cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shungwaya
Tolkingar
Nærare undersøkingar av austafrikansk arkeologi og fleire overleveringar tyder på at ein ikkje kan påvisa nokon eintydig stad eller stat som kan kallast Shungwaya. Framstillinga av eit rike som alle mijikendafolka forlèt samtidig er truleg også for enkel. I staden ser det ut til at ulike mijikendagrupper slo seg ned ved Mombasakysten over tid, og at forteljingane om eit forlate Shungwaya kan vera meir symbolske.
Kazuki Murakami
Kazuki Murakami er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Gifu.
Tatsuya Murao
Tatsuya Murao er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Gifu og Fujieda MYFC.
Pangéo
Pangéo (gresk Παγγαίο) er eit fjell i Hellas. I antikken vart fjellet kalla Pangaeon eller Pangaeum og av Homer Nysa. Det ligg om lag 40 km frå Kavála og har ei høgd på 1 956 moh. Namnet på sjølve toppen heiter Máti, som tyder «auge». Egearhavet og sletta frå Fílippi til Dráma ligg i nord.
Fjellet dekkjer dei søraustlege områda av periferieininga Sérres, og dei nordvestlege områda av Kavála. Fjellet ligg like ovanfor sletta som den antikke byen Fílippi ligg på, mellom elvane Strymónas (Struma) og Xiropótamos.
Av landsbyar i fjella finn ein Nikísiani og Paleokhóri, som hovudsakleg lever av jordbruk, som korn og tobakk.
Gull og sølv vart grave ut av fjellet i antikken. Den athenske tyrannen Pisistratos var i eksil i fjella. Utsiktene etter gull gjorde at Aten oppretta ein koloni her rundt 465 fvt., men trakarane massakrerte kolonistane og kolonien vart forlaten.
Anshun
Anshun er eit byprefektur i provinsen Guizhou i det sørlege Kina. Folketalet ved folketeljinga i 2010 var 2,297,339. Sjølve byen hadde eit folketal på 765,313.
I prefekturet ligg attraksjonar som Long Gong-drakeholene og Getu-elva. Huangguoshu-fossen, den høgaste fossen i Kina, ligg i nærleiken av Anshun.
Historie
Under krigarrika-tida var området del av kongeriket Yelang. Historieverket Shiji fortel at av dei sjølvstendige rika i området var Yelang det største.
Administrative eningar
Anshun omfattar eitt bydistrikt, to fylke og tre autonome fylke:
Åna
Åna er ein fjord i kommunane Flekkefjord i Agder og Sokndal i Rogaland, som dannar den ytste delen av fylkesgrensa. Fjorden strekker seg om lag 4 km nordaustover og endar opp ved Åna-Sira der elva Sira munnar ut i fjorden. Fjorden har innløp ved Egdeholmen. Like innanfor innløpet ligg grendene Roligheta og Ystebø på sørsida av fjorden. Nordsida av fjorden er forholdsvis bratt og stig opp til 317 meter over havet ved Sedeknuden.
Nordisk sameråd
Nordisk sameråd (nordsamisk Sámiráđđi) er ein paraplyorganisasjon for samiske organisasjonar i Noreg, Sverige, Finland og Russland. Etter at Nordisk sameråd fekk representantar frå russisk side er det vanleg å referere til det berre som Samerådet.
Skotsk musikk
Skotsk musikk er kjend for ein sterk folkemusikktradisjon med song på skotsk gælisk og engelsk og musikkinstrument som fele, trekkspel og sekkepipe. Nokre kjende skotske melodiar er «Auld Lang Syne», «Flower of Scotland», «Scotland the Brave», «Scots Wha Hae», «The Skye Boat Song» og «Loch Lomond». Tonesette dikt av forfattarar som Robert Burns og Robert Louis Stevenson er utbreidde. Musikklivet i nyare tid omfattar fleire kjende folk-rock-, pop- og rockeutøvarar som Cocteau Twins, Runrig, The Proclaimers, Eurythmics, Belle & Sebastian og Mogwai. Nokre kjende kunstmusikk-komponistar med skotsk tilknyting er Alexander Mackenzie, Judith Weir og Peter Maxwell Davies.
Nordisk sameråd
Sekretariatet til Nordisk sameråd ligg i Utsjok i Finland.
Skotsk musikk
Førhistorisk og tidlegmusikk
Strengeinstrument er kjende i Skottland frå jernalderen. Eit utskore trestykke frå øya Skye som er rundt 2300 år gammalt er truleg det eldste dømet på ei lyre utanfor den gresk-romerske verda, og det eldste overlevande strengeinstrumentet i Vest-Europa. Som i andre keltiske område var skaldar viktige formidlarar av dikting og andre tradisjonar, og finst dokumentert frå skotske hoff gjennom heile mellomalderen. Dei nytta ofte harpe til å akkompagnera seg sjølv.
Skotsk kyrkjemusikk frå seinare i mellomalderen blei stadig sterkare påverka av utviklinga i Kontinental-Europa. Musikkteoretikaren Simon Tailler studerte til dømes i Paris på 1200-talet, før han vende tilbake til Skottland og reformerte kyrkjemusikken på fleire område. Skotske musikksamlingar som Wolfenbüttel 677 frå 1200-talet, som er knytt til St Andrews, inneheld for det meste franske komposisjonar, men med nokre særmerkte lokale kjenneteikn. Den engelske fangenskapen til Jakob I frå 1406 til 1423, der han blei velkjend som diktar og komponist, kan ha ført til ein vidare påverknad frå England og Kontinentet. Seint på 1400-talet gjekk ei rekkje skotske musikarar i lære i Nederlanda, til dømes John Broune, Thomas Inglis og John Fety. Sistnemnde blei styrar av songskulen i Aberdeen og deretter Edinburgh, og innførte den nye femfingra spelemåten for orgel. Jakob V (1512–42) var både ein dyktig luttspelar og ein viktig støttespelar for skotsk musikk. Han introduserte fransk chanson og consortmusikk (strengeensemble) ved hoffet og støtta komponistar som David Peebles (ca. 1510–1579).
Nordisk sameråd
Historie
Nordisk sameråd vart grunnlagt 1956, men den første internasjonale samiske konferansen vart arrangert allereie 31.8.-3.9.1953 i Jokkmokk i Sverige. På denne konferansen vart det sett ned ein komité som fekk i oppgåve å danne eit felles sameråd. Dette samerådet skulle fremje dei økonomiske og kulturelle interessene til samane.
Rådsmedlemmar
Samerådet består av 15 medlemmer, 5 frå norsk side, 4 frå svensk side, 4 frå finsk side og 2 frå russisk side. Kvar medlem har ein varamedlem.
Samerådets litteraturpris
Sidan 1994 har Sámerådet delt ut Samerådets litteraturpris.
Skotsk musikk
Sekulær musikk
Den eldste trykte samlinga av sekulær skotsk folkemusikk var Songs and Fancies: to Thre, Foure, or Five Partes, both Apt for Voices and Viols frå 1662, gjeve ut av John Forbes i Aberdeen. Verket inneheldt 77 songar, av dei var 25 av skotsk opphav. Dei fleste songane er av ukjend opphav, men nokre av dei er av engelske John Dowland.
1700-talet
Den italienske stilen i klassisk musikk kom truleg til Skottland gjennom Lorenzo Bocchi, ein cellist og komponist som reiste til landet i 1720-åra. Han innførte celloen til landet og komponerte arrangement for låglandsskotske songar. Bocchi kan ha vore med i skapinga av den første skotske operaen, The Gentle Shepherd, som diktaren Allan Ramsay skreiv libretto til. Thomas Alexander Erskine var ein kjend komponist i si samtid på midten av 1700-talet, men blei gløymd kort tid etter at han døydde.
Ein hadde byrja trykka skotske balladar på 1600-talet, men på 1700-talet kom fleire samlingar songar og melodiar. Døme på dette er Original Scotch Tunes (1700) av Playford, MS (1710) av Sinkler, Choice Collection of Comic and Serious Scots Poems both Ancient and Modern (1706-1711) av James Watson,  Orpheus Caledonius or a Collection of the best Scotch Songs set to Musick (1725) av William Thomson. Komponisten James Oswald gav ut The Caledonian Pocket Companion i 1751, og folkemusikksamlaren David Herd gav ut The ancient and Modern Scots Songs, Heroic Ballads, &c. i 1769. Forleggaren James Johnson og diktaren Robert Burns brukte desse til den vektige samlinga The Scots Musical Museum (1787-1803) i seks band med over hundre songar i kvart. I denne samlinga bidrog også Burns med nyskrivne tekstar. Select Scottish Airs samla av George Thomson og gjeve ut mellom 1799 og 1818 inneheldt også stoff frå Burns og frå Walter Scott.
Skotsk felespel hadde eit høgdepunkt på 1700-talet, med legendariske felespelarar som William Marshall og Niel Gow. Frå midten av hundreåret blei det gjeve ut notesamlingar med felemusikk, mellom anna av Nathaniel Gow, ein son av Niel som også spelte fele. Barokke komponistar som Charles McLean, Alexander Munro, James Oswald og William McGibbon brukte skotsk felespel i sine komposisjonar.
1800-talet
Den gæliske gjenfødinga seint på 1800-talet førte til ei sterkare skotsk nasjonalkjensle og gjenoppliving av folkemusikkskikkar. I 1891 blei Scottish Orchestra (1891), no Royal Scottish National Orchestra, grunnlagt. Harpespel, som hadde døydd ut i Skottland i føre hundreåret, blei gjenoppliva med ei rekonstruert harpe. Denne blei kalla clársach (gælisk for 'harpe'), sjølv om ho bygde meir på den franske konsertharpa enn det eldre folkeinstrumentet. Nye instrument blei også innført i dette hundreåret, som trekkspel, som raskt blei ein del av folkemusikken. Ein lang fløytetradisjon blei fornya med masseproduserte blekkfløyter, som etterkvart fekk ein minst like sjølvsagt plass.
Komponisten Alexander Campbell Mackenzie brukte skotsk musikk i Scottish Rhapsodies for orkester (1879–80, 1911), Pibroch for fiolin og orkester (1889) og Scottish Concerto for piano (1897). John McEwen brukte også skotske folkemelodiar i Border Ballads (1908) og Solway Symphony (1911). Andre skotske komponistar frå denne nasjonalromantiske perioden er mellom anna Hamish MacCunn og William Wallace. Skottland inspirerte også tyske Felix Mendelssohn til å skriva to kjende verk: Overtyren Die Hebriden ('Hebridane') eller Die Fingalshöhle ('Fingal's Cave', 'Fingal-hola') og sin Symfoni nr. 3 eller «Den skotske symfonien».
1900-talet
På 1900-talet fekk skotsk folkemusikk merksemd frå fleire kantar. Felespelaren James Scott Skinner, eller «Strathspey King», blei den første internasjonalt kjende keltiske musikaren med nokre svært tidlege innspelingar. Musikksamlarar som Gavin Greig, Hamish Henderson og Calum McLean gav ut folkemusikksamlingar og samarbeidde med den amerikanske musikkforskaren Alan Lomax.
Frå 1950-talet blei folkemusikk framført på People's Festival i Edinburgh av songarar som John Strachan, Flora MacNeil, Jimmy MacBeath og Jeannie Robertson, og introdusert for eit nytt publikum. Inspirert av gjenopplivinga av folkemusikk i amerikansk populærkultur fekk ein ny generasjon skottar augo opp for sine musikalske tradisjonar. Ewan MacColl oppretta ein av dei første folkemusikklubbane i Storbritannia, og musikarar som Alex Campbell, Jean Redpath, Hamish Imlach, Dick Gaughan, The Gaugers, The Corries, The McCalmans og Ian Campbell Folk Group gjorde seg gjeldande. Andy Stewart, Glen Daly og The Alexander Brothers hadde meir folkeleg tilnærming med bakgrunn i varietéunderhaldning.
To skotske rockemusikarar frå 1960-talet som hadde internasjonal innverknad var Donovan (Donovan Phillips Leitch), ein songar-låtskrivar og gitarist innan folkrock og psychedelia, Jack Bruce (John Symon Asher Bruce), ein bassist og komponist innan blues-rock og jazz-rock som mellom anna var med i Cream, Manfred Mann og Ringo Starr & His All-Starr Band. Begge var inspirerte av skotsk musikk og litteratur.
I tillegg til tradisjonelle folkesongar blei det også skrive mange nye songar i same stilen, av musikarar som Matt McGinn, Archie Fisher, The Corries, Rab Noakes og Gerry Rafferty og Billy Connolly i «Humblebums». Låtskrivarane Bennie Gallagher og Graham Lyle opptredde som ein duo og skreiv ei rekkje songar som blei framførte av fleire popartistar. Dougie MacLean starta i tradisjonelle grupper som Puddocks Well og Tannahill Weavers før han blei solomusikar og låtskrivar av kjende songar.
«Rein» pop og rock tok ikkje av så tidleg i Skottland som i England. Frå 1970-åra byrja grupper som Average White Band, Nazareth, Sensational Alex Harvey Band og Bay City Rollers å få internasjonal suksess. Fleire av medlemmene i AC/DC var fødde i Skottland, sjølv om dei hadde utvandra til Australia då gruppa blei danna. Den skotske songaren Fish var med på å grunnleggja den verdskjende prog-rockgruppa Marillion. Skids var ei viktig punkrockgruppe som påverka band som U2, Green Day og Manic Street Preachers.
På 1980-talet hadde fleire skotske musikkartistar suksess, og grupper som Cocteau Twins, Orange Juice, The Associates, Simple Minds, Maggie Reilly, Annie Lennox (Eurythmics), Hue and Cry, Goodbye Mr. Mackenzie, Big Country, The Proclaimers og Josef K var omtykte av lyttarar og kritikarar. Shirley Manson frå Goodbye Mr. Mackenzie fekk global suksess med den amerikanske musikkgruppa Garbage.
Alternative og indieband frå denne tida er mellom anna Primal Scream, The Soup Dragons, det innverknadsrike The Jesus and Mary Chain, The Blue Nile, Teenage Fanclub, 18 Wheeler, The Pastels og BMX Bandits. 1990-talet såg fleire suksessfulle Glasgow-band som The Almighty, Arab Strap, Belle & Sebastian, Camera Obscura, The Delgados, Bis og Mogwai. Lengre fram i tid kom grupper og utøvarar som Biffy Clyro, Travis, Calvin Harris, The View og Idlewild.
2000-talet
På 2000-talet hadde ulike skotske artistar som Susan Boyle, Chvrches, Lewis Capaldi, Franz Ferdinand, The Fratellis, Glasvegas, Amy Macdonald, Nina Nesbitt, Paolo Nutini, Eddi Reader, Emeli Sandé, KT Tunstall og Twin Atlantic suksess. Reader skipa ein suksessrik solokarriere etter mange år i Fairground Attraction med innspelingar og framføringar av Robert Burns-songar. Boyle blei kjend gjennom talentkonkurransen Britain's Got Talent i 2009. Sandé opptredde både ved opninga og avsluttinga av Sommar-OL 2012 i London. I 2022 blei «anti-pop»-figuren Capaldi sin song «Someone You Love» den mest strøyma songen i Storbritannia nokonsinne.
Jazz
Skottland har ein sterk jazztradisjon, og har produsert fleire jazzmusikarar i verdsklasse sidan 1950-talet, som Jimmy Deuchar, Bobby Wellins og Joe Temperley. Kanskje den beste kjende noverande skotske jazzmusikaren er saksofonisten Tommy Smith. Jazzscener er mellom anna JazzBar i Edinburgh, Edinburgh Jazz and Blues Festival, Glasgow International Jazz Festival og frivillige organisasjonar som Platform og Assembly Direct. Edinburgh Jazz and Blues Festival hentar nokre av dei beste jazzmusikarane i verda til Skottland kvart år. Det blir også halde internasjonale jazzfestivalar i andre byar, som Glasgow og Dundee.
Klassisk og kunstmusikk
Skottland har inspirert internasjonale komponistar som Malcolm Arnold og Benjamin Britten. Britten arrangerte fleire skotske folkesongar og brukte den gamle salmen «Dundee» i orkesterverket Scottish Ballad. Den engelske komponisten Peter Maxwell Davies slo seg ned på Orknøyane, der han var ein musikalsk påverknad gjennom ei årrekkje. Han skipa St Magnus-festivalen og komponerte skotsk-inspirerte verk som kammeroperaene The Martyrdom of St Magnus og The Lighthouse, An Orkney Wedding, with Sunrise og Strathclyde Concertos.
Av heimfødde skotske komponistar kan nemnast modernistane Francis George Scott og J. Murdoch Henderson, som skreiv mange kortare komposisjonar, og etterkrigskomponistane Robin Orr, Thomas Wilson, Thea Musgrave, Edward McGuire, James MacMillan, James Dillon, Gordon McPherson og John McLeod. Judith Weir, fødd i England med skotske foreldre, har funne inspirasjon i skotske tradisjonar. Filmkomponistane Muir Mathieson, Patrick Doyle og Craig Armstrong er også blitt internasjonalt kjende.
Kjende skotske utøvarar av klassisk musikk er mellom anna perkusjonisten Evelyn Glennie, pianisten Murray McLachlan, fiolinisten Nicola Benedetti, bratsjisten William Primrose, klarinettisten Alison Turriff, songarane Isobel Baillie, Henry Herford, Margaret Marshall og Kenneth McKellar og dirigentane Bryden Thomson, James Loughran, Donald Runnicles, Garry Walker og Alexander Gibson.
Dei sjølvstendige klassiske plateselskapa Linn Records og Delphian Records held til i Skottland.
Klassisk og kunstmusikk i Skottland blir mellom anna framført på den årlege tre veker lange Edinburgh International Festival, East Neuk Festival i Fife, Sound i Nordaust-Skottland, og St Magnus Festival som blir halden på Orknøyane.
Jaroslavl oblast
Jaroslavl oblast (kyrillisk skrift Ярославская область) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Jaroslavl, arealet er 36 400 km² og innbyggjartalet er 1 272 500 (2010).
Jaroslavl oblast ligg sentralt plassert i den europeiske delen av Russland, og grensar til Moskva oblast i sør. Området er stort sett bylgjande sletteland, høgste punktet er berre 294 meter over havet. Dei øvre delane av elva Volga renn gjennom provinsen, i ei strekning på 340 kilometer. Klimaet er kontinentalt, med middeltemperatur i januar på -10° celsius, og i juli 18° celsius.
Provinsen har ingen vesentlege mineralførekomstar. Volga er demma opp ved Rybinsk og dannar her ein stor kunstig innsjø. Det vert drive intensivt jordbruk, 34 % av provinsen er dyrka mark. Dei viktigaste avlingane er poteter, grønsaker og lin. Det vert òg dyrka rug, kveite, bygg og havre. Jaroslavl oblast har mykje industri, det viktigaste er ingeniør- og metallindustri.
Folkesetnad
Dei største byane er Jaroslavl (591 500 ibuarar) og Rybinsk (200 800).
Dei største etniske gruppene ved folketeljinga i 2010 var:
Historie
Jaroslavl oblast ligg i det gamle russiske kjernelandet, og var frå 800-talet del av den eldste russiske statsdanninga, Kievriket eller Kiev Rus. Her ligg den eldste byen i nord-Russland, Rostov, som første gongen er nemnt i 862, dessutan byen Uglitsj (kjend sidan 937) og Rybinsk (grunnlagd 1071). Byen Jaroslavl vart grunnlagd i 1010 av den kievske storfyrsten Jaroslav den vise (Jaroslav Mudryj). Ettersom Kievriket gjekk i oppløysing vart både Jaroslavl, Uglitsj og Rostov på 1200-talet senter for uavhengige fyrstedøme, medan andre delar av provinsen var del av fyrstedømet med senter i Vladimir. I 1238 vart området erobra av mongolane, og byane vart plyndra og sterkt øydelagde. På 1400-talet ekspanderte fyrstedømet i Moskva inn i området. Jaroslavl vart overtatt av Moskva i 1463 og Rostov i 1474.
I 1796 vart Jaroslavl provinshovudstad i ein eigen Jaroslavl provins.
Under den russiske revolusjonen kom området under sovjetisk kontroll frå starten, i oktober 1917. Eit kontrarevolusjonært opprør i Jaroslavl i juli 1918 vart brutalt slått ned. I 1936 vart det noverande Jaroslavl oblast oppretta.
Torbjørn Anderssen
Torbjørn Anderssen er ein norsk formgjevar.
Anderssen voks opp i Biristrand i Gjøvik. Han tok hovudfag i design ved Kunsthøgskolen i Bergen i 2002. Etter dette var han med på å grunnlegga merket Norway Says, som seinare har vunne fleire prisar, saman med Andreas Engesvik og Espen Voll. Denne gruppa har mellom anna utforma tekstilar, møblar, glas og lamper.
I arbeidet sitt har han vore oppteken av å betre kommunikasjonen og forholdet mellom norske designarar og ferdigvareindustrien, og gjennom arbeidet i Norway Says har han bidrege til å få fram andre enkeltverksemder, som møbelprodusenten L.K. Hjelle og tekstilprodusenten Gudbrandsdalens Uldvarefabrik. Bladhaldaren «Papermaster», som er utforma av Anderssen for Swedese, er innkjøpt av Victoria and Albert Museum i London.
Majuskel
Majuskel, også kalla versal, er innanfor typografi det som til dagleg vert kalla stor bokstav, altså A, B, … i motsetnad til a, b, … som vert kalla minuskel eller gemen. Omgrepet majuskel er nyttig i språket fordi ein unngår fleirtyding. Medan uttrykket «stor bokstav» også kan bety «bokstav sett i stor type», som refererer til den fysiske storleiken på ein bokstav, kan majuskel og minuskel tolkast på berre éin måte.
Formigas
Det står eit fyr på huset bygd på 1800-talet og modernisert i 1962. Fyret er synleg i ein avstand på 22 km i dagslys.
Majuskel
Ordet majuskel kjem frå latin maiusculus, litt større. Ordet versal kjem frå nylatin versus, vers, og refererer til stor forbokstav i verslinje.
Verzal All caps Verzal Verzál Маюскул Shkrimi verzal
Riddes
Riddes er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 482 meter over havet.
Kommunen ligg på venstrebreidda av Rhône. Han består av landsbyen Riddes, grenda Auddes, og feriestaden La Tzoumaz i Mayens-de-Riddes og Ecône.
Overnaturleg
Det overnaturlege (det som overskrid naturen) referer til krefter og fenomen som ein ikkje kan observere i naturen og som dermed ligg utanfor den røynda som ein kan verifisere. Om eit fenomen kan verte demonstrert er det ikkje overnaturleg. Dei fenomena som skal medverke i vitskaplege teoriar må ein kunne stadfeste med hjelp av målingar som kan verifiserast og vurderinger av fagfeller. Vitskapen kan ikkje gå inn på det overnaturlege, sjå den naturvitskaplege metoden.
Konsepta innanfor området det overnaturlege er nært relaterte til konsepta innanfor religiøs åndetru og det metafysiske. Teoriar som hevder at overnaturlege fenomen skulle vere vitskaplege vert kalla pseudovitskaplege. Veldokumenterte fenomen som saknar vitskapleg forklaring kallast anomaliar. Men ettersom anomaliar kan verifiserast med objektive empiriske metodar er dei ikkje overnaturlege.
Riksbankdalar
Riksbankdalar (bokmål: Riksbankdaler) var hovudmynt i Noreg frå 1813 til 1816. Det var meininga å prege riksbankdalar i sølv, men det makta ikkje riksbanken å gjere i denne perioden. I staden vart det trykt riksbanksetlar.
Flavio Pereira
Flavio Pereira er ein brasiliansk fotballspelar.
Riksbankdalar
Risbankdalaren vart inndelt i 6 mark a 16 riksbankskilling. Riksbankdalaren fekk i 1813 ein verdi lik 6 riksdalar courant eller 1/2 riksdalar species. I 1816 vart han i Noreg avløyst av spesidalaren. I Danmark var riksbankdalaren hovudmynt til 1854.
Flavio Pereira
Han spela for klubben FC Gifu.
Riksbankdalar
Gammal kurant skiljemynt vart brukt parallelt med den nye mynteininga. Ein rekna da 60 gamle skilling på ein riksbankdalar.
Riksbankdalaren fall fort og kraftig i verdi. For å stoppe inflasjonen vedtok Riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 å garantere at 375 riksbankdalar i setlar skulle innløysast i 100 riksdalar species. I 1816 måtte Stortinget gå frå denne eidsvollgarantien, og vedtok at 1000 riksbankdalar skulle tilsvare 100 spesidalar sølv. Parikursen vart med andre ord redusert til ein femdel på tre år, den reelle verdien var enda lågare.
12 Concerti a cinque (Opus 9) av Albinoni
Opus 9 av den italienske komponisten Tomaso Albinoni, publisert i 1722, heiter 12 Concerti a cinque.
Kazuto Sakamoto
Kazuto Sakamoto er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane FC Gifu, FC Kariya og FC Osaka.
Adagio i G-moll
Det var visstnok basert på ein del av den andre satsen frå ein «Sonate i G-moll» av Tomaso Albinoni, visstnok funne blant ruinane av det gamle Sachsen statsbibliotek i Dresden, etter det vart brannbomba av dei allierte under den andre verdskrigen, men etter at Giazotto døydde i 1998 har det kome fram at det ikkje finst noko slike dokument, og det skal heller visstnok aldri ha eksistert i Sachsen statsbibliotek. Ein trur derfor at heile musikkverket er laga av han sjølv.
Stykket vert vanlegvis instrumentert for strykarar og orgel, eller berre strykarar, men har vorte såpass kjend at det òg er transkribert for andre instrument.
Den italienske dirigenten Ino Savini transkriberte stykket for eit stort orkester og dirigerte stykket sjølv, som i Ostrava i 1967 med Janacek-filharmonien. (CD Ino Savini Live ISC-029)
Stykket har òg vore populært i populærkulturen og har vore nytta som bakgrunnsmusikk i så mange filmar, som Gallipoli, fjernsynsprogram og reklamar at han nesten har vorte ein klisje for sjølvmedvitne «triste» augneblikk.
Klesvask
Klesvask er vask og reingjering av tekstilar, særleg klede. Det kan gå føre seg innan ei hushaldning eller i profesjonelle vaskeri.
Tongren
Tongren (铜仁地区 ; pinyin: Tóngrén Dìqū) er eit prefektur som ligg i den kinesiske provinsen Guizhou.
Administrative einingar
.
9. serierunde i Oddsenligaen avdeling 2 2013
9. serierunde i Oddsenligaen avdeling 2 2013 vart gjennomført med tre kampar laurdag 8. juni og fire kampar søndag 9. juni.
tok sin niande strake siger for sesongen, med ei straffeskåring på bortebane i toppkampen mot. Alta leia på dette tidspunktet med åtte poeng ned til Raufoss på andreplass.
Ar
Ar (frå fransk av latin area (open plass, flate) er ei eining for flatemål, lik 100 kvadratmeter. Symbolet for ar er a.
I Noreg vart aret innført som måleeining då meterkonvensjonen vart innført i 1875.
Eit ar er lik 100 kvadratmeter. Ar er ikkje ei SI-eining, men definert ut frå meteren.
Eininga er lite bruka i norsk daglegliv, vi brukar heller einingane kvadratmeter eller dekar, ettersom det høver med arealstorleiken.
1 ar = 100 m² 10 ar = 1 dekar 100 ar = 1 hektar 10 000 ar = 1 kvadratkilometer
Kjelder
Hectare
Saillon
Saillon er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 510 meter over havet.
Kommunen ligg ved høgrebreidda av Rhône. Han består av landsbyen Saillon og eksklaven Euloi.
Kadmium
Kadmium er eit grunnstoff med atomnummer 48 og kjemisk symbol Cd. Kadmium og sambindingar av dette transisjonsmetallet er giftige.
Bruk
Kadmium vert brukt som anode i oppladbare nikkel-kadmium batteri.
Historie
Friedrich Strohmeyer oppdaga kadmium i forureina sinkkarbonat i 1817.
Tilrettevising
Ei tilrettevising er ein samtale der ein leiar på bakgrunn av regelbrot eller usømmeleg åtferd gjer klart kva for plikter ein tilsett har, og kva for åtferd leiinga ventar framover.
Ei tilrettevising skjer helst munnleg, men kan, helst ved gjentekne regelbrot, skje skriftleg ved at det vert ført referat av samtalen.
Tilrettevising vert sett som ein tenesteleg reaksjonsform, men ikkje som ei ordensstraff. Ei skriftleg tilrettevising kan likevel vere av ein slik karakter at den saman med eventuelle seinare brot på tenesteplikter kan innebere eit grunnlag for å seie opp arbeidstakaren, og i slike tilfelle kan det vere rett å rekne reaksjonen som ordensstraff med klagerett.
Pandokrátor
Pandokrátor (gresk skrift Παντοκράτωρ), stundom Pantocrator, er eit fjell nord på Kérkyra i Hellas. Med ei høgd på 906 moh er Pantokrátor det høgaste fjellet på øya. Frå toppen kan ein sjå heile Kérkyra og Albania, som berre ligg like innanfor øya. På særleg klåre dagar kan ein sjå heilt til Italia, som ligg 130 km borte.
Det går ein smal veg til toppen der det ligg ein kafé for turistar, ein kommunikasjonsstasjon og eit kloster. Det første klosteret på staden var angevinsk, bygd i 1347, men dette vart øydelagd rundt 1537. Den noverande kyrkja kjem frå 1689, og den noverande fasaden vart bygd på 1800-talet.
Symon Gabriel
Han spela for klubben FC Gifu.
Ásgeir Ásgeirsson
Ásgeir Ásgeirsson var den andre presidenten på Island, frå 1952 til 1968.
Han hadde teologisk utdanning og tok ein førsteklasses eksamen frå Háskóli Íslands (Universitetet på Island) i Reykjavík i 1915, men vart sett på som for ung til å verta prestevigsla. I 1923 vart han innvald i Alltinget for partiet Framsóknarflokkurinn (det islandske Senterpartiet). Han var president i Alltinget då det feira 1000-årsminnet sitt på Þingvellir i 1930. Ásgeir Ásgeirsson vart finansminister i 1931 og statsminister i 1932. Han gjekk ut av Framsóknarflokkurinn i 1934, men vart vald til Alltinget som uavhengig kandidat inntil han gjekk inn i det sosialdemokratiske partiet på Island. I Alltinget sat han til 1952, då han vart vald til den andre presidenten på Island. Han vart attvald utan motkandidat i 1956, 1960, og 1964.
Bijie
Bijie (毕节地区; pinyin Bìjié Dìqū, romanisert Pichieh ) er eit prefektur i provinsen Guizhou sør i Kina. Bijie ligg nordvest i provinsen, ved grensa til provinsane Chuan, Dian og Qian. Elvane Wujiang, Beipanjiang og Chishui har utspring her.
Administrative einingar
Bijie omfattar eitt byfylke, seks fylke og eitt autonomt fylke:
1425 Tuorla
1425 Tuorla er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eunomia. Han blei oppdaga den 3. april 1937 av Kustaa Adolf Inkeri ifrå Turun observatorio, Turun yliopisto i Turku.
Dekar
Dekar, forkorta daa er ti ar (deka-ar), eller 1000 kvadratmeter.
Då meterkonvensjonen vart innført i Noreg i 1875 vart det bestemt at eit mål skulle reknast til ti ar, slik at desse einingane vart samanfallande. Dekaret brukast mellom anna når ein gjev opp storleiken på tomter og landbrukseigedommar.
1 dekar = 1000 m² 1 dekar = 10 ar 10 dekar = 1 hektar 1000 dekar = 1 kvadratkilometer
I motsetnad til hektar, er dekarmålet lite nytta internasjonalt. Unntaka er Noreg og Bulgaria. I tillegg er den gamle ottomanske måleeininga dunum – som blant anna vert nytta i Tyrkia, Israel og Jordan – i nyare tid redefinert til å ha same storleik som ein dekar. Dét er også det greske flatemålet stremma.
Kjelder
Декар ديكار
Värmlandsk
Värmlandsk er eit samlenamn for fleire nærskylde svenske dialektar som blir tala i Värmland. Dei genuine dialektane har til dømes enno tre grammatiske kjønn til skilnad mot rikssvensk som berre brukar to.
Tilskodar
Tilskodar eller publikum er ein person som ser på ei hending utan å ta del i ho sjølv, bortsett frå visse avgrensa måtar. Omgrepet blir brukt i konkret tyding om dei som sit i salen under eit teaterstykke, ei kinoframsyning og folk som ser på opptog, idrettstilskipingar og liknande. I overført tyding uttrykkjer ordet for eksempel folk som ser på alvorlege hendingar, som brann, mobbing eller overfall, utan å (kunna) gjera noko for å hjelpe til.
Karitiâna
Karitiâna (også skrive caritiana) er eit tupiansk språk som blir snakka i delstaten Rondônia i Brasil, langs Candeiaselva, ei elv som renn ut i Madeiraelva.
I følgje Ethnologue har språket ei ordbok, ein grammatikk, og delar av Bibelen vart omsett til karitiâna i 1981.
Konsonantar
er nasalisert når dei står til nasale vokalar.
Tregrense
Ved tregrensa er trea ofte forkrøpla og dei siste trea veks som låge, tette buskar. Om grensa er skapt av vinden vert dette kalla krummholtz eller krummholtzformasjon frå det tyske ordet for «vridd skog».
Tregrensa ser som mange andre naturlege grenser (innsjøgrenser t.d.) skarp og tydeleg ut frå avstand, men når ein kjem nærmare kan ein som regel sjå at det er ein gradvis overgang. Trea veks kortare og kortare mot det ugjestmilde klimaet, før dei til slutt berre sluttar å vekse.
Forskjellige typar tregrenser
Det finst fleire typar tregrenser definert i økologi og geologi:
Typisk vegetasjon
Nokre typiske arktiske og alpine treartar som veks nær tregrensa (merk at bartre dominerer):
Alpin tregrense
Den alpine tregrensa er avhengig av fleire lokale faktorar, som hellinga til fjellsida, regnskugge og avstanden til polområda. I tillegg vil ein i visse tropiske område eller på øyar, i mangel på biogeografisk tilgang til artar som har utvikla seg i subalpine miljø, få tregrenser som er lågare enn det ein kunne forvente ut frå klimaet.
Antarktisk tregrense
Kerguelenøya, Île Saint-Paul, Sør-Georgia og andre subantarktiske øyar er så utsette for vind at ingen har naturleg trevekst, sjølv om mange av øyane får nok nedbør til at dei kunne opprettheldt ein temperert regnskog. Mangelen på tre på desse øyane er derimot ikkje på grunn av den antarktiske tregrensa, men på grunn av eksponering.
1426 Riviera
1426 Riviera er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 1. april 1937 av Margueritte Laugier ifrå Observatoire de Nice i Nice.
Michelangelo Buonarroti
Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, kjend som Michelangelo, var ein italiensk bilethoggar, målar, arkitekt, poet og ingeniør. Han var fødd i Caprese ved Sansepolcro i Toscana og døydde i Roma.
Fordi han var så allsidig, vert han sett på som eit typisk renessansemenneske, på linje med rivalen og likemannen Leonardo da Vinci.
Michelangelo sin produksjon gjennom eit langt liv var svært omfattande. Her er store samlingar av brevvekslingar, skisser og anna etter han, og han er dermed den best dokumenterte kunstnaren frå det sekstande hundreåret.
To av dei mest kjende verka hans, Pietà og David, var skulpturar han laga før han var tretti. Michelangelo rekna seg først og fremst som bilethoggar, men han laga også to av dei viktigaste freskomåleria i vestleg kunsthistorie: Scener frå første mosebok i taket og Dommedag på altarveggen i Det sixtinske kapellet i Roma. Seinare i livet teikna han kuppelen til Peterskyrkja og fornya klassisk arkitektur med bruk av kolossordenen.
Stare
Stare eller star (Sturnus vulgaris) er ein sporvefugl i starefamilien (Sturnidae).
Utbreiing
Staren finst over heile landet, og i Finnmark kan vert han oftast sett i område nær kysten. Han oppheld seg ikkje i tette skogområde og ein finn han heller ikkje i alpine skogområde, i motsetnad til på jordbruksmark. Utbreiinga har variert ganske mykje gjennom det siste hundreåret, og på 1970- og 80-talet, blei ein kraftig tilbakegang registrert pga. forgiftingar og vinteren. Det hekkar om lag 200 og 500 tusen par i Noreg.
Forplanting
Staren kan hekke i mange og ulike holrom, og para kan gjerne etablere seg inntil kvarande. Han nyttar fuglekassene dersom at det ikkje er holrom. Dei same fuglane kan kome tilbake fleire år på rad. Eldste norskmerka staren ein veit om var 23 år. Det er mykje fleire hannar enn hoer, så hannen forsvarar reiret sitt mot inntrengjarar. Likevel er han ikkje så godt beskytta for predatorar. Dei legg ofte eitt egg samstundes som dei tek eitt frå vertsparet. Egga er lyseblå og hoa legg 5 – 6 egg som blir ruga i tolv dagar, og det er frå siste egg er lagt. Ungane forlet kassa (reiret) etter 20 dagar. Det er då det er størst predasjonstrykk frå kråke og kattar.
Næring
Han har ein vegetabilsk næring som er: korn, frø, frukt, meitemark, sniglar, edderkoppar og meir.
Tilpassing
Han kjem som ein av dei tidlegaste av trekkfuglane, som vanlegvis er tilbake i mars - i fyrste eller andre veke. Då er dei to månadar tidlegare før eggelegginga, noko som er uvanleg for ein trekkfugl. Dei vaksne, og ein god del ungfuglar kan fortsatt finnast i betydelege mengder ute ved kysten langt ut i oktober. Han kan også overvintre ein god del her.
Veslesmeden
Veslesmeden er eit fjell i Rondane, i den vestlege delen av Rondane som ofte vert kalla Smiubelgen.
Det er lett å gå til fjellet frå hytta Rondvassbu (DNT).
Erfarne fjellfolk kan kravle vidare til Storsmeden frå Veslesmeden.
Shingo Kukita
Shingo Kukita er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Fagiano Okayama og Matsumoto Yamaga FC.
Takanori Chiaki
Takanori Chiaki er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Fagiano Okayama og Oita Trinita.
А
A (kyrillisk: А, а) er den første bokstaven i det det kyrilliske alfabetet. Ved transkripsjon tilsvarer han bokstaven A i det latinske alfabetet.
Bokstaven representerer vanlegvis ein open, sentral og urunda vokal, lyden [a], som i ordet alt.
Cellesyklus
Cellesyklusen eller celledelingssyklusen er handlingsløpet frå danninga av ei eukaryot celle og fram til cella eventuelt vert duplisert. Cellesykelen kan på ulike vis delast inn i ulike stadie. Ein enkel inndeling er i eit A-stadie der cella held seg vilkårleg lenge utan spesielle teikn til å skulla dela seg, og eit kortvarig B-stadie der cella irreversibelt førebur og gjennomfører ei celledeling. (Merk at prosessen kan stoppast, sjølv om den ikkje kan snuast!)
Eravati
Eravati (burmesisk ဧရာဝတီ), eng. Ayeyarwaddy, tidlegare Irrawaddy, er den største elva i Burma, og har lenge vore viktig for transport og jordbruk. Ho har utspring like nord for den burmesisk-kinesiske grensa i dei tibetanske fjella før ho flyt gjennom dei sentrale delane av Burma og renn ut i Andamanhavet i eit niarma elvedelta.
Cellesyklus
Ei vanlegare inndeling er i fire ulike hovudfasar: G1, S, G2 og M. Av desse utgjer dei tre første fasane interfasen, medan M-fasen kan delast ytterlegare inn i mitosen og cytokinesen. I tillegg til desse fasane finst G0 og meiosen som variantar av respektive G1-fasen og mitosen.
Eravati
Geografi og ferdsel
Eravati er rundt 2 170 km lang og bekkenet har ei flatevidd på rundt 411 000 km².
Cellesyklus
I tillegg til dei gjevne fasane finst ulike sjekkpunkt der cella undersøker om den er klar for å trå inn i den neste fasen. Av desse sjekkpunkta er G1-sjekkpunktet, G2-sjekkpunktet og metafase-sjekkpunktet dei viktigaste.
Cellesykelen vert først og fremst regulert av cyklin-avhengige proteinkinaser (CDK-ar). Desse proteinkinasane opererer ved å fosforylera ulike protein som verkar i dei ulike fasane i cellesykelen. CDK-ane vert igjen regulerte av mellom anna cyclin, ekstracellulære signal og ulike katalysatorar og inhibitorar som aktiverer såkalla CDK-cyclin-kompleks.
Eravati
Geografi og ferdsel
Vatn frå elva blir brukt til irrigasjon, særleg i dei sentrale delane av Burma, der nedbørsmengden er liten. Ho er òg den viktigaste vassvegen i landet, og var lenge den einaste transportvegen inn i landet. Under kolonitida var Eravati kjend som vegen til Mandalay, den viktigaste ferdselsåra frå havet til den kongelege hovudstaden. Store skip kan følgja elva 1600 km innover til Myitkyina, deretter gjer store sandbanker og øyar navigasjonen vanskeleg. I dag tek mange turistar cruiseturar langs elva. I mange år var det berre ei bru som kryssa elva, Inwabrua.
Namnesoge
Namnet Eravati er pali og kjem sannsynlegvis frå sanskrit «airavati», som er namnet til guden Indra sin elefant. Namnet blei òg brukt om ei mytologisk elv i hinduismen, og er blitt kopla til den moderne elva Ravi.
Elva har gjeve namn til irrawaddydelfinen, Orcaella brevirostris, som mellom anna held seg her. Tidsskriftet The Irrawaddy har òg teke namnet sitt frå elva.
Saxon i Sveits
Saxon er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 533 meter over havet.
Kommunen ligg langs venstrebreidda av Rhône. Han strekkjer seg frå Pierre-à-Voir (2476 moh) med til Rhône. Han består av landsbyane Saxon og Gottefrey og spreidde grender.
Vassløysa
Vassløysa er ein støl på Kaupanger. Det går grusa køyreveg opp til støylen frå garden Dalåker. Frå Vassløysa går det ein merkt sti til fjellet Store Haugmelen.
Vassløysa ligg om lag 800 meter over fjorden
VM i skiskyting 1978
Verdsmeisterskapen i skiskyting 1978, den 16. i rekka, fann stad i Hochfilzen i Austerrike frå 2. til 5. mars 1978. Det var fyrste gongen eit skiskytings-VM vart arrangert i den tirolske landsbyen, og tredje gongen i Austerrike.
Jacopo Peri
Jacopo Peri var ein italiensk songar og komponist i overgangen mellom renessansen og barokken. Han skreiv det første verket av det ein i dag kallar opera, Dafne (rundt 1597), og den første operaen som er bevart, Euridice (1600).
Biografi
Peri var truleg fødd i Roma, men studerte i Firenze hos Cristofano Malvezzi. Der arbeidde han i fleire kyrkjer, både som songar og organist. I 1587 vart han tilsett hos fyrstefamilien Medici som tenorsongar og utøvar på klaviaturinstrument. Han vart utnemnd til kapellmeister i 1591.
VM i skiskyting 1978
Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.
С
Bokstaven С er den 19. bokstaven i det russiske alfabetet. I det latinske alfabetet blir han representert med symbolet 'S'.
VM i skiskyting 1978
10 km
Dato: 4. mars
Jacopo Peri
Operaen oppstår
Camerata Fiorentina visste at musikken i antikken måtte vere monodisk, så kva låg nærare enn å kombinere antikke tema med monodisk musikk? Ut av eksperimentet - som sikkert ikkje likna musikken i antikken - oppstod operaen som kunstform.
В
Ve (kyrillisk: В, в) er den tredje bokstaven i det kyrilliske alfabetet. Ved transkripsjon tilsvarer han bokstaven V i det latinske alfabetet. Han kan sjå ut som den latinske versalen B, men blir uttalt annleis.
VM i skiskyting 1978
10 km
<br style="clear:both;" />
Stortingsvalet 1885
Stortingsvalet 1885 var eit stortingsval i 1885. Kvinner hadde ikkje røysterett. 122952 menn hadde røysterett. Av desse røysta 92308, 75,1 % av alle med røysterett. Valet var eit indirekte val. Veljarane valde valmenn, som i sin tur valde 114 stortingsrepresentantar.
Jacopo Peri
Operaen oppstår
Tidleg på våren 1598 vart det i huset til Jacopo Corsi oppført eit musikkstykke som i dag vert rekna som den første operaen i musikkhistoria, La Dafne favola drammatica, dramatiske fablar i ein prolog og seks scener. Teksten var skriven av diktaren Ottavio Rinuccini som òg komponerte musikken til nokre av songane for å klargjere intensjonane sine, men han overlet til Peri å fullføre. Musikken er gått tapt, men to tekstfragment frå eit avskrift er bevart.
VM i skiskyting 1978
20 km
Dato: 2. mars
<br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km
Dato: 5. mars
<br style="clear:both;" />
Jacopo Peri
Operaen oppstår
Den andre operaen kom til verda i samband med den storslåtte bryllaupsfesten til Henrik IV av Frankrike og prinsesse Maria de' Medici i Palazzo Pitti i Firenze: L'Euridice favola drammatica, dramatiske fablar i ein prolog og seks scener. Teksten var òg denne gongen skriven av Rinucci, og musikken av Peri. I forordet skriv Peri at delar av musikken er skriven av Giulio Caccini. Her vart det nytta resitativer mellom ariar og kor for å drive handlinga framover.
Den tredje operaen av Peri er La Flora o vero Il Natal de' Fiori, oppført 11. oktober 1628, òg den i Palazzo Pitti i høve bryllaupsfesten til hertug Odoardo Farnese av Parma og prinsesse Margherita av Toscana.
Resitativet
Det grunnleggende nye er resitativet, der harmoniane avgrensar seg til få grunnakkordar og med ein bass som knapt rører seg. Songstemmene syng praktisk talt utan pause, det vil sei utan å verte avbroten av instrumentalmusikk, og dei få akkompagnerande instrumenta avgrensar seg til cembalo og lutt.
Ei samling strofiske dikt er bevart etter Peri, Le Varie Musiche (1609), komponert i den nye monodiske stilen på formene resitativ og solo-madrigalar.
Claudio Monteverdi overtok, utvida og fullendte det komponistane i Camerata Fiorentina hadde starta, og deretter breidde operaforma seg utover Italia frå Firenze og vidare ut i Europa, der han sidan har vore viktig.
Koktebel
Koktebel (ukrainsk Коктебель, russisk Коктебель, krimtatarisk Köktöbel), tidlegare kjent som Planerskoye, er ein av dei mest populære feriestadene i det søraustlege Krim. Koktebel ligg ved kysten av Svartehavet, om lag halvvegs mellom Feodosija og Sudak i Ukraina. Koktebel er ein del av bykommunen Feodosija.
Det opphavelge namnet Köktöbel er av tyrkisk opphav; på krimtatarisk betyr det 'Landet med dei blå åsane'.
Koktebel var i sovjettida kjend som feriestad for forfattarar. Staden er elles velkjend for sin cognac, hanggliding og naturiststrand, den største i tidlegare Sovjetunionen.
Om sommaren er Koktebel turistmål for folk frå Russland og Ukraina. Langs heile bukta går ein brusteinlagd gangveg. Badestranda er oppdelt i mange offentlege og ein del private badeplassar.
Koktebel er elles kjend for ein jazzfestival, som vanlegvis vert arrangert midt i september månad.
Espeværringen
Espeværringen er eit spor i bakken på Espevær i Bømlo kommune forma som ei usymmetrisk lukka kurve. Sporet er om lag 40 centimeter breitt og 63 meter langt i omkrins og vart første gong oppdaga i 1975. Ringen liknar på ein soppring, men undersøkingar på staden har avkrefta soppvekst som ei mogleg forklaring og det finst heller ikkje så langt nokon annan kjent pålitande forklaring på fenomenet.
Arnd Peiffer
Arnd Peiffer er ein tysk skiskyttar fødd i Wolfenbüttel. Han vart verdsmeister i 10 km sprint under VM i skiskyting 2011 i Khanty-Mansijsk, og har i perioden 2009-15 vunne ni medaljar (2-2-5) i ulike stafettar med Tyskland.
Frå mars 2009 til februar 2015 sikra Peiffer seg sju sigrar i verdscup-tevlingar, seks av dei i sprintøvinga samt ein i jaktstart. Han enda på fjerdeplassen i verdscupen i skiskyting både i 2011 og 2012.
Tjønnholstinden
Tjønnholstinden ligg sør for Gjende og nord for Leirungsdalen. På nordsida ligg eit 400 m loddrett stup ned i Nordre Tjønnholet, ein botn med isbre. Fjellet har to toppar med ein smal egg mellom. Vesttoppen er toppunktet og den noko lågare austtoppen (2318 moh.) går òg under namnet Steinflytind.
Tilkomst
Ein kan lett nå toppen av Tjørnholstind frå fleire kantar. Kjem ein frå aust kan ein å gå over Høgdebrotet. Frå der går ein opp på snøfeltet til den austre toppen av Tjørnholstind, òg kalla Steinflytind. Frå her på ryggen til toppen.
Militært forsvar
Forsvar er i militær samanheng ei av dei tre hovudstridsformene, der dei andre er åtak og opphaldande strid. Forsvaret kan òg vera ei nemning på heile militæret og eventuelt sivilforsvaret i eit land.
Ein bruker forsvarsstrid når ein vil stoppa fienden i eller halda han ute frå eit visst område. Forsvar er til dømes nødvendig når ein ikkje har nok styrkar til åtak.
Forsvar i ulike land
Det norske forsvaret omfattar til dømes dei fire militære greinene i landet, medan Det japanske forsvaret består av sjølvforsvarstyrkar som har sivil status. Det sveitsiske forsvaret er sett saman av milits- og militære styrkar.
Trient i Sveits
Trient er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1300 meter over havet.
IRAS
Infrared Astronomical Satellite (IRAS) var eit internasjonalt romteleskopprosjekt med USA, Nederland og Storbritannia som medlemer. Hovudmålet med prosjektet var å kartleggja alle himmelretningane i det infraraude for fyrste gongen, slik at ein kunne finna himmellekamar med temperaturar på mellom ti og nokre hundre kelvin. Teleskopet vart skote opp 26. januar 1983 og var operativt frå februar til det gjekk tomt for flytande helium den 22. november same året. Teleskopet rakk å kartleggja 98% av himmelen før prosjektet var over. Spegelen til teleskopet hadde ein diameter på 60 cm.
Mellom oppdagingane til IRAS var den uvanlege asteroiden 3200 Phaethon og seks kometar. IRAS-katalogen som vart gjeven ut i 1984 inneheldt 245,000 infraraude punktkjelder, noko som var meir enn ti gonger talet ein kjende til før oppskytinga.
Hopperstad stavkyrkje
Hopperstad stavkyrkje er ei stavkyrkje som står i Vik kommune i Sogn og blir rekna som ei av dei eldste stavkyrkjene. Ho er bygd kring 1130 og høyrer til Borgundtypen. Kyrkja vart kjøpt av Fortidsminneforeningen i 1884 og med det berga frå den tiltenkte nedrivinga. I åra etter vart ho ført attende til mellomalderutsjånad av arkitekt Peter Andreas Blix.
Arkitektur
Hopperstad stavkyrkje er ei treskipa langkyrkje med 16 stavar som alle er 8 m lange. Midtromet er delt frå koret med ein skiljevegg. Hopperstad er den einaste stavkyrkja der ein slik vegg er bevart. I austenden har kyrkja ein halvrund apsis. Det er svalgang rundt heile kyrkja.
Kyrkja har tre inngangar. Vestportalen er hovudinngangen og er dekorert med utskjeringar av høg kvalitet. Sideinngangen i sør er utforma noko enklare. So er det separat inngang til koret som presten brukte. Opphavleg hadde kyrkja ikkje vindauge, men berre små opningar i veggane rett under taket. Dette var for å halde ver og vind ute. I seinare tid blei det sett inn vindauge av glas, som blei fjerna igjen under restaureringa av kyrkja på 1880-talet. Berre to vindauge i vestveggen er att. I koret er det ei luke som presten kunne bruke for å komme i kontakt med folk utanfor kyrkja som ikkje hadde lov å komme inn (t.d. pga. sjukdom). Taket blei bygd nytt i samband med restaureringa på 1880-talet og er dekorert med tårn og drakehovud.
Inventar
Kyrkja står i dag meir eller mindre slik ho vart bygd som katolsk kyrkje på 1100-talet. All inventar som kom til i seinare tid blei fjerna igjen under restaureringa på 1880-talet, også kyrkjebenkene. I den katolske mellomalderkyrkja stod kyrkjelyden under gudstenesta.