cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Infraraud stråling
Ulike infraraude område
Dei normale nemningane er tilpassa menneskeleg respons på slik stråling («nær infraraud» = det raude du akkurat ikkje kan sjå, «fjern infraraud» = termisk stråling). Andre definisjonar følgjer ulike fysiske mekanismar (strålingstoppar, vs. band, vassabsorpsjon) og dei nyaste følgjer tekniske kriterium (dei vanlege Sien-detektorar er kjenslevare for ~1050 NM,medan InGaAs-kjenslegheita startar rundt 950 nm og stoppar mellom 1700 og 2200 nm, avhengig av den spesifikke konfigureringa). Di verre er dei internasjonale standardar for denne spesifikasjonen ikkje fritt tilgjengeleg.
Greske jupitertrojanar
Dette er ei liste over dei greske jupitertrojanane som går i bane rundt Sola i det førande L4 lagrangepunktet 60° føre Jupiter, i den same banen som planeten. Dei har soleis same omløpstid som han.
Infraraud stråling
Telekommunikasjonsband i infraraudt
Optisk telekommunikasjon i nær infraraudt er teknisk ofte plassert til spesifikke frekvensband basert på tilgjenge av lyskilder, transportmaterialer (fibrar) og detektorar.
Ramsdalsheia
Ramsdalsheia er eit fjellområde i kommunane Sunnfjord og Kinn i Vestland. Rv5 gjekk her før han vart erstatta med Naustdalstunnelen.
Infraraud stråling
Historie
I 1800 heldt den engelske astronomen William Herschel eit kvikksølvtermometer i det optiske spektrum av sollys sendt gjennom eit glasprisme for å mæle varmen frå ulike lysfargar. Han oppdaga ein ytterlegare temperaturauke når han flytta termometret forbi det synlege raude ljoset. Dette var det første eksperimentet som viste at varme kunne overførast via ei usynleg form for ljos.
Jorda som ei infraraud strålekjelde
Jordoverflata absorberer synleg stråling frå sola og sender mykje av energien som infraraud stråling tilbake til atmosfæren. Visse gassar i atmosfæren kalla drivhusgassar, hovudsakleg vassdamp og karbondioksid, absorberer denne strålinga, og sender han ut igjen i alle retningar, òg tilbake til jordoverflata. Denne effekten, som blir kalla drivhuseffekten, sørgar for å halde atmosfæren mykje varmare enn han ville vore utan desse gassane.
Bruksområde
Infraraud stråling blir utnytta i nattsyn-utstyr for bruk ved utilstrekkleg synleg ljos. Strålinga vert detektert og omgjort til eit bilete på ein skjerm. Varme objekt framtrer ljosare og gjer det mogleg for politi og militært personell å operere meir effektivt i mørke.
Røyk er meir gjennomsiktig for infraraudt enn for synleg ljos. Difor brukar òg røykdykkarar infraraudt-utstyr. Brannmenn brukar infraraud-kamera i trehus etter at ein brann er sløkka, for å finne moglege varme soner bak veggene slik at ein kan gjere tiltak for å hindre ein brann å blusse opp att.
Innanfor vedlikehald av bygningar og eigedomar, kan IR brukast som eit kostnadssparande verktøy ved å avbilde ulike bygningsdelar og -utstyr. Infraraud termografi er ein fotografisk teknikk som påviser temperaturskilnader. Han framviser varme punkt/flater langs ytterveggene til huset og lokaliserer dermed detaljar med unødig varmetap. Teknikken blir òg brukt for å oppdage varmgang og brannfare i elektriske installasjonar i bustader, industri og bygningar.
Ei vanlegare nytte av IR er i fjernkontrollar for TV-apparat etc. I dette tilfellet blir det brukt infraraude frekvensar i staden for dei lågare radiofrekvensane, sidan desse ikkje interfererer med anna utstyr i tilstøytande rom. Dette er spesielt viktig i område med tett folkesetnad fordi IR, i motsetnad til radiobølgjer, ikkje kan gå gjennom veggar. IR-basert dataoverføring blir òg brukt i nærkommunikasjon mellom data-utstyrsdelar (til dømes trådlaus mus og tastatur) og data-assistentar.
Desse einingane følgjer som regel standardar utgjeve av IrDA («Infrared Data Association»). Fjernkontrollar og IrDA-einingar brukar lysdiodar (LED) som sender ut infraraud stråling som så blir fokusert til ein smal stråle av ein plastlinse. Strålen er modulert, dvs. blir slått hurtig av og på for å angje ulike signalkoder. Mottakaren brukar ein fotocelle for å konvertere den infraraude strålinga tilbake til eit elektrisk signal. Mottakaren reagerer berre på hurtig pulserande signal, og filtrerer den langsame endringa av infraraud stråling frå omgivnadene.
Innanfor infraraud fotografi brukast infraraude filter for berre å fange det infraraude spektrum. Digitalkamera brukar ofte infraraud blokkering. Det finst òg overvakingskamera som les i det infraraude frekvensområdet. I eit fargebilete ved normalt dagslys vil det vere forstyrrande å vise infraraudt ljos, og dei mest avanserte kameraa har då ein automatisk funksjon som koplar ut IR-filteret og byter over til svart/kvitt idet ljoset fell under ei gjeven grense. Ved i tillegg å supplere med IR-lyskastarar kan ein få fullgode bilete i svart/kvitt frå eit tilsynelatande stummande mørkt miljø.
Paper Mario: The Thousand-Year Door
Paper Mario: The Thousand-Year Door (ペーパーマリオRPG) er eit rollespel utvikla av Intelligent Systems for Nintendo GameCube. Det vart gjeve ut juli 2004 i Japan, oktober i Nord-Amerika, og november same året i Europa og Australia. Spelet er det fjerde i rekkja av spel kjent som Mario-rollespel og er det andre i Paper Mario-serien.
Solstråling
Solstråling er strålingsenergi send ut frå sola, og då særleg elektromagnetisk energi. Om lag halvparten av strålinga er i det synlege kortbølgja området av det elektromagnetiske spekteret. Den andre halvdelen er for det meste i det nær-infraraude området, men det er òg ein mindre del i det ultafiolette området av spekteret. Den delen av den ultrafiolette strålinga som ikkje blir absorbert av atmosfæren kan føre til at menneske blir solbrent og får brunare hud ved å opphalde seg i sola.
Solstråling blir vanlegvis målt med eit pyranometer eller eit pyrheilometer.
Solarkonstanten
Solarkonstanten eller solarparameteren er mengda av solinnstråling per areal målt ved yttergrensa av jordatmosfæren i eit plan normalt på solstrålene. Solarkonstanten inneheld alle typar solstråling og ikkje berre det synlege lyset. Den er målt av satellittar til å vere om lag 1366 watt per kvadratmeter (sjølv om den varierer med eit par tusendelar frå dag til dag). Så for heile jorda, med eit tverssnittareal på 127 400 000 km² er krafta frå sola 1,740×1017 W.
Solarkonstanten er relativt konstant, men varierer i samband med solflekkaktivitet. Det påverkar for det meste klimaet på lang sikt, og har ikkje så mykje å seie for det daglege vêret. Den totale mengda stråling som jorda tek imot, er avhengig av tverrsnittet (π R2), men sidan jorda roterer, vert denne energien fordelt over heile overflatearealet (4 π R2). Dermed blir den midla innkommande solstrålinga (kjend som «solinnstråling») ein fjerdedel av solarkonstanten eller om lag 342 W/m². Solstrålinga som ein stad på jorda får, er derimot avhengig av tilstanden til atmosfæren og kva breiddegrad ein finn seg på.
Solarkonstanten er derimot ikkje konstant over lange tidsperiodar, sjå solvariasjon.
Solstrålinga sin effekt på klimavariasjonar
På jorda merkar ein solstrålinga som dagslys når sola er over horisonten. Når den direkte solstrålinga ikkje er blokkert av skyer, opplever vi det som solskin, ein kombinasjon av skarpt gult lys og varme. Varmen på kroppen og andre lekamar kjem både av solstrålinga og auken i lufttemperaturen.
Mengda av stråling som ein planet mottar varierer med rota av avstanden mellom sola og planeten. Jorda sin bane rundt sola og hellingsvinkelen endrar seg med tida. Av og til er banen nesten ein perfekt sirkel, og andre gonger har den ein ekksentrisitet på 5 %. Den totale solinnstrålinga er nesten konstant, men årstidsvariasjonen, fordelinga med breiddegraden og intensiteten av solstrålinga ved overflata vil variere. Til dømes kan endringa i solenergien på 65 grader breidde om sommaren og vinteren variere med meir enn 25 % som følgje av slike variasjonar. Fordi sommaren og vinteren har ein tendens til å oppheve kvarandre, vil endringa i den årlege solinnstrålinga ofte vere nær null, men omfordelinga av energi mellom sommer og vinter kan føre til store skilnadar mellom årstidene. Slik endringar er antakelegvis mykje av årsaka til at istider oppstår (sjå Milankotvitch-teorien).
1395 Aribeda
1395 Aribeda er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 16. juli 1936 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Soteroen
Gangaren Soteroen eller Fille-Værn (6/8-takt), er spela i Setesdal, Telemark og Numedal. Slåtten er stundom kalla Kjosekrullen, og dette tyder på at Jon Kjos kan ha vore kjelde til han. Namnet Soteroen skriv seg frå spelemannen Olav Soterud frå Seljord. Han hadde vore mykje i lag med Øystein Langedrag (som kan ha fått slåtten etter Jon Kjos). Slåtten heiter oftast Soteroen i Setesdal, men Fille-Værn i Telemark. I Setesdal er mest alle formene av slåtten skrivne ned i Bygland. Han er spela på Nedstilt bass. Soteroen er rekna som ein god danseslått, og er svært populær. Slåtten er spela på Nedstilt bass.
Variantgruppa
Hardingfeleverket har slåtten under gruppenummer 113 (tilleggsform 156).
Supplementsnedskrift:
Mannsbunad for Nordland og Troms
Mannsbunad for Nordland og Troms vart første gongen sydd i 1924 på bakgrunn av materiale innsamla i Nordland og Troms.
Med Eidnes sin bunad som modell er det sidan sydd mange mannsbunader for Nordland og Troms, etter noko ulike mønster. Til Noregs Ungdomslags landsstemne i 1978 vart Eidnes sin bunad utstilt, og ut frå snittet i denne bunaden vart det laga nye standardiserte mønster som er bruka i ettertida.
Utforming
Arbeidet med bunaden skal gjerast nøyaktig, og alt materiale skal vere av beste slag.
Trøya er i svart ulltøy med ti sølvknappar på brystet og to knappar på kvart emne. Desse knappane er berre til stas, trøya kan ikkje kneppast att. Buksa er ei knebukse i svart ulltøy, knept med seks sølvknappar framme og med fire sølvknappar og ei spenne ved kvart kne.
Vesten er i blåleg brokade eller ullstoff som kan vere raudt, grønt, blått eller raud-grå-ruta. Han er fora med bommullssateng. Vesten har sju sølvknappar på kvar side av brystet.
Skjorta er sydd i kvitt lin eller lerret.
Hosane er marineblå ed kvite spettar. Hosebanda er arbeid ved flamming, i raudt, blått kvitt og gul ulltråd.
Av sølvknappar er det laga to slag, ein type med same mønster som vert bruka i knappane i nordlandsbunaden for kvinner, ein type med same mønster som i knappane i tromsbunaden for kvinner. Det vert òg bruka tinnknappar.
Skorne var lågsko med sølvspenner. «... Eg var også så heldig å finne ein skomakar, Jakobsen heitte han og, og budde i Harstadbotn, og i sine yngre år hadde han laga slike bunadsko. Dei hadde ei brei og romsleg form, stødig hæl, og var særs gode å gå i og danse i. Dei var av bokskalv og svarte. Tunga rakk opp på rista og var øvst pynta med raude tunger med hol i.«»
Figeac
Figeac (og kalla Fijac) er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er sous-préfecture i departementet Lot i Quercy i Midi-Pyrénées.
Kultur
Jean-François Champollion var fødd i Figeac. Han var den første til å omsetje hieroglyfar. På «Place des écritures» ligg ein enorm kopi av Rosettasteinen, av Joseph Kosuth. Louis Malle sin film Lacombe Lucien frå 1974 er filma i byen.
Yosuke Mikami
Yosuke Mikami er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Consadole Sapporo og Kataller Toyama.
Île Tristan
Kjelder
Tristan Island
1396 Outeniqua
1396 Outeniqua er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Amneris. Han blei oppdaga den 9. august 1936 av Cyril V. Jackson ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Åge Danielsen
Åge Danielsen er ein sosialøkonom som var norsk administrerande direktør ved Rikshospitalet HF i Oslo frå 1997 til 2008.
Danielsen vart utnemnd til stillinga i statsråd i 1996, og tiltredde 1. februar 1997. Tidlegare hadde han vore tilsett som fylkesrådmann i Nordland, direktør for Nordland distriktshøgskole, departementsråd i Forsvarsdepartementet og administrerande direktør i Statskonsult.
I februar 2008 vart det kjent at Åge Danielsen som sjukehusdirektør sette i gang bygging av sjukehotell på Radiumhospitalet utan at finansieringa var godkjend av dei rette styresmaktene. Byggeprosjektet hadde til då kosta 30 millionar kroner. Fleirtalet i sjukehusstyret vurderte tilhøvet og fann den 29. februar at føretaket var best tent med at administrerande direktør gjekk av.
Blitzingen
Blitzingen er ein kommune i distriktet Goms i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1290 meter over havet.
Tre Små Kinesere
Gruppa har halde ei lang rekkje konsertar og har gjeve ut ti studioalbum. Låtene deira er ofte prega av akustiske instrument og fleirstemt song på trondheimsdialekt. «Soleplassland», «Klassebildet», «Hjertemedisin» og «Dørstokkmila» er nokre av dei best kjende songane til Tre Små Kinesere.
Historie
Tre Små Kinesere vart oppretta i 1988 av Ulf Risnes, som hadde bakgrunn frå fleire punkband frå Trondheim, og det var i det miljøet han traff Øystein Hegge og Baard Slagsvold. Dei spelte inn låten «Askeladden» i Gauldal Studioet til folkehøgskole, og plata vart utgjeve i mars. Tre Små Kinesere opptredde for første gong på lanseringkonserten til Den akustiske gitarligaen 4. mars 1988. Den første singelen, «Hei verden», kom året etter, då dei òg fekk platekontrakt og gav ut 365 Fri i 1990.
For den andre plata si Luftpalass fekk Tre Små Kinesere Spellemannprisen 1991 i klassa «Pop». Plate nummer fire, Hjertemedisin, gav poptrioen Spellemannprisen 1994 i klassa «Gruppe».
Tussebruri
«Tussebruri» eller «Tussebrureferdi» er ein gangar spela på Voss, i Telemark, i Valdres og i Setesdal. Dette er ein vandreslått som er sopass gamal at det er uvisst å seia kvar han opphavleg kom frå. Truleg er kjerneområdet Voss eller Sogn. Slåtten er rekna som gamal på Voss. Slåtten går på nedstilt bass og er spela i 6/8-takt.
Tre Små Kinesere
Historie
Bandet vart oppløyst i 2005 etter at Baard Slagsvold slutta.
Tre Små Kinesere heldt ein liten gjenforeningskonsert på Den kinesiske muren i oktober 2007, i høve 15 års-jubileet til Oslo Reiselivskor. I 2010 vart bandet gjenforeint, no med Truls Waagø på bass.
Tussebruri
Nokre av formene er og kalla «Røven». Elles er slåtten kalla «Vossetussa», eller «Søtebroki åt Netrøsti» (Valdres), eller «Båtlåten» (Valdres. Til minne om eit brurepar som drukna av di brurebåten kvelvde). Stevet «Ser du røven, Lambetjuven» finst som songleik i Sogn. Slåttemotivet er soleis svært utbreidd. Wilhelm Sorteberg bygde ut gangaren «Gubben på Norefjell» over taka i slåtten.
Tre Små Kinesere
Historie
I 2011 kom plata I Live ut, eit livealbum med dei fleste av gruppa sine mest kjende låter.
Thomas Weelkes
Liv
Weelkes kom truleg frå Sør-England, men lite er kjend om det tidlege livet hans. Han vart organist ved Winchester College i 1598, og flytta om lag 1601 til domkyrkja i Chichester. I 1602 blei han «bachelor of music» ved Universitet i Oxford, og i 1603 gifta han seg med Elizabeth Sandham.
Tussebruri
Variantgruppa
Hardingfeleverket har katalogisert slåtten under gruppenr 115/125. Wilhelm Sorteberg bygde ut ei eiga form (nr 12).
Thomas Weelkes
Liv
Frå 1609 byrja Weelkes få refsingar frå kyrkjeautoriteten for offentleg fyll, banning og for tenesteforsømming, og han vart sparka frå posten i 1617. Han fekk så ein ny posisjon som organist, men klarte igjen ikkje å fylle tenesta. Etter at kona døydde i 1622 trekte han seg heilt tilbake, og døydde sjølv året etter i London.
Tussebruri
Variantgruppa
'''Nr. 115'''
Thomas Weelkes
Verk
Thomas Weelkes er rekna som ein av dei største madrigalkomponistane frå England på 1600-talet. Det er att rundt 100 madrigalar etter komponisten. Dei er kjenneteikna av livleg rytme, ordmåling og fullendt struktur og form. Weelkes vert også hugsa for dei kreative musikalske bileta og for meisterleg kontrapunkt.
Tussebruri
Variantgruppa
Supplementsformer:
Thomas Weelkes
Verk
Det er kjend at Weelkes skreiv 41 anthem; 25 av desse er kjende for ettertida i fullsendig eller restaurert form. Han komponerte både anthem for fulle kor («full anthem») og med soloparti («verse anthem»). Han skreiv musikk til 10 anglikanske gudstenester (service). Ingen av desse finst i fullstendig form i dag, men tre er blitt rekonstruerte.
Komponisten skreiv ei mindre mengd instrumentalmusikk som er mindre kjend. Den alvorlege consortmusikken hans er ein kontrast til dei livlege madrigalane.
Bandet Veslefrikk
Veslefrikk var eit norsk folkrock-band som vart stifta under namnet Remmer & Tøying hausten 1977 og oppløyst i 1982.
Takuma Arano
Takuma Arano er ein japansk fotballspelar.
Han spelar for klubben Hokkaido Consadole Sapporo (2019).
Tom Lehrer
Tom Lehrer er ein amerikansk visesongar, komikar og matematikar. Han er best kjend for dei satiriske pianovisene sine som han byrja å skriva medan han studerte ved Harvard og framførte fram til rundt 1960-talet.
Byrjinga på karrieren
Lehrer er utdanna matematiker, og fekk sin bachelorgrad allereie då han var 18, og mastergraden året etter. Han sett enno med studium til doktorgraden og arbeidde sporadisk i 16 år, men fullførte aldri. Han hadde likevel oppdrag som lærer ved fleire universitet, og var òg ei tid ein forskar ved Los Alamos. Lehrer var i militæret frå 1955 til 1957.
Tomás Luis de Victoria
Tomás Luis d Victoria (lat. Thomas Ludovicus a Victoria Abulensis, fødd rundt 1548 i Ávila, i Castilla y León, død 27. august 1611 i Madrid), var den viktigaste spanske renessansekomponisten ved sidan av Francisco Guerrero og Cristóbal de Morales, og saman med italienaren Giovanni da Palestrina og vallonaren Orlando di Lasso ein av dei viktigaste komponistane frå tida kring motreformasjonen. Victoria vert ofte kalla «den spanske Palestrina».
Victoria skreiv mange kyrkjemusikalske vokalverk, mellom anna den kjente Officium Sanctae Hebdomadae, ei samling geistlege songar for den stille veka.
Tom Lehrer
Byrjinga på karrieren
Samstundes som Lehrer jobba med dei akademiske studia skreiv han diverse pianoviser, opphavleg for å underhalda venene sine. Blant desse var «Fight Fiercely, Harvard», som har vorte supportersongen til Harvards amerikanske fotballag, som opphavleg var meint som ein parodi på slike fotballsongar. Etterkvart vart Lehrers evne til å laga viser kjent òg utanfor Harvard og Lehrer byrja å halda konsertar andre stadar i Cambridge. I 1953 laga han det første albumet sitt, The Songs of Tom Lehrer.
Songane hans har fleire tema, ofte med noko makabert innhald som i «I Hold Your Hand in Mine» (der det etter kvart viser at seg «your hand» vart kappa av etter at songaren drap henne).
Tomás Luis de Victoria
Biografi
Tomás Luis de Victoria var Francisco Luis de Victoria og Francisca Suárez de la Concha sitt sjuande barn av i alt elleve. Faren døydde tidleg og Tomás vart teke hand om av onkelen Juan Luis som var sokneprest i nærleiken av Ávila. Onkelen sørgde for ein solid skulegang med songundervisning i katedralen i Avila og på jesuittgymnaset i byen. Tomás fekk stipend av Filip II av Spania og reiste rundt 1565 til Roma for å studere ved jesuittane sitt presteseminar Collegium Germanicum. I 1571 etterfølgde han Palestrina som leiar (moderator musicae) ved Collegium Germanicum-orkesteret. Rundt 1585 publiserte Victoria ei samling musikalske verk med mellom anna Officium Sanctae Hebdomadae. Same år reiste han attende til Spania der han vart kapellan for dronning Maria av Spania (1528–1603), som no var enke. Samtidig leia han orkesteret til det keisarlege kloster De las Descalzas de Santa Clara (barfotnonne-klosteret). Victoria vart ved klosteret til han døydde og hadde ulike roller, som prest, komponist, kordirigent og organist. Etter eige ønske skreiv han berre nokre få verk ved klosteret, det mest kjente er Officium defunctorum.
Historisk bakgrunn
Levetida til Victoria var preget av reformasjonen og motreformasjonen, talrike og tildels heftige religionskrigar, fanatisme og den katolske kyrkja sitt suverene hegemoni. Presteseminaret i Roma var av grunnleggjaren Ignatius Loyola meint som eit sentrum for dei motreformatoriske kreftene, så utdanninga til Victoria var strengt religiøs. Han følte seg forplikta av kravet til Konsilet i Trient om at ein skulle gjere kyrkjemusikken enkel og mogeleg å forstå, og trass i dei avgrensingane dette innebar skapte Victoria ein meir konsentrert og uttrykksfull musikk enn nokon annan i den romerske skulen. .
Musikk
Opptakten til Officium Sanctae Hebdomadae er ikkje kjent. Til forskjell frå talrike komposisjonar av Victoria sjølv og andre frå hans tid (som Missa Papae Marcelli av Palestrina) er han ikkje vigd til ein levande person. Verket inneheld 37 enkeltsongar som skulle sygnast på dei viktigaste dagane i den stille veka (palmesøndag, skjærtorsdag, langfredag og påskeaftan) alltid ad matutinum, dvs. klokken tre om morgonen. Dette er eit av høgdepunkta i den polyfone musikken i renessansen.
Officium defunctorum vart skriven som eit rekviem for den avdøde dronninga Maria av Spania. Dessuten skreiv han mange messer og motettar samt ein Miserere. Som med Victoria sine samtidige, Gregorio Allegri sine kjente Miserere høyrer pasjonane til Victoria til det faste repertoaret i Det sixtinske kapellet der dei har vorte oppført i over 300 år.
Tom Lehrer
Politiske satirar
Sjølv etter at han trekte seg tilbake frå internasjonale konsertar, heldt Lehrer fram å laga viser. Det amerikanske TV-nettverket NBC hadde ein ukerevy, «That Was The Week That Was». Lehrer sende inn fleire viser til programmet, og det meste vart brukt. I dei tidlegare albuma bestod songane for det meste av humoristiske innslag om meir «uskyldige» tema, men no var Lehrers songar meir satiriske og krasse. Blant songane finn ein «National Brotherhood Week», ein gladsong som gjer narr av dobbeltmoralen til folk når det kjem til rasisme og intoleranse; «Send the Marines», ein satirisk marsj om den amerikansken utenrikspolitikken som å senda marinesoldatar rundt omkring i verda; «Wernher von Braun», ein krass kritikk av korleis USA tok imot den tyske rakettforskaren Wernher von Braun som hadde utvikla V2-raketten; og «The Vatican Rag», ein kommentar om den katolske kyrkja sitt forsøk på modernisering.
Lehrer gav nokre konsertar rundt i USA av desse songane, og eit utval vart utgjeve på Lehrers tredje album «That Was The Year That Was».
Tilbaketrekking
Etter utgjevinga av det tredje albumet sitt trekte Lehrer seg meir tilbake. Han var av og til på TV, for det meste i utlandet. Han skreiv òg nokon songar for barne-TV-serien The Electric Factory på PBS. Lehrer var ein politisk liberal, og gjekk med på å støtta liberale kandidatar på 1970-talet, men frå 1974 var han borte frå rampelyset. Han framførte nokon songar i samband med musikalen Tomfoolery i London i 1978, som var basert på Lehrer's songar. Men Lehrer deltok ikkje i framføringene av sjølve musikalen. I London fekk Lehrer forklart kvifor han hadde slutta å opptre. I 1998 opptredde Lehrer for siste gong i London, under ei forestilling som feira musikal-produsenten Cameron Mackintosh. Det var Mackintosh som i si tid hadde produsert Tomfoolery.
Grunnen til Lehrers tilbaketrekking var at han mista interessa for å skriva songar og at han heller ville undervisa matematikk og musikalsk teater. Han har i fleire intervju innrømt at han mislikte merksemd. Det er ein vandrehistorie at Lehrer gav seg med satire i protest mot at Henry Kissinger fekk Nobels fredspris, men Lehrer påpekte i eit intervju i 2000 at han hadde gjeve seg før dette. Det han hadde sagt var at politisk satire var utdatert då Kissinger vart tidelt prisen. I eit intervju i 2003 uttrykte Lehrer bekymring for at satiren og kritikken om Bill Clinton hovudsakleg dreidde seg om Clintons tilhøve til Monica Lewinsky og ikkje om tema som motstanden hans mot avskaffelse av landminer.
Tom Lehrer gjekk av med pensjon frå Universitetet i California (UCSC) i Santa Cruz i 2001. I intervju har han tilstått å ha oppmuntra alle rykte om at han var daud. I røyndomen lever Lehrer i beste velgående, og han flyttar seg mellom vinterkvarteret i California og sommerhuset i Massachusetts. Det er plateselskapet Rhino Records som har rettane til Lehrers siste CD-utgjeving i USA. Selskapet har utgjeve samlinga «The Remains of Tom Lehrer», som inneheld omtrent alt Lehrer nokon gong spelte inn på plate. Utgjevinga kom i 2001, og då stilte Tom Lehrer opp i nokre få intervju fordi han, som han sa, «hadde noko å selja». Hans førebels siste utsegn kom i februar 2008. Spaltist Gene Weingarten i The Washington Post freista å få eit intervju, men det einaste Lehrer ville seia offentleg var at han ynskte å røysta på senator Barack Obama som kandidat ved presidentvalet i USA.
Ettermæle
Den kjende amerikanske diskjockeyen Dr. Demento hylla Lehrer som den beste satirikaren på 1900-talet. Andre kritikarar har i ettertid òg framheva Lehrers tyding som musikalsk satiriker og komponist.
Tidlegare hadde mange av kritikkane i avisene vore heller flø. Til dømes skreiv New York Herald Tribune at Lehrer var «meir desperat enn morosam». Nokre gonger, blant anna i Australia, vart Lehrers songar nekta framført fordi styresmaktene syntest at dei var upassande. Mest omstridde var songane «Be Prepared» (ein song om speidergutar) og «The Vatican Rag».
Tom Lehrer i Noreg og Danmark
I 1967 hadde Tom Lehrer eigenleg slutta å opptre. Dei siste heilaftens konsertane hans fann likevel stad i Bergen, Trondheim og Oslo i Noreg og i København i Danmark det året. Den norske journalisten August Mauritzen var blant dei som klarte å overtala Tom Lehrer til å vitja Skandinavia, men svenskane ville ikkje invitera han. Konserten i Oslo 10. september vart teke opp av NRK. Regissør var Bob Williams og produsent var Erik Diesen. Mauritzen fekk òg overtalt Lehrer til å godta ei norsk plateutgjeving med nokon av songane. 1967 vart plata ''Tom Lehrer. 12 utvalde viser'' utgjeve på Decca med Sølvi Wang, Ola B. Johannessen og Mauritzen.
Konserten i Falkonercenteret i København 12. september 1967 vart Lehrers siste planlagde og heilskaplege konsert føre eit betalande publikum.
Gjenbruk på Internett og på TV
I februar 2008 sende Tom Lehrer ei stadfest melding til ein You Tube-brukar via ein tidlegare student. Lehrer skrev at han godtok publiseringen av 12 videoklipp frå konserten i Oslo. Seinare stadfesta Lehrer dette med ein telefax. Videoopptaket kan vera det einaste av ein heil konsert med Tom Lehrer som enno eksisterer. Alle Lehrers opptredender på femti- og sekstitallet vart innspilt med ein type videobandet til to tommar som heitte Ampex Quadruplex. Desse banda var så dyre at dei vart sletta og gjenbrukt både i Tyskland, England og i USA. I USA opptredde Tom Lehrer to gonger i programmet «The Tonight Show Starring Johnny Carson», men opptaka vart sletta.
I juli 2008 vart nokon av dei gjenoppdagede videoopptaka innkjøpt for bruk i TV-serien «Make 'EM Laugh – The Funny Business of America», i USA. Programleiar er skodespelaren Billy Crystal. Nokon av opptaka vart òg kjøpt inn for sending av BBC i England og Zeitsprung Entertainment (for ZDF) i Tyskland.
Ikornnes kyrkje
Ikornnes kyrkje, tidlegare Ikornnes kapell, er ei arbeidskyrkje på Ikornnes i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal fylke. Grunnsteinen til kyrkja vart lagd ned 9. mai 1976 og kyrkja vart vigsla 22. januar 1978. Arkitekt var Alf Apelseth. Kyrkja er bygd i betong og mexistein og har ein frittståande klokkestopul.
Kyrkjerommet har 350 sitjeplassar, i tillegg har kyrkjesota 150 plassar. Inventaret er frå byggeåret eller seinare. Frå starten hadde kyrkja ein kross til altertavle. Han vart bytt ut med ei tavle laga av Anne Brit Kragh i 1997.
Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja. Kyrkjegard for heile kommunen er på Aure.
Kyrkja vart til stor del bygd for innsamla midlar og ved dugnadsinnsats.
Île Verte
Île Verte er ei lita klipperik øy 1 nautisk mil (1,9 km) nord for Île Double og 1,5 nautiske mil (2,8 km) aust for tuppen av Zelee Glacier Tongue. Ho vart fotografert frå lufta av U.S. Navy Operation Highjump, 1946-47. Ho vart kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen, 1949–51, og fekk dette namnet på grunn av den grønaktige fargen. «Verte» er fransk for grøn.
Matthew Locke
Matthew Locke var ein engelsk barokkomponist og musikkteoretikar.
Som gut fekk Locke lære i koret i Exeterkatedralen, under Edward Gibbons, bror til Orlando Gibbons. 18 år gammal reiste Locke i Nederland, og vart mogelegeins konvertert til katolisismen medan han var der.
I lag med Christopher Gibbons (son til Orlando), komponerte Locke musikken til Cupid and Death, eit maskespel frå 1653 av James Shirley. Musikken deira er den einaste musikken for eit dramatisk verk frå Caroline-tida som har overlevd fram til i dag. Locke var ein av fem komponistar som skreiv musikk for The Siege of Rhodes (1656), ein opera av Sir William Davenant. Dei andre fire var Henry Lawes, George Hudson, Henry Cooke og Charles Coleman. Locke skreiv musikk for fleire operaer av Davenant, The Cruelty of the Spaniards in Peru (1658) og The History of Sir Francis Drake (1659). Han skreiv musikk for prosesjonsmarsjen i samband med kroninga av Karl II.
I 1673 publiserte Locke Melothesia, eit musikkteoretisk verk. Framsida skildrar han som «Komponist for Hans Majestet og organist i kapellet til hennar Majestet.», —altså Karl II og Katrine av Braganza. Locke tente òg hos kong Karl som komponist for blåsarar («musikk for kongen sine sackbutar og kornettar») og komponist for fiolinar. Etterfølgjaren hans i denne stillinga var Henry Purcell og Locke har vorte skilra som mentor for Purcell. I 1675 komponerte han musikk for Psyche av Thomas Shadwell.
Kristian I av Noreg, Danmark og Sverige
Kristian I var den fyrste av Oldenburgarane som var konge av Noreg og Danmark.
Han var konge av Noreg i tidsrommet 1450 til 1481, av Danmark frå 1448 til 1481 og av Sverige frå 1457 til 1464. Etter at Kristoffer av Bayern brått døydde barnlaus, stod den skøyre Kalmarunionen utan konge og utan naturlege arvingar til trona. Det danske riksrådet tilbaud fyrst trona til hertug Adolf VIII av Sønderjylland, men han meinte at grev Kristian av Oldenburg var ein mykje betre kandidat til trona. Riksrådet hadde problem med å få godkjend Kristian som konge i Noreg, og Sverige sprengde Kalmarunionen i 1448 ved å velja Karl I Knutsson Bonde til konge. I 1449 vart Kristian gift med Kristoffer av Bayern si 18-årige enkje, Dorothea av Brandenburg.
I 1449 krona den norske erkebiskop Aslak Bolt Karl I Knutsson til konge av Noreg. Det norske riksrådet hadde vald Kristian til konge. På Halmstadmøtet i 1450 vart ein samde om at Kristian skulle stø opp om Karl Knutsson sitt krav på Sverige. Som motvekt fekk Kristian verta konge av Noreg. I tillegg vart det avtala at den som levde lengst skulle overta trona til den andre. Karl Knutsson starta i 1452 krig mot Danmark og gjekk til åtak på Skåne. Etter fem års krig vart Kristian i 1457 krona i Uppsala som konge av Sverige. Kristian sin son, Hans (kong Hans I), vart i 1458 vald til tronfylgjar og arving til Sverige og Noreg. Karl Knutsson vart avsett og måtte flykta til Danzig.
To kongar, Hans I og Fredrik I var søner av Kristian I. I tillegg vart dottera Margrete dronning av Skottland, gift med kong Jacob III av Skottland.
I samband med giftarmålet pantsette Kristian I Orknøyane og Shetlandsøyane. Slik fekk han råd til å betala medgifta. Pantet vart aldri innløyst, og slik kom øyane inn under den skotske krona.
Corvo
Corvo (portugisisk, Ilha do Corvo) er den minste og den nordlegaste av Asorane og den nordlegaste øya i Makaronesia. Ho har eit areal på 17,45 km² og har 468 innbyggjarar (2006) i ein eigen kommune med same namn. Kommunen er den minste i Portugal.
Geografi
Det høgaste punktet på Corvo er Morro dos Homens på 718 meter over havet og ligg sør for eit vulkankrater. Heile øya vart danna då ein vulkan kollapsa og danna ein kaldera. Krateret vert på øya kalla Caldeirão og er 300 meter djupt og har ein diameter på 2 km. Det er ofte dekt av dis.
Anna terreng på øya er åskledde skogar i aust og klipper i vest og i nord. Sjølve byen ligg sørvest på øya.
Historie
Øya vart oppdaga i 1452 av Diogo de Teive. Ho har sidan ho vart oppdaga vore knytt til Asorane.
Nordlandsbunad
Ungdomslaga på Helgeland hadde i 1926 valt ein komité som skulle arbeide med bunadssaka. Ungdomslaga frå Vik i Sømna i sør til Meløy i nord samla saman klede og prydsaum som kunne vere utgangspunkt for ein felles drakt. Ei nemnd med Astrid Langjord, Anne Svare og Inga Rørvik sydde den første bunaden. Nemnda hadde elles hjelp av Dina Kulstad, Astrid Valberg, Åslauf Langjord og Ragnhild Værdalshaug – dei to sistnemnde broderte den første bunaden.
Mønsteret til livstykket vart utarbeidt etter ein brudekjole frå Ravassåsen i Vefsn. Stakken vart utforma slik dei bruka det i Nordland i same tidsperioden. Huva er ikkje rekonstruert, ho var i alminneleg bruk då den første bunaden vart sydd.
Den første bunadsnemnda ville sy bunaden i grønt ullstoff, slik som i broderia frå Røyten, men sidan det var vanskeleg å få tak i grønt stoff, vart det til at dei lagde den første blå. Sidan er det sydd anten grøne eller blå bunader - den første tida flest grøne, no flest blå.
Utforming
Arbeidet med bunaden skal gjerast nøyaktig, og alt materiale skal vere av beste slag.
Livet har broderte roser på ryggen. Livet sit fast i stakken, som er sid og har broderte roser nedst.
Elles vert det bruka veske med broderi og sølvspenne, og rutet forkle og sjal. Skjorta er sydd i kvitt lin med broderier i kvitt.
Saint Vincent og Grenadinane
Saint Vincent og Grenadinane er ein stat på 32 øyar i Karibia som ligg nord for Grenada, sør for Saint Lucia og vest for Barbados. Hovudøya er Saint Vincent. I tillegg består øystaten av den nordlege delen av øygruppa Grenadinane, som er delt mellom Saint Vincent og Grenadinane og Grenada. Det samla arealet er på 389 km². Hovudstaden i landet er Kingstown.
Viktige importvarer er diverse råvarer og ein del ferdigvarer, næringsmiddel, maskiner og kjemikaliar. Viktige eksportvarer er blant anna bananar. Viktige handelspartnarar er Trinidad og Tobago, USA og Storbritannia.
Namn
Namnet på landet er ein kombinasjon av namnet på hovudøya, Saint Vincent, og namnet på den tilhøyrande gruppa av mindre øyar, Grenadinane. På nynorsk blir staten kalla Saint Vincent og Grenadinane eller St. Vincent og Grenadinane.
Ein har rekna med at hovudøya fekk namnet «Saint Vincent» av Kristoffer Columbus, som ein meinte kom over hene på festdagen for helgenen Vincent av Zaragoza den 22. januar 1498. I røynda var Columbus i Spania på denne datoen. Han vitja heller aldri Saint Vincent. «Hairoun» er det opphavlege karibiske namnet for øya Saint Vincent.
Grenadinane har namn avleidd frå øya Grenada. Spanjolane kalla småøyene nord for Grenada diminutivt Los Granadillos, som på fransk og engelsk blei til Grenadines.
Nemninga «Saint Vincent» har historisk òg omfatta dei mindre øyane. Ved sjølvstendet i 1979 tok staten namnet Saint Vincent and the Grenadines.
Geografi
Saint Vincent og Grenadinane ligg i Windwardøyane sør i Dei små Antillane i den austlege delen av Karibia.
Landet består av ei stor øy, Saint Vincent, og den nordre delen av Grenadinane (den sørlege tilhøyrer nabolandet Grenada). Saint Vincent-sundet skil hovudøya Saint Vincent frå naboøya Saint Lucia i nord. Hovudøya ligg 32 km sørvest av Saint Lucia, medan avstanden til Barbados i aust er 160 km.
Øya Saint Vincent er 30 km lang og 18 km brei på det breiaste. Skogdekte fjell som går i nord-sørleg retning pregar øya. Mange elver og bekker strøymer frå det fjellriket indret av øya og ut mot kysten. Desse svell opp etter nedbør. Ingen av dei er farbare. Frå øya Saint Vincent strekkjer landet seg sørover over Grenadinane til Martiniquesundet. Havstykket mellom Saint Vincent og den første av Grenadinane er kalla Bequiasundet. Dei største av øyane i landet i Grenadinane er Bequia, Canouan, Mayreau, Mustique, Palm (Prune), Petit Saint Vincent og Union. Den sørlegaste øya er Petit Saint Vincent, like ved Petite Martinique, som tilhøyrer Grenada. Medan hovudøya er fjellrik og får mykje nedbør, er Grenadinane lågare og tørrare.
Av eit landareal på 389,3 km², utgjer hovudøya Saint Vincent 344 km² og øyane i Grenadinane til saman 45,3 km². Landet har ei økonomisk sone på 36 396 km². Sokkelen utgjer eit område på 2 074 km². Utanfor kysten av Saint Vincent og Grenadinane ligg det område med korallrev. Til saman utgjer detta 168 km². Her lever det 413 artar fisk og fire artar havskjelpadde. Vidare finst 28 km² med sjøgrasområde og 0,7 km² med mangrove. I tillegg til nokre område utanfor øya Saint Vincent, er det viktige sjøgrasfelt ved Tobago Cays, Union, Bequia, Mustique og Canouan. Det største området med mangrove finst ved Ashton Harbor på Union, men det finst òg stadar med mangrove på hovudauga, Isle A Quatre, Mustique, Canouan og Tobago Cays.
Til saman 35 område var per 2016 verna på grunn av naturen. Tobago Cays Marine Park er det største marine verneområdet med eit 52 km² stort område som omfattar korallrev så vel som sjøgrasfelt. Dette området er eit viktig oppvekstområde for fisk, skaldyr og grøn havskjelpadde. Union-Palm Island Marine Conservation Area utgjer 12,9 km², medan Canouan Marine Reserve vernar eit område på 11,8 km². Andre verna område er South Coast Marine Conservation Area, Bequia Marine Conservation Area, Isle a Quatre Marine Reserve, Mustique Marine Conservation Area, Petit St. Vincent Wildlife Reserve. La Soufrière National Park står saman med Grenadinane på UNESCOS si tentative verdsarvliste.
Geologi
Øya Saint Vincent ligg på den karibiske kontinentalplata i subduksjonssona der den karibiske plata møter den søramerikanske kontinentalplata.
Saint Vincent og Grenadinane er bygde opp av mange vulkanske bergartar, akkurat som øyane i nærleiken.
Jordsmonnet er svært fruktbart og eignar seg til dyrking av mange typar frukt og grønsaker.
Fjell
Vulkanen La Soufrière nord på Saint Vincent er det høgaste punktet i landet med to toppar på 1234 og 1178 meter. Det indre av hovudøya er prega av fjell som deler øya på langs i retning nord-sør. Vestsida av øya er broten opp i mange dalar, medan landskapet på austsida skrånar svakare og flatar meir gradvis ut.
Sør for La Soufrière ligg to fjell, Richmond Peak på 1074 meter i vest og Mount Brisbane på 932 meter i aust. Dette er restane etter det eroderte krateret eller kalderaen Morne Garu. Vidare i retning sør ligg Hermitage. Deretter kjem Grand Bonhomme på 970 meter og Petit Bonhomme på 747 meter. Lengst i sør ligg fjellet Mount St. Andrews på 736 meter.
Klima
Øyane har eit tropisk klima med små temperaturvariasjonar. Klimaet er tropisk marint. Månadene frå januar til mai er den tørre årstida, medan det frå juni til desember er mest nedbør. Det fell meir nedbør i høgare strøk enn i lavlandet. I fjella midt på øya kjem det 3 800 mm nedbør om året. Ved kysten fell det frå 1 500 til 2 000 mm nedbør om året. Det fell mest nedbør på austsida av hovudøya.
I hovudstaden Kingstown varierer temperaturen mellom 18 og 32 °C. I fjella kan årsnedbøren kome opp i nesten 4000 mm. Øyane ligg utsett til for orkanar.
Saint Vincent og Grenadinane ligg i eit område med nordaustleg passatvind. Landet kan råkast av orkanar. Det var øydeleggjande orkanar her i 1780, 1898 og 1955. I 1980 ramma orkanen Allen, i 1986 Andrea og i 2004 Ivan.
Plante- og dyreliv
Det finst rundt 12 700 hektar tropisk skog, inkludert opphavleg regnskog så vel som sekundærregnskog, palmelundar, dvergskog og mangrove.
Plantelivet omfattar 1 150 artar blomsterplantar. 16 av desse er endemiske. Det er fire endemiske arter blant dei totalt 163 bregneartane. Ein av desse er trebregnen Cyathea tenera, som veks høgt oppe i regnskogen.
Dyrelivet omfattar 17 pattedyrarter, av dei 12 artar flaggermus. Blant dei 190 fugleartane er to endemiske: nasjonalfuglen, papegøyearten kongeamazon (Amazona guildingii), og crescendoparula (Catharopeza bishopi). Vidare finst det to endemiske underarter, raudstrupesolitærtrost (Myadestes genibarbis) og hussmett (Troglodytes aedon). 14 fugleartar er endemiske i regionen.
Det er fem endemiske artar blant dei 21 reptilartane i landet. Det gjeld tre øgleartar som berre finst på Bequia og Mustique (anolane Anolis griseus og Anolis trinitatus og gekkoen Sphaerodactylus kirbyi ) og éin som berre finst på Union (gekkoen Gonatodes daudini). Den femte endemiske reptilarten er snoken Chironius vincenti. Det finst fire amfibieartar her, inkludert den endemiske Eleuthrodactylus shrevei eller Sankt Vincent-frosk. Blant krypdyra er to artar introduserte, invasive arter, medan det same gjeld to amfibium. Insektartane går opp i ei mengd av 2 000. Det finst 220 artar edderkoppdyr og 25 artar tusenbein. På land finst det 35 arter krepsdyr og 75 artar blautdyr.
I havet kring øyene finst det 450 artar fisk, og dessutan tolv arter kval og delfinar. Dei fire havskjelpaddeartane som finst er glattkarett (Caretta caretta), havlêrskilpadde (Dermochelys coraica), grøn havskjelpadde (Chelonia mydas) og karett (Eretmochelys imbricata). Korallartene går opp i ei mengd av 30 og det finst 11 arter sjøgras. I havet lever det 800 blautdyrartar.
Miljøtruslar
Mangrovene er blitt fjerna fleire stadar på grunn av anlegg av småbåthamner og anna utbygging. Det fann stad omfattande korallbleiking i 2005 og 2010. Havet rundt øyane blir invadert av drakefisk (Pterois volitans). I 1983 blei sjøpiggsvinarten Diadema antillarum ramma av sjukdom. Bestanden i heile Karibia blei redusert til 5 % av den opphavlege. Ved folketeljinga i 2012 hadde landet eit folketal på 109 991.
Landet opplevde stor folkevekst i 1940 og 1950-åra. I 1970-åra starta ein ny periode med folkevekst.
Kvinneoverskotet på 76 menn per 100 kvinner i 1921 var snudd til eit mannsoverskot på 105 menn per 100 kvinner i 2012.
I 2012 budde 90,6 av folkesetnaden på Saint Vincent, medan 9,4 budde på øyane i Grenadinane. Over halvparten av folkesetnaden (53,2%) budde i 2012 sør på øya, i hovudstaden Kingstown med forstader, Calliaqua og Marriaqua.
Folkegrupper
Ved folketeljinga i 2012 var 93 % av innbyggjarane fødd i landet. 71,2 var av afrikansk avstamning, medan 23 % hadde blanda opphav. 3 % var karibar eller amerindianarar, 1,1 % rapporterte å vera indarar, medan 0,8 % var kvite, 0,7 % portugisarar og 0,2 % tilhøyrde andre folkegrupper.
Religion
Folkesetnaden er i hovudsak kristne. Den anglikanske kyrkja har tradisjonelt vore det dominerande kyrkjesamfunnet, men dette har endra seg. Ved folketeljinga i 2012 var 82,3 % kristne. 7,5 % rapporterte å ikkje ha eller tilhøyra nokon religion, 1,1 % tilhøyrde rastafarirørsla, 0,1 % var hinduar og 0,1 % muslimar, medan 4,3 % tilhøyrde andre religionar.
Blant dei kristne var pinsevennane den største gruppa ved folketeljinga i 2012. 27,6 % av folkesetnaden tilhøyrde pinsekyrkjer. 13,9 % var anglikanarar, 11,6 % sjuandedagsadventister, 8,9 % spirituelle baptistar, 8,7 % metodistar, 6,3 % katolikkar og 3,8 % evangeliske kristne.
Språk
Det offisielle språket er engelsk.
I det daglege blir det snakka vinsentisk kreolsk, eit engelskbasert kreolspråk. Sjølv om dette språket er utbreidd i heile landet, har det ikkje offisiell status. Det blir likevel nytta i enkelte radio- og fjernsynssendingar. Vinsentisk kreolsk er i hovudsak eit talespråk. I skrift kan det nyttast til dømes i folkepoesi.
Historie
Dei karibiske urfolka gjorde hard motstand mot europeisk kolonialisering fram til 1700-talet. Før den tida hadde øya fungert som skjulestad for afrikanske slavar, som anten hadde rømt frå naboøya eller hamna der som følgje av skipbrot. Desse blei kjende som garifuna, og blei ofte inngifte med den lokale folkesetnaden.
I 1719 byrja franskmenn med plantasjedrift på øya. I 1763 blei øya avstått til Storbritannia, men hamna under fransk styre igjen i 1779, før ho igjen blei overteken av Storbritannia som følgje av Paristraktaten i 1783. Åra fram til 1796 var prega av konfliktar med den svarte indianarbefolkninga, meir enn 5 000 svarte indianarar blei deporterte til Roatán, ei øy utanfor Honduras.
Slaveri blei avskaffa i 1834, og resulterte i immigrasjon av andre folkeslag, blant anna portugisarar og asiatar. Desse levde under dårlege tilhøve, på grunn av låge sukkerprisar.
Politikk
Saint Vincent og Grenadinane er eit britisk samvelderike og har difor dronning Elisabeth II som statsoverhovud. Ho er representert lokalt av ein generalguvernør. I ei folkerøysting halden 25. november 2009 avviste veljarane ei ny grunnlov som ville gjort landet til republikk og erstatta dronninga med ein vald president som statsoverhovud. 55,6% av veljarane røysta mot grunnlovforslaget, 43,1% for. Forslaget trong to tredelar fleirtal for å vinna fram.
Den utøvande makta ligg hos statsministeren og regjeringa. Statsministeren er normalt leiaren av det største partiet i parlamentet på Saint Vincent og Grenadinane. Parlamentet er eit ettkammersystem med 15 representantar.
Saint Vincent og Grenadinane er eit demokrati med eit topartisystem. Den noverande statsministeren er Ralph Gonsalves frå Unity Labour Party.
Administrativ inndeling
Saint Vincent og Grenadinane er delt inn i seks parish. Fem av dei ligg på St. Vincent, medan Grenadinane er samla i eit eige parish. Parisha tener i avgrensa grad som administrative einingar for sentralregjeringa. Dei seks parisha er:
Det finst ikkje folkevald lokalt eller kommunalt sjølvstyre i landet, men det finst 17 lokaleiningar under leiing av ein administrator utnemnd av sentralregjeringa. Desse er ansvarlege for offentlege tenester som lokale vegar og gangstiar, avløp og renovasjon, gravstadar og marknadsplassar. Lokaleiningane krev inn eigedomsskatt på vegner av sentralregjeringa.