cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Regjeringa Bondevik I
Sentrumsregjeringa kom til makta etter Stortingsvalet 1997. Dei tre sentrumspartia gjekk til val på å skipa regjering saman etter valet. Eit samarbeid med Høgre, som desse partia hadde vore i regjering med før, vart gjort vanskeleg av politisk usemje om saker som EU og miljøvern. Statsminister Thorbjørn Jagland sa før valet at han ville gå av dersom oppslutninga om Arbeidarpartiet vart mindre enn ved Stortingsvalet 1993. Då dette skjedde, og Jagland gjekk av, fekk Kjell Magne Bondevik i oppdrag å skipa regjering basert på sentrumssamarbeidet.
Regjeringa var den fyrste i norsk historie som gjekk av etter at den hadde møtt sterk motstand i Stortinget på ei miljøsak; gasskraftsaka. Statens Forurensingstilsyn (SFT) hadde stilt strenge utsleppskrav til planlagde nye gasskraftverk. Opposisjonspartia, Arbeidarpartiet og Høgre kravde at regjeringa skulle lempa på desse utsleppskrava. Bondevik stilte kabinettspørsmål og vart nedstemt i Stortinget.
Desse sat i den første Bondevik-regjeringa:
Statsrådar i:
Utanriksdepartementet
Finansdepartementet
Justisdepartementet
Samferdselsdepartementet
Forsvarsdepartementet
Arbeids- og administrasjonsdepartementet
Fiskeridepartementet
Planleggings- og samordningsdepartementet
Kommunal- og arbeidsdepartementet
Kommunal- og regionaldepartementet
Nærings- og handelsdepartementet
Kulturdepartementet
Olje- og energidepartementet
Barne- og familiedepartementet
Miljøverndepartementet
Preparering
Preparering vil seia å utføra arbeid for å klargjera ein ting for noko, til dømes ei handling eller langvarig lagring.
Omgrepet blir brukt innan ulike område:
I Saw Her Standing There
«I Saw Her Standing There» er ein song skrive av John Lennon og Paul McCartney og er opningssporet på debutalbumet til The Beatles, Please Please Me, som kom ut 22. mars 1963.
Hoogeveen
Hoogeveen er ein kommune og by i Nederland i provinsen Drenthe med om lag 55 000 innbyggjarar.
I Saw Her Standing There
I desember 1963 gav Capitol Records ut songen i USA som B-side til den første singelen på selskapet med The Beatles, «I Want to Hold Your Hand». Singelen gjekk til topps på den amerikanske lista den 18. januar 1964 og låg der i sju veker. I 2004 vart songen rangert på 139. plass av Rolling Stone på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene.
Hoogeveen
På andre halvdel av 1960-åra var Hoogeven den raskast veksande byen i Nederland. Dette førte til at byrådet valde å fylle att kanalen som vart grave ut under tid då torvinnhausting var den viktigaste næringa her.
I Saw Her Standing There
Songen var eit samarbeid mellom Lennon og McCartney, basert på ein ide av McCartney. Opphavleg vart songen kalla «Seventeen». McCartney innrømte at han tok basslinja direkte frå ein Chuck Berry-song kalla «I'm Talking About You».
Hoogeveen
Den eldste dokumenterte personen i verda, Hendrikje van Andel, budde i Hoogeveen fram til ho døydde i august 2005.
I Saw Her Standing There
Songen vart spelt inn i Abbey Road Studios den 11. februar 1963, som ein del av ein maraton der 10 av 14 songar på Please Please Me vart spelt inn. The Beatles var ikkje til stades då songen vart miksa 25. februar 1963,, som ikkje var uvanleg på denne tida.
På albumet startar songen med oppmuntrande «one-two-three-FAH!» av McCartney. Slike nedteljingar vart vanlegvis fjerna frå den endelege miksen, men produsent George Martin ønskte å ha han der for å skape den rette stemninga.
Carr og Tyler, i The Beatles: An Illustrated Record, hevda at songen var den tredje britiske rockesongen nokon gong etter Cliff Richard sin «Move It» og Johnny Kidd sin «Shakin' All Over».
Arbeidets Rett
Arbeidets Rett er ei avis som vert utgjeven i Røros i Sør-Trøndelag fylke. Arbeidets Rett er lokalavis for Røros kommune, Holtålen kommune, Os, Tynset kommune, Folldal kommune Alvdal kommune og Tolga kommune. Avisa kom ut første gong i 1907 under namnet Mauren.
Ansvarleg redaktør er Nils Kåre Nesvold.
Slaget ved Quiberonbukta
Slaget ved Quiberonbukta (Bataille des Cardinaux) var eit sjøslag som fann stad 20. november 1759 under sjuårskrigen i Quiberonbukta, utanfor kysten av Frankrike nær St. Nazaire. Den britiske admiralen Sir Edward Hawke med 23 linjeskip tok igjen ein fransk flåte med 21 linjeskip under Marshal de Conflans og etter harde kampar, sokk, kapra eller grunnstøtte britane dei fleste av dei, og gav Royal Navy ein av dei største sigrane sine.
Bakgrunn
I løpet av 1759 hadde franskmennene planar om å invadere England og Skottland og hadde samla transportskip og soldatar rundt munningen av elva Loire. Nederlaget til middelhavsflåten i slaget ved Lagos i august gjorde at invasjonsplanane ikkje kunne gjennomførast, men Choiseul hadde framleis planar om å ta Skottland, så flåten fekk ordre om å kome seg unna den britiske blokaden utanfor Brest og samle transportskipa i Morbihanbukta. Den første veka i november slo ein vestleg sterk kuling inn og etter tre dagar, måtte skipa til Hawke vende attende mot Torbay på sørkysten av England. Robert Duff vart att i Quiberonbukta med ein skvadron på 5 'fifties' og 9 fregattar for å halde eit auge med transportskipa. I mellomtida kom ein liten skvadron frå Vestindia til Conflans i Brest og då austavinden kom den 14. november, kom Conflans seg ut. Han vart oppdaga av HMS «Actaeon», som hadde vore att ved Brest, trass den kraftige vinden, men hadde ikkje klart å nå Hawke med HMS «Juno» og HMS «Swallow». Desse skipa hadde prøvd å åtvare Duff, men vart tilsynelatande jaga bort av franskmennene. Duff fekk melding dagen etter og sette segl mot Quiberon inn i ein kraftig søraustleg vind. Samstundes ahdde HMS «Vengeance» nådd Quiberonbukta kvelden før for å åtvare Duff og han sende skvadronen sin til havs i den kraftige vinden.
Etterverknad
Den franske flåten var kraftig svekka og kom seg ikkje på fote att før krigen var over. Som Alfred Thayer Mahan sa, «Slaget den 20. november 1759 var denne krigen sitt Trafalgar [...] den engelske flåten var no fri til å handle mot dei franske koloniane og seinare dei spanske, på ein langt større skala enn tidlegare.» Til dømes klarte ikkje franskmennene å følgje opp sigeren deira i slaget ved Sainte-Foy i 1760 fordi dei ikkje fekk ettersendt forsyningar frå Frankrike, så hendinga i Quiberonbukta kan ha vore avgjerande for lagnaden Ny-Frankrike og dermed Canada. Frankrike opplevde ei kredittinnstramming, sidan finansmennene innsåg at britane no kunne angripe når dei måtte ønske mot fransk handel.
Voss kyrkje
Voss kyrkje, ofte kalla Vangskyrkja, er ei steinkyrkje som ligg på Vossavangen i Voss herad. Vangskyrkja vart truleg bygd i 1270-åra. Kyrkja har truleg vore hovudkyrkje i Hordafylket og soknekyrkje for eit stort område. Utvendig er kyrkja dominert av det store og høge myrke tretårnet, som er bygd på 1600-talet, og dei åtte massive støttepilarane ved veggjene.
Norddalsvatnet i Gaularvassdraget
Norddalsvatnet er ein innsjø i kommunane Sunnfjord og Sogndal i Vestland. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, og er eit av dei høgastliggande vatna i vassdraget. Vatnet ligg nær Jostefonni som er ein del av Jostedalsbreen nasjonalpark. Det har utløp mot Gaularfjellet og vidare mot Eldalsdalen.
Rio Nalón
Nalón er ei den lengste elva i den autonome regionen Asturias i Spania med ei lengd på 153 km. Elva spring ut i León og munnar ut i Biscayabukta i Atlanterhavet ved San Esteban de Pravia. Av sideelvar finn ein Narcea.
Noisy-le-Grand
Noisy-le-Grand er ein kommune i dei austlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 15,2 km frå Paris sentrum, men har eigen bystatus og like over 60 000 innbyggjarar.
Kommunen Noisy-le-Grand er ein del av sektoren Porte de Paris, ein av fire sektorar som utgjer den «nye byen» Marne-la-Vallée.
Namn
Namnet Noisy kjem frå det mellomalderlatinske ordet nucetum, som tyder «valnøttlund», etter valnøttrea som voks i området i antikken (valnøtt på fransk er noyers).
Tilnamnet «le-Grand» (mellomalderlatinsk: Magnum), som tyder «den store» vart lagt til i mellomalderen, sannsynlegvis for å skilje byen frå den mindre busetnaden Noisy-le-Sec, som stundom vart kalla Nucenum Minus («Noisy den litle»).
Imshaug stavkyrkje
Ved garden Imshaug i Sørum, ikkje langt frå Blakersund, har det tidlegare stått ei kyrkje. Ho vart vigsla til Jomfru Maria morgonen etter Blasi dag, altså 4. februar. Kyrkja er omtala som Imishaughs kirkia i jordeboka til biskop Eystein (ca. 1400). Ein trur at kyrkja var lagt ned før eller omkring reformasjonen, for biskop Jens Nilssøn omtalar i si visitasskildring Imisshoug capel som «aldeles øde».
Kvinesdal kommune
Kvinesdal er ein kommune i Agder fylke. 46 % av innbyggjarane bur i tettbygde strok. Kommunen sitt administrasjonssenter heiter Liknes. Her møtest dei to elvene Kvina og Litleåna som renn ut i Fedafjorden. Namnet til kommunen kjem av dalføret Kvinesdal der elva Kvina renn.
Kvinesdal har kontakt til kysten via Fedafjorden og grensar til Bygland i Aust-Agder fylke i nord. I vest grensar kommunen til Flekkefjord og Sirdal, i aust til Åseral og Hægebostad, i sør til Lyngdal og Farsund.
Historia til kommunen
Frå 1837 til 1840 utgjorde områda Liknes og Feda Kvinesdal formannskapsdistrikt. I 1841 vart òg Fjotland ein del av dette. I 1858 vart Fjotland igjen eigen kommune, og var det heilt fram til 1963.
Frå 1858 til 1899 utgjorde Liknes og Feda Kvinesdal kommune. Frå 1900 skilde de to kommunane lag. Frå 1900 til 1916 var namnet Liknes i bruk, men i 1917 skifta Liknes kommune namn til Kvinesdal.
Frå 1963 vart dei tre kommunane igjen slegne saman til Kvinesdal kommune.
Nigardsbrevatnet
Nigardsbrevatnet er eit vatn som ligg i Luster kommune i Vestland. Vatnet er farga av det tilførte smeltevatnet frå Nigardsbreen. Tilførsla av brevatn gjer at vatnet er særs kaldt heile året.
Kvinesdal kommune
Gruvesamfunnet Knaben
Nord i Kvinesdal ligg det nedlagde gruvesamfunnet Knaben. Molybdengruvene var i drift frå 1885 til 1973. Molybden vert mellom anna nytta i stållegeringer til våpenproduksjon. Under den andre verdskrigen vart difor 1 000 tyske soldatar sett til å vakta anlegget. Dei allierte gjennomførte bombetokt mot Knaben, men lukkast ikkje i sine forsøk på å stoppa gruvedrifta.
Sarons Dal
Sarons Dal ved Litlåna i Kvinesdal er hovudsenteret for stiftinga Troens Bevis Verdens Evangelisering (TBVE), som er ein misjonsorganisasjon bygd opp av evangelisten Aril Edvardsen. I Sarons Dal er det bibelskule, badeland, campinghytter og ein møtehall med plass til over 4 000 menneske. Frå senteret vert kring 1 000 misjonærar i mange land styrt. 12 timar i døgnet vert kristne program send ut til sjåarar over heile verda.
Lån
Eit lån er ein avtale mellom to partar der den eine parten, långjevar eller kreditor, låner ut noko, til dømes ein sum pengar, og den andre parten, låntakar eller debitor (også kalla skyldnaren), tar på seg ei forplikting til å levere eller betale det innlånte tilbake etter ei nærare avtale. Pengelån medfører som oftast eit ytterlegare vederlag, typisk i form av rente.
Russin
Russin er ein kommune i kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 410 meter over havet.
Kommunen ligg på høgresida av Rhône. Han består av landsbyen Russin og grendene Verbois, La Chaumaz og Les Baillets.
Lån
Långjevar har ei fordring på låntakar.
Birkebeinerrennet
Birkebeinerrennet er eit skiløp som går frå Rena til Lillehammer, og er 54 kilometer langt. Løpet er ein tradisjon i Noreg som blei starta i 1932, til minne om turen som birkebeinane Torstein Skevla og Skjervald Skrukka hadde med Håkon Håkonsson i 1206.
Lån
Karakterisering av pengelån
Ei pengefordring, t.d. ein obligasjon, er typisk gitt ved
Birkebeinerrennet
Fram til 1991 var start og mål annankvart år på Lillehammer og Rena. Etter dette har Birkebeinerrennet hatt fast start på Rena og innkomst på Lillehammer. Rennet går i klassisk stil. Alle deltakane må bera ein sekk som veg minst 3,5 kg frå start til mål.
Kvinesdal kommune
Amerika-kontakt
Mange i Kvinesdal har tydeleg preg av nær kontakt med USA. Ein ser det på byggeskikk, på juledekorasjonar i hagar, på bilparken og høyrer det på språklege detaljar. Bagasjerommet på bilen kallar nokre for «trunk». Gutenamn som Andy, Stanley og Steven og jentenamn som Alice, Gladys og Sherry er nok meir utbreidd her enn gjennomsnittleg for Noreg. 10 % av alle busett i Kvinesdal er amerikanske statsborgarar, og kvart år vert det skipa til ein utvandrarfestival.
Lån
Avdragsprofilar
Eit lån som har det same avdraget kvar termin, vert kalla eit serielån. Innbetalingene vil her normalt stadig bli mindre i og med at gjelda ein betaler rente på, minkar, og dermed minkar også rentedelen.
Eit lån som har dei same innbetalingane kvar termin, vert kalla eit annuitetslån. Her vil avdraga auke og rentedelen normalt minke når ein nærmar seg utløpstidspunktet.
Renteberekning
Rentebetalinga på eit termintidspunkt vert typisk rekna ut i frå ein tidlegare sett rentesats, delt på talet terminar per år og ganga med restgjelda før avdraget på same termin. Dersom rentesatsen er konstant i ei avtala periode, har lånet ei fast rente. Dersom renta følgjer marknadsrenta har lånet ei flytande rente.
Et lån utan utløpstidspunkt, og låntakar derfor berre betalar rente, vert kalla eit uamortisabelt lån eller ein perpetuitet. Slike lån vert ofte marknadsført mom Flexilån.
Effektiv rente på lån består av fleire delar, inkludert nominell rente, etableringsgebyr og termingebyr. Nominell rente er derfor ikkje representativt for lånets verkelege kostnad.
Sikkerheit
Det er ofte eit vilkår for pengelån at låntakar stiller sikkerheit for lånet. Dersom lånet vert rekna som tapt vil långjevar normal forsøke å realisere trygginga for å dekke det uteståande. Ei slik sikkerheit kan vere:
Kredittrisiko
Eit lån der avtalt betaling ikkje har funne stad, er mislegheldt, og låntakar er i restanse.
Dersom restansen har vara lengre enn ei gjeven periode, kan långjevar seie opp et lån og krevje umiddelbar innfriing. Når det er stilt sikkerheit for lånet, vil kreditor kunne forsøke å realisere denne. Samtidig vil låntakar typisk måtte betale ei høgare rente, kalla morarente, og eit gebyr.
Risikoen for misleghald og med den følgje at det oppstår tap for långjevar vert kalla kredittrisiko. I Noreg er det vanleg at kredittrisiko vert estimert før långjevar aksepterer eit utlån. I dette inngår ofte ei kredittvurdering av eit ratingbyrå.
Lover og regler
I Noreg vert utlånsverksemd regulert av ei rekke lover, mellom anna Finansavtalelova.
Antony
Antony er ein kommune i dei sørlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 11,3 km frå Paris sentrum, men har eigen bystatus. Antony er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Hauts-de-Seine og sete i Arrondissementet Antony.
Namn
Namnet Antony vart nedteikna første gong i eit kongeleg dokument frå 829 som Antoniacum, som tyder «eigedomen til Antonius», ein gallo-romersk landeigar.
Historie
Mot slutten av Hundreårskrigen hadde Antony om lag hundre innbyggjarar.
Mannsbergvatnet
Mannsbergvatnet er eit vatn som ligg i Årdal kommune i Vestland.
Colville Channel
Colville Channel er eit av tre sund som bind saman Haurakigolfen med Stillehavet nordaust for Auckland på New Zealand. Det er det austlegaste sundet, og ligg mellom sørenden til øya Great Barrier Island og Cape Colville på nordspissen til halvøya Coromandel Peninsula. Den vesle øya Channel Island ligg midt i sundet.
Oosterhout
Oosterhout er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Brabant med om lag 55 000 innbyggjarar.
Byen fekk byrettar i 1809 av Louis Bonaparte.
Somalia
Somalia er eit land på Afrikas horn som grensar til Djibouti, Etiopia og Kenya i vest, har ei kystline mot Adenbukta i nord og ei mot Indiahavet i søraust.
Somalia har lenge vore prega av borgarkrig og staten er i realiteten gått i oppløysing. Det finst inga samla regjering eller andre fungerande statsorgan. Den 10. oktober 2004 valde eit parlament beståande av ulike klanfolk, militsleiarar og forretningsfolk Abdullahi Yusuf, president for Puntland-regionen, til president for heile Somalia. Av tryggingsgrunnar fann møtet stad i Kenya sin hovudstad Nairobi.
Geografi
Somalia ligg på ei halvøy på Afrika sin austkyst med Adengolfen mot nord og Indiahavet mot aust. Saman med Etiopia og Djibouti vert området kalla Afrikahornet. Kystlina er 2.720 km lang.
Det høgaste punktet i Somalia er Shimbiris (2 416 meter over havet).
Av naturressursar har landet uran og store, urørte reservar av jernmalm, tinn, bauxitt, kopar og naturgass. Sannsynlegvis finst det òg olje.
Klima
For eit land som ligg så nær ekvator er klimaet overraskande tørt. Mykje av landet er ørken, og nesten ingen stadar har ein årleg nedbørsnormal over 625 mm, og dei fleste har mindre enn 250 mm. I nord har ein litt regn i årstida når sola står lågt på himmelen og temperaturane er litt lågare, men dette området er svært tørt resten av året. Elles er regntida perioden då sola står høgt på himmelen, frå april til september. Regnmengdene varierer derimot frå år til år, og tørke er eit tilbakevendande problem.
Temperaturane langs austkysten frå Kapp Guardafui og sørover er forholdsvis låge på grunn av ein kald havstraum like utanfor, som gjev overraskande låg havoverflatetemperatur til å vere tropisk farvatn. Det kalde vatnet kan vere ein medverkande årsak til dei låge regnmengdene i store delar av landet. Temperaturen varierer lite frå månad til månad, og den relative fukta held seg høg.
Langs den nordlege kysten er derimot havtemperaturen svært varm, og kystområda har svært høge temperaturar mellom april og september. Den høge fukta gjer at denne delen av Somalia har det mest ubehagelege klimaet. I dei indre områda er det enno varmare, men fukta er mindre. Enkelte stader her har dei høgaste årlege middeltemperaturane i verda.
Historie
Somalia var europeisk koloni frå om lag 1875 og fram til slutten av 1950-talet. Den nordlege delen var britisk mens sør-Somalia var italiensk koloni i mesteparten av denne perioden. Diskusjonar om sjølvstende byrja etter 2. verdskrig og landet vart sjølvstendig i 1960. Interne spenningar bygde seg raskt opp og landet har med ulike avbrot vore i borgarkrig sidan 1977. Det nordvestlege området Somaliland har i praksis fungert som ein sjølvstendig og forholdsvis stabil stat sidan 1991, sjølv om det ikkje er internasjonalt anerkjent.
I 1993 vart det sendt ein 28 000 mann stor FN-styrke under leiing av USA til Somalia for å sikre leveransane av matvarehjelp samt avvæpne dei stridande hærane. Dette var fyrste gong FN greip militært inn i eit medlemsland utan lokal aksept. Aksjonen vart mislukka, FN-styrkane lidde eit audmjukande nederlag i Mogadishu, og styrken vart trekt ut i 1995.
Den nordvestlege delen av Somalia, Somaliland, erklærte seg sjølvstendig i 1993, og den nordaustlege regionen Puntland i 1998, men ingen av dei er internasjonalt anerkjent. Dei to regionane, som saman utgjer den nordlege halvparten av Somalia, er eit roleg område utan krig, i motsetnad til den kaotiske sørlege delen. Både i Somaliland og Puntland har det på fredeleg vis vorte gjennomført demokratiske val.
I byrjinga av juni 2006 erobra islamistiske styrkar kalla Samveldet for islamsk lov Mogadishu etter dei hardaste kampane i hovudstaden på mange år, og sende koalisjonen av verdslege krigsherrar på flukt nordover. Med det vart heile byen for fyrste gong kontrollert av éi makt sidan Muhammed Siad Barre vart styrta i 1991. I 2006 sende Etiopia styrkar inn i landet, i 2007 grunnla Den afrikanske unionen styrken AMISOM her og i 2011 gjekk styrkar frå Kenya inn i Somalia. Saman med ei somalisk overgangsregjering dreiv desse islamistiske grupper der al-Shabaab var blitt den viktigaste, ut frå viktige byar som Mogadishu og Kisimayo.
Økonomi
Trass i alle problema i Somalia held det økonomiske livet fram, delvis fordi mykje av aktiviteten på det økonomiske området er lokal. Jordbruket er den viktigaste næringsgreina og kvegdrift står for om lag 40 % av BNP og 65 % av eksporten. På grunn av sjukdomen Rift Valley-feber har Saudi-Arabia forbode import av somalisk krøter, noko som er til skade for jordbrukssektoren. Tidlegare var det litt industri i Somalia, men denne har stort sett forsvunne.
Somalia sin servicesektor har lukkast i å vekse. Telekommunikasjonsselskap har bygd opp trådlause nett i dei fleste større byane og tilbyr Afrika sine lågaste prisar på internasjonal telefoni. I mangel av formelle bankar blomar valutavekslingsmarknaden. Hotellbransjen fungerer, og tryggleiken på hotella vert ivareteken av militsar. Noka større økonomisk utvikling er ikkje venta så lenge strida i landet held fram. Inflasjonen er på over 100%, mykje av dette kjem av omfattande falskmynteri.
VM i skiskyting 2007
Verdsmeisterskapen i skiskyting 2007, den 41. i rekka, vart avvikla i Antholz i Italia i tida 2. – 12. februar 2007. Det var femte gongen verdsmeisterskapen vart arrangert i den sørtirolske kommunen.
For fyrste gong bestod meisterskapen av 11 tevlingar. Omframt fem renn for menn og like mange for kvinner, kom for fyrste gong ein mixstafett med to kvinner og to menn på kvart lag på programmet.
Sprint 10 km
Dato: 3. februar 2007 <br style="clear:both;" />
12,5 km jaktstart
Dato: 4. februar 2007 <br style="clear:both;" />
15 km fellesstart
Dato: 11. februar 2007 <br style="clear:both;" />
Sprint 7,5 km
Dato: 3. februar 2007 <br style="clear:both;" />
10 km jaktstart
Dato: 4. februar 2007 <br style="clear:both;" />
15 km
Dato: 7. februar 2007 <br style="clear:both;" />
12,5 km fellesstart
Dato: 10. februar 2007 <br style="clear:both;" />
4 x 6 km stafett
Dato: 11. februar 2007 <br style="clear:both;" />
2 x 6 km + 2 x 7,5 km
Dato: 8. februar 2007 <br style="clear:both;" />
November 17
November 17 (Revolusjonær organisasjon 17. november) var ein gresk marxistisk geriljaorganisasjon som vart oppretta i 1973 og lagt ned i 2002. Han var stempla som terrororganisasjon av Hellas og USA. Ingen av medlemmane vart identifiserte før i 2002.
Gruppa tok namn etter datoen 17. november 1973, då den greske militærjuntaen slo brutalt ned på eit studentopprør som resulterte i at minst 20 studentar vart drepne.
Det greske militærdiktaturet fekk støtte frå USA som såg på regimet som ein alliert i kampen mot kommunismen, gjennom Truman-doktrinen. Som følgje av dei tette banda til USA vart amerikanske embetsmenn raskt mål for gruppa. CIA-sjef i Athen Richart Welch var første offer for gruppa og vart skoten og drepen utanfor heimen sin i 1975.
I desember 2003 fekk seks av leiarane i gruppa livstidsdommar, medan ni andre fekk lågare dommar for deltaking. Rettsprosessen har fått kritikk frå forsvarsadvokatar og menneskerettsorganisasjonar, mellom anna fordi rettssaka var lukka for offentlegheita.
I 2003 vart gruppa Revolusjonær kamp oppretta. Denne vert rekna som ei slags vidareføring av November 17.
Navpaktía
Navpaktía (gresk Ναυπακτία) er ein kommune i periferieininga Etoloakarnanía i periferien Vest-Hellas i Hellas. Navpaktía ligg søraust for Agrínio og sør for Mesolóngi, og grensar i nord og aust mot periferieiningane Evrytanía, Fthiótida og Fokída i Sentral-Hellas.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei seks tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Narcea
Elva spring ut i nasjonalparken Parque Natural de las Fuentes del Narcea y de Ibias nær Ibias.
Flokkdyr
Flokkdyr er dyr som har som naturleg levevis å leva saman i større grupper. Flokkdanninga er ein overlevingsstrategi som blir nytta både av rov- og byttedyr, og det finst mange døme blant fuglar, fiskar og pattedyr. Grupper av dyr kan omtalast med ulike namn, avhengig av dyretype, som flokk, bøling, hop, klynge, rei, skare, stim eller sverm.
Å leva i flokk kan gje fordelar, som til dømes at mange individ er på vakt mot farer, at ein samla kan verna seg mot andre dyr, eller at ein kan samarbeida innan flokken, slik flokkar av rovdyr som til dømes ulv og løver gjer i jakt på bytte. Flokkdyr har gjerne mange ulike måtar å kommunisera på, og ordnar seg ofte i hierarki.
Svært mange husdyr, som til dømes hest, hund, kyr, geit, sau, høns, er flokkdyr. Flokkinstinktet gjorde at dei kunne temjast i si tid, og gjer dei lette å gjeta.
Døme på flokkdyr
Blant pattedyr:
Blant fiskar (stimfisk):
Blant fuglar:
Neuilly-sur-Seine
Neuilly-sur-Seine er ein kommune i dei vestlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 6,8 km frå Paris sentrum, men har eigen bystatus, og med eit folketal på rundt 60 000 innbyggjarar fordelt på berre 3,7 km² er han ein av byane i Europa med høgast folketettleik.
Neuilly er ein rik forstad til Paris, og ligg tett opp til sjølve Paris.
Graz
Graz (slovensk Gradec) er den nest største byen i Austerrike og hovudstad i delstaten Steiermark. Han har om lag 250 099 innbyggjarar (2006). Det gamle bysenteret er sett opp å UNESCO-lista over verdsarv.
Graz har ei lang historie som universitetsby og har i dag heile seks universitet med til saman 40 000 studentar. Nikola Tesla er mellom dei som har studert i byen.
Det gamle bysenteret i Graz er eitt av dei best bevarte i Europa, og er derfor teke med på UNESCO-lista over verdas kulturarv. Graz var europeisk kulturby i 2003.
Namnet Graz kjem frå det slovenske ordet for borg, grad — Gradec tyder 'lita borg'.
Here, There and Everywhere
«Here, There og Everywhere» er ein song av The Beatles på albumet «Revolver» frå 1966. Han er hovudsakleg skriven av Paul McCartney, men tilskriven Lennon/McCartney. I sin sjølvbiografi har McCartney omtalt songen som ein av sine personlege favorittar, medan produsent George Martin har kalla han ein av sine favorittsongar av Paul McCartney.
Songen har ein bittersøt melodi med harmoniar og lett arrangement. Den lystige melodien står i kontrast til den meir mollstemte brua.
Andre versjonar
Mange artistar har spelt sine eigne utgåver av songen. Av desse finn ein Bobbie Gentry, Emmylou Harris, Jose Feliciano (instrumental), Celine Dion, George Benson, Perry Como og Sissel Kyrkjebø. Øystein Sunde spelte inn ei utgåve med tekst omsett til norsk kalla «Her, der og stikkelsbær» frå 1001 Fnatt i 1970.
Lykkjebøvatnet
Lykkjebøvatnet er eit vatn som ligg i Kinn kommune i Vestland.
Satigny
Han består av landsbyane Satigny, Bourdigny, Choully, Peissy, Peney, Château des Bois og Moulin-Fabry.
William Nygaard
William Martin Nygaard var ein norsk forleggjar og politikar. Nygaard var fødd i Kristiansand som bror til Kristen Brunfeldt Nygaard og Finn Nygaard, gift med Constance Wiel, far til sju born, mellom andre Mads Wiel Nygaard og Andreas Melchior Wiel Nygaard, farfar til William Nygaard d.y.. I 1894 kjøpte han Drammensveien 99 og flytta inn med familien sin. Det er i hagen utanfor Drammensveien 99 dei velkjende hagefestane til Aschehoug no finn stad kvar seinsommar.
Forleggjaren
Han vart tilsett i H. Aschehoug & Co.s bokhandel i Kristiania i 1887. I lag med Thorstein Lambrechts kjøpte han i 1888 både bokhandelen og forlaget, og i 1900 vart han eineeigar av forlaget og det skifta namn til H. Aschehoug & co (W.Nygaard). Han var direktør for forlaget til 1940 då sonen Mads Wiel Nygaard tok over og han sjølv fortsette som formann i styret for forlaget.
I 1895 tok William Nygaard initiativet til skipinga av Den norske Forleggerforening der han også vart formann.
Politikaren
William Nygaard var medlem i Oslo bystyre frå 1908–1919 og i 1910 var han med og skipa partiet Frisinnede Venstre. Han var stortingsrepresentant for Frisinnede Venstre frå 1922–1924.
Barneveld
Barneveld er ein kommune og by i Nederland i provinsen Gelderland med om lag 50 000 innbyggjarar.
Ei hending knytt til Barneveld er soga om Jan van Schaffelaar, kommandør i eit kavaleri under krok- og torskekrigen, som hoppa ut frå toppen av kyrkjetårnet i 1482 for å redde livet til mennene sine.
Området er også opphavet til hønserasen barnevelder.
Rio Sella
Sella er ei elv nordvest i Spania. Ho renn gjennom regionen Asturias frå Picos de Europa til Atlanterhavet i Ribadesella. Årleg den første lørdagen i august vert det halde ein kanokonkurranse i elva.
Elva er 56 km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 1246 km².
Rena
Rena er administrasjonssenter i Åmot kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Tettstaden har, og ligg i Østerdalen der elvene Glåma og Rena renn saman, 33 km nordom Elverum.
Rui Barbosa de Oliveira
Barbosa var finansminister i den provisoriske regjeringa i Den første brasilianske republikken etter revolusjonen i 1889.
Han fekk mykje heider på grunn av det folkerettslege arbeidet han utførte, og blei i 1921 medlem av Dei sameinte nasjonane sin Faste domstol for mellomfolkeleg rettspleie i Haag i Nederland.
Til ære for Ruy Barbosa blei byen Orobó, med vel 30 000 innbyggjarar (per 2013), i heimstaten hans Bahia omdøypt til «Ruy Barbosa» i 1922.
Sørv
Sørv (Scardinius eythrophthalmus) er ein liten, tilpassingsdyktig karpefisk vanleg i ferskvatn i store delar av Sentral-Europa. I Noreg finst han berre i låglandet i nokre vatn ved Oslofjorden.
Kjenneteikn
Sørven er vanlegvis mellom 15 og 30 cm lang, men unnataksvis kan dei bli større. I gjennomsnitt veg dei 500 g, i Noreg er vekta dog sjeldan over 400. Skjela er blanke og munnen underbitt. Han er lett å forveksla med mort, men har færre mjuke finnestrålar i ryggfinna (8-9 mot morten sine 10-12).
Levesett
Sørven lever i sjøar, elver, våtmark, kanalar og dammar med særs lite straum i vatnet. Han toler ureining godt, og dukkar ofte opp i menneskeskapte dammar og kanalar lenger sør i Europa. Generelt sett likar han seg best i overflata på stilleståande vatn med mykje vegetasjon.
Føda består stort sett av insekt, små krepsdyr og plankton som han tek til seg i dei frie vassmassane. Særleg vaksne individ beitar òg ein del på vassplantar.
Gytetida er på forsommaren. Då sym sørven i store stimar i vegetasjonsbeltet tett inne med land, kor gytinga går føre seg på 10-90 cm djupn. Dei gjennomsiktige egga flyt i byrjinga fritt i vatnet men festar seg fort; oftast til vassplantar men òg stundom til beina på symjefuglar. Dette er ein måte arten spreier seg på.
Etter om lag to veker, avhengig av vasstemperaturen, klekkast egga. Yngelen lever først fastsitjande på plantar til dei har brukt opp plommesekken sin og tek til å eta dyreplankton. Etter eitt år er dei 7-9 cm lange og tek til å eta plantekost. Etter nokre veker som reint vegetariske er dei vaksne og vert aktive altetarar.
Fálanna
Fálanna (gresk Φάλαννα) er ein distriktsby i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Fálanna høyrer til i kommunaleininga Jánnouli i kommunen Lárisa.
Martin Mere
Martin Mere er ein innsjø nær Burscough i Lancashire i England på West Lancashire kystslette. Innsjøen er eit stort myrområde som før det vart drenert var den største ferskvassjøen i England.
Historie
Martin Mere vart danna ved slutten av den siste istida, då vatn fylte senkingar i terrenget. Sidan den gong har vassnivået falle og stige. I 1692 starta Thomas Fleetwood frå Bank Hall å grave ein kanal for å drenere innsjøen. Det vart gjort vidare forsøk på å drenere innsjøen i 1780-åra, men det var først på midten av 1800-talet at dreneringa starta effektivt ved hjelp av dampdrivne pumper. Gardar og handelsgartneri vart oppretta i det rike, tørrlagte jordsmonnet.
Trening
Trening er systematisk oppøving av særskilde evner og eigenskapar med det mål å kunne yte betre innanfor eit felt, eller for å halde yteevna ved like. Med «trening» meiner ein ofte fysisk trening, som har som mål å endra (som regel forbetra) dei fysiologiske (fysiske), psykiske og sosiale eigenskapane til ein organisme (t.d. menneskekroppen).
Innan yrkesopplæring er trening i ulike teknikkar og i handsaming av til dømes maskiner og verktøy ein viktig del av opplæringa ved sida av den boklege lærdommen. For personar som har fått nedsett yteevne på grunn av sjukdom eller ulukker, som slag eller trafikkulukker, kan fysisk og mental trening gjere at dei på tross av skadane kan kome attende i god vigør.
Fysisk trening
Ved hjelp av fysisk trening prøver ein å endra eigenskapane som ligg til grunn for kroppen si yteevne. Innan idrett kan trening vere aktivitet som tek sikte på å gjere ein meir uthaldande og ledig og å auke styrken, farten, samordningsevna og sjølvtrua. Ein kan til dømes ha som mål å bli ein betre skiløpar eller sjakkspelar, ha sterkare musklar eller mindre kroppsfeitt, eller ikkje bli andpusten når ein går i trapper.
Fysisk trening skil seg frå fysisk aktivitet ved at hovudmålet med trening er å oppnå ei kroppsleg endring, medan fysisk aktivitet hovudsakleg er lystbetont, og endringar i kroppen som han fører til ikkje er den viktigaste grunnen til å driva med aktiviteten.
Rolv Kristen Øygard
Rolv Kristen Øygard er ordførar i Skjåk kommune og lokalpolitikar for Senterpartiet. Han vart ordførar etter kommunevalet i 2007. Øygard er bror til ordføraren i Vågå, Rune Øygard.
Holmen stavkyrkje i Sigdal
Holmen stavkyrkje (eller Sigdal stavkyrkje) var ei stavkyrkje i Sigdal kommune i Viken, like nord for prestegarden og om lag 500 meter frå den noverande kyrkja.
Det verker ikkje som ein veit kor gamal kyrkja var, og heller ikkje den opphavelege utsjånaden ser til å vere godt kjend. Kyrkja vart omfattande endra på 1600-talet. Einaste kjende illustrasjon er ei teikning utført av prestedottera, Kaja Stub, i 1845. Skildringar av stavkyrkja byggjer på ein kombinasjon av denne og skriftlege nedteikningar. Ein trur at kyrkja hadde rektangulært skip og smalare kor, og dette koret har så vorte rive omkring midten av 1600-talet og erstatta med eit tømra kor. Det nye koret har etter teikninga å døme hatt samme høgd og breidd som skipet, som hadde vorte forlenga mot vest i 1628. Kyrkja vart utvida til krosskyrkje på 1700-talet. Ei skildring ført i pennen av sokneprest Jens Krogh Stub tyder på at dei forskjellige delane ikkje stod så godt til kvarandre reint arkitektonisk.
Av inventaret er altartavla overført til Norsk Folkemuseum, medan preikestolen og døypefonten er i bruk i dagens kyrkje. Tavla vart anskaffa til stavkyrkja i 1653, og ein trur at det er den same tavla som Christopher Bildsnider utførte noko arbeid på i 1672, og som vart måla i 1687. Tavla vart måla over i 1727. I 1695 fekk kyrkja preikestol og døypefont med himlingar. «Norges kirker» gjer ikke greie for skjebnen til desse inventarstykka, men ser ut til å meine — med støtte i Roar Hauglid — at det som faktisk vart overført, blei laga av Thomas Blix berre 25 år seinare.
Stavkyrkja kom etter kvart i dårleg stand, og ho byrja å sige. På 1840-talet vart det vedteke å oppføre ei ny kyrkje. Dette tok litt tid, men dagens kyrkje vart innvigd 9. november 1853 om lag 500 meter lengre vest, på den andre sida av prestegarden og nærare Prestfoss sentrum. Likevel var den gamle kyrkjegarden i bruk til 1890, og han vert framleis halden i hevd. Eit gjerde vart sett opp rundt det meste av den gamle kyrkjegarden i 1968, men det skal finnast enkelte gravminne utanfor det.
Langavatnet i Aurland
Langavatnet i Aurland kan visa til tre innsjøar i Aurland kommune i Vestland:
C-type-asteroide
C-type-asteroidar er karbonhaldige asteroidar. Dei er den mest vanlege asteroidetypen og utgjer 75 % av alle kjente asteroidar. I det ytre av hovudbeltet utanfor 2,7 AE utgjer dei ein enda større del. Mengda av C-type-asteroidar kan vera større sidan C-typen er mykje mørkare enn dei fleste andre asteroidar bortsett frå D-typen samt andre typar som berre er vanlege i det aller yttarste av hovudbeltet.
Karakteristikkar
Denne typen asteroidar har like spektrum til karbonkondrittmeteorittar (type CI og CM) som har ein samansetning lik den som Sola har og det den primitive soltåka hadde, bortsett i frå at dei ikkje inneheld hydrogen, helium og andre flyktige stoff. Hydrerte (vassinnehaldande) mineral er identifiserte.
C-type-asteroidar er ekstremt mørke med albedoar typisk mellom 0,03 og 0,10. Mens eit større nummer av S-typar kan normalt sjåast med kikkert ved opposisjon, vil sjølv dei største C-typane krevja eit lite teleskop for å kunne sjåast. Den potensielt lysaste C-type-asteroiden er 324 Bamberga, men asteroiden har ein svært høg eksentrisitet slik at den sjeldan når høgaste magnitude.
Spektruma til C-typen inneheld moderat-sterk ultrafiolettabsorpsjon ved bølgjelengder under omtrent 0,4 μm til 0,5 μm, mens ved lengre bølgjelengder er dei stort sett trekklause og lett raudleg. Det såkalla vassabsorpsjonstrekket rundt 3 μm, som indikerer vassinnhald i minerala, er identifisert.
Den største C-type-asteroiden er 10 Hygiea, men SMASS-klassifiseringa plasserer den største asteroiden og asteroidebeltets einaste dvergplanet Ceres i C-kategorien av di den klassifikasjonen ikkje har ein G-type.
C-gruppe-asteroidar
Sjå òg asteroidespektralklassar.
Tholen-C-gruppe
I Tholen-klassifiseringa er C-typen plassert i lag med tre mindre talrike typar i ein breiare C-gruppe av karbonhaldige asteroidar:
SMASS-C-gruppe
I SMASS-klassifiseringa inneheld den breiare C-gruppa dei følgjande typane:
Fylkesveg 2276
Fylkesveg 2276 (tidlegare fylkesveg 2 i Oppland) går mellom Klinkenberg og Olarud i Jevnaker kommune. Vegen er 5,5 km lang.
Fylkesveg 1 i Oppland
Fylkesveg 1 i Oppland gjekk mellom Sløvika i Jevnaker kommune og Kittelsrud i Gran kommune. Vegen er 6,9 km lang.
I 2019 vart vegen erstatta av fylkesveg 2274 og fylkesveg 2278.
Petrópolis
Petrópolis er ein by og kommune i delstaten Rio de Janeiro i søraustregionen av Brasil. Byen blei grunnlagt 16. mars 1843 og har ei folkemengd på 298 142 (per 2015). Staden blei brukt som residensby for Keiser Dom Pedro II og hoffet hans frå 1843, og det blei mellom anna bygd eit keisarpalass i byen. Petropolis ligg 830 meter over havet i fjella Serra dos Órgãos. Det gjer at byen har eit klima som er markert kaldare enn i Rio de Janeiro by. . Rui Barbosa de Oliveira er gravlagd i byen.
Vassdrag
Eit vassdrag er eit samanhengande system av bekkar, elvar, innsjøar og isbrear, rekna frå sine utspring i skog og fjell og ned til eit felles utløp i havet, ein innsjø eller ei større elv.
Fjellkjeder og andre høgdedrag utgjer ofte eit vasskilje.
Amazonas er det største vassdraget i verda med eit nedslagsfelt på 6 144 727 km², det er ein tredjedel av arealet til Sør-Amerika. Europa sitt største vassdrag er Volga (1 410 994 km²).
Vassdrag i Noreg
I Noreg finst det om lag 4000 vassdrag, der nærare 3000 anten er lengre enn 10 km eller har sjøar som er større enn 1 km².
25–30 % av vassdraga i Noreg er regulert for kraftproduksjon.
Lonevatnet i Gaularvassdraget
Lonevatnet er ein innsjø som ligg i Sogndal kommune. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, og ligg på Gaularfjellet, nær kommunegrensa mellom Balestrand og Gaular. Utløpet fører vidare mot Holmevatnet og vidare fram Eldalsdalen.
Caño Limón
Caño Limón er eit oljefelt på Llanos i kommunane Arauca og Arauquita i Arauca-departementet i Colombia, nær grensa mot delstaten Apure i Venezuela. Caño Limón er del av eit geologisk område med petroleumsressursar som vert utforska under namnet Llanosbassenget. Caño Limón-Coveñas røyret er namnet på røyrleidningen som ligg i ei lengd på 780 kilometer til Coveñas på kysten sør for Cartagena.
Økonomi og interessentar
Det colombianske statsoljeselskapet Ecopetrol og det USA-amerikanske selskapet Occidental Petroleum Inc. driv både feltet, røyrleidningen og utskipingsterminalen saman. Occidental er feltoperatør og Ecopetrol er operatør for røyrleidningen. Pr. 2007 er årleg produksjon 35 millionar fat som svarar til ein rate på 96 000 fat pr dag. I 1999 låg dagsproduksjonen på 125 000 fat. I 2002 var sikre reservar 170 millionar fat med eit potensiale for 300 millionar fat. Eigarrettane til prosjektet er delt mellom Ecopetrol (50 %), Occidental Petroleum (43,75 %) og Repsol (6,25 %), tal frå 2002. Ca. 85 % av bruttoinntekta frå prosjektet går til den colombianske regjeringa i form av skattar og avgifter.
Historie
Oljeproduksjonen tok til på Caño Limón-feltet i 1985. Det colombianske instituttet for naturressursar INDERENA kritiserte prosjektet fleire gongar for manglande omsyn til miljøet. I 1988 fann dei at operatøren ikkje hadde gjort naudsynte tiltak for å førebyggje miljøskadar. I 1992 gjorde dei studiar av vassprøvar som synte funn av høge konsentrasjonar av tungmetall og polysykliske aromatiske hydrokarbon. Dei uttala .. utslepp frå Caño Limón ureinar elvar og innsjøar i område slik at dei ikkje lenger kan vere drikkevasskjelder for menneske.
Sabotasje og geriljaåtak
Ulike geriljaorganisasjonar som kjempar mot regjeringa i landet har ofte åtaka røyrleidningen. Ejército de Liberación Nacional ELN har tradisjonelt vore involvert i slike åtak og klagar i eit kommuniké i landet vårt prioriterer ikkje energipolitikken investeringar, men i staden utnyttar, konsumerer og ofrar han kommande generasjonar. Saman med FARC har ELN stadig sabotert og sprengt i stykkar delar av røyret.
Som eit svar på desse handlingane har regjeringa militarisert område langs røyrleidningen. Ho har dessutan lagt på ein tryggleiksskatt på oljeprodusentane i område. Produsentane har òg vorte mål for utpressingar og kidnappingar frå geriljaen. Occidental Petroleum har hyra tryggleiksselskapet AirScan for å stø dei colombianske militære i å forsvare drifta av røyret og oljefeltet.
I 2001 var røyrleidningen ute av drift i 266 dagar gjennom året grunna til saman 170 bombeåtak på røyret. Regjeringa rekna at desse bombeåtaka teoretisk reduserte bruttonasjonalproduktet BNP for Colombia med 0,5 %. Utslepp av råolje til naturen som følgje av åtaka var i 2001 på 400 000 fat, akkumulert spill i perioden 1986 til 2001 er ca. 11 millionar fat.
Occidental Petroleum dreiv lobbyverksemd og vitna for å oppnå auka involvering frå regjeringa i USA for å tryggje røyrleidningen. USA svara i 2003 med å gje Colombia USD 98 millionar som eit tilskot til forsvaret av røyret. Dei etterføljande åra har frekvensen på åtak stadig gått attende.
Santo Domingo bombing
Ved eit mistak identifiserte AirScan landsbyen Santo Domingo som eit geriljamål, noko som førte til at dei colombianske regjeringsstyrkane brukte klasebomber mot landsbyen den 13. desember og drap atten sivile, av dei ni barn. Hendinga sette i gang ulike søksmål mot involverte partar, somme er ikkje avslutta enda i 2007.
Kvilesteinsvatnet
Kvilesteinsvatnet er eit vatn som ligg i Vik kommune i Vestland.
Norsk kulturhelg
Norsk kulturhelg var eit samarbeidsprosjekt mellom nynorskinstitusjonar og -organisasjonar om å skapa ei helg med ulike årsmøte, kulturhendingar og prisutdelingar i Oslo. Det Norske Teatret og Det Norske Samlaget var sentrale i arbeidet. Sist Norsk Kulturhelg vart skipa til var i 2003.
Formel 1
Kvart år sidan 1950 har verdsmeisterskapen Formel 1 gått føre seg ved ei rekkje løp, kalla Grand Prix, på ei rekkje motorbaner rundt om i verda. Unntaket er Monaco Grand Prix og Melbourne Grand Prix som går føre seg på stengde byvegar. Ved slutten av kvart løp vert dei tre beste sjåførane premiert. Poeng vert rekna ut både til dei som køyrer og til bilkonstruktørane.
Når alle løp er køyrde ved slutten av sesongen, vert den utøvaren som har sanka flest poeng kåra som verdsmeister, det same gjeld for bilkonstruktørane. Det er difor stor prestisje blant bilfabrikantar å delta i og vinne Formel 1, og sporten er verdas dyraste motorsport.
Formel 1 er ein særs populær sport i fjernsyns-samanheng, og løpa vert sett av mange millionar menneskje i mange land. Bilane konkurrerer i særs høge hastigheiter, ofte over 300 km/t, og førarane vert utsett for store G-krefter i svingane og ved innbremsing. Regelsettet i Formel 1 legg ei rekkje restriksjonar på både bilar og førarar, for å halde dei stadig aukande hastigheitene på eit samtidig trygt nivå.
Formelbilane
Bilane som vert brukte i Formel 1-løpa er einseters opne bilar med friliggjande hjul. Føraren av bilen er plassert framføre motoren. Understellet er laga av karbonfiber, som er lett, men samtidig er det stivt og sterkt. Etter regelverket skal heile bilen, førar, motor og drivstoff inkludert, ikkje vege mindre enn 600 kg.
Tradisjonelt er sporten staden der verdas største bilfabrikantar, som Ferrari og Mercedes, konkurrerer om å utvikla den beste bilen. Ved sida av dei store bilfabrikantane finst det og privateigde lag. Desse laga konstruerer sine eigne bilar, men har som regel motorar levert frå bilfabrikantar. Kjende private lag som har gjort det stort innan F1, er McLaren og Williams.
Motor
Spesifikasjonane for motorane har endra seg ein god del gjennom åra. Dagens motorar er 1,6 liters V6 motorar, med turbo. Motorane kan køyrast opp til 15 000 omdreiingar. Frå og med 2009-sesongen er reglane slik at motoren skal halde i tre løp. Byter ein motor før denne tida, må føraren av bilen starte neste løp 10 plassar lenger bak, enn det ein kvalifiserte for.
Bilane i Formel 1 får ikkje ha eigne innebygde startsystem, men må startast av utstyr anten i pit-leiren eller ved startoppstillinga.
I dag er det vanleg at fleire lag køyrer med same motor. Mercedes leverer til dømes motorar til Williams-racing i tillegg til seg sjølv. Dette gjer motorleverandørane for å få inn meir data til å utvikle motorane med, men også for å tene pengar. På same tida slepp mindre lag tid og utgifter på utvikle sine eigne motorar
Dekk
Dekka har stor betydning for farten og køyreeigenskapane til bilen. Dagens dekk i Formel 1 skal bruke mønsterlause dekk (såkalla slicks), med mindre det er regn.
I byrjinga var det fire forskjellige dekkprodusentar som leverte dekk til dei ulike Formel 1-laga: Dunlop, Firestone, Pirelli, Englebert. Etterkvart har dekkprodusentar kome til og falle frå. Frå 1999 var Bridgestone og Michelin dei einaste dekkleverandørane, fram til 2007-sesongen då FIA bestemte at det berre skulle vere ein leverandør til alle laga, for å spare kostnader innan sporten. Dekkleverandørar fekk moglegheita til å søkje om å få levere dekk. Michelin hadde alt i 2005 bestemt seg å få trekkje seg ut etter 2006-sesongen og leverte såleis ikkje inn noko søknad. Dei siste årane er det Pirelli som har stått for dekka.
Aerodynamikk
Bilane si evne til å ta svingen vert i stor grad avgjord av det aerodynamiske marktrykket som presser bilen ned mot bana. For å oppnå eit optimalt marktrykk, har bilane vinger framfor framhjula og også bak på bilen.
Utøvarane
Formel 1 utøvarar må ha ei veldig god fysisk og psykisk helse. Ein må dessutan også ha ein superlisens frå FIA for å kunne køyre. FIA gjev ut superlisensar ved etterspørsel. Det er likevel ikkje opp til kven som helst å få ein superlisens. Reglementet krev at søkjaren må anten vere regjerande verdsmeister i ei lågare motorport, til dømes innan Formel 3 eller GP2 Serien (tidlegare kjend som Formel 3000) eller fullført godt jamnt over.