cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Odd Nansen
Arkitekt
Odd Nansen etablerte eigen arkitektpraksis i Oslo 1931. Mellom anna teikna han det tidlegare signalbygget til Siemens på Linderud i Oslo. Nansen var hovudarkitekt for bygningane på Fornebu lufthamn frå starten til flyplassen stod ferdig. Han utforma også aluminiumsverka på Sunndalsøra, i Mosjøen og på Lista.
Andre verdskrig
Odd Nansen tok opp det humanitære arbeidet etter far sin. I 1936 stifta han Nansenhjelpen som hjelpte menneske på flukt frå Hitler-Tyskland. Nansen stilte seg i spissen for å hjelpa jødar på flukt då Nygaardsvold-regjeringa og fagrørsla stritta imot. Fleire av dei jødiske flyktningane Nansenhjelp greidde å hjelpe, var barn. Nina Grünfeldts film Ninas Barn fortel historia til desse borna. Nansens innsats har vorte samanlikna med svenske Raoul Wallenberg, som gjennom sin innsats i Budapest redda mange tusen menneske frå å verte deportert.
Havtor Hovden
Virke
I 1965 var han blitt 73 år gamal og han trekte seg ut av leiinga av selskapet. Sonen, Dagfinn Hovden, tok over som disponent av Grepa og Mjelva Fabrikker og samstundes vart selskapet gjort om til aksjeselskap, og vi siterer Dagfinn Hovden frå «Mi gamle grend» (skrift nr 14, 2005): "Fabrikken var eit personleg firma heilt til 1965, då Havtor Hovden lagde aksjeselskap og gav burt dei fleste aksjane til Sunnmørsbanken og Ørsta kommune. Der var nemleg ikkje pengar til å betale 35 prosent arveavgift av det vilkårlege verdet likningsmakta i Ørsta sette anlegga i. Før 1965 åtte Havtor Hovden kvar ein skru, stod personleg ansvarleg for kvar ei gjeldskrone. Etter 1965 hadde han ikkje ansvar for noko."
Odd Nansen
Andre verdskrig
I januar 1942 vart Nansen arrestert i Gausdal av Gestapo. Sidan sat han fengsla på Grini og deretter i Sachsenhausen i Tyskland. Medan han var internert på Grini var han i fleire månader utplassert på tvangsarbeid med snøtunnelar i Nord-Noreg. I fangetida skreiv Nansen nesten kvar dag dagbok med tynn blyantskrift på små lappar. Desse lappane vart smugla ut av leirane og utgjeve i 1947. Trebandsverket Fra dag til dag vart ein bestseljar i Noreg og omsett til fleire språk. Ein av Nansens medfangar i Sachsenhausen, Robert Bjørk, har fortalt om korleis dagbøkene vart til.
Havtor Hovden
Familie
Havtor Hovden vart fødd 9.mai 1892 i Vanse i Farsund kommune. Han var eldste son til diktarpresten Anders Hovden (1860-1943) og farfaren hans var Karl Rasmussen (1815-1877) frå Karlsgarden, Ytre-Hovde i Ørsta. Mor til Havtor var Lina Marie (1865-1895), dotter til Ole Andreas Devold (1827-1892) i Ålesund.
Odd Nansen
Andre verdskrig
21. mars 1945 var Nansen saman med andre norske fangar frakta med dei kvite bussane frå Sachsenhausen til Neuengamme. Nansen konstaterte at Neuengamme var ein dødsleir og meinte at svensk Ròde Kors var ført bak lyset. Folke Bernadotte inspiserte sjølv leiren 31. mars og vart orientert av den norske tillitsmannen Sverre Løberg. Seinare kom det òg svenske sjukepleiarar til sjukestova i leiren. Òg den danske raudekrossen arbeidde i leiren. Den første transporten med sjuke frå Neuengamme til Sverige gjekk 9. april 1945. Nansen vart sjølv med bussar som gjekk nordover mot Danmark 20. april.
Havtor Hovden
Familie
Havtor Hovden var gift med Birgitte f. Noteng (f. 28. juni 1892) frå Trondheim,  vigde 22. desember 1917 i Domkirken i Trondheim. Dei fekk tre søner: Dagfinn (f. 1924), Olav (f. 1925) og Harald (f. 1927). Birgitte Hovden døydde 8. desember 1981 og Havtor Hovden gjekk bort eit og eit halv år seinare, 4. juni 1983. Dei er begge gravlagt ved Ørsta kyrkje.
Det er sendt inn forslag til Ørsta kommune om at plassen ved det gamle murhuset, der Grepa og Mjelva Fabrikker først vart etablert i 1929, skal kallast «Havtor Hovden plass».
Odd Nansen
Etter 1945
Etter verdskrigen gjorde Nansen ein omfattande innsats for å få Tyskland på fote igjen, mellom anna med fleire månaderlange ekspedisjonar til dei utbomba områda med mat og tran. Han var aktiv i organisasjonen En verden som formann i den norske sentralkomitéen frå starten i 1947 til 1956, sidan president i organisasjonen ein periode. Der etter formann i Det Norske Flyktningeråd.
Nansne gav i 1970 ut minneboka ''Langs veien. Opplevelser, møter og samtaler''.
Biografi
I 2015 kom biografien om Odd Nansen, basert på mellom anna ei bilet- og brevsamling og intervju med dei attlevande borna hans. Odd Nansen – arvtageren (Forlaget Historie & Kultur) fekk stor merksemd i pressa. Publikasjonar som Arkitektnytt, Bistandsaktuelt og Norsk Militært Tidsskrift omtalte boka.
Thorne Point
Thorne Point er eit nes på vestsida av Langmuir Cove, heilt nordvest på Arrowsmith Peninsula i Graham Land. Det vart kartlagd i 1960 frå landmålingar av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Det er kalla opp etter John Thorne, som var meteorolog i FIDS ved Detaille Island i 1956 og 1957.
Kristian Lund
Kristian Lund var ein norsk hærmann, ingeniør, seljar og politikar som representerte Oppland fylke og partiet Høgre på Stortinget 1981-85.
Lund var son til ein skipper og ein lærar. Sjølv gjekk han Hærens befalsskule for samband i 1951 og var sambandsoffiser i åra 1952-60, med unnatak for 1956-58 då han studerte til ingeniør i teleteknikk. Frå 1961 til 1981 var han elektronikklærar ved Hærens Tekniske Fagskole. Perioden 1985-95 arbeidde han for Norsk Informasjonsteknologi A/S, siste seks åra som salssjef. Han avslutta arbeidsdagen som salssjef 1995-99 i IBM Norge.
Lund engasjerte seg politisk for Høgre. Valperioden 1972-75 var han medlem i Lillehammer bystyre. Dei neste to valperiodane, 1976-79 og 1980-83, var han fylkestingsmedlem i Oppland. Før han vart vald inn på stortinget i 1981 hadde han også plass i fylkesutvalet. Valperioden 1981-85 representerte han Oppland og Høgre på stortinget, der han var medlem i Sosialkomiteen. Lund var så nestleiar i riksrevisjonen i perioden 1986–94. Frå 1989 til -94 hadde Lund ulike posisjonar i Det regionale høgskulestyret for Oppland, leiar 1989-92.
Normalår
Normalår er år med lite avvik i høve til ein viss standard. I samband med standard internasjonal tidsrekning viser det til kalenderår som ikkje har skotdag, men som har 365 dagar. Desse åra har også 52 veker og éin dag, slik at dei byrjar og sluttar på same vekedag, og neste år byrjar ein vekedag seinare enn det førre.
Kalendrar for og oversyn over normalår
Kalender for normalår som byrjar på ein måndag
<hr style="float:none; clear:both; visibility:hidden" />
År av denne typen i dei julianske og gregorianske kalendrane
Kalender for normalår som byrjar på ein tysdag
Crêta de Vella
Crêta de Vella er eit fjell i Wallis-Alpane i Sveits.
Normalår
Kalendrar for og oversyn over normalår
Kalender for normalår som byrjar på ein torsdag
Wiener Neustadt-Land
Wiener Neustadt-Land er eit administrativt distrikt (Bezirk) søraust i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 972 km² og har i kring 78 000 ibuarar (2018). Byen Wiener Neustadt er administrasjonssenter for distriktet.
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 35 kommunar, av dei 2 bykommunar og 19 såkalla 'Marktgemeide'.
Maddox Peak
Maddox Peak er ein fjelltopp som står ved sørsida av munningen av Carbuttbreen, aust for Flandres Bay, på vestkysten av Graham Land i Antarktis. Fjellet finst på eit argentinsk kart i 1954. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1960 etter Richard L. Maddox (1816–1902), ein engelsk fysikar og fotografipioner som fann opp gelatinemulsjonprosessen for tørrplatefotografi i 1871, noko som var ein revolusjonerande fotografisk teknikk.
Normalår
Kalendrar for og oversyn over normalår
Kalender for normalår som byrjar på ein laurdag
Kalender for normalår som byrjar på ein sundag
Flukta frå Oslo 9. april 1940
'''Flukta frå Oslo 9. april 1940''' fann stad då den norske regjeringa, medlemmane av Stortinget, kongen og kronprinsen av Noreg og tenestemenn i sentraladministrasjonen forlét Oslo 9. april 1940 etter at tyske styrkar hadde angripe Noreg. Flukta gjekk hovudsakleg gjennom dei enno frie indre delane av Austlandet via Åndalsnes og Molde til Tromsø, nokon flykta frå Austlandet til Sverige. Undervegs vart det halde stortingmøte og statsråd der det vart gjort vedtak om den vidare styringa av Noreg. På Elverum stod flyktningane i fare for å verte innhentast av tyske styrkar, og i Nybergsund slapp dei såvidt unna tysk flyangrep. I Gudbrandsdalen i april var dei i fem dagar sperra inne mellom framrykkande tyske styrkar sørfrå, og fallskjermstyrkar ved Dombås. Evakuering sjøvegen skjedde med britiske fartøy. Kongen og kronprinsen forlét landet 7. juni frå Tromsø og vart verande i eksil i Storbritannia til landet var frigjort og alliert okkupasjon avslutta 7. juni 1945.
Pascals kar
Pascals kar er eit apparat oppfunnen av Blaise Pascal til å vise det såkalla hydrostatiske paradokset. På den eine armen av ei vektstong har ein sett ei planslipt plate som blir trykt opp mot ein kort vertikal sylinder når den andre vektarmen blir belasta. På sylinderen kan ein skru røyr av ulikt vekt eller form. Det viser seg då at alle kar må fyllast med vatn til same høgd før botnplata gjev etter for trykket til vatnet.
Else Bugge Fougner
Ho er utdanna cand.jur. frå Universitetet i Oslo i 1971. Med unntak av perioden som justisminister har ho for det alt vesentlege arbeidd i Advokatfirmaet Hjort, der ho er partner. Ho vart høgsterettsadvokat i 1975. Ho har brei erfaring frå sivilrett, strafferett og som rådgjevar for næringslivet, og har hatt ei lang rekkje offentlege verv og styreverv.
Erlend Filippusson
Erlend Filippusson (1330-åra-1407) var ein godseigar av Losnaætta som verka som væpnar, riksråd, syslemann og fehirde i Noreg på 1300-talet
Xenokrates
Xenokrates (fødd 396 f.Kr., død 314 f.Kr.) var ein gresk filosof frå Khalkedon. Han overtok i 339 f.Kr. leiinga av Akademiet i Athen etter Platon og Speusippos. Under påverknad av pythagoreisk talmystikk identifiserte han ideane med tal.
Mallikøya
Mallikøya (eventuelt Mallikjuaqøya, tyder 'stor bølgje') er ei folketom øy i det kanadiske polararkipelet som ligg i Qikiqtaalukregionen i Nunavut i Canada. Ho ligg i Hudsonsundet mellom Foxehalvøya på Baffinøya og Dorsetøya. Mallik- og Dorsetøya er bundne saman av sand og kampesteinar. Kinngait (Cape Dorset), ein inuittisk busetnad, ligg rundt unna.
Geografi
Kvitkval, rein, vandrefalk, isbjørn, sel og snøugle finst i området.
Øya er kjenneteikna av runde åsar og låge tundradalar, der det veks tundrablomar.
Nylænde i Oslo
Nylænde (1–23, 6–10) er ei gate og eit borettslag på Lambertseter i Oslo. Namnet «Nylænde» er teke etter det norske tidsskriftet Nylænde, med Gina Krog som redaktør. Parallellgata til «Nylænde» heiter «Gina Krogs veg». Gata går òg i parallell med eit nærliggande skogholt med tursti som går forbi staden der hoppbakkane kjende som «Bekkelagsbakkane» låg før.
Borettslaget
Nylænde borettslag har 368 leilegheiter fordelt på 18 bygningar. Borettslaget vert drive av OBOS og er på 43 352 m², og ligg i Gina Krogs veg, Lambertseterveien, Nylænde og Østerlisvingen. Den første familien flytta inn i 1954.
Dielektrikum
Dielektrikum er ein elektrisk isolator som kan vere polarisert om det er nytta i ein samanheng der det vert utsett for eit elektrisk felt. Når ein plasserer eit dielektrikum i eit elektrisk felt, strøymer det ikkje elektrisk lading gjennom materialet som det ville gjort i ein leiar, men stoffet kjem berre så vidt ut av den midla likevektsposisjonen slik at ein får dielektrisk polarisasjon. På grunn av dielektrisk polarisasjon, vert positive ladningar flytta mot feltet og negative ladningar i den motsette retninga. Dette skapar eit indre elektrisk felt som reduserer det totale elektriske feltet i dielektrikumet. Om eit dielektrikum består av molekyl med svake bindingar, vert ikkje desse molekyla berre polariserte, men dei vert òg orientert slik at symmetriaksen deira har same retning som feltet.
Amuda
Amuda (arabisk عامودا,  'Āmūdā , kurdisk Amûdê) er ein by i Al Hasakah guvernement nordaust i Syria. Amuda har ein hovudsakleg kurdisk folkesetnad, men òg ein forholdsvis stor assyrisk folkesetnad. Den 13. november 1960 var landsbyen åstad for ein tragedie då 152 barn omkom i ein brann i ein kinosal.
I juli 2012 kom området under kontrollen til Folkevernseiningane (YPG). I følgje Fawzi Shangal, leiaren for Det kurdiske akkordpartiet i Syria, fall byen utan større kampar då dei syriske regjeringsstyrkane trekte seg ut av området.
Stiftelsen Narviksenteret
Stiftelsen Narviksenteret (juridisk namn Narviksenteret – nordnorsk stiftelse for historieformidling, menneskerettigheter og fredsbygging) er ei norsk stifting danna i 2009. Stiftinga har sidan 2014 drive Narvik krigsmuseum. Ho har 18 tilsette (2018).
Historie
Narviksenteret ble danna gjennom ein fusjon av institusjon Nord-Norsk fredssenter og stiftinga Nordland røde kors krigsmuseum i Narvik.
Forsking
Stiftinga har mellom anna drive forsking på fangeleirar i Finnmark frå den andre verdskrigen.
Migdal Oz
Migdal Oz (hebraisk skrift מִגְדַּל עֹז, tyder Styrketårnet) er ei israelsk busetjing og ein kibbutz i den historiske Etzion-blokka som er underlagt Gush Etzion regionale kommune på den okkuperte Vestbreidda. Han vart grunnlagd i 1977. Han ligg 7,4 km frå Den grøne linja, vest for israelske sperringsmuren/-gjerdet på Vestbreidda. I 2011 hadde Migdal Oz eit folketal på 435.
Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
Migdal Oz er eit medlem av den ortodokse religiøse kibbutzrørsla, og har kring 430 innbyggjarar.
Diamagnetisme
Diamagnetisme er ein effekt som finst i alle stoff som blir utsett for eit magnetfelt. Diamagnetismen gjer at det oppstår eit motsett retta magnetfelt (proporsjonal med den magnetiske flukstettleiken) internt i materialen, slik at magnetfeltet i materialen blir mindre enn det ville ha vore utan materialen. Det vil sei at materialen «motverkar» magnetfeltet.
Olavskjelda i Eivindvik
Olavskjelda i Eivindvik er ei vasskjelde i Eivindvik i Gulen kommune. Vasskjelda er på Krossteigen i Eivindvik der det også står ein 2,5 meter høg steinkross av «nord-anglisk» type.
Ifølgje ei segn skal Olav den heilage ha drukke av kjelda, som er kjend for å nesten aldri gå turr. Rundt om i landet finst det fleire slike St. Olavs-kjelder, og dei har liknande segn knytte til seg. Etter tradisjonen er dei gjerne omtalte som heilage offer- og lækjedomskjelder, og gir velsigning og styrke til den som drikk eller tek på vatnet. Segna seier at også denne er helsefremjande. Slike kjelder er ofte kopla til heidenskap og ritar mot blant anna åsatru. Til kjeldene er det ofte knytte segn.
Mange som har studert steinkrossane i Eivindvik meiner å finne ein samanheng mellom krossane og denne kjelda. Ein ynskte å overføre merksemda frå kjelda til krossen ved kjelda, der kjelda kan ha hatt ein eldre funksjon. Krossen kan ha vore brukt under Gulatinget når det blei lyst tingfred under krossmerket. Krossen ved kyrkjeporten kan ha fungert som samlingsmerke for kyrkjelege handlingar.
Under utbygginga av kommunehuset på 80-talet blei Olavskjelda drenert, men ho blei rekonstruert i 2003.
Rognald Pederson Haugland
Rognald Pederson Haugland var ein norsk lærar, lensmann og politikar frå Brekke i Gulen kommune.
Som syttenåring vart Haugland lærar i Eivindvik (truleg under opplæring av soknepresten og folkeopplysaren Niels Griis Alstrup Dahl,) og frå 1838 i Utvær i Solund. Frå 1855 vart han lensmann i Lavik tinglag medan han budde i Brekke, før han vart kommunekasserar i Eivindvik.
Det var Niels Dahl som vart den fyrste ordføraren i Gulen kommune, eller Eivindvik kommune som det heitte den gongen. Haugland vart etterfylgjaren hans, og sat som ordførar i Eivindvik kommune i tre økter, til saman 22 år: 1850-1851, 1855 og 1858-1877.
22. austlege meridianen
22. meridianen aust for nullmeridianen er ei lengdegradslinje eller meridian som strekkjer seg frå Nordpolen over Nordishavet, Atlanterhavet, Europa, Afrika, Indiahavet, Sørishavet og Antarktis til Sørpolen.
Fylkesveg 108 i Vestfold
Fylkesveg 108 i Vestfold går mellom Elvevegen og Reipbanegata i Larvik kommune. Vegen er 0,9 km lang.
22. austlege meridianen
Den 22. meridianen aust dannar ein storsirkel med den 158. vestlege meridianen.
Cristallina
Cristallina er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i Sveits. Det ligg i kantonen Ticino, sør for Bedretto.
22. austlege meridianen
Delar av grensa mellom Angola og Zambia er definert av meridianen.
Frå pol til pol
Frå og med Nordpolen og sørover til Sørpolen, passerer den 22 km gjennom:
! scope="col" width="125" | Koordinatar ! scope="col" | Land, territorium eller hav ! scope="col" | Merknader ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Nordishavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Barentshavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Barentshavet ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlanterhavet ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlanterhavet ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Austersjøen ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Austersjøen ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Austersjøen ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Austersjøen ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Korintbukta ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Middelhavet ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | Grensa mellom og ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Indiahavet ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Sørishavet ! scope="row" | Antarktis
Neil Kernon
Kernon har arbeidd med artistar så varierte som Elton John, David Bowie, Thin Lizzy, Neil Sedaka, Marc Bolan, Yes, Jimmy Webb, Ace, Colin Blunstone, Hawkwind, Judas Priest, Linda Ronstadt, Mick Ronson, Queen, Strawbs, Supertramp, The Tremeloes, Peter Hammill, Stephane Grappelli, The Mahavishnu Orchestra, Billy Cobham, Stanley Clarke, Lenny White og Brand X, blant mange andre.
Utvald diskografi
P = Produsert, L = Lydteknikar, M = Miksa, AR = Arrangert, K = Klaverinstrument, G = Gitar, PG = Programmering
Marash Peak
Fjellet er kalla opp etter busetnaden Marasj nordaust i Bulgaria.
Marash Peak ligg 2,6 km aust-søraust for Batkun Peak, 9,16 km sør-sørvest for Gusla Peak, 7,69 km nord-nordvest for Fothergill Point og 4,71 km nordaust for Kableshkov Ridge.
Massey Heights
Massey Heights er eit markant fjell med flat topp og bratte sider, 6 nautiske mil (11 km) sørvest for Andreassen Point på James Ross Island. Det vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1945 og 1955. Det er kalla opp etter Paul Massey, som var militærlege i FIDS ved Hope Bay i 1955.
Ingrid Schulerud
Ingrid Schulerud er ein norsk diplomat. Ho er frå 2015 ambassadør ved Noregs ambassade i Brussel. Ho var fagdirektør i Utanriksdepartementet då ho i statsråd 19. april 2015 vart utnemnd til ambassadør i Brussel.
Ho er dotter av Mentz Schulerud og med det niese av Anne-Cath. Vestly. Ho gifta seg med Jens Stoltenberg 14. august 1987. Saman har dei to barn, ein son og ei dotter.
Tutton Point
Tutton Point er det sørvestlege neset på Liard Island i Detusse Bay i Graham Land. Dette neset er ein landgangsplass og starten på ei rute til det indre av øya. Det vart kartlagd frå flyfoto teken av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) (1947–48) og Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE) (1956–57). Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Alfred E.H. Tutton (1864–1938) ein britisk mineralog som skreiv The Natural History of Ice and Snow Illustrated from the Alps.
Pascal-lova
Definisjon
Pascal-lova er definert som
Dette prinsippet kan skrivast matematisk som:
\Delta P
er det hydrostatiske trykket (gjeve i pascal i SI-systemet), eller trykkskilnaden til to punkt i ei væskesøyle, på grunn av vekta til væska;
\Delta h
er høgda til væska over eit målt punkt, eller høgdeskilnade mellom to punkt i væskesøyla (i meter).
Den intuitive forklaringa til denne formelen er at trykkendringa mellom to høgder kjem av vekta til væska mellom høgdene.
Rainer Maria Rilke
Rainer Maria Rilke, fullt namn René Karl Wilhelm Johann Josef Maria Rilke, var ein tyskspråkleg lyrikar frå Austerrike-Ungarn. Han er kjend som ein idiosykcratisk og ekspressiv diktar som har hatt stor tyding for tysk litteratur. Verket hans er blitt rekna for å ha undertonar av mystisisme, og tek for seg tema som subjektiv oppleving og mistru.
I tillegg til dikt skreiv han òg forteljingar, éin roman og tekstar om kunst og kultur, og stod dessutan for talrike omsetjingar av litteratur og lyrikk frå mellom anna fransk til tysk. Den omfattande brevvekslinga hans er ein viktig del av det litterære verket hans. Rilke reiste vidt kringom i Europa, og slo seg til slutt ned i Sveits, som også inspirerte fleire av dikta hans. I tillegg til det tyske verket sitt skreiv Rilke også på fransk. Seinare på 1900-talet fann verket hans eit nytt publikum gjennom siteringar i sjølvhelpsbøker, andre bøker, fjernsynsprogram og filmar.
Bakgrunn
Også forholdet mellom mor og son var belasta, sidan ho ikkje kom over døden til den eldste dottera si berre éi veke etter fødselen. Ut av emosjonell hjelpeløyse batt ho René – fransk for «den gjenfødde» – til seg og trengte han inn i rolla til den avdøde systera si. Ifølgje Rilke måtte han ha på seg «fine klede» og «var ei leike [for mor si], som ei stor dokke».
Den poetisk og kunstnarisk evnerike guten blei sendt til militærakademiet i Sankt Pölten i Niederösterreich. Han var der frå 1886 til 1891, då han måtte forlata skulen på grunn av sjukdom. Så flytta han til Linz, der han blei elev ved ein handelsskule. Etter å ha blitt utvist i mai 1892, vendte 16-åring tilbake til Praha, der han fekk privatundervising i tre år for å førebu seg til opptaksprøven ved universitetet. Denne bestod han i 1895. Han studerte litteratur, kunsthistorie og filosofi ved Karlsuniversitetet i Praha til 1896, då han flytta til München.
Forfattarskap
Allereie som liten skreiv han dikt, og i 1894 ordna han dei til den første diktsamlinga si, Leben und Lieder. Seinare følgde fleire, nokre av dei mest kjente er Das Stunden-Buch (Timenes bok, skriven mellom 1899 og 1903) og Das Buch der Bilder (Bildenes bok, fyrste del 1902, andre del i 1906), Neue Gedichte og Der neuen Gedichte anderer Teil (Nye dikt og Andre del av nye dikt, 1907 og 1908) og Das Marienleben (1912).
Rilke møtte og arbeidde som sekretær for Auguste Rodin i 1905–1906, noko som fekk stor tyding for han. Også møtet hans med den franske malaren Paul Cézanne sine verk i 1906, rett etter at målaren døydde, var ei banebrytande oppleving for han.
Opphaldet i Paris resulterte òg i det einaste lengre prosaverket til Rilke, Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge (Malte Laurids Brigges opptegnelser) frå 1910. Oppteikningane, som hentar ein del inspirasjon frå J.P. Jacobsen, er i noka grad sjølvbiografiske og består av erindringar og dagboksnotat der den fiktive hovudpersonen, diktaren Brigge, reflekterer over sin eigen moderne angst og rotløyse, og dessutan over det diktariske kallet sitt. Refleksjonane i dei fragmenterte oppteikningane er ein byrjande overgang frå det tidlege forfattarskapet til Rilke, med sine konsise og elegant beskrivande dikt, til dei dunkle, metapoetiske overveiingane som utgjer omdreiingspunktet for dikta i det seinare forfattarskapet.
Etter Opptegnelsene følgjer ein årelang periode med diktarisk stillstand. Han blir avløyst av kortare periodar med manisk produktivitet i den siste delen av forfattarskapet. I 1912 byrja Rilke på Duino-slottet i Italia det vanskeleg tilgjengelege lyriske storverket Duineser Elegien, men skrinla arbeidet då fyrste verdskrigen braut ut. Under og etter fyrste verdskrigen gjekk Rilke gjennom ei krise, og fekk ikkje skrive noko.
Rilke døydde 1926 på sanatoriet Valmont i Sveits. Han hadde då alt i lengre tid vore plaga av leukemi. Han blei gravlagd 2. januar 1927 i Raron gravlund vest for Visp.
Cape Tuxen
Cape Tuxen er eit nes på sørsida av innløpet til Waddington Bay på Kiev Peninsula på vestkysten av Graham Land. Det vart oppdaga og namngjeve av Belgica-ekspedisjonen, 1897–99, under Gerlache.
Rainer Maria Rilke
Forfattarskap
Det oppstod ei vandresoge kring døden hans og roser. Han skal ha ønska å heidra ein vitjande, den egyptiske venleiken Nimet Eloui Bey, ved å plukka roser i hagen. Medan Rilke gjorde dette skal han ha stukke seg på ei rosetorn, og utvikla blodforgifting som førte til at han døydde.
Kjelder
Bibliografi
Kfar Etzion
Kfar Etzion (hebraisk skrift כְּפַר עֶצְיוֹן, tyder Etzionlandsbyen) er ei israelsk busetjing og ein religiøs kibbutz i Judeafjella mellom Jerusalem og Hebron sør på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg 4,7 km frå Den grøne linja vest for israelske sperringsmuren/-gjerdet på Vestbreidda og er underlagt Gush Etzion regionale kommune. I 2011 hadde Kfar Etzion eit folketal på 872.
Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.
Hawthorne-effekten
Etter taylorisme er Hawthorne-studiane dei studiane som har hatt størst tyding for utviklinga av organisasjons- og leiingsteori. Studiane belyste at produksjon/produktivitet ikkje berre var avhengig av rett fordeling av arbeid, men også psykologiske faktorar og den uformelle strukturen i organisasjonen.
Kfar Etzion
Migdal Eder
I januar 1927 oppretta Zikhron David-samfunnet, ei gruppe på 160 ortodokse jødar frå Mea Shearim-området i Jerusalem, eit lite gardssamfunn kalla Migdal Eder, i eit område sør for Jerusalem. Namnet var henta frå eit vers i Bibelen, Første Mosebok 35:21, som refererte til ein by med same namn. Under Palestinaopprøra i 1929 vart Migdal Eder angripen og øydelagd. Innbyggjarane frå den arabiske nabolandsbyen Beit Umar verna bøndene, men dei kunne ikkje dra attende til gardane sine.
Hans Kolbeinsson Rutledal
Hans Kolbeinsson Rutledal var ein norsk bonde, underoffiser og politikar frå Rutledal i Gulen kommune.
Kfar Etzion
Kfar Etzion
Tidleg i 1930-åra vart landområdet kjøpt av Shmuel Yosef Holtzman, som gav busetjinga namnet Kfar Etzion, som var eit ordspel med sitt eige namn: det jiddisk holts og tyske Holz tyder «skog», som vert omsett til etz på hebraisk. Jødane vart tvungne til å forlate staden etter arabararopprøret 1936–39. Det meste av det Holtzman og venene hadde bygd, vart øydelagd av arabarane.
Skøyteløp under Vinter-OL 1984
Skøyteløpa under Vinter-OL 1984 ved vinterleikane i Sarajevo omfatta ni distansar, fem for menn og fire for kvinner. Tevlingane fann stad på ei kunstfrosen skøyte i dagane frå torsdag 9. til laurdag 18. februar 1984. 139 utøvarar, 87 menn og 52 kvinner, frå 24 land deltok i skøytetevlingane.
Hawthorne-effekten
Bakgrunn
I perioden mellom 1924 til 1933 vart det gjennomført ei rekkje produktivitetsstudiar ved Hawthorne Works of the Western Electric Company i Cicero i Illinois u USA. Elton Mayo tok del i studiane frå 1927 og ynskte å sjå nærare på kva effekt forandringar i det fysiske arbeidsmiljøet/omgjevnader hadde på produktivitet. Føre kvart eksperiment endra forskarane éin variabel, til dømes ljosstyrken i arbeidsrommet, innetemperatur eller grad av overvaking. Ein opererte med ei eksperimentsgruppe og ei kontrollgruppe. Det underlege var at uansett kva for ein variabel ein endra på, så auka eksperimentsgruppa produksjonen, sameleis auka også produksjonen hjå kontrollgruppa. Ljosstyrken vart redusert, arbeidsdagen forlengd og ein gjekk ned på tal kvilepausar, likevel heldt produksjonen fram med å auka. Arbeidarane visste at dei var under observasjon – denne tanken var nok til at dei yrkte hardare og ytte betre.
Relativ permittivitet
Relativ permittivitet, tidlegare kalla dielektrisitetskonstant, syner til forholdet mellom permittiviteten for eit stoff og permittiviteten for det tomme rommet. Denne storleiken er eit mål for evna ein isolator har til å bli elektrisk polarisert. Den relative permittiviteten vil vanlegvis variere med mellom anna temperatur og trykk. Kapasitansen for ein elektrisk kondensator er proporsjonal med den relative permittiviteten for isolasjonsmaterialet mellom kondensatorplatene.
Hawthorne-effekten
Bakgrunn
Forskarane endra dernest metode. Ein gjekk bort frå arbeidstilhøve som ein nøkkelfaktor i høve til produksjon, og retta fokuset mot haldningar, sosiale høve og leiingsstrategiar. Ein råda til å fokusera på utval og trening av leiarar. For fyrste gong samla ein opplysningar om haldningar, moral, uformelle arbeidsgrupper og sosiale høve. Produksjon var ikkje lenger ein funksjon av strukturen og designet til den formelle organisasjonen. Ein måtte også taka omsyn til haldningane, evnene og persepsjonane til arbeidaren.
Relativ permittivitet
Kjelder
Dielektrizitätszahl fa:ثابت گذردهی خلأ Constante diélectrique Costante dielettrica
Hawthorne-effekten
Bakgrunn
Hawthorne-studiane markerte byrjinga på «Human Relations»-rørsla i industrien.
Hans Kolbeinsson Rutledal
Rutledal vart medlem av kommunestyret frå 1899 og sat som ordførar i Gulen i heile tjue år 1911-1931. Elles hadde han ei rekkje kommunale tillitsverv. Som bonde på Rutledal var han ein føregangsmann når det galdt skogplanting.
Skøyteløp under Vinter-OL 1984
500 meter
Dato: 10. februar <br style="clear:both;" />
Kfar Etzion
Kfar Etzion
Kibbutzen heldt unna åtaka i ti dagar før han falt. I Kfar Etzion-massakren den 14. mai 1948, vart 157 jødiske innbyggjarar i landsbyen drepne, og alle utanom fire vart avretta av den arabiske legionen og irregulære styrkar. Dei tre andre kibbutzane overgav seg. Desse vart tekne som krigsfangar og sleppte fri ni månader seinare.
Skøyteløp under Vinter-OL 1984
1000 m
Dato: 14. februar <br style="clear:both;" />
Hawthorne-effekten
Kritikk
Seinare undersøkingar viser at Hawthorne-effekten er basert på eit tynt grunnlag. Sjølve gjennomføringa av den opphavlege undersøkinga har vorte kritisert. Ein studie gjekk igjennom dataa frå den opphavlege undersøkinga og viste at resultata faktisk var det motsette av definisjonen til Hawthorne-effekten. Ein nyare meta-analyse frå 2014 konkluderte med at Hawthorne-effekten er veik og kanskje ikkje eksisterande, og føreslo ei meir nyansert skildring av det fenomenet om at folk endrar seg berre ved å taka del i ei undersøking.
Skøyteløp under Vinter-OL 1984
1500 m
Dato: 16. februar <br style="clear:both;" />
5 000 m
Dato: 12. februar <br style="clear:both;" />
10 000 m
Dato: 18. februar <br style="clear:both;" />
500 m
Dato: 10. februar <br style="clear:both;" />
1000 m
Dato: 13. februar <br style="clear:both;" />
3 000 m
Dato: 15. februar <br style="clear:both;" />
Kfar Etzion
Kfar Etzion
I 1967 fekk Israel igjen kontroll over Vestbreidda etter seksdagarskrigen. Kfar Etzion vart då bygd opp på ny, trass i at dette braut med Genevekonvensjonen.
Øystein Brekke
Øystein Brekke er ein norsk sjakkspelar, sjakkorganisator, turneringsarrangør og turneringsleiar, sjakkskribent, sjakkbladredaktør, sjakkbokforfattar, sjakkhistorikar, eigar av den største sjakkbutikken i Noreg og av Norsk Sjakkforlag. Han har vore aktiv i eit fleirtal av desse rollene sidan tidleg på 1970-talet. Som følge av innsatsen for norsk sjakk vart han æresmedlem både i Norges Sjakkforbund i 2010 og i Ungdommens Sjakkforbund i 2013. . Øystein Brekke er frå Gjøvik, men har mesteparten av sitt vaksne liv budd i Modum. Brekke har vore leiar av Sjakkhistorisk forum sidan dette vart skipa 7. juli 2011.
Wurtzitt
Wurtzitt er ein naturleg førekommande sinksulfid, ZnS, som er kjent i fleire polytype forma med heksagonal eller trigonal symmetri. Det er mykje sjeldnare enn den kubiske modifikasjonen av ZnS, sfaleritt (sjå polymorfi). Det opptrer ofte samanvoksen med sfaleritt i enkelte sinkførekomstar.
Øystein Brekke
Sjakkspelaren og sjakkorganisatoren
Øystein Brekke var sentral i at Norsk Sjakkblad vart reetablert i 1975, og var også redaktør i 1975-79, seinare også delvis i 1981 og 1986, samt i 2000 til ut i starten av 2001. Brekke var generalsekretær i Norges Sjakkforbund og Norges Sjakkforbunds Ungdom (no USF) i perioden 1982–88. Han er turneringsarrangør og har arrangert eit stort tal norske sjakkturneringer, mellom anna noregsmeisterskapen i sjakk på Lillehammer i 2013. Øystein Brekke er eigar av Norsk sjakkforlag (skipa 1988) og Sjakkbutikken (skipa 2005). Øystein Brekke er sjølv ein sterk sjakkspelar med solid meisterklasserating.
Wurtzitt
Det vart først skildra i 1861 etter ein førekomst i San José-gruva i Oruro by i Cercado-provinsen i Bolivia og kalla opp etter den franske kjemikaren Charles-Adolphe Wurtz. I Europa har ein funne mineralet i Příbram i Tsjekkia, Hessen i Tyskland og Liskeard i Cornwall i England. I USA er det funnen i Litchfield County i Connecticut; Butte i Silver Bow County i Montana, i Frisco i Beaver County i Utah og Joplin-området i Jasper County i Missouri. Wurtzitt er ikkje påvist frå Noreg.
Kjelder
閃亜鉛鉱
Øystein Brekke
Sjakkbokforfattaren
Øystein Brekke har pr. mai 2021 skrive 21 sjakkbøker, deriblant Nordisk sjakk i 100 år (1999), Sjakkmesteren Svein Johannessen (2010), ''Norske sjakktrekk. Norges Sjakkforbund 100 år 1914-2014 (2014), Lær sjakk – Fra begynner til turneringsspiller (2018) og The Saga of Fridrik Olafsson'' (2021).
Norsk Likbrændingsforening
Norsk Likbrændingsforening vart skipa i Oslo 7. februar 1889, og hadde i byrjinga 177 medlemar. Dei fleste var akademikarar, kunstnarar og folk i leiande stillingar, busette i Oslo. Foreininga skifta i 1917 namnet til Norsk Kremationsforening, seinare Norsk kremasjonsforening. I 2011 vart foreininga omgjort til ei stifting: Norsk Kremasjonsstiftelse. Stiftinga gjorde i 2015 ei samarbeidsavtale med Norsk forening for kirkegårdskultur (no: Norsk forening for gravplasskultur) om levering av sekretariattenester.
Føremålet med foreininga var å fremje den såkalla kremasjonssaka i heile Noreg, det vil seie retten til kremasjon i staden for vanleg gravlegging av dei avlidne. Etter kristen lære var kremasjon, altså brenning av liket, i strid med Guds orden og hadde difor vore forbode sidan innføringa av kristendomen her i landet på byrjinga av tusentalet. Om lag ti år før foreininga vart skipa, hadde det vore søkt om løyve til å gjennomføre ei likbrenning på ein gard i dåverande Aker kommune, men dette vart avslege av di kremasjon vart rekna som lovstridig. Målet for foreininga vart difor å få innført ei lovgjeving som gav høve til kremasjonar, og deretter arbeide for at det vart bygd krematoriar.
Etter ni års iherdig arbeide klarte foreininga å få Stortinget til å vedta lova frå 11. juni 1898 om likbrenning. Foreininga var likevel misnøgd med denne lova, då vilkåret for å gjennomføre likbrenning kravde liksyn og obduksjon i ein grad som foreininga meinte var urimeleg, ikkje mist av di det vart fastsett særs høg avgift for dette. Kremasjon vart difor både vanskeleg og dyrt i høve til vanleg gravlegging. Foreininga heldt difor fram med arbeidet til det vart gjeve ei ny lov 3. mai 1913. Foreininga vart nøgd med denne lova, «som i det vesentlige må sies å tilfredsstille rimelige krav hos kremasjonssakens venner».
Kremasjonsforeininga ynskte å byggje sitt eige krematorium. Dette let seg gjere ved hjelp av stønad frå Oslo kommune og ein testamentarisk gåve på 50 000 kroner frå forstmeister Hans Andreas Tanberg Gløersen (1836–1904), og i 1909 stod krematoriet på Vestre gravlund i Oslo ferdig til å takast i bruk. Forstmeister Gløersens urne stod sentralt plassert i nisjen framfor orgelet under seremonien som innvigde krematoriet 24. mai 1909. Men dette var ikkje det fyrste krematoriet i Noreg, for allereie i 1907 hadde Bergen kommune bygd om gravkapellet på Møllendal gravlund til å kunne verte brukt til kremasjonar.
Utover 1990-talet var det liten aktivitet i Norsk kremasjonsforening, mellom anna av di foreininga mista sin administrasjon då Kremasjonsforeningens Begravelsesbyrå vart lagt ned. Det vart i det heile drive lite propaganda for å fremje kremasjonssaka i Noreg i denne tida.
Fylkesveg 109 i Vestfold
Fylkesveg 109 i Vestfold går mellom Frostvedtvegen og Hoffs gate i Larvik kommune. Vegen er 350 meter lang.
Poiseuille-lova
Poiseuille-lova eller Hagen–Poiseuille-lova er ei lov som uttrykker at den væska- (eller gass-)mengda som ved virvelfri rørsle strøymer gjennom eit sirkulært røyr, aukar i same forhold som trykkfallet og som fjerdepotens av røyrdiameteren. Han er kalla opp etter den franske legen og fysikeren Jean Léonard Marie Poiseuille og Gotthilf Hagen.
Dielektrisk forskyving
Dielektrisk forskyving er ei lokal forskyving av elektrisk ladning innanfor dei enkelte molekyla i eit isolerande materiale kalla eit dielektrikum når dette blir plassert i eit elektrisk felt. Positiv og negativ ladning vert forskyvd i motsette retningar slik at materialet blir elektrisk polarisert.
Tidlegare vart dielektrisk forskyving òg nytta om elektrisk flukstettleik.
Tom Bache-Wiig
Tom Bache-Wiig er ein norsk målar, grafikar og skulptør frå Eivindvik i Gulen kommune.
Otto L. Midthun
Otto L. Midthun var ein bonde, politikar og telefonkonstruktør frå Eivindvik i Gulen kommune.
Piranis varmeleidningsmanometer
Piranis varmeledningsmanometer er eit instrument for måling av låge gasstrykk, det vil seie 1000–0,001 Pa (10–10−5 millibar). Instrumentet baserer seg på at den termiske konduktiviteten for gassar minskar med fallande trykk, dersom trykket er lågt nok. Resistansen for ein oppvarma platinatråd er då ein funksjon av det omgjevande gasstrykket. Han vart oppfunnen av den tyske fysikaren Marcello Pirani.
Otto L. Midthun
I åra 1868 - 1898 var Midthun telegraf-arbeidsstyrar 1868-1898 og spela difor ei sentral rolle i planlegginga av telefonnetta i Nord-Noreg og på Island. Tre av sønene hans var med på å byggja den fyrste telefonlina på Island frå Seyðisfjörður til Reykjavik kring 1905.
I Gaular står ein lang, smal stein som vart nytta som telefonstolpe. Denne vart reist av Otto Midthun og mannskapet hans i 1892.
Midthun sat som ordførar i Gulen i 1880 - 1881. Kring 1880 starta Midthun også opp butikk på garden Lavik. Denne vart seinare overteken av andre, som dreiv butikken fram til 1940. Midthun vart òg ein av skiparane av Gulen Sparebank i 1886 og var styremedlem der til 1916.
Midthun døydde i 1919.
Kfeir
Landsbyen har milde somrar med ein middeltemperatur på 25 ºC. Vintrane er derimot kalde og landsbyen får ein god del snø. Høgda gjer òg at han får ein del tåke, sjølv på sommaren.
Innbyggjarane i Kfeir er kristne og drusarar, og dei dyrkar hovudsakleg oliven.
Kjelder
''
Kfarhamam
Kfarhamam  (òg Kafarhamam, Kafrhamam, Kfar Hamam, Kafar Hamam, arabisk كفرحمام ) er ein liten landsby som ligg i Arqoob-området i Hasbaya distrikt i Sør-Libanon, aust i Nabatieh guvernement. Kfarhamam ligg nær landsbyen El Mari i sør, landsbyen Hebbariye i nord, Kfar Chouba i aust og Rachaya Al Foukhar i vest. Han ligg 117 km frå Beirut, og kring 850 meter over havet.
Askerkretsen
Askerkretsen var eit tildels radikalt kunstnar- og norskdomsmiljø kring ekteparet Arne Garborg og Hulda Garborg. Krinsen var tidas leiande intellektelle miljø i Noreg, med fokus på målrørsle, likestilling, kunst og kultur. Med i krinsen var mellom andre Rasmus Løland, Kristofer Uppdal, Oskar Braaten, Johan Bojer, Harriet Backer, Kitty Kielland, Fernanda Nissen, Tilla Valstad, Otto Valstad, Marta Steinsvik, Erik Werenskiold, Sophie Werenskiold, Rasmus Steinsvik og Kitty Wentzel. Møtestader var anten Labråten, heimen åt Hulda og Arne Garborg, eller heimen åt Tilla og Otto Valstad. Dei to heimane låg rett i nærleiken av kvarandre i den såkalla Kunstnerdalen på Hvalstad i Asker, og båe eigedomane høyrer i dag til Asker museum - Valstads samlinger.
Kfarhamam
Landsbyen har ei strategisk plassering i fjellsida av Hermon med utsikt over Øvre Galilea i Israel og han ligg særs nær Golanhøgdene og Shebaa-gardane. Han ligg òg nær staden der grensene til Libanon, Israel og Syria møter kvarandre.
Historie
Kfarhamam er eit assyrisk ord. Kfar tyder hus og hamam tyder fred, og Kfarhamam tyder dermed «huset med fred». Landsbyen er kring 500 år gammal og har blitt øydelagd og bygd opp att fleire gonger sidan 1970-åra. Mange folk har flytta på grunn av tryggleiksproblema i området. I 1970-åra stod landsbyen i periodar heilt folketom. Fleire har immigrert til Brasil og Canada.
Den israelske okkupasjonen av landsbyen varte i 22 år. Landsbyen vart igjen råka av Libanonkrigen i 2006.
Poissontalet
Poissonstalet er eit tal for relativ tverrkontraksjon dividert med relativ lengdeforandring ved små deformasjoner av elastiske lekamar. Talet er kalla opp etter Siméon Poisson.
Matthews Peak
Matthews Peak er eit markant fjell (1100 moh) som ligg nordvest for Statham Peak sørvest i Perplex Ridge på Pourquoi Pas Island i Marguerite Bay. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1979 etter David W. Matthews i som var geolog i British Antarctic Survey (BAS) ved Stonington Island, 1965–67, og som arbeidde i området.
Fylkesveg 110 i Vestfold
Fylkesveg 110 i Vestfold går mellom Torstrand og Nansetgata i Larvik kommune. Vegen er 2,8 km lang.
Piezometer
Det vert mellom anna nytta til å måle trykket i grunnvatnet på eit visst punkt.
You're a Heartbreaker
«You're a Heartbreaker» er ein song spelt inn av Elvis Presley i desember 1954 under den fjerde av dei no åtte legendariske innspelingane hans for Sun Records i Sun Studio. Innspelinga vart gjeven ut som den tredje singelen til Presley på Sun (Sun 215). B-sida var ein versjon av Kokomo Arnold sin «Milkcow Blues Boogie».
Singelen vart gjeven ut på ny av RCA Victor (47-6382) og vart sidan gjeven ut på det sjuande studioalbumet til Elvis, For LP Fans Only i 1959.
Mount Mayhew
Mount Mayhew er ein fjelltopp, 1200 moh, mellom Pequod- og Starbuckbreen på austsida av Graham Land. Sørvestida av fjellet er særs bratt, medan nordaustsida er slakare og dekt med snø. Namnet er eit av fleire i nærleiken gjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter personar i Herman Melville-romanen Moby Dick. Mayhew er kaptein på Jeroboam.
Valdivia Point
Valdivia Point er eit nes som utgjer både nordvestsida av innløpet til Salvesen Cove og det nordlegaste punktet på Pefaur (Ventimiglia) Peninsula på Danco Coast i Graham Land i Antarktis. Det vart kartlagd og namngjeve Valdivia Insel, etter det tyske skipet Valdivia, av Den svenske antarktisekspedisjonen under Nordenskjöld, 1901-04. Flyfoto teken av Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE) i 1956-57 synte at det som først vart trudd å vere ei øy, var landsfast.
Vissarion Belinskij
Vissarion Grigorjevitsj Belinskij var ein russisk litteraturkritikar, skribent og filosof. Kunstsynet hans var prega av romantikken, han sokna til dei miljøa i Russland som arbeidde for ei vestleggjering av kulturen og samfunnet.
Fylkesveg 112 i Vestfold
Fylkesveg 112 i Vestfold går mellom Nansetgata og Grevevegen i Larvik kommune. Vegen er 450 meter lang.
Vissarion Belinskij
Liv og gjerning
Belinskij vart fødd i Sveaborg, som då høyrde til det russiske storfyrstedømmet Finland. Han var son til ein lækjar i marinen. Frå 1829 studerte han ved Lomonosov-universitetet i Moskva, noko han kunne gjere då han fekk eit stipend. I 1832 vart han utvist frå universitetet etter han hadde skrive eit spelstykke som altfor tydeleg viste råskapen med liveigenskap.
Han byrja deretter si gjerning som skribent i tidsskriftet Teleskop. I 1836 forbaud tsaren tidsskriftet og redaksjonen vart stengd. Belinskij måtte finne seg i å verte ransaka, og var forvist frå hovudstaden. Eitt år seinare var Belinskij til behandling i Pjatigorsk for tuberkulose. I 1839 slo han seg ned i St. Petersburg, der han arbeidde for tidsskrifta Otestjestvennyja zapiskij (Fosterlendske minne) og Sovremennik.
Ved inngangen til 1840-åra var Belinskij truleg den fremste litteraturkritikaren i Russland. Særleg gav han framhjelp til poeten Nikolaj Nekrasov. Vidare var han ein av dei som la merke til den unge Ivan Turgenjev, og han omtala Fjodor Dostojevskij si debutbok i positive ordelag. År 1842 støtta han Nikolaj Gogol med å få trykt romanen Døde sjeler, eit verk som den keisarlege sensuren hadde forbode.
Fram til 1856 hadde russisk presse forbod om å nemnet namnet hans.
NM i orientering 2005
Noregsmeisterskapen i orientering 2005 vart avvikla i tida 8. til 11. september i Drammen i Buskerud. Menn og kvinner tevla på normal- og mellomdistanse, samt stafett. Marianne Andersen, som representerte Nydalens Skiklubb, vann alle tre tevlingane ho deltok i.
Normaldistanse
<br style="clear:both;" />
Mellomdistanse
<br style="clear:both;" />
Rachaya Al Foukhar
Rachaya Al Foukhar (òg skrive Rashaya Al Foukhar og Rachaiya El Foukhar, arabisk راشيا الفخار) er ein landsby i Libanon i Hasbaya distrikt i Nabatiye guvernement sør i landet. Han ligg i vestsida av fjellet Hermon i ei høgd på 750 meter over havet. Folkesetnaden er hovudsakleg gresk-ortodokse.
NM i orientering 2005
Stafett
<br style="clear:both;" />
Lom i Bulgaria
Lom (bulgarsk Лом) er ein by og ein kommune i provinsen Montana i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Lom og ni andre busetnader.
Kommunen har eit areal på 327 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 28 139 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 22 507 innbyggjarar.
Dei største busetnadene i kommunen er:
Differensialgalvanometer
Differensialgalvanometer er eit galvanometer med to like viklingar. Det vart nytta til å samanlikne elektriske straumar. Utslaget er null når straumen i dei to viklingane er like sterke og motsett retta.
Treider Fagskoler
Treider Fagskoler, tidlegare kalla Otto Treiders Handelsskole og Treider Privatskole, er ein landdekkande fagskole med utdanningar innan mellom anna reiseliv, administrasjon (administrasjonssekretær, advokatsekretær og halvårig sekretær) og butikkleiing – sal og service. Skolen vart grunnlagd av frikyrkjepredikanten Otto Treider i 1882 og var i si tid den største og leiande handelsskolen i Noreg med fag innan rekneskap, økonomi og marknadsføring. Treider Fagskolar held til i lokale i Nedre Vollgate i Oslo, og har dessutan regionskontor i Bergen og Trondheim.
Selskapet Treider Fagskoler AS er ått av Anthon B. Nilsen AS, eit av dei største private selskapa i Skandinavia innan utdanning og kursverksemd.
Rosh Tzurim
Rosh Tzurim (hebraisk skrift רֹאשׁ צוּרִים, tyder Toppen av berga) er ei israelsk busetjing og ein religiøs kibbutz på den okkuperte Vestbreidda, grunnlagd i 1969. Han ligg kring 20 km sør for Jerusalem, 3,9 km aust for Den grøne linja, på innsida av den israelske sperringsmuren/-gjerdet på Vestbreidda. Han er eit medlem av Den religiøse kibbutzrørsla og er underlagt Gush Etzion regionale kommune. I 2011 hadde han 730 innbyggjarar.
Historie
Busetjinga vart grunnlagd i 1969 av medlemmar av Bnei Akiva religiøse speidarar og Nahal-soldatar. Namnet kjem frå bibelverset «g ser han frå toppen av berga, frå høgdene skodar eg han» (4. Mos 23:9).