cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fylkesveg 816
Vegen går inn i Nasjonal turistveg Lofoten som ein av fleire sideveger til europaveg 10.
Thor Bjarne Bore
Thor Bjarne Bore er ein norsk redaktør og politikar for Venstre.
Bore var redaktør i Romsdals Budstikke frå 1966 til 1970, og vart sjefredaktør i Vårt Land i 1974. Der vart han til 1983, då han vart sjefredaktør i Stavanger Aftenblad. Han sat i stillingatil 2000, og var også adm. direktør frå 1991).
Han er gift med journalisten Marie Rein Bore. Dei har to søner som også gjekk inn i journalistikken – Bjørn Kristoffer Bore, som følgde far sin og i 2019 vart ny sjefredaktør i Vårt Land, og pressemannen Geir Åre Bore.
Bore har tidlegare vore styreleiar i Kirkens Nødhjelp (2001–2006) og leier av Kirkerådet (2002–2006), leiar av TV2-utvalet (1983–85), medlem av Ytringsfridomskommisjonen (1997–1999), Innsynsutvalget (2000–2008), styret i Statistisk sentralbyrå (2000–2008), styret i NRK (2002–2006) og redaktør i The Norseman (2001–2007).
Han mottok Kongens fortenestemedalje i gull i 2005.
497 Iva
497 Iva er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 4. november 1902 av Raymond Smith Dugan ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
1643
1643 (romartal MDCXLIII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Torrevieja
Torrevieja (spansk) eller Torrevella (valenciansk) er ein kystby og kommune på Costa Blanca i provinsen Alicante søraust i Spania. Torrevieja ligg om lag 50 km sør for byen Alicante og har kring 100 000 innbyggjarar. Mange utlendingar bur i byen, men er ikkje registrert her. Torrivieja var opphavleg ein saltgruve- og fiskelandsby som låg mellom havet og to store saltsjøar (Las Salinas).
Historie
Fram til 1802 fanst berre Torrevieja som eit gammalt vakttårn, som gav byen namnet sitt (torre og vieja tyder 'gammalt tårn' på spansk) og nokre arbeidshytter. I 1803 autoriserte Karl IV flyttinga av saltgruver frå La Mata til byen og fekk bygd fleire bustadhus her. I 1829 vart byen fullstendig øydelagd av eit jordskjelv, men vart raskt bygd opp at og gruvene opna på ny. I denne perioden var det òg marknad for lin, hamp og bomull.
På 1800-talet vart salt hovudsakleg frakta frå byen med svenske og nederlandske skip. På denne tida vart det berre avgrensa saltbehov i andre regionar av Spania. På byrjinga av 1900-talet vart derimot ein fjerdedel av saltet frå Torrevieja seld i Spania, medan resten vart eksportert til utlandet. I dag er saltindustrien framleis stor i Torrevieja.
Klima i Canada
Klimaet i Canada er ganske så variert og er ganske likt klimaet i USA, men litt tørrare og kaldare. Lågtrykk bygger seg ofte opp over dei sørlege områda, særleg i Alberta, før dei går sørover mot Dei store sjøane. Ein annan stor klimatisk faktor er Hudsonbukta, som går langt sørover i dei austlege områda, og som er islagd halvparten av året. Dette gjer at kald polarluft kan trenge lenger sørover enn ho vanlegvis ville gjort. Permafrosten strekkjer seg lenger mot ekvator her enn nokre andre stadar i verda. Golfstraumen i Atlanterhavet påverkar berre kystområda lengst søraust, og lenger nord på den canadiske austkysten strøymer den kalde Labradorstraumen sørover. Ein har derimot ikkje berre kulde i dette enorme landet. Slettelandskapet i vest har ofte smelteperiodar midtvinters, og kystbyane Vancouver og Halifax er forholdsvis milde. Det meste av landet har lange, varme og solrike sommardagar, og i det sørlege Ontario kan det til og med bli lummert.
69
69 var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen. I samtida var det kjend som året då Augustus og Rufinus var konsular, eller sjeldnare 822 ab urbe condita.
Klima i Canada
Canada er eit av dei områda i verda som er mest sensitiv til klimaendringar, og dei siste åra har middeltemperaturen for heile landet vore meir enn 1,5 °C høgare enn normalt, og særleg vinteren har vore mildare enn tidlegare. Ujamne smelteperiodar har skapt problem for blant anna innfødde i nord og isbjørnar.
Aust-Canada
Dei fleste innbyggjarane i Canada bur i denne delen av landet, frå det sørlege Ontario via Quebec til kystområda. Denne sona, som ligg mellom Dei store sjøane, St. Lawrencebukta og Atlanterhavet, har fire årstider. Byar som ligg langt inn i landet, som Ottawa, kjem sjeldan over 0 °C om vinteren, medan den midla maksimumstemperaturen i kystbyar som Toronto og Halifax ligg rundt 0 °C i januar. Kystområda kan få både vindfulle dagar og klåre, svært kalde dagar i tillegg til litt snø eller underkjølt regn. Kulda ligg til langt utpå våren, og kystområda har ofte tåke i denne perioden. Sommaren og perioden tidleg på hausten er derimot ofte behageleg. Dei normale temperaturane om sommaren varierer frå rundt 10 °C om natta og opp til 26 °C om ettermiddagen, og innanfor kysten er temperaturane hakket høgare. Kraftige tornadoar har derimot fleire gongar råka sørlege område av Ontario, som vert kalla «bananbeltet» i Canada (sjølv om det ikkje veks bananar her).
Newfoundland lenger aust har eit klima som liknar Nova Scotia sitt, men er fuktigare med meir skya vêr. Labrador er enno kaldare om vinteren, og kjøligare og enno meir skya om sommaren. Her ligg ofte snøen til ut i mai. I sjeldne tilfelle kan tropiske orkanar raskt gå forbi austkysten av USA og opp mot Canada med kraftig vind og mykje nedbør på kysten. Ein har som regel ustabilt vêr i Aust-Canada, og nedbøren er jamt fordelt gjennom året. I dei folkesette områda kjem det om lag 50-80 mm fordelt på 10-15 dagar kvar månad.
Prærieprovinsane
Dei nordlegaste av dei større byane i Canada — Winnipeg, Saskatoon, Regina, Calgary og Edmonton — er spreidd utover slettelandskapet mellom Rocky Mountains og myrområda nær Hudsonbukta. Som i dei sørlege steppeområda i Ukraina og Russland har dette området rik jord og varme, lange somrar som gjev gode vekstforhold for korn. Dei austlege områda av prærien kan til og med få lumre forhold om sommaren. Ein har akkurat nok regn- og torebyer til å halde landet frodig, men dei kan stundom føre med seg tornadoar og kraftig hagl, særleg i Alberta. Om vinteren skiftar vêret mellom iskald nordavind eller mild og kraftig vestavind ned frå Rocky Mountains. Snøstormar kan stundom råke denne delen av landet, og gje så godt som null sikt, men snøfallet er sjeldan så kraftig som på austkysten. Året sett under eitt er dette det mest solrike området i Canada.
British Columbia
Kystområda her er mild og fuktig, medan dei indre områda og fjella er tørrare. Vancouver har ein årleg nedbørsnormal på 1458 mm. Dei vestlege fjellsidene får svært mykje regn og snø om vinteren, medan austsida er mykje tørrare. Dette er om lag dei same forholda som me har i Sør-Noreg. British Columbia vert påverka av både El Niño (som gjev tørrare forhold) og La Niña (som gjev større sjans for ekstremt store nedbørsmengder).
Nord-Canada
Som i Sibir er Nord-Canada eit av dei folkesette områda i verda med hardast klima. Frå kysten av Yukon til kysten av Hudsonbukta varierer middeltemperaturen i januar mellom -25 °C og -35 °C, men om sommaren kan ein nesten ha behagelege forhold i sola. Dei indre områda får vanlegvis temperaturar over 15 °C i juli, og ein har hatt temperaturar over 35 °C. Nær Nordishavet held temperaturen seg derimot stort sett under 15 °C i juli, og skyer og tåke er vanleg.
69
Døde
60er
Võru maakond
Võru maakond eller Võrumaa er eit av dei 15 fylka i Estland. Det ligg heilt sør i landet og grensar til Põlva maakond og innsjøen Peipus i nord, Valga maakond i vest, Russland i aust og Latvia i sør.
2,9 % av folkesetnaden i Estland bur i Võru maakond.
Kommunar
Fylket er delt inn i 13 kommunar, der éin av dei er bykommune og tolv landkommunar.
{|
1644
1644 (romartal MDCXLIV) var eit skotår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.
Saukampen
Saukampen er namn på fleire fjell i Noreg:
498 Tokio
498 Tokio er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 2. desember 1902 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Akkarfjorden på Kvaløya
Akkarfjorden (nordsamisk Àhkàrvuotna) er ein fjord på Kvaløya i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 2 km nordover til tettstaden Akkarfjord i botn av fjorden.
Riksveg 94 går langs austsida av fjorden, medan Fv114 går langs vestsida.
Fylkesveg 817
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.
PSV Eindhoven
Philips' Sport Vereniging Eindhoven, til dagleg PSV Eindhoven, er ei nederlandsk er idrettsforeining frå byen Eindhoven i provinsen Noord-Brabant, sør i Nederland. PSV er mest kjend som fotballklubb, og er ein av «dei tre store» profesjonelle fotballklubbane i Nederland saman med Ajax frå Amsterdam og Feyenoord frå Rotterdam.
Høgdepunktet for fotballklubben PSV kom i 1988 då det etter straffesparktevling vart siger i Europacupen i 1988. Finalekampen i Stuttgart mot Benfica frå Lisboa hadde enda mållaus. Ti år tidlegare vann PSV UEFA-cupen etter 3-0 over Bastia i avgjerande kamp på heimebane.
Hallvar Thoresen spelte for PSV Eindhoven frå 1981 til -88.
Klepp Idrettslag
Klepp IL er eit idrettslag som held til i Klepp kommune på Jæren. Idrettslaget har særleg markert seg i fotball for kvinner.
Klepp vann serien i 1987 og cupen i 1989. Laget har vore i toppserien for kvinner sidan starten.
Kjende spelarar: Birthe Hegstad, Dagny Mellgren.
Fotballaget for menn er for tida i 2. divisjon.
Bratislava
Bratislava er hovudstaden og den største byen i Slovakia. I 2009 hadde byen om lag 430 000 innbyggjarar. Byen ligg heilt sørvest i landet, rett ved grensa til Austerrike og Ungarn. Byen er delt i to av Donau. Bratislava og Wien er dei to hovudstadane i Europa som ligg nærast kvarandre, mindre enn 60 km.
Bratislava er det politiske, kulturelle og økonomiske senteret i Slovakia. Den slovakiske presidenten sit her i lag med parlamentet og andre greiner av regjeringa. Her ligg fleire universitet, museum, teater, galleri og andre viktige kultur- og utdanningsinstitusjonar. Mange av dei største føretaka og finansinstitusjonane har hovudkvarter i Bratislava.
Historia til byen, som lenge var kjend under det tyske namnet Pressburg og det ungarske Pozsony, har vore sterkt påverka av forskjellige nasjonar, nemleg austerrikarar, tsjekkarar, tyskarar, ungarar, jødar og slovakar. Byen var hovudstad i Kongedømet Ungarn under Habsburgmonarkiet frå 1536 til 1783, og har vore heimstad for mange slovakiske, ungarske og tyske historiske personar.
Namn
Bratislava fekk det noverande namnet sitt 6. mars 1919, men har vore kjend under mange andre namn på forskjellige språk gjennom historia. Det første nedskrivne namnet, på 900-talet i Annales Iuvavenses, var Brezalauspurc. Andre kjende alternative namn er tyske Pressburg eller Preßburg (framleis nytta av tysktalande land i dag, hovudsakleg Austerrike, og ikkje så ofte i Tyskland), ungarske Pozsony (framleis nytta i Ungarn i dag) og det tidlegare slovakiske namnet Prešporok.
Andre namn er eller var: gresk Istropolis (tyder «Donaubyen», Donau heiter Ister på latin), tsjekkisk Prešpurk, fransk Presbourg, italiensk Presburgo, latinsk Posonium, kroatisk Požun.
Historie
Den første kjende busetnaden i området byrja med Den bandkeramiske kulturen, rundt 5000 f.Kr. i steinalderen. Om lag år 200 f.Kr. slo dei keltiske boiane seg ned i området og bygde ein festningsby, ein oppidum, der dei prega sine eigne sølv myntar kalla biatec. Området kom under Romarriket i det første hundreåret e.Kr. og fram til 300-talet, og danna ein del av forsvarssystemet Limes Romanus. Romarane introduserte vindyrking for området og starta ein tradisjon som framleis finst her.
Slavarane kom hit mellom 400- og 500-talet under folkevandringstida Som svar på dei kraftige åtaka frå avarane, gjorde dei lokale slaviske folkegruppene opprør og oppretta Samoriket (623–658), den første kjende slaviske politiske eininga. På 800-talet vart borgene i Bratislava (Brezalauspurc) og Devín (Dowina) viktige senter for dei slaviske statane Fyrstedømet Nitra og Stor-Mähren. Ein har derimot ikkje funne tydelege spor etter dei to borgene som festningar i Stor-Mähren. Den første skrivne kjelda som nemner byen daterer seg til år 907 og er knytt til eit slag der den bayerske armeen var slått av den ungarske og er knytt til Stor-Mähren sitt fall under åtaka til ungarane.
Triesen
Triesen er den tredje største kommunen i Liechtenstein. Han har 4 643 innbyggjarar (2005) og dekkjer eit areal på 26,4 km². Han har fleire historiske kyrkjer frå 1400-talet. Her ligg òg eit veveri frå 1863 som vert rekna som eit historisk monument.
Bratislava
Historie
På 900-talet vart området rundt Pressburg (som seinare vart grevskapet Pozsony) ein del av Ungarn (kalla Kongedømet Ungarn frå 1000) og vart eit viktig økonomisk og administrativt senter ved grensa til kongedømet. Denne strategiske plasseringa gjorde at byen ofte var utsett for åtak og slag, men førte òg med seg økonomisk utvikling og høg politisk status. Pozsony fekk dei første kjende byrettane i 1291 av den ungarske kongen Andreas III, og vart erklært ein fri kongeleg by i 1405 av kong Sigismund av Luxemburg, som òg gav byen retten til å nytte eit eige byvåpen i 1436.
Kongedømet Ungarn vart slått av Det osmanske riket i slaget ved Mohács i 1526. Etter dette omleira og øydela tyrkarane Pozsony, men klarte ikkje å erobre byen. Etter framrykkingane til osmanarane i ungarske landområde, vart byen den nye hovudstaden i Ungarn i 1536, då han vart ein del av det habsburgske (austerrikske) monarkiet. Dette markerte starten på ein ny æra. Byen vart kroningsby og sete for kongar, erkebiskopar (1543), adelen og alle store organisasjonar og embete. Mellom 1536 og 1830 vart elleve kongar og dronningar krona i St. Martin-katedralen. Likevel var 1600-talet prega av anti-habsburgske opprør, kampar med tyrkarane, flaum, pest og andre katastrofar.
Pozsony blømde på 1700-talet under regjeringstida til Maria Teresia av Austerrike, og vart den største og viktigaste byen i området som i dag er Slovakia og Ungarn. Folketalet tredobla seg og det vart bygd mange nye palass, kloster, våningshus og gater. Byen vart eit senter for det sosiale og kulturelle livet i regionen. Byen vart likevel mindre viktig under styret til Josef II, sonen til Maria Teresia, særleg då kronjuvelane vart ført til Wien i 1783 i eit forsøk på å styrke samhaldet mellom Austerrike og Ungarn. Mange sentrale embete flytta då til Buda, i lag med ein stor del av adelen. Dei første avisene på ungarsk og slovakisk vart trykte her, Magyar hírmondó i 1780 og Presspurske Nowiny i 1783. På 1700-talet vart byen eit senter for den slovakiske nasjonalrørsla.
Historia på 1800-talet er tett knytt til store hendingar i Europa. Freden i Pressburg mellom Austerrike og Frankrike vart signert i Pozsony i 1805. Devín-borga vart lagt i ruinar av Napoleon sine franske troppar i 1809. I 1825 vart det ungarske nasjonale læringssamfunnet (dagens ungarske vitskapsakademi) grunnlagd i Pozsony med økonomisk støtte frå István Széchenyi. I 1843 vart ungarsk det offisielle språket i byen. Som ein reaksjon på revolusjonane i 1848 signerte Ferdinand V dei såkalla aprillovene, som mellom anna avskaffa liveigenskap, i Primatpalasset. Byen valde den ungarske sida under revolusjonen, men vart erobra av austerrikarane i desember 1848. Industrien utvikla seg raskt på 1800-talet. Den første hestedregne jernbanen i Kongedømet Ungarn, frå Pozsony til Svätý Jur (då Szentgyörgy), vart bygd i 1840. Ei ny linje til Wien med damplokomotiv opna i 1848, og ei linje til Pest i 1850. Mange nye industri-, finans- og andre institusjonar vart grunnlagde, som til dømes den første banken i dagens Slovakia, som vart grunnlagd i 1842. Den første permanente brua over Donau, Starý most, vart bygd i 1891.
Etter den første verdskrigen og opprettinga av Tsjekkoslovakia den 28. oktober 1918, vart byen innlemma i den nye staten, trass i motvilje hos innbyggjarane. Den dominerande ungarske og tyske folkesetnaden prøvd å hindre at byen vart annektert av Tsjekkoslovakia, og erklærte han ein friby. Den tsjekkoslovakiske legionen okkuperte byen 1. januar 1919 og gjorde han så ein del av Tsjekkoslovakia.. Byen vart sete for slovakiske politiske organ og organisasjonar og var hovudstad i Slovakia 4. februar. Den 12. februar 1919 starta dei tyske og ungarske innbyggjarane opprør mot den tsjekkoslovakiske okkupasjonen, men den tsjekkoslovakiske legionen opna eld mot dei forsvarslause demonstrantane. Den 27. mars 1919 vart namnet Bratislava innført offisielt for første gong. Etter at den ungarske armeen trekte seg tilbake, flykta dei mange ungarane, eller dei vart kasta ut. og tsjekkarar og slovakar tok husa deira og flytte til Bratislava. Utdanninga på ungarsk og tysk vart kraftig redusert. I 1930-åra var den ungarske folkesetnaden i Bratislava redusert til 15,8 %.
I 1938 annekterte Nazi-Tyskland nabolandet Austerrike i Anschluss og seinare same året annekterte dei det framleis sjølvstendige Petržalka og Devín på etnisk grunnlag. Bratislava vart erklært hovudstaden i den første slovakiske republikken den 14. mars 1939, men staten kom raskt inn under nazistane si påverknad. I 1941–1942 og 1944–1945 dreiv dei nye slovakiske styresmaktene bort dei om lag 15 000 jødane i Bratislava, og dei fleste av dei vart send til konsentrasjonsleirar. Bratislava vart bombardert av dei allierte, som var okkupert av tyske troppar i 1944, og til slutt teken av den sovjetiske raude armeen den 4. april 1945. Mot slutten av den andre verdskrigen vart dei fleste tyske innbyggjarane i Bratislava evakuert av dei tyske styresmaktene. Nokre få kom tilbake etter krigen, men vart driven bort igjen etter Beneš-dekreta.
Etter at Kommunistpartiet tok makta i Tsjekkoslovakia i februar 1948, vart byen ein del av Austblokka. Nye område vart innlemma i byen, og folketalet voks kraftig, og vart 90 % slovakisk. Store bustadområde med høge bustadblokker, som dei i Petržalka, vart bygd. Kommuniststyret bygde òg store, flotte byggverk som brua Nový Most og hovudkvarteret for slovakisk radio.
Etter det mislukka tsjekkoslovakiske forsøket på å styrte kommunistregimet, vart byen okkupert av troppar frå Warszawapakta. Kort tid etter vart byen hovudstad i Den slovakiske sosialistrepublikken, ein av to statar i det føderaliserte Tsjekkoslovakia. Dissidentar i Bratislava føresåg fallet til kommunismen med stearinlysdemonstrasjonen i Bratislava i 1988 og byen vart eit av dei fremste sentera under den anti-kommunistiske fløyelsrevolusjonen i 1989.
I 1993 vart byen hovudstad i det nye Slovakia etter oppløysinga av Tsjekkoslovakia. I 1990-åra og tidleg på 2000-talet har økonomien til byen auka kraftig på grunn av utanlandske investeringar. Den blømande byen har vore vertskap for fleire viktige kulturelle og politiske hendingar.
A-ha
a-ha er ei norsk popgruppe som vart danna i 1982 med medlemmene Magne Furuholmen (keyboard, gitar, song), Pål Waaktaar (keyboard, gitar, trommer, song) og Morten Harket (song).
Historikk
I 1985 slo dei igjennom både i Europa og i USA med Take On Me, blant anna på grunn av ein delvis animert musikkvideo. Under Spellemannprisen 1985 vann gruppa klassen pop for cd-en Hunting High and Low, og vart i tillegg kåra til årets spellemann. Neste år, under Spellemannprisen 1986 vann dei igjen klassen pop for cden Scoundrel Days, fekk prisen for årets musikkvideo for songen Hunting High and Low og fekk heidersprisen frå juryen.
Inka
Inka (quechua for 'individ'), eller sapa inka, er ein tittel på herskaren av kongeriket Cuzco (ca. 1200–1438), seinare inkariket, Tawantinsuyu (1438–1533).
Eau de vie
Nemninga «eau de vie» er av latinsk opphav, aqua vitæ, som likeeins tyder livets vatn. Ordbruken skriv seg frå mellomalderen, då brennevin vart utvikla av alkymistar som ynskte å finne fram til ein eliksir som skulle hindre aldring og gje eit langt liv. Brennevin teke regelmessig i små dosar vart rekna som livslengjande, og i lange tider frametter vart brennevin nytta som medisin og botemiddel for sjukdomar og lyte av mange slag. På norsk har det latinske aqua vitæ vorte til ordet akevitt og festa seg som nemninga på ein type brennevin krydra med urter, særleg karve.
Inka
Sjølv om inkatittelen gjekk i arv, i første ledd frå solguden og skaparen Inti til Manco Capac, var alle inkaene rekna som søner av sola i ein slags sakral rolle.
A-ha
Historikk
Blant dei seinare hitane til gruppa er The Sun Always Shines on TV, Manhattan Skyline, The Living Daylights (frå James Bond-filmen Living Daylights) og Stay on These Roads.
I 1990 hadde dei ein hit med ei nyinnspeling av Everly Brothers-låten Crying in the Rain frå 1961.
Inka
Omgrepet «inka» tyder òg herskar, konge eller keisar. I ei snever meining er det berre herskarane som kan kallast inkaer. Men i ei vidare tyding nyttar vi omgrepet om heile ætta åt inkaene og alle menneske som tok del i skipinga av Tawantinsuyu, ein elite. Ein snakkar ikkje om eit «inkafolk» som ei gruppe av alle menneske i riket. Tvert om var folket i Tawantinsuyu frå eit utal etniske grupper, kan hende med hundrevis av ulike språk.
Rage Against the Machine
Rage Against the Machine (forkorta RATM) ei amerikansk rap-rock gruppa danna i Los Angeles i California i 1991. Gruppa er samansett av vokalist Zack de la Rocha, gitarist Tom Morello, bassist Tim Commerford og trommeslagar Brad Wilk.
A-ha
Historikk
Under «Rock in Rio»-festivalen i 1991 samla a-ha 194 000 tilskodarar på Maracanã-stadionen i Rio de Janeiro. Dette er verdsrekord for tal betalande på ein konsert. Til samanlikning samla George Michael og Guns 'n Roses 60 000 tilskodarar kvar under den same festivalen.
På grunn av sterke personlege motsetnader i bandet, vart a-ha oppløyst i 1993. Dei kom likevel saman i 1994 for å opptre under OL på Lillehammer, blant anna med ein melodi dei hadde skrive for Paralympics-leikane, Shapes That Go Together. Dei kom òg saman for å spela under konserten i samband med utdelinga av Nobels fredspris i 1998. Etter dette gjekk gruppa i studio og spelte inn albumet Minor Earth Major Sky i 2000, som resulterte i ein ny turné. Dei vann Spellemannprisen 2000 for musikkvideoen til songen Velvet, regissert av Harald Zwart. Denne musikkvideoen vart kontroversiell fordi han fann stad i eit likhus og skildra nekrofili. Under same prisutdeling vart A-ha også tildelt heidersprisen til juryen.
Rage Against the Machine
Studioalbum
Gruppa har gjeve ut fire studioalbum:
70
70 var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Augustus og Vespasian var konsular (eller sjeldnare, år 823 ab urbe condita).
A-ha
Historikk
I 2002 gav dei ut albumet Lifelines, og selde framleis godt, spesielt i Sentral-Europa og Skandinavia. I 2004 signerte a-ha ei kontrakt med Universal Music som inneber at bandet forpliktar seg til å produsere tre nye album.
Youssou N’Dour
Youssou N’Dour er ein senegalesisk songar, songskrivar og komponist. Han er ein av dei mest kjende afrikanske musikarane.
A-ha
Historikk
Under Spellemannprisen 2008 vann A-ha på nytt ein spellemann. Prisen vart kalla Tidenes VG-listelåt og gruppa vann han for Take On Me. Under Spellemannprisen 2010 vart dei tildelt heidersprisen til Spellemannkomitéen.
Lumsk strålemugg
Lumsk strålemugg (Aspergillus flavus) er ein saprofytt strålemuggsopp som finst i jord over heile verda. Han kan infisera frøavlingar før og etter innhausting og ureina dei med aflatoksin, ei gruppe giftige og kreftframkallande stoff. Han er nærskyld Aspergillus oryzae og Aspergillus parasiticus. Genetisk sett er lumsk strålemugg nesten identisk med A. oryzae, ein art som ikkje er i stand til å laga aflatoksin. Han er mogelegvis ei tamd utgåve av lumsk strålemugg.
Youssou N’Dour
Youssou N'Dour blandar tradisjonell senegalesisk mbalax med innflytnader som spenner frå kubansk samba til hip hop, jazz og soul, og har millionar av internasjonale fan. Blant dei vestlege musikarane han har samarbeidd med er Peter Gabriel, Sting, Neneh Cherry, Wyclef Jean, Paul Simon, Bruce Springsteen, Tracy Chapman og Branford Marsalis.
I Senegal er Youssou N'Dour eit viktig kulturelt ikon som er aktivt involvert i sosiale spørsmål. I 2012 engasjerte han seg i politikken og ønskte å stille til presidentvalet, men blei diskvalifisert. Han støtta då kandidaturet til Macky Sall, og etter at han blei vald, fekk N'Dour ein ministerpost i den nye regjeringa. Han var turismeminister frå april 2012 til september 2013.
I oktober 2020 blei N'Dour vald inn som medlem av det svenske Kungliga Musikaliska Akademien.
Bokstav
Ein bokstav er eit element i eit alfabet. Ideelt sett er kvar bokstav teikn for ein språklyd. Bokstavane i alfabetet blir kategoriserte i konsonantar og vokalar.
Olav J. Befring
Olav J. Befring var ein norsk bonde, sjølvlærd botanikar og amatørastronom. Han var frå Jølster. Som botanikar gav Befring i 1981 ut Jølstrafloraen. Der skreiv han mellom anna utførleg om ballastplantar, t.d. fjøreknappen.
Bokstav
Ideelt sett er kvar bokstav teikn for ein språklyd, men i praksis kan éin bokstav stå for fleire lydar, medan somme lydar kan uttrykkast med ei bokstavsamansetting. Svært få språk har meir enn ca. 40 språklydar, så i seg sjølv er det ikkje noko i vegen for å utvide det latinske alfabetet på 19 bokstavar til å bli stort nok til å innehalde ein bokstav for kvart fonem. Storleiken på den moderne versjonen av det latinske alfabetet varierer frå språk til språk, men ligg som regel på i underkant av 30 bokstavpar. Fonem som ikkje passar inn i dette systemet kan bli uttrykt med hjelp av bokstavkombinasjonar, som i ungarsk, der sz uttrykkjer lyden s. Lydar uttrykt med bokstavkombinasjonar kan også vere resultat av samanfall av to lydar til ein, der skriftspråket representerer eit tidlegare språksteg, som i austnorsk barn, som består av tre lydar, der den siste er skrive med to bokstavar. Mange språksamfunn er lite viljuge til å endre skriftspråka sine i takt med språkutviklinga, og resultatet blir då at samsvaret mellom skrift og tale blir mindre og mindre.
Lumsk strålemugg
Til liks med alle strålemuggsoppar studerte so langt, har lumsk strålemugg åtte kromosom. Han har ein genomstorleik på kring 37 megabasar og over 12,000 verksame gen.
Olav J. Befring
Befring vart tildelt Fylkeskulturprisen i 1985.
Lumsk strålemugg
Lumsk strålemugg lagar mellom anna, som sekundære metabolittar, aflatoksin B1 og B2, aspergillsyre, aspergillomarasmin A og B, syklopiasonsyre, kojisyre, gliotoksin, sterigmatocystin og 3-nitropropionsyre.
Bokstav
Døme
Enkelte skriftspråk nyttar skriftteikn som skil seg frå den vanlege oppfatninga vår av omgrepet bokstav. Eit eksempel på dette er arabisk, som er basert på konsonantteikn og der vokalane i beste fall er antyda. Andre alfabet har etter kvart fått teikn for vokalar, f.eks. det greske alfabetet. Det stammar opphavleg frå det fønikiske alfabetet, som berre hadde teikn for konsonantar.
Andre skriftspråk nyttar teikn for kvar staving (tamil) eller for kvart omgrep (kinesisk).
Majusklar og minusklar, store og små bokstavar
Dei latinske, greske, kyrillisk og armenske alfabeta skil mellom store og små bokstavar, mens dei georgiske og mongolske alfabeta ikkje gjer det. IPA skil ikkje mellom store og små bokstavar, og ein del eksperimentelle alfabet bygd på IPA gjorde heller ikkje det (t.d. nokre latinske alfabet for sovjetiske minoritetsspråk på 1930-talet).
Stavingsalfabet har ikkje eit skilje mellom majusklar og minusklar. Døme på slike er hiragana, katakana, cherokeealfabetet og fidel. Det same gjeld abugidaer (devanagari) og abjadar som arabisk og hebraisk.
Ole Landmark
Ole Døsen Landmark var ein norsk arkitekt.
Landmark var, saman med arkitektar som Egill Reimers, Frederik Konow Lund, Kristian Bjerknes og Per Grieg ein del av «Bergens-skolen» i mellomkrigstida. Ole Landmark hadde ei lang rad oppdrag for rike bergenske borgarar. Han teikna Forum kino i funksjonalisme med innslag av art deco. Forum Kino vert rekna som det viktigaste verket hans og er eit hovudverk i norsk funksjonalisme. Bygget er i dag ein av få kinoar frå den tida som er teke vare på intakt.
Automatisk samandrag
Automatisk samandrag er det å lage ei forkorta versjon av ein tekst med hjelp av eit dataprogram. Eit godt samandrag skal innehalde det viktigaste meiningsinnhaldet frå den originale teksten.
Tilgang til gode samandrag kjem til å bli viktigare ettersom mengda av tilgjengeleg tekst aukar. Eit døme på automatiske samandrag er søkemotorar, slike som alltheweb.
Typar av samandrag
Det er mogleg å lage samandrag på to måtar: Enten ved å kopiere ut setningar som blir sett på som meir viktige enn andre, utan å endre dei, eller ved å skrive om innhaldet til ein kortare, meir konsentrert tekst. Det å skrive om gjer det mogleg å få plass til meir informasjon på mindre plass, men det er også vanskelegare å lage slike program.
Samandrag kan bli laga for å lese dei som sjølvstendige tekstar, eller dei kan bli laga for å bli lese av søkemotorar. I det siste tilfellet er målet å kome fram til eit lite sett av nøkkelord.
Metodar
For å finne ut kva eit dokument handlar om, har samandragsprogramma ulike metodar. Dei samanliknar frekvensen av ord i dokumentet med frekvensen av ord i normalspråket, og ord som er meir frekvent i dokumentet enn i normalspråket blir vurdert som sentrale for innhaldet i dokumentet. Setningar som inneheld desse orda dannar kjernen i samandraget. Den overordna strukturen i dokumentet er også viktig: Setningar i innleiings- og avslutningskapitlet, setningar i strekpunkt osb. blir gjeve større vekt.
Ei sentral utfordring er å halde styr på anaforar og antesedentane deira. Det gjev lita meining å dra ut ei setning som inneheld ord som dette i Dette viser at... når det i samandraget er umogleg å vite kva dette refererer til.
Evaluering
Som i mykje språkteknologisk forsking er evaluering like omfattande som sjølve emnet, mykje forsking går med på å finne metodar for å evaluere kor gode automatiske samandrag er, og for å finne korleis vi automatisk og systematisk kan avgjere om det eine samandraget er betre enn det andre.
Aleksandr Benois
Aleksandr Nikolajevitsj Benois var ein russisk kunstnar, kunstkritikar og -historikar. Han var ein av dei som grunnla kunstrørsla Mir iskusstva. På moderne ballett- og scenekunst hadde han grunnleggjande innverknad.
Liv og gjerning
Benois vart fødd i St. Petersburg. Fleire personar av Benois-slekta var leiande aktørar i den russiske intelligentsiaen på 1800-talet og på tidleg 1900-tal. Aleksandr sin far Nikolaj Benois og broren Leon Benois var kjende arkitektar. Aleksandr satsa på ein leveveg innom jus, han tok eksamen ved juridisk institutt på universitetet i St. Petersburg i 1894. Tre år seinare, under eit opphald i Versailles, måla han ein serie med akvarellar som skildra franskekongen Ludvig XIV sine siste promendar. Pavel Tretjakov stilte ut akvarellane i 1897, dei vart då lagt til merke av både Sergej Djagilev og Leon Bakst. Saman grunnla dei tre kunstmagasinet og -rørsla Mir iskusstva, med målsetjing om å fremje estetismen og Art Nouveau (jugendstil) i Russland.
Gjennom det fyrste tiåret av det nye hundreåret heldt Benois fram med å redigere Mir iskusstva, men dreiv også å forska på kunst. Han førebudde og fekk trykt fleire monografiar om 1800-tals russisk kunst og om Tsarskoje Selo. Frå 1918 til 1926 styrte han galleriet med dei gamle meistrane i Eremitasjen. Mellom anna sikra han Eremitasjen broren sitt arvestykke, Leonardo da Vincis måleri Madonna Benois. I 1903 fekk han trykt sine illustrasjonar til Pusjkins dikt Bronseryttaren, verk som sidan er anerkjend som eit av landemerka i sjangeren.
I 1901 vart Benois utnemnd til leiar for sceneutforminga i Mariinskij-teateret. Etter dette vigde han størsteparten av si tid til teatermåling, -dekorasjon med vidare. Kostymane og kulissane til Ballets Russes sine oppsetjingar av Les Sylphides (1909), Giselle (1910), og Petrusjka (1911) er rekna mellom hans største prestasjonar. Sjølv om han i hovudsak arbeidde i lag med Djagilev og Ballets Russes, samarbeidde han på same tid med Moskva kunstteater og andre kjende teater i Europa.
Memoarane hans i to band vart gjevne ut i 1955.
NRK Klassisk
NRK Klassisk (opphavleg NRK Alltid Klassisk) er ein digital radiokanal for klassisk musikk. Kanalen kom på lufta i juni 1995 som den aller første heildigitale radiokanalen i verda, med drift 24 timer i døgeret. Kanalen kan takast inn over DAB, internett og på digital-tv. Fram til 1. juli 2009 var det òg mogleg å få inn kanalen i FM-bandet. Kanalen sender berre klassisk musikk. Om natta samsender han og NRK P2 programmet Notturno.
Historie
Radiodirektør Tor Fuglevik fekk idéen til kanalen under eit nordisk radiodirektørmøte i Helsingfors i 1992. Den finske ålmennkringkastaren YLE sin ungdomskanal Radiomafia (frå 1993 YleX) hadde sidan byrjinga i 1990 nytta datastyrt sending, heilt utan mannskap. Desse store programflatene høyrdest ut som direktesendt radio, men med musikk frå CD-jukeboksar og annonseringar frå studio som digitale opptak.
Den norske idéen var å nytte dette konseptet til å starte ein kanal for kunstmusikk. Dei aller første planane vart lagde på is, av di planlegging og oppstarting av det nye, nasjonale trekanalssystemet til NRK Radio frå hausten 1993 tok all merksemd.
I 1994 vart idéen frå Radiomafia henta fram att i samband med NRK sin strategi for den nye digitale radiostandarden DAB (Eureka 147). Ei viktig drivkraft var planane til den britiske, kommersielle kanalen Classic FM. Sentrale medarbeidarar i musikkredaksjonen i NRK Radio, leia av Synne Skouen, ville komme denne kanalen i forkjøpet. Same året fekk musikkredaksjonen sin medarbeidar Jørn Jensen i oppdrag av radiodirektør Tor Fuglevik, å få på lufta ein heildøgns, klassisk musikkanal i NRK.
Kanalen skulle i prøvetida drivast med svært låge kostnader. Talet på tilsette måtte haldast på eit minimum ved å nytte medarbeidarar med så allsidig kompetanse at dei kunne fylle alle rollene – og ta seg av alt frå musikkval til presentasjon. Avviklinga skulle automatiserast, og musikken måtte så langt som råd kunne nyttast med minimale eller ingen avgifter til TONO og andre opphavsrettorganisasjoner. Slike «gratis» musikkopptak kunne NRK skaffe seg gjennom den europeiske kringkastingsunionen EBU, frå BBC og frå CD-ar gjeve ut i land som Noreg ikkje hadde opphavsrettsavtale med. Dette gjaldt mellom anna USA og Hong Kong, der plateselskapet Naxos hadde sitt hovudkvarter.
Produksjon
Kanalen blei heilt frå starten av planlagt med ei heildigital programkjede frå digital produksjon via DAB-sendar fram til DAB-mottakaren.
BMS gjorde det mogleg å spele inn annonseringane på førehand gjennom ein digital miksar, saman med jinglane, altså korte eigenannonseringar). Bakgrunnslyden var lagra på datamaskinen sin harddisk, og BMS styra avspelinga av det heile saman med musikkopptaka frå CD og digitale lydkassettar (DAT).
CD-ane var lagra i jukeboksar med plass til 360 plater i kvar. Jukeboksen hadde to avspelarar, og fullt utbygd hadde NRK Alltid Klassisk ti slike jukeboksar.
Medarbeidarane avvikla morgonsendingane, altså i den beste sendetida, direkte, medan resten av døgeret vart avvikla automatisk av BMS. Under høgtider som jul og påske kunne avviklinga av automatiske spelelister strekke seg over fleire døger.
Overingeniør Bjørn Aarseth frå NRK si studiotekniske avdeling fekk oppgåva med å integrere dei einskilde digitale lydsignala. Det krevjande her var å konvertere og synkronisere alle signala til den same standarden for digital lydoverføring, AES3, også kalla AES/EBU. BMS-programmet sørgde også for å kople inn Dagsnytt-sendingane til rett tid.
Sending
Lyden vart heldt ukomprimert heilt fram til siste koding til MPEG 1 layer 2 for sending over DAB.
Kjelder
·
Schellenberg
Schellenberg er ein kommune i det lågareliggande området av Liechtenstein, ved breidda av Rhinen. Han har 952 innbyggjarar (2005) og dekkjer eit areal på 3,5 km².
Området vart ført busett av keltarar, så av raetiarar. Romarriket erobra området i 15 fvt. og det vart ein del av provinsen Raetia. Provinsen vart seinare eit grevskap under Karl den store. Grevskapet vart fleire gonger delt mellom arvingane.
Herskapet Schellenberg vart kjøpt av grevane av Vaduz i 1437 og dei to statane har vore samla sidan den gong. Etter den schwabiske krigen i 1499 kom begge under Austerrike sin kontroll. Forskjellige herskapsfamiliar kjøpte og selde dei før dei vart kjøpt av Lichtenstein-familien tidleg på 1700-talet. Dei hadde fått fyrstestatus i 1706, men trong eit område nær keisardømet for å kunne stemme i riksdagen til fyrstane i riket. Keisaren slo formelt saman Vaduz og Schellenberg i 1719 som Fyrstedømet Liechtenstein.
I kommunen er det eit monument ved grenselandsbyen Hinterschellenberg til minne om dei russiske soldatane som fekk asyl her. . Mot slutten av den andre verdskrigen gav Liechtenstein asyl til om lag fem hundre soldatar frå Russland, som hadde støtta tyske Wehrmacht. Dette var ikkje ei enkel sak for det fattige landet som hadde vanskar med å fø og ta vare på sine eigne innbyggjarar. Til slutt valde Argentina å ta i mot asylsøkjarane. Britane sende heim russarane dei hadde fanga som hadde kjempa på tysk side tilbake til Sovjetunionen.
Hanne Skartveit
Hanne Benedichte Skartveit er ein norsk journalist, statsvitar og jurist med lang verketid i Verdens Gang. Sidan 2009 har ho hatt stillinga som politisk redaktør i avisa.
Bakgrunn
Skartveit vart fødd i Oslo som dotter av forlagsdirektøren og programredaktøren i NRK Andreas Skartveit. Ho tok examen artium ved Oslo katedralskole i 1985, ex. phil. ved Universitetet i Oslo i 1986 og 2. avdeling jus frå same stad i 1989. Skartveit har juridisk embetseksamen og ein mastergrad i internasjonal politikk frå Paul H. Nitze School of Advanced International Studies ved Johns Hopkins University i Washington, D.C.
Karriere
Ho var nestleiar i Studenttinget i Studentsamskipnaden i Oslo i 1987 og politisk journalist i Arbeiderbladet 1990–1991. Ho har òg politisk bakgrunn frå AUF og Sosialdemokratisk Studentforbund.
Skartveit har jobba i VG sidan våren 1991, og var politisk reporter i avisa fram til 2000. Då tok ho eit avbrekk frå jobben for å fullføra jusutdanninga. Seinare fekk ho tilbod om å verta kommentator i VG, før ho etter eit opphald i Washington vart leiar for leiar- og kommentaravdelinga i same avis. 1. januar 2009 tok ho over stillinga som politisk redaktør i VG etter Olav Versto.
I 1999 vart ho tildelt eit SKUP-diplom for prosjektet Fylkespolitikerne – politikkens lønsadel.
I 2012 vart ho tildelt Gullpennen av Riksmålsforbundet.
Rypefjorden
Rypefjorden (samisk Lávževuotna) er ein fjord på Kvaløya i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,6 km austover til tettstaden Rypefjord i botn av fjorden, like sør for sjølve Hammerfest.
The Lion King (fleirtyding)
The Lion King kan vise til:
Manchester City
Manchester City Football Club er ein engelsk fotballklubb som spelar i Premier League. Klubben vart stifta i 1880, og vart vald inn i The Football League i 1892. «The Sky Blues», som er eit kallenamn på Manchester City, spelar heimekampane sine på City of Manchester Stadium i Manchester. Byen Manchester ligg i den engelske regionen Nordvest-England, noko nær midt mellom Liverpool og Leeds.
Historie
Fotballklubben hadde først namnet West Gorton Saint Marks, deretter tok han namnet Gordon FC etter å ha fusjonert med Gorton Athletics i 1884. I 1887 flytta klubben til ein ny fotballbane og tok namnet Ardwick. Ardwick gjekk konkurs i 1894, og da klubben begynte på nytt tok han namnet Manchester City. City tok sin fyrste tittel på 35 år då laget vann FA-cupen i 2011.
Rivaliserande klubbar
Klubben sin hovudrival i fotball er Manchester United.
Nordmenn i Manchester City
Åge Hareide, Alf Inge Håland, Kåre Ingebrigtsen og Egil Østenstad har spela for klubben.
Spelarstall
Oppdatert 3. desember 2021.
Justerteori
Justerteori er ein type kvantefeltteori som er invariant eller symmetrisk ved såkalla justertransformasjonar. Frå elektromagnetismen kjenner ei enkel form for justerinvarians sidan nullpunktet for det elektriske potensialet kan veljast fritt. Til dømes vel ein potensialet på den negative batteripolen i ein straumkrins ofte lik null volt.
Justerinvariante kvantefeltteoriar har frå 1970-åra hatt stor suksess i teorien for vekselverknadane mellom elementærpartiklar. Både elektrosvak teori og kvantekromodynamikk, som til saman utgjer standardmodellen for elementærpartikkelfysikk, er justerinvariante teoriar.
Omgrepet juster i justerteori siktar til overflødige fridomsgrader i Lagrangefunksjon som ikkje er direkte mogelege å observere. For ein generell lokal justertransformasjon vil felta i Lagrangefunksjonen transformere ikkje-trivielt. Lagrangefunksjonen inkluderer justerfelt, og hos desse er transformasjonseigenskapar er bestemt av kravet om at verknaden skal vere invariant. Til ei kvar Lie-gruppe har ein eit sett med tilhøyrande generatorar. For kvar generator har teorien eit vektorfelt, kalla eit justerfelt. For ein kvantisert justerteori kallast eksitasjonar av justerfelta for justerboson.
1646
1646 (romartal MDCXLVI) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
House of Wax
House of Wax kan referere til:
71
71 var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Augustus og Nerva var konsular (eller sjeldnare, år 824 ab urbe condita).
DS «Neptun» (1890)
DS «Neptun» (kallesignal JVGR) var eit passasjer- og hurtigruteskip som vart overlevert Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) i juni 1890. Skipet var byggnummer 101 ved Joh. C. Tecklenburg i Geestemünde i Tyskland, og kosta 492 214 kroner. Ho var systerskipet til Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab (NFDS) sitt DS «Kong Harald», som vart bygd ved same verftet. DS «Neptun» gjekk i rute mellom Hamburg og Finnmark om vinteren, og i turisttrafikk langs norskekysten om sommaren. I 1919 vart skipet sett inn i fast rotasjon i hurtigruta, men vart trekt ut igjen i 1921. Etter dette gjekk ho i rute mellom Hamburg og Bergen fram til 1928, då ho vart seld til Stavanger Skibs-Ophugnings Co. AS for opphogging.
Historie
Etter overleveringa i 1890 vart DS «Neptun» sett inn i rutetrafikk mellom Hamburg i Tyskland og Finnmark. I sommarmånadene gjekk ho i cruisetrafikk langs norskekysten til Nordkapp i turistruta som Det Bergenske Dampskibsselskab og Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab saman hadde oppretta i 1883. I 1901 fekk skipet ny donkeykjele (hjelpekjele), og i 1904 vart ho ombygd ved Bergen Mekaniske Verksted, og skroget vart forlenga med seks meter.
I hurtigruta
I juli 1919 vart DS «Neptun» sett inn i fast rotasjon i hurtigruta. Ho segla saman med reiarlaget dei tre andre hurtigruteskipa DS «Hera», DS «Midnatsol» og DS «Polarlys». Allereie i oktober 1921 vart skipet teken ut av hurtigrutetrafikk etter at departementet vedtok å kutta ut ein av rundturane.
Etter hurtigrute-karrieren
Etter den korte karrieren sin i hurtigruta returnerte DS «Neptun» til seglingane ho hadde hatt før 1919, rutetrafikk mellom Hamburg og Finnmark. I sommarmånadene fortsette ho i turistruta frå Bergen til Nordkapp. I 1927 vart nyare og meir moderne skip sett inn i Hamburg-ruta, og DS «Neptun» vart teken ut av trafikk. I mars 1928 vart skipet selt til Stavanger Skibs-Ophugnings Co. AS i Stavanger og vart seinare same år hogd opp.
Skipet
DS «Neptun» var bygd for stamruta Hamburg – Finnmark, men var òg innreidd for turistcruise i sommarmånadene. Tonnasjen på skipet var ved levering 959 bruttoregistertonn, 597 nettoregistertonn, og lasteevna var 500 dødvekttonn. Etter ombygginga i 1904 var tonnasjen 1 097,67 bruttoregistertonn, 679,87 nettoregistertonn, og lasteevna var 775 dødvekttonn. Volumet på lasterommet var 1 053 m³. Hovudmaskina var ein kolfyrt tresylindra trippel ekspansjon dampmaskin med arbeidstrykk 175 psi, levert av H. Pauksch i Landsberg i Tyskland. Oppgitt yting var 1 150 ihk (indikerte hestekrefter) og 218 nhk (nominelle hestekrefter), noko som gav ein toppfart på 12 knop. Skipet var bygd i stål, og i 1907 var ho sertifisert for 399 passasjerar i kystfart, 665 i lokalfart, og 94 i europeisk fare. Om vinteren når DS «Neptun» fungerte som kombinert lasteskip og passasjerskip, hadde skipa 54 køyeplassar fordelte på 38 på 1.-plass (1. klasse) atter, og 16 på 2.-plass midtskips. 3.-plass bestod av fellesrom forut på banjerdekk. I sommarmånadene var ho eit reint passasjerskip, og hadde då 99 køyeplassar og berre 1.-plass.
Rjukandefossen i Sogndal
Rjukandefossen er ein foss i Henjadalen i Sogndal kommune i Vestland. Den ligg omtrent 300 meter heimom Flotande. Rukandefossen vil bli sterkt berørt om Sognekraft får konsesjon til å byggje Leikanger kraftverk.
499 Venusia
499 Venusia er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 24. desember 1902 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Rjukandefossen i Sogndal
Rukandefossen er ein av dei største fossane med fritt fall i Henjadalen. Ein foss i Reisetao har høgre fall, men er mykje mindre og har lågare vassføring. Ein foss ved Sygna ullvarefabrikk er den største fossen i vassdraget, men har ikkje fritt fall.
Fylkesveg 21 i Oppland
Fylkesveg 21 i Oppland går mellom Bjørgeseter og Bjørgeseter stasjon i Lunner kommune. Vegen er 760 meter lang.
Triesenberg
Triesenberg er ein kommune i Liechtenstein. Han har 2 564 innbyggjarar (2005) og dekkjer eit areal på 30 km² i ei høgd på 884 til 1000 meter over havet.
Landsbyen er kjend for den sæprega dialekten til innbyggjarane, som er påverka av innflyttarar frå Walser i mellomalderen. Det vert aktivt gått inn for å bevare og bruke dialekten i bygda.
1647
1647 var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår på ein tysdag i den julianske kalenderen.
Fylke i Estland
Kvart fylke er vidare delt inn i kommunar, som det finst to typar av: bykommunar (linn) og landkommunar (vald).
Fordamping
Fordamping er ein faseovergang der atom eller molekyl ved overflata i eit stoff får nok energi til å gå frå ein lågare aggregattilstand til gass. Ofte vil dette seia å gå over i gassform frå væskeform, men ved sublimasjon kan eit stoff òg gå direkte frå fast stoff til gass.
For at eit stoff skal fordampa må det ha nok energi til å vinna over overflatespenninga. Fordamping skjer derfor raskare ved høgare temperaturar, der molekyla har meir energi, og i stoff med låg overflatespenning. Sidan berre få molekyl er nær overflata og rører seg i rett retning for å sleppa fri, er det avgrensa kor mange som kan fordampa. I tillegg vil dei raske molekyla som slepp unna føra til at resten av molekyla i gjennomsnitt har lågare rørsleenergi, slik at temperaturen i stoffet og dermed sjansen for fordamping vil gå ned.
Fordamping av vatn
Om lag 90 % av vassdampen i lufta kjem frå havet. Fordampinga skjer når sola varmar opp vatnet. Vassmolekyla inneheld positive og negative elektriske ladningar. Så sjølv om molekyla er i rørsle er dei knytt saman av kreftene mellom ladningane. Oppvarminga fører til at vassmolekyla vibrerer raskare, og enkelte vassmolekyl klarar å bryte laus og flykte ut i lufta i form av damp. Jo meir vatn som blir varma opp, jo meir vassdamp blir tilført til lufta.
Ein nyttar fordamping i dagleglivet mellom anna når ein heng opp våte klede for å tørka dei.