cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Indiahavet
Klima
Syklonar oppstår nord i havet i mai-juni og oktober-november, og i januar-februar i den sørlege delen.
Næring
Havet er ei viktig handelsrute for skipsfarten mellom verdsdelane. Ein driv fiske i nær sagt alle kystområda. Rundt 40 % av all havolje kjem frå Indiahavet.
På same måte som Middelhavet har Indiahavet bunde saman landområda som ligg rundt det, sjølv om dei ligg langt frå kvarandre. På grunn av dette vil ein mellom anna finna indisk og arabisk preg på språk og musikk i Aust-Afrika og spor etter afrikansk innvandring i India.
Fire viktige vassvegar gjer tilgang til havet: den egyptiske Suezkanalen, Bab el Mandeb utanfor Yemen og Djibouti, Hormuzstredet mellom Iran og Oman, og Malakkasundet mellom Indonesia og Malaysia.
Viktige hamner:
Namn
Indiahavet har fått namn etter India, som igjen har fått namnet frå Induselva, som renn ut i havet.
Georg Ohm
Georg Simon Ohm var ein tysk fysikar, fødd i Erlangen. Ohm var professor i matematikk og fysikk i Nürnberg. Han døydde i München.
Han vart i 1833 professor ved den polytekniske skulen i Nürnberg, og frå 1849 professor ved universitetet i München. Ohm er kjend for å ha oppdaga Ohms lov (1826). Han gjorde òg viktige oppdagingar innan akustikk og krystalloptikk.
Senis
Senis (sardisk Sènis) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 440 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 16.06 km² og ligg i ei høgd på 256 meter over havet.
Aragua
Estado Aragua er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Maracay.
Politisk inndeling
Liste over dei 18 kommunane (spansk municipios) i Aragua:
Objektglas
Eit objektglas eller preparatglas er ei tynn glasplate som vert nytta som underlag eller feste for preparatet ein skal studere i eit mikroskop.
David Foster
David Walter Foster er ein kanadisk musikar, plateprodusent, komponist, låtskrivar og arrangør. Han har vore produsent for mange kjende artistar som Christina Aguilera, Andrea Bocelli, Toni Braxton, Michael Bublé, Chicago, Natalie Cole, The Corrs, Céline Dion, Jackie Evancho, Kenny G, Josh Groban, Whitney Houston, Jennifer Lopez, Seal, Rod Stewart, Madonna, Barbra Streisand og Westlife. Foster har vunne 16 Grammy-prisar frå 47 nominasjonar. Foster er òg styreleiar i Verve Music Group. . I 1980-, 1990- og tidleg i 2000-åra var han av dei mest suksessrike produsentane og låtskrivarane i popmusikken.
Biografi
Foster byrja å spele piano då han var fem år og gjekk på musikklinja på University of Washington åtte år seinare. Han vart med i bandet til Chuck Berry då han var 16 år gammal og flytta til Los Angeles i 1971 med gruppa si Skylark. Med dei fekk han ein stor hitt året etter med singelen «Wildflower». Foster vart ein ettersøkt klaverspelar og spelte på innspelingar med superstjerner som John Lennon, Barbra Streisand, Diana Ross og Rod Stewart.
Foster byrja produksjonskarrieren sin i 1976 med debutalbumet til gruppa si Attitudes. Han byrja etter kort tid å produsere musikk for andre, og skreiv låtar og produserte for Hall & Oates, Deniece Williams, Carole Bayer Sager, Boz Scaggs og the Average White Band. I 1979 fekk han den første Grammy-prisen sin for å ha skrive Earth, Wind and Fire sin «After the Love Has Gone». Frå den tid eksploderte karrieren til Foster, og han skreiv låtar og produserte for artistar som Kenny Rogers, the Tubes og Kenny Loggins. I 1982 vann han ein ny Grammy for å ha produsert albumet til musikalen Dreamgirls. Han skreiv òg produserte òg Chicago-hitten «Hard to Say I'm Sorry», og følgde opp med Lionel Richie sin Can't Slow Down i 1982. Med Chicago 17 i 1984, fekk Foster den største suksessen sin så langt, med den store hitsingelen «Hard Habit to Break», som han vann Grammy-prisen for årets produsent for.
Eit år seinare skreiv og produserte han John Parr sin «St. Elmo's Fire (Man in Motion)», og i 1986 samarbeidde han igjen med Chicago på Chicago 18 med hitten «Will You Still Love Me». I tillegg samarbeidde han med songaren i gruppa, Peter Cetera, som han skreiv «The Glory of Love» for. No var Foster vorte den blant dei mest suksessrike popprodusentane. Sjølv om musikkritikarane ofte slakta musikken hans, selde arbeidet hans særs godt og han har hatt dusinvis av hittar inne på topp 40 i USA. Han var ganske roleg mot slutten av 1980-åra og arbeidde mellom anna med Neil Diamond på The Best Years of Our Lives og fleire filmprosjekt. I 1990 byrja Foster eit samarbeid med Celine Dion og hitten «Have a Heart». Eit år seinare arbeidde han med Natalie Cole for megahitten Unforgettable og vann tre Grammyar med årets singel, årets album og årets produsent.
I 1992 samarbeidde Foster med Whitney Houston på det særs populære filmmusikkalbumet The Bodyguard, som gav han nok ein Grammy for årets album, i tillegg til den store hitsingelen «I Will Always Love You», som vann prisen for årets singel og årets produsent. I tillegg vann han ein pris for årets arrangør med «When I Fall in Love», kjenningsmelodien til Sleepless in Seattle, framført av Celine Dion og Clive Griffin. For Dion produserte han så The Colour of My Love i 1993 med hitsingelen «The Power of Love», og eit år seinare produserte han All-4-One sin «I Swear». Med Falling Into You for Dion i 1996 vann Foster igjen Grammy-prisen fro årets album og «Because You Loved Me» vart nominert til årets singel. Ein stor hit han arbeidde på det året var òg Toni Braxton sin «Un-Break My Heart».
David Foster var med på å lansere karrieren til to mannlege songarar i 2000-åra: Josh Groban og Michael Bublé. Samstundes med alt studioarbeidet, har han gjeve ut eigne ting òg, og har gjeve ut over ti album sidan tidleg i 1980-åra.
73 Klytia
73 Klytia er ein hovudbelteasteroide. Han vart oppdaga den 7. april 1862. Han var den andre og siste asteroiden kometoppdagaren Horace Tuttle oppdaga. Asteroiden er namnsett etter Klytia, ei kvinne som var elska av Apollon i gresk mytologi.
Nail
Nail er ei eldre britisk måleining for lengd. Denne er typisk lik 1/16 yard eller 2 inches, tilsvarande 5,715 centimeter. Nail er eit engelsk ord som kan tyda 'nagl' eller 'spikar'.
Ei anna forklaring er at eininga fekk namn frå spikrar hamra inn i bordet på ein disk til oppmåling for sal av klede etter lengd.
Thou yard, three-quarters, half-yard, quarter, nail
Thou flea, thou nit, thou winter cricket thou:―
Brav'd in mine own house with a skein of
thread!"
Jørgen Leth
Jørgen Leth er ein dansk journalist, forfattar, TV- og filmmann, føredragshaldar og meir.
Leth er fødd i Århus og bur no hovudsakleg i Haiti.
I 2005 gav Leth ut den sjølvbiografiske boka Det uperfekte menneske der han openhjarta skildra livet sitt, mellom anna korleis han hadde samleie med tenåringsdottera til tenarane sine på Haiti. Boka skapte stort oppstyr i Danmark, og førte til at han trekte seg frå TV2-jobben og stillinga som dansk æreskonsul på Haiti, som han hadde vore sidan 1991.
737 Arequipa
737 Arequipa er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. desember 1912 av Joel Hastings Metcalf ifrå Winchester i Massachusetts. Asteroiden er kalla opp etter Arequipa i Peru, der Harvard-universitetet hadde eit observatorium.
Brian Waltrip
Brian Waltrip er ein amerikansk fotballspelar. Han er midtbanespiller for Molde Fotballklubb. Han har tidlegare spela for Tampere United, Tampa Bay Mutiny, Mandalskameratene, Sandefjord Fotball og Sogndal FK
Astafjorden
Astafjorden er ein fjordarm av Vågsfjorden i kommunane Tjeldsund, Ibestad og Gratangen i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 19 km austover langs sørsida av Rolla til fjorden Salangen, som held fram austover.
A Touch of Class
Karriere
ATC sin fyrste singel vart innspelt i Sverige i 1999 og fekk tittelen «Around the World (La La La La La)». Songen sampla låta «Pesenka» av den russiske techno-gruppa Ruki Vverh!, og vart ein stor hit i Europa i 2000. Singelen var med på ATC sitt debutalbum, Planet Pop frå 2001. Her fekk dei m.a. musikalsk hjelp av den tyske DJ-en Alex Christensen. Under utdelinga av den tyske ECHO-prisen vann ATC i kategorien for dance-musikk for albumet. Dei produserte også fleire singlar frå Planet Pop, men ATC er framleis mest kjende for debutlåta.
Etter dette vart plateselskapet ATC saksøkt av den tyske DJ-en ATB (André Tanneberger) for plagiat. Tanneberger vann saka og ATC vart tvunge til å endra namn. Det nye namnet deira vart difor A Touch of Class. Under dette namnet gav dei ut plata Touch the Sky i 2003, og gav ut 3 singlar herifrå med avmålt suksess. Same året gjekk gruppa i oppløysing.
Astafjorden
På nordsida finn ein i tillegg til Sørrollnes bygdene Forså og Breivoll. Tettstaden Hamnvik er administrasjonssenter i Ibestad kommune og ligg heilt aust i fjorden på Rolla. Her kryssar Riksveg 848 under sundet Bygda via Ibestadtunnelen over til øya Andørja på andre sida. Vidare innover på sørsida av Andørja ligg Salangen (Salangsfjorden).
I tillegg til Rv848 går Riksveg 825 langs sørsida av fjorden.
Orellanaprovinsen
Orellana er ein provins i Ecuador. Hovudstaden er Puerto Francisco de Orellana, òg kjent som El Coca. Provinsen ligg lengst aust i Oriente-regionen, det vil seie regionen i Ecuador som ligg i regnskogen i Amazonas. Orellana er den siste politiske eininga i landet som blei opprett som ein provins. Tidlegare var Orellana austre del av Napoprovinsen, men han vart skilt ut i 1998.
Petroleum og trelast av tropisk skog er dei viktigaste naturressursane. På siste delen av 1900-talet vart det oppdaga mineralolje i området der det bur huaoraniar, shuarar og såkalla amazonquechuaer.
Det er conquistadoren og oppdagaren Francisco de Orellana som har gjeve namn til provinsen, fordi ein trur han passerte gjennom området då han som første europear drog tvers over det søramerikanske kontinent frå Ecuador til munningen av Amazonaselva, 1541–1542. I starten var reisa del av Gonzalo Pizarro sin store ekspedisjon på søk etter El Dorado.
Også i dag er infrastrukturen i provinsen svakt utbygd, mange område kan ein berre nå med fly, elvebåt eller kano. Napo med mange store og små sideelver renn gjennom provinsen. Napo er òg grenseselv over ei strekning i nord mot Sucumbíosprovinsen. Ho passerer grensa til Peru mot aust, og sluttar seg til Amazonaselva rett aust for Iquitos i Peru.
Provinsen er inndelt i følgjande cantóns, hovudstad i parentes:
Mesaoría
Mesaoría (gresk Μεσαορία, tyrkisk Mesarya) er ei brei slette i dei sentrale områda av øya Kypros
Geografi
Mesaoríasletta er avgrensa i aust og vest av Middelhavet, i sør av fjellkjeda Tróodos og i nord av fjellkjeda Kyrínia. Ho har eit areal på om lag 1 000 km². Ho stig til ei høgd på om lag 325 meter. Det er fleire elvar som renn over sletta, men alle desse tørkar inn om sommaren.
Ordet «Mesaoría» tyder «mellom fjella» på gresk. Mesaoría er stort sett ei brei og berr slette med få tre bortsett frå dei som er planta for å gje ly for vinden. Området er det viktigaste jordbruksområdet på Kypros, men er svært avhengig av regnet om vinteren og kunstig vatning, noko som gjev avgrensa produksjon. Det er òg det mest busette området på øya, og inneheld fleire landsbyar og fleire av dei største byane, som hovudstaden Levkosía.
På grunn av avskoging er mykje av Mesaoría dekt av «kafkalla», det lokale ordet for kalsiumkarbonat, som har vorte pressa saman til aurhelle. Dei einaste plantene som trivst på denne overflata vert raskt ete av beitande dyr, noko som har ført til omfattande jorderosjon.
Det kan bli svært varmt her om sommaren, og temperaturar rundt 40 °C er ikkje uvanleg. Sletta får mykje mindre nedbør enn fjellområda rundt, men dei siste åra er det bygd demningar og vatningssystem, for å samle vatnet som renn ned frå fjella.
Historie
Ein har funne spor etter neolittiske kulturar. I antikken var heile det sentrale området på øya dekt av tette skogar. Mesteparten vart hogd ned i 1. århundret fvt. for å skaffe tømmer til Ptolemeardynastiet sin marine. I tillegg vart mykje tømmer brukt for å gje nok energi for utvinninga av kopar. Så seint som på 1500-talet var det derimot framleis store mengder skog igjen på sletta. I dag er det berre skogområde i dei omliggande fjella, særleg i Tróodos.
Ivar Kleiven
Ivar Kleiven var ein norsk lokalhistorikar, bonde og pensjonateigar.
Ivar Kleiven var bondeson frå Vågå kommune i Gudbrandsdalen. I ungdomen vart han gripen av Venstre sine merkesaker som målreising, nasjonalisme og norsk sjølvstende. Han gjekk difor på folkehøgskole. Kleiven overtok heimegarden i 1878 og dreiv han til 1885. Han skjøna tidleg at turisme kunne verta ei viktig attåtnæring, og frå 1898 var han eigar av eit seterpensjonat. Han var mykje med i det kommunale sjølvstyret, han var varamann til Stortinget frå Oppland (Kristians amt) 1900 til 1903. Støtt stod hugen hans til gammaltida og skrivinga. Han fekk fleire offentlege stipend til arbeidet med det, frå 1909 ein årleg sum, og frå då av budde han «av høifjeldsbegeistring aaret rundt i fjeldet», som han sjølv skreiv i Hvem er hvem i 1912.
Kleiven nytta konsekvent gammal dialekt i sine markante sogeverk. Kleiven var over seksti år då han byrja utgje bygdebøkene sine. Import av oversjøisk korn og utvandringa til USA hadde slått beina under den gamle samfunnsordninga. Kleiven skreiv om ei tid som ikkje lenger var, men få eller ingen gjorde det så godt som han.
Mållaget Ivar Kleiven er eit mållag i Vågå som er oppkalla etter Ivar Kleiven.
Snøkvit (fleirtyding)
Snøkvit eller Snøhvit kan ha fleire tydingar:
Lárnaka
Lárnaka (gresk Λάρνακα, tyrkisk Larnaka) er ein by på Kypros og ein kommune i distriktet Lárnaka på Kypros.
Lárnaka har den nest største hamna på øya og er ein viktig turistby. Nord for byen ligg øya sitt oljeraffineri, medan Lárnaka internasjonale flyplass ligg sør for byen. Byen Lárnaka er kjend for den vakre strandpromenaden med rekkjer av palmar. Her skjer fleire av dei store festivalane i byen. Den mest kjende av desse er Kataklysmos, eller Flaumfestivalen, som vert feira tidleg på sommaren med ei rekkje kulturhendingar.
Folketal
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 51 468 innbyggjarar, fordelt på desse bydelane:
Storbyområdet til Lárnaka omfattar kommunanæ Lárnaka, Aradíppou, Livádia og Dromolaxiá-Meneoú med til saman 84 591 innbyggjarar.
Historie
I antikken vart Lárnaka kalla Kition (latin Citium). Det bibelske namnet Kittim, som kjem av Citium, vart ofte brukt om heile Kypros, og stundom av hebrearane om grekarane og romarane.
Ein vidkjend athensk general, Kimon, omkom til havs då han forsvarte byen i eit stort slag mot persarane frå Xerxes. På dødsleiet bad han innstendig om å halde dødsfallet hans skjult for både allierte og persarar. Sitatet «Και Νεκρος Ενικα» («Sjølv i døden var han sigrande») referer til Kimon. Ein statue av «Kimon Athenaren» står på strandpromenaden i det moderne Lárnaka.
Som andre byar på Kypros vert byen stundom råka av jordskjelv, og i mellomalderen då hamna vart fylt med slam (eit teikn på avskoging og overbeiting) flytta folkesetnaden til Lárnaka, som låg litt lenger sør. Den gamle hamna og festninga har i dag forsvunne. Det finst framleis spor etter dei gamle festningsmurane og heilagdomane.
Aleksander Midtsian
Aleksander Midtsian er ein norsk fotballspelar frå Oslo som spelar for Bryne FK. Frå 2003 til 2006 spelte han for Manglerud/Star. I andre halvdel av sesongen i 2007 var han på utlån til Kristiansund Ballklubb, men han kom tilbake før sesongen i 2008.
Oppgangssag
Kvaliteten på sagbladet var avgjerande for kor effektivt saga skar. Dei fyrste, klumpete sagblada fekk snart avløysing av betre, tynnare sagblad. I historiske kjelder finn ein omgrepet silkesag. Sagblada kunne òg monterast saman i ei ramme, slik at det vart ei sokalla rammesag som kunne skjere stokken i fleire bord i ei vending, i motsetnad til sager med berre eitt blad. På slutten av 1800-talet kom sirkelsagene slik me kjenner dei, altså blad forma som ei skive med sagtenner langsetter periferien. Gamle vassdrivne oppgangssager vart da moderniserte til sirkelsager.
Soga
I Noreg vart dei fyrste oppgangssagene tekne i bruk på 1500-talet. Den eldste norske oppgangssaga ein veit om er frå 1503 og stod i Moss, men i Sverige er det kjent at det vart bygd oppgangssager 50 år tidlegare Oppgangssaga revolusjonerte trelasthandelen, og gav grunnlag for eksport. Fleire småbyar langs kysten voks fram og vart velståande som fylgje av denne handelen.
På midten av 1800-talet kom dampsagene, sager drivne av dampmaskiner. Det førte til at sagbruka ikkje lenger måtte vera plasserte i nærleiken av eit vassdrag.
Oppgangssager som er brukbare i dag
Det er fleire operative oppgangssager: Aursfjordsaga i Målselv, Tveiten oppgangssag i Herand i Jondal kommune, Vangssago som ligg i Rosendal, ei ny oppgangssag på Hjerleid i Dovre kommune oppført omkring 1990 og ei oppgangssag i Vest-Telemark. Det er også bevart fleire oppgangssager på museum, som til dømes ved Norsk skogmuseum på Elverum.
Tveiten oppgangssag er drive av Stiftinga Herand Aktiesagbruk. Denne saga har blant anna levert materialar til bryggen i Bergen.
Vangssago blei bygd i 1875 og høyrde til Baroniet Rosendal. Saga blei flytta og restaurert i perioden 1997 til 2005, og blir i dag driven av Interesselaget Vangssago.
I samband med restaurering av bygningar for kulturminnevernet er det nokre gonger bruk for bord og plank som er skoren på oppgangssag.
Grovfjorden
Grovfjorden (samisk Roabavuotna) er ein fjordarm av Astafjorden i Tjeldsund kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 9 km søraustover til grenda Laberget i botn av fjorden. Fjorden er delt i to av eit smalt sund midtvegs inn i fjorden. Her ligg tettstaden Grov på austsida.
Fjorden har innløp mellom gardane Fornes i vest og Stretet i aust. Bortsett frå desse to er det ingen busetnader i den ytre delen av fjorden. Ved Grov kryssar Riksveg 825 fjorden og held fram vidare ut fjorden på austsida. I den indre delen av fjorden ligg grendene Marskar og Laberget på sørsida av fjorden og i tillegg finn ein andre gardsbruk på nordaustsida.
I tillegg til Rv825 går Riksveg 829 langs austsida av fjorden nord til Grov. På vestsida av den indre delen går Fv114.
Samson
Samson er eit mannsnamn, av hebraisk שמשון, Šimšon, som har samanheng med ordet for sol.
Namnet har i Noreg vore mest utbreidd på Vestlandet, men aldri spesielt vanleg:
Samson som bibelsk namn
Samson var ein av dei bibelske heltane som slost mot filistarane, omtalt i Domarane kap. 13 2-16. Han er spesielt kjend for kjærleikstilhøvet til Dalila.
Lybidelva
Lybid (ukrainsk Либідь) er ei lita elv i Kiev i Ukraina, ei høgre sideelv til Dnepr, og renn like vest for det historiske senteret av Kiev. Lybid har spelt ei viktig rolle i forminga av det urbane landskapet i Kiev og vorte nytta i dreneringssystemet til byen.
Christian Gauseth
Christian Gauseth er ein norsk fotballspelar som spelar for Bryne FK. Han spelar midtbane. Gauseth kom til Bryne i 2008. Han har tidlegare spela for Træff, Groruddalen og Molde.
Anders T. Andersen
Andersen har teaterutdanninga si frå Storbritannia, og byrja som skodespelar ved Nationaltheatret i 2000. Då spela han i Fruen fra havet. To år seinare var han med i Hva dere vil. Deretter følgde Kirsebærhaven i 2003, Vildanden i 2004 og Til Damaskus i 2006. Før dette hadde han vore med i ei oppsetjing av Hedda Gabler ved Hålogaland Teater i 1997. Og før han nokre år seinare vart teaterinstruktør, spela han også i Faust ved Torshovteatret i 2007.
Han debuterte som teaterregissør i 2008 med stykket Jokkes verdiløse menn, som er skrive av Christopher Nielsen. Andersen medverkar også i Nielsen sin animasjonsserie To trøtte typer og animasjonsfilmen Slipp Jimmy fri.
Anders T. Andersen var òg med i filmen Gåten Knut Hamsun (1996), der han spela Arild Hamsun. Han har også hatt ei rekkje biroller i norske filmar.
Ljakhovskijøyane
Ljakhovskijøyane (russisk Ляховские острова Ljakhovskije ostrova) er den sørlegaste gruppa i Nysibirøyane i Laptevhavet i Russland. Mellom øyane og fastlandet ligg Laptevsundet som er 60 km breitt. Sannikovsundet går mellom øyane og Anzjuøyane lenger nord.
To øyar dominerer øygruppa:
738 Alagasta
738 Alagasta er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. januar 1913 av Franz Kaiser ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Salems kommun
Salem (Salems kommun) er ein kommune i Stockholms län i Sverige. Folketalet er 15 414. Administrasjonssenteret i kommunen er Salem.
Tettstader
Salem kommune har berre ein tettstad. Innbyggjartalet i tabellen er per 31. desember 2005.
Tsjapajevka
Tsjapajevka (russisk Чапа́евка), òg kalla Motsja (russisk Мо́ча) er ei elv i Samara oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 293 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 2,53 m³/s.
Elva spring ut frå vestsida av Obsjtsjij Syrt, og munnar ut i Saratov-reservoaret nær Novokujbysjevsk. Byen Tsjapajevsk ligg ved elva. Elva er farbar opp til 34 km frå munningen. Mesteparten av vassføringa kjem frå snøsmelting, og elva tørker heilt inn i dei øvre delane om sommaren. Ho er islagt frå november til april. Dei største sideelvane hennar er Petrusjka, Vetljanka og Vjazovka.
Elva vart opphavleg kalla Mótsja, men vart i 1925 omdøypt Tsjapajevka til ære for borgarkrigshelten Vasilij Tsjapajev.
Semjonovskij
Semjonovskijøya (russisk о. Семёновский') var ei øy i sørvest i Nysibirøyane aust i Laptevhavet. Før ho forsvann var ho 4 km² og ei av dei minste øyane i øygruppa. I 1945, like før ho forsvann, steig klippene 24 meter over havet.
I tida etter ho vart oppdaga forsvann Semjonovskij gradvis før ho forsvann heilt mellom 1952 og tidleg i 1960-åra. Ho hadde eit areal på 4,6 km² i 1823, 0,9 km² i 1912, 0,5 km² i 1936 og 0,2 km² in 1945. I 1950 var det berre eit lite skjer att og i 1952 var ho erodert ned til ein liten sandbanke som låg like under havoverflata. Då ein vitja Semjonovskijøya tidleg i 1960-åra hadde ho forsvunne heilt og i området der ho låg var havbotn i snitt 10 meter djupt, men det minste djupet var på 20 cm.
I. Ljakhov, ein kjøpmann frå Jakutsk oppdaga øya i 1770. Han fann ho ved å følgje ein enorm reinsdyrsflokk over havisen. Tsarina Katarina II av Russland belønna han for å ha oppdaga denne og ei anna øy i Nysibirøyane og han fekk eineretten til å samle elfenbein på dei.
74 Galatea
74 Galatea er ein stor hovudbelteasteroide. Overflata er veldig mørk i farge og asteroiden er av C-typen. Galatea vart oppdaga av kometoppdagaren Ernst Tempel den 29. august 1862 frå Marseille i Frankrike. Asteroiden vart hans tredje asteroideoppdaging. Asteroiden er namnsett etter ein av dei to Galatea i gresk mytologi. Ei stjerneokkultasjon av Galatea vart observert 8. september 1987.
Bolsjoj Karaman
Bolsjoj Karaman (russisk Большой Караман) er ei elv i Saratov oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 198-220 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Dei største sidelvane hennar er Nakhoj og Wort frå høgre, og Metsjetka og Grjaznuba frå venstre.
Ekstremvêret Narve
Ekstremvêret Narve var eit uvêr som råka Midt- og Nord-Noreg frå 17. januar til 20. januar 2006 med vind opp mot full til sterk storm i kombinasjon med låge temperaturar. Ekstremvêret varte berre til 20. januar, men det blåste storm heilt til 22. januar i Nord-Noreg.
Som oftast når ein har ekstremvêr med kraftig vind er det eit uvanleg kraftig lågtrykk eller eit polart lågtrykk som er årsaka, og den sterkaste vinden varer gjerne berre nokre timar. Slik var det derimot ikkje med «Narve». Eit kraftig høgtrykk låg over Kolahalvøya og Sibir og førte iskald luft frå Russland og innover Nord-Noreg. I Russland var det stader som målte under −50 °C, medan Finnmark hadde temperatur mellom −10 °C og −25 °C. Samtidig kom det eit lågtrykk inn over Jan Mayen, som vart liggande her og «stange» mot høgtrykket i aust. Verken lågtrykket eller høgtrykket var uvanleg kraftig, men kombinasjonen av desse to førte til ein svært stor trykkgradient (trykkskilnad) over områda som vart råka. I tillegg bles vinden stort sett frå søraust, ein vindretning som svært sjeldan gjev så kraftig vind. Dette førte til at område som sjeldan vert råka av stormane ein kvart år har på kysten fekk svært kraftig vind. Spesielt i Nord-Noreg gjorde òg kombinasjonen låge temperaturar og kraftig vind til at den effektive temperaturen vart svært låg. Ein temperatur på -20 °C vil i full storm kjennast ut som -40 °C, og på 5-10 minutt kan ein få fryseskadar på berr hud. Dei låge temperaturane førte til kraftig ising i fjordane i Finnmark. I tillegg til alt dette hadde ein ikkje kraftig vind i berre nokre timar, men i fleire dagar.
Område som vart råka
Narve råka Namdalen, Nordland, Troms og kyst- og fjordstrøka i Vest-Finnmark. Kraftigast vind vart det frå Namdalen til Ofoten og i fjordstrøka av Finnmark.
I Nordland og Troms byrja det blåse opp i søraust liten storm fleire stader 18. januar, bl.a. i Bodø. Dagen etter auka vinden til søraust full storm i Nordland, bl.a. i Saltdal og Fiplingvatn, medan vinden heldt seg på liten storm i Troms. I tillegg hadde ein svært sterke vindkast, opp til 37 m/s i Sandnessjøen og 36 m/s i Brønnøysund. Sørkjosen i Troms hadde vindkast på heile 38,5 m/s.
Finnmark fekk kraftig vind allereie 17. januar med søraust full storm på Fruholmen fyr og i Båtsfjord, og liten storm fleire stader i Vest-Finnmark. På Fruholmen vart vindmålaren øydelagd av den kraftige vinden, så her har ein ikkje vindmålingar frå stormen etter 17. januar. Melkøya utanfor Hammerfest var ein av dei stadene som vart aller hardast råka. Her målte ein vind opp i sterk storm før vindmålaren vart øydelagd. Arbeidarane på Snøhvit LNG vart evakuerte frå Melkøya 19. januar, og frakta med båt til Alta og Lakselv.
Årsaka til uvêret
Det var ikkje berre vindretninga (frålandsvind) som var det spesielle med dette ekstremvêret, for det var ikkje slik at det blåste jamt og trutt heile tida. Den kraftigaste vinden kom og gjekk med rolegare periodar innimellom. Det var heller ikkje spesielt kraftig vind over Sverige, Finland og på Finnmarksvidda. Den kraftigaste vinden var på lesida av fjella, i fjordane og uti havet. Temperaturforholda i atmosfæren spela ei viktig rolle. Temperaturen auka med høgda og ein hadde stabile atmosfæriske forhold over Midt- og Nord-Noreg. Temperaturinversjonen strekte seg 3000 m opp i høgda, som er langt over dei høgaste fjella i Nord-Skandinavia. Når den kalde og stabile lufta strøymde over fjella førte dette til lebølgjer eller fjellbølgjer på lesida av fjella. Energien frå desse bølgjene vart reflektert tilbake frå høgda, og ein fekk ein kraftig vindauke på lesida. Fleire stader vart denne straumen svært turbulent fordi bølgjene truleg braut i høgda, og dette skapte sterke vindkast i ein del dalar, fjordar og kyststrøk. Desse «vindkasta» kunne gjerne vare nokre timar før vinden roa seg ned igjen, for så å auka på igjen nokre timar seinare. Når fjella er brattare på lesida enn på losida, slik som i Nord-Noreg, vert effekten av fjellbølgjene større. I tillegg var det relativt mild luft i havområda i vest, og den brå overgangen frå mild luft over havet i vest og iskald luft over land var med på å auke den kraftige vinden.
Ekstremvêret Narve og global oppvarming
Det er ingen grunn til å tru at Narve hadde noko som helst med global oppvarming og auka sjans for ekstremvêr og gjere. Tvert imot var det den svært kalde lufta som var med på å gjere situasjonen ekstrem.
Vindobservasjonar
Lista under viser dei kraftigaste vindane som vart målt i perioden uvêret varte. Temperaturane som er gjevne er den lågaste temperaturen som vart målt innanfor tolvtimarsperioden då den høgaste vindstyrken vart registrert. Så minimumstemperature og vindmaksima oppstod ikkje nødvendigvis samstundes.
Temperatur
Dei lågaste temperaturane som vart målt denne perioden (17.-20. januar). Temperaturperioden gjeld dei siste 12 timane før måletidspunktet. Den kalde lufta på Finnmarksvidda var med på forsterke vinden ut fjordane i fylket, men det vart ikkje målt særleg sterke vindar på vidda.
Jomfruland
Jomfruland er ei øy i skjergarden utanfor Kragerø. Øya er 7,5 km lang og 1 km brei på det breiaste. Jomfruland skjermar dei mange øyane i Kragerø for bylgjene frå Skagerrak. Om lag midt på øya kan ein sjå to kvite fyrtårn på Jomfruland fyrstasjon. Det nyaste av dei to tårna er i bruk. Tårna er synlege frå alle kantar og vert ofte drege fram som sjølve kjenneteiknet til Kragerø og skjergarden. Ein kan koma til øya med taxibåt, bilferje eller eigen båt. Det finst fleire attraksjonar på øya, i tillegg til godt høve til turgåing for turistar og fastbuande.
Jomfruland er òg kjend for sitt rike fugleliv, og over 300 artar er observert på øya. Norsk ornitologisk forening avd. Telemark driv Jomfruland Fuglestasjon på Øitangen.
Kvar sommar frå 1999 har musikkfestivalen «Under to tårn» vorte skipa til på øya.
Geologisk er Jomfruland ein del av den store endemorenen ratrinnet. Jomfruland er eit stykke der ryggen på morenen stikk opp over vatnet. Austover går moreneryggen under vatn frå Jomfruland til Mølen i Brunlanes, og mot vest dukkar han igjen opp på Tromøy. Mellom Jomfruland og Tromøy er det farlege grunner på stader der moreneryggen nesten når opp til havoverflata.
Kanelbolle
Kanelbolle, skillingsbolle eller «kanel i svingane» er namn på eit bollestort bakverk forma som ein spiral. Bolla har fått namna sine fordi ho inneheld mykje kanel mellom deiglaga, og fordi ho tidlegare kosta éin skilling.
Bolla er særleg kjend i Noreg og Sverige, men finst òg i USA som cinnamon bun.
For å laga ei kanelbolle treng ein hovudsakleg kveitemjøl, mjølk, gjær, sukker og sjølvsagt kanel. Ein kan òg ha kardemomme i deigen, medan bolla kan pyntast med melisglasur eller perlesukker.
4. oktober er utnemnd til «Kanelbullens dag» i Sverige. På svensk kallar ein òg ofte alfakrøllteiknet for 'kanelbulle'.
Heilongjiang
Heilongjiang er ein provins heilt nord i Folkerepublikken Kina. Han dekker ei flatevidd på 460000 km2. Folketalet vart i 2010 berekna til 38,26 millionar. Provinsen grensar til Russland i nord og aust, ved grenseelvane Amur og Ussuri. I vest deler Heilongjiang grense med Indre Mongolia, i sør med provinsen Jilin. Harbin er hovudstad i provinsen.
Geografi
I den sentrale delen av provinsen, som er heller flat og lågtliggande, finn ein elvane Muling, Naoli, Songhua, Nen og Mudan Jiang, alle sideelvar til Amur. Grenseområda i nord utgjer ein del av Amurdalen. Innsjøen Khankasjøen ligg ved grensa mot Primorskij kraj i Russland.
Klima
Eit fuktig, kontinentalt klima dominerer i provinsen, trass i at områda i det fjerne nord har eit subarktisk klima. Vintrane er lange og bistre, med eit snitt på −31 til −15 °C i januar, medan somrane er korte og varme med eit snitt på 18 til 23 °C i juli. Årleg nedbørsmengd er 400-700 mm, og svært konsentrert til sommartida. Klarver råder gjennom heile året.
Demografi
Fleirtalet, 95,2 %, av innbyggarane i Heilongjiang er han-kinesarar. Dei største minoritetsgruppene er mandsjuar med 2,86 %, koreanarar 1,07 %, mongolar 0,39 %, huifolk 0,34 %, daur folk 0,12 %, xibe 0,03 %, samt oroqin, hezhen og russarar.
Økonomi
Det kalde klimaet set grenser for landbruket i Heilongjiang, som er basert på vekstar som soyabønner, mais og kveite. Salsavlingar er raudbetar, lin og solsikker. Dyreavlen i provinsen er konsentrert om hest, storfe og sau. Heilongjiang har størst tal mjølkekyr og den høgste produksjonen av mjølk av alle provinsar i Kina. Statsbruk er vanlegare i Heilongjiang enn i andre kinesiske provinsar. Provinsen er landets største leverandør av trelast. Furu, fremst koreansk furu, og lerk er dei viktigaste treslaga i Heilongjiang. Skogane er for det meste å finne i Daxinganfjella og Xiaoxinganfjella.
Nordaust-Kina har tradisjonelt vore ein base for industrien i landet. Denne industrien var sterkt styrt av statens behov, meir enn lokale, og har hatt vanskar med å omstille seg. Såleis har den økonomiske veksten vore lågare enn i andre delar av Kina. Største industrigreinene er petrokjemi, matvareindustri, utstyrsindustri, energi, legemiddelindustri og treforedling. Oljefelta ved Daqing var lenge den viktigaste petroleumskjelda i Kina, reservane her har minka mykje. Kol, gull, og grafitt er viktige mineral som finst i Heilongjiang. Private investorar er involvert i mange store byggeprosjekt i provinsen.
Heilongjiang er ein viktig innfallsport for handelen med Russland.
Administrasjonseiningar
Heilongjiang er delt i 13 einingar på prefekturnivå, med éin subprovinsiell by, elleve byprefektur og eitt prefektur:
Dei tretten einingane er delt i 130 einingar på fylkesnivå (65 distrikt, 19 byfylke, 45 fylke, og eitt autonomt fylke). Desse er i sin tur delt i 1 284 einingar på kommunenivå (473 bykommunar, 400 landkommunar, 58 etniske landkommunar, og 353 subdistrikt).
Historie
Samanlikna med sørlegare delar av Kina veit ein lite om dette området i gammal tid, ettersom det låg langt frå sivilisasjonar med utvikla skriftspråk, og ein heller ikkje har mange arkeologiske funn. Kinesiske kjelder fortel at dagens Heilongjiang tidlegare var folkesett av xianbei-, malgal- og khitanfolk. Dei austlege delane låg under kongedømet Balhae frå 600-talet til 900-talet. Jursjenarane (Jin-dynastiet), som etterkvart skulle få makt over mykje av det nordlege Kina, hadde òg noko makt over Heilongjiangområdet.
I 1932 blei heile området del av den japanske marionettstaten Manchukuo. Etter at japanarane var overvunne i andre verdskrigen i 1945 rykte sovjetiske styrkar inn i Mandsjuria og overlét kontrollen til dei kinesiske kommunistane. Harbin blei den første storbyen kontrollert av kommunistane. Herfrå klarte dei å trenga Kuomintang tilbake på heile det kinesiske fastlandet og vinna den kinesiske borgarkrigen.
Halfdan Egedius
Halfdan Egedius var ein norsk kunstmålar og illustratør.
Heilongjiang
Historie
Provinsen Heilongjiang dekte berre den vestlege delen av den noverande provinsen frå 1945 til 1954. Hovudstaden var Qiqihar. I 1954 danna han saman med provinsen Hejiang og provinsen Songjiang ein større, samanslått provins. Under Kulturrevolusjonen blei Heilongjiang utvida til også å omfatta Hulunbuir og nokre andre område som inntil då høyrte til den autonome region Indre Mongolia. Dette blei seinare for det meste reversert.
Halfdan Egedius
Liv
Egedius vart fødd i Drammen som Halfdan Johnsen. Då han var fem år gammal flytta familien til garden Bruset ved Hvalstad i Asker. Alt som liten gut viste han kunstnartalent og han byrja å gå på målarskulen til Knut Bergslien i Kristiania (Oslo) som niåring i 1886. Kanskje meir enn sjølve undervisinga vart det gode miljøet og venskapa han knytte med andre kunstnarar der viktige for utviklinga hans som biletkunstnar. I 1887 flytte familien frå Asker til Oslo og Halfdan Egedius byrja på Den kongelige Kunst og Haandverksskole, men han treivst ikkje så godt der og slutta etter tre måndar og vende attende til kameratane hjå Bergslien. Seinare gjekk han ein vinter (1894) på målarskulen til Harriet Backer, og våren 1896 studerte han tre måndar hjå Kristian Zahrtmann i København.
Heilongjiang
Styresmakter
Den regionale leiaren i Kinas kommunistparti er Zhang Qingwei. Guvernøren er Wang Wentao (2020).
Halfdan Egedius
Telemark
Ein av kunstnarane han trefte hjå Bergslien var Karl Reynolds frå Porsgrunn. Han viste fram bilete han hadde måla frå heimfylket og Egedius vart gripen og vart med han då han reiste heim og så vidare innover i Telemark i 1892, då Egedius var 15 år gamal. Det var i Bø dei hamna, og der budde dei på garden Østerli. I Bø møtte Egedius den då 27 år gamle bøheringen Torleiv Stadskleiv. Stadskleiv var utdanna kunstnar, han hadde gått på Tegneskolen i Kristiania og vore elev hjå Eilif Peterssen, Christian Krohg og Kristian Zahrtmann, men ikkje minst hadde han lært mykje av Erik Werenskiold då han var på Gvarv. Dei to vart nære vener og Stadskleiv fekk svært mykje å seie for den kunstnarlege utviklinga til Egedius. Etter det var Egedius i Telemark kvar sommar, med unntak av 1894 og 1897 då han var i Vågå. Mange av dei kjende målarstykka hans har motiv frå Telemark, til dømes Lørdagskveld (Nattløperne) frå 1893, Dans på låven og Mari Clasen frå 1895 og Sommer, Opptrekkende uvær, Tordenskyer og det uferdige Spill og dans frå 1896.
Fram over Polhavet
På hausten 1896 vart han hanka inn av Fridtjof Nansen til å teikne illustrasjonar til Fram over Polhavet. Han laga 25 teikningar til verket, dei fleste etter skisser eller fotografi frå Nansen, berre nokre få fritt etter eige hovud. Det var mykje arbeid med dette og det var berre lite moro, men lærerikt, og ei stor ære for han å verte spurd.
Noregs kongesoger
I 1897 vart han med på illustreringa av den nye gjennomillustrerte utgåva Snorre sine Noregs kongesoger. Då verket kom ut i 1899 var det 37 Egedius-teikningar med (i nyare utgåver er det teken med ein til, «Her skal du få kjenne ein bjarkøying, Karle.»), somme av dei er av det aller beste av illustrasjonane som vart laga til verket, og står seg som sjølvstendige verk. Det meste av siste leveåret hans vart brukt til dette arbeidet.
Slutten
På sommaren 1898 vart han sjuk. Etterkvart hamna han på Lovisenberg sykehus i Kristiania. Det vart det klart at det var bakteriesjukdomen aktinomykose (strålesopp) han leid av og han vart operert to gonger, men livet stod ikkje til å redde. Han døydde 2. februar 1899, berre 21 år gammal.
Amhara
Amhara (አማራ) er eit område nord i Etiopia, i dag ein delstat (kililoch) med Bahir Dar som hovudstad. Området har gjeve namn til språket amharisk og folkegruppa amharaer, som har kjerneområdet sitt her. Regionen har eit estimert folketal på 19 120 005 (Central Statistical Agency of Ethiopia, 2005). Han var tidlegare kjend som Region 3.
I den etiopiske mellomalderen var Amhara delt inn i ulike provinsar, som Gondar, Gojjam, Begemder og Lasta.
Demografi
Amhara har eit folketal på 19 120 005, consisting of 9 555 001 menn og 9 565 004 kvinner. 16 925 000 eller 88.5 % av innbyggjarane bur på landsbygda, 2 195 000 eller 11.5% bur i byane. Med eit flatemål på 159 173,66 kvadratkilometer, har region ein folketettleik på 120,12 per kvadratkilometer, basert på tal frå Central Statistical Agency i Etiopia (CSA) publisert i 2005.
Afrika sør for Sahara
Afrika sør for Sahara viser til den delen av Afrika som ligg sør for Saharaørkenen, til forskjell frå Nord-Afrika.
Pack
Pack er ei gammal britisk måleining for massen av ull. 1 pack var lik 240 pund eller 108,86 kg.
Afrika sør for Sahara
I motsetting til landa nord for Sahara har ikkje landa sør for Sahara ein like einsarta arabisk og muslimsk prega kultur. Religiøst sett finn vi over heile denne delen av kontinentet både muslimsk, kristent og animistisk prega kulturar.
På 1800-talet fordelte kolonimaktene Afrika sør for Sahara seg i mellom. Grensene mellom dei 54 landa var eit resultat av politiske overeinskomstar og vart trekte uavhengig av etniske grupperingar og territorium. Landa omfattar i dag rundt 2000 etniske grupper som til saman snakkar over 1500 språk, så i kjølvatnet av den europeiske kolonialiseringa har det oppstått mange etniske konfliktar.
Černé jezero
Černé jezero (tyder Svart innsjø) er den største og djupaste naturlege innsjøen i Böhmerwald og Tsjekkia.
Den trekanta innsjøen er omringa av granskog, og ligg om lag 6 km nordvest for Železná Ruda, 300 meter nedanfor fjelltoppen Jezerní hora (1 343 m). Innsjøen vart danna under Weichsel-istida (den siste istida). Vatnet i innsjøen er næringsfattig. Elva Černý potok har sitt utspring i innsjøen, ei av sideelvane til Úhlava. Det store vasskiljet i Europa går i fjellet like ovanfor innsjøen. På grunn av dette høyrer Černé jezero til nedslagsfeltet til elva Elbe (og Nordsjøen), medan Čertovo jezero berre 2 km unna renn ut i Donau (og Svartehavet).
Det eldste pumpekraftverket i Tsjekkia (bygd 1929-1930) ligg her, og innsjøen fungerer som det øvre reservoaret for kraftverket.
Jærbanen
Jærbanen er namnet på jarnbanelina Stavanger-Egersund.
Černé jezero
Sidan innsjøen ligg svært nær den tyske grensa (om lag 1 km), var innsjøen stort sett utilgjengeleg under Jernteppet. Dette vart utnytta av spionasje- og kontraspionasjetenesta til kommunistane i Operasjon Neptun i 1964, då StB frå Tsjekkoslovakia i samarbeid med sovjetiske KGB i skjul dumpa kassar med gamle Reichssicherheitshauptamt-dokument i innsjøen, og «tilfeldigvis oppdaga» dei. Dette var for å presse Vest-Tyskland til å oppgje namn på spionar som opererte i Aust-Europa under Nazi-regime, og som Vest-Tyskland no hadde «arva».
Kvibrua
Kvibrua, eller Kvinen bru, er ei bru over elva Kvina. Kvibrua ligg midt mellom Setesdalen og Sirdalen, ved turiststasjonen Kvinen. Brua vart bygd i åra 1923-1924, og var tenkt som ein del av ein veg mellom Langeid i Setesdal og Solheim i Sirdal. Vegarbeidet heldt fram til kring 1954. Vegprosjektet vart då lagt på is. Etter at Suleskardvegen vart bygd lengre nord, er truleg at Kvibrua vil verta verande veglaus. Brua ligg på grensa mellom Vest-Agder- og Aust-Agder fylke, men det er Statens vegvesen i Vest-Agder som eig ho.
Jærbanen
Jærbanen kan sjåast på som byrjinga til eller slutten på Sørlandsbanen Stavanger - Kristiansand - Oslo. Strekninga går over det flate kystlandskapet Jæren.
Jærbanen vart opna i 1878 som ein smalsporbane (1067 mm), i 1944 vart bana omgjort til ei normalsporbane (1435 mm). I 1956 vart linja elektrifisert. På grunn av høg lokaltrafikk vart linja utvida med dobbeltspor frå Stavanger til Sandnes stasjon. Anleggsarbeidet starta i oktober 2006. Offisiell opning fann stad på den nye Paradis haldeplass måndag 14. desember 2009 med samferdsleminister Magnhild Meltveit Kleppa til stades.
Jærbanen har eit sidespor, Ålgårdbanen, som går frå Ganddal til Ålgård, ein avstand på 12 kilometer. Ålgårdbanen hadde passasjertrafikk frå opninga i 1924 og fram til 1955, men vanleg godstrafikk heldt fram til 1988. I dag kan du i sommarhalvåret leiga dresin på den nedlagde Figgjo stasjon, som er eit museum.
Saturnus
Saturnus kan vise til:
Fleire skip har hatt namnet «Saturnus».
Suleskarvegen
Suleskarvegen er ein veg mellom Suleskar i Sirdal til Brokke i Setesdalen.
Bayern
Fristaten Bayern (tysk: Freistaat Bayern, latin: Bavaria) er den tyske delstaten som ligg lengst mot sør. Den har ei flatevidd på 70 552 km² og 12,6 millionar innbyggjarar (2013). Hovudstaden er München. Statsminister er Horst Seehofer (CSU).
Andre viktige byar utanom hovudstaden inkluderer Nürnberg, Augsburg, Würzburg, Ingolstadt, Regensburg, Fürth og Erlangen.
Ein av dei mest kjende mellomalderbyane i Europa er den bayerske byen Rothenburg ob der Tauber.
I fristaten lever det tradisjonelt tre folkeslag: Bayarar («gamalbayarar»), schwabarar og frankarar.
75 Eurydike
75 Eurydike er ein hovudbelteasteroide. Han har eit M-type-spektrum og ein relativt høg albedo, og kan vera rik på nikkel-jern. Eurydike vart oppdaga av C. H. F. Peters den 22. september 1862 og var hans andre av eit titals asteroideoppdaigingar. Asteroiden er namnsett etter Eurydike, kona til Orfeus.
Harald Rosenløw Eeg
Harald Rosenløw Eeg er ein norsk forfattar og musikar. Eeg er utdanna cand. philol. i religionshistorie frå Universitetet i Oslo. Han har mellom anna arbeidd som kateketvikar.
Eeg har skrive fleire prisløna ungdomsbøker, og forfattar dessutan filmmanus. Som musikar har han vore med i teknoduoen Subgud.
Ezekiel Bala
Ezekiel Bala er ein nigeriansk fotballspelar som spelar spiss for Randaberg.
Bala spela tidlegare for FC Lyn Oslo, og debuterte i ein kamp mot Klemetsrud 11. mai 2005.
Tidlegare har Bala spela for klubben J.C Raiders Jos.
Dag
Dag er ei grunnleggjande tidseining som menneske har kjend til sidan urtidene. Det viser til den lyse eller vakne delen av døgnet. Motstykket til dag er natt.
I bergmannsspråket nyttar ein dag som i uttrykket «ute i dagen» i motsetnad til inne i gruva.
Kva tid byrjar og sluttar ein dag?
I eintal på norsk bruker ein som regel ordet om tida med dagslys som kjem mellom soloppgangen om morgonen og solnedgangen om kvelden. Midpunktet heiter middag. Er det tale om fleire dagar, viser ein som regel til døger. I vår tid reknar me med at dagen tek til ved midnatt. Tidlegare var det vanleg å seia at han byrja i grålysinga om morgonen, medan andre tradisjonar, som den jødiske, reknar med at neste dag byrjar ved solnedgangen kvelden føre.
Dei vanlege oppdelingane av døgeret.
Grupper av dagar
Dei fleste kalendrar i bruk i dag deler dagar inn i grupper på sju, som saman utgjer ei veke. Dagane har namn som kjem opp att kvar sjuande dag. Den norske veka har sju dagar: Måndag, tysdag, onsdag, torsdag, fredag, laurdag og sundag.
I tillegg finst det spesielle dagar som kjem igjen på ei viss tid ein gong i året, til dømes fødselsdagar og høgtidsdagar.
Sennori
Sennori (sardisk Sènnaru, Sènnari) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 7 281 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 31.34 km² og ligg i ei høgd på 277 meter over havet.
Dag
Dag som person
Dag er òg blitt eit vanleg mannsnamn i dei nordiske språkområda. Kjende namneberarar er Dag Hammarskjöld og Dag Solstad.
Ekstremvêret Dag var eit uvêr som råka Nord-Noreg i 1996.
Snøhvit LNG
Snøhvit LNG er eit petroleumsanlegg på Melkøya utanfor Hammerfest som vert operert av Statoil. Anlegget tek imot naturgass frå Snøhvitfeltet i Barentshavet. Den 21. august 2007 vart den første gasse frå feltet sleppt inn i anlegget.
Oppløyst CO2 i naturgassen vert skild ut og ført tilbake til feltet og ned i eit reservoar.
Når gassen er ferdig utskilt, vert han kjølt ned til LNG (Liquefied Natural Gas, flytande naturgass) ved -163 °C i ein prosess Statoil utvikla i samarbeid med Linde. Etter dette vert gassen leidd i store lagertakar før den vert lasta over i gasstankskip. Det går inga røyrlina med gass frå Snøhvit.
Bygging
Snøhvit LNG utbygginga vart delt opp i ei detaljprosjekteringsavtale og fleire sjølvstendige fabrikasjonsavtalar. Avtalestrukturen skilde seg ut då ein dei seinare åra i hovudsak har gått over til å nytte EPC-avtalar innan offshore- og oljeverksemda (som t.d. Ormen Lange). Avtala om detaljprosjektering, innkjøp og byggeleiing på 1,6 mrd NOK vart gjeve til Linde (som allereie hadde gjort førprosjekteringa). Fabrikasjonsavtalar for lekteren og prosessanlegget gjekk høvesvis til Construcciones-verftet og Dragados i Spania. Anlegget var plassert på ein lekter som er ni meter høg og har eit dekksareal på 154 meter gangar 54 meter. Lekteren vart manøvrer inn i ein dokk på anleggsområdet og permanent ankra opp.
Heidelberg
Heidelberg er ein by i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 150 000 innbyggjarar. Sjølv om byen ikkje er ein del av den omliggande landkreisen Rhein-Neckar-Kreis har han sete i Heidelberg. Namnet Heidelberg kjem av Heidelbeerenberg, tysk for 'Blåbærfjellet'.
Heidelberg ligg ved elva Neckar der ho renn ut av ein smal og bratt dal i Odenwald og munnar ut i Rhindalen 20 km nordvest for Heidelberg og munnar ut i Rhinen ved Mannheim. Heidelberg er ein del av tett folkesette området kalla Rhein-Neckar-Triangelet.
Historie
For om lag 600 000 år sidan levde «Heidelbergmannen» her og døydde i Mauer i nærleiken. Kjeven hans vart oppdaga i 1907 og er det tidlegaste beviset på menneskeslekta i Europa.
Spora etter det som i dag er Heidelberg byrjar på 400-talet då landsbyen Bergheim først vart nemnd i dokument frå 769. Bergheim ligg i dag midt i det moderne Heidelberg.