cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stoltz Island
Stoltz Island er ei lita øy utanfor nordvestkysten av Aleksanderøya i Antarktis, 7 nautiske mil (13 km) sør for Cape Vostok. Øya vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1966, og kartlagd av DOS, 1977, frå fotografi og satellittbilete av Landsat i januar 1974. Ho vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Charles L. Stoltz i US Navy fotograf i Naval Support Force i Antarktis under Operasjon Deepfreeze, 1970 og 1971,
Jens Konrad Eggvin
Eggvin arbeidde som vitskapleg konsulent ved Fiskeridirektoratet i Bergen, tok doktorgraden i 1941. Han leia fleire oseanografiske tokt langs norskekysten og i Norskehavet, og oppretta faste oseanografiske stasjonar. Særleg arbeidde han med å føresjå innsiget av skrei i Lofoten og Finnmark ut frå kjennskap til temperatur- og straumforhold. Eggvin tok del i arbeidet med å opprette eit storstilt, internasjonalt observasjonsnetteverk med omsyn på varsling av oseanografiske forhold.
Eplet Bed & Apple
Eplet Bed & Apple er eit backpacker-gjestehus i ein frukthage i Luster. Eplet har økologiske bær i hagen og eigen juicefabrikk i kjellaren. Dei tilbyr mellom anna gratis syklar, hengekøyer i trea, flaskelam og eit reisevant vertskap.
Handball-EM 2018 for menn
Europameisterskapen i handball 2018 for menn, den 13. i rekka, vart avvikla i dagane frå 12. til 28. januar 2018 i Kroatia. 16 land deltok i turneringa: Austerrike, Danmark, Frankrike, Island, Kroatia, Kviterussland, Makedonia, Montenegro, Noreg, Russland, Serbia, Slovenia, Spania, Sverige, Tyskland og Ungarn.
Gull, sølv og bronse
Spania vann EM-gull for fyrste gong etter finalesiger 29–23 over Sverige, ved pause leia Sverige 14–12. Flest mål for Spania skåra David Balaguer og Ferran Solé, begge med 5 mål. Raúl Entrerríos, Aleks Dujsjebajev og Aitor Ariño stod for kvar sine 4 nettkjenningar. Julen Aguinagalde, Adrià Figueras, Iosu Goñi, Gedeón Guardiola, Eduardo Gurbindo, Valero Rivera og Daniel Sarmiento skåra 1 mål alle. Målvakt: Arpad Sterbik. Jesper Nielsen vart svensk toppskårar med 5 mål. Frankrike kom på bronseplassen då laget slo Danmark med 32 mot 29 mål.
Gruppe A
--
Gruppe B
---
Eurovision (fleirtyding)
Eurovision kan visa til:
Handball-EM 2018 for menn
Gruppe B
-
Gruppe C
-
Pony Lake
Pony Lake er ein liten innsjø like nord for Flaggstaff Point ved Cape Royds på Ross Island. Han vart namngjeven av den britiske antarktiskekspedisjonen (1907–09), som bygde vinterhytta si nær denne innsjøen, fordi dei hadde ponniane tjora i nærleiken.
Gasherbrum IV
Gasherbrum IV er med det syttande høgste fjellet i verda og det femte høgste i Gasherbrum-gruppa, som det òg gav namn til. Grensa mellom Pakistan og Kina går over nordaust- og nordvestegga. Toppegga med hovudttoppen ligg sør for grensa og dermed i Pakistan. I godt vêr strålar vestveggen i kveldssola og derfor blir Gasherbrum ofte omsett med «lysande vegg». Den eigentlege tydinga er det ikkje mindre treffande «vakkert fjell».
Klatrehistorikk
6. august 1958 lukkast det ein italiensk ekspedisjon under leiing av Riccardo Cassin å førsteklatre fjellet. Først på toppen var Walter Bonatti og Carlo Mauri. Ruta gjekk over nordaustegga
Vestveggen blei lenge rekna som eit av dei siste store problema innan klatresporten. I 1985 gjekk austerrikaren Robert Schauer og polakken Wojciech Kurtyka denne veggen i alpin stil, dvs utan bærarar, høgdeleirar, faste tau eller medbrakt oksygen. Dei nådde den 20 meter lågare nordtoppen, men det var dårleg vêr og dei var utmatta, så dei tok ikkje sjansen på traversen over toppegga til hovudttoppen.
Hovudtoppen blei ikkje klatra igjen før i 1986, då Greg Child, Tim Macartney-Snape og Tom Hargis gjekk over nordvestegga. Eit koreansk lag lukkast i 1997 med med å klatre vesteveggen over ei anna rute.
Sot
Sot er forbrenningsrestar som vert danna når det er  overskott av karbon (brensel) i forhold til oksygen (luft). Sot består 80-90 % av i hovudsak amorft karbon, resten er hydrogen. Sot vert danna gjennom ein prosess i fleire steg. Fyrst skjer det ein nedbryting av brenselet til alkyner. Desse vert polymerisert til polyaromatiserte hydrokarboner (PAH). Deretter kondenserer partiklane og mister ytterlegare hydrogen, for til slutt å bli agglomerert til sotpartiklar. Det finst fleire grensverdiar for den tilatna mengde sot, både når det gjeld avgass-utslepp og konsentrasjon i lufta. EU-direktiv har definert grenseverdien for sot i lufta til 50 µg/m3.
Sgwd Henrhyd
Sgwd Henrhyd er det høgaste fossefallet i det sørlege Wales, med ei høgd på 27,4 meter. Det ligg i Brecon Beacons nasjonalpark i Neath Port Talbot, og området er eigd av National Trust.
Fossen ligg i dalen som blir danna av elva Nant Llech. Den næraste landsbyen er Coelbren, som ligg ved vegen mellom Glynneath og Abercrad. Ein når fossen via ein bratt sti ned i dalen, og han er eit populært turistmål.
Albert Hustin
Albert Hustin var ein belgisk lege som oppdaga korleis ein kunne konservera blod og utførte den første ikkje-direkte blodoverføringa.
Hustin var fødd i Ethe, ein liten landsby i Gaume i den belgiske Luxembourg-provinsen. Han studerte medisin ved Université libre de Bruxelles, der han blei assistent for den vidkjende kirurgen Antoine Depage.
Medan Albert Hustin prøvde å finna ein kur for kullosforgifting ved å reinsa blodet med oksygen utanfor kroppen. Problemet var at blodet koagulerte. Hustin følgde opp koaguleringsstudia til Jules Bordet og Octave Gengou, og kjende til dei antikoagulerande eigenskapane til bordsalt og glukose. Begge desse stoffa hadde biverkningar som gjorde at ein ikkje ville kunna bruka blodet etter å bruka dei. Natriumsitrat var kjend for å stabilisera harpiksstoffet mastiks, men blei no også prøvd med blod. Dette gav gode resultat.
Etter fleire dyreforsøk ved Institut Solvay hadde Albert Hustin utforma eit system for indirekte blodoverføring. 27. mars 1914 kunne han gjera det første forsøket med menneske, ein pasient som hadde hatt store indre blødningar. Hustin tok trikken til Saint-Jean-sjukehuset medan han heldt flaska med ukoagulert blod varm mellom føtene. Metoden var ein suksess, og revolusjonerte behandling under første verdskrigen og seinare.
I november same året utførte den argentinske legen Luis Agote, som arbeidde sjølvstendig frå Hustin, også ei indirekte blodoverføring der han brukte natriumsitrat til å hindra koagulering.
Ein av dei første som utførte blodoverføringar i stor skala var Antoine Depage, i militærsjukehuset l’Océan i La Panne. Blodoverføringar blei utbreidde for å behandla soldatar under første verdskrigen, men var like gjerne direkte overføringar som moderne, indirekte overføringar.
You Do Something to Me
«You Do Something to Me» er ein song skriven av Cole Porter. Han er kjend som den første songen Porter først skreiv for musikalen Fifty Million Frenchmen (1929). I den originale produksjonen vart songen framført av Genevieve Tobin og William Gaxton, i rollene som Looloo Carroll og Peter Forbes.
Songen har vorte omforma og innspelt på ny mange gonger, mellom anna av Howard McGillen og Susan Powell i 1991. Songen består av to vers og to refreng. Songen er skildra som ein forgjengar til «Let's Do It, Let's Fall In Love», den første populære songen til Porter. Songen er spelt inn av artistar som Mario Lanza, Frank Sinatra, Marlene Dietrich og Sinéad O'Connor. Ella Fitzgerald spelte inn songen på begge Cole Porter Songbook-albuma hennar. Bing Crosby spelte inn ein versjon for radio som finst på albumet Bing Crosby CBS Radio Recordings 1954-56.
Cape Moyes
Cape Moyes er eit isdekt nes føre Shackleton isbrem, 18 nautiske mil vest for Cape Dovers. Det vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (AAE) under Mawson, 1911–14, og vart namngjeve av han etter Morton H. Moyes, som var meteorolog for Vestbasen under ekspedisjonen.
DS «Zeta»
DS «African» (kallesignal MBDK) var eit dampskip bygt i 1886 som passasjer- og lasteskip for Union Steam Co. i Southampton. Skipet var innom fleire eigarar før det i 1912 vart kjøpt av Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) i Bergen og døypt om til DS «Zeta».
Historie
Skipet vart bygd ved Sir Raylton, Dixon & Co. Ltd. i Middlesbrough i Storbritannia og vart levert i mars 1886 til Union Steam Co. i Southampton.
Älvängen
Älvängen er ein svensk tettstad i Ale kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 3 986 innbyggjarar.
Älvängen ligg ved E45 og jernbanen mot Noreg/Vänern, aust for Göta älv, drygt 3 mil nordaust for Göteborg. Jernbanestasjonen blei opna i 1886, blei lagt ned i 1970, men gjenopna i 2004.
Älvängen var heimstad for kunstnaren Ivar Arosenius (1878 – 1909), mellom anna forfattar av barneboka Kattresan (1909).
Konspirasjonsteoriar kring månelandingane
Konspirasjonsteoriar kring månelandingane er påstandar om at nokre eller alle elementa av Apolloprogrammets månelandingar var forfalska av NASA og i nokre tilfelle medlemmar av andre organisasjonar. Desse teoriane er varierte og kompliserte, men dei fleste inneheld desse punkta:
Mange kommentatorar har publisert bevis mot konspirasjonen, og ei meiningsmåling frå 1999 viste at 89 prosent av innbyggjarane i USA trudde landinga faktisk skjedde. Berre 6 prosent meinte at landinga ikkje fann stad; 5 prosent var usikre.
Sibirsk yupik
Sibirsk jupik (også kalla sentralsibirsk jupik, juit, joit, eller juk) er språket til dei sibirske yupikane, eit urfolk som bur langs kysten på Tsjuktsjihalvøya og på St. Lawrence-øya i landsbyane Savoonga og  Gambell i  Alaska. Sibirsk yupik er eit yupikspråk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien.
Kanaristraumen
Kanaristraumen er ein relativt kald havstraum i Atlanterhavet, som flyt frå Portugal langs vestkysten av Afrika til områda kring Kapp Verde, der han renn i hop ned Nordekvatorialstraumen. Kanaristraumen er ei sørleg grein av Den nordatlantiske straumen og er brei, langsam og variabel, men transporterer store vassmengder. Straumen er kalla opp etter Kanariøyane, som delvis blokkerer for straumen.
Kanaristraumen fører til oppvelling langs kysten, der kald og næringsrikt vatn strøymer opp frå djupet og er ein viktig faktor for primærproduksjonen i farvatnet. Dette medverkar til at området har eit rikt fiske. Oppvellinga er særleg stor mellom 23 og 25 ºN.
Tayibe
Tayibe (òg skrive Taibe, Taibeh eller Tayiba; arabisk الطيبة aṭ-Ṭayyibah ; hebraisk skrift טַיִּבָּה) er ein arabisk by sentralt i Israel, 12 km aust for Kefar Sava. I 2011 hadde han eit folketal på 38 575. Tayibe er ein del av Triangelet. I 2001 hadde byen 100 % arabarar (99,7 % muslimar), utan jødisk folkesetnad.
Historie
Ein landsby kalla Tayyibat al-Ism stod på lista over land som vart gjeve av sultanen Baibars til amirane sine i 1265–1266, kring 500 år etter arabarane erobra Palestina. Under mamelukkane var landsbyen nemnt i dokument som refererer til waqfen av moskeen i Hebron.
Under osmansk styre syner skattelista frå 1596 at landsbyen høyrte til Bani Sab nahiya. Han hadde eit folketal på 50 hushaldningar («khana») og 5 ungkarar, alle muslimar, som betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar (inkludert gura, melonar, bønner, grønsaker etc.), oliventre, bikubar og geiter.
Den franske oppdagaren Victor Guérin skildra staden som ein landsby sør for Fardisya, medan «Survey of Western Palestina» mot slutten av 1800-talet skildra Tayibe som: «ein stor, spreidd landsby øvst i ei li, hovudsakleg bygd av stein. Han er forsynt av cisterner og omringa av olivenlundar.»
I folketeljinga i 1931 hadde Tayibe 2 944 innbyggjarar i 658 hus, alle muslimar. Talet kan ha inkludert to beduinstammer som heldt til i nærleiken.
I 1945 var folketalet 4 290 arabarar, medan landarealet var 32 750 dekar, i følgje ei offisiell landmåling. Dette inkluderte somme nærliggande arabiske samfunn. Av dette var 559 for sitrus og bananar, 3 180 plantasjar og irrigert land, 23 460 for korn, medan 281 dekar var klassifisert som utbygde område.
Under den arabisk-israelske krigen i 1948 erobra israelske styrkar landområdet kring byen, men ikkje sjølve byen. Tayibe vart overført til Israel som ein del av våpenkvileavtalen med Jordan. I følgje David Gilmour, «var innbyggjarane rasande over at Abdullah I av Jordan berre hadde gjeve byen til Israle, men var glad for at dei fekk landområdet sitt attende. Men eigedomslova av 1950, som fekk tilbakeverkande kraft, vart nettopp laga for ta seg av saker som denne. Sjølv om dei ikkje hadde flytta frå landsbyen, vart innbyggjarane erklært fråverande og landområdet deira som fråflytta eigedom. I følgje landsbybuarane tapte dei kring 3/4 av landområdet sitt.»
Tayibe fekk lokal kommunestatus i 1952. I 1990 fekk han bystatus.
Idrett
Hapoel Tayibe F.C. er ein fotballklubb i Tayibe. I 1996 vart han den første israelsk-arabiske klubben som spelte i den øvste divisjonen i Israel.
Landemerke
Ei gammal eik i Tayibe vart erkært den største i Israel. Eika har ein omkrins på 690 centimeter. I følgje ei lokal segn er det ein engel som vaktar over treet og hemnar skadar på treet. Det er sagt å vere 1 400 år gammalt, men dette er ikkje vitskapleg bevist.
Kjelder
''
Lod
Lod (hebraisk skrift לוֹד; arabisk الْلُدّ, al-Ludd; gresk-latinsk: Lydda, Diospolis, gammalgresk: Λύδδα / Διόσπολις - Zevsbyen) er ein blanda jødisk-arabisk by 15 km søraust for Tel Aviv i Sentral-Israel i Israel. Mot slutten av 2012 hadde han eit folketal på 71 060.
Namnet kjem frå den bibelske byen Lod. Etter den israelske erobringa av al-Ludd i 1948, vart dei fleste arabiske innbyggjarane kasta ut. Byen vart busett på ny av jødiske emigrantar, dei fleste av dei flyktningar frå arabiske land, i tillegg til dei 1 056 arabarane som vart verande att.
Den største internasjonale flyplassen i Israel, Ben Gurion internasjonale lufthamn (tidlegare kalla Lydda lufthamn, RAF Lydda og Lod lufthamn) ligg i utkanten av byen.
Ivan Franko
Ivan Jakovytsj Franko var ein ukrainsk forfattar.
Franko var kunnskapsrik og hadde ein betydeleg arbeidskapasitet. Han var diktar, prosaforfattar, dramatikar, litteraturkritikar, litteraturhistorikar, omsetjar og publisist. Leiemotiva i verka hans var ofte tatt frå hans eige kvardagsliv og kampen til ukrainarane for tilveret, men det fanst òg mange innslag frå verdslitteraturen.
Bakgrunn og virke
Franko var fødd i Nahujevytsji i Galizia i Austerrike-Ungarn som son av ein landsbysmed. I tida på gymnaset blei Franko fyrst med i ei russofil studentforeining, men forlét henne ikkje lenge etter for å slutta seg til populistane i Halytsjyna. Som student var han tilhengar av dei sosialistiske ideane i samtida, og han studerte skriftene til Karl Marx og Friedrich Engels. Seinare gjekk han likevel til skarpt angrep mot marxismen. Franko utvikla seg til å bli ein progressiv demokrat. Denne utviklinga er spegla i den omfattande journalistiske produksjonen hans.
Franko studerte klassisk og slavisk filologi i Lemberg (Lviv) og Wien, men på grunn av den politiske verksemda si blei han utestengd frå ein akademisk karriere og fengsla fleire gonger. Den litterære produksjonen hans er svært omfattande.
I 1876 blei Lesysjyna tsjeljad og Dva pryjateli (To venner) utgitt i den litterære almanakken Dnistrjanka. Seinare same året skreiv Franko den første diktsamlinga si, Ballader og eventyr. Den første av historiene i Boryslav-serien kom ut i 1877. Franko skildra dei vanskelege levekåra til ukrainske bønder og arbeidarar i verka Boryslav ler (1881–1882) og Boa constrictor (1878). Verka hans tar opp ukrainsk nasjonalisme og historie (Zakhar Berkut, 1883), sosiale spørsmål (Samfunnets fundamenter, 1895 og Visnede blader, 1896), og filosofi (Semper tiro, 1906).
Wibeke Knagenhjelm
Wibeke Sophie Knagenhjelm var ein norsk journalist, motstandskvinne, lokalhistorikar og manusforfattar.
Virke
Etter examen artium frå Frogner skole og ex.phil ved Universitetet i Oslo, studerte Knagenhjelm sosialøkonomi eit par semester, før ho vart assistent ved den tyske Charlotte Bühler (1883–1974) sitt psykologisk-pedagogiske rådgjevingsinstitutt, ho hadde flytta hit i 1938. I 1939 fekk Knagenhjelm jobb i Aftenposten og i september 1942 vart ho arrestert for å ha drive den ulovlege avisa Budstikken. Ho slutta då i Aftenposten, og vart hemmeleg aktiv i Milorg medan ho i 1943 fullførte Oslo Husmorskole. Wibeke gifta seg i 1944 med medmotstandsmann Nils Joachim Knagenhjelm (1920–2004) frå Kaupanger i Sogndal kommune, ein av dei som hausten 1944 fekk i stand «Siskin», ei lokal Milorg-gruppe i indre Sogn. Wibeke vart også arrestert før frigjeringa og halden som gissel i fleire månader for å lokka fram ektemannen.
Fulvio Collovati
Fulvio Collovati frå er ein tidlegare fotballspelar frå Teor i provinsen Udine i Italia. Han vart verdsmeister med Italia i 1982 og vann både cup- og seriemeisterskap med Milan. Collovati var midtstoppar.
Wibeke Knagenhjelm
Virke
Nils var av den kjende slekta Knagenhjelm som hadde halde til på Kaupanger hovudgård. Han var ordførar i Sogndal 1968-1975 og mottok St. Olavs Orden. Wibeke vart husfrue og fekk stifta Kaupanger og Amla Husmorlag i 1950. Ho sat i Norges Husmorforbund sitt kretsstyre og i barnevernsnemnda i Sogn og Fjordane. På 1960-talet stod ekteparet bak oppussinga av Kaupanger stavkyrkje, og Wibeke laga program om dette for Norsk rikskringkasting (NRK). Ho vart også lokalkjend for å ha forfatta fleire manuskript til historiske teateroppsetjingar. Knagenhjelm var med på å starta historielaget i Sogndal. I 1986 sette ho i gang arbeidet for å få bevart det gamle «Munthe-huset» som ligg i Ytre Kroken i Luster, der mellom andre Gerhard Munthe (1795–1876) var fødd. For alt dette mottok ho i 1992 «Urnesnåla» frå Fortidsminneforeningen i Sogn og Fjordane, og også Sogndal kommune sin kulturpris.
Fulvio Collovati
Klubbspel
Collovati spela i Milan frå 1976/77-sesongen og opplevde å verte italiensk cupmeister allereie i debutsesongen. To år seinare vart han italiensk seriemeister med klubben. Sesongen 1980/81 spela han sin einaste sesong i Serie B, ei fylgje av at Milan vart flytta ned som straff for si rolle i kampfiksingsaka Totonero. Etter seks sesongar i Milan gjekk han sommaren 1982 over til byrivalen Inter, der han spela fram til 1986. Sidan var han ein sesong i Udinese og to sesongar i Roma. Sommaren 1989 gjekk ferda vidare til Genoa. Collovati spela knappe fire sesongar i Genova, innan han la skorne på hylla som 35-åring. Til saman spela han 368 kampar i Serie A og skåra åtte mål.
Wibeke Knagenhjelm
Virke
Ho skreiv for Aftenposten utover 1950-talet, men då som bokmeldar og tidvis med psevdonyma «Roro» og «Moi Méme». Etterkvart kom det også forteljingar frå kulturarbeidar på Vestlandet, og frå 1969 til 1985 skreiv ho meir fast, ei tid som sommarvikar i sosietetsspaltar i bladet. Wibeke var dotter av major Michael Sverdrup Haffner (1872–1931) og Ruth Skridshol (1895–1993). Faren var oldebarn av eidsvollsmannen Georg Sverdrup og hadde sidan 1919 skrive om både kunst og historie som medlem av Aftenposten sin redaksjon. Han vart i 1927 major og sjef for Søndhordland landvernsbataljon, men døydde i 1931 etter kort sjukeleie.
Fulvio Collovati
Landslagsspel
Collovati debuterte på Italia sitt landslag i februar 1979, på heimebane i Milano vann Italia 3-0 over Nederland i ein vennskapslandskamp. Året etter var han på laget då Italia under EM i fotball 1980, på heimebane kom på fjerdeplass etter å ha tapt straffetevlinga 7-8 for Tsjekkoslovakia. Collovati utgjorde midtstopparduoen saman med Gaetano Scirea då Italia sommaren 1982 vart verdsmeistrar med 3-i i finalen over Vest-Tyskland under VM i fotball 1982 i Spania. Han var òg med i troppen til VM i fotball 1986 i Mexico. Der fekk han einast eit innhopp som innbytar i kampen mot Sør-Korea, hans 50. og siste opptreden i den italienske landslagstrøya. Collovati skåra tre landslagsmål, alle i 1980 og 1981.
Al-Safsafah
Al-Safsafah (arabisk الصفصافة ) er ein by nordvest i Syria i Tartus guvernement, søraust for Tartus og 13 kilometer nord for grensa til Libanon. Av stader i nærleiken finn ein Ayn al-Zibdeh og Kafr Fo i søraust, al-Tulay'i i aust, Buwaydet al-Suwayqat i nordaust, Beit al-Shaykh Yunes i nord, Ayn al-Zarqa i nordvest og al-Hamidiyah i vest. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde al-Safsafah eit folketal på 6 011 i 2004. Han er det administrative senteret i al-Safsafah nahiyah («underdistrikt») som består av 19 stader med eit samla folketal på 23 416 i 2004. Innbyggjarar er hovudsakleg alawittar.
Historie
Ein av dei viktigaste familiane i byen er Abbas. Dei tente tidlegare som aghawat («lokale militære leiarar») i Det osmanske riket.
Al-Safsafah nahiyah vart skapt ut frå Safita-distriktet og overført til Tartus-distriktet i 1970. Under regjeringstida til president Hafez al-Assad (1970-2000), konkurrerte al-Safsafah og kystsenteret al-Hamidiyah om å verte senteret i eit nytt, planlagt mantiqah («distrikt») som består av Akkar-sletta i Syria. Den første tilrådinga frå miljødepartementet, med støtte av ei utviklingsgruppe frå Dei sameinte nasjonane, var al-Hamidiyah. Byen var større, betre utrusta for sivile tenester og hadde blitt utpeikt som den tredje internasjonale hamnebyen i Syria. Men dette var ein stort sett sunnimuslimsk by og hadde lite politisk tyngde, og det var dermed lite truleg at sentrale styresmakter kom til å velje denne byen. Al-Safsafah var mindre og hadde dårlegare infrastruktur, men hadde betre band til regjeringa. Sjølv om et ikkje vart skapt noko nytt distrikt, opna Den syriske jordbruksbanken ei avdelinga i al-Safsafah i 1994, noko som normalt berre skjed i distriktshovudstadane.
Mount Edred
Mount Edred er eit kjenneleg, isdekt fjell, 2195 moh, som ligg 10 nautiske mil innover frå George VI Sound, kring 13 km nord for Galileo Cliffs og heilt sør i Douglas Range på Aleksanderøya i Antarktis. Det vart først fotografert frå lufta den 23. november 1935 av Lincoln Ellsworth og kartlagd frå desse bileta av W.L.G. Joerg. Austsida vart grovt kartlagd i 1936 av British Graham Land Expedition og kartlagd på ny i 1949 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Det vart namngjeve frå FIDS etter Edred, ein saksisk konge av England på 900-talet. Vestveggen fjell vart kartlagd frå flyfoto tekne av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon, 1947–48, av D. Searle frå FIDS i 1960. Mount Edred er det niande høgaste fjellet på Aleksanderøya.
TIF Viking
Turn og Idrettsforeningen Viking (TIF Viking) er eit idrettslag heimehøyrande i Bergen, stifta 17. mai 1892. Laget er aktivt med i friidrett, handball, kappgang, langrenn, orientering, turn og volleyball. Elles har laget ei hytte- og fjellgruppe.
TIF Viking har vore medlem i Norges Idrettsforbund sidan 1895. Frå 1935 har laget hatt fast tilhaldsstad i Vikinghallen i Øvre Dreggsalmenningen 7, ei bygning med tre større hallar, styrkerom, garderober, badstove, møtelokale og klubbrom. Skansemyren idrettsplass er laget si utandørsarena.
Kappgjengaren Trond Nymark, heidersmedlem frå 2009, og friidrettsutøvarane Harald Stenerud, Odd Rasdal, Arne Lothe, Thor Solberg og John Skjelvaag er alle mellom dei Viking-medlemene som har markert laget mest i nasjonale tevlingar.
Turn- og Idrettsforeningen Viking eig Vikinghytten på Vareggen i Bergen og skihytta Sagatun på Mjølfjell.
Élena Tsagrinoú
Élena Tsagrinoú, òg stava Elena Tsagrinou og Elena Tsagkrinou, er ein gresk songar og tidlegare frontvokalist i bandet OtherView. Tsagkrinoú representerte Kypros i Eurovision Song Contest 2021 med songen «El Diablo».
Bakgrunn
Tsagkrinoú vart fødd i Athen i 1994, og som 14-åring deltok ho i Ellada Eheis Talento (Ελλάδα Έχεις Ταλέντο), den greske versjonen tilsvarande Norske Talenter, der ho nådde semifinalen. I 2013 vart ho med i bandet OtherView og spelte med dei fram til 2018. Same år innleidde ho solokarrieren sin og gav ut debutsingelen «Pame ap’ tin arxi» ('La oss gå frå byrjinga'), skriven av Dimitris Kontopoulos og Nikos Moraitis.
Seinare gav ho ut fleire singlar og oppnådde stor suksess. Blant anna fekk musikkvideoane hennar fleire millionar treff på YouTube, og ho vart ein av dei mest populære popartistane i den greskspråklege musikkmarknaden.
Tsagkrinoú har delteke i fleire musikkprogram i Hellas og Kypros, og har vore mentor på TV-programmet Just the 2 Of Us og programleiar for The Voice of Greece i 2016 og 2017. Den kypriotiske kringkastaren RIK valde Tsagkrinoú til å representere Kypros i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland. Ho deltok med songen «El Diablo», skriven og produsert av, , og. Tsagkrinoú var nummer åtte på scena under den fyrste semifinalen tysdag 18. mai og ende på ein sjetteplass i semifinalen. Ho kvalifiserte seg til finalen laurdag 22. mai, der ho opna finalen som fyrste artist på scena. Til slutt enda Kypros som nummer 16 av 26.
Rolandskvadet
Rolandskvadet (fransk La Chanson de Roland) er eit gammalfransk heltedikt frå 1100-talet. Diktet handlar om Karl den store (Carolus Magnus) og dei tolv kjempene (jamningane) hans, blant andre Roland og Holger Danske. Sentralt i diktet står slaget ved Roncevaux der både Roland og Holger fell i ein drabeleg kamp mot muslimske sarasenarar.
Diktet er det eldste storverket i fransk litteratur og det viktigaste dømet på chanson de geste (kjempekvad), ei diktform i pentameter og med vokalsamklang i den siste stavinga til linja. Dette var ei diktform som var svært populær mellom det ellevte og femtande hundreåret.
Diktet er overlevert i fleire versjonar og manuskript. Dei lengste er på ca. 4000 verselinjer. Rolandskvadet er tidsmessig plassert i karolingisk tid, men skrive langt seinare. Det er bevart eit enkelt manuskript av Rolandskvadet på gammalfransk, og det blir tatt vare på i forskingsbiblioteket Bodleian Library i England. Denne kopien er datert til mellom 1129 og 1165 og var skriven på anglo-normannisk. Det finst òg åtte andre manuskript og tre fragment av andre dikt som omhandlar Roland. Rolandskvadet blei omsett til norsk av Johs. A. Dale i 1934.
Historisk bakgrunn
Dette heltediktet handlar eigentleg om eit nederlag. Slaget ved Roncevaux, eit pass i Pyreneane, fann stad 15. august år 778 og var ikkje noko stort eller viktig slag. Karl den store hadde herja i Spania og omleira Zaragoza, men hadde ikkje klart å ta byen. Han trekte seg no tilbake for å verna riket sitt mot saksarane, som angreip frå aust. I Rolandskvadet er dette slaget ein kamp mellom dei kristne og dei heidenske sarasenarane, men i verkelegheita var det baskarar som la seg i bakhald og nedkjempa baktroppen til Karl. Den einaste historiske kjelda som fortel om slaget ved Roncevaux og fallet til Roland er Einhard sin biografi om Karl den store som blei skriven berre nokre få år etter at han døydde. I Sigmund Skard si omsetjing frå 1929 av den latinske originalen er slaget skildra slik:
Dette er einaste gong Roland er nemnd i ei historisk kjelde. I originalen står det Hruolandus Brittannici limitis praefectus, oftast omsett med 'Roland markgreve av Bretagne'.
Omsetjing og gjendikting
Den store forskjellen mellom den nøkterne historiske kjelda og Rolandskvadet viser at bakgrunnen for kvadet må vera ei munnleg sogediktning som har grodd frodig i hundreåra etter 778. Rolandskvadet blei straks svært populært, noko dei mange manuskripta vitnar om. Kvadet blei gjennom ulike omsetjingar frå velsk eller anglo-normannisk gjort kjent og populært ved dei europeiske fyrstehusa, etter å ha blitt spreidd som del av adels- og hoffpoesien i seinmellomalderen.
Rolandskvadet blei òg grunnlaget for ein del av den norrøne Karlamagnús saga som blei skriven medan Håkon Håkonsson var konge i Noreg. Ein prosaversjon av kvadet blei òg populær lesing i mange land. I Danmark blei Keiser Karl Magnus's Krønike trykt så tidleg som 1534, men ho finst òg i eit handskrive manuskript frå så tidleg som 1480.
Karlamagnussagaen blei i sin tur grunnlaget for ein nordisk ballade om Roland og Magnus kongen. Denne balladen finst i ein lang færøysk og i ein kort norsk versjon. Stadnamnet «Roncevaux» blir i denne samanhengen til «Ronsarvollen».
Mellomalderlegendene om kampen mellom dei kristne og sarasenarane på Karl den store si tid blei òg populære i den italienske renessansen gjennom Orlando furioso, Ludovico Ariosto sitt riddarepos frå 1500-talet. Her er den franske helten omdøypt til Orlando frå Aspromonte i Calabria.
Luciasongen
Luciasongen eller «Santa Lucia» er ein song som ein syng på luciadagen 13. desember.
Originalsongen
«Santa Lucia» er ein tradisjonell napolitansk song. Han vart transkribert av Teodoro Cottrau (1827–1879) til italiensk og publisert av Cottrau, som ein «barcarolla» i Napoli i 1849. Cottrau omsette songen frå napolitansk til italiensk under den første tida av Risorgimento, den første napolitanske songen som fekk italiensk tekst. Cottrau vert ofte omtalt som komponisten av songen, og var son av den fransk-italienske komponisten og songsamlaren Guillaume Louis Cottrau (1797–1847). Forskjellige kjelder tilskriv musikken til A. Longo i 1835.
Den originale teksten til «Santa Lucia» hyllar den vakre sjøsida i bydelen Borgo Santa Lucia ved Napolibukta ein båteigar inviterer ein til å kome til båten hans for å nyte den kjølige kvelden.
I USA vart ei tidleg utgåve av songen, med engelsk omsetjing av Thomas Oliphant, publisert av M. McCaffrey i Baltimore. Den kanskje mest definitive versjonen av songen på 1900-talet vart spelt inn av Enrico Caruso, ein av dei største napolitanske operasongarane.
Songen vart spelt inn av Elvis Presley i 1965 på albumet Elvis for Everyone og finst i filmen Viva Las Vegas.
Jialing
Jialing (kinesisk skrift 嘉陵江, pinyin Jīalíng Jiāng) er ei elv i provinsane Gansu, Shaanxi, Sichuan og Chongqing i Kina. Ho er ei sideelv til Chang Jiang. Elva er 1 119 km lang, med eit nedslagsfelt på 160 000 km² og ei middelvassføring på 2 130 m³/s.
Elveløp
Elva har kjelder vest i Qin Ling-fjella i dei sørlege delane av provinsane Gansu og Shaanxi. Ho får namnet Jialing i fylket Feng i Shaanxi, og renn så gjennom Jialingdalen sørvestover langs grenseområda mellom dei to provinsane. Gjennom denne ferda tek ho opp i seg fleire sideelvar frå vest, den største er Xihan. Elva vender så mot sør og renn gjennom Daba Shan og inn i den nordlege delen av provinsen Sichuan. Ved Zhaohua sør for byen Guangyuan renn ho i hop med sideelva Bailong, som kjem frå vest.
I elvas midtre løp, mellom Zhaohua og Hechuan, renn ho gjennom eit åslandskap med rismarker i terrassar. Elveløpet er her svært svingete, så om avstanden i luftlinje er 200 km lang så er elva 600 km lang på denne strekninga. Langs denne delen av elva ligg byane Cangxi, Langzhong, Nanbu og Nanchong.
Det nedre løpet til Jialing byrjar ved Hechuan, der ho renn saman med dei to store sideelvane Qu, frå aust, og Fu frå vest. Mellom Hechuan og Chongqing går elva gjennom dei opptil 1 000 meter høge fjella i Huaying Shan. Elva dannar her tre kløfter, Libi, Wentang og Guanyin, som også vert «Dei mindre Tre Kløfter i Jialing», som motsats til dei store «Tre Kløfter» langs Chang Jiang. Jialing munnar ut i Chang Jiang i sentrum av Chongqing.
Transport
Dei midtre og nedre delane av elva er seglbar for djunkar. Ho vert mykje brukt til vasstransport på dei nedre strekningane, nær Chongqing.
I dei øvre delane av Jialingdalen er Jialing ein viktig transportveg mellom Weidalen i nord og byane i Sichuan-bekkenet i sør, og hovudvegar og jarnbaner går meir eller mindre parallelt med elva.
Just One of Those Things
«Just One of Those Things» er ein song skriven av Cole Porter for musikalen Jubilee i 1935.
Henri Farman
Henri Farman var ein fransk flykonstruktør og flypioner.
Bakgrunn
Henri Farman var fødd i Paris som son av velståande engelske foreldre – faren var korrespondent for ei engelsk avis i Paris. Farman og brørne hans vaks opp med konkurranseinstinkt. Henri byrja på ei utdanning til kunstnar, men interesserte seg snart meir for ny teknikk og for sport.
Han deltok tidleg i sykkelritt saman med brørne sine. Etter å ha vunne fleire ritt ville han prøva seg på nye konkurranseformer. Han var med i motorsykkel- og bilrace tidleg på 1900-talet. Han deltok òg i eit billøp Paris-Madrid i 1913 i ein Panhard Levasseur.
Flyvning
Etter at Alberto Santos-Dumont hadde gjennomført fleire vellukka flygningar med luftskip, vart Farman sjølv interessert i flygning. Han lærde seg å fly med vasstoffballongar, og saman med sin bror Maurice bygget han eit glidefly. Brødrene konstruerte sit første motordrevne fly, ein to-dekker, som dei fløy med i 1907. Året etter flytta dei verksemda til Versailles, der dei etablerte ein fabrikk og ein flyskole. Då lokala vart for små, opna dei ein filial i Boulogne-sur-Seine. Under fyrste verdskrig var han ein av hovudleverandørane av fly til den franske armeen. Då han så at krigen nærma seg slutten, byrja han å tenkja på fly til fredelege føremål, og i 1917 starta han konstruksjonsarbeidet på passasjerflyet «Goliath». I 1907 kjøpte han eit av dei fyrste flya som Gabriel Voisin hadde bygd og som han gjorde forbetringar på. Den 23. oktober 1907 flaug Farman 186 meter med sin Voisin-Farman og vant dermed ein pris som var sett opp for den fyrste som flaug over 150 meter i Europa. Tre dagar seinare flaug han 771 meter. Flyvningen, som varte i 53 sekund, vart vurdert som ein verdsrekord den gongen. Den 13. januar 1908 vann han ein tysk pris på 50 000 Franc ved å fly i ein sirkel med ein minste diameter på 1 000 meter. I juli-august 1908 vitja han USA, der han gjennomførte flyoppvisninger ved Brighton Beach i New York. Attende i Europa gjorde han den 20. oktober ein 27 kilometer lang flyvning mellom Chalons og Reims på drygt 20 minutt. Etter flyvninga vart flyet transportert landevegen tilbake til startplassen. I 1909 konstruerte han, saman med sin bror Maurice (1877–1964), ein to-dekker som han stilte opp med i ein konkurranse ved eit flystevne i Reims. Der vann han fyrstepremie i distanse- og uthaldenhetsflygning med ein 180 kilometer lang flygning. Han sette ytterlegare ein rekord i distanse- og uthaldenhet ved ein konkurranse i Blackpool i England, der han sigra og vann 10 000 pund.
Farman grunnla 1919 «Société Générale dei Transport Aérien» (SGTA), eit av dei fyrste flyselskap for passasjertransport. Same år vart han tildelt Æreslegionen. SGTA var i drift fram til 1933, då selskapeta aktiva vart overteke av det nyetablerte Air France. Då Frankrike nasjonaliserte flyindustrien i 1937, trekte han seg tilbake frå leiinga av selskapet.
Marie Monsen
Marie Monsen var ein luthersk kinamisjonær som arbeidde i Nord- og Sentral-Kina, på misjonsfeltet til Kinamisjonsforbundet, frå 1901 til 1932. På hovudfeltet til misjonsforbundet nordvest i provinsen Hubei i området rundt Laohekou, blei ho etterkvart kjent som Huskirkenes mor. Der arbeidde ho nært med blant anna Asbjørn Aavik, ein annan av dei framtredande misjonærane til forbundet. Ho er kanskje den norske kvinnelege misjonæren som er aller best kjent i inn- og utland. Ho brann for kvinnefrigjering, og ville ha dei kinesiske kvinnene ut av heimen.
Oppvekst
Marie Monsen blei fødd den 24. februar 1878 i Sandviken i Bergen. Sandviken var då nettopp blitt ein del av Bergen by. Før dette var området ein del av Åsane.
Faren til Monsen heitte Johannes Monsen og var frå Ytre Midttun i Fana. Han var fødd i 1850 (son av Birte og Mons Johansen) og arbeidde som modellsnikkar på Wingård jernstøperi. Mor hennar heitte Gjertrud Olsen (dotter av Ola og Kari Jonson) og var frå Viksdalen i Sunnfjord. Ho var haugianarkvinne. Ho var fødd i 1847 og dreiv ei strykeforretning, ved sida av arbeidet heime.
Familien budde i Sandviksveien 54, rett ved Sandviken bedehus og ein barneheim. Familien til Marie Monsen var kristen, og foreldra var ofte på møte i bedehuset, og av og til inne i Bergen sentrum. Marie voks opp med ni søsken, men fem av dei døydde i ung alder og tre av dei (to brør og ei søster) emigrerte til USA. Den einaste gjenverande systera hennar, Kaia, var mykje sjuk og vart buande heime.
Etter folkeskulen gjekk Marie på middelskule, og deretter to år på den private lærarskulen i Bergen. Etter lærarskulen fekk ho eit år som lærer i Bergen, før ho drog til Oslo for å ta sjukepleiarutdanning på Diakonissehuset. Våren 1900 drog ho til England for å læra språk.
Før Kina
Kristenliv og misjon var ein del av livet til Marie Monsen frå oppveksten. Foreldra var kristne, og kjente predikantar som Andreas Lavik og Thormod Rettedal var ofte på besøk i barndomsheimen hennar. Marie har skrive at Thormod Rettedal forstod at ho følte misjonskallet, og at han oppsøkte henne og åtvara henne mot å stritta imot kallet: "Tror du at du kan gjemme deg bort fra Vårherre når du ikke kan gjemme deg for gamle Thormod Rettedal. Dersom Gud vil ha deg til å gå øst, og du ikke vil, så kan du gjerne gå nord, vest eller sør om du vil. Men du skal vite at du får ikke Guds velsignelse med deg hvor du enn går.."
Så viste han til profeten Jona og flukta hans frå Guds kall. Dette møtet med Rettedal fekk henne til å oppsøka misjonskallet, og ho bestemte seg då for å dra austover.
25. februar 1890 heldt Sivert Gjerde eit foredrag i Sandviken bedehus om misjon i Kina. Eitt år seinare blei det norske lutherske Kinamisjonsforbundet oppretta i Bergen. Då var Marie Monsen 12 år gammal. Fleire føresåg allereie då at ho kom til å bli misjonær.
Under opphaldet hennar i England hadde ho mellom anna kontakt med China Inland Mission, som dreiv eit omfattande misjonsarbeid i Kina. Planen til Marie var å dra rett frå England til Kina, sommaren 1900, men då var boksaropprøret i Kina på det verste. Opprøret var mot kinesiske kristne og utanlandske misjonærar og mange tusen kinesarar og 230 misjonærar blei drepne. Derfor venta ho heller eit år med å dra til Kina, og underviste i staden på ungdomsskulen til Johannes Brandtzæg, som i tillegg, på den tida var leiar av kinamisjonsforbundet.
Kina 1901-1907
Sommaren etter hadde situasjonen i Kina endra seg, så Marie Monsen blei innvigd som misjonær 31. august 1901. Ho drog, saman med to andre misjonærar, med båt til England. Så drog dei saman med rundt 20 andre vidare til Italia, der 20 nye misjonærar kom på båten. Dei nådde Hongkong 15. oktober 1901.
Ved det første møtet med kinesarane og Kina blei Marie Monsen forferda. I ettertid fortalde ho, beklagande, at ho følte vemming:
“ved tanken på å leve blant disse menneskene, som i begynnelsen gir det mest frastøtende inntrykk. Jeg følte det faktisk som en lettelse, når jeg, mellom disse slappe, umarkerte trekk, disse uttrykksløs, halvt skjulte øynene, disse illeluktende skitne mennesker, oppdaget en europeer. “
Då ho kom til Kina drog Marie Monsen fyrst frå Hongkong til Shanghai, der ho blei verande i to månader. Så drog ho vidare til det endelege reisemålet, Laohekou.
Undervegs på reisa til Kina skjedde det noko som sette stort preg på Marie Monsen sin første periode i der. Dei to misjonærane som Marie drog frå Noreg saman med, var eit norsk misjonærpar som hadde vore i Kina sidan 1890, for eit par andre organisasjonar, men som var blitt teke opp av Kinamisjonsforbundet i 1899. Då båten deira var i England, byrja kona å skulda Marie Monsen for å «ha stjålet hennes manns hjerte». Ho fortsette å trakassera Marie under heile turen til Kina. Dette enda ikkje då dei kom til Kina, og Marie blei svært påverka av det. Det gjekk så langt at ho skreiv sitt eige oppseiingsbrev, utan å senda det. Ekteparet skulda Marie for å ha eit upassande forhold til ein forlova misjonær på ein misjonærkonferanse vinteren 1904. Marie blei frikjend, og ekteparet forlét til slutt Kinamisjonen i 1907.
Den første tida Marie Monsen var i Laohekou dreiv ho mest med språkstudiar. Etter kort tid blei ho hardt angripen av malaria. Ho fekk behandling av lege og blei til slutt frisk igjen, men mista motivasjon og krefter. Det var ikkje før i juni 1902 at ho var skikkeleg restituert. Då bestemte ho seg for å prøva å få litt forandring for ein periode, og flytta til ein annan misjonsstasjon i Laohokow, lenger nord.
Litt over to år seinare var ho ferdig med språkstudiane, og snakka no flytande kinesisk. Då blei ho plassert på misjonsstasjonen Nanyang saman med eit anna norsk misjonsektepar, Olga og Olav Espegren. Marie brann for å arbeida blant jenter og kvinner, og stifta ein av dei mindre kjente jenteskulane sine i 1907 Ho prøvde òg å få i gang eit kvinnekurs, med lykkast ikkje i første omgang. I denne perioden utvikla Marie eit nært forhold til Espegren-ekteparet.
Mot slutten av denne første perioden hennar i Kina, byrja Marie Monsen å lengta etter ei vekking, og ho høyrde mykje om store vekkingar i Korea. Ho hadde svært yst til å dra dit for å oppleva desse vekkingane og ta med erfaringane heim igjen. Men ho måtte bli i Nanyang og venta på at vekkinga skulle komma til henne i staden. Ho fekk likevel vera med på ein stor misjonskonferanse i Shanghai i 1907, noko som påverka Marie Monsen og gav henne nytt mot då ho kom tilbake til Nanyang igjen. Seinare det året klarte ho å starta eit kvinnekurs, saman med den kinesiske bibelkvinna Tosao. Dei lærte opp bibelkvinner, ein metode for misjon som Marie Monsen var veldig opptatt av.
Kina 1907-1922
Våren 1909 reiste Marie tilbake til Noreg for å ta ein pause i arbeidet. Ho var særs umotivert, og følte at alt ho hadde gjort i Kina så langt var bortkasta. Ho var ikkje lenger sikker på om ho ville dra tilbake til Kina i det heile. Men sommaren 1910 var ho med på ei stor verd misjonskonferanse i Edinburgh som gav henne ny motivasjon, og ho bestemte seg for å dra tilbake til Kina. Reisa blei likevel utsett til 1913 på grunn av den kinesiske revolusjonen.
Handball-EM 2018 for menn
Gruppe D
--
Gruppe I
---
-
--
Gruppe II
--
---
DS «Zeta»
Historie
I november 1912 kjøpte Det Bergenske Dampskibsselskab i Bergen skipet 257 905 kr. Dei gav skipet namnet DS «Zeta». I 1914 vart det sett inn trådlaus telegraf frå Telefunken.
13. august 1931 vart skipet selt til Brødrene Anda i Stavanger for opphogging. Salsprisen var då 21 000 kroner.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1 359 brt, 826 nrt og lasteevna var 1 100 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 1 161 m³. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av T. Richardson and Sons i Middlesbrough. Oppgjeven yting var 1 100 iHk (indikerte hestekrefter) og 195 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart på 12,25 knop knop.
Skipet hadde rom til 50 passasjerar på 1. plass (1. klasse) og 38 på 3. plass.
Sommar-OL 2020
Leikane skulle etter planen finne stad frå 24. juli til 9. august 2020, men på grunn av koronapandemien blei arrangementet utsett til 2021.
Sibirsk yupik
<!--
Subgroups
Chaplinski (the largest Yupik language of Siberia, the second one being Naukanski), or Ungazighmiistun, is named after Ungaziq (Novoe Chaplino), a toponym. The word Ungazighmii / Уңазиӷмӣ (prononce:, plural Ungazighmiit / Уңазиӷмӣт  ) means "Ungaziq inhabitant(s)". People speaking this language live in several settlements in south-eastern parts of Chukchi Peninsula (among others Provideniya, Uelkal, Sireniki), also on Wrangel Island and Anadyr city, Novoye Chaplino. According to another terminology, these people speak Chaplinski, and Ungazighmit people speak one of its dialects, alongside with other dialects spoken by Avatmit, Imtugmit, Kigwagmit — and these can be divided further into even smaller dialects.
Naukanski, or Nuvuqaghmiistun, the second largest Yupik language spoken in Siberia, is spoken in settlements Uelen, Lorino, Lavrentiya, Provideniya.
Debated classifications
Also Sireniki Eskimo language, locally called Uqeghllistun, was an Eskimo language, once spoken in Siberia. It had many peculiarities. Sometimes it is classified as not belonging to the Yupik branch at all, thus forming (in itself) a standalone third branch of Eskimo languages (alongside with Inuit and Yupik). Its peculiarities may be the result of a supposed long isolation from other Eskimo goups in the past.
Sireniki went extinct in early January 1997. -->
Lod
Kanaanittisk tid
Ein har funne keramikk datert til 5600–5250 fvt. Dei første kjeldene som nemner byen var ei liste over kanaanittiske byar nedskriven av den egyptiske faraoen Thutmose III i Karnak i 1465 fvt.
Jødisk tid
Frå 400-talet fvt. og fram til den romerske erobringa i 70 evt., var byen ein jødisk by, og eit velkjent senter for jødiske vitskapsmenn og handelsfolk. I følgje Martin Gilbert, under den hashmoneiske tida, utvida Jonatan Apphus og broren Simon Thassi området som var under jødisk kontroll, som omfatta å erobre Lod.
Byen er nemnt fleire gonger i Bibelen. I Kongebøkene 2:33 er han nemnt som ein av byane som innbyggjarane vendte attende til etter det babylonske fangenskapet, og i Det nye testamentet er det staden der Peter lækjar ein lam mann i Apostelgjerningane 9:32-38.
I 43 evt. selde Cassius, den romerske guvernøren i Syria, innnbyggjarane i Lod som slavar, men dei vart sette fri to år seinare av Marcus Antonius. Under den første jødisk-romerske krigen raserte den romerske prokonsulen i Syria, Cestius Gallus, byen på veg til Jerusalem i 66 evt. Han vart okkupert av keisar Vespasian i 68 evt.
Under Kitoskrigen, 115-117 evt, kringsette den romerske armeen Lod, som då vart kalla Lydda, der opprørske jødar hadde samla seg, leia av Julian og Pappos. Uroa vart så stor at patriarken Rabban Gamaliel II, som vart heldt fange der og døydde kort tid etter, gav løyve til faste sjølv på Ḥanukkah. Andre rabbiar fordømde dette. Lydda vart så erobra og mange av jødane vart avretta. «Massakren i Lydda» er ofte nemnt i Talmud.
I jødisk klassisk litteratur syner dei «drepne i Lydda» spesifikt til to jødiske brør med greske namn, Julian (Lulianos) og Pappos, som let seg døy som martyrar for å unngå at heile den jødiske folkesetnaden vart utsletta i Lydda. Det verkelege namna deira var Shamayah og Ahiyah. I følgje gamle jødiske soger vart eit spedbarn funnen drepen i byen Lydda då Lusius Quietus av Lysia vart utpeikt av den romerske guvernøren i Judea av Trajan. Jødane i byen fekk skulda for mordet.
Den nemnde guvernøren gjekk inn og truga å drepe alle jødane i byen, med mindre den skuldige melde seg sjølv for straff. Då ingen melde seg og guvernøren stod fast på å ta livet av alle jødane, melde Lulianos og Pappos seg frivillig for å redde livet til dei uskuldige jødane. Guvernøren fekk dei to avretta.
Romartida
I 200 evt. gav keisar Septimius Severus staden bystatus og kalla han Colonia Lucia Septimia Severa Diospolis. Namnet Diospolis («Zevsbyen») kan ha vore gjeve tidlegare, kanskje av Hadrian. På den tida var dei fleste innbyggjarane kristne. Den første kjende biskopen var Aëtius, ein ven av Arius. I desember 415 vart rådet i Diospolis halde her for å stille Pelagius for retten. Han vart frifunnen. På 500-talet fekk byen namnet Georgiopolis etter St. Georg, ein soldat i garden til keisaren Diocletian, som var fødd der mellom 256 og 285 evt. St. Georg-kyrkja har fått namn etter han.