cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jegihorn
Jegihorn er eit 3 206 meter høgt fjell i Wallis-Alpane. Fjellet reiser seg ovan for Saas-Grund på austsida av Saastal. Fjellet er det vestlegaste i fjellrekka Jegigrat, som i aust-nordaustleg retning går over i vestsida av Fletschhorn.
Den finske dialektkrigen
Bakgrunnen for dialektkrigen var at det finske skriftspråket var meir representativt for dei vestfinske enn dei austfinske dialektane, og at det hadde relativt mykje innverknad frå svensk, samanlikna med dei austlege dialektane. Den nye politiske situasjonen etter 1809, då Finland ikkje lenger var ein del av Sverige, men ein del av Russland, gjorde det naudsynt å lage ein ny finsk identitet.
Jegihorn
Utgangspunkt for ein topptur er Weissmieshütte (2 726 m).
Den finske dialektkrigen
Bakgrunn
Det finske språkområdet er delt i to, i vest- og austfinske dialektar. Innafor kvar del fell hovuddialektane til ein viss grad saman med dei historiske landskapa i Finland.
Jegihorn
Frå toppen er det eit vidt utsyn til dei over firetusen meter høge toppane i fjellmassivet Mischabel. Samstundes har ein godt utsyn til oppstigingsrutene på dei meir nærliggjande toppane Fletschhorn, Lagginhorn og Weissmies.
Den finske dialektkrigen
Opptakta
Det er vanleg å seie at den finske dialektkrigen starta med ein programartikkel, Suomen kielestä (om det finske språket) av Reinhold von Becker i Turun Wiikko-Sanomat (ei omsetjing av artikkelen er tilgjengeleg i Trosterud 1996). I artikkelen skildrar von Becker korleis kvart len og kvar bygd i Finland snakkar på ulik måte og at nett dei dialektane som skriftspråket bygger på (kystdialektane rundt Åbo) er mest påverka av estisk (ved at dei har apokope: siste vokal fell ofte bort) og av svensk (både i skrivemåte og ordforråd). von Becker skildrar så korleis han, så langt pengane har gjort det mogleg, har reist Finland på kryss og tvers for å skrive eit finsk som han gjer i Turun Wiikko-Sanomat.
Dialektkrigen på 1820-talet
Programerklæringa vart skrive på finsk, nærare bestemt på nett den finsken von Becker gjekk inn for, i Turun Wiikko-Sanomat. Artikkelen gav opphav til ein heftig debatt, som gjekk føre seg på svensk, i tidsskriftet Mnemosyne eit par år framover. Den første kritikken vart skrive av Mattias Gottlund (Gottlund 1820). Hovudpoenget hans er at von Becker er for radikal og dialektnær, skriftforma må vere meir konservativ for å fange opp fleire dialektar. Spesifikt vil han at finsk i stadievekslinga skal uttrykkje svakt stadium av t som d, t.d. vuoden (genitiv av vuosi, 'år'), der von Becker ville ha vuoen) og svakt stadium av k (mellom runda vokalar) som v, t.d. leuvan (genitiv av leuka "kjeve"), der von Becker ville ha leuan. Matias Gottlund peiker på (s. 55) at svakt stadium av t er uttalt på mange måtar i dialektane (t.d. null, d, j, l, v) og at det beste vil vere å representere alle desse måtane med eitt symbol, bokstaven d.
Jegihorn
Ruter til topps
Normalruta går opp sørsida av Jegihorn, og er for det meste merka og mogleg å gå for øvde fjellfolk. Frå Weißmieshütte kan ein rekne med å bruke eit par timar til fjelltoppen.
Den finske dialektkrigen
Dialektkrigen på 1820-talet
Fleire forfattarar har innlegg i Mnemosyne ut over i 1920, både om val av bokstavar for stadievekslinga og om skriving av lånord og diftongar. Ingen går likevel så langt som å fjerne bostaven d, og Becker tar han også inn att i Turun Wiikko-Sanomat allereie i 1821.
Jegihorn
Ruter til topps
I år 2000 vart det opparbeidd ein klatrestig på Jegihorn. Den såkalla panoramaklatrestigen høyrer til dei høgstliggjande slike i Alpane.
Den finske dialektkrigen
Dialektkrigen på 1820-talet
I 1824 kjem Beckers finske grammatikk. Tabellen nedanfor (frå Trosterud 1996) gjev eit oversyn over eit sett fonologiske og morfologiske fenomen og viser korleis von Becker går inn får vestlege eller (som regel) austlege mønster.
Diskusjonar på 1830-talet
C. A. Gottlund (sonen til Mattias Gottlund) er i mot å ha ei standardisert språkform. I Gottlund 1831 argumenterer han for at alle skal skrive på sitt eige vis ("Skriv som du talar og tal som du pratar!) (s. LXIX). C. A. Gottlund er ute av takt med utviklinga i dialektkrigen: Dei mest ytterleggåande framlegga har ikkje fått framlegg, og med Elias Lönnrot si publiseringa av folke-eposet Kalevala får skriftnorma eit stabilt austleg ideal.
Oppsummering
Det finske standardspråket som sto fram etter dialektkrigen var langt meir austleg enn språket hadde vore i svensketida. Argumenta for denne endringa var framfor alt at språket måtte spegle folkemåla betre, og ikkje berre det svenskpåverka språket rundt Åbo.
Når endringane kunne bli såpass store var det fordi motkreftene mangla. Det var ingen overklasse med eigeninteresser i at deira språkvariant skulle halde fram som norm på det einaste rette, fordi språket deira var svensk og ikkje finsk. Dei såg ikkje på finsk som nokon trussel. Den einaste konservative krafta som brukte finsk var kyrkja, men ho deltok ikkje aktivt i debatten. I løpet av dialektkrigen kom det ingen nye bibelutgjevingar, og kyrkja sine finskspråklege publikasjonar var berre for allmugen.
Det var likevel grenser for kor mykje som kunne bli endra. Dei austfinske dialektane låg langt unna maktas sentrum. Diskusjonen i Mnemosyne viste også at det var grensar for kor langt von Becker kunne gå.
Jon Kjos
Jon var forpaktarspelemann. Dette tyder at han hadde kongeleg løyve til å spela, og spela i over hundre bryllaup i Telemark.
Myllarguten var gjetargut for Jon, og stal seg til å låne fela hans. Då Jon skjøna kva som budde i guten, tok han Tarjei i lære. Slåttane Myllaren fekk frå Jon Kjos, vart heitande "Kjoseslåttane" seinare. Søster av Jon vart gift til Tinn, og han fekk nemninga "Jon Vestafe" der, av di Åmotsdal ligg vest av Tinn.
Hayato Mizuki
Hayato Mizuki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Albirex Niigata.
Bettenhausen
Bettenhausen er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 480 meter over havet.
1. januar 2011 vart den tidlegare kommunen Bollodingen slått saman med Bettenhausen.
RiksTV
RiksTV AS, tidlegare NTV Pluss, er eit norsk betal-TV-selskap om vart stifta den 17. november 2005. Selskapet leiger kapasitet av Norges Televisjon i det digitale bakkenettet. RiksTV har same eigarstruktur som Norges Televisjon, eigd av NRK, TV2 og Telenor med 1/3 kvar.
TV-kanalar
RiksTV tilbyr fylgjande fjernsynskanalar:
RiksPakken:
RiksEkstra
Einskildkanalar
Kritikk
RiksTV har fått ein konsesjon som vert tolka ulikt av selskapet sjølv og Forbrukarrådet. Forbrukarrådet meiner at selskapet har brote konsesjonsvilkåra ved å nekta Viasat4 tilgang til nettet og at Stortinget sette som føresetnad at NRK og TV 2 ikkje skulle kunna utnytta posisjonen som eigarar av nettet til fordel for sine eigne kanalar. Etter planen skulle Viasat4 vera ein ny gratiskanal. NTV hevdar på si side at TV2 står i ein særstilling på grunn av avtalen mellom Kulturdepartementet og NTV om gratissendingar av TV2 fram til 2009, og at andre kanalar ikkje kan krevja å få same vilkåra.
Då RiksTV den 12. juni 2007 presenterte kanalpakka si, kom det kritikk mot kanalutvalet.
RiksTV har dessutan vorte kritisert for å hevda at dei kunne senda HD-TV før dette vart mogleg. Mottakarboksane støtta riktignok sendingar i HD-kvalitet, men fram til det analoge bakkanettet vart stengd, var det for liten kapasitet i det nye nettet. Prøvesendingar i HD-kvalitet vart gjort under opning og avslutningsseremoniane av Sommar-OL 2008 i Beijing, medan ein slo av NRK2 sine sendingar.
Øyungen
Øyungen er ein innsjø som ligg i Holtålen kommune i Trøndelag fylke.
Mic City Sons
Mic City Sons er det tredje og siste albumet til Heatmiser. Albumet vart gjeve ut 29. oktober i 1996 på plateselskapet Caroline Records, som er eit merke hjå Virgin Records.
Rune F. Hjemås
Rune F. Hjemås er ein norsk forfattar og redaktør.
Skiringssal
Skiringssal var ein marknads- og kultstad ved Kaupang i Vestfold i norrøn tid.
Rune F. Hjemås
Hjemås kjem frå Heimdal utanfor Trondheim. Han har mastergrad i rettsvitskap frå Universitetet i Oslo og utdanning frå Skrivekunstakademiet i Hordaland. Debutboka Eg er ikkje redd, eg er ikkje redd kom ut på Samlaget hausten 2008.
Skiringssal
Skiringssal folkehøyskole ved Sandefjord er kalla opp etter staden.
Rune F. Hjemås
I 2013 starta Hjemås miniforlaget Beijing Trondheim saman med forfattar Mathias R. Samuelsen.
Thomas Paine
Thomas Paine var ein engelsk intellektuell, revolusjonær, deist og idealist som mykje av levetida budde i Nord-Amerika og Frankrike. Han utfordra og provoserte dåtidas makthavarar, og hans utgjeving Common Sense (sunn fornuft), publisert den 15. januar 1776, oppfordra til amerikansk sjølvstende og var med på å danna grunnlaget for USA si sjølvstendeerklæring.
Geílson de Carvalho Soares
Geílson de Carvalho Soares er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Albirex Niigata.
Hidetoshi Wakui
Hidetoshi Wakui er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Rumensk
Rumensk er eit språk på den romanske greina av dei indoeuropeiske språka. Der høyrer til det undergruppa austromanske språk, som ikkje har fleirtals-s.
Rumensk har tatt opp i seg mange element frå dei ikkje-rumenske grannespråka. Det mest nærskylde av større språk er italiensk. Folk med rumensk som morsmål kan for det meste skjøne enkel italiensk, medan det er sjeldnare andre vegen, da rumensk har tatt opp om lag 10 prosent slaviske ord. Attåt skil rumensk tale seg frå italiensk, da rumensk har lydar som opphavleg kjem frå slaviske språk.
Rumensk rettskriving orienterer seg like sterkt som den italienske etter den faktiske uttalen, ho har nokre særlege teikn for å kjennemerke dei lydane som kjem frå slaviske språk, og desse er ukjende for italiensk. Fram til 1800-talet skreiv dei rumensk med kyrillisk skrift, men i dag blir språket skrive med latinske bokstavar med nokre særlege teikn.
Otsji tsjornyje
Otsji tsjornyje (russisk Очи чёрные), kalla Svarte øyne på norsk, er ein italiensk og russisk film frå 1986. Den ytre handlinga er sett til 1900-talet og sentrerer seg om ein gift italienar som vert forelska i ei gift russisk kvinne. Hovudrollene vert spela av Marcello Mastroianni, Oleg Tabakov, Jelena Safonova, Pina Cei og Vsevolod Larionov.
Filmen vart produsert av Aleksandr Adabashyan, Suso Cecchi D’Amico og Nikita Mikhalkov, «inspirert av» noveller av Anton Tsjekhov. Filmen vart regissert av Mikhalkov.
Mastroianni fekk prisen som beste skodespelar på filmfestivalen i Cannes og vart nominert til Oscar for beste skodespelar.
Hydra
Hydraen, eller Uhyret frå Lerna var eit kjempestort sjøuhyre i gresk mytologi. Ifølgje legenda hadde Hydra ni hovud, av desse var eitt udøyeleg. Om eitt av hovuda hennar vart avhogge, voks det med éin gong ut to nye. Ho var dotter av Ekidna og Tyfon, og syster til Kerberos, Kimaira og Sfinksen.
Eitt av Herakles sine tolv storverk var å kjempa mot hydraen. For di blodet hennar var giftig, nytta Herakles det seinare som pilgift.
Carsten Conradi
Carsten Balthazar Conradi var ein norsk embetsmann og stortingsmann.
Conradi var fødd i Fredrikshald, der far hans var postmeister. Student vart han i 1822 og cand. jur. i 1827. Han var tilsett i justisdepartementet frå 1825 til -29, deretter auditør i artilleribrigaden i fire år. Frå 1833 var han assessor i Bergens stiftsoverrett, byfut i Bergen frå 1839. Sidan 1848 var han sorenskrivar i Lier.
Han døydde i Drammen i 1862.
Øyangen i Slidre og Vang
Øyangen er ein innsjø som ligg i kommunane Vestre Slidre, Øystre Slidre og Vang i Innlandet. Innsjøen er inntaksdam for Lomen kraftverk, og er ein del av Begnavassdraget.
Bleienbach
Bleienbach er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 483 meter over havet.
Mauricio Victorino
Mauricio Bernardo Victorino Dansilio er ein uruguayansk fotballspelar som har spela for Universidad de Chile i den chilenske fotballigaen. Han har òg landskampar for Uruguay. Han har vorte seriemeister i Uruguay tre gonger med Nacional og debuterte for A-landslaget til Uruguay 27. september 2006 borte mot Venezuela.
Ildgrubfossen kraftverk
Ildgrubfossen kraftverk vart etablert i 1916, og har det vart utvida, i 1940, 1950, 1984 og 2005. Anlegget ligg ved Illgruben ved Tverråga i Rana kommune. Kraftverket har ein installert effekt på 6,5 MW og ein middels årsproduksjon på 28 GWh. Helgelandskraft eig Ildgrubfossen kraftverk.
Hovudmagasin for anlegget er Raudvatnet, men på grunn av at dette er eit populært hytteområde, og at Europaveg 12 til Sverige går langs vatnet er dette lite regulert.
Historie
Under andre verdskrigen fann den såkalla «Illgrubaffæren» stad ved kraftstasjonen, som blei brukt til å gøyma radiosendarar, sprengstoff og våpen.
Politiet hadde fått melding om at det var ulovlege radiosendarar i vaktarbustaden på kraftstasjonen, og trudde også at det kunne vera eit våpenlager der. Den 5. april 1943 kom Gestapo for å undersøka staden. Dei fann sju væpna nordmenn som tok til å skyta på tyskarane. Dei såra to av dei, medan norske Petter Gruben blei drepen. Dei andre nordmennene klarte å flykta til Sverige på ski.
Busswil bei Melchnau
Busswil bei Melchnau er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 559 meter over havet.
Øyangen i Nord-Fron
Øyangen er ein innsjø som ligg i Nord-Fron kommune i Innlandet fylke. Innsjøen er magasin for Øvre Vinstra kraftverk.
Weezer
Weezer er eit amerikansk emo/punkband og har vore av dei mest populære og mestseljande banda frå USA innan sjangeren punk-rock. Bandet er leia av vokalist/gitarist Rivers Cuomo.
Diskografi
Album
EP-ar
Øyangen i Øystre Slidre
Øyangen er eit privateigd vatn, og fiske er normalt ikkje lov. I vatnet finst det aure, åbor og ørekyte.
Området rundt sjøen er prega av stølsdrift med kyr, og er eit populært hytte- og turområde både sommar og vinter.
Horten Ho 229
Horten Ho 229, ofte kalla Gotha Go 229, var eit av dei mest eksepsjonelle og avanserte flya utvikla under 2. verdskrig. Flyet vart utvikla av Tyskland, og prosjektet vart starta i 1942 av Gothaer Waggon-fabrik. Flyet var ei flygande venge, mykje lik det moderne B2, og var det fyrste i sitt slag i verda. Det hadde nokre av dei beste eigenskapane på fly til da innanfor fart og stigning. Den fyrste prototypen HO IX V1 vart bygd som eit glidefly, grunna at jetmotorane frå BMW ikkje passa, og vart testflogen tidleg på sumaren i 1944. HO IX V2 vart bygd med dei nye jetmotorane, 2 Jumo 004B-1 turbojetar med 1890 lb skuvekraft. Testflyginga gav eit resultat på 800 km/t, men etter 2 timar tok ein av motorane fyr. Tyskarane hadde ofte problem med brann i jetmotorane i jetfly under krigen, og flyet vart fullstendig øydelagt etter ein krasjlanding med berre ein motor på Oranienburg flyplass. Dei byrja samtidig med den fyrste serieproduksjonen på 20 utgåver av flyet, men prosjektet vart avslutta då amerikanske styrkar okkuperte fabrikken.
Spesifikasjonar
Type: einsetar jagar-bombar. Motor: to Junkers Jumo 004C aksial-strøymings turbojetmotorar på 2200 lb skuvekraft kvar. Utrustning: 4 30mm MK 103 maskinkanonar, og to bombar på 500 kg. prestasjonar: maks fart ca. 950 km/t ved havnivå, ca. 1030 km/t i 7000 meters høgde, maks marsjfart ca. 895 km/t, klatring 4300 fot i minuttet, maks flugehøgde 17000 meter, normal rekkjevidd ca. 1900 km, maksimal rekkjevidd (med ein motor avslegen) ca. 4000 km. Vekt og dimensjonar maks vekt:18700 lb, vengespenn ca. 18m, lengde ca. 8,2 m ,høgde ca. 3,1 m, vengeoverflate 540.348 kvadratfot.
Waitaki District
Waitaki District vart danna ved ei samanslåing av det tidlegare Waitaki County og Oamaru Borough i 1989. Det vert styrt av Waitaki District Council med administrasjonssenter i Oamaru.
Distriktet er heller spreidd busett, men har ei rekkje gardsbruk. I den seinare tida (sist på 2000-talet) har det kome fleire framlegg om nye driftsformer for jordbruket, noko som har fått dei lokale innbyggjarane til å ottast at jordbruket vil verta endra frå ofte familiedrivne gardar til store landbruksselskap, og at dette kan føra til auka lokal økologisk skade og føra kapital ut av landet
Per Fugelli
Per Fugelli var sidan 1992 professor i sosialmedisin ved Universitetet i Oslo. Han var òg professor i allmennmedisin ved Universitetet i Bergen i tida mellom 1984 og 1992, i tillegg til distriktslækjar i Værøy og Røst i tre år og i Porsanger i tre år. Fugelli var fødd i Stavanger og tok grada cand.med. i 1969, og Dr.med. i 1978.
I eigenpresentasjonen på Universitetet sine nettsider står:
Fugelli markerte seg mellom anna som motstandar av den nye røykelova og argumenterte for at anti-røyke-kampanjane gjer røykarane sin kvardag sur. Han var krass mot dei som vil styre folk si helse, og kritiserte fleire gongar tidlegare statsråd Dagfinn Høybråten. Han sa at «kristne moralister og ortodokse sosialister har til alle tider villet bestemme over folk. Nå har disse kreftene forkledd seg i hvite frakker. Formynderstaten har gjemt seg bak helsens edle motiver. Og det er dette jeg advarer mot, mot å la seg forføre og forlede». Han kritiserte òg tidlegare statsminister Gro Harlem Brundtland for hennar utfall mot røyking.
Fugelli fekk Karl Evangs pris i 2010. I 2013 vart han tildelt Fritt Ords Pris « for å ha gitt en stemme til kreftsyke og de som står ansikt til ansikt med døden.»
Vêrballong
Ein vêrballong er ein innretning meteorologar brukar til å ta målingar i atmosfæren. Han består av ein stor ballong som er fylt med gass, der det heng ein kapsel med meteorologiske måleinstrument på undersida. Vêrballongar vert brukte til å måle t.d. atmosfæretrykk, luftfuktigheit, vindstyrke- og retning, temperatur osb., og korleis desse varierer oppover i luftlaga. Ballongane når stor høgde før dei sprekk. Målingane vert sende til målestasjonane med ei mobilantenne.
Kobbelv kraftverk
Kobbelv kraftverk er eit vasskraftverk i Sørfold kommune i Nordland fylke.
Kraftverket nyttar eit fall på 611 meter.
Magasin for kraftverket er: Langvatn som er regulert mellom 622 og 545, Varrevæjekajavri mellom 599 og 565 moh, Forsvatnet mellom 620 og 520 moh, Litletindvatnet mellom 891 og 687 moh, Reinoksvatnet mellom 860-615 moh, Slæddovagjavri mellom 653-649 og Livsejávrre mellom 710 og 670 moh.
Kraftverket er eigd av Statkraft
Hn/Segn
Ei segn er ei stutt forteljing som lìver på folketunga, og som gjev seg ut for å vera sann. Segner fortel ofte um yvernaturlege hendingar i eldre tid, og skal gjerne tyda ut bisnelege ovringar og merkjelege ting i landskapet (til dømes korso ein svær stein hev hamna midt ute på ei beitemark). Ei segn kann vera tid- og stadfest og handla um namngjevne og historiske personar, i motsetnad til æventyri.
Ordet segn heng saman med å segja.
Hans Knudtzon
Hans Carl Knudtzon var ein norsk kjøpmann og stortingsmann.
I 1814 var Knudtzon 1. representant frå Trondheim på det overordentlege storting i 1814. Han var då medlem av deputasjonen som Stortinget sende til Stockholm. Knudtzon døydde i Trondheim i 1823.
Koji Matsuura
Koji Matsuura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Vegalta Sendai, Tokyo Verdy, Fagiano Okayama og Thespa Kusatsu.
Brunegghorn
Brunegghorn er eit 3 833 meter høgt fjell i Wallis-Alpane kantonen Valais i Sveits. Fjellet, som ligg på fjellryggen mellom Mattertal og Turtmanntal, er grannefjell til Weisshorn.
Nicolai Anthonisen
Nicolai Manuel Anthonisen var ein norsk sjøkaptein, los, redningsskøyteførar og fyrvaktar frå Nevlunghamn i dåverande Brunlanes, noverande Larvik kommune. Han er særleg kjend som førar av RS «Colin Archer» under redningsaksjonen ved Hamningberg i mai 1894.
Han var fødd på garden Amundrød, far hans var i folketeljinga 1865 sjølveigande gardbrukar og matros. Som ung vart han sjølv sjømann. Det vert fortalt at han overlevde fem forlis. Då han gjekk på land var han kaptein. Anthonisen arbeidde som skøyteførar for losane i Nevlunghamn. I dette arbeidet var han med og redda fleire menneske under ein storm på Langesundbukta i februar 1892. Då «Colin Archer» hausten 1893 vart sett i teneste i Redningsselskapet vart han hyrt til førar. Etter å ha patruljert fiskefelta under lofotfisket i 1894, kom Nicolai Anthonisen med «Colin Archer» til Vardø 19. mai.
Då storm frå nordaust dagen etter sette fleire fartøy i havsnaud i Hamningberg, redda «Colin Archer» 36 menneske. Anthonisen si erfaring som sjømann og skøyteseglar var avgjerande for den vellukka resultatet. Denne redningsaksjonen gjorde Nicolai Anthonisen landskjend. Han fekk mykje heider. I Vardø vart han boren på gullstol. Redningsselskapet tilkjende han og resten av mannskapet eit ekstra gratiale. Anthonisen var i audiens på slottet og mottok Kongens fortenestmedalje i sølv av 1. grad av kong Oscar II. Då han slutta i Redningsselskapet i 1897 fekk han Redningsselskapets medalje. Dette hadde vore diskutert åra før, men då meinte fleirtalet på generalmøtet at det han gjorde ved Hamningberg berre var det han plikta som skøyteførar. Medaljen var og for innsatsen han hadde gjort som førar av RS «Liv» og RS «Christiania».
Etter at han slutta i Redningsselskapet vart han fyrvaktar på Hornøya ved Vardø.
Nicolai Anthonisen drukna i januar 1907 då han var på veg frå Vardø attende til fyret på Hornøya.
Eriswil
Eriswil er ein kommune i distriktet Oberaargau i den sveitsiske kanton Bern. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 740 meter over havet.
Blaenau Gwent
Blaenau Gwent er eit grevskapsdistrikt i det sørlege Wales. Det grensar mot Monmouthshire, Torfaen, Caerphilly og Powys. Administrasjonsbyen er Ebbw Vale.
Grevskapet vart oppretta i 1974 som eit distrikt i det nye grevskapet Gwent. I 1996 vart det utskilt som eit grevskapsdistrikt. Llanelli vart då overført til det gjenoppretta Monmouthshire.
Asker Turlag
Asker Turlag er eit lokallag av Den Norske Turistforening. Asker Turlag vart stifta 29. mars 2006 på Venskaben i Asker som det fyrste av dei lokale turlaga i Den Norske Turistforening (DNT), Oslo og Omegn. Alle medlemmane i DNT Oslo og Omegn er automatisk medlem i Asker Turlag dersom de bur i Asker kommune og ikkje reserverer seg mot å vere medlem i turlaget. Asker Turlag har 5259 medlemar (2016).
Til liks med Den Norske Turistforening (DNT) Oslo og Omegn, har Asker Turlag som eit sentralt mål å få så mange som mogleg ut på tur i naturen, og tek sikte på å skape miljø for eit enkelt friluftsliv der born, ungdom og vaksne kan trivast. Laget legg til rette for dette ved å etablere, halde ved like og skilte blåmerkte turstigar i sitt område av Oslomarka, som er dei to skogs- og utmarksområda Vestmarka og Kjekstadmarka, og har dessuten lagt mykje arbeid i etableringa av ein kyststig (gang- og sykkeltrasé) langs Oslofjordkysten av Asker kommune. Dessutan tek turlaget seg av drift og vedlikehald av dei to hyttene DNT Oslo og Omegn eig i Asker kommune, Hovdehytta og Småvannsbu, og bruker dei til ulike arrangement. Turlaget er òg med på å arrangere den årlege turorienteringa Askeladden, som Asker Skiklubb sette i gang med i 1966. Og ikkje minst skipar laget til fellesturar i lokalområda og utanfor, framfor alt i slike område som kan nåast innan ein times reise frå Asker.
Aust-Preussen
Den prøyssiske provinsen Aust-Preussen var i perioden 1871 til 1945 den nordaustlegaste provinsen i Tyskland. Hovudstaden var Königsberg, no Kaliningrad.
Området vart erobra av dei tyske ordensriddarane på 1200-talet, og etter reformasjonen vart det omdanna til hertugdømet Preussen. Det vart (i lag med Brandenburg) del av kongedømet Preussen frå 1701, Før den tyske ekspansjonen i mellomalderen tilhøyrte området det baltiske folkeslaget prøyssarane, som snakka det no utdøydde baltiske språket gammalprøyssisk.
Etter andre verdskrigen vart området delt mellom Polen og Sovjetunionen. Etter Sovjetunionen sitt samanbrot i 1991 vart den sovjetiske delen delt mellom Litauen og Russland. Den russiske delen utgjer no enklaven Kaliningrad.
Anglesey
Øya vart eit eige grevskap 1. april 1996, då det vart utskilt frå Gwynedd. Anglesey høyrer framleis til det bevarte grevskapet Gwynedd. Grevskapet dekker òg andre øyar enn sjølve Anglesey.
Historie
Angelsey har lenge vore assosiert med druidar. Omkring år 60 gjekk Gaius Suetonius Paulinus til åtak på øya, som romarane kalla Mona, for å fjerne druidane som maktfaktor. Han øydela ein heilagdom og dei heilage lundane. Vikingar, angelsaksarar og normannarar invaderte òg øya og på 1200-talet vart ho erobra av Edvard I av England.
Øya er fruktbar og nokså flat. Det er nokre høgdedrag, som Cadair Mynachdy og Holyhead Mountain. I mellomalderen var ho kjent som brødkorga til Wales, fordi ho forsynte andre område med korn. Ho vart òg kalla «Môn Mam Cymru» («Wales' mor»). Dette gav ho stor strategisk verdi i maktkampen mellom engelskmenn og walisarar.
Anglesey var vertskap for den nasjonale Eisteddfod i 1999.
Staden Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch er kjent for å ha det lengste stadnamnet i verda.
Kvarv kraftverk
Kvarv kraftverk er eit vasskraftverk ved Øvre Kvarv i Sørfold kommune i Nordland. Kraftverket nyttar eit fall frå reguleringsmagasinet Rismålsvatnet. Rismålsfossen er regulert av kraftverket.
Det er installert effekt på 1.8 MW og middels årsproduksjon er på 8.3 GWh og er rekna som eit småkraftverk. Kraftverket er eigd av Sørfold kraftlag.
Krafta del dei i hovudsak lokalt.
Julio Cortázar
Julio Cortázar var ein argentinsk forfattar og omsetjar.
Cortázar var fødd i Brüssel men flytta snart med familien til Sveits der dei heldt til i eit par år. Han voks seinare opp i Buenos Aires. Kort tid etter at foreldra vende tilbake til Argentina skilde dei lag, og Cortázar voks opp hjå mora. Han var mykje sjuk og brukte mykje tid til sengs med å lesa. Han blei mellom anna kjend med verket til Jules Verne, som han beundra gjennom heile livet.
Som vaksen arbeidde han som lærer i fransk fram til Juan Perón kom til makta, då han sa opp i protest mot styret hans. I 1951 flytta Cortázar til Paris, der han fekk jobb ved UNESCO som omsetjar, og omsette verk av mellom anna Daniel Defoe, Edgar Allan Poe og Marguerite Yourcenar til spansk.
Dei best kjende verka til Cortázar blei skrivne i Frankrike. Den best kjende romanen hans er Rayuela (1963), som blir kalla ein antiroman, ettersom intrigen i forteljinga ligg utanfor fortelleren. Boka er knytt til dekonstruksjon.
Julio Cortázar var gift tre gonger, med Aurora Bernárdez, Ugnė Karvelis og Carol Dunlop, alle forfattarar. Han døydde i Paris i 1984 og blei gravlagd i Cimetière du Montparnasse ved sida av Carol Dunlop.
Kolsvik kraftverk
Kolsvik kraftverk er bygd i fjell i 1979 og nyttar fallet på 519 meter frå Øvre Kalvvatn i Bindal kommune.
I tillegg til Øvre Kalvvatn nyttar kraftverket magasina i Ringvatn og Kalvvatn 740. Det vert overført vatn frå øvre delar av Namsenvassdraget og Kaldklavdalsvassdraget til Kalvvatnet. Avløpet frå kraftstasjonen har ein spesiell konstruksjon som sender vatnet ut på stort djup i Tosen for å få god blanding med sjøvatnet.
Kraftverket har ein installert effekt på 2x64 MW og ein middels årsproduksjon på 504 GWh. Anlegget er eigd av Åbjørakraft som er eigd av Helgelandskraft og Nord-Trøndelag Elektrisitetsverk med 50% kvar. Helgelandskraft har driftsansvaret.
Kazumasa Takagi
Han har spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima, Montedio Yamagata, FC Gifu, Tochigi SC og Kamatamare Sanuki (2019).
Solfatara
Solfatara er eit grunt vulkankrater ved Pozzuoli, nær Napoli i Italia, og ein del av vulkanområdet Campi Flegrei. Han er ein sovande vulkan, men spyr likevel ut damp med svovel. Namnet kjem frå latin, Sulpha terra, «svovellandet» eller «svoveljorda». Han oppstod for om lag 4000 år sidan og hadde det siste utbrotet sitt i 1198 med det som truleg var eit freatisk utbrot - eit eksplosivt dampdrive utbrot som oppstår når grunnvatnet reagerer med magma. Krateret er ein populær turistdestinasjon og har mange fumaroler og gjørmebasseng. Området er kjent for brady-seismikk. Dampen er vorten nytta til medisinske føremål sidan romartida.
Sipan i Armenia
Sipan (armnensk Սիփան), fram til 1978 Pamb Kurdskiy, P'amb Kurd, P'ambak eller Pamb) er ein landsby i Aragatsotn-provinsen i Armenia. I 2001 hadde han 264 innbyggjarar.
Arthur Omre
Liv
Arthur Omre var fødd som Ole Arthur Antonisen i i Brunlanes i Larvik, og drog til sjøs då han var femten år gamal. Han gjekk på teknisk skule og arbeidde som konstruktør i USA, etterpå jobba han som ingeniør i Oslo. Etter å ha gått konkurs dreiv Antonisen med kriminell verksemd og fekk fleire dommar, for smugling, vald mot politiet, svindel og tjuveri. I 1933 blei han separert frå kona.
Verk
I 1935 debuterte han under pseudonymet Arthur Omre med romanen Smuglere. To år seinare skifta han namn til Arthur Omre. I 1938 vart han tildelt Gyldendals legat
Omre var ein litterær nyskapar som innførte den såkalla «hardkokte» stilen i Noreg. Samtida samanlikna han med Ernest Hemingway og James Cain. Hovudpersonane til Omre var menneskje med eit vanskeleg liv som tøffe utfordringar. Omre hadde sjølv vore i fengsel, og det var vel kjennskapen til dei ulike miljøa som han skreiv om, som gjorde han til ein så unik forfattar.
Omre er gravlagd ved Vestkirken i Porsgrunn.
Enrico Berlinguer
Enrico Berlinguer var ein italiensk politikar, og han var generalsekretær i Det italienske kommunistpartiet, Partito Comunista Italiano, frå 1972 til sin død.
Berlinguer var fødd i Sassari, på Sardinia. Han gjekk inn i kommunistpartiet og den antifascistiske motstandsrørsla i 1943. Han vart vald inn i sentralkomiteen i partiet i 1945 og i sekretariatatet året etter. I 1947 vart han leiar for ungkommunistane.
Etter invasjonen i Tsjekkoslovakia i 1968 vart han svært kritisk til Sovjetunionen. Som partileiar var han kjend som den mest uavhengige av dei europeiske kommunistleiarane. Han leidde partiet ved valet i 1976, då det fekk meir enn 30 % av stemmene, og gjekk inn for eit «historisk kompromiss» mellom dei to store i italiensk politikk, kommunistpartiet og kristelegdemokratane (DC). Han hadde drege den slutninga av kuppet mot Salvador Allende i Chile i 1973 at berre venstrekreftene i PCI og sosialistpartiet PSI var for veike til åleine å halde seg ved makta over tid. Eit kompromiss med kristelegdemokratane, som dominerte politikken ved hjelp av den katolske kyrkja, var derfor naudsynleg. Men paven (Paul VI) sette seg beint imot alt samarbeid mellom DC og kommunistane, det same gjorde USA, så dette vart ikkje noko av. Då dei Raude Brigadane drap kristelegdemokraten Aldo Moro, som for øvrig var for samarbeid med kommunistane, sette den politiske spenning bom for idéen. Berlinguer var elles ein hard motstandar av dialog mellom det politiske livet og terroristane.
I 1975 foreslo Berlinguer overfor dei kommunistiske partia i Spania og Frankrike ei uavhengig linje i forhold til Sovjetunionen. Dette vart eurokommunismen, og dei tre partia kritiserte etter dette ikkje berre utanrikspolitikken men òg innanrikspolitiske tilhøve i dei kommuniststyrte landa i aust. I 1976 gjekk Berlinguer ope inn for eit pluralistisk system, og i 1981 erklærte han i eit intervju at epoken som starta med den russiske revolusjonen no var over.
Berlinguer døydde brått av hjarteattakk rett før valet til Europaparlamentet i 1984, der PCI fekk 33,3 % av stemmene, medan DC fekk 33,0.
Enrico Berlinguer meinte sidan slutten av 1960-åra at den sovjetiske samfunnsmodellen ikkje kunne innførast i vestlege land, og invasjonane i Tsjekkoslovakia i 1968 og i Afghanistan i 1979 viste etter hans syn at Sovjetunionen alltid sette eigne geopolitiske interesser føre sosialistiske prinsipp. Han sette òg i gang ei politisk utvikling i PCI som gjorde at partiet vart integrert i det politiske livet i Italia, også som regjeringsparti, i 1990-åra – under namnet Demokratisk Venstreparti.
Enrico Berlinguer har ein spesiell plass i historia til kommunismen, på grunn av den uavhengige linja han følgde.
Luo
Luo (Dholuo, uttalt ) er eit nilosaharisk språk som talast av 4 410 000 av luofolket i Kenya og Tanzania som bur ved østkysten av Victoriasjøen og område sør for dette. Språket vert brukt i sendingar på KBC (Kenya Broadcasting Corporation, tidlegare Voice of Kenya) og Radio Ramogi. Luo er i nær slekt med lango, acholi og adhola som alle blir tala i Uganda, og i fjernare slekt med luwo som blir tala i Sør-Sudan.
Vokalar
Luo har to sett av vokalar som skil seg frå kvarandre med trekket [+/−ATR] ("advanced tongue root", dvs. at [+/-ATR] viser til to ulike uttalemåtar av same vokal).
Konsonantar
I tabellen nedanfor står ortografiske symbol i parentes om dei er ulike frå IPA-symbola. Merk spesielt at <y> brukast for IPA [ɪ], noko som er vanleg i afrikanske ortografiar. og <dh> er plosivar og ikkje frikativar som i swahili.
Grammatikk
Luo er kjend for kompliserte fonologiske vekslinger, som blant anna brukast for å skilje uomsettelege eigetilhøve frå omsettelege. Dette første dømet er ein omsettelig eigedom, sidan beina ikkje er del av hunden: Følgjande er likevel ein uomsettelig besittelse, sidan beinet i dette dømet er ein del av kua:
Ketil Gjessing
Ketil Gjessing, er ein norsk lyrikar. Han er utanna mag.art. og cand. philol. med litteraturvitskap (hovudfag), engelsk og musikk ifrå Universitetet i Oslo 1965.
Arbeid
Gjessing jobba som lærar i norsk ved Atlantic College i St. Donat´s South Wales, i England 1965-1966; Gjessing jobba som programsekretær i NRK Radioteatret frå 1966. Han er no pensjonist.
Organisasjonsmedlemskap: Den norske forfatterforening, Norsk forfattersentrum, Norsk oversetterforening, Språkleg samling, Folkereising mot krig, Norsk tjenestemannslag. Redaksjonsmedlem i Pax og Profil.
Utgjevne dikt:
Ein del dikt og artiklar har blitt publiserte i Edda, Pax, Profil, Samtiden, Vinduet og andre tidsskrift, også i utlandet, og i ein del aviser.
Han har vore representert i fleire antologiar, med novelle i Norske sengehester (1966, også på japansk og svensk), og med dikt i Ti unge, Nye navn i norsk kunst, I grenselandet, Amor Roma, La hundre blomster blomstre, Moderne norsk lyrikk og andre, også ein slovakisk antologi over norsk lyrikk. Fleire omsetjingar av høyrespel frå engelsk og spansk, alt i hovudsak frå den tredje verda, mellom anna Soyinka, samt høyrespelversjonar av scenedramatikk, dessutan dramatisering for radio av novella «Kjenner du når jeg gjør slik» (Robert Sheckley).
Kjelde
Ketil Gjessing
Bridgend grevskapsdistrikt
Bridgend (walisisk Pen-y-bont ar Ogwr) er eit grevskapsdistrikt i det sørlege Wales. Det har namn etter administrasjonsbyen Bridgend.
Grevskapsdistriktet vart oppretta 1. april 1996. Området dekker det meste av det tidlegare distriktet Ogwr.
Verd
Verda kan visa til heile universet, men vert hovudsakleg nytta om planeten jorda. I denne tydinga er då eit verdskart eit kart over jorda si overflate.
Verda kan òg vise til busetnaden på jorda generelt eller ei meir spesifikk gruppe med menneske. Omgrepet kan òg brukast symbolsk, om ei tenkt eller ukjend verd.
Fysiske plasseringar
I andre kontekstar nyttast verd som eit synonym til planet, til dømes er Mars og Jupiter to verder i solsystemet.
Verda kan òg referere til heile universet. Dette har vorte mindre vanleg etterkvart som ein har lært meir om verdsrommet, men er likevel på eit vis nytta i meininga «heile vide verda», noko som er mest vanleg i filosofien.
Andre tydingar
Verd kan brukast i mindre bokstavelege tydingar, til dømes kan to personar med lite til felles sei at dei «lever i kvar si verd». «Verdas ende» tyder vanlegvis «slutten på alt som er kjent for meg».
Delar av verda
Ulike delar av verda med visse fellestrekk kan bli omtala som «ei verd» saman, som «den nye verda», som vart oppdaga av Christoffer Columbus.
Frasen kan òg nyttast i meir kulturelt spesifikke kontekstar, til dømes refererer nyheitskommentatorar gjerne til «Den muslimske verda» som om det var ei spesifikk eining.
Religion
I kristendommen viser verda til mennesket sitt fall og ein korrupt verdsorden med menneskesamfunn utanfor samfunnet med truande. Verda vert då gjerne nytta i lag med kjødet og djevelen som ei kjelde for freisting som kristne burde flykte i frå.
Fiksjon
Verd kan òg referere til oppdikta verder, til dømes Star Trek-verda eller verda der handlinga i Ringenes herre skjer. Andre fiktive verder som ein kan leve seg inni finn ein i dataspel og massive multispelarrollespel, til dømes Tamriel i Elder Scrolls-serien og Rubi-Ka i Anarchy Online. Sjå òg fiktiv verd.
Første verda, Andre verda, Tredje verda
I samband med den kalde krigen:
Etter kollapsen til Sovjetunionen i 1991, har frasen «den andre verda» meir eller mindre forsvunne heilt, sjølv om «tredje verda» fortsatt er i bruk. Dei resterande kommunistlanda vart anten isolert frå verdsøkonomien, slik som Nord-Korea og Cuba, eller Kina og Vietnam som byrja å integrere kapitalistiske konsept som private bedrifter i samfunnet, og skape nye handelsband med eksterne kapitalistiske økonomiar,
I seinare tid har «den første verda» først og fremst vore nytta om industrialiserte nasjonar, medan «tredje verda» då har referert til utviklingsland.
Ein mindre vanleg term er fjerde verda, som vert nytta om nasjonar som ikkje har ein nasjonal representasjon i SN, men som er representerte i OUNF — folkeslag som bur innanfor eller over statlege grenser.
Springaren Falkeriset
Springaren Falkeriset lyt reknast til vandreslåttane, sidan variantar av slåtten er funne i Hallingdal, Valdres og Telemark. Frå Valdres vart slåtten ført til Voss med Nils Hilme, som lærte bort ein variant til Ola Mosafinn.
Samba
Samba er den mest utbreidde musikkforma av afrikansk opphav i Brasil. Ordet «samba» kjem truleg frå det angolanske ordet semba, som er namnet på ein tradisjonell dans.
Historie
Sambaen oppstod truleg i delstaten Bahia i nordaust-Brasil, og den er framleis ein del av musikktradisjonen i området. Likevel reknast sambaen for å vere ein musikkform som oppstod i Rio de Janeiro på byrjinga av 1900-talet, på grunn av den store mengda av slavar som migrerte frå Bahia til kaffiplantasjane i delstaten Rio. Andre sjangrar som maxixe og lundu blir rekna som forløparar for sambaen.
Springaren Falkeriset
Telemarksformene skil seg noko frå dei hine formene av slåtten. Desse er for det meste prega av Håvard Gibøen, og i Telemark er slåtten rekna som ein gibøslått, mykje nytta i Tinn og Rauland. Den sentrale slåttegruppa, nr 470 i hardingfeleverket, er og samla frå desse områda. Namnet Falkeriset skriv seg frå eit høgdedrag på vegen frå Rauland til Møsstrond.
Variantgruppa
Variantgruppa slåtten høyrer til, er noko spreidd, og vart ikkje fullt katalogisert før om lag 1980. Variantfamilien tek utgangspunkt i eit særskilt vek alle formene har i seg, og som alle slåttane utanom dei i Telemark opnar med.
Samba
Historie
Den første innspelinga av samba skal ha vore låten Pelo Telefone» som vart spelt inn i 1916. Songen vart svært populær, og bidrog til at musikkstilen vart kjend utanfor Rio-området.
Springaren Falkeriset
Variantgruppa
Nr 470:
Samba
Historie
På 1930-talet var den første sambaskulen stifta av ei gruppe musikarar under leiing av Ismael Silva. Den fekk namnet Deixa Falar, og bidrog til å tilpasse forma slik at den lettare kunne brukast som parademusikk under karnevalet. Ein annan sentral person var komponisten og tekstforfattaren Noel Rosa, som fekk stor popularitet med samba som uttrykksform. Samstundes vart musikken spreidd over heile landet via radio, og under presidentperioden til Getúlio Vargas fekk sambaen ein tilnærma status som Brasils «offisielle» musikk.
Springaren Falkeriset
Variantgruppa
Nr 528:
Desse slåttane er knytt til Hallingdal og Krødsherad.
Samba
Historie
I dei følgjande åra utvikla sambaen seg i fleire retningar, frå den lågmælte samba canção til dei store trommeorkestra som brukast i sambaskulane. Ein av desse nye variantane var bossa nova, som oppstod blant musikarar hovudsakleg av middelklassebakgrunn, blant andre João Gilberto og Antônio Carlos Jobim. På 1960-talet byrja bossa nova-musikarar med innsamling og gjenoppliving av den eldre sambatradisjonen. Fleire artistar vart gjort kjende for eit større publikum og spelte inn dei første platene sine, som mellom anna Cartola, Nelson Cavaquinho, Zé Keti og Clementina de Jesus.
På 1970-talet kunne ein høyre mykje samba på brasilianske radiostasjonar. Dei mest spelte var komponistar og songarar som Martinho da Vila, Clara Nunes og Beth Carvalho.
Etter ein periode på byrjinga av 1980-talet, då radiostasjonane hadde fokusert lite på samba og meir på diskomusikk og brasiliansk rock, kom sambaen attende med ein ny variant som bar namnet pagode. Stilen oppstod i drabantbyane til Rio de Janeiro, og var særprega av eit meir folkeleg språk, og instrument som banjo og tantã. Kjende artistar innan denne sjangeren var Zeca Pagodinho, Almir Guineto, Grupo Fundo de Quintal, Jorge Aragão og Jovelina Pérola Negra.
Standard samba
Samba spelast med ein rytmeseksjon, der grunnpulsen vert markert med surdo eller tantã. Det lille strengeinstrumentet cavaquinho utgjer ein viktig del av det harmonisk-rytmiske elementet, og handtromma pandeiro har ei utfyllande rolle i det rytmiske mønsteret. Andre instrument er gitaren, ofte ein gitarvariant med 7 strenger, som spelar kontrapunktiske basslinjer.
Partido alto
Dette er ein variant av samba med meir markert bruk av pandeiroen og meir fokus på rytmikken. Melodiar i partido alto er alltid i dur-toneartar, og som regel delt opp i refreng og vers. Versa er som regel improvisert.
Pagode
Ein populær form som oppstod i drabantbyane til Rio de Janeiro, og som no har blitt ein av dei dominerande musikkformane i Brasil. Det starta på 1980-talet med innføringa av instrumenta banjo, tantã og repique, i tillegg til cavaquinho, gitar og pandeiro. I dag er det vanleg å nytte elektriske instrument som el-gitar, el-bass og keyboard, i tillegg til trommesett, som ikkje har vore vanleg i tradisjonell samba. Pagode-artistar opptrer ofte på brasiliansk TV, som regel med dansarar som ein del av sceneshowet.
Samba de breque
Ein variant der teksten var historier som artisten til dels song, til dels framførte som dialogar.
Samba-Canção
Ein variant som har vore svært utbreidd på brasilianske radiostasjonar. Stilen er prega av romantiske tekstar og ein roleg rytme, og har vore påverka av meksikansk bolero og amerikanske ballader.
Kjende artistar: Noel Rosa, Ângela Maria, Nelson Gonçalves, Cauby Peixoto, Agnaldo Rayol, Dolores Duran, Maysa, Lindomar Castilho og Alexandre Pires.
Samba-Enredo
Varianten som brukast av sambaskulane under karnevalsprosesjonane. Tekstane i samba-enredo fortel som regel ei historie som vert illustrert av framsyninga til sambaskulen under paraden. Melodien vert som regel sunge av ein mann, akkompagnert av ein cavaquinho og av heile trommeorkesteret til sambaskulen. Dette gir eit komplekst og intenst lydbilete, som òg er kjend som batucada.
Andre variantar
Samba-reggae - ein stil som oppstod i Bahia på slutten av 1980-talet.
Samba de roda - ein eldre variant, der deltakarane står i ein ring medan enkeltmedlemer dansar i midten etter tur.
Samba rock ein nyare variant med innslag av funk og soul.
Ølsjøen
Ølsjøen er ein innsjø som ligg i Nord-Aurdal kommune i Innlandet. Største elva som munnar ut i sjøen er Tisleia, elva Åbjøra renn ut frå sjøen. Innsjøen er regulert og er inntaksdam for Åbjøra kraftverk.
Etter reguleringa heng dei tidlegare vatna Bløytjern og Pardisfjorden saman med Ølsjøen.
Białystok
Białystok er den største byen nordaust i Polen. Han ligg nær grensa til Kviterussland og er den historiske hovudstaden i regionen Podlasie. Białystok har om lag 295 000 innbyggjarar. Han er i dag hovudstad i Podlasie-voivodskapet sidan 1999, og før den tid i Białystok-voivodskapet (1921-1998).
Historie
Byen vart først nemnd i skriftlege kjelder frå 1437 då landområdet rundt elva Biala vart gjeve til Raczko Tabutowicz av kong Kasimir IV av Polen. I 1547 gjekk byen til familien Wiesiołowski. Dei bygde ei borg og ei kyrkje her. Han var då ein del av Storthertugdømet Litauen. I 1645 døydde Krzysztof Wiesiołowski, den siste i familien, og Białystok kom inn under Det polsk-litauiske samveldet sitt eige. I 1661 vart han gjeve til Stefan Czarniecki som løn for hjelpa hans i sigeren over svenskane. Fire år seinare, som medgift for dottera Aleksandra, kom byen inn under Branicki-familien.
På andre halvdel av 1700-talet vart Hetman Jan Klemens Branicki, ein sjefskommandør, arvingen til Białystok-området. Det var han som omgjorde byen til ein flott adelsby. Fleire kunstnarar og vitskapsfolk kom til Białystok for å utnytte dei gode tilhøva som Branicki gav dei. Białystok fekk byrettar i 1749.
Etter den tredje delinga av Polen av Det polsk-litauiske samveldet i 1795 høyrte han først til Kongedømet Preussen, og etter Tilsit-traktaten i 1807 gjekk han til Russland. På 1800-talet vart han eit stort senter for tekstilindustrien. På grunn av den industrielle utviklinga auka folketalet frå 13 787 innbyggjarar i 1857, til 56 629 i 1889 og 65 781 i 1901. I denne perioden var størsteparten av innbyggjarane jødiske.
Under den første verdskrigen byrja bombinga av byen 20. april 1915. 13. august 1915 kom tyske soldatar til Białystok. Byen vart ein del av okkupasjonsområdet Ober Ost. I mars 1918 vart byen erklært del av Den kviterussiske nasjonalrepublikken; i juli 1918 vart han ein del av av Den litauiske provinsen og hovudstad i Sør-Litauen. 19. februar 1919 kom han derimot tilbake til Polen. I 1920 vart byen okkupert ei kort stund av sovjetiske styrkar under den polsk-sovjetiske krigen og var då hovudkvarteret for den polske revolusjonskomiteen leia av Julian Marchlewski, som prøvde å opprette Den polsk-sovjetiske sosialistrepublikken.
I åra 1920-1939 var byen igjen ein del av det sjølvstendige Polen. I september 1939 vart Białystok okkupert av Nazi-Tyskland, men vart ein del av Sovjetunionen gjennom den hemmelege Molotov-Ribbentrop-pakta og annektert inn i Byelorussian SSR. Biełastok vobłasć med senter i Bielystok vart oppretta i 1939.
27. juni 1941 vart Białystok erobra av nazistane då dei invaderte Sovjetunionen. Dei forfølgde og utrydda den ikkje-tyske folkesetnaden. 56 000 jødar vart stengde inne i ein getto, som i løpet av august 1943 vart utrydda. Allereie morgonen 27. juni 1941 fekk nazitroppar frå Ordenspolitibataljon 309 ordre om å omringe byplassen ved Den store synagogen (den største synagogen i tre i Aust-Europa), og dei tvinga innbyggjarar frå heimane sine og ut i gatene. Om lag 800 menn, kvinner og born vart låste inne i synagogen, som så vart sett i brann. Alle omkom i brannen. I tillegg vart granter kasta inn i andre heimar og den påfølgjande brannen brende ned store område. Om lag 3000 jødar mista livet i løpet av denne dagen.
Garde de Bordon
Garde de Bordon er eit 3 310 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. Landsbyen Zinal i Anniviers ligg ved foten av fjellet.
Farnern
Farnern er ein kommune i distriktet Oberaargau i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 800 meter over havet.
Kommunen ligg på ein terrasse på sørsida av Jurafjella og består av landsbyen Farnern og spreidde gardshus.