cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gripsholms slott
Gustaf III:s teater
På øvste salen ligg teateret som Gustaf III lét bygga 1781–1782. Plassen hadde tidlegare, fram til 1738, vorte nytta som slottskyrkje. Kongen hadde engasjert ein fransk teatertrupp som trong ein scene ved hoffet. Oppdraget å skapa teateret fekk arkitekten Erik Palmstedt, nyleg heimkomen etter ei to år lang reise i Tyskland, Holland, Frankrike og Italia. For å skapa plass for både scene og salong vart Dronningsfløya påbygd med tre høgder, så ho kom i nivå med teateret. Torn-rundellen vart salong medan den påbyggde delen av Dronningsfløya vart scene og garderobar.
Fresvik i Ullensvang
Fresvik (lokal uttale: Frissvik) er ei bygd i Ullensvang kommune. Staden ligg på austsida av Sørfjorden. Frå Fresvik går Fresviktunnelen inn til Skjeldvik.
Aursjøhytta
Aursjøhytta er ei turisthytte i Molde kommune i Møre og Romsdal. Hytta ligg 862 moh. i Skrymtheimen, sentralt i vestlege delar av Dovrefjell.
Aursjøhytta er driven av Kristiansund og Nordmøre Turistforening (KNT). Den opphavlege hytte vart opna i 1893. Den noverande hytta vart teken over frå Statkraft i 1960, totalrenovert og utvida i 1991. Hytta er betent i juli og august, og har elles sjølvbeteningsavdeling med 16 senger.
Chouf distrikt
Chouf (òg skrive Shouf, Shuf eller Chuf, på arabisk جبل الشوف Jebel ash-Shouf) er ein historisk region i Libanon, og eit administrativt distrikt i guvernementet (mohafazat) Libanonfjella.
Regionen ligg søraust for Beirut og består av ei smal kyststripe kjend for den kristne byen Damour, og landsbyane og fjella i vestsida av Jabal Barouk, det lokale namnet på denne delen av Libanonfjella. Chouf ligg i hjartet av det libanesiske drusar-samfunnet og drusarleiaren Walid Jumblatt bur i Jumblatt-palasset i byen Moukhtara. Emirane av Libanon brukte å bu i Chouf, mellom anna Bachir Chehab II, som bygde det storslått palasset Beiteddine på første halvdel av 1800-talet. Ein annan historisk by, like nedanfor Beiteddine, er Deir al Qamar (Måneklosteret).
Baakline, ein annan stor og historis by i Chouf, brukte å vere hovudstad i dei gamle Libanonfjella, der drusar-amiren Fakher El-Deen II vart fødd. Han var godt likt av både kristne og drusarar. Han flytta til Deir al Qamar på grunn av vassmangel i Baakline.
Chouf er eit levande bevis på at maronittiske kristne og drusarar kan leve side om side i fred, sjølv om det har vore fleire valdelege samanstøytar mellom dei to gruppene i 1848, 1860, og siste gong i 1983-1984 under den libanesiske borgarkrigen (Fjellkrigen, arabisk Harb el-Jabal). Under sistenemnte slo Progressivt sosialistparti (PSP), eit tradisjonelt drusarorientert parti, Libanesiske Styrkar (LF), som bestod av maronittiske kristne. Fred mellom dei to samfunna kom til 8. august 2001, då den maronittiske patriarken kardinal Mar Nasrallah Boutros Sfeir gjorde ei historisk vitjing i Chouf og møtte drusarleiaren Jumblatt.
Trass i den blodige historia, er Chouf eit av dei best bevarte libanesiske distrikta og naturen har i stor grad blitt spart for den intense utbygginga som har øydelagd nabolaga Metn og Kesrouan. Dei største skogane av libanonseder ligg i fjellsida av Jabal Barouk.
Demografi
Trass i dei historiske stridane mellom kristne maronittar og drusarar, er Chouf distrikt framleis ein av dei mest religiøst mangfaldige regionane i Libanon. Drusarane utgjer den størset gruppa, men det finst òg mange sunnimuslimar, maronittar og gresk-katolikkar, i tillegg til ei mindre gruppe sjiamuslimar. Kring 70 % av regionen er muslimar, medan resten er kristne.
Ekstrapolasjon
Ekstrapolasjon er å avgjere verdien til ein funksjon utanfor eit område der ei rekkje funksjonsverdiar er kjend.
Det motsette er interpolasjon.
Fylkesveg 735 i Rogaland
Fylkesveg 735 i Rogaland går mellom Asbjørnhaug og Toraneset i Vindafjord kommune. Vegen er 2,9 km lang.
Solheim skule og barnehage
Solheim skule og barnehage er ein fådelt barne- og ungdomsskule ved Solheimsvatnet i bygda Norddalsfjord i Kinn kommune i Vestland.
John Donne
John Donne var ein engelsk barokk-poet, og den mest framståande av dei metafysiske poetane.
Verka hans omfattar preiker, religiøse dikt, omsetjingar frå latin, epigram, elegiar, songar, sonettar og satirer. Han lèt assosiasjonar styre rim og verselinjer, og han tok i bruk overraskande bilete, gjerne frå tidas oppdagingar og vitskap, noko som var nytt i høve til renessansediktinga. På grunn av desse moderne trekka fekk merksemda kring poesien hans eit oppsving under modernismen på 1900-talet, og i dag vert John Donne rekna som den største engelske poeten frå tida mellom Shakespeare og Milton.
Biografi
John Donne vart fødd inn i ein katolsk familie på ei tid då det i England var forbode å praktisere katolsk tru ope. Faren, John Donne, var ein jernvarehandlar av walisisk opphav, mens mora, Elizabeth Heywood, var dotter av dramatikaren John Heywood. Den katolske martyren Thomas More var grandonkelen hennar. Ti år gammal vart Donne send til Oxford og seinare til Cambridge. For å få ein akademisk grad måtte ein seie truskapeiden til dronninga og hennar herskarmakt over kyrkja, men som katolikk nekta Donne å gjera dette og fekk difor ingen grad.
Under studietida og i tida etter øydsla han mykje av arven sin på kvinner og nattelivet i London, men òg på litteratur og reiser. Då greven av Essex rusta seg ut for plyndringstokt til Cádiz i 1596 og til Asorane i 1597, vart Donne og andre velståande eventyrarar med. Izaak Walton, den første som skreiv ein biografi om Donne, fortalde at han etter dette budde nokre år i Italia og Spania og tileigna seg gode kunnskapar i språk, lover og styresett i desse landa. 25 år gammal vart han sjefssekretær hos vaktar av det store riksseglet, sir Thomas Egerton, som sette så stor pris på Donne som samtalepartnar at han fekk bu i York House og ete middag med familien kvar dag.
Lite av det John Donne skreiv kom på prent, men dikta vart spreidde som handskrifter, og på denne tida byrja han å få eit namn som poet. Han skreiv somme satiriske vers som syner eit kynisk verdssyn, men også songar og sonettar med ein oppsiktsvekkjande realistisk, sanseleg og erotisk karakter. Han var til dømes den første som tok i bruk ordet «sex» til skilnad frå «love».
Ei av gjestene i heimen til Thomas Egerton var den fjorten år gamle Anne More – ein fjern slektning av John Donne på morssida. Dei vart djupt forelska, men grunna dei sosiale skilnadene kunne dei ikkje gjere rekning med at far hennar ville samtykkje i at dei ekta kvarandre. Dette problemet løyste dei ved å gifte seg i full løyndom i desember 1601. Då det vart kjend mista Donne jobben, og for ei kort tid vart han og presten som vigde dei sperra inne. Ekteskapet vart likevel stadfesta som lovleg, men ryet til Donne var no øydelagd, og trass sin grundige utdaning og poetiske gjevnad, levde han og den veksande familien hans fleire år i armod. Verka hans fekk på denne tida ei undertone av alvor. I to Anniversaries, An Anatomy of the World (1611) og Of the Progress of the Soul (1612), kjem det klårt fram at han hadde byrja å tvile på mellomalderen sitt verdsbilete – dette var ei tid med veksande tvil rundt tradisjonell politikk, vitskap og filosofi. Satiren Ignatius his Conclave (1611) var truleg det fyrste engelskspråklege verket der namnet til Galileo Galilei var nemnd.
Etter ein lengre periode med økonomiske problem og rein naud – i denne tida var han to gonger medlem av Parlamentet (1601 og 1614) – gjekk han til slutt med på eit råd av kong Jakob I om å verte prest i den anglikanske kyrkja, og vart prestevigd i 1615. Kona Anne døydde i 1617, berre 32 år gammal, og no fekk diktinga hans ein dystrare dåm; særleg tydeleg kjem dette fram i Holy Sonnets.
Donne skreiv fleire religiøse verk etter at han vart prestevigd, til dømes Devotions (1624) og ei mengd preiker. Preikene hans er mellom dei beste i engelsk litteratur, og einskilde av dei vart prenta allereie i levetida hans. Som konvertitt til den anglikanske kyrkja verka Donne som ein formidlar mellom trusretningane i ei tid med uforsonlege motsetningar mellom katolikkar og protestantar. I 1621 vart han utnemnd til domprost ved St. Pauls katedral i London og denne posten hadde han til han døydde i 1631.
Sitatar
To sitat frå Donnes verk har vorte talemåtar og mykje brukt populærkulturen: «no man is an island» og «for whom the bell tolls», den siste er kjend som tittel i ein roman av Ernest Hemingway (den norske tittelen, Klokkene ringer for deg, er ei omskriving av neste setningslekkjen i det same diktet: «it tolls for thee»). Begge sitata stammar frå det same avsnittet i «Meditation 17»:
Akira Nishino
er ein tidlegare japansk fotballspelar som er landslagstrenaren til Thailand sitt herrelandslag i fotball.
Kloridkanal
Kloridkanalar er ionekanalar som fører kloridion over biologiske membranar. Dei finst både i sellemembranen og i membranane til organellar. Dei har ulike roller, som homeostase for ion, regulering av sellevolum og regulering av elektrisk eksitabilitet.
Cystisk fibrose kjem av mutasjonar i den cAMP-aktiverte kloridkanalen CFTR.
Bokken Lasson
Caroline Lasson, kjend under kallenamnet Bokken Lasson, var ein norsk songar og skodespelar frå Oslo. Ho var dotter til regjeringsadvokaten, og yngre syster til Per Lasson og Oda Krohg.
Bokken Lasson debuterte i Kristiania som konsertsongar i 1894. Ho deltok jamt i operetter ved Centralteatret og Fahlstrøms Theater, også desse i den norske hovudstaden. Sidan drog ho på turnear utanlands, vitja både Tyskland, Frankrike, England og USA. Ho framførte då helst norske folkesongar medan ho sjølv spelte lutt.
I 1912 grunnla ho revyteatret Chat Noir i Oslo, der ho var direktør til 1917. Mellom 1931 og 1940 gav ho ut tre reportasje- og memoarbøker.
Amedeo Carboni
Amedeo Carboni er ein italiensk tidlegare fotballspelar frå Arezzo. Han var etter tur venstreback på Sampdoria, AS Roma og Valencia CF.
Klubbspel
Carboni fekk sitt gjennombrot med Sampdoria, ein klubb han spelte for 1988-90. Her var han med å vinne den italienske cupfinalen 1989 og den europeiske Cupvinnarcupen 1990. Sommaren 1990 vart han overført til AS Roma, der han våren 1991 på ny spelte finale i UEFA-cupen, ein kamp Roma tapte mot FC Inter. Nokre veker seinare vann han derimot den italienske cupfinalen for andre gong. Etter sju sesongar i Roma skreiv Carboni kontrakt med spanske Valencia CF. Han spelte for den spanske klubben i ni år og sanka sølvty ved fleire høve. I 1999 vart han spansk cupmeister, to år seinare tapte laget meisterligafinalen mot Bayern München. Både i 2002 og 2004 bidrog han til at Valencia gjekk til topps i den spanske ligaen. I 2004 vann han også ein sigerspokal i UEFA-cupen, 14 år etter triumfen i Cupvinnarcupen. 40 år gammal hamna han på reservebenken og la opp.
Landslagsspel
Carboni deltok i 18 landskampar for Italia i tida 1992-97, utan å kome på skåringslista. Hans einaste store turnering vart europameisterskapen 1996.
Mount Stubberud
Mount Stubberud er eit fjell på 2970 moh. som ligg 2 nautiske mil (3,7 km) søraust for Beck Peak på ein rygg frå nordsida av Nilsen Plateau i Dronning Maudfjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Jørgen Stubberud, som var snikkar på skipet «Fram» og medlem av landgruppa ved Framheim under Sørpolekspedisjonen til Amundsen i 1910-12. Roald Amundsen gav eit fjell i området dette namnet, men sidan ein ikkje sikkert veit kva fjell han namngav, vart dette fjellet seinare valt ut.
Verdscupen i alpine greiner 2022/Menn
Verdscupen i alpine greiner for menn i 2022-sesongen tok til 24. oktober 2021 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 20. mars 2022 i Méribel i Frankrike. Turneringa omfatta 37 individuelle tevlingar og ei mannskapstevling. Dei individuelle tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 7 super-g-renn, 11 utforrenn og eitt parallellrenn. Eit sveitsisk lag beståande av to kvinner og to menn gjekk til topps i mannskapstevlinga i Méribel.
Marco Odermatt frå Sveits var suverent best gjennom sesongen. Nordmennene Aleksander Kilde og Henrik Kristoffersen vart andre- og tredjemann i turneringa.
Hesselmanmotor
Hesselmanmotor er ein råoljemotor med innsprøyting av drifstoffet og gnisttenning. Motoren vart utvikla av svensken Jonas Hesselman tidleg på 1920-talet og vart nytta i lastebilar.
Arbeidsprinsipp
Hesselmanmotoren var bygd som firetaktsmotor, med om lag same kompresjonsforhold som ein bensinmotor (6 til 7). Men i staden for å tilsetta drivstoffet til innsugningslufta saug han inn rein luft og drivstoffet vart spruta direkte inn i sylinderen mot slutten av kompresjonstakta, om lag på same måte som i ein glødehovud- eller dieselmotor, der det vart blanda med luft. På grunn av det låge kompresjonsforholdet vert ikkje temperaturen høg nok til å tenna drivstoffet som i ein dieselmotor. Det vert difor sett fyr på av ein gneist frå ein elektrisk tennplugg, som i ein forgassarmotor.
Hesselmanmotoren arbeider med tilnærma konstant drivstoff/luft-tilhøve, som forgassarmotorar. Innsprøytingspumpa skil seg difor frå innsprøytingspumpa i ein dieselmotor, der luftmengda er konstant og det er drivstoffmengda som vert regulert. For å halda brensle/luft-tilhøvet konstant har Hesselmanmotoren både eit speld i innsugningsmanifolden, som regulerer luftmengda, og variabel effektiv slaglengd på stemplet i innsprøytingspumpa. Det er viktig at innsprøytinga tek slutt rett før geisten tenner drifstoff-luftblandinga, så tidspunktet for slutten innsprøytinga er konstant og det er tidspunktet for starten på innsprøyutinga som vert regulert.
Eigenskapar
Hesselmanmotoren nytta råolje, som var billigare enn bensin, men verkningsgraden var lågare enn for dieselmotoren. Det var òg ein føremon at ein kunne nytta fleire typar drivstoff. På 1920- og 1930-talet var det låge kompresjonstilhøvet ein føremon, på det viset at massen kunna haldast lågare enn for ein dieselmotor med same effekt. Forbrenninga var noko ufullstendig, så tennpluggen hadde ein tendens til å sota ned.
Bruk
Dei svenske produsentane Scania-Vabis, Tidaholm og Volvo nytta Hesselmanmotorar i lastebilane sine på 1920- og 1930-talet. Volvo nytta Hesselmanmotorar i lastebilar heilt i 1947, før dei gjekk over til dieselmotorar, og i traktoren T 43, som vart produsert frå 1946 til 1950.
Bjørnhollia
Bjørnhollia er ei turisthytte i Sel kommune i Innlandet. Hytta ligg 914 moh. i den austlege delen av Rondane, vest for Atnasjøen.
Bjørnhollia var opphavleg ei seter og vart teken over av Den Norske Turistforening (DNT) i 1941. Den tømra turisthytta vart oppført i 1948, ombygd og utvida i åra 1981–1984.
Limmernsee
Limmernsee (eller Limmerensee) er eit reservoar i kantonen Glarus i Sveits, mellom fjella Muttenchopf (2482 m), Selbsanft (2950 m) og Kistenstöckli (2746 m). Ein kan nå innsjøen via ein taubane eller til fots frå Linthal.
Limmern-demninga stod ferdig i 1963 og er det største reservoaret som vert nytta av Linth–Limmern kraftverka. Innsjøen har eit overflateareal på 1,36 km².
Zimornitsa Peak
Zimornitsa Peak er eit fjell på 1700 moh i Maglenik Heights, nord i dei sentrale Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det ligg oppom Kopsisbreen i nordvest og Youngbreen i søraust.
Fjellet er kalla opp etter busetnaden Zimornitsa i Bulgaria.
Jellhaugen
Jellhaugen er ein stor gravhaug på Gjellestad i Berg i Halden kommune i Viken fylke. Han er ni meter høg og har eit ovalt grunnplan på ca. 85 x 70 meter, noko som truleg gjer han til den nest største gravhaugen i Norden (Raknehaugen ved Jessheim er noko større i grunnplan, og monaleg høgare). Haugen er eit dominerande innslag på den elles ganske flate Viksletta, og han er lett synleg frå E6, på austsida av vegen ca. seks km nord for Svinesund, og ein snau kilometer sør for kommunegrensa langs E6.
Zimornitsa Peak
Zimornitsa Peak ligg 7,9 km nordaust for Mount Gozur, 11,43 km søraust for Fucha Peak, 3,46 km sørvest for Mirovyane Peak og 17,87 km nordvest for Mount Besch.
Jellhaugen
Etter tradisjonen på staden skal haugen vere reist over ein «kong Jell» og skipet hans, men slike segner er som regel av nyare dato og er sjeldan av verdi for utforskinga av desse haugane. Haugen er langt frå fullstendig arkeologisk undersøkt, men i 1968 og 1969 fekk arkeologen Erling Johansen grove ei søkesjakt inn mot midten av haugen. Her fann han ei kjernerøys midt inne i haugen, og i denne var det spor av ei ganske enkel branngrav med mellom anna ei ravperle. Grava er karbondatert til mellom 426 og 598 e.Kr., det vil seie i overgangen mellom folkevandringstid og merovingartid. Johansen fann òg spor av ei gravplyndring som òg er datert. Der slo prøva ut på 692–896 e.Kr. Det er difor ikkje korrekt å datere haugen til vikingtid, og han rommar heller ikkje noka skipsgrav.
Ved undersøkinga kom det òg fram at haugen er bygd av grastorv og matjord. Johansen sitt eige estimat er at haugen rommar ca. 20 000 m³ masse, og dersom alt dette er henta frå området rundt haugen, og ein har gravd ned til ein meters djupde i gjennomsnitt, vil det seie at ein har reinska ca. 20 dekar. Det tilsvarar tre fotballbaner, og dette vitnar om at berre bygginga av haugen har vore eit stort arbeid. Johansen meinte sjølv at det måtte vere tale om ca. 100 årsverk, men dette må etter alt å dømme reknast som eit minimumsanslag. Det vart løyvd midlar til utgraving av vikingskipet i 2020.
Ljaskovets
Ljaskovets (bulgarsk Лясковец) er ein by og ein kommune i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Ljaskovets og fem andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 177 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 13 397 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 8 225 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Rennebu kyrkje
Rennebu kyrkje er ei raudmåla, Y-forma kyrkje i Rennebu kommune. Ho er den eldste av i alt fem Y-forma kyrkjer i Noreg. Ho er bygd i 1669 og ligg ved grenda Voll langs Riksveg 700.
Engelhardt Ice Ridge
Engelhardt Ice Ridge er ein isrygg mellom Whillans Ice Stream og Kamb Ice Stream (tidlegare Ice Stream B og C) nær samløpet ved Gould Coast og Siple Coast i Marie Byrd Land i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Hermann Engelhardt frå Division of Geological and Planetary Sciences ved California Institute of Technology. Han var geofysikar i United States Antarctic Program og borte borehola i Whillans og Kamb Ice Streams i fire feltsesongar, 1991–96.
Fylkesveg 736 i Rogaland
Fylkesveg 736 i Rogaland går mellom Kjorkjeteigen og Åm i Vindafjord kommune. Vegen er 6,4 km lang.
Bjørnevasshytta
Bjørnevasshytta er ei ubetent turisthytte ved Store Bjørnevatn i Valle kommune i Aust-Agder. Hytta ligg 820 moh. ved fylkesveg 45, 13 km nord for Rotemo.
Bjørnevasshytta høyrer til Kristiansand og Opplands Turistforening (KOT) og vart bygd i 1889.
Powertrio
Ein powertrio («krafttrio») er eit rock and roll-bandformat som består av ei besetning av gitar, bass og trommer, og ikkje har med ein andre gitar eller klaverinstrument, noko mange andre musikalske kvartettar eller kvintettar nyttar for å fylle ut lyden med akkordar. Typisk er ein eller fleire av bandmedlemmane songar, men ofte legg powertrioar vekt på den instrumentale framføringa og den totale innverknaden til instrumenta føre vokal og tekst.
Historie
Powertrioen oppstod i 1960-åra då betre forsterkarar gjorde at både elektrisk gitar og bass kunne spelast med meir volum. Særleg vart den elektriske bassgitaren populær og fylte den djupe enden av lyden og fylte inn tomromma. Sidan den forsterka bassen no kunne ha meir volum, kunne resten av bandet òg spele med høgare volum, utan frykt for å overdøyve bassen. Dette gjorde at tre personar kunne lage like mykje lyd som eit større band, men danna langt meir rom for improvisasjon og kreativitet, utan trong for meir detaljerte arrangement. Som med orgeltrioen, ei souljazzbandformat i 1960-åra som var sentrert rundt forsterka hammondorgel, kunne ei tre mann stor gruppe fylle ein stor bar eller ein klubb med ein stor lyd for ein mykje lågare pris enn større rockeband. Ein powertrio, særleg i bluesrockutgåva, vert ofte rekna for å ha utvikla seg ut frå Chicago-bluesen som trioen til Muddy Waters.
I tillegg til betre teknologi, var den andre drivkrafta til powertrioen virtuositeten til gitaristar som Eric Clapton, Jimi Hendrix og Rory Gallagher, som i røynda kunne fylle både rytmegitar- og sologitarrollene på konsertane sine. I 1964 spelte Frank Zappa gitar i powertrioen The Muthers i lag med Paul Woods på bass og Les Papp på trommer. I 1966 oppstod prototypen på ein bluesrock-powertrio med Cream, som bestod av Eric Clapton på gitar/vokal, Jack Bruce på bass/vokal og Ginger Baker på trommer. Andre innverknadsrike bluesrock/hard rock-powertrioar i 1960-åra var The Jimi Hendrix Experience, Blue Cheer, Grand Funk Railroad, The James Gang med Joe Walsh, og Taste. Kjende powertrioar frå 1970-åra var dei kanadiske progressive rockegruppene Rush og Triumph, det amerikanske bandet ZZ Top, det britiske heavy metal-bandet Motörhead, og Robin Trower. Bandet Emerson Lake and Palmer, som hadde ein klaverspelar i staden for gitar, vert òg ofte rekna som ein powertrio sidan Keith Emerson fylte rytme- og solorolla på klaverinstrumentet som ein gitarist vanlegvis ville hatt, medan bassisten Greg Lake var vokalisten.
Etter 1970-åra vart det ein tendens til at omgrepet «powertrio» vart nytta om alle tre mann store rockeband. Dette omfatta New Wave-grupper som The Police, grungebandet Nirvana, postpunk-bandet Hüsker Dü, hardrock/progressiv metal-bandet King's X, post-grunge-bandet Silverchair, dei alternative banda The Presidents of the United States of America, Primus og Eve 6, pop-punk-band som Green Day, Blink-182, Alkaline Trio og MxPx, og argentinske rockeband som Soda Stereo og Divididos. I 1990-åra hadde rocketrioane stundom òg anna instrumentering, frå bandet Morphine med barytonsaksofon i staden for elektrisk gitar, til Ben Folds Five som erstatta gitar med forskjellige klaverinstrument, hovudsakleg piano.
Brad Delp
Bradley Edward Delp var ein USA-amerikansk songar og låtskrivar, mest kjend som solovokalist i rockebanda Boston og RTZ.
Biografi
I 1969 introduserte gitaristen Barry Goudreau Delp for Tom Scholz, som såg etter ein songar til demoinnspelingane sine. Etter kvart skipa Scholz det kortvarige bandet Mother's Milk (1973–74), med Delp og Goudreau. Mother's Milk utvikla seg etter kvart til Boston, og dei gav ut debutalbumet sitt (spelt inn 1975) i august 1976. Delp song all solo- og korvokal på albumet. Debutalbumet selde meir enn 20 millionar eksemplar og gav rockestandarar som «More Than a Feeling», «Foreplay/Long Time» og «Peace of Mind». Delp var medlåtskrivar på «Smokin'» i lag med Scholz, og skreiv avslutningssporet på albumet, «Let Me Take You Home Tonight». Delp song òg på det neste Boston-albumet, Don't Look Back, i august 1978.
Etter dei to første Boston-albuma song Delp vokal på debutalbumet til Barry Goudreau i 1980. Perfeksjonismen til Scholz og eit søksmål frå platesselskapet gjorde at det neste Boston-albumet ikkje kom ut før i 1986, då Third Stage kom ut. Delp var medlåtskrivar på songane «Cool the Engines» og «Can'tcha Say (You Believe in Me)/Still in Love» for albumet.
I 1991 skipa Delp og Goudreau bandet RTZ. Etter at Boston gav ut albumet Walk On i 1994 med Fran Cosmo på vokal, kom Delp og Boston saman att for ein større turné, og Delp fortsette å syngje på fleire album og prosjekt med Boston.
9. mars 2007 døydde Delp ved sjølvmord.
Kvernes prestegard
Kvernes prestegard (gnr. 22 ) ligg nordaust for Kvernes kyrkje og Kvernes stavkyrkje. Kyrkjene står på grunnen til prestegarden, og prestegarden har gjeve namn til bygda og soknet.
Hovudbygningen vart oppført i 1908–10. Det er ein bygning i to etasjar med valmtak og liggjande panel. Borgstova vart oppført rundt 1840. Det er eit laftebygg i to etasjar med skifertekka saltak og ståande panel. Eit naust med torvtak vart oppført i 1790. Borgstova og naustet er freda.
Litt lengre sør er ein forpaktarbustad, ein driftsbygning og eit uthus frå byrjinga av 1960-åra.
Fyrsten
Fyrsten (Il Principe) er ei bok skrivem av Niccolò Machiavelli (1469–1527), som levde i den norditalienske bystaten Firenze under renessansen. Boka vart skriven rundt 1513, men ikkje utgjeven før 1532, fem år etter at Machiavelli døydde.
Machiavelli levde samstundes med fleire store renessansekunstnarar som Botticelli, Rafael, Michelangelo og Leonardo da Vinci. Machiavelli var ein sentral skikkelse i Firenze, og verkte i periodar som politisk rådgjevar for leiaren i byen. Samtida hans var prega av politiske og menneskelege drama. Strukturar som bystatane stod for fall, og stadige krigar såg ut til å aldri vilja ta slutt. Mot denne bakgrunnen utvikla Machiavelli verket Fyrsten.
Fyrstespegel
Boka vart skriven som ei praktisk rettleiing for herskarar, spesielt tileigna Lorenzo de'Medici, fyrsten av Firenze, og ber preg av å vera ein analyse av politiske prosessar. Machiavelli seier at han har som mål å diskutera tinga slik dei verkeleg er, og ikkje nøya seg med å diskutera ideal. Han meiner det ikkje børe vera nokon samanheng mellom politikk og etiske prinsipp. Detta gjer at han vert rekna som faren til realpolitikken.
Undergravande skrift
Det eigentlege føremålet til Machiavelli med verket var ikkje så tydeleg. Machiavelli var republikanar - han meinte at det beste for dei italienske bystatane ikkje var fyrsteveldet, men den republikanske styreforma. Dette kjem ikkje fram i boka. Men enkelte av hans sentrale råd til fyrsten av Firenze er eigna til å fremja det republikanske målet.
Stubbe
Stubbe eller stuv er ein del av eit felt tre som står att. Han står fortsatt fast på rota og mottar i ei tid framleis næringsstoff frå henne.
Furustubbar blir fylte med kvae slik at dei ofte blir til ein tyristubbe. Tyrirøter er gode til opptenning. Granstubbar blei tidlegare gjerne overlatne til å rotna på voksestaden, men blir i dag ofte fjerna med rota av store maskinar. Nokre lauvtre rotnar lett vekk, medan seigliva treslag kjem med nye skot langs snittflata (særleg ask, hassel og selje). Nokre av desse treslaga blei brukte som styvingar i gamle dagar.
Stubbar kan vere vanskelege å fjerna, men det finst særskilde stubbefresarar som lettar arbeidet. På 1900-talet brukte ein stubbrytar til oppgåva.
Hisao Sekiguchi
er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Lac Lioson
Lac Lioson er ein innsjø i kommunen Ormont-Dessous, nær Les Mosses i kantonen Vaud i Sveits. Han har eit overflateareal på 7 ha.
Innsjøen vert nytta til fiske og isdykking.
Ørskog prestegard
Ørskog prestegard ligg eit par hundre meter aust for Ørskog kyrkje, på nordsida av Prestegardsvegen.
Tre bygningar på tunet er freda: hovudbygningen (opphaveleg frå byrjinga eller midten av 1800-talet, restaurert 1926 etter planar av Ole Landmark), forpaktarbustaden (frå seint 1800-tal) og stabburet (frå seint 1800-tal).
Aker Peaks
Aker Peaks, òg kalla Akar Peaks eller Aker Range, er ei rekkje hovudsakleg snødekte fjell, det høgaste på 1800 moh, som strekkjer seg 15 km frå nordvest til søraust, 6,5 km vest for Nicholas Range og 50 km vest-nordvest for Edward VIII Bay. Dei vart oppdaga den 14. januar 1931 av ein norsk kvalfangstekspedisjon under O. Borchgrevink, som namngav dei etter garden til direktør Svend Foyn Bruun i Hvalfangerselskapet Antarctic A/S i Tønsberg.
Nordisk Tidende
Nordisk Tidende var ei norskspråkleg avis i USA som var grunnlagd i 1891 og lagt ned i 1983.
Historie
Avisa vart grunnlagd av Emil Nilsen, ein innvandrar som kom til USA i 1887 for å søkja lukka. Som var tidlegare boktrykker med sans for avisdrift var det naturleg at han starta ei avis for nordmenn i det nye heimlandet sitt. Han såg at det var eit behov for nordmenn i New York-området med nyhende frå «Gamlelandet» skrive på norsk, og slik vart Nordisk Tidende starta. Første utgåve kom ut 3. januar 1891.
For å fanga interessa til lesarane fylte han avisa med stoff som rykte, skandalar og mordhistorier, som var populært stoff på den tida. Etterfølgjarane hans innførte ein høgare standard og meir profesjonell jounalistikk, og avisa utvikla seg til ein respektert publikasjon som kunne tilby lesarane sine kulturelt stoff og nyhende frå to kontinent.
I 1930 var det 63 000 innbyggjarar i Brooklyn som kunne skilta med norsk avstamming. Avisa vart hovudkjelda til desse for nyhende frå Noreg, men det var først under andre verdskrigen at lesarane oppdaga kor viktig denne nyhendekjelda hadde vorte.
Nordisk Tidende var den einaste frie norske avisa som vart utgjeve under krigen og den einaste usensurerte med dei siste nyhenda frå det okkuperte Noreg. Blant skribentane til avisa var nobelprisvinnaren Sigrid Undset.
Nordisk Tidende hadde fleire redaktørar gjennom åra, men den mest markante må seiast å ha vore Carl Søyland som kom til avisa i 1930 og var redaktør frå 1940 til 1963.
Etter som tida gjekk og den første og andre generasjonen av innvandra nordmenn forsvann vart det mindre behov for ei norskspråkleg avis. I 1991 skifta avisa namn til Norway Timest og vart ei engelskspråkleg vekeavis.
I 2007 vart Norway Times slått saman med avisa Western Viking. Den nye avisa fekk namnet Norwegian American Weekly. Ho har over 20 000 lesarar i Nord-Amerika og Noreg, med abonnentar i alle amerikanske delstatar, Canada, Noreg, Mexico, Sverige og Nederland. Avisa kjem med 26 nummer i året, annankvar fredag, og inneheld aktuelt stoff om det norsk-amerikanske samfunnet og om Noreg på engelsk til norsk-amerikanarar, eller amerikanarar med norske anar. Sjefredaktør sidan januar 2014 er Emily C. Skaftun.
Baakleen
Baakleen eller Baakline er ein by i Libanonfjella i Chouf distrikt, 45 kilometer søraust for Beirut. Han ligg 850 – 920 meter over havet og har kring 17 000 innbyggjarar og eit areal på 14 kvadratkilometer. Byar i nærleiken er Deir El Kamar, Beit Eddine, Aynbal, Deir Dourit, Symkanieh og Jahlieh.
Historie
Røtene til Libanon slik ein kjennar det i dag, går attende til Baakleen. Kring år 1120 var Amir Maan Ibn Rabeaah, oldefaren til Amir Fakher Eddine Al Maani II som grunnla «Lubnan Al Kabeer», busett i Baakleen med familiens in.
På grunn av vassmangel i Baakleen, var Maani-amirane tiltrekte til nabobyen Deir Al Kamar (ifølgje drusarararkiv kalla Dar Al Kamar), der dei bygde mange palass og ein moské som framleis står midt på bytoreg med namn etter Amir Fakher Eddine Ibn Othman Ibn Al Hajj Younis Al Maani (1493). Den siste amiren frå Maan-familien var amir Ahmad som døydde i 1697, og då han døydde gjekk emiratet over til Shihab-familien som var knytte til Maan-familien via ekteskap og alliansar.
Under osmansk styre vart Baakleen igjen viktig som ein Qasabat eller storby. Han var sommarbustad for den drusiske Qaem Makqam eller lokal guvernør underlagt den osmanske sultanen.
Areta Rock
Areta Rock er ei klippe 5,5 km søraust for Mount Spann i Panzarini Hills-delen av Argentina Range i Pensacolafjella. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956–67 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Eduardo Ferrin Areta, ein argentinsk øvstkommanderande ved Ellsworth-basen, vinteren 1961.
Fylkesveg 738 i Rogaland
Fylkesveg 738 i Rogaland går mellom Kårhus og Raunes i Vindafjord kommune. Vegen er 6,0 km lang.
Barja
Barja (برجا) er ein kystby i Chouf distrikt i Libanon i Libanonfjella guvernement. Med kring 31 500 innbyggjarar (2012), ligg Barja 32 kilometer sør for Beirut, halvvegs mellom hovudstaden og Sidon. Byen dekkjer eit areal på 7,3 kvadratkilometer og det høgastepunktet i kommunen er 310 meter over havet.
Historie
Byen vart bygd på midten av 1900-talet og var kjend for det rike jordsmonnet, vasskjeldene, kalksteinen og grusførekomstane, i tillegg til den strategiske plasseringa langs kysten av Libanon. Tidlege næringar var fiske, jordbruk og lett tekstilproduksjon.
Mykje av byen vart øydelagd av eit øydeleggjande jordskjelv som råka Chouf distrikt i 1956.
Under den libanesiske borgarkrigen (1975-1990) flytta hundrevis av unge menn og kvinner frå Barja til forskjellige land som Australia, Brasil, USA, Canada og Storbritannia. Med god hjelp frå forskarforbund som Rafic Hariri, kunne desse unge menneska frå Barja ta høgare utdanning ved forskjellige universitet.
Klima
Barja har eit mildt middelhavsklima med ein middeltemperatur som varierer mellom 11 - 27 °C. Rundt byen vekst det pinjelunder, oliventrehagar og her finst mange friluftsområde.
Alderdice Peak
Alderdice Peak er ein fjelltopp 10 km søraust for Mount Underwood i austlege delen av Nye Mountains. Det vart kartlagd frå flyfoto tekne av eit fly frå Australian National Antarctic Research Expeditions i 1959, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter W. Alderdice, ein vêrobservatør ved Wilkes-stasjonen i 1959.
Tom Scholz
Donald Thomas Scholz er ein USA-amerikansk rockemusikar, låtskrivar, oppfinnar, lydteknikar og filantrop,  mest kjend som skipar og fast medlem av gruppa Boston.
Han kom inn i musikkindustrien på ein uvanleg måte. Han var ein MIT-utdanna ingeniør med interesse for musikk og designa sitt eige platestudio i kjellaren i huset sitt for å spele inn sin eigen musikk. Det første Boston-albumet vart hovudsakleg spelt inn i kjellarstudioet, ofte med apparat han designa og fann opp sjølv. Etter den første suksessen til bandet, skipa han Scholz Research & Development, Inc. for å utvikle og marknadsføre sine eigne oppfinningar, mange under merket Rockman. Han er blitt skildra av AllMusic som «ein notorisk 'ikkje-rock n' roll'-person som aldri likte å vere i rampelyset som artist», og som føretrekte å konsentrere seg heilt om musikk, produksjon og finne opp nytt elektronisk utstyr. I nyare år har han brukte mykje av pengane og tida si på veldedig arbeid.
Mount Sundbeck
Mount Sundbeck er eit fjell, 3030 moh, som ligg 4 nautiske mil (7 km) søraust for Mount Stubberud på ein rygg frå nordsida av Nilsen Plateau i Dronning Maudfjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Knut Sundbeck, ein skipsingeniør som Amundsen kalla eit fjell i området opp etter.
Papirspå
Papirspå er ei enkel form for origami som kan brukast som leiketøy. Spåen blir bretta til av eit kvadratforma papir, og kan i ferdig tilstand opnast opp i ulike vinklar. Ofte har ein farga eller dekorerte sider på utsida og tal, kort tekst eller bilde på innsida. Spåen kan brukast til leikespåing, der ein brettar opp att ei ukjend luke for å sjå ei skjult melding.
Kaçkarfjella
Kaçkarfjella (tyrkisk Kaçkar Dağları) eller berre Kaçkarlar er ei fjellkjede som stig opp frå svartehavskysten aust i Tyrkia.
Det høgaste fjellet i kjeda er Kaçkar Dağı med ei høgd på 3937 meter over havet, og fjellplatåa i kjeda ligg kring 3000 meter over havet. Fjellkjeda er den høgaste delen av Dei pontiske fjella. Kaçkarlar er dekt av isbrear og har ein alpin karakter med bratte fjellsider og mange fjellvatn. Området vart gjort til nasjonalpark i 1994. I parken vert det drive fjellturar, camping, fjellklatring og i stadig aukande grad heliskiing.
Geografi og etymologi
Namnet Kaçkar (frå armensk khachkar (Խաչքար) tyder steinkross ) og kan vise til fleire ting. Det kan syne til heile fjellkjeda, inkludert dei mange fjellgruppene, eller det kan syne til Kaçkar-Kavron-gruppa med det høgaste fjellet, eller kanskje berre sjølve fjelltopen. Det lokale namnet på det høgaste fjellet er Kaçkar Dağı og tyder Kaçkarfjellet, og namnet på fjellkjeda Kaçkar Dağları tyder Kaçkarfjella.
I sør og aust grensar Kaçkarfjella til Çoruhdalen og i nord til kysten av Svartehavet.
Kjelder
''
Mount Stump
Mount Stump er eit stort sett isfritt fjell med ei høgd opp mot 2490 moh, 1 nautisk mil (19 km) nord-nordaust for Mount Colbert og 2 nautiske mil (3,7 km) nordaust for Mount Borcik søraust i Hays Mountains i Dronning Maudfjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy, 1960-64. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i samband med Mount Colbert etter Edmund Stump, ein geolog frå Arizona State University som undersøkte nedre Shackletonbreen (1970–71), Duncan Mountains (1974–75), Leverettbreen (1977–78), Scottbreen og Byrdbreen (1978–79), og La Gorce Mountains (1980–81). Han var sjefsforskar under International Northern Victoria Land Project (1981–82) og gjorde undersøkingar i McMurdo Dry Valleys i januar 1983 og området kring Nimrodbreen 1985-86.
Lisa Aisato
Lisa Aisato N'jie Solberg er ein norsk biletkunstnar, illustratør og forfattar.
Ho debuterte som bildebokforfattar i 2008. Ho har også illustrert verk av Tor Åge Bringsværd, Klaus Hagerup, Maja Lunde, Linn Skåber og systera si Haddy Njie.
Ho illustrerte for vekebladet til Dagbladet, Dagbladet Magasinet, frå 2009 til 2020.
Prisar og utmerkingar
Aisato og Njie vann Teskjekjerringprisen for 2016 for Snart sover du - Et års god natt. Dette året mottok Aisato også litteraturprisen frå Fredrik Halvorsens legat og Sørlandets litteraturpris for biografien om Astrid Lindgren.
2018 vann ho Ordknappen for Jenta som ville redde bøkene.
2019 vann ho Skolebibliotekarforeningens litteraturpris.
I 2019 vann ho Bokhandlerprisen for Livet – illustrert. Dette var fyrste gongen ei biletbok vann denne prisen.
Faulkender Ridge
Faulkender Ridge er ein isdekt rygg kring 12 nautiske mil lang, vest for Horrallbreen nordvest i Kohler Range i Marie Byrd Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter DeWayne J. Faulkender, ein topografisk ingeniør i USGS with landmålingsgruppa i Marie Byrd Land, 1966–67.
Gunn Vigdis Olsen-Hagen
Gunn Vigdis Olsen-Hagen var ein norsk politikar frå Sandnes i Rogaland. Ho representerte Arbeidarpartiet og Rogaland på Stortinget frå 1977 til ho døydde i 1989.
Olsen-Hagen arbeidde frå 1969 i annonse- og abonnementsavdelinga til Rogalands Avis, abonnementssjef 1975-77. Ho var medlem av Sandnes bystyre valbolken 1972-75, og av formannskapet 1976-79.
Olsen-Hagen sokna i mange saker til dei radikale i stortingsgruppa til Arbeidarpartiet.
Blake Rock
Blake Rock er ei isolert klippe som ligg 9 km sør for sørenden av Mackin Table i Patuxent Range i Pensacolafjella. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1956–66 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Joseph A. Blake jr., ein elektrikar ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1960.
Hans E. Strand
Hans E. Strand var ein norsk skogmann og politikar frå Modum i Buskerud. Han representerte Buskerud og partiet Høgre på Stortinget frå 1977 til -85.
Liv og gjerning
Strand tok eksamen ved Statens skogskole på Kongsberg i 1957. Deretter studerte han ved skogbruksavdelinga på Noregs landbrukshøgskule til 1960. Dei neste ti åra arbeidde han med skogforsking ved same institusjonen.
Perioden 1970-77 var Strand heradsskogmeister i heimkommunen Modum. Han engasjerte seg i politikken for Høgre, var medlem av kommunestyret fireårsbolken 1976-79. Ved stortingsvalet 1977 vann han seg fast plass på Stortinget, der han 1977-81 var medlem av Sosialkomitéen. Etter han vart attvald i 1981 var han nestformann både i Kyrkje- og undervisningskomitéen, og i Kontrollkomitéen. I tillegg var han medlem av Valkomitéen.
Metusjalah
Metusjalah eller Metusalem (hebraisk מְתוּשֶׁלַח, Mĕṯûšǽlaḥ, gresk Μαθουσαλά – Mathousalá; i bibelomsetjinga frå 1930 Metusalah) var ifølgje Fyrste mosebok i Det gamle testamentet ein av stamfedrane i urtida. Han var den personen i Bibelen med den eldste skildra levealderen, heile 969 år (1 Mos 5,27), noko som har gjeve uttrykket «gammal som Metusalem». Metusalem verker vera ei populær forvansking av det hebraiske namnet.
Metusjalah var son av Henok og soneson av Jared, som blei 962 år gammal og var tipptippoldebarn av Adam (1 Mos 5,3–21). Berre Metusjalah blir nemnd som eldre enn Jared.
Metusjalah var farfar til Noah og døydde same året som syndfloda ramma jorda. Dette kan utleiast slik: Han var 187 år gammal då han fekk sonen Lamek (1 Mos 5,25) og 369 år då sonesonen Noah blei fødd (1 Mos 5,28–29), og Noah var 600 år gammal då syndfloda fann stad (1 Mos 7,6), altså 969 år etter at Metusjalah blei fødd. Metusjalah er omtalt i Enoks bok. Der står det at medan han talte til folket, blei ånda hans uroleg, og han bøygde knea, strekte hendene sine mot himmelen og bad til Herren. Medan han bad, forlét ånda hans han. Lekamen blei gravlagd av folket. Sonen til Metusjalah, Lamek (Noahs far), døydde fem år før flaumen.
I Septuaginta heiter både Metusjalah og Metusjael Μαθουσαλα (Mathousala). Begge har ein son som heiter Lamek, og begge er etterkommarar etter ein Henok.
Frå gammalt av blir Metusjalah feira i kyrkja den 4. januar.
Hadera
Hadera (hebraisk skrift ) er ein by i Haifa distrikt nord i Israel kring 45 kilometer frå storbyane Tel Aviv og Haifa. Byen ligg langs 7 km av Den israelske kystsletta ved Middelhavet. Byen hadde 91 634 innbyggjarar i 2013, der immigrantar som har kome til etter 1990, særleg frå Etiopia og det tidlegare Sovjetunionen, utgjer ein stor del.
Hadera vart grunnlagd i 1891 som ein gardskoloni av medlemmar frå sionistgruppa Hovevei Zion. Nybyggjarane kom frå Litauen og Latvia. I 1948 vart han eit regionssenter med eit folketal på 11 800. I 1952 fekk Hadera bystatus og dekkte eit areal på 53 kvadratkilometer.
Tidlege år
Hadera vart grunnlagd i 1891, i dei første åra av den moderne sionismen, av jødiske immigrantar frå Litauen og Latvia på landområde kjøpt av Yehoshua Hankin. Landområdet vart kjøpt av ein kristen effendi, Selim Khuri. Dette var det største landkjøpet i Eretz Israel av ei sionistgruppe, sjølv om landområdet var av låg kvalitet og hovudsakleg myrland. Dei einaste innbyggjarane her før kjøpet var få familiar som dreiv med avl av vassbøflar og selde siv. Byen fekk namnet sitt frå det arabiske ordet khadra, som tyder «grøn» og synte til graset som dekte myrane der byen var bygd.
Dei første nybyggjarane budde i eit hus kalla Khan nær hovudsynagoga i Hadera. I starten var Hadera berre ein einsleg utpost med ti familiar og fire vaktar. Dei første åra hadde dei problem med eigartilhøva for landområdet etter at dei drenerte myrane med hjelp av egyptiske arbeidarar som vart sende til dei av baron Edmond de Rothschild.
Gamle gravsteinar på den lokale gravlunden syner at av 540 innbyggjarar, døydde 210 av malaria. Forholdet mellom innbyggjarane i Hadera og beduinane i området var dårleg, og HaShomer-organisasjonen fekk i oppdrag å vakte over markene. Tidleg på 1900-talet hadde byen vorte eit regionssenter. Strid om landområdet vart løyst i 1930-åra, og folketalet i byen var vokse til 2 002 i 1931. Gratis skulegang vart innført i byen i 1937.
Etter 1948
Folketalet i Hadera voks dramatisk etter sjølvstendet til Israel i 1948, då immigrantar strøymde til landet. Av immigrantane til byen var russarar og andre europeiske immigrantar, i tillegg til 40 jemenittiske familiar. I 1964 fekk Hadera bystatus, og i 1953 var det første papirfabrikken i Israel opna i byen. Fabrikken vart finansiert med støtte frå investorar i Israel, i tillegg til frå USA, Brasil og Australia, og var bygd for å møte behovet i heile Israel. På denne tida vart òg bydelen Givat Olga bygd ved kysten, og Beit Eliezer aust for byen.
Frå 1990-åra
Byen voks enno raskare i 1990-åra, då mange russarar og etiopiarar kom til byen. Hadera, som vart rekna som ein trygg stad for innbyggjarar, vart råka av fleire terrorhandlignar, mellom anna ein massakre på seks sivile under ein Bat Mitzvah og ein sjølvmordsbombar som sprengde seg sjølv ved ein falafelkiosk den 26. oktober 2005, og tok livet av sju sivile, medan 55 vart skadde, fem av dei alvorleg. I tillegg vart fire sivile drepne då ein terrorist skaut på fotgjengarar ved ein busstopp den 28. oktober 2001. Etter bygginga av den nærliggande Vestbreidda-sperringa har desse terroråtaka vorte langt færre. Den 4. august 2006 vart Hadera råka av tre rakettar sende av Hizbollah. Hadera ligg 80 km sør for den libanesiske grensa og er den staden lengst inne i Israel som Hizbollah klarte å nå.
Hadera har tradisjonelt vore ei bakevje. I 2000-åra vart det sett i gang fleire prosjekt for å betre levevilkåra i Hadera. Sentrum av byen vart fornya og det vart oppretta ein høgteknologipark og det største avsaltingsanlegget i verda. I tillegg har byen sakte, men sikkert trekt til seg fleire huskjøparar. Kring 18 000 nye hus er planlagt bygd, mellom anna 2 500 villaer og 1 300 luksusleilegheiter ved kysten. I samband med dette skal 2,5 km av kysten utviklast. Det er planlagt å bygge ein stor park og fleire kjøpesenter. Ti nye hotell med i alt 1 800 rom er òg planlagt, med ønske om å gjere staden til eit turistsenter med strender og kort veg til Galilea.
Geografi
Hadera ligg på Den israelske kystsletta, 45 km nord for Tel Aviv. Byen dekkjr eit område på 53 kvadratkilometer og han er den fjerde største byen i landet etter areal. Nahal Hadera-parken, ein eukalyptusskog som dekkjer 1,3 kvadratkilometer, og Hasharonparken, ligg begge i utkanten av Hadera.
Transport
Hadera ligg langs to av hovudjernbanelinjene i Israel: Kystlinja og frakteruta Austbanen. Jernbanestasjonen ligg vest for byen. Sentrum i Hadera ligg nær to av hovudvegane til Israel mellom nord og sør, Hovudveg 2, mellom Tel Aviv og Haifa, og Hovudveg 4. Dette gjer at Hadera er eit viktig kryss for all busstransport langs kysten.
Økonomi
Hadera vart eit viktig økonomisk senter då den første papirfabrikken i Israel vart oppretta her i 1953. Hadera Paper er framleis eit av dei største føretaka i byen. I desember 2009 vart det største avsaltingsanlegget av sitt slag bygd i byen, like ved kommunegrensa. Kraftverket Orot Rabin ligg i Israel.
Demografi
I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå hadde Hadera i oktober 2013 91 634 innbyggjarar, med ein årleg vekstrate på 1,2 %. I 2003 var folketettleiken i byen 1 516,6 per km2. Kring 23 407 innbyggjarar i byen er immigrantar, mange frå Etiopia.
Hadera har vokse jamt sidan 1948, då byen hadde eit folketal på 11 800. I 1955 var folketalet nesten dobla til 22 500. I 1961 steig det til 25 600, i 1972 til 32 200, og i 1983 var folketalet 38 700.
Gjennomsnittsalderen i Hadera er 32,8.
I 2001 var 99,2 % av innbyggjarane jødiske og andre ikkje-arabarar, og det var ikkje noko signifikant arabisk folkesetnad.
Utdanning
I 2001 var det 15 622 studentar ved 45 skular (24 grunnskular og 21 vidaregåande skular).
Den demokratiske skulen i Hadera, som opna i 1987, var den første i sitt slag i Israel. Technoda, eit utdanningssenter for vitskap og teknologi med eit moderne teleskop og planetarium, ligg i nabolaget Givat Olga.
Nabolag
Av nabolag i Hadera finn ein Givat Olga, Beit Eliezer, Kfar Brandeis, Haotzar, Hephzibah, Neve Haim, Nissan, Ephraim, Bilu, Nahaliel, Shimshon, Shlomo, Pe'er, Bialik, Beitar og Parken.
Idrett
Det finst fire fotballag i Hadera: Hapoel Hadera, F.C. Givat Olga (begge i Liga Alef Nord), Beitar Hadera (i Liga Gimel Shomron) og kvinnelaget Maccabi Kishronot Hadera (i Ligat Nashim Rishona).
I basketball speler kvinnelaget Maccabi Hadera på andre nivå i Israel, medan herrelaget Maccabi Hadera spelar på tredje nivå.
Venskapsbyar
Hadera er venskapsby med