cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tunguskahendinga
Luftsprengt meteoroide
Meteoroidar kjem inn i jordatmosfæren frå verdsrommet kvar einaste dag, vanlegvis med ein snøggleik på meir enn 10 kilometer per sekund. Dei fleste er små, men frå tid til annan kjem det ein større. Varmen som vert skapt av luftkompresjonen føre meteoroiden når han fer gjennom atmosfæren er kolossal, og dei fleste brenn opp eller eksploderer før dei når bakken. Frå andre halvdel av 1900-talet har nøye overvaking av jordatmosfæren ført til oppdaginga av at slike meteoroideluftsprengingar finn stad ganske ofte. Ein stein-meteoroide på rundt 10 meter i diameter kan lage ein eksplosjon på rundt 20 kilotonn, som tilsvarer Fat Man-bomba som vart slept over Nagasaki, og data frå U.S. Air Force indikerer at slike eksplosjoner finn stad i den øvre atmosfæren meir enn ein gong kvart år. Tunguska-liknande hendingar i megatonn-klassa er mykje sjeldnare. Eugene Shoemaker estimerte at slike hendingar finn stad ein gong kvart 300. år.
Henrik Rogert
Rogert var fødd i Trondheim. Han vart offiser i 1776, steig i gradene til han 1814 vart utnemnd til oberstløytnant for 2. trondhjemske infanteriregiment. Frå 1818 fekk han vartpengar.
Til det ordentlege stortinget 1815-16 vart han vald til 3. representant frå Søndre Trondhjems amt. På tinget var han medlem av åtte komitear. Mellom anna var han medlem av komiteen som forhandla om finans-, skatte-, bank- og pengevesen, og komiteen om den geografiske oppmålinga.
Rogert var tildelt borgardådsmedaljen i sølv.
Han døydde i Rennebu, der han hadde budd sidan slutten av 1700-talet. Andreas Rogert var bror hans.
Tunguskahendinga
Eksplosjonsmønster
Verknaden til eksplosjonen på tre nær nullpunktet vart gjenskapt under kjernefysiske prøvesprengningar i atmosfæren på 1950- og 1960-talet. Verknaden kjem av sjokkbølgja som følgjer store eksplosjonar. Tre direkte under eksplosjonen får kvister og bark flengt av sidan sjokkbølgja flyttar seg vertikalt nedover, medan tre lengre unna vert slått over ende fordi sjokkbølgja er meir horisontal når ho treffer dei.
Sovjetiske eksperiment som vart utført på midten av 1960-talet, med modellskogar (laga av fyrstikker) og små eksplosive ladningar som vart ført fram på kablar, lagde sommerfuglforma eksplosjonsmønster som var særs lik mønsteret som vart funnet i Tunguska. Eksperimenta tyda på at objektet hadde kome inn i ein vinkel på 30 grader i forhold til bakken og 115 grader frå nord og hadde eksplodert i lufta.
Asteroide eller komet?
Samansetninga av Tunguska-meteroritten er framleis omdiskutert. I 1930 foreslo den britiske astronomen F.J.W. Whipple at himmellekamen som trefte Tunguska var ein liten komet. Ein komet-meteoritt, som hovudsakleg består av is og støv, kunne ha vorte fullstendig fordampa av samanstøyten med jordatmosfæren, utan å etterlate seg noko spor. Komethypotesen vart òg støtta av den glødande himmelen (eller «himmelglød» og «opplyste netter») som vart observert over heile Europa i dagesvis etter samanstøyten, som kanskje kan forklarast med støv og is som hadde vorte spreidd frå komethalen over den øvre atmosfæren. Komethypotesen oppnådde innan 1960-talet generell aksept hos sovjetiske Tunguska-forskarar.
I 1978 føreslo den slovakiske astronomen Ľubor Kresák at objektet var ein fragment av den kortperiodiske kometen Encke, som er skuld i meteorsvermen Beta Tauridane. Tunguska-hendinga skjedde samstundes med ein topp i denne svermen, og den omtrentlege bana til Tunguska-meteoritten er konsistent med kva som ville vore forventa frå eit slikt fragment. Det er no kjent at himmellekamar av denne typen eksploderer med hyppige intervall frå titalls til hundrevis av kilometer over bakken. Militære satellittar har observert desse eksplosjonane i mange tiår.
Urskogen i Komi
Urskogen i Komi er ein av UNESCO sine naturlege verdsarvstader og ligg nord i Uralfjella i republikken Komi i Russland. Med eit areal på 32 800 km² er han den største urskogen i Europa.
Urskogen i Komi høyrer til taigaen i Uralfjella. Dei dominerande tresortane er sibirgran, sibiredelgran og sibirlerk, medan dei mest talrike dyreartane er reinsdyr, sobel, mink og hare.
Tunguskahendinga
Asteroide eller komet?
Forkjemparane for komethypotesen har føreslått at lekamen var ein utdøydd komet med ei steinete kjerne som let han trenge inn i atmosfæren.
Urskogen i Komi
Skogen høyrer til Petsjora-Ilytsj naturreservat og Jugyd Va nasjonalpark i Russland. Skogen vart ein verdsarvstad i 1995 og vart den første naturlege verdsarvstaden i landet. Dette førte til eit større fokus på området og det vart redda frå hogst. Det vert derimot drive ulovleg nedhogging og gullgruvedrift i området som trugar skogen.
Tunguskahendinga
Asteroide eller komet?
Det viktigaste problemet med asteroidehypotesen er at ein steinete lekam burde ha laga eit stort krater der det trefte bakken, men det vart ikkje funne krater. Det har vorte lagt fram ein hypotese om at passasjen til asteroiden gjennom atmosfæren gjorde at trykk og temperaturer bygde seg opp til eit punkt der asteroiden med eitt løyste seg opp i ein enorm eksplosjon. Øydelegginga ville måtte ha vore så fullstendig at ingen større restar var igjen, og materialet som vart spreidd i den øvre atmosfæren under eksplosjonen ville ha forårsaka glødande himmel. Modellar som vart publiserte i 1993 føreslo at steinlekamen ville vore rundt 60 meter i diameter, med fysiske eigenskapar ein stad mellom ein ordinær kondritt og ein karbonhaldig kondritt.
Christopher Chyba og andre har foreslått ein prosess der ein steinmeteoritt kunne ha framstått på same vis som Tunguska-meteoritten. Modellane deira syner at når kreftene som verkar på ein himmellekam i nedstigning vert større enn kreftene som held han saman, så vert lekamen sprengt i stykke, og nesten all energien vert frigjeve på ein gong. Resultatet er at det ikkje vert krater, og øydeleggingane vert spreidd over eit relativt stort område, der alle skadeverknadane er frå trykk og varme.
I løpet av 1990-talet henta italienske forskarar ut kvae frå kjernen av tre i nedslagsområdet, for å undersøke fanga partiklar som var til stades under hendinga i 1908. Dei fann høge verdiar av materiale som vanlegvis finst i steinasteroidar, men som sjeldan vert funne i kometar.
Tsjekosjøen
I juni 2007 vart det gjort kjent at forskarar frå Universitetet i Bologna hadde identifisert ein innsjø i Tunguska-regionen som eit mogeleg nedslagskrater frå hendinga. Teorien går ikkje mot at Tunguska-lekamen eksploderte i lufta, men meiner at eit meterstort fragment overlevde eksplosjonen og trefte bakken. Tsjeko er ein liten skålforma innsjø rundt 8 kilometer nord-nordvest for hyposenteret. Andre spesialistar på nedslagskrater har tvilt på hypotesen. Ei undersøking i 1961 hadde avvist at Tsjeko kunne vere ein ny innsjø då det viset seg at han hadde eit metertjukt lag av avleiringar på botn, noko som indikerer ein alder på minst 5000 år, men nyare forsking har vist at berre ein meter med sediment på innsjøbotn kan oppstå med «normal innsjøsedimentering» i løpet av 100 år. Akustiske ekkoundersøkingar av botn på innsjøen viser at han har ei konisk form som samsvarar med eit nedslagskrater. Dessutan peikar lengdeaksen til innsjøen mot episenteret til Tunguska-eksplosjonen, rundt 7 km unna. Magnetiske målingar indikerer òg ein mogeleg meterstor steinblokk på botn av det djupaste punktet i innsjøen, som kan vere ein bit av kollisjonslekamen. Forskarar ved Universitetet i Bologna skulle utforske lekamen, ti meter under innsjøbotn, i 2009.
Gareth Collins og Phil Bland frå Imperial College i London viser derimot til at fleire av trea rundt innsjøen er eldre enn 100 år og at det tyder på at innsjøen derfor ikkje kan ha vorte danna av eit nedslag i 1908.
Spekulative hypotesar
Den vitskaplege forståinga av korleis meteorittar oppførte seg i jordatmosfæren var ikkje så utbreidd dei første tiåra av 1900-talet. På grunn av denne mangelen på kunnskap, så vel som av mangelen på vitskaplege data som følgje av sovjetisk hemmeleghald under den kalde krigen, har det dukka opp særs mange andre hypotesar rundt Tunguska-eksplosjonen. Ingen av desse hypotesane er derimot akseptert av det vitskapelege samfunnet.
Verdas ende?
«Den kanskje aller tidlegaste, alminneleg utbreidde, teorien om Tunguska-eksplosjonen var at verda var i ferd med å gå under. Men etter kvart som minutta gjekk vart denne teorien droppa til fordel for andre, mindre endelege teoriar»
I følgje G. K. Kulesj, leiar for Kirensk Meteorologiske Stasjon: «Bøndene i landsbyen Korelina var så lamslåtte av hendingane at dei sende ei samling til byen til den lokale øvstepresten for å spørre om verdas ende var i gang, [og] korleis dei førebudde seg på han i Kirensk.»
Naturleg hydrogenbombe
I 1989 foreslo D'Alessio og Harms at noko av deuteriumet i ein komet som kom inn i jordatmosfæren kunne ha gjennomgått ein kjernefysisk fusjon, og etterlaten ein distinkt signatur i form av karbon-14. Dei konkluderte derimot med at kvar frigjering av kjernefysisk energi ville ha vore praktisk talt neglisjerbar. Sjølvstendig av dette føreslo César Sirvent i 1990 at ein deuteriumkomet, dvs. ein komet med ein unormalt høg konsentrasjon av deuterium, kunne ha eksplodert som ei naturleg hydrogenbombe, og gjennom dette utvikla mesteparten av den frigjorte energien. Rekkefølga ville ha vore først ein mekanisk eller kinetisk eksplosjon, som så ville ha utløyst ein kjernefysisk reaksjon. Men desse hypotesane er ikkje i samsvar med det ein veit om samansetninga til kometar og om temperaturane og trykkforholda som må til for å sette i gang ein kjernefysisk fusjon. Studiar har òg vist at konsentrasjonen av radioaktive isotopar i området ved Tunguska-eksplosjonen ikkje samsvarar med det ein kan forvente etter en kjernefysisk eksplosjon, verken fusjon eller fisjon.
Svart hol
I 1973 føreslo Albert A. Jackson og Michael P. Ryan, fysikarar ved University of Texas, at Tunguska-hendingar kunne ha vore årsaka av eit «lite» (rundt 1020 g til 1022 g) svart hol som passerte gjennom Jorda. Denne hypotesen sviktar derimot ved at det ikkje var nokon såkalla «utgangshending» — ein eksplosjon nummer to som ville ha oppstått når det svarte holet, etter å ha bora seg gjennom Jorda, skaut ut på den andre sida på veg tilbake til verdsrommet. Dette skulle i så fall ha skjedd i Sørishavet, rundt 10 grader vest for Drakesundet. Det vart heller ikkje registert seismisk aktivitet av typen ein ville ha langs det svarte holet sin bane gjennom mantelen.
Antimaterie
I 1965 føreslo Cowan, Atluri og Libby at Tunguska-eksplosjonen kunne ha kom av ein bit antimaterie som fall ned frå verdsrommet og vart øydelagd. Dette forklarar derimot ikkje, som dei andre hypotesane nemnd i denne bolken, mineralrestane som er funnet i eksplosjonsområdet. Dessutan finst det ikkje belegg i astronomiske observasjoner for at slike antimateriebitar eksisterer i vår region av universet. Viss slike lekamar hadde funnest ville dei heile tida produsere kraftige gammastrålar på grunn av øydelegginga mot interstellar materie, men slike gammastrålar har ikkje vorte observert.
UFO-styrt
Forskjellige UFO-entusiastar har hevda at Tunguska-hendinga var resultatet av eit eksploderende framand romskip, eller til og med eit våpen frå eit slikt romskip, detonert for «å berge Jorda frå ein overhengande fare». Desse påstandane ser ut til å ha opphav i ei science fiction-historie av den sovjetiske ingeniøren Aleksander Kazantsev frå 1946, der eit atomdrive romskip frå Mars, på jakt etter ferskvatn frå Bajkalsjøen, eksploderte i atmosfæren. Denne historia fekk Kazantsev inspirasjon til ved besøket sitt til Hiroshima i slutten av 1945.
Dei som støttar UFO-hypotesen har aldri vore i stand til å legge fram noko signifikant bevismateriale for påstandane sine. Tunguska ligg i banen for utskytingar frå Bajkonur kosmodrom og delar frå russiske romfartøye har fleire gonger falle ned i området. Det mest kjende tilfellet av dette er den mislukka femte prøveutskytinga av Vostok den 22. desember 1960. Nyttelasta landa nær nullpunktet for Tunguska-eksplosjonen, og eit ingeniørteam vart sendt dit for å berge kapselen og dei to sovjetiske romhundane (som overlevde).
Geofysiske hypotesar
Astrofysikaren Wolfgang Kundt har føreslått at Tunguska-hendinga kom av eit plutseleg utslepp og påfølgjande eksplosjon av 10 millionar tonn naturgass frå jordskorpa. Den liknande Verneskot-hypotesen har òg vorte føreslått som ei mogeleg forklarig på eksplosjonen i Tunguska.
Liknande hendingar
Tunguska-eksplosjonen er den kraftigaste, men ikkje den einaste, store meteoritt-lufteksplosjonen i nyare historie. I tabellen under er det lista opp eit utval av liknande hendingar. Lista er ufullstendig, sidan utrekning av meteorittane si sprengkraft er av relativt ny dato:
Cape Reinga
Hav som møtest
Odden skil Tasmanhavet frå Stillehavet. Frå fyret kan ein sjå korleis tidvatna frå Tasmanhavet og Stillehavet møtest og gir uroleg sjø og straumar utanfor kysten.
Cape Reinga vert ofte oppfatta som den nordlegaste staden på Nordøya, men Surville Cliffs på North Cape, 30 km aust for Cape Reinga, ligg litt lenger nord. Like vest for Cape Reinga ligg Cape Maria van Diemen som vart oppdaga og namngjeve av den nederlandske oppdagaren Abel Tasman i 1642. Han trudde dette var det nordlegaste punktet på det nyoppdaga landet han kalla «Staten Landt».
Maorimytologi
Etter førestillingar i maorimytologi, dreg sjelene til dei døde til Cape Reinga på reisa til livet etter døden i det andelege heimlandet dei kallar Hawaiki. På Cape Reinga forlèt dei øya ved å hoppa frå eit eldgammalt pōhutukawatre på odden. Dei stansar kort på Three Kings Islands for å ta eit siste farvel med fastlandet, før dei held fram på reisa si. Reinga tyder 'avsprangsstaden' og Te Rerenga Wairua tyder 'staden der åndene tek sats'.
Fyrtårn
Fyret på Cape Reinga vart bygd i 1941 og tent første gongen i mai same året.
Fyret på Cape Reinga kom i staden for eit eldre fyr som var plassert på øya Motuopao Island, og som hadde vorte bygt i 1879. Det var ofte vanskeleg å koma fram til dette fyret på grunn av uroleg farvatn i området, så i 1938 vart det bestemt å flytta fyret til Cape Reinga av tryggleiksårsaker. Fyrlampane frå Motuopao Island vart nytta om att på Cape Reinga.
Fyret var utstyrt med ein dieselgenerator og hadde ein elektrisk lampe på 1000 watt. Lampen var synleg over 26 nautiske mil (48 km).
I 1987 vart fyret heilautomatisert og fyrvaktarane slutta. Fyret er no fjernstyrt frå Wellington. I mai 2000 vart den originale linsa og lampen skifta ut med ein 50 watt lynblinklampe. Denne lampen får straum frå solceller. Lampen lyser kvart 12. sekund og er synleg på 19 nautiske mils (35 km) fråstand.
Turisme
Om lag 150 000 turistar vitjar staden kvart år. Utanom parkeringsplass og toalett var staden lenge ikkje tilrettelagt for tilreisande. Sjølv om vegen til kappet var ein del av State Highway 1, var han lenge berre ein grusveg.
På grunn av aukande turisme og protestar frå maoriar blei desse fasilitetane, som låg delvis oppå eit heilag område, flytta eit stykke unna kappet og utvida i 2007. Vegen til kappet, ein av dei siste delane av State Highway 1, blei forbetra gjennom tre års arbeid og det blei planta over 150 000 plantar i vegveita for å hindra erosjon. I mars 2009 blei arbeidet med det nye informasjonssenteret ferdig.
Per-Ole Larsen
Per-Ole Larsen var ordførar i Øksnes kommune i Nordland for perioden 2003–2007. Han representerer Senterpartiet.
Tasmanhavet
Tasmanhavet er det vide havområdet som ligg mellom Australia og New Zealand, om lag 2000 kilometer (1250 miles) vidt. Det er ein sørvestleg del av det sørlege Stillehavet. Havområdet har fått namn etter den nederlandske oppdagaren Abel Tasman, den første europearen som oppdaga New Zealand og Tasmania. Den britiske oppdagaren, kaptein James Cook, gjorde seinare omfattande utforsking av Tasmanhavet i 1770-åra, under den første oppdagingsferda si.
Den internasjonale hydrografiske organisasjonen (International Hydrographic Organisation) har avgrensa Tasmanhavet til å omfatta havområda aust for dei australske statane New South Wales, Victoria og Tasmania. Den nordlege staten, Queensland, grensar mot Korallhavet, og grensa mellom New South Wales og Queensland vert også nytta som grense mellom desse to havområda.
Desse øygruppene er alle australske landområde.
739
739 (romartal DCCXXXIX)
Taldykorgan
Taldykorgan (kasakhisk Талдықорған) er ein by i Kasakhstan. Han er hovudstad i Almaty oblast med om lag 120 000 innbyggjarar. Dei fleste av innbyggjarane er kasakhstanarar.
Talydkorgan har ei lufthamn og jernbanestasjon med ruter til fleire kasakhstanske og russiske byar.
Regnskog
Regnskog er ein type skog der det er høg årleg nedbør av regn, minst 1800-2000 mm. Den eksakte definisjonen av regnskog er noko uklar. Regnskogane på jorda ligg som eit sporadisk, breitt belte kring ekvator. Slike skogar finst i Mellom-Amerika og Vestindia, i nordre halvdel av Sør-Amerika, Sentral-Afrika, i tillegg til Søraust-Asia. Skogane minskar heile tida i storleik på grunn av menneska si verksemd. Avskoging har vorte ei utfordring på mange kontinent. Ein regnskog er rik på ulike arter av planter og dyr. I regnskogane finn ein ⅔ av alle dyreartene og planteartene på jorda. Det vert rekna at det i tillegg finst millionar av arter som enda ikkje er vorte oppdaga og klassifiserte.
Ein reknar med at regnskogen står for kring 40 % av oksygenet i atmosfæren, gjennom fotosyntesen. Vegetasjonen er ein viktig forbrukar av atmosfærisk karbondioksid. Med alle sine funksjonar er regnskogane mykje viktige for klimaet på jorda.
Det finst to typar regnskog, tropisk regnskog og temperert regnskog. Tropisk regnskog er det ein ofte omtalar som regnskog. I ein tropisk regnskog er det alltid varmt og fuktig, mellom 27 og 35 gradar. Temperert regnskog finst i visse tempererte område med fuktige vestvindar som til dømes den nordvestlege kysten av Nord-Amerika, sørlege Chile, Australia sin søraustlege kyst og New Zealand. I regnskogar er nedbøren høg, noko som kan føra til at jorda vert skyld vekk i flaumar.
Fram til år 2000 har over 150 000 km² regnskog forsvunne årleg, på grunn av menneskelege handlingar. Regnskogfondet er ein norsk organisasjon som arbeider for å verna regnskogane.
Temperert regnskog
Det er ofte regnskog i tempererte og subtropiske område der vassdamp frå havet vert pressa opp over kystnære fjell. I desse skogane er temperaturen og oksygeninnhaldet i jorda for lågt til at nedbrytarane klarar å bryta ned alt avfallet i jorda på eit år. På grunn av dette vil det oppstå myr og opphoping av humus i jorda. Dette fører til fall i pH-verdien og at jorda vert sur. På den måten set klimaet både direkte og indirekte vilkåra for planteveksten. Ein finn hovudsakleg slike skogar i Nord-Amerika, Aust-Asia, og Vest-Europa.
Tropisk regnskog
I dei tropiske områda er bakgrunnen for regnskogane ein annan: På grunn av ei kraftig termisk fuktig luft til vêrs. Når den fuktige lufta er kommen eit stykke opp, vert ho avkjøla og fuktigheita fell ned som regn. Denne syklusen gjentek seg kvart døgn, og mange stadar så regelmessig at regne fell ned på same tid av døgnet i månadsvis. Ein finn slike skogar mellom anna i Asia, Australia, Afrika, Sør-Amerika, Mellom-Amerika, Mexico og ved mange øyer i Stillehavet.
Øydelegging av regnskogar
Når regnskogen minskar forsvinn også arter. Estimat seier at regnskogar mistar 5-10 % av artene sine per tiår. Avskoging frigjev også organisk bunde karbon, samstundes som skogen sitt CO2-opptak til fotosyntesen vert redusert i desse områda. Dermed endar ein opp med meir karbondioksid i atmosfæren, som dermed fører til global oppvarming. På grunn av avskoging og skogbrannar, slo ein rapport i 2021 fast at Amazonas slapp ut litt meir CO2 enn han fanga opp. Regnskogtapet i 2021 vart rekna med å føra til utslepp av 2,5 gigatonn karbondioksid, tilsvarande det årlege utsleppet frå bruk av fossile brennstoff i India.
Krokanrull
Krokanrull er ein type sjokolade laga av Freia. «Rullen» er ein sylinderforma pakke som inneheld ei rad småsjokoladar med små bitar mandelkrokan inni. Sjokoladetypen blei først laga i 1978.
Ion Negoiţescu
Ion Negoiţescu var ein rumensk litteraturhistorikar, kritikar, forfattar, og diktar, mest kjend som eit av dei stiftande medlemmene av den litterære sirkelen Sibiu.
Negoiţescu var fødd i Cluj. Han begynte si karrière som tenåring, og gjorde seg kjend som litterær ideolog. Han var òg ein av de få opne homofile intellektuelle i Romania før 1990 talet.
Han døydde i München.
Andreas Rogert
Rogert var i 1814 den eine av dei to utsendingane til riksforsamlinga frå Trondheim. Han var visepresident for forsamlinga den første veka, 10.-18. april. Rogert, som var medlem av konstitusjonskomiteen og reglementskomiteen, slutta seg til sjølvstendepartiet. Han engasjerte seg i saker med nasjonal symbolverdi, mellom anna var han talsmann for den gamle, norske tronfylgjelova. Saman med Georg Sverdrup fekk han gjennomslag for ei forskrift om kongekroning i Trondheim. 17. mai var han med i deputasjonen som møtte kongen. Elles var han lite aktiv i forsamlinga, noko som kanskje kan forklarast med ring helse.
Jacob Aall skreiv om Rogert (sitat frå Dansk biografisk leksikon): «Om R.s Kundskaber kunde ingen Tvivl være; men hans Sygelighed hemmede hans Virksomhed. Denne alvorlige og stille Mand, der var mer Olding formedelst Svaghed end af Alder, tog liden Del i Komiteens Forhandlinger som i Rigsforsamlingens i det hele. Fædrelandets politiske Farer forøgede hans melankolske Stemning, hvilken han dog sjælden og kun i Vennekreds lagde for Dagen i enkelte Ulykkesspaadomme. Kun da Talen var om Kongens Kroning, kom han noget i Aande og ivrede for, at den skulde ske i Throndhjem, hvilken Bestemmelse i Grundloven ogsaa skyldes ham.»
Etter riksforsamlinga tok Rogert med seg grunnlovsutkastet til Christian Magnus Falsen og Johan Gunder Adler heim til Trondheim, og hadde det i si private boksamling til han døydde i 1833. På auksjonen etter Rogert vart manuskriptet kjøpt av eidsvollsmannen Christian Horneman. I 1920 ga ein av Horneman sine etterkomarar manuskriptet i gåve til Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab. Selskapet gav biblioteket sitt til staten ved NTNU Universitetsbiblioteket i 1984.
Rogert deltok ikkje i politikken etter riksforsamlinga. Nokre år var han med i styret for vitskapsselskapet i Trondheim. Han døydde i heimbyen og vart gravlagd på kyrkjegarden ved Nidarosdomen. Henrik Rogert var bror hans.
I 1814 budde Rogert i Collingarden i Trondheim. Garden vart riven i 1898 for å gje plass til ein teknisk skule. Collingarden inneheld ein stor hovudbygning i to etasjar, 28 meter lang og med valmtak.
Det er reist ein bautastein til ære for dei to eidsvollsmennene Peter Schmidt og Andreas Rogert utafor Nidarosdomen.
Ole Ingar Lindseth
Ole Ingar Lindseth er ein norsk politikar for Arbeiderpartiet. Han var ordførar i Rana kommune frå 1986 til 1987. Før det var han varaordførar (1984-1985).
Austefjellet
Austefjellet (òg kalla Austlirinden og Austrerinden) er eit fjell i Bergen kommune i Vestland, like vest for Gullfjellet. Fjellet har ei høgd på 808 meter over havet. Stundom vert fjellet rekna som ein del av Gullfjellet. Austefjellet ligg på varderekkja frå Gullbotn til Totland, og toppen er markert med ein av vardane.
Austefjellet har ein primærfaktor mot Gullfjellet på 239 meter. Sadelpunktet ligg nær Redningshytten.
Ductus
Innanfor kardiologien blir ductus ofte nytta som kortform for ductus arteriosus.
Young Americans
Young Americans er det niande studioalbumet til den engelske musikaren David Bowie, gjeve ut 7. mars 1975 på RCA Records. Albumet var ei endring frå glamrock-stilen frå dei førre albuma til Bowie til soul og R&B. Kommentatorar har skildra plata som blue-eyed soul, medan Bowie sjølv kalla stilen på albumet «plastikk-soul». dei første innspelingane fann stad under den første delen av Diamond Dogs-turneen hans i august 1974 i Sigma Sound Studios i Philadelphia med produsenten Tony Visconti og ei rekkje musikarar, som gitaristen Carlos Alomar, som vart ein av dei faste samarbeidspartnarane til Bowie, og den då ukjende songaren Luther Vandross. Etter dei første innspelingane held turneen fram, men setlista og designet på scenen endra seg i takt med dei nyinnspelinge songane. Denne delen av turneen er blitt kalla «Soul-turneen».
Mot slutten av turneen fortsette innspelingane i Record Plant i New York City. Etter at han vart ven med John Lennon, samarbeidde dei to på ei innspeling i januar 1975 i Electric Lady Studios, med Harry Maslin som produsent. I lag med Alomar spelte dei inn ein versjon av Lennon sin Beatles-song «Across the Universe» og «Fame». Innspelinga var første gongen trommeslagaren Dennis Davis spelte på ei Bowie-plate. Gjennom innspelingane vart det spelt inn mange opptak og plata gjekk gjennom mange arbeidstitlar. Plateomslaget syner eit bilete av Bowie teken av Eric Stephen Jacobs.
Då albumet kom ut var det særs populært i USA og nådde topp 10 på Billboard 200, medan singelen «Fame» gjekk til topps på singellista, som var første gongen for Bowie. Albumet fekk derimot blanda kritikk hos kritikarane, noko det har halde fram med i tida etter. Bowie sjølv hadde blanda kjensler for albumet gjennom livet. Likevel reknar Bowie-biografane albumet som eit av dei mest innverknadstunge albuma hans, hovudsakleg fordi han var blant dei første kvite musikarane som spelte hovudsakleg svarte musikkstilar. Albumet har kome ut på ny mange gonger, og vart ommastra i 2016 som ein del av plateboksen Who Can I Be Now? (1974–1976).
Bakgrunn
Det åttande studioalbumet til David Bowie, Diamond Dogs (1974), var det siste albumet hans innan glamrocksjangeren. David Buckley skreiv: «I eit grep som kom til å definere karrieren hans, hoppa Bowie av glamrockskipet akkurat i tide, før det dreiv inn i ein blank parodi av seg sjølv». Trass i at det hovudsakleg er glamrock, inneheld albumet to songar, «Rock 'n' Roll with Me» og «1984», med element av funk og soul, noko Bowie omfamna for fullt på Young Americans. Diamond Dogs var òg ein milepåle i karrieren til Bowie fordi han byrja å samarbeide med Tony Visconti att, som laga strykearrangement og hjelpte til å mikse albumet i sitt eige studio i London. Visconti kom til å vere medprodusent på mange av innspelingane til Bowie resten av tiåret.
Mot slutten av den første delen av Diamond Dogs-turneen i juli 1974, spelte Bowie fleire konsertar i Tower Theater i Upper Darby i Pennsylvania, der han spelte inn konsertalbumet David Live. På denne tida vitja han Sigma Sound Studios i Philadelphia for å arbeide på innspelingar for den amerikanske musikaren Ava Cherry, som han visstnok hadde eit forhold til på den tida. Sigma var eigd av låtskrivaren/produsent-duoen Kenneth Gamble og Leon Huff, som hadde skipa Philadelphia International Records i lag, der mange kjende, afroamerikanske musikarar held til. Då den første delen av turneen var over, reiste Bowie attende til New York City for å mikse David Live, der han bad om ei liste svarte album som han kunne høyre på for å førebu seg før han drog attende til Sigma Sound.
Innspeling
For å akkompagnerte seg ønskte Bowie å hyre MFSB (eit forkorting for «Mother Father Sister Brother» ), ei rytmegruppe på over 30 studiomusikarar som heldt til i Sigma Sound. Med unntak av perkusjonisten Larry Washington, var alle medlemmane opptekne, så Bowie resite til New York City att for å finne andre musikarar. Han beheldt pianisten Mike Garson, saksofonisten David Sanborn og perkusjonisten Pablo Rosario frå Diamond Dogs-turneen, medan gitaristen Earl Slick vart erstatta av Alomar. Alomar føreslo at Bowie skulle hente inn den tidlegare trommeslagaren til Sly and the Family Stone, Andy Newmark og bassisten Willie Weeks frå The Isley Brothers for å erstatte høvesvis Tony Newman og Herbie Flowers. Då Bowie fortalte Visconti i London at han hadde fått tak i Weeks, reiste Visconti til New York med ein gong og forklarte: «Eg er bassist sjølv, og Weeks var idolet mitt». Kona til Alomar, Robin Clark, og den då ukjende Luther Vandross song korvokal på innspelingane.
Demoinnspelingane byrja i Sigma Sound den 8. august 1974, og offisielt fortsette innspelinga 11. august då Visconti kom. Innspelinga gjekk raskt framover og det tok berre to veker å fullføre. Dei vart tidleg samde om å spele så mykje av albumet som mogeleg live, der heile bandet spelte i lag samstundes, inkludert vokalen til Bowie. I følgje Visconti er albumet «kring 85 % 'live' David Bowie». På denne tida forverra kokainmisbruket til Bowie seg raskt, og han kunne halde seg vaken dag og natt medan bandet sov. I følgje Pegg fortalte ein anonym musikar at Bowie «venta i fleire timar på kokain frå New York, og han nekta å spele før det kom.» Kokainbruken hans påverka røysta hans og skapte det Bowie sjølv kalla «ei verkeleg hes røyst», som hindra han i å syngje dei høgaste tonane. Likevel meinte Bowie at albumet inneheld dei høgaste tonane han nokon gong song på ei plate.
Innspelingane på Sigma Sound var særs produktive og gav mange unytta songar, som «After Today», «Who Can I Be Now?», «It's Gonna Be Me», ei nyinnspeling av «John, I'm Only Dancing» (kalla «John, I'm Only Dancing (Again)»), «Lazer», «Shilling the Rubes», ei skrinlagd innspeling av «It's Hard to Be a Saint in the City» og «Too Fat Polka». Då Bowie kom attende til Philadelphia under den andre halvdelen av Diamond Dogs-turneen i november 1974, brukte han og Visconti høvet til å spele inn ekstra lydspor og byrje miksinga. Innspelinga tiltrekte seg merksemda til lokale fans, som byrja å vente utafor studioet i løpet av innspelingsperioden. Bowie hadde jamleg kontakt med desse tilhengjarane, som han kom til å kalle «Sigma Kids». Den siste innspelingsdagen vart Sigma Kids inviterte inn i studio for å lytte til uferdige versjonar av dei nye songane. Albumert vart spelt inn under ulike arbeidstitlar, som Dancin', Somebody Up There Likes Me, One Damned Song (eit sitat frå tittelsporet), The Gouster, Shilling the Rubes og Fascination. Ein tidleg acetat av The Gouster laga av Visconti synte «John, I'm Only Dancing (Again)», «Who Can I Be Now?» og «It's Gonna Be Me» som ein del av albumet.
Etter den andre delen av Diamond Dogs-turneen var over i desember (då kalla Soul-turneen), drog Bowie, Visconti og Alomar til Record Plant i New York City for å spele inn to nye songar, «Fascination» og «Win». På dette stadiet fortalte Bowie til Disc at tittelen kom til å bli Fascination (kalla opp etter den nye songen). «John, I'm Only Dancing (Again)» var framleis på albumet, men dei to nye songane erstatta «Who Can I Be Now?» og «Somebody Up There Likes Me». Visconti, som meinte albumet var heilt ferdig, drog attende til London for å mikse det, medan Bowie vart verande att i New York og arbeidde på ein separat miks i lag med lydteknikaren Harry Maslin. På denne tida var John Lennon i Record Plant der han spelte inn albumet sitt Rock 'n' Roll. Lennon, som var i sin kjende «Lost weekend»-periode, hadde tidlegare møtt Bowie i Los Angeles på ein fest hos Elizabeth Taylor i september 1974. Dei to fann tonen og valde å spele inn i lag. I lag med Alomar drog dei to til Electric Lady Studios i New York i januar 1975 og spelte inn «Fame» og ein versjon av Lennon sin Beatles-song «Across the Universe». Sidan Visconti var borte, vart innspelinga produsert av Maslin. I tillegg til Alomar, inviterte Bowie med seg gitaristen Earl Slick og trommeslagaren Dennis Davis, som spelte på eit studioalbum av Bowie for første gongen, i tillegg til bassisten Emir Ksasan frå Soul-turnebandet. Nykomarar var perkusjonisten Ralph MacDonald og korvokalistane Jean Fineberg og Jean Millington.
Bowie kontakta Visconti om samarbeidet to veker etter at Visconti var ferdig å mikse albumet. I følgje Pegg, skal Bowie ha vore unnskyldande og spurt om to songar kunne erstattast av «Across the Universe» og «Fame». Songane som vart erstatta var «Who Can I Be Now?» og «It's Gonna Be Me». Visconti sa: «Det var vakre songar og eg vart kvalm då han valde å ikkje bruke dei. Eg trur det var det personlege innhaldet i songane som gjorde han motvillig til å gje dei ut, sjølv om det var så skjult at eg trur ikkje ein gong eg visste kva han snakka om i dei!»
Musikk og tekst
Young Americans var ei ny musikalsk retning for Bowie. Sjølv om songar på Diamond Dogs, som «Rock 'n' Roll with Me» og «1984», peika fram mot funk- og soul-retninga Bowie kom til å tak, skreiv Stephen Thomas Erlewine på AllMusic at blue-eyed soul-stilen på albumet «kom som eit sjokk». I tillegg til blue-eyed soul, eller blåaugd soul, har musikken på Young Americans blitt skildra som R&B og Philadelphia soul. Bowie sjølv kalla stilen på albumet «plastikk-soul», og skildra det som «dei knuste restane av etnisk musikk slik han overlever i ei tid med muzak-rock, skriven og sungen av ein kvit limey». Ashley Naftule i Consequence of Sound skildra albumet som «eit blue-eyed soul-album som fungerer som Kirsten giftekniv mellom dei kunstnariske rocketendensane til Bowie og det varme alvoret i soul og R&B.» Biografen Christopher Sandford skreiv at albumet er «ei plate med lystige og livlege, kolliderande idear». Biografen Marc Spitz meinte at albumet ikkje synte «Bowie som gjer svart musikk», me heller «Bowie og svart musikk gjer kvarandre».
Plateomslag
Bowie ønskte i utgangspunktet eit måla plateomslag laga av Norman Rockwell, men trekte attende tilbodet då Rockwell trengde minst eit halvt år på jobben. I følgje Pegg var ein annan avvist idé eit portrett av Bowie i ein «flygedrakt» og kvitt skjerf, ståade føre det amerikanske flagget med eit heva glas. Det endelege plateomslaget, eit bakgrunnsbelyst og lakksprøyta foto av Bowie, vart teken i Los Angeles den 30. august 1974 av fotografen Eric Stephen Jacobs. Inspirasjonen til Bowie var visstnok eit eksemplar av magasinet After Dark med eit anna av fotografi av Jacobs av den dåverande koreografen til Bowie, Toni Basil. Sjølve omslaget vart designa i New York hos RCA av Craig DeCamps. Sandford kalla det eit av dei «klassiske» plateomslaga.
Utgjeving og marknadsføring
Etter å ha spelt inn det meste av albumet i august 1974, var Bowie ivrig etter å spele songane live. Han la ut på den andre halvdelen av Diamond Dogs-turneen, og varte frå 2. september til 1. desember 1974. Denne delen av turneen fekk kallenamnet Soul-turneen. på grunn av dei nye songane. På grunn av dette vart konsertane i stor grad endra, og det var ikkje lenger innfølte scenebakgrunnar, dels fordi Bowie var lei av designet og ønske om å utforske den nye stilen han skapte. Songane frå den første delen av turneen vart droppa, medan somme nye, inkludert somme frå det nye albumet, vart lagt til. På denne tida vart det filma ein dokumentar som syner Bowie på Diamond Dogs-turneen i Los Angeles, med ei blanding av scenar filma i limousinar, hotell og konsertklipp, det meste frå ein konsert i Universal Amphitheatre i Los Angeles den 2. september 1974. Filmen var regissert av Alan Yentob og sendt på BBC1 i Storbritannia 26. januar 1975. Filmen heitte Cracked Actor og er hovudkjelda til filmklipp frå Diamond Dogs-turneen og syner den mentale tilstanden til Bowie i forfall i ein periode då han vart stadig meir avhengig av kokain. Sjølv om Cracked Actor aldri er komen ut offisielt, kalla Pegg det «utan tvil den beste dokumentaren laga om David Bowie.» Etter å ha sett ei vising av filmen kontakta regissøren Nicolas Roeg kjapt Bowie for å diskutere ei rolle i The Man Who Fell to Earth.
29. oktober 1974 var Bowie på The Dick Cavett Show og framførte «1984», «Young Americans» og ein versjon av «Footstompin'». Under intervjuet hans var han synleg dopa, og kunne så vidt snakke og snuste med nasa heile tida. Tittelsporet vart seinare gjeven ut som den første singelen frå albumet av RCA Records den 21. februar 1975, med katalognummer 2523 og Ziggy Stardust-songen «Suffragette City» som B-side. I USA kom songen ut nedredigert, med ei lengd på 3:11, der to vers og eit refreng var teken bort. Songen nådde 18. plassen på UK Singles Chart, medan han nådde 28. plassen på Billboard Hot 100, den beste plasseringa hans i USA til då.
Young Americans kom ut 7. mars 1975 på RCA. Albumet nådde niandeplassen på den amerikanske Billboard 200 og låg inne på lista i 51 veker. Albumet gjekk til andreplassen på UK Albums Chart, men i følgje Buckley var det totale salstalet lågare enn for Diamond Dogs. Den andre singelen «Fame» kom ut 25. juli 1975 og albumsporet «Right» som B-side. Sjølv om han berre nådde 17. plassen i Storbritannia, gjekk «Fame» heilt til topps i USA. Suksessen kom overraskande på Bowie, som sa i 1990: «Sjølv om [Lennon] hadde medverka på songen og alt det, så hadde eg inga aning, det same med 'Let's Dance', at det vart ein kommersiell singel. Eg har ikkje peiling når det gjeld singlar. Eg veit ingenting om dei, eg forstår det ikkje, og 'Fame' var verkeleg langt til venstre for meg.» Han var på ABC TV-programmet Soul Train tidleg i november 1975, der han mima til «Fame» og den nyaste singelen hans, «Golden Years». Han song så «Fame» live på CBS-showet The Cher Show den 23. november.
Mottaking
Young Americans fekk generelt god kritikk, særskild i Amerika. Billboard skreiv at albumet «bør ikkje berre få fansen til å else bowie enno meir, men opne opp ein heilt ny allé av fans for han», og valde ut albumet «Top Album Picks» for veka 15. mars 1975. I Record World vart det skildra som hans «mest overtydande album til no», medan Cashbox kalla artisten «den lysaste stjerna på pop-stjernehimmelen med den siste RCA-utgjevinga si». I ei melding for The Village Voice, skildra Robert Christgau plata som «nesten fullstendig mislykka» og sa «sjølv om blandinga av rock og Philly soul er så tynn, er det interessant, det overveldar røysta til David, som er enno tynnare.» Han likte likevel at Bowie «tok sjansen på å mislukkast» etter Diamond Dogs og David Live, som Christgau syntes var skuffande. Rolling Stone-skribenten Jon Landau likte tittelsporet og meinte at «resten av albumet fungerer best når Bowie kombinerer den nye interessa for soul med kunnskapen sin om engelsk pop, i staden for å gå heilt for det eine eller det andre.» Phonograph Record-skribenten John Mendelsohn meinte at albumet generelt var svakt og meinte at melodiane «var så godt som ikkje-eksisterande», og kritiserte både tekstane og synginga til Bowie. I NME skreiv Ian MacDonald at plata var meir som ei overgangsplate, skapt av ein forvirra sinnstilstand av å ikkje vite kvar karrieren skulle gå vidare. Likevel likte han albumet trass i feila.
Seinare har Young Americans halde fram å få blanda kritikk av kritikarar og fansen. Stephen Thomas Erlewine i AllMusic meinte albumet var påverka av mangelen på sterke songar. Sjølv om han likte tittelsporet og «Fame», konkluderte han: «Young Americans er meir fornøyeleg som eit stilmessig eventyr enn eit solid album.» Douglas Wolk i Pitchfork rekna det som «eit overgangsalbum» og sa: «Det har ikkje det sprø teatralske omfanget til Diamond Dogs eller den formelle dristigheita på Station to Station. Stundom verkar det som ein artist som prøver særs hardt å demonstrere kor uføreseieleg han er.» Likevel likte Wolk at «sjølv om det alt hadde vore eit par disco-hittar på poplista, var det ingen andre etablerte rockemusikarar som hadde prøvd seg på noko liknande.» Jeff Giles i Ultimate Classic Rock gav albumet positiv kritikk og sa «det er framleis eit godt likt lyspunkt i ein diskografi med mange slike».
Ettemæle
Buckley reknar Young Americans som ei av dei mest innverknadstunge albuma til Bowie. Han skreiv at det førte fans frå både glamrock og soul saman i starten av discotida. Pegg skreiv at «Ved å hoppe på Stax/George McCrae-toget» med dette albumet «hadde Bowie teke det første viktigaste steget inn svart soul av ein populær kvit artist,» og bana veg for andre artistar som prøvde seg på liknande stilar. Sandford la til at sjølv om mange britiske rockeartistar hadde prøvd og mislykkast å eksperimentere med svarte musikkstilar, var Bowie den første som klarte det med suksess. I Storbritannia var artistar som følgde i fotspora Bowie Elton John (med singelen «Philadelphia Freedom»), Roxy Music (med singelen «Love Is the Drug») og Rod Stewart (med albumet Atlantic Crossing). Pegg skreiv at Bowie sin streiftog inn i soul og funk kom til å påverke band i dei neste åra, som Talking Heads, Spandau Ballet, Japan og ABC.
Young Americans var òg det første Bowie-albumet på tre år som ikkje inneheldt Ziggy Stardust, men Bowie sjølv. Utan Ziggy framstod Bowie som meir moden, som Sandford meiner var biletten hans inn i den amerikanske marknaden. Albumet vende Bowie frå «ein mildt sagt usmakeleg kultartist til ein prateshowvennleg showbiz-personlegdom» i USA. Biografen Paul Trynka skreiv at sjølv om albumet som heilskap er inkonsistent, gjenoppretta det likevel momentumet Bowie fekk etter David Live, og «dei impresjonistiske arbeidsmetodane» nytta i innspelinga kom til å «underbyggje karrieren til Bowie resten av tiåret».
Bowie sjølv har uttrykt blanda tankar om Young Americans. Seint i 1975 skildra han det som «den mest falske R&B eg nokon gong har høyrt. Om eg hadde fått tak i den plata då eg voks opp, hadde eg knekt ho over kneet mitt.» Seinare snakka han framleis negativt om plata og skildra det som «ein fase» i eit intervju i 1976 med Melody Maker. Bowie snudde seinare i 1990-åra, då han snakka til magasinet Q i 1990: «Eg burde ikkje ha vore så hard mot meg sjølv, for når eg ser attende på det no, så var det ganske bra kvit, blåaugd soul.»
I 2013 rangerte NME albumet på 175. plassen på lista si over dei 500 beste albuma gjennom tidene. Albumet er inkludert i boka 1001 Albums You Must Hear Before You Die.
Nyutgjevingar
Albumet kom først ut på CD på RCA i 1984, og så på Rykodisc/EMI i 1991 med tre bonusspor. Ei utgåve frå 1999 av EMI bestod av ein 24-bits digitalt ommastra lyd, men ingen bonusspor. Utgåva frå 2007, kalla «Special Edition», kom med ein DVD med ein 5.1 kringlydmiks av albumet og videoklipp frå TV-showet til Dick Cavett. I 2016 vart albumet ommastra for plateboksen Who Can I Be Now? (1974–1976). Denne samlinga inneheld òg eit tidlegare uferdig utgåve av albumet kalla The Gouster. Denne kom ut på CD, vinyl og digitalt format som ein del av denne samlinga og separat.
Utgåvene frå 1991 og 2007 kom med bonusspora «Who Can I Be Now?», «John, I'm Only Dancing (Again)» og «It's Gonna Be Me»; sistnemnde vart gjeven ut som ein alterantiv versjon med strykarar på 2007-utgåva.
1991-utgåva erstatta dei originale versjonane av «Win», «Fascination» og «Right» med alternative miksar, men seinare nyutgjeinvar har nytta dei originale miksane. Eit anna unytta spor, «After Today», kom ut i plateboksen Sound + Vision, og det same gjorde den alternative miksen av «Fascination».
Medverkande
Henta frå omslaget til Young Americans.
Andre medverkande
Young Americans
Tittelsporet på albumet vart gjeven ut som den første singelen frå albumet og var det første resultatet etter at Bowie vart fiksert på soul.
Win
«Win» er ein soulballade som skildrar besetting, makt, svik og kontroll i ein abstrakt disseksjon av eit forhold.
Songen har ein intrikat produksjon med mange motiv spelt på saksofon, strykarar og gitar. «Win» markerte eit steg bort frå dei lause, jam-baserte innspelingane i Sigma Sound til ein kaldare, meir utførleg stil. Songen vart spelt inn tidleg til midten av desember 1974 og indikerte ein slutt på det amerikanske soulprosjektet til Bowie. I 1993 sa Bowie: «Saker som 'Win' - akkordstrukturen er mykje meir europeisk enn amerikansk.». Versa på «Win» er hovudsakleg bygd kring sekst-akkordar - G6, F6 og A6.
Vokalen til Bowie er meir beherska og mindre soul-aktig enn på tidlegare Young Americans-spor. Der ein song som «Fascination» hadde mange korte, rytmiske fraseringar, har «Win» lange, bølgjande vokalmelodiar i verset og Bowie heldt seg stort sett til det låge registeret sitt.
Songen vart første gongen framført 1. desember 1974 i The Omni i Atlanta, på det som var den siste konserten på Soul-turneen hans. Det er dermed den einaste gongen songen er blitt framført på scenen av Bowie.
Fascination
«Fascination» er ein funky song opphavleg skriven av Luther Vandross som «Funky Music (Is a Part of Me)» med ny tekst av Bowie.
Right
«Right» er ein funky song med kompleks korsong.
Somebody Up There Likes Me
«Somebody Up There Likes Me» tok utgangspunkt i ein tidlegare song av Bowie kalla «I Am Divine», som var ein av songane han skreiv for Astronettes. «I Am Divine» handlar om ein sjølvsikker kar som forfører ei jente med å fortelje om kor flott han sjølv er. Perspektivet i «Somebody Up There» er tredjeperson og omhandlar om ein slags politisk Messias. Songen verkar å vere Bowie som tar biletet av ein framtidig supermann (eit tema som gjekk att på Diamond Dogs) og reinkarnerte det som ein mediaperson, ein «TV-personlegdom», ein kjekk politikar som kyssar babyar og kvinner og som eksisterer berre som eit image, men som fangar hjarta til millionar. Herskaren lover mykje og det kulminerer i tittellinja, «nokon der oppe likar meg».
Bowie har arrangert songen på ein måte der han fleire gonger held attende. Stemma hans kan høyrast mot slutten av ein åtte taktar lang intro, men i staden for at første verset startar, held saksofonen fram å spele. Bowie syng berre den fulle tittelen på songen to gonger i løpet av dei seks minutta songen varerer, medan korsongarane ofte byrjar linja, men avsluttar ho aldri.
Songen vart spelt inn i Philadelphia kring 11-18. august 1974, og var B-sida til singelen «Young Americans». Han vart framført på konsert for første gongen tidleg i oktober 1974, og var ein del av setlista til Bowie i kring ein månad.
Across the Universe
Ein Beatles-song skriven av John Lennon. Bowie spelte inn denne i New York City i lag med John Lennon på rytmegitar. Songen vert ofte rekna som eit lågpunkt på albumet og ein av dei svakare songane til Bowie på heile 1970-talet.
Can You Hear Me?
«Can You Hear Me?» er ein soulballade som Bowie kalla ein «sann kjærleikssong».
Fame
«Fame» var den andre singelen frå albumet og den første Bowie-songen som gjekk til topps på den amerikanske singellista.
Knock on Wood
Då Bowie kom med Diamond Dogs-turneen sin til Philadelphia i midten av juli 1974 hadde han med seg «Knock on Wood» på setlista. Songen er ein lystig soulsong og vart framført etter den mørke og tunge «Sweet Thing», ofte etterfølgd av rockesongen «Watch That Man». Songen var skriven av Eddie Floyd og Steve Cropper.
Versjonen til Bowie, slik han er spelt inn for David Live, er forankra av den nye gitaristen hans, Earl Slick, som erstatta blåsarane i originalsongen, i lag med rytmeseksjonen som bestod av Herbie Flowers på bass og Tony Newman på trommer. Songen vart spelt inn 8. til 12. juli 1974 i The Tower Theatre i Philadelphia. I tillegg til utgjevinga på David Live vart songen gjeven ut på singel i september 1974.