cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irak-krigen
Irak-krigen var ein krig som byrja 20. mars 2003, då styrkar frå ein koalisjon leidd av USA under George W. Bush invaderte Irak og styrta Saddam Hussein. Krigen slutta offisielt den 31. august 2010, då den dåverande presidenten i USA, Barack Obama erklærte at alle stridshandlingar skulle avsluttast. Dei siste amerikanske styrkane forlét landet den 18. desember 2011. Etter dette har det framleis funne stad ei rekkje valdshandlingar mellom indre grupper i Irak.
Krigføringa var svært omstridd. Før invasjonen hevda styresmaktene i USA og Storbritannia at Irak hadde masseøydeleggingsvåpen og utgjorde eit trugsmål mot dei sjølv eller deira allierte. Dette synet fekk ikkje støtte i tryggingsrådet i SN, og ettersom Irak ikkje hadde gått til åtak mot USA, braut invasjonen folkeretten. Det blei halde demonstrasjonar mot krigen over heile verda.
Bakgrunn
Irak-krigen kan reknast som eit framhald av tidlegare konflikter mellom Irak og USA, som den første og andre Golfkrigen, og er blitt kalla den tredje Golfrigen. Viktigare er likevel plassen i krigen mot terror, som USA byrja etter terroråtaka 11. september 2001. Åtak med miltbrann-infiserte brev i Washington i oktober 2001 retta søkelyset mot eit land som hadde hatt eit omfattande program for å utvikla av masseøydeleggingsvåpen på 1980- og 1990-talet, og som også hadde brukt kjemiske våpen. Irak hadde vore råka av internasjonale sanksjonar og under oppsyn av SN sidan den andre Golfrigen. Saddam Hussein hadde kasta våpeninspektørane ut av landet i 1998. Han blei også kopla til Osama bin Laden og al-Qaida-nettverket. Etter invasjonen fann ein aldri prov for masseøydeleggingsvåpen eller samarbeid med al-Qaida.
Forløp
Irak opna for våpeninspeksjon frå UNMOVIC hausten 2002. Det blei ikkje funne prov på at landet hadde masseøydeleggingsvåpen. USA la så fram ein rapport for tryggingsrådet til SN som slo fast at landet framleis hadde biologiske våpen og vidtrekkjande rakettar, og at det var fem år frå å utvikla kjernevåpen. Fleire land var kritiske til militær handling, og USA valde saman med Storbritannia og Spania å stilla eit ultimatum utan støtte frå SN: Landet ville gå til åtak mot Irak om ikkje Saddam Hussein og sønene hans forlét landet innan 48 timar frå 17. mars. USA byrja sin «Operation Iraqi Freedom» med å bomba Bagdad, halvannan time etter enden av tidsfristen.
Invasjonen fann stad 20. mars 2003, og møtte liten motstand. Allereie 9. april hadde amerikanske styrkar innteke Bagdad, og Saddam Hussein hadde flykta. 1. mai erklærte George W. Bush krigshandlingane som avslutta, og meinte neste fase skulle bestå av stabilisering. Saddam Hussein blei fanga ved Tikrit den 13. desember 2003. Han blei seinare stilt for retten i Irak og dømt til døden. Amerikanarar overlét styringa til irakarar, leidd av Iyad Allawi, i januar 2004.
Situasjonen i Irak var likevel alt anna enn stabil. Motstanden var stor, både mot okkupasjonsmakta og i høve til indre grupper. Militsar slost mot koalisjonsstyrkane og mot kvarandre. I tillegg til trugsmåla om vilkårleg vald og bombeåtak, leid befolkninga i Irak også under langvarig mangel på elektrisitet og vatn.
I løpet av 2004 fann to store slag stad i Fallujah. Det første var i april og det andre og blodigaste i november. Fleire hundre sivile, over tusen motstandssoldatar og over 100 koalisjonssoldatar døydde. 2004 var også året då amerikansk mishandling av fangar ved Abu Ghraib-fengselet utanfor Bagdad blei avslørt. Dette, saman med andre overgrep mot sivile, auka lokal og global misnøye med stoda i Irak.
I januar 2005 blei det gjennomført val på ny nasjonalforsamling. Valet blei boikotta av sunnimuslimar, slik at dei andre store gruppene i landet, sjiamuslimar og kurdarar, fekk mykje politisk makt. I 2005 fann det stad 478 sjølvmordsåtak i landet, det største talet noko år i krigen.
Bombeåtaket mot sjiaheilagdommen Al-Askaria i Samarra den 22. februar 2006 innleidde blodige gjengjeldingsaksjonar som førte til fleire hundre drap over dei neste dagane. Frykta for at Irak kunne gå inn i ein borgarkrig auka. For å få kontroll på situasjonen auka president Bush talet på amerikanske soldatar i Irak med 30 000 i første halvdel av 2007. Tidsrommet frå april til juni 2007 blei det dødelegaste for amerikanske soldatar, med 331 drepne. Den auka innsatsen, eit fornya samarbeid med lokale stammeråd og ein strategi som gjekk ut på å vinna tilbake omdømet frå befolkninga, fekk ned tala på drepne i 2008. Hausten 2008 blei USA og det irakiske parlamentet einige om ei gradvis tilbaketrekking som skulle fullførast i 2011. Koalisjonsstyrkane la vekt på å trena irakarar til å ta over tryggleiksoppgåvene i landet sjølve. 5. august 2007 hadde alle danske soldatar forlate Irak. Dei fleste britiske soldatane forlét landet 30. april 2009. I 2010 fekk den amerikanske operasjonen i Irak nytt namn, «Operation New Dawn», som symbol på at stridshandlingane var over. Ettersom ein ikkje hadde oppnådd nokon avtale om å la nokon amerikanarar vera att for å trena irakarar vidare, forlét dei siste amerikanske styrkane Irak den 18. desember 2011.
Følgjer
Då amerikanarar forlét Irak i desember 2011 hadde over 100 000 sivile irakarar døydd.. 4 487 amerikanske, 179 britiske og 139 andre koalisjonssoldatar døydde i løpet av konflikten. Fleire tusentals var skadde. I september 2012 blei framleis dødelege åtak førte inn på nettstaden Iraq Body Count. Ei ny studie estimerer at rundt 460.000 døydde i perioden frå 2003 til 2011, men talet er usikkert.
Bakening
Bakening eller Bakenin er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.
Rathenau
Rathenau kan vise til:
Fylkesveg 601
Fylkesveg 601 (Fv601) går mellom E16 og Undredal i Aurland. Veglengda er 6,2 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Æser
Æsene, eintal ås (norrønt ás, æsir) var gudeslekta dei fleste av dei norrøne gudane høyrde til. Åsgard fekk namn etter dei. Gudinnene mellom æsene vart kalla åsynjer. Dyrking av æsene kallar me åsatru.
Odin var konge over æsene, men Tor var truleg den som var mest dyrka av folket. Det finst mange spanande og morosame forteljingar om Tor, medan Odin gjerne vert skildra i dikt som ein forkledd vandringsmann som sit på eller søker kunnskap.
Æsene laut slåst med vanene, som var ei anna gruppe gudar. Dette kan minna om kampen til dei olympiske gudane mot titanane i gresk mytologi. Dei to gudetradisjonane har òg mange andre likskapar.
Karl Liebknecht
Karl Liebknecht var ein tysk kommunist og ein av grunnleggjarane av Spartakusforbundet og Kommunistische Partei Deutschlands. Han er òg kjend som antimilitarist.
Bakgrunn
Liebknecht vart fødd i Leipzig i ein sosialdemokratisk familie. Sjølv gjekk Karl Liebknecht i ei meir radikal retning i løpet av studietida i Leipzig og Berlin, der han vart marxist.
Etter studiar i jus og økonomi tok Liebknecht den juridiske doktorgrada i 1897, og byrja å arbeida som advokat i Berlin saman med broren Theodor Liebknecht. Liebknecht fungerte ofte som forsvarsadvokat for sosialistar og andre venstreradikale som var hadde vorte skulda for å smugla propaganda inn i Russland.
Politisk karriere
I 1900 gjekk Liebknecht inn i det tyske sosialdemokratiske partiet (SPD). I 1907 vart han fengsla i 18 månader på grunn av artikkelen «Militarismus und Antimilitarismus» (militarisme og antimilitarisme). Same år vart han vald inn i det prøyssiske parlamentet, trass i at sona dommen. Frå 1907 til 1910 var han òg president i den Sosialistiske Ungdoms-Internasjonalen, som han var med på å danna.
I 1912 vart Liebknecht vald inn i den tyske Riksdagen for SPD. Liebknecht gjekk mot tysk deltaking i første verdskrig, og var den 2. desember 1914 den einaste Riksdagsrepresentanten som røysta mot krigen. Han var heile tida kritisk innstilt til Karl Kautsky si leiing av partiet.
Samstundes danna Liebknecht saman med mellom anna Rosa Luxemburg Spartakusforbundet. Denne kommunistiske gruppa gav ut ei avis som vart kalla Spartakusbriefe (Spartakusbrev), ei avis som snart vart erklært ulovleg. Liebknecht vart arrestert og send til austfronten, der han tenestegjorde som ikkje-stridande.
I oktober 1915 fekk han venda attende til Berlin, men eit halv år seinare vart han igjen arrestert etter ein demonstrasjon i regi av Spartakistane. Han vart dømd til fengsel for høgforræderi, og sat fengsla heilt til oktober 1918. Rikskanslar Max von Baden sette då fri alle politiske fangar.
Liebknecht tok opp att det politiske arbeidet, og den 9. november eklærte Liebknecht Tyskland som ein sosialistisk republikk. I ettertid vert desse hendingane kalla den tyske novemberrevolusjonen.
I årsskiftet 1918/19 vart eit nytt kommunistparti (KPD) danna, og like etterpå prøvde Spartakistane å gripa makta i Berlin. Opprøret vart brutalt slege ned, og Liebknecht og dei andre opprørsleiarane vart fanga av høgreorienterte Freikorps (frikorps). Liebknecht vart hardt torturert, og døydde den 15. januar.
Nipp
Nipp er dei periodane i tidvassyklusen der skilnadane mellom flod og fjøre er minst. Dei oppstår kvar fjortande dag, kring tida med halvmåne.
Nippfjære eller nippfjøre er den høgaste fjøra i syklusen.
Kuzma Petrov-Vodkin
Liv og gjerning
Petrov-Vodkin vart fødd byen Khvalynsk (i dagens Saratov oblast), der faren var skomakar. På 1890-talet studerte han målarkunst og teikning i Samara, vidare 1895-97 på sentralskulen for teknisk teikning i St. Petersburg. Seinare flytta han til Moskva, der han studerte hos Valentin Serov og særleg Konstantin Korovin på Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. År 1901 heldt han fram studiet i München. 1904 fullførte han studiane i Moskva og for til Paris, for å gå i privatlære. Han la også ut på studieferder til Italia og Nord-Afrika.
I sovjet-tida arbeidde Petrov-Vodkin mykje som grafikar og dramatikar. Kunstverka hans frå denne tida er mørkare, ofte haldne i ein stil som kan minne litt om bysantisk kunst og ikonmåling. Han forfatta dessutan forteljingar og småstykke, samt teoretiske skrifter.
Frå 1918 til 1933 underviste han i det Frie Statlege Kunstpedagogiske Atelier i Petrograd (Leningrad).
I 1927 vart han diagnostisert med tuberkulose og måtte etter kvart meir eller mindre gje opp målinga. Han skreiv i denne tida tre halvt sjølvbiografiske bøker, som alle nådde ein stor lesekrins.
Lauwers
Lauwers er ei elv i Nederland. Ho dannar grensa mellom provinsane Friesland og Groningen. Frå 730-åra til Widukind sitt nederlag i 785 danna ho ein del av grensa til Frankarriket.
Lauwers vert først ei større elv etter ho mottar sideelva si, Oude Vaart, nær Schalkendam. Vidare nedover deler Lauwers seg i to greiner, den frisiske Oude Lauwers og Zijldiep i provinsen Groningen.
Lauwers munnar ut i Vadehavet i ein kanal mellom øyane Schiermonnikoog og Rottumerplaat/Rottumerkoog.
Fylkesveg 6470
Fylkesveg 6470 går mellom Nord-Dyrøy og Sula i Frøya kommune. Vegen er 3,4 km lang utanom ferjestrekninga.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 437 i Sør-Trøndelag.
Aase Moløkken
Aase Moløkken er ein norsk politikar for Ap. Ho vart innvald på Stortinget frå Buskerud i 1981. Ho var vararepresentant i periodane 1973–1977, 1973–1981 og 1981–1985.
Baranskij
Baranskij er ein vulkan sentralt på øya Iturup i Kurilane i Russland.
Vinter-OL 1992
Vinter-OL 1992 vart avvikla i Albertville i Frankrike. Noreg reiste seg etter den magre innsatsen i 1988, og sanka 9 gull-, 6 sølv- og 5 bronsemedaljar. Gullmedaljane kom ved:
Takayuki Suzuki (1973)
Takayuki Suzuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Fylkesveg 602
Fylkesveg 602 (Fv602) går mellom Vangsnes og Feios i Vik. Veglengda er 7,7 km.
Springflod
Springflod er den høgaste floda i tidvasstabellane, og oppstår når sola og månen trekkjer vatnet i same retning. Same døgnet som det er venta springflod, er det venta at vass-standen er på det lågaste ved fjøre.
Fylkesveg 602
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Springflod
Springflod oppstår to gonger i månaden; ein til to dagar etter nymåne og fullmåne. Ved vår- og haustjamdøgn er skilnaden mellom flod og fjøre ekstra stor i springperioden. Grunna ein årleg variasjon vil springfloda vere aller høgst ved haustjamdøgn. Dersom verknaden frå vêret på vasstanden er stor og dette fell saman med springflod i denne perioden, kan det føre til ekstremt høg vasstand. Ein slik ekstremt høg vasstand kan også koma ved stormflod, som oppstår når (tilnærma) springflod fell saman med lågt lufttrykk og kraftig vind.
Kjelder
Springflod (tidevand) Tide
Värmlandsvisan
Värmlandsvisa eller Värmlandssongen, «Ack Värmeland, du sköna» er ein svensk fedrelandssong.
Songen har opphav i ein folkemelodi med røter tadisjonell svensk folkesong og ei hollandsk vise (O Nederland let op u saeck) som vallonarane tok med seg til Värmland på 1700-talet.
Teksten vart først skriven av Anders Fryxell i 1822 til skodespelet Värmlandsflickan. I 1846 skreiv Fredrik August Dahlgren to nye vers til songen, som vart bruka i songspelet Värmlänningarne. I dag er det mest vanleg å synge førsteverset etter Fryxell og dei to neste versa etter Dalgren.
Tekst
F. A. Dahlgrens versjon, frå songspelet Värmlänningarna (1846).
Første verset er skrive av Anders Fryxell. Her i modernisert rettskriving.
Donge
Donge er ei elv i provinsen Noord-Brabant i Nederland. Ho har utspringet sitt nær landsbyen Dongen og renn nordover til byen Geertruidenberg der renn saman med Amer og dannar Bergse Maas.
Värmlandsvisan
Tekst
«Ack, Värmeland, du sköna, du härliga land!
Du krona för Svea rikes länder!
Ja, om jag komme mitt i det förlovade land,
till Värmland jag ändå återvänder.
Ja, där vill jag leva, ja, där vill jag dö.
Om en gång ifrån Värmland jag tager mig en mö,
Olaug
Olaug er eit kvinnenamn sett saman av urnordisk ánu, 'forfedrar', og gammalgermansk liugan, 'lova under eid'. Olaug har namnedag den 24. april.
Värmlandsvisan
Tekst
I Värmeland är lustigt att leva och bo;
Olaug
Opphavlege former for namnet var Ólog eller Ólof, og det finst også som mannsnamna Olaf og Olav.
Värmlandsvisan
Tekst
det landet jag prisar så gärna.
Olaug
Bruk
Namnet var blant dei mest populære for norske jentebarn fødde på 1910-, 1920- og 1930-talet. I 2009 var det 3 809 kvinner i Noreg som heitte Olaug.
Värmlandsvisan
Tekst
så fasta som bergenas kärna.
Barkhatnaja Sopka
Barkhatnaja Sopka er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland ved elva Paratunka.
Värmlandsvisan
Tekst
Och var och en svensk uti Svea rikes land,
som kommer att gästa vid Klarälvens strand,
han finner blott bröder och systrar.
I Värmeland - ja där vill jag bygga och bo,
med enklaste lycka förnöjder.
Tsukioka Yoshitoshi
Tsukioka Yoshitoshi, også kalla Taiso Yoshitoshi eller berre Yoshitoshi, var ein japansk biletkunstnar. Han er vidt kjend som den siste store meisteren innan sjangeren ukiyo-e, ein japansk type tresnitt. Han verka innan to historiske periodar - slutten av Edotida og dei første åra av Meiji.
Amman
Amman (arabisk عمّان ʿAmmān) er hovudstaden og den største byen i Jordan. Han er det politiske, kulturelle og kommersielle senteret i yben og ein av dei eldste, kontinuerleg busette byane i verda. Stor-Amman har eit folketal på 2 842 629 (2010). Amman har i nyare år hatt ein økonomisk vekst som har vore langt større enn andre arabiske byar utanfor området kring Persiabukta. Amman er òg det administrative senteret i Amman guvernement.
Amman er eit stort turistmål i regionen og er særleg populær blant innbyggjarar rundt Persiabukta.
Merwede
Merwede er namnet på fleire stykke av Rhinen-Maas-Schelde-deltaet i Nederland. Maas renn i saman med Waal ved Woudrichem og dannar Boven-Merwede (Øvre Merwede). Eit par kilometer nedanfor deler ho seg i Beneden-Merwede (Nedre Merwede) til høgre og Nieuwe Merwede (Nye Merwede) til venstre. Alle desse er tidvasselvar. Nieuwe Merwede renn i saman med Bergse Maas nær Lage Zwaluwe og dannar estuaret Hollands Diep og skil øya Dordrecht frå Biesbosch nasjonalpark. Beneden Merwede deler seg i Noord og Oude Maas nær Papendrecht.
Tsukioka Yoshitoshi
Bakgrunn
Yoshitoshi var fødd i Shimbashi-distriktet i gamle Edo (noverande Tokyo). Fødenamnet hans var Owariya Yonejiro. Far hans var ein rik kjøpmann som hadde kjøpt seg status som samurai. Då han var tre år gammal blei Yoshitoshi send for å bu hjå onkelen sin, ein sonelaus faramsøyt som var svært glad i han. Då han var fem blei han interessert i kunst og fekk opplæring frå onkelen. I 1850, då han var 11, blei Yoshitoshi lærling hjå Kuniyoshi, ein av dei store meisterane innan japansk tresnitt. Kuniyoshi gav lærlingen sin kunstnarnamnet Yoshitoshi, som viser tilbake til Utagawa-skulen. Sjølv om han ikkje blei sett på som arvtakaren til Kuniyoshi i si levetid, er Yoshitoshi no rekna som den viktigaste eleven til Kuniyoshi.
Amman
Arkeologi
Gjennom den lange historia si har Amman vore busett av mange sivilisasjonar. Den første kulturen som er registrert her var under førkeramisk yngre steinalder B, kring 7250 fvt.. Arkeologiske funn i 'Ain Ghazal, aust i Amman, synte både spor etter busetnad og kunstnarisk arbeid, som indikerer at det var ein godt utvikla kultur som budde i området. Ein har funne ein megalittisk menhir i Amman ved Wadi Saqra.
Oldtida
På 1200-talet fvt. vart Amman kalla Rabbath Ammon eller Rabat Amon av ammonittane. I Det gamle testamentet vart han kalla Rabbat ʿAmmon. Han vart seinare erobra av assyrarane, etterfølgd av persarane, og så av gresk makedonarar. Ptolemaios II Filadelfos, den makedonske herskaren av Egypt, gav byen namnet Filadelfia (gammalgresk Φιλαδέλφεια). Byen vart ein del av det nabateiske kongedømet fram til 106 evt. då Filadelfia vart ein del av Romarriket og Dekapolis.
Nyare tid
Byen vart øydelagd av fleire jordskjelv og naturkatastrofar og var ein liten landsby i ein haug med ruinar fram til tsjerkessarar slo seg ned her i 1878. Byen byrja å utvikle seg då den osmanske sultan valde å leggje Hejazbanen, mellom Damaskus og Medina innom Amman, og med dei mange pilegrimsfarande og handelen dette medførte, voks byen raskt.
Värmlandsvisan
Tekst
Och forsarna sjunga sin ljuvliga sång -
Amman
Nyare tid
I 1970 var Amman åstad for store samanstøytar mellom Palestinsk frigjeringsorganisasjon (PLO) og den jordanske hæren. Alt kring Kongepalasset fekk store granatskadar. Folketalet i byen fortsette å vokse raskt (med stadig fleire flyktningar frå Vestbreidda og Irak). Etter 1948 vart den neste bølgja med flyktningar etter seksdagarskrigen i 1967. Ei tredjebølgje av palestinske, jordanske og søraustasiatar, kom til Amman frå Kuwait etter Golfkrigen i 1991. Den første bølgja med irakiske flyktningar slo seg ned i byen etter den første Golfkrigen, og den andre bølgja kom etter Irakkrigen i 2003. Dei siste ti åra er det bygd mange nye bygg i byen, og nye bydelar har oppstått raskt, særleg vest i byen. Dette har ført til stort press på dei alt knappe vassressuraane i området.
Takuya Sato
Takuya Sato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Amman
Nyare tid
Den 9. november 2005 råka koordinerte eksplosjonar tre hotell i Amman, der 60 personar mista livet og 115 andre vart skadde. Al-Qaida tok på seg ansvaret for handlinga, trass i at fødestaden til den dåverande terroristleiaren Abu Musab al-Zarqawi var byen Zarqa, som ligg mindre enn 30 km frå Amman. Brutaliteten i åtak, mellom anna retta mot eit bryllaup på eit av hotella, gørte til omfattande sinne hos jordanarane. Store demonstrasjonar følgde etter åtaka.
Takuya Sato
Han spela for klubbane FC Tokyo, Okinawa Kariyushi FC, FC Ryukyu og Tokyo Verdy.
Amman
Geografi
Amman ligg i eit åslandskap nordvest i Jordan. Byen var opphavleg bygd over sju åsar, men dekkjer no eit område på 19 åsar (kvar av dei med Jabal eller Tál i namnet). Hovudområda til Amman er kalla opp etter desse åsane. Byen ligg i ei høgd frå 700 til 1100 meter over havet.
Värmlandsvisan
Tekst
vid den vill jag somna så stilla en gång
och vila i värmländska jorden.»
Amman
Klima
Sommaren i Amman startar i midten av juni og varer til midten av september. Om sommaren er dagtemperaturen frå 25 °C til 30 °C, vanlegvis med låg til moderat fukt, og ein bris som kjøler ned. Dei fleste somrane er heilt utan regn med skyfri himmel, men med utrygt for korte regnbyer eller tåke om natta.
Bydelar
Byen vert styrt som Stor-Amman kommune (GAM) og dekkjer 27 bydelar som omfattar:
Samferdsle
Den største flyplassen i byen er Queen Alia internasjonale lufthamn, og ligg kring 30 km sør for Amman. Dette er den største internasjonale flyplassen i Jordan og hovudbasen til Royal Jordanian, det nasjonale flyselskapet. Flyplassen vart nyleg utvida og oppgradert og kan ta i mot over 12 million passasjerar i året. Amman sivile lufthamn er ein flyplass med ein terminal som hovudsakleg tar seg av innanlandsruter, nærliggande internasjonale ruter og det militære.
Abdounbrua går over Wadi Abdoun og knyter den 4. ringvegen til Abdoun-ringvegen. Han vert rekna som eit av dei mange landemerka i Amman. Det var den første boga hengebrua som vart bygd.
Det er planar om å utvide bussnettverket i byen og byggje ein undergrunnsbane med tre linjer.
Økonomi
Amman er eit senter for forretningar og nye høghus endrar stadig bybiletet. Etter Irak-krigen i 2003, har mange forretningsverksemder med Irak gått via Amman.
Amman og Jordan tar i mot mange turistar, særleg medisinske turistar. Amman tar i mot 250 000 utanlandske pasientar kvart år og får på dette inn over 1 mrd. dollar i året.
Rubicon Group Holding og Maktoob, to store IT-selskap i regionen, er basert i Amman.
Turisme
Amman er den åttande mest vitja byen av turistar og forretningsfolk i Midtausten og Afrika. 1,8 million turistar vitja Amman i 2011 og la att 1,3 mrd. dollar i byen.
Utdanning
I 2010 var det så mange som 14 universitet i Amman. Universitetet i Jordan er det største universitetet i Amman, Applied Science Private University vart rangert som det største pirvate universitetet.
Idrett
Dei Amman-baserte fotballklubbane Al-Wehdat og Al-Faisaly har vunne nasjonale titlar mange gonger.
Amman er vertskap for Jordan rally, som er ein del av FIA World Rally Championship, og dette vart den største idrettshendinga som har blitt halde i Jordan.
Turistmål
Mange av turistmåla i Amman ligg i gamlebyen, med senter kring den gamle marknaden og Kong Hussein-moskeen. Dei største turistmåla i byen er :
I Jordan arkeologiske musem finn ein mange funn frå oldtida frå heile landet.
Uteliv
Amman vert rekna som ein av dei mest «vestlege» og liberale byane i den arabiske verda. Amman har blitt eit populært mål for «vestlege» utlendingar og studentar som ønskjer å bu, arbeide eller studere i Midtausten. Her finst restaurantar med alle typar mat frå heile verda, og det vert servert alkohol på restaurantar, barar, nattklubbar og til og med supermarknader.
Det finst mange nattklubbar og barar i byen, særleg i Vest-Amman. I 2011 var det registrert 77 nattklubbar i Jordan (utanom barar og pubar), dei fleste av dei i Amman.
Venskapsbyar
Amman er venskapsby med:
Fylkesveg 6480
Fylkesveg 6480 går mellom Ødynhaug og Snøsen i Orkdal kommune. Vegen er 6,7 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 461 i Sør-Trøndelag.
Hoddøya
Hoddøya er ei øy i tidlegare Otterøy kommune, no Namsos kommune i Namdalen i Trøndelag. Øya ligg i Namsenfjorden, om lag 15 km vest for Namsos. Ho har eit areal på 10,3 km².
Det høgaste punktet på øya er Vattafjellet på 207 meter over havet.
Kjellbjørg Lunde
Kjellbjørg Lunde er ein norsk politikar for SV. Ho vart innvald på Stortinget frå Hordaland i 1981.
Lunde var nestleiar i Sosialistisk Venstreparti i 1987–1995 og parlamentarisk leiar 1989–1997.
Anine
Namna har vore brukt i germanske språkområde, som Tyskland og Danmark. Den finske namneforma er Anniina.
Drentsche Aa
Drentsche Aa er ei elv i provinsen Drenthe i Nederland. Ho munnar ut i Eelder Schipsloot, som renn ut i Noord-Willemskanaal, men opphavleg munna ho ut i Selwerderdiep. Vatnet i elva hamnar omsider i Lauwersmeer og Vadehavet.
I provinsen Groningen og den nordlegaste delen av Drenthe vert elva kalla Drentsche Aa (stundom Aa i Groningen), men i Drenthe har ho mange lokale namn som Deurzerdiep, Looner Diep, Taarlosche Diep, Oudemolensche Diep, Schipborgsche Diep og Westerdiep.
Tonstad
Tonstad er ein tettstad og administrasjonssenter i Sirdal kommune med. Tettstaden ligg i den nordre enden av Sirdalsvatnet, om lag 57 kilometer nord for Flekkefjord og 55 kilometer nordaust for Egersund, om lag ein times køyring frå begge byane med bil
Administrasjonen til kraftselskapet Sira-Kvina kraftselskap ligg på Tonstad. Staden har småindustri, mellom anna sagbruk. Tonstad skisenter ligg 10 kilometer vest for tettstaden. Skiskyttaranlegget Feed er brukt av både skiskyttarar og langrennsløparar på Sirdal vgs.
Tonstad var mellom 1903 og 1960 del av den tidlegare kommunen Tonstad.
Windows Live Messenger
Windows Live Messenger (før MSN Messenger) er ein lynmeldingsklient for kommunisering over internett, dette ved hjelp av chat, videosamtalar og talemeldingar. Programmet er laga av Microsoft og er laga for å køyre på Windows XP (berre 32-bit XP), Windows Vista, Windows Seven, Windows Server 2003, Windows Server 2008 og Windows Mobile.
Sidan 2005 har klienten vert ein del av Microsoft's Windows Live, som er eit sett av nettenester, blant dei Windows Live Mail, Windows Live Writer, Windows Live Movie Maker og Windows Live Photo Gallery. Live Messenger koplar seg opp til Microsoft sin .NET Messenger Service. Klienten vart først gjeve ut som MSN Messenger 22.juli, 1999 og som Windows Live Messenger 13.desember 2005. Tenesta har om lag 330 millionar aktive brukarar kvar månad.
Lukas Plöchl
Lukas Plöchl er ein austerriksk rappar. Han er med i gutegruppa Trackshittaz.
Österreich rockt den Song Contest
24. februar 2012 deltok han saman med Manuel Hoffelner som gruppa Trackshittaz i Österreich rockt den Song Contest med songen «Woki mit deim Popo» og gjekk vidare til superfinalen. I superfinalen vann dei med 51 % av røystene og får dimed representere Austerrike i Eurovision Song Contest 2012.
Eurovision Song Contest 2012
Dei skal starte som éin av dei ni siste i den fyrste semifinalen. Det er det fyrste bidraget i Eurovision Song Contest med tekst på mühlviertelsk.
Idrettsklubben Start
Klubben vart stifta i 1905 og har Sør Arena som heimebane. Klubben rykte opp til Tippeligaen frå 1. divisjon i 2004. Dei rykte ned at til Adeccoligaen i 2007. Start vart seriemeistrar i 1978 og 1980.
Noverande tropp
''Oppdatert 1. juli 2020.''
Jurafjella
Jurafjella er ei lita fjellkjede nord for Alpane, mellom elvane Rhinen og Rhone og er ein del av vasskilje mellom dei. Fjella, som definert av Johann Gottfried Ebel, ligg i Frankrike, Sveits og Tyskland.
I Frankrike dekkjer dei i røynda regionen Franche-Comté, og strekkjer seg sør til regionen Rhône-Alpes aust for departementet Ain, der det høgaste punktet i fjellkjeda ligg på Crêt de la Neige. Sørenden av dei franske Jurafjella ligg nordvest i departementet Savoie. Nordenden ligg heilt sør i Alsace. Fjellkjeda dekkjer om lag 1600 kvadratkilometer og er verna som ein del av Jurafjella regionale naturpark.
I Sveits dekkjer fjellkjeda den vestlege grensa mot Frankrike i kantonane Basel, Solothurn, Jura, Bern (Bern-Jura), Neuchâtel, Vaud, og grensa mot Tyskland i kantonen Schaffhausen. Ho dekkjer òg delar av kantonen Basel-Landschaft. Dei sveitsiske Jurafjella har vorte industrialisert sidan 1700-talet og var eit stort senter i urmakarindustrien. Derfor ligg det relativt store byar i høgda, som La Chaux-de-Fonds, Le Locle og Sainte-Croix (kjend for speledåsane). Dette området har opplevd fråflytting sidan kring 1960. Fjellområdet er òg eit av tre åtskilte geografiske regionar i Sveits. Dei to andre er Det sveitsiske platået og Dei sveitsiske Alpane.
I Tyskland er Jurafjella lågare, og strekkjer seg inn i Bayern på platåa i Schwaben og Franken.
Namnet «Jura» kjem frå juria, ei latinisert form av den keltiske forstavinga jor- som tyder «skog». Fjellkjeda har gjeve namn til det franske departementet Jura, den sveitsiske kantonen Jura og den geologiske perioden jura.
Langåra
Langåra, eller Nordre Langåra, er ei 2 kilometer lang og 200 meter brei øy i Asker kommune, og ei av dei større øyane i Indre Oslofjord. Namnet Nordre Langåra vert nytta på kart og i andre samanhengar for å skilje denne øya frå ei anna øy sørover i Oslofjorden med same namnet, men som høyrer til Frogn kommune, og som formelt har fått namnet Søndre Langåra. Men i lokal daglegtale vert for det meste berre namnet Langåra nytta i båe høve.
Langåra i Asker ligg heilt aust i kommunen, skild frå øya Brønnøya innanfor med eit sund, Langårsundet, som på ei strekning vidare seg ut til det som vert kalla Middagsbukta, som er eit populært sted å ankre opp for fritidsbåtar som skal ha seg ein pause på turen på fjorden. Særleg Sankt Hanskvelden ligg det så tett med båtar her ved mange høve at det er sagt at ein kan gå turrskodd over bukta. Aust for Langåra ligg Høyerholmen. òg ei øy i Asker kommune, og rett sør ligg øyane Skaueren og Terneholmen. I vest ligg fem holmar, med Spannlokket som den næraste. Korkje Langåra eller granneøyane har vegsamband med andre øyar eller med fastlandet.
I geologisk meining ligg Langåra på kanten av Oslofeltet som ei langstrakt øy i sørvest-nordaustleg retning. Her er det for det meste folda havbunnsavsettingar frå kambrosilur, vende om lag 90°, med mykje skifer og kalkstein. Fram til etter andre verdskrigen var det enkel gruvedrift på øya, då kalksteinen kunne nyttast industrielt. Den gode kalksteinsgrunnen gjev frodig vegetasjon, og det veks mykje lauvskog her. I 2008 vart areal sørvest og nordaust på øya freda som naturreservat.
Oslo kommune kjøpte i 1923 heile Langåra som friluftsområde, og øya er særs populær, særleg for båtfolket, som finn seg plassar langs svaberga å legg til; andre må nytte seg av ei båtrute som berre går i sommarsesongen. Det er korkje private hytter eller hus på øya, og soleis ingen fastbuande, men i tidlegare tider var det ikkje uvanleg at hundrevis av familiar frå særleg Oslo, men òg Bærum og Asker, kunne leggje seg til her om sommaren med enkle telt eller med usle hytter laga av papp med listverk, som kunne vere til sjenanse for andre og forsøple øya. Tidlegare var det òg eit matvareutsal på øya, på «Butikken», som i dag vert disponert av Oslofjordens Friluftsråd som eit hus til utleige for feriegjestar. Organisasjonen Norsk Folkehjelp har vaktstasjon med førstehjelparar på Langåra i sommarsesongen.
Bondalseidet sportskapell
Bondalseidet Sportskapell ligg på Bondalseidet mellom Ørsta og Sæbø på Sunnmøre. Sportskapellet vart bygd i 1972. Det ligg like ved Ørsta skisenter, 309 moh. Ørsta Indremisjon eig og driv sportskapellet/ungdomssenteret. Sportskapellet er vigsla og vert brukt til gudstenester. Det er om lag 40 overnattingsplassar.
Masamitsu Kobayashi
Masamitsu Kobayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Tokyo, Sagan Tosu og Tochigi SC.
Kystalpane
Dei maritime Alpane eller Kystalpane er ei fjellkjede i den sørvestlege delen av Alpane. Ho dannar grensa mellom det franske departementet Alpes-Maritimes og den italienske provinsen Cuneo. På andre sida av Col de Tende ligg Dei liguriske Alpane og på den andre sida av Maddalena-passet ligg Dei cottiske Alpane. Mercantour nasjonalpark er ein del av Dei maritime Alpane.
Vatn frå Dei maritime Alpane renn ut i elvane Roya, Var og Verdon og sideelevane deira på den franske sida, og i Stura di Demonte og andre sideelvar til Tanaro og Po på den italienske sida.
Fjelltoppar
Dei høgste fjelltoppane i Dei maritime Alpane er:
Fjellovergangar
Dei viktigaste fjellovergangane i Dei maritime Alpane er:
Fylkesveg 603
Fylkesveg 603 (Fv603) er ein 245 m lang sideveg frå riksveg 55 til Marifjøra i Luster.
Saybia
Saybia er eit dansk rockeband som vart danna i Nyborg i 1993. Bandet bestod opphavleg av fire medlemmar, men eit av medlemmane forlet gruppa og to nye kom til seinare. Saybia består no av:
Kamerun
Kamerun er ein stat i Sentral-Afrika, som har kyst mot Biafrabukta i Guineabukta og grensar til Nigeria i vest og nordvest, Tsjad i nord og aust, Den sentralafrikanske republikken i aust og Kongo-Brazzaville, Gabon og Ekvatorial-Guinea i sør.
Landet har kring 27 millionar innbyggjarar (est. 2021) som høyrer til rundt 200 ulike folkegrupper. Dei fleste talar bantuspråk.
Kamerun blei oppretta som sjølvstendig stat i 1961. Det var tysk koloni frå 1884 til 1919, og var deretter under delt fransk og britisk kontroll.
Rana kommune
Rana er ein kommune i Nordland fylke. Administrasjonssenteret er Mo. Det norrøne namnet var Radund som truleg har samanheng med adjektivet «radr» som tyder 'rask, snøgg'.
Kamerun
Namn
Namnet «Kamerun» stammar frå eit eksonym gjeve til Wourielva av portugisarar, som kalla henne Rio dos Camarões eller 'rekeelva'. Elva hadde då store mengder av rekearten Lepidophthalmus turneranus. Det portugisiske namnet på landet er framleis Camarões. Nemninga blei utvida til å omfatta fjellandskapet rundt elva, og i 1884 tok dei tyske kolonimaktene i bruk «Kamerun» som namn for heile protektoratet sitt her.
Rana kommune
Geografi
Rana kommune er Noregs fjerde største kommune i utstrekning og den tredje største i Nord-Noreg i høve innbyggartal. I sør grensar Rana til Hemnes og Leirfjord kommune, i aust til Storuman og Sorsele kommuner i Sverige, i vest til Rødøy, Meløy og Nesna kommune, og i nord til Saltdal og Beiarn kommune. Rana er prega av store fjellområde og mange dalføre. Store delar av Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark ligg i Rana kommune. Ranelva som munnar ut ved Selfors følgjer Dunderlandsdalen nordaustover gjennom ein stor del av kommunen. I sidedalen Røvassdalen ligg fleire kjende kalksteinsgrotter. Grønligrotta og Sætergrotta er opne for publikum.
Kamerun
Geografi
Kamerun ligg tett på ekvator, noko som gjev høge og jamne temperaturar. Ved kysten finst det regnskog. Nordaust i landet er det gold savanne, lenger sør i det sentrale Kamerun ligg det høgland med mange fjell. Den sørlege delen er hovudsakleg slettelandskap.
Frå det høgaste fjellet i landet, det vulkanske Kamerunfjellet (Mont Cameroun) på (4,095 meter ved kysten, strekker det seg ei uregelmessig kjede av fjell, høgdedrag og platå nesten heilt til Tsjadsjøen i den nordlege enden av landet. Denne regionen har eit mildt klima, særleg på den vestlege høgsletta, sjølv om det fell mykje nedbør. Jordsmonnet her er blant det rikaste i Kamerun, særleg rundt det vulkanske Kamerun-fjellet. Vulkanske utbrot her har danna kratersjøar. 21. august 1986 førte eit utslepp av karbondioksid frå ein av desse sjøane, Nyossjøen, til at mellom 1,700 og 2,000 menneske omkom.
Cameroon har fire ulike dreneringsområde. I sør er hovudelvene Ntem, Nyong, Sanaga og Wouri. Desse renn sørvest- eller vestover ut i Guineabukta. Dja og Kadéï renn søraustover og ut i Kongoelva. I Nord-Kamerun renn Bénouéelva nord og vest til ho renn ut i Nigerelva. Logone renn nordover og ut i Tsjadsjøen, som Kamerun delar med tre naboland.
Klima
Kamerun ligg i eit grenseområde mellom fleire afrikanske vêrregime. Det er få stader i verda som kan få så mykje nedbør som kystdeltaet i Kamerun, der sørvestleg vind vert pressa opp av fjella (orografisk heving) i Kamerun og nabolanda. Den årlege nedbørsnormalen i Douala er på 4027 mm, og det mest kjem då frå mars til november. Lenger aust regnar det litt mindre, og nedbøren her minkar eit par veker i juli mellom dei to passeringane av den intertropiske konvergenssona (ITCZ). Yaoundé har ein årleg nedbørsnormal på 1555 mm. Det meste av regnet kjem i korte, men intense, periodar, og vert avløyst av ein frisk austleg vind og klår himmel.
Den smale stripa i Nord-Kamerun strekkjer seg inn i Sahelområdet. Her har ein meir spreidd nedbør i tida juni til september, og elles på året tørt og svært varmt vêr. Nettene her er ganske behagelege i desember og januar, då temperaturen går ned mot 15 °C før han sprett opp att i rundt 32 °C om ettermiddagen. Frost har ein stort sett berre på fjelltoppane som strekkjer over 3000 m over havet.
Jonas Hesselman
I perioden 1899–1916 arbeidde Hesselman for AB Diesels Motorer (seinare Atlas Diesel, no Atlas Copco) i Sickla, der han frå 1901 var sjefskonstruktør. Han arbeidde med å vidareutvikla motoren til Rudolf Diesel og vart internasjonalt kjend som ein autoritet på dieselmotorar. I 1916 starta han for seg sjølv og presenterte i 1925 ein hybrid mellom ein forgassarmotor og ein dieselmotor. Hesselmanmotoren hadde drivstoffinnsprøyting på same vis som ein dieselmotor, men for låg kompresjon til at forbrenninga starta av seg sjølv. Motoren hadde difor tennpluggar som på ein forgassarmotor.
John H. Hammond
John Henry Hammond II var ein amerikansk plateprodusent, musikar og musikkritikar aktiv frå 1930-talet fram til byrjinga av 1980-talet. Gjennom arbeidet sitt som talentspeidar har han markert seg som ein av dei sentrale personane i popmusikken på 1900-talet.
Jonas Hesselman
Jonas Hesselman konstruerte òg elektrisk utstyr til bilar og traktorar, noko som la grunnlaget for Hesselman Elhydraulik, som no heiter Haldex. I 1970 utvikla Hesselman Elhydraulik eit hydraulisk løftelem for lastebilar, som framleis har stor utbreiing.
Kamerun
Historie
Området dagens Kamerun ligg i blei fyrst folkesett i yngre steinalder. Folkegrupper som har vore busette i området lengst er pygméfolk, som baka. Saokulturen oppstod kring Tsjadsjøen rundt år 500. Han la grunnen for Kanemriket og etterfølgjaren Bornuriket. I vest oppstod det kongerike og høvdingdøme.
Portugisiske sjømenn nådde kysten i 1472. Dei merka seg dei store mengdene av reker og krepsdyr i elva Wouri, og kalla henne Rio dose Camarões, portugisisk for 'Rekeelva'. Dette gav seinare namnet Kamerun. Dei neste hundreåra dreiv europeiske interesser regelmessig handel med kystbefolkningane, og kristne misjonærar drog innover i landet. På byrjinga av 1800-talet leia Modibo Adama fulanisoldater i eit jihad i nord mot ikkje-muslimske og delvis muslimske folk, og grunnla Adamawa-emiratet. Bufastea folk flykta frå fulaniane, og det fann stad ei stor folkeomflytting.
John H. Hammond
Han studerte for å verte fiolinist ved Yale frå 1928, men slutta snart på universitetet for å forfølgje ei karriere i musikkindustrien og vart den første korrespondenten i USA for Melody Maker.
Kamerun
Historie
Det tyske keisardømet gjorde krav på territoriet som kolonien Kamerun 1884, og starta ei stadig framrykking innover i landet i det som blei til kolonien Tyske Kamerun. Dei byrja prosjekt for å betra infrastrukturen i kolonien, med hjelp av ein hard bruk av tvangsarbeid. Etter at Tyskland tapte fyrste verdskrigen blei Kamerun eit NF-mandatområde og blei delt i Fransk Kamerun, Cameroun (Austkamerun) og Britisk Kamerun, Cameroons (Vestkamerun) i 1919. Franskmennene integrerte forsiktig fransk kamerunsk økonomi med den til Frankrike, og forbetra infrastrukturen med kapitalinvesteringar, utdanna arbeidskraft og fortsett bruk av tvangsarbeid. Britane administrerte territoriet sitt frå nabolandet Nigeria. Dei infødde klaga over at dette gjorde dei til ein forsømd «koloni av ein koloni». Det kom mange nigerianske arbeidsvandrarar til sørlege britiske Kamerun. Dette gjorde slutt på tvangsarbeidet, men opprørte dei innfødde folka der. NF-mandata blei gjort om til forvaltarskapsområde under SN i 1946, og spørsmålet om sjølvstende blei vekt i Fransk Kamerun. Frankrike forbaud det mest radikale politiske partiet, Union des Populations du Cameroun (UPC), den 13. juli 1955. Dette forårsaka ein langvarig geriljakrig og drapet på partileiaren Ruben Um Nyobé. I Britisk Kamerun var spørsmålet om ein skulle gjenforeinast med Fransk Kamerun eller bli del av Nigeria.
Etter andre verdskrigen auka uroa i den franske delen, og førte etterkvart til at Frankrike og SN gav landet sjølvstende 1. januar 1960 under president Ahmadou Ahidjo. Den 1. oktober 1961 blei landet gjenforeint med det tidlegare britiske sørlege Kamerun etter ei folkeavstemming, og danna Forbundsrepublikken Kamerun. Den tyske kolonien hadde likevel vore større enn det nye landet Kamerun. Delar av han ligg i dagens Nigeria, Tsjad, Sentralafrika og Gabon. Ahidjo utnytta den pågående krigen mot UPC og redsle for etniske konfliktar til å konsentrera makta til presidentposten, og heldt fram med dette òg etter at UPC var blitt slått ned i 1971. Partiet hans, Cameroon National Union (CNU), blei det einaste lovlege partiet i landet frå 1. september 1966, og i 1972 blei det føderale systemet avskaffa til fordel for ein einingsstat som blei styrt frå Yaoundé. Ahidjo følgde ein økonomisk politikk med "planlagd liberalisme", der han prioriterte kommersielt jordbruk og oljeutvinning. Regjeringa nytta oljepengar for å skapa ein statleg valutareserve, betala bønder og finansiera større utviklingsprosjekt. Mange initiativ slo feil, ettersom Ahidjo tilsette ukvalifiserte allierte til å driva dei.
John H. Hammond
Den første produksjon til Hammond var med pianisten Garland Wilson i 1931, som skulle verte den første av ei lang rekke vellukka produksjonar. Han flytta til Greenwich Village, og arrangerte der nokre av dei første faste jazzarrangementa, og engasjerte seg mot rasisme. Han medverka til å organisere bandet til Benny Goodman og overtalte han til å leie afroamerikanske musikarar som Charlie Christian, Teddy Wilson og Lionel Hampton. I 1933 høyrte Hammond den 17 år gamle Billie Holiday opptre, og arrangerte snart etter hennar første innspelingar. I 1937 fekk han orkesteret Count Basie og overtalte dei til å kome frå Nashville til New York, der dei snart slo igjennom og gjorde nasjonal suksess.
Kamerun
Historie
Ahidjo gjekk av 4 november 1982 og gav makta til etterfølgjaren sin etter grunnlova, Paul Biya. Abidjo heldt likevel på kontrollen over CNU, og prøvde styra landet frå kulissane fram til Biya og hans allierte fekk han til å gå av. Biya byrja regjeringstida si med å retta seg mot eit meir demokratisk styre, men eit mislykka statskupp førte han meir i retning mot leiingsstilen til føregangaren sin. På midten av 1980-talet til slutten av 1990-talet var landet i økonomisk krise som ei følgje av internasjonale økonomiske vilkår, tørke, fallande oljeprisar og mange år med korrupsjon og misskjøtsel. Kamerun vende seg til utanlandsk bistand, skar ned på statlege utgifter og privatiserte industriar. Det blei innført fleirpartisystem i desember 1990. Etterkvart etterspurde engelskspråkleg aktivistgrupper større sjølvstyre, og nokre ville ha fullstendig sjølvstende som Republikken Ambazonia.
Landet har i allmennheit vore stabilt, noko som har gjort det mogleg å utvikla jordbruk, vegar, jernbaner og petroleumsindustri. Etter at Kamerun i nyare år er blitt noko meir demokratisk, ligg den politiske makta framleis hjå eit etnisk oligarki.
John H. Hammond
I 1938 arrangerte han den første «From Spirituals to Swing»-konserten i Carnegie Hall, der det vart presentert omfattande program med blues, jazz og gospel og mange kjende namn: Ida Cox, Big Joe Turner, Albert Ammons, Meade «Lux» Lewis, Sister Rosetta Tharpe, Count Basie, Sidney Bechet, Sonny Terry og James P. Johnson. Big Bill Broonzy fylte plassen til Robert Johnson, som var vorte drepen tidlegare same år.
Kamerun
Statistikk
I 2005 rekna ein med at Kamerun hadde 17 795 000 innbyggjarar. På 15 år, til 2020, hadde befolkninga auka med cirka 10 millionar til 27 744 989. Ifølgje opplysingar frå 2020 var befolkninga ung, kring 42,3 % var under 15 år, og 96,9 % var under 65 år. Same året blei fødselstalet anslått til 36,3 fødde per 1 000 innbyggarar, og dødstalet til 8,1 per 1 000 innbyggarar. Kvar kvinne fødde i gjennomsnitt 4,66 barn. Den forventa levealderen var 62,3 år (60,6 år for menn og 64 år for kvinner).
Folkesetnaden i Kamerun er nesten jamt fordelt mellom bybefolkning og landsbybefolkning. Folketettleiken er høgast i storbyane, i høglanda i vest og på sletta i nordaust. Dei største byane er Douala, Yaoundé og Garoua. Adamawahøglandet, søraustlege Benuesenkinga og størsteparten av høglandet i Sør-Kamerun er derimot grisgrendte. Mange folk frå dei overbefolka høglanda i vest og den uutvikla nordre delen flyttar til kystområdet og byane for å få arbeid. Det finn også stad mindre flyttingar når folk søkjer arbeid ved sagbruk og plantasjar i sør og aust. Kjønnsfordelinga i landet som heilskap er ganske jamn, men dei fleste utflyttarane er menn, noko som fører til ubalansert kjønnsfordeling i visse område.
Medianalderen til befolkninga var 18,5 år i 2020.
John H. Hammond
Mot slutten av 1950-talet vart Hammond tilsett av Columbia Records. Der produserte han Pete Seeger og Babatunde Olatunji, og oppdaga Aretha Franklin. I 1961 høyrte han folkmusikaren Bob Dylan spele munnspill for Carolyn Hester og gav han ein kontrakt med Columbia og sørgde for at Dylan vart verande hos Columbia trass i protestar frå sjefane. Hammond produserte Dylan sin «Blowin' in the Wind» og «A Hard Rain's a-Gonna Fall». Hammond sørgde òg for at innspelingane til Robert Johnson vart gjevne ut på nytt, ei utgjeving som fekk stor påverknad på seinare musikarar, og skreiv kontraktar med Leonard Cohen og Bruce Springsteen. Hammond pensjonerte seg frå Columbia i 1975, men heldt fram som talentspeidar. I 1983 produserte han debutalbumet til Stevie Ray Vaughan.
Kamerun
Minoritetar
Minoritetsgrupper i landet er: Kamerunske høglandsfolk 31 %, ekvatorial-bantu 19 %, kirdi 11 %, fulaniar 10 %, nordvest-bantufolk 8 %, aust-nigrittar 7 %, andre afrikanske grupper 13 %, ikkje-afrikanarar mindre enn 1 %.
John H. Hammond
Hammond døydde etter fleire hjerneslag i 1987. Han er far til bluesmusikaren John P. Hammond (òg kjend som John Hammond Jr.).
Kamerun
Minoritetar
Ifølgje ulike opplysingar finst det mellom 230 og 282 ulike etniske og språklege grupper i Kamerun. I store drag blir desse skilde av Adamawahøglandet i ein nordleg og ein sørleg del. Dei nordlege folka er sudanesiske folkegrupper som bur i dei sentrale høglanda og dei nordre låglanda, og fulaniar, som er spreidde over heile nordre Kamerun. Eit lite tal shuwa-arabarar bur nær Tsjadsjøen. Sørlege Kamerun er folkesett av folk som talar bantuspråk og semibantuspråk. Bantutalande grupper bur i kyst- og ekvatorområda, medan talarar av semibantuspråk bur på grasslettene i vest. Kring 5 000 pygmear vandrar rundt i regnskogområda i søraust og ved kysten, eller bur i små busetnader ved vegkantar.
John H. Hammond
Kjelder
''
Kamerun
Migrasjon
Krigen i Den sentralafrikanske republikken har drive meir enn 20 000 flyktningar til provinsane Adamaoua og Est sidan 2002, og kidnappingar av kamerunske borgarar av sentralafrikanske bandittar har auka sidan 2005. Nigerianarar, særleg igbofolk, utgjer den største gruppa utlendingar.
Språk
Kamerun har om lag 280 ulike språk, som høyrer til språkfamiliane nigerkongo-språk, afroasiatiske språk og nilosahariske språk. Språka i landethøyrer til 24 større afrikanske språkgrupper, tillegg har ein dei tidlegare kolonispråka fransk og engelsk. Berre desse to språka har offisiell status. I dei tre nordlegaste regionane er fulfulde viktigaste lingua franca, i resten av landet det engelskbaserte pidginspråket wescos.
Dei europeiske språka som blei innførte i kolonitida har skapt ei språkleg kløft mellom den engelskspråklege femtedelen av befolkninga som bur i provinsane Northwest og Southwest og det franskspråklege landet elles. Både engelsk og fransk er offisielle språk. Kamerunsk pidginengelska er vanlegast som lingua franca, særleg i dei tidlegare britiskadministrerte territoria. Ei blanding av engelsk, fransk og pidgin som blir kalla camfranglais har fått auka popularitet i byar sidan midten av 1980-talet.