cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ooh Aah... Just a Little Bit
Kommersiell suksess
«Ooh Aah... Just a Little Bit» entra den britiske singellista på ein sjetteplass 6. april 1996 og klatra til andreplass to veker seinare. Veka etter Eurovision Song Contest gjekk «Ooh Aah... Just a Little Bit» heilt til topps i Storbritannia. Per 2023 er dette framleis siste gongen at ein britisk Eurovision-låt har toppa den britiske singellista.
Songen gjekk inn på singellistene over heile Europa, og uvanleg nok også i USA, der han nådde nummer 12 på Billboard Hot 100. Dette gjør «Ooh Aah... Just a Little Bit» til den fjerde mest suksessrike Eurovision-låten ut i frå listeplassering i USA. Berre «Love Is Blue» («», 1968), «Waterloo» (1974) og «» (1974) har nådd ei høgare plassering i USA.
«Ooh Aah... Just a Little Bit» blei også nominert til ein Grammy-pris i 1998 i klassen Best Dance Recording.
Ash Sha'ir-distriktet
Ash Sha'ir-distriktet er eit distrikt i Ibb guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 39 805 innbyggjarar.
Firblad
Firblad (Paris quadrifolia) er ei urt i giftliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia.
Planta vert kring 20 cm høg og har krypande jordstengel og opprett stengel, oftast med fire kransstilte blad. Ho har ein toppstilt blomster, oftast med fire breie og fire smale spisse, gulgrøne blomsterblad, åtte mjølberarar og fire griflar. Bæret er blått, saftig og giftig.
Heile planta er giftig, spesielt bæra; det verksame giftstoffet er saponin. Av bæra har det vore framstilt gift som vart bruka ved jakt på ulv. Planta har derfor vore kalla «vargbær».
Carina
Carina har fleire tydingar og kan vise til:
Sjumikha
Sjumikha (russisk Шумиха) er ein by i Kurgan oblast i Russland med om lag 19 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 130 km vest for Kurgan.
Vizbegovo
Vizbegovo (makedonsk Визбегово; albansk Vizbeg) er ein bydel i kommunen Butel innanfor storkommunen Skopje i Nord-Makedonia.
Jus soli
Jus soli (latin: grunnens rett) er ein rett der nasjonalitet og statsborgarskap blir gitt til kvar ein som er fødd på den aktuelle staten sitt territorium. Ved utgangen av 1800-talet delte dei fleste nasjonalstatane seg i ei gruppe som gav nasjonalitet på grunnlag av jus soli, til dømes Frankrike, og ei gruppe som gav statsborgarskap på grunnlag av jus sanguinis (blodets rett), til dømes Tyskland før år 2000. Dei fleste europeiske landa valde den tyske oppfatninga om ein objektiv nasjonalitet basert på blod, rase og språk i tråd med Fichtes klassiske definisjon av ein nasjon. Dei stilte seg dermed i opposisjon til Ernest Renans subjektive nasjonalitet basert på ei medviten tilslutning til fedrelandet.
Renée Colliard
Renée Colliard var ein sveitsisk skirennar og apotekar. Colliard, som var frå Genève, vart olympiameister i slalåm i 1956.
Vizbegovo
Bydelen hadde 2 817 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Renée Colliard
Colliard kvalifiserte seg til den sveitsiske OL-troppen 1956 med ein andreplass i eit renn i Grindelwald, kort før leikane tok til. I den olympiske tevlinga i Cortina d'Ampezzo overraska ho alle med å gå heilt til topps. Med startnummer 1 rann ho fortast av samtlege deltakarar i begge omgangane, og sikra seg gullmedaljen i slalåmtevlinga. Med tida 1.52,3 var ho heile 3,1 sekundar føre sølvvinnaren Regina Schöpf frå Austerrike.
I 1960 gifta Colliard seg og slo seg ned i Montana i kantonen Valais som apotekar.
Jus soli
Denne ikkje-essensialistiske oppfatninga av nasjonalitet gav rom for å tillempa jus soli, mot den essensialistiske jus sanguinis. Den auka innvandringa i mange land har likevel til ein viss grad viska ut grensene mellom desse motsette kjeldene til rett.
Land som har godkjent Konvensjonen om reduksjon av statsløyse frå 1961 gir statsborgarskap til elles statslause personar som er fødde på deira territorium eller på eit skip eller fly som bar landets flagg.
Ljuboten i Butel
Ljuboten (makedonsk Љуботен; albansk Luboten) er ein landsby i kommunen Butel innanfor storkommunen Skopje i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 343 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Veitastrond
Veitastrond er ei bygd med ikring 120 innbyggarar i Luster i Sogn. Ho ligg for nordenden av Veitastrondsvatnet og har vegsamband med resten av kommunen langs austsida av vatnet. Jostedalsbreen nasjonalpark grensar mot bygda på tre kantar. Til kommunesenteret Gaupne og tettstaden Sogndalsfjøra i grannekommunen Sogndal er det ca 40-45 km.
Hans Edvard Wisløff
Hans Edvard Wisløff var ein norsk teolog og forfattar som vart biskop i Sør-Hålogaland bispedøme i 1959.
Liv
Wisløff var fødd i Moss. Han var son av Johan Martin Wisløff og fetter til Carl Fredrik Wisløff.
I 1926 vart Wisløff cand.theol. ved Det teologiske menighetsfakultet i Oslo. Han tenestegjorde i forskjellige forsamlingar i Osloområdet, mellom anna som hjelpeprest i Oppegård (1926 til småkyrkjeprest i Tøyenkirken, residerende kapellan i Trefoldighet og som sokneprest i Markus forsamling. Han var òg generalsekretær i Indremisjonsselskapet, og redaktør av bladet deira For fattig og rik frå 1945 til 1954. Han var biskop i bispedømet Sør-Hålogaland frå 1959 til 1969.
Prest i Tøyenkirken
Hans Edvard Wisløff etterfølgde Ragnar Forbech som prest i Tøienkirken frå oktober 1932. Ho vart kalla småkyrkje og hadde hatt legendariske Michael Hertzberg som den første presten sin, denne kyrkja som er vorte kalla Noregs første arbeidskyrkje. Hertzberg hadde sett i gang eit omfattande sosialt arbeid, Wisløff var meir ein evangelist i sin arbeidsform. I tida hans var det store vekkingar i fleire forsamlingar i Oslo, òg i Tøyenkirken. Mange av dei som la ned mykje arbeid her, budde på andre stader i byen, men byrja å gå i forsamlinga på grunn av presten si forkynning. Dette kunne føre til at andre trekte seg unna når truskollektivet vart for dominerande, seier professor Knut Lundeby i boka ''Troskollektivet. En studie i folkekirkens oppløsning i Norge''. (Universitetsforlaget 1987). Han fortel òg at Wisløff engasjerte folk til å dele ut kyrkjelydsbladet i bydelen. Men forsamlinga var så liten og det var så mange som ville vere med på denne aktiviteten, at til slutt hadde dei nesten berre ein oppgang kvar.
Residerande kapellan i Trefoldighet
1940 vart H. E. Wisløff utnemnd til blir res. kap. i Trefoldighets forsamling i Oslo sentrum. Dette var den forsamlinga som Indremisjonsselskapets hovudkontor i Staffeldts gate høyrde inn under. Kontakten hans med organisasjonen vart sterk, ikkje berre fordi han var son til den aldrande generalsekretæren, men òg fordi han skreiv ei rekkje artiklar i For Fattig og Rik. I dei åra han hadde teneste her, pågjekk andre verdskrigen, og frå 1942 la prestane ned embeta sine. H. E. Wisløff, som var landsstyreformann i Den norske Santalmisjonen og vigd det vervet var vorte vald til leiar i Organisasjonenes Fellesråd, vart medlem av Kristent Samråd, som var ei gruppe på sju menn som organiserte og leda kyrkjekampen. Han var òg medlem av Den mellombels kyrkjeleiinga, som etter 1942 hadde leda Den norske kyrkja etter at denne hadde nekta å gå inn under nazistisk styre.
Romladning
Romladning er ein romleg fordelt elektrisk ladning, til dømes i isolerande væsker, i halvleiarar, gassar eller vakuum. Ladningen kan vere knytt til positive eller negative ion eller frie elektron, og opptrer bl.a i elektronrøyr og gassutladningsrøyr, i halvleiarkomponentar og elektrolyttar, og i samlinger av isolerande korna materiale (støv, mel). Store romladningar finst i ionsfæren i jordatmosfæren.
Hans Edvard Wisløff
Residerande kapellan i Trefoldighet
Trefoldighetskyrkja er den største kyrkja i Oslo. Wisløff var ein predikant som samla fulle hus i det store kyrkjerommet, akkuart som han hadde gjort i Tøyenkirken. Då han vart nekta å bruke kyrkja, flytta han gudstenestene til Indremisjonsselskapet sin bibelskule og fortsette der til han vart forvist frå Oslo og måtte bu i Moss, noko som gjorde det vanskeleg for han å gjennomføre prestetenesta i Trefoldighet.
Generalsekretær i Indremisjonsselskapet
Frå 1945 til 31. august 1954 var H. E. Wisløff generalsekretær i Indremisjonsselskapet. Han overtok stillinga etter faren sin, Johan M Wisløff, på bakgrunn av eit einstemmig kall frå selskapet sitt hovudstyre under føresetnad av at det berre skulle vere for ein kort periode. Men det vart nesten 10 år i Indremisjonsselskapets Hus i Staffeldts gate 4 i Oslo sentrum. I den same tida var han òg redaktør for bladet til organisasjonen For Fattig og Rik. Han var mykje ute og reiste, men skjøtta òg administrasjonen ved hovudkontoret med det som i ettertid er vorte kalla «mønstergyldig orden».
Sokneprest i Markus forsamling
H. E. Wisløff vart utnemnd til sokneprest i Markus forsamling i Oslo i 1954, og tenestegjorde der fram til han vart biskop i Sør-Hålogaland bispedøme i 1959.
Biskop i Bodø
Før Wisløff vart utnemnd til biskop i Bodø, hadde han vore på tale som biskop heile sju gonger. Protokollkomiteen i Stortinget oppsummerer dette etter at han heller ikkje vart biskop i Agder i 1957:
Verk
Wisløff var ein populær forfattar av andakts- og bønebøker. Han har skrive fleire bøker; nokre av dei er berre hefte, men svært mange av bøkene hans er kome i fleire opplag. Mest utbreidd er Stille stunder på veien hjem, som hadde seld i 130.000 eksemplar til 2004, men som kom i nytt opplag i 2006.
Grandine il vento
Grandine il vento er det 13. studioalbumet til det engelske progressive rockebandet Renaissance, først gjeve ut i 2013 og så gjeve ut på ny som Symphony of Light i 2014. Det vart finansiert gjennom ein Kickstarter-kampanje.
Bakgrunn
Etter bandet vart oppløyst i 2002 kom bandet saman att og heldt konsertar i 2009. I november 2012 døydde gitaristen og komponisten i bandet, Michael Dunford av hjerneblødning. Ein månad seinare sa vokalisten Annie Haslam at bandet kom til å halde fram. I 2013 vart det annonsert at den nye gitaristen i bandet var Ryche Chlanda. I april 2013 kom albumet først ut på Internett, og så på CD. Det vart dedisert til Michael Dunford. Plateomslaget består av eit måleri av Annie Haslam.
To gjestartistar speler på albumet: John Wetton (som òg hadde spelt med Renaissance i 1971) og Ian Anderson (frå Jethro Tull). Det japanske bonussporet «Carpet of the Sun», vart spelt inn under NEARfest Apocalypse i juni 2012.
Albumet kom ut på ny 15. april 2014 på Red River Entertainment som Symphony of Light med tre ekstra spor.
Innhald
Alle songar av Michael Dunford og Annie Haslam, utanom «Carpet of the Sun» av Dunford/Betty Thatcher-Newsinger
Mount Belecz
Mount Belecz er eit isdekt, fjell med flat topp, 2120 moh, som ligg 6 nautiske mil (11 km) nordaust for Mount Ruth Gade i Quarles Range. Det vart først kartlagd frå landmålingar og flyfoto på Byrd-ekspedisjonen, 1928-30. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Dan M. Belecz, ein meteorolog ved Amundsen-Scott-stasjonen vinteren 1962.
Carme
Carme kan syne til:
Al-Mahawil-distriktet
Al-Mahawil  (arabisk المحاويل) er eit distrikt i Babil guvernement i Irak. Distriktet ligg kring byen Al-Mahawil.
Hengedal
Hengedal eller hengande dal er ein dal som ender opp høgt i sida av ein djupare dal.
Ein hengedal er ofte blitt skapt av at ein mindre isbre har flote ut i ein større. Den større isbreen har skapt ein U-dal som hengedalen munnar ut i. Den mindre isbreen vil ha hatt mindre erosjonsevne enn den større, ettersom ho var tynnare og saktare. Sidan begge isbreane hadde overflater som nådde same høgd, ser det ut som om den mindre dalen «heng» over hovuddalen. Dersom ein hardare bergart ligg over ein som er lausare, vil forskjellen i høgd mellom dalbotnen i den hengande dalen og hovuddalen auka over tid. Ofte blir det danna fossar i eller nær munningen av den hengande dalen.
Bakgrunnsstoff
Valley
Pasargad fylke
Pasargad fylke (persisk شهرستان پاسارگاد) er eit fylke i Fars i Iran. Det administrative senteret i fylket er Saadat Shahr. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 29 825. Fylket er delt inn i to distrikt: Sentral-distriktet og Hakhamanish-distriktet. Fylket har éin by: Saadat Shahr.
Cliff Edwards
Clifton A. Edwards, også kjend som «Ukelele Ike», var ein amerikansk songar og stemmeskodspelar som særleg var populær på 1920-talet og tidleg på 1930-talet. Han hadde ein topphitt med «Singin 'In The Rain» i 1929. Edwards var også stemmeskodespelar for teiknefilmar seinare i karrieren, og er best kjend som stemma til Jiminy Cricket i Disney-filmen Pinocchio frå 1940.
Wasit guvernement
Wasit guvernement (arabisk واسط Wāsit) er eit guvernement aust i Irak, søraust for Bagdad ved grensa til Iran. Før 1976 vart det kalla Kutprovinsen. Dei største byane er hovudstaden Al Kut og Al-Hai og Al-Suwaira. Guvernement består av Dei mesopotamiske sumpene i Shuwayja, Al-Attariyah og Hor Aldelmj. Namnet kjem frå det arabiske ordet som tyder «midten», sidan den tidlegare byen Wasit låg langs Tigris kring halvvegs mellom Bagdad og Basra. Wasit by vart fråflytta då Tigris endra lei.
Historie
Den sumerike oldtidsbystaten Der ligg nær byen Badra.
Guvernement var vitne til harde kampar under Iran-Irak-krigen, særleg slaget ved myrene.
Under kampane i Irak våren 2004, tok Mahdi-armeen ei kort stund kontroll over hovudstaden Kut, frå 6. til 16. april, før han vart slått.
Demografi
Folketalet er opp mot 1,5 millionar. Dei fleste er sjia-arabarar. Myrene har tradisjonelt vore heimstad til mange sumparabarar. Her finst òg feyli-kurdarar i dei austlege byane Badra og Jassan. Eit lite lurisk samfunn eksisterer aust i Kut.
I 2007 var arbeidsløysa på 10 % og 35 % av folkesetnaden vart rekna som fattige.
Farr Bay
Farr Bay er ei bukt på kysten av Antarktis, som ligg like aust for Helenbreen. Ho vart oppdaga i november 1912 av den vestlege arbeidsgruppa i Den australasiatiske antarktisekspedisjonen under Mawson. I somme tidlege rapportar vart vika kalla «Depot Bay». Ho vart seinare namngjeven av Mawson etter dr. C.C. Farr i New Zealand, eit ekspedisjonsmedlem rådgjevande komite.
Schottky-effekt
Effekten er kalla opp etter den tyske fysikaren Walter H. Schottky (1886–1976).
Quezon
Quezon (filippinsk: Lungsod ng Quezon) er den folkerikaste byen på Filippinane. Byen ligg på øya Luzon, og er av ein av byane som til saman utgjer metropolen Manila, hovudstadsregionen i landet. Meir enn 2,7 millionar menneske bur i Quezon, som dekker eit areal på 166,2 km².
Byen vart grunnlagd i 1939 og er oppkalla etter Manuel L. Quezon, den dåverande presidenten i Filippinane. Quezon var landets hovudstad frå 1948 til 1976, og hyser framleis det nasjonale parlamentet, det såkalla representanthuset. Både det nasjonale universitetet, Diliman, og universitetet Ateneo de Manila ligg i Quezon. Byen Quezon ligg ikkje i provinsen Quezon, som også har namn etter presidenten.
Tekaposjøen
Tekaposjøen (Lake Tekapo) er den nest største av tre tilnærma parallelle innsjøar som er retta i nord-/sørleg retning langs den nordlege kanten av Mackenzie Basin på Sørøya på New Zealand (dei andre er Pukakisjøen og Ohausjøen). Han dekkjer eit område på 82 km² (om vinteren) og ligg 700 meter over havet.
Innsjøen får tilsig frå nord gjennom fleire elver, den største er den forgreina Godley-elva, som har utspringet sitt nord i Søralpane. Innsjøen er eit populært turistmål, og fleire hotell og andre overnattingsstadar ligg i den vesle busetnaden Lake Tekapo i den sørlege enden av sjøen. Lake Tekapo Regional Park, administrert av Environment Canterbury, ligg også ved sørbreidda til sjøen.
Vasskraft
Det opphavlege utløpet til innsjøen låg i den sørlege enden ut i Tekapo-elva. I 1938 starta bygginga av ein kraftstasjon, først planlagt å vera ferdigstilt i 1943, men krigen stoppa anlegget i 1942. Samstundes vart det bygt kontrollportar for å regulera utsleppa nedstraums til Waitaki-demningen. Arbeidet vart teke opp att i 1944, og vasskraftstasjonen, no kjend som Tekapo A, starta produksjonen i 1951.
Vatn frå innsjøen vert leia gjennom ein 1,4 km lang tunnel under byen til kraftstasjonen, derfrå vart vatnet tidlegare leia attende til elva. Etter den vidare vasskraftutbygginga (Upper Waitaki hydroelectric scheme) på 1970-talet, vert vatnet leia inn i ein 26 km lang kanal som fører til Tekapo B på breidda til Pukakisjøen.
Etter ein turbinskade i 1986 vart ein ny kaplanturbin installert, med ein meir effektiv konstruksjon og ei høgare yting (42 000 HK) enn den originale. I dag produserer stasjonen i gjennomsnitt 160 GWh årleg, med ein generator som yter 25,2 MW. Netto fallhøgde til stasjonen er 30,5 meter.
Både Tekapo A- og Tekapo B-stasjonane skal rustast opp i samband med oppgraderinga av Benmore og Waitaki.
Sidan 1. juni 2011 er Tekapo A- og B-stasjonane eigde av det USA-baserte Genesis Energy.
Kyrkja til den gode hyrdingen
'Kyrkja til den gode hyrdingen' (Church of the Good Shepherd) ligg på breidda til Lake Tekapo. Ho vart sett opp i 1935, og var den første kyrkja som vart bygd i Mackenziebekkenet. Kyrkja ved Burkes Pass, St Patrick's, vart reist i 1872, og var den første kyrkja som vart bygd av pionerane i ein felles innsats frå både anglikanarar, presbyterianarar og katolikkar. Også som eit samarbeid mellom presbyterianarar og anglikanarar vart kyrkja St Columba i Fairlie reist i 1879. Kyrkja ved Tekaposjøen vart teikna av Christchurch-arkitekten R.S.D. Harman, basert på skisser av ein lokal kunstnar, Esther Hope. Kyrkja er utan tvil ei av dei mest fotograferte på New Zealand og har eit altarvindauge som råmar inn ei praktfull utsikt over sjøen og fjella.
Nesset prestegard
mini|Nesset prestegard Nesset prestegard ligg 3 kilometer sørvest for tettstaden Eidsvåg, på sørsida av Langfjorden i Molde kommune.
Prestegarden er særleg kjend for å vere barndomsheimen til forfattaren Bjørnstjerne Bjørnson. Faren Peder Bjørnson var sokneprest her frå 1837 til 1853. Bjørnstjerne budde i Nesset til 1844. Då flytta han til Molde og byrja på gymnaset. Bondesamfunnet og naturen i Romsdalen skulle få stor innverknad på diktinga til Bjørnson.
Prestegarden har blitt utvikla i eit samarbeid mellom Romsdalsmuseet som museumsfagleg konsulent og Opplysningsvesenets fond som eigar. Prestegarden er kommunens tusenårsstad. I 2019 vart garden seld til Romsdalsmuseet. Presten i Nesset har ein ny bustad frå 2016.
Ash Shaghadirah-distriktet
Ash Shaghadirah-distriktet er eit distrikt i Hajjah guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 48 746 innbyggjarar.
Distriktet Sursee
Distriktet Sursee er eitt av fem distrikt (Ämtern) i kantonen Luzern i Sveits. Distriktet har eit areal på 302 km² og hadde 70 862 innbyggarar i 2010. Landsbyen Sursee er hovudstad i distriktet, og ligg ganske sentralt i distriktet som i nord grensar til Aargau.
Distriktet Sursee består av 22 kommunar. Omframt hovudstaden Sursee, som er den mest folkerike kommunen, har kommunane Ruswil og Neuenkirch meir enn 5 000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Beromünster, Büron, Buttisholz, Eich, Geuensee, Grosswangen, Hildisrieden, Knutwil, Mauensee, Neudorf, Nottwil, Oberkirch, Pfeffikon, Rickenbach, Schenkon, Schlierbach, Sempach, Triengen og Wolhusen.
Ready Steady Who
Ready Steady Who er ein 7-tommars EP av The Who, gjeve ut berre i Storbritannia 11. november 1966, kring ein månad før albumet deira A Quick One kom ut. Tittelen syner til eit TV-program kalla Ready Steady Go! som bandet nyleg hadde spelt i, men EP-en inneheld andre songar enn dei som vart spelte på TV.
Songar
Alle songane kom ut som bonusspor på CD-utgåva av A Quick One, frå 1995, utanom «Circles», som skil seg frå versjonen på luksusutgåva frå 2002 av My Generation, og kan finnast på Two's Missing.
The Who spelte inn songen «My Generation» for EP-en, men denne var ikkje med på plata og versjonen kom først ut i 1995 på A Quick One. Hovudskilnaden mellom denne og originalen er at han er kraftig forkorta og endar med ei utgåve av Edward Elgar sin «Land of Hope and Glory».
Utgjeving og mottaking
EP-en kom ut 11. november 1966 i Storbritannia og berre i mono. Han gjekk til topps på den britiske EP-lista, der plata låg fire veker frå 17. desember 1966.
EP-en kom ikkje ut i USA på den tida og songane vart lenge rekna som sjeldne samlarobjekt. Sjølv om songane «Disguises» og «Bucket T» kom ut i 1968 på samlealbumet Magic Bus: The Who on Tour, vart ikkje resten av songane gjevne ut offisielt i USA får luksusutgåva av A Quick One og Two's Missing.
Då EP-en kom ut fekk han middels til gode meldingar. I ei seinare melding skreiv AllMusic-skribenten Richie Unterberger at «det var uklårt om dette var ein spøk eller songar som var til overs» og meinte at «kanskje det var litt av begge deler».
Skaidi
Skaidi (av nordsamisk skáidi, 'landet mellom to elvar som renn saman') er ein liten tettstad i Kvalsund kommune i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Skaidi er eit trafikknutepunkt i kommunen, då riksveg 94 til Hammerfest tek av her frå europaveg 6.
Rundt 1930 blei det vedteke at riksveg 50 (dagens europaveg 6) skulle byggjast ferdig gjennom fylket. Strekninga mellom Skaidi og Olderfjord stod ferdig mellom 1927 og 1937.
Under den andre verdskrigen låg fleire mindre leirar for russiske krigsfangar i området ved Skaidi.
I 1947 oppførte den norske staten Skaidi skysstasjon og fjellstove. Stasjonen var teikna av arkitektane F.S. Platou og R. Mack, og er ein del av det statlege prosjektet Statens kulturhistoriske eiendommer.
På slutten av 1900-talet vart det offentleggjort planar om utbygging av Skaidivassdraget. Om utbygginga vart blitt utført ville det ha ført til at eit større areal enn i Altautbygginga blei demt ned, dessutan ville fleire faste trekkvegar for reinsdyr ha blitt brotne. Reineigarane protesterte like sterkt som mot Altautbyggingen, men mediadekninga var mindre og naturvernarane engasjerte seg ikkje i spørsmålet om utbygging av Skaidivassdraget. Utbygginga blei likevel utsett.
Statens vegvesens vegtrafikksentral låg i Skaidi fram til han vart flytta til Mosjøen i 2003.
Gortynía
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei åtte tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Ernest Renan
Ernest Renan var ein fransk filosof som blei svært berømt for boka si Vie de Jésus (Jesu liv) frå 1863.
Jesu liv var svært omstridd i si tid fordi han behandla Bibelen som ei kvar historisk kjelde og gjorde boka til gjenstand for same kritiske gransking som andre historiske kjelder. Dette forarga Den katolske kyrkja. I dag er Renan meir berømt for definisjonen sin av nasjon, som han la fram i boka ”Qu'est-ce qu'une nation?” i 1882. Der kritiserer han tyske definisjonar som la vekt på utsjånad og språk som kriterium. I staden framhevar han viljen til å leva saman. Emnet var aktuelt for Renan sidan han budde i Alsace-Lorraine, der det var konflikt om nasjonal tilhøyrsle. Renan meinte at nasjonen eksisterte ved at den vart fortløpande godkjend av borgarane.
Kragebjørn
Kragebjørn (Ursus thibetanus), òg kalla månebjørn og tibetansk svartbjørn, er ein av fire artar i slekta Ursus. Han lever i skog- og fjellområde i Aust-Asia. Det tidlegare latinske namnet på arten var Selenarctos thibetanus, som tyder «Tibets månebjørn», eit namn han har fått etter det store kvite merket han har på brystet.
Habitat og utbreiing
Asiatisk svartbjørn trivst i fuktig tropisk skog i åsar og bratte fjellsider der det er tett vegetasjon. Av og til kan ein òg sjå bjørnen jakta etter føde på meir ope sletteland. Sommarstid kan ein finna han i høgder opp mot 3600 moh., sjølv om 1000 m er ei meir gjennomsnittleg høgd å observera han i. Når hausten kjem trekk han gjerne ned frå høgda.
Trugsmål og vernestatus
Habitatet til asiatisk svartbjørn er truga av tjuvjakt, ukontrollert landbruk og avskoging, og det finst ingen planar for å gjera noko konkret med den sterke tilbakegangen til arten. Område som er verna er ikkje i tilstrekkeleg grad mangfaldige nok til å sikra framtida til arten.
Skildring
Asiatisk svartbjørn er ein bjørn med mange namn. Tibetansk svartbjørn er eit av dei, men dette namnet blei droppa til fordel for asiatisk svartbjørn fordi det er meir skildrande for arten. Bjørnen har likevel òg andre namn, til dømes månebjørn, eit namn han har fått etter den halvmåneliknande flekken i brystet. Kragebjørn er endå eit alternativ, eit namn han har fått på grunn av den krageliknande pelsen danna rundt manken. Pelsen er vanlegvis svart, men det finst òg bjørnar som har brunfarga pels. Nyleg blei det òg oppdaga at det fanst blonde bjørnar, og dessutan bjørnar som var både blonde og svarte i utfarginga.
Underarter
Det er skildra nokre underarter av asiatisk svartbjørn, men det er stor usemje blant taksonistar om desse kan kallast underartar eller bør klassifiserast som varietetar. Så langt meiner fleirtalet at dei er det siste.
Bell Peak
Bell Peak er eit fjell, 1620 meter over havet, som ragar over ein utstikkar søraustover frå Herbert Range, like sørvest for Sargentbreen. Fjellet vart truleg observert av Roald Amundsen på veg til Sørpolen i 1911, og vart seinare grovt kartlagd på Byrd-ekspedisjonen, 1928–30. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter G. Grant Bell som studerte kosmisk stråling ved McMurdo-basen, vinteren 1962.
Kragebjørn
Åtferd
Asiatisk svartbjørn er for den meste nattaktiv. Om dagen søv han gjerne i hòle trestammer eller grotter, sjølv om det er kjent at desse bjørnane òg kan vera døgnaktive. Den nattaktive delen aukar gjerne om hausten, då dei gjerne trekk ned frå høgda på leit etter næringsrik mat (nøtter). Asiatisk svartbjørn er dugelege symjarar og flinke til å klatra i tre. Dei er solegangarar som går på alle fire, men når dei slost reiser dei seg på bakbeina og nytter dei kraftige klørne på framlabbane som slagvåpen. Normalt vil slike bjørnar prøva å unngå nærkontakt med menneske, men det er kjent at dei kan angripa om dei følar seg truga, spesielt kan ei binne med ungar gjera det.
Dei fleste asiatisk svartbjørner har vintersøvn, men ikkje alle. Nokre kan sova nesten heile vinteren, medan andre berre søv gjennom den kaldaste perioden. Under vintersøvn vil typisk hjartefrekvensen søkka frå dei normale 40-70 slaga i minuttet til kring 8-12 slag i minuttet. Temperaturen kan søkka med 3-7 °C og metabolismen blir redusert opp mot 50 %. Vintersøvn er ikkje dei same som ekte dvale, så bjørnar som søv kan godt vekkast.
Territorium
Territoria til asiatisk svartbjørn kan variera ganske mykje, frå omkring 6,4-9,7 km² til 16,4-36,5 km². Storleiken ser ut til å ha samanheng med mattilgangen i kvart enkelt område. Jo meir mat som finst i området, jo mindre er reviret.
Kommunikasjon
Det er kjent at asiatisk svartbjørn har godt syn, høyrsle og luktesans, sjølv om det ikkje finst nokon studium som dokumenterer dette. Det er likevel forska mykje på amerikansk svartbjørn, som har eit sanseapparat som er tilnærma likt.
Asiatisk svartbjørn kommuniserer både visuelt og gjennom lyd. Underlegne bjørner vil til dømes søka seg vekk eller legge seg ned i høve ein dominant bjørn, som kan klikke med tennene for å demonstrera aggresjon. Han bruker også kjemiske middel for å kommunisera, gjennom å markera området med urin, slik at andre bjørner veit kven som held reviret. Han kan òg gni seg mot tre eller klora på dei for å markera revir.
Reproduksjon og levetid
Ein veit lite om reproduksjonen til bjørnen i vill tilstand, men i fangenskap er han blitt karakterisert som promiskuøs. Binna kjem i brunst i irregulære intervaller og kan para seg i perioder på 12-35 dagar. I Sibir er det vanleg at bjørnene parar seg i juni-juli, mens det i Pakistan er vanleg i oktober. Binna går drektig i 7-8 månader og føder normalt 2 ungar, men det er kjent at også asiatisk svartbjørn har såkalt embryonisk diapause. Valpane blir fødde blinde og blir avvende når dei er 3-4 månader. Dei blir rekna som uavhengige av mora når dei er kring 2-3 år gamle, og som kjønnsmogne i 3-4-årsalderen.
Levetida til arten er også lite kjend, men dei kan bli kring 25 år eller meir i vill tilstand. I fangenskap kan bjørnen truleg bli kring 40 år gammal, men det eldste registrerte tilfellet er 33 år.
Matvaner
Det er vanleg at asiatisk svartbjørn et i en døgnaktiv rytme, sjølv om nattaktiviteten aukar utover hausten. Dette skjer fordi bjørnen då legger opp vinterreservane sine i form av auka feittreservar. Det er faktisk kjent at asiatisk svartbjørn alternerer døgnrytmen i takt med behovet for mat, til dømes når dei stel frå avlingar nattestid for å unngå kontakt med menneske.
Asiatisk svartbjørn er alteter, men eter mest vegetarkost. Luktesansen hjå denne bjørnen er så god at han kan finne røter og insekter han liker som ligg ein meter under bakkenivå. Ein studie viser at han et mest nøtter frå tre i bøkefamilien om hausten. Når det er lite mattilgang er det kjent at bjørnen også har ete bark for å supplera kosthaldet. Normal diett består av frukt, røter og knollar, såvel som virvellause dyr, virveldyr og kadaver. Det er også dokumentert at asiatisk svartbjørn har drepe ein bøffel, ved å knekka nakken på han, og så ete han. Likeleis er det vel dokumentert at han et av kadaver som er drepne av tiger, noko som også har ført til at han blir drepen av tiger frå tid til anna. Også bufe står av og til på menyen.
Tidlegare utbreiing
I pleistocen var kragebjørnen også utbreidd i Europa og sørlege Sibir. Dei europeiske kragebjørna er skildra med ulike vitskaplege namn i litteraturen, men er no rekna som to underartar: Ursus thibetanus stehlini frå tidleg midtre pleistocen (Cromer-komplekset, Elster-istida) og Ursus thibetanus mediterraneus frå sein midtre og sein pleistocen (Holstein-mellomistid, Saale-istid og Eem-mellomistid). I Uralfjella fanst det ein tredje underart, Ursus thibetanus permjak. Europa hadde ein rik bjørnefauna i pleistocen med representantar for fire utviklingslinjer innan underfamilien Ursinae. I sein midtre og sein pleistocen var det tre artar i verdsdelen: Kragebjørn, holebjørn og brunbjørn.
Neyriz fylke
Neyriz fylke (persisk شهرستان نی‌ریز) er eit fylke i Fars i Iran. Det administrative senteret i fylket er Neyriz. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 113 291. Fylket er delt inn i fire distrikt: Sentral-distriktet, Abadeh Tashk-distriktet, Qatruyeh-distriktet og Poshtkuh-distriktet. Fylket har fire byar: Neyriz, Abadeh Tashk, Meshkan og Qatruyeh.
Lednikov Bay
Lednikov Bay er ei lita bukt like vest for McDonald Bay på kysten av Antarktis. Bukta vart kartlagd i 1955 frå flyfoto teken av U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946-47. Ho vart kartlagd på ny av den sovjetiske ekspedisjonen i 1956 og kalla «Bukhta Lednikovaja» (Brebukta), truleg av plasseringa ved enden av ein liten isbrear.
Gustav Forstrøm
Gustav Bernhard Forstrøm var ein norsk mekanikar og verksmeister frå Slagen i Vestfold, som representerte Hordaland og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1937 til -45.
Forstrøm var son til ein sjømann. Frå 1893 arbeidde han sjølv på sjøen, mellom anna var han med på sel- og kvalfangst i Nordishavet, ved Hebridane og på Finnmarka. Han arbeidde òg på mekaniske verkstader i Tønsberg og Moss. I 1906 tok han eksamen ved Kristiania maskinistskole. To år seinare busette han seg i Odda i Hordaland då han byrja arbeide på Oddafabrikkene som mekanikar. I 1913 fekk han stilling som verksmeister i verksemda i Odda.
Forstrøm var medlem av heradsstyret i Odda 1913-16, 1925-41 og 1945, ei tid var han varaordførar i heradet. Elles var han medlem i overlikningsnemnda i 21 år til 1945. Frå 1939 til -45 var han formann i forstandarskapet til den tekniske kveldsskulen i Odda.
Hausten 1933 vart Forstrøm nominert til andreplassen på Arbeidarpartiet si stortingsvalliste for Hordaland. Han vart vald inn på Stortinget med klar margin og attvald tre år seinare. På Stortinget var han 1934-36 medlem i Universitets- og fagskulekomiteen og 1937-45 i Protokollkomiteen.
Fugleslekta Antigone
Antigone er ei biologisk slekt av store fuglar i tranefamilien. Artane i denne slekta vart tidlegare plasserte i fugleslekta Grus.
Taksonomi
Ein molekylær fylogenetisk studie publisert i 2010 fann at slekta Grus var polyfyletisk. I den følgjande omorganiseringa vart fire artar plasserte i den gjenoppretta slekta Antigone. Taksonet vart opphavleg reist i 1853 av den tyske naturforskaren Ludwig Reichenbach. Typearten er sarustranen (Antigone antigone).
Artslista
Artane i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter Norske navn på verdens fugler. IUCN-kategori er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist.
Fysisk geografi
Fysisk geografi er ei grein av geografi som tek for seg korleis fysiske krefter verker inn på og endrer tilhøva på jordoverflaten, i havet og i lufta. I ein snever forstand kan det visa til læra om jorda sine former og utviklinga deira i felt som geomorfologi, glasiologi, klimatologi og hydrologi, og ha mykje til felles med geologi. I svært vid forstand kan det vera om lag det same som naturgeografi, som også omfattar biogeografi.
Bolsjoj Kamen
Bolsjoj Kamen (russisk Большо́й Ка́мень, tyder Stor stein) er ein lukka by som ligg heilt sør i Primorskij kraj i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg på austsida av Ussuribukta.
Normaltemperaturen i januar er −14 °C og i juli +24 °C. Normal årsnedbør er 900 mm.
Økonomi
Bolsjoj Kamen er heimby for fleire bedrifter som er involvert i reparasjon og bygging av atomubåtar. Mesteparten av folkesetnaden er tilsett ved desse føretaka. Byen har sju joint-venture selskap, som alle spesialiserer seg på skip, shipping og havfiske.
Alfredo Di Stéfano
Alfredo Di Stéfano var ein fotballspelar som vann fem europacuptriumfar og åttte seriemeistertitlar med Real Madrid. Di Stéfano voks opp i Argentina, men vart seinare spansk statsborgar. Han vert rekna som ein av dei beste fotballspelarane gjennom tidene. Somme meiner til og med at han høyrer heime i same klasse som Pelé og Maradona. Han vart kåra til beste spelaren i Europa i 1957 og 1959.
Di Stéfano starta si fotballkarriere i River Plate i heimbyen Buenos Aires. Han debuterte for klubben sitt førstelag i 1945, og vart fast på laget i 1947, same året vart han argentinsk seriemeister, og toppscorar i serien med 27 mål.
I 1949 førte ein streik i argentinsk fotball til at mange av spelarane i ligaen, deriblant Di Stéfano, drog utanlands. Di Stéfano signerte for den colombianske klubben Millonarios. Her var han med på å vinne tre ligameisterskap, og vart toppscorar i ligaen to gongar. Sommaren 1953 signerte han for den spanske storklubben Real Madrid.
Totalt scora Di Stéfano 219 ligamål for Real Madrid, og er med det klubben sin mestscorande spelar gjennom tidene. Han var også lenge klubben sin mestscorande spelar i Europacupen, men denne rekorden vart slegen av Raúl i 2004.
Di Stéfano avslutta si spelarkarriere med to sesongar i Espanyol, og la støvlane på hylla i 1966. Han var seinare trenar i ein rekke klubber, men vert best hugsa for sin trenarinnsats i Valencia, som han leda til ligameisterskap i 1971 og siger i Cupvinnarcupen i 1980.
Distriktet Willisau
Distriktet Willisau er eitt av fem distrikt (Amt) i kantonen Luzern i Sveits. Distriktet har eit areal på 337 km² og hadde 49 174 innbyggarar i 2010. Landsbyen Willisau er hovudstad i distriktet, som ligg i den søraustlege delen av distriktet. Distriktet Willisau grensar i vest til kantonen Bern og i nord til kantonen Aargau.
Distriktet Willisau består av 24 kommunar. Kommunane Willisau og Reiden er dei to einaste med fleire enn 5 000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Alberswil, Altbüron, Altishofen, Dagmersellen, Ebersecken, Egolzwil, Ettiswil, Fischbach, Gettnau, Grossdietwil, Hergiswil bei Willisau, Luthern, Menznau, Nebikon, Ohmstal, Pfaffnau, Roggliswil, Schötz, Ufhusen, Wauwil, Wikon og Zell.
Storalliansen (Augsburgligaen)
Storalliansen var ein europeisk koalisjon, som (til forskjellige tider) bestod av Austerrike, Bayern, Brandenburg, Dei sameinte Nederlanda, England, Det tysk-romerske riket, Irland, Kurpfalz, Portugal, Savoie, Sachsen, Skottland, Spania og Sverige. Organisasjonen, som vart grunnlagd i 1686 som Augsburgligaen, vart kjend som «Storalliansen» etter at England kom med i ligaen i 1689. Det var opphavleg eit forsøk på å stogge ekspanderinga til Ludvig XIV av Frankrike.
Grunnlegginga
Alliansen vart sett opp to gonger. Mellom 1689 og 1698 kjempa han niårskrigen mot Frankrike. Etter Haag-traktaten signert den 7. september 1701, gjekk alliansen i den andre fasen med den spanske arvefølgjekrigen. Krigen enda etter at partiet Tory vann valet i 1710 i Storbritannia, noko som førte til freden i Utrecht — ein fredsavtale med Frankrike som gav den spanske krona til den franske kandidaten, men som delte dei ytre landområda til Spania. I Spania heldt krigen fram til han vart avgjort med omleiringa av Barcelona den 11. september 1714.
Storalliansen fekk stor kulturell og politisk innverknad som eit døme på ein mogeleg europeisk union støtta av (dei fleste) tyske områda, Storbritannia og Nederlanda, samt mange franske intellektuelle som var misnøgde med styret til Ludvig XIV, utdrivinga av hugenottane i 1685 og unionen mellom katolisismen og den franske krona.
Slutten
Storalliansen enda hovudsakleg på grunn av aukande misnøye hos britane på grunn av dei dyre krigane utanlands. Storalliansen (og krigane utkjempa av alliansen) medverka òg til ein ny tanke om korleis krigar kunne utkjempast i framtida. Dødstala i dei viktigaste slaga og omleiringane var enorme, men ingen av dei tre krigane utkjempa frå 1689 til 1721 førte til like store omsynslause handlingar som i trettiårskrigen tidlegare på 1600-talet. I staden vart generalane i Storalliansen heltar i eit Europa som var «sivilisert sjølv i krig» - ein røyndom som skulle vare til den første tida av fyrste verdskrigen.
Polarreddik
Polarreddik (Eutrema edwardsii) er ein planteart i polarreddikslekta i krossblomfamilien. Han har sirkumpolar utbreiing og finst i Noreg, Russland, Mongolia, Alaska og Canada og på Grønland. I Noreg er han blitt observert på Svalbard, i Tromsø og Nordland.
Polarreddik veks på tundra, i åssider og urer og ved breidda av bekkar og i våtområde. Forma til planten kan variera mykje etter vekststad, og ein plante frå til dømes Norden kan skilja seg mykje frå ein frå Alaska.
Planten blir 8–30 cm høg. Blada er lanseforma eller smalt eggforma, 9–35 mm lange og 4–25 mm vide. Han har blomestander som inneheld 6–14 eller fleire blomar. Han har fire kvite kronblad som er 3,2–4,5 mm lange og 1,3–1,7 mm vide og fire lilla begerblad som er 1–1,3 mm lang og 1,5–2,3 mm vide.
Skorpo i Tysnes
Skorpo er ei øy søraust for Tysnesøy i Tysnes kommune i Sunnhordland i Vestland fylke. Med eit areal på 8,8 km² er ho den tredje største øya i kommunen. Høgste fjelltoppane på øya er Kongshaug (229 moh.) og Laukhamarsåto (214 moh.).
Namnet
Namnet kjem frå den største garden på øya, Skorpo. Ei oppskriving frå 1327 talar om øya som «Skorpuæy»; og frå same året og 1328 finn ein garden nemnd ved eigeforma «Skorpu». Namnet har truleg samanheng med det norrøne skarpr (‘skvarp, kvass, ufruktbar’) og det norske skorpa (yta på brødet).
Erling Kristiansen
Erling Kristiansen, fødd i Vardø var ein norsk sjakkspelar, noregsmeister i sjakk 1972, og FIDE-meister i sjakk (FM). Han har spelt for Noreg ved tre sjakk-OL, i 1964, 1966 og 1972. . Han var medlem i OSS.
Tina Maze
Tina Maze er ein slovensk alpinist frå Slovenj Gradec som vann verdscupen i alpine greiner 2013. I tida 2011-14 vann ho VM-gull og to OL-gull. Ho er ei av få kvinner som har vunne renn i alle fem alpingreinene.
Luis Fernández
Luis Miguel Fernández Toledo er ein fransk tidlegare fotballspelar og -trenar, fødd i Tarifa i Spania. Han vart europameister med Frankrike i 1984 og fekk VM-bronse i 1986.
Tina Maze
Aktiv
Maze debuterte i verdscupen på nyåret 1999 i Maribor i Slovenia, 15 år gammal. På same staden og nokså nøyaktig tre år seinare kunne ho for fyrste gong stige opp på sigerspallen då ho i eit storslalåmrenn berre vart slått av den suverene vinnaren, Sonja Nef frå Sveits.
Luis Fernández
Klubbspel
Fernández spelte på Paris Saint-Germain frå 1978 til -86. Gjennom desse åtte sesongane var han med å føre til laget til to triumfar i den franske cupen; 1982 og 1983. Også i 1985 tok PSG seg til nasjonal cupfinale, måtte då tole tap. Fernández avslutta sine år som aktiv i PSG med å vinne seriegull våren 1986. Der etter spelte han tre sesongar i Racing Paris, utan at den rike klubben oppnådde suksess. Frå 1989 til -93 opptredde han i drakta til Cannes, eit lag som han rykte ned med i 1992 og opp att i toppdivisjonen i 1993.
Landslagsspel
Fernández hadde den defensive rolla då han gjennom 1980-talet var ein spelarane i det franske landslaget sin magiske midtbanekvartett, dei andre var Michel Platini, Alain Giresse og Jean Tigana. Fernández debuterte på Frankrikes landslag i november 1982 og var med å vinne fotball-EM 1984 på heimebane. To år seinare vart det bronse på Frankrike og Fernández ved VM 1986 i Mexico. I 1987/88 var han landslagskaptein i fem kampar, mellom anna då Frankrike og Noreg spelte 1-1 i Paris, der norske Tom Sundby utlikna få minuttar før slutt. Fernández spelte sin 60. og siste landskamp då Frankrike tapte kvartfinalen mot Danmark under EM i fotball 1992. Han skåra seks landslagsmål.
Trenar
Sidan 1993 har Fernandez ofte arbeidd som trenar. Størst suksess hadde han med Paris Saint-Germain som i 1995 vann den nasjonale cupmeisterskapen og i 1996 sigra i Cupvinnarcupen med finalesiger 1-0 over Rapid Wien.
Tina Maze
Aktiv
Maze heldt fram å sanke sølvmedaljar då VM i alpine greiner 2011 vart avvikla i Garmisch-Partenkirchen. Ho måtte sjå seg slått av austerrikske Anna Fenninger i kombinasjonen, men vart så verdsmeister i storslalåm med knapp margin, ni hundredels sekund.
I 2013 var Maze i ei heilt eiga klasse i verdscupen i alpine greiner. Med 2 414 poeng hadde ho meir enn dobbelt så mange poeng som nummer to, tyske Maria Höfl-Riesch. Poengskåren var samstundes suveren rekord for ein enkelt sesong i verdscupen, uansett kjønn. Maze vart verdsmeister i super-G under VM 2013 i Schladming, og fekk sølv i både superkombinasjon og storslalåm, bak høvesvis Maria Höfl-Riesch og franske Tessa Worley.
Maze vart olympisk meister både i utfor og seinare storslalåm under Vinter-OL 2014 i Sotsji. Fyrsteplassen i utfor vart delt med Dominique Gisin frå Sveits.
TV-serien Sherlock
Sherlock er ein britisk kriminalserie skapt av Mark Gatiss og Steven Moffat for BBC. Fjernsynsserien hadde premiere i 2010 med tre episodar med tre nye episodar i høvesvis 2012 og i 2014. Benedict Cumberbatch og Martin Freeman i hovudrollene som Sherlock Holmes og Dr. John Watson. Andre skodespelarar i serien er Andrew Scott, Rupert Graves, Louise Brealey og Una Stubbs. Serieskaparen Mark Gatiss speler broren til Sherlock, Mycroft Holmes.
Sherlock blei godt motteken av kritikarar og publikum. Han blei nominert til ei rekkje prisar, som BAFTA, Emmy og Golden Globe, og vann fleire av dei i ulike kategoriar.
Seebeckeffekt
Seebeckeffekt er ein termoelektrisk effekt som går ut på at dersom to eller fleire elektriske leiarar av ulike materialar blir kopla saman slik at dei dannar ein slutta krins, og koplingspunkta blir halde på ulike temperaturar, vil det gå ein straum i krinsen. Den viktigaste årsaka til straumen er at det oppstår elektriske potensialsprang i kontaktområda. Desse kontaktpotensiala avheng av temperaturen. I krinsen oppstår det då ei elektromotorisk spenning, seebeckspenninga, som er lik summen av alle kontaktpotensiala (rekna med forteikn når ein følgjer ei bestemd retning rundt krinsen). Denne summen er lik null viss alle kontaktstadane har same temperatur, men vil elles vanlegvis vere ulikt frå null.
Seebeckeffekten kan skildrast som ein sum av to andre termoelektriske effektar, peltier- og thomsoneffekten. Seebeckeffekt blir utnytta mellom anna i termoelement for måling av temperatur. Han vart oppdaga 1821 av den tyske fysikaren T. J. Seebeck (1770–1831).
Karposj
Karposj (makedonsk Карпош) er ein kommune i storkommunen Skopje i Nord-Makedonia. Kommunen fekk sitt noverande omfang i 2004 då grensa til Gjortsje Petrov vart justert litt.
I 2002 hadde kommunen 59 666 innbyggjarar, fordelt slik på bydelane og landsbyane i kommunen:
Mount Bell i Antarktis
Mount Bell er eit fjell, 4305 moh, langs nordaustkanten av Grindley Plateau, 6 nautiske mil (11 km) søraust for Mount Mackellar i Queen Alexandra Range i Antarktis. Det vart namngjeve av den britiske antarktiskekspedisjonen (1907–09) etter William Bell, ein slektning av Ernest Shackleton som støtta ekspedisjonen.
Manuela Machado
Maria Manuela Castro Machado er ein portugisisk tidlegare langdistanseløpar frå Viana do Castelo som i 1995 vart verdsmeister 1995 i maratonløping og attpå tofaldig europameister, 1994 og 1998, i same øvinga.
Machado var gjennom 1990-åra i mange sesongar den beste maratonløparen i Europa på kvinnesida. Ho sikra seg sølvmedaljen i maraton under Friidretts-VM 1993, sju sekundar framom japanske Tomoe Abe, ein annan japansk løpar, Junko Asari, vart verdsmeister. I 1994 vann Machado gullmedaljen i maraton ved EM 1994, medan ho året etter også sprang inn til gullmedalje då VM 1995 fann stad i Göteborg. To år etter var ho sjanselaus mot japanske Hiromi Suzuki i maratonløpet under verdsmeisterskapen 1997 i Aten, men tok elles ein klar sølvmedalje. Ved EM 1998 i Budapest forsvarte Machado meistertittelen i maraton frå 1994.
Ash Shahil-distriktet
Ash Shahil-distriktet er eit distrikt i Hajjah guvernement i Jemen. I 2003 hadde distriktet eit folketal på 32 548 innbyggjarar.
Qir og Karzin fylke
Qir og Karzin fylke (persisk شهرستان قیر و کارزین - Shahrestan Qir va Karzin) er eit fylke i Fars i Iran. Det administrative senteret i fylket er Qir. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 61 432. Fylket er delt inn i to distrikt: Sentral-distriktet og Efzar-distriktet. Fylket har tre byar: Efzar, Qir og Karzin.
Vertsbyar for Eurovision Song Contest
Vertsbyar for Eurovision Song Contest gjev oversyn over byar som har arrangert Eurovision Song Contest. Tevlinga vert arrangert av landet som vinn året før, og kan sjølv velje kva for by som skal vere vert. Sjølv om tevlinga vert finansiert av sponsorar og kringkastarane frå dei ulike deltakarlanda, må vertsbyen og -landet vere ansvarleg for å dekkje kostnadene for mellom anna overføring, arena, overnattingar og transport for deltakarane. For å velje vertsby må ein sørge for å ha nok hotellrom, gode høve til transport og få støtte frå lokale styresmakter. Fleire byar kan søke om å vere vertsby, og kringkastaren vel ut den dei meiner vil gjere det best. Å arrangere tevlinga gjev òg høve til å tiltrekkje seg internasjonal merksemd.