cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Norec
Norec (av engelsk Norwegian Agency for Exchange Cooperation, Norsk senter for utvekslingssamarbeid, betre kjend som Fredskorpset, er eit norsk forvaltingsorgan som legg til rette for utveksling av mellom-menneskelege føretak og organisasjonar i Noreg og land i Afrika, Asia og Sør-Amerika. Det er underlagt Utanriksdepartementet. Det norske Fredskorpset vart oppretta 4. april 1963, etter modell av det amerikanske Peace Corps. I 2017 vedtok Regjeringa Solberg å flytta Norec frå Oslo til Førde.
Hans-Jörg Butt
Hans-Jörg Butt er ein tysk fotballspelar som har spela som keeper for Bayern München. Han har òg landskampar for Tyskland.
Butt vart seriemeister i Tyskland med Bayern München i 2010. Han debuterte for A-landslaget 7. juni 2000 i ein landskamp mot Liechtenstein. Han var med i troppen til fotball-EM same året og til fotball-VM i 2002, men begge gongene var han tredjeval i mål, etter Oliver Kahn og Jens Lehmann, og han fekk ikkje spela nokon kampar. I fotball-VM i 2010 kom han igjen med i troppen, og stod i mål for Tyskland i bronsefinalen mot Uruguay.
Breplogen
Breplogen er eit breitt fjell, 2725 moh, som er isdekt utanom nord- og austsida. Fjellet står vest for Austre Skorvebreen i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land.
Breplogen vart kartlagd frå landmålingar og frå flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
Slough
Slough er ein by og ei sameint styresmakt i grevskapet Berkshire i det søraustlege England.
Historie
Mesteparten av området var før ein del Buckinghamshire. Slough vart danna etter ein samanvekst av ei rekkje landsbyar. Jarnbana kom til Slough i 1840 leia til dronning Victoria sin første jernbanetur.
Forstader innan distriktet
I tillegg er Burnham i Buckinghamshire rekna som ein forstad til byen.
Kubusdalen
Kubusdalen er ein isfyllt dal mellom Trollslottet og Kubus i Filchnerfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeve i samband med Kubus.
Rödlöga
Rödlöga er ei gruppe småøyar i ytre Stockholms skjergard i Sverige. Hovudøya har vore fast busett frå 1700-talet til 1970-åra, då den siste fastbuande døydde. Rödlöga er ein populærstad for båtturistar.
Bjørnafjorden kommune
Bjørnafjorden kommune er ein kommune i Vestland fylke som vart skipa den 1. januar 2020, då dei tidlegare kommunane Os og Fusa slo seg saman. Bjørnafjorden grensar til Bergen og Samnanger i nord, Kvam i aust, Kvinnherad og Tysnes i sør og Austevoll i vest.
Geografi
Kommunen ligg nord for hovudarmen av Bjørnafjorden. Fusafjorden, som etter kvart deler seg i Eikelandsfjorden, Ådlandsfjorden og Samnangerfjorden, deler kommunen i ein austleg og ein vestleg del.
Bjørnafjorden kommune har ei kystline på 355,3 km.
Det høgste fjellet i kommunen er Tveitakvitingen på grensa til Samnanger og Kvam, som strekkjer seg 1299 meter over havet. Skogseidvatnet aust i kommunen er den største innsjøen i areal.
Gassisk teiknspråk
Gassisk teiknspråk - teiknspråket på Madagaskar er eit teiknspråk som primært blir brukt i kommunikasjon med og blant døve på Madagaskar. Språket har breidd seg frå Noreg til Madagaskar gjennom norske misjonærar. Følgjeleg har også dette teiknspråket mange fellestrekk med dansk teiknspråk.
Språket har om lag 180 000 brukarar. Sidan språket er utvikla frå norsk teiknspråk, kan dei som snakkar norsk teiknspråk ha godt håp om å gjere seg forstått blant teiknspråkbrukarar på Madagaskar.
Hestehale
Hestehale er ein frisyre der ein samlar det meste eller alt av langt hår i bakhovudet med ein hårstrikk eller liknande. Avhengig av mote kan det òg vere vanleg å sette opp hestehalen med hårklemmer eller å ha hestehalen hengande på den eine sida av hovudet ved å samle håret ved øyret. Hestehale er ein vanleg frisyre for jenter og for gutar med langt hår. Han har fått namnet sitt etter likskapen med halen på ein hest.
For stramme hestehaler kan føre til hårtap, i nokre høve også hovudverk.
Hestehale på kvinner
Kvinner (i motsetning til jenter) som følgde europeisk mote i tida fram til 1900-talet vart sjeldan sett ute med håret i ein uformell stil som ein hestehale.
Vetëm për ty
«Vetëm për ty» (albansk for Berre for deg) er ein song av dei albanske songarane Edmond Mancaku og Entela Zhula, gjeven ut i desember 2013. Songen er skriven av Alma Meraj og Edmond Mancaku.
Hestehale
Hestehale på menn
Ulike former for hestehale har vore vanleg i kulturar der menn ber langt hår. Fram til 1800-talet var det til dømes vanleg blant vestlege menn å ha langt hår eller langhåra parykkar som dei kunne samla i nakken. På midten av 1900-talet blei langt hår blant menn, og dermed også hestehalen, eit symbol for ungdomsopprør og motkultur. Etter dette blei hestehale meir akseptert i visse miljø, til dømes blant musikarar og motorsykkelentusiastar, medan han har vore bannlyst eller vekka oppsikt i andre, som i politiet og ein del politisk liv og forretningverksemd.
Vetëm për ty
Festivali i 52-të i Këngës në RTSH
«Vetëm për ty» var eit av bidraga i den fyrste semifinalen og finalen i Festivali i 52-të i Këngës në RTSH, den albanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Opphavleg skulle songaren Savjana Vjerdha ha framført «Vetëm për ty» med Edmond Mancaku, men ho vart bytta ut i slutten av november med songaren Entela Zhula. Alle bidraga deltok både i éin semifinale og finalen, og «Vetëm për ty» enda på 14. plass med ti poeng.
Mamo Wolde
Degaga Wolde, kjend som Mamo Wolde, var ein etiopisk langdistanseløpar som vart olympisk meister i maratonøvinga under Sommar-OL 1968 i Mexico, der han også vann sølvmedaljen i milløpet. Fire år seinare tok han bronsen i maraton då Sommar-OL 1972 fann stad i München.
Runmarö
Runmarö er ei øy i Stockholms skjergard i Sverige.
All Fired Up av Poco
All Fired Up er det nittande studioalbum av det amerikanske countryrockbandet Poco, gjeve ut i 2013.
Mottaking
I meldinga si for Allmusic skreiv musikkskribenten Steve Leggett: «Det er det første nye albumet deira sidan Running Horse i 2003, og sjølv om det har nokre lyse, Poco-aktige augneblink med songar som 'All Fired Up', 'When She's Mine' og 'Love Has No Reason', er dei på ei fallande kurve her. Enkelte blodfans vil være nøgde, men det kjennest for generisk og sliten med trong for ei anna røyst eller to.»
Medverkande
Gjestemusikarar
Ivar Utsi
Ivar Utsi var ein norsk samisk fiskar, snikkar og forfattar.
Ivar Utsi var fødd 1913 i Beaivvášgieddi i Karasjok kommune, men voks opp i Repvåg. Foreldra hans var flyttsamar, men han voks opp i ein sjøsamisk familie. Han forsørgde seg som fiskar og seinare som snikkar. Han budde i Stranda og var aktiv i lokalpolitikken. Han var far til kunstnaren Ingunn Utsi.
Tverrsum
Tverrsummen til eit naturleg tal er summen av sifra i talet. Til dømes er tverrsummen til 453 lik. Når tverrsummen til eit tal inneheld fleire siffer, kan ein fortsetje med å ta tverrsummen av resultatet til ein har eit einsifra tal. Dette talet blir kalla den minste tverrsummen til talet. Den minste tverrsummen til 453 er tverrsummen til 12, nemleg 1 + 2 = 3.
Kaname-jima
Kaname-jima er ei lita, isolert øy som ligg kring 22 nautiske mil (41 km) nordvest for Padda i Lützow-Holmbukta. Øya vart oppdaga av Japanese Antarctic Research Expedition (JARE) under helikopterturar frå Aust-Ongul 1969-70. Namnet «Kaname-jima» (Sjefsøya) vart gjeven av JARE i 1972. Namnet er ikkje godkjend av Norsk Polarinstitutt, som ikkje har gjeve øya norsk namn.
Tverrsum
Tverrsummen er i einskilde tilfelle nyttig å regne ut.
Tverrsummen kan òg brukast til å sjekke om eit reknestykke har vorte riktig utført. Viss ab = c, vil den minste tverrsummen av produktet av tverrsummen av a og b vere lik den minste tverrsummen av c. Årsaka er at tverrsummane er kongruente med dei opphavlege tala modulo 9, såg at modulær aritmetikk kan brukast.
Kitok
Kitok er eit samisk slektsnamn. 31. desember 2019 hadde 38 personar busatte i Sverige dette etternamnet. 13. juli 2019 var det under 5 personar med namnet Kitok som budde i Finland.
Norsk Senter for Seniorutvikling
Norsk Senter for Seniorutvikling (tidlegare Norsk pensjonistskole) er ein frilynt folkehøgskule i Melsomvik i Vestfold og Telemark fylke. Skulen har plass til kring 95 elevar og er eigd av Stiftelsen Norsk Senter for Seniorutvikling. Skulen fokuserer på eldre elevar og tilbyr derfor ikkje heilårskurs, berre kortare kurs.
Lego City Undercover
Lego City Undercover er eit action-eventyrspel utvikla av TT Fusion. Det vart utgjeve til Wii U i 2013 av Nintendo og i ei remastra utgåve av Warner Bros. Interactive Entertainment i 2017 til Microsoft Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4 og Xbox One.
Spelet er, til skilnad frå dei andre Lego-titlane utvikla av Traveller's Tales, ikkje basert på ein filmlisens.
Lennox Miller
Lennox Valencia Miller var ein jamaicansk friidrettsutøvar frå Kingston som vann OL-sølv 1968 og OL-bronse 1972 på 100 meter. Han var far til USA-amerikanske Inger Miller og busett i Pasadena i delstaten California.
Moshav
Moshav (hebraisk מוֹשָׁב, fleirtal מוֹשָׁבִים moshavim, tyder 'busetnad, landsby') er ein type by eller busetnad i Israel, særleg nytta om ein type kollektivt jordbrukssamfunn av individuelle gardar busett av arbeidarsionistar under den andre aliyah-bølgja. Ein innbyggjar eller eit medlem av ein moshav vert kalla ein «moshavnik» (מוֹשַׁבְנִיק).
Moshavar minnar om kibbutzar men med ei vekt på kollektivt arbeid. Dei vart utforma som ein del av nasjonsbygginga til sionistane etter Yishuv («busetnad») i Palestinamandatet tidleg på 1900-talet, men i motsetnad til dei kollektive kibbutzane, eigde ein gardane sjølv i ein moshav, men dei hadde fast og same storleik. Arbeidarane produserte avlingar og varer på eigedomane sine gjennom individuelt og/eller felles arbeid og ressursar, og nytta fortenesta og matvarer til å livnære seg sjølv. Moshavar vert styrt av eit valt råd (hebraisk ועד, va'ad, tyder 'komité'). Samfunnsprosjekt og anlegg vart finansiert av ein særskatt (hebraisk מס ועד, mas va'ad, tyder 'komitéskatt'). Denne skatten var lik for alle hushaldningar i busetnaden, og skapte dermed eit system der gode bønder klarte seg betre enn dei dårlege, i motsetnad til dei kollektive kibbutzane der (i det minste på papiret) alle medlemmane hadde same levestandard. Mange moshavar eksisterer framleis.
Variantar
Det finst fleire variantar, somme av desse er:
Kvea i Dronning Maud land
Kvea er ein rektangulært isfyllt dal mellom Grinda og Skigarden, nord i Grytøyrfjellet i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
Smuledomen
Smuledomen eller Kupol Kroška er den minste av to isdekte øyar som ligg nær kvarandre i Fimbulisen, langs kysten av Dronning Maud Land. Ho vart først kartlagd av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961 og namngjeven av dei. Verken det russiske eller det norske namnet er godkjend av Norsk Polarinstitutt og ho har ikkje eit offisielt norsk namn.
Kovrov
Kovrov (russisk Ковро́в) er ein by i Vladimir oblast i Russland med om lag 150 000 innbyggjarar (2007). Han ligg på høgresida av elva Kljazma, rundt 60 km aust for Vladimir.
Historie
Byen var frå 1100-talet og gjennom mellomalderen overskugga av den nærliggande Starodub-na-Kljazme, men Kovrov fekk omsider byrettar i 1778. På 1700-talet vart det etablert tekstilfabrikkar i Kovrov og med bygginga av jernbanen mellom Moskva og Nizjnij Novgorod, som er ein av dei eldste i Russland, kom ein økonomisk oppsving. Den store industrialiseringa følgde først i den kommunistiske epoken.
Økonomi og næringsliv
Byen er eit større senter for forsvarsindustrien i Russland, med hovudvekt innan mekaniske konstruksjonar, metallhandsaming, tekstil- og lettindustri, samt bygningsindustri.
Viss og berre viss
Viss og berre viss eller biimplikasjon er eit uttrykk som er vanleg i matematikk og logikk. «A viss og berre viss B» inneber at A og B er ekvivalente, og slik at A følgjer B som at B følgjer A. I matematikken seier ein at B er eit nødvendig og tilstrekkeleg krav for A.
I matematikken nyttar ein symbolet :
Til dømes gjeld det at
Døme
Uttrykket 1+1=2 viss og berre viss 1 = 2-1 tyder to ting:
New Super Mario Bros. U
New Super Mario Bros. U er eit plattformspel utvikla og utgjeve av Nintendo. Det vart utgjeve til Wii U i november 2012 i Nord-Amerika og Europa, og i desember 2012 i Japan. Det er det fjerde spelet i New Super Mario Bros.-serien. Ein ekstra kampanje kom ut som nedlastbart innhald i 2013, kjent som New Super Luigi U. Denne kampanjen kunne også kjøpast som eit separat spel.
Viss og berre viss
Kjelder
Logische Äquivalenz Équivalence logique Om og bare om
New Super Mario Bros. U
Spelet vart utgjeve til Nintendo Switch 11. januar 2019 under tittelen New Super Mario Bros. U Deluxe. Denne utgåva inkluderer både originalspelet og New Super Luigi U, i tillegg til ein ny spelefigur, Toadette.
Frida Hansen
Frederikke «Frida» Bolette Hansen var ein norsk biletvevar, med tekstilarbeid i art nouveau/jugendstil. Ho er karakterisert som ein brubyggar mellom norsk og europeisk biletvev, og fleire av hennar vevkomposisjonar vert rekna blant dei beste som er laga innan nyare europeisk tekstilkunst. Ho vart tildelt Kongens fortenestemedalje i gull i 1915.
Systematisk namn
Systematiske namn er vitskaplege namn som på systematisk vis blir gitt til unike ting eller gjenstandar (f.eks. organismar, kjemiske stoff), med det formål å ordne desse i forhold til kvarandre i ei større samling. Halvsystematiske namn er namn som består av både ein systematisk del og ein ikkje-systematisk del. Systematiske namn er ofte del av ein nomenklatur.
Det å lage systematiske namn kan gjerast nokså enkelt ved å tilordna tal eller forstavingar til objekta (som i nummerering). Meir kompleks namnsetting kan innebere å innlemme informasjon om heile strukturen til objektet, i namnet.
Det har blitt laga systematiske namn for m.a. grunnstoff (IUPAC), kjemiske stoff (IUPAC), organismar (binær nomenklatur), astronomiske objekt (Den internasjonale astronomiske unionen), gen (HGNC), protein, mineral (International Mineralogical Association), og monoklonale antistoff.
Kjemi
Systematiske kjemiske namn inneheld informasjon om strukturen, og kan seie noko om eigenskapane, til eit kjemisk stoff. Den internasjonale unionen for rein og bruksretta kjemi, IUPAC, definerer systematiske namn i boka Compendium of Chemical Terminology som «namn som i sin heilskap består av særlege eller utvalde stavingar, med eller utan numeriske forstavingar (f.eks. pentan, oksazol).»
Eksempel på systematiske namn er dihydrogenoksid (vatn), 2-hydroksypropansyre (mjølkesyre) og metansyre (maursyre).
Eksempel på halvsystematiske namn er benzamid (benzenkarboksamid), benzoylklorid (benzenkarbonylklorid) og 2-nitrobenzaldehyd (2-nitrobenzenkarbaldehyd).
Røros lufthamn
Røros lufthamn er ei sivil, regional lufthamn i Røros kommune i Trøndelag fylke. Lufthamna ligg om lag 3,0 kilometer vestnordvest for Røros og er eigd og driven av Avinor AS. Ho vart opna i 1957.
Frida Hansen
Arbeid av Frida Hansen er i eige hos ei rekkje musé, blant anna hos Nasjonalmuseet i Oslo, Jugendstilsenteret i Ålesund, Drammens Museum, Stavanger kunstmuseum, KODE i Bergen, Nordiska museet i Stockholm, Victoria and Albert Museum i London og Museum für Kunst und Gewerbe i Hamburg.
Røros lufthamn
Den 9. januar 2009 vart det avgjort at dotterselskapet av Danish Air Transport, DOT LT, skulle ta over flygingane mellom Oslo og Røros. DOT LT starta opp avgangar den 1. april 2009. I dag er det to daglege avgangar til Oslo heile veka, unnateke laurdag med en Saab 340A-maskin som kan fly rundt 30 passasjerar. Bakketenestene er utførte av Røros Flyservice. Hausten 2009 vart det avgjort at det skulle gå vinterruter mellom Stockholm og Røros, to gonger i veka, avgang frå Røros på torsdag og retur på sundag. Frå og med 28. januar tro denne ruta i kraft, operert av det svenske flyselskapet Skyways Express. Flyselskapet bruker eitt av sine Fokker 50-fly på denne ruta som kan fly kring 50 passasjerar.
Frida Hansen
Yngre år
Frida Hansen var dotter av Mathilde, fødd Helliesen (1824–1915), og Peter Sickerius Petersen (1811–1875). Faren dreiv saman med broren Frederik Petersen det kjende handelshuset Køhler & Co, som var eit av dei største i Stavanger. Frida og dei to eldre systrene hennar voks opp i Stavanger. I vintermånadene budde familien i sentrum, medan dei heldt til sommarmånadene på den storslegne eigedomen til familien i Hillevåg. Familien tilhøyrde utan tvil det øvste sosiale sjiktet i Stavanger.
Skulegang fekk Frida på Frøken Wieses jenteskule, og då ho tidleg fatta interesse for kunst, gav foreldra ho høve til å gå i måle- og teiknelære hos m.a. Kitty Kielland, Elisabeth Sinding og Johan J. Bennetter. Utanlandsstudiar skulle ho få etter attenårsdagen sin. Men før den tida vart Frida forlova med Wilhelm Severin Hansen (1842-1919), bror til malaren Carl Sundt-Hansen, son av disponenten for handelshuset Ploug & Sundt.
I 1874 vart bryllaupet feira med pomp og prakt. Same år vart Wilhelm disponent for Ploug & Sundt. Allereie året etter døydde far til Frida, og Wilhelm Hansen vart dermed òg leiar for handelshuset Køhler & Co. Dei nygifte flytta inn i Køhlerhuset i Hillevåg. Dei fekk to døtrer og ein son, samstundes som dei utvida gardsdrifta, bygde skule for barna til dei tilsette barn og bygde på hovudhuset med ein ekstra etasje. I denne perioden kan ein enno ana Frida Hansens kunstneriske interesser, både i form av medlemskap i ulike kunstsamskipnader, men òg – og kanskje først og fremst – gjennom hagen på Køhlereigedommen. Det vert fortalt om sjeldne og eksotiske planter, innhegningar med påfuglar og papegøyar, akvarium med skjelpadder og rare fiskar. Hagen vart halden open for publikum.
Utover 1870-talet opplevde verda ei stor økonomisk krise som av historikarar ofte vert kalla den lange depresjonen. Stavanger var inkje unntak. Sjølv om byen hadde opplevd konjunkturomslag tidlegare, viste denne krisen seg vanskelegare å koma seg ut av. Dette gjaldt òg for familien Hansen. Feilinvesteringar gjorde at begge handelshusa gjekk konkurs i 1883, og familien måtte straks forlata eigedomen i Hillevåg.
Saman med mora, systera Marie og dei tre borna flytta Frida til Nedre Strandgate 25. Der livnærte dei seg på den vesle livrenta etterlaten til systera, medan Wilhelm drog utanlands for å søkja arbeid i den veksande gruveindustrien. I løpet av dei første to åra etter konkursen mista Frida og Wilhelm både sonen og den eine dottera. Frida starta leitinga etter eit inntektsgjevande arbeid. I folketeljinga i 1885 står ho oppført med broderiforretning i første etasje i Strandgata.
Til broderiforretninga fekk Frida Hansen ein gong eit gammalt åkle til reparasjon. Ho var frå før kjent med dei gamle norske vevnadane, spesielt gjennom svogeren Carl Sundt-Hansens samling. Åkleet som vart innlevert til forretninga hennar, begeistra ho. Då kvinnesakskvinna Randi Blehr ikkje lenge etter tok initiativ til eit kurs i Sogn i dei gamle vevteknikkane, med Kjerstina Hauglum som lærar, vart Frida Hansen med. Her fekk ho kunnskap om den tradisjonelle oppstadveven, som ho straks skaffa seg. Men før ho kunne byrja å veva, trong ho garn. Det tradisjonelle ullgarnet var bra nok, men fargane tilfredsstilte ikkje hennar krav. Ho starta difor å søkja etter dei gamle plantefargane, ein leit som sende henne rundt til dei gamle konene på Jæren og i Ryfylke på jakt etter oppskrifter. Då ho hadde funne dei tre primærfargene blå, raud og gul, utvikla ho heile fargeskalaen og starta så sitt eige fargeri. Seinare utvida ho fargarverksemda, fekk elevar til å hjelpa seg med vevinga, og i 1890 opna ho sitt første atelier i Stavanger: «Fru Hansens Atelier for haandvævde norske Teppe». To år seinare, i 1892, var Frida Hansen allereie eit kjent namn innanfor tekstilkunsten. Ho flytta til Kristiania og starta eit veveri på Tullinløkka med storstilt produksjon, i tillegg til at ho arrangerte vevkurs og dreiv konsulentverksemd.
Studietur til utlandet
Utover 1890-åra utvikla Frida Hansen verksemda og kunstnarskapen sin. På leiting etter ny kunnskap og inspirasjon drog ho i 1895 på ein studietur, først til Köln og sidan til Paris. Ingen akademi aksepterte kvinnelege studentar på denne tida, og difor var privatundervising den einaste måten Hansen kunne utvikla seg på som kunstnar. I Köln studerte ho teikning på den offentlege teikneskulen. Ho studerte òg tysk seinmellomalderkunst, ein periode som hadde eit formspråk som eigna seg svært godt til hennar tekstilarbeid. Paris-besøket vart viktig for Hansen på mange måtar. Her teikna ho aktar, truleg hos blant andre den kjende malaren Puvis de Chavannes.
Like viktig som kva ho gjorde på studiereisene sine, er kva ho såg. I Europa var den rådande kunstretninga i ferd med å endra seg, frå det nasjonale og tradisjonsbundne til symbolisme og art nouveau/jugendstil. I Paris i 1895 florerte «den nye stilen», og den velkjende, dekorative plakatkunsten frå denne perioden var å sjå overalt i byen. Ein kan gå ut frå at Frida Hansen i Paris blant anna såg arbeid av Eugène Grasset, Alphonse Mucha og Paul Berthon. Same året opna òg galleriet som seinare gav namn til perioden; Maison de l'Art Nouveau. Det er att fleire kolteikningar frå hennar opphald i Paris, og ein finn òg dei første skissene til det velkjente biletteppet Melkeveien (1898).
Det norske Billedvæveri
I 1897 etablerte Frida Hansen og Randi Blehr «Norsk Aaklæde- og Billedtæppe-Væveri» (NABV), som frå 1899 endra namn til «Det norske Billedvæveri A/S» (DNB). Frida vart dagleg leiar med over 20 tilsette. Randi Blehr sat i styret til aksjeselskapet, saman med m.a. Gunnar Knudsen og Axel Heiberg. NABV hadde i tillegg ein kunstjury med betydelege medlemmar som Eilif Peterssen, Otto Sinding og Harriet Backer. Veveriet produserte ikkje berre teppa til Frida Hansen, men laga òg mønster, biletteppe og andre tekstilarbeid, i tillegg til at dei tok oppdrag frå andre kunstnarar.
Veveriet fekk sitt store gjennombrot på Bergensutstillingen i 1898. Utstillinga var ei nasjonal mønstring for blant anna husflid og kunsthandverk. NABV viste fram heile 26 arbeid, alt frå løparar og puter til Frida Hansen sitt store biletteppe Melkeveien (1898). I Melkeveien kan ein sjå seks kvinner med glorie og lette kvite gevant. Kvinnene vandrar diagonalt over den mørkeblå, stjernekledde bakgrunnen medan dei held oppe eit stjerneslør. Stjernesløret er vår galakse – Mjølkevegen. Nedst er motivet avslutta med eit lysegrønt felt med ei hebraisk tekst frå 1. Mosebok, vers 15. I omsetjing lyder denne teksta:: «Og det skal vera til lys på himmelkvelvingen, til å lysa over jorda. Og det vart så.» NABV og Frida Hansen fekk tildelt ein gullmedalje på utstillinga i Bergen.
Transparentteknikken
Den 2. november 1897 fekk Frida Hansen løyve til patent på transparentteknikken. Denne teknikken har såkalla open ornamentering, det vil seie at mønsteret vert laga med innslag på opne renningstrådar. Felta der berre desse vertikale renningstrådane synest, gjer at lyset slepp gjennom, og det vert skapt ein spesiell visuell effekt. Vevnaden kan opplevast som gjennomsiktig, transparent. Til transparentteknikken sin brukte Hansen ei tvinna ullrenning, som hadde ei betre friksjonsevne enn anna garn. Teknikken eigna seg svært godt til portierar (forheng) og gardiner, og i motsetnad til biletteppa var transparentane meint å ha ein praktisk funksjon. Frida hausta stor heider for denne teknikken, blant anna på Verdsutstillinga i Paris i 1900, der teppa og portierane vart svært populære. I Paris fekk DNB ein gullmedalje for sin kolleksjon, og Hansen fekk gullmedalje for kunstnerisk verksemd.
Seinare år
I 1904 fekk Frida Hansen bygd eit herskapeleg hus med eige atelier på Bestum i Kristiania. På denne eigedomen fekk ho endeleg ein ny hage. Blomane og naturen var stadig ei stor kjelde til inspirasjon. I 1905 vov ho biletteppet Semper Vadentes, som førestiller fire relativt like kvinner som vandrar gjennom eit landskap dekte av blomar og stiar på kryss og tvers. Kvar kvinne har eit attributt i hendene; høvesvis ein pose, eit lys, eit smykke og ein blomsterbukett. Nedst i ramma som omkranser motivet, er eit felt med tekst på latin: «Semper Vadentes, Semper Agentes. ''Semper e natu in vitam ad aeternum. Domine''.» På norsk vert det følgjande: 'Alltid lidande. Aldri kvilande. Bort frå vogge, du i livet, inn i æva. O Herre.'  Frida Hansen sa sjølv at teppet tematiserte den rastlause vandringa til mennesket. Ifølgje familien hennar var det dette biletteppet Frida Hansen sette høgast av alle ho laga. Dette kan ha samanheng med at då teppet i 1906 vart stilt ut i salongen i Paris, vart ho innvald som Associée ved Société Nationale des Beaux-Arts. Ho fekk då rett til å stilla ut på salongen utan førehandsjuryering, noko som var ein sjeldan kunstnerisk heider. Same året vart DNB oppløyst.
Både på den store tekstilmønstringa på Kunstindustrimuseet i Kristiania i 1913 og på Jubileumutstillinga året etter deltok Frida med sine teppe og portierar. I samanheng med desse to utstillingane vart tydinga hennar for den norske vevrenessansen framheva. Ikkje berre gjaldt heideren dei arbeida ho hadde skapt sjølv, men òg arbeid med dei mange elevane hennar på atelieret. I 1915 mottok ho Kongens fortenestemedalje i gull.
Dei siste åra arbeidde Hansen vidare med transparentteknikken. Dei store biletteppa vart det færre av. Det siste ho arbeidde med var Olavteppet, som vart laga i høve 900-årsjubileet for kristninga av Noreg. Opphavleg vart teppet bestilt av eit amerikansk museum, og sagamotivet ein finn her var utypisk for Hansen. Ho brukte to år på kartongane til teppet, og i 1927 byrja ho å veva. Hovudmotivet er Olav den heilage som kneler i sentrum av teppet, omkransa av representantar frå staten og kyrkja. I bakgrunnen kan ein sjå fjell og Folgefonna, og inn frå venstre ser ein drakehovudet på eit vikingskip. Øvst har Hansen igjen vove inn ei tekst, denne gongen eit vers frå Welhaven sitt dikt om Heilag-Olav:
Hellig Olav stod ved fjord med sin hær Pinsefesten var for hånden Alskens løs og blomster artede seg der Fagert under Folgefonnen.
I tillegg er det vove inn tekstar på latin på dei to sidebanda som på norsk tyder «Alltid herskande og alltid bedande» og «Heilag Olav Noregs konge».
Frida Hansen døydde i Oslo 12. mars 1931 og vart gravlagd på Ullern kyrkjegard. Olavteppet var enno under arbeid då ho døydde, og dottera Signe Djurhus Levy fullførte den øvste delen av teppet. I 1934 vart det utstilt i andre etasje i Blomqvist Kunsthandel i Oslo.
Det var Frida Hansen sitt ynskje at Olavteppet skulle falla til heimbyen hennar Stavanger, og gjennom ei innsamling i byen i 1934 vart teppet innkjøpt og skjenkt til Domkyrkja. Stavanger heidra henne med Frida Hansens vei og Frida Hansens hus i bydelen Hillevåg der ho voks opp.
Etter kvart som art nouveau-stilen vart fortrengd av modernismen, vart Frida Hansen sine teppe, motivkrinsar og fargebruk passé. Det hjelpte heller ikkje at dei fleste av arbeida hennar var i utlandet og dermed ikkje var tilgjengelege for den yngre generasjonen. Etter kvart vart Hansen og innsatsen hennar for den norske tekstilkunsten meir eller mindre gløymd. Først på 1970-talet vart Frida Hansen løfta fram i lyset igjen, hovudsakleg takka vera kunsthistorikar og seinare museumsdirektør Anniken Thue. Med hennar magisteravhandling og med den store vandreutstillinga på Kunstindustrimuseet i Oslo, Vestlandske kunstindustrimuseum og Stavanger kunstforening «Frida Hansen, europeeren i norsk vevkunst» i 1973, fekk publikum igjen sjå verka til Frida Hansen. Etter dette vart det igjen relativt stille rundt henne, il Stavanger Kunstmuseum i 2015 opna utstillinga «Frida Hansen – art nouveau i full blomst».
Arbeid
Frida Hansen bygde bru mellom norsk og europeisk biletvev. Naturen var ei viktig inspirasjonskjelde, og blomar var noko spesielt for henne. Teorien til William Morris om inspirasjon frå naturen sette ho høgt. Naturen var det sentrale, og Morris gjengav han samvitsfullt med abstraksjon og forenklingar. Når Frida Hansen skulle abstrahera ein blome, teikna ho han rett ovanfrå, eller frå sida, slik William Morris hadde gjort før ho.
Ho var spesielt oppteken av at tekstilkunst ikkje skulle vera vovne måleri, men ha sitt eige uttrykk. Det ho og Morris hadde felles, var respekt og audmjuke for naturen. Ikkje berre gjaldt dette inspirasjonen, men òg livet og kunsten. Frida var svært glad i blomar, og som barn elska ho rosehagen til bestemora. Kjærleiken til blomane finn ein òg i vevnadene hennar. Eigenuttrykket sitt fekk ho frå Morris, og det var viktig å gjera noko eige. Vevnadene hennar vart ofte kritiserte for å ikkje ha eit tilstrekkeleg norsk uttrykk; på denne tida var norsk nasjonalitet viktig. I 1890-åra og byrjinga av 1900-talet var det om å gjera å finna fram til det typiske norske. Frida Hansen svara på kritikken ved å leggja kunsten endå meir over mot det internasjonale, som til dømes den dekorative kunsten til Morris.
Eit av verka til Frida Hansen heng på slottet i Oslo; det er to riksteppe teikna av Gerhard Munthe, men vovne av Frida. Munthe meinte at ho var den beste i landet til oppgåva. Teppa som heng på slottet, er henta frå soga om Sigurd Jorsalfare. Ofte bestod ein verkstad av personar med ulike oppgåver; ein fargar som farga garnet og ordna kartong og dessutan ein vever som overførte motivet til veven. Frida Hansen var teknisk dugeleg og beherska heile prosessen. Ho skapte som regel kartongen i full storleik, farga garnet og vevet.
Sakna teppe
Fleire av teppene til Frida Hansen er forsvunne, det vil seia at ein veit ikkje der dei vart av etter at dei vart selt. Dette gjeld blant anna:
Havfruer og svaner (1893)
Biletvev, mål 250 x 350 cm.
Motivet til teppet er tre svaner i ein sjø. Sjøen er voven i ulike blåtoner og har kvite kantar. I teppeborden sym grønnlige fiske i mørkeblått vatn, og øvst tronar ein sjødronning med gylle livstykke og kåpe av vannliljer mot ein raudleg aftanhimmel. Teppet er berre kjent gjennom eit gammalt foto, og ifølgje Aftenposten 7. desember 1893 vart det truleg selt til ein kjøpar i California.
Skovens liv og flora (1893)
Biletvev, mål ukjent, men truleg 250 x 150 cm.
Motivet skal vera av blå blomsterjenter og gutar med raude luar og kvite blomar. Signaturen F.H. skal vera synleg nedst til venstre over borden i teppet. Ein har verna ein del av kartongen (forarbeidet) til veven, men elles veit ein at teppet var eit bestillingsverk til Chicagoutstillinga i 1893.
De fem kloge og de fem daarlige jomfruer (1900)
Biletvev, mål truleg 250 x 750 cm.
Til høgre i teppet er det fem oppreiste kvinner med oljelamper. Dette er dei kloke jomfruene. Dei fem dårlege jomfruene ligg, sit eller lenar seg søvnig mot ei av dei seks søylene i biletet til teppet. Formelt liknar Jomfru-teppet mykje på Salomes dans (1900), med ei friseaktig framstilling i den lange flata. Fargemessig skal teppet ha vore halde i fiolett i alle nyansar og elles i lyse fargar. Teppet er signert med «Frida Hansen» nedst til høgre over borden.
Natë e parë
«Natë e parë» (albansk for Den fyrste natta) er ein song av den makedonsk-albanske songaren Venera Lumani og den kosovoalbanske songaren Lind Islami, gjeven ut i desember 2013. Songen er skriven av Olti Curri og Endrit Shani.
Festivali i 52-të i Këngës në RTSH
«Natë e parë» var eit av bidraga i den fyrste semifinalen og finalen i Festivali i 52-të i Këngës në RTSH, den albanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Alle bidraga deltok både i éin semifinale og finalen, og «Natë e parë» enda på fjerdeplass med 37 poeng.
Frida Hansen
De fem kloge og de fem daarlige jomfruer (1900)
Teppet vart kjøpt i Firenze i 1903 av Comptessa de Asarta, men ifølgje etterkommarane hennar gjekk teppet truleg tapt under 1. verdskrigen.
Frieriet (1903)
Biletteppe, mål truleg 103 x 136,5 (ifølgje kartongen).
Berre ein kartong er att av dette arbeidet. Kartongen viser ei prinsesse i hovudsakleg grønt og fiolett, med ein frosk sitjande på sin kappe. Bakgrunnen er òg i grøntoner, med bleikrosa og fiolette iris. Teppet er signert nedst til høgre med «FH» og nedst til venstre med «E. H. Tex».
Det vart utstilt hos Blomqvist Kunsthandel i Kristiania i mars 1903, men historia etter dette er ikkje kjend.
Sørover (1903)
Biletvev, 290 x 360 cm (ifølgje kartongen).
Dette teppet er ikkje kjent i dag, sidan det vart kjøpt direkte frå Frida Hansen av ein av hennar elevar, Berthe Aske Bergh, som seinare flytta til USA. Her vart teppet utstilt fleire gonger og avbilda i fleire amerikanske tidsskrift.
Teppet viser ti symjande svaner med kvinner på ryggen, og komposisjonen minner om Melkeveien (1898) i den glidande rørsla og i det avskorne motivet. Etter skildringa var teppet halde i blått og kvitt, med innslag av sølv. Borden skal vera i grøn og fiolett, og øvst skal ordet «Sør-over» vera innvove i borden. Teppet er signert med «Frida Hansen» øvst til høgre.
Dagens eigar er ukjend, men teppet vart sist vist fram i 1930-31 i Toledo.
Svinedrengen (1909)
Biletvev, 300 x 160 cm (ifølgje kartongen).
Her er eventyret om svinedrengen vist i den augneblunken han kyssar prinsessa under eit stort bjørketre, medan hoffdamene breier ut kjolane sine for å skjula det upassande som skjer. Kjolane har eit rikt floralt mønster og er ifølgje kartongen i blått, grønt, bleikfiolett, rosa og kvitt. Bakgrunnen er i ulike grøntonar. Ein kan sjå signaturen «Frida Hansen» nedst til høgre.
Historia til teppet er ukjent, men det vart sist stilt ut i Berlin i mars 1910. Ifølgje Aftenposten vart det òg selt der.
Syntetisk geometri
Syntetisk geometri er ei form for geometri som byggjer på reine geometriske utleiingar, som aksiom, teorem og logiske argument. Det er i motsetnad til analytisk og algebraisk geometri, som i tillegg nyttar aritmetikk og algebra.
Vinkel
Ein vinkel er ein geometrisk figur som er danna av to rette linjer frå same punkt. Dette punktet vert kalla toppunktet til vinkelen, og linjene vert kalla beina til vinkelen. Vinkel blir brukt som eit mål på skilnaden av hellinga av dei to linjene, utan eigenleg å finne eller avgjere hellinga på kvar av linjene.
Ein kan fordjupe seg i teoriane til vinklane og bruken av dei i geometrien og i trigonometri.
Måleiningar
For å måle vinkelen α, den bua kurven med senter i spissen (O) av dei to linjestykka (OA og OB), brukar vi formelen:
Der k er ein konstant, s er lengda av den bua kurven (AB), delt på radiusen til sirkelen som blir brukt (OA).
Radianar
Radianar (forkorta rad), òg kalla absolutt vinkelmål. Her er konstanten k = 1, og éin heil sirkel er avgjort til å vere 2π radianar. Dette er SI-eininga til systemet for vinkelmål.
Gradar
Gradar (forkorta °), der éin heil sirkel er avgjort til å vere 360°. Her er konstanten k = 360/2π = 180/π.
Ei grad kan delast inn i 60 minutt (′), og eitt minutt kan delast inn i 60 sekund (″). For å skilje mellom vinkelmåla og tidseiningane nyttar ein ofte prefikset «boge-», slik at vinkelmåla blir bogeminutt og bogesekund.
Gradianar
Gradianar (forkorta grad eller gon eller g), blir òg nokre gonger kalla nygradar, er eit nyare vinkelmål der éin full sirkel er avgjort til å vere 400 gradar. Dette gjev konstanten k = 400/2π = 200/π.
Timar
Ei inndeling av sirkelen i 24 timar vert gjort i astronomien når vinkelen som blir målt er på himmelen og går langs ein boge som er parallell med himmelekvator. Koordinatane timevinkel og rektascensjon oppgjevast i timar, minutt og sekund, og er vinklar målt i tilhøve til ulike haldepunkt. Ein time tilsvarar 15° og 1° tilsvarar 4 minutt. Desse minutta og sekunda må ikkje forvekslast med bogeminutt og bogesekund, som er brøkdelar av éi grad.
Koplinga mellom tid og vinkel kjem av at timevinkelen til sola tilsvarar tida som er gått sidan ho sist stod i sør.
Ein formell definsjon
Ein vinkel kan finnast ved ein rettvinkla trekant. Om ein let \theta vere ein vinkel, og så nyttar trigonometriske funksjonar finn vi
og
for to tal x og y. Så ein vinkel i det euklidske planet kan verte gjeven av to tal x og y.
Om ein tillèt uendelegheit for forholdet y/x kan ein definere vinkelen θ som ein funksjon av x og y ved å nytte den inverse tangentfunksjonen for alle punkt utanom origio, om ein tenkjer at den inverse tangenten varierer frå -π/2 to π/2,
Resultatet vil varierer frå -π to π. Verdiane av x og y avgjer kva kvadrant vinkelen ligg i. Alternativt kan ein nytte den inverse cosinusfunksjonen om ein tenkjer seg at resultatet for den inverse cosinusen varierer frå 0 til π,
I dette tilfellet vil resultatet varierer frå 0 til 2π.
Skeise-VM 1980 for kvinner
Verdsmeisterskapen på skeiser 1980 for kvinner fann stad på Hamar stadion i Noreg helga 12. og 13. januar 1980. 31 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.
Natalja Petrusjova frå Sovjetunionen fekk bestetid på dei fyrste distanseøvingane og vart verdsmeister framom tittelforsvarar Beth Heiden frå USA. Norske Bjørg Eva Jensen sigra på den avsluttande 3 000-meteren.
Toni Kroos
Toni Kroos er ein tysk fotballspelar som har spela for Bayern München i tysk Bundesliga og for Tyskland sitt landslag.
Skeise-VM 1980 for kvinner
Skeise-VM 1980
Dato: 12./13. februar 1980
Toni Kroos
Kroos kom til Bayern München sitt ungdomslag i 2006. Han debuterte for A-laget som 17-åring, 26. september 2007. Han spelte 12 ligakampar for Bayern i 2007/08-sesongen, då dei vart tyske seriemeistrar. Frå januar 2009 til sommaren 2010 var han på lån hjå Bayer Leverkusen. Han vart igjen seriemeister med Bayern i 2013 og 2014, var med på å vinna den europeiske Meisterligaen i 2013 og VM for klubblag same året.
Kroos debuterte for Tyskland sitt A-landslag 3. mars 2010 i ein privatlandskamp mot Argentina. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte som innbytar i fire kampar: Den siste gruppekampen, mot Ghana, kvartfinalen, semifinalen og bronsefinalen. I fotball-EM i 2012 spelte han i fire av Tyskland sine fem kampar, tre gonger som innbyttar og éin kamp frå start.
Veslebroren hans, Felix, er òg profesjonell fotballspelar, i 2010/11-sesongen hjå Werder Bremen, med aldersbestemte landskampar for Tyskland.
Kvitsvodene
Kvitsvodene er ein isfyllt dal kring 9 km lang mellom Kvitkjolen og Robinheia i H.U. Sverdrupfjella i Dronning Maud Land. Han vart fotografert frå lufta av Den tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Carl Johan Erichsen
Carl Johan Erichsen var ein norsk offiser frå Oslo.
Erichsen, som var son til ein gårdeigar i hovudstaden, utdanna seg til det militære. Han vart offiser i 1901 og steig i gradane til han i 1934 vart forfremja til generalmajor og utnemnd til divisjonssjef.
Åra 1930-33 var Erichsen for 8. infanteriregiment, og i 1934 for 6. infanteriregiment. I 1934 vart han utnemnd til kommanderande general over 6. divisjon. Han førte befal over 6. divisjon til han i 1939 tok over som kommanderande general for 1. divisjon. Samstundes var han frå 1939 også kommandant på Fredriksten festning.
Den 8. april 1940 beordra generalmajor Erichsen på eige initiativ utplassering av mitraljøse på kaien i Halden, ettersom tyske krigsskip var i Skagerrak. Etter mobiliseringsordren kom 9. april klarde generalmajoren å samle nokre avdelingar av divisjonen og tok kampen opp mot den tyske invasjonsstyrken. Erichsen «freista halda Fossumstroket», men tyske styrkar klemde på både frå vest og sør. Divisjonen kjempa i tre døgn, før styrken på i kring 3 000 mann ved Ørje trekte seg tilbake inn i Sverige, der han 14. april vart avvæpna og internert.
Erichsen var i 1945-46 norsk militærattaché i Canada. Han skreiv elles fleire militære avhandlingar.
Dansk teiknspråk
Dansk teiknspråk er det eldste teiknspråket i Norden. I Danmark har døve fått teiknspråkundervisning sidan 1807, etter at Peter Atke Castberg på ein studiereise til Frankrike hadde sett nytten i å undervise døve på eit språk dei kunne forstå. I dag blir det undervist i dansk teiknspråk i seks statlege døveskular.
Dansk teiknspråk er gjensidig forståeleg med svensk teiknspråk, norsk teiknspråk, islandsk teiknspråk og gassisk teiknspråk.
Dei som brukar dansk teiknspråk, kan få tolketenester i retten. Språket blir også brukt til tolking av filmar og fjernsynssendingar.
Ludlowmassakren
Ludlowmassakren var ei hending som fann stad 20. april 1914 i Ludlow i Colorado under ein konflikt mellom streikande gruvearbeidarar og gruveeigarane. Massakren blei utført av private vakter og nasjonalgarden i Colorado. Rundt 20 menneske døydde, blant dei var kvinner og eit titals barn. Fleire personar på begge sider av konflikten blei også drepne i kampar før og etter massakren. Heile konflikten kravde mellom 69 og 199 liv, og streiken er blitt kalla den døydelegaste i USA-amerikansk historie.
Bakgrunn
Colorado hadde ein viktig kolindustri på byrjinga av 1900-talet, og kolgruveselskapa hadde stor makt i høve til styresmakter og arbeidarar. Mange selskap hadde eigne, lukka byar for arbeidarane sine, noko som gav dei auka kontroll og hindra fagorganisering. Trøbbelmakarar og familiane deira kunne lett mista arbeid og bustad eller stengjast ute.
I 1910-åra byrja eit forsøk på å organisera arbeidarane i inn i den nasjonale fagforeininga United Mine Workers of America (UMWA). Det største selskapet som var involvert var Colorado Fuel & Iron Company (CF&I), som hovudsakleg hadde tilhøyrd Rockefeller-familien sidan 1902. Andre større selskap var Rocky Mountain Fuel Company (RMF) og Victor-American Fuel Company (VAF).
For å imøtegå fagorganiseringa gav CF&I arbeidarane betre løn, ein maksimalarbeidsdag på 8 timar, oppheva kupongsystemet og lova å aldri meir tvinga arbeidarar til å handla i selskapet sine butikkar. Det hyra også «agentar» eller vakter frå Baldwin-Felts Detective Agency, som allereie hadde hatt valdelege samanstøytar med streikande arbeidarar i andre delstatar.
I 1913 la UMWA fram åtte krav til selskapa som gjekk ut på betre arbeidstilhøve og løn, fridom til å velja bustad, butikkar og legar, at selsakap skulle følgja arbeidslovane i Colorado nøye og slutta med eigne vaktmenn, og at dei skulle godkjenna fagforeininga. Dei største selskapa nekta å gå med på dette, og i september tok fagforeininga medlemmene sine ut i streik. Arbeidarane flytta frå husa sine i dei lukka byane og slo seg ned i telt på område fagforeininga hadde leigd. Teltplassane låg på strategiske stader ved inngangen til gruvecanyonane slik at dei streikande kunne hindra nyinnleigde streikebrytarar i å koma inn. Det kom til valdelege samanstøytar mellom dei streikande og streikebrytarar, tidvis med dødsfall som resultat. Baldwin–Felts-agentane patruljerte rundt teltbyane med eit maskingevær montert på ein panserbil. Tidvis skaut dei tilfeldig mot telta, og såra og drap innnbyggjarar. Dei streikande grov ut kjellarar for å verna seg og familiane sine.
Massakren
Om morgonen 20. april, dagen etter den ortodokse påskefeiringa, kom tre menn frå nasjonalgarden til kolonien og gav ordre om å sleppa laus ein mann dei sa var fanga der. Leiaren for teltstaden, Louis Tikas, drog for å møta ein lokal militsleiar i Ludlow, nokre hundre meter unna. Medan møtet var i gang sette militsfolk eit maskingevær opp på ei høgd nær byen og langs jernbanelinja. Tikas sprang tilbake til teltbyen og dei streikande tok opp stillingar nær militsstilingane. Etter kort tid byrja ei skotveksling. Kampane varte heile dagen; om ettermiddagen blei militsfolka avløyste av gruvevakter.
Då eit godstog stoppa mellom teltbyen og maskingeværa klarte fleire familiar å flykta til nokre høgder i aust kalla Black Hills. I sjutida stod leiren i flammar; ifølgje streikande påsett av militsfolk eller vaktar, som deretter byrja å plyndra han. Fire kvinner og elleve barn som gøymde seg i ein kjellar under eit telt blei fanga av flammane; to av kvinnene og alle barna omkom. Louis Tikas og to andre menn som hadde blitt verande i leiren blei tekne til fange og Tikas blei slått i hovudet med ei rifle av militskommandøren Karl Linderfelt. Han blei seinare funnen skoten i ryggen saman med dei to andre fangane.
I tillegg til dødsfalla blant dei streikande døydde tre gruvevakter og ein militsmann i kampane.
Følgjer
Etter hendinga i Ludlow gjekk væpna gruvearbeidarar til åtak på eit dusin gruver og utstyr i eit 65 km langt område mellom Trinidad og Walsenburg. I løpet av ti dagar etter massakren slost dei også mot nasjonalgarden. Kampane enda først då den amerikanske presidenten Woodrow Wilson sende inn føderale styrkar som avvæpna begge sider.
Kongressen i USA bad ein komité (United States House Committee on Mines and Mining) om å undersøka hendinga. Rapporten frå 1915 var viktig for å fremja lovar mot barnearbeid og ein åttetimars arbeidsdag. John D. Rockefeller jr. engasjerte W.L. Mackenzie King, ein ekspert på arbeidslivsrelasjonar og seinare statsminister i Canada, i å forbetra livet og representasjonen til arbeidarar i høve til tryggleikstilhøva ved gruvene. Ei lokal fagforeining blei danna.
Streikarane ved Ludlow fekk likevel ikkje gjennomslag for krava sine. Den nasjonale fagforeininga blei ikkje godkjend, og mange av dei streikande blei erstatta av nye arbeidarar. Over 400 streikande blei arrestert, og 332 av dei blei skulda for drap. Berre ein av dei, streikeleiaren John R. Lawson, blei dømd for drap i ein dom som til slutt blei oppheva av høgsteretten i Colorado. Tjueto militsfolk frå nasjonalgarden, blant dei 10 offiserar, blei stilte for krigsrett. Alle blei frikjende bortsett frå løytnant Linderfelt. Han fekk ein reprimande for å ha slått Louis Tikas.
Gruvedrifta i Ludlow blei seinare lagt ned, og byen er no ein spøkjelsesby. Teltstaden fekk status som eit nasjonalt historisk landemerke i USA 16. januar 2009.
Woodie Guthrie skreiv ein song kalla «Ludlow Massacre» og ein liknande song om gruvearbeidarar i Calumet i Michigan, «1913 Massacre».
Bakkeveronika
Bakkeveronika (Veronica arvensis) er ein eittårig plante i veronikaslekta.
Bakkeveronika er ein heimleg art som trivst på tørrbakkar, gjerne på baserik grunn.
Norsk Aero Klubb
Norsk Aero Klubb (NAK) var eit norsk forbund for all luftsport fram til samanslutninga med Norges Luftsportforbund i 2003.
Norsk Aero Klubb vart stifta 3. mai 1928 med Roald Amundsen som fyrste formann for samskipnaden. Amundsen var berre med på eitt styremøte før han omkom i juni same år.
NAK var dei første åra ein samskipnad med sete i Oslo. I Ole Reistads formannsperiode vart NAK i 1937 omdanna til å verta eit landforbund for tilknytte klubbar.
NAK organiserte opphavleg motorflyging og modellflyging. Seglflyging vart starta i Noreg av NAK i 1932 og seinare vart fallskjermhopping, hanggliding, paragliding, ballongflyging og mikroflyging organisert i forbundet.