cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Store Skagastølstind
Historie
Johannes Thomassen Heftye, son av Thomas Johannessen Heftye, hadde ført ein offentleg debatt med Slingsby om samanlikning av kor vanskeleg det var å klatre på Storen i forhald til Knutsholstinden, som Heftye hadde vore førstemann på i 1875. I 1880 ville han vise at Storen var enkel å klatre, og saman med Jens Klingenberg og Peder Melheim frå Årdal fann dei ved ein feil ein enklare veg til toppen. Heftye si rute har seinare vorte normalvegen ved klatring av Storen.
Òg seinare har Storen vore viktig innan norsk klatrehistorie. Førsteklatringa av sørveggen frå Slingsbybreen (som eigentleg vender mest mot aust) i 1927 av Ola H. Furuseth, Asbjørn Gunneng og Boye Schlytter opna ei lang og komplisert rute som vart ein milepåle i Noreg før Arne Næss innførte bolteklatringa om lag ti år seinare.
I seinare år har ruta opp vestveggen på Storen i 1976 av Ulf Geir Hansen og Hans Petter Fernander sett ein ny standard for klatring i Jotunheimen, med vedvarande vanskeleg klatring i høgfjellet.
Klatreruter på Storen
Det finst fleire klatreruter og variantar av desse på Storen. Dei viktigaste er:
Juan Cabanilles
Juan Bautista José Cabanilles, òg Juan Bautista Josep eller katalansk Joan, var ein spansk organist og komponist i Valencia domkyrkje i Spania. Han vert av mange rekna som den største spanske barokkomponisten og stundom kalla den spanske Bach.
Biografi
Cabanilles starta truleg den musikalske karrieren sin som songar i eit kor i ei lokal kyrkje. Seinare studerte han for å verte prest i domkyrkja i Valencia, der han òg tok timar i musikk. Den 15. mai 1665, 20 år gammal, vart han assisterande organist i domkyrkja. Eit år seinare, då forgjengaren døydde, vart han så hovudorganisten. Den 22. september 1668 vart han ordinert til prest. Han heldt stillinga som organist i kyrkja i 45 år, men frå 1703 skranta helsa hans og ein måtte finne ein erstattar. Frå 1675 til 1677 tok han òg over som lærar for borna i domkyrkjekoret.
Verk
Mange av komposisjonane til Cabanilles er virtuose og avanserte for si tid, men generelt høyrer han til i den spanske orgeltradisjonen som følgde mønstera frå 1500-talet. Mesteparten av manuskripta hans finst i dag i Biblioteca de Catalunya i Barcelona. Fleire komposisjonar for orgel (tientoar, toccataer, passacagliaer, og andre verk) har overlevd, samt fleire verk for kor opp til 13 stemmer.
Farsund
Farsund er ein by og administrasjonssenteret i Farsund kommune i Agder fylke. Tettstaden ligg på vestsida av sundet som fører inn til Lyngdalsfjorden, og på øyane i sundet: Engøy, Farøy og Gåseholmen, alle med brusamband. Namnet på tettstaden kjem frå sundet mellom Farøy og Spindsodden. Farsund har.
Farsund voks fram ved skipsleia langs Farøya lengst nord på Listalandet, og vart ein veksande handelsstad med kjøpstadsrett frå 1849. Byen er sterkt prega av Lund-slekta, som og har æra for å ha grunnlagt han. Mange av dei mest kjende bysborna frå Farsund er knytt til denne familien, mellom dei Eilert Sundt.
Mot slutten av 1700-talet voks Farsund fram som ein handels- og sjøfartsby som var godt kjend ute i resten av verda. Mykje av æra for Farsunds framgang på den tida hadde Jochum Brinch Lund. Lund vert rekna som grunnleggjaren av Farsund. Lund budde i bygget der Nordea Bank i dag held til. Dei fire trea han hadde i hagen finn ein att i byvåpenet.
Farsund er framleis rekna som sjøfartsby, og fleire reiarlag er etablert her. Farsund er eit viktig handels- og servicesenter, og her kjem Farsunds Avis ut. I sentrum står Frelserens kirke, ei langkyrkje i stein frå 1785.
Sæbøvik
Sæbøvik er ein landsby og tettstad på Halsnøy i Kvinnherad kommune. Landsbyen er ein av dei eldste bebudde områda i kommunen, med både busetjing og gardsdrift i minst 3000 år. Staden har.
Historie
Ein veit lite om eldre historikk, anna enn at det området som i dag vert rekna som Sæbøvik sentrum låg under vatn fram til kring år 1500 f.kr. Då trakk vatnet seg tilbake, og ein kunne gå tørrskodd mellom det som i dag er ytre og indre Halsnøy. Nokre århundre seinare var det komme gardsbruk på områda, og ein har funne gamle verktøy og graver som tyder på at det var vore særs aktiv drift for si tid. Truleg har det òg vore båtbyggjing frå om lag same tidsperioden.
Ein veit lite om kva som skjedde i perioden fram til år 1500, anna enn at mesteparten av folket på Sæbøvik vart drepne av Mannedauden i 1349-50. Sidan kring 1450 har det vore ført matrikkel for gardane på Sæbøvik, og ut i frå dette kan ein lese at det har vore rikt med folk heilt sidan den gong. På byrjinga av 1900-talet kom industrien til Sæbøvik, med sildefabrikk og båtbyggeri. Sildefabrikken vart nedlagt før tusenårsskiftet, medan båtbyggeriet framleis er i drift, riktignok i mindre skala enn tidlegare.
Det har vore landhandel og bakeri på Sæbøvik sidan 1800-talet, men funn tyder på at Sæbøvik har vore ein marknadsplass i fleire århundre før dette. I dag er det handlesenter med matbutikk, frisør og byggevarehandel, samt eigen leikebutikk, klesbutikk, bensinstasjon og andre ymse bedrifter på staden.
Skule og offentleg
Forutan ungdomsskule og handlesenter finn ein helsesenter, pleieheim og tannlækjar på Sæbøvik.
Friidrettslandskampen Noreg-Sverige 1983 for menn
Friidrettslandskampen Noreg-Sverige 1983 for menn vart avvikla på Kjølnes stadion i Porsgrunn tysdag 21. og onsdag 22. juni 1983. Sverige vann landskampen med sine 212 poeng mot Noregs 198. Begge landa deltok med tre utøvarar i kvar av enkeltøvingane.
Torstein Dahle sette personleg rekord i tresteg, det same gjorde Svein E. Storlien på 400 meter og Trond Ulleberg i kulestøyt, alle vart nummer 2 i dei aktuelle øvingane. Fire av dei seks høgdehopparane enda med 2,15 m i resultatboka.
100 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
4 × 100 m stafett
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
4 × 400 m stafett
<br style="clear:both;" />
Waterford Harbour
Waterford Harbour er ein fjord på den sørlege atlanterhavskysten av øya Irland. Han dannar ei naturleg hamn, og gjev tilgang til både Waterford og New Ross.
Elvene «dei tri systrene», Barrow, Nore og Suir renn ut i fjorden. Fjorden ligg i County Waterford i Republikken Irland, og byen Waterford ligg ved munningen av Suir inst i fjorden. På austsida av fjorden ligg neset Hook Head.
Acerra
Acerra (latin Acerrae) er ein by i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 20 km nordaust for Napoli.
Historie
Acerra er ein av dei eldste byane i regionen og var truleg grunnlagd av oskarar med namnet Akeru. Han var den første byen i Den romerske republikken som fekk status civitas sine suffragio (332 fvt.).
Acerra vart øydelagd av Hannibal i 216 fvt., men bygd opp att 210 fvt.
Acerra var ein base for romarane under forbundsfellekrigen i 90 fvt..
I juli 2005 vart det hevda at ein statue av Jomfru Maria i Peterskyrkja i byen flytta på seg og fekk ein rosa farge.
Kornati
Kornat, med eit areal på 32,53 km², er den største av øyane, og utgjer to tredjedelar av landarealet i parken. Sjølv om øya er 25,2 km lang, er ho ikkje meir enn om lag 2,5 km på det breiaste.
Det er ingen permanente busetnadar på Kornati. Det er likevel ført opp enkle hus i godt verna viker som Vruje, Kravjačica, Lavsa og andre, som vert brukt av landeigarane som ly. Dei fleste landeigarane kjem frå øya Murter.
581 Tauntonia
581 Tauntonia er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 24. desember 1905 av Joel Hastings Metcalf ifrå Taunton, Massachusetts.
Trochilinae
Trochilinae er ein av dei seks underfamiliane som utgjer familien kolibriar. Medlemmer av Trochilinae har vore kalla typiske kolibriar og omfattar ca. 170 av alle ca. 365 kolibriartar.
Underfamilien er delt inn i tre biologiske tribus (stammar): Lampornithini («fjelljuvelar») som inneheld 18 artar, Mellisugini («bikolibriar») som inneheld 37 artar og Trochilini («smaragdar») som inneheld 114 artar.
Fylogeni
Kolibriane vart tidlegare delt inn i to underfamiliar, eremittane (Phaethornithinae) og ikkje-eremittar (Trochilinae). Resultata frå ein DNA-hybridiseringsstudie frå 2007 antyda at eremittane var basale for resten av familien.
Ein molekylær fylogenetisk studie av kolibriane publisert i 2007 fann at familien bestod av ni klader. Då Edward Dickinson og James van Remsen Jr. oppdaterte Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World for den 4. utgåva i 2013, delte dei kolibrifamilien inn i seks underfamiliar baserte på dei molekylære resultata og omdefinerte underfamilien Trochilinae til å innehalde tre klader, som dei plasserte i kvar sin stamme: Lampornithini («fjelljuvelar»), Mellisugini («bikolibriar»), og Trochilini («smaragdar»). Ein omfattande fylogenetisk studie som tok prøver av 284 kolibriartar vart publiserte i 2014. Den stadfesta dei ni kladene som vart funne i den tidlegare studien, men fann at eremittane var søsterklade til topaskladen (i underfamilien Florisuginae) som inneheld slektene Topaza og Florisuga. Mange av dei tradisjonelle slektene i smaragdkladen (Trochilini) vart viste å vere polyfyletiske. Som eit resultat har mange av slektene i denne delen av treet vorte reviderte.
Oversyn over slekter
Liste over biologiske slekter i Trochilinae i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. Utvalet av slekter og namn på stammar og tribus er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist. Stamme Lampornithini, «fjelljuvelar», 18 artar
Stamme Mellisugini, «bikolibriar», 37 artar
Stamme Trochilini, «smaragdar», 114 artar
Beginnings av Chicago
«Beginnings» er ein song skriven av Robert Lamm for rockebandet Chicago og spelt inn for debutalbumet The Chicago Transit Authority, som kom i 1969. Lamm syng òg solovokal på songen. Songen var den andre singelen deira (etter «Questions 67 and 68»), men selde opphavleg dårleg.
Etter at bandet hadde hatt suksess med seinare singlar, vart «Beginnings» gjeve ut på ny i juni 1971 med «Colour My World» som B-side. Begge sidene vart radiohittar i USA og den kombinerte singelen klatra til sjuandeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista. «Beginnings» nådde toppen av Easy Listening-lista.
Den akustisk gitaren vart opphavleg spelt av Chicago-gitaristen Terry Kath. På konsertane spelte Lamm gitar på denne songen, sjølv om han hovudsakleg spelte klaverinstrument for gruppa.
Den uredigerte albumversjonen av songen er 7:54 lang. Den originale singelen vart redigert ned til like under tre minuttar. Ein seinare versjon var like over seks minuttar lang og finst på samlablum. Berre The Heart of Chicago 1967-1997 inneheld den fulle, originale versjonen.
Andre versjonar
I 1974 vart «Beginnings» vart spelt inn av pianisten Gene Harris på Blue Note-albumet Astral Signal. Dette er ein av få gonger ein kan høyre Harris som solovokalist.
Malnesfjorden
Malnesfjorden er ein fjord på nordsida av Langøya i Bø i Vesterålen kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 12 km sørover til Rise i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom fiskeværet Hovden i vest og Lyngøya i aust. Utskor er ei grend som ligg på austsida av fjorden og litt lenger inn stikk vågen Gjendskarbotn inn mot aust. Frå her vert fjorden smalare og går igjennom sundet Survikstraumen. Sør for sundet ligg grenda Grimstad på vestsida av fjorden. Litt lenger sør ligg eit nytt sund kalla Sundsstraumen. Her ligg bygda Sund på vestsida av fjorden, medan tettstaden Eide ligg på austsida. I Eide ligg Malnes kyrkje. Frå Eide stikk Risnesan ut i fjorden og området mellom dette neset og Sund lenger nord vert kalla Ramnesbugen. Sør for neset ligg botn av fjorden, som vert kalla Riskjosen. Inst i Riskjosen ligg bygda Rise.
Riksveg 820 går langs austsida av den inste delen av fjorden. I tillegg går fleire fylkesvegar langs fjorden. På vestsida er desse Fv915 og Fv917, medan Fv918 går langs nordsida ved Sund og Fv919 går austsida lenger ute.
To France
«To France» er ein song av musikaren Mike Oldfield, gjeve ut i 1984 på albumet Discovery. Songen er sungen av Maggie Reilly.
Rovigo
Rovigo er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Rovigo i regionen Veneto og har om lag 50 000 innbyggjarar.
To France
Det musikalske temaet nytta på «To France» vart òg nytta på det første sporet på side to av Discovery, «Talk About Your Life». Han referer til Maria I av Skottland i refrenget. Dei to songane på B-sida til singlane er ikkje på noko album, «In the Pool» og «Bones». B-sidene kom seinare ut på nyutgjevinga av singelen «Moonlight Shadow» i 1993.
Rovigo
Geografi
Rovigo ligg i eit lågtliggande område kalla Polesine, 80 km med jernbane sørvest for Venezia og 40 km sørvest for Padova ved Adigettokanalen. Kommunen Rovigo strekker seg mellom elvane Adige og Canalbianco, 40 km vest for Adriahavet. Ein frazione, Fenil del Turco, strekker seg derimot sør for Canalbianco.
To France
Maggie Reilly-versjonen
I 1996 spelte Maggie Reilly inn «To France» på ny for soloalbumet sitt Elena, og i 2009 spelte ho inn nok ein versjon for albumet Looking Back Moving Forward. Samanlikna med originalen er han mykje meir pop-aktig. Maggie Reilly gav ut desse versjonane under initialane sine, M. R.
Rovigo
Geografi
Polesine er namnet på det lågtliggande område mellom elvane Adige og Po og sjøen. Opphavet til dette namnet er ikkje kjend og vert stort sett berre nytta om provinsen Rovigo, men stundom òg om naboområda Adria og Ferrara.
Historie
Rovigo (både Rodigium og Rhodigium på latin) dukkar først opp i skriftlege kjelder frå Ravenna den 24. april 838. Opphavet til byen er usikkert. I 920 vart han vald som mellombels residens for biskopen av Adria, Paolo Cattaneo, då byen hans vart øydelagd av ungarske herjingar. Han starta bygginga av festningsverk som stod ferdig alt i 945. Vicomten av Rovigo bygde fleire murar i 1130-åra for Huset Este. Dagens Torre Donà er restane etter borga som vart bygd ein gong i tida mellom. Ho er 66 meter høg og kan vere det høgaste murtårnet på denne tida om datoen det vert sagt det stod ferdig er riktig.
I 1194 kom Rovigo formelt under Azzo VI d'Este, hertugen av Ferrara, som tok tittelen conte (greve) av Rovigo. Este sitt styre enda i 1482 då Republikken Venezia tok byen med etter ei omleiring. Este tok tilbake byen under Cambraiforbundskrigen, men venetianarane fekk han tilbake i 1514. Dei heldt på byen fram til den franske revolusjonen. I 1806 oppretta Napoleon Bonaparte eit hertugleg storlen for general Anne Jean Marie René Savary. Etter napoleonskrigane gjekk byen til Keisardømmet Austerrike i 1815 og han fekk status som keisarby.
Rovigo vart annektert til Kongedømet Italia i 1861. I 1866 vart han forbunde med jernbane til Padova, Ferrara, Verona (via Legnago) og Chioggia (via Adria). På 1900-talet vart byen industrialisert og den viktigaste industrien var eit sukkerraffineri. I 1937 vart Adigetto-kanalen omleia vest for byen og ei stor gate, Corso del Popolo, vart bygd over det tidlegare løpet. I åra 1943-1945 var Rovigo ein del av Den italienske sosialrepublikken og har vore ein del av Italia sidan 1946. I 1950- og 1960-åra skjedde det ei dramatisk utvikling i Rovig og han var den byen som vart raskast urbanisert etter den andre verdskrigen.
Kjelder
[*Historia til Polesine av Enzo Sardellaro.
Arnafjord kyrkje
Arnafjord kyrkje er ei langkyrkje i tre frå 1880 i Vik kommune i Vestland. Kyrkja ligg på Nese på vestsida av Arnafjorden. Tilkomst til staden er via Fv92.
Dagens kyrkje erstatta ei kyrkje frå 1645 som var vorte for lita, og dessutan var i dårleg stand. Ein del materialar frå gamlekyrkja vart brukt i den nye.
Studentmållaget i Bergen
Studentmållaget i Bergen eller SmiB er eit lokallag i Norsk Målungdom (NMU), ungdomsorganisasjonen til Noregs Mållag, og har som føremål å arbeide for nynorsken blant studentar og akademikarar i Bergen. SmiB har heile tida hatt Universitetet i Bergen som kjerneområde.
Dei første åra
Studentmållaget vart skipa i 1946. I fyrste perioden var aktiviteten meir allmennkulturelt prega, og det å skape eit miljø for målstudentar var viktig. Såleis hadde ein vitjingar av forfattarar og fokus på litteratur. I tillegg var ein oppteken av måljamstilling ved Universitetet i Bergen.
I Vestlandsfan 6/1975 refererer ein til 15-årsjubileet for Studentmållaget. Ut frå arkivet er det ikkje rett, men det tyder på at perioden på slutten av 1950-talet var ein daudperiode. På 1960-talet hadde ein kulturmøte og dreiv jamstellingsarbeid blant anna for å få eksamensoppgåver på nynorsk, seinare galdt det meir rom for nynorsken i administrasjonen og nynorske lærebøker. I 1965 hadde ein òg ei talemålsgruppe for å arbeide for nynorsk normaltalemål.
Sosialt og politisk engasjement
På midten av 1980-talet kvikna SmiB til live att, etter ein daudperiode. Eit uttrykk for det var at ein gav ut bladet Tal. Ein tok òg opp att tradisjonen frå 1970-talet med ofsefestar, og arrangerte debattmøte. Igjen var tanken å kople målsaka til samfunnsspørsmål, men ein var på same tida oppteken av å markere avstand til 1970-talet. På denne tida var det òg sterke motsetnader mellom SmiB og Norsk Målungdom. Motsetnadene dreidde seg særleg om ulike syn på sentralstyring, men òg om ideologi i ein periode der ein NMU la stor vekt på kople målsak til nasjonalisme. Det enda med at ein meldte seg ut av NMU i 1990, men ein melde seg inn att nokre år etter.
På 1990-talet vart SmiB igjen vitalisert gjennom striden om norsk medlemskap i EU. Mange av dei som då var aktive i SmiB, for så til sentralstyret til NMU i Oslo.
SMIB
1990 til 1991? - SMIB-mannen frå Bergen
Hans Marius Hansteen
1992 Thore Helland
1993 Geir Martin Pilskog
1994 Mona Stormark, leidar, Økonomisk Gunleiv Hadland, Styremedlem Eli Bjørhusdal, Viviann Kjøpstad, Gaute Lund, Olav Myklebust, Lars Gimmestad Johansen. Varamann 1 Oddbjørn Haugen, Hege Myklebust, Kåre Johan Mjør, Geir Martin Pilskog
Ketil Solvik-Olsen
Ketil Solvik-Olsen er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han var norsk samferdselsminister i regjeringa Solberg frå 16. oktober 2013 til 31. august 2018. Han blei vald inn på Stortinget som representant nr. 7 for Rogaland i 2005, og som representant nr. 1 i 2009. Frå 6. oktober 2011 var han finanspolitisk talsmann for Frp, og frå 26. mai 2013 til 5. mai 2019 var han 2. nestleiar i partiet. Han har ein mastergrad i økonomi frå University of Toledo i Ohio i USA.
Studentmållaget i Bergen
Sosialt og politisk engasjement
Mona?
Ketil Solvik-Olsen
Biografi
Solvik-Olsen er fødd i Sandnes og voks opp på Bryne i Time. Han har vore politisk aktiv i Frp sidan han var 15 år, med unntak av eit utanlandsopphald i studietida. Den politiske karrieren starta som styremedlem i Time FpU og i Rogaland FpU i 1988. Solvik-Olsen var i 1993 tillitsvalt i Musikktroppen i Hans Majestet Kongens Garde, og tenestegjorde som meinig klarinettist. Han var utvekslingselev 1989–90 ved Blissfield High School i Michigan før han fullførte St. Olav vidaregåande skole i Stavanger (International Baccalaureate) i 1992. Han tilbrakte fem år som elev og student i USA. Han fullførte bachelorgraden sin i samfunnsøkonomi og statsvitskap ved University of Toledo i Ohio i USA i 1996 og i 1997 mastergraden i samfunnsøkonomi same stad.
Studentmållaget i Bergen
Sosialt og politisk engasjement
1995 Var Mona eller var det andre? Ingen umtalte som leidarar i samband med Ivar Aasen i 1996
1996 Trond Sæbø, men insisterter at han skal ha ingen leidar frå hans sida. Me andre kunde. Den umtalte Trond Sæbø
Studentmållaget feirar Ivar Aasen.
Ketil Solvik-Olsen
Saksområde
Som stortingsrepresentant frå 2005 har Solvik-Olsen for det meste engasjert seg i energi- og finanspolitikk. Han uttalte seg kritisk til filmen An Inconvenient Truth av Al Gore, og føreslo forsking på kjernekraft og auka utbygging av vassenergi som verkemiddel i å kutta utslepp av klimagassar. Som energipolitikar har Ketil Solvik-Olsen lenge vore ein ivrig talsmann for å utnytta grunnstoffet thorium, som det er store førekomstar av i Noreg, med sikte på å bruka det som brensel i ei eventuell satsing på kjernekraftverk. Allereie i 2006 tok han til orde for auka forsking for å finna ut om thorium er eit veleigna alternativ til uran.
Studentmållaget i Bergen
Sosialt og politisk engasjement
1997 Hege Tangen, vart leidar.
Ketil Solvik-Olsen
Saksområde
Solvik-Olsen tok eit oppgjer med kulturen på Stortinget då han valde å ikkje stilla til attval i 2012. Til Klassekampen sa han at fleire med erfaring frå næringslivet kunne bidratt på «Løvebakken» hadde lønna vore høgare. Han meinte også at debattane altfor ofte låg fjernt frå røynda og var meir opptatt av personåtak enn faktabasert diskurs. Denne utviklinga meinte han kunne forklarast i samanheng med frammarsjen av unge politiske talent og karrierepolitikarar med liten erfaring frå yrkeslivet utanfor politikken.
Ketil Solvik-Olsen er både avhaldsmann og nært knytt til pinserørsla. Han meldte seg ut av statskyrkja i 2010 i protest mot at leiande personar i Den norske kyrkja stod fram og åtvara mot oljeverksemd utanfor Lofoten, Vesterålen og Senja.
Studentmållaget i Bergen
Ny start
På byrjinga av 2000-talet hadde SmiB lenge vore nede og inaktivt, og hadde få aktive periodar. I 2009 vart aktiviteten til laget gjenoppretta då Ida Haugum og Helene Urdland Karlsen tok over roret. I 2010 vart styret til SmiB tilført nye personar og Odin Hørthe Omdal tok på seg leiarvervet for laget. SmiB engasjerte seg same året for opprettinga av Austevoll mållag.
Ketil Solvik-Olsen
Utdanning
Major: Economics Majors: Economics, Political Science.
Studentmållaget i Bergen
Ny start
Den tidlegare striden mellom SmiB og Studentmållaget i Oslo vart totalt avliven utover 2000-talet. Laga starta heller med å samarbeide. SmiB har sidan 2010 gitt ut Mål og Makt, tidsskrifta til SmiO, gratis til dei medlemane som ønsker det. I 2011 gav SmiB ut satireavisa Dagverd, noko som vart omtalt som «framhald av Verdas Dag, som aldri saag dagens ljos». I motsetnad til dei etterfølgjande åra, hadde SmiB i perioden 2009–2012 hovudsakleg sentrert engasjementet sitt mot HF-fakultetet ved Universitetet i Bergen.
Fredrik Hope tok over som leiar i 2013. I tillegg til å engasjere seg for nynorsk og dialekt, byrja laget å engasjere seg for dei samiske språka, men ikkje på kostnad av nynorsken. Før stortingsvalet i 2013 arrangerte SmiB sidemålsdebatt. Hope, som i dag er leiar i Norsk Målungdom, leia skuta fram til våren 2014, då Marta Nagel-Alne tok over leiarvervet. Mellom 2014 og 2017 heldt Nagel-Alne fram med det politiske og sosiale engasjementet i studentmållaget.
Utgjevingar
SmiB gav ut bladet Vestlandsfa'n 1963–1982. Dei fyrste 6 årgangane er forsvunne, so biblioteka har ikkje heile serien. Bladet vart halde fram av Tal som kom ut 1986–1993.
Dessau
Dessau er ein by i Tyskland og hovudstad i delstaten Sachsen-Anhalt med om lag 75 000 innbyggjarar. Byen ligg der elvane Mulde og Elbe renn saman.
Geografi
Dessau ligg på ei stor elveslette der elvane Mulde og Elbe renn saman. Den verste flaumen i området fann stad i 2002, då bydelen Waldersee nesten vart heilt overfløymd. Sørlege delar av Dessau grensar til eit skogkledd område kalla Mosigkauer Heide. Det høgaste punktet er 110 meter og er ein tidlegare søppelhaug kalla Scherbelberg sørvest for Dessau. Dessau er omringa av mange parkar og palass som gjer Dessau til ein av dei grønaste i Tyskland.
Historie
Dessau vart først nemnd i 1213. Han vart eit viktig senter i 1570 då fyrstedømet Anhalt vart grunnlagt. Dessau vart hovudstad i denne staten innanfor Det tysk-romerske riket. Anhalt vart oppløyst i 1603, men Dessau vart verande ein velståande by og vart hovudstad i miniputtstaten Anhalt-Dessau. Då Anhalt gjenforeint i 1863 vart Dessau igjen hovudstad fram til 1918. Dessau er kjend for arkitekturskulen Bauhaus. Han vart flytta her i 1925 etter at han måtte legga ned i Weimar. Mange kjende kunstnarar underviste i Dessau dei neste åra, som Walter Gropius, Paul Klee og Vasilij Kandinskij. Nazistane stengde Bauhaus i 1931 og han vart ikkje opna att før i 1986.
Ein fabrikk i byen lagde utrusting til Luftwaffe, og av den grunn utførte dei allierte kraftige bombeåtak under den andre verdskrigen, som nesten jamna byen med jorda. Etter krigen vart byen bygd opp at med typiske DDR-bygningar av betongklossar, og han vart eit stort industrisenter i Aust-Tyskland. Etter gjenforeininga av Tyskland vart mange historiske bygningar bygd opp att.
Komponisten Kurt Weill vart fødd i Dessau, og sidan 1993 har byen halde ein årleg Kurt Weill-festival. Dessau var òg fødestad for filosofen Moses Mendelssohn (i 1729) og Leopold I av Anhalt-Dessau (der alte Dessauer), ein lovprisa feltmarskalk for Preussen.
Erling Pettersen
Erling Johan Pettersen ( er ein norsk teolog, prest og biskop i Stavanger bispedøme 2009–2017. Han tok teologisk embetseksamen ved Menighetsfakultetet i 1977 og praktisk-teologisk eksamen i 1979. Same året vart han ordinert til prest. Frå 1977-79 var han tilsett som lærar ved universitetet i Oslo, og var teologisk konsulent ved Diakonhjemmets sosialskole. Frå 1979 arbeidde han som konfirmasjonskonsulent i Kyrkjerådet. I 1985 vart han misjonsprest for Det norske misjonsselskap i Brasil. I perioden 1989-1996 var han instituttstyrar ved IKO. Frå 1996 til 2006 verka han som direktør i Kyrkjerådet. Frå 2006-07 hadde han ei prosjektstilling ved Det praktisk-teologiske seminar. Frå 2007 og fram til bispeutnemninga var han sokneprest i Nordstrand meinigheit i Oslo.
Han har vore styreleiar i misjonsorganisasjonen Areopagos, styremedlem i Det praktisk-teologiske seminar, og leidde utforminga av KRL-faget i 1994-95.
Rock
Rock er ein sjanger innanfor rytmisk musikk som har røter i rock ’n’ roll i USA på 1950-talet, og utvikla seg til ei rekkje forskjellige stilartar frå 1960-åra og utover, særleg i Storbritannia og USA. Ordet rock heng ordsogeleg saman med det norske gjerningsordet å rugga.
Rock har røter som går tilbake til rock ’n’ roll og rockabilly i 1940- og 1950-åra, som igjen utvikla seg frå blues, rhythm and blues og country, men òg gospel, tradisjonell pop, jazz og folkemusikk. Alle desse vart kombinert til ein enkel, bluesbasert songstruktur som var rask, fengjande og mogeleg å danse til. I følgje Allmusic «har den reinaste forma for rock ’n’ roll tre akkordar, eit sterkt, stødig etterslag (backbeat) og ein fengande melodi.
Rockemusikk er opphavleg musikk i 4/4-takt med eit tydeleg etterslag (backbeat) og har tradisjonelt vore spela med eit oppsett av trommer, elektrisk gitar, elektrisk bassgitar og ein eller fleire songarar. Det har likevel vore brukt nesten alle kjende musikkinstrument i ein eller fleire samanhengar i samband med rockemusikk. Som i pop har tekstane ofte romantiske tema, men kan omhandle kva som helst og legg ofte vekk på sosiale og politiske tema. Dominansen av kvite, mannlege musikarar innan rock har ofte blitt rekna som ein av hovudfaktorane som har forma kva tema som er blitt utforska i rockemusikken. Rock har i større grad lagt vekt på musikalsk dugleik, konsertar og ein autentisitetsideologi enn det popmusikken har.
Seint i 1960-åra dukka det opp ei rekkje undersjangrar av rock, med blandingssjangrar som bluesrock, folkrock, countryrock, ragarock og jazzrock, og mange bidrog til utviklinga av psykedelisk rock, som var påverka av den psykedeliske motkulturen. Nye sjangrar oppstod frå dette miljøet, som progressiv rock, med forsterka kunstnariske element, glamrock, som la vekt på underhaldningsaspektet og den visuelle stilen, og eit mangfald av undersjangrar av heavy metal, som la vekt på kraft, volum og fart. På andre halvdelen av 1970-åra oppstod punkrocken som ein reaksjon på det dei såg som oppblåste, uekte og altfor kommersielle aspekt av desse sjangrane, og skapte ein enkel, energisk musikkform med eit rått uttrykk og tekstar som ofte bestod av sosial og politisk kritikk. Punk var ei inspirasjonskjelde i 1980-åra for utvikling av andre undersjangrar, som new wave, post-punk og til slutt alternativ rock. I 1990-åra byrja alternativ rock å dominere rocken og slo gjennom i form av grønsj, britpop og indierock. Blanding av andre undersjangrar har sidan oppstått, som poppunk, raprock og rap metal, i tillegg til forsøk på å gå attende til tidlegare populære rockesjangrar, som den nye bølgja med garasjerock/post-punk og synthpop i byrjinga av 2000-åra.
Elektrisk konduktivitet
Elektrisk konduktivitet eller elektrisk leiingsevne er eit mål for evna eit stoff har til å leie elektrisitet. Målet for elektrisk konduktivitet er siemens per meter (S/m), oppkalla etter den tyske ingeniøren Werner von Siemens, grunnleggjaren av bedrifta Siemens AG. Elektrisk konduktivitet er det motsette av elektrisk resistivitet, målt i eininga ohm-meter (Ω⋅m). Dermed er siemens (S) gitt ved 1/Ω. Sidan Ω er lik kg·m2s-3A-2 er S/m lik A2s3m-3kg-1. I praksis vert elektrisk konduktivitet ofte gjeve i S/cm eller mS/cm.
Rock
Rock har òg omfatta og tent som reiskap for kultur- og samfunnsrørsler, noko som har ført til store subkulturar som mods og rockers i Storbritannia og hippie-motkulturen som spreidde seg frå San Francisco i USA i 1960-åra. På liknande vis utvikla pønkkulturen i 1970-åra seg til dei visuelt særeigne subkulturane goth og emo. Rockemusikken tok etter visetradisjonen med protestsongar og har vore knytt til politisk aktivisme i tillegg til endringar i samfunnshaldningar til rase, sex og dopbruk, og vert ofte sett på som eit uttrykk for ungdomsopprør mot den vaksne konsumerismen og konformiteten.
Kjenneteikn
Rockestilen er tradisjonelt basert på forsterka elektrisk gitar, som oppstod i si moderne form i 1950-åra med populariseringa av rock and roll, og var påverka av stilen til elektrisk blues-gitaristar. Lyden av ein elektrisk gitar i rocken vert typisk akkompagnert av ein elektrisk bassgitar, som først dukka opp i jazzmusikken i same perioden, og perkusjon skapt av eit trommesett av trommer og cymbalar. I tillegg er det ofte blitt nytta andre instrument, særleg klaverinstrument som piano, hammondorgel og synthesizerar. Den grunnleggjande rockeinstrumenteringa var basert på den grunnleggjande bluesbandinstrumenteringa (markant sologitar, eit anna akkordbasert instrument, bass og trommer). Ei gruppe musikarar som spelar rock vert kalla eit rockeband og består typisk av tre – powertrioen nytta i rock, metal og punkrock – til fem medlemmar. Eit klassisk rockebandformat består gjerne av ein kvartett der medlemmane dekkjer ein eller fleire roller, som vokalist, sologitarist, rytmegitarist, bassgitarist, trommer og ofte med ein klaverspelar eller andre instrumentalistar.
Elektrisk konduktivitet
Mål på vasskvalitet
Elektrisitet består av elektron som går gjennom eit stoff. Særskilte bindingar, som metallbinding, i eit stoff gjer at det lettare leier elektrisitet. Ion løyst opp i vatn fører også til høgare elektrisk konduktivitet. Såleis kan ein måla mengda av ion, som kalsium, magnesium, jern og liknande løyst opp i vatn. Dette gjev eit brukbart mål for vasskvalitet. Destillert vatn bør ha lågare elektrisk konduktivitet enn 0,3 mS/cm, medan grunnvatn blir rekna som reint om det har mindre enn 500 mS/cm. Vatn med verdiar opp til 2000 mS/cm kan nyttast til kunstig vatning.
Rock
Kjenneteikn
Rock har tradisjonelt bygd på ein enkel usynkopert rytme i 4/4-takt, med eit repeterande etterslag (backbeat) på skarptromma på slaga to og fire. Melodiane kjem ofte frå eldre modusar, som dorisk og miksolydisk, i tillegg til dur og mollskalaer. Harmoniane varierer frå vanleg treklang til parallelle kvartar og kvintar og disharmoniske progresjonar. Rockesongar har sidan slutten av 1950-åra, og særleg frå midten av 1960-åra, ofte nytta vers-refreng-forma frå blues og visesong, men det har vore mange variantar av og avvik frå denne forma. Musikkjournalistar har lagt vekt på eklektisismen og det stilmessige mangfaldet i rocken. På grunn av den kompliserte historia og tendensen til å låne frå andre musikalske og kulturelle former, er det blitt hevda at «det er umogeleg å kome med ein strengt avgrensa musikalsk definisjon av rockemusikken».
I motsetnad til mange tidlegare stilartar innan populærmusikken har tekstane i rocken handla om mange tema i tillegg til romantisk kjærleik, som sex, opprør mot «Etablissementet», sosiale omsyn og levestilar. Temaa i tekstane kom frå mange forskjellige stader, som poptradisjonen i Tin Pan Alley, visesong og rhythm and blues. Musikkjournalisten Robert Christgau skildrar rocketekstane som eit «kult medium» med enkel diksjon og repeterte refreng, og hevdar at «hovudfunksjonen» til rock «omhandlar musikk, eller meir generelt, støy». Rockemusikarane har ofte vore kvite menn frå mellomklassen og rock har blitt sett på som ei tilpassing av svarte musikkformer for eit ungt, kvitt og hovudsakleg mannleg publikum. Som følgje av dette har rocken blitt sett på som eit talerøyr for denne gruppa i både stil og tekstar.
Etter at omgrepet rock byrja å bli brukt føre rock and roll frå slutten av 1960-åra, har det ofte blitt stilt opp mot popmusikken, som har mange av dei same kjenneteikna. Rock vert sagt å leggje meir vekt på musikalsk dugleik, konsertar og ha eit fokus på seriøse og progressive tema som ein del av ein autentisitetsideologi som ofte vert kombinert med eit medvit om historia og utviklinga til sjangeren. I følgje Simon Frith var «rock noko meir enn pop, noko meir enn rock and roll. Rockemusikarar kombinerte ei vektlegging av dugleik og teknikk med det romantiske kunstkonseptet som kunstnarisk uttrykk, det originale og det ekte». I det nye tusenåret er omgrepet rock stundom blitt nytta som eit samleomgrep for musikkformer som pop, reggae, soul, og til og med hip hop, som det er blitt samanlikna med, men ofte stått i kontrast til gjennom mykje av historia.
Burhou
Burhou (norrønt Burholmr) er ei lita øy om lag 2 km nordvest for Alderney i Kanaløyane i Storbritannia. Ho har ikkje fast busetnad og er eit fuglereservat, så det er ikkje lov å gå i land på øya mellom 15. og 27. juli. Av dyreliv på øya finn ein ein koloni med lundefugl og mykje kanin.
Rock
Rock and roll
Grunnlaget til rocken kjem frå rock and roll, som oppstod i USA seint i 1940- og tidleg i 1950-åra og raskt spreidde seg til resten av verda. Det næraste opphavet ligg i ei blanding av forskjellige svarte musikkformer på den tida, som rhythm and blues og gospel med country and western. I 1951 byrja programleiaren Alan Freed i Cleveland i Ohio å spele rhythm and blues-musikk (då kalla «rasemusikk») for både eit kvitt og svart publikum, og blir rekna som den første som brukte omgrepet «rock and roll» for å skildre musikken.
Burhou
Det er ingen kaianlegg på øya, men vitjande kan gå i land frå båt i ei lita vik. I dårleg vêr kan det vere umogeleg å kome seg i land.
Rock
Rock and roll
Det er òg blitt hevda at «That's All Right (Mama)» (1954), den første singelen til Elvis Presley for Sun Records i Memphis, kan ha vore den første rock and roll-songen, men på same tid låg Big Joe Turner sin «Shake, Rattle & Roll», seinare spelt inn av Haley, alt på toppen av Billboard R&B-lista. Andre artistar med tidlege rock and roll-hittar var mellom andre Chuck Berry, Bo Diddley, Fats Domino, Little Richard, Jerry Lee Lewis og Gene Vincent. Etter kort tid tok rock and roll over i amerikanske platebutikkar og smørsongarar, som Eddie Fisher, Perry Como og Patti Page, som hadde dominert salslistene det førre tiåret, gjorde det langt dårlegare på listene.
Ut av rock and roll har det oppstått ei rekkje særeigne undersjangrar, som rockabilly, der ein kombinerer rock and roll med «hillbilly»-country. Rockabilly vart vanlegvis spelt av kvite songarar i midten av 1950-åra som Carl Perkins, Jerry Lee Lewis, Buddy Holly og Elvis Presley. Av desse var det Elvis som hadde størst salssuksess. På andre sida finn ein doo wop som la vekt på vokalharmoniar og meiningslause tekstar (som sjangeren har fått namn frå), akkompagnert av lett instrumentering. Denne sjangeren hadde opphav i afroamerikanske vokalgrupper frå 1930- til 1940-åra. Artistar som The Crows, The Penguins, The El Dorados og The Turbans fekk alle store hittar, og grupper som The Platters, med songar som «The Great Pretender» (1955), og The Coasters med komiske songar som «Yakety Yak» (1958), var blant dei mest suksessrike rock and roll-artistane på denne tida.
Den elektriske gitaren vart òg populær på denne tida og det vart utvikla ein spesifikk rock and roll-spelestil av gitaristar som Chuck Berry, Link Wray og Scotty Moore. Elektrisk blues-gitaristar som Guitar Slim, Willie Johnson og Pat Hare var tidleg i 1950-åra pionerar innan bruk av forvrenging og denne effekten vart gjort populær av Chuck Berry i midten av 1950-åra. Willie Johnson og Pat Hare var òg av dei første som brukte powerakkordar, og denne teknikken vart gjort populær av Link Wray seint i 1950-åra.
I Storbritannia henta trad jazz- og folkemusikk-miljøa bluesartistar til Storbritannia. Lonnie Donegan-hitten «Rock Island Line» frå 1955 vart innverknadstung og var med på å utvikle ein trend med skiffle-grupper gjennom heile landet. Mange av desse gruppene, som John Lennon sitt Quarrymen, gjekk over til å spele rock and roll.
Musikkekspertane har vanlegvis rekna ein nedgang for rock and roll seint i 1950- og tidleg i 1960-åra. I 1959 omkom Buddy Holly, The Big Bopper og Ritchie Valens i ein flystyrt, Elvis drog i hæren og Little Richard trekte seg attende for å bli predikant, Jerry Lee Lewis og Chuck Berry vart straffeforfølgde og payolaskandalen braut ut (der viktige personar, inkludert Alan Freed, hadde drive med muting og korrupsjon for å fremje forskjellige artistar og songar), og dette gav ei kjensle av at rock and roll-tida var over.
«Mellomåra»
Perioden seint i 1950- og tidleg i 1960-åra, mellom slutten av den første innovasjonsperioden og det som i USA vart kjend som «den britiske bølgja», har tradisjonelt blitt rekna som ei dødtid for rock and roll. I nyare tid har somme forfattarar lagt vekt på viktige innovasjonar og trendar i denne perioden, som gjorde den framtidige utviklinga av rocken mogeleg. Medan det var kvite, mannlege artistar som hadde størst kommersiell suksess i den tidlege rock and roll-perioden, særleg då rockabilly slo gjennom, var det svarte, kvinnelege artistar som dominerte denne perioden. Rock and roll forsvann ikkje på slutten av 1950-åra og noko av energien finn ein att i twist-dansen som var særs populær tidleg i 1960-åra. Denne største artisten innan denne stilen var Chubby Checker. Doo wop hadde ei nedgangstid seint i 1950-åra, men vart populær att tidleg i 1960-åra, med hittar for artistar som The Marcels, The Capris, Maurice Williams and the Zodiacs og Shep and the Limelights. Fleire jentegrupper, som The Chantels, The Shirelles og The Crystals vart popuære i denne perioden og la vekt på harmoniar og ein polert produksjon som stod i kontrast til tidlegare rock and roll. Somme av dei største hittane til jentegruppene var produkt av Brill Building-stilen, kalla opp etter eit kvartal i New York der mange låtskrivarar heldt til. Ein av desse hittane var The Shirelles sin «Will You Love Me Tomorrow» som gjekk heilt til topps på salslista i USA i 1960, skriven av låtskrivarparet Gerry Goffin og Carole King.
Cliff Richard fekk sin første britiske rock and roll-hit med «Move It», og var medverkande til at britisk rock slo igjennom. I byrjinga av 1960-åra vart gruppa hans The Shadows den mest suksessrike gruppa som spelte instrumentalar. Medan rock 'n' roll glei over i lettare pop og balladar, var britiske rockegrupper på klubbar og lokale danselokale kraftig påverka av bluesrock-pionerar som Alexis Korner og byrja å spele med ein intensitet og eit driv ein sjeldan fann hos kvite, amerikanske artistar.
Surfemusikk
Den instrumentale rock and roll-musikken til artistar som Duane Eddy, Link Wray og The Ventures vart utvikla vidare av Dick Dale, som la til ein markant «våt» romklang og rask og vekslande plukking på gitaren, i tillegg til at musikken var påverka av Midtausten- og mexicansk musikk. Han produserte regionale hittar som «Let's Go Trippin'» i 1961 og sette i gang eit surfemusikk-hysteri. Han følgde opp med songar som «Misirlou» (1962). Som Dale and his Del-Tones oppstod dei fleste tidlege surfebanda i Sør-California, som Bel-Airs, The Challengers og Eddie & the Showmen. The Chantays fekk ein nasjonal hit med «Pipeline» i 1963 og den kanskje mest kjende surfemelodien var «Wipe Out» av The Surfaris frå 1963.
Surfemusikk fekk størst kommersiell suksess som vokalmusikk, særleg med The Beach Boys, som vart skipa i Sør-California i 1961. Dei tidlege albuma deira inneheld både instrumental surferock (mellom anna musikk av Dick Dale) og vokale songar, og dei brukte element frå rock and roll og doo wop og tette harmoniar frå popartistar som Four Freshmen. Den første hitten deira, «Surfin'» frå 1962, nådde Billboard-lista og var med å gjere surfemusikkbølgja til eit nasjonalt fenomen. Etter 1963 slutta gruppa å lage surfemusikk, medan Brian Wilson vart den viktigaste låtskrivaren og produsenten deira. Andre vokalgrupper følgde, som Ronny & the Daytonas med hitten «G. T. O.» (1964) og Rip Chords med «Hey Little Cobra», som begge nådde topp 10 i USA. I lag med Beach Boys var den einaste andre artisten med større suksess Jan & Dean, som nådde toppen av salslista med «Surf City» (skriven i lag med Brian Wilson) i 1963. Surfemusikkbølgja og karrieren til dei fleste surfeartistane enda stort sett brått då den britiske bølgja starta i 1964. Berre Beach Boys klarte å fortsette karrieren sin utover i 1960-åra, og produserte ei rekkje hitsinglar og album, som det særs høgt akta Pet Sounds i 1966. Dette albumet gjorde dei til det einaste amerikanske rocke- eller popbandet som kunne matche The Beatles.
Den britiske bølgja
Mot slutten av 1962 hadde det som kom til å bli det britiske rockemiljøet starta med beat-grupper som The Beatles, Gerry & the Pacemakers og The Searchers frå Liverpool og Freddie and the Dreamers, Herman's Hermits og The Hollies frå Manchester. Dei var inspirert av mange amerikanske musikkstilar, som soul, rhythm and blues og surfemusikk, og i starten tolka dei kjende amerikanske songar og spelte til dans. Band som The Animals frå Newcastle og Them frå Belfast, og særleg dei frå London, som The Rolling Stones og The Yardbirds, var mykje meir direkte påverka av rhythm and blues og seinare blues. Desse gruppene byrja etter kort tid å spele sine eigne songar, og kombinertre amerikanske musikkformer med ein energisk rytme. Beat-banda spelte ofte «livlege, uimotståelege melodiar», medan tidlege britiske rhythm and blues-band lente meir mot mindre seksuell uskuld, meir aggressive songar, og hadde ofte ei anti-etablissement-haldning. Særleg i den første tida kryssa desse to tendensane ofte over i kvarandre. Med The Beatles i spissen byrja beat-gruppene i 1963 å få nasjonal suksess i Storbritannia, og dei meir rhythm and blues-fokuserte artistane følgde kort tid etter.
Den britiske bølgja var med å gjere rock and roll-produksjonen internasjonal og var ein døropnar for britiske (og irske) artistar til internasjonal suksess. I Amerika tydde bølgja slutten for instrumental surfemusikk, vokale jentegrupper og (for ei stund) tenåringsidola, som hadde dominert dei amerikanske salslistene på slutten av 1950-åra og tidleg i 1960-åra. Bølgja svekka karrieren til etablerte R&B-artistar som Fats Domino og Chubby Checker og hindra til og med suksess for overlevande rock and roll-artistar, som Elvis. Den britiske bølgja spelte òg ei stor rolle i å forme rockesjangeren, og standarden for rockeband var vekt på gitarar og trommer og det å skrive sine eigne songar som songar-låtskrivarar.
Garagerock
Garagerock var ei rå form for rockemusikk, og var særleg dominerande i Nord-Amerika i midten av 1960-åra. Sjangeren fekk dette namnet fordi det var ei oppfatning at banda øvde i garasjen i forstadsheimane til foreldra. Garagerocksongar handla ofte om traume i livet på high school, og songar om «løgnaktige jenter» var særleg vanleg. Tekstane og framføringa var ofte meir aggressiv enn det som var vanleg på den tida, og vokalen var ofte knurrande eller skrikande. Songane varierte frå primitiv musikk med ein akkord (som The Seeds) til kvalitet som nærma seg studiomusikarar (The Knickerbockers, The Remains og The Fifth Estate). Det var òg variasjonar frå region til region i landet og i fleire område av landet oppstod det blømande miljø, særleg i California og Texas. Statane Washington og Oregon hadde kanskje den mest definerte, regionale stilen.
Stilen hadde utvikla seg frå regionale miljø så tidleg som 1958. «Tall Cool One» (1959) av The Wailers og «Louie Louie» av The Kingsmen (1963) er dei mest kjende døma på det tidlege stadiet av sjangeren. Innan 1963 byrja garagebanda å krype inn på dei nasjonale listene, som Paul Revere and the Raiders (Boise), The Trashmen (Minneapolis) og The Rivieras (South Bend i Indiana). Andre innverknadstunge garageband, som The Sonics (Tacoma i Washington), kom aldri inn på Billboard Hot 100. I denne tidlege perioden var mange av banda kraftig påverka av surferock og det var mange kryssingar mellom garasjerock og fratrock, som stundom vert rekna som ein undersjanger av garasjerock.