cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leddyr
Seksfotingar
Seksfotingane (Hexapoda) er seksbeinte leddyr med ein tredelt kropp som består av hovud, thorax og abdomen. Det er beskrive rundt 900 000 artar i denne underrekka, og om lag 3500 nye kjem til kvart år. Forskarar anslår at det finst mellom 5 og 80 millionar artar av dei.
Dei fleste seksfotingar er insekt.
Norsk elghund svart
Norsk elghund svart er ein moderne variant av norsk elghund grå. Han skal ha eit stridare gemytt og krevja ein meir erfaren leiar.
Opphav og alder
Svart elghund er avla for dei same formåla som den grå typen, men er mindre og langt yngre som rase. Han har sitt opphav frå 1800-talet.
Utsjånad, anatomi og fysikk
Svart elghund er ein typisk spisshund, med tett kort kropp, kvadratisk bygnad og god reisning. Full av kraft og stoltheit. Mørke trygge auge, opprettståande spisse øyre. Halen blir boren stramt opprulla over midtlina av ryggen. Tett og rikt, men ikkje strittande hårlag. Han er svært robust, hardfør og uthaldande, og toler både regn og kulde svært godt. Rasen har ei idealhøgde på 47 cm (+3/-4) for hannar og 44 cm (+3/-4) for tisper.
Bruksområde
Elghunden har vore bruka til nær sagt alle former for storviltjakt, men er fyrst og fremst avla for drivande halsande jakt på elg og bjørn. Han er dessutan ein svært god spor- og vakthund, og har gjennom mange hundreår vore den viktigaste gardshunden vår. Vikingane brukte han au som kamphund.
Lynne og veremåte
Svart elghund har gjerne eit stridare gemytt og kan vera meir eigenråding, og difor mindre egna som rein familiehund, til dømes ein grå elghund. Han likar å ha ein sterk leiar og treng kontinuerleg mosjon og hjernetrim for å trivast. Han er lett å dressere, men er fyrst og fremst ein god jakthund og turkamerat.
Anna
Rasen er rekna som svært eksotisk utanfor Norden.
Peter Bendow
Peter Bendow er namnet den norske juristen, forfattaren og illustratøren David Dietrichs Svendsen Arnesen tok i 1948 etter å ha brukt det som forfattarpseudonym i ei årrekke. Han brukte også av og til pseudonyma Hermann Munter og Bjørn Rafft.
Peter Bendow budde i Lærdal frå 1895-1906 då faren Johan Ludvig vart prest der. Han skreiv som kriminalforfattar under dekknamnet Peter Bendow og endra altså seinare sitt eige namn til dette. Han blei cand. jur. i 1910, var rettsskrivar i Oslo lagdøme 1927-1936, i Eidsiva lagdøme 1936-1954.
Han skreiv fleire skodespel, mellom anna Kongens Ord i 1953 om lærdølane sitt opprør mot militærtenesta i 1802.
Han var også ein kjend amatøregyptolog og skreiv fleire bøker om emnet, mellom anna trilogien Pyramidetidens Egypt (1947), Stormaktstidens Egypt (1952) og Forfallets Egypt (1957). Til dei tre sistnemnde teikna Bendow også omslaget og vignettane som innleiar og avsluttar kapitla i bøkene. Boka Historisk lidenskap (1943) inneheld artiklar om såvel det gamle Egypt som frå Roma, middelaldersk romantikk, kong Christian II og dronning Elisabeth I.
Bendow skreiv også fleire historiar som vart publiserte i det populære norske tidsskriftet Magasinet For Alle, og han heldt radioføredrag. Boka Guder og templer (1956) inneheld utdjupande artiklar basert på radioføredrag om Egypt, med forfattaren sine teikningar og eigne fotografi frå Egypt. Han omsette også andre forfattarar sine bøker til norsk.
Av-og-til
Av-og-til, tidlegare Alkokutt, er ein norsk haldningskampanje som blir driven av 50 ulike frivillige medlemsorganisasjonar, både landsomfattande organisasjonar, politiske parti, og lokale aksjonskomitear. Desse organisasjonane har ulikt syn på alkoholhaldig drykk, men er samde i at ein bør redusere alkoholbruken i Noreg. Av-og-til skifta namn frå Alkokutt i 2007. Bodskap, organisering og framgangsmåtar er som før. Generalsekretær er Randi Hagen Eriksrud (2019).
Av-og-til jobbar for å redusera alkoholbruk i høve der dette kan gje særleg risiko. Han tek for seg alkoholbruk i følgjande situasjonar:
Niederösch
Niederösch er ein kommune i distriktet Emmental i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 485 meter over havet.
Niederösch består av gatelandsbyen Ober- og Unterdorf ved elva Ösch og garden Rychebrunne.
Bârzava
Bârzava (rumensk Bârzava, serbisk Brzava eller Брзава) er ei elv i Romania og Serbia. Bârzava er 166 km long og har eit nedslagsfelt på 1190 km² og munnar ut i Tamiš.
Namnet har slavisk opphav og tyder «den raske elva».
Serbia
Brzava vert i Serbia ein del av det store kanalsystemet Donau-Tisza-Donau-kanalen. Ho munnar ut i Tamiš sør for landsbyen Botoš. Sjølv om elva her er karakteristert som ein kanal, kan ho ikkje nyttast til skipsfart.
Zigzag Island
Zigzag Island er ei lita øy utanfor sørkysten av Tower Island i Antarktiske Arkipel. Namnet vart gjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) og skidlrar forma til øya. Ho har ein forreven kyst med bratte klippeveggar.
Paraplyorganisasjon
Ein paraplyorganisasjon er ein organisasjon som har organisasjonar heller enn einskildpersonar som medlemmar. Døme på paraplyorganisasjonar er Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon, Islamsk Råd Norge og Norges Idrettsforbund.
Sverige
Sverige, også Sverike, offisielt Kongedømet Sverige (svensk: Konungariket Sverige), er eit land på den austlege delen av den skandinaviske halvøya i Europa. Andre namn for Sverige er Svearike og Sverike. Sverige grensar direkte til Noreg og Finland. Den nordlege delen av landet er dekt av skog. Der vert det utvunne jern, og av trea frå skogane vert det produsert papir. Den sentrale delen av landet har fruktbare jorder ut mot kysten og er industrielt sentrum i landet. Særleg gjeld dette metallindustri. Den sørlege delen av landet er primært involvert i landbruksproduksjon: kveite, potet, sukkerroer og kvegavl. Det er samstundes den delen av landet som er tettast folkesett. Kystområda ut mot Skagerrak og Austersjøen er svært forureina.
Geografi
I det sørlege Sverige er lauvtre i fleirtal, i dei nordlege områda er gran og bjørk dominerande i landskapet. I Nord-Sverige, som er prega av fjell, har landet eit subarktisk klima. I den delen av landet som ligg nord for polarsirkelen går sola ikkje ned i løpet av sommaren, og natta varer heile døgnet om vinteren.
Aust for Sverige ligg Austersjøen og Bottenvika, noko som gir landet ei lang kystlinje. Mot vest ligg den skandinaviske fjellkjeda, som skil Sverige frå Noreg.
Den sørlege delen av landet er oppdyrka, med meir og meir skog jo lenger nordover ein kjem i landet. Folketalet fylgjer same mønster, med høg folketettleik i sør, særskilt omkring dalen ved sjøen Mälaren og i Øresundregionen. Lenger mot nord er folketettleiken lågare.
Det høgaste fjellet i Sverige er Kebnekaise på 2104 moh. Den største innsjøen er Vänern som er tredje største innsjø i Europa. Gotland og Öland er dei største øyane i landet.
Klima
Sjølv om Sverige strekkjer seg langs dei same breiddegradene som Noreg, ligg dei på austsida av dei norske fjella, og dette påverkar klimaet ein god del. Dette hindrar i stor grad den milde Atlanterhavslufta i å strøyme inn over landet, og gjer klimaet ein god del kaldare enn i Noreg.
Dei sørvestlege områda av Sverige har mykje det same klimaet som Danmark og Nederland, særleg Göteborg og andre stader langs kysten av Kattegat. Her er det fuktig og kjølig om vinteren med regn og snø om ein annan, medan sommaren har regnbyer, men ofte lyst og mildt vêr. Nordlege delar av Sverige har derimot eit mykje meir kontinentalt klima, der somrane om lag er like milde som i sør, medan vinteren er mykje kaldare. Bottenvika frys vanlegvis til i løpet av vinteren, og dette gjer at iskald luft frå Russland eller Barentshavet kan strøyme inn i Nord-Sverige utan å gå over ope hav. I tillegg er vinteren ofte skya med lett snøfall lange periodar i strekk. Når vinden bles frå Atlanterhavet og over fjella i Noreg, tørkar lufta opp og vert litt varmare, slik at temperaturen i sentrale og sørlege delar av Sverige ofte ligg over 0 °C med forholdsvis tørre vêrforhold. Lågtrykk i Austersjøen kan derimot føre til kraftig snøfall òg i dei meir sørlege områda av Sverige.
Våren er den tørraste og minst skya tida på året i det meste av Sverige. I mai har som regel mesteparten av snøen smelta, bortsett frå heilt nord og i fjella, og temperaturane aukar. Om sommaren er temperaturen blitt så pass høg at ein ganske ofte kan få torevêr. Torebyene vert som regel danna over fjella om ettermiddagen, og går austover om kvelden. Derfor får kysten av Bottenvika ofte meir sol enn fjellområda om ettermiddagen. Låglandet nær Stockholm og Uppsala er oftast det varmaste området om sommaren, men temperaturen minkar berre sakte på veg nordover. Til og med i Lappland heilt i nord har ein gjennomsnittleg maksimumstemperaturar over 16 °C om sommaren. Ein kan derimot få frost over 1000 m sjølv på sommarstid, og dette området er som regel det kaldaste i heile Skandinavia om vinteren.
Stockholm har ein årleg nedbørsnormal på 554 mm, Göteborg har 670 mm, medan Piteå i nord har 517 mm.
Historie
Arkeologisk vitnesbyrd har prova at området som utgjer det noverande Sverige fekk sine første innbyggjarar under steinalderen, etter kvart som som innlandsisen frå den siste istida trekte seg attende. Dei første innbyggjarane var jegerar og samlarar som levde av naturrikdommane i Austersjøen.
Ei rekkje arkeologiske funn frå store handelssamfunn stør teorien om at det sørlege Sverige var tett folkesett under bronsealderen.
Gjennom 800- og 900-talet var vikingkulturen dominerande i Sverige med handel, plyndringar og kolonisering mot aust, særskilt i dei baltiske landa, Russland og Svartehavet.
Sverige var delt opp i fleire rike. Døme på svenske rike var Västergötland, Östergötland, Svitjod, Södermanland, Värmland og Hälsingland. Først frå kong Magnus Ladulås av Sverige (d. 1290) kan ein rekna med eit samla Svearike. (I Danmark vart sveariket kalla Sverige. Etter unionstida med Danmark vart Sverige namnet på Svearane sitt rike, Svearike).
I 1389, vart dei tre landa Noreg, Danmark og Sverige sameint under ein konge. Kalmarunionen var ikkje ein politisk union men ein personalunion, og gjennom 1400-talet freista Sverige å motstå eit dansk sentralisert styre under den danske kongen. Sverige braut ut av Kalmarunionen i 1523, då Gustav Eriksson Vasa gjenetablerte den svenske krona.
På 1600-talet vart Sverige ei av stormaktene i Europa, etter at landet med suksess hadde teke del i 30-årskrigen. Denne posisjonen forsvann på 1700-talet då Russland tok over som den dominerande makta i Austersjøområdet etter den store nordiske krigen.
Nyare svensk historie har vore fredfylt. Den nest siste krigen var mot Russland i 1809, då Sverige tapte Finland. Den siste krigen var mot Noreg sommaren 1814. Krigen enda med konvensjonen på Moss, der kronprinsen av Sverige aksepterte den nye norske grunnlova av 17. mai og kongen av Noreg gjekk med på å abdisera for å gjera ein personalunion med Sverige mogleg. Krig trua med å bryta ut i 1905 då det norske Stortinget erklærte unionen med Sverige for oppløyst. Krigen vart unngått ved forliket i Karlstad i 1905. Sverige var nøytralt under første og andre verdskrigen og under den kalde krigen.
Politikk
Sverige er eit konstitusjonelt monarki med parlamentarisk styresett. Opp gjennom historia har den lovgivande makta vore delt mellom kongen og Riksdagen. Den utøvande makta var delt mellom kongen og eit adelsråd fram til 1680, då kongeleg einevelde vart innført.
Parlamentarismen vart introdusert i 1917 då kong Gustav V av Sverige, etter ein lang kamp, aksepterte å utnemne regjeringa etter fleirtalsavgjersler i Riksdagen. Seinare, i 1918–1921, vart allmenn stemmerett innført. I 1975 vart kongen si politiske makt fjerna ved grunnlovsendring. Monarkiet vart bevart som ein formell, men reint symbolsk institusjon, med seremonielle plikter for monarken.
Etter grunnlova er Riksdagen, med 349 medlemer, den øvste myndigheita i Sverige. Riksdagen kan endre grunnlova. For at Riksdagen skal kunne endre grunnlova vert det kravd eit dobbeltvedtak, og det skal haldast eit riksdagsval mellom desse to vedtaka. Lovgiving kan leggjast fram av regjeringa eller av ei gruppe eller enkeltrepresentantar frå Riksdagen. Medlemene av Riksdagen vert valde etter eit proporsjonalt valsystem for ein fireårsperiode.
Økonomi
Understøtta av fred og nøytralitet gjennom heile 1900-talet har Sverige oppnådd ein svært høg levestandard. Dette er bygd opp ved ein blandingsøkonomi av kapitalisme og utdeling av betydelege velferdsgoder gjennom ei skattefinansiert omfordeling av landet sine rikdomar. Landet har eit moderne distribusjonssystem, gode interne og eksterne kommunikasjonsmiddel og ein velutdanna arbeidsstyrke. Tømmer, vasskraft og jernmalm er viktige naturressursar i ein økonomi som er sterkt orientert mot handel med utlandet.
Private selskap står for cirka 90 % av landet sin industrielle produksjon. Maskinindustrien står for 50 % av produksjonen og eksporten. Landbruket utgjer åleine 2 % av brutto nasjonalprodukt og sysselset òg berre 2 % av arbeidsstyrken. Den svenske nasjonalbanken fører ein inflasjonsstabiliserande politikk med ei målsetjing om ein årleg inflasjon på 2 %.
Kommunikasjons- og transportsystemet i Sverige er vesentlege element i landet sin velutbygde infrastruktur.
Demografi
Eit lite tal samar lever i den nordlege delen av landet. Den største minoritetsgruppa er finnane og andre nordiske folk. Dei siste tiåra har ei lang rekkje innbyggjarar frå Italia, det tidlegare Jugoslavia, Irak, Iran, Vietnam og Chile samt kurdarar og palestinarar innvandra til landet.
Sjølv om Sverige ikkje har eit offisielt språk, er de facto-språket svensk, med ein finsktalande minoritet. Samane har òg sine eigne to språk, som ikkje er i slekt med svensk. Sidan 1999 har Sverige hatt fem offisielle minoritetsspråk: finsk, samisk, meänkieli, romani chib og jiddisch.
Sverige har ei lang rekkje religionar. Hovuddelen av befolkninga er medlemer av Svenska kyrkan, som i 2000 vart skild frå staten. Det er òg ei rekkje muslimar i Sverige, med bakgrunn i innvandringa frå muslimske land.
Kultur
Svensk kultur på 1900-talet er kjenneteikna ved pionerarbeid i filmens tidlege dagar av Mauritz Stiller og Victor Sjöström. Seinare gjorde Ingmar Bergman og skodespelarar som Greta Garbo, Ingrid Bergman og Anita Ekberg karriere òg utanfor landets grenser.
Partisk
Partisk eller parthisk er eit mellomiransk språk som blei snakka av partarane frå det som i dag er nordaustlege Iran. Det var offisielt språk i Partia, eit rike som varte frå rundt 100-talet f.Kr. til 200-talet e.Kr. Partisk er hovudsakleg kjend frå manikeiske tekstar og talrike inskripsjonar.
Sverige
Kultur
Songar av Bellman, Evert Taube og Birger Sjöberg er internasjonalt kjende. ABBA vert ofte sett lik ny svensk populærmusikk, men nye grupper som Roxette, The Cardigans, Soundtrack of our lives og The Hives har også i det siste vorte internasjonalt kjende.
Svensk litteratur er også godt kjend, med namn som Astrid Lindgren. Svenske forfattarar har oppnådd ei lang rekkje nobelprisar i litteratur. Oppdelt på land er Sverige den tredje største mottakaren av Nobelprisen i litteratur.
Bakgrunnsstoff
🇪🇺
Actis
Actis er ein paraplyorganisasjon for norske ruspolitiske organisasjonar. Actis vart stifta 1. februar 2003, som eit forum der ulike ruspolitiske organisasjonar kunne møtast.
Actis har hovudkontor i Oslo, og er også representert i Brussel, som rapporterer om den ruspolitiske utviklinga i EU. Formålet med Actis er å gje kunnskap om ruspolitikk til fagmiljø, politikarar og ålmenta.
David Wilkie
David Wilkie var ein skotsk målar som frå 1830 var hoffmålar i Storbritannia, og som vert rekna som ein av grunnleggjarane av målarkunsten i Skottland.
Liv og gjerning
Wilkie byrja studere kunst i Edinburgh i 1799. Fire år seinare fekk han pris for biletet Kallisto i badet med Diana. Frå 1805 studerte han ved Royal Academy of Arts i London, der han fekk merksemd for måleri som til dømes Lokalpolitikaren og Den blinde felespelaren. I 1811 vart han teken opp som medlem av kunstakademiet. Dei komande åra måla han bilete som Introduksjonsbrevet og Testementet vert opplese.
Frisch
Frisch er eit slektsnamn som kan visa til:
David Wilkie
Liv og gjerning
År 1825 la Wilike ut på ein rundtur på det europeiske kontinentet. Gjennom ein treårsperiode besøkte han Frankrike, Tyskland, Italia og Spania. Under denne reisa endra han både stil og tema. I staden for ei nøyaktig penselføring valde han å måle med brei pensel. Gjennom sine studium av gamla meistrar, mellom andre Correggio, Rembrandt og Diego Velázquez fekk bileta hans ein lettare karakter, dei meir ymta frampå enn avdekte. Måleri som Spansk posada og Jenta frå Zaragoza er døme på dette.
Så småningom gjekk Wilkie over til å måle historiske bilete og portrett. Best kjend av historiemåleria er Knox deler ut sakramentet; andre er Columbus og egget og Maria Stuarts flukt. Mellom portretta hans merker framstillingane av kong Georg, dronning Victoria, lady Lyndhurst, sir James MacGregor, hertugen av Wellington og landskapsmålaren Thomas Daniell seg ut.
Frå 1830 var Wilkie «kongens målar» og vart i 1836 slått til riddar. År 1840 reiste han til Konstantinopel, der han måla eit portrett av sultanen Abdülmecit. Deretter besøkte han Palestina og Egypt, men vart sjuk i Alexandria. Han døydde ombord på ein fregatt ved Malta og liket vart senka i havet.
Vanna montessoriskole
Vanna montessoriskole er ein barne- og ungdomsskole på øya Vanna i Karlsøy kommune. Skolen vart oppretta i 2016, og er ein privatskole tilknytt Norsk montessoriforening. Den andre skolen på øya er Vannvåg skole.
Incheon
Incheon (인천) er ein hamneby nordvest i Sør-Korea. Han er den tredje største byen i landet, etter Seoul og Busan. Folketalet var i 2005 på om lag 2,6 millionar. Hovudflyplassen og den nest største hamna i landet finst her. Incheon internasjonale lufthamn er den største flyplassen i landet, og blant dei største i Asia.
Det høgaste fjellet i området er Manisan, som er 469 meter over havet. Dei flesta fjella i området er likevel lågare enn 300 meter over havet.
Kakaomøll
Kakaomøll er ein sommarfuglart i familien pyralidar (Pyralidae). Han er liten og gråbrun og lever av tørre planteprodukt, som kakaobønner, tobakk, korn og tørka frukt og nøtter. Kakaomøll er utbreidd over store delar av verda og held gjerne til i sjokoladefabrikkar, bakeri, kornlager og liknande.
Kakaomøll er eit vanleg skadedyr. Han kan importerast til nordlege område frå sørlege og kan bli talrik i oppvarma lagerrom.
Møllen har eit vingespenn på 14–20 mm. Larvane er 12-14 mm store og kvitgule til lysebrune. Dei utviklar seg i plantemateriale som dei spinn saman med trådar.
Isar
Isar er ei 295 km lang elv i Austerrike og Tyskland. Ho er ei av sideelvene til Donau og den fjerde lengste elva i Bayern i Tyskland om ein ser på lengde innanfor delstaten. Ser ein på vassføringa er ho den femte største. Etter Inn og Lech er Isar den tredje viktigaste tyske sideelva til Donau. Tidlegare var elva brei og grunn, med mange øyar av grus og sand. Bortsett frå nokre plassar lengst opp er dette preget borte.
Keltisk
Ei tolking av namnet Isar er at det er ein konstruksjon av dei keltiske orda ys ('rask, fossande') og ura ('vatn, elv'). I følgje ei anna tolking kan ys tyde både 'høg' og 'låg', meiningar som viser til dei store endringane i vassnivået i elva.
Germansk
Ei anna tolking er at namnet kjem frå ei hypotetisk germansk rot *es eller *is som kan ha tydd «(rennande) vatn», og som me finn att i moderne tysk eis, is.
Andre elvar med liknande namn er:
Det er òg mogeleg at det antikke namnet på den lågare delen av elva Donau, Ister, har same kjelde.
Geografi
Bortsett frå dei større sideelvene Amper, Loisach og Moosach, renn mange mindre elvar ut i Isar, som Leutasch, Jachen, Dürrach, Dorfen, Sempt og Pfettrach. Det offisielle utspringet til Isar ligg i Hinteraudalen aust for landsbyen Scharnitz i Karwendelfjella i Tirol i Austerrike, eit stykke nord for Innsbruck, i ei høgd på 1 160 m. Isar startar frå bekken Lafatsch, som har kjelde lenger søraustover, denne kjelda blir òg rekna som kjelda til Isar. Isar forlet Karwendel-fjella ved Scharnitz og nokre få kilometer lenger nord kryssar ho grensa til Tyskland. Mellom Mittenwald og Krün ligg den øvste oppdemninga av Isar. Vatn frå Isar blir her ført til innsjøen Walchensee, som er magasin for straumproduksjon. For å lage meir straum, og hindre flaum, vart det bygd eit større reservoar kalla Sylvensteinsee mellom 1954 og 1959. Dette ligg 12 km sør for Lenggries, og har hindra alvorlege flaumar i München, mellom anna i 1979, 1999 og 2005. 2005 var første året ein måtte sleppe ut vatn frå innsjøen fordi toppkapasiteten var nådd, men ein klarte akkurat å unngå flaum i München. Etter at elva forlet Dei bayerske Alpane ved Bad Tölz renn Isar gjennom eit morenelandskap og så gjennom München-sletta. Ho held så fram frå Freising mot Donaudalen. Ved munningen ved Donau er ho 312 meter over havet og har runne ned 848 høgdemeter frå utspringet til munningen.
Dei fleste øyane i Isar endrar form og storleik under vårflaumen. Nokre øyar i nærleik av store byar fekk bygd støttemurar på 1800-talet og er på det viset verna mot erosjon. Døme på dette er Museumsinsel og Praterinsel i München.
Byar
Isar renn gjennom desse byane:
Soge
Isar var truleg ei transportåre sjølv i førhistorisk tid for frakt av varer på flåtar, frå Alpane og Italia til Donau. Romarane bygde ein handelsveg kalla Via Raetia frå Inndalen over Seefelderpasset og til den nordlege foten av Alpane frå 195 e.vt. Også tidlegare gjekk det ein handelsveg der. Byen Mittenwald voks deretter frå ein romersk vaktpost til ein viktig handelsby i Werdenfelser Land.
Nokre stader bygde romarane trebruer over Isar, slik at dei enklare kunne kome seg over dei stride straumane og også utvikle handelsvegar over land. Ei av desse vart bygd på den romerske vegen mellom Salzburg og Augsburg sør for det som i dag er München. Dermed kunne ein lett kontrollere trafikken langs vegen og krevje avgifter og desse inntektene gjorde handelstrafikken viktigare. Byane München og Landshut oppstod i mellomalderen direkte knytt til bygging av bruer, strid om makt og økonomisk innverknad. Sidan byane var i stadig vekst, kravde ein stadig meir tømmer og kalk, og dette førte til meir fløyting, særleg i det bayerske Oberland. På byrjinga av 1600-talet vart varer som middelhavsfrukt, krydder, bomull og silke frå Den venetianske marknaden i Mittenwald transportert ned Isar og Donau heilt til Wien og Budapest. På 1800-talet var transporten med flåtar på topp og om lag 8 000 flåtar kom til München kvart år.
I dei lågare delane av Isar, mellom Moosburg og Plattling vaska ein gull i elveavleiringane på 1500- og 1600-talet. Det blei ikkje funne mengder av særleg økonomisk tyding.
Det var i Isar ein strødde oska etter dei som vart avretta etter Nürnbergprosessen i 1946.
Miljø
Sidan 1920-talet har ein brukt vatnet i Isar for å produsere straum. Dette har hatt store konsekvensar for både lokal fauna, flora og menneske. For å gje nok vatn til dei 28 vasskraftverka langs elva er nesten heile elva kanalisert og vatnet er leia om fleire gonger. Til dømes vart all vatnet i elva leia ut i innsjøen Walchensee like nord for Mittenwald i 1923, for å byggje eit vasskraftverk der. Sidan 1990 har ein latt 4 kubikkmeter per sekund strøyme gjennom elva utanom innsjøen så elva ikkje blir heilt tørrlagt. Bygginga av Sylvensteindemninga og dei talrike reguleringane av elva (som vart påbyrja tidleg på 1800-talet) har endra karakteren til elva. Konstruksjonen av denne demninga hindrar no stort sett elva i å flaume over breiddene sine. Særlege unntak var dei store flaumane i 1999 og 2005, der den spesielle flaumskogen blei tilført sediment for første gong på fleire tiår.
For å verne den vakre Isardalen, grunnla Gabriel von Seidl Isartalverein (på norsk: Isardalforininga) i 1902. For å oppnå dette, kjøpte det første Bürgerinitiative i München 90 hektar med jord, og i dag er det over 330 km turstiar i området.
I det siste har ein prøvd å bringe Isar tilbake til den opphavlege forma si. Til dømes har ein nær München gjort elveleiet breiare og elvebreidda flatare, og ein har bygd små grusøyar og nesten naturlege bukkar for å sakke ned farten til elva. I tillegg har ein gjort dika større og breiare.
Vasskvaliteten i elva har òg auka etter at ein bygde reinseanlegg for kloakk. Talet på bakteriar er derimot framleis relativt høgt. I lag med andre byar og busetnader langs Isar har ein sett seg eit mål om at bakterienivået i elva skal reduserast så mykje at det skal vere mogeleg å bade i elva. Om ein klarar dette vil München vere ein av få storbyar i Europa der det er mogleg. Sjølv om kloakkreinseanlegga, og stråling med ultrafiolett lys på delar av elvevatnet, fører til sterk reduksjon av talet på bakteriar, renn det likevel mykje ureina vatn ut i elva i samband med kraftig nedbør.
Flora og fauna
Samansetnaden av dyre- og plantelivet ved og i elva er blitt kraftig påverka av menneskelege aktivitetar sidan 1800-talet. Oppdemmingar og flaumvern har sett ned farten på vatnet, slik at vasstemperaturen stig. Dette har ført til at fisk som lever i stille vatn har fortrengt fisk som treng kaldt, oksygenrikt vatn. Ein har freista å gjere noko med dette med betre fisketrapper og auka den lågaste vasstanden.
Totalt finn ein rundt femti artar fisk i Isar. Frå kjelda til munningen i Donau deler ein elva i tre regionar; aureregionen ned til Lengries, harr-regionen til Moosburg og barberegionen til munningen. Typiske fiskeslag som Donaulaks (Hucho hucho) og europeisk malle (Silurus glanis) er truga, men det finst aure, åbor, gjedde, vederbuk, mort, sørv, lake, suter og gjørs. Ein finn dessutan artar som er typiske for Donau, som artar av stør og niauge.
I tillegg til vanlege fuglar som måsar, svaner og stokkender finn ein òg andre, meir sjeldne artar. Mellom desse er fossekall, isfugl, gråhegre og dverglo. Makrellterna og strandsnipa blir rekna som truga ved elva. Av omsyn til desse truga fuglane, som rugar på småøyane, er det forbode å gå inn i fuglevernområda frå 15. mars til 10. august.
I 1976 kom beveren attende til Isar-deltaet og har sidan spreidd seg opp langs elva.
Særleg i det øvre området, men også nokre stader i den midtre delen, fører erosjon og sedimentering til at delar av elva blir stengd av frå resten. Desse grusområda blir først erobra av pionerplantar som alpetorskemunn, svever og klåved. Blir ikkje morenen tatt attende av elva ved flaum, kjem reinrose, einer og etterkvart ulike artar vier. Til slutt dannar det seg furuskog.
Økonomi
Isar er ikkje viktig for skipsfarten ettersom ein ikkje kan segla heile strekninga. Tidlegare gjekk det store mengder tømmer og anna frå Mittelwald gjennom München til Donau. Etter framvoksteren av jarnbane og lastebiltransport, blir elva nesten ikkje nytta meir. Einaste økonomiske verdi av elva er no vasskraftproduksjon, men sjølv med to milliardar kilowatt-timar utgjer ikkje dette meir enn knapt ein prosent av forbruket i Bayern.
Louis Pouzin
Louis Pouzin er ein fransk informatikkingeniør. Han er kjent for å ha utvikla CYCLADES, som var ein tidleg versjon av eit pakkesvitsja nett, der det var sendaren som var ansvarleg for at pakkane kom fram. Det var Pouzin som innførte omgrepet datagram. Mange av konsepta nytta i CYCLADES vart tekne opp i IP.
Gabriel Rasch
Rasch vart noregsmeister i NM i landevegssykling i 2003, og nummer 2 i NM i 2001. I 2006 vann han Ringerike Grand Prix samanlagt, og i 2007 vann han ein etappe og samanlagt i Rhône-Alpes Isère Tour.
Den 2. august 2007 vart det kjent at han frå 2008-sesongen vart lagkamerat med Thor Hushovd i sykkellaget Crédit Agricole. Då Crédit Agricole vart lagd ned etter sesongen, fekk dei begge kontrakt med Cervélo TestTeam. Dette laget vart lagd ned før 2011-sesongen, men ein stor del av laget, både ryttarar og folk i hjelpeapparatet, blei innlemma i Garmin-Cervélo. I 2012 sykla Rasch for det franske laget FDJ-BigMat, før han blei lagkamerat med Edvald Boasson Hagen i Sky Procycling i 2013. Etter at han sykla sitt siste ritt som aktiv i Paris-Roubaix i april 2014, gjekk Rasch over i rollen som sportsdirektør i Sky.
Rasch har fem gonger tatt del i ein såkalla Grand Tour. Han sykla Vuelta a España (Spania rundt) i 2008 og 2009, og Giro d'Italia i 2010. I 2012 sykla han begge desse. Han deltok i landevegsrittet under OL i Beijing i 2008.
Vannøy oppvekstsenter
Vannøy oppvekstsenter ligg på øya Vanna i Karlsøy kommune og består av Vannvåg skole, Vannvåg barnehage og Vannareid barnehage. Det vart etablert i 2014, og då var også Vannareid skole ein del av senteret. Etter at kommunen bestemte seg for å leggje ned denne skolen i 2016, blei Vanna montessoriskole oppretta i Vannareid på initiativ frå foreldre, for at borna skulle sleppe tre mil skoleveg til Vannvåg.
Oberburg
Oberburg er ein kommune i distriktet Emmental i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 547 meter over havet.
Hansnes skole
Hansnes barne- og ungdomsskole er ein skole som ligger i tettstaden Hansnes i Karlsøy kommune. Det er ein fulldelt skole, som vil seie at det er ein eigen klasse for kvart skuletrinn. I skoleåret 2018-2019 starta det 118 elevar på skolen.
Då skoleavdelinga av Stakkvik oppvekstsenter på Reinøya blei nedlagt i 2011 måtte elevane frå Reinøya også dra til Hansnes på skole. Hansnes skole er ein av tre skolar i kommunen: Dei andre to, Vannvåg skole og Vanna montessoriskole, ligg på øya Vanna.
Oberösch
Oberösch er ein kommune i distriktet Emmental i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 489 meter over havet.
Oberösch ligg langs elva Ösch nord for Burgdorf.
Rhin
Rhin er ei elv i Brandenburg i Tyskland og ei av sideelvane til Havel frå høgre med ei lengd på 125 km. Ho renn gjennom byen Neuruppin og fleire innsjøar. Eit par kilometer etter Rhinow munnar ho ut i Havel, om lag 20 km før Havel sjølv munnar ut i Elbe.
Phileas Fogg
Phileas Fogg IPA-uttale er ein oppdikta engelskmann som er hovudpersonen i romanen Le tour du monde en quatre-vingts jours (Jorden rundt på åtti dager) som blei gjeven ut av Jules Verne i 1872.
På grunn av eit veddemål legg Fogg av garde for å visa at det gjekk an å reisa rundt jorda på åtti dagar. Med seg på reisa har han tenaren sin, den tidlegare sirkusakrobaten Jean Passepartout, detektiven Fix og den unge indiske enkja Aouda.
Reisa hans har inspirert fleire andre til å prøva å gjera henne etter, mellom anna Nellie Bly og Michael Palin. Namnet er òg blitt brukt av mange selskap knytte til reise eller eksotiske stader, til dømes hotell, reisebyrå og restaurantar.
Phileas Fogg blei spelt av David Niven i filmatiseringa frå 1956 av Pierce Brosnan i filmatiseringa frå 1989, og av Steve Coogan i Disney-filmatiseringa frå 2004.
Kjøpstad
Kjøpstad (frå norrønt kaupstaðr, marknadsplass) var ei nemning for bysamfunn med privilegium for å driva handel. Borgarar i kjøpstader hadde einerett på å kjøpa og selja varer og driva anna næringsverksemd.
Kjøpstadsomgrepet kom til på 1100-talet, då handelen som regel var samla rundt byområde. Styresmaktene innførte så dei formelle privilegia slik at dei kunne halda oversyn og enkelt krevja inn skattar og avgifter.
Etter kvart som frihandelen blei innført på 1800-talet fall kjøpstadsprivilegia bort.
Norske kjøpstader etter oppretting
I tillegg har Konghelle og Marstrand vore kjøpstader.
Rába
Rába (tysk Raab) er ei elv som renn gjennom søraustlege område av Austerrike og vestlege område av Ungarn, og ho er ei av sideelvene til Donau. Ho har sitt utspring i Austerrike, nokre kilometer aust for Bruck an der Mur. Elva renn gjennom delstatane Steiermark og Burgenland i Austerrike, og Vas og Győr-Moson-Sopron i Ungarn. Ho renn inn i ei sideelv til Donau (Mosoni-Duna) i nordvestlege område av Ungarn, i byen Győr. Andre landsbyar og byar langs Rába er mellom anna Gleisdorf, Feldbach (i Austerrike), og Szentgotthárd og Körmend (i Ungarn).
Bharata
Bharata (devanagari भरत) er ein konge frå indisk mytologi som er stamfar til hovudpersonane i eposet Mahabharata. Han er omtalt i hindu- og djainteologi. Bharatanamnet går att både i namnet på slekta etter han, tittelen til Mahabharata og i det lokale namnet til India, Bharat eller Bhārata Mātā, 'Mor India'.
Soge
Bharata var son av Sjakuntala og kong Dusjyanta av Hastinapura. Dei to hadde møtt kvarandre i skogen der ho var blitt oppdregen av ein heilag einebuar. Dusjyanta gav Sjakuntala ein ring og lova å koma attende til henne. Han drog tilbake til palasset sitt og kom ikkje tilbake. Etter at Sjakuntala fødde ein son som var fager, klok og sterk. Han blei kalla Sarvadamana. Då guten var større drog dei til Dusjyanta sin hovudstad. Då dei kom fram sa kongen at han ikkje kjende Sjakuntala att, og ho hadde mista ringen på ferda. Først då ein fiskar hadde funne ringen inni ein fisk, og Sjakuntala hadde overtydd kongen gjennom ei rekkje argument, vedkjende han seg ekteskapet med henne. Dusjyanta tok til seg guten som sonen sin og gav han namnet Bharata. Bharata blei seinare konge over «alle kongane på jorda», altså eit stort indisk rike. Herskarane som stamma frå han bar namnet Bharata.
Namnet Bharata
Bharata er også namnet til ein bror av Rama i Ramayana, til ein son av den første djain-tirthankaraen (vismannen) Rishabha og til Bharata Muni, forfattaren av det klassiske verket Natyashastra om indisk scenekunst frå ei tid mellom 200 f.Kr. og 200 e.Kr. Den klassiske sørindiske danseforma bharatanatyam inneheld også dette namnet.
Annie
Anni, Annie og Anny er kvinnenamn som opphavleg var engelske kjæleformer av Ann og Anne. Desse namna er igjen avleidde av Hannah, som kjem frå det hebraiske ordet for «gunst» eller «nåde», channah.
Popularitet
I nyare tid har namna Anny og Annie hatt størst popularitet som døypenamn i Noreg frå om lag 1900 til 1940.
Anni var i 2004 eit av dei mest populære døypenamna i Finland.
Annan bruk
Annie (disambiguation) Annie
Jordalkalimetall
Jordalkalimetall er grunnstoff i gruppe II i periodesystemet. Grunnstoffa i denne gruppa er: beryllium, magnesium, kalsium, strontium, barium og radium.
Eigenskapar
Alle jordalkalimetalla dannar toverdige ion. Dei reagerer lett med halogen og med vatn, men reaksjonen er ikkje så rask som for alkalimetalla.
Berylliumoksid er amfotært. Elles er alle oksid av jordalkalimetall basiske.
Mura
Mura (tysk Mur) er ei elv i Sentral-Europa, og ei sideelv til Drava, som igjen renn ut i Donau. Ho har sitt utspring i den austerrikske nasjonalparken Hohe Tauern, 1 898 m over havet, og har ei total lengd på 465 km, der 295 km er i Austerrike, 98 km i Slovenia, og resten utgjer grensa mellom Ungarn og Kroatia. Den største byen langs elva er Graz i Austerrike.
Elva har gjeve namn til eit område i Slovenia kalla Prekmurje («Trans-Mura-land») og eit område i Kroatia kalla Medjimurje ('mellom-Mura-land'). I dette området kan ein framleis bruke kabelferje som transportmiddel.
I vestlege (eller øvre) delar av Medjimurje, flaumar Mura relativt ofte over og renn sakte mot nord, til venstre for seg. Her finn ein dei største skogane langs elva, Murščak, som ligg mellom Domašinec og Donji Hrašćan, (hrast er eik på kroatisk språk).
Sidan 300-talet fvt. har det vore flytande møller drivne av vasstraumen i elva. Den eldgamle teknologien vart seinare tatt opp av slavarane og så av ungararane. På 1920- og 1930-talet var mange av desse møllene framleis i drift langs elva, og minst ei gamal mølle — Babičev mlin nær Veržej i Slovenia — er framleis i drift i dag.
Elvar munnar ut nær Legrad i Koprivnica-Križevci i Kroatia, der ho renn inn i Drava.
Mura er kjend for å innehalde små mengder gull, men ikkje nok til at det kan utnyttast i dag. I eldre dagar vart det derimot leita mykje etter gull i elva, og organisert leiting etter gull starta i 1772.
Röthenbach im Emmental
Kommunen ligg i Röthenbachdalen og omfattar landsbyen Röthenbach og grendene Ober- og Niederei, og spreidde gardar.
Wiencke Island
Wiencke Island er ei den sørlegaste av dei store øyane i Antarktiske Arkipel, som ligg mellom Île Anvers i nord og vestkysten av Den antarktiske halvøya.
Øya verkar å ha blitt oppdaga først av Edward Bransfield ombord på briggen «Williams» i januar 1820, men han namngav eit nes. I 1829 segla Henry Foster kring øya. I 1873 var den tyske Eduard Dallmann den første som gjekk i land på øya og omtalte ho som «ein einsam stad». Øya vart namngjeven av Belgica-ekspedisjonen, 1897–99, under Adrien de Gerlache, etter Carl August Wiencke, ein norsk sjømann som fall overbord og mista livet under ekspedisjonen.
Den klipperike øya er stort sett dekt av isbrear, snø og is. Somme små steinete strender ligg på vest- og nordsida av øyane. Ein finn noko gras, mose og lav på øya. Det er tre fjellryggar med Nemo Peak (864 moh) i nordvest, Nipple Peak i nordaust, og Luigi Peak (1415 moh) i sørvest. Luigi Peak er den høgaste toppen på øya, men øya har aldri vorte skikkeleg kartlagd. Av mindre øyar kring denne øya er Breakwater Island, 8 km nord for Cape Astrup, det nordlegaste punktet på Wiencke Island. Nær søraustsida av Fridtjof Island som er knytt til Wiencke av ei rekkje skjer og holmar. I nærleiken av Cape Willems, det sørlegaste punktet i Wiencke, ligg Bob Island.
Storbritannia sette opp ein base på Deception og i ei bukt på Wiencke Island i 1944 og ein annan base ved Hope Bay i 1945 for å rapportere vêret og å sjekke at det ikkje var tysk marineaktivitet der. Berre ein av desse tre basane finst framleis, på Goudier Island i bukta Port Lockroy, utanfor Jougla Point, nær sørvestenden av Wiencke Island.
Eit argentinsk lett tårn vart installert i 1947 ved Py Point ved sørvestenden av Peltier Channel på den nærliggande Île Doumer, og ei bergingshytte vart reist i Dorian Bay i 1957, nord for Port Lockroy. British Antarctic Survey (BAS) reiste ei skysshytte, kjend som Damoy Point-hytta, nær den argentinske hytta i 1975 som fungerte som base for ei mellombels flystripe på isen på sommartid. Denne vart lagt ned i 1995.
Ein annan vitskapleg stasjon (Yelcho) vart oppretta i 1962 av Den chilenske marinen i South Bay på den nærliggande Île Doumer. Ei naudhytte vart bygt i 1957 i Alice Creek 150 meter sør for Goudier Island på austkysten av øya, før det etter to år vart bygt ei større hytte. Desse to hyttene vart fjerne i 1996, emdan basen på Goudier Island vart sett i drift att.
Secret (Take You Home)
«Secret (Take You Home)» er ein elektropopsong skriven av ei rekkje låtskrivarar for det niande studioalbumet til Kylie Minogue, Body Language (2003). Songen hadde ein avgrensa utgjeving i byrjinga av 2004 i Taiwan.
Komposisjon
«Secret (Take You Home)» er ein dansepopsong med sterke elektroniske element. Songen inneheld òg framtredande R&B-element. Teksta fortel om Minogue møte ein gut og lurar på om han kan vere kjæraste med henne eller ikkje.
Péter Lékó
Péter Lékó er ein ungarsk sjakkspelar. Han var eit sjakk-vedunderbarn og blei Stormeister i sjakk i 1994, berre 14 år gamal. Han var den yngste som hadde oppnådd denne tittelen då. På Verdssjakkforbundet FIDE si ratingliste over dei høgast rata spelarane i verda ligg han på ein 10-plass pr 1. juli 2008 med ein rating på 2741.
Lantanoid
Lantanoida er dei 15 sjeldne grunnstoffa f.o.m. lantan t.o.m. lutetium i periode 6 i periodesystemet. Dei er alle metall. Lantanoida har ein del eigenskapar felles med grunnstoffa i gruppe 3, og saman vert desse ofte kalla sjeldne jordmetall.
Péter Lékó
I september - oktober 2004 spelte Lékó tvikamp om den såkalla klassiske verdsmeisterskapen i sjakk mot verdsmeisteren Vladimir Kramnik, Russland, i Brissago i Sveits. Kampen gjekk over 14 parti, og etter 13 parti leia Péter Lékó med 7-6. Men Kramnik vann det siste partiet, sluttresultatet vart uavgjort 7-7, og Kramnik kunne behalde tittelen etter dei reglane som var sett opp for tvikampen.
Halfdan Cleve
Halfdan Cleve var ein norsk pianist og komponist, fødd og oppvaksen i Kongsberg. Han var ei tid busett i Tyskland. Han komponerte mellom anna fem klaverkonsertar, andre klaverstykke og ein del kammermusikk.
Cleve var son av organisten i Kongsberg kyrkje, Andreas Johan Julius Kleve (1832–1903), og vart kalla eit vedunderbarn. Han fekk statens kunstnarløn frå 1946, og vart av enkelte kalla «Nordens Brahms». Han gifta seg i 1904 med pianisten Berit Winderen (1878–1964), som han fekk fire døtrer med.
Han fekk først undervisning av faren, og frå 1895 studerte han i Kristiania under Otto Winther-Hjem. I 1898 flytta han til Berlin, og studerte der under Oscar Raif og Scharwenka-brørne.
I 1902 debuterte Cleve i Berlin med sin eigen pianokonsert i A-dur. Han heldt fram med å bu i Berlin, og fastsette ryktet sitt som ein glitrande pianist og ein lovande komponist. Han gav konsertar både i Tyskland og andre stader. I 1907 var han solist ved ein konsert for å heidre Edvard Grieg – med Grieg sjølv på dirigentpodiet.
Cleve budde så ein kort periode i København, men flytta i 1909 tilbake til Noreg, og busette seg i hovudstaden og konsentrerte seg om komposisjon. Musikken hans kan best kallast seinromantisk. Etter kvart fekk han eit norskare preg.
Snø
Snø (frå norrønt snjór og snær ) er kvit nedbør i form av krystallinsk vassis og kjem ned i store mengder snøflak. Ettersom snøen er sett saman av små, grove partiklar, er det eit granulært materiale. Snø har ein open og dermed mjuk struktur, dersom han ikkje er pakka saman av trykk utanfrå.
Danning
Snø vert vanlegvis danna når vassdamp går gjennom deposisjon høgt i troposfæren ved temperaturar under 0°C. Dei enkelte snøfillene festar seg til kvarandre, og når snøflaka er tunge nok fell dei ut av skya. Om lag all nedbør (utanfor tropiske strøk) vert danna som snø. Er det kaldt nok i luftlaga under skya vil nedbøren falle til bakken som snø, men er temperaturen høg nok vil snøen smelte og bli regn. Smelteprosessen trekk derimot latent varme ut av lufta omkring, slik at lufttemperaturen minkar og sjansen for at etterfølgjande snø skal nå bakken vert større.
Den ideelle temperaturen for snø er omkring og litt under 0 °C, og ikkje kaldare. Dette kjem av at jo varmare lufta er jo meir fukt kan ho innehalde. Fuktig luft kan danne større snøflak enn tørr luft, og dette aukar sjansen for at snøen skal falle til bakken. Temperatur rundt frysepunktet fører òg til at snøflaka kan smelte, fryse igjen, og feste seg saman med andre snøflak og danne større flak på veg ned frå skya. I slike situasjonar vil sjølv små temperaturvariasjonar føre til at nedbøren kan gå over frå snø til regn, eller omvendt, og det kan derfor vere ganske vanskeleg for meteorologar å varsle nøyaktig.
Snø kan også lagast ved hjelp av snøkanonar, sjølv om partiklane dei lagar liknar meir på hagl.
Utbreiing
Snøfall varierer med tid og stad, inkludert geografisk breiddegrad, høgd over havet og andre faktorar som jamt over påverkar vêret. På breiddegrader nærare ekvator, er det mindre sjans for snø, 35 °N og S vert ofte rekna som ei grov grense. Vestkystane på dei store kontinenta har høgare snøgrenser enn elles.
Nokre fjell, sjølv nær ekvator, har permanent snødekke på toppane, inkludert Kilimanjaro i Tanzania. Motsett har mange regionar i Arktis og Antarktis lite nedbør, og dermed lite snø, trass i den bitre kulden. Dette kjem av at kaldare luft ikkje kan halde på så mykje vassdamp som varmare luft.
Det største registrerte snøfallet gjennom ein sesong som nokon gong er målt i verda, var på Mount Baker i Washington i USA vinteren 1998-1999 då dei målte 28,96 meter. Dette var meir enn den førre rekorden som var halden av Mount Rainier i Washington, USA som i 1971–1972 fekk 28,5 meter med snø. Dagsrekorden er frå Silver Lake i Colorado i USA med 1,93 meter i 1921. I Noreg er det Ålfotbreen på Vestlandet som har den største målte snømengda, om lag 15 meter snø fell der kvart år.
Det har vore registrert snø på Mars.
Nytte og glede
Snø kan føra med seg fordeler og ulemper for menneske. Snø har ein isolerande effekt som kan hindra at det set seg tele i jorda, og slik verna avlingar mot kulda over snødekket. Tettpakka snø kan brukast til bustadmateriale i form av igloar, snøborger eller snøholer.
Snøen kan hjelpa ein til å koma fort fram, både for transport og leik. Ein kan til dømes nytta ski, slede, spark eller pulk for å koma seg fort fram på snø, men desse kan like gjerne nyttast til fornøying. Andre fargreier som snøbrett og akebrett blir hovudsakleg brukt til leik og idrett.
Sidan snø kan formast kan han brukast til å laga snøfigurar, særleg snømenn, og snøballar, som ein både kan dekorera og leika snøballkrig med. I snørike område har ein ei rekke andre snøleikar, som snøvasking eller å lage snøenglar.
Dersom det er for lite snø, men temperaturen likevel er låg nok, kan ein nytte snøkanonar til å lage snø til mange snøleikar.
Ulemper
Store mengder snø og snøstormar kan forstyrre infrastruktur og tenester sjølv i regionar som er vant til det. Han kan hindre eller forsinke trafikk og sette grunninfrastruktur som elektrisitet og telefon ut av funksjon, særskilt dersom leidningane går over bakken. Fleire stadar har ein «snødagar» der mykje snøfall gjer at ungane ikkje treng å gå på skulen. Kor mykje som skal til for å få ein slik dag, varierer gjerne med kor vant ein er med snø i regionen. Snødagar og anna kaos grunna snøfall vert ofte latterleggjort av folk i snørike regionar. Eit døme er tromsøværingar som synest at oslofolk klagar mykje meir over snøen enn det som burde vere naudsynt.
Store mengder snø, og då spesielt i fjellområde, kan føre til snøras. Snøras som ikkje er skapt av menneske oppstår ofte i samband med store temperaturendringar når laus og lett nysnø har lagt seg oppå eldre og hardare snø eller skare.
Geometri
Store, velutvikla snøflak er relativt flate og har seks tilnærma identiske armar, slik at snøflak nesten har den same vinkelsymmetrien, eller seks symmetriaksar, som ein sekskant eller eit heksagram. Denne symmetrien oppstår som følgje av den sekskanta krystallstrukturen til vanleg is (òg kjend som is Ih). Den faktiske forma til eit snøflak vert påverka av temperaturen og fuktforholda i lufta det oppstår i. Ein sjeldan gong, i temperatur rundt -2 °C kan ein få danna snøflak med tre symmetriaksar — trekanta snøflak. Snøflak er aldri heilt symmetriske, noko ein som regel lett kan sjå med det blotte auget, men dei vert som regel teikna symmetriske sidan dette rett og slett ser betre ut.
Snøflak har mange forskjellige former, inkludert søyler, nåler, klossar og plater (med eller utan «dendrittar» — «armane» til snøflaka). Dei forskjellige formene oppstår etter kva temperatur og vassinnhald lufta har, i tillegg til enkelte andre faktorar. Isroser med seks armar veks i luft mellom 0 °C og -3 °C. Vassdropar frys til is rundt støvpartiklar. I temperatur mellom -1 °C og -3 °C vil snøflaka danne flak med seks armar eller isroser med seks blad. Ved lågare temperaturar, mellom -5 °C og -10 °C, vil krystalla danne nåler eller hole søyler eller prismer. Ved enno lågare temperaturer frå -10 °C til -22 °C vert det igjen danna isroser og under -22 °C igjen prismer. Om snøflaket byrjar å utvikle seg rundt -5 °C, og så kjem inn i varmare luft, kan det vekse ut isarmar i kvar ende av søyla som opphavleg vart danna.