cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frank Lloyd Wright
Skandalar
Trass i at han var sambuar med Cheney, ettersom han ikkje fekk skilsmisse frå kona, fekk Wright likevel nokre oppdrag i USA. I 1914, medan han var i Chicago og førebudde utelivsområdet Midway Gardens, sette ein galen tenar i Taliesin fyr på huset og drap Cheney, borna hennar og andre tenestefolk. Wright takla tragedien ved å gjenreisa den brende delen av huset som Taliesin II. I 1925 brann Taliesin ein gong til, denne gongen ved ei ulukke, og blei gjenreist.
Seinare blei Wright sambuar med skulptøren Miriam Noel, som han busette seg med i Japan i 1916 for å reisa Imperial Hotel, eit luksushotell der besøkande skulle kunna oppleva «vestleg komfort». I 1922 fekk endeleg Wright skilsmisse og gifta seg med Noel, men ekteskapet opphøyrde etter kort tid grunna hennar morfinbruk. Han slo seg seinare saman med Olgivanna Hinzenberg, som han fekk dottera Iovanna med i 1925 og gifta seg med i 1928.
Organisering
Pengenaud på 1920-talet førte til at Wright nær mista Taliesin. For å verna han økonomisk grunnla støttespelarar selskapet Wright, Incorporated, som handsama gjeld, eigedom og Wright sitt talent. I 1927-28 skreiv Wright artiklar om arkitektur og byrja med ein sjølvbiografi. Børskrakket i 1929 førte til byggestopp i USA, og Wright heldt i staden førelesingar i ei rekke byar.
I 1932 grunnla han treningsprogrammet Taliesin Fellowship, for fleire titals arkitektar og formgjevarar under opplæring som levde i og arbeidde med Taliesin. Nokre av dei blei verande med han i fleire tiår.
Verk
Wright bygde først bustadhus i forstadene til Chicago, lange, låge «Prairie-hus». I 1900-åra fekk han også i oppdrag å teikna kontorbygg og ei kyrkje for unitariarane, sitt eige kyrkjesamfunn. Unity Temple i Oak Park i Illinois er i dag rekna som eit nasjonalt minnesmerke i USA. Bygningar frå denne perioden var laga i rimelege, moderne materiale. Dei hadde store, enkle veggar og opne rom utan unødig oppdeling. Brukshus, som kyrkjer og kontorbygg, tok omsyn til vanskelege tomter og balanserte lyd og lys.
I 1910-åra jobba han med Imperial Hotel i Tokyo, som imponerte då det overlevde eit jordskjelv i 1923. Takka vera utkraga bjelkebruk var hotellet ein av få større bygningar som stod.
På 1930-talet skapte Wright ein serie lågkostnadshus, kjend som «Usonians». Dei var laga med lokale materiale, med flate tak, typisk utan garasje med eit overhengande biltak, eller «carport», eit ord Wright fann på. Bygga nytta dagslys frå høgt plasserte vindauge til opplysing, sol og varmegolv til oppvarming, og naturleg nedkjøling.
Under og etter første verdskrigen stod han bak større byggverk i USA og Japan. Han stod bak kontorbygget Johnson Administration Building i Racine i Wisconsin (1936), det naturinspirerte Fallingwater i Pennsylvania (1939) og Guggenheim-museet i New York (1956), prega av ei original spiralrampe.
Fylkesveg 160
Fylkesveg 160 (Fv160) går mellom Skui og kommunegrensa mot Oslo ved Jar i Bærum.
Île aux Cygnes
Île aux Cygnes (Svaneøya) er ei lita øy i Seinen i Paris i Frankrike. Øya er kunstig, og vart bygd i 1827 for å verne hamna Grenelle. Øya må ikkje forvekslast med den tidlegare Île aux Cygnes, som ho har fått namn frå. Den tidlegare øya var forbunde med Champ de Mars på slutten av 1700-talet.
Fylkesveg 160
Trasé: Økriveien - Brynsveien - Bærumsveien.
Île aux Cygnes
Den smale øya er 850 meter lang og 11 meter på det breiaste. Ein gangveg, kalla l'allée des Cygnes går langs heile øya.
Fylkesveg 160
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg. Den tidlegare strekninga gjennom Oslo vart kommunal veg.
Île aux Cygnes
Metrostasjonen Passy ligg under øya. Ho er kryssa av tre bruer: Pont de Grenelle, Pont Rouelle og Pont de Bir-Hakeim.
Den mest kjende attraksjonen på øya er ein mindre kopi av Fridomsgudinna, som står «ansikt til ansikt» med den større utgåva i New York City. Denne staturen vart reist 15. november 1889 (tre år etter New York-utgåva), og vart gjeve av USA i samband med hundreårsmarkeringa av Den franske revolusjonen. Ho stod opphavleg mot aust og Eiffeltårnet, men vart snudd mot vest i 1937 for verdsustillinga i Paris det året.
Fylkesveg 160
Bærumsveien
Tatsuya Kojima
Tatsuya Kojima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
1957
1957 (romartal MCMLVII) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen.
Carnac
Carnac, bretonsk: Karnag, er ein kommune i departementet Morbihan nord-vest i Frankrike, kjend for megalittmonumenta i området. Carnac er òg kjend som eit område med gode badestrender.
If You Gotta Go, Go Now
«If You Gotta Go, Go Now» er ein song skriven av Bob Dylan. Den første utgåva av songen vart gjeven ut som singel av den britiske gruppa The Liverpool Five i juli 1965, men denne selde dårleg. Eit anna engelsk band, Manfred Mann, gav ut songen i september 1965 og denne nådde andreplassen i Storbritannia.
Dylan sjølv gav ut studioutgåva si på singel i Nederland i 1967. Songen kom først ut i USA og Storbritannia på albumet The Bootleg Series Volumes 1–3 (Rare & Unreleased) 1961–1991. Ei konsertutgåve av songen finst på The Bootleg Series Vol. 6: Bob Dylan Live 1964, Concert at Philharmonic Hall.
Fairport Convention spelte òg inn songen og gav han ut på singel. Dei omsette derimot teksten til fransk og kalla songen «Si Tu Dois Partir». Singelen kom ut i 1968 og var den einaste singelen deira som nådde singellista i Storbritannia, ein 21. plass.
Andre utgåver
Andre artistar som har spelt songen er mellom andre Pavel Novak, Rick Nelson & The Stone Canyon Band, The Flying Burrito Brothers, The Pontiac Brothers og Cowboy Junkies.
Informasjonsteknologi
Informasjonsteknologi (IT), tidlegare òg elektronisk databehandling (EDB) eller berre databehandling, er bruk av datamaskinar for å lagre, hente, overføre og manipulere data eller informasjon. IT blir vanlegvis brukt i samanheng med forretningsdrift i motsetning til personleg teknologi eller underhaldningsteknologi. IT blir nokre gonger sett på som ei undergruppe av eller synonym til det meir utførlege uttrykket informasjons- og kommunikasjonsteknologi (IKT).
Eit informasjonsteknologisystem (IT-system) er generelt eit informasjonssystem, eit kommunikasjonssystem eller nærare bestemt eit datamaskinsystem - sett saman av maskinvare, programvare og perifert utstyr - som i verksemder blir utnytta av ei avgrensa gruppe brukarar.
Omgrepet blir ofte brukt for teknologi avgrensa til datamaskinar og datanettverk, men det omfattar òg annan informasjonsdistribusjonsteknologi som mogleggjer tenester som digital kringkasting og digital telefoni. Fleire produkt eller tenester i ein økonomi er tilknytta informasjonsteknologi, inkludert datamaskinvare, programvare, elektronikk, internett, telekomutstyr og netthandel.
Historie
Basert på lagrings- og prosesseringsteknologiene som er nytta, er det mogleg å skilje fire ulike fasar av IT-utvikling: før-mekanisk (3000 f.Kr.-1450 e.Kr.), mekanisk (1450–1840), elektromekanisk (1840–1940) og elektronisk (1940 til i dag). I dagleg tale nyttar ein omgrepet informasjonsteknologi berre om den siste fasen, elektronisk IT.
Verknadar av informasjonsteknologi
Informasjonsteknologien har saman med telekommunikasjonsteknologi vore ein føresetnad for utvikling av internettbaserte tenester, til dømes e-handel, netthandel, skytenester (eng. cloud computing). Han har dessutan vore ein føresetnad for utvikling og oppskalering av bruksområde som datasimulering, (statistisk) analysar basert på stordata (eng. big data) og nyare teknologi og praksisar slik som datasjøar, maskinlæring, kunstig intelligens, robotteknologi og anna. Informasjonsteknologien er utvikla av mange praksisar, profesjonar og studieområde innan ulike ingeniørfag, inkludert datateknikk (eng. computer science), informatikk og andre. Dei fleste yrke og profesjonar har gjennom dei siste 50 åra endra seg frå å handtere og overføre informasjon på papirformat til elektroniske format ved hjelp av IT. Dette femnar om praksisar som dokumentarkiv som i dag i stor grad er omgjort til IT-basert informasjonsforvalting.
Informasjonsteknologien styrer i dag dei fleste verksemdområda og påverkar menneske i arbeid og fritid.
Opposisjon i politikk
Opposisjon i politikk er eit eller fleire politiske parti eller ei anna form for organisert gruppe, som er motstandar av ei regjering, eit parti eller ei gruppe, som har den politisk styrande kontrollen over eit område. Eit område kan vere ein stat, ein nasjon eller eit land, eller ein delstat, ein fylkeskommune eller ein kommune.
Det kan også dreie seg om intern opposisjon innan eit politisk parti, eller i ein organisasjon. Eit kjent eksempel i Noreg er Fagopposisjonen av 1911 innan LO, som Martin Tranmæl stod i spissen for.
Pula
Pula (italiensk Pola; tysk Polei, slovensk Pulj) er ein kroatisk by på halvøya Istria med om lag 60 000 innbyggjarar.
Frå 1800-talet og gjennom den første verdskrigen var Pula hovudkvarter for den austerriksk-ungarske marinen.
Som resten av området har byen eit mildt middelhavsklima, roleg sjø og urørt natur. Byen har lange tradisjonar for vinproduksjon, fiske, skipsbygging og turisme. Pula har òg vore det administrative senteret i Istria sidan antikken.
Fylkesveg 6428
Fylkesveg 6428 går mellom Å og Gjengstø i Hemne kommune. Vegen er 13,4 km lang.
Talet 2
2 (to) er det minste primtalet. I heiltalsrekkja kjem det etter talet éin og før talet tre.
Fylkesveg 6428
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 293 i Sør-Trøndelag.
Talet 2
Talet to kan indikerast med prefiksa bi- (frå latin), du(o)- (frå latin), di- (frå gresk) eller tvi- (frå norrønt tví-).
Ordenstalet som svarar til talet to, er andre (2.).
I grammatikken blir særskilde former for to-tal kalla dualis.
Portable Document Format
Portable Document Format (PDF) er eit filformat, utvikla av Adobe Systems for å gjere det mogeleg å vise eit dokument på same måte som produsenten ønskte uansett kva for operativsystem og/eller maskinvare brukaren nyttar.
Makední
Makední (gresk Μακεδνοί) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kastoriá i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Makední inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kastoriá.
Portable Document Format
PDF er ein open standard, noko som vil seie at alle som ønskjer det kan lage programvare som kan brukast til å lese eller lage PDF-filer utan å måtte betale Adobe Systems.
Farmor
Ordet har røter i gammalnorsk, men fekk på 1700-talet sterk konkurranse frå ordet «bestemor», som, i likskap med «godmor», kan tyde både farmor og mormor. Ei undersøking frå 2005 viste at dei spesifikke slektsskapsorda (farmor, mormor) enno vert meir brukte enn dei meir generelle, spesielt i bymål.
Munster
Munster (irsk Cúige Mumhan, An Mhumhain eller Mumha) er ein av dei fire provinsane på Irland. Han er den sørlegaste av dei fire og ligg i Republikken Irland. Han består av grevskapa Clare, Cork, Kerry, Limerick, Tipperary og Waterford. Namnet kjem frå den keltiske gudinna Muma.
Provinsen var opphavleg delt inn i seks regionar: Tuadh Muman (Nord-Munster), Des Mhuman (Sør-Munster), Urh Mhuman (Aust-Munster), Iar Mhuman (Vest-Munster), Ernaibh Mhuman (Ernaistammen sitt område) og Deisi Mhuman (Deisistammen sitt område). Desse vart etter kvart overtatt av tre kongedøme som utvikla seg i provinsen: Thomond i nord, Desmond i sør og Ormond i aust. Desse vart etter kvart til jarledøme. For det historiske irske kongedømet Munster, sjå Mumu.
Dei tre kronene i flagget representerer dei tre kongedøma. Flagget kan lett forvekslast med Dublin sitt flagg, som har tre slott plassert på liknande måte på ein blå bakgrunn.
Byar
Cork er den største byen i provinsen med 190 384 innbyggjarar (2006) og eit storbyområde med 380 000 innbyggjarar.
Andre viktige byar er Limerick 90 757 (2006), som òg har over 100 000 innbyggjarar i storbyområdet, og Waterford 49 213 (2006).
Lene Kaaberbøl
Lene Kaaberbøl er ein dansk forfattar frå København. Ho har cand.mag. i engelsk og dramaturgi frå Aarhus Universitet. Inspirert av The Lord of the Rings (Ringenes herre) av Tolkien og Ursula K. Le Guins trilogi om Jordhavet føregår mange af Lene Kaaberbøl sine bøker i mytiske fantasy-mellomalderunivers. Bak dette gøymer personskildringar og jordnære problemstillinger om å vekse opp og verte vaksen seg. Kaaberbøl er medeigar i forlaget Phabel.
Skammer-serien
Serien er omsett til mange språk og utgjeven eller planlagt utgjeven i m.a. USA, England, Sverige, Japan, Tyrkia, Frankrike, Tyskland, Nederland, Russland, Litauen, Noreg og Færøyane. Ein filmatisering av fyrste bind i Skammarserien kom ut i 2015.
W.I.T.C.H.-serien
W.I.T.C.H.-bøkene er skrivne på engelsk og sidan omsett til dansk, norsk og andre språk.
Parallelt med bøkene finst òg teikneserien W.I.T.C.H., som vert utgjeven i bladet W.I.T.C.H.. Teikneseriehistoriene (som vert teikna og skrivne internt i Disney) kjem sidan i spesielle bøker (W.I.T.C.H-sagaene).
Stinte
Stinte er eit fiskenamn som kan tyda:
Katsutoshi Domori
Katsutoshi Domori er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Basstrompet
Basstrompeten er eit messingblåseinstrument, konstruert av Richard Wagner, og stemt i B, C eller Eb.
Katsutoshi Domori
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Albirex Niigata.
Svake verb
Svake verb eller linne verb er ei gruppe verb som i germanske språk markerer tidskifte med ei bøygningsendring.
Standardinndeling
Svake verb vert i nynorsk inndelte i fire bøygningsklassar, ei med -ar i presens og -a i preteritum, ei anna med -er i presens og -te eller -de i preteritum, ei tredje med verb som endar på rotvokalen og ei fjerde utan ending i presens.
Problem med denne inndelinga
Denne inndelinga er ikkje uproblematisk. Tre av dei fire klassene dannar nemleg ulike stammeklasser av same bøyingsklasse, K-klassa: Verb med infinitiv på trykksterk vokal har suffiks -dde (nå - nådde), dei med infinitiv på tonem 1 og -ere har -te (interessere - interesserte), mens dei verba som har stamme på trykksvak vokal er delt i to bøyingsklasser, K-verba (leve - levde, tenke - tenkte (suffikset er stemt eller ustemt etter om stammevokalen er stemt eller ikkje) og V-verba (kaste - kasta). Med eit skilje mellom stammeklasse og bøyingsklasse får norsk to bøyingsklasser: K-verb (med suffiks -dde, -de, -te fordelt etter stammeklasse), og V-verb (med suffiks -a).
Oslo Senterstud
Oslo Senterstud er eit lokallag i Oslo Senterungdom, og organiserer studentar på dei høgare utdanningsinstitusjonane i fylket.
Leiar sidan 2004 er Marianne Granheim Trøyflat (pr. 2005)
Jarlsø
Jarlsø (også kalla Jersø eller Jersøy) er ei øy på om lag 200 mål utanfor Husvik i Tønsberg kommune i Vestfold og Telemark.
Historie
Øya har som ankerplass for båtar og skip i Oslofjorden ved innløpet til Tønsberg by, ei rik historie. Øya er nemnd alt i Snorre si Ynglingesaga i samband med Vestfoldkongen Øystein Halvdanson sin død rundt år 770. ho låg da under Sem kongsgard, seinare Jarlsberg hovudgard. Der drukna i 1483 riksråda Jon Smør og Einar Fluga. Jersøy vart gjestgjevarstad frå 1664, og det vart seinare drive steinbrot på øya. I 1915 starta Jarlsø Verft, seinare Jarlsø Fabrikker, sin omfattande verksemd. Øya vart samstundes overført frå Nøtterøy til Sem kommune. Øya vart etter kvart nesten heilt fylt med industri, men all produksjon er i dag nedlagd.
I dag
Det er fleire planar for bruk av den tidlegare industriøya til bustader og næringsverksemd. Øya er regulert for inntil 400 bustader og lett næring. Utbygginga startar opp i 2008. Den søndre delen av øya, med skog, fyrlykt og rester etter tyske stillingar frå den andre verdskrigen vil stå urørt som område for landbruk, natur og fritid.
San Pawl il-Baħar
San Pawl il-Baħar (engelsk St. Paul's Bay) er ein by på Malta med 13 412 innbyggjarar (2005). Han ligg nordvest på øya Malta, 16 km frå hovudstaden Valletta.
Namnet refererer til skipsforliset til Paulus, som er dokumentert i Apostelgjerningane. Ein meiner at skipet hans forliste på St. Paulus-øya, som ligg utanfor bukta.
Sjølv om byen har litt over 13 000 innbyggjarar stig folketalet til om lag 60 000 frå juni til september på grunn av dei mange turistane som kjem hit.
Carnacmegalittane
Carnacmegalittane, fransk: alignements de Carnac (Carnac-rekkjene), er lange rekkjer av oppsette store bautastein såkalla megalittar eller menhirar, med innslag av megalittiske gravkonstruksjonar (dolmar og ganggraver), som ligg i kommunen Carnac i département du Morbihan i Bretagne i Nordvest-Frankrike. Dette komplekset er rekna for å vere dei mest imponerande og sjåverdige megalittmonumenta i verda, med nesten 4000 oppsette stein på ei strekning på meir enn fire kilometer mellom la baie de Plouharnel (Plouharnel-bukta) og elva Trinité-sur-Mer. Dei markerar i røynda møtet mellom to ulike terrengområde, eit kystområde i sør og eit innlandsområde i nord. Det er mogleg at rekkjene opphavleg har nådd fram til elva Crach, og vil då ha vore om lag åtte kilometer lange.
For å verne og teke vare på steinsettingane og området dei ligg i, har området vore stengd for publikum om sommaren frå 1991, men vert framleis halde ope om vintaren. Det synte seg at den frie tilgangen til området i sommarhalvåret førte til øydeleggingar og veltingar av menhirane og slitasje på terrenget.
Steinrekkjene
Det er fire steinrekkjesystem i Carnac, som alle hovudsakleg er orientert i vest-austretninga: Le Ménec, Kermario, Kerlescan og Le Petit Ménec. Hovudretninga er frå sør-vest til nord-est (N 65°), ettersom talet på menhirar aukar mot aust. Le Ménec er 1165 meter lang og hundre meter brei og inneheld 1099 menhirar i elleve liner, med ein fire meter høg stein som den høgste. Le Ménec held fram mot sør-vest som ein cromlec, som er nemninga for ein sirkel av reiste steinar, og denne cromlech'en er framleis på 71 steinblokker, jamvel om dei nokre av dei ligg i landsbyen Ménec. I aust ligg det og ein cromlech, strekt øydelagt. Kermario, med gigantsteinen le Manio, er den mest kjende og mest vitja av Carnac-rekkjene, ettersom det er her ein finn dei største megalittanen eller menhirane, til saman 982 menhirar i ti liner. Kerlescan inneheld 540 menhirar fordelt på tretten liner over eit areal på 3,50 hektar. I enden ligg ein cromlech på 39 menhirar. Kerlescan-rekkjene held fram gjennom ein skog.
Tidfesting
Steinrekkja Kermario, som truleg er av same alder som steinrekkja Kerlescan, ser ut til å vere bygd over gravhaugen le Manio, som er tidfesta til 4000-3500 år før Kr.f, og ein trur at bygginga av steinrekkjene elles har skjedd litt tidlegare i yngre steinalder.
Mikrolitt
Mikrolitt (frå gresk mikro, 'liten' og lith, 'stein') er ei arkeologisk nemning for ein liten steinreiskap, som regel av flintstein. Dei blei sette inn i større reiskapar, til dømes som spyd- og pilespissar. Det er funne mikrolittar over heile verda. Dei blei laga frå slutten av eldre steinalder, var vanlege under mellomsteinalderen og blei mindre vanlege i yngre steinalder.
Mikrolittar har geometrisk utforming og er opptil 3 cm lange. Typiske mål er ei lengd på 1 cm lang breidde på 0,5 cm. Mikrolittar blei som regel danna av mikroflekkjer, små steinemne, laga med mikrostikkelteknikk.
Ein klassifiserer mikrolittar etter kva form dei har. Dette kan ofte tidfesta dei til særskilde periodar.
Mikrolittar frå Nord-Skandinavia skil seg ut ved at dei i tillegg til mikroflekkjer også kan vera danna frå avslag, materiale ein elles ville kasta. I staden for spesialisert mikrostikkelteknikk er det også ofte brukt ein meir generell slagteknikk, retusjering.
Ademar da Silva Braga Júnior
Ademar da Silva Braga Júnior er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Ein deutsches Requiem
Ein deutsches Requiem ('Eit tysk rekviem') er eit rekviem komponert av den tyske komponisten Johannes Brahms i 1866 (1868).
Medan tradisjonelle rekviemesser har ein fast litugisk tekst, er teksten i Brahms tyske rekviem henta frå Bibelen. Tekstene er sitat frå Jesaias bok, Salmane, Evangeliet etter Matteus og Johannes,dei nytestamentlege breva, Openberringa og dei apokryfe skriftene Visdomsboka og Sirak. Teksten skil seg vesentleg frå den katolske dødsmessa; hos Brahms handlar teksten om der forgjengelege jordelivet og døden som vert overvunnen av frelsa. Dei trøystande bibelorda pregar òg grunnkarakteren i musikkverket.
Musikken er skriven for kor, orkester, orgel ad. lib. og sopran- og barytonsolist. Verket har sju korsatsar, tre av dei med solistiske innslag, og varar om lag 80 minutt. Ein deutsches Requiem var det fyrste av verka til Brahms som nådde eit breitt publikum. Verket var ferdigstilt i 1866, året etter at mor til komponisten døydde. Sopransoloen vart skriven til i 1868. Den fyrste framføringa av verket i si fullstendige form fann stad i Leipzig i 1869.
Satsar
Dei 7 satsane fell naturleg i to bolkar. Dei tre fyrste satsane er prega av sorg og klage, medan dei fire siste leier tankane mot oppstoda og sæla. I femtesatsen gjer Brahms bruk av ein gammal tysk gravferdskikk, som vert kalla Wiederruf: Ei lys røyst ved grava song ein salme som ei helsing frå den døde til dei som stod att.
Satsane, med tysk tittel, tittelomsetjing etter Studentmållagsbibelen frå 1921 og tilvising til heile songteksten frå Bibelen:
Victoria på Gozo
Victoria eller Rabat er den største byen på øya Gozo i Malta med 6 414 innbyggjarar (2005)
Byen fekk namnet Victoria av britane i 1887 i samband med 60-årsdagen til dronning Victoria. Innbyggjarane kallar likevel framleis ofte byen for det gamle namnet, Rabat. Området rundt Victoria, som ligg på ein ås nær midten av øya, har vore busett sidan steinalderen.
Frioul
Frioul er ei gruppe på fire øyar i Middelhavet på kysten av Frankrike, om lag 4 km frå Marseille. Øyane i øygruppa dekkjer eit totalt areal på om lag 200 hektar.
Øyane Pomègues og Ratonneau er forbunde med kvarandre via ein molo bygd i 1822.
Hovudkarakteren i Alexandre Dumas sin Greven av Monte Cristo sat fengsla i Château d'If.
Fylkesveg 6432
Fylkesveg 6432 går mellom Kyrksæterøra i Hemne kommune og Våvatnet i Snillfjord kommune. Vegen er 34,4 km lang (10,4 km i Hemne og 24,0 km i Snillfjord).
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 301 i Sør-Trøndelag.
Terje Tønnessen
Terje Tønnessen i Kristiansand) er ein norsk prest og forfattar med teologisk embetseksamen frå Menighetsfakultetet i 1974. Han har vore prest sidan 1976 i Hjelmeland, Åmli og i Agder bispedøme. Han har gjeve ut ei rekke bøker, både faglitteratur og skjønlitteratur. Tønnessen har også vore journalist i Vårt Land og spaltist i fleire aviser, mellom anna i Fædrelandsvennen, der han i ei årrekke har skrive andaktar. I 1999 vart han gjenordinert til prest i Den nordisk-katolske kyrkja.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Kvartfinalar
30. august
Semifinalar
30. september
Den nordisk-katolske kyrkja
Den nordisk-katolske kyrkja er eit lite, høgkyrkjeleg orientert konservativt kyrkjesamfunn oppretta i 1999. Det vart mellom anna danna av tidlegare lutheranarar, mellom anna frå statskyrkjene i dei nordiske landa. Dei var mange imot den politisk styrte utviklinga i desse kyrkjene dei siste åra, og søkte mot katolisismen, men utan heilt å «gløyme» den lutherske arven: «Selv om man altså stiller seg avvisende til Den norske kirkes utvikling, er man seg samtidig bevisst at det gis en åndelig arv som man gjør rett i å ta vare på» Trussamfunnet kan difor seiast å vere ei gamal-katolsk kyrkje. Dei står i kommunion med The Polish National Catholic Church, PNCC. Blant prestane i DNKK er Asle Dingstad, tidlegare prost i Den norske kyrkja og forlagssjef for Luther Forlag.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Finale
Ullevaal Stadion, 25. oktober
Fylkesveg 164
Fylkesveg 164 (Fv164) går mellom Blommenholm og Levre i Bærum kommune. Veglengda er 4,5 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, men etter at forvaltingsreforma trod i kraft fekk han status som fylkesveg.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Finale
1-0: André Krogsæter (16)
2-0: Tom Lund (32 straffe)
Mons Ivar Mjelde
Karriere
Mons Ivar «mål-Mons» Mjelde var ein rutinert spiss og dyktig med hovudspel. Han var to sesongar i Austerrike og returnerte heim til Brann og Osterøy sumaren 1996. Han var på utlån til Sogndal i 2001. Han spela 160 kamper for Brann (128 serie) og laga 72 mål (55 serie). I sesongen han kom heim frå Austerrike (1996) laga han 19 mål på 15 kamper i serien.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Finale
3-0: Gunnar Lønstad (49)
3-1: Stein Kollshaugen (89)
Mons Ivar Mjelde
Karriere
Som spelar har Mjelde har 3 A-landskampar kor han laga 2 mål. Han fekk Kniksen-prisen i 1996 som «Beste Angripar», seriesølv i 1997 og 2000, seriebronse i 1999, cupsølv i 1999, og kom til kvartfinale i Cupvinnarcupen i 1996/97. Han slutta som spelar i august 2001  og tok over jobben som trenar for Branns reservelag. Då Teitur Thordarson slutta som hovudtrenar i Brann i desember 2002 overtok Mjelde jobben som hovudtrenar. Som trenar har han leia Brann til cupgull i 2004 og seriegull i 2007 og er såleis ein av dei mest suksessrike Brann-trenarane i historia. Han var hovudtrenar for Sportsklubben Brann 2003 til 2008.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Finale
Dommar: Jan Erik Olsen
Tilskodarar: 22 895
Mons Ivar Mjelde
Karriere
Mons Ivar Mjelde annonserte 7. oktober 2008 han kom til å trekke seg som hovudtrenar for Brann etter sesongen var over.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Finale
Lillestrøms vinnarlag: Arne Amundsen, Erik Solér, Frank Grønlund, Tore Kordahl, Tor Inge Smedås, Bård Bjerkeland, Ole Dyrstad, Tom Lund, Gunnar Lønstad, André Krogsæter og Roger Sjåstad.
Mons Ivar Mjelde
Tida etter Brann
1. juni 2009 blei Mons Ivar Mjelde presentert som ny Bryne-trenar. Adeccoligaklubben, som låg på nedrykksplass vart sikra plass i ligaen for neste sesong under leiarskapen til Mjelde. Mjelde trente klubben resten av året.
Takahiro Hatakeda
Takahiro Hatakeda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Mons Ivar Mjelde
Tida etter Brann
Mjelde trente også Osterøyklubben Valestrandfossen Hjellvik Fotball ein periode i 2009. Frå 12. juli 2011 tok han over som hovudtrenar i IK Start.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1981
Finale
Moss' lag: Odd Skauen, Jon Pettersen, Morten Vinje, Svein Grøndalen, Roar Breivik, Per Otto Karlsen (fra det 53. min), Stein Kollshaugen, Per Heliasz, Geir Henæs, Ole Johnny Henriksen, Kurt Tunheim og Jan Erik Fredriksen (fra det 76. min).
Takahiro Hatakeda
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Face to Face
Face to Face er eit album av The Kinks frå 1966 på Pye Records i Storbritannia og Reprise Records i USA. Det var eit stort kunstnarisk gjennombrot får låtskrivaren Ray Davies og er det første heile albumet der Davies nytta den forteljande, observerande forteljarstilen med ironiske samfunnskommentarar i songane sine. The Kinks flytta seg her bort frå den harde rock and roll stilen frå 1964-65, som hadde gjort bandet til stjerner. Dette vart òg det første Kinks-albumet som berre bestod av Ray Davies-songar, og var det første albumet deira som vart spelt inn over ein lang periode og ikkje berre i løpet av ei kort innspeling.
Historie
Davies, som hadde hatt eit nervesamanbrot like før innspelinga av albumet kom i gang, ser ut til å svare på det store presset han følte ved å skrive songar om vanlege forstadsfolk med feila og frustrasjonane deira. Denne nye stilen hadde gradvis kome til i løpet av det føregåande året med songar som «A Well Respected Man» og «Dedicated Follower of Fashion». Stilen slo ut for fullt i mai 1966 med hitsingelen «Sunny Afternoon», som nådde førsteplassen i Storbritannia og var den einaste førsteplassen bandet fekk i Noreg. Den store suksessen denne songen fekk viste for Davies og managerane til The Kinks at bandet kunne oppnå suksss òg med denne stilen. Det nye albumet følgde dette mønsteret, og det same gjorde dei neste albuma deira dei fem neste åra. Perioden frå 1966 til 1971 er vorte kalla «gullalderen» til The Kinks.
Albumet kom ut eit år med mykje uro for bandet. Bandet sleit med personlege problem (bassist Pete Quaife vart skadd, slutt i bandet og kom seinare attende), rettslege kontraktstridar og hektisk turnering. Albumet fekk god kritikk, men selde ikkje veldig mykje, særleg ikkje i USA.
Songane
Songane på albumet er fulle av dei spottande, smarte tekstane til Davies. Han kritiserer ein lat Don Juan i «Dandy» og syng om den sjølvopptekne og hyklerske rike eliten i «House in the Country» og «Most Exclusive Residence for Sale». Medmenneskelegdomen til Davies kjem òg til syne på songar som «Rosie, Won't You Please Come Home», ein uvanleg popsong i 1960-åra som støtta foreldre som var mot vald mot opprørske barn (eit godt døme på at The Kinks valde tidlause tema som var umoderne på tida dei vart skrivne).
Enkelte musikkhistorikarar har omtalt albumet som det første konseptalbumet i rock and roll der det lause temaet er samfunnskommentarar. Davies hadde ønska å knyte songane saman med lydeffektar, men vart tvungen av Pye Records til å gjere det om til eit standard album. Nokre av effektane er likevel med som på «Party Line», «Holiday in Waikiki», «Rainy Day in June» og andre songar som ikkje kom med på det endelege albumet («End of the Season», «Big Black Smoke»). På grunn av problem med platekontrakten vart albumet halde tilbake fleire månader etter den siste innspelinga, og Davies krangla i tillegg med Pye om korleis plateomslaget skulle sjå ut. Selskapet meinte at det psykedeliske temaet var upassande.
To songar på Face To Face vart opphavleg spelt inn og gjeve ut av andre britiske band månader før albumet kom ut, trass i at dei var skrivne av Davies. The Pretty Things hadde ein liten britisk hit i juli 1966 med «A House In The Country», som nådde 50. plass og var den siste singelen dei fekk inn på salslista. Herman's Hermits tok samstundes deira versjon av «Dandy» til Topp 10 i mange land.
Legende
Ei legende (frå (latin legenda, 'det som bør lesast') var opphavleg forteljingar om martyrar og helgenar. Legendene vart i gammal tid lesne i kyrkjene, og tente til å byggje opp biletet av livet til helgenane og undergjerningar gjort gjennom dei.
I norsk tradisjon finst mange legender om Olav den heilage og St. Sunniva.
I tillegg til å vere ei oppbyggjeleg forteljing om ein helgen, kan nemninga «legende» brukast om andre forteljingar med religiøst-mytisk innhald. Nemninga kan òg brukast om andre fantastiske soger eller mytar.
Toshikazu Kato
Toshikazu Kato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Sanfrecce Hiroshima.
Leistein
Leistein er ei øy i Færder kommune i Vestfold og Telemark. Øya ligg nordaust i kommunen, ytst mot Oslofjorden, og den markerer innseglinga mot Vrengensundet frå Ytre Oslofjord. Heilt sør på Leistein ligg Leistein lykt, og på toppen av øya ligg Leistein varde.
Ein del av øya er fuglereservat, og dette er forbode område i hekketida. Leistein ligg innanfor Færder nasjonalpark.
Bismarck i Nord-Dakota
Bismarck er hovudstaden og den andre største byen i delstaten Nord-Dakota. Byen er òg hovudsete for fylket Burleigh. I 2000 vart det estimert at Bismarck hadde 55 532 innbyggjarar. Byen ligg ved Missourielva.
Fylkesveg 6450
Fylkesveg 6450 går mellom Mastad og Skjærbusdalen i Hitra kommune. Vegen er 15,9 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 365 i Sør-Trøndelag.
Guiro
Guiro er eit latinamerikansk perkusjonsinstrument, spesielt utbreidd i kubansk folke- og populærmusikk, og musikkformer som er i slekt med desse.
Guiroen består i den tradisjonelle forma av ein uthola kalebass (graskar med hardt skal), der det er skore inn riller på ei av sidene. Ein bruker så ei stikke eller ein pinne for å stryka over desse rillene, og får med det ein skrapande og gjennomtrengande lyd.
Moderne guiroar blir gjerne produsert i tre, metall eller plast.
Åndenes hus
Åndenes hus, på spansk originalspråk La casa de los espíritus, er debutromanen til Isabel Allende frå 1982. Boka er ein chilensk slektsroman som handlar om tre generasjonar. Hovudpersonen er den den iltre og svært konservative Estebán Trueba.
Romanen vart filmatisert i 1993 med Jeremy Irons og Glenn Close i hovudrollene, sjå The House of Spirits.
Mosin-Nagant-rifle
Sidan 1883 drøfta dei i Russland kva for eit gevær dei skulle innføre i den russiske hæren. I 1890 stod valet mellom eitt utvikla av russaren Sergej Mosin og eitt utvikla av belgiaren Leon Nagant. Etter testar i 1891 valde dei Mosin-geværet, som lett kunne modifisérast etter mønster av Nagant sitt forslag. Saman med Mosin-Nagant-rifla vart ein ny randtenningspatron i kaliber 7,62x54 mm innført.
Opphavleg fanst våpenet i tre versjonar:
Ein karabin vart innført i 1907, og ein ny karabinmodell i 1938, modifisert i 1944. Ein kjend versjon var skarpskyttarutgåva, som skilde seg frå standardutgåvene ved at hevarmen var nedoverbøygd og kikertsikte montert. Geværet var til og med andre verdskrigen standardvåpenet i det sovjetiske infanteriet, og vart i ulike versjonar (særleg M91/30 og M38/44) òg innført og til dels laga av dei sovjetdominerte og sovjetallierte landa etter andre verdskrigen. Kina produserte såleis karabinversjonen M38/44 på lisens, som "Type 53". Også i Tsjekkoslovakia og Jugoslavia vart lisensversjonar og vidareutviklingar produserte.
Kjelde
Tyskspråkleg wikipedia, art. Mosin-Nagant.
Arkar
Arkar (Archaea, etter gresk αρχαία, «gamle ting») er ei stor gruppe levande organismar. Dei er mikroskopisk små, ofte eincella og med enkel, prokaryot cellestruktur. Dei delar trekk både med bakteriar og med eukaryotar og vert difor klassifisert som noko anna enn dei begge.
Arkar finst i mange ulike miljø, og det er stort mangfald både i morfologi og fysiologi innanfor gruppa. Dei har større formvariasjon enn bakteriar; både flate firkanta og trekanta celler er observert. Ein finn dei òg i større grad i ekstreme miljø som varme kjelder, men dei er òg vanlege i vanleg jord. Dei er derimot umoglege å skilja frå bakteriar utan biokjemiske og/eller genetiske arbeidsmetodar.
Tidlegare brukte ein namnet arkebakteriar om arkane, men sidan dei eigentleg ikkje er bakteriar har ein i stor grad gått vekk frå dette namnet.
Hideaki Hagino
Hideaki Hagino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Arkar
Cellevegg
Ein hovudskilnad på bakteriar og arkar er at arkane manglar peptidoglykan i celleveggen. I staden har somme av dei eit stoff som kallast pseudopeptidoglykan og består av sukkerartane N-acetylglukosamin (NAG) og N-acetyltalosaminuronsyre (NAT) med sidekjeder av L-aminosyrer. Ein annan cellevegg-type ein finn i arkar er det såkalla S-laget, eit lag proteinøse sub-einingar i kontakt med cellemembranen. Celleveggskilnadane fører til at antibakterielle middel som lysozym og penicillin ikkje bit på dei.
Hideaki Hagino
Han spela for klubben Sanfrecce Hiroshima.
Arkar
Økologi
Arkar er særs mangfaldige når det kjem til ulike former for stoffskifte og næringsopptak. Det er kjend både aerobe og anaerobe former, som både kan vera autotrofar og heterotrofar. Dei utgjer ofte ein særs stor del av mikrofloraen i ekstreme miljø, som i varme kjelder, saltsjøar, Antarktis med fleire. Ein rekna lenge med at arkane fanst i desse miljøa fordi dei var blitt utkonkurrerte frå dei «vanlege» habitata, men nyare studium har vist at dei finst i store mengder òg i havet og under «konvensjonelle» tilhøve på land. Desse er derimot særs vanskelege å dyrka i kultur, og ein veit lite om dei.
Somme arkar, som Methanococcus og Methanobacterium er som dei einaste organismane i verda i stand til å danna metan frå enkle karbonsambindingar som karbondioksid og metanol. Dei slepp ut metanet som eit biprodukt av metabolismereaksjonane sine.
Siri Kalvig
Siri Margrethe Kalvig er ein norsk meteorolog, gründer og tidlegare administrerande direktør i vêrselskapet Storm Weather Center, i dag StormGeo. I dag leier ho offshoreavdelinga til Storm frå Stavanger.
Arkar
Evolusjon
Carl Woese meinte at bakteriane, arkane og eukaryotane kvar representerte tidlege avgreiningar i livets tre, tre grupper som alle stamma frå ei opphavleg progenot med dårleg utvikla genetisk maskineri. Seinare tok han til å handsama desse gruppene formelt som biologiske domene; den høgaste taksonomiske eininga i biologien. Denne delinga er særs populær i dag, sjølv om progenot-teorien ikkje har generell støtte.
Siri Kalvig
Siri Kalvig er fødd i Stavanger. Ho var den første kvinnelege vêrmeldaren på norsk TV då ho dukka opp på TV2 tidleg på 1990-talet. I 1997 oppretta ho i lag med TV2 Storm Weather Center og var i starten administrerande direktør.
Arkar
Evolusjon
Somme bioloar hevdar at arkane og eukaryotane stammar frå spesialiserte bakteriar. Analysar av ribosomalt RNA syner at eukaryotar og arkar skilde lag på eit seinare tidspunkt enn det arkar og bakteriar gjorde. Andre genomiske undersøkingar har vist det motsette, at arkane og bakteriane er nærare kvarandre.
Siri Kalvig
Kalvig har studert fysikk og astrofysikk ved Universitetet i Oslo, og meteorologi ved Universitetet i Bergen. Tittelen på hovudfagsoppgåva hennar i meteorologi var «Lokal og mikrometeorologi (Vindstress på sjøis i Barentshavet)».
Arkar
Evolusjon
Bernt Walther har foreslått at eukaryotane oppstod som eit mutualistisk tilhøve mellom arkar og bakteriar, kor arkane har utvikla seg til cellekjerna og invadert ei bakteriecelle. Han meiner vidare at desse organismegruppene har gjeve opphav til høvesvis sæd- og eggceller, og såleis at sex og eukaryotar oppstod om lag samstundes.
Fylogeni
Igjen basert på ribosomalt RNA har ein delt arkane inn i to hovudgrupper, Euryarchaeota og Crenarchaeota. Fleire grupper er foreslått, utan at dei har vunne innpass enno sidan ingen av medlemmane i desse gruppene har vorte dyrka enno. Eit unnatak er arten Nanoarchaeum equitans, som plasserast i den nye gruppa Nanoarchaeota.
Siri Kalvig
I 2007 fekk ho i oppdrag av Miljøvernsdepartementet å reise rundt på ein foredragsturné i lag med Hilde Holdhus frå Storm og Cecilie Mauritzen og Inger Hanssen-Bauer frå Meteorologisk Institutt kalla «Himmel og Hav - klima og endring».
Passau
Passau er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 50 000 innbyggjarar. Byen vert stundom kalla Dreiflüssestadt (Byen ved tre elvar) fordi elvane Inn frå sør og Ilz frå Bayerischer Wald munnar ut i Donau her.
10 000 av innbyggjarane i byen er studentar ved Universitetet i Passau. Universitetet vart grunnlagd seint på 1970-talet, tufta på det fleire hundreår gamle Instituttet for katolske studiar. Det er kjend i Tyskland for sine institutt innan økonomi, jus, informatikk og kulturvitskap.
Historie
Passau vart ein gamal romersk koloni i Noricum kalla Batavis, kalla opp etter ei germansk stamme kalla Batavi.
På andre halvdel av 400-talet oppretta St. Severinus eit kloster her, og i 739 grunnla den irske munken Boniface eit bispedøme i Passau, som lenge var det største i Det tysk-romerske riket.
Med freden i Passau (1552) sikra erkehertug Ferdinand I, representant for Keisar Karl V, ein avtale for dei protestantiske fyrstane som kunne leggast fram ved ein Reichsstag. Dette førte til freden i Augsburg i 1555.
Under renessansen og den tidlege moderne perioden var Passau eit stort senter for produksjon av sverd og andre knivvåpen i Tyskland (nest størst etter Solingen). Smedane i Passau merka klingene sine med Passau-ulven. Overtruiske krigarar trudde at Passau-ulven gjorde dei som bar sverdet usårlege, og derfor var sverda frå Passau svært ettertrakta. Som følgje av dette vart heile praksisen med å plassere magiske vern på sverda for å verne om eigaren kjend som «Passaukunsten».
Under den andre verdskrigen låg det tre underavdelingar av den frykta konsentrasjonsleiren Mauthausen-Gusen her: Passau I (Oberilzmühle), Passau II (Waldwerke Passau-Ilzstadt) og Passau III (Jandelsbrunn).
Frå 1892 til 1894 budde Adolf Hitler og familien hans i Passau. Arkiv i byen viser at Hitler haldt talar ved fire forskjellige tilfelle i 1920-åra her.
Avis i Skolen
Avis i Skolen er eit utdanningsprosjekt som vart etablert i 1970 av Norske Avisers Landsforening, som i dag heiter Mediebedriftenes Landsforening (MBL).
Avis i Skolen var både ein undervisingsmetode og eit middel i undervisinga til å auka kunnskapane til elevane og interesser for nyhendestoff.
Målet var å auka interessa for og nytta av aviser blant barn og unge i grunnskulen og dei vidaregåande skulane. Dei ynskte òg å gjera ungdom vant til å lesa avis, og det vart oppfordra til å bruka avis som hjelpemiddel i undervisinga.
Dei fleste MBL-medlemmane har ein eigen Avis i Skolen-kontaktperson som er ansvarleg for tiltak i eiga avis.
Avis i Skolen har 35 instruktørar rundt i landet som arrangerer kurs for opptil 7 500 lærarar og foreldre i året.
Kårstø gassbehandlings- og kondensatanlegg
Kårstø gassbehandlings- og kondensatanlegg på Kårstø i Tysvær kommune i Rogaland er eit prosessanlegg for fleire av Statoil sine gassfelt i Nordsjøen og Norskehavet.
Anlegget vart bygd i 1980-åra for å handsame gass frå den nordlege delen av Nordsjøen via røyrleidningsystemet Statpipe. Den første gassen kom til anlegget 25. juli 1985 og vart send vidare til Emden i Tyskland oktober same år. Statpipe fører gass frå dei fleste felta på Tampen i Nordsjøen, som Statfjord, Gullfaks, Veslefrikk og Brage.
Sidan oktober 2000 har Kåstø-anlegget òg motteke gass frå felt i Norskehavet gjennom røyrleidningen Åsgard Transport. Desse felta er Åsgard, Heidrun, Norne, Draugen, Mikkel og Kristin.
Etter ei utviding i 2005, i samband med oppstarten til Kristin, har anlegget ein kapasitet på 88 millionar kubikkmeter gass dagleg.
I tillegg til naturgass, tar Kårstø imot kondensat frå Sleipnerområdet. Dette vert handsama i eit anlegg som starta opp i 1993 og det ferdige produktet vert frakta ut med skip.
Prosessering
Tørrgassen som vert att vert eksportert gjennom røyrleidningen Europipe II til Dornum i Tyskland og gjennom Statpipe og Norpipe til Emden.
Gasskraftverk
Selskapet Naturkraft har bygd ett gasskraftverk på Kårstø. Gasskraftverket er for tida i ein prøveperiode der det leverer nærare 400 GWh, som dekkjer årsbehovet til om lag 20 000 husstandar
Langøya i Re
Langøya er ei øy i Holmestrandfjorden som er ein del av Ytre Oslofjord. Øya høyrer til Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark og ligg utanfor Holmestrand.
Kalksteinsbrot
På Langøya er det to tidlegare dagbrot der det frå 1899 vart teke ut kalkstein. Dagbrota er på til saman nesten 10 millionar kubikkmeter under havnivå. Frantzefoss Bruk tok ut kalk her. Det minste dagbrotet i sør er framleis i drift. Kalksteinen vart levert til sementfabrikken i Slemmestad. Ei kran frå steinbrotet står ved Cementmuseet i Slemmestad sentrum.
Avfallsdeponi
Norsk Avfallshandtering nyttar det største dagbrotet i nord til deponi av farleg uorganisk avfall. Ein stor del av avfallet er gips. Dessutan finst eit basseng for utreagering av reaktive metall; hovudsakleg magnesiumslam og andre alkali- og jordalkalimetall. Avfallet reagerer kraftig i kontakt med vatn og avgjer varme og ulike gassar (H2, NH3, PH3). Det finst òg ein tank for avgifting av cyanidhaldig avfall. Avgiftinga skjer i alkalisk miljø med natriumhypokloritt. Cyanidsambanda vert omdanna til karbondioksid og nitrogengass.
Wagnertuba
Wagnertubaen er eit messingblåseinstrument som på eit vis er ei kryssing av valthorn og tuba. Ein reknar at det høyrer til valthorn-familien. Instrumentet har konisk boring, og er vidare enn er valthorn, men trongare enn ein tuba. Det finst i to storleikar, tenor og bass, stemt i høvesvis Bb og F, tilsvarande Bb- og F-valthorn. Det finst derimot nyare instrument som med ein ventil kan endra stemminga frå Bb til F, og slik tilsvarar dobbelhornet. Wagnertubaen blir vanlegvis notert som eit transponerande instrument i G-nøkkel, men ulik notasjonspraksis har eksistert.
Wagnertubaen blei spesialutvikla på førespurnad frå komponisten Richard Wagner på 1860-talet, då han som velrenommert operakomponist ville utvida orkesterets klanglege kompetanse. Han hadde i 1853 besøkt Adolphe Sax og sett hans saxhorn, og henta inspirasjon frå desse. Wagner fekk dei fyrste wagnertubaene laga til operasyklusen Nibelungenringen, der han lét fire av dei åtte hornistane alternere mellom valthorn og wagnertubaer (to tenortubaer og to basstubaer), ein praksis òg seinare komponistar har nytta. Wagnertubaen blir spelt med eit valthorn-munnstykke, og dei 3-4 ventilane blir spelt med venstre hand, som på eit valthorn, noko som legg til rette for alternering mellom instrumenta.
Wagnertubaen var lenge svært uvanleg i operahus utanfor Tyskland, og wagnertubastemmar blei derfor ofte spelt på eufonium eller tuba. Denne praksisen blir fortsett nytta når wagnertubaer ikkje kan oppdrivast.
Staden i partituret der wagnertubaene blir notert, varierer etter kven som speler dei. Blir dei spelt som alternerande instrument av hornister, blir dei notert under valthorna, over trompetane. Elles blir dei notert under trombonane, over tubaen som då gjerne blir notert med namnet kontrabasstuba. I enkelte partitur står det oppført tenor- og basstuba, og då dette er vanlege namn på wagnertubaene, kan det oppstå uvisse om kva instrument komponisten eigentleg spør etter; vanlege tubaer eller wagnertubaer.
Rama
Ramatsjandra, Sri Ram eller berre Rama er ein av dei mest dyrka gudane i dagens hinduisme, og blir rekna som den sjuande inkarnasjonen av Visjnu. Han er hovudpersonen i det populære eposet Ramayana, og opptrer også i det andre viktige hinduiske forteljingsverket Mahabharata. Rama er ein av dei mest populære heltane i legendene i hindumytologi og folkeeventyr i Sør-Asia og Søraust-Asia.
Soga om Rama
Ramayana fortel at Rama blei fødd som kongsson i Ayodhya etter at faren, kong Dasaratha, hadde gjeve dei tre konene sine heilag nektar. Førstekona, Kausalya, var mor til Rama. Det blei også fødd tre andre brør til dei andre konene: Bharata, son av Kaikeyi, og tvillingane Laksjmana og Sjatrughna til Sumitra.
Då Rama blei eldre vann han Sita til kone i hennar svajamvara ('beilar-val'), ved å utføra eit meisterstykke. Ikkje berre klarte han spenna den mektige bogen til Sjiva, han braut han i to.
Ei av dei tre konene til kongen lurte han til å lova at sonen hennar — Bharata — skulle bli konge i staden for eldstesonen Rama, og at Rama måtte sendast i eit fjortenårig eksil. Kongen kunne ikkje gå tilbake på ordet sitt utan å mista mykje ære, og Rama godtok situasjonen som ein lydig son. Etter å ha trøysta far sin drog han til skogs med Sita og broren Laksjmana.
I eksilet nedkjempa Rama mange demonar (asuraer). Den mektigaste av dei var Ravana, som bortførte Sita og gøymde henne i øyriket sitt, Lanka. Etter lang tids leiting, og ved hjelp av ein hær av apar og bjørnar som var leia Hanuman, fann dei fram til Lanka, bygde ei bru og nedkjempa demonane der. Dei fjorten åra var over, og Rama drog tilbake til heimlandet i triumf, og blei endeleg krona som konge. Dette innleidde Rama-rajya, 'Rama-riket', eit velstyrt samfunn der alle levde i fred.