cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rubinstrupekolibri
Habitat og utbreiing
Rubinstrupekolibrien har hekkehabitat gjennom heile det austlege USA, austom 100-meridianen, og på prærien i det sørlege Canada, i blanda lauvskog og furuskog og i skogbryn, frukthagar, og hagar. Hoa byggjer reiret på ein verna stad i ein busk eller eit tre.
Han er ein trekkfugl, lever mesteparten av vinteren i eit område som strekkjer seg frå sørlege Mexico, gjennom Mellom-Amerika så langt sør som til Panama, og kan dessutan treffast uregelbunde på Cuba i transitt.
Åtferd
Rubinstrupekolibriar lever einslege. Vaksne av denne arten kjem vanlegvis berre i kontakt med andre individ av arten for paring, og begge kjønn i alle aldrar forsvarer eit revir for å sikre tilgang på føde. Aggressiviteten blir størst på seinsommaren til tidleg haust når dei må feite seg for hausttrekket. Dette er viktig fordi dei som ein del av trekket, må flyge over Mexicogolfen. Det er ein prestasjon som lenge forbløffa forskarar, ettersom ein over 800 kilometer lang flyging utan stopp over hav tilsynelatande krev energi som langt overstig det som kroppsvekta til ein vaksen kolibri på 3 gram representerer. Seinare er det oppdaga at desse små fuglane nesten kan doble kroppsmassen sin som ei førebuing til å krysse Mexicogolfen. Den ekstra massen blir lagra som feitt, og han gjev fuglane nok energi for å gjennomføre denne fantastiske flyginga.
Dei er ofte aktive i løpet av dagen, og når temperaturen fell, spesielt på kalde netter, kan dei spare energi ved å gå inn i torpor, ein hypotermisk dvaletilstand.
Fordi dei har så liten ein kropp, er dei sårbare for insektetande fuglar og dyr.
Flyging
Kolibriar har mange tilpassingar i skjelett og flygemusklar som gjer fuglen mykje smidig i flukt. Musklar utgjer 25-30 % av kroppsvekta, og kolibriar har lange, bladliknande venger som, i motsetnad vengene på andre fuglar, er kopla til kroppen berre i skulderleddet. Denne tilpassinga gjer at vengen er i stand til å rotere nesten 180 °, slik at kolibriar ikkje berre flyg framover, men òg bakover, og dei kan sveve framføre blomane når dei beitar på nektar og insekt.
Slagfrekvensen på vengene åt rubinstrupekolibriar under sveving er målt 55 gonger per sekund, 61 gonger per sekund når dei rører seg bakover, og opp til 75 gonger per sekund når dei flyg framover.
Diett
Hovudføda er sett saman av nektar frå blomar og blomstrande tre, små insekt og edderkoppar. Små leddyr er ein viktigare del av dietten til vaksne kolibriar enn det som tidlegare var allment anerkjent. Kosthaldet kan òg tidvis omfatte tresaft tatt frå hòla etter sevjespettar. Kolibriar viser ein svak preferanse for raude, røyrforma blomar som nektarkjelde. Fuglane beitar frå blomar med ei lang utstikkande tunge, og fangar insekt i flukt eller plukkar dei frå blomar, blad, bork, og jamvel frå edderkoppnett.
Ungfuglar blir mata med insekt på grunn av proteininnhaldet, ettersom nektaren er ei utilstrekkeleg kjelde til protein for veksande kolibriar.
Forplanting
Hannar kjem først til hekkeområda om våren og etablerer eit territorium. Når hoene er tilbake, vil hannane fri til hoer som kjem inn i territoriet deira ved å utføre oppvisingar. Rubinstrupekolibriar er tenkt å vere polygyniske, det vi seie at hannane parar fleire hoer som kjem inn på territoriet hans. Dei dannar ikkje hekkande par, og det er hoene aleine som gjev omsut for alle ungane.
Reiret er bygd på ei lita bøygd grein, 10-20 meter over bakken. Hoene legg to kvite egg ca. 12,9 x 8,5 millimeter i storleik, og produserer 2, eller av og til 3 kull. Ungane blir mata med oppstøyt, frå 1 til 3 gonger kvar time, vanlegvis medan hoa svevar. Når dei er 22 til 25 dagar gamle, forlèt ungane reiret.
Vokalisering
Rubinstrupekolibriar har læte med raske, pipande kvitringar, og blir brukt primært som truslar. Til dømes kan hannar vokalisere slik for å åtvare ein annan hann som har kome inn i territoriet hans.
Franske monarkar
Monarkar av Frankrike er eit oversyn over franske kongar og keisarar sidan Hugo Capet.
Lytkarino
Lytkarino (russisk Лытка́рино) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg på venstre bredda av elva Moskva, rundt 30 km søraust for Moskva.
Franske monarkar
Det oppstod eit rike styrt av éin herskar i Gallia då Vestromarriket byrja å falla saman på 400-talet. Dei saliske frankarane blei den leiande stammen i området og under dei blei Frankarriket grunnlagt. Dette blei seinare til Frankrike. Merovingarane blei den herskande ætta over alle frankarane på byrjinga av 500-talet og kom til å herska til midten av 700-talet, då den siste merovingiske kongen blei avsett av Pipin den yngre, som var far til Karl den store. Denne grunnla så den nye kongeslekta karolingarane, som i sin tur kom til å herska over Frankarriket og, etter at det blei delt gjennom traktaten i Verdun i 843, Vestfrankarriket fram til slutten av 900-talet.
Lytkarino
Lytkarino vart grunnlagt som ein landsby på første halvdel av 1400-talet. Han fekk bystatus i 1957.
Franske monarkar
I 987 blei Hugo Capet den første kapetingarkongen. Frå dette tidspunktet byrja riket meir å bli sett på som Frankrike snarare enn Det vestfrankiske riket, sidan ein starta å gå bort frå planane om å gjenforeina det med Burgund og Det austfrankiske riket. Sjølv om tittelen «konge av frankarane» offisielt fanst fram til byrjinga av 1200-talet starta han gradvis å bli mindre nytta og standardtittelen blei «konge av Frankrike». Også tittelen «konge av Frankrike og Navarra» blei brukt frå slutten av 1200-talet til byrjinga av 1300-talet og frå slutten av 1500-talet til utbrotet av den franske revolusjonen i 1789. I den korte perioden før Ludvig XVI blei avsett nytta ein tittelen «konge av franskmennene», noko som også tok til igjen etter julirevolusjonen i 1830. Både Napoléon Bonaparte og Napoleon III var keisarar og bar derfor tittelen «keisar av franskmennene».
Med den franske revolusjonen blei det franske kongedømet avskaffa og det blei innført republikk, men etter nokre år gjorde Napoleon Bonaparte seg til keisar og monarkiet blei dermed gjenoppretta på byrjinga av 1800-talet. I 1848 blei Frankrike republikk igjen, men denne ordninga blei avskaffa i 1852. Då blei Napoleon III keisar i landet. Han blei avsett i 1870 og landet blei republikk på nytt, noko det har blitt verande.
I tillegg til dei franske kongane gjorde òg dei engelske regentane krav på den franske trona. I ein kort periode hadde kravet eit visst grunnlag, sidan Karl VI gjennom traktaten i Troyes i 1420 erkjente svigersonen Henrik V av England som fransk regent og tronarvingen sin. Henrik V døydde før Karl VI og derfor etterfølgde sonen hans Henrik VI av England morfaren sin Karl VI som konge av Frankrike. Store delar av Nord-Frankrike var i hendene til engelskmennene til 1435, men i 1453 var engelskmennene blitt drivne bort frå heile Frankrike bortsett frå Calais og Kanaløyane. Dei skulle komma til å behalda Calais i endå 100 år, til 1558.
Huset Capet
Huset Capet er navnet på kongeslekten som styrte kongedømmet Frankrike i årene 987 til 1328. Huset Capet har fått navn etter Hugo Capet, den første kongen fra denne slekten.
Huset Valois
Den direkte mannlege linja av Huset Capet døydde ut i 1328 då ingen av dei tre sønnne til Filip IV klarte å produsere ein mannleg arving som kunne overta trona.
Huset Bourbon
Etter at Henrik III blei drepen i attentat og døydde utan arvingar var Henrik III av Navarra ein av dei næraste til å arva trona.
Han var blant anna etterkomar av Ludvig IX i mannleg linje, tremenning og svoger gjennom første ekteskap med Margrete av Valois av Frans II, Karl IX og Henrik III.
Den første franske republikken
Mange nekta å godkjenna at monarkiet blei oppløyst og rekna Ludvig XVI som konge fram til han døydde i 1793, og deretter sonen hans, Ludvig XVII, fram til han døydde i 1795, og så Ludvig XVIII fram til restorasjonen i 1814.
Det første franske keisardømet
1 I eksil i Elba 30. april 1814–1. mars 1815
Huset Bourbon
1 Eksil i Gent 23. mars–8. juli 1815.
Julimonarkiet
Frå 31. juli til 9. august 1830 var Ludvig-Filip hertug av Orléans under tittelen «general-løytnant av kongedømmet». Den 9. august 1830 etablerte han Julimonarkiet.
Falmouth
Falmouth (kornisk: Aberfal) er ein hamneby på sørkysten av Cornwall i England. Han heitte opphavleg Peny-cwm-cuic, som vart forvanska til Pennycomequick. Det noverande namnet kjem av at han ligg ved munningen til elva Fal.
Hamna til byen utgjer saman med Carrick Roads den tredje største naturlege hamna i verda. Hamna er kjent for å ha vore utgangspunktet for fleire kjende jordomseglingar, mellom anna sir Francis Chichester og dam Ellen McArthur sine rekordferder.
I nyare tid har byen vorte mindre viktig som maritimt senter, og den viktigaste næringsvegen er no turisme. National Maritime Museet Cornwall vart opna i byen i februar 2003.
Snarøya kyrkje
Snarøya kyrkje er ei arbeidskyrkje i Bærum kommune i Viken fylke.
Kyrkja vart teikna av Harald Hille og Odd Østbye og vigsla i 1968. Arkitektane vann arkitekturprisen Betongtavlen for kyrkja i 1985.
Arne Pedersen
Arne Pedersen var ein norsk fotballspelar frå Fredrikstad. Han spela i alle år for Fredrikstad Fotballklubb, med klubben vann han seks seriemeisterskap og tre noregsmeisterskap i fotball i åra frå 1950 til 1966. Vanlegvis spela han indreløpar, nærast som ein offensiv midtbanespelar.
Mellom 1957 og 1966 spela Pedersen 40 landskampar for Noreg og skåra 11 mål. Han var med på å vinne 4-3 over Skottland i 1963, og over Jugoslavia med 3-0 i 1965.
Pedersen vart seriemeister med Fredrikstad FK i sesongane 1950–51, 1951–52, 1953–54, 1956–57, 1959–60 og 1960–61. Pedersen var med å vinne cupmeisterskapen med Fredrikstad i 1957, 1961 og 1966. Han la opp etter cuptriumfen i 1966, der han på eit straffespark skåra sigersmålet til 3-2 over osloklubben Lyn.
Koppitt
Koppitt er ein varietet av mineralet pyroklor, vesentleg eit oksid av niob, kalsium og natrium. Det var grunnlaget for den tidlegare niobdrifta ved Søve gruver i Telemark.
Det er kalla opp etter Herrmann Kopp, 1817–92, ein tysk kjemikar.
58. armé frå Russland
58. kombinerte armé (russisk 58-я общевойсковая Краснознамённая армия) er ein styrke på operasjonelt nivå i Søre militærdistrikt i Russland med hovudkvarter i Vladikavkaz.
Militær kommando og kontroll
34. kommando- og kontrollbrigade i Vladikavkaz.
Manøverelement:
Militær eldstøtte på operasjonelt kommandonivå.
Anna stridsstøtte
Militær logistikk
Fylkesveg 401 i Oppland
Fylkesveg 401 i Oppland går mellom Harpefoss og Gålå i Sør-Fron kommune. Vegen er 13,6 km lang.
Thea Gilmore
Thea Eve Gilmore er ein engelsk singer-songwriter. Ho byrja karrieren sin i platestudio då ho vart oppdaga av den langvarige samarbeidspartnaren Nigel Stonier, som ho gifta seg med i oktober 2005.
Det første albumet hennar, Burning Dorothy, kom ut i 1998. Ho har stundom samarbeidd med visesongaren Joan Baez, som ho varma opp for under Baez-turneen i 2004.
All Over the World av ELO
«All Over the World» er ein song av Electric Light Orchestra (ELO) frå 1980. Han vart nytta i filmen Xanadu i ein sekvens med stjernene i filmen, Olivia Newton-John, Gene Kelly og Michael Beck. Songen var òg med på filmmusikkalbumet Xanadu og i 2007 Broadway-musikalen Xanadu.
Songen vart gjeven ut på singel som den tredje ELO-singelen frå albumet. Singelen nådde 13. plassen på Billboard Hot 100 i USA.
Ein del av teksten listar opp fleire kjende byar: London, Hamburg, Paris, Roma, Rio, Hong Kong, Tokyo, L.A., New York, Amsterdam, Monte Carlo og Shard End. Den siste staden er ein forstad i Birmingham i England, der Jeff Lynne vart fødd.
Godøy bedehuskapell
Godøy bedehuskapell i Giske kommune i Møre og Romsdal vart oppført som bedehus i 1953 og påbygd i 1979. Sidan er bedehuskapellet utvida i 2001, og i 2008 vart det oppført eit klokketårn.
Byggverket er i murstein og har 200 sitjeplassar.
Det er ikkje kyrkjegard ved kapellet, men Godøy gravplass er ein drøy kilometer lengre nordaust.
Fylkesveg 402 i Oppland
Fylkesveg 402 i Oppland går mellom Sjoa og Sjoa stasjon i Sel kommune. Vegen er 664 meter lang.
Sjum
«Sjum» (stilisert på engelsk som «SHUM» og på ukrainsk som «ШУМ», tyder 'støy') er ein song av den ukrainske elektrofolk-gruppa Go_A. «Sjum» var det ukrainske bidraget i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland, der han enda på femteplass.
Bakgrunn
Teksta til denne songen er ein variasjon av ukrainsk folkemusikk som vert sungen i folkeritualet «sjum». Ritualet inneber eit spel og vert utøva om våren. Ifølgje nokre etnografar refererer Sjum til guden eller personifiseringa av skogen. Etymologisk kjem namnet på ritualet mest sannsynleg frå dei urslaviske orda šumъ ('støy') eller šuma ('skog').
Vokalisten i Go_A, Kateryna Pavlenko, vaks opp i Nord-Ukraina og songen er inspirert av folkeminnet frå denne regionen.
Om songen
«Sjum» vart 4. februar 2021 vald til å representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2021, etter at Go_A vart internt vald som representant for landet av den ukrainske allmennkringkastaren UA:PBC. Songen vart plukka ut av ein jury beståande av fem musikkfolk.
Eurovision Song Contest-versjon
I mars 2021 vart ein ny versjon av songen utgjeven med ein ny musikkvideo. Originalutgåva var for lang og hadde lånt tekst frå eksisterande folkesongar, som ikkje er lov i Eurovision Song Contest. Pavlenko fortalde at gruppa strevde med å kutte originalversjonen av songen ned til tre minuttar. Derfor valde dei å lage ein «oppfølgjar» i staden for å kutta ned på den føre songen. Pavlenko forklara at originalversjonen av «Sjum» ikkje var meint for Eurovision Song Contest, men for konsertturneen dei skulle ha etter den avlyste Eurovision Song Contest 2020. Meininga med originalversjonen var å attskape folkeritualet under spelejobbane saman med publikum.
Den nye versjonen av «Sjum» vart tilpassa Eurovision Song Contest og er basert på vesnjanka-folkemusikk. Ifølgje Pavlenko var det meininga at den nye versjonen skulle ha meir «positiv energi», siden originalversjonen, som er basert på folkeritualet, er «meir intens».
Musikkvideo
22. januar 2021 publiserte Go_A ein musikkvideo til «Sjum» på YouTube-kanalen til bandet. Litt under tre veker seinare nådde videoen ein million visingar. Pavlenko kommenterte at musikkvideoen vart laga med eit mobilkamera og, til trass for pandemi-estetikken i videoen, at intensjonen deira var å eksperimentere og «filme ein artig video». For Eurovision-versjonen av «Sjum» filma dei ein ny musikkvideo i ein skog nær Tsjernobyl atomkraftverk.
Eurovision Song Contest
17. november 2020 stadfesta [EBU at semifinale-inndelinga frå den avlyste 2020-utgåva skulle brukast for tevlinga i 2021. Ukraina deltok i den fyrste semifinalen tysdag 18. mai 2021, der bidraget enda på andreplass. «Sjum» vart dimed kvalifisert til finalen der den vart framført som det 19. bidraget. Songen fekk til saman 364 poeng og enda på femteplass samanlagt. I telefonavrøystinga enda låten på andreplass med 267 poeng, bak vinnarlandet Italia. «Sjum» fekk 12 poeng frå fem land i telefonavrøystinga.
Mottaking
To dagar etter Eurovision Song Contest gjekk «Sjum» til topps på den globale Spotify Viral 50-lista, og vart liggjande der til 1. juni. Han toppa òg vekelista i slutten av mai. Songen gjekk òg inn på Billboard Global 200 i byrjinga av juni. Songen nådde der ein 158. plass, og «Sjum» vart den fyrste ukrainskspråklege låten til å ta seg inn på lista. Den same veka nådde «Sjum» 80. plass på Billboard Global Excl. U.S. Låten gjekk òg inn på ei rekkje hitlister i Europa i vekene etter Eurovision Song Contest.
Pirg
Pirg er ein tidlegare landkommune i regionen Korçë i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Maliq.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Pirg 7 652 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Pirg ein del av distriktet Korçë. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Kanasj
Kanasj (russisk Кана́ш) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland med om lag 45 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 70 km sør for Tsjeboksary.
Kanasj vart grunnlagt i 1891 som Sjikhrany (russisk: Шихраны) og fekk det noverande namnet sitt i 1925. Byen ligg ved eit viktig jernbaneknutepunkt.
Songen Innuendo
«Innuendo» er ein song frå 1991 av det britiske rockebandet Queen. Han er opningssporet på albumet med same namn, og vart gjeven ut som den første singelen frå albumet. Singelen gjekk rett inn på toppen av UK Singles Chart i Storbritannia i januar 1991.
Med ei lengd på seks og eit halvt minutt og er ein av dei mest episke songane til Queen og den lengste songen dei gav ut på singel, 35 sekund lengre enn «Bohemian Rhapsody». Songen har blitt skildra som «liknande» «Bohemian Rhapsody» fordi han gjekk «attende til dei progressive rockerøtene deira». Han inneheld ein flamencogitarsolo framført av Yes-gitaristen Steve Howe og Brian May, eit opera-aktig mellomspel og seksjonar med hardrock som minnar om tidleg Queen, i tillegg til ein tekst som er delvis inspirert av sjukdomen til songaren Freddie Mercury. Sjølv om mediapåstandar om helsa hans vart avvist på det sterkaste, var han no alvorleg sjuk av AIDS, og han døydde til slutt av sjukdomen i november 1991, ti månader etter at singelen kom ut.
Låtskriving
«Innuendo» var sett saman som eit «puslespel». Eit tema går att (med ein boléro-aktig rytme) byrja som ein jam mellom May, Deacon og Taylor, Mercury la så til melodi og noko tekst, som vart skrive ferdig av Taylor.
Den midtre delen var hovudsakleg Mercury sitt verk, i følgje eit intervju med May i oktober 1994 i Guitar Magazine. Han inneheld ein flamenco-gitarsolo, etterfølgd av eit klassisk inspirert mellomspel, og så soloen igjen framført på elektrisk gitar. Denne seksjonen er særleg kompleks, med eit mønster i tre takter i 5/4-takt (ganske uvanleg i popmusikk) etterfølgd av fem takter i den meir vanlege 3/4-takten. Slutten av flamenco-gitarstilen er basert på 5/4-takten, men vert spelt i 6/4-takt.
Mellomspelet («You can be anything you want to be») består av sofistikert orkestrering, skapt av Mercury og produsenten David Richards med den populære synthesizeren Korg M1. Mercury hadde arrangert og vore medarrangør for orkester i solokarrieren, og avslutta det førre Queen-albumet med sporet «Was It All Worth It», som inneheldt eit Gershwin-aktig mellomspel, òg framført på ein M1-synth.
Bidraget til Steve Howe
Steve Howe har sagt at han var «så stolt» over å ha spelt på plata, og han var den einaste gitaristen utanom Brian May som har spelt på ein Queen-song. Howe og Mercury hadde vore vener i fleire år, sidan dei ofte møtte kvaranre i Townhouse Studios i London. Yes hadde spelt inn Going for the One i Mountain Studios i 1976–77 kort tid før Queen kjøpte det sveitsiske studioet, og debutalbumet til Asia vart produsert av lydteknikaren til Queen, Mike Stone.
I ein pause frå innspelinga i Geneve, køyrde Howe til Montreux og stoppa for å ete lunsj. Der møtte han Martin Gloves som hadde arbeidd for Yes før, og no var utstyrsansvarleg for Queen. Gloves fortalte at Queen var i studio. Howe vitja dei i studio og Mercury spurde han om han ville spele noko gitar (i følgje produsenten David Richards, som hadde arbeidd med Yes tidlegare). Ein annan versjon er at Brian May føreslo at han skulle spele flamenco-biten. Då Queen spurde Howe om han ville spele på tittelsporet, så spurde han dei forsiktig om dei hadde gått frå vettet. Heile bandet måtte overtyde han.
"I studioet var Freddie, Brian og Roger. Dei sa: ‘La oss spele albumet for deg’. Eg høyrde det sjølvsagt for første gongen […] Og dei sparte sjølve «Innuendo» til slutt. Dei spelte han og vart heilt blåst i bakken. Alle av dei sa: ‘Me vil at du skal spele noko vanvittig spansk gitar over dette. Improviser!’ Eg byrja å leike med gitaren og det var ganske vanskeleg. Etter eit par timar tenkte eg ‘Eg har teke ein større bit enn eg kan tyggje her’. Eg måtte lære meg litt av strukturen, finne ut av akkordrøtene, du måtte vite kvar du skulle hen. Men det gjekk mot kveld, og me dreiv på, og det vart ganske så morosamt. Me hadde ein flott middag, me gjekk attende til studio og høyrde på. Og dei sa: ‘Det er flott. Det er det me ville ha’."
Musikkvideo
Det vart laga ein særs utførleg musikkvideo til singelen som kom ut 23. november 1990. Han bestod av ein kombinasjon av animasjon, animert med rotoskop og plastillinfigurar, som minna om plateomslag i ein detaljert miniatyrkino. Bandmedlemmane er berre til stades som illustrasjonar og bilete, hovudsakleg teke frå tidlegare Queen-videoar (som på «The Miracle», «Scandal», «Breakthru», «The Invisible Man», «I Want It All», og klipp frå «Live at Wembley Stadium 1986»), på ein kinoskjerm på liknande måte som filmen Nineteen Eighty-Four, der Mercury er teikna i stilen til Leonardo da Vinci, May som victoriansk etsing, Taylor i stilen til Jackson Pollock, og Deacon i stilen til Pablo Picasso. Han inneheldt òg ein montasje av historiske bilete. Produksjonsselskapet DoRo (som hadde produsert videoar for alle singlane deira frå Innuendo) vann ein Monitor Award for beste utføring i musikkvideo.
Andre versjonar
Songen og delar av Led Zeppelin-songane «Kashmir» og «Thank You» var framført av frontmannen i Zeppelin, Robert Plant, med dei tre overlevande medlemmane av Queen (May, Taylor og Deacon) på The Freddie Mercury Tribute Concert i 1992 på Wembley Stadium. «Kashmir» hadde vore ei av inspirasjonskjeldene for «Innuendo». Songen vart ikkje med på DVD-utgåva etter Plant sitt ønske, fordi han gløymde delar av teksten og vokalen hans var, i følgje han sjølv, ikkje heilt på topp.
Waddy Wachtel
Robert «Waddy» Wachtel er ein USA-amerikansk musikar, låtskrivar og plateprodusent, mest kjend som gitarist. Lidenskapen til Wachtel for musikk og måten han lett tilpassar seg forskjellige musikkstilar har gjort han til ein særs etterspurt studiomusikar gjennom karrieren sin, og han har spelt med mange rockemusikarar som Linda Ronstadt, Stevie Nicks, Keith Richards, James Taylor, Iggy Pop, Warren Zevon, Bryan Ferry, Michael Sweet og Jackson Browne, blant andre, både i studio og på turné.
Biografi
Wachtel vart fødd Robert Wachtel og voks opp i Jackson Heights i Queens i New York City. Det uvanlege kallenamnet hans fekk han i tidleg alder. Han braut gjennom i musikkindustrien tidleg i 1970-åra, då Warren Zevon, musikalsk leiar for the Everly Brothers, hyrte han som gitarist i bandet til duoen. Han spelte gitar med Everly Brothers i 1972 på albumet Stories We Could Tell. Det neste albumet han deltok på kom tre år seinare med Kenny Rankin sitt Inside. I 1976 kom det store gjennombrotet hans, då han spelte på fire hitalbum: Maria Muldaur sitt Sweet Harmony, John David Souther sitt Black Rose, James Taylor sitt In the Pocket og Zevon sitt Warren Zevon. I 1977 spelte han på Linda Ronstadt sin Simple Dreams og Randy Newman sitt Little Criminals. I 1978 spelte han gitar på nok eit hit album av Ronstadt, Living in the USA, i tillegg til soloprosjektet til Grateful Dead-medlemmet Bob Weir, Heaven Help the Fool, og han produserte Bryan Ferry sitt The Bride Stripped Bare. I tillegg spelte han på Zevons sitt Excitable Boy, som han òg var medprodusent på, og han var medlåtskrivar på hitten «Werewolves of London». Han heldt fram å spele med kremen av artistar frå Sør-California og andre musikarar i 1979, mellom anna på Taylor sitt Flag, Newman sitt Born Again, Souther sitt You're Only Lonely, og Bonnie Raitt sitt The Glow.
I 1980 tok Wachtel eit steg vidare og danna gruppa Ronin med Dan Dugmore, Rick Marotta, Don Grolnick og Stanley Sheldon, og han skreiv songar og spelte gitar på debutalbumet til bandet, som kom ut på Mercury Records. ALbumet selde dårleg, medan Wachtel heldt fram å spele for andre artistar. Det året spelte han på Zevon sitt Bad Luck Streak in Dancing School og Ronstadt sitt Mad Love. I 1981 var han medlåtskrivar på «Her Town Too» med Taylor og Souther for Taylor-albumet Dad Loves His Work. Singelen nådde topp 10 i USA. Same året spelte Wachtel på hitalbumet til Kim Carnes, Mistaken Identity og starta eit langvarig musikalsk forhold med Stevie Nicks, då han spelte på det første soloalbumet hennar, Bella Donna, som òg nådde toppen av albumlista i USA. Han vart òg med i turnébandet hennar. I 1982 spelte han på album som Karla Bonoff sitt Wild Heart of the Young, the Motels sitt All Four One, det første soloalbumet til Don Henley, I Can't Stand Still, og Ronstadt sitt Get Closer. Arbeidet hans med Nicks i midten av 1980-åra tok mykje av tida si, men i tillegg til å spele for henne, spelte han på somme andre album òg, som Joe Walsh sitt You Bought It - You Name It og the Motels sitt Little Robbers i 1983, Steve Perry sitt Street Talk og Henley sitt Building the Perfect Beast i 1984, Walsh sitt The Confessor og Rosanne Cash sitt Rhythm & Romance i 1985, Jackson Browne sitt Lives in the Balance og Graham Nash sitt Innocent Eyes i 1986, og Zevon sitt Sentimental Hygiene, Cher sitt comeback-album og Dolly Parton sitt Rainbow i 1987.
Då Nicks byrja å turnere med Fleetwood Mac igjen, vart Wachtel igjen meir aktiv som studiomusikar i 1988. Han produserte the Church sitt hitalbum, Starfish og utvikla eit nytt samarbeid då han spelte på det første soloalbumet til Keith Richards, Talk Is Cheap. Han var òg med Richards på scenen. I 1989 spelte han gitar på album av fleire kjende namn, som Nicks med The Other Side of the Mirror, Henley med The End of the Innocence, Cher med Heart of Stone go Zevon med Transverse City. I 1990 spelte han for fleire nye artistar. I tillegg til at han produsert the Church sitt Gold Afternoon Fix, spelte han på Iggy Pop sitt Brick by Brick, Bob Dylan sitt Under the Red Sky og Hall and Oates sitt Change of Season. I 1991 spelte han med Walsh (Ordinary Average Guy) og Zevon (Mr. Bad Example) i tillegg til Bob Seger (The Fire Inside) og Rod Stewart (Vagabond Heart).
Utover i 1990-åra spelte Wachtel stadig i studio og nokre av artistane han spelte for var Tracy Chapman (Matters of the Heart), Richards (Main Offender), Ringo Starr (Time Takes Time) og Tom Waits (Bone Machine) i 1993, Browne (I'm Alive), Melissa Etheridge (Yes I Am), Bruce Hornsby (Harbor Lights) og Nicks (Street Angel) i 1995, Aaron Neville (Tattooed Heart) Newman (Faust), John Prine (Lost Dogs and Mixed Blessings) og Brian Wilson (I Just Wasn't Made for These Times) og i 1996 Browne (Looking East) og Neil Diamond (In My Lifetime). I 1996 spelte han og for komikaren Adam Sandler på What the Hell Happened to Me?, der han var arrangør og musikalsk leiar. Han turnerte òg med Sandler og byrja å arbeide i filmane til Sandler, mellom anna The Waterboy (1998), der han var medlåtskrivar på songen «New Year's Eve» Med Joe Walsh.
Wachtel nådde eit slags høgdpunkt i karrieren i 1997 då han spelte på the Rolling Stones-albumet Bridges to Babylon, same året som han spelte på Sandler sitt What's Your Name, George Thorogood sitt Rockin' My Life Away, the Bee Gees sitt Still Waters og eit album av the Wilsons. I 1998 spelte han med Johnny Rivers (Last Train to Memphis) og Ronstadt (We Ran, der han skreiv songen «I Go to Pieces»). I 1999 spelte han på det posthume albumet til Michael Hutchence og med nyare artistar som Janice Robinson på debutalbumet hennar, The Color Within Me. Han gav òg ut eigne songar på mp3.com.
Grex Vocalis
Grex Vocalis ('Den syngande hjorda') er eit norsk kammerkor stifta i 1971 av Carl Høgset som framleis er dirigent for koret. Repertoaret spenner frå renessansen til norsk samtid. Koret har vunne fleire internasjonale korkonkurransar og tre Spellemannprisar (1977, 1983, 2006).
Koret samarbeidde frå 1984 med Arne Nordheim og har spelt inn og framført fleire av verka hans. Dei har òg samarbeidd med komponistar som Knut Nystedt, Trond Kverno og Terje Rypdal.
Songen Honky Tonk
«Honky Tonk» er ein rhythm and blues-instrumental skriven av Billy Butler, Bill Doggett, Clifford Scott og Shep Shepherd. Doggett spelte inn songen i to delar og gav han ut på singel i 1956. Songen låg på andreplassen av Billboard Hot 100 i tre veker, og var den største R&B-hitten det året. Han låg 13 veker på toppen av R&B-lista. «Honky Tonk» vart signaturlåten til Doggett og ein R&B-standard spelt inn av mange andre artistar.
James Brown-versjonen
I 1972 spelte James Brown inn «Honky Tonk» med bandet sitt The J.B.'s, som var oppført som «The James Brown Soul Train». Songen kom ut i to delar og nådde sjuandeplassen på R&B-lista og 44. plassen på poplista.
Festós
Festós (gresk Φαιστός) er ein kommune i periferieininga Iráklio i periferien Kreta i Hellas. Górtyna ligg sørvest for Iráklio og grensar i nordvest mot periferieininga Réthymno. I sør ligg Libyahavet. Kommunen har namn etter den arkeologiske funnstaden Faistos.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Discovery Hut
Discovery Hut var ei hytte bygd av Robert Falcon Scott under Discovery-ekspedisjonen i 1902 og ligg på Hut Point på Ross Island ved McMurdo Sound i Antarktis. Både den amerikanske McMurdo-basen og den newzealandske Scott-basen ligg alle på Hut Point i nærleiken av hytta. Discovery Hut ligg berre 300 meter frå McMurdo-basen.
Discovery-ekspedisjonen 1901-1904
Discovery Hut vart teikna av professor Gregory og prefabrikkert av James Moore frå Sydney før ho vart ført sørover på skuta.
Ein kross vart reist på åsen bak Discovery Hut til minne om George Vince som døydde i ei ulukke under ekspedisjonen i nærleiken i 1904. Alt utstyr vart fjerna frå hytta då ekspedisjonen drog frå plassen.
Den britiske antarktisekspeidsjonen 1907–09
Då Ernest Shackleton kom attende til McMurdo Sound i februar 1908 oppdaga han at døra hadde brote ope, truleg under ein sørleg snøstorm, og stod fast i snøen frå både inn- og utsida. Ein måtte derfor ta seg inn eit av vindauga. Han nytta hytta på våren, september og oktober 1908, som lagerhus for store mengder utstyr, mat og olje som han skulle nytte i eit forsøk på å nå Sørpolen. Etter å ha måtte snu litt mindre enn 100 nautiske mil før polen, kom dei seg så vidt attende i live. Natt 3. mars 1909 kom polgruppa attende, etter å ha vore borte i 128 dagar. Ein mann måtte ha umiddelbar legehjelp så Shackelton prøvde å sette fyr på den nærliggande Magnetic Hut i håp om å trekkje til seg merksemd frå skipet, men klarte ikkje å få fyr. Han fekk fyr i ein karbid og skipet berga dei.
Den britiske antarktisekspeidsjonen 1910-1913
Då Terra Nova-ekspedisjonen reiste sørover frå hytta til Robert Scott ved Cape Evans i 1911 fann dei Discovery Hut full av snø og is i lag med forsyningane som var att etter 1903. Discovery Hut vart rydde og nytta i 1911 og 1912 i førebuinga og som samlingspunkt for medlemmane under Terra Nova-ekspedisjonen på veg sørover til polen frå hytta til Scott ved C
Endurance-ekspedisjonen 1914-1917
Hytta vart nytta igjen av gruppa som vitja Rosshavet under Endurance-ekspedisjonen. Snøen vart fjerna og ekstra forsyningar sett inn. Depotutlegginga til 80º i januar-mars 1915 var prega av mange problem. Alle dei ti hundane som var med på reisa omkom på veg attende. Då heile gruppa var samla att ved Hut Point den 25. mars 1915 var mennene utslitne og forfryste, og leiaren deira Aeneas Mackintosh hadde lite tillit att. Tilhøva på sjøisen i McMurdo Sound gjorde reisa attende til Cape Evans umogeleg, så gruppa var stranda her fram til 1. juni 1915 i spartanske tilhøve og avhengige av selkjøt og spekk for brensel.
Fleire menn var igjen stranda ved Hut Point etter den andre depotutlegginga. Dette byrja i september 1915 og i mars 1916 hadde Mackintosh, Spencer-Smith og Hayward kollapsa og klarte ikkje å gå. Dei tre andre mennene var framleis oppegåande, men no for svake til å dra med seg dei tre invalide, så den 8. mars 1916 valde Mackintosh frivillig å vere att i teltet, medan dei andre prøvde å nå Hut Point. Ein dag seinare døydde Spencer-Smith av utmatting og skjørbuk, og vart gravlagd. Joyce og Wild nådde Hut Point med Hayward den 11. mars og gjekk tilabke etter Mackintosh. 16. mars nådde heile den overlevande gruppa hytta. Dei fem overlevande kom seg sakte på ein diett av selkjøt. Isen var for tynn til at dei riskerte den siste reisa til Cape Evans, men etter dag ut og dag inn med den same maten og den same hytta, valde Mackintosh og Hayward den 8. mai å krysse isen og gå til Cape Evans. Dei vart aldri sett igjen. Richards, Joyce og Wild venta til 15. juli før dei gjekk til Cape Evans. Selspekk som vart nytta til oppvarming har ført til mange flekkar på veggane inne i hytta.
Bevaring og
Etter at Shackelton forlet hytta i 1917 stod ho urørt fram til 1956 då amerikanarar frå Operasjon Deep Freeze grov ho fram av snø og is. Ho vart funnen i særs god stand og inneheld mykje frå dei tidlegare ekspedisjonane. Somme lekamar vart tekne som suvenirar, men hytta har stort vore som ho var i 1917.
New Zealand og Storbritannia har stundom restaurert hytta sidan 1970-åra, stort sett ved å fjerne snø og is.
Sjølv om mat vert bevart i låge temperaturar og tørre klima, skjer det likevel nedbryting. Vitjande har skildra selkjøtet i hytta som særs stinkande, og ein er uroa over at hytta er råka av sopp. Både hytta til Scott og Shackelton-hytta er sett på World Monuments Watch si liste over dei 100 mest truga stadane.
The Ride av Rafał Brzozowski
Om songen
«The Ride» er skriven av det svenske låtskrivarlaget Joakim Övrenius, Thomas Karlsson, Clara Rubensson og Johan Mauritzson. Songen vart internt vald av Telewizja Polska til å representere Polen i Eurovision Song Contest. Songen vert framført av songaren og tv-programleiaren Rafał Brzozowski, og den vart utgjeven 12. mars 2021. Ein musikkvideo til songen vart utgjeven same dag og var spela inn i Neon Muzeum i Warszawa. Musikkvideoen er regissert av Pascal Pawliszewszki.
Eurovision Song Contest
«The Ride» var det polske bidraget i Eurovision Song Contest 2021. Polen vart trekt til å delta i den andre semifinalen som vart arrangert i Rotterdam Ahoy i Rotterdam i Nederland torsdag 20. mai. Songen vart nummer 14 av 17 i semifinalen med 35 poeng. Sidan det berre var dei ti beste som gjekk vidare til finalen, kvalifiserte den seg ikkje til finalen laurdag 22. mai.
Sceneframsyninga til Brzozowski i Rotterdam var regissert av kunstnarisk ansvarleg Mikołaj Dobrowolski, medan Agustin Egurrola stod som ansvarleg for koreografien.
Rune Gjeldnes
Då Gjeldnes og Larsen kryssa Grønland på langs ville dei at det skulle vera så likt ein marinejegaroperasjon som råd; både bruk av luft, hav og land. Utruleg nok fekk dei lov til å verta transportert med eit av MJK sine spesialbygde Herculesfly. Etter klargjering med Grønland, hoppa Gjeldnes og Larsen ut med fallskjerm i 1996. I den augneblinken gjekk operasjonen frå å vera ein militær operasjon over til ein sivil ekspedisjon. Dei nådde havet i sør, etter å ha gått eit par timar, og padla med kajakk til det sørlegaste punket, Kapp Farvel. Herifrå starta dei å gå på ski nordover, med tung sekk og pulk. Mat og energibruk var viktig på turen; Gjeldnes og Larsen sendte inn prøvane sine til Forsvaret for vidare forsking. Gjeldnes forbrann om lag 9000 kcal dagleg, medan Larsen brukte 12000 kcal. Dei klarte derimot ikkje å få i seg meir enn 6000 kcal kvar dag; og Gjeldnes gjekk ned 2 kilo under ekspedisjonen.
Fylkesveg 403 i Oppland
Fylkesveg 403 i Oppland går mellom Hundorp og Sørjordet i Sør-Fron kommune. Vegen er 6,8 km lang.
Rune Gjeldnes
I 2000 kryssa han i 2000 polhavet frå Severnaja Zemlja i Russland via Nordpolen fram til Cape Discovery i Canada saman med Torry Larsen.
Han vart den fyrste som har kryssa båe polane utan assistanse, og står òg registrert med den lengste skituren i verda på 4804 km etter at han kryssa Antarktis åleine i 2005/2006.
NM i friidrett 1988
Noregsmeisterskapen i friidrett 1988, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Byrkjelo stadion på Byrkjelo i Gloppen kommune dagane 14.-16. august 1988. Breimsbygda Idrettslag arrangerte meisterskapen.
100 m
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
3 000
<br style="clear:both;" />
100 m hekk
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Shackletonisen
Shackletonisen er ein stor isbrem ved kysten av Aust-Antarktis som strekkjer seg kring 384 km (95E til 105E) langs kysten, og kring 145 km ut i havet i vest og 64 km i aust. Han dekkjer eit område på kring 33 820 km². Han er ein del av Mawsonhavet og skil Queen Mary Coast i vest frå Knox Coast i Wilkes Land i aust. Isbremmen vart oppdaga av USEE under Charles Wilkes, som kartla delar av han frå «Vincennes» i februar 1840. Han vart utforska av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen under Douglas Mawson (1911-14), som namngav han etter sir Ernest Shackleton. Isbremmen vart kartlagt i større detalj i 1955, ved hjelp av flyfoto tekne av US Navy Operasjon Highjump i 1946-47. Den sovjetiske ekspedisjonen i 1956 kartla isbremmen ytterlegare austover frå Scottbreen til ein ein del av denne isbremmen.
Korona i geologi
Korona er i geologi ein bergartsstruktur der éit eller fleire mineral ligg omkring eit anna som tydelege, konsentriske sonar.
Lommedalen kyrkje
Lommedalen kyrkje er ei arbeidskyrkje i Bærum kommune, Viken fylke.
Kyrkja vart teikna av Lille Frøen Arkitekter og oppført i 1994–95. Ho har rektangulær form (langkyrkje).
Trond Helleland
Trond Helleland er ein norsk politikar frå Høgre. Han har sete på Stortinget for Buskerud fylke sidan 1997, etter å ha vore vararepresentant sidan 1989. Helleland er utdanna statsvitar frå Universitetet i Oslo, og har arbeidd som konsulent i Buskerud fylkeskommune. Han var medlem av Drammen bystyre frå 1995 til 1999, og av Buskerud fylkesting frå 1987 til 1995, dei fire siste åra også i fylkesutvalet.
Han var formann i Unge Høgre 1986–1988, leiar av Buskerud Høgre 1990–1998, og i kraft av dette, medlem av Høgres sentralstyre i periodane 1986–1988 og 1990-1998. Han har vore medlem av Kringkastingsrådet og ei rekkje andre offentlege utval.
Trond Helleland er gift med stortings- og partikollega Linda Cathrine Hofstad Helleland frå Sør-Trøndelag. Han er også nevø av tidlegare stortingsmann Hallgrim Berg og oldebarn til tidlegare stortingsmann Johannes Helleland.
Slavaisen
Slavaisen er ein isbrem langs kysten av Antarktis mellom Mawson Peninsula og Cape Andreyev. Isen vart fotografert frå lufta under U.S. Navy (USN) Operasjon Highjump i 1947. Området vart fotografert i 1958 av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen (SovAE) som gav namnet «Zaliv Slava» til den breie, opne bukta som ligg føre isen. Dette namnet vart tilrådd av ANCA for isbremmen, kalla opp etter den sovjetiske kvalfangstflotiljen Slava.
Victor Amadeus II av Sardinia
Victor Amadeus II var hertug av Savoie frå 1675 til 1730. Han hadde òg titlane marki av Saluzzo, hertug av Montferrat, prins av Piemonte, greve av Aosta, Moriana og Nizza. Ludvig XIV av Frankrike arrangerte ekteskapet hans for å halde ein fransk påverknad i hertugdømet, men Victor Amadeus braut likevel raskt bort frå påverknaden til Frankrike. Då faren døydde i 1675, tok mora over som regent i namnet hans, sidan han då berre var ni år gammal, og hadde makta de facto fram til 1684 då Victor Amadeus nekta ho å styre staten vidare. Etter å ha kjempa i den spanske arvefølgjekrigen, vart han konge av Sicilia i 1713, men vart tvungen til å endre tittelen og i staden verte konge av Sardinia som dei direkte etterkomarane hans krev som ein del av kongedømet Italia. Victor Amadeus etterlet seg mange kulturelle inntrykk i Torino då han bygde om kongepalasset i Torino, Venariapalasset, Palazzina di caccia of Stupinigi samt bygde Superga-basilikaen der han er gravlagd.
Jar kyrkje
Jar kyrkje er ei langkyrkje i Bærum kommune, Viken fylke. Kyrkja vart teikna av Dagfin Morseth, Mads Wiel Gedde, Peer Qvam, som vann ein konkurranse i 1938. Likevel vart ikke kyrkja bygd før i 1958–61, med Qvam som utførande arkitekt.
Siobhan Maher Kennedy
Siobhan Maher er ein engelsk songar og låtskrivar. Ho var solovokalist for det Liverpool-baserte bandet River City People på slutten seint i 1980- og tidleg i 1990-åra. Bandet gav ut to studioalbum, Say Something Good og This Is The World.
Jar kyrkje
Qvam har òg laga teikningar til innreiinga.
Siobhan Maher Kennedy
Ho er dotter av radioprogramleiaren Billy Maher.
Camborne
Camborne (kornisk Cambron) er ein by i Cornwall, England. Han var tidlegare administrasjonssenter for distriktet Kerrier, og var tidlegare ein industriby. Byen inngår i eit urbant område saman med Pool og Redruth, som til saman har omkring 45 000 innbyggjarar. På 1700-talet var Camborne eit sentrum for tinn- og koparindustrien.
Gruva Dolcoath var med omkring 1050 meter i mange år den djupaste gruva i verda. Han var òg, inntil han vart nedlagt i 1921, ei av dei eldste som var i drift. Den siste tinngruva i Europa, South Crofty, låg òg i Camborne, og vart nedlagt i 1998. Det var òg mykje annan industri relatert til gruvene i Camborne, blant anna selskapet Holmans, som var den største produsenten til grevskapet av industriutstyr. Holmans eksisterer no som eit mindre selskap under namnet CompAir, og er den største leverandøren av kompressorutstyr i Storbritannia.
Etter mange år med økonomiske vanskar har Camborne, Pool og Redruth sett i gang (2004) eit stort gjenopplivingsprosjekt kalla CPR Regeneration (i tillegg til å vere initialane til byane er òg CPR ei forkorting for hjartemassasje og kunstig andedrått). Ei investering på 150 millionar pund frå den britiske regjeringa, skal gje 4000 nye jobbar og auke løna i området med 15%.
Camborne School of Mines (grunnlagd 1888) er han einaste utdanningsinstitusjon for bergverksarbeidarar i Storbritannia. Han er ein del av University of Exeter in Cornwall, og held no til på campusen til universitetet i Tremough.
I 1921 vart det funne restar etter ein romersk villa på Magorgarden i Illogan rett ved Camborne. Dette er den einaste større romerske funnstaden i Cornwall.
Snezjinsk
Snezjinsk (russisk Сне́жинск) er ein lukka by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 50 000 innbyggjarar. Byen vart grunnlagt i 1957 og var kjent som Tsjeljabinsk-70 fram til 1991. Han fekk bystatus i 1993.
Snezjinsk er eit av to senter for det russiske atomprogrammet (det andre er Sarov) og er bygt opp rundt eit stort forskingsinstitutt—«Det all-russiske vitskaplege forskingssenteret for teknisk fysikk—Føderalt kjernefysisk senter».
Elddans
Elddans er ein type opptreden der ein bruker eld på ulike måtar. Han omfattar vanlegvis utstyr med ein eller fleire veiker som er utforma for å oppretthalde ein flamme som er stor nok til å skape ein visuell effekt. Det finst ulike former for elddans frå mange ulike kulturar rundtom i verda.
Historie
Ein av dei eldste omtalane av framsyning med eld er frå Simchat Beit HaShoeivah-seremonien under sukkot i den andre tempeltida til jødane i Jerusalem ca. år 10-70. Det blir sagt om rabbinaren Simeon ben Gamaliel at han under feiringa av vasshentinga tok han åtte flammande faklar og kasta dei opp i lufta – han kasta ein og fanga ein, og dei rørte aldri kvarande.
Pasteurisering
Pasteurisering er ein prosess for varmebehandling av ulike produkt, særleg næringsmiddel som mjølk, for å sikra dei mot overføring av patogene og andre bakteriar, virus og enzym. Metoden blei utviklet kring 1853 av den franske forskaren Louis Pasteur, som har gjeve han namn.
Elddans
Historie
På Bali har engeldansen og elddansen, som ofte blir framførte for turistar, også gammalt opphav. Dei oppstod frå eit transeritual kalla sanghyang, som blei utført for å halda vekke hekseri under epidemiar. Dansen er også kjend som «hestedansen», og blir framført av menn som held stokkar som symboliserer hestar, og utfører hopp kring brennande kokosnøttskal og gjennom flammane.
Siddha-jatar frå Tharørkenen i India framfører tradisjonelle elddansar under vårfestivalen sin. Ein dansar til musikk frå trommer og behr. Menn kan også framføra ein dans der dei går på varm trekol som er att etter eit stort bål. Dei hoppar ut og inn av bålet og sparkar i det glødande kolet, slik at det oppstår mange gneistar. Kvinner kan dansa medan dei balanserer flammande tinnkrukker på hovudet. Også desse rituala blir ofte framførte for turistar.
Det er også blitt dansa med eld blant polynesarar. Samoisk eldkniv oppstod av ein eldre knivdans (ailao) på 1900-talet. Sameleis blei maoriske poi-framsyningar, med ein ball på ein snor, utvikla til eldpoi.
Moderne elddans
I moderne tid er framføringar med eld og lys blitt populære sidan rundt midten av 1990-talet. Ein kan ha eldframsyning ar på rave-tilstellingar, nattklubbar, strandfestar og musikkfestivalar. Ein festival der bruk av eld til underhaldning er særskild er Burning Man i Nevada. Ein kan også opptre med forma på andre tilstellingar, som festar og gatemesser, og i samband med oppsending av fyrverkeri.
Utstyr
Det finst mange typar utstyr som er spesielt utforma for elddans, som faklar, eldstavar, eldpoi, eldpiskar og eld-rockeringer.
Brennstoff
Nesten all moderne elddans bruker flytande brennstoff i ein veike. Det finst mange brennstoff ein kan bruka, med ulike spesifikke eigenskapaer. Eldutøvarar vel brennstoff eller brennstoffblandingar basert på tryggleik, kostnad, tilgang og ønsk for ulike eigenskapar ved stoffet, som for eksempel fargen på flammen og flammetemperaturen. Det er også en viss geografisk variasjon i kva brennstoff ein bruke, på grunn av lokal tilgang. Nokre amerikanske brannutøvare bruker white gas (petroelumnafta), men dei fleste bruker andre brennstoff på grunn av det låge flammepunkt til stoffet. Britiske utøvarar bruker parafin eller the petroleumnafta.
Tryggleik
Framføringar med eld er farlege i seg sjølv, og berre nøye bruk av rekvisittene, oppbevaring av drivstoffet og utøving på passande stader gjer at ein minimerer risikoen. Brannforsikringer kan kreva at eldutøvarar har tilgang på brannslokkingsapparat, brannteppe eller anna branntryggleiksutstyr.
Opplæring
Det blir halde arrangement i ulike delar av verda som driv opplæring i elddans og gjenstandmanipulering. Desse arrangementa kan vera eldfestivaler eller workshops ved sjonglering- eller musikkfestivaler, og er populære i USA, Canada, Storbritannia og Australia.