som eit fly med kropp og vengjer. Han var planlagd for ein halv million innbyggjarar, men har i dag om lag to millionar når ein tek med satellittbyane (Koreisha, Areal 2003).
Frå 1763 til 1960 var Rio de Janeiro hovudstad i Brasil, og mange ressursar vart sentrert søraust i landet. Midtdelen av landet kunne trengja meir aktivitet og gjerne meir statleg verksemd. Om styresmaktene vart flytta til innlandet kunne desse landsdelane integrerast betre i landet som heilskap. Ein grunn kunne òg vera å ha regjeringsssetet ein annan stad enn dei store folkemassane.
Arkitektur og planlegging
President Kubitschek gav ordre til at Brasilia skulle byggjast, og planlegginga av byen vart gjort heilt frå grunnen av. Såleis er byen særkjenna av å vera ein planlagd by. Byplanleggjar var Lúcio Costa. Oscar Niemeyer var sjefsarkitekt for dei fleste offentlege bygga. Roberto Burle Marx var landskapsarkitekt. Byplanen vart bygd på ideane til Le Corbusier. Brasilia vart bygd på 41 månader, frå 1956 til 21. april 1960, då byen vart offisielt opna. Byen vart i stor grad planlagd for bilisme, og i liten grad for fotgjengarar. Slik har byplanen vorte eit problem etter som folkesetnaden har auka, og folk til dels har busett seg og går der det ikkje var planlagd.
UNESCO har teke med Brasilia på lista si over verdsarv.
Filippinane
Republikken Filippinane er ein øynasjon i Søraust-Asia. Landet består av 7 641 øyar og ligg i Stillehavet. Hovudstaden Manila ligg på den største øya, Luzon.
Landet var spansk koloni frå 1521 til 1898, og deretter kontrollert av USA til 1946. Dette var etter den filippinsk-amerikanske krigen. Det er saman med Aust-Timor og Sør-Korea eit av dei tre asiatiske landa som har kristendom som dominerande religion. Saman med den amerikanske innverknaden har dette gjort Filippinane til eit av dei mest vestlegorienterte landa i Asia.
Fakta
Folkesetnaden si middellivslengd: 69,3 år Spedbarnsdødelegheit:25 pr. 1000 Religion: Kristendom (romersk-katolsk 83 %, protestantisk 9 %), islam 5 %.
Klima
Sjølv om Sørkinahavet og Filippinarhavet er varme hav vert likevel Filippinane påverka av den asiatiske monsunen. Medan Mindanao og dei sørlege Filippinane har høge temperaturar året rundt, kan Luzon, inkludert Manila, få noko kjøligare netter frå november til mars. Vinternettene i Luzon går innimellom under 15 °C sjølv ved havnivå. Tyfonar i det nordvestlege Stillehavet råkar ofte øygruppa og gjer at perioden juli til september er den våtaste i løpet av året. Filippane har etter måten tørre forhold om vinteren, men dei austlege og nordlege områda av øygruppa kan få ein del regnbyer. Manilla har ein årleg nedbørsnormal på 2042 mm.
11. april
11. april er den 101. dagen i den gregorianske kalenderen (102. under skotår). Det er 264 dagar att av året.
Namnedag
Helgendag i den katolske kyrkja:
Fylkesveg 348 i Troms
Fylkesveg 348 i Troms går mellom Langfjordbotn og Akkarvik i Skjervøy kommune. Vegen er 8,8 km lang.
Emine
Emine er eit nes ved kysten av Svartehavet i Bulgaria. Det ligg 78 km sør for Varna, 54 km nord for Burgas og 14 km sør for Obzor. Neset dannar det vestlegaste punktet av Balkanfjella. Ein seier at Emineneset er det mest vindfulle i Bulgaria.
I mellomalderen vart det ei festning kalla Emona på Emineneset. Namnet til festninga kom frå Aemon, det antikke namnet på Balkanfjella. I dag står berre ruinar igjen etter festninga. Det ligg òg restar av eit kloster og eit fyr her. Landsbyen Emona ligg like i nærleiken.
Pointe Ronde
Pointe Ronde er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Sveits.
264 Libussa
264 Libussa er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. desember 1886 av Christian Heinrich Friedrich Peters ifrå Litchfield Observatory.
Erling Lorentzen
Erling Sven Lorentzen var ektemannen til Prinsesse Ragnhild, fru Lorentzen. Han var sonen til Øivind Lorentzen and Ragna Nilsen, fødd i Oslo.
Han gifta seg med prinsessa 15. mai 1953, og skal ha vore den første borgarlege, altså ikkje adelege, som gifta seg med ei prinsesse av noko europeisk kongehus. Etter giftarmålet flytta paret til Brasil, og budde i Rio de Janeiro, der Lorentzen var forretningsmann. Han var mellom anna medeigar i Aracruz Cellulose.
Karl XII-øya
Karl XII-øya er ei smal, 2 km lang øy nord for Nordaustlandet på Svalbard. Det høgste punktet på øya er Kongsberget, 105 m.o.h. Karl XII-øya har namn etter Karl XII, svensk konge frå 1697-1718.
Erling Lorentzen
Paret hadde tre barn: Haakon Lorentzen, fødd 23. august 1954, Ingeborg Lorentzen, fødd 27. februar 1957 og Ragnhild Alexandra Lorentzen, fødd 8. mai 1968.
Lorentzen var kommandør av St. Olavs Orden.
Gelibolu
Gelibolu, òg kjend som Gallipoli (frå gresk Καλλίπολις, Kallipolis, «vakker by»), er ein by og eit distrikt i provinsen Çanakkale i Marmararegionen i Aust-Thrakia, den europeiske delen av Tyrkia. Byen ligg heilt sør på Gallipolihalvøya ved sundet Dardanellane, 3 km frå Lapseki på andre sida av sundet. Byen har kring 25 000 innbyggjarar (2010).
Den makedonske byen Kallipolis vart grunnlagd på 400-talet fvt. Byen har ei rik historie som marinebase for forskjellige herskarar. Keisar Justinian I bygde festningsverk i Gallipoli og nokre austromerske ruinar er framleis synleg her. Etter at forsvarsverka i byen vart øydelagde av eit jordskjelv vart han erobar av tyrkarane i 1354 og vart ein del av Det osmanske riket i Europa.
I 1854 vart Gallipoli okkupert av franske og britiske styrkar under Krimkrigen. Mange soldatar døydde der av kolera og ligg gravlagd på ein lokal gravplass. Bulgararane truga byen under den første balkankrigen. Under den første verdskrigen vart byen åstad for mange slag under Gallipolifelttoget. Byen vart okkupert av grekarar i 1920-1922, men gjeven attende til Tyrkia då den tyrkiske sjølvstendekrigen var over.
Opticom
I mange år har selskapet utvikla polymerbaserte minnebrikker gjennom selskapet sitt majoritetseigde dotteselskap Thin Film Electronics (TFE). Opticom og Intel - som eigde ein minoritetsdel i TFE - har avvikla TFE sitt arbeid grunna tekniske og kontraktuelle problem. Opticom har varsla deira intensjon om å forfølgje andre moglegheitar for teknologien TFE sine minneløysingar er bygd på. Opticom eig òg nær ein tidel av Fast Search and Transfer. Opticom vert ofte nytta som eit døme på Internettbobla i 2000, da selskapet nådde ein marknadskapitalisering på meir enn $8 billionar på det meste, stendig utan innkome.
Ragnhild Lorentzen
Ragnhild Alexandra Lorentzen Long er det yngste barnet til Prinsesse Ragnhild og Erling Lorentzen. Ho blei fødd og voks opp i Rio de Janeiro, studerte journalistikk i San Francisco, og er i dag busett der. Ho har butt eitt år i Noreg.
Ettersom ho nedstammar frå Sophia av Hannover, stod ho på arvelista til den britiske trona. I samband med gulljubiléet til dronning Elizabeth i 2002 ville den britiske avisa The Guardian intervjua dronninga, og då ho avslo den næraste til å arva trona. Etter at heile den britiske kongefamilien hadde sagt nei fekk dei endeleg snakka med Ragnhild, som då var nummer 66 på arvelista.
Kufayr al Wakhyan
Kufayr al Wakhyan er ein by i Madaba guvernement nordvest i Jordan.
Ragnhild Lorentzen
I november 2003 gifta Lorentzen seg med irsk-amerikanaren Aaron Matthew Long. Ettersom han er katolikk blei ho ekskludert frå den britiske tronfylgja.
Ragnhild Lorentzen Long driv i dag fleire restaurantbarar i San Francisco.
Patitíri
Patitíri (gresk Πατητήρι) er hovudhamna på øya Alónnisos og hovudsete i kommunen Alónnisos i Periferieininga Sporadane i periferien Thessalía i Hellas.
Karkarpko
Karkarpko (russisk Ostrov Karkarpko) er ei lita øy i Tsjuktsjarhavet. Ho ligg nær kysten, berre 3 km aust for Kapp Vanakrem på Tsjukotkahalvøya.
Kultur i 1945
Kultur i 1945 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1945.
Karkarpko
Øya er berre 0,6 km lang.
Karkarpko har ein stasjonær miljøobservasjonsstasjon, som overvaker artar i området.
Martensøya
Martensøya er den austlegste av øyane i øygruppa Sjuøyane, nord for Nordaustlandet på Svalbard. Martensøya har namn etter den tyske fysikaren Friederich Martens, som vitja Svalbard i 1671 og skreiv ei bok om reisa i 1675.
Sommarfuglar
Sommarfuglar eller fivrelde er med over 120 000 beskrivne artar ei av dei større gruppene mellom insekta. Ved sida av dei fargesprakande og vakre dagsommarfuglane høyrer òg mange meir nøytrale og ofte natt- eller skymingsaktive artar til sommarfuglane. Desse «nattsvermerrane» eller «mòlen», som dei ofte blir summerte som, utgjer hovudvekta (92 %) av sommarfuglane, men er ikkje rekna som noka naturleg gruppe.
Eit avleidd fellestrekk for alle sommarfuglar er at vengene er dekt med små skjel. Det er desse som mogeleggjer dei fantastiske fargespela hos dagsommarfuglane, men dei finst altså òg i mòl, om enn i ofte litt mindre fargesprakande utgåver. Òg mangelen av cerciene og av det midterste medianauget er eigenskapar som oppstod i stamarten til sommarfuglane.
Dagsommarfuglane sin lange, samanrulla sugesnabel var derimot ikkje til stades i stamarten til sommarfuglane. Mange mòlgrupper har framleis bitande munndeler, noko som òg gjeld alle larver. Evolusjonært sett skjedde ikkje danninga av sugesnabelen som ei enkel hending, men i mange små steg, som kan rekonstruerast ved å undersøke korleis munndelane er bygd i dei ulike «greinene» i sommarfuglane sitt stamtre.
Dei første stega skjedde i stamarten til Glossata, der galea, ein del av maxillen («underkjeven»), vart omdanna til ein enkel sugesnabel. Mandiblane («overkjeven») tapte samtidig ledda sine, blei mindre og funksjonsudyktige. Snabelen var utan eigen muskulatur til å byrje med, men fekk eigne musklar i stamarten til Myoglossata. Det var derimot først i stamarten til Ditrysia at sugesnabelen òg fekk skråstilte musklar, noko som gjorde den så rørleg som den f.eks. er i dagsommarfuglane.
I Noreg har ein funne 2 200 sommarfuglartar.
Inndeling og evolusjon
Sommarfuglane sitt stamtre er litt spesielt i at det består av mange små greiner «nedst» i treet (som stort sett ikkje har fått norske, men berre vitskaplege namn), mens dei mest artsrike gruppene er konsentrerte lenger «oppe» i stamtreet. Den følgjande oversikta framstiller slektskapstilhøva mellom delgruppene i hierarkisk skrivemåte:
Utover desse slektskapsgruppene har ein del kunstige grupper vore i bruk i den tradisjonelle systematikken. Dei mest kjende av desse er:
For å nemne nokre evolusjonære nyvinningar som skjedde i stamtreet til sommarfuglane, blei skjelene på vengene «forfina» i stamarten til Coelolepida. (De fekk små holrom, som ein kan sjå under mikroskopet.)
I stamarten til Neolepidoptera (ordrett omsette «nysommarfuglar») blei hjernen. forstørra ved at det smelta saman med ganglionet under svelget. Dessutan blei puppane sine kjevar urørlege, mens puppane til dei tidlegare greinene i sommarfuglane sitt stamtre stadig hadde funksjonsdyktige kjevar.
Systergruppa. til sommarfuglane er vårfluene.
Gazipaşa
Gazipaşa er ein by og eit distrikt i provinsen Antalya ved kysten av Middelhavet, sør i Tyrkia, 180 km aust for byen Antalya. Gazipaşa er eit roleg, landleg distrikt, kjend for bananar, appelsiner og ein internasjonal lufthamn. Gazipaşa grensar til Alanya i vest, Sarıveliler i nord og Anamur i aust.
9. mai
9. mai er den 129. dagen i den gregorianske kalenderen (130. under skotår). Det er 236 dagar att av året.
Bakgrunnsstoff
mai: 9
Vitosja
Vitosja (bulgarsk Витоша) er eit fjellmassiv i utkanten av Sofia, hovudstaden i Bulgaria. Vitosja er eit av symbola på Sofia, og den næraste staden for fotturar og skigåing. Det går fleire bussruter til foten av fjellet. Området rundt fjellet inkluderer Vitosja nasjonalpark, som er eit av dei mest kjende og vitja områda. Ved foten av fjellet finn ein fleire feriestader, mellom anna med varme mineralkjelder. Vitosja er den eldste nasjonalparken på Balkan. Vitosja kan sjå ut som ein enorm kuppel, og er 19 km lang og 17 km brei, men består faktisk av fleire konsentriske platå, som ligg lag på lag oppå kvarandre. Vitosja er delt inn i fire store delar, der kvar rygg møter kvarandre i eit høgdepunkt kalla Tsjerni Vrah («Svart topp»). Dette er den høgaste delen av fjellet på 2 290 m, og er ein av 10 fjelltoppar på Vitosja som er over 2 000 meter.
Heilt sidan thrakarane busette seg her i antikken, har det alltid budd folk ved foten av Vitosja. I over fire tusen år har økonomien i området på ein eller annan måte vore knytt til fjellet. Namnet Vitosja kjem frå dei to toppane på fjellet, som stig opp frå Sofiasletta.
I 1935 vart det bygd ein vêrstasjon på toppen, som framleis er i drift. Stasjonen fungerer òg som ly for fotturistar, og er hovudkvarter for eit redningslag. Historiske dokument viser at for fleire hundreår sida var Vitosja framleis dekt av «Den store bulgarske skogen». I dag er det stort sett berre skogar av bartre igjen i reservatet Bistrisjko Branisjte, og rundt Zlatnite Mostove (Dei gylne bruene). Dei gylne bruene er eit flott fenomen kjend som Steinelva, og består av eit belte av store rullesteinar ned fjellsida. Dette området ligg ved sida av elva Vladajska med ei blanding av lauv- og barskog. Dette er derimot berre ei av åtte «steinelvar» rundt Vitosja, og dei var ein gong morener frå isbrear under den siste istida.
På ei tid då ein tenkte lite på bevaring av naturen, oppretta nokre opplyste adelsmenn 66 km² av Vitosja som nasjonalpark i 1934, og Vitosja var dermed den første nasjonalparken på Balkan. Dei neste åra vart nokre av dei første bulgarske reservata, Bistrisjko Branisjte (10,61 km²) og Torfeno Branisjte (7,84 km²) oppretta innanfor parken. Parken dekkjer i dag heile fjellet, eit område på 266,06 km².
Økologi
Klima, dyre- og plantelivet varierer mykje med høgda i området. Forsking har vist at i eit relativt lite området i fjellet er det 1 500 planteartar, 500 artar sopp, 500 algeartar, 326 typar mose, og 200 artar lav. Av desse finn ein berre 31 av dei på Balkan, medan 52 av dei er utryddingstrua i Bulgaria. Skogane består av norsk gran og bulgarsk furu, i tillegg til noko makedonsk furu, furu, og ved tregrensa fjellfuru. I lågare høgder har ein òg enkelte lauvtre som bøk, bjørk, osp og svartor.
Vitosja har òg gjeve namn til :
Tana bru
Tana bru, nordsamisk Deanu šaldi, er ein tettstad og administrasjonsenteret i Tana kommune i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Staden ligg på vestsida av Tanaelva og har namn etter sjølve brua over elva som er bygd der.
Den fyrst brua ved Tana bru stod ferdig i 1948, og var ei mjuk hengebru. Ei ny skråkabelbru vart landfast i 2019, og opna 15. september 2020. Brua er del av E6/E75. Riksvegane 98, 890 og 895 gjer saman med E6/E75 staden til eit viktig vegknutepunkt.
Historie
På kvelden 5. november eller tidleg den 6. november 1944 vart Tana-brua sprengd då den tyske militærmakta trekte seg attende frå Finnmark.
Indre Finnmark tingrett med tilhald i Tana bru vart skipa i 2004.
Erdek
Erdek (tidlegare Artàke, Αρτάκη gresk) er ein by og eit distrikt i provinsen Balıkesir i Marmararegionen i Tyrkia. Han har kring 20 000 innbyggjarar (2010). Han ligg langs nordsida av Edrekbukta, sør for Marmarahavet og er ein feriestad som er populær hos tyrkarane. Området har kupert og skogkledd terreng. Her er òg olivenlundar som dannar ei av dei største næringane i distriktet.
Le Portalet
Le Portalet er eit fjell i Mont Blanc-massivet.
Erdek
Det er båtsamband til Istanbul frå Erdek, ein tur som tek kring to timar.
Kyzikos er ein kjend arkekologisk stad like søraust for Erdek.
Erdek marienbase ligg her.
Fylkesveg 351 i Troms
Fylkesveg 351 i Troms er eit kort samband mellom europaveg 6 og Sørkjosen lufthamn i Nordreisa kommune. Vegen er 320 meter lang.
Austrheim kyrkje
Austrheim kyrkje er ei langkyrkje frå 1865 i Austrheim kommune i Vestland fylke.
Kyrkja er bygd i tre og har 450 plassar.
Det har vore kyrkje på staden sidan i mellomalderen. Det tidlegaste ein finn Austrheim-kyrkja nemnd i kjeldene er 1329, men det finst eldre inventar teke vare på som peikar mot at kyrkjestaden er langt eldre. Mellomalderkyrkja var mest truleg ei stavkyrkje som vart erstatta av ei lafta kyrkje som fyrste gong er nemnd i rekneskap frå 1659. 1600-talskyrkja vart riven i 1865 i samband med bygginga av den noverande kyrkja.
Austrheim kyrkje er soknekyrkje i Austrheim sokn i Lindås prestegjeld i Nordhordland prosti.
Fylkesveg 355 i Troms
Fylkesveg 355 i Troms går mellom Tretten og Indre Storvik i Nordreisa kommune. Vegen er 20,4 km lang.
Parryøya
Parryøya er den sørlegaste av dei tre store øyane i øygruppa Sjuøyane, nord for Nordaustlandet på Svalbard. Parryøya har namn etter Sir William Edward Parry, ein britisk sjøoffiser som leidde ein ekspedisjon til Svalbard i 1827.
Alsenz
Alesenz er ei elv i Rheinland-Pfalz i Tyskland, og ei av sideelvane til Nahe frå høgre med ei lengd på 57 km. Ho har sitt utspring i Enkenbach-Alsenborn nordaust for Kaiserslautern. Ho renn hovudsakleg nordover og munnar ut i Nahe i Bad Münster am Stein-Ebernburg. Av byar langs Alsenz finn ein Winnweiler, Rockenhausen og Alsenz-Obermoschel.
265 Anna
265 Anna er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. februar 1887 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Akçakoca
Akçakoca er ein by og eit distrikt i provinsen Düzce, i Svartehavsregionen i Tyrkia, ligg om lag 200 km aust for Istanbul. Byen er kalla opp etter ein tyrkisk herskar på 1300-talet som erobra området for Det osmanske riket.
Av turistattraksjonar i distriktet finn ein strender og ruinane av ei lita borg. Det vert dyrka ein del hasselnøtter i området.
Çaycuma
Çaycuma er ein by og eit distrikt i provinsen Zonguldak i Svartehavsregionen i Tyrkia. Distriktet har kring 115 000 innbyggjarar, medan sjølve byen har kring 20 000 (2009). Çaycuma er kjend i Tyrkia for yogurten som vert produsert her.
Preludium
Preludium (tyder forspel) og er eit kort musikkstykke og forma kan variere frå stykke til stykke. I barokken vart til dømes eit preludium nytta som innleiinga til eit verk som vanlegvis var langt og komplekst, men i romantikken vart det òg nytta som musikkstykke aleine. Det består generelt av nokre få rytmiske og melodiske tema som går igjen gjennom stykket. Stilmessig er preludia ofte imporiviserande. Preludium kan òg vise til ein ouverture, særleg i samband med ein opera eller eit oratorium.
Saxum Nunatak
Saxum Nunatak er ein isolert nunatak, 430 moh, som ligg 6 nautiske mil (11 km) nord for Mount Tholus på nordsida av Joinville Island. Han er kuppelforma when frå sør, men har ein kjenneleg fjellvegg på nordsida. Han vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1954. Namnet skildrar fjellveggen og «saxum» er latinsk for vegg.
Skiptvet kyrkje
Skiptvet kyrkje er ei kyrkje i Skiptvet kommune i Viken. Kyrkja vart bygd på 1100-talet i romansk stil. Kyrkja er bygd i stein.
Kufayrat Abu Khinan
Kufayrat Abu Khinan er ein by i Madaba guvernement nordvest i Jordan. Han ligg fleire kilometer nord for Madaba.
Phippsøya
Phippsøya er den største øya i øygruppa Sjuøyane, nord for Nordaustlandet på Svalbard. Øya er 11 km lang.
Phippsøya har namn etter Constantine John Phipps, ein britisk sjøoffiser som leidde ein ekspedisjon til Svalbard i 1773.
Hardbakke
Her ligg Solund kyrkje og barne- og ungdomsskulen Hardbakke skule.
Glan i Tyskland
Glan er ei elv i Rheinland-Pfalz i Tyskland, og ei av sideelvane til Nahe frå høgre med ei lengd på 68 km. Ho har sitt utspring i Saarland, nordvest for Homburg. Elva renn hovudsakleg nordover og munnar ut i Nahe nær Bad Sobernheim. Av byar Nahe renn igjennom finn ein Glan-Münchweiler, Lauterecken og Meisenheim.
Den keltiske rota i namnet kjem frå anten glann (skinande) eller glen (u-dal).
Francisco Largo Caballero
Francisco Largo Caballero var ein spansk politikar og fagforeiningsmann. Han var ein av dei historiske leiarane i det sosialistiske partiet PSOE og fagorganisasjonen Unión General de Trabajadores (UGT).
Caballero var fødd i Madrid. Han var bygningsarbeidar. Han vart medlem av sosialistpartiet i 1894. Caballero vart vald inn i bystyret i Madrid i 1905, og i parlamentet i 1917. Etter at partigrunnleggjaren Pablo Iglesias var død i 1925, vart Caballero etterfølgjaren hans som partileiar. Sidan 1918 hadde han då vore generalsekretær i UGT.
Don
Don (russisk Дон) er ei av dei store elvane i Russland. Ho spring ut ved Novomoskovsk, 60 km frå Tula, søraust for Moskva, og renn 1870 km til Azovhavet.
Francisco Largo Caballero
Frå førsten var han moderat i det politiske synet sitt, og han hadde ei pragmatisk line i forhold til general Miguel Primo di Rivera sitt diktatur, noko som gjorde at fagorganisasjonen kunne halde fram med å fungere under dette regimet. Han var òg starten på konflikten mellom Caballero og Indalecio Prieto, som var imot alt slags samarbeid med diktaturet.
Don
Frå kjelda renn elva først søraustover til Voronezj, så sørvestover til munningen. Den største byen langs elva er Rostov-na-Donu og den største sideelva er Donets.
Historie
I antikken vart elva rekna som grensa mellom Europa og Asia. I Boka om Jubelåra vert ho nemnd som grensa frå det vestlegaste punktet og til munningen, mellom landområda til Jafet i nord og Sem i sør, sønene til Noah. I perioden under dei gamle skytarane vart elva på gresk kalla Tanaïs og har vore ei stor transportåre sidan den gong.
Francisco Largo Caballero
I 1933 vann høgresida valet. Den ekstreme høgresida kontrollerte i realiteten i stor grad den nominelt sentrumsorienterte regjeringa. Som følgje av dette vart Caballero radikalisert. Han byrja igjen å tale om ein sosialistisk revolusjon, og vart talsperson for venstresida innanfor PSOE og UGT. Då tre personar frå det ekstreme høgre vart tatt inn i regjeringa i 1934, var Caballero ein av leiarane for den mislykka væpna arbeidaroppstanden i Asturia og Catalonia, som vart slått ned med vald av regjeringa.
Caballero forsvarte alliansen med andre arbeidarparti og fagorganisasjonar, som kommunistpartiet Partido Comunista de España (PCE) og den anarkosyndikalistiske fagrørsla Confederación Nacional del Trabajo (CNT). Dette gjorde at han igjen kom i konflikt med Prieto, etter sigeren for folkefronten Frente Popular våren 1936. Caballero hindra at PSOE vart med i den republikanske, då sentrumsdominerte, folkefrontregjeringa til å begynne med. Caballero skal på denne tida ha meint at faren for statskupp frå høgresida var liten, og at dette om det likevel kom, skulle møtast med generalstreik og revolusjon.
Don
Historie
Ved det austlegaste punktet i elva er Don nær Volga. Volga-Don-kanalen, med ei lengd på om lag 105 km, går her mellom dei to elvane og er ei viktig transportåre. Khazar-festninga i Sarkel dominerte dette området i mellomalderen. Denne delen av elva var òg åstad for kraftige kampar under Operasjon Uranus, eit av vendepunkta under den andre verdskrigen.
Francisco Largo Caballero
Statskuppet kom 17. juli 1936, då den spanske kolonihæren under general Francisco Franco og høgresida gjorde opprør. Då kuppet ikkje straks vart vellykka, utvikla situasjonen seg til den spanske borgarkrigen, som varte i tre år.
Don
Historie
Don har gjeve namn til don-kosakkar, som slo seg ned i den frodige dalen på 1500- og 1600-talet. I moderne litteratur er Don særleg sentralt i verka til Mikhail Sjolokhov, ein frofattar frå stanitsaen Vesjenskaja.
Francisco Largo Caballero
Den 4. september 1936 vart Caballero utnemnd til stats- og krigsminister. Han gjekk inn for einskap mellom sosialistar, kommunistar, det venstresosialistiske POUM, anarkosyndikalistar og venstreorienterte katolikkar. Attåt krigføringa la han særleg vekt på å oppretthalde regjeringa sin autoritet i det republikansk-kontrollerte området. POUM og CNT var imot å oppløyse partimilitsane og gå inn i den republikanske hæren der politiske offiserar frå PCE etter kvart fekk stor innverknad.
Etter press frå Josef Stalin gjekk PCE 3. mai til 8. mai 1937 til væpna aksjon mot POUM, som vart kalla trotskistisk, og delvis òg mot CNT. Dette førte til regjeringskrise, der kommunistane fekk gjennom at Caballero gjekk av som regjeringssjef 17. mai. Den meir sentrumsorienterte Juan Negrin (også han frå PSOE) vart ny statsminister, då kommunistane meinte han var meir på line med dei slik stoda var.
Etter at republikken tapte borgarkrigen i 1939, flykta Caballero til Frankrike, der han i 1942 vart arrestert av den tyske okkupasjonsmakta og send til konsentrasjonsleiren Sachsenhausen. Der vart han frigjord av Den raude arméen på slutten av krigen. Han døydde i eksil i Paris i 1946, då Franco-diktaturet ikkje vart fjerna av dei allierte, og kista vart ikkje tilbakeført til Spania før i 1978.
Fagorganisasjonen UGT kallar stiftinga si opp etter Francisco Largo Caballero.
Kjelde:
Den tyskspråklege wikipediaen, art. med same namnet, som lesen 23. oktober 2008.
Kongle
Konglar er frøstandane hjå fleire bartre eller nåleplantar.
Nåleplantar har hannblomar og kvinneblomar (hoblomar). Etter pollineringa vil kvinneblomane utvikle seg til modne konglar. Dei har skjel og vanlegvis ei treaktig konsistens. Dei kan ha ulike utsjånad, og i mange tilfelle er det mogeleg å bestemme kva slags plante dei kjem frå. Hjå nokre plantar, som einer og barlind, har konglane ein mjukare konsistens og liknar på bær. Einebær kan brukast som matingrediens.
Spellemannprisen 1999
Prisutdelinga var delt i to delar, der andre del fokuserte på klassane innanfor populærmusikk. NRK produserte og overførte utdelinga. Programleiarane var Annbjørg Lien og Bård Tufte Johansen.
Foreldreaksjonen mot samnorsk
Foreldreaksjonen mot samnorsk vart organisert av Riksmålsforbundet i 1951 for å motarbeide politikken med språkleg tilnærming for eit samnorsk skriftspråk. Aksjonen organiserte ein retteaksjon; foreldra vart oppmoda om å «rette» radikale skrivemåtar i lærebøkene. Aksjonen samla inn nesten ein halv million underskrifter mot samnorsk. Foreldreaksjonen var eit av dei mest effektive tiltaka riksmålsforbundet organiserte i kampen mot språkleg tilnærming mellom bokmål og nynorsk, og kan ha vore ein medverkande årsak til at myndigheitene etter kvart gav opp samnorskpolitikken.
I tida 1953 til 1985 gav Foreldreaksjonen ut avisa Frisprog, som kom ut to gonger i månaden. Dei første redaktørane var Margrethe Aamot Øverland og Sofie Helene Wigert, og seinare vart avisa redigert av Arne Bonde, André Savik og Stig Michaelsen.
Småtrollen och den stora översvämningen
Småtrollan och den stora oversvämningen, på norsk omsett til Småtrollene og den store oversvømmelsen, er ei bok skriven av den finske forfattaren Tove Jansson og utgjeven for fyrste gong i 1945 av forlaget Söderström & co. Det var opphavleg den fyrste av mummibøkene, men har seinare også blitt sett som ei forløpar til dei andre bøkene, ettersom dei fleste av hovudkarakterane vert introduserte i den neste boka (Kometen kommer).
I denne boka kan ein kan sjå og trekkje parallellar til andre verdskrig og norske flyktningar som kom frå det nordlegaste av Noreg over til Finland då det endå var mogeleg å flykte.
Handling
Mummimamma og Mummitrollet reiser forbi ein stor og skummel skog medan dei leiter etter mummipappa, som har dratt på eventyr med hattifnattane. Dei møter eit lite vesen (i seinare bøkene kalla Sniff) som følgjer med dei. Dei brukar ein tulipan for å lyse opp vegen dei går på, og blir angripe av ein stor slange. Dei blir redda av ein vakker kvinne med blått hår og namnet Tullipa som kjem ut av tulipanen og skremmer bort slangen. Seinare kjem dei til heimen til ein gammal mann, som inviterer dei til å bo i hagen hans, som er laga av godteri. Dei finn ut at sola er laga av skinande papir, og vel difor å fortsetje reisa si. Mummimamma blir angripen av ein maurløve, men blir redda av dei andre. Dei finn hattifnattane, og kjem i ein båt med nokre av dei. Båten går ikkje i nokon spesiell retning, så dei inviterer eit sjøtroll til å komme om bord i båten for å styre skipet. Dei når dermed land, og sjøtrollet og hattifnattane drar sin eigen veg. Mummimamma, Mummitrollet, det vesle vesenet og Tulippa fortset å leite etter Mummipappa, og kjem til eit hus der det bur ein raudhåra gut. Han seier at han såg Mummipappa. Mummimamma, Mummitrollet og det vesle vesenet skundar seg og leiter vidare etter Mummipappa, medan Tulippa vel å bli hos guten. Dei finn snart ut at oversvømminga har begynt, og reddar ein katt og kattungane hennar før dei brukar ein stol som båt for å leite meir etter Mummipappa. Dei finn ein beskjed frå Mummipappa der han ber om hjelp, og med hjelp frå ein stork finn dei Mummipappa etterlaten i eit tre. Dei reddar han og får han inn på fastlandet, men Mummipappa er veldig oppsett fordi han har mista Mummihuset, som han bygde spesielt for familien, i oversvømmelsen. Dei bestemmer seg for å gå ein tur, og i ein vakker dal finn dei Mummihuset, som hadde blitt drive dit av straumen.
Omsetjingar
Mummibøkene er omsette til mange språk, også denne boka. Frå svensk og finsk (som Muumit ja suuri tuhotulva) har den bl.a. blitt omsett og utgjeven på følgjene språk under følgjene titlar:
Fylkesveg 367 i Troms
Fylkesveg 367 i Troms går mellom Karvik og Sekkemo i Kvænangen kommune. Vegen er 38,9 km lang.
Vegen var ein del av dåverande riksveg 6 fram til Sørstraumen bru vart opna sommaren 1980.
Triosonate
Ein triosonate er skriven for to soloinstrument og generalbass, tre instrument i alt og derfor namnet triosonate. Sidan generalbassen vanlegvis består av minst to instrument (typisk ein cello eller bassgambe og eit tangentinstrument som cembalo), vert triosonatar likevel ofte framført av minst fire musikarar.
Melodiinstrumenta som vert nytta er ofte to fiolinar. Eit kjent døme er triosonaten i Johann Sebastian Bachs Musikalisches Opfer , som er for fiolin og fløyte.
Johann Sebastian Bachs triosonatar for orgel (BWV 525-530) kombinerer tre delar av orgelet. Som regel tar høgrehanda, venstrehanda og pedalane kvar sin del og skapar slik same tekstur som i ein trio. Desse seks triosonatane er transkribert for fire musikarar i nyare tid. Ei anna nyskaping som Bach kom med var det som strengt tar ein verkeleg triosonate, med ein concertante (obligato) cembalo og eit melodisk instrument, altså for to musikarar. Kjende døme er dei seks sonatane for cembalo og solofiolin (BWV 1014-1019), tre sonatar for cembalo og gambe (BWV 1027-1029) og dei tre sonatane for cembalo og tverrfløyte (BWV 1030-1032)
Alversund kyrkje
Alversund kyrkje er ei langkyrkje frå 1879, som står i Alversund i Alver kommune i Vestland fylke.
Kyrkja er bygd i tre og har plass til 200 personar. Orgelet er bygd av J. H. Jørgensen i 1956 og har elleve stemmer, fordelt over to manualar pluss pedal.
Repøyane
Repøyane er to øyar, Søre og Nordre Repøya, ved munningen av Duvefjorden på nordkysten av Nordaustlandet på Svalbard.
Alversund kyrkje
Det har vore kyrkje i Alversund sidan mellomalderen. I Flateyarbok er ein prest Righardt ved «Aluiru» nemnd i 1127, men det er usikkert om det med «Aluiru» her er meint Alversund. Alversund-kyrkja er sikkert nemnd i ei kjelde frå 1329, og kring 1360 er ho omtala som «aluiru» i Bergen kalvskinn. Kyrkja som er omtala på 1300-talet og utover var mest truleg ei stavkyrkje. Mellomalderkyrkja vart erstatta med ei lafta kyrkje på 1600-talet, moglegvis i 1629. 1600-talskyrkja stod til ut i 1880-åra, då ho vart riven etter at den noverande kyrkja stod ferdig i 1879.
Kyrkja er soknekyrkje i Alversund sokn i Nordhordland prosti. Alversund sokn høyrde til Hamre prestegjeld til 1885, og deretter til Aldersund prestegjeld til prestegjeldsordninga vart nedlagt i 2004.
Repøyane
Øyane har namn etter den nederlandske kvalfangaren kaptein Outger Rep van Ootzaan som rundt 1710 i lag med kommandør Cornelius Giles publiserte eit kart over Svalbard.
12. april
Namnedag
Helgendag i den katolske kyrkja:
Olaf Bull
Olaf Jakob Martin Luther Breda Bull var ein norsk lyrikar og forfattar, son av folkelivsskildraren og teologen Jacob Breda Bull. Han kan kallast ein tidleg modernist, og var godt likt av lesarar og kritikarar i si samtid. Bull budde i periodar i Frankrike og Italia, men oppnådde likevel å bli kalla for «Oslo-diktar». Han var fødd og døydde i hovudstaden, og skreiv fleire dikt knytte til byen, som «Oslo-hus» og «Vintersolhverv».
Dikta til Bull vitnar om stor kunne og uvanleg sensibilitet, og om kor djupt han sleit med angst og depresjonar. Kjensleregisteret spenner frå dei djupe avgrunnar til augneblinkar av overstrøymande livskjensle. Biletspråket er nær knytt til konkrete fenomen eller situasjonar.
Bull skreiv gjerne sentrallyrikk, og viktige motiv i diktinga hans er våren, kjærleiken, kunsten, æva, tida, døden og angsten for tomromet. Fleire av desse motiva kan vera til stades i same diktet. Eit spørsmål som kjem att og att, er om kunstnaren gjennom å skape kunst på sett og vis kan redde det som er dømt til å gå til grunne, bevare det «dypt og blivende» i «digtets evige, unge alabast» som det heiter i det best kjende diktet hans, «Metope», som òg er eitt av dei mest verdsette i norsk litteratur. Det handlar mellom anna om korleis kunstnaren 'vinn' over døden. Han heldt han seg stort sett til eit tradisjonelt formspråk som han nytta på ein personleg måte.
Liv
Olaf Bull var fødd i Kristiania som son av folkelivsskildraren og teologen Jacob Breda Bull (1853–1930) frå Rendalen og Maria Augusta Berglöf (1854–1922) frå Stockholm. Medan faren først og fremst var prosaforfattar, var sonen lyrikar, og mest berre det.
Olaf Bull vart nærmast ein polyhistor. Interessene femnde frå litteratur, filosofi, historie, politikk og biletkunst til naturvitskap. Han var «eit uvanleg rikt og fengslande menneske, som sjølvgjeve vart sentrum i veneflokken, kritisk og samstundes blendande skarp — men og raust og varm».
I ungdomen var Olaf Bull huga på fleire fag. Han var innom filologistudiet samstundes som han var dregen mot realfaga, særleg biologi. Han studerte franske symbolistar og eigna til seg Bergsons filosofi som sette djupe spor i diktinga hans. Bjarte Birkeland skriv at språkkunnskapane hans var store, og at han mellom anna las Dantes guddommelege komedie i original, men at han aldri kom til å fullføre noko studium. Frå 1906 til 1908 arbeidde han som journalist i Ørebladet, Posten og Dagbladet. Dette var det einaste faste arbeidet han hadde. «For en dikter med Olaf Bulls støpning var det [...] ugjørlig å skaffe seg et brukbart livsgrunnlag, så meget mere som hans uhyre labile nervesystem, med sine heftige utslag, gjorde at han så langt fra var en billig mann å holde liv i», seier Hans Heiberg. Bull rak mellom Kristiania, København, Paris og Roma. Det er kjend at han utvikla eit alvorleg alkoholproblem. Men han dikta aldri i påverka tilstand.
Diktar
Trass i kriser og motgang greidde Olaf Bull å skape. «Han arbeidde i rykk, men sleppte ikkje frå seg eit dikt før han var nøgd». Hausten 1909 sende han inn 25 dikt til Aschehoug forlag. Men da forlagssjef William Nygaard ikkje straks melde tilbake om han ville gje dei ut, gjekk Bull til Gyldendal. Der vart han godteken med ein gong. Eit særkjenne for Olaf Bull var evna til å kombinere det tankeklåre med bilete som verka nye og friske. I Norges litteraturhistorie band 4, skriv professor Bjarte Birkeland at Olaf Bull var «sjølvstendig frå fyrste stund».
Olaf Bull var ein «outsider» i samfunnet. Bjarte Birkeland skriv i Norges litteraturhistorie: «Olaf Bull tok tidleg til som journalist, men hadde aldri noko fast yrke; han sleit heile livet som forfattar og frilans. Dei usikre kåra pinte han, ikkje minst fordi han var på evig flyttfot.: at to ekteskap gjekk over styr, hang òg saman med dette. I diktinga si kunne han løyse seg frå dette i humor, men den bitre livsrøynsla hans var at alt han rørte ved, gjekk sundt.»
Likevel: «Olaf Bull var et geni, ett av de meget få i norsk diktning, og han visste det selv», skriv Hans Heiberg, som og seier at Bulls «skjebne som dikter og menneske bærer alle tragediens kjennetegn.»
Krim
Krimromanen Mit navn er Knoph, som truleg blei skriven i 1909, kom ut som føljetong i magasinet Hver 8. Dag frå 1913 til 1914. Også denne boka er blitt framhevd som nyskapande og velkomponert av krimkritikarar.
Ekteskap
Bull var gift tre gonger, med Thora Bakkerud frå 1912 til ekteskapet blei oppløyst i 1915, med skodespelaren Trine Louise Charlotte Gløersen frå 1915 til ekteskapet blei oppløyst i 1925, og frå 1925 og livet ut med Suzanne Alexandrine Dain.
Bull møtte Suzanne Dain i 1924. Det var til henne Olaf Bull skreiv «Metope», som kom ut i diktsamlinga av same namn. Suzanne har gjeve ut ei vakker minnebok der ho mellom anna fortel om kor glade dei båe var då «Metope», som han kalla «mitt vakreste dikt», var kome til. Suzanne og Olaf Bull fekk sonen Jan Bull (1927-1985), som vart teaterinstruktør og, som faren, gåverik lyrikar. Suzanne Bull heldt fast ved mannen til det siste. Olaf Bull døydde i 1933, 49 år gamal, fullstendig utbrend, men med elleve bøker bak seg.Bulls urne er sett ned i Æreslunden på Vår Frelsers gravlund 1962.
Møte
I 1923 laga Bull intervju for Tidens Tegn med personar som forfattaren H.G. Wells, økonomen Philip Henry Kerr, skodespelaren Eleonora Duse og fascistleiaren Benito Mussolini.
Dikting
Førstesamlinga Digte frå 1909 vakte oppsikt i Noreg og Danmark. Kritikarar som Nils Kjær, Carl Nærup, Johannes V. Jensen og Christian Rimestad hadde stor sans for dei formsikre og djuptloddande dikta. Nye Digte frå 1913 innheldt mellom anna «Elvira», «Pilestrædet» og «Sneen». Også denne samlinga blei godt motteken, og Bull blei samanlikna med Henrik Wergeland og Charles Baudelaire. I Digte og noveller frå 1916 finn ein Bull sine to einaste noveller, «Barnet» og «I mørke», og diktet «Sommerens forlis», skriven under og påverka av første verdskrigen. I 1918 skreiv han diktet «Pladsen i solen» med same tema, det einaste nye diktet i Samlede dikt frå 1919.
Kritikarane måtte venta åtte år på neste nye diktsamling, Stjernene (1924). Også denne hausta lovord, frå mellom anna Nordahl Grieg, Ronald Fangen og Tom Kristensen. Samlinga Metope frå 1927 inneheld mellom anna Bulls mest kjende dikt, «Metope». De hundrede år frå 1928 er eit episk-lyrisk verk som tek for seg norsk kulturliv frå Wergeland til Bjørnson. Oinos og Eros kom i 1930, og den siste diktsamlinga,Ignis Ardens, kom ut i 1932. Her finn ein «Oslo-hus», skrive i høve bygginga av nye Oslo rådhus som tok til i 1930.
Hans Heiberg seier av lyrikken for Bull vart både «lidenskap og vitenskap», og at produksjonen var «ytterst sparsom». Retteleg populær vart han ikkje, seier han vidare, men ryet hans bleikna ikkje med åra.
Vårdiktaren
Liksom Henrik Wergeland, som han ovundra, var Olaf Bull ein av dei store vårdiktarane i norsk boksoge. Det første diktet i den første diktsamlinga hans, «Til dig», er ei hylling på ein gong til kjærleiken, til ungdomen og til våren. «Den ytre virkelighet er overveldende nært til stede i Bulls dikt; han går fullt og helt opp i den og formidler den med en intensitet i sansningene som river leserne fullstendig med. Like overveldende er opplevelsen av forgjengeligheten i det virkelige; og den melder seg gjerne når livsberuselsen er på det sterkeste» skriv Ivar Havnevik, som jamvel mot slutten av «Til dig» meiner å finne teikn til tvil hjå eg-personen på at livsjubelen kan halde fram «alle de kommende år».
Eit heilskapssyn på Olaf Bulls lyrikk
Filosofen Egil A. Wyller, i avhandlinga Tidsproblemet hos Olaf Bull (1959), har med eit fast grep freista å skissere sjølve grunnstrukturen i Olaf Bulls åndelege univers med utgangspunkt i tidsomgrepet. Til grunn legg han inngåande analysar av dikt som «Metope», «Fra Mezzaninvinduet», «Himmelhaven», «Stenen», «Sneen», «Molok» og «Stjernerne» med fleire.
Frå gry til kveld
«Tidleg avviste Olaf Bull dei overleverte kristne førestillingane. Men det religiøse problemet vart han ikkje så snart ferdig med. Det synest springe direkte fram av den sterke trongen hans til «evighet»», skriv Birkeland og tek som døme mellom anna fram ungdomsdiktet «Paa læsesalen» som han ser som «ein protest både mot eit altfor matnyttig samfunn, mot ei lunken kyrkje og mot det kaos av lys som fløymer inn over han.»
Tidsproblemet kjem att i dikt etter dikt, som t.d. i «Barnet». Her reflekterer ein glad far over vegen frå «gry til kveld». Faren følgjer utviklinga til sonen: «Du lykkelige kravlekryp». Og han teiknar mora som står «straalende» i treskuggen og kjenner at det gror «paa egen haand» av «hendes evighet». Konklusjonen er at både far og mor må innsjå at tida dei kan vera nær einannan er stutt, og at for kvar dag som går, er far, mor og barn komne eit steg nærare kvar si grav:
Scheimpflug Nunatak
Scheimpflug Nunatak er ein nunatak ved munningen av Devillebreen på Arctowski Peninsula, på vestkysten av Graham Land. Han vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) frå flyfoto tekne av Hunting Aerosurveys Ltd. i 1956-57. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter Theodor Scheimpflug (1865–1911), ein austerriksk pioner innan aerofotogrammertri.
Riksvåpenordenen
Riksvåpenordenen (estisk: Riigivapi teenetemärk) er ein estisk orden. Han vart innstifta 7. oktober 1936 til minne om den estiske sjølvstendeerklæringa av 24. februar 1918. Riksvåpenordenen er rangert som nummer to av ordenane i Estland, etter Den estiske fridomskrossen, som vert tildelt for innsats i krig. Han er den mest fornemme av dei sivile utmerkingane i landet. Riksvåpenordenen vart ikkje tildelt i dei åra då Estland var innlemma i Sovjetunionen. Tildelinga vart gjenoppteken i 1995, etter at Estland på nytt hadde vorte sjølvstendig. Ordenen vart sist revidert ved lov i 2007. Presidenten er stormeister for Riksvåpenordenen.
Inndeling
Riksvåpenordenen er inndelt i éin særklasse og fem ordinære klassar. Desse er kjede og 1.–5. klasse.