cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Evangeliet etter Lukas
Karakteristikk
Den språklege stilen er lærd. Jesu liding, død og oppstode står i sentrum. Formålet er å fortelje historia om Guds frelsande handlingar på ein måte som overtyder mottakaren slik at han trur det han høyrer eller les. Han fortel ei historie som Guds plan; eit drama med Jesus Kristus og læresveinane hans i sentrum. Guds plan er skandaløs – Jesus er stadig i selskap med samfunnets utskot, slike som tollaren Sakkeus (Luk 19,1-10). Kvinner har ei viktig rolle som disiplar, han omtaler til og med ei profetkvinne (Luk 2,36). Skandalens høgdepunkt er avrettinga av hovudpersonen, Guds son, som utstøytt og vanhelga.
Lukas tar i sitt evangelium med dei fleste av dei forteljingane som finst i Markus-evangeliet, men føyer til ein del nytt materiale, blant anna forteljinga om Jesu fødsel, det såkalla Juleevangeliet (Luk 2,1–20).
Målgruppe
Forfattaren stiller skriftet til Teofilus – eit gresk namn som tyder «den som elskar Gud». Dette kan forståast på to måtar: Det kan vere ein mann ved namn Teofilus (som ikkje var uvanleg), eller det kan forståast symbolsk; at Teofilus er eit akronym som omfattar alle dei som vil ta imot bodskapen skriftet ber med seg.
Monosakkarid
Monosakkarid eller enkle sukkerartar er karbohydrat som er bygd opp av enkle molekyl med 3-7 karbonatom (som oftast 5 eller 6). Dei er vanlegvis fargelause, vassløyselege og sett saman av krystallinsk tørrstoff. Monosakkarid inngår som byggesteinar i polysakkarid og er den enklaste forma for sukker.
Galloanserae
Galloanserae er ein biologisk overorden av fuglar som samlar to ordenar, hønsefuglar, Galliformes, og andefuglar, Anseriformes. Dei er handsama som ei gruppe fordi anatomiske og molekylære likskapar antydar at desse to gruppene er nære evolusjonære slektningar. Gruppa blir òg stødd av morfologiske data og DNA-sekvensdata, og dessutan data om retrotransposon (genetiske komponentar) tilstadesvære/fråvære. Per 2019 er det åtte familiar med ca. 460 artar i gruppa.
Kjenneteikn
Jamvel om det er stor diversitet innanfor gruppa etter tilpassing til levesett for ulike økologiske system, også ulikskapar morfologisk og etologisk, så er det framleis nokre funksjonar som sameinar artane i denne gruppa av vass- og landlevande fuglar og skil dei frå andre kladar.
Systematikk og evolusjon
Frå dei avgrensa fossila som hittil er funne, er konklusjonen at Galloanserae allereie var utbreidd, og den dominerande gruppa av moderne fuglar mot slutten av krittida. Medan dei dominerande fugleliknande artane, enantiornittane, alle døydde ut i mesozoikum saman med dinosaurane, overlevde galloanserae og vart den første suksessrike gruppa av moderne fuglar etter at dinosaurane døydde ut.
Saman med ordenane i Neoaves utgjer Galloanserae infraklassen Neognathae.
Suna
Suna (russisk Суна; finsk Suunujoki) er ei elv i Karelia i Russland som munnar ut i Onega. Elva er 280 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Elva renn ut frå innsjøen Kivi-Jarvi og munnar ut i Kondopogabukta i Onegasjøen. 27 km frå munningen ligg den 11 meter høger Kivatsjfossen.
Åelva i Andøy
Åelva er ei elv i Andøy kommune i Nordland. Elva er utløp frå Ånesvatnet på Andøya og renn ut i havet ved Å. Åelva har eit fall på om lag 10 meter. Nedbørsfelt til vassdrag er 50,5 km². Elva er ei kort, men brukbar lakseelv. I 2005-sesongen vart det fanga over 1000 laks, der 58 var over 3 kg.
Kazan'-skulen
Kazan'-skulen. Fonologien som disiplin kan sporast attende iallfall til 1870-talet, då den polske lingvisten Jan Baudouin de Courtenay (1845-1929) skipa Lingvistskulen i Kazan’ (russisk Казанская лингвистическая школа Kazanskaja lingvističeskaja škola). I lag med to av studentane sine, den polske lingvisten Mikołaj Kruszewski (1851–1887) og den russiske lingvisten Lev Ščerba (i kyrillisk skrift Лев Щерба) (1880-1944) utarbeidde han ein moderne bruksmåte av termen fonem, som hadde blitt laga i 1873 av den franske lingvisten A. Dufriche-Desgenettes. Det var Jan Baudouin de Courtenay som innførte skiljet mellom morfofonologiske vekslingar og allofoniske vekslingar - eller høvesvis fysiofonetiske vekslingar og psykofonetiske vekslingar, som de Courtenay kalla dei.
Splendid Forlag
Splendid Forlag er eit norsk forlag skipa i 2005.
Tale
Tale er det å forma lydar til ord ved hjelp av organ i hovudet og halsen — taleorgana. Tale er ei særs utbreidd kommunikasjonsmåte blant menneske, gjennom til dømes samtale eller einetale. Å halde ein tale vil seia å tala til ei samling menneske ved eit særskild høve.
Myntsamband
Myntsamband, myntunion eller myntkonvensjon er ein avtale mellom to eller fleire statar om at landa skal ha sams mynteining av lik verdi, slik at myntar og setlar frå dei samarbeidande statane kan brukast om ein annan i alle desse landa utan kurstillegg elelr kursfrådrag.
Frå nyare europeisk historie er viktige døme Det latinske myntsambandet, som omfatta francmynt i Frankrike, Belgia, Sveits, Italia og Hellas frå åra 1865/68 til 1927 og Den skandinaviske myntunionen som var i funksjon frå 1875 til omkring første verdskrigen.
Eit nyare døme er EU sin pengeunion 	som la grunnlaget for innføring av Euro som felles valuta i mange av EU-landa.
Audhild Gregoriusdotter Rotevatn
Audhild Gregoriusdotter Rotevatn er ein norsk journalist.
Rotevatn er fødd i Volda. Ho har utdanning innan radiojournalistikk frå Høgskulen i Volda, og i statsvitskap og nordisk språk ved Universitetet i Oslo. Ho starta journalistkarrieren som 19-åring i Sunnmørsposten, og arbeidde seinare i Bergens Tidende. I 2001 fekk ho engasjement i NRK, der ho blant anna hadde eit årsvikariat som programleiar i Sportsrevyen. Før det var ho mellombels tilsett som nyhendeopplesar i Dagsnytt, reporter i og Her og Nå, og var ein kort periode reporter i Dagsrevyen.
Då Rotevatn sitt engasjement i NRK ikkje blei fornya, fekk ho jobb i Kanal 24, og var programleiar i aktualitetsmagasinet til radiokanalen -nyhende og, Nyheitspuls fram til ho gjekk inn i barselspermisjon. I 2010 vart ho tilsett som dagleg leiar for Allkunne AS.
Heikki Gröhn
Gröhn er fødd i Bergen. Han bur på Holmlia i Oslo.
Eldre innsikter om fonologi
Eldre innsikter om fonologi. Trass i at fonologien som sjølvstendig lingvistisk disiplin knapt kan sporast lenger attende enn til 1870-talet og Lingvistskulen i Kazan', har fleire grunnleggjande idear i fonologien vore kjende og diskuterte langt attende i historia, i fleire delar av verda.
Den fyrste grammatiske avhandlinga
Eit viktig verk er Den fyrste grammatiske avhandlinga (islandsk: Fyrsta málfræðiritgerðin), eit islandsk verk frå midten av 1100-talet. Forfattaren nyttar ein påfallande «moderne» fonologisk tankegang for å etablere ei «fonemisk» basert rettskriving for islandsk.
Birori
Birori (sardisk Bìroro) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 531 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 17.33 km² og ligg i ei høgd på 450 meter over havet.
Gullgubbe
Gullgubbe er ei arkeologisk nemning på miniatyrbilete i tynt gullblekk, somme i sølvblekk, frå jarnalderen. Bileta, som ikkje er større enn ein tommelfinger-negl, er anten prega inn i blekket frå baksida med eit stempel, ofte etterarbeida med ein spiss reiskap, eller berre forma med ein slik reiskap. Som gullgubbar vert òg rekna små figurar klippa ut av gullblekk.
Gullgubbar er berre funne i Noreg, Sverige og Danmark, dei fleste i Danmark. I området Sorte Muld på øya Bornholm har det kome for dagen fleire enn to tusen, og eit hundretals vart funne under utgravingar i Lundeborg på Fyn. I Sverige er eit par hundre gullgubbar funne tett ikring eit stolpehol inne i restane etter ein bygning, tolka som eit heidensk kulthus, i Uppåkra i Skåne. I Noreg er det mellom anna funne gullgubbar i hol etter stolper under mellomalderkyrkja på Mære i Trøndelag, og ein reknar difor med at kyrkja står på staden for ei førkristen bygning som har vore viktig i si tid. Gullgubbar vart òg funne under utgravingar av eit stort vikingtidshus på Borg på Vestvågøya i Lofoten.
Tidfesting av gullgubbar og meininga med dei
Gullgubbar vart laga i perioden frå 600-talet og framover i vikingtida. Tidfestinga av mange av gullgubbane er ofte vanskeleg, då fleire av dei ikkje er funne i kontekstar som kan gje grunnlag for tidfesting. Då gullgubbar ikkje er solide nok til å ha vore smykke eller amulettar, har dei truleg vore eingongsgjenstandar nytta i ein eller annan form for vigslingskult av bygningar eller bygningsinventar til fastsette føremål, ettersom fleire av dei er funne i stolpehol etter bygningar eller bygningsinventar. Av di mange av dei norske og svenske funna syner ein mann og ein kvinne som står vende mot kvarandre, i nokre høve med ei planteliknande gjenstand mellom dei som kan sjå ut som kvann, kjend frå folkekulturen som ei plante knytt til ekteskapeleg eller universell avlekraft, kan nokre av gullgubbane ha hatt med kult eller seremonier til fremje av dei fruktbare kraftene å gjere. Det har vore hevda at det er møtet mellom vaneguden Frøy og jotnedattera Gerd frå eddadiktet Skirnesmål som er framstilt på slike gullgubbar.
Viktige funnstader for gullgubbar
Om lag 1800 gullgubbar er utstilte på Bornholms Museum i Rønne på Bornholm. Dei fleste av gullgubbane frå Uppåkra i Skåne er å sjå på Historiska Museet i Lund i Sverige.
Artisten Vulva
Vulva er ein elektronisk musikk-duo frå Storbritannia, starta i 1993 av Tim Hutton og Thomas Melchior. Som Vulva har dei gitt ut musikk på Richard D. James og Grant Wilson-Claridges plateselskap Rephlex. Dei har også gitt ut musikk saman i sideprosjektet Yoni (sanskrit for vulva), på Jonah Sharps selskap Reflective.
Dei to har seinare gitt ut musikk som Soul Capsule saman med Baby Ford. Tim Hutton har i tillegg ein musikk-duo kalla Sugardaddy med Groove Armadas Tom Findlay, og han har også vore medverkar på fleire av Groove Armadas album.
Råbandsknute
Råbandsknute, råbandsknop eller båtmannsknop er ein svært vanleg knute som er enkel å knyte. Den bør ikkje brukast til å knyte saman to ulike tau.
Råbandsknuten er kjennemerkt av to identiske bukter som omsluttar kvarandre, og endar som går ut parallelt. Han ver laga av to enkle knutar som vert knytte oppå kvarandre. Den siste motsett veg av den første. Til denne knuten bør det brukast like tjukke og like stive endar. Han vert rekna for ein usikker knute, særleg om det vert drege i dei lause endane.
Råbandsknuten høver best å bruke når noko skal ombindast, som til dømes ein rull, ein pakke eller ein bandasje.
Knuten har fått namnet sitt fordi den vert brukt til å feste eit råsegl til råa. I øvre kant av seglet er festa råband som vert knytte over eller gjennom råa med denne knuten.
Vanlegaste feilen når knuten skal knytast er at partane ikkje kjem ut parallelle. Då har det vorte ein kjerringknute. Av utsjånad kan råbandsknuten forvekslast med ein tjuvknop.
Fredrik Skagen
Fredrik Skagen var ein norsk forfattar. Han er tidlegare bibliotekar og universitetsbibliotekar ved NTH. Skagen debuterte som forfattar i 1968. Han er ein av dei mest produktive, mest omsette og mest prisbelønna kriminalforfattarar i Noreg.
Skagen skapte i 1987 tildels sterk debatt med boka Purpurhjertene, som gav seg ut for å vera ei dokumentarisk attforteljing av ein nordmann sine opplevingar som amerikansk soldat i Vietnam. Boka vann forlaget Cappelen si tevling om beste dokumentarroman, men vart «omdefinert» til roman då det vart klårt at forfatteren var gjort til offer for ein svindel.
Mange av Skagens bøker inneheld referansar til eit felles univers rundt Trondheim politikammer som han deler med forfattarane Kim Småge, Idar Lind og Anne Birkefeldt Ragde.
15. november
15. november er den 319. dagen i den gregorianske kalenderen (320. under skotår). Det er 46 dagar att av året.
Brattfjorden
Brattfjorden er ein fjordarm av Nordfolda i Steigen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 4 km austover til garden Skoglund i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom grenda Slåttvik i sør og Oterberget i nord. Det ligg fleire gardsbruk langs sørsida av fjorden. Desse har ikkje vegsamband til resten av omverda, men det går ein veg langs heie sørsida av fjorden til garden Brattfjord i nordaust.
Fjorden er omgjeve av høge fjell og inst i fjorden finn ein Ingridtinden på 794 meter over havet.
Vinkfjorden
Vinkfjorden (samisk Fánnká) er ein fjordarm av Nordfolda i Steigen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 10 km søraustover til garden Vinkfjorden i botn av fjorden. Fjorden har ein fjordarm, Stavfjorden, og den totale lengda inn til botn av denne fjorden er 14 km.
Fjorden har innløp mellom Vinknesskjera i sørvest og Småvikneset i nordaust. Det ligg nokre isolerte gardsbruk på sørsida av fjorden, som Helldal og Sandbakken, og desse har vegsamband mellom seg. Nordaust for Sandbakken går Stavfjorden austover.
Fonologisk nivå
Eit fonologisk nivå er det same som ein fonologisk representasjon, og dei ulike fonologiske nivåa skil seg frå kvarandre mellom anna i abstraksjonsgrad, som i fonologien tyder avstand eller skilnad frå det som er direkte observerbart. Vi skal skilje mellom tre fonologiske nivå, med det mest abstrakte øvst og det minst abstrakte nedst. Ulike fonologiske teoriar skil seg frå kvarandre både når det kor mange nivå dei postulerer og kva dei kallar nivåa.
1368
1368 (romartal MCCCLXVIII)
Fonologisk nivå
Det morfofonologiske nivået
På det morfofonologiske nivået har morfema i språket ein fonologisk unik representasjon, unnateke ved suppletivisme. Dette er med andre ord eit nivå der morfofonologiske vekslingar er abstrahert bort, primært vekslingar på fonologiske vilkår. Språklege einingar på det morfofonologiske nivået står mellom doble skråstrekar: //...//. (Bruken av doble skråstrekar er absolutt ikkje gjennomført i alle teoriar. I teoriar der ein ikkje opererer med eit fonemisk nivå, er det vanleg å nytte enkle skråstrekar.)<br \>Eit tenkjeleg døme er det norske morfemet HØG (adj.), som opptrer i mellom anna desse tre variantane eller allomorfane (i søraustlandsk uttale): På det morfofonologiske nivået har morfemet HØG (adj.) ein unik representasjon, til dømes //¹høːg//.
Det fonemiske nivået
På det fonemiske nivået har fonema i språket ein unik representasjon. Dette er med andre ord eit nivå der allofonisk veksling er abstrahert bort. Språklege einingar på det fonemiske nivået står mellom enkle skråstrekar: /.../.<br \> Eit døme er det norske fonemet /p/, som har mellom anna desse allofonane - truleg i alle målføre, jamvel om mange andre detaljar ved uttalen av spann, panne og nappe varierer: På det fonologiske nivået er etter vanleg oppfatning /p/ den unike representasjonen til dette fonemet.
Det fonetiske nivået
På det fonetiske nivået har allofonane i språket ein unik representasjon. Dette er med andre ord eit nivå der stort sett ikkje-observerbare fonetiske skilnader i uttalen av allofonar er abstrahert bort.<br \ > Eit døme er dei norske allofonane [pʰ] (som i [²pʰan̻ˑɛ] /²pane/ panne) og [pˑ] (som i [²n̻apˑɛ] /²nape/ nappe). Mellom anna varierer aspirasjonen på [pʰ] både i styrke og kvantitet frå ei brukshending til ei anna, og [pˑ] varierer òg i kvantitet frå ei brukshending til ei anna. Vi nyttar likevel dei unike representasjonane [pʰ] og [pˑ] for desse allofonane (somme skriv [pː] i staden for [pˑ]). Ein må med andre ord ikkje forveksle det fonetiske nivået med sjølve den konkrete talen i ei einskild brukshending.
Åbjøra i Nordland
Åbjøra, eller Åelva som ho vert kalla til dagleg, er ei elv i Bindal kommune i Nordland fylke. Ho renn frå Åbjørvatnet og gjennom Åbygda. Ho munnar ut i fjorden, ikkje langt frå tettstaden Terråk. Elva er lita, men ei god lakse- og sjøaureelv. Elva vart fram til 1970-talet nytta til tømmerfløting. Dette opphøyrde då Åbygda fekk fast vegsamband (Fylkesveg 7200) først til Helstad i 1973 og til Terråk i 1980.
Ein del av Åelva som liknar på ein liten fjord, vert kalla Floet. Denne «fjordarmen» er konstant brakkvasshaldig på grunn av eit stadig tilsig av sjøvatn kvar gong sjøen flør opp.
Stavfjorden i Steigen
Stavfjorden er ein fjordarm av Vinkfjorden og Nordfolda i Steigen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 7,5 km austover til garden med same namn i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Håkjerringneset i nord og Litlskallen i sør. Fjorden er omgjeve av svært høge fjell som stig bratt opp frå fjorden. På nordsida finn ein Håkjerringnestinden (809 moh), Lofotholtinden (1119 moh) og Ingerbakktinden (1190 moh). Ved Ingerbakktinden ligg isbreen Reinvikisen. På sørsida av fjorden Tverrfjellet på 1044 meter over havet.
Rankine
Rankine eller grad rankine med symbol ºR er eininga for absolutt temperatur i det engelske einingssystemet og har fått namnet sitt frå den skotske ingeniøren og fysikaren William John Macquorn Rankine. Han framsette skalaen i 1859.
Rankine er ei utbreidd eining for temperatur i engelsk litteratur og er ofte den føretrekte måleininga blant amerikanske og engelske vitskapsmenn. Samanblanding mellom, og feil bruk av rankine, Fahrenheit, Celsius og Kelvin er ei evig kjelde til reknefeil blant så vel professorar som studentar.
Rolf Larsen
Rolf Larsen var ein norsk forfattar. Han debuterte med diktsamlinga BOOM i 1969 og deltok same året i «gruppeboka» Åtte fra Bergen. I tillegg til fleire diktsamlingar gav han ut ein kriminalroman og to bøker om Ludwig Wittgenstein.
NGC 520
NGC 520, Arp 157, VV 231 eller KPG 031 er ein galakse og restane etter to galaksar som har kollidert. Han ligg rundt 100 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Fiskane. Skivene til dei to tidlegare galaksane har smelta saman, men ikkje kjernane. Galaksen har ein sterkt irregulær form, har halar av stjerner og ein framståande bane av støv som går tvert over galaksen. NGC 520 er eit av dei lysaste galaksepara på nattehimmelen og kan sjåast i eit mindre teleskop. Galaksen er rundt 100 000 lysår på tvers. Han er med i Arp sin katalog over spesielle galaksar, Atlas of Peculiar Galaxies, med nummer 157 (Arp 157).
Hadeland
Folk frå Hadeland blir kalla hadelendingar. Regionen har eit aktivt reiseliv. Ny riksveg 35 frå Grua til Gardermoen vart opna hausten 2004.
Historie
Namnet Hadeland kjem frå haðar ('krigar, stridsmann'), og har vore nemninga på folket som har vore busett i området. Eldste dokumentasjon av namnet er i form av runer på Dynnasteinen som står på garden Dynna i Gran. Runeinnskrifta er tidsett til ca. 1040.
Geografi
Elva Vigga renn nordover gjennom Lunner og Gran til Randsfjorden, og desse to kommunane dannar Viggadalen, medan Jevnaker vender seg geografisk mot Ringerike.
Endless Summer
Endless Summer er eit samlealbum av The Beach Boys frå 1974.
Det var ei samling av hittar frå tida før Pet Sounds i 1966. Endless Summer vart ein stor suksess i heimlandet og låg heile 155 veker på Billboard-lista og nådde første plassen der. Albumet side over tre millionar eksemplar.
Albumet vart gjeven ut som eit dobbeltalbum i USA, men i Storbritannia kom det ut som ein enkel LP med ti songar på kvar side.
Çaldıran
Çaldıran er eit distrikt og ein by i provinsen Van i Tyrkia. Byen har kring 14 000 innbyggjarar.
Byen ligg ein aktiv jordskjelvsone og 3840 menneske mista livet i jordskjelvet her i 1976, som hadde ein styrke på 7,2.
Arild Rypdal
Arild Rypdal er ein norsk forfattar og tidlegare lufthamnsjef ved Ålesund lufthamn, Vigra. Rypdal er utdanna flygar og ingeniør. Han debuterte som forfattar i 1991 med spaningsromanen Hexagon.
Rypdal sine romanheltar arbeider for britiske MI6. Inspirasjonen skal han ha fått som ung gut under andre verdskrigen. Familien måtte rømma til Storbritannia i 1941, og far til Rypdal arbeidde resten av krigen for Secret Intelligence Service - seinare kjent som MI6.
J.J. Danielsen
J.J. Danielsen er eit psevdonym for Rolf Larsen og Finn Petter Kvamme. Psevdonymet er brukt for kriminalboka Om alle mann var døde som kom ut i 1978.
Schutzstaffel
Schutzstaffel (tysk for «verneavdeling» eller livvakt) ofte forkorta SS oppstod som ein paramilitær organisasjon knytt til det tyske partiet NSDAP, og utvikla seg etter kvart til ein sentral del av Det tredje riket sitt valdsapparat.
SS var organisert i eigne hæravdelingar, men var utanfor kontrollen til Wehrmacht. Nazistane såg på SS som ein eliteorganisasjon, danna for å verne partiet og spesielt leiaren Adolf Hitler, gjennom den første avdelinga Leibstandarte-SS Adolf Hitler. Medlemene blei plukka ut på rasemessige og ideologiske kriterium. SS var også skuldig i ein heil del brotsverk mot menneskeætta, blant anna drifta av konsentrasjonsleirane og massedrapsavdelingane Einsatzgruppen.
I starten av krigen var dei berre på regimentsnivå underlagde vanlege hærdivisjonar. Men etter som krigen utvikla seg og den tyske hæren fekk mindre å seie, klarte nazipartiet å utvide SS-styrkane til divisjonar. SS-divisjonane blei som regel nytta som «brannkorps» ved fronten, ei høgt mekanisert avdeling i reserve som blei sett inn der fronten svikta. I motsetning til det som er eit vanleg syn hadde SS-divisjonane sjeldan betre våpen og utstyr enn andre einingar; det som gjorde dei til spesielt sterke einingar var først og fremst fanatisme frambringa gjennom politisk indoktrinering.
Dei ikkje-tyske frontkjemparane (nordmenn, danskar, belgiarar, bosniarar osv.) var underlagde Waffen-SS.
Medlemene bar i den første tida same uniform som Sturmabteilung (SA). Seinare blei den illgjetne svarte uniforma innført. Dei hadde SS-symbolet på jakkeslaget, og i tillegg blei daudinghovudet bruka som kjenneteikn. SS-symbolet var ei gammal germansk rune, som stod for siger.
SS før andre verdskrigen
Forgjengaren til SS blei etablert i 1923 som ei avdeling innan SA. Dei skulle ha ansvaret for å verne framståande medlemer av nazipartiet på partimøte og under demonstrasjonar. Den øvste avdelinga blei leidd av Emil Maurice og ho bestod av 8 mann.
Frå 1925 til 1929 var SS berre ein bataljon innan Sturmabteilung. Dei bestod av ca. 280 mann. 6. januar utnemnde Hitler Heinrich Himmler til leiar av SS. Innan slutten av 1933 hadde talet på medlemer i SS stige til 209 000 mann.
Før 1932 hadde SS-mennene same uniforma som SA. Sidan bar dei ei svart uniform. Like før andre verdskrigen, blei uniforma duegrå. Waffen SS bar ei grå uniform ute i felten. På slutten av krigen hadde SS på seg ei kamuflasjefarga uniform.
SS sitt motto var «mi ære er lojalitet». Rangeringssystemet i SS var basert på det systemet som SA hadde.
Heinrich Himmler og hans nestkommanderande Reinhard Heydrich konsoliderte makta i SS. Heydrich fekk i oppgåve å byggje ut ei etterretningsteneste innan SS som fekk namnet Sicherheitsdienst. Ved byrjinga av andre verdskrigen hadde talet på medlemer i SS stige til 250 000 mann. SS tok også kommandoen over Gestapo i 1934. Same året fekk SS ansvaret for å drive alle konsentrasjonsleirane.
Under krigen
I 1944 hadde SS utvikla seg til ein stor organisasjon som hadde blitt ein stat i staten.
Dei mektigaste mennene innan SS var SS- og politileiarane. Dei blei delte inn i tre nivå – vanleg, høgare og overordna. Dei fekk tittelen SS Gruppenführer. Dei låg direkte under Heinrich Himmler når det gjaldt ansvar.
Hovudkvartera
I 1944 bestod SS av 12 hovudkontor.
Greiner
På slutten av andre verdskrigen bestod SS av følgjande greiner:
Det ordinære SS
Det ordinære SS tyder den organisasjonen som blei driven på 1920 og 1930-talet.
Baltoro Muztagh
Baltoro Muztagh er ei fjellkjede på grensa mellom Pakistan og Kina. Ho er ein del av Karakoram-kjeda, og ligg nord og aust for Baltoro-breen. Her ligg K2 (8611 moh.), verdas andre høgaste fjell, i tillegg til tre andre fjell med ei høgd på over 8000 meter.
Schutzstaffel
Allgemeine SS
Allgemeine-SS («det allmenne SS» eller «det vanlege SS») utgjorde hovudtyngda av SS sin medlemsmasse. Det var deltidsmedlemer av SS som danna avdelingar over heile Tyskland. Desse avdelingane var delte inn i Standarten som igjen var delte inn i Abschnitt og Uberabscnitt. Det vanlege SS blei sedde som reservestyrkar, og mange av medlemene tenestegjorde i andre våpengreiner. Mange gjorde også teneste som vakter i konsentrasjonsleirar.
Tokhmajoki
Tokhmajoki (russisk Тохмайоки) eller Tohmajoki (finsk) er ei elv i Finland og i Karelia i Russland som munnar ut i Ladoga. Elva er 80 km lang.
Nordfolda
Nordfolda er ein fjordarm av Folda i Steigen og Sørfold kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 43 km nordaustover til Storeidet i botn av Mørsvikfjorden.
Baltoro Muztagh
Høgaste delen av fjellkjeda dannar grensa mellom Kina og Pakistan. Sørdelen ligg i pakistanske Gilgit-Baltistan i Pakistan og norddelen i den kinesiske regionen Xinjiang.
Tokhmajoki
Tokhmajoki renn ut frå innsjøen Tokhmajarvi i Finland. Om lag 70 km av elva ligg i Russland.
Nordfolda
Fjorden har innløp ved og går først nordaustover. På austsida av Hjartøya ligg Mulfjorden. Grenda Laukvika ligg ytst i fjorden på vestsida og nordover langs vestsida finn ein bygdene Stamsvika og Nordfold. Bortsett frå bygda Storeidet inst i fjorden er det berre mindre grender og gardsbruk langs fjorden.
Nordfolda har fleire sidearmar. Brattfjorden ligg på austsida, litt nordaust for Hjartøya. Litt lenger nord går Vinkfjorden søraustover, og han har igjen Stavfjorden som fjordarm. Lengst nord i fjorden går Balkjosen vidare nordover til Store og Litle Balkjosen. Frå her svingar fjorden austover der han igjen snur søraustover skiftar han namn til Mørsvikfjorden, som endar ved Mørsvikbotn.
Fv631 og Fv632 går langs vestsida av fjorden. Heilt inst i Mørsvikbotn går E6 forbi.
Baltoro Muztagh
I tillegg til dei fire fjella over 8000 meter (K2, Gasherbrum I, Broad Peak og Gasherbrum II) finn ein ei rekkje slåande fjellformasjonar i denne fjellkjeda, som Muztagh Tower, Uli Biaho og Trango Towers.
Seks små preludium
Seks små preludium (BWV 933-938) er ei preludiumsamling komponert av Johann Sebastian Bach. Dei er komponerte i perioden 1717-1720 som undervisning for studentane til Bach, men vart ikkje publiserte før 1802. Stykka er alle korte, men er teknisk vanskelegare enn 12 små stykke (BWV 924-30, 939-42 og 999) som òg vart komponerte som ein del av undervisninga. Preludiuma vart komponerte for cembalo. Dei er ein del av ei 18 preludium som Bach produserte sporadisk kring 1717-1720
Dei seks preludia er:
Gibraltarsundet
Gibraltarsundet (arabisk مضيق جبل طارق, spansk Estrecho de Gibraltar) er eit smalt sund mellom Atlanterhavet og Middelhavet som skil Spania frå Marokko. Namnet kjem frå Gibraltar, som igjen har fått namn frå det arabiske Jebel Tariq (som tyder «Tariqs fjell» ). Det arabiske namnet på sundet er derimot Bab el-Zakat eller «Velgjerdsporten». I marinen vert det stundom kalla STROG (Strait Of Gibraltar) og i antikken var det kjend som «Herkulessøylene».
På det smalaste er det berre 14,24 km (7,7 nautiske mil) mellom Europa og Afrika. Djupna i sundet varierer mellom 300 og 900 meter. Ferjene kryssar sundet i dag på så lite som 35 minutt. Den spanske sida av sundet er verna som ein del av El Estrecho naturpark.
Plassering
På nordsida av sundet ligg Spania og Gibraltar (ein britisk eksklave på Den iberiske halvøya), og på sørsida Marokko og Ceuta (ein spansk eksklave i Nord-Afrika). Grensene vart i antikken kalla Herkulessøylene. Det ligg fleire småøyar i sundet, som den omstridde Isla Perejil som både Marokko og Spania gjer krav på.
Geologi
For rundt 5,9 millionar år sidan vart opninga mellom Middelhavet og Atlanterhavet lukka. Dette førte til at saliniteten i Middelhavet periodevis fall ved at saltet la seg ned i havbotnen i det som er vorte kalla den messiniske saliniteskrisa. Dei store salt- og mineralførekomstane rundt Middelhavet kjem frå denne perioden. Geologisk sett tok ikkje denne prosessen lang tid, berre om lag 5-600 000 år. I løpet av berre nokre få tusen år fordampa det meste av vatnet i Middelhavet. For om lag 5,33 millionar år sidan, i overgangen mellom miocen og pliocen, vart det på ny danna ei opning mellom Middelhavet og Atlanterhavet, og opninga har eksistert sidan den gong. Sidan den afrikanske plata pressar på nordover, meiner ein at sundet igjen vil lukke seg i geologisk sett nær framtid, som vil seie nokre hundre tusen år fram i tid.
Samband
Sundet er ei viktig trafikkåre for skipsfart mellom Middelhavet og Atlanterhavet. Ferjer kryssar sundet mellom Spania og Marokko, mellom Spania og Ceuta og mellom Gibraltar og Tangier.
Tunnel over sundet
I desember 2003 vart Spania og Marokko einige om å utforske høve til å byggje ein undersjøisk jernbanetunnel under sundet. Ideen hadde allereie vore lufta i fleire tiår, og ein har teke ei rekkje geologiske prøvar. I 2012 hadde den marokkanske transportministeren eit møte om planane med den spanske ambassadøren, utan at det blei lagt fram konkrete planar.
Inn- og utstrøyming
I netto strøymer det meir vatn inn i Gibraltarsundet enn ut av det på grunn av at fordampinga i Middelhavet er større enn den tilførte vassmengda som kjem via elvane. Terskelen i Gibraltarsundet medverkar til å hindre blanding av det kalde, mindre salte atlanterhavsvatnet og det varme, salte middelhavsvatnet. Sistnemnde er så mykje saltare, og derfor tyngre, at det søkk under atlanterhavsvatnet og dannar eit særs salt (termohalin, både varmt og salt) botnvatn. Eit grenselag i tettleiken mellom dei to laga ligg på ei djupne på kring 100 meter. Dette laget renn utover og nedover kontinentalsokkelen og vert gradvis mindre salt før det når eit likevektspunkt i ei djupne på om lag 1000 meter. Utstrøyminga frå Middelhavet kan sporast fleire tusen kilometer ut i Atlanterhavet før det salte vatnet er så blanda med resten av atlanterhavsvatnet at det ikkje kan kjennast att lenger.
Schutzstaffel
Allgemeine SS
Soldatar i Waffen SS blei ofte plasserte i Allgemeine SS etter å ha gjort frontteneste i ein periode, slik at dei kunne få att kreftene sine.
Høgmesse
Høgmesse er ei nemning for den messa som vert forretta høglydt frå høgalteret i kyrkja, i motsetnad til andre stille messer som vert forretta frå sidealtera.
Stör
Stör er ei elv i Schleswig-Holstein i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå høgre med ei lengd på 87 km. Ho har sitt utspring i Neumünster, og renn vestover gjennom Neumünster, Kellinghusen og Itzehoe. Stör munnar ut i Elbe nær Glückstadt.
Høgmesse
I Den norske kyrkja er høgmesse eit omgrep for alminnelege gudstenester som vert feira i kyrkjene. Mange vil likevel hevde at nemninga kan brukast berre om gudstenester med nattverd. Høgmesseledda byggjer på den klassiske messa og har følgjande forordna ledd:
Virvasselva
Virvasselva er eit vassdrag i Rana kommune. Vassdraget drenerer ut i austenden av Virvatnet. Boneselva renn saman med Virvasselva i deltaområdet om lag 1 km aust for Virvatnet, og Sørbekken munnar ut saman med Virvasselva i Virvatnet. Dette er eit stort, sammanhengande, svært rikt og urørt våtmarksområde med tjønner, elvar, myrer og tett vegetasjon. Virvasselva er rik på røye.
Virvasselva munner ut i Ranelva ved Elvmøthei i Dunderlandsdalen, om lag 70 km frå munningen til Ranelva på Saltfjellet.
Schutzstaffel
SS-kavaleriet
SS kavalerikorpset bestod av Reiterstandarter og Reiterabschnitt. Ryttarkorpset blei danna for å trekkje til seg medlemer av den tyske overklassen. På 1930-talet blei dette ryttarkorpset starten på ein militær organisasjon innan SS. Ryttarkorpset var forgjengaren til Waffen SS. I 1941 var ryttarkorpset berre ein liten sosial klubb innan SS. Dei aller fleste medlemene hadde søkt seg over til Waffen SS.
Germanske SS
Germanske SS dreiv verksemda si i erobra land og territorium. Germanske SS var også ein organisasjon som bestod av medlemer som dreiv på deltid. Dei dreiv med lokal sikkerheit og naziindoktrinering. Danmark og Belgia var dei største medlemslanda innan Germanske SS. Medlemer av Germanske SS hadde eigne modifiserte SS-titlar og symbol. Alle avdelingane i Germanske SS blei administrerte frå hovudkontoret til SS i Tyskland.
Waffen-SS
Waffen-SS var den stridande delen av SS. Avdelinga blei sedd som ein del av Wehrmacht, men stod utanfor dei vanlege kommandolinene. Waffen SS hadde også mange andre avdelingar. Waffen SS hadde også mange avdelingar som bestod av utlendingar. I utgangspunktet var det berre germanarar (mellom andre skandinavar og nederlendarar) som blei aksepterte, men etter kvart begynte dei også å opprette avdelingar beståande av ikkje-germanarar.
Konsentrasjonsleirtenesta
Frå 1934 var det SS som fekk i oppdrag med å drive dei tyske konsentrasjonsleirene. Denne delen av SS blei kalla Totenkopfverbände. Det var Theodor Eicke som starta denne organisasjonen. Totenkopfverbände var delt inn i fleire regiment. Kvart regiment tenestegjorde ved kvar sin konsentrasjonsleir. Den største leiren var Dachau. I 1938 blei også Totenkopfverbände ei stridande eining innan Waffen SS.
I 1939 voks Totenkopfverbände sterkt. Dei utvikla organisasjonen i tre ulike greiner for å sørve dei ulike typane konsentrasjonsleirar. I 1944 eksisterte det tre divisjonar i Totenkopfverbände. Det var den delen som dreiv konsentrasjonsleirane i Tyskland, arbeidsleirane i okkuperte land og utryddingsleirane i Polen.
I 1942 blei det av administrative grunnar slik at medlemer av Totenkopfverbande også blei medlemer av Waffen SS. I tillegg blei konsentrasjonsleirane plasserte administrativt under Avdelinga for forvaltning og økonomi (WVHA).
I 1944 blei konsentrasjonsleirane ein integrert del av Waffen SS og administrert av WVHA. Dette blei gjort for å kunne rullere på mannskapa pga. mannskapsmangel. Såra SS-soldatar kunne tenestegjere i konsentrasjonsleirane i ein periode før dei kom seg igjen. Denne ordninga førte til at mange innan SS fekk kjennskap til og deltok i det grufulle som gjekk føre seg i leirane.
Einsatzgruppen
Einsatzgruppen blei danna på initiativ av Sicherheitsdienst (SD) og RSHA. Dei første gruppene blei sette inn under erobringa av Austerrike og Tsjekkoslovakia. Meininga med Einsatzgruppen var at dei skulle ta seg inn i okkuperte område, sikre viktige dokument og eliminere problematiske personar. I desse to landa var oppgåvene til Einsatzgruppen å bemanne administrasjonen med nazistar og etablere lokale konsentrasjonsleirar.
I 1939 blei Einsatzgruppen omorganisert. Under angrepet på Polen i 1939 hadde Einsatzgruppen i oppgåve å drepe medlemer av den polske eliten slik at dei ikkje kunne danne ei motstandsrørsle mot tyskarane.
I 1941 blei Einsatzgruppen send til Sovjetunionen for å utrydde jødar, sigøynarar og kommunistar.
Einsatzgruppen fekk ordrane sine frå SS si øvste leiing og dei blei leidde av folk som kom frå Sicherheitsdienst og Gestapo. SS bemanna Einsatzgruppen med medlemer fra Sicherheitsdienst, Gestapo, Waffen SS, ordenspolitiet, frå politibataljonar og frå einingar i den tyske hæren. Einsatzgruppen rekrutterte også folk frå lokalbefolkninga når dei trong det.
Det var SS og politileiarar som hadde det øvste ansvaret for Einsatzgruppen i dei områda som dei opererte i. Dei fleste blei etter krigen dømde for krigsbrotsverk, eller dei gjorde sjølvmord.
Ordenspolitiet
I 1936 absorberte SS det vanlege tyske politiet inn i sine rekkjer og danna Ordnungspolizei. SS-Oberstgruppenführer Kurt Daluege blei leiar for ordenspolitiet medan Heinrich Himmler blei den øvste leiaren for heile det tyske politiet. Ordenspolitiet hadde eigne grader og titlar. Ordenspolitiet hadde også ei avdeling som var stridande og som var ei eiga avdeling innan Waffen SS. Det var også eigne politiregiment som utførte sikkerheitsoppdrag under leiing av RSHA.
Etter krigen
Rett etter at Adolf Hitler gjorde sjølvmord og Karl Dönitz overgav Det tredje riket til dei allierte, blei SS nedlagd. Rett før Hitler sin død hadde SS ingen leiarar. Hitler hadde skulda Himmler og hans menn for å vere svikarar fordi han trudde dei førte forhandlingar med dei allierte. I dei siste månadene av 1945 opplevde SS store massedeserteringar frå folk som bemanna konsentrasjonsleirane og etterretningsorganisasjonane. Dei såg at slutten og nederlaget var nær og tok ikkje sjansen på å bli stilte for retten som krigsforbrytarar.
Ein del prominente SS-medlemer fór til Argentina i Sør-Amerika. Der etablerte dei ODESSA, ein organisasjon som skulle hjelpe tidlegare medlemer av SS og nazipartiet med å flykte til utlandet. Organisasjonen hadde hovudkvarter i Buenos Aires med sambandsliner til Tyskland, Sveits og Italia. Dei hjelpte Adolf Eichmann, Josef Mengele, Erich Priebke og mange andre krigsforbrytarar med å flykte til Sør-Amerika.
30. september 1946 blei heile SS erklært som ein kriminell krigsforbrytarorganisasjon av krigsforbrytardomstolen i Nürnberg. Denne påstanden blei underbygd med SS sine systematiske drap av jødar, brutal administrasjon av okkuperte område, leiing av slavearbeidsprogrammet og mishandling og drap av krigsfangar.
Alle medlemer av SS blei mistenkte for å vere krigsforbrytarar og skulle dermed stillast for retten. 50 000 av i alt 1 million SS-medlemer blei dømde for krigsbrotsverk.
Molfetta
Molfetta er ein by i provinsen Bari i regionen Puglia i Italia. Han ligg ved Adriahavet, om lag 24 km nordvest for Bari, og har om lag 60 000 innbyggjarar.
Historie
Opphavet til byen kan sporast tilbake til ein liten fiskelandsby på 300-talet fvt., men han vart først nemnd i skriftlege kjelder i november 925. Byen utvikla seg under Austromarriket og vart seinare erobra av langobardar, som gjorde han ein del av Hertugdømet Benevento. Byen slo tilbake mange åtak frå sarasenarar. Som ein sjølvstendig hamneby gjorde Molfetta handel med andre byar rundt Middelhavet, som Venezia, Alexandria, Konstantinopel, Syria, Amalfi og Dubrovnik.
På byrjinga av 1000-talet kom normannarane til området og byen fekk halde på sjølvstyre sitt, noko som utvikla staden som ei hamn for handel og som ein stad der pilegrimar ofte gjekk om bord på veg til Det heilage landet. Av dei mange pilegrimane som reiste gjennom byen var Konrad av Bayern (ca. 1105-1154), som på veg tilbake frå pilegrimsreisa si slo seg ned her som eremitt. Han vart æra som San Corrado etter han døydde, og er i dag vernehelgenen til Molfetta.
Under angevinarstyret av byen klarte han å halde på sjølvstyre sitt, men då Aragon slo seg ned i Sør-Italia vart det stadige stridar mellom franskmenn, spanjolar og italienarar. Desse krigane førte til død og øydelegging i store delar av Sør-Italia. Plyndringa av Molfetta av franskmennene i juli 1529 var ei hending som stoppa den økonomiske utviklinga i byen.
Dei fleste bygningane i Molfetta er moderne, men den gamle domkyrkja i byen Duomo Vecchio i romansk-apulisk stil er frå 1100-1200-talet.
Igor Trandenkov
Igor Leonidovitsj Trandenkov er ein russisk tidlegare stavhoppar frå Leningrad som vann sølvmedaljen i øvinga ved Sommar-OL 1992, EM 1994 og OL 1996, samt bronse i VM 1993.
Aktiv
Trandenkov fekk sølvmedaljen i stavtevlinga under Sommar-OL 1992 i Barcelona, der han og landsmannen Maksim Tarasov begge gjekk over 5,80 m, Tarasov i fyrste og Trandenkov i tredje forsøk. Året etter fekk dei same to kvar si bronsemedalje i Friidretts-VM i Stuttgart. Dei stoppa på ny på 5,80 m, deira to tidlegare landslagskameratar Serhij Bubka og Grigorij Jegorov vann gull og sølv.
Ved europameisterskapen 1994 tok Trandenkov seg over 5,90 m og vann sølv, landsmannen Rodion Gataullin vart europameister med 6,00 m. Under dei olympiske leikane 1996 i Atlanta var Trandenkov ein av tre utøvarar som tok seg over 5,92 m. Franske Jean Galfione og Trandenkov klarte høgda i fyrste forsøk, Galfione tok gullet gjennom eitt riv på tidlegare høgder, Trandenkov hadde to riv på 5,86 m og fekk sølv, medan Andrej Tivontsjik kom på bronseplassen.
Trandenkov er gift med sprintaren Marina Trandenkova.
Operasjon Phoenix
Operasjon Phoenix var eit program utarbeidd av CIA under Vietnamkrigen. Programmet skulle identifisere og «nøytralisere» sivile som støtta FNL («Viet Cong»), og metodane for denne «nøytraliseringa» var infiltrasjon, arrestasjonar, terrorisme og drap. Programmet var aktivt mellom 1967 og 1972, og liknande tiltak fanst både før og etter den tida.
Mellom 1968 og 1972 vart 81 740 medlemer av FNL «nøytraliserte», av dei vart 26 369 drepne. Phoenix-programmet har vorte sett på som ein drapskampanje og kritisert som eit døme på menneskerettsbrot.
Løytnant Vincent Okamoto, ein dekorert amerikansk veteran frå Vietnamkrigen, har sagt dette om korleis dei kunne gå fram: «Problemet var å finne dei som stod på svartelista. Den vanlege prosedyren var å gå inn i ein landsby og berre gripe ein eller annan og seie: - Kor er Nguyen eit eller anna? Ofte var folk så redde at dei kunne seie kva som helst. Da ville eit Phoenix-team ta informanten, sette ein sekk på hovudet hans, klippe ut to hol så han kunne sjå, sette eit reip rundt halsen hans som ei lang hundelenke, og så få han til å gå gjennom landsbyen og gi signal når vi kom til Nguyen sitt hus. Om natta ville så Phoenix kome tilbake, banke på og skyte den som opna døra. For dei var det ein kommunist som opna, same kven det var, også om det var familiemedlemer. Nokre gonger kom dei tilbake til leiren med avskorne øyre for å prove at dei hadde drepe folk.»
Kjelde:
Familiegudsteneste
Familiegudsteneste er ei gudsteneste tilrettelagt også for dei yngste aldersgruppene.
Familiegudstenesta var fram til gudstenestereforma i Den norske kyrkja i 2010 ein forodna liturgi for gudstenester som etter Gudstenestebok for den norske kyrkja kunne brukast utanom dei ordinære gudstenestene eller i staden for høgmesse eller aftansong på ordinære søndagar.
Den gamle liturgien for familiegudstenesta skilde seg innleiingsvis frå den ordinære høgmesseliturgien ved at syndsvedkjenninga, Kyrie og kollektbøn var sløyfa, og det i staden  vart bruka eigne opningsord, følgd av ein salme, oftast «Måne og sol»,  som lovsong. Under tekstlesinga vart berre preiketeksten lesen. Tidlegare var det heller ikkje nattverd ved ordnære familiegudstenester.
Lingvistkrinsen i Praha
Lingvistkrinsen i Praha (fransk Cercle linguistique de Prague, tsjekkisk Pražský lingvistický kroužek) blei skipa i 1926, og mellom grunnleggjarane var tsjekkarane Vilém Mathesius og Jan Mukarovský og russarane Nikolaj S. Trubetzkoy, Roman Jakobson og Sergej Karcevskij. Dei bygde vidare på hovudideane frå Kazan'-skulen og Ferdinand de Saussure, slikt dei er framstilte ovanfor. Glansperioden for krinsen var tida fram til 2. verdskrigen. Det fonologiske hovudverket frå denne perioden er Grundzüge der Phonologie av Nikolaj S. Trubetzkoy; boka kom ut posthumt i 1939. <br\>
La Ronciere-øya
La-Ronciere-øya (russisk Остров Ла-Ронсьер, Ostrov La-Ronsier) er ei øy i Frans Josefs land i Russland. Ho vert òg stundom kalla Ronserøya.
Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach
Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach (Bach sin opphavlege tittel: Clavier-Büchlein vor Wilhelm Friedemann Bach) er ei samling klavermusikk samla av den tyske barokkomponisten Johann Sebastian Bach for den eldste sonen sin, Wilhelm Friedemann. Ho vert ofte berre kalla Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann.
Johann Sebastian starta å setje saman samlinga i 1720. Dei fleste stykka her er meir kjende som delar av Das Wohltemperierte Klavier og Inventionen und Sinfonien. Kven som har skriven dei fleste av dei andre verka er omdiskutert, særleg dei kjende Små preludia BWV 924–932, som stundom vert tilskriven Wilhelm Friedemann Bach.
Innhald
Boka startar med ein innleiing som inneheld ei forklaring nøklar og ein guide til å spele ornament. Stykka i samlinga er arrangert etter kor vanskelege dei er, og dei enklaste kjem først. Av desse er Applicatio i C-dur BWV 994 og Preludium i g-moll BWV 930 særleg merkverdige, fordi dei er dei einast overlevande manuskripta der ein har fingermerket til Bach. ).
Her er ei komplett liste over stykka, i same rekkefølgje som i manuskriptet:
Referansar
''
La Ronciere-øya
La Ronciere-øya har eit areal på 478 km². Ho ligg ved 81° N og 61° E. Det høgaste punktet er 431 meter over havet. Ho er nesten heilt dekt av is bortsett frå to små område på kysten i nordaust og i vest.
La Ronciere-øya ligg nord for Wilczek land og mellom dei ligg eit 8 km breitt sund.
Øya vart namngjeve av den austerrisk-ungarske nordpolekspedisjonen etter kaptein La Ronciere Le Noury, ein fransk kurer for keisar Frans Josef av Austerrike-Ungarn.
På nokre kart står La Ronciere-øya som Whitneyøya etter den amerikanske polfararen Harry Whitney. Namnet vart gjeve under Ziegler-Fiala-ekspedisjonen, men dei austerriksk-ungarske utforskarane namngav øya først.
Aadne Ore
Aadne Ore var ein norsk fysikar fødd i Oslo. Han var bror til Øystein Ore.
Han tok doktorgraden ved Yale University i 1947, og var universitetsstipendiat i Oslo frå 1947 til 1949. Han var dosent ved Universitetet i Bergen frå 1949 og dosent ved Universitetet i Oslo frå 1953. I 1960 vart han her professor. Ore vart kjend for arbeida sine innan teoretisk fysikk, særskild for undersøkingar av positronium, ein atomær tilstand av eit elektron og eit positron, for arbeid innan strålings- og biofysikk og for oppbygginga og leiinga av avdelinga for biofysikk ved Universitetet i Oslo.
Şemdinli
Şemdinli (syrisk ܫܲܡ̱ܣܕܝܼܢ, Shemsdin; armensk Şemzînan) er eit distrikt og ein by i provinsen Hakkâri søraust i Tyrkia. Byen har 11 211 (2010).
Tverråga
Tverråga er ei elv i Rana kommune som munnar ut i Ranelva. Elva spring ut frå Tverrvatnet. Elva tar opp i seg sju andre elvar, den siste ved Hamaren på Gruben.
Ved brua mellom E6 og svenskvegen til Gruben, skiftar elva namn til Revelelva og munnar ut i Ranelva.
Tulemajoki
Tulemajoki (russisk Тулемайоки) er ei elv i Karelia i Russland som munnar ut i Ladoga. Elva er 62 km lang.
Elva renn ut frå innsjøen Tulmozero og har ei gjennomsnittleg helling på 1,15 meter per kilometer frå kjelda til munningen. Ikkje langt frå munningen ligg landsbyen Salmi.
Ei av sideelvane hennar er Lojmolanjoki.
Det er bygd to små vasskraftverk langs elva, som begge produserer 1,28 MW.
Bitti
Bitti (sardisk Bìtzi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 2 845 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 215.37 km² og ligg i ei høgd på 549 meter over havet.
Revelelva
Revelelva er namnet på den nedste delen av elva Tverråga, som munnar ut i Ranelva i Rana kommune. Elva skiftar namn ved brua som går mellom E6 og Gruben. Over denne brua vert ho kalla Tverråga og nedanfor brua Revelelva.
Khalkída
Antikken
Den tidlegaste skriftlege kjelda om Khalkis (Khalkída) er frå Iliaden (2.537), der han vert nemnd i lag med rivalen Erétria. Graver ved Trypa og Vromousa frå den mykenske perioden vart greve ut av Papvasileion i 1910. På 700- og 600-talet fvt. grunnla kolonistar frå Khalkída tretti bysamfunn på halvøya Khalkidikí og fleire viktige byar på Sicilia. Mineral, metallarbeid og purpurfarga klede og keramikk vart fordelt over heile Middelhavet i skip frå Korint eller Sámos.
3. november
3. november er den 307. dagen i den gregorianske kalenderen (308. under skotår). Det er 58 dagar att av året.
Stormdalsåga
Stormdalsåga er eit vassdrag i Rana kommune. Stormdalsåga tar opp i seg Bergslåttåga ved søndre Stormdalen gard (nedl.) og møter Tespa ved fjellgarden Bredek (nedl.) før ho munner ut i Ranelva ved Storvoll i Dunderlandsdalen. Delar av elva ligg i Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark.