cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loddalen regionale kommune
Busetjingar
Kommunen består av åtte moshavar og ein landsby:
Robertsfjorden
Robertsfjorden er ein isdekt fjord og den midtre av tre fjordar på austsida av Berkner Island. Han vart oppdaga av personell frå Ellsworth Station under det internasjonale geofysiske året (1957-58) under kaptein Finn Rønne, USNR. Han vart namngjeven av Rønne etter kaptein Elliott B. Roberts, som tidlegare leia den geofysiske greina av U.S. Coast og Geodetic Survey. Han var òg leiar av U.S. National Committee etter det internasjonale geofysiske året.
Al-Ghurfah
Al-Ghurfah er ein liten by aust i det sentrale Jemen, like aust for Shibam. Han ligg i Hadhramaut guvernement. I følgje folketeljinga i 2004 hadde han eit folketal på 5 006 innbyggjarar. I 2009 var folketalet estimert til 5 700.
Heaneybreen
Heaneybreen er ein isbre, som er 7,5 km lang, og som ligg like nordvest for Cookbreen og flyt nordaust og så aust mot Saint Andrews Bay på nordkysten av Sør-Georgia. Han vart kartlagt av South Georgia Survey i 1951–52, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter John B. Heaney, ein landmålar med den ekspedisjonen.
Whitehall
Whitehall er ei gate i City of Westminster i London. Ho går frå Trafalgar Square og to tredjedelar av vegen til Westminsterpalasset; resten av gata dit heiter Parliament Street.
Namnet kjem frå Whitehallpalasset som låg i området, og som brann ned i 1698. Gata var opphavleg ein brei veg føre palasset, medan Parliament Street var ein liten sideveg. Etter at palasset brann vart Parliament Street gjort breiare, slik at det vart eit samanhengande gateløp. Den einaste delen som står igjen av palasset er Banqueting House frå 1622, teikna av Inigo Jones. Kong Karl I vart avretta på eit skafott som var reist utanfor bygningen, som han gjekk ut på frå eit vindauge i andre etasjen. Avrettinga blir minna på staden kvart år av rojalistar.
Whitehall er det administrative sentrumet for den britiske regjeringa, og namnet blir ofte brukt synonymt med regjeringa eller departementa. I Downing Street, som er ei sidegate til Whitehall, ligg statsministeren sin og dei offisielle bustadene til finansministeren. Bygningen til Forsvarsdepartementet er ein av dei største og mest framtredande.
Slaget ved Langnes skanse
Slaget ved Langnes skanse var eit slag som fann stad mellom norske og svenske styrkar i 1814 ved Langnes i Askim i noverande Indre Østfold kommune i Viken under Den svensk-norske krigen i 1814. Slaget var det siste slaget der menn frå ulike skandinaviske land stod mot kvarandre på 1800-talet. Det markerte også slutten på Napoleonskrigane i Skandinavia, og byrjinga på unionen mellom Noreg og Sverige.
Whitehall
Kenotafen er det fremste krigsminnesmerket i Storbritannia. Han vart reist midt i gata etter første verdskrigen, men er eit minnesmerke for alle krigar der britiske liv har gått tapt.
Scotland Yard, politistyrken i London, har namnet sitt etter Great Scotland Yard, som ligg opp mot Whitehall.
Slaget ved Langnes skanse
Krigen i 1814
På svensk side stod den svenske kronprinsen Carl Johan, krigsveteran frå Napoleonskrigane med velutrusta hærstyrkar på 40-50 000 mann og ein overlegen flåte. På norsk side stod ein lite krigsvan hær på rundt 30 000, leia av den unge og uerfarne norske kongen Christian Frederik.
Krigen sommaren 1814 blei kort. Nordmennene tapte fleire slag på Austlandet, og då festningen Fredrikstad fall, auka faren for svensk siger. Dei norske styrkane omorganiserte seg bak Glomma, og bygde ei pongtongbru ved Langnes for å trekka styrkane tilbake. Denne brua blei bygga slik at bruhovudet skulle vera lett å forsvara.
Langnes
Pontongbrua kryssa Glomma frå sør mot nord over sundet ved Langnes aust for Askim, der ei landtunge stikk ut i Glomma. Tvers over denne landtunga ligg ei lita naturleg høgd (ein morene), og bak denne, på austsida av vegen, ein liten kolle.
Her la den norske kommandanten, Diderich Hegermann, ut eit forsvar av bruhovudet slik at dei norske styrkane kunne ta seg over. Langs moreneryggen som kryssar neset bygde oberst Hegermann ein skanse. Han hadde 8 kanonar, fire av desse blei lagde på den vesle kollen. To bataljonar frå Oplandske regiment og tre divisjonar med skarpskyttarar frå Valdres bemanna skansane.
I dag er delar av skansen pløgde ned i åkeren til Langnes gård, men den vesle kollen ligg der framleis, og ein kan skimta delar av skansen nede ved elva.
Forpostfektingar
Dei svenske styrkane bestod av fleire infanteriregiment frå Västergötland og Värmland under general Eberhard Ernst Gotthard von Vegesack og oberstløytnant Cederström. Styrken hadde marsjert fram mot det norske bruhovudet den 8. august, og fleire væpna patruljar blei sende fram for å rekognosera. I løpet av natta til 9. august kom dei første svenske fortroppane fram til Langnes.
Oberst Hegermann hadde norske patruljar ute for å halde greie på kor langt den svenske framrykkinga hadde kome, og det var fleire trefningar mellom norske og svenske styrkar i nattemørkret. Det var uvanleg dårleg vêr denne natta, og ein norsk kaptein som kom i kontakt med ein svensk speidar overlevde fordi krutet i fengpanna på det svenske flintlåsgeværet var vått. Kapteinen drap den svenske soldaten med sabel og tok geværet; det er no ved Forsvarsmuseet på Akershus festning.
Oberst Hegermann forsøkte å utnytta forvirringa det dårlege vêret skapte. Før grålysinga sette han inn eit overraskande åtak mot dei svenske troppene, men dei disiplinerte og kampvante svenske styrkane slo åtaket tilbake etter det første sjokket. Dei norske styrkane måtte trekka seg tilbake til skansen i morgontimane.
Svensk åtak
Utover dagen prøvde svenskane å driva dei norske styrkane ut av skansen. Dei svenske troppane blei sende fram i kolonnar frå ei lita høgd (staden der Langnes holdeplass på Østfoldbanen seinare blei lagt), omtrent ein halv kilometer frå skansen.
Dei store, opne jorda var gjørmete på grunn av regnet, og dei norske kanonane hadde godt skytefelt. Dei svenske åtaka blei møtt av konsentrert eld kvar gong. Oberst Hegermann skildra seinare korleis kanonskot gjorde at det såg ut som «om en vogn hadde faret gjennem den fra teten til køen». Dei som søkte tilflukt i bygningene på Langnes gard frå den sterke beskytinga, måtte snart rømma frå husa, som blei sønderskotne av dei norske artilleristane.
Svenskane angreip tre gonger, og slaget raste heile føremiddagen i regnvêr og søle. I førstninga rykka svenskane fram i tette kolonnar, men desse blei rivne frå kvarandre av kardeskane frå kanonane. Mange svenske soldatar blei drepne og skadde i det første åtaket. Hegermann hadde halde tilbake elden fram til svenskane var komne gjennom garden framfor inngangspartiet til skansen. Nordmennene kunne derfor skyta inn i sida på kolonnen, som fall frå kvarandre. Etter omgruppering prøvde dei svenske styrkane ein annan taktikk ved bruk av jegerkjeder, der skyttarane i spreidd orden prøvde å oppretthalda kontinuerleg eldgjeving mot forsvararane.
Svenskane hadde betre krut og langtrekkande gevær. Jegerkjedeåtaka hadde verknad på den sårbare batteristillinga som låg høgt plassert over brystvernet. Fleire, mellom dei løytnant Hauch, fall under den svenske elden som blei forsterka av skarpskyttarar som etter kvart fann gode plassar i tre som gjorde at dei kunne skyta inn i skansen frå overhøgd. Hegermann retta kanonane mot skarpskyttarane som trekte seg tilbake etter fleire velplasserte skot. Ved effektiv bruk av eldgjeving frå artilleriet heldt Hegermann stand mot svenskane, som gav opp etter det tredje åtaket. Likevel hadde skytinga frå dei svenske jegerane vist at kanonstillinga på den vesle kollen ikkje kunne haldast i lengda, og det var klart at ein før eller seinare ville måtta oppgje skansen.
Tilbaketrekking
Sjølv om slaget ikkje blei like blodig som slaget ved Matrand, hadde dei svenske styrkane hatt betydelege tap. Kong Christian Fredrik, som låg på Spydeberg prestegard, blei vekka av skota. Då han nådde pontongbrua blei liket av løytnant Hauch bore over. Ifølgje samtidige kjelder skal kongen ha sagt «For meget blod for min skyld». Soldatane som bar liket skal ha svart: «Ikke for meget blod, konge, for litet!». Likevel vedtok kongen å trekkja styrkane tilbake. Oberst Hegermann, som planla eit motåtak, protesterte mot avgjera til kongen. Det var også etter samtidige kjelder sagt at kongen uttalte: «Men min Gud, har De da endu ikke oppoffret nok af disse smukke Folk?»
På føremiddagen den 9. august stilna skota i den siste større samanstøyten under krigen mellom Noreg og Sverige. Også den svenske kommandanten trekte styrkane sine tilbake. Tilbaketoget over pongtongbrua til den andre sida av Glomma gjekk raskt, men under høgrøsta protestar frå soldatane, som måtte dumpa tre kanonar i elva ettersom dei ikkje hadde nok hestar til å frakta dei. Brua blei broten opp ved å sleppa laus brubåtane, som dreiv vekk nedover elva.
Dei norske tapa bak brystvernet var knapt merkbare med 6 døde og 9-10 såra. Svenskane, som hadde mist initiativet til nordmennene i førevegen, leid store tap i frontalåtaka mot kanonstillinga. Dei hadde måtta angripe over vanskeleg, gjørmete grunn og organisert i formasjonar som var særs sårbare mot kanonane bak brystvernet på skansen. Truleg over 100 døde og såra var falne i dei svenske rekkjene under stormåtaka.
Etter at tilbaketoget over Glomma var fullført, marsjerte oberst Hegermann med hovudparten av hæren sørover til støtte for dei norske forsvarsstyrkane langs Glommalinja som var blitt truga av den svenske erobringa av dei viktige øyane Tune og Rolvsøy i søraust. Karl Johan hadde beordra sine offiserar om å sikra austbreidda av Glomma frå Øyeren i nord fram til munningen ved Fredrikstad. Fleire mindre trefningar fann stad fram til den 14. august.
Etter slaget
Ved Mossekonvensjonen blei det inngått ein fredsavtale som førte til at Noreg måtte inn i union med Sverige.
Likevel hadde ikkje slaget vore bortkasta. Dei norske styrkane hadde kome seg over Glomma. Sjølv om krigen på Austlandet så langt hadde gått dårleg, hadde forsvaret av bruhovudet ved Langnes sikra at hæren hadde kunne trekkja seg tilbake intakt. Slaget hadde også verknad på moralen til dei norske styrkane. Med ein intakt og kampklar norsk hær, var det klart at ein fortsatt krig på Austlandet ikkje ville kunne vinnast utan motstand. Sigeren hadde gjeve nordmennene forhandlingsrom og gjorde at dei svenske forhandlarane ikkje kunne forlanga kapitulasjon utan vilkår. Då det vart slutta fred, abdiserte kong Christian Fredrik og vende tilbake til Danmark, der han seinare blei konge, men Noreg fekk behalde si grunnlov som gav Stortinget stor handlefridom.
Billy Yates
Billy Yates er ein USA-amerikansk countrysongar.
Album
(utval)
Singlar
(utval)
Jon O. Lorentzen
Jon Olaf Lorentzen er ein norsk forfattar, gjendiktar og filolog.
Lorentzen har mastergrad i spansk litteratur frå University of California. Han debuterte som forfattar i 2004 med romanen Den symmetriske tvillingen, og i 2011 gav han ut romanen Café Gibraltar. Han har også gjeve ut ei bok med gjendiktingar av lyrikk av den kubanske diktaren José Martí. Bøkene hans er utgjevne av Wigestrand Forlag.
Lorentzen er busett i Egersund og underviser i språk.
Shackletonfjorden
Shackletonfjorden er ein 16 km lang fjord mellom Cape Wilson og Cape Lyttelton i Antarktis. Enden av Nimrodbreen ligg i fjorden.
Han vart oppdaga av kaptein Robert Falcon Scott, i desember 1902, medan han prøvde å reise til Sørpolen. Med seg på reisa hadde han dr. Edward A. Wilson og løytnant (seinare sir) Ernest Shackleton, som denne fjorden er kalla opp etter.
Hardiman Peak
Hardiman Peak er eit fjell, 1210 moh, på austenden av ryggen langs nordsida av Zotikovbreen i Kronprins Olavfjella i Antarktis. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Terrance L. Hardiman, a US Antarctic Research Program ein geomagnetikar/seismolog ved Amundsen-Scott-stasjonen, 1965.
Whithorn
Whithorn  er ein by i regionen Dumfries and Galloway i Skottland. Han har kring 1000 innbyggjarar, og ligg omkring 16 km sør for Wigtown.
Den første kyrkja i Skottland, Candida Casa, vart reist av sankt Ninian i 397. På 1100-talet hadde ho meir eller mindre rasa saman, og eit kloster vart bygd på same staden. Dette ligg no i ruinar. Museet til byen har funn frå staden, som er eit av dei viktigaste funnstadane frå etterromersk Britannia.
Hamna til byen er Isle of Whithorn, der ein blant anna finn St. Ninians kyrkje frå 1200-talet.
Mellomklassebil
Ein mellomklassebil er den europeiske nemninga for ein bil som er større enn ein kompaktbil, men mindre enn ein stor mellomklassebil. Modellar bygd av produsentar av luksusbilar vert òg kalla små luksusbilar, medan ein kombibil basert på ein stor mellomklassebil gjerne vert kalla ein stor kombibil.
Aktuelle modellar
Segmento D
Vasilevo
Vasilevo (makedonsk Василево) er ein landsby og ein kommune i regionen Søraust i Nord-Makedonia.
Kommunen har eit areal på 230,4 km2 og hadde 10 552 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 11 552 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 2 174 innbyggjarar. Busetnadene i kommunen var:
Margit Johnsen
Margit Johnsen Godø, også kjend som Malta-Margit, var ein norsk krigssiglar. I 1942 fekk ho St. Olavsmedaljen med eikegrein og fleire andre utmerkingar for innsats i konvoifart til Malta. Historia om henne vert fortald som døme på kvinnenes innsats under andre verdskrigen.
Damn the Torpedoes
Damn the Torpedoes er det tredje albumet til Tom Petty and the Heartbreakers, gjeve ut i 1979. Dette var det første av tre Petty-album som vart gjeve ut på Backstreet Records, distribuert av MCA Records. Albumet gjorde det særs godt og nådde andreplassen på Billboard 200-albumlista. I 2003 vart albumet rangert på 313. plassen (315. plassen i 2012) på lista til Rolling Stone over dei 500 beste albuma gjennom tidene.
Margit Johnsen
Torpedert i juni 1940
Johnsen siglde som salongpike med reiarlaget Wilh. Wilhelmsen. Ho arbeidde om bord MS «Tudor», som var i Middelhavet då Tyskland gjekk til åtak på Noreg 9. april 1940. Den 12. juni gjekk skipet i konvoi frå Gibraltar og den 19. juni 1940 vart MS «Tudor» torpedert nordvest av Kapp Finisterre på veg til Storbritannia. Johnsen og resten av mannskapet, med unntak av ein, overlevde torpederinga.
Damn the Torpedoes
Bakgrunn og innspeling
Platekontrakten til Petty vart flytta til MCA, då det førre selskapet hans, Shelter Records og distributøren ABC Records, vart seld til MCA i 1979. MCA tok over rettane til den publiserte musikken til Petty, noko som gjorde han rasande. Han svarte med å erklære seg konkurs som ein taktikk for å oppløyse kontrakten med MCA. Til slutt gav plateselskapet seg, og Petty forhandla ein avtale som let han få halde rettane til musikken sin og danne sitt eige selskap, Backstreet Records, produsert og distribuert av MCA. Albumet, som vart produsert i lag med Jimmy Iovine, vart spelt inn i Sound City Studios i Van Nuys og Cherokee Studios i Hollywood. Tittelen er ein referanse til eit kjent sitat av admiral David Farragut: «Damn the torpedoes, full speed ahead!». Alle innspelingane til Petty for Backstreet vart gjevne ut på ny på MCA i 1988.
Margit Johnsen
Dødskonvoiane til Malta 1942
I 1942, då aksemaktene freista å erobre den strategisk viktige britiske kolonien Malta, var Johnsen på MS «Talabot» i fart på Middelhavet. I Alexandria i Egypt fekk skipet hennar ordre om å gå i konvoi til Malta. Dette var farleg ferd og konvoiane til Malta vart kjend som dødskonvoiar. Konvoien som no skulle av garde, med kodenamnet MW10, fekk tilnamnet «sjølvmordskonvoien». Kapteinen på MS «Talabot», Albert Toft, ville at Johnsen skulle mønstre av i Egypt, men ho ønskte i staden sigle med skipskameratane under den farefulle ferda som låg framfor dei.
Damn the Torpedoes
Utgjeving og mottaking
Albumet vart det store gjennombrotet til Petty and the Heartbreakers. Det vart det første albumet deira som nådde topp 10 på albumlista i USA med ein andreplass, der låg dei i sju veker, berre hindra frå toppen av lista av Pink Floyd sitt The Wall). To songar frå albumet nådde topp 15 på Billboard Hot 100 i USA, «Don't Do Me Like That» (#10) og «Refugee» (#15). Takka vere den nye medprodusenten Jimmy Iovine, vart Damn the Torpedoes eit stort sprang framover når det kom til produksjon.
Albumet fekk generelt særs god kritikk. Den første meldinga i Rolling Stone kalla det «albumet me alle har venta på - i alle fall om ein er Tom Petty-fans.» Seinare meldingar har halde eg til denne trenden og kalla det «eit av dei beste rockealbuma gjennom tidene» og Rolling Stone sette det på lista si over dei 500 beste albuma gjennom tidene.
Margit Johnsen
Dødskonvoiane til Malta 1942
Dei fire handelsskipa i konvoien var MS «Breconshire», MS «Clan Campbell», MS «Pampas» og MS «Talabot». Dei var lasta med ammunisjon, bensin, parafin, kol og kveite og andre varer Malta hadde trong for. Ein styrke på 22 britiske orlogsskip under kontreadmiral Philip Vian eskorterte handelsskipa.
Damn the Torpedoes
Medverkande
Studiomusikarar:
Margit Johnsen
Dødskonvoiane til Malta 1942
I hamn i Valletta vart MS «Talabot» utsett for nytt åtak frå lufta før lossinga var ferdig. Skipet vart ramma og sett i brann og mannskapet søkkte det sjølv for å hindre at ammunisjon og drivstoff skulle eksplodere.
Damn the Torpedoes
Medverkande
Andre medverkande:
Plateomslag:
Fylkesveg 6508
Fylkesveg 6508 går mellom Kløft bru og Skjepphaug i Rennebu kommune. Vegen er 13,5 km lang.
Margit Johnsen
Dødskonvoiane til Malta 1942
I sjøfarts- og krigslitteraturen frå dei første etterkrigsåra og fram til i dag finst historia om Johnsen som eit døme på kvinnenes innsats under verdskrigen.
Shelly Yakus
Shelly Yakus er ein amerikansk lydteknikar og lydmiksar. Han var tidlegare sjefslydteknikar og visedirektør i A&M Records, og vart nominert til å bli innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 1999. Shelly Yakus vert omtalt på slutten av Tom Petty-songen «What're You Doin' In My Life?»
Biografi
Shelly Yakus har vore lydteknikar for mange artistar, som John Lennon, the Ramones, U2, Tom Petty, Van Morrison, Alice Cooper, the Band, Blue Öyster Cult, Dire Straits, Don Henley, Madonna, Stevie Nicks, The Pointer Sisters, Raspberries, Lou Reed, Bob Seger, Patti Smith, Suzanne Vega, Warren Zevon, Star Radio og Elliott Murphy. Han var assisterande lydteknikar (1967–1969) på innspelingar av Dionne Warwick, Peter, Paul & Mary, Frankie Valli & The Four Seasons, Count Basie & His Orchestra og Frank Sinatra.
Yakus er son av låtskrivaren Milton Yakus, som skreiv «Old Cape Cod».
Margit Johnsen
Dødskonvoiane til Malta 1942
Frå Malta kom Johnsen til Storbritannia. Ho heldt fram å sigle gjennom krigsåra om bord på Wilhelmsen-skipa MS «Tarifa», MS «Tai Yin», MS «Toulouse» og til slutt MT «Fagerfjell», som ho kom heim til Noreg med i desember 1945.
Etter verdskrigen
Johnsen var i utanriksfart til kring 1960. Ho gifta seg og tok etternamnet Godø.
Utmerkingar
Johnsen var høgt dekorert for innsatsen sin. Ho er den einaste kvinnelege mottakaren av St. Olavsmedaljen med eikegrein. For å ha sigla 18 månader i faresona vart Johnsen tildelt Krigsmedaljen. Britane heidra innsatsen hennar på MS «Talabot» med British Empire Medal «for uforferdet å ha servert kaffe og andre forfriskninger til folkene på broen og ved kanonene under et hårdt luftangrep på skipet da det var på vei til Malta».
Johnsen fekk Ulabrand-statuetten.
Fylkesveg 6508
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 502 i Sør-Trøndelag.
Hellandbreen
Hellandbreen er ein isbre som er 7,5 km lang og som flyt sørvest frå Mount Paget til Rocky Bay, på sørsida av Sør-Georgia. Han vart kartlagt av Olaf Holtedahl då han vitja Sør-Georgia i 1927–28, og vart namngjeven av han etter Amund Helland, ein norsk gruvegeolog og glasiolog.
Sumarlide Sigurdsson
Sumarlide Sigurdsson (fødd på slutten av 900-talet og død ein gong mellom 1014 og 1018) var jarl på Orknøyane, saman med brørne Einar (Vrangmunn) og Bruse.
Familie
Sumarlide er nemnt i Orknøyingasoga og i dei norrøne kongesogene, i Soga om Olav den heilage. Han var son til Sigurd Lodvesson jarl (Sigurd Digre) og det er ikkje opplyst noko om kven som var mor hans. Han hadde to yngre brør, Einar (Vrangmunn), Bruse og ein reknar med at dei hadde sams mor. Truleg så seint som i 1007 vart Sigurd jarl gift med dotter til den skotske kongen Malcolm II, og ho var mor til Sumarlide sin tredje bror, halvbroren Torfinn.
Liv og lagnad
Orknøyingsoga fortel at etter at Sigurd Lodvesson fall i slaget ved Clontarf i 1014, vart Sumarlide jarl over Orknøyane saman med dei to brørne sine, og dei delte då riket i «tridjungar». Halvbror deira, Torfinn, var på den tida særs ung, kanskje berre fem år gamal, og han var blitt send til fostring hjå morfar sin, kong Malcolm 2.
Sogene skildrar Sumarlide som klok, stillfarande og fredsam. Meir er ikkje fortalt om han, anna enn at han døydde på sotteseng, berre kort tid etter at han var blitt jarl. Etter at han var borte, vart det usemje mellom brørne hans om delinga av jarleriket.
Notar
<references group="Note"/>
Nishapur fylke
Nishapur fylke (persisk شهرستان نیشابور) er eit fylke i Razavi-Khorasan i Iran. Det administrative senteret i fylket er Nishapur. I 2011 var innbyggjartalet 433 104.
Fylket består av dei fire distrikta Sentral-distriktet, Sarvelayat-distriktet, Zeberkhan-distriktet og Miyan Jolgeh-distriktet.
Fylket har dei ti byane Chekneh, Kharv, Darrud, Eshqabad, Qadamgah, Eshaqabad, Barzanun, Baqshan, Bar og Nishapur.
Plantearten fuglereir
Fuglereir (Neottia nidus-avis) er ei plante i fuglereirslekta Neottia i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Utsjånad
Fuglereir er utan klorofyll og snyltar på andre planter for å få næring. Planta blir kring 30 centimeter høg og er brun, slik at ho kan sjå ut som ho har visna. Einskildblomane er gulbrune med relativt stor, kløyvd leppe, og sit i eit ganske stort og tett aks. Rotsystemet er svært forgreina og samanfiltra, noko som har gitt arten namn.
Systematikk
Tidlegare var fuglereir den einaste representanten i Noreg for slekta Neottia, men nyare genetisk forsking har synt at den tidlegare tvibladslekta Listera skal innlemmast i denne slekta, trass i dei store morfologiske ulikskapane.
Utbreiing
Fuglereir veks i kalkrik skog, og har hovudutbreiinga i Noreg nær kysten frå Oslofjorden til Trøndelag. Frå 2021 er arten komen med på Norsk raudliste for artar som nær truga (NT).
Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn nästrot), i Danmark (LC, dansk namn rederod) og i Finland (NT, finsk namn pesäjuuri).
Fuglereir (engelsk namn bird's-nest orhid) veks mange stader i England, Wales, Skottland og Irland. I den britiske raudlista har arten status som nær truga (NT). Lokalt er han sårbar (VU) i England, livskraftig (LC) i Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland. Arten er livskraftig i Irland,
I Estland (estisk namn pruunikas pesajuur) veks fuglereir over heile landet og er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn parastā ligzdene) er arten temmeleg vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista. I Litauen (litauisk namn rusvoji lizduolė) veks arten spreidd over det meste av landet, mest i lauvskog og blandingsskog. Han er rekna som livskraftig.
Al-Hadah
Al-Hadah er ein landsby aust i det sentrale Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Fylkesveg 6510
Fylkesveg 6510 går mellom Åsbakken og Innset i Rennebu kommune. Vegen er 6,6 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 508 i Sør-Trøndelag.
Skeltonfjorden
Skeltonfjorden er ein isdekt fjord ved enden av Skeltonbreen, langs vestkanten av Rossisen i Antarktis. Fjorden er kring 16 km brei ved innløpet mellom Cape Timberlake og Fishtail Point, der han er kring 1500 meter djup. Det djupaste punktet er 1933 meter djupt. Han vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen (BrNAE), 1901-04, som namngav fjorden etter løytnant Reginald W. Skelton (Royal Navy), som var maskinsjef på ekspedisjonsskipet RRS «Discovery».
DS «Ryvingen» (1891)
DS «Ryvingen» (kallesignal HFGP - MFRS) var eit dampskip bygt i 1891 som lasteskip for Jens Meinich & Co i Kristiania. I 1915 vart det kjøpt av Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) og omdøypt DS «Lupus» før det i 1917 vart oppbrakt av den tyske ubåten «UC 43» og hamna på tyske hender.
Historie
Skipet vart bygt ved Grangemouth Dock Yard Co. i Grangemouth i Skottland og levert til Jens Meinich i mars 1891. I 1893 vart skipet overteke av A/S Ryvingen og B.Heyerdahl, før det i september 1895 vart selt til Thv. Johnsen & Co.
Hans Hansen kjøpte skipet i november 1905 og det fekk heimehamn på Akureyri på Island. I mars 1909 kom skipet attende til Noreg då Den Norske Creditbank og Fred Olsen tok over skipet. Peter Lindøe med fleire kjøpte skipet til Haugesund i juni 1910. I 1911 forliste skipet og sokk, men vart reparert ved Stavanger Støberi & Dok og fekk då heilt ny innreiing.
Det Bergenske Dampskibsselskab kjøpte skipet for 152 516 kroner i mai 1915 I januar 1917 vart skipet oppbrakt av den tyske ubåten «UC 43» i Den engelske kanalen og ført til tysk hamn og prisedømt. Skipet hadde då vore på reise frå Øyerhavn i Hardanger til Rotterdam med 300 tonn pyritt og 69 kassar fiskehermetikk. Det hamna då under Det tyske riket og Reichskommisar fur Seeschiffahrts med Hamburg som heimehamn. I 1921 fekk skipet namnet «Elbe». Skipet vart selt til R. Neugebauer & Co i Hamburg i 1926 for opphogging.
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 539 brt, 245 nrt og lasteevna var 700 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 834 m³. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av Richardsons, Westgarth & Co i Middlesborough. Oppgjeven yting var 94 iHk (indikerte hestekrefter) og 500 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart på 10 knop. I 1903 fekk skipet ny donkeykjel og i 1909 ny hovudkjel ved Nylands verksted.
Podaresj
Podaresj (makedonsk Подареш) er ein landsby i kommunen Radovisj i regionen Søraust i Nord-Makedonia. Podaresj var tidlegare eigen kommune, men vart innlemma i Radovisj i 2004.
Den tidlegare kommunen Podaresj hadde 3 746 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002, medan sjølve landsbyen hadde 1 527 innbyggjarar.
NM i skiskyting 1959
Noregsmeisterskapen i skiskyting 1959, den aller fyrste i sitt slag, fann stad sundag 1. februar 1959 ved Løvenskioldbanen i Oslo. Meisterskapen omfatta ei einaste øving, 20 km langrenn med fire innlagde skytingar à fem skot, to i liggande og to i ståande stilling. Nærare 200 utøvarar deltok. HV-02 Oslo stod som arrangør.
20 km
Stad: Oslo
<br style="clear:both;" />
Al-Hadiyah
Al-Hadiyah er ein landsby aust i det sentrale Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Theodor Madsen
Hans Mathias Theodor Madsen var ein norsk lærar og forfattar frå Bergen. Sonen Sofus Madsen var bilethoggar.
Theodor Madsen var son til ein skipper frå Herøy i Møre og Romsdal. Han var fødd i Bergen, men familien var frå tidleg i 1860-åra busett på Liland i Evenes. Etter far hans kom bort på havet, arbeidde Madsen frå 1873 på eit handelskontor i Bergen. Han flytta til Kristiania i 1880 og var ei tid huslærar før han frå 1882 til -96 slo seg gjennom som kontorist og litterat. Han gav ut dei naturalistiske romanane I drift (1890), Guds finger (1893) og Under kundskabens træ (1897), dessutan skodespela Marionetter (1894) og mange år seinare Per Gadd (1915). Frå 1897 var Madsen lærar på Bergens sjømannsskule til 1908, sidan underviste han på Bergens handelsgymnnas.
Maria II av England
Maria II var dronning av England, Skottland og Irland og medregent i lag med ektemannen og syskenbarnet sitt, Vilhelm III og II, frå 1689 og fram til ho døydde.
Vilhelm og Maria, som begge var protestantar, vart konge og dronning etter den ærerike revolusjonen, der den katolske far hennar, Jakob II og VII vart avsett. Vilhelm vart regent aleine då Maria døydde i 1694.
Den felles regjeringstida deira blir ofte referert til som «Vilhelm og Maria-tida». Sjølv om ho var regjerande dronning, og ikkje berre gemalinne, var det i realiteten Vilhelm som fungerte som monark det meste av tida. Unnataket er dei periodane der han var involvert i krigføring utanfor riket.
Tidleg liv
Maria vart fødd i St. James's Palace i London. Ho var eldste dotter til James, hertug av York (den seinare Jakob II) og den fyrste kona hans, lady Anne Hyde. Onkelen hennar var Karl II av England, og morfaren hennar var Edward Hyde, 1. jarl av Clarendon, som lenge var den viktigaste rådgjevaren til Karl II. Mora fekk åtte born, men berre Maria og den yngre syster hennar, Anne, levde opp.
Femten år gamal vart Maria trulova med den protestantiske statthalderen Vilhelm av Oranien. Han var ein son av tanta hennar, Mary, og prins Vilhelm II av Nassau. Karl II var fyrst imot denne alliansen med ein nederlandsk herskar, og ville heller at Maria skulle gifte seg med den franske arveprinsen Ludvig. På grunn av press frå parlamentet og at ynsket om ein koalisjon med det katolske Frankrike fall bort tillét han til slutt ekteskapet. Hertugen av York tillét det òg, i den feilaktige trua at det ville gje han meir støtte blant protestantane. Paret gifte seg i London 4. november 1677.
Dei reiste til Nederland, der Maria levde som gemalinna til Vilhelm. Ho var trufast mot mannen sin, men ekteskapet var ofte ulukkeleg. Tre graviditetar enda i spontanabortar eller dødfødslar, og barnløysa førte til at ho var ulukkeleg store delar av livet sitt. Den livlege naturen hennar gjorde henne populær blant nederlendarane. Mannen hennar vart derimot oppfatta som kald og avvisande. Han hadde lenge eit utanomekteskapeleg forhold til Elizabeth Villiers, ei av hoffdamene til Maria. Etterkvart vart han meir avslappa i selskap med Maria, og ekteskapet fungerte noko betre.
Revolusjonen
30. juni vart invitasjonen til Vilhelm send. Sju adelsmenn, kjende som Immortal Seven, bad han om å kome til England med ein hær. Han var fyrst tvilande til foretaket, ikkje minst fordi han frykta at kona hans ville få ei leiande rolle sidan ho hadde arverett til trona. Ho klarte endå å overtyde han om at ho ikkje søkte politisk makt, og melde at ho ikkje ville vere noko meir enn kona hans, og at ho ville gjere alt som stod i makta hennar for å gjere han til konge for livstid. Vilhelm gjekk med på å invadere, og utskreiv ei fråsegn der han omtalde den nyfødde guten som «den falske (pretended) prinsen av Wales». Han oppgav òg ei liste over klagemål det engelske folket hadde mot kongen, og lova at det einaste formålet med felttoget var å sikre at eit fritt og lovleg parlament kunne bli samla.
Den nederlandske hæren steig i land 5. november, etter å ha måtta gjere vendereis på grunn av ein storm i oktober. Den engelske hæren og flåten gjekk over til Vilhelm, og folket hadde så liten tillit til Jakob at dei ikkje freista å forsvare han. Den 11 desember freista kongen å flykte, men vart fanga. Den 23. desember lukkast han i eit nytt fluktforsøk og levde resten av livet sitt i eksil i Frankrike.
Maria var opprørt over omstenda omkring avsetjinga av faren, men Vilhelm gav ordre til henne om å virke nøgd under triumfferda deira inn i London. Ho vart som ei fylgje av det kritisert for å virke kald i høve til lagnaden til faren. Jakob skreiv eit krast utfall mot henne der han kritiserte henne for illojaliteten hennar, noko som hadde ein djup effekt på den fromme Maria.
I 1689 vart eit parlament innkalla av prinsen av Oranien samla, og det vart ført omfattande diskusjonar om korleis ein skulle gå vidare. Vilhelm kjende seg usikker på posisjonen sin; han ville herske som konge, og ikkje berre som gemalen til dronninga. Den einaste presedensen for eit delt monarki mellom ektefellar var frå 1500-talet: Då Maria I gifte seg med Filip II av Spania fekk han tittelen konge i England. Men det vart då lagt restriksjonar på styresmakta hans, og han skulle berre ha tittelen så lenge ho levde. Vilhelm kravde å få halde tittelen òg etter at kona døydde. Nokre framståande politikarar meinte at Maria burde bli eineherskar, men ho nekta dette av lojalitet til mannen sin.
13. februar 1689 vedtok parlamentet Declaration of Right, der det vart konkludert at Jakob gjennom fluktforsøket sitt 11. desember året før hadde abdisert, og at trona dimed var ledig. Parlamentet valde vidare å ikkje gje trona til James Francis Edward, som etter vanlege reglar var tronarving, men til Vilhelm og Maria i fellesskap. Det vart endå slege fast at prinsen av Oranien berre kunne utøve kongemakt i namnet til båe to og så lenge dei begge levde. Fråsegna fekk seinare eit tillegg, slik at ikkje berre Jakob og arvingane hans vart utelukka, men alle katolikkar, sidan «det har vorte funne gjennom røynsle at det er i strid med tryggleiken og velferda til dette protestantiske kongeriket å bli styrt av ein papistisk fyrste».
Bispen av London, Henry Compton, krona dei to saman i Westminster Abbey den 11. april 1689. Normalt blir kroningar utførte av erkebispen av Canterbury i eigenskap av primas for Den engelske kyrkja, men Willam Sancroft nekta å respektere at avsetjinga av Jakob II var gyldig. På kroningsdagen melde Convention of the Estates of Scotland, ei forsamling som var langt meir splitta enn det engelske parlamentet, at Jakob VII ikkje lenger var konge av Skottland, og Vilhelm og Maria vart i fellesskap tilbode den skotske krona. Dei aksepterte dette 11. mai.
Sjølv etter at utnemninga var eit faktum, var det stor støtte for Jakob i Skottland. John Graham, 1. viscount av Dundeee samla ein hær og sigra i slaget ved Killiecrankie den 27. juli. Men det var ein pyrrhossiger, då han miste ein stor del av styrkane sine og sjølv vart dødeleg såra tidleg i slaget. Dimed stod det ikkje igjen nokon effektiv leiar eller nokon hær som kunne fylgje opp sigeren, og opprøret vart raskt slått ned. Den siste samanstøyten kom allereie neste månad i slaget ved Dunkeld.
Regjeringstida
I desember 1689 vedtok parlamentet eit av dei viktigaste konstitusjonelle dokumenta i engelsk historie, Bill of Rights. Mykje av innhaldet i Declaration of Right vart gjenteke og stadfesta, men det vart òg lagt ned ei rekkje restriksjonar på kongeleg maktutøving. Monarken kunne ikkje suspendere lovar vedteke av parlamentet, skrive ut skattar utan samtykke frå parlamentet, innskrenke retten til å leggje fram saker, samle hærstyrkar i fredstid utan samtykke frå parlamentet, nekte protestantiske undersåttar å bere våpen, blande seg på upassande måte inn i parlamentsval, straffe medlemer av Over- eller Underhuset for noko dei hadde sagt i debattar i parlamentet, krevje overdriven stor kausjon eller ileggje fælslege eller uvanlege straffer.
Dokumentet tok òg for seg tronfylgja. Etter at Vilhelm III eller Maria II døydde skulle den andre halde fram med å regjere åleine; dette var ein modifikasjon av avgjerda i Declaration of Right. Den neste i arverekkjefylgja skulle vere eventuelle born av paret, fylgd av syster til Maria, Anne og borna hennar. Etter dei igjen kom born Vilhelm eventuelt måtte få i eit seinare ekteskap dersom han overlevde Maria.
Frå 1690 og utover var Vilhelm ofte borte frå England, fyrst for å kjempe mot jakobittar i Irland. Medan han var ute av landet styrte Maria. Ho var ein kraftfull herskar, som blant anna gav ordre om arrestasjonen av sin eigen onkel, Henry Hyde, 2. jarl av Clarendon fordi han hadde lagd planar for å få gjeninnsett Jakob II. I 1692 avsette ho John Churchill, 1. jarl av Marlborough frå embeta hans og fekk han fengsla for det same. Avsetjinga og arrestasjonen av Marlborough gjorde henne mindre populær i folket, og skadde tilhøva hennar til systera, som stod kona hans Sarah nær. Anne møtte opp i retten saman med Sarah Churchill, noko som førte til at Maria i sinne kravde at Anne skulle fjerne Sarah frå sin omgangskrinsen sin. Tilhøvet mellom dei to systrene var spent resten av livet til Maria, og under graviditeten til Anne såg dei kvarandre ikkje.
Død
Maria døydde av koppar i Kensington Palace den 28. desember 1694 og vart gravlagd i Westminster Abbey. Vilhelm hadde etterkvart vorte stadig meir avhengig av å ha Maria ved sida si og var knust etter ho døydde.
Komponisten Henry Purcell fekk i oppdrag å skrive musikk til gravferda hennar, kalla Music for the Funeral of Queen Mary. Marsjen, som er katalogisert som Z860 A, har seinare vorte brukt i ei rekkje samanhengar, blant anna som tittelmusikk i filmen A Clockwork Orange.
Vidare historie
Vilhelm III heldt fram med å styre landet som konge etter at Maria døydde. Det vart etterkvart klårt at tronfylgjeordninga måtte utvidast. I juli 1700 døydde det siste barnet til prinsesse Anne, William, hertug av Gloucester, og det var òg klårt at Vilhelm ikkje ville få fleire born. Dimed hadde ein berre Anne som tronarving, noko som var uhaldbart i tilfelle ho skulle gå bort før Vilhelm eller kort tid etter han. Parlamentet vedtok Act of Settlement 1701, som sa av krona skulle gå til næraste protestantiske slektning, som var Sofia av Hannover, og deretter til dei protestantiske arvingane hennar.
Då Vilhelm III døydde i 1702 vart han etterfylgd av Anne, som i tur vart etterfylgd av sonen til den då daude Sofia av Hannover, Georg I.
Det finst to institusjonar som vart oppretta av Maria: College of William and Mary i dagens Williamsburg i Virginia og Royal Hospital for Seamen i Greenwich.
Fylkesveg 6514
Fylkesveg 6514 går mellom Lønset og Storli i Oppdal kommune. Vegen er 20,7 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 511 i Sør-Trøndelag.
Yesshows
Yesshows er det andre konsertalbumet frå det engelske progressiv rock-bandet Yes, utgjeve i desember 1980. Albumet vart utgjeve kort tid etter utgjevinga av studioalbumet Drama, og består av innspelingar frå fire ulike konsertar i perioden 1976–1978. Utgjevinga vart overvaka og godkjent av bassist Chris Squire.
I likskap med det førre konsertalbumet til bandet, Yessongs, byrjar dette albumet med overturen frå Igor Stravinskijs «Eldfugl-suite». Låten «Ritual (Nous Sommes Du Soleil)» vart på den originale dobbelt-LP'ein delt i to, og på CD-versjonen har del ein og del to av «Ritual» framleis sitt eige spornummer.
Albumet kom på 43. plass på Billboard 200 i USA, 22. plass på UK Albums Chart i Storbritannia, og på 32. plass på VG-lista topp 40 i Noreg
Kjelder
Yes
Peugeot 307
Peugeot 307 er ein liten familiebil som vart produsert av den franske bilprodusenten Peugeot. Modellen vart lansert i 2001, og vann Årets Bil i Europa i 2002. Bilen vart i 2007/2008 erstatta av Peugeot 308.
Historie
307 vart opphavleg presentert som prototypen «307 Prométhée» i 2000. Produksjonsmodellen vart presentert i Europa i 2001 som ein etterfølgjar til Peugeot 306.
Utsjånad
Peugeot 307-plattforma er ei vidareutvikling av forgjengarane, og vart òg nytta i Citroën Xsara. 307 vidareførte Peugeot sitt nye formspråk, som tidlegare hadde vorte vist på Peugeot 206 og Peugeot 607. Han hadde store frontlykter, bratt panser og frontrute.
Karosserivariantar
Ved lanseringa kom 307 som tre- og femdørsutgåver, og i 2002 vart modellutvalet utvida med to stasjonsvogner, kalla 307 Break og 307 SW. Utvendig er dei nesten identiske, bortsedd frå at SW-versjonen har eit sølvgrått takstativ og eit stor panoramatakvindauge som standard. Innvendig er 307 Break ei konvensjonell stasjonsvogn, medan SW har ei valfri tredje seterad, slik at han vert meir fleksibel.
307 CC er ein cabriolet med avtakbart ståltak, som vart lansert i 2003.
I 2004 vart det starts produksjon av ein firedørs sedan-versjon ved Dongfeng Peugoet-Citroën Automobile i Kina, for den kinesiske marknaden. Modellen har òg sidan 2006 vore bygd i Argentina. Han vart introdusert på den spanske marknaden hausten 2006.
Andletslyfting i 2005
I 2005 fekk modellen ei andletslyfting, som inkluderte oppgraderte frontlykter og eit nytt panser. Bilen fekk òg ein ansleis støytfangar framme med større luftinntak. Innvendig vart det nytta materialar av høgre kvalitet enn på forgjengaren. Ved same høve vart det innført ein ny dieselmotor.
307 i rally
Peugeot 307 WRC er ein WRC-bil basert på 307 CC som erstatta 206 WRC i World Rally Championship i 2004. Bilen har teke tre WRC-sigrar, men vart teken ut av rally då PSA Peugeot Citroën trekte seg frå WRC etter 2005-sesongen. Bilen stod på toppen av pallen i Rally Finland i 2004 og 2005, samt i Rally Japan i 2005, alle gongane med Marcus Grönholm bak rattet.
Også nordmannen Henning Solberg har nytta ein 307 WRC i verdsmeisterskapen i rally.
Al-Hajarayn
Al-Hajarayn er ein landsby aust i det sentrale Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Mixed Bag av The Troggs
Mixed Bag er det fjerde studioalbumet til det engelske rockebandet The Troggs, gjeve ut i desember 1968. I USA kom albumet ut som Hip Hip Hooray med det same innhaldet, men med ei anna rekkefølgje på songane. Dette var det siste albumet deira på sju år.
Albumet var ei samling av fire singlar frå denne tida, med B-sidene deira, i tillegg til fire songar som berre finst på albumet. Albumet vart gjeve ut på ny i 2004 med 11 bonusspor av Repertoire Records, hovudsakleg med singlar frå 1970 til 1973.
Ordførarar i Noreg 2019–2023
Ordførarar i Noreg 2019–2023 er ei liste over norske ordførarar valde etter kommune- og fylkestingsvalet 2019. Kommunene er dei som eksisterte den 1. januar 2020.
Sara Blengsli Kværnø
Sara Blengsli Kværnø er ein norsk badmintonspelar frå Grong. Ho representerer Grong Badmintonklubb.
Karriere
Kværnø tok til å satsa på profesjonelt badmintonspel som 25-åring og har hatt nederlandske Gerben Breujstens og Geoff Dixon som trenarar. Frå og med 2004 har ho ei rekkje gonger vorte noregsmeister i damesingle og vunne kongepokalen. I tillegg har ho vunne Estil-prisen, kulturprisen for Grong kommune og innsatspokalen frå Norges Badminton Forbund.
Sara Blengsli Kvernø deltok for fyrste gong i OL for Noreg under sommar-OL 2012.
Svetlana Kriveljova
Svetlana Vladimirovna Kriveljova er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Brjansk som tevla i kulestøyt. Ho vart olympisk meister i øvinga i 1992 og verdsmeister i 2003. Kriveljova er 182 cm høg og hadde ei tevlingsvekt på 100 kg.
Aktiv
Kriveljova tok bronsemedaljen i kulestøyt ved friidretts-VM 1991, bakom vedsmeister Huang Zhihong og Natalja Lisovskaja. Under dei olympiske leikane 1992 i Barcelona vann ho gullmedaljen framom verdsmeister Huang og Kathrin Neimke. I 1993 fekk Kriveljova VM-sølv i Stuttgart, med Huang framom og Neimke bakom seg på resultatlista.
Etter ei pause på to år deltok Kriveljova i Sommar-OL 1996 i Atlanta, der ho rauk ut i kvalifiseringa. Våren 1999 vann ho kulestøyt ved innandørs-VM i Maebashi. Seinare i 1999 vart ho nummer tre i verdsmeisterskapen i Sevilla, slått av dei tyske utøvarane Astrid Kumbernuss og Nadine Kleinert. Under Sommar-OL 2000 enda Kriveljova på fjerdeplassen.
Både under innandørs-VM 2001 i Lisboa og EM i friidrett 2002 i München vann ho bronsemedaljar. Året etter sigra ho ved i VM i friidrett 2003 i Paris, framom kviterussiske Nadseja Astaptsjuk og ukrainske Vita Pavlysj. Våren 2004 vart ho opphavleg nummer to i kuletevlinga ved innandørs-VM i Budapest, men vart seinare tilkjend sigeren ettersom vinnaren Vita Pavlysj viste seg å ha vore dopa.
Doping
Kriveljova var største favoritten i kvinnene si kulestøyt-tevling ved sommarleikane 2004. Ho enda på fjerdeplass, men sidan vinnaren, landskvinna Irina Korzjanenko testa positivt på stanozolol og mista OL-gullet, rykte Kriveljova opp på bronseplass. I sin siste sesong vart Kriveljova nummer fire i VM i friidrett 2005 i Helsinki.
Etter at Den internasjonale olympiske komiteen (IOK) retesta 2004-prøvene og fekk positivt utslag på Kriveljova, vart OL-plasseringa hennar annullert i desember 2012. Også VM-prestasjonen frå 2005 vart annullert. I april 2013 vart ho av det russiske friidretsbundet utestengd frå tevlingar i to år. Ho hadde då forlengst lagt opp.
Sweenyfjorden
Sweenyfjorden er ein 33 km lang, isdekt fjord mellom Spaulding Peninsula og Martin Peninsula på Bakutis Coast i Marie Byrd Land. Fjorden markerer søraustenden av Getz isbrem. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto teken av U.S. Navy i 1959-67. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein Timothy A. Sweeny som var øvstkommanderande ved Dome Charlie under U.S. Navy Operasjon Deepfreeze, 1976.
Anna Lyngøy
Anna Maila Lyngøy er ein norsk diktar og pensjonert hjelpepleiar frå Lindås kommune.
Lyngøy er utdanna hjelpepleiar og byrja å skrive bøker fyrst etter at ho var gått av med pensjon. Ho debuterte med diktsamlinga Kvardagstankar i 2002, og har sidan gjeve ut fire samlingar til. Ho gjev ut bøkene sine på eige forlag.
San Francisco Dues
San Francisco Dues er eit studioalbum av Chuck Berry, utgjeve i 1971 av Chess Records. Det var det andre albumet på Chess etter han kom attende her i 1970 og var eit seriøst forsøk på å lyde moderne.
Herzbreen
Herzbreen er ein isbre som flyt søraust frå nærleiken av Mount Paterson til austkysten av Sør-Georgia. Han vart namngjeven av Den andre tyske antarktisekspedisjonen under Wilhelm Filchner i 1911–12.
Ordvev
Ein ordvev (frå engelsk wordnet) er ein leksikalsk database som grupperer ord saman i grupper med same semantiske tyding (synonym, kalla synset) og ulike semantiske samanhengar mellom ordgruppene. Ordvever finst for fleire språk, og det er prosjekt i gang for fleire andre språk, mellom anna dei skandinaviske. Den første ordveven var for det engelske språket og blei utvikla ved Princeton University i USA. Ein ordvev kan både brukast som ei ordbok (ordvever bygger gjerne på allereie eksisterande ordbøker) og som eit verktøy i automatisk tekstanalyse og kunstig intelligens.
Al-Hamid i Hadhramaut
Al-Hamid er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Kontantstønad
Noreg
Støttebeløpet blir fastsett av Stortinget og utgjer i 2014 5000 kroner per månad for born mellom 13 og 18 månader og 3303 kroner i månaden for born mellom 19 og 23 månader.
Dersom barnet går i deltids barnehage, blir det betala ut redusert kontantstønad. Stønaden er den same anten barnet lever saman med berre den eine av foreldrene eller begge. Som hovudregel blir kontantstønaden betalta ut til den som barnet bur fast saman med. Kontantstønaden blir administrert av NAV.
I mars 2005 vart det utbetalt kontantstønad for 72 921 eitt- og toåringar. Talet på mottakarar har gått ned i takt med at barnehagane er bygd ut. I 2014 var talet 20 846 same månad.
Historikk og politikk
Kontantstønaden er politisk omstridd. Ordninga vart vedteken etter eit framlegg frå regjeringa Bondevik, men mot stemmene til Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti.