cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen
Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen er ei forteljing om talande dyr i skogen laga av Thorbjørn Egner. Forteljinga blei først send i Barnetimen på radio og blei deretter gjeven ut som illustrert barnebok i 1953. Ho blei også dramatisert, først som dokketeater i 1959 og deretter som barneteaterstykket Dyrene i Hakkebakkeskogen i 1962. Egner hadde mange roller i utviklinga: Han var forteljar på radio og plateopptak, skreiv manus og bidrog til scenografien til dramatiseringane og illustrerte bokutgjevinga i 1953 og ei nyillustrert nyutgjeving i fargar i 1978.
Forteljinga skildrar livet til typiske norske skogsdyr som kan tala og til dels oppfører seg som menneske, men også har mange dyretrekk. Klatremus er ein sorglaus trubadur som helst vil spele gitar, dikte og synge viser. Han er ven med den meir arbeidsame og fornuftige Morten Skogmus. Dei engstar seg for rovdyr som Mikkel Rev. Bjørnefamilien Bamsefar, Bjørnemor og Brumlemann er ein sentral kjernefamilie i skogen.
Alphubel
Alphubel er eit 4 206 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet høyrer til i fjellrekka Mischabel.
Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen
Handlinga
Boka opnar med at Morten grublar over kor ille det er at dyr skal ete kvarandre. Han får besøk av Klatremus og dei et kake. Då kaka eigentleg skulle vere til Morten si bestemor må Morten ut og plukke nøtter for å kjøpe ei ny kake. Etter å ha kjøpt kaka slepp han så vidt unna Mikkel Rev.
Alphubel
Dei fyrste som kleiv til topps på den flate fjelltoppen var Leslie Stephen, T. W. Hinchliff og fjellførarane Melchior Anderegg og Peter Perren. 9. august 1860 starta dei frå Täsch og via søraust-egga og skaret Alphubeljoch nådde dei toppen.
Normalruta i dag går opp austsida av fjellet. Ein lettare, men lengre tur går langs ruta som fyrstebestigarane nytta.
Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen
Handlinga
Da Morten si bestemor kjem på besøk blir ho nesten spist av eit anna rovdyr, Petter Pinnsvin, men blir tatt av vinden og flyg til tryggleik hos Morten. Morten synest det er så ille at det er slik i skogen at dyra et kvarandre at han lager eit framlegg om ein lov for dyra i Hakkebakkeskogen. Den seier:
Det blir halde eit møte i skogen, leia av Bamsefar, der loven blir vedtatt trass i at korkje pinnsvinet, reven eller ugla er helt samde.
Historie
I etterkrigsåra var det viktig at politiske, sosiale og relegiøse skiljeliner ikkje skulle splitte tillitstilhøvet mellom barn og vaksne, heller ikkje mellom folkeslag og nasjonar. Det vart viktigare å peike på det som samla enn det som skilde. Dyra i Hakkebakkeskogen vart idealfigurar i staden for rovdyr.
Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen vart først sendt som høyrespel i barnetimen i radioen i 1953 og kom ut som bok i 1955. Seinare redigerte Egner stoffet for teater. Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen vart først dramatisert for dokketeater, og vart sett opp på Oslo Nye Teater med handdokker, dekorasjonar og iscenesetting laga av forfatteren. Teaterstykket Dyrene i Hakkebakkeskogen hadde urpremiere på Det Ny Teater i København 1962. Skodespelet er seinare blitt vist på mange scener i alle dei nordiske landa.
Fylkesveg 6812
Fylkesveg 6812 går mellom Vollsdalen og Skatval sentrum i Stjørdal kommune. Vegen er 5,4 km lang.
Georgij Malenkov
Georgij Maksimilianovitsj Malenkov var ein sovjetisk politikar. Han gjekk inn i Den raude armeen under borgarkrigen i 1919. Han melde seg så inn i kommunistpartiet i 1920, steig snøgt i gradene, og vart ein av Josef Stalins nærmaste medarbeidarar. Under krigen var han ein del av forsvarskomiteen, som leidde Sovjetunionens krig mot Nazi-Tyskland. Etter krigen var han visestatsminister i perioden 1946–1953. Stutt tid etter at Stalin døydde i 1953, vart han statsminister og generalsekretær i kommunistpariet, men måtte gje frå seg stillinga som generalsekretær til Nikita Khrusjtsjov i september same året. Grunnen til dette var, attåt ein maktkamp med rivalar i partiet, at han offentleg tok til orde for ein meir restriktiv atomvåpenpolitikk. I 1955 vart han også tvungen til å gå av som statsminister. I 1957 deltok han i eit mislukka forsøk på å organisere ein opposisjon mot Khrusjtsjov, og mista derfor alle tillitsverv i partiet og staten. Dei siste snaue tretti åra av livet sitt var han leiar av eit vasskraftverk i Kasakhstan.
Fylkesveg 6812
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 39 i Nord-Trøndelag.
1078
1078 (romartal MLXXVIII)
Naoto Sakurai
Naoto Sakurai er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Hideto Saito
Hideto Saito er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Naoto Sakurai
Han spela for klubbane Urawa Reds, Tokyo Verdy og Omiya Ardija.
Hideto Saito
Han spela for klubben Urawa Reds.
Marijke Berdahl
Marijke Berdahl var leiar i Raud Ungdom frå 2002 til 2004. Ho har òg sete i leiinga i Raud Valallianse.
Pendling
Pendling er eit omgrep som blir brukt om gjentekne arbeidsreiser frå bustad til arbeidsstad, vanlegvis mellom eit område med spreidde bustader inn mot ein by og eit bysenter. Omgrepet blir gjerne brukt om dagpendling eller vekependling, avhengig av avstand og kommunikasjon mellom bustad og arbeidsstad.
Omgrepet pendlingsomland blir vanlegvis brukt for å definere ein byregion.
1054
1054 (romartal MLIV) var eit normalår som byrja på ein laurdag etter den julianske kalenderen.
Inger Koppernæs
Inger Koppernæs, fødd i Gjøvik, Oppland, var ein norsk næringslivsleiar og politikar frå Høgre.
Stortingsrepresentant
Inger Koppernæs blei vald inn på Stortinget frå Møre og Romsdal i periodane 1981-1985 og 1985 til 1989. Ho var vararepresentant i periodane 1973-1977 og 1977-1981.
Fylkesveg 6814
Fylkesveg 6814 er ein ringveg på Skatval i Stjørdal kommune, frå Tiller via Alstad, og attende til Tiller. Vegen er 6,7 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 40 i Nord-Trøndelag.
Månaden ala
Ala (arabisk علاء, ‘alá’) er den nittande og siste månaden i bahaiåret, og er ein fastemånad. Månaden kjem etter dei innskotne dagane ayyám-i-há og varer frå 2. til 20. mars etter den vestlege kalenderen. Namnet på månaden tyder noko slikt som «høgheit». Fastetida er kjend som «nittendagarsdasta».
Fastemånaden er kjend frå babismen, forløparen til bahai. Bahaullah vidareførte fasten, men endra fleire av reglane.
Under fasten skal ein ikkje eta eller drikka frå soloppgang til solnedgang. Bahaiar skal halda fasten frå dei er femten til dei er sytti. Det finst unntak, til dømes for sjuke, reisande, folk som gjer hardt kroppsarbeid og gravide, ammande eller menstruerande kvinner.
Segozero
Segozero (russisk Сегозеро, finsk Seesjärvi) er ein stor innsjø i Karelia, nordvest i Russland. Elva Segezja renn ut frå Segozero og munnar ut i Vygozero. Etter at det vart bygd eit vasskraftverk i elva Segezja vart overflatearealet til Segozero auka frå 815 km² til 906 km².
1094
1094 (romartal MXCIV)
Middlesex
Middlesex er eit tradisjonelt grevskap i England. Nesten heile Middlesex blei i 1965 innlemma i Stor-London. Det var eit av dei 39 historiske grevskapa, som opphavleg inkluderte blant anna City of London, som blei sjølvstyrt allereie i det 13. århundre. Middlesex er ikkje lenger verken eit administrativt eller seremonielt grevskap, men er framleis namnet på eit geografisk område som blir brukt av blant anna av postvesenet.
Tryggve Andersen
Tryggve Andersen var ein norsk forfattar.
Tryggve Andersen vart fødd på garden Velt-Kindli på Ringsaker som eitt av ti barn. Faren, Christen Andersen, var lensmann i Ringsaker. Mora var Antonette Andersdotter Krogvig. Faren var av handelsmannsslekt, mora av bondeslekt. Da Tryggve Andersen var ni år, fekk faren stilling som fut i Sunnhordland, og heile familien flytta dit. I 1878 byrja Tryggve på katedralskulen i Bergen, før familien i 1881 flytta attende til Hedmark, då faren fekk stilling som fut i Hamar. Han vart student 1885, og ved sida av å studere filologi skreiv han lyrikk. Hans Digte, som først utkom 1898, skriv seg frå denne tida. I 1892 vart Tryggve Andersen bortvist frå universitetet for eitt år, og han vende aldri attende til universitetet. Tryggve Andersen vart skulda for å ha vore indirekte årsak til ein ung manns død ved å kritisere mannens romanprosjekt, for sidan å gå til sengs med venninna hans.
I 1895 publiserte han forteljinga Den døde mann. I 1896 hadde han manuskriptet til I Cancelliraadens Dage ferdig, og romanen kom ut året etter.
I 1898 gifta han seg med Margrethe Schønberg frå Kragerø. Dei fekk to søner, men Margrethe og den eldste sonen vart sjuke av tuberkulose. Sonen døydde først, og ho i 1901. I mars 1906 gifta han seg så med Regine Normann. Sommaren 1912 trefte Tryggve Andersen den 25 år yngre tyske forfattaren og Margarethe Edith Tichauer i Kristiania. I oktober 1913 vart Regine Normann og Tryggve Andersen skilde; då var Margrethe (Grete) Tichauer allereie gravid med hennar og Tryggve Andersens første barn.
Grete Tichauer og Tryggve Andersen budde eitt år i København før dei flytta til Kristiania i 1914. Frå 1914 til 1918 budde dei med to barn på Hvalstad i Asker, nære forfattarvenner som Arne Garborg, Johan Bojer og Ronald Fangen. I 1918 flytta familien til Hadeland. Han var tyngd av pengesorger og tuberkulose. Den 10. april 1920 døydde han på garden Sjo ved Systerkyrkjene i Gran.
Shu Yashiro
Shu Yashiro er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben JEF United Ichihara.
Javindo
Javindo, òg kjend under det meir nedsetjande namnet krontjong, var eit kreolspråk som vart brukt på øya Java i Indonesia. Namnet til språket er eit teleskopord, samansett av Java og det nederlandske ordet indo som viser til ein person med både indonesiske og nederlandske forfedrar. Javindo var relatert til petjo, men grammatikken i javindo var basert på javansk.
Kyrkja
Kyrkja er ei nemning som blir brukt om heile det kristne samfunnet, eller om eit særskild kyrkjesamfunn, som Den norske kyrkja eller Den katolske kyrkja.
I typisk protestantisk terminologi er «Kyrkja» ei fellesnemning for alle kristne forsamlingar og kyrkjelydar. Innanfor Den katolske kyrkja vert nemninga «Kyrkja» brukt synonymt med den katolske - det vil seie den allmenne, universelle kyrkja. Tilsvarande avgrensa tyding er vanleg innanfor ortodoks kristendom.
Den katolske kyrkja reknar paven som overhovud for Kyrkja, ei makt han i følgje Mat. 16,18 har fått av Jesus Kristus sjølv.
Mohawk-nederlandsk
Mohawk-nederlandsk (engelsk Mohawk Dutch) var eit kontaktspråk som oppstod mellom immigrantar frå Nederland og dei lokale indianerne av mohawkstammen i vestlege delar av Albany i den noverande delstaten New York i USA. Dei nederlandske immigrantane som flytta dit blanda seg med dei opphavlege bebuarane i området, og slik oppstod det nederlandske kreolspråket mohawk-nederlandsk.
Språket blei aldri dokumentert, og var forsvunne på 1900-talet.
Eivind Volder Rutle
Eivind Volder Rutle er ein norsk politikar frå Ålesund. Han var leiar for Raud Ungdom frå 2000 til 2002. Han stod i spissen då Raud Ungdom hausten 2001 la skulebøker for vidaregåande gratis ut på internett. Aksjonen enda med dom i Høgsterett i 2004, og Raud Ungdom vart dømd til foretaksstraff.
Rutle er i dag tilsett som prosjektleiar i Foreningen !les, og er ein av drivkreftene bak kulturgruppa Opplysningskontoret, der han mellom anna er ein av forfattarane bak ML - en marxist-leninistisk popmusikal og Sannheten om 2005 (og resten!). Rutle har tidlegare jobba i TV-Sunnmøre, Radio RV og ungdomsmagasinet Rebell, og har skrive og produsert ei rekkje kortfilmar, mellom anna Krig er fred, som vart vist på Kortfilmfestivalen i Grimstad i 2004.
Tony Iommi
Anthony Frank «Tony» Iommi  er ein engelsk gitarist og låtskrivar, mest kjend for å ha vore med i det banebrytande heavy metal-bandet Black Sabbath frå starten av, og den einaste som har vore med i bandet heile tida.
Tony Iommi spelar venstrehendt gitar, og mista tidleg i karrieren sin fingertuppane på høgre hand. Men i staden for å leggje bort gitaren fann han på ein måte å lage «kunstige» fingrar. Denne inspirasjonen kom frå jazzgitaristen Django Reinhardt, som trass i handikappet med to forbrende fingrar på «gripe-handa» hadde revolusjonert gitarspelet og opparbeidd seg ein unik teknikk. Med sine mørke og blytunge gitarriff blir Iommi av mange rekna som far til metal-sjangeren. Før han vart medlem i Black Sabbath, var Iommi medlem av ei rekkje lokale bluesrock-band i Birmingham-område og prøvespelte ein gong for Jethro Tull, men dei valde Martin Barre i staden.
Tony Iommi har òg spelt inn fleire soloalbum. Han har òg vore med i Rock Aid Armenia og laga The Earthquake Album. Då Queen-vokalisten Freddie Mercury døydde, vart han invitert til å spele i Freddie Mercury Tribute, der både Metallica, Extreme, Elton John og Guns N’ Roses deltok.
Han er frå 2006, som medlem av Black Sabbath, innvotert i Rock and Roll Hall of Fame. Han vart i 2011 ranka som nummer 86 på «Rolling Stone si liste over dei 100 største gitaristane gjennom tidene».
I januar 2012 vart det kjend at Iommi hadde lymfom.
Dom i Mischabel
Dom er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits, ovanom Saas-Fee i kantonen Valais. Med sine 4 545 m er det den tredje høgste fjelltoppen i Alpane og den nest høgste i Sveits. Dom er den høgste toppen i fjellrekka Mischabel, det høgstliggjande fjellmassivet som i sin heilskap ligg i Sveits.
Geografi
Dom er det høgste hornet i ei fjellrekke som strekker seg frå Schwarzberghorn i sør, til skjeringspunktet med hovudfjellkjeda i Alpane, vidare til Seetalhorn i nord og som endar ovan om byen Stalden.
Dei to dalane som ligg på kvar si side av fjellrekka er Mattertal i vest og Saastal i aust. Byane Randa og Saas-Fee ligg begge 6 km frå fjelltoppen i høvesvis vest og aust.
Etter som Dom ligg utanfor Alpane si hovudfjellkjede, renn elvane både vest for og aust for fjellmassivet ned i same hovudelva, Rhone. Dette er det høgste fjellet der det er slik.
Mange høge toppar ligg berre få kilometer frå toppen av Dom. Mot nord strekker Nadelgrat seg, på denne egga ligg Lenzspitze, Nadelhorn og Stecknadelhorn. Nadelgrat er godt synleg frå nord og gjev massivet sin karakteristiske gaffelutsjånad. Den nest høgste tinden i massivet, Täschhorn, ligg sør for Dom. Totalt åtte fjelltoppar i fjellrekka Mischabel er over 4 000 m høge.
Dei to største isbreane i området er Riedgletscher ved foten av Nadelgrat og Feegletscher, ved foten av sjølve Dom og under austveggen av fjellet.
Geologi
Massivet består nesten i sin heilskap av gneis frå Siviez-Mischabel nappe. Denne er del av Briançonnais mikrokontinent og høyrer til Penninic nappe.
Klatresoge
Den fyrste bestiginga vart føreteken langs Festigrat (nordvestegga) av J. L. Davies og fjellførarane Johann Zumtaugwald, Johann Krönig og Hieronymous Brantschen den 11. september 1858.
I 1879 vart vestegga (ovan om Festikinlücke) kliven for fyrste gong. Eit klatrelag på sju personar traverserte vestveggen for å kome opp på Festigrat før dei kom til topps. Den fyrste fullstendige oppstiginga langs vestegga vart gjort i 1882 av P. Güssfeld og fjellførarane Alexander Burgener og B. Venetz. Direkteruta opp vestveggen vart fyrst klatra i 1962.
Den 1 000 meter høge austveggen ovanom Saas Fee vart kliven i 1875 av J. Petrus, A. Puckle, W. Puckle og L. Noti.
I august 1906 var Geoffrey Winthrop Young, R. G. Major og fjellførarane Josef Knubel og G. Lochmatter dei fyrste som klatra opp sørveggen. Young heldt ruta for farlegare enn ruta som han klatra i ein liknande fjellvegg på nærliggjande Täschhorn to dagar tidlegare. Toppen nådde dei likevel utan nokon skade.
18. juni 1917 gjekk briten Arnold Lunn og Josef Knubel til topps på Dom med ski. Turen gjekk over Hohbergletscher på nordsida av fjellet.
Klatreruter
Dom kan klivast rimeleg lett då normalruta ikkje byr på større vanskar. Med ei oppstiging på 3 100 høgdemeter er det likevel ein krevjande tur med opplagt fare i den øvre delen. Kabelvogner og slikt for noko er utbygd berre i området kring Saas Fee på austsida av fjellet. På den sida av Dom vert alle rutene til topps rekna for vanskelege.
Ein enklare veg til toppen startar frå Randa (jarnbanestasjon på 1 450 m) der ein turveg leier til Dom-hytta (2 940 m). Normalruta startar frå hytta og går opp mot skaret Festijoch (3 720 m). Vidare fylgjer den Hohberggletscher til toppen av nordveggen. Festigrat, som vart traversert på fyrstebestiginga, er nordvestegga som går direkte frå Festijoch til toppen. Ho vert føretrekt av klatrarar som vil unngå dei lange skråningane på nordsida av fjellet.
Takeshi Nakashima
Takeshi Nakashima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
G20
G20 er eit uformelt forum for drøfting av økonomiske problemstillingar. I forumet deltek leiande industrialiserte land og leiande utviklingsland.
Takeshi Nakashima
Han spela for klubbane Urawa Reds og Avispa Fukuoka.
G20
G20 er samansett av dei 20 største økonomiane i verda. Medlemmer (2008) er dei 19 statane Argentina, Australia, Brasil, Canada, Frankrike, India, Indonesia, Italia, Japan, Kina, Mexico, Russland, Saudi-Arabia, Storbritannia, Sør-Afrika, Sør-Korea, Tyrkia, Tyskland og USA i tillegg til Den europeiske unionen. I tillegg deltek Det internasjonale pengefondet (IMF) og Verdsbanken.
På dei årlege G20-møta samlast finansministrane og sentralbanksjefane i medlemslanda for å diskutere dagsaktuelle politiske og økonomiske saker.
G20-landa står for 85-90 prosent av brutto nasjonalprodukt i verda og 80 prosent av utanrikshandelen. Landa har to tredeler av befolkninga i verda.
Historie
G20 overtok rolla til G33 som igjen avløyste G22. Planane om ei slik gruppe kom fram under G7-møtet i Köln i Tyskland i juni 1999, og gruppa vart formelt etablert under møtet til G7-finansministrane 26. september 1999. Det konstituerande møtet vart halde 15. desember-16. desember 1999 i Berlin.
Scott Hammond
Scott Hammond er ein engelsk trommeslagar. Han har spelt med Ian Anderson (leiaren og frontmann i det britiske rockebandet Jethro Tull) og har òg spelt ei kort stund i Jethro Tull sjølv.
Andre artistar han har spelt med er mellom andre Ruth Hammond, Bruce Dickinson, Greg Lake, Justin Hayward, Tina May, Gilbert O'Sullivan, Herb Geller, Bobby Wellins, Pee Wee Ellis, Phil King og Limahl.
Hideo Suzuki
Hideo Suzuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben JEF United Ichihara.
Queens
Queens er ein bydel i New York. Bydelen har samanfallende grenser med fylket Queens County i delstaten New York.
Med eit totalareal på 461,7 km² er Queens er den største av dei fem bydelane i New York City. Den har eit folketal på 2 229 379 (2000).
Queens er eit lappeteppe av mange unike nabolag, kvart med sin eigen tydelege identitet. Astoria, i nordvest, er tradisjonelt heimen til den største greske folkesetnaden utanfor Hellas, samt ein aukande del unge yrkespersonar frå Manhattan. Long Island City, i sørvest, er eit stort fabrikk- og næringsområde. Jackson Heights, Elmhurst og Corona utgjer ei stor blanding av søramerikanske og søraustasiatiske koloniar. Flushing, nord i den midterste delen av bydelen, er eit stort kommersielt samlingspunkt for kinesiske og koreanske forretningar. Richmond Hill, i sør, har den største folkesetnaden av indiske sikhar utenfor India. Forest Hills og Kew Gardens, i sentrale Queens, har tradisjonelt store jødiske folkesetnader, medan Jamaica er eit stort forretnings- og transportsentrum for bydelen, men òg heimen til store afro-amerikanske og karibiske folkesetnader. Saman utgjer desse nabolaga det mest mangfaldige fylket i USA.
Skyskrapar
Skyskrapar er ei nemning som blir nytta om spesielt høge bygningar, per definisjon høgare enn 500 fot eller ca. 152,5 meter. I Europa er det etter kvart blitt vanleg å bruke 150 m som definisjon. Det engelse ordet skyscraper var opphavleg namnet på ei høg mast, eller eit segl, på eit seglskip.
På 1800-talet var det uvanleg at hus hadde meir enn seks etasjar; det blei for slitsamt for folk å gå trappane og vasstrykket i vassrøyra nådde berre 15 meter opp i bygget. Utviklinga innanfor stål, armeringsjern, heisar og vasspumper gjorde skyskraparane moglege. Den fyrste verkelege skyskraparen kom i Chicago, Home Insurance Building, og var ti etasjar høg.
Den høgaste skyskraparen i verda i dag er Burj Khalifa (828 m) i Dubai, medan den nest høgaste bygningen i Noreg, Oslo Plaza (117 m), ikkje eigentleg er ein skyskrapar, sjølv om både den og lågare bygningar av og til blir omtalt som skyskraparar i media.
Jakob Pettersen
Jakob Martin Pettersen var ein norsk kjemikar og politikar (Ap) frå Odda. Han var statsråd og sjef for Samferdsledepartementet (samferdsleminister) i Oscar Torp si regjering frå 1952 til 1955.
Pettersen var stortingsrepresentant for Arbeiderpartiet i valperiodane frå 1945 til 1965, og var vara- og visepresident i Odelstinget.
I Odda arbeidde han som kjemikar ved Odda Smelteverk frå 1924. Han blei med i formannskapet i 1932 og var ordførar frå 1945 til 1947.
Cumulus
Cumulus eller haugskyer er ei type sky som høyrer til gruppa låge skyer. Desse består av enkeltståande, tette skyer med skarpe konturar med kuleform eller tårn, og av utsjånad kan dei minne om ein blomkål. Skya er kvit med ei noko mørkare, flat underside. Skyene oppstår ved at stigande luftrørsler i instabile luftlag blir avkjølt og kondenserer. Cumulusskyer finn ein over heile verda, med unntak av Antarktis der låge overflatetemperaturar motverkar konveksjon.
Cumulus humilis
Det finst fleire typar cumulusskyer, og skilnaden mellom dei er den vertikale utstrekkinga. Dei minste cumulusskyene vert kalla Cumulus humilis eller godvêrsskyer. Humilis er latinsk for «beskjeden». Høgda skyene oppstår i er avhengig av fukta i luftmassane som ligg rundt dei. I område med høg fukt, som kystområde eller tropiske strøk, kan undersida på skya - skybasen - ligge i om lag 500-600 m, medan den i tørrare område kan ligge noko høgare, men sjeldan så høgt som 2000 m. Dei oppstår pga av oppvarming av den lågare jordatmosfæren, som ein kan forvente i fint vêr. Dette fører til stigande luftrørsler og kondensasjon når lufta blir avkjølt i høgda. På grunn av liten vertikal utstrekning gjev ikkje desse skyene verken vind eller nedbør, men kan innehalde lett turbulens for fly som fyk rett igjennom dei.
Visst skyene ikkje viser teikn på at dei skal vidareutvikle seg vertikalt, tyder det på at temperaturen i atmosfæren over anten søkk veldig seint eller ikkje i det heile tatt. Det vil igjen sei at det er stabile luftlag over desse skyene. Skyene kan oppstå i lag med andre skytypar, men når dei oppstår under klar himmel er det stor sjans for at vêret held seg fint dei neste timane. Teknisk sett er ei cumulussky rekna for å vere cumulus humilis visst den er breiare enn den er høg.
Cumulus mediocris
Ved litt sterkare konveksjon enn den som dannar cumulus humilis, kan godvêrsskyene utvikle seg litt meir vertikalt. Desse skyene kallar vi Cumulus mediocris, som er latinsk for «moderat». Desse skyene er som regel like høge som dei er breie. Dei oppstår i same høgde som cumulus humilis og er ofte ein overgangsfase til den meir vertikalt utvikla cumulus congestus (opptårna cumulus). Mediocris blir som regel danna seint på føremiddagen eller tidleg ettermiddag, etter at bakken har blitt tilstrekkeleg oppvarma til å danne den auka konveksjonen. Visst det er kraftig vind i skyhøgda, kan vinden rive skyene i mindre bitar, kalla cumulus mediocris fractus. Cumulus mediocris har òg for liten vertikal utstrekning til å produsere nedbør, men med kraftigare vertikale luftrørsler kan dei utvikle seg til Cumulus congestus (opptårna cumulus) og Cumulonimbus (bygeskyer).
Petrovskoje
Pertrovskoje har fleire tydingar:
Sunshine Day
«Sunshine Day» er ein song av det britiske progrockbandet Jethro Tull. Songen vart gjeven ut som debutsingelen deira, produsert av Derek Lawrence, og gjeven ut i 1968 av MGM Records. På singelen står namnet på bandet som Jethro Toe. Dette kom av at nokon i plateselskapet ringte for å høyre kva bandet heitte og høyrte feil.
Songen er skriven av Mick Abrahams.
Préspes
Préspes (gresk Πρέσπες) er ein kommune i periferieininga Flórina i Vest-Makedonía i Hellas. Kommunen ligg vest for Flórina ved Prespasjøen og grensar i vest mot Albania, i nord mot Nord-Makedonia.
NM i sykling 1982 i tempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1982 i temporitt for menn vart avvikla med individuell tevling i Verdal 6. juli og lagtempo i Stjørdal 8. juli.
50 km temporitt
<br style="clear:both;" />
Préspes
Administrativ inndeling
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Préspes 1 560 innbyggjarar, medan kommunaleininga med same namn hadde 1 201 innbyggjarar.
1071
1071 (romartal MLXXI)
Ljosfarten
Ljosfarten eller lysfarten (symbol c) er ein viktig konstant i fysikken og den farten ljos forplantar seg med. Ljosfarten er definert til å vera 299 792 458 m/s i perfekt vakuum og er ein universalkonstant. Denne verdien vert nytta for definisjonen av lengda av meteren. I følgje relativitetsteorien er ljosfarten i tomt rom ei øvre grense for den farten energi kan forplante seg med.
NM i sykling 1982 i tempo
100 km lagtempo
Noregsmeisterskapen i sykling 1982 i temporitt for kvinner vart avvikla i Orkdal sundag 4. juli.
Ljosfarten
I materielt stoff skil ein mellom gruppefarten og fasefarten til ljoset. Gruppefarten er den farten energien i ljosstråla forplantar seg med og er lik c/n, der n er brytingsindeksen.
NM i sykling 1982 i tempo
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Ljosfarten
Fasefarten er lik produktet av bølgjelengd og frekvensen til ljoset, og er lik c · n. I dei fleste stoffa er n større enn 1, men kan i einskilde tilfelle for bestemde bølgjelengder bli mindre enn 1. Slike stoff vil alltid ha stor absorpsjon, og ein får trass i at gruppefarten då er større enn c, ikkje noko energi som forplantar seg med så stor fart. Alt materielt stoff forplantar seg med ein fart mindre enn c.
Galileo Galilei
Galileo Galilei var ein italiensk filosof, fysikar, matematikar og astronom.
Oppveksten
Galileo Galilei blei fødd i Pisa. Faren hans, Vincenzo, var musikar og ville at sonen skulle bli det same. Då Galilei voks opp, vart økonomien til familien dårlegare, og foreldra bestemte seg for at sonen skulle satse på ein karriere innan medisin.
Galilei hadde ikkje nokon interesse for medisin, men var veldig interessert i mekanikk og matematikk. Han vart sannsynlegvis interessert i dette ved at han byrja å studere musikkinstrumenta til faren. Interessa hadde òg vore familien tidlegare. Han byrja spesielt å interessere seg for eksperiment.
Brattvåg Idrettslag
Brattvåg Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Brattvåg i tidlegare Haram kommune. Laget vart skipa 7. oktober 1940. Brattvåg IL er i 2020 tilnærma ein rein fotballklubb med mellom 7- og 800 medlemer. Laga spelar i gule trøyer og elles blått.
Galileo Galilei
Forsking
Galileo Galilei la grunnlaget for den eksperimentelle vitskapen. Han var overbevist om at naturlovene ikkje var så kompliserte som kyrkja og andre samtidige vitskapsmenn påstod. Han meinte at det var mogleg å bevise hypoteser om naturen gjennom eksperiment og testar i verkelegheita. Dessutan hevda han at om ein kunne bevise at ein teori stemde i verkelegheita så var alle andre teoriar feil. Dette var kyrja spesielt misnøgde med. Ein del av dei seinare oppdagingane til Galilei var i strid med standpunkta til kyrkja i samtida hans.
Brattvåg Idrettslag
Brattvåg IL sitt A-lag i fotball veksla i fleire tiår mellom å spele på nivå 4 og 5. Sidan 2000-talet har laget også gjesta nivå 3 ved fleire høve og over fleire sesongar.
Galileo Galilei
Fysikk
Under studietida si sat han ein gong i katedralen i Pisa under ei lang messe. Han observerte eit røykelseskar som svinga fram og tilbake, og at tida mellom svingingane var den same ved store og små svingingar. Han gjekk så heim og eksperimenterte med ulike pendlar, og formulerte ein teori om rørsler for pendlar. Etter studia arbeidde han som lærar og professor i matematikk ved Universitetet i Pisa og Padova. Frå 1610 arbeidde han hos storhertugen i Toscana.
I 1609 hadde ein optikar i Nederland konstruert ein moderne kikkert. Galilei blei interessert i tanken om at ein kunne forstørre noko som var på lang avstand, og fann ut at han skulle bygge ein kikkert. Ved hjelp av teikningar frå Nederland lagde han ein forbetra type. Konstruksjonen hans fungerte, og det blei ein kikkert som forstørra åtte gonger. Etter ei tids arbeid kunne den forstørre 33 gonger, og Galilei retta han mot himmelen. Der oppdaga han noko som skulle komme til å påverke han sterkt.
Astronomi
Med kikkerten kunne Galilei observere eit stort tal stjerner. Han observerte au Venus i ulike fasar, solflekkar, fjell og krater på månen, noko mystisk rundt Saturn og fire av månane til Jupiter. Observasjonane gjorde han overbevist om at det heliosentriske verdsbildet var det rette.
Bøker
Galilei døydde i Firenze i 1642.
La finta giardiniera
La finta giardiniera («Den påståtte hagejenta»), K. 196, er ein italiensk opera av Wolfgang Amadeus Mozart. Mozart skreiv han i München i januar 1775 då han var 18 år gammal. Operaen vart først framført den 13. januar i Salvatortheater i München. Det er usikkert kven som skreiv librettoen, men ein trur i dag at han vart skriven av Giuseppe Petrosellini.
I 1780 gjorde Mozart om operaen til eit tysk syngespel kalla Die Gärtnerin aus Liebe (òg kalla Die verstellte Gärtnerin), der han skreiv om noko av musikken. Fram til ein kopi av den italienske versjonen vart funnen i 1970-åra, var den tyske omsetjinga den einaste kjende komplette partituret.
Ariar
Akt 1
Grevskap i England
Grevskapa i England (county) er område nytta som administrative, geografiske og politiske einingar. Heile England er delt inn i 48 seremonielle grevskap, som òg vert kalla geografiske grevskap. Mange av desse grevskapa har opphav langt tilbake i historia, heilt til antikken, medan andre vart oppretta så nyleg som i 1974. Bortsett frå Greater London og Isles of Scilly er England delt inn i 83 metropolitanske og ikkje-metropolitanske grevskap. Desse samsvarar med område nytta for lokalt styresett og kan bestå av eitt enkelt distrikt eller vere delt inn i fleire. I april 2009 er 27 slike grevskap inndelt i distrikt og har eit grevskapstyre. Dei fleste seremonielle grevskapa samsvarar med eit metropolitansk eller ikkje-metropoliansk grevskap med same namn, men ofte med reduserte grenser. Den noverande ordninga er eit resultat av ei vaksande reform. Frå 1974 til 1996 samsvara dei metropolitanske og ikkje-metropolitanske grevskapa heilt med dei seremonielle grevskapa. Frå 1889 til 1974 vart område med grevskapstyre kalla administrative grevskap og seremonielle grevskap vart definert utanom. Som ein del av postvesenet vart det oppretta 48 postgrevskap frå 1974 til 1996, men desse har sidan vorte avskaffa av Royal Mail. Grevskapa vert nytta som geografiske område for mange institusjonar som politi og brannvesen.
Masatoshi Hara
Masatoshi Hara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben JEF United Ichihara.
Stamnes kyrkje
Stamnes kyrkje står på Stamnes på nordsida ytst i Vikafjorden i Vaksdal kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje frå 1861.
Kyrkja er teikna av Peter Høier Holtermann og er bygd i tre.
Tidlegare kyrkjer på Stamnes
Stamnes har vore kyrkjestad sidan mellomalderen. Det tidlegaste ein finn Stamnes-kyrkja nemnd i kjeldene er frå 1328. Mellomalderkyrkja var mest truleg ei stavkyrkje, og ho vart avløyst av ei tømmerkyrkje tidleg på 1600-talet. Tømmerkyrkja stod til ho vart avløyst av den noverande kyrkja i 1861. Grunnen til at dei bygde ny kyrkje i 1861 var at 1600-talskyrkja var vorte for lita.
Stamnes sokn
Stamnes kyrkje er soknekyrkje i Stamnes sokn i Hardanger og Voss prosti. Stamnes sokn høyrde fram til og med 1868 til Haus prestegjeld i Nordhordland prosti. I 1869 vart Stamnes og Bruvik sokn skilde ut som Bruvik prestegjeld, som òg høyrde til Nordhordland prosti. I 1968 vart Vaksdal prestegjeld, som høyrde til Hardanger og Voss prosti, oppretta med sokna Stamnes, Dale, Eksingedalen og Vaksdal. Prestegjelda vart fasa ut frå Den norske kyrkja frå 2004.
Fylkesveg 6818
Fylkesveg 6818 går mellom Juberg i Frosta kommune og Holsand i Skogn i Levanger kommune. Vegen er 30,1 km lang.
På folkemunne vert han kalla Sjøvegen.
Kjellmyra IL
Kjellmyra Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande på Kjellmyra i Åsnes kommune. Idrettslaget 28. februar 1918 og er i 2020 aktivt med i bordtennis, fotball, orientering og skiidrett.
Kjellmyra IL sine fotballag spelar i raude trøyer, blå bukser og kvite strømper. Sidan 2017 deltek laget for menn på nivå 6 i seriesystemet, kvinnelaget på nivå 5.
På sitt aller beste gjesta Kjellmyra nivå tre.
GRAS
GRAS-gruppa var eit kunstnarkollektiv som eksisterte mellom årsskiftet 1969/70 og hausten 1973.
Gruppa arbeidde særleg med grafikk, der særleg silketrykk vart ei mykje brukt uttrykksform. Dette gav mange moglegheiter, og gav god trykk-kvalitet i store opplag. Per Kleiva hadde lært teknikken av Sven Skaar Olsen, og blei den viktigaste rettleiaren for dei andre.
Også namnet GRAS-gruppa skal ha vore Per Kleiva sin ide.
Det eigentlege gruppearbeidet skaut fart etter at Morten Krohg kom over ledige lokale i Christian Krohgs gate. I følgje Sidsel Helliesen i bind 7 av Norges Kunsthistorie hadde gruppa då følgjande medlemmer: Siri Aurdal, Øivind Brune, Bjørn Melbye Gulliksen, Anders Kjær, Per Kleiva, Bjørn Krogstad, Morten Krohg, Eva Lange, Victor Lind, Olav Orud, Jan Radlgruber, Asle Raaen, Egil Storeide og Willi Storn.
Magdalenadalen
Magdalenadalen (spansk El Valle del Río Magdalena) er eit dalføre i Colombia mellom den sentrale og den austlege fjellkjeda av Andes. Dalføret blir drenert av Magdalenaelva frå sør mot nord.
Skildring
Magdalenadalen vart danna etter ei rekkje tektoniske danna senkingar som blei fylte opp med kontinentale avsettingar i tertiær. Desse sedimenta kom frå den sentrale fjellkjeda av Andes.
GRAS
GRAS-gruppa gav mellom anna ut GRAS-mappen, 14 grafiske blad som inneheldt fleire politiske kunstverk.
Magdalenadalen
Skildring
Den første registrerte europeiske kontakt med poteten var i 1537 i Magdalenadalen. Dei spanske inntrengarane vart kjente med avlinga, og det var truleg rundt år 1570 at eit spansk skip først introdusert potetar til Europa.
Magdalenadalen er heimen til ein sommarfuglart, Splendeuptychia ackeryi, engelsk Magdalena Valley ringlet, som først vart skildra i 2009. Det er mange truga fuglar og pattedyr i regionen, inkludert langhårklamreape og dei endemiske fuglane blåknopphokko og kvitryggskjeggfugl. Desse artane er truga av mellom anna habitattap.
Yoshi
Yoshi er ein fiktiv dinosaur, kjent frå Nintendo-spel. Han debuterte som bifigur i spelet Super Mario World på Super Nintendo Entertainment System, med ei beskjeden rolle som Mario sitt ridedyr, men har seinare fått sine eigne spelseriar, som Yoshi's Story på Nintendo 64. Yoshi har sidan vore med i spel som Mario Kart, Mario Tennis og Mario Party.
Kjenneteikn
Det særeigne med Yoshi er salen, tunga, evna til å lage egg og hoppeevna. Yoshi var fyrst eit ridedyr for Mario og Luigi, men han har òg på seg salen i spel kor han spelar andre roller. Det er lett å tru at salen er eit skjelpaddeskal og difor ta Yoshi for å vere ein skjelpadde i slekt med Koopa Troopa-ar og liknande Nintendo-figurar, men dette er ikkje meir enn ei vanleg mistolking.
Den lange, klissete tunga til Yoshi har ei nykelrolle i fleire spel. Tunga si nyttar Yoshi til å få tak i frukt, fiendar, myntar osv. på avstand. Kva han gjer med det han får tak i varierer frå spel til spel, men i hovudsak kan svelgde fiendar nyttast til å lage egg, som Yoshi seinare kan kaste. Yoshi kan sjeldan ha med seg meir enn seks egg med seg på ein gong.
I dei fleste spel kor Yoshi spring om kring og kan hoppe, kan han halde seg flygande ei lita stund ved å spinne med beina. I nokre spel kan Yoshi gjere dette igjen og igjen, men søkke litt lågare for kvar gong, i andre spel er det avgrensa til eitt slikt sprang mellom kvar gong han røyrer bakken.
Kongsøya
Kongsøya er ei øy i øygruppa Svalbard. Ho er den største øya i Kong Karls land og har eit areal på 191 km². Den andre store øya i øygruppa er Svenskøya.
Øya er langstrekt og forma som ei banan. På sørsida av øya ligg Breidbukta. Svenskøya ligg sørvest for Kongsøya og mellom desse ligg Rivalensundet. Lydiannasundet ligg mellom Kongsøya og Abelsøya, som ligg nordaust for Kongsøya. Mellom desse tre øyane og Nordaustlandet i nordvest ligg Erik Eriksenstretet.
Makhatsjkala
Makhatsjkala (russisk Махачкала́, avarisk МахIачхъала) er ein by i Russland, hovudstaden i Republikken Dagestan. Han ligg på vestsida av Kaspihavet og har om lag 470 000 innbyggjarar (2007).
Historie
Makhatsjkala historiske føregjengar var byen Tarki, som i dag er ein forstad, og som har ei historie som går tilbake til 1400-talet og kanskje tidlegare. Den moderne byen Makhatsjkala vart grunnlagd i 1844 som ei festning. Han fekk byrettar i 1857. Det opphavlege namnet på byen var Petrovskoje (russisk Петро́вское)—etter den russiske tsar Peter den store, som vitja regionen i 1722. Dei lokale innbyggjarane kalla han Anzhi-Qala (Jordfestninga, Qala eller Kala قلعه som tyder festning på persisk og arabisk). Byen fekk namnet Petrovsk-Port (russisk Петро́вск-Порт) i 1857 og gå Makhatsjkala i 1921. Byen vart råka av eit stort jordskjelv 14. mai 1970.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1964
Rosenborg vart noregsmeister etter at dei vann over Sarpsborg med 2–1 den 25. oktober. Målskårarar for Rosenborg var Tor Kleveland som skåra i det 32. minutt og Tore Pedersen som skåra i det 55. minutt. For Sarpsborg skåra Martin Kjølholt i det 85. minutt på straffe.
24 665 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Ullevaal Stadion i Oslo. Dommar var Johan Riseth. Dette var andre gongen Rosenborg vann ein noregsmeisterskap. Rosenborgs vinnarlag: Sverre Fornes, Knut Jensen, Kjell Hvidsand, Kåre Rønnes, Harald Gulbrandsen, Egil Nygaard, Tore Pedersen, Birger Thingstad, Tore Lindvåg, Eldar Hansen og Tor Kleveland.
Stratocumulus
Stratocumulus eller bukleskyer er ei gruppe skyer som høyrer med blant dei låge skyene og er blant dei mest vanlege over heile verda. Dei blir danna i høgder mellom 600 og 2000 m. Skyene er kvitaktige eller gråblå og oppstår i lag eller flak av skydottar eller valker. Dei er ofte flate på undersida, men kan ha ein meir ujamn overflate, og strekke seg ut over fleire hundre kvadratkilometer. Skyene består i hovudsak av vatn, men kan ved låge temperaturar innehalde iskrystallar og kornsnø.
Skyene oppstår på to måtar. Den eine går ut på at ein vêrfront eller landmasse hevar ein stor, fuktig luftmasse til høgder der lufta kondenserer til eit stratusskydekke. Svak ustabilitet i skya fører så til skya si cumuliform. Den andre metoden går ut på at varm luft stig opp frå bakken på grunn av svak konveksjon over eit stort område. Tørrare og meir stabile luftlag over skya kan hindre skya i å utvikle seg vidare, men visst forholda ligg til rette for det kan skyene utvikle seg vidare til cumulus humilis, og nokre av desse kan igjen utvikle seg vidare til cumulonimbus. Visst stratocumulus ikkje har utvikla seg vidare innan tre-fire tida om ettermiddagen, når bakketemperaturen er høgast, pleier skyene å løyse seg opp slik at himmelen blir klar til kvelden.
Skyene dannar lite nedbør, men blir dei tjukke nok kan dei produsere lett regn eller yr (eventuelt lett snø visst det er kaldt nok). Skyene blir ofte observert i samband med at dårlegare vêr anten er i vente eller har passert. Skydottane er større enn dei vi kan sjå i altocumulusskyer, og mange tar ofte feil mellom desse to. Ein enkel test kan avgjere kva skytype ein observerer. Visst du peikar mot skya med strak arm og skydottane er på storleik med tommelen din er det altocumulus, og visst dei er på storleik med heile handa di så er det snakk om stratocumulus.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1963
Skeid vart noregsmeister etter at dei vann over Fredrikstad med 2–1 den 27. oktober. Det måtte spelast ekstraomgangar for å kåre ein vinnar. Målskårarar for Skeid var Kai Sjøberg som skåra i det 50. minutt og Pål Sæthrang i det 118. minutt. For Fredrikstad skåra Terje Høili i det 19. minutt.
31 444 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Ullevaal Stadion i Oslo. Dommar var Kåre Furulund. Dette var sjette gongen Skeid vann ein noregsmeisterskap.
Lublin-høglandet
Lublin-høglandet (polsk Wyżyna Lubelska) er ein geografisk region aust i Polen. Det ligg mellom elvane Wisła og Bug i nærleiken av Lublin.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1963
Skeids vinnarlag: Kjell Kaspersen, Kjell Wangen, Frank Olafsen, Finn Thorsen, Finn Tøraasen, Erik Mejlo, Terje Gulbrandsen, Bjørn Elvenes, Kai Sjøberg, Pål Sæthrang og Terje Kristoffersen. Finn Haglund, Jan Mathisen, Jan «Jonas» Gulbrandsen.
Lublin-høglandet
Det har eit areal på om lag 7200 km² og det høgaste punktet er 314 meter over havet. Området høyrer til Lublin-voivodskapet. I sør går høglandet over i Roztoczefjella.
Arnøya i Troms
Arnøya er ei øy i Skjervøy kommune i Troms. Øya ligg nord for Kågen og vest for Laukøya. Arnøya har eit areal på 276 km² og er den 15. største øya i Noreg. Det høgaste punktet på øya er Arnøyhøgda på 1170 moh.
Seliger
Seliger (russisk Селигер) er ein innsjø i Tver oblast og dei nordlegaste områda av Novgorod oblast i Russland. Han ligg nordvest i Valdajhøgdene og er ein del av nedslagsfeltet til Volga. Han ligg 205 meter over havet og har eit areal på 212 km². I snitt er han 5,8 m djup.
Arnøya i Troms
Det er ferjesamband frå Lauksundskaret på Arnøya til Nikkeby på Laukøya og Storstein på Kågen. I tillegg går det snøggbåt til Tromsø om lag ein gong til dagen.
Dei største busetnadane på øya er Lauksletta, Arnøyhamn (inkl. Haugnes og Langfjord), Akkarvik og Årviksand. Øya har 295 innbyggjarar (2021). Det er skule og butikk i Arnøyhamn og Årviksand. Av større bedrifter finn ein Arnøy Laks og Årvikbruket.
Seliger
Seliger ligg i eit vakkert landskap med skogkledde åsar. Han er ein del av eit naturreservat og vert stundom kalla «den europeiske Bajkalsjøen» på grunn av det mangfaldige og unike dyre- og plantelivet, på same måte som Bajkalsjøen.
Cumulus congestus
Cumulus congestus eller opptårna haugskyer oppstår i ustabile område av atmosfæren med mykje konveksjon. Dei har ofte skarpe og klåre konturar og kan av utsjånad minne om blomkål. Skyene har stor vertikal ustrekking, og pga kraftige vertikale luftrørsler blir dei som oftaste høgare enn dei er breie. Skytoppane kan nå høgder på 5000 m, men sidan skybasen er under 2500 m, høyrer dei til skygruppa «låge skyer». Cumulus congestus blir oftast vidareutvikla frå cumulus mediocris, men kan også bli danna frå altocumulus castellanus eller stratocumulus castellanus. Cumulus congestus kan produsere kraftige regn- eller snøbyer, og den kraftige konveksjonen i desse skyene kan føre til ein god del turbulens for flytrafikk. Det kan medføre ein del humping og risting, men er vanlegvis ufarleg.
Seliger
Øya Stolbnyj med Nilov kloster ligg i innsjøen.
Cumulus congestus
Av og til kan ein sjå fleire «tårn» som reiser seg frå same skytopp, noko som indikerer kraftige, vertikale luftrørsler. Denne typen cumulusskyer vert kalla «cumulus castellanus». Visst atmosfæren er instabil nok vil skya fortsette å utvikle seg vertikalt til «cumulonimbus calvus», som er ei moderat høg cumulonimbussky som ikkje enno har utvikla seg til «cumulonimbus incus» (som har amboltforma topp). Denne overgangen kan ein sjå ved at dei skarpe konturane på toppen av skya blir meir slørete, fiberaktige og strimlete. Desse skyene kan føre til kraftigare regnbyer. Tida på dagen er derimot viktig for om cumulus congestus kan vidareutviklast vertikalt, fordi konveksjonen over land blir svekka når temperaturen minkar seint på ettermiddagen. Visst den høgaste skya på himmelen er congestus på ettermiddagen, er det tvilsamt at den vil utvikle seg vidare.
Peter Blake
Sir Peter James Blake var ein newzealandsk profesjonell seglar som vann America's Cup i 1995 og igjen i året 2000. Blake vann òg 1989/90-utgåva av Whitbread Round the World Race med båten Steinlager 2. I 1995 vart Peter blake unemnd til Knight Commander. Han fekk også eit æresdoktorat ved Auckland University of Technology i år 2000.
Under ein ekspedisjon for FN utanfor Brasil i 2001, vart Blake skoten og drepen av piratar som borda skipet Seamaster. To av mannskapet i båten vart såra. Brasiliansk rett dømde dei brasilske piratane til mellom 20 og 30 år i fengsel.
Den 23. oktober 2002 vart Blake tildelt Den olympiske orden posthumt av den internasjonale olympiske komité.
Osterøy
Osterøy er ei innlandsøy som ligg like nordaust for Bergen i Vestland. Øya er omringa av Osterfjorden i nord og vest, Sørfjorden i sør og Veafjorden i aust. Osterøy er den største av øyene i Noreg som ikkje vender direkte ut mot havet, og har eit totalt areal på 330,16 km². Osterøy er delt mellom kommunane Osterøy og Vaksdal, der Vaksdal kommune dekkjer ein del nordaust på øya.
Det bur om lag 8200 menneske (2023) på Osterøy. Det høgste fjellet er Høgafjellet som strekkjer seg 870 moh., medan Brøknipa (822 moh.) er det nest høgste.
Geografi
Fjell på Osterøy
1095
1095 (romartal MXCV)
Osterøy
Geografi
Folketalsutvikling:
Olav Gjærevoll
Olav Gjærevoll, fødd i Tynset, død i Trondheim, var ein norsk botanikar og politikar for Arbeidarpartiet.
Han var utdanna cand.real frå Universitetet i Oslo i 1947. Ved Uppsala universitet tok han graden fil.lic i 1955, og doktorgrad i 1956. Han var tilsett som konservator ved Vitskapsmuseet i Trondheim frå 1947 til 1979. I tillegg hadde han ei professorstilling ved Noregs lærarhøgskole frå 1958 til 1986. Som botanikar arbeidde han mest med planter til fjells, og i arktiske strok. Utanom dei meir faglege publikasjonane, skreiv han også populærvitskaplege bøker, og dreiv opplysingsarbeid om botanikk. Hans Fjellflora (skrive saman med Reidar Jørgensen, illustrert av Dagny Tande Lid) har fast plass i lomma hos mange fjellvandrarar.
Gjærevoll var ordførar i Trondheim frå 1958 til 1963, og frå 1979 til 1981. Han var sosialminister frå 1963 til 1965, med kort avbrot av John Lyng si regjering. Frå 1965 til 1969 møtte Gjærevoll på Stortinget som fast representant for Sør-Trøndelag. I Trygve Bratteli si første regjering var han statsråd i Løns- og prisdepartementet frå 1971 til 1972, til han 8. mai 1972 blei utnemnd til den første miljøvernministeren i Noreg og i verda. Han hadde denne posten i fem månader, til regjeringa Bratteli gjekk av i oktober 1972 etter Folkeavstemminga i 1972 om Noreg sitt medlemskap i EF.
Mau-mau-opprøret
Mau-mau-opprøret frå 1952 til 1957 var ein oppstand retta mot det britiske kolonistyret i Kenya. Deltakarane var stort sett frå kikuyu-folket, og dreidde seg opphavleg om at kvite nybyggjarar fekk meir jord enn svarte bønder i det sentrale høglandet i Kenya. Til slutt vart oppstanden slegen ned av britane, og sivilfolket vart hardt ramma.
Trnava
Trnava (ungarsk Nagyszombat, tysk Tyrnau; latin Tyrnavia) er ein by vest i Slovakia som ligg 47 km nordaust for Bratislava ved elva Trnávka. Han er hovudstad i Trnava kraj og eit okres med same namn. Han var lenge sete for ein romersk-katolsk erkebiskop (1541-1820, og igjen frå 1977). Byen har eit historisk sentrum. På grunn av dei mange kyrkjene innanfor bymurane har Trnava stundom vorte kalla «parva Roma», eller «Vesle Roma», eller «Slovakisk Roma» i nyare tid.