cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mellomordovicium
Tidleg ordovicium hadde vore dominert av trilobittar, men vart no erstatta av eit meir blanda økosystem, som inkluderte armføtingar, mosdyr, muslingar og pigghudingar. Det var rikt på tabulatkorallar og dei første rugosakorallane oppstod. Planktonliknande graptolittar var framleis mangfaldige og diplograptinar dukka opp. Bioerosjon vart ein viktig prosess, særleg i dei tjukke kalsittskjela til korallane, mosdyra og armføtingane og eit omfattande lag med karbonatbergartar oppstod i denne tida.
Den tidlegaste kjende virveldyret, ein pansra kjevelaus fisk (Ostracoderm) kalla Arandaspis er funnen i Australia og er datert til mellomordovicium.
Fortunbakkane
Fortunbakkane er ein veg i Fana bydel i Bergen kommune. Vegen ligg på Fortunet ved Kalandseidet og er eit blindvegsystem. Vegen er litt over 500 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1988.
1615
1615 (romartal MDCXV) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Saku Suurhall
Saku Suurhall er den største konsertsalen og sportshallen i Baltikum (per 2009). Han ligg i hovudstaden i Estland, Tallinn, og har plass til 10 000 tilskodarar. Suurhall tyder «stor hall». Bryggeriet Saku er hovudsponsoren.
Eurovision Song Contest vart halden i denne hallen i år 2002.
Iranske språk
Iranske språk utgjer ei undergruppe av dei indoiranske språka, som utgjer ei grein av den indoeuropeiske språkfamilien. Språka blir snakka i Asia og delvis i Europa.
Nokre av dei eldste bevarte indoeuropeiske skriftene er skrive med iranske språk.
Sandfjorden i Hammerfest
Sandfjorden er ein fjordarm av Langstrandfjorden på Sørøya i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1 km nordover til Svartbotn.
Fjorden har innløp mellom Gamnes i vest og Værfjellodden i aust. Fjorden er grunn, stort sett kring 2-3 meter djup og er 6 meter på det djupaste heilt ytst.
Fortunet
Fortunet er ein gard i Fana i Bergen kommune søraust for Kalandsvatnet.
Det er framleis gardsdrift på garden.
Europaveg 39 går over garden.
Namn
Namnet kan ha kome av at han var den ytste garden ut mot Os
Historie
Garden høyrte til Lyseklostergodset og kom i sjølveige frå 1873.
Geografi
Garden ligg søraust for Kalandsvatnet like sør for Kalandseidet og vest for Eidatjørna i Osvassdraget. Garden strekkjer seg bort frå europavegen og busetnadane og sørvestover mot Grønlia og Vardahaugane (309 moh)
Garden grensar til Kaland i nord, Bahus i aust og sør, og Kismul i vest.
468 Lina
468 Lina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 18. januar 1901 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Øymark
Øymark er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Østfold fylke. Øymark var saman med Aremark del av Aremark formannskapsdistrikt frå 1837. 1. juli 1903 vart Øymark skilt ut som eigen kommune. Øymark hadde då 1 832 innbyggjarar.
1. januar 1964 vart Øymark og Rødenes kommunar slått saman til den nye Marker kommune. Øymark hadde ved samanslåinga 2 091 innbyggjarar.
Færøysk
Færøysk (færøysk: føroyskt) er del av den vestnordiske målgreina, som rommar måla islendsk, færøysk, nynorsk, norske dialektar og det no utdøydde målet norn. Den norrøne målgreina høyrer til dei germanske greinene av dei indoeuropeiske måla.
Færøysk vert tala av 80 000 menneske, i fyrste rekke på Færøyane der det har vore offisielt språk sidan 1937.
Som islandsk, har færøysk utvikla seg or dei gamalnorske målføra nybyggjarane i vikingtida hadde med seg frå det vestlege Noreg. Færøyingar og islendingar kan til ein viss grad forstå kvarandre, men ikkje utan problem.
Ljodlæra
Færøysk har 10 korte vokalar, alle desse har lange motpartar, nokre av dei er diftongerte. I tillegg har færøysk også 3 diftongar. Færøysk har 21 konsonantar, fordelt på fire artikulasjonsstader og fire artikulasjonsmåtar:
Formlæra
Færøysk er, saman med islandsk og nokre svenske målføre, einaste nordiske målet, som enno har dei fire nordgermanske kasus: nominativ (hovudfall), akkusativ (underfall), dativ (sidefall) og genitiv (eigefall). I talmålet (og dermed og i skrift) er genitiv mest ute av bruk; setningane vert snudde på så eigeforma kjem fram med preposisjonar i dativ. Genitiv vert derimot nytta i faste vendingar og i fyrste leden i samansette ord.
Jonas Rein
Jonas Rein var ein norsk prest og eidsvollsmann.
Færøysk
Døme på kasusa i færøysk
Substantiv og personfornamn vert bøygde i fall. Som hugseregel nyttar ein spørjeordet som på færøysk er ein del av fallnamnet:
Jonas Rein
Rein var fødd i Øksendal på Nordmøre, der far hans var sokneprest. Han vart student i 1777 og cand. theol. i 1780. År 1781 var han huslærar hos ein godseigar i Buskerud, åra 1783-85 budde han i Drammen. Deretter budde han ei tid på Kongsberg og hos far sin på Jevnaker. År 1786 gav han ut skodespelet «Hagen og Axel». Året etter reiste han til København for å søkje embete, både som prest og lærar. Her var han i dei komande åra, som i studentida 1777-80, aktiv i Det Norske Selskab.
Færøysk
Rettskriving
Færøysk har ei konservativ rettskriving, noko som gjer færøysk lett å lesa for ein islending. Færøysk nyttar det latinske alfabetet, med 29 bokstavar.
Jonas Rein
I 1791 vart Rein utnemnd til sokneprest i Kautokeino. På veg dit møtte han eigaren av storgarden Hafslund. Denne hadde kallsrett til Skjeberg og Rein fekk då stilling der i 1792 som kallskapellan. År 1799 var han atter i København og søkte embete, fekk i 1800 stillinga som sokneprest i Eidanger. Sju år seinare var han på ny i København, og i 1808 vart han sokneprest til Nykirken i Bergen.
Marita
Marita og Maritha er kvinnenamn med fleire moglege opphav.
Jonas Rein
Rein var utsending frå Bergen by på riksforsamlinga på Eidsvoll 17. mai 1814. Han var visepresident 25. april til 2. mai, og medlem av konstitusjonskomiteen. På Eidsvoll viste han seg som ein med framifrå talegåver. Særleg kjend for talen om den såkalla Eidsvollsgarantien. Heilhuga sjølvstendemann.
Færøysk
Rettskriving
Dei er: A Á B D Ð E F G H I Í J K L M N O Ó P R S T U Ú V Y Ý Æ Ø.
Marita
Namna kan vera skandinaviske kortformer av det latinske namnet Margarita, avleidd av det greske Margarites som tyder 'perle'. Namnet kan også vera ei spansk og tysk kjæleform av Maria. Marit, Margit og Rita er nærskylde namn.
Jonas Rein
I 1816 var Rein innstilt til ny biskop i Bergen av den norske regjeringa. Embetet gjekk til Claus Pavels, som var innstilt som nummer 2. Rein vart truleg vraka av kongen for si rolle under riksforsamlinga.
Færøysk
Rettskriving
C, Q, W, X, Z vert ikkje nytta, men finst i somme låneord (òg Ü og Å i etternamn), men skikken er å byta desse bokstavane om med færøyske bokstavar med same uttale.
Marita
Marita har norsk namnedag den 27. juli og svensk den 22. oktober.
Jonas Rein
Rein var forfattar og medredaktør i dei fyrste fem årgangane av Den Norske tilskuer, frå 1817 til 1821. Han gav elles ut tre diktsamlingar i perioden 1802-10. Lyrikken hans er romantisk med drag av tysk nyklassisime; eit pessimistisk livssyn kjem klårt til syne.
Færøysk
Ytre språksoge
Færøysk har ei ytre språksoge som minnar mykje om den norske: Skriftspråket var meir eller mindre likt det i Noreg og på Island fram til 1400-talet. Etter reformasjonen tok dei danske styresmaktene i bruk dansk i staden, på same måten som i Noreg. Med nasjonalromantikk og nasjonalisme ut over 1800-talet voks interessa for færøysk språk, og Venceslaus Hammershaimb utarbeidde, omtrent samtidig med og på same måten som Ivar Aasen i Noreg, eit nytt skriftspråk for dei færøyske dialektane.
Marita
Bruk
Namnet var særskild populært i Noreg rundt 1990, då det blei gjeve til 0,7 % av nyfødde jenter. I 2009 var det rundt 4 419 norske kvinner som heitte Marita, og 137 som heitte Maritha.
Jonas Rein
Han døydde i Bergen og vart gravlagd i kjellaren på Nykirken. Tidleg på 1900-talet vart alle lika i kjellaren lagde i ei fellesgrav på Assistents-kyrkjegarden.
Færøysk
Indre språksoge
Færøysk står på mange vis midt mellom vestnorsk og islandsk. Av kasusa er genitiv meir eller mindre ute av bruk, men skilnaden mellom nominativ, akkusativ og dativ står fast. Verba blir bøygde i tal, og i presens eintal også i person.
Jonas Rein
I 1882 vart ei gate på 'Nygård i Bergen' kalla opp etter Rein.
Marita
Bruk
I Sverige var namnet særleg vanleg på 1940- og 50-talet.
Bakgrunnsstoff
Marita Marita
Færøysk
Indre språksoge
Fonologisk har færøysk gått gjennom mange nydanningar. Lange vokalar har vorte diftongisert, og ein del konsonantsamband har vorte forsterka.
Øyestad
Øyestad er ein tidlegare kommune i Aust-Agder. Kommunen vart oppretta som Øyestad formannskapsdistrikt i 1837 og bestod då av prestegjelda Fjære, Froland og Hisøy i tillegg til Øyestad.
Fjære vart skilt ut som eigen kommune i 1846. I 1850 vart òg Froland skilt ut og Øyestad og Hisøy utgjorde Øyestad formannskapsdistrikt. Området hadde på dette tidspunktet 5215 innbyggjarar.
Norsk teknologistandardisering
Norsk teknologistandardisering (NTS) var eit organ for standardisering. 1. november 2003 vart NTS i lag med Norsk Allmennstandardisering (NAS), Norges Byggstandardiseringsråd (NBR) og Norges Standardiseringsforbund (NSF), slått saman til eitt organ, Standard Norge.
Schweinfurt
Schweinfurt er ein by i Tyskland sørvest i delstaten Bayern med om lag 55 000 innbyggjarar. Han ligg ved den høgre breidda av Main i Unterfranken, 27 km nordaust for Würzburg.
Historie
Bye vart først dokumentert i 792, men så tidleg som i 740 vart ein busetnad kalla Villa Suinfurde nemnd. På 900-talet var Schweinfurt sete for ein markgreve.
På første halvdel av 1200-talet vart Schweinfurt utvida til ein skikkeleg by med bymurar, tårn og byportar. På denne tida vart sjukehuset Nikolaus oppretta, ein fekk prege eigne myntar og arbeidet på kyrkja St. Johannis byrja.
Rundt 1250 vart Schweinfurt totalt øydelagd under ein strid mellom jarlen av Henneberg og fyrstbiskopen av Würzburg. Dei neste åra vart han gjenoppbygd. I 1282 fekk han status som fri by i Det tysk-romerske riket av kong Rudolf I av Habsburg. Sidan den gong har byvåpenet til Schweinfurt vist keisarørna. I 1309 vart byen gjeve til greven av Henneberg, men i 1360-åra vart byen igjen sjølvstendig og vart med i Det schwabisk-frankenske forbundet. I 1397 gav kong Wenzel byen rettar til å nytte elva Main, og i 1436-1437 vart landsbyen Oberndorf ein del av Schweinfurt. Eit par år seinare gjorde innbyggjarane i Schweinfurt opprør mot byrådet, etterfølgd av eit anna opprør i 1513-1514. Denne gongen vart byvedtektene vedtatt.
Byen tok til seg reformasjonen i 1542. Schweinfurt vart igjen øydelagd under markgrevekrigen i 1554. Åra fram til 1615 vart nytta til gjenoppbygging.
Schweinfurt vart med i Protestantunionen i 1609. Under trettiårskrigen vart han okkupert av Gustav Adolf, som reiste festningsverk her som framleis eksisterer.
Schweinfurt opplevde store tap under napoleonskrigane i 1796-1801.
Schweinfurt var ein fri keisarby fram til 1802 då han vart ein del av Kongedømet Bayern. I 1810 vart byen overlatt til Storhertugdømet Würzburg, men kom tilbake til Bayern fire år seinare. Det første jernbaneknutepunktet opna i 1852. Dei neste åra vart Schweinfurt den leiande produsenten av kulelager i verda. Dette fekk alvorlege konsekvensar for byen under den andre verdskrigen, då dei produserte kulelager til stridsvogner og fly. Av den årsak utførte dei allierte fleire kraftige bombeåtak på byen frå 1943 til 1945. Byen vart derimot raskt bygd opp att etter krigen.
Bahustræet
Bahustræet er ein veg i Fana bydel i Bergen kommune. Vegen ligg på Bahus ved Kalandseidet og er eit blindvegsystem. Vegen er om lag 300 meter lang.
Namnet vart vedteke i 1986.
Vinnytsia
Vinnytsia (ukrainsk Ві́нниця) er ein by ved breidda av Søndre Bug, sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Vinnytsia oblast. Byen har kring 370 000 innbyggjarar.
Vinnytsia har hatt fleire andre namn, som Vinnitsa (russisk Ви́нница), Vinnica (polsk Winnica), tysk Winniza og rumensk Vinniţa. Alle variantar av namnet viser til det slaviske ordet for vingard.
Geografi
Vinnytsia ligg kring 260 km frå den ukrainske hovudstaden Kiev, 429 km frå hamnebyen Odessa og 369 km frå Lviv. Gavrysjivka internasjonale lufthamn ligg i Vinnytsia og sidan slutten av andre verdskrigen har det vore ein stor sovjetisk flybase her. Det ukrainske luftforsvaret har sidan hatt base i Vinnytsia.
Uri på Sardinia
Uri (sardisk Uri) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 3 009 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 56.81 km² og ligg i ei høgd på 150 meter over havet.
Vinnytsia
Klima
Gjennom året er det 6-9 dagar med kraftig snøfall, 37-60 dagar med tåke, særleg om vinteren og 3-5 dagar med torevêr og hagl.
Historie
Under den stalinistiske undertrykkinga utførte russarane ein massakre i 1937-1938 og massegravene vart grave opp av dei invaderande tyskarane i 1943. Adolf Hitler la det austlegaste hovudkvarteret sitt Führerhauptquartier Varulv nær byen og var her fleire veker i 1942 og tidleg i 1943. Nazistane dreiv sine eigne massakrar i byen og eit estimat er at Einsatzgruppe D tok livet av så mange som 28 000 menneske i byen. Dette omfatta ei nær utrydding av den jødiske folkesetnaden i byen. Eit kjent bilete, Den siste jøden i Vinnytsia, syner eit medlem av Einsatzgruppe D som er i ferd med å ta livet av ein knelande jøde føre ei massegrav. Teksten Den siste jøden i Vinnytsia vart skriven bakpå biletet og vart funne i fotoalbumet til ein tysk soldat.
1616
1616 (romartal MDCXVI) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit skottår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Everton FC
Everton Football Club er ein engelsk fotballklubb som spelar i FA Premier League. Klubben vart stifta i 1878, og var ein av 12 klubbar som starta The Football League i 1888. «The Toffees», som er kallenamnet til Everton, spelar heimekampane sine på Goodison Park i Liverpool. Byen Liverpool ligg ved Irskesjøen i den engelske regionen Nordvest-England, kring seks mil vest for Manchester. Everton er den einaste klubben i England som har spela meir enn 100 sesongar i den øvste divisjonen.
Merry Christmas Darling
«Merry Christmas Darling» er ein song av The Carpenters, skriven av Richard Carpenter og Frank Pooler, og først spelt inn i 1970. Singelen gjekk til topps på julesingellista til Billboard i 1971 og 1973.
Andre versjonar
Songen er òg blitt spelt av Natalie Cole, Amy Grant, Glenn Medeiros, Kimberley Locke, Vanessa L. Williams, Phil Vassar, Boyz II Men, Kyle Vincent, Keali'i Reichel, Briana Cash, Christina Perri, Deana Carter, Jane Monheit og Chicago.
Urzulei
Urzulei (sardisk Orthullè) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 1 231 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 129.64 km² og ligg i ei høgd på 511 meter over havet.
Munnleg overlevering
Munnleg overlevering er ein måte å hugsa ting på i samfunn som legg lita eller inga vekt på skriftleg overlevering. Denne metoden kan formidla litteratur, historie og lovar over generasjonar.
Gamle samfunn, frå det norrøne til det opphavlege australske, har brukt munnleg overlevering til å hugsa det dei såg på som viktig. I dag er slik overlevering mindre viktig, men ho er likevel i framleis bruk i dagens norske samfunn, til dømes i form av vandrehistorier.
Mytiske overleveringar kan ha form som lange dikt eller historier. Dei er meint å formidla visdom, moral og ritual frå ein generasjon til den neste. Andre tradisjonar kan vera meinte til å underhalda, og er korte og lausare i forma - vitsar og mange eventyr er døme på dette. Songar er òg ein viktig del av den munnlege tradisjonen, og mange viktige verk kan bli framførte ved hjelp av musikk.
Er det truverdig?
Mange historikarar ser på munnleg overlevering som ei lite påliteleg kjelde når dei skal rekonstruera kva som faktisk skjedde. I skriftsamfunn er ein då òg kjend med «fjøra som blei til fem høns», korleis ei munnleg historie lett kan endra seg frå ei forteljing til den neste, og til slutt bli heilt ulik det som eigentleg hende.
Dei hinduiske vedaene, som allereie er fleire tusen år gamle, blir framleis lærte munnleg av visse hinduiske trussamfunn, som meiner det er gale å skriva dei ned. Den munnlege lærdommen har ikkje endra seg nemneverdig frå versjonane som blei skrivne ned for over to tusen år sidan.
Med nye øyre
Etter kvart som skriftkulturen vann fram i Europa, godt hjelpt av boktrykkarkunsten til Gutenberg og ein streng vitskapleg metode, fekk den munnlege tradisjonen mindre og mindre verdi. Forteljing av soger og legender blei sett på som noko dei fattige og uutdanna dreiv med.
Langstrandfjorden
Langstrandfjorden er ein fjord på Sørøya i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4,5 km nordvestover til Værbotn i botn av fjorden.
Munnleg overlevering
Med nye øyre
Då denne delen av samfunnet endeleg byrja å få litt respekt, i samband med romantikken og tankane om eit reint, naturleg samfunn, fekk òg den munnlege tradisjonen ein liten dytt oppover på rangstigen. Eventyrsamlarar la i veg først, for å grava opp den kulturskatten som hadde lege gøymd i «folkedjupet». Etter kvar kom antropologar og folkloristar til som prøvde å forstå folk gjennom historiene dei fortalde.
Langstrandfjorden
Fjorden har innløp mellom Værfjellodden i nordaust og Odden i sørvest. Like ved Værfjellodden går fjordarmen Sandfjorden nordover. Ved Odden i sør går Kuvika sørvestover. Innover i fjorden ligg grenda Langfjorden på austsida av fjorden. Det djupaste punktet i fjorden er 60 meter mellom Kråkneset og Gamneset.
1617
1617 (romartal MDCXVII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Atomsymbol
Atomsymbol eller kjemisk symbol er ei forkorting for namnet på eit grunnstoff. Symbolet er ein eller to bokstavar, ofte frå det greske eller latinske namnet. Gull med atomsymbolet Au (etter latin aurum) er eit døme.
469 Argentina
469 Argentina er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. februar 1901 av Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Atomsymbol
Den første bokstaven i symbolet er alltid stor, den andre liten. Co (kobolt) er eit grunnstoff, men CO (karbonmonoksid) er ei sambinding.
Atomsymbola er vist i periodesystemet, og vert brukt i reaksjonslikningar.
Yobes Ondieki
Yobes Ondieki er ein kenyansk tidlegare langdistanseløpar.
Aktiv
På 1980-talet studerte Yobes Ondieki i Iowa i USA der han var ein aktiv idrettsmann, særleg i terrengløp. Som langdistanseløpar var han i stand til å halda god fart over lengre tid, men mangla ein god sluttspurt. Under sommar-OL 1988 i Seoul deltok han på 5000 meter, men enda på 12. plass. Også under neste OL, sommar-OL 1992 i Barcelona var det sluttspurten som mangla hjå Ondieki og som gjorde at han enda på ein femteplass.
Ondieki sin største idrettsmedalje er VM-gull på 5000 meter frå Tokyo i 1991. Han sprang inn på 13,14.45 og sette meisterskapsrekord. Dessutan vart Ondieki den fyrste løparen som sprang 10 000 meter på under 27 minutt og dermed sette ny verdsrekord. Dette skjedde på Bislett stadion under Bislett Games den 10. juli 1993, og Ondieki vart tildelt Bislett-medaljen for prestasjonen. Verdsrekorden heldt fram til juli neste år, då han vart slått av William Sigei.
Ondieki var gift med maratonløparen Lisa Martin frå Australia, men dei er no skilde.
Delstaten Chihuahua
Chihuahu er ein delstat i den nordlege delen av Mexico. Han er òg den største delstaten med eit flatevidd på 244 938 km². Chihuahua grensar till USA i nord, Coahuila i aust, Sinaloa og Durango i sør, og Sonora i vest.
Chihuahua er hovudstaden og den største byen er Ciudad Juárez. Delstaten har om lag 3 241 444 innbyggjarjar.
Delstaten har kallenamnet El Estado grande (nynorsk Den store delstaten).
Bahusstraumen
Namnet vart vedteke i 1986.
East av Tangerine Dream
East er det 87. albumet totalt og det 19. konsertalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeven i mai 2004. Dette var det andre av i alt fem album i den såkalla Vault-serien til bandet.
East inneheld det meste av konserten og eitt ekstranummer	som Tangerine Dream spelte i februar 1990 i Aust-Berlin, kring tre månader etter Berlinmuren fall. Konserten vert stundom kalla «Brand'n'burger-konserten».
Konserten var spesiell på mange måtar. Det var den einaste konserten etter studioalbumet Lily on the Beach (1989) og Tangerine Dream bestod av fem medlemmar for første gongen i historia deira på denne tida. Det var den første konserten med Jerome Froese og Linda Spa som ein del av bandet. Hubert Waldner, som spelte på konserten, spelte ikkje på andre konsertar med Tangerine Dream, men var med som gjesteartist på Lily on the Beach og Melrose). Dette var òg den siste konserten bandet spelte i eit delt Berlin, kring ti år etter den første konserten deira der i Palast der Republik, som det finst opptak av på Quichotte. Albumet kunne berre tingast via nettsida til Tangerine Dream. Dei første 200 som bestilte plata fekk sine eksemplar signerte av Edgar Froese og Jerome Froese, med handskriven nummerering på baksida. Desse kom òg med ei bonusplate. Desse 200 platene vart utselde på under 24 timar. I januar 2007 vart albumet tilgjengeleg digitalt i nettbutikken til Tangerine Dream. I mars 2009 kom albumet ut for ålment sal, men då med eit nytt plateomslag.
Slettnesfjorden
Slettnesfjorden er ein fjord på Sørøya i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 3 km vestover til Fjordabotn.
Fjorden har innløp mellom Slettnes i nordaust og Nordre Gjeltindneset i sørvest. Gardsbruket Sørsida ligg på nordsida av fjorden. I tillegg ligg det spreidde bygg ved fjorden, men desse er utan vegsamband. Fjorden er 130 meter djup på det meste like ved munningen.
Drei Schwestern
Drei Schwestern («Tre systrer») er eit fjell med tre taggar på grensa mellom Liechtenstein og forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Fjelltoppen er ein ein mange i Rätikonfjella.
Võhanduelva
Võhandu (estisk Võhandu jõgi) er den lengste elva i Estland med ei lengd på 162 km. Ho har eit nedslagsfelt på 1420 km².
Võhandu spring ut nær landsbyen Saverna (Valgjärve kommune) og renn nær landsbyen Võõpsu (Mikitamäe kommune) i innsjøen Lämmijärv. Oppfor innsjøen vert elva òg kalla Vagula og Pühajõgi («Den heilage elva»). Den nedre delen av elva vert stundom kalla Voo. Võhandu er farbar frå innsjøen Peipus og opp til Võõpsu.
Av sideelvar til Võhandu finn ein Mügra, Kokle, Sillaotsa, Kärgula, Jaska, Rõuge, Koreli, Iskna, Palumõisa, Pahtpää, Mädajõgi og Varesmäe, linkerseits Parisoo, Karioja, Viluste og Toolamaa.
Sidan 1963 har Võhandudalen vore eit verna område.
Sein ordovicium
Sein ordovicium, òg kalla øvre ordovicium av geologar, er den tredje epoken i ordovicium og vart frå tida 461 til 443,7±1,5 millionar år sidan.
På denne tida kolliderte Vest- og Sentral-Europa med Nord-Amerika og danna Laurentia, medan isbrear vart danna på Gondwana, som låg over Sørpolen. Dette førte til eit fall i den globale temperaturen og «ishus»-tilhøve.
Det meste av livet i denne perioden heldt fram å bløme, men ved og nær enden av perioden var det fleire masseutryddingar som råka hardt plantonliknande grupper som konodontar og graptolittar, samt grupper av trilobittar (agnostida og pytchopariida, som døydde heilt ut og asaphida som vart kraftig redusert). Armføtingar, mosdyr og pigghudingar vart òg hardt råka, medan endoceride blekksprutar døydde heilt ut, bortsett frå frå mogelege sjeldne artar i silur. Den ordovikisk-siluriske masseutryddinga kan gått til på grunn av istida som oppstod i slutten av ordovicium og var ein av dei kaldaste periodane dei siste 600 millionar åra av historia til jorda.
Castellón de la Plana
Castellón de la Plana (valenciansk Castelló de la Plana) er provinshovudstaden i Castellón i regionen Valencia i Spania aust på Den iberiske halvøya på Costa del Azahar ved Middelhavet. Byen har opp under 180 000 innbyggjarar.
Historie
Den første kjende bygningen i området var den mauriske borga Fadrell, nær Alquerías de La Plana. Byen vart offisielt grunnlagt i 1251 etter at det mauriske kongedømet Valencia vart erobra av kong Jakob I av Aragon i 1223. Jakob gav kongeleg løyve til å flytte byen frå fjella til sletta nedanfor den 8. september 1251, og segna fortel at flyttinga var ferdig den tredje søndagen i faste i 1252. I mellomalderen var byen verna av vollgraver, murar og tårn, og det vart bygd ei kyrkje. Seinare kom det ein katedral. På 1600-talet var byen ein av dei siste skansane i Revolta de les Germanies (dei lokale lauga). Han støtta erkehertug Karl av Austerrike i den spanske arvefølgjekrigen (1701-14), men vart seinare erobra av troppane til Filip d'Anjou.
På 1800-talet vart bymurane riven ned og byen utvida seg sakte, ein prosess avbroten av den spanske sjølvstendekrigen mot Napoleon (1804-1814) og karlistkrigane (1833-1863). I 1833 vart Castellón hovudstad i ein ny provins. På andre halvdel av 1800-talet vokste byen igjen, særleg etter at jernbanen kom og hamna vart utvida.
I 1991 vart Jaume I universitet oppretta. Den lokale økonomien er i dag basert på industri og handverk.
Usellus
Usellus (sardisk Usèddus) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 773 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 35.07 km² og ligg i ei høgd på 289 meter over havet.
Torstein Bugge Høverstad
Torstein Bugge Høverstad er ein norsk gjendiktar, omsetjar og lyrikar frå Narvik. Han er mest kjend for å ha gjendikta bøkene til J.R.R. Tolkien og J.K. Rowling til norsk, men han har gjendikta mykje anna også, til dømes verk av William Shakespeare og Ray Bradbury.
Gjendiktingane hans av Tolkien og Rowling skil seg frå dei fleste andre gjendiktingane av desse forfattarane til andre språk ved at han har gjendikta også namna i bøkene til norsk.
1618
1618 (romartal MDCXVIII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
470 Kilia
470 Kilia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. april 1901 av Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Nesbru
Nesbru er ein stad i Asker kommune som har fått namn etter Nes bru (Næs bro etter gamal skrivemåte), ei lita steinkvelvbru frå sist på 1700-talet over den vesle Neselva. Neselva har fått namn etter gardane Nes som ligg på høgdedraga mellom elva og sundet mot Nesøya. Namnet Nesbru på denne staden er etter måten ungt.
På Nesbru ligg Nesbru videregående skole, eit hotell og bygningar for handel- og kontorverksemder. Det internasjonale møbelkonsernet IKEA opna sin fyrste forretning utanfor Sverige på Nesbru; denne forretninga vart etter ei tid flytta til nytt, stort bygg på Slependen i Asker kommune, på tomta der forretninga framleis ligg, men i eit nytt og større bygg.
Særleg etter at ein av dei manuelle telefonstasjonane i Asker kommune fekk namnet Nesbru og hadde lokale i eit hus attmed Nes bru (telefonnettet i Asker kommune vart ikkje automatisert før i 1964), vart namnet Nesbru knytt til eit stort område ved at dei som telefonerte til abonnentar i området stendig fekk høyre namnet Nesbru som velkomstord av tenestefolka på sentralen når dei skulle be om at sambandet vart sett opp. Etter at det vart oppretta eit posthus med namnet Nesbru i nærleiken av Nes bru, slik at eit stort område fekk Nesbru som postadresse, vart denne namnebruken forsterka. Tidlegare hadde stroket hatt postadressa Billingstad eller Hvalstad, då dei næraste posthusa låg på stasjonane Billingstad og Hvalstad på Drammensbanen. Men sjølv om mange ser på Nesbru som eit større distrikt i Asker på grunn av postadressa, er Nesbru i lokal tale framleis ein stad med avgrensa storleik, og femnar soleis ikkje om til dømes Holmen, sjølv om postkontoret Nesbru vart flytta til Holmen etter ei tid. Som stad grensar Nesbru til stadane Holmen, Hvalstad, Billingstad og den luten av Slependen som ligg i Asker kommune.
Øyar i Estland
Dette er ei liste over nokre av øyane i Estland. Totalt har Estland 1521 øyar.
A
Abruka - Adralaid - Aegna (Wulf) - Ahelaid - Aherahu (Atla) - Aherahu - Ahessäär - Ahtra - Aksi - Allirahu - Allirahu  (Väike-Prangli) - Allirahu - Allu - Alumine Vaika - Anekäbrud – Ankrurahu - Annilaid (Anõlaid) - Antsulaiud – Anulaid
E
Eerikukivi - Eerikulaid - Elmrahu - Esirahu
G
Gretagrund
H
Hanemaa - Hanerahu - Hanikatsi laid - Hara - Harilaid, utanfor Vormsi - Harilaid, off Saaremaa - Heinlaid (Kõiguste laht) - Heinlaid (Väinameri) - Hellamaa rahu - Hiiumaa (Dagö) - Härjakare - Härjamaa  - Hobulaid - Hõralaid - Hülgelaid –Hülgerahu
I
Imutilaid - Innarahu
J
Juksirahu
K
Kadakalaid - Kaevatsi laid - Kahtla laid - Kajakarahu - Kakralaid - Kakrarahu - Karirahu - Kassari - Kasselaid - Keri (Kokskär) - Keskmine Vaika - Kesselaid - Kihnu (Kynö) - Kitselaid — Koerakuiv — Koipsi – Kreenholm - Kriimi laid - Kräsuli - Kuivarahu - Külalaid - Kullilaid - Kullipank - Kumari - Kungli - Kunnati laid - Kuradisäär - Kurgurahu - Kõinastu laid - Kõrgelaid - Kõrksaar - Kõverlaid - Kõinastu laid - Käkimaa - Käkirahu
L
Laasirahu - Laidu – Langekare - Leemetikare - Liia - Liisi - Liivakari - Linnusitamaa - Loonalaid - Luigerahu – Läkumätas
M
Maakrirahu - Manilaid - Mardirahu - Maturahu – Mihklirahu – Mohni - Mondelaid - Muhu (Moon) - Munaderahu - Munasaar - Mustarahu - Mustpank - Mustpank i Vaika
O
Öakse - Oitma – Ojurahu – Orikalaid - Osmussaar (Odensholm)
S
Saare ots - Saaremaa (Ösel) - Saarnaki laid - Salava - Sangelaid - Seasaar - Selglaid - Sepasitik – Sillalaid - Sipelgarahu - Sitakare - Sokulaid — Sorgu - Suuregi laid – Suurepoldi – Suurlaid - Suur-Pakri (Västerö) - Suurrahu - Sõmeri
U
Udrikulaid – Uhtju saar — Uhtju saared - Umalakotid - Umblu - Urverahu — Uus-Nootamaa
V
Vahase - Vahelmisrahu – Vaika saared - Vaindloo - Valgerahu - Vareslaid (Käina laht) - Vareslaid (Väinameri) - Varesrahu - Vasikalaid – Vesiloo - Vesitükimaa - Viirelaid - Vilsandi - Vissulaid - Vohilaid - Vormsi (Ormsö) - Võilaid - Võrgukare - Väike-Pakri (Österö) - Väike-Tulpe
Ö
Öakse
Ü
Ülemine Vaika
Hamnefjorden
Fjorden har innløp mellom Husfjordnes i vest og Fella i aust. Fellaholmen og Lilleholmen ligg like innanfor innløpet. Det ligg spreidde bygg langs med fjorden, men ingen vegsamband eller gardsbruk. Fjorden er 120 meter djup ved munningen på det djupaste.
Gampriner Seele
Gampriner Seele er den einaste innsjøen i Liechtenstein. Han vart danna då Rhinen flauma over med enorm erosjon i 1927. Innsjøen ligg 435 meter over havet ved landsbyen Bendern–Gamprin.
Gampriner Seele er omringa av tett lauvskog. Det vakre området vart gjort om til eit verna naturområde av regjeringa i 1961. Ein røyrleidning frå ein innlandskanal i nærleiken gjev innsjøen tilførsel av ferskvatn og nok oksygen.
Arizona Live '92
Arizona Live '92 er det 88. albumet totalt og det 20. konsertalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeven i august 2004. Dette var det tredje av i alt fem album i den såkalla Vault-serien til bandet.
Arizona Live inneheld ein komplett konsert frå den nordamerikanske turneen deira i 1992. Konserten inneheld konsertversjonar av spor frå albuma Risky Business (1984), Melrose (1990) og Rockoon (1992), i tillegg til to komposisjonar som kom ut seinare på albuma Turn of the Tides (1994) og Oasis (1997). Dei ni andre spora har aldri vore gjevne ut på studioalbum, men var med på konsertalbumet 220 Volt Live (1993), som består av høgdepunkt frå turneen deira i 1992, men ikkje ein komplett konsert.
I følgje nettsida til Jerome Froese skulle dette albumet alt ha kome ut i 1993 som 220 Volt, men plateselskapet ønskte ikkje å gje ut eit dobbeltalbum.
I mars 2009 kom albumet ut på ny med eit nytt plateomslag.
Tremadocium
Tremadocium er den første internasjonalt godkjende alderen i ordovicium i paleozoikum. Han varte om lag 9,7 millionar år, frå om lag 488,3 ± 1,7 til om lag 478,6 ± 1,7 millionar år sidan.
Tremadocium starta med at havnivået steig og dekte store landområde. Spor av dette er funne i Austersjøen og indikerer at det var tre eller fire slik hendingar i tremadocium. Dei grunne havområda dekte ein mykje større del av landjorda enn det gjer i dag.
Grensa som er vald for starten på både tremadocium og ordovicium er særs nyttig. Sidan han samsvarar så bra med førekomstar av graptolittar, konodontar og trilobittar, gjer byrjinga av tremadocium at forskarar ikkje berre kan sette dei forskjellige artane i samanheng til kvarandre, men òg artar som ein fann i lag med dei innanfor same område. Dette gjer det enklare å plassere mange andre artar til andre tider i forhold til byrjinga av ordovicium.
Den ordovikisk-siluriske masseutryddinga
Historie
Utyddinga skjedde ved grensa mellom periodane ordovicium og silur og markerer grensa mellom desse to. Under hendinga var det fleire markante endringar på biologisk reaktive isotopar av karbon og oksygen og denne kompleksiteten indikerer at det var fleire hendingar som kom tett etter kvarandre, eller ei enkel hending med fleire fasar.
På denne tida levde dei mest avanserte fleircella organismane i havet og rundt 100 slekter døydde ut, eller om lag 49 % av alle slektene som var til. Armføtingar og mosdyr vart kraftig redusert, samt mange trilobittar, konodontar og graptolittar.
Mogelege årsaker
Desse utryddingane vert for tida forska på, men teorien som har mest støtte er at han vart utløyst av ei langvarig istid, kanskje den mest alvorlege istida i heile fanerozoikum. Før hendinga vart eit fall i karbondioksid i atmosfæren, som så selektivt påverka dei grunne havområda der dei fleste organismane heldt til. Under ei istid vert mykje vatn i verdshava butte opp i isen, så havnivået under istida fall og fjerna mange økologiske nisjar. Havnivået auka så truleg igjen, før det nok ein gong trekte seg tilbake og tok fleire liv.
Det kaldare klimaet førte til sterkare djuphavsstraumar og førte oksygen med seg til djuphavet. Det utvikla seg eit dyreliv nede i djupet, men det forsvann raskt då djuphavet igjen vart oksygenfattig. Dei overlevande artane var dei som takla endringane og fylte dei tomme økologiske nisjene som dei utdøydde dyra etterlet.
Gammaglimt-hypotesen
Enkelte forskarar har føreslått at den første utryddinga kan ha kome av eit gammaglimt frå ei eksploderande stjerne 6000 lysår frå jorda. Eit slikt glimt på berre 10 sekund ville ha fjerna heile ozonlaget på jorda og utsett organismane ved overflata for UV-stråling, som ville ha teke livet av mange artar og ført til eit fall i temperaturen. Sjølv om det ikkje er usannsynleg er det ingen andre spor som tyder på at ei slik hending faktisk har skjedd.
Slutten på hendinga
Den andre episoden enda då smeltande isbrear fekk havet til å stige og stabilisere seg att. Dette førte til nytt biologisk mangfald hos dei overlevande rekkene.
Kjelder
''
1619
1619 (romartal MDCXIX) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Spirits Bay
Spirits Bay er ei havbukt som ligg heilt nord på halvøya Aupouri Peninsula på nordspissen av Nordøya på New Zealand i regionen Northland.
Klima i Sør-Stillehavet
Klimaet i Sør-Stillehavet er for det meste tropisk for dei fleste av dei mange øyane som ligg i dette store havområdet. Det einaste uvêret ein treng å uroe seg for i dette området er tropiske syklonar. Hovudsakleg er det dei vestlege områda som er mest utsett, nær Salomonøyane, Tuvalu og Vanuatu. Under El Niño-episodar flyttar som regel syklonaktiviteten seg lenger austover mot øyar som Fiji, Samoa og Tahiti. Under La Niña vert derimot aktiviteten ført enno lenger vestover enn vanleg. Dei fleste syklonane går vest- eller sørvestover, og snur så austover igjen når dei har flytta seg sør for 20 ºS og bort frå dei fleste øyane i området.
Bortsett frå dei tropiske syklonane er klimaet hovudsakleg vått. Temperaturane er forholdsvis høge, men litt lågare på vinterstid. Den søraustlege passatvinden bles nesten konstant og fører med seg regnbyger. I det store og heile er det ein god del våtare her enn i Karibia, særleg jo lenger vest ein kjem. Søraustsida av øyane, som møter den søraustlege passatvinden, får som regel litt meir nedbør enn dei nordvestlege områda. Nokre gongar i månaden kan det regne jamt i eit par dagar, men enkelte år kan ein òg ha opphaldsvêr i fleire veker.
Darriwilium
Darriwilium er ein alder i mellomordovicium. Han varte frå 468,1 ± 1,6 millionar år sidan til 460,9 ± 1,6 millionar år sidan.
Massesenter
Massesenter, massefellespunktet og tyngdepunktet til eit system med partiklar er, eit spesifikt punkt, der i mange tilfelle, systemet oppfører seg som om det massen til systemet var konsentrert i eit punkt. Massefellespunktet gjeld berre for partiklane som systemet består av. I tilfellet av ein stivt lekam, er massefellespunktet eit fast punkt i samsvar med lekamen, men ikkje naudsynleg i kontakt med lekamen. For ein tilfeldig fordeling av massar vil massefellespunktet kunne vere eit punkt i rommet som moglegvis ikkje korresponderer til massen kvar for seg. I samanheng med eit heilt uniformt gravitasjonsfelt, blir massefellespunktet ofte kalla tyngdepunktet, det vil seie det punktet der det blir sagt tyngdekrafta påverkar lekamen.
Massefellespunktet stemmer ikkje alltid overeins med det geometriske senteret til lekamen. Dette blir mykje utnytta som til dømes, av ingeniørar som prøver å designe bilar med så lågt tyngdepunkt som mogleg og høgdehopparar som bøyer kroppen sin på ein slik måte at kroppen overstig stonga samstundes som massesenteret deira ikkje gjer det.
Definisjon
Massesenteret \mathbf{R} av eit system av partiklar er definert som gjennomsnittet av posisjonane deira,, vekta på massane deira, m_i:
For ei kontinuerleg fordeling av massetettleik og total masse M, blir summen eit integral:
Dersom tettleiken til ein lekam er uniform blir massesenteret det same som det geometriske senteret.
Historie
Konseptet av eit massesenter vart først introdusert av den greske matematikaren, fysikaren og ingeniøren Arkimedes. Arkimedes viste at dreiemomentet til ei stang var det same om vekter på stonga var fordelt eller om dei var samla på eit punkt i massesenteret. I forsøk med flytande massar viste han at orienteringa til den flytande massen er den same som gjer tyngdepunkta deira lågast mogleg. Han utvikla matematiske teknikkar for å finne massesenter for objekt med jamt fordelt masse ved hjelp av ulike veldefinerte former. I mellomalderen vart teoriane om massesenter vidareutvikla av Abu Rayhan Biruni, al-Razi (latinisert som Rhazes), Omar Khayyám og al-Khazini.
Kiek in de Kök i Tallinn
Kiek in de Kök (norsk: Ein kik inn på kjøkkenet) er eit festningstårn i Tallinn, hovudstaden i Estland.
Kaipara Harbour
Kaipara Harbour er ei naturleg hamn som er danna av eit innløp frå Tasmanhavet nær byrjinga av halvøya North Auckland Peninsula på vestsida av Nordøya på New Zealand.
Kiek in de Kök i Tallinn
Namnet er ikkje heilt unikt; det er eit nedertysk namn som i mellomalderen vart teke i bruk også fleire stader om konkrete festningstårn. Ein kunne frå desse høge byggverka så å seie kike inn på kjøkkena til borgarane i husa nedanfor.
Kaipara Harbour
Denne hamna er ei av dei største av dette slaget i verda. Det er ei svært grunn og brei hamn som dekkjer eit areal på 530 km2, og ho har meir enn 3200 km strandlinje. Ho strekkjer seg vel 60 kilometer frå nord til sør, og har om lag midt på eit fire km breitt innløp frå Tasmanhavet. Elva Wairoa River renn ut i den nordre enden av hamna. Fleire større armar strekkjer seg innover i halvøya nordaust i hamna, ein av dei endar nær byen Maungaturoto, berre ti km frå Stillehavskysten.
Kiek in de Kök i Tallinn
Det aktuelle tårnet i Tallinn er ein del av festningsverket til borga Castrum Danorum. Det vart bygt som kanontårn seint på 1400-talet, om lag i 1475. Tårnet er 49,4 meter høgt, har ein diameter på 17 m, og murane er 3–4 m tjukke. Det var i si tid det største av sitt slag i Nord-Europa.
Kaipara Harbour
Sjølv om Kaipara offisielt vert kalla ei hamn, vert ho sjeldan nytta av skipsfarten, på grunn av farefulle tidvasstraumar og grunnar i innløpet. Derfor ligg det ingen større busetnader i strandområda her, men det ligg mange mindre langs kystlinja.
Kiek in de Kök i Tallinn
Under Livlandskrigen vart tårnet delvis øydelagt, men vart seinare gjenoppbygt. I dag er det mura inn kanonkuler i veggene som minne om skadane. Det er no heilt restaurert til den utsjånaden det hadde på 1600-talet, og husar ein del av bymuseet i Tallinn, med ei utstilling om Tallinn si utvikling og militære historie.
Kaipara Harbour
Administrativt ligg den sørlege delen av hamna i regionen Auckland, medan den nordlege ligg i Northland.
Husfjorden
Husfjorden (samisk Iibmavuotna) er ein fjord på Sørøya i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4,5 km nordvestover til Polldalen i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Husfjordnes i nord og Slåtten i sør. Inst i fjorden ligg dei to vågane Pollen i vest og Nordbotn i nord. Fjorden er 108 meter på det djupaste mellom Sommarsetneset på sørsida og Storholmen like utanfor Pollen i vest.
Det er ingen busetnader ved fjorden.
Grauspitz
Grauspitz (Vorder Grauspitz på enkelte kart) er det høgaste fjellet i Liechtenstein med ei høgd på 2 599 meter over havet. Det ligg i fjellkjeda Rätikon. Den lettaste ruta til topps går opp over Hinter Grauspitz (Schwarzhorn) og langs ei gruppe på 3-4 skarpe, smale ryggar.
Floium
Floium, òg kalla arenig, er den andre alderen i ordovicium i paleozoikum. Perioden startar for 478,6 ± 1,7 millionar år sidan og endra for 471,8 ± 1,6 millionar år sidan. Han kjem etter tremadocium og før stadium III.
Floium er markert med ei brå auke i havnivået på jorda. Dette førte til store grunne havområde der dyrelivet treivst og utvikla seg kraftig.
Ussana
Ussana (sardisk Ùssana) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 4 198 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 32,82 km² og ligg i ei høgd på 97 meter over havet.
Toralv Maurstad
Toralv Maurstad var ein norsk skodespelar, regissør og teatersjef frå Bærum. Toralv Maurstad var sonen til Alfred Maurstad. Han tok utdanning som skodespelar ved Royal Academy of Dramatic Art i London, og debuterte ved Trøndelag Teater i 1949. Han fekk gjennombrotet sitt som Holt i Det lykkelige valg. Han var tilsett ved Det Nye Teater i perioden 1951–1954, og var ved Nationaltheatret i perioden 1954–1967. Maurstad var teatersjef for Oslo Nye Teater i perioden 1967–1978, og for Nationaltheatret i åra 1978–1986. Etter 1986 var han frilansar. Han var òg godt kjend for rolla si som Georg Anker-Hansen i TV2-serien Hotel Cæsar.
North Cape på New Zealand
North Cape på New Zealand er eit nes som ligg heilt nord på halvøya North Auckland Peninsula på Nordøya. Neset er den nordaustlege spissen til halvøya Aupouri Peninsula og ligg 30 km aust for Cape Reinga. Namnet er stundom bruka berre på dette yttarste neset, som på språket til māoriane ber namnet Otou, og som har utsikt mot øya Murimotu Island. Namnet kan også peika på eit vidare landområde som strekkjer seg om lag fem km vestetter frå Murimotu Island mot Kerr Point (Ngatuatata), og omfattar Surville Cliffs. Dette større North Cape, og særleg Surville Cliffs, er det nordlegaste området på hovudøyene på New Zealand, og ligg om lag tre km lenger nord enn Cape Reinga. Denne omtalen dekkjer dette vidare North Cape.
North Cape var ein gong ei øy danna av ein undersjøisk vulkan. Sand som havstraumane la frå seg, danna etter kvart ei landtunge, no kjend som Waikuku Flat, som batt denne øya saman med resten av Aupouri Peninsula. Landområdet og landtunga dannar no til saman halvøya North Cape Peninsula.
Miljøvern
Ein stor del av North Cape ligg i eit verna område, the North Cape Scientific Reserve. Føremålet med verneområdet er å ta vare på den unike floraen og faunaen på staden. Noko av denne er endemisk i eit lite område på Surville Cliffs. Eit elektrisk gjerde vart sett opp i 2000 for å danna ei «innlandsøy» som skal halda ulike skadedyr, t.d. pungrevar (revekusu), (lat. Trichosurus vulpecula) (på New Zealand kalla possum)) og halvville hestar borte frå staden. Området er stengt for publikum og administrert av miljøverndepartementet på New Zealand, (New Zealand Department of Conservation, DoC).
Mykje av Waikuku Flat ligg i eit anna DoC-reservat, Mokaikai Scenic Reserve, som strekkjer seg sør til hamna Parengarenga Harbour. Dette reservatet er ope for publikum, men tilgangen over land går gjennom eit område eigd av māoristammar som må gje løyve til å passera. Ei anna stripe med māoriland ligg mellom Mokaikaireservatet og North Capereservatet. Denne stripa omfattar den sørlege delen av North Cape og nordgrensa til Waikuku Flat. Ho strekkjer seg frå Kerr Point og nordenden av Tom Bowling Bay på nordkysten og over til Tokatoka Point på vestkysten.
Cleveland - June 24th 1986
Cleveland - June 24th 1986 er det 89. albumet totalt og det 21. konsertalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeven i mai 2005 som eit dobbeltalbum. Dette var det femte av i alt ni album i den såkalla Bootmoon-serien til bandet, som i stor grad bestod av piratkopiopptak frå publikum, men dette albumet har god lyd frå miksebordet. Alle desse platene vart berre utgjeve i eit avgrensa opplag på 10 000 eksemplar og selde til ein ganske høg pris.
Opptaket vart gjort 24. juni 1986 i Cleveland i USA.
Både dette albumet og det neste i serien, Brighton - March 25th 1986, kom òg ut same månaden i ei innpakning kalla Vault IV, som var den fjerde utgjevinga i Vault-serien til bandet.
Kobbefjorden
Kobbefjorden er namnet på fleire fjordar i Noreg:
1621
1621 (romartal MDCXXI) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.
Alfred Maurstad
Alfred Maurstad var ein norsk skodespelar, spelemann og regissør. Han vart fødd på Maurstad i Nordfjord.
Frå tidleg ungdom spela Alfred Maurstad til dans i Nordfjord, og gjorde fleire store konsertinnspelingar av norske slåttar med hardingfele. Han var ein av dei fyrste som spela hardingfele i norsk radio på 1920-talet. Og han var med i "Hardinfeletrioen" saman med Eivind Groven og Sigbjørn Bernhoft Osa.
Maurstad tok underoffisersskulen i Bergen. Han debuterte på Det Norske Teatret i 1920, og jobba på Nationaltheatret frå 1931. Han var sjef for Trøndelag Teater frå 1948 til 1950.
Maurstad spela hovudrolla i fleire suksessfilmar som Fant, Tørres Snørtevold og Gjest Baardsen.
Som skodespelar vart han legendarisk for tolkingane av hovudrollene i Ibsens Peer Gynt og Hans E. Kincks Driftekaren. I 1955 vann han Aamot-statuetten.
I feriane budde Alfred Maurstad på det vesle småbruket på Maurstad. Det vart sidan overteke av skodespelarsonen Toralv Maurstad (f. 1926). Alfred Maurstad er også far til skodespelar Mari Maurstad.
Alfred Maurstad var Kommandør av St. Olavs orden. I 1977 vart Maurstad-monumentet (av Arnold Haukeland) avduka i Maurstad-parken på Nordfjordeid.
Augepål
Augepål (Trisopterus esmarkii) er ein fiskeart i torskefamilien. Han er ein viktig industrifisk som vert nytta til produksjon av fiskemjøl og olje.