cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kyzylorda
Kyzylorda (kasakhisk Қызылорда, tidlegare Kyzyl-Orda) er ein by i Kasakhstan og hovudstad i Kyzylorda oblast med om lag 160 000 innbyggjarar.
Kyzylorda vart grunnlagd i 1820 som ei festning for Kokand khanat kalla Ak-Mechet. Yaqub Beg var kommandør ved fortet fram til han vart tatt til fange av russiske troppar under general Vasilij Aleksejevitsj Perovskij i 1853.
Ernest Walton
Ernest Thomas Sinton Walton var ein irsk fysikar.
Kyzylorda
Russarane gav fortet namnet Fort Perovskij. Sidan 1867 vart han byen Perovsk og i 1920 Ak-Mechet igjen.
Ernest Walton
Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1951 saman med John Cockcroft for arbeidet med endringa av atomkjernen gjennom kunstig akselererte atom (òg kalla atomspalting).
Kyzylorda
I 1925 fekk byen namnet Kyzyl-Orda, frå kasakhisk qyzyl («raud») og orda («senter», «hovudstad»)
Potetpannekake
Potetpannekake er potetrettar som vanlegvis blir laga av rivne rå poteter som ein steiker i panne. Potetkaker kan lagast på same vis eller med most kokt potet og eventuelt tilreidd litt annleis, men omgrepa kan brukast om kvarandre. Ulike kulturar har sine eigne namn og tradisjonar rundt slike rettar, som svensk raggmunk, askenasisk latke, sveitsisk Rösti eller irsk boxty.
Vanlege ingrediensar å laga potetpannekaker med egg eller mjøl til å binda røra med; lauk, kvitlauk eller krydder til å gje smak, og ulike andre grønsaker.
Øn kyrkje
Øn kyrkje er ei langkyrkje frå 1958 på Sørbøvåg på nordsida av Åfjorden i Hyllestad kommune i Vestland. Kyrkja er den fjerde kjende i tidlegare Øn sokn, og ho erstatta ei trekyrkje frå 1880 som brann ned etter lynnedslag 4. november 1940.
Felinae
Felinae eller små kattedyr er ein underfamilie i kattefamilien. Gruppa omfattar mindre kattar som er kjenneteikna av evna til å mala, men ikkje brøla, fordi dei har eit mindre tungebein.
Øn kyrkje
Øn kyrkje var soknekyrkje i Øn sokn fram til dei tre sokna i Hyllestad prestegjeld vart slegne saman til eitt sams Hyllestad sokn i 2001.
Felinae
Felinae er den største av dei tre hovudgruppene, som ellers består av store kattedyr (Pantherinae).
Gruppa av mindre kattedyr utvikla seg for om lag 11,5 millionar år sidan, då Felinae og Pantherinae truleg skilde lag. Dei ulike slektene i Felinae skilde lag for mellom 10,67 og 4,23 millionar år sidan.
Slekter og artar
I dag rekner ein desse slektene og artane til Felinae:
Geremi
Geremi Sorele Njitap Fotso er ein kamerunsk fotballspelar som har spela i forsvar for Lárisa i den greske fotballigaen, og for det kamerunske landslaget.
Venezuelabukta
Venezuelabukta (spansk Golfo de Venezuela) er ei bukt i Venezuela med opning nordover til Det karibiske havet. Bukta strekkjer seg 120 kilometer frå nord til sør og ho er 240 km brei på det vidaste målt frå byen Cojúla på grensa mot Colombia i vest til botnen av sidebukta Coro i aust. Lengst nord er Venezuelabukta avgrensa av halvøya Paraguaná i aust og av Guajirahalvøya i vest. I botnen i sør finst eit 54 km langt sund som bind saman Venezuelabukta med Maracaibosjøen.
Venezuelabukta vart første gongen skildra av ein europear i 1499 då Alonso de Ojeda saman med Amerigo Vespucci utforska kysten av Venezuela og Maracaibosjøen.
I dag er bukta ein transportveg for råolje som vert frakta ut frå Maracaibosjøen til oljeraffineri ved Punto Fijo og andre stader.
Rolf Bendiksen
Bendiksen er fødd i Moskenes i Nordland. Han var ordførar i Moskenes kommune frå 1983 til 1987.
Calvià
Calvià er ein kommune på øya Mallorca, like ved forstadane til Palma, hovudstaden i den autonome regionen Balearane i Spania.
Området er eit av dei store turistområda på Mallorca med stader som Magaluf (3865), Santa Ponsa (8188), El Toro (2002), Paguera (3400), Illetas (3286), Portals Nous (2395) og Palma Nova (5975). Det er 14 strender og fire sportshamner. Det tar berre om lag 15 minutt å nå sentrum av Palma. Det er estimert at kring 1,6 millionar turistar vitjar staden kvart år, og Calvià er ein av dei rikaste kommunane i Europa.
I 1960-åra starta Calvià å byggje ut ein komplett infrastruktur for massiv turisme med rask utbygging av hotell. Seinare vart det bygd ut fire profesjonelle golfbanar (Club de Golf Poniente, Golf Sta Ponça I, Golf Sta Ponça II, Golf Sta Ponça III og Golf Bendinat), vassparkar, den moderne promenaden Paseig Calvià og Gran Casino Mallorca i Sol de Mallorca, om lag 10 minuttar frå Magaluf. Sjakkolympiaden i 2004 vart halde i Calvià.
Daniel Kvammen
Daniel Kvammen er ein norsk låtskrivar og musikar (vokal og gitar) frå Geilo i Hallingdal. Han skreiv sine fyrste låtar medan han jobba som skiheiskontrollør på skiheisanlegget på Geilo.
Vårflaumen
Vårflaumen er ein springar på nedstilt bass, mykje nytta i Valdres og Hallingdal. Slåtten er og kjend i Sogn og Hardanger. Namnet Vårflaumen er mest nytta i Valdres. Nemninga skriv seg truleg frå opningsveket, tre ristetak på midtstrengene, som kan minne noko om duren av ein foss i vårløysinga. Vårflaumen spel og dansarlag har teke namn etter denne springaren.
Daniel Kvammen
Daniel Kvammen debuterte som soloartist i 2015 med vise-/country-albumet Fremad i alle retninga på Jansen Plateproduksjon. Albumet vart produsert av Even Ormestad frå bandet Jaga Jazzist og under innspillinga bidrog musikarar som Martin Horntveth og David Wallumrød. Albumet fekk positive omtalar. Aftenposten kalla Kvammen for ein «ferdigstøpt debutant» og lovpriste mangfaldet av stilane på plata. I perioden etter lanseringa vart Daniel Kvammen invitert til fleire sendingar på NRK P3, mellom anna Christine på P3 som intervjuar aktuelle personar i musikkverda. Der fekk han òg laga cover av Astrid S sin slager «2 AM».
Han har òg blitt tildelt Dialektprisen i 2015 av Norsk Målungdom som meinte han er ein framifrå representant for dialektene frå Hallingdalen. Sommaren 2016 arrangerte han Daniel Kvammens Expresstour i samarbeid med busselskapet Nettbuss der han heldt små gratiskonsertar på busshaldeplassar.
Vårflaumen
Variantgruppa
Slåtten har fått katalognr 493 i Hardingfeleverket, og gruppa har seks variantar i nedskrift. To av desse er etter spelemenn frå Valdres. Av dei fire øvrige er to å rekne som valdrestradisjon med rimeleg visse. Dei to Hordalandsvariantane, b og c, er knappare i forma enn dei andre. Dei mest utbygde formene, d, e og f, er mest nytta i dag. Forma frå Vang er noko mindre enn dei andre valdresvariantane.
Norsk fotball 1948
Finale
9. juli: -  2-1
17. oktober: –  1-0
Valøy kyrkje
Valøy kyrkje, tidlegare Valøy kapell, er ei langkyrkje frå 1972 i Nærøysund kommune i Trøndelag fylke.
Bygget er i tre og har sitjeplassar til 150 personar.
Berit Woie Berg
Berit Woie Berg var i perioden 2003-2007 ordførar i Steigen, Nordland for partiet Venstre.
Føniksordenen
Føniksordenen (engelsk Order of the Phoenix) er ein fiktiv organisasjon i bokserien Harry Potter av J.K. Rowling. Organisasjonen blei skipa av Albus Humlesnurr for å nedkjempa Voldemort og dødsetarane. Boka Harry Potter og Føniksordenen har namnet sitt etter organisasjonen.
Organisasjonen blei til under dei fyrste herjingane til Voldemort, før han sporlaust forsvann etter å ikkje ha klart å drepa Harry Potter, som då var éitt år. Då han stod opp frå ein tilstand nærmast lik død mot slutten av den fjerde boka, Harry Potter og ildbegeret, blei organisasjonen gjenoppretta. Dette skjedde på berre rett under timen etter at det hadde skjedd, då Harry Potter sjølv overlevde, og kunne fortelja Dumbledore om kva som hadde skjedd. Trolldomssamfunnet trudde ikkje det kunne vera sant då Potter fortalde historia, noko som tvinga organisasjonen til å arbeida skjult for Magidepartementet heilt fram til slutten av bok fem, då ein stor kamp med Voldemort, dødsetarane og Føniksordenen i sjølve departementet fekk dei til å innsjå at dei tok feil.
Jakob Potter
Jakob Potter (engelsk James Potter, 1958-1981) var faren til Harry Potter i serien Harry Potter. Han var gift med Lilly Potter. Jakob var ein dyktig trollmann, og eit respektert medlem av Føniksordenen. Dei beste venene hans var Sirius Svaart, Remus Lupus og Petter Pittelpytt, medan han var uven med Severus Slur, som han ofte dreiv gjøn med i ungdommen. I 1981 vart han og Lilly drepne av Fyrst Voldemort i eit forsøk på å ta livet av den då eitt år gamle sonen Harry.
Lilly Potter
Lilly Potter (født Lilly Eving, engelsk: Lily Potter/Lily Evans) var mora til Harry Potter i bøkene om Harry Potter. Ho var gift med Jakob Potter. I boka levde Lilly Potter frå 1960 til 1981.
Foreldra til Lilly var gompar (ikkje-magikarar). Lilly var ein flink student ved Galtvort, og særleg Eliksir-læraren Professor Snilehorn var særs nøgd med henne. Ved Galtvort trefte ho Jakob, som ho seinare gifta seg med. Ho vart drepen av Fyrst Voldemort i eit forsøk på å ta livet av sonen Harry. Ved å ofra sitt eige liv for å berga Harry, gav ho han eit vern mot Voldemort, slik at han ikkje kunne skada Harry. Etter at Lilly døydde, vart Harry levert til systera hennar, Petunia.
Remus Lupus
Remus Johannes Lupus (engelsk Remus Lupin, 10. mars 1960-2. mai 1998), også kjent som Luna, er ein karakter i Harry Potter-serien. I filmane blir Lupin spelt av David Thewlis.
Lupus blir fyrst introdusert i Harry Potter og fangen fra Azkaban, som Harry sin nye lærar i forsvar mot svartekunster-faget på Galtvort. Han er halvblods, og seinare varulv. Når han kom til Galtvort blei han plassert i huset Griffing, saman med Jakob Potter, Sirius Svaart og Peter Pittelpytt, som blei hans beste vener på Galtvort. Mens han var her, var han ein av Marauders, som var desse fire venene. Dei laga urkruttkartet og blei saman animagusar (utanom Remus, sidan han allereie var varulv, men venene ville bli dyr så dei kunne vere med han når han var forvandla). Etter Galtvort blei Lupus med i Føniksorderen, ettersom det ikkje vart særleg enkelt å skaffe seg ein jobb når ein er ein varulv. Han mista alle sine vennskap under Den Fyrste Trollmanskrigen. Seinare gjenoppretta han venskapet sitt med Sirius Svaart. Remus hambuse er fullmåne, og kva type stav han har er ukjend.
Remus voks opp hos Herr og Fru Lupus, men det er ikkje mykje kjend om hans barndom som menneske. På 1960-talet klarte Herr Lupus å få irritert varulven Fenris Vargar på seg, som gjorde at han kom etter Remus. Foreldra var fortvila over skjebnen til sonen, men ettersom det ikkje er noko å gjere med varulvforbanninga, kunne dei ikkje forsvara han. Foreldra var usikre på å sende Remus til Galtvort grunna tryggleiken til andre elevar, men Albus Humlesnurr ville med eit par vilkår la Remus med glede komme og studere magi på Galtvort. Han måtte gøyme at han var varulv, og kvar fullmåne måtte han seie han blei sjuk eller måtte vitje si sjuke mor. I røynda gjekk han i dekning for at ingen skulle bli bitt av han når han var i ulveham. Kvar fullmåne fylgde Madam Pomfritt Remus til prylepila (som blei plante det året han kom til Galtvort på grunn av han ), så han kunne følgje tunnelen til hylehuset og at han gøymte seg der. Det vart kalla hylehuset fordi folk høyrte hyl frå huset. Dei trudde det var vonde ånder, men kom frå varulven Remus. Men oppveksten til Remus var ikkje enkel. Sidan han ikkje fann nokon menneske å angripe eller gå laus på, byrja han å klore og bite seg sjølv. Som varulv gløymte han kven han var. Når venene til Remus fann ut at han var varulv, blei dei ikkje sinte eller redde, men bestemte seg altså for å bli animagusar så dei kunne vere med han og halde han i sjakk.
Dei utforska Galtvort- og Galtvang- området meir enn nokon sannsynlegvis nokon gong har gjort. Men Remus fortalde ikkje Humlesnurr om at venene trente seg opp til animagusar, og at han utnytta Humlesnurr sitt tolmod og forståing, til å la han få gå på Galtvort. Seinare hadde Lupus alltid skuldkjensle for dette. Som vaksen blir Lupus professor ved Galtvort.
Harry møter for fyrste gong Professor Lupus på Galtvortekspressen når han må dele kupé med han, Ronny og Hermine. Ettersom Harry trur at Lupus søv, snakkar dei om Sirius Svaart som dei trur er etter Harry. Då kjem ein desperant inn på toget og overfell Harry. Professor Lupus hjelper Harry å jage vekk desperanten, men det reddar han ikkje frå dei skrekkelege tinga desperantar gjer mot kvar ein som kjem for nær.
Etter Remus opptreden i Harry Potter og fangen fra Azkaban, får ikkje lesaren møte Remus igjen før Harry Potter og Føniksorderen, der han er ein av dei frivillige som er med for å hente Harry i Hekkveien 4. Han er ein del av Føniksordenen som kjempar mot Voldemort og oppheld seg ein del på Grimoldsplass 12 som er Føniksordenen sin opphaldsplass.
I slutten av Harry Potter og Halvblodsprinsen er Remus Lupus med og kjempar mot dødsetarane som hadde snike seg inn på Galtvort. Lupus vert vitne til at Severus Slur drep Albus Humlesnurr. Nymphadora Dult er også med, og i sjukestova på Galtvort blir det snakk om eit forhold mellom dei to. Remus klarar heller ikkje tru at Severus Slur kan ha drepe Humlesnurr, sidan Humlesnurr stoler på Slur.
I den siste Harry Potter-boka har Remus gifta seg med Nymphadora Dult. Dette skjedde i juli 1997, altså i sommarferien før Harry Potter skulle ha starta sitt sjuande år på Galtvort. Seinare møter Remus Harry Potter, Ronny Wiltersen og Hermine Grang på Grimoldsplass 12 når dei er på jakt etter ein malacrux. Remus fortel at Nymphadora er med barn og alle tre viser stor interesse og gratulerer han. Men Remus forklarer at han er usikker på om at han skulle gjort henne gravid, for han klarer ikkje tanken på om barnet skulle bli født som varulv.
Remus Lupus kjemper i Slaget ved Galtvort og blir drepen av Antonin Dolohov. Hans kone bli også drepen, men Harry Potter er Teddys gudfar og då den einaste 'familien' han har igjen. Som Harry får ikkje Teddy vokst opp med foreldrene sine.
Sirius Svaart
Sirius Svaart (på engelsk Sirius Black, ofte kalla Padfoot) er ein fiktiv karakter i bokserien Harry Potter av J.K. Rowling, der han er ein trollmann. I filmane er det Gary Oldman som speler Black som vaksen, og James Walters som speler Black i tenåra.
881 Athene
881 Athene er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. juli 1917 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Føniksordenen
Sirius Svaart
I den femte boka, Harry Potter og Føniksordenen, blir Svaart treft av ein trylleformel som Bellatrix DeMons sender i han(Avada Kedavra, mordformelen), i den siste og avgjerande kampen i boka. Svaart døyr av dette, og det blir stor sorg i Føniksordenen; spesielt for Harry Potter.
Familie
Finius Persillius Svaart :            Herr og Fru Svaart ____|_______________________             |                            |   Herr Svaart + Fru Svaart     Herr Svaart + Fru Svaart ______|_________                 _|_______________________________________       |                |                |                  |                      |  Sirius Svaart   Regulus Svaart    Bellatrix + Rodolfus  Narsissa + Lucius   Andromeda + Petter Svaart    DeMons     Svaart | Malfang     Svaart | Dult |                   |                                                           Draco Malfang         Nymfadora Dult
Kasper Dilligant
Kasper Dilligant er ein figur i den litterære verda som av den britiske forfattaren J.K. Rowling har skapt om Harry Potter og skolegangen på Galtvort. Han var medlem av den opphavlege føniksordenen. Truleg vart han drepen av dødsetarane, men vart aldri funnen.
Andre
Elfias «Stinkern» Dogger (engelsk Elphias Doge, fødd ca. 1881) var klassekamerat av Albus Humlesnurr, og byrja på Galtvort same dag som han. Tilnamnet «Stinkern» har vorte kjent via Rita Slita.I filmane blir Dogger spelt av Peter Cartwright og David Ryall.
Nymfadora Dult
Nymfadora Dult (1973- 2.mai 1998) (på originalspråket engelsk: Nymphadora Tonks) er ein svartspanar som jobbar for Magidepartementet og er med i Føniksordenen. Ho er ein metamorf-magus, som er ein fordel når ein er svartspanar. Ho likar ikkje å bli kalla Nymphadora, men føretrekkjer Dult. Hårfargen til Dult kan variere, men er ofte tyggegummi-rosa. Ho er halvblods. Nymfadora Dult gjekk på Galtvort høyere skole for hekseri og trolldom og var plassert i Håsblås. Ho beskreiv seg sjølv som useriøs og rampete då ho forklarte kvifor ho trur ho ikkje blei prefekt i 5.klasse på Galtvort. Nymfadora er dotter av Ted og Andromeda Dult. Andromeda Dults søster er Bellatrix DeMons, som før båe søstrene heitte Svaart til etternamn. Då Andromeda gifta seg med Ted Dult som ikkje var fullblods, blei ho utestengt frå familien og biletet av henne på Svaarts familietre vart brent vekk. Nymphadoras besteforeldre er Cygnus Svaart og Druella Rosier.
I 1998 får Dult ein son med Remus Lupus som dei kallar Teddy, etter bestefaren. Han er også metamorf-magus. Men Nymphadora døyr i slaget ved Galtvort med Remus. Ho blir drepen av Bellatrix DeMons.
Familietre
Finius Persillius Svaart :            Herr og Fru Svaart ____|_______________________             |                            |   Herr Svaart + Fru Svaart     Herr Svaart + Fru Svaart ______|_________                 _|_______________________________________       |                |                |                  |                      |  Sirius Svaart   Regulus Svaart    Bellatrix + Rodolfus  Narsissa + Lucius   Andromeda + Petter Svaart    DeMons     Svaart | Malfang     Svaart | Dult |                   |                                                           Draco Malfang         Nymfadora Dult
I filmane blir Nymphadora Dult spelt av Natalia Tena.
Lingvistisk produktivitet
Produktivitet er ein eigenskap ved språklege ovringar, og fortel om dei kan opptre i nye samanhengar. Med språklege ovringar meiner vi mellom anna morfem, bøyingsmønster, ord og grammatiske konstruksjonar. Det finst ulike gradar av produktivitet.
Døme frå morfologien
Ein gong på 1900-talet, truleg i siste helvta, lånte vi verbet digge 'like, nye' frå verbet dig 'setje pris på, like' i nordamerikansk engelsk slang – truleg gjennom svensk, skriv Nynorskordboka. Det heiter til dømes å digge rock. Då digge blei lånt, laut det bøyast i samsvar med eitt eller anna norsk bøyingsmønster. Her er dei tre mest sannsynlege mønstera det kunne følgje, oppgjevne med infinitiv, presens, preteritum og perfektum partisipp:
Som kjent følgjer digge bøyingsmønster A, og dette er ein indikasjon på at dette mønsteret er meir produktivt enn dei to andre bøyingsmønstera. Her er tre vanlege indikasjonar på produktivitet for bøyingsklassar:
Eit døme på indikasjon 2 har vi ved verbet drøfte. Nynorskordboka oppgjev at dette verbet kan bøyast i samsvar med både bøyingsmønster A og bøyingsmønster B:
I Norsk Ordbog oppgjev Ivar Aasen berre bøyingsmønster B for dryfta, og dette er den eldste bøyinga av dette verbet. Fleire verb som opphavleg blei bøygde etter bøyingsklasse B, har gått over i til bøyingsklasse A i mange dialektar, og dette er ein indikasjon på at bøyingsmønster A er meir produktivt enn bøyingsmønster B.
Barakaldo
Barakaldo er ein industriby i Baskarland i Spania. Han ligg i provinsen Bizkaia på venstrebreidda av Bilbao-estuaret. Barakaldo er ein del av storbyområdet til Bilbao og har opp under 100 000 innbyggjarar.
Historie
Mot slutten av 1800-talet flytta menge arbeidarar til byen for å arbeide på jernverka og dynamittfabrikken, samstundes som Bilbao voks.
I nyare tid var Barakaldo seinare endepunkt for ein gruvejernbane og gruvedrift etter jern var ei stor næring i regionen på delar av 1800-talet og 1900-talet. Stålindustrien, ført an av Altos Hornos de Vizcaya, var særs viktig på 1900-talet, fram til den industrielle nedgangstida råka regionen hardt økonomisk i 1980-åra. Barakaldo har lukka den siste fabrikken sin og ser seg no om etter måtar å kome ut av nedgangstida på. Tidlegare industriområde vert ombygd til bustadområde, parkar og kjøpesenter. Eit stort ustillingssenter (BEC, Bilbao Exhibition Centre) vart nyleg bygd i utkanten av byen.
Kjelder
''
Roxette
Roxette er ei svensk popgruppe som består av Per Gessle og Marie Fredrikson. Gruppa vart starta i 1986 og var mest populære i tida 1989-1992, og er framleis aktive. Roxette har selt meir enn 75 millionar plater over heile verda. Dei har hatt fleire hittsongar, og fire av dei, «The Look», «It Must Have Been Love», «Listen to Your Heart» og «Joyride», nådde førsteplassen på den amerikanske Billboard-lista.
1797
1797 (romartal MDCCXCVII) var eit vanleg år (utan skotdag) som byrja på ein sundag. Den franske revolusjonen og revolusjonskrigane prega dette året.
Døde
1751 – 1800
RS «Langesund»
RS 2 «Langesund» var den første redningsskøyta som vart sett i drift av Redningsselskapet. Ho vart tinga av Langesund Kreds til Skibbrudnes Redning hjå Thor Jensen ved Porsgrund Baadbyggeri. Utgangspunktet for bygginga var Colin Archer sine losskøyteteikningar. «Langesund» vart bygd noko lenger. Ho var rigga med ei mast, slik det var vanleg på losskøytene. Ho vart sjøsett 31. januar 1893. Kretsen stod for ein del av finansieringa. Resten bidrog Redningsselsapet med. Skøyta var stasjonert i Langesund.
I 1913 vart ho seld til Norges Sjøkartverk for 2500 kr. Ho var i privat eige 1937 - 45. Då vart ho forlengd og ombygd til fiskefartøy. Ho fekk innsett motor. Namnet vart endra til MS «Flinken». Frå 1975 til 1989 låg ho i opplag utan vedlikehald. Eit privat partsreiarlag overtok skøyta. Ho vart gjenoppbygd ved Djupevåg Båtbyggeri i Hardanger.
I 2008 overtok eit nytt sameige der Bamble kommune og lokale verksemder er dei største eigarane. Eit av dei viktigaste føremåla deira er at skøyta skal "Være til bruk for eierne i undervisningsøyemed for å øke kunnskapen om kystkultur, båtbyggertradisjoner og sjømannskap". Langesundsfjorden Kystlag har ansvar for drift og vedlikehald.
Mannskapet på «Langesund» fekk Emile Robins belønning for sesongen 1904-1905, og for 1916.
Lauskarlåtten
Lauskarlåtten, òg kjend under namnet Danse lauskar og gå fri, er ein springar på nedstilt bass, mykje nytta i Hallingdal og Valdres. I Valdres finst slåtten i tradisjon etter Bendik i Nøen, medan kjelda i Hallingdal er Ola Dekko. Her heiter slåtten ofte Vesle-Dekken, etter son av Ola Dekko, Ola Dekko den yngre.
Slåtten er òg funnen i Vik i Sogn, der han heiter Semjarslåtten eller Hatletusken.
Stev
Det mest kjende stevet til slåtten slik han er spela i Hallingdal og Valdres går slik:
I Sogn finst stevet i denne forma:
Variantgruppa
Slåtten har variantnummer 492, band VI i Hardingfeleverket. To former er frå Hallingdal, to frå Vik i Sogn og to frå Valdres. Attåt desse finst det dokumentert ei form frå Flå ved Truls Ørpen. Ulrik Jensestogun spela og ei form på vanleg oppstilt bass som ikkje er teken med her. Denne forma er seinare spela inn av Håkon Asheim og teken opp att i seinare år av yngre spelemenn i Valdres.
Fylkesveg
I Noreg er ein fylkesveg er ein bilveg i fylkeskommunal eige som vert vedlikehalden av fylkeskommunen.
Fylkesvegane vert nummererte innan kvart fylke. Det medfører at fleire fylkesvegar kan ha same nummer - ein for kvart fylke. Oslo og Moskenes kommunar har ingen fylkesvegar. I Trondheim var fylkesvegane som eit forsøk nedklassifisert til kommunale vegar og vart drivne av Trondheim Bydrift frå 2004 til 2007. Frå 1. januar 2008 har desse vegane igjen status som fylkesvegar.
Edward Mills Purcell
Han var professor ved Harvard University frå 1945 til 1980.
Fylkesveg
Ordninga med riks-, fylkes- og bygdevegar (seinare kommunale vegar) vart innført i 1931. Frå 1912 hadde vegane vore inndelde i hovudvegar og bygdevegar.
==Delen fylkesvegar med fast dekkje == • Akershus: 90 %
• Aust-Agder: 84 %
• Buskerud: 98 %
• Finnmark: 100 %
• Hordaland: 100 %
• Møre og Romsdal: 80 %
• Nordland: 72 %
• Nord-Trøndelag: 44 %
• Oppland: 80 %
• Oslo: Ingen fylkesvegar
• Rogaland: 97 %
• Sogn og Fjordane: 100 %
• Sør-Trøndelag: 62 %
• Troms: 78 %
• Vest-Agder: 64 %
• Vestfold: 100 %
• Østfold: 76 %
Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Fylkesvei» henta frå Wikipedia på bokmål 6. september 2008.
Talet 28
Talet tjueåtte (28) er eit samansett tal: 28 = 2·2·7. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 27 og før talet 29.
Ordenstalet som svarar til talet tjueåtte er tjueåttande (28.).
Tjueåtte er det nest minste perfekte talet: 28 = 1 + 2 + 4 + 7 + 14.
Grignardreaksjon
Grignardreaksjonar er ei form for syre-basereaksjon. Ei kjemisk gruppe, R, er kopla til MgX, der X er eit halogen, slik: R:MgX, og vert kalla for Grignardsreagens. Grignardreagens er veldig sterke basar, noko som kan bli sett frå at R-gruppa har ei negativ ladning, δ-, og magnesiumhalidgruppa er lada positivt, δ+. Grignardreagenset vil av di reagere som om det hadde inneheldt eit karbanion. Reaksjonar med Grignardreagens må difor skje i heilt tørre forhald, utan sure protonar, ellers vil det destruere seg sjølv:
Grignardreagens kan bli nytta til å syntetisere alkoholar frå estere, ved at det angrip det δ-positive karbonet i esteren og på ein slik måte dannar ein ny karbon-karbon-binding. Å danne ein alkohol frå ein ester skjer i to trinn. Det første trinnet er at O-R-gruppen blir slått av og det andre trinnet at π-bindingen mellom karbonet og oksygenet vert broten ved at eit nytt Grignardreagens festar seg til det δ-positive karbonet. Grignardreagenser kan av di bli brukt til å danne primære alkoholar fra epoksider og formaldehyd, sekundære alkoholar for alle høgare ordens aldehyd, og tertiære alkoholar frå keton, dette er berre nokre av bruksområda for Grignardreagenser. Ein generell reaksjonsmekanisme for ein Grignardreaksjon kan sjå slik ut (figur nummer to):
Grignardreaksjonen vart oppdaga av den franske kjemikaren og Nobelprisvinnaren François Auguste Victor Grignard (6. mai 1871–13. desember 1935), og har fått namn etter han.
721
721 (romartal DCCXXI) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.
Arasvika
Arasvika eller Arasvik (uttale ["ɑɾɑsˌʋi:cça] (nom./akk.), ["ɑɾɑsˌʋi:cçen] (dat.)), òg skrive Aresvik (det siste særleg som slektsnamn), er ein gamal gard på sørsida av Ertvågsøya. Det eldste kjende namnet på garden er Oraldsvik, eit namn som kjem fram av eit gamalt diplom frå 1342. Det er og ei lita bygd og ein ferjestad ved Arasvikfjorden, i Aure kommune i Møre og Romsdal.
Frå Arasvika går det ferje over til Hennset i Heim kommune kommune. Ferjestrekningen er del av riksveg 682.
882 Swetlana
882 Swetlana er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. august 1917 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
722
722 (romartal DCCXXII)
Avilés
Avilés er den tredje mest viktige byen i Asturias i Spania. Det er òg ein kommune og ein av dei minste i fyrstedømet Asturias i utstrekking. Frå nrod til sør er han 7,5 km lang og frå aust til vest 6,25 km brei med eit totalt areal på 25,34 km². Sjølve byen dekkjer det flate området i kommunen ned mot havet, omgjeve av små åsar, som alle er mindre enn 140 meter over havet. Han ligg ved estuaret Avilés på kysten vest for Peñas-neset og er in viktig nasjonal hamne- og industriby. Han ligg nær populære strender som Salinas.
Klima
Området har eit atlantisk maritimt klima med varme somrar og både overskya og solrike dagar. Vinteren har moderate temperaturar, ein del regn og vind. Stundom vert temperaturen så låg at det fell snø. Om sommaren kjem temperaturen sjeldan over 30 °C.
Historie
Eit par førhistoriske ruinar viser at det har budd folk her lenge. Staden har vore nemnt i skriftlege kjelder sidan 905. Namnet Avilés trur ein kjem frå ein lokal romersk landeigar, Abilius.
Staden vart først nemnd i 905 då den asturiske kongen Alfonso III bygde to kyrkjer her. I mellomalderen vart byen ein viktig hamneby i Biscayabukta og dreiv hovudsakleg handel med franske hamnebyar. Den viktigaste eksportvaren var salt. På dette tida hadde byen to kjernar, fiskemarknaden Sabugo og det aristokratiske senteret La Villa, som låg på kvar si side av ei lita bukt. La Villa var omgjeve av kraftige murar. I 1479 gav dei katolske kongane byen status som fri marknad kvar måndag gjennom heile året. Denne marknaden finst framleis. At byen har vore ein viktig hamneby i lang tid syner seg att i skipsbygginga med tre hogge får nærliggande skogar, og ved dei lokale sjømennene som deltok då Kongedømet Castilla erobra Sevilla. Dette er minna i byvåpenet til Avilés.
Byen er fødestaden til Pedro Menéndez de Avilés, ein soldat i armeen til Felipe II, som utforska Florida på 1500-talet og i 1565 grunnla den første europeiske byen i det som i dag er USA, San Augustíne (i dag St. Augustine i Florida). Han er òg fødestaden til Juan Carreño Miranda, hoffmålaren til kong Carlos II.
Estuaret, som hadde vore lukka for skipsfart sidan tidleg moderne tid, vart delvis drenert på 1800-talet. Bukta mellom dei to opphavlege bykjernene, Sabugo og La Villa, vart då slått saman og byen byrja å vekse utanfor bymurane, som vart øydelagde i 1818. På 1900-talet var det store folkevekst då fleire store fabrikkar starta opp i byen.
Finnmarken
Finnmarken kan ha fleire tydingar:
«Finnmarken» er òg namnet på fleire skip:
Norsk fotball 1947
Resultat frå norsk fotball i 1947.
723
723 (romartal DCCXXIII)
Erik Solheim (1947-)
Erik Solheim er ein norsk lektor, forfattar og tidlegare leiar i Norges Naturvernforbund. Han er frå Førde.
Solheim var leiar av Norges Naturvernforbunds avdeling Sogn og Fjordane i periodane 1980–1987 og 1993–1997. Han var leiar i Norges Naturvernforbund i periodane 1987–1989 og 1998–2005. Solheim vart æresmedlem av Norges Naturvernforbund i 2007.
Vemundvik kyrkje
Vemundvik kyrkje er ei langkyrkje frå 1875 i Namsos kommune i Trøndelag fylke. Kyrkja ligg i Vemundvik, om lag ti kilometers køyring nordom Namsos by.
Byggverket er i tre og har 300 plassar.
Inverness
Inverness er administrasjonsbyen i regionen Highland i Skottland, òg kalla hovudstaden i Dei skotske høglanda. Han har kring 55 000 innbyggjarar.
Historie
Inverness er og ein av dei byane som kan vise til ei historie som strekkjer seg tilbake til vikingtida.
I nærleiken av Inverness finn ein Culloden Moor, som er den siste slagmarka i skotsk historie, der Bonnie Prince Charlie kjempa i slaget ved Culloden for kongemakta i Skottland, den 16. april 1746.
Kvart år blir det arrangert høglandsleikar i Inverness, som har tradisjonar fleire hundre år tilbake; dei tidlegaste publikasjonane som er funne, stammar frå 1600-talet. Segner fortel om leikar som vart arrangert på breidda av elva Ness, som skil byen i to, og kjem frå Loch Ness.
Det er og ei bru som knyter saman byen, og i eldre tider var denne laga av tre. I dag står det ein steinbru, og historia fortel at for fleire hundreår sidan vart brua jamleg øydelagt av ein klan som pressa byen for løysepengar for å la dei byggje ho opp att.
Ved museet i Inverness kan ein sjå mange av gjenstandane som vart nytta under slaget på Culloden Moor. Ein finn og bilete, og eit hårlokk som skal stamme frå Prince Charles Edward Stuart, òg kjent som Bonnie Prince Charlie.
Føre borga finn ein og ein statue av Flora McDonald som hjelpte Bonnie Prince Charlie å flykte frå Skottland.
I byen Inverness kan ein òg finne eit særs gammalt kjøpesenter, Victorian Market, som er bygd på 1600-talet, og som vart øydelagt av brann i midten av 1800, og bygt opp att 10 år seinare.
Transport
Caledoniakanalen som knyter saman aust- og vestkysten av Skottland går ut i Moray Firth ved Inverness. Det er togsamband nord, aust og sørover frå byen. Inverness lufthamn har regelmessige samband med fleire stader i Storbritannia.
Sport
Inverness er heimstaden for fotballklubbane Inverness Caledonian Thistle og Clachnacuddin.
Aursundet
Aursundet er eit om lag 13 kilometer langt sund mellom Ertvågsøya og fastlandet i Aure kommune på Nordmøre. Tettstaden Aure ligg ved Aursundet. Det er vegsamband over Aursundet via Aursundbrua, Smalsundbrua og Mjosundbrua.
Abbadidane
Abbadidane var eit arabisk dynasti som herska i Sevilla frå 1023 til 1091. Abbadidane vart grunnlagd då den siste kadien i Sevilla, Abu al-Kasim Muhammad ibn Abbad, erklærte Sevilla uavhengig frå det omajjaddiske kalifatet i Cordoba. Kalifatet vart styrta i 1031. Då sonesonen til Abbad, Muhammad ibn Abbad al-Mutamid var truga av den kristne kongen Alfonso VI av Castilla måtte han ha hjelp frå almoraviden Yusuf ibn Tashfin, fyrsten av Marokko. Yusuf sigra over Alfonso, men vende seg deretter mot el-Mutamid sjølv og erobra Sevilla i 1091 og enda med det abbadid-dynastiet sitt velde.
Ohma Electra
Ohma Electra er eit vekselstraumslokomotiv som står på campus Gløshaugen ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet i Trondheim. Lokomotivet tilhøyrer Sanctus Omega Broderskab.
Originalt vart lokomotivet kalla nummer 3, og var eit av dei tre fyrste lokomotiva i drift på Thamshavnbanen i 1908. Lokomotivet vert rekna som eit av verdas første, vellukka vekselstrausslokomotiv. Lokomotivet er 7,67 meter langt. Det kom til Gløshaugen 15. september 1972, og står på ein 20 meter lang skinnegang. Lokomotivet kan framleis køyre.
Ohma Electra er i dag, i lag med systerlokomotivet nr 2, verdas eldste vekselstraumslokomotiv i bruk.
Mjøsa målungdom
Mjøsa Målungdom er eit lokallag i Norsk Målungdom. Laget blei skipa i 2012, og heitte fram til mars 2015 Skibladner Målungdom. Mjøsa Målungdom er sentrert i Hamar. Yngve Farestveit Erstad er leiar (2015).
Fengsel
Fengsel er ei straff der fråteken fridom er det sentrale elementet. Ordet blir òg brukt om lokala eller bygningen der fangane, enten dei er arresterte eller dømde, blir heldt innelåst. Dom på fengselsstraff kan vere fengsel på vilkår, som vil seie at fengselsstraffa ikkje vert gjennomført dersom den straffedømde ikkje bryt straffelova eller særskilde fastsette vilkår i ei fastsett prøvetid, eller fengsel utan vilkår, som vil seie at fengselsstraffa vert sett i verk så snart råd er. Dommen kan òg gå ut på ein kombinasjon av dei to formene. I Noreg er reglane om dette gjeve i § 34 i straffelova frå 2005, der fengsel på vilkår vert kalla «Fullbyrdingsutsettelse (betinget fengsel)».
Frits Zernike
Frederik (Frits) Zernike var ein nederlandsk fysikar.
Johannes Pedersen Aga
Johannes Pedersen Aga var ein framståande tidleg stortingsmann, forutan gardbrukar, lensmann og forlikskommisær frå Aga i Ullensvang. Aga har namnet sitt frå ein gamal gard i Ullensvang herad i Hordaland som har vore busett sidan steinalderen. Det gamle klyngetunet på Aga har vorte teke vare på, og er i dag eit friluftsmuseum som vert kalla Agatunet.
Frits Zernike
Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1953 for utviklinga og oppdaginga av fasekontrast, ein optisk teknikk som gjer det mogeleg å studere særs fine strukturar i levande celler gjennom mikroskop. Zernike gjorde oppdaginga i 1930, men først i 1941 vart fasekontrastmikroskopet sett i produksjon i Tyskland. Teknikken har hatt og har framleis stor tyding innan medisinsk forsking, og vert òg nytta mellom anna til rutineundersøkingar av bakteriar, protozoar og vev.
Johannes Pedersen Aga
Aga vart vald til Stortinget i 1818 og 1824, og var med i deputasjonen til kroninga av kong Karl Johan i Stockholm. I 1822 fekk han medaljen for borgardåd. Han var kjend for den vide krinsen han hadde av kjenningar og for eit sterkt, men sindig engasjement. Aga var svært respektert både i politiske kretsar og lokalt. Spesielle hjartesaker var folkeopplysing og betring av landbruksteknikkar.
I 1792 planta Johannes Aga de to fyrste gravensteinsaplane i Hardanger, som seinare vart opphav til fleire tusen nye tre. Trea vart handla inn frå Hamburg og kjøpmann Bøschen i Bergen. Aga si satsing på eple vert rekna som starten på moderne fruktdyrking i området. Aga fekk òg tak i artar heilt frå Frankrike.
"Den sidste af de 2 Gravenstensapler, som far i 1792 plantede inde i Nyegaren, blæste ned i en Storm i November, efter at den også i Høst havde baaret Frugt. Disse 2 Gravenstensapler var de første som kom til Norge, ialfald til Bergens Stift, og blev av Far gjennom en Kjøbmand Bøschen i Bergen anskaffede fra Hamburg. Disse Trær og deres mange tusinde Afkom haver skaffet Bygderne vakre Indtægter." Son til Aga, Johannes Johannesson Aga i 1890.
Aga var far til Johannes Johannesen Aga og Lars Johannesen Aga.
Västra Götalands län
Västra Götalands län er eit len i Sverige, skipa den 1. januar 1998 av tidlegare Älvsborgs län, Göteborgs och Bohus län og Skaraborgs län. Lenet grensar til Värmlands län, Örebro län, Östergötlands län, Jönköpings län og Hallands län. I tillegg grensar det til Østfold fylke i Noreg. Residensstaden er Göteborg. Lenet vert utgjort av 49 kommunar og har om lag 1,5 millionar innbyggjarar, noko som er kring 17 prosent av det samla folketalet i Sverige.
Inndeling
Västra Götalands län vert delt inn i ulike område for ulike føremål. Kommunane er gruppert i hovugruppene nedanfor
Bulldogg
Bulldogg (frå eng. bulldog, 'oksehund') er ei gruppe hunderasar med opphav i hundar brukte til oksekampar i England. Dei er kjenneteikna av breitt hovud, flattrykt snute og underbitt. Den noverande engelske bulldoggen, som er rekna som eit engelsk nasjonalsymbol, har særs stort hovud og korte bein. Andre typar har mindre overdrivne kroppsdelar.
Opphav
Frå mellomalderen til midten av 1800-talet var kamp mellom okse og hund utbreidd som underhaldning. Oksehundane ein brukte til desse var lettbeinte, kraftige og kamplystne. Dei kan ha stamma frå doggar innførte av ulike folkeslag som spreidde seg gjennom Europa. Ei romersk skildring omtalar britiske kamphundar som «breimunna», noko også bulldoggar er.
Västra Götalands län
Fyrbodal
Bengtsfors kommun, Dals-Ed kommun, Färgelanda kommun, Lysekil kommun, Mellerud kommun, Munkedal kommun, Orust kommun, Sotenäs kommun, Strömstads kommun, Tanum kommun, Trollhättan kommun, Uddevalla kommun, Vänersborg kommun og Åmål kommun.
Bulldogg
Moderne bulldoggar
Grusame dyresportar som oksekampar blei forbodne i England og Wales i 1835, og ein trengde ikkje lenger oksehundane. Fleire typar døydde ut. Bulldoggar overlevde likevel i USA, der dei blei brukte som gardshundar, og i England, der dei blei avla fram til godslege, stuttvaksne familiehundar. Andre avleidde rasar, som ikkje blir rekna som bulldoggar, er boxer, bullterrier, pitbullterrier og fleire andre.
Mjosundet
Mjosundet er eit sund mellom Rottøya og Ertvågsøya i Aure kommune i Møre og Romsdal.
Bulldogg
Moderne bulldoggar
I nyare tid er det også blitt avla fram minatyrutgåver av hundane, som fransk bulldogg, og ein har gjort fleire forsøk på å gjenskapa den opphavlege langbeinte engelske bulldoggen. Engelsk bulldogg har lenge vore eit symbol for England, godt hjelpt av at den typifiserte engelskmannen blir kalla John Bull.
Västra Götalands län
Göteborg
Ale kommun, Alingsås kommun, Göteborgs stad, Härryda Västra kommun, Kungälv kommun, Lilla Edet kommun, Lerum kommun, Mölndal kommun, Partille kommun, Stenungsunds kommun, Tjörn kommun og Öckerö kommun. Kungsbacka kommun ligg ikkje i lenet, men vert mange gonger sett på som ein kommune i Göteborg-regionen.
Bulldogg
Kjelder
Buldok Bulldog (homonymie) בולדוג Buldog (egyértelműsítő lap) Bulldogg Buldok (anlam ayrımı)
Mjosundet
Mjosundbrua kryssar sundet og er ein del av vegsambandet mellom fastlandet og Ertvågsøya. Mjosundbrua er 346 meter lang. Ho vart opna i 1995 og er ein del av riksveg 680.
Västra Götalands län
Sjuhärad
Borås kommun, Bollebygd kommun, Herrljunga (Kommun), Marks kommun, Svenljunga kommun, Tranemo kommun, Ulricehamn kommun og Vårgårda kommun.
Skaraborg
Essunga kommun, Falköping kommun, Grästorp kommun, Gullspångs kommun, Götene kommun, Hjo kommun, Karlsborgs kommun, Lidköpings kommun, Mariestads kommun, Skara kommun, Skövde kommun, Tibro kommun, Tidaholms kommun, Töreboda kommun og Vara kommun.
Mjosundet
Gardar i Mjosundet
Om ein definerer Mjosundet litt vidt, så kan ein hevda at følgjande hovudbruk ligg i Mjosundet, frå sør mot nord; Hållå, el. Espvika, gnr. 8. Djupbugen og Sundsbøen, gnr. 7. Rottøya gnr. 6. Lurvika gnr. 5. Giset, gnr. 4. Klaksvika, gnr. 3. Ånesbugen, gnr. 2 og Ånesset, gnr. 1.
Ruøya
Ruøya er ei øy i Aursundet i Aure kommune i Møre og Romsdal. Frå 1995 har Ruøya vore landfast over Aursundbrua. Det er òg veg til Rottøya over Smalsundbrua. Frå tidleg på 1700-talet og fram til 1830 vart det dreve handel i Hamna på Ruøya.
Øya er todelen, med ein nordleg og sørleg del. Ho har eit flatemål på 0,78 km2 eller 780 dekar. Høgaste punktet ligg på 76 moh., og befinn seg sørvest på øya.
Katta målungdom
Katta målungdom er eit lokallag i Norsk Målungdom. Forkortinga Katta står for Oslo katedralskole, som er ein videregåande skule i Oslo.
724
724 (romartal DCCXXIV)
1753
1753 (romartal MDCCLIII) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.
Getxo
Getxo (spansk Guecho) er ein by i provinsen Bizkaia i den autonome regionen Baskarland nord i Spania. Han er ein del av storbyområdet rundt Bilbao og har om lag 80 000 innbyggjarar. Getxo er i hovudsak eit rikt bustadområde og den tredje største kommunen i Bizkaia.
Historie
Getxo var eit sokn (anteiglesia, elizatea) og eit landleg område ved ei stor strand ved munningen av Bilbaoestuaret. Senteret var den vesle fiskelandsbyen Algorta. Soknrådet møtte ved kyrkja Getxoko Andra Mari (baskisk) eller Santa María de Getxo (spansk) (begge tyder «Vår frue av Getxo»), ikkje lang frå neset Punta Galea.
Med industrialiseringa på 1800-talet utvikla somme område av Getxo seg til bustadområde for den øvre klassen i området. Landsbyen Algorta voks rundt kyrkja San Nicolás og kanaliseringa av elvemunningen gjorde at det kunne byggjast på stranda, distriktet Areeta (baskisk) eller Las Arenas (spansk). Nær Areeta / Las Arenas, på andre sida av vegen til Bilbao, voks det fram ein arbeidarklassebydel kalla Romo. På 1900-talet nådde byområde dei landlege områda ved Santa María de Getxo.
Getxo, samt det omliggande området kalla Uribe-Kosta, voks raskt dei siste tiåra av 1900-talet. Tidleg i 1980-åra hadde byen berre 50 000 innbyggjarar, medan han no har over 80 000.
Norsk fotball 1946
Resultat frå norsk fotball i 1946.
Finale
13. oktober: -  3-2 eeo
725
725 (romartal DCCXXV)
Ozelot
Kjenneteikn
Ozeloten er gul eller gråaktig avhengig av kor tørr biotopen er. Pelsen er kledd med svarte flekkar og strekar, og vert rekna som særs fin. Kroppslengda er som på ein stor huskatt (65-100 cm), og vekta ligg i overkant av 10 kg.
Levevis
Ozelotar lever åleine eller parvis i skogar og på steppar frå Mexico til nord i Argentina. Dei jaktar om natta, hovudsakleg på små pattedyr, fugl og krypdyr. Dei sym og klatrar godt, og fangar gjerne byttet sitt i trea.
Kullstorleiken er på 2-4 ungar, som vert fødde om hausten etter at hoa har gått drektig i litt over to månadar.
726
726 (romartal DCCXXVI)
Arne Risa
Arne Roald Risa er ein norsk tidlegare langdistanseløpar frå Bergen. Han vart nummer seks på 3000 m hinder under EM i friidrett 1969 i Athen. Mellom 1968 og 1974 vann han sju norske meisterskap på bane, fem på 10 000 m og to i hinderløp. Han var medlem av Idrottslaget Gular i Bergen. Personlege rekordar: 8.31,6 på 3000 m hinder, 13.41,0 på 5000 m og 28.24,4 på 10 000 m.
Aktiv
Risa kom opp på nasjonalt toppnivå på langdistansane i 1967-sesongen. Beste prestasjonen kom på 3000 m hinder på Bislett stadion i slutten av august, der han fylgde den norske rekordhaldaren på distansen, Thor Solberg, så å seie til målstreken. Solberg forbetra sin årsgamle rekord til 8.38,4 medan Risa fekk 8.38,8. Under noregsmeisterskapen på Lerkendal stadion i Trondheim tok Risa si fyrste NM-medalje, også då var Solberg for sterk i hinderøvinga.
I landskampen mot Sverige i Uddevalla i juni året etter forbetra Risa noregsrekorden i hinder med to små tidels sekund til 8.38,2, men vart nummer to etter den sterke svensken Bengt Persson. Derimot vann han då han sette personleg rekord på 10 000 m med 29.44,6 i den same landskampen. Med eit løp på 13.54,8 kom han også under 14 minuttar på 5000 m i den same OL-sesongen.
Midt i oktober 1968 var Risa på plass i OL-byen Mexico der han i den tynne lufta i det fyrste av tre heat kom inn på 9.07,2 og kvalifiserte seg til finalen med god margin. I finalen klarte han ikkje å fylgje dei sju som tok dei fyrste plassane i løpet, men vart nummer åtte på tida 9.09,0.
Under NM 1969 i Fana vart Risa dobbelmeister, ettersom han vann 3000 m hinder på fredagen og 10000 m på søndagen. Hinderøvinga vann han med elleve sekundars margin til lagkameraten Sverre Sørnes, medan han på 10 000 m slo sølvvinnaren med over ei runde. Likevel var det overraskande at han under europameisterskapen i Athen skulle springe i mål som sjettemann på 3000 m hinder på sterke 8.34,4, ny norsk rekord med fire sekundar. I 1969-sesongen tok han også over noregsrekorden på 10 000 m då han presterte 28.46,4, ei rekordforbetring på i overkant av sju sekundar.
Risa sprang 5000-meteren på 13.41,0 i 1970, årsbeste i Noreg den sesongen og hans snøggaste løp på distansen nokon gong. På 10 000 m presterte han som best 28.49,2 det året, men det var på 3000 m hinder han imponerte. Den 5. august pressa han verdsrekordhaldaren Kerry O`Brien frå Australia heilt til målstreken under Bislett-leikane og kom i mål på 8.31,6, men var likevel to tidels sekund for seint ute, ettersom Ståle Engen seks dagar i førevegen hadde sett norsk rekord med 8.31,4.
Åra 1969-72 vann Risa NM-gullet på 10 000 m med klar margin alle gongane. Under landskampen mot Sverige på Bislett i juni 1971 vart han nummer to på distansen med personleg bestetid 28.44,6, men han mista likevel noregsrekorden då det var landsmannen Per Halle som vann løpet på tida 28.36,4. Risa tok tilbake rekorden då han under EM 1971 i Helsingfors kom i mål på 28.24,4, ei tid som berre heldt til ein 14. plass. Finnen Juha Väätäinen overraska og vann på den sterke tida 27.52,8.
Risa heldt fram å prestere på eit topp nasjonalt nivå fram til 1976, både på 10 000 m og 3000 m hinder. Men tevlinga vart tettare både nasjonalt og internasjonalt, så prestasjonane vart lagt mindre merke til.
Aktau
Aktau (kasakhisk og russisk Ақтау) er ein by i Kasakhstan. Han ligg på Mangysjlakhalvøya og er ein hamneby ved Kaspihavet. Han er hovudstad i Mangystau oblast vest i landet.
Aktau har eit byblokk-system og ingen av gatene i byen har namn, men i staden tre nummer.
Historie
Området rundt Aktau var ein gong busett av skytiarar, men sjølve byen vart først bygd i 1961 som ein liten landsby etter at det vart funne store oljefelt i området. I 1963 fekk Aktau bystatus. Frå 1964 til 1991 heitte byen Sjevtsjenko til ære for den ukrainske diktaren Taras Sjevtsjenko, som ein gong vart send bort hit til denne avsidesliggande staden på grunn av den politiske separatismen hans.
Aktau hadde tidlegare eit atomkraftverk. Det var i drift frå 1973 til 1999. Kraftverket vart òg nytta til å produsere plutonium og for avsalting av sjøvatnet som vart nytta til drikkevatn for byen. Dei kasakhstanske styresmaktene har planar om å byggje eit nytt atomkraftverk med tida.
Kjelde
Актау (Баймак районы)
Tsjerkasy oblast
Tsjerkasy oblast (ukrainsk: Черкаська область) er eit oblast (provins) i det sentrale Ukraina. Det er delt i to av Dnepr, og administrasjonsbyen er Tsjerkasy.