cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Final Cut
The Final Cut
Som tittelsporet på albumet syner det dei mest intime kjenslene til Waters. Teksten omhandlar etterverknaden for ein mann som har vore isolert og seksuelt undertrykt, og han tenkjer på sjølvmord og kjempar for å nå attende til verda rundt seg. Orkestermotivet liknar det ein kan høyre på «Comfortably Numb», som òg vart instrumentert av Michael Kamen.
Under videoen kan ein sjå Roger Waters som syng til ein psykolog ved sidan av gamle filmopptak frå livet på 1930- og 1940-talet. Han inneheld ein kort gitarsolo av David Gilmour.
Tara i County Meath
Tara (irsk Teamhair na Rí (Kongeåsen), engelsk Hill of Tara eller Tara Hill) er ein ås i County Meath i Republikken Irland. Han ligg nær elva Boyne og er ein lang og låg rygg av kalkstein som går mellom Navan og Dunshaughlin. På åsen ligg det fleire gamle monument og i følgje segnene var åsen sete for Árd Rí na hÉireann eller overkongen av Irland.
The Final Cut
Two Suns in the Sunset
Studiomusikar Andy Newmark spelar trommer på songen, fordi Nick Mason ikkje klarte å spele med dei kompliserte taktendringane. Songen vert spelt i ein uvanleg 5/4-takt.
Tara i County Meath
Forminne
På toppen av åsen, nord på ryggen, ligg ei oval bygdeborg. Ho er 318 meter frå nord til sør og 264 meter frå aust til vest og er omringa ev i grøft. Borga er kalla Ráith na Rig (Kongeborga). Innanfor området går det ein jordvoll mellom to ringfort kalla Teach Chormaic ('Cormac sitt hus') og Forradh eller 'Drottsete'. I midten av Forradh står det ein bautastein, som ein meiner er Lia Fáil ('Skjebnesteinen') der overkongane vart krona. I følgje segna ville steinen skrike når når den komande kongen hadde utført ei rekkje utfordringar. Kongen ville så ta på steinen som då gav frå seg eit skrik som ein kunne høyre over heile Irland. Nord for ringforta ligg ei lita ganggrav frå yngre steinalder kalla Dumha na nGiall (Vollen til gislane), som er om lag 4000 år gamal.
The Final Cut
Innhald
All solovokal framført av Roger Waters, utanom «Not Now John» av David Gilmour og Waters.
Tara i County Meath
Forminne
I nord, like utanfor Ráith na Rig, ligg eit ringfort med tre vollar kalla Ráith na Seanadh. Her har ein grave ut gamle romerske gjenstandar frå det 1. hundreåret til 200-talet.
The Final Cut
Medverkande
Produksjon
Tara i County Meath
Forminne
Lenger nord ligg ein lang og smal firkanta form kalla Festsalen, men det vart truleg heller ein seremoniell gangveg til bygdeborga. Her ligg òg to sirkelforma vollar kalla Dei skrånande grøftene og Gráinne sitt fort.
In a Foreign Town
In a Foreign Town er det 17. studioalbumet til den engelske musikaren Peter Hammill, utgjeve i 1988 på Enigma Records, og sidan på Hammill sitt eige selskap, Fie!.
Tara i County Meath
Forminne
Sør for bygdeborga ligg eit ringfort kalla Ráith Laoghaire (Laoghaire sitt fort), der kongen Laoghaire skal ha vorte gravlagd ståande. 700-800 meter sør for Tara ligg ei anna bygdeborg kalla Rath Maeve, fortet til anten den mytologiske dronninga Medb, som er meir assosiert med Connacht, eller den mindre kjende figuren Medb Lethderg, som er assosiert med Tara.
In a Foreign Town
Hammill dekkjer politiske tema som apartheid («Sun City Nightlife»), finansmarknaden («Sci-Finance (Revisited)» – ein omarbeidd versjon av Van der Graaf-songen frå Vital) og global politikk («Hemlock»).
Tara i County Meath
Historie
I mange hundreår har historikarar arbeida med å avdekke mysteria på Tara. Ein meiner at frå tida då keltarar kom til området og fram til invasjonen til Richard de Clare i 1156 var Tara den politiske og spiritulle hovudstaden på øya.
Tara var sete for kongane på Irland fram til 500-talet. Han hadde framleis denne rolla fram til 1100-talet, men var ikkje like praktfull som han hadde vore. Tara var derimot viktig òg før keltarane kom til området, men ein har ikkje vist at Tara har vore viktig kontinuerleg frå yngre steinalder til 1100-talet.
Ein teori er at Taraåsen var hovudstaden til Tuatha Dé Danann, ein førkeltisk busetjar på Irland. Då keltarane oppretta sete på åsen vart åsen stader der kongane av Meath styrte Irland med gudestatus. På toppen av åsen står ein bautastein som var den irske Lia Fáil (Skjebnesteinen) der overkongane på Irland vart krona. Segna seier at steinen skulle skrike tre gonger om den utvalde var ein verkeleg konge. Tara som ås og hovudstad ser ut til å ha vorte mindre politisk og religiøst viktig etter St. Patrick si tid.
Det er funne ei grav nær åsen som visstnok høyrde til kong Lóegaire, som skal ha vore den siste heidenske kongen på Irland.
Under det irske opprøret i 1798 danna medlemmer av United Irishmen ein leir på åsen, men britiske troppar gjekk til åtak og slo dei 26. mai 1798. Lia Fáil vart flytta for å markere gravene til dei 400 opprørarane som døydde den dagen.
Stratus
Ei stratussky eller tåkeskyer høyrer til gruppa låge skyer. Namnet kjem av det latinske ordet som betyr «lag», og skyene er nettopp karakterisert ved å vere horisontalt strekt ut i eit lag, i motsetnad til konvektive skyer (cumulus) som er like høg eller høgare enn dei er breie. Stratus oppstår når fuktig luft stig i ein stabil atmosfære til eit nivå der vassdampen kondenserer. Normalt skjer heving av lufta som følgje av ein vêrfront som nærmar seg eller når vind bles mot eit fjellmassiv, kalla orografisk stratus. Ein annan type stratusskyer oppstår når tåke blir varma opp av sola og byrjar å stige. Dette blir kalla tåkestratus.
Stratus er den lågaste av alle skytypar, og kan eksistere mellom bakkenivå og opp til om lag 2500 m. Dei varierer i farge frå mørk grå til nesten kvit. Tjukkleiken kan variere frå eit par meter til rundt 500 m. Den horisontale utstrekninga er derimot mykje større, og stratusskyene kan dekke hundrevis av kvardratkilometer. Stratus som er tjukke nok kan gje lett yr eller regn, eller lett snø visst det er kaldt nok. Stratus som gjev nedbør vert kalla nimbostratus. Skyene består som regel av vassdropar, men er det kaldt nok kan dei òg innehalde iskrystallar. Skyene gjev vanlegvis ikkje halo med mindre det er iskrystallar i skya.
Når stratusskyer oppstår nær bakken kan dei skjule terrenget, særleg i fjellområde. Dette har vore årsaka til fleire flyulykker. I dag har dei fleste fly radar som reduserer faren med stratusskyer.
I større høgder kan det òg dannast stratusskyer, i midlare høgder altostratus og i store høgder cirrostratus.
1030
1030 (romartal MXXX) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Virveldyr
Virveldyr, ryggbeinsdyr eller ryggradsdyr (Vertebrata) er den største gruppa innan ryggstrengdyr, med om lag 60 000 artar, og inneheld blant anna menneske. Ho er den best undersøkte dyregruppa, men totalt sett er ho nokså liten — berre 5 % av alle kjende artar, og ein halv prosent av alle antatte artar, er virveldyr.
Virveldyra skil seg frå resten av ryggstrengdyra ved at dei har danna ein ryggsøyle av brusk eller bein. Dei fleste har òg utvikla to par lemmer og ein hjernekasse.
Ein har spora virveldyr tilbake til ostracodermiar, primitive fiskar som levde under silurtida (444–409 millionar år sidan), og til conodontar, ei gruppe ålaktige dyr som hadde fleire par beinete tannplater.
Eigenskapar
Fleire endringar oppstod i stamarten til alle virveldyra, og har halde seg i meir elle mindre uendra form:
Inndeling
Virveldyra kan delast inn i grupper ut frå slektskap:
Øyar i Noreg
Kongeriket Noreg sine øyar i sjø utgjer 85 360 km² (Bouvetøya og Peter 1.s øy ikkje rekna med).
Største øyar
Dette er ei liste over dei største øyane i Noreg med kor dei høyrer til (fylke). Lista er ikkje nødvendigvis fullstendig, særleg ikkje når det gjeld øyar mindre enn 50 km². Tal for areal er varierande og usikre. Det manglar tal for nokre øyar på Svalbard som elles ville ha vore med på lista.
Gerli Padar
Gerli Padar er ein estisk songar som representerte heimlandet i Eurovision Song Contest 2007 med songen «Partners in Crime». Songen gjekk ikkje vidare frå semifinalerunda. Ho er systera til Tanel Padar, som vann Eurovision Song Contest 2001 for Estland.
Ryuji Okada
Ryuji Okada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Shimizu S-Pulse.
Den guddommelege komedie
Den guddommelege komedie (italiensk La Divina commedia), skriven av florentinaren Dante Alighieri mellom 1308 og 1321, vert rekna som det viktigaste eposet i italiensk litteratur, og eit viktig verk i verdslitteraturen.
Hakapik
Hakapik er ein fangstreiskap laga av eit skaft med stålsett hake og pigg i eine enden. Hakapik blir hovudsakleg brukt til selfangst.
Den guddommelege komedie
Oppbygging
Komedien er bygd opp i tre bolkar: Inferno (Helvete), Purgatorio (Skiringsheimen) og Paradiset. Kvar bolk har 33 songar, pluss ein opningssong, slik at talet på songar vert hundre i alt. Den første, vandringa, vert rekna til Inferno-delen.
Hiroyuki Shirai
Hiroyuki Shirai er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Den guddommelege komedie
Oppbygging
Handlinga byrjar med at Dante går einsam i ein forvillande skog, og råkar på diktaren Vergil. Vergil fekk bod frå Beatrice, St. Lucia og Maria møy om at Dante var i naud, og er beden om å syne han vegen gjennom helvete.
Hiroyuki Shirai
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Verdy Kawasaki, Cerezo Osaka, Shonan Bellmare, Vegalta Sendai og FC Ryukyu.
Hakapik
Utforming og bruk
Under fangst blir hammaren brukt som ei klubbe for å knusa kraniet på selen og slå han medvitslaus. Like etterpå slår ein piggen djupt inn i hjernen på dyret for å avliva det heilt og for å kunna trekka kadaveret med seg. Etter dette følgjer blodtapping, anten på isen eller ombord i fangstbåten, for å garantera døden og sørgja for haldbart kjøt av betre kvalitet, og sidan flåing, spekking (fjerning av spekk frå skinnet) og vidare bearbeiding av skrotten.
Hakapik har tradisjonelt vore brukt til å drepa selungar, medan vaksne individ blei skotne med gevær. Hakapik har også blitt brukt til å avliva og slepa større dyr som er skotne.
Den guddommelege komedie
Helvete
Alle desse krinsane ligg ovanfor elva Styx. Dei som hamna her, låg under for dødssyndene på eit eller anna vis.
Hakapik
Utforming og bruk
Fangstreiskapen har norsk opphav og har funnest i over hundre år. Slagkrok blei innført i 1969. Han blir også brukt i Canada og andre stader. Inuitar og andre urfolk har tradisjonelt brukt handhaldne harpunar til selfangst. Norske fangstfolk på 1980-talet regkna hakapisk som eit svært effektivt slagvåpen som drap dyret fort uten å skada pelsen.
Den guddommelege komedie
Helvete
Etter den sjuande krinsen kjem Dante til eit ovende stort stup, der dei farande treng hjelp frå udyret Geryon. Dei to siste krinsane ligg nedanfor:
Hakapik
Kritikk
Sjølv om fleire ekspertar reknar bruk av hakapik som ein rask avlivingsmetode, kan han opplevast som ekstra brutal. Bruken har derfor blitt sterkt kritisert i den internasjonale motstanden mot selfangst. Kritikken auka særleg i åra etter at NRK i 1989 sende selfangstinspektøren Odd F. Lindberg sin dokumentarfilm om selfangst. Her blei det mellom anna vist inhuman nedslakting av selungar («kvitunge>kvitungar») med hakapik. I ein rapport frå 1988 hadde Lindberg hevda at sel blei flådd levande, og at fangstfolka påførte selen lidingar medvite.
Den guddommelege komedie
Helvete
Nedanfor åttande krinsen ligg det nok eit stup, og nedanfor her finn ein siste krins i Helvete:
Hakapik
Regulering av norsk bruk
Den norske selfangsten føregår i to område, omtalt som Austisen (Østisen) og Vesterisen. Østisen er områda utanfor Kvitsjøen i Russland si økonomiske sone. Vesterisen er havområda ved Grønland. Den som skal delta i selfangst må ha bestått ein særskild prøve i bruk av hakapik.
(...) (...)
Den guddommelege komedie
Skiringsheimen
Skiringsheimen er på eit høgt berg, Skiringsfjellet. Hit kjem Dante etter å ha fare gjennom jorda og ut på andre sida. Nedanfor porten finn Dante dei sjelene som skal opp, først dei bannlyste, så dei forsømelege, dei som vart drepne ved vald, og så fyrstane, med og utan avlat.
Ved porten til sjølve Skiringsheimen sit det ein engel med nøklar som har løyve til å opne for dei. Han set sju teikn på panna til Dante, som vert viska av etter som han fer oppetter berget. Berget er delt inn etter dei sju dødssyndene.
Ovanfor desse finn Dante det jordiske paradiset, og møter att Beatrice, ungdomskjærleiken han seinare gløymde. Før han får løyve til å fara opp til paradiset, lyt han vaske seg i elva Lethe, og gløyme den tidlegare synda si. Han vert òg tilgjeven av Beatrice. Når han er komen hit, seier Vergil farvel til han, av di han ikkje har løyve til å følgje Dante lenger.
Paradiset
Ovanfor her finn ein Primum Mobile, eller fiksstjernehimmelen, og så Himmelrosa.
I Himmelrosa sit mange frå Bibelen og ei rekkje helgenar. Først Maria møy, St. Peter, Adam, Moses og evangelisten Johannes. Nedanfor Maria sit Eva, Rakel og Beatrice, Sara, Rebekka, Judit og Rut.
På hi sida sit Augustin, Benedict av Nursia, Frans av Assissi, Lucia og døyparen Johannes, dessutan Anna, mor til Maria møy.
Over Himmelrosa flyg englekora kring gudstrona i ni krinsar, og øvst finn Dante Gud, synt som tre ringar, Faderen, Sonen og Den heilage anden.
Øvst i paradiset stansar Beatrice, og siste luten av ferda er Dante synt vegen av Bernhard av Clairvaux.
Ei vanleg tolking er at Vergil tyder fornuften, og Beatrice teologien. Bernhard, som syner Dante fram den siste vegbeten tyder mystikken, sidan teologien ikkje gagnar meir når ein kjem for nær Gud.
1077
1077 (romartal MLXXVII)
Serenade nr. 3 av Mozart
'''Serenade nr. 3 for orkester i D-dur''', K. 185, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1773. Stundom vert verket kalla Antretterserenaden. Truleg vart verket komponert som ein orkesterserenade til familievenen Judas Thaddäus Antretter,
Verket har åtte satsar:
Kjelder
allmusic.com
1999
1999 (romartal MCMXCIX) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen.
Høgsterett
Høgsterett er nemninga på den høgste rettsinstansen i ein del politiske einingar, som til dømes statar, delstatar eller land. Døme på land med Høgsterett er USA og Noreg.
Manabu Mochizuki
Manabu Mochizuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Høgsterett
Noreg
Eksistensen av og avgjerdsmakta til høgsterett er heimla i Grunnlova § 88 som seier at «Høiesteret dømmer i sidste Instans», eller i moderne nynorsk språkdrakt «Høgsterett dømmer i siste instans».
Nizjegorod oblast
Nizjegorod oblast (russisk skrift Нижегородская область) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Nizjnij Novgorod, arealet er 76 900 km² og innbyggjartalet er 3,310,600 (2010).
Manabu Mochizuki
Han spela for klubben Shimizu S-Pulse.
Nizjegorod oblast
Geografi
Nizjegorod oblast ligg midt i den europeiske delen av Russland, på begge sider av elva Volga. Nord for Volga er området flatt og skogkledd, sør for Volga når dei mordoviske høgdene 247 meter over havet. 40 % av territoriet er skogkledd, over 5 % er sump. Klimaet er kontinentalt, med lange, kalde vintrar og varme somrar. Middeltemperaturen i januar er -12 grader celsius, i juli 19 grader celsius.
Høgsterett
Noreg
Prosessreglar og samansetjing er gjevne i Grl. kap. D, og elles i domstollova og straffeprosesslova.
Høgsterett har etter konstitusjonell sedvanerett rett til å prøve om lovvedtak strir mot den norske grunnlova. Denne sedvaneretten er dels inspirert av tilsvarande prøvingsrett i USA.
Nizjegorod oblast
Demografi
Innbyggjartalet i Nizjegorod oblast er sterkt minkande. Frå 1995 til 2004 sokk det med 6,8 %, frå 3 732 000 til 3 479 000. 78,2 % bur i byar. Russarar er i klart fleirtal, med 93,9 %. Den største etniske minoriteten(2010) er tatarar (1,3 %).
Hiroaki Tajima
Hiroaki Tajima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shimizu S-Pulse, Honda, Yokohama FC og Sagawa Express Tokyo.
Nizjegorod oblast
Demografi
Dei største byane er Nizjnij Novgorod (1 251 000), Dzerzjinsk (240 700) og Arzamas (106 400).
Historie
Slavisk busetjing i området kan arkeologisk sporast tilbake til 1100-talet, før det budde her mellom anna mordvinarar og mariar. Området der elva Oka flyt saman med Volga hadde stor strategisk betydning, både militært og for handel. Russarar og volgabulgarar konkurrerte om kontroll her. I 1152 vart byen Gorodets ved Volga grunnlagt som ein befesta by. I 1164 vann fyrsten Andrej Bogoljubskij ein siger over volgabulgarane, og fekk kontroll over Oka sitt utløp i Volga. 1219-20 vart volgabulgarane tvinga til å søkja fred på harde vilkår med det russiske fyrstedømet Vladimir-Suzdal, og for å konsolidera kontrollen over området grunnla Vladimir-fyrsten Jurij Vsevolodovitsj i 1221 byen Nizjnij Novgorod der Oka flyt ut i Volga. Fyrstedømet Vladimir-Suzdal fekk dermed kontroll over handelen mellom Russland og nedre Volga og landa i aust. 1237/38 vart området herja av mongolarane. På 1300-talet oppstod eit uavhengig fyrstedøme Suzdal-Nizjnij Novgorod. Dette kom under styre frå Moskva i 1392.
Under den russiske revolusjonen kom området under sovjetisk styre alt i oktober 1917. Under borgarkrigen vart det eit viktig industrielt senter for bolsjevikane, men her oppstod samstundes ei mengde forsøk på kontrarevolusjonære opprør blant bøndene. Under andre verdskrigen var området likeins eit viktig industrielt senter, i relativt trygg avstand frå fronten.
Nizjegorod kraj vart oppretta i 1929, og fekk status som oblast i 1936. I 1932 skifta provinsen, saman med byen Nizjnij Novgorod, namn til Gorkij. 22. oktober 1990 fekk han igjen sitt gamle namn. 33 Under den kalde krigen var byen Gorkij ein lukka by, der utlendingar eller folk som ikkje hadde viktige ærend ikkje hadde tilgjenge. Byen Sarov var under den kalde krigen overhovudet ikkje avmerkt på kart, her var senteret for utvikling av den sovjetiske atombomba.
Frå oppløysinga av Sovjetunionen er Nizjegorod oblast eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. 8. august 2005 vart Vladimir Putin sin kandidat Valerij Sjantsev, tidlegare viseborgarmeister i Moskva, stadfesta av parlamentet i Nizjegorod oblast som guvernør. Ved dei lokale parlamentsvala 13. mars 2006 vart Sameint Russland det største partiet, med Kommunistpartiet på andreplass.
Arrecife
Arrecife er ein by på aust på øya Lanzarote på Kanariøyane i Spania, og har vore hovudstaden på øya sidan 1852. Byen har fått namnet frå klippen på stranda i byen. Like ved byen ligg Arrecife lufthamn.
Byen har kring 50 000 innbyggjarar. Han ligg sør for Haría, aust for Tinajo og nordaust for Yaiza. Arrecife er òg den største hamnebyen på øya med samband til dei andre øyane, samt Europa og Afrika.
Hovudnæringane i byen er jordbruk, forretningar og turisme. Atlanterhavet ligg i aust og søraust, fjella i nord, åsane i vest og jordbruksområda domerinerer resten av kommunen.
NM i friidrett 2015
Noregsmeisterskapen i friidrett 2015, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Haugesund stadion dagane frå 31 juli til 2. august 2015 med Haugesund Idrettslag som arrangør.
Kongepokalane vart tildelt Isabelle Pedersen for prestasjonen på korthekken og Karsten Warholm for sigeren på langhekken.
100 m
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
100 m hekk
<br style="clear:both;" />
Platsjkovitsa
Platsjkovitsa (makedonsk Плачковица) er eit fjell aust i Nord-Makedonia mellom byane Radovisj, Sjtip og Vinitsa. Den høgaste toppen er 1 754 meter over havet. Det er populært å klatre i dette fjellet og vert rekna som ein av dei hardaste toppane i denne delen av Nord-Makedonia. Det er ikkje uvanleg at det ligg snø på toppen til langt ut i juni. To fjellhytter ligg i fjellsida.
Edmund
Edmond er ei fransk form av namnet.
Kjende personar med namnet
Personane i lista er ordna kronologisk etter fødselsår.
Serenade nr. 1 av Mozart
'''Serenade nr. 1 for orkester i D-dur''', K. 100, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1769. Stundom vert verket kalla «Cassation». Serenaden er skriven for strykarar, men ikkje celloar, og vart skriven for at ein skulle kunne spelast ståande utandørs.
I tillegg til strykarar finn ein oboar (dobla av fløyter), horn og trompetar.
Verket har åtte satsar:
Kjelder
allmusic.com
Ograzjden
Ograzjden (makedonsk og bulgarsk Огражден) er eit fjell på grensa mellom Nord-Makedonia og Bulgaria og ein del av fjellgruppa Belasitsa-Osogovo. Han ligg nord for Belasitsa, nordaust for den nordmakedonske byen Strumitsa og nordvest for den bulgarske byen Petritsj. Den høgaste toppen ligg i Nord-Makedonia og heiter Ograzjdenets med ei høgd på 1 744 meter over havet, medan den høgaste i Bulgaria er Bilska tsjuka på 1 644 m.
Kjelder
Огражден (Добрич облысы)
Riksveg 191
Vegen består av Tvetenveien og Nedre Kalbakkvei. Vegen er i dag tofeltsveg, men Nedre Kalbakkvei over Alfaset er tenkt regulert til firefeltsveg med midtdelar. Bakgrunnen er auka tungtransporttrafikk mot terminalområdet på Alna, ved Alna stasjon.
Knutepunkt
Tvetenveien
Nedre Kalbakkvei
Diabetes mellitus
Diabetes mellitus, tidlegare kalla sukkersjuke no diabetes, er ein sjukdom som kjem av at bukspyttkjertelen (pancreas) ikkje produserer insulin (diabetes mellitus type 1), eller at organismen på grunn av insulinresistens ikkje nyttiggjer seg insulinet på normal måte (diabetes mellitus type 2). Type 1 opptrer oftast hos unge, medan type 2 er mest vanleg hos eldre og overvektige. Type 2 vart ofte tidlegare kalla «gammalmannsdiabetes», men i dei seinare åra er gjennomsnittsalderen hos dei som får den gått betydeleg ned, og den vert no ofte rekna som ein livsstilssjukdom.
Symptom
Svært mange diabetikarar (av type 2) går lenge før diagnosen vert stilt, fordi symptoma hos vaksne sjeldan vert akutte før etter lang tid. Hos born og ungdom kan sjukdommen gjerne starta akutt (type1). Vanlege symptom på diabetes mellitus er tørste, auka urinutskiljing, kløe i huda og i slimhinnene, særleg kring kjønnsorgana, etter kvart nummenhet og nedsett kjensle (sensibilitet) i legger og føter, utskiljing av eggekvite (protein, albumin) i urinen, svekka syn og generelt nedsett almentilstand. Dette skuldast for høgt blodsukkernivå. I seinare år har det vorte ført kampanjar for å få så mange som råd til å testa blodsukkernivået sitt regelmessig, anten sjølve ved hjelp av eit enkelt måleapparat eller hos lækjar.
Over tid kan feil eller utilstrekkeleg behandling føra til seinskader. Dette kan visa seg i form av auka tendens til infeksjonar, nedsett blodsirkulasjon i store blodkar (makrosirkulasjon), t.d. i beina, hovudpulsåra (aorta), arterier i hjarte og hjerne; og i små blodkar (mikrosirkulasjon), t.d. i augebotnen og nyrene. Kroppsleg kan dette gi seg utslag som sårdanning, infeksjonar eller koldbrann (gangren) i beina, i somme tilfelle med amputasjon som følgje. (Diabetiske gangren er den viktigaste årsaka til amputasjon på beina i Noreg.) Det kan også føra til nedsett syn eller blindheit, nyreskade eller ereksjonssvikt, alt dette som ei følgje av dårleg blodsirkulasjon og/eller nerveskade på grunn av høgt blodsukker og høge feittverdiar i blodet.
Det metabolske syndromet
Det viser seg hos svært mange diabetikarar at det ikkje berre er sukkeret ein må ta omsyn til. I tillegg til vanskane med sukkerstoffskiftet har ein stor del av dei også for høge nivå av feittstoff (lipidar) i blodet, t.d. kolesterol og triglyceridar. Ein tredje faktor i det metabolske syndromet er for høgt blodtrykk. Alt dette er det viktig å kontrollera og om naudsynt behandla for at risikoen for seinare sjukdomskomplikasjonar kan minskast.
Meistring av tilstanden
Det er viktig å halda sukkermengda i blodet på rett nivå. Vert den for låg (hypoglykemi) pga. for mykje insulin, auka fysisk aktivitet eller for lite tilførte karbohydrat, kan diabetikaren verta slapp, ta til å sveitta, få angst, svoltkjensle, synsforandringar, verta omtåka eller i verste fall medvitslaus, ein tilstand som ofte vert kalla «insulinsjokk», også når det gjeld diabetikarar som ikkje får insulinbehandling, men som vert behandla t.d. med tablettar. Lettare tilfelle av denne tilstanden vert ofte på folkemunne kalla «føling». Dette kan bøtast på ved at pasienten et nokre sukkerbitar, drikk sukkerhaldig veske eller liknande. Vert blodsukkeret for høgt (hyperglykemi) pga. insulinmangel, kan diabetikaren også mista medvitet. Tilstanden vert gjerne kalla «sukkerslag», den medisinske nemninga er diabetisk koma eller hyperglykemisk koma. Her er behandlinga å gi insulin.
Behandling
Sjukdommen kan ikkje lækjast, men med rett behandling kan symptoma og skadeverknadane reduserast.
Diabetes mellitus type 1 vert no oftast behandla med syntetisk insulin, som vert injisert subkutant (under huda) på magen eller låret. Tidlegare brukte ein gjerne svineinsulin eller bovint insulin (frå storfe), men no for tida ser ein mykje betre resultat med den syntetiske forma. Insulin finst i to hovudtypar, snøggverkande og langtidsverkande. Der er på marknaden fleire insulinpreparat som inneheld ei blanding av dei to og som gir snøgg verknad etter injeksjonen ved den snøggverkande komponenten og verknad utover dagen ved den langtidsverkande. Dei fleste diabetikarar som vert insulinbehandla må setja fleire injeksjonar på seg sjølve kvart døgn.
Ein optimalt behandla diabetikar med motivasjon for eigen innsats og god kunnskap om sin eigen tilstand og dei ulike behandlingsformene kan seiast å leva eit tilnærma normalt liv. Mange diabetikarar har stor nytte og glede av medlemsskap i diabetikarlag lokalt i sitt nærmiljø, og dei vert gjerne oppmoda om å melda seg inn i eit slikt.
Orre gamle kyrkje
Orre gamle kyrkje er ei kyrkje på Orre i Klepp kommune på Jæren. Den eldste delen av kyrkja skal vera bygd kring midt på 1200-talet. Kyrkja ligg ikkje langt frå havet, og Orrestranda ved Nordsjøen. Truleg stod sjøen høgare i mellomalderen, slik at båtar kunne leggja til heilt innmed kyrkja. Orre gamle kyrkje var soknekyrkje for Orre sokn fram til 1950, då Orre kyrkje på Pollestad (Orre sentrum) vart bygd.
Det pågår for tida (i 2009) restaurering av kyrkja, og ho er difor stengd.
Rjazan
Rjazan (russisk Ряза́нь) er ein by i og administrativt senter for Rjazan oblast i Russland. Byen ligg ved elva Oka, rundt 196 km søraust for Moskva. Han har like over 510 000 innbyggjarar (2007).
Historie
Byen blei grunnlagd i 1095 som Perejaslavl-Rjazanskij, 55 km søraust for den noverande byen. Han blei flytt til den noverande staden sin etter å ha blitt øydelagd av tartarane i 1237.
Han var først bygd i tre, men gradvis erstatta av stein. Den eldste bevarte delen av kremlet i byen er frå 1400-talet.
Byen vert nemnd i historiske dokument i 1301, som Pereslavl-Rjazanskij. På den tida var han ein del av Fyrstedømet Rjazan, som var sjølvstendig frå 1129. Den første herskaren av Rjazan var Jaroslav Svjatoslavitsj, fyrste av Tsjernigov.
Rjazan-området, som ligg i overgangen mellom skog- og steppesonene, var utsett for mange invasjonar frå sør: khazarar, petsjenegar og kiptsjakar. Hovudstaden i fyrstedømet var den første russiske byen som møtte mongolane til Batu Khan. 21. desember 1237 vart han øydelagd og klarte aldri å vinne tilbake den tidlegare posisjonen sin. Denne staden er no kjend som Staraja Rjazan (Gamle Rjazan) og ligg rundt 50 km frå dagens Rjazan (då kalla Pereslavl-Rjazanskij).
I Slaget ved Kulikovo i 1380, som er ei viktig hending i russisk historie, kjempa storfyrste Oleg av Rjazan og hans menn som allierte til Mamaj, ein tartarhøvding under Den gylne horden, mot dei russiske armeane under kommando av storfyrsten av Vladimir, Dmitrij Donskoj.
På slutten av 1200-talet flytta Rjazanfyrstane hovudstaden sin til Pereslavl, som er kjend som Rjazan frå 1500-talet av (men offisielt først frå 1778). Fyrstedømet vart endeleg lagt under storfyrstedømet Moskva i 1521.
Økonomi og næringsliv
Rjazan er eit viktig industrisenter og står for 60 % av bruttoproduksjonen i oblasten. Den viktigaste industrigreina er maskinbygging, men annan tungindustri, eit oljeraffineri og jordbruksretta industri er representert.
Rjazan er stasjoneringsby for den russiske fallskjermjegerskulen. Den strategiske bombeflybasen Djagilevo ligg like vest for byen og den nå nedlagde Aleksandrovo flybase ligg i søraust, i likskap med den vesle Rjazan Turlatovo lufthamn.
Byen har ei elvehamn ved Oka og er eit knutepunkt for jernbanelinjer i distriktet.
Administrativ inndeling
Byen Rjazan er delt inn i fire administrative distrikt: Moskovskij, Oktjabrskij, Sovetskij og Zjeleznodorozjnij.
University of Cambridge
University of Cambridge (Universitetet i Cambridge) er det nest eldste universitetet i den engelskspråklege verda. Universitetet i Cambridge har nokre av dei strengaste opptaksreglane i Storbritannia, og er ved sidan av University of Oxford eitt av verdas mest prestisjefylte universitet. Saman vert dei to universiteta ofte omtala med teleskopordet Oxbridge.
University of Oxford
University of Oxford (norsk: Universitetet i Oxford) ligg i byen Oxford i England, og er det eldste universitetet i den engelsktalande verda. Det er uvisst kva tid universitetet vart grunnlagd, og det kan vera at det ikkje fann stad som ei enkelt hending. Undervisinga i Oxford kan førast attende til kring 1096. Universitetet er eit kollegieuniversitet, der studentane ikkje er underlagt universitetet sentralt, men eitt av dei mange kollegia som vart oppretta til forskjellige tider og med forskjellige føremål.
Ved sidan av Universitetet i Cambridge er det eitt av dei mest prestisjefylde universiteta i verda. Dei to rivalane har konkurrert mot kvarandre i lang tid, men er samstundes på mange vis så like at dei ofte går under fellesnamnet Oxbridge.
Arvika
Arvika er ein svensk by i Värmlands län i landskapet Värmland. Den er administrasjonssenter for Arvika kommun. Byen fekk bystatus i 1911.
Geografi
Arvika ligg søraust for Oslo, omtrent midtveges mellom Kongsvinger og Karlstad. Tettstaden Arvika (14 116 innbyggjarar, 2004) er stasjonsby på jarnbana mellom Oslo og Stockholm.
Avstandar: Stockholm: ca 400 kilometer, Oslo: ca 150 kilometer (via Bjørkelangen), eller ca 180 kilometer (hovedvegen via Kongsvinger), Riksgrensen: ca 50 kilometer, Kongsvinger: 80 kilometer, Karlstad: 70 kilometer.
Flaumsituasjonen
Vassdraget Byälven omfattar store delar av kommunane Arvika og Eda i Sverige, og Eidskog i Noreg. Vasskapasiteten nedstraums frå Glafsfjorden til Säffle er avgrensa, og Glafsfjorden er dermed utsett for variasjonar i vassivået. Glafsfjorden har normalt ein vasstand på 45,74 meter over havet. I november 2000 førte store regnmengder til at vasstanden i Byälven auka med opptil 10 centimeter per døgn. Den 30. november 2000 vart det notert eit vassivå i Glafsfjorden på 48,88 meter over havet, som tilsvarar 3,14 meter over det normale. Flaumen medførte store materielle skadar i Arvika.
I november og desember 2006 var det ein ny og mindre flaum i vassdraget. Den 17. og 18. desember 2006 vart vassivået i Glafsfjorden notert til 47,43 meter over havet, 1,69 meter høgare enn normalt. Det vart sett opp mobile flaumbarrierer. Det oppstod ingen skadar i det sentrale Arvika, men einskilde skadar på eigedomar rundt Glafsfjorden.
Arvika kommune har utreda og avgjorde å byggje ein flaumsikring i det smale sundet mellom Kyrkviken og resten av Glafsfjorden. Flaumsikringa vil bestå av permanente jordvollar og ein betongdam av element som blir løfta på plass i sjølve sundet ved behov. Demninga vil verne tettstaden Arvika og resten av busetnaden rundt Kyrkviken. Ein del rørde naboar har klaga prosjektet inn til den svensken Miljödomstolen, og våren 2007 avventar ein resultatet av denne handsaminga. Det blir òg arbeidt med andre prosjekt for å auke vassgjennomstrøyminga og dermed minske flaumskadane, mellom anna å rydde vegetasjonen (siv) i Byälven og ei ombygging av slusene i Säffle.
Kultur
Arvika er kjend for eit rikt kulturliv, sjølv om staden ikkje er særleg stor. Byen har fleire galleri og musum, med Rackstadmuseet som det mest kjende. I Arvika ligg Musikhögskolan Ingesund, ein av seks musikkhøgskular i Sverige. Det blir det arrangert òg fleire musikkfestivaler i Arvika kvar sommar, blant dei jazzfestivalen Jözzejassen, og dessutan Arvikafestivalen med fokus på rock og elektronika.
Næringsliv
Som mange svenske tettstader, har Arvika opplevt nedlegging av storindustri. I byen har det vore både kjøleskapsfabrikk og tobakksfabrikk. Eit EU-støtta omstillingsprosjekt har skapt nytt liv i den 18 000 kvadratmeter store nedlagde tobakksfabrikken, som no husar 45 større og mindre verksemder med over 300 tilsette og eit utdanningssenter med over 500 studentar. Kjøleskapsfabrikken er overteke av føretaket Coffee Queen, som produserer kaffetraktarar og kaffeautomatar. Ein annan stor aktør er varmepumpeprodusenten Thermia, som i 2005 vart oppkjøpt av det danske konsernet Danfoss. ikkje langt frå tettstaden Glava har den norske solcelleprodusanten Renewable Energy Corporation (REC) bygd ein fabrikk for montasje av solcellepanel.
Det produserast framleis tobakkvarer i Arvika. Ei lita verksemd i den gamle tobakksfabrikken produserer tyggetobakk, og på industriområdet Vik har lokale kreftar bygd opp snusprodusanten Rockar. Rockar Production AB blei i oktober 2006 kjøpt opp av det multinasjonale tobakkskonsernet Phillip Morris International, som ynskte seg inn på marknaden for snus – der konsernet Swedish Match med sine mange merkevarer har dominert totalt med 99 prosent av det svenske marknaden.
Største arbeidsgiver i Arvika er Volvo Wheel Loaders AB Arvikaverken, med om lag 1100 tilsette, som produserer hjullasterar.
I Klässbol ligg Klässbols Linneväverier, eit veveri som mellom anna leverer dukar til nobelprismiddagen, fleire kongehus, og dessutan både svenske og norske ambassadar.
For få tiår sidan var Arvika ein viktig grensehandelsby, ei rolle som i vesentleg grad er overteke av Charlottenberg i Eda kommune etter at sistnemnde fekk eige utsal av det svenske vinmonopolet Systembolaget. Charlottenberg ligg vesentleg nærare riksgrensen (ei dryg halvmil frå Morokulien). Arvika kommune har vald å satse på sentrum, og har fram til no vore negative til etableringar av kjøpesenter. Det er såleis enn så lenge ingen ordinære kjøpesenter i Arvika, og det meste av handel skjer i sentrum av Arvika. I Palmviken har Ica og Konsum eit felles anlegg med kvar sine store matvarebutikkar.
Turisme
Rackstadmuseet viser kunst frå medlemmane i Rackstadkolonien, ei gruppe svenske kunstnarar som samla seg i Arvika etter førre hundreårsskifte. Køyretøysmuseet Arvika Fordonsmuseum har samla 200 år med køyretøy (med hovudvekt på bilar og motorsyklar). Kvart år blir det i Brunskog arrangert ein «slik-var-det-i-gamle-dagar-festival» kalla Gammelvala (den gamle verda), der det i ein veke blir utført handverk og handel som for 150 år sidan. Klässbols Linneväverier er òg eit ynda utfartsmål.
Inger Louise Valle
Forbrukarombod
Inger Louise Valle vart i 1973 det første norske forbrukarombodet.
Anna
Inger Louise Valle var utdanna jurist, cand.jur. frå 1951. Valle var leiar for den norske Hovedkomiteen for FN sitt internasjonale kvinneår 1975.
Valle var mor til professor Jan Grund.
Sommar-OL 2008
Sommar-OL 2008, dei 29. olympiske sommarleikane, vart halde i Beijing i Kina frå 8. august til 24. august 2008. Nokre øvingar vart halde på arenaar i omkringliggande byar og Hong Kong. Beijing vart vald til vertsby 31. juli 2001 i konkurranse med Istanbul, Osaka, Paris og Toronto. OL i Beijing var tidenes dyraste og vart rekna til å skulle koste 210 milliardar kroner.
Den norske troppen til Beijing var på 85 deltakarar. Dei hausta 9 medaljar; 3 gull, 5 sølv og eitt bronse. For meir om dette, sjå Noreg under sommar-OL 2008.
Out of Water
Out of Water er det 18. studioalbumet til Peter Hammill, gjeve ut på Enigma Records i 1990 og sidan på Hammill sitt eige selskap, Fie!.
To av artistane på albumet er oppførte med kallenamna dei fekk då dei var ein del av gruppa til Hammill, K Group, i 1980-åra: John Ellis (som òg måla biletet på omslaget) som «Fury» og Nic Potter som «Mozart».
Norifumi Takamoto
Norifumi Takamoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Toshiba, Nagoya Grampus Eight og Kyoto Purple Sanga.
Taino
Taino er eit utdøydd språk som var brukt i Karibia før europearane koloniserte Amerika. Det blei tala av tainoar.
Ettersom området dei budde i blei kolonisert av spanjolar, gjekk tainoar over til å tala spansk eller eit blandingsspråk av spansk og taino. Mange karibiske kreolspråk har ordtilfang frå taino.
Bakpommern
Namnet Bakpommern er hovudsakleg brukt i tysk historiografi, fordi i den polske forståinga er Pommern eit meir omfattande landskap og frå polsk synspunkt ligg det faktisk framme, ikkje bak, i forhold til polske kjerneområde.
Riksveg 156
Riksveg 156 (Rv156) gjekk mellom Stenfelt og Vinterbro i Ås.
Før 1. januar 2010 gjekk vegen mellom Ringnes og Nesoddtangen, sjå fylkesveg 156.
Shinji Ishihara
Shinji Ishihara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Nagoya Grampus Eight.
Gina Dirawi
Gina Dirawi er ein svensk skribent, programleiar og komikar. Ho vart kjend for sine humoristiske rollefigurar i videobloggar og for ulike programleiaroppdrag på radio og fjernsyn.
Melodifestivalen
Våren 2012 var Dirawi programleiar for Melodifestivalen saman med Sarah Dawn Finer og Helena Bergström. Som pausenummer i den fyrste deltevlinga framførte ho songen «Hela Sveriges fest» saman med dei to andre programleiarane. Ho var den fyrste programleiaren for Melodifestivalen som er fødd på 1990-talet.
Den tyske demokratiske republikken
Den tyske demokratiske republikken (tysk: Deutsche Demokratische Republik, DDR). Uformelt vart landet òg kalla «Aust-Tyskland». Aust-Tyskland er ei nemning som òg kan verta nytta i omtale av dei tidlegare austlege tyske provinsane. Dei austlegaste tyske provinsane låg i hovudsak aust for DDR. I Vest-Tyskland kunne DDR verta referert til som «Midt-Tyskland», «SBZ» eller «såkalla DDR».
Edgar
Edgar er eit mannsnamn med opphav i det gamal-engelske namnet Eadgar, danna av ead, «rikdom, lykke», og gar, «sverd». Játgeirr var ei norrøn form av namnet.
Den tyske demokratiske republikken
DDR var ein totalitær kommuniststat med drag av stalinisme. Kontrollen med befolkninga skjedde i stor grad ved eit omfattande overvakingssystem.
Edgar
Kjende personar med namnet
Personane i lista er ordna kronologisk etter fødselsår.
Den tyske demokratiske republikken
Etter at regima i Warszawapakta fall saman vart DDR sitt landområde ein del av eit sameint Tyskland. Helmut Kohl vert gjeven mykje av æra for samlinga av Tyskland. Mange av DDR sine tidlegare leiarar og medløparar vart stilte for retten av styresmaktene i det samla Tyskland. Tiltala vart gjort på grunn av landssvik og for brotsverk under den kalde krigen. Mellom anna vart fleire som prøvde å flykta frå DDR drepne. DDR sin siste kommunistiske leiar, Egon Krenz, vart jula 2003 frigjeven frå Plötzensee-fengselet i Berlin.
Real motorfabrik
AS Real motorfabrik er ein tidlegare norsk produsent av båtmotorar. Verksemda vart stifta i Oslo i 1920, men flytta til Horten på 1950-talet, der produksjonen heldt fram til 1957/1958.
Fredens bolig
Fredens bolig er eit parkområde på Stølen i Bergen og ligg rett nord for Krohnengen skule. Namnet skriv seg frå «assistenskyrkjegarden» for Korskyrkjesoknet i Bergen som vart opparbeidd i 1809. Svenske krigsfangar vart sende frå Austlandet for å vere med på opparbeidinga av kyrkjegarden, som hadde plass til 2200 graver. Kyrkjegarden var i bruk til 1928, og vart formelt nedlagd som gravplass i 1968.
P-blokk
Periodesystemet kan delast i blokker etter kva type orbital elektronet med høgast energi er i. Grunnstoffa i p-blokka har dei ytste elektrona i p-orbital. Dette er stoffa i gruppe 13 til gruppe 18 i periodesystemet.
1099
1099 (romartal MXCIX) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
Takayuki Akiyama
Takayuki Akiyama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Nagoya Grampus Eight.
Postimees
Postimees er ei estisk dagsavis. Med eit opplag på mellom 61 000 og 72 000 er avisa, etter laussalsavisa SL Õhtuleht den største og viktigaste avisa i Estland. Postimees tyder ’postmann’.
Historie
Med løyve frå Alexander II fekk Perno Postimees ehk Näddalileht trykkeløyve i 1856. Avisa kom ut i Pärnu i perioden mellom 1857 og 1863 som eit åttesiders vekeblad på estisk. Redaktør var Johann Voldemar Jannsen. Den andre estiskspråklege avisa som fekk trykkeløyve same år, Tartu-avisa Tallorahwa Postimees, gjekk inn etter berre to år.
I 1864 forlét Jannsen Perno Postimees, og gav i lag med forlagsmannen Laakman ut ei konkurrerande avis, Eesti Postimees, som snart vart meir populær enn Perno Postimees. Begge avisene var viktige i den nasjonale rørsla i siste halvpart av 1800-talet.
I 1882 selde Jannsen Eesti Postimees, som i dei neste tre åra vart redigert av Karl August Hermann. I 1884 kjøpte Karl August Hermann avisa sjølv, og la redaksjonen til Tartu.
Pärnu Postimees eksisterte fram til 1885. Under leiing av Hermann kom den nystarta avisa Postimees i Tartu som etterfølgjar til Pärnu-avisa, først som vekeavis (1886/87), deretter 1887–91 tre gonger i veka. I 1891 vart Postimees den første estiske dagsavisa. Både Eesti Postimees og Postimees var talerøyr for motstandarane av tsaren si russifisering av Estland. I 1896 selde Hermann Postimees til eit eigedomsselskap.
Medeigar vart òg den estiske journalisten og politikaren Jaan Tõnisson. Han vart gjennom Postimees ein sentral person i pressemiljøet i den sjølvstendige republikken Estland i 1918. Han var medeigar i avisa fram til 1930 og sjefredaktør i åra 1896 til 1935.
Då Estland vart okkupert av Sovjetunionen i juni 1940, som følgje av Molotov–Ribbentrop-pakta, vart òg pressefridomen avskaffa. Postimees kom då ut som eit talerør for kommunistane, og vart 28. september 1940 erstatta av avisa Tartu Kommunist fram til 24. juni 1941, då Estland vart okkupert av Tyskland under Operasjon Barbarossa. Under den tyske okkupasjonen av Estland, kom avisa ut frå 13. juli 1941 til 16. september 1944, frå august 1944 under namnet Uus Postimees, medan ho frå 1945 igjen fekk det gamle namnet Postimees. Frå 1. mai 1948 og fram til 1990 vart ho gjeven ut som ei kommunistisk avis under namnet Edasi («Framover»).
Postimees i dag
Etter det nye sjølvstendet vart Postimees stifta på nytt i 1991. Eigar er Eesti Meedia Gruppe, der det norske mediekonsernet Schibsted i dag har 92,5 % av aksjane.
Til Postimees-gruppa høyrer også regionsavisene Tartu Postimees, Pärnu Postimees, Sakala, Virumaa Teataja, Järvamaa Teataja og Valgamaalane. Frå og med 1995 kom Postimees òg ut i ei internettutgåve. Sidan 2005 har det også kome ut ei russiskspråkleg utgåve av dagsavisa, i eit opplag på 25 000.
Hovudredaksjonen ligg i Tallinn, med regionkontor i Tartu.
Derryveaghfjella
Ei mindre fjellkjede kalla Seven Sisters vert rekna som ein del av Derryveaghfjella. Det høgaste fjellet i Derryveaghfjella ligg her, Errigal med ei høgd på 749 meter over havet.
Nizjyn
Nizjyn (ukrainsk Ніжин) er ein by i Tsjernihiv oblast (provins) nord i Ukraina, langs Osterelva, 150 km nordaust for Kiev. Han er det det administrative senteret i Nizjyn rajon, men byen er sjølv eit eige distrikt i oblastet. Byen har kring 75 000 innbyggjarar.
Historie
Jødane slo seg først ned i Nizjyn på byrjinga av 1800-talet etter delinga av Polen. I 1897 var 24 % av innbyggjarane jødar. Ei rekkje pogromar råka hardt jødane mellom 1881 og 1905. Då dei trekte seg attende tyskarane våren 1918 utførte den raude armeen i tillegg fleire pogromar. Under andre verdskrigen vart regionen okkupert av Nazi-Tyskland, som utrydda alle jødane i området. Berre dei få som klarte å rømme, overlevde. I 1959 var det kring 3 % jødar i Nizjyn og i 2005 var det berre kring 300 jødefamiliar i byen.
San Bartolomé de Tirajana
San Bartolomé de Tirajana er ein spansk kommune på øya Gran Canaria i provinsen Las Palmas på Kanariøyane. Han er den sørlegaste kommunen på øya. Nabokommunane er Tejeda, Vega de San Mateo, Valsequillo, Agüimes, Santa Lucía de Tirajana og Mogán.
Kommunen er den største kommunen på Kanariøyane ut frå areal. Med 333 km² dekkjer han nesten ein tredjedel av øya. Byen San Bartolomé de Tirajana ligg kring 850 meter over havet, men det meste av folkesetnaden i kommunen bur langs kysten. Innbyggjartalet er 51 260 (per 2008).
Hovudnæringa er forretningar, jordbruk og turisme.
Takehiro Iwagiri
Takehiro Iwagiri er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Nagoya Grampus Eight.
Mamnoon Hussain
Mamnoon Hussain er ein pakistansk forretningsmann og politikar  som var president i Pakistan frå 2013 til 2018.
Hussain er ein nasjonal-konservativ politikar tilknytt Pakistan Muslim League (N), forkorta PML(N). Han var guvernør for Sind-provinsen ei kort tid i 1999 fram til militæret utførte statskupp i landet. Ved valet i 2013 fekk PML(N) fleirtal, og Hussain blei nominert og vald til president 30. juli same året.
Riksveg 120
Riksveg 120 (Rv120) går mellom Skedsmovollen og Mosesvingen i Skedsmo.
Før 1. januar 2010 gjekk vegen mellom Hurdal og Moss, sjå fylkesveg 120.
Kirkeveien Fetveien
Sverdlovsk i Ukraina
Sverdlovsk (ukrainsk Свердловськ, Sverdlovsk; russisk Свердловск) er ein by i Luhansk oblast (provins) søraust i Ukraina. Han er det administrative senteret i Sverdlovskyj rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. Han ligg kring 80 km frå Luhansk. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk. 12. mai 2016 vart han omdøypt til Dovzjansk (Довжанськ) av dei ukrainske styresmaktene.
Byen har kring 65 000 innbyggjarar (2011). Dei fleste av innbyggjarane arbeider i gruveindustrien.
Historie
Byen har røter i ein liten landsby ved kjelda til elva Dolzjyk. Mot slutten av 1700-talet vart han av Katarina II av Russland gjeven til ataman Vasyl Orlov som løn for glimrande militærteneste. Landsbygda fekk namnet Dolzjykovo-Orlovske. Utviklinga av området skaut fart mot slutten av 1800-talet etter at det vart oppdaga kol i Donetsk-regionen. I 1938 fekk han bystatus og det noverande namnet til minne om bolsjevikleiaren Jakov Sverdlov.