cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reguleringsventil
Ventilkarakteristikk
Ventilkarakteristikken er eit mål på kor fort ventilen opnar eller stengjer. Ulike utformingar på pluggen gjev ventilen ulik karakteristikk. Er pluggen flat, verkar han som eit lòk på setet, og ventilen opnar raskt for strøyming. Lengre pluggar opnar mindre i starten. Utsparingar i pluggen verkar òg inn på karakteristikken. Det finst tre ulike typar ventilkarakteristikk:
Burventil
Ein burventil er ein pluggventil der pluggen vandrar inni eit bur. Straumen går gjennom sidene på buret. Forma på opningane i buret avgjer karakteristikken.
Sandve
Sandve er ein tettstad i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Staden har og ligg sør på vestsida av øya Karmøy.
Mallorca
Mallorca er den største øya i Spania. Ho ligg i Middelhavet og er ein del av øygruppa Balearane. Namnet kjem frå det latinske insula maior, som tyder 'større øy;. Menorca i nærleiken har tydinga 'mindre øy'.
Som dei andre øyane i Balearane, Ibiza, Formentera og Menorca, er øya eit populært turistmål. Pakketurismen til øya starta i mai 1952 og har vore ein populær stad sidan den gong. Den internasjonale flyplassen ved Palma er ein av dei travlaste i Spania, med 28 millionar passasjerar i 2017.
Historie
Mallorca har vore busett sidan antikken. Ein har funne spor etter gravkammer og tidlege busetjingar frå yngre steinalder (6000–4000 f.Kr.) kalla talaiot. På 700-talet f.Kr. kom fønikarar til øya og grunnla fleire koloniar her. I 123 f.Kr. vart Mallorca erobra av Romarriket under leiing av Quintus Caecilius Metellus Balearicus. Ho blømde under romarane og i denne perioden vart byane Pollentia (Alcúdia) og Palmaria (Palma) grunnlagd. Den lokale økonomien var i stor grad driven av oliven, vin og salt. Soldatar frå Mallorca var ettertrakta i dei romerske legionane fordi dei var flinke med slynge.
I 426 plyndra vandalar øya og annekterte ho til kongedømet sitt i 465. Geiseric, sonen til Gunderic, styrte øya og brukte henne som base for å herja og plyndra område rundt Middelhavet. Romarane tok tilbake kontroll i 465.
I 902 erobra emiratet av Cordoba Mallorca og øya kom inn ein ny periode med velstand. Då emiratet var på sitt mektigaste bygde maurarane ut anlegg for kunstig vatning, utvikla den lokale industrien og øya nøyt generelt godt av dei velståande tidene. Etter at emiratet forsvann i 1015 starta ei meir dekadent tid. Mallorca kom under taifaen av Denia og frå 1087–1114 var øya eit sjølvstendig taifa. I 1114 erobra ein ekspedisjon frå Pisa og Catalonia øya og omleira Palma i åtte månader. Etter at byen fall trekte ekspedisjonen seg tilbake og vart erstatta av almoravidane frå Nord-Amerika, som styrte til 1203. Almoravidane vart så erstatta av Almohad-dynastiet fram til 1229. I uroa som følgde invaderte kong Jakob I av Aragon øyane med 15 000 menn og 1500 hestar og gjekk inn i byen Madina Mayurqa 31. desember 1229. Han annekterte øya til Aragon etter at felttoget var over 30. oktober 1230.
Etter Jakob I døydde i 1276 vart kongedømet hans delt mellom sønene. Jakob II vart konge i det nye kongedømet Mallorca. I 1344 invaderte kong Peter IV av Aragon øya og ho vart igjen ein del av Aragon.
Frå 1479 var Aragon i union med Castilla. Tidleg på 1700-talet førte den spanske arvefølgjekrigen til at familieunionen vart erstatta av eit samla spansk monarki. I 1716 gjorde Decretos de Nueva Planta Mallorca ein del av provinsen Baleares, som stort sett svara til det som i dag er provinsen Balearane.
Nyare tid
Sidan 1950-åra har masseturismen radikalt endra øya og gjort ho om til ein attraksjon for utanlandske turistar og spanjolar frå fastlandet. Den auka turismen gjorde at Palma voks kraftig. I 1960 hadde Mallorca 500 000 vitjande, i 1997 6,7 millionar og i 2008 passerte 22,8 millionar menneske gjennom Son Sant Joan lufthamn i Palma, i tillegg til at 1,5 millionar kom med båt.
Klima
Mallorca har middelhavsklima med milde vintrar og varme, solrike somrar.
Geografi
Mallorca har to fjellområde som begge er om lag 70 km lange. Desse ligg i nordvest (Serra de Tramuntana eller Tramuntana-fjella) og aust på øya. Det høgaste fjellet er Puig Major (1445 moh) i Serra de Tramuntana. Sidan dette er eit militært område, vert nabofjellet Puig de Massanella rekna som den høgaste tilgjengelege toppen (1364 moh). På nordaustkysten finn ein to store bukter, Badia de Pollença og den større Badia d'Alcúdia. Nordkysten er generelt kupert med mange klipper. Dei sentrale områda av øya, frå Palma, er generelt ei flat og frodig slette kalla Es Pla.
Serra de Tramuntana har markert meir nedbør enn resten øya. Somrane er varme på slettene og vintrane er òg milde. I dei høgaste fjella kan ein vente snø i kortare periodar om vinteren.
Øya er omgjeven av to mindre, folketomme øyar: Cabrera (søraust for Palma) og Dragonera (vest for Palma).
Administrasjon
Øya er delt inn i kommunane:
Krasnaya Nunatak
Krasnaya Nunatak er ein nunatak som ligg 4 nautiske mil (7 km) sør for Alderdice Peak i Nye Mountains i Enderby Land. Han vart kartlagd og namngjeven «Gora Krasnaja» av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961-62.
Atlantic City
Atlantic City er ein by i New Jersey i USA som har rundt 40 000 innbyggjarar. Han blei grunnlagd i 1854 då delar av Egg Harbor Township og Galloway Township blei slått saman. Byen grensar mot Absecon, Brigantine, Pleasantville, Ventnor City og Egg Harbor Township, og har kyst mot Atlanterhavet.
Byen er kjend for kasinoar, ein boardwalk og strender, og har ei rekkje vitjande kvart år.
Troy Perkins
Troy Perkins frå Springfield i Ohio) er ein amerikansk fotballspelar som er målvakt for Vålerenga. Han har og vore teken ut på landslaget til USA, men utan å få speletid.
Universitetsfotball
Perkins spela Collage-fotball for University of south Florida og University of Evansville. Han sleppte berre inn 21 mål på 19 kampar, eit gjennomsnitt på 1.09 pr. kamp.
Profesjonell karriere
I 2003 blei han henta til Major League Soccer-klubben D.C. United. Han stod 16 kampar første sesongen. I 2006-sesongen spelte han 30 av 32 kampar for United og blei kåra til den beste målvakta i MLS. Perkins signerte ein femårs-kontrakt med Vålerenga den 20. desember 2007 og blei den første spelaren deira frå USA.
Noahs ark
Noahs ark var i følgje tradisjonen den båten som Noah bygde etter Guds anvisningar, og som redda Noa og familien hans frå syndfloda.
Ordet «ark» har vi via norrønt ǫrk frå latin arca som tyder «kiste».
Bibelens ark
I Fyrste mosebok står forteljinga om Noah og arka i kapitlane 6, 7, 8 og 9. Først får vi høyre at Gud angra på at han hadde skapt menneska, sidan hjarto deira var fylte av så mykje vondskap, og han ville rydja ut av jorda menneska som han hadde skapt. Men Noah fann nåde hjå Herren, og han fekk bod om å byggje ei ark av sypresstre; tre hundre alner lang, femti alner brei og tretti alner høg. Med i arka skulle han ta med seg kona si og sønene og sønekonene sine; vidare eitt par av alle slag fuglar og alle slag fe og alle slag krypdyr på marka, og eit lager av alt som kunne brukast til mat, så dei kunne berge livet.
Så fløymde vatnet over jorda i førti dagar. Det steig og lyfte arka, så ho flaut opp frå jorda, medan alt vatnet fløymde over alt landet og rydja ut alt liv som hadde livpust i nasen. Berre Noah og dei som var med han i arka, vart att.
Etter at arka hadde stranda, og dyr og menneske hadde forlate arka, gjorde Gud ei pakt med dyr og menneske, Regnbogepakta.
I følgje Bibelen støytte arka på grunn på fjellet Ararat (Fyrste Mosebok kap. 8 vers 4). Aust i Tyrkia er det eit 5256 meter høgt fjell med dette namnet, og det har vore mange ekspedisjonar til fjellområdet for å leite etter restar av arka.
Arka i Koranen
Koranen fortel om Noah og arka i kapittel 11, versa 27-51. Noah vart send som ein profet, men folket høyrde ikkje på han. Då baud Gud han å lage ei ark for augo hans, etter hans inspirasjon, slik at dei som gjorde urett kunne druknast. Når Gud lét vatnet fløyme over jorda, fekk Noah bod om å ta om bord eitt par av alt, familien sin og dei som trudde. Og Noah sa: «Stig om bord! I Guds namn er ferd og landkjenning.»
Arka stranda på fjellet El-Dsjudi, og Noah kunne gå frå borde med Guds fred og velsigning over seg og det folket som var med han.
Mytar bak forteljingane i skriftene
Forteljingar om ein stor flaum finst i ulike variantar i mange av kulturane i verda. Forteljinga om Noah er ein versjon av ein oversvømmingsmyte med opphav i Mesopotamia, kjend i tida mellom 2500 og 2000 f. Kr.: Mytane har det til felles at ein gudesend syndflod øydelegg verda, men at ein rettskaffen mann overlever katastrofen med familien sin, slik at verda vert folkesett på nytt etter at flaumen har trekt seg attende.
Likskapen mellom forteljingane i Gilgamesj-eposet og 1. Mos. 6-9 er slåande.
Konsul
Konsul er i moderne språkbruk ein offisiell representant for ein stat i eit anna land. Konsular ser etter interessene til ein stat og borgarane derfrå i ein annan stat, og leiar gjerne eit konsulat. Ein skil mellom fagtenestemenn ved generalkosulat i utanrikstenesta og honorære konsular. Konsular representerer statar ved konsulat.
Dei typiske oppgåvene for ein konsul er å assistere og beskytte borgarane frå staten dei representerer i mottakarstaten, medan dei i liten grad representerer sendarstaten sine styresmakter i forhold til mottakarstaten. Desse oppgåvene blir varetatt av ambassader. Utferding av visum og nødpass har vore blant oppgåvene til konsulat og generalkonsulat.
Mont Tendre
Mont Tendre er eit fjell i Jurafjella, i kantonen Vaud i Sveits. Han er den høgaste toppen i dei sveitsiske Jurafjella. Det ligg i kommunen Montricher.
Konsul
Konsulatvesenet består først og fremst av valde honorære generalkonsular, konsular og visekonsular. Dette er ofte privatpersonar med anna arbeid eller næringsverksemnd, som utfører konsuloppgåvene gratis eller mot eit beskjedent vederlag. Vedkomande blir ikkje diplomat. Tidlegare blei desse også kalla «konsularagent».
Om ein nordmann er i utlandet og ønskjer å stemme ved norsk val, kan dette gjerast ved eit norsk konsulat, men ein bør vere budd på å omsette norske instruksjonar for ein person som er norsk konsul, men som ikkje kan norsk.
Kjellar
Ein kjellar er ein del av ein bygning som ligg heilt eller delvis under terrengnivå. Kjellarar blir ofte nytta til sekundære bruksføremål som leilegheiter, opphaldsrom, vaskerom, lagerrom og liknande.
Kjellaryttervegger er gjerne støypte i betong eller mura, medan kjellargolvet normalt blir støypt i betong. Byggegrunnen må som oftast drenerast, og kjellaryttervegg og -golv må avgrensast mot byggegrunnen slik at fukt ikkje kan trengje inn i eller gjennom konstruksjonen i skadelege mengder. Tradisjonelt blir då grovare tilfyllingsmasser nytta for å sikre god drenasje.
Brandal
Brandal er ein tettstad i Hareid kommune i Møre og Romsdal. Tettstaden ligg på vestsida av Sulafjorden og på austsida av øya Hareidlandet, like nord for sjølve Hareid.
Historie
Brandal har ei lang historie innan selfangst. I 1898 gjekk dei første skutene til Nordishavet. Far og son Severin og Peter Brandal var skipper på kvar si skøyte som vart forsterka til å gå i is. På vårparten i 1898 stemnde dei ut Breisundet med «Minna» av Brandal og «Nils Liaaen» av Ålesund. Dei hadde også lag med «Sleipner» av Ålesund med skipper Jonas Fuglevik. Dette var starten på ein ny næringsveg for Sunnmøre og Vestlandet. Brandal vart etterkvart eit senter for all selfangst og polare ekspedisjonar frå heile Vestlandet. Her vart det bygd mottaksannlegg i land for både selprodukt og sildeolje. Fram mot siste verdskrig voks det fram eit miljø i denne vesle bygda som var eineståande for heile landet. Det var ikkje berre pelsskinn og selspekk dei tok med seg heim, men dei fanga og levande isbjørn og moskus som dei leverte til dyrehagar rundt om i Europa. Dei hadde moskusar gåande på beite oppe på fjellet, isbjørn i bur på sjøbuene og jamvel ha kvalross symjande under sjøbugolva i påvente av sal.
Brandal var heimehamn for til saman 47 ishavsskuter frå starten i 1898 og fram til siste fangsttur i 1998. I tillegg kjem skuter frå Hareid og Hjørungavåg, så til saman hadde Hareid kommune 57 ishavsskuter. Alle desse er i dag vekk. Berre to skuter er tekne vare på i regionen: «Aarvak» frå 1912 som er sett på land ved sidan av ishavsmuseet Aarvak, og «Polarstar» den første selfangaren bygd i stål i 1948. Ein 100 år gamal næringsveg er i dag borte. Dei to mottaksanlegga er nedlagde.
17. mai 1941 kom dei første tyske soldatane til Brandal, ein tysk løytnant med 22 mann. Tre dagar seinare, den 20. mai kom 64 mann med fullt utstyr. 23. mai kom 4 kanoner og 22 artilleristar, 18. juli kom 50 infanteristar frå Roald. I august kom to norske entreprenørar med det mål å byggje ei festning på Kvitneset, desse var Bernard Olsvik og Erlend Hurlen. 7 august byrja bygginga. 27 juni 1942 kom dei første russiske fangane til Kvitneset, 30 stk. I januar 1943 var fangetalet oppe i 105, men i gjennomsnitt var der ca. 60. På det meste var der om lag 500 tyske soldatar på Kvitneset i løpet av krigen.
Piz dal Teo
Piz dal Teo er eit fjell i Livignofjella (Alpane), på grensa mellom Italia og Sveits.
Pergamon
Pergamon (gresk Πέργαμον eller Πέργαμος), eller Pergamum, var ein gresk oldtidsby i landskapet Mysia ved Bergama ved kysten i Anatolia (Vesleasia) i dagens Tyrkia, i dag lokalisert rundt 26 km frå Egearhavet på ei høgd på nordsida av elva Kaïkos (dagens Bakırçay). Byen vart hovudstaden for kongedømet Pergamon under den hellenistiske perioden under Attaliddynastiet, 281–133 fvt. Pergamon vart sitert i Johannes' openberring i Det nye testamentet som ei av dei sju kyrkjene i Asia. I dag er hovudsetet for Pergamon i antikken nord og vest for dagens moderne by Bergama.
Under hellenismen og Attalide-dynastiet voks til eit viktig kongerike. Kongen Attalos III gav i 133 fvt. kongeriket til Den romerske republikken. Dette førte til ein kortvarig borgarkrig som resulterte i at kongeriket vart delt mellom Roma, Pontus og Kappadokia.
Pergamon hadde det nest største biblioteket i den antikke verda, etter Alexandria i Egypt. Då ptolemearane innstilte eksporten av papyrus, oppfann pergamonarane eit nytt material, pergament, laga av kalveskinn. Seinare vart dette utvikla til pergamentpapir. Tyske arkeologar gjorde utgravingar i Pergamon frå 1800-talet, og ei rekkje kunstverk er utstilt i Pergamonmuseum i Berlin.
Historie
Kongeriket til Attaliddynastiet oppstod i kjølvatnet av at kongedømet Thrakia fall saman. Attalidane, etterkomarane av Attalos, far av Philetairos som kom til makta i 281 fvt. etter at Trakia kollapsa, var blant dei meste lojale tilhengarane av Den romerske republikkenen i den hellenistiske verda under Attalos I (241-197 fvt.), allierte dei seg med Roma mot Filip V av Makedonia under første og andre makedonske krigen, og på nytt under Eumenes II (197-158 f.Kr) mot Perseus av Makedonia under tredje makedonske krig. For støtta si mot Selevkidedynastiet i Syria vart attalidane løna med dei tidlegare områda til Selevkideriket i Anatolia.
Attalidane styrte med klokskap og sjenerøsitet. Mange dokument som har vorte verna viser der dei støtta framvoksteren av byar i sine område ved å sende dugelege handverkarar og ettergje skattar. Dei lét dei greske byane i sine område oppretthalde nominell sjølvstende. Dei sende gåver til greske kulturelle stader som Delfi, Delos, og Athen. De sigra over invaderande keltisktalande folkeslag. Dei ombygde akropolisen i Pergamon etter modell av Akropolis i Athen. Då Attalos III (138-133 fvt.) døydde utan arving i 133 fvt. lét han heile Pergamon testamenterast til Roma for å unngå borgarkrig.
Flod
Flod kan ha fleire tydingar:
Pergamon
Historie
I samsvar med den kristne tradisjonen vart den første biskopen av Pergamon, Antipas, martyr her ein gong rundt 92 evt.
Den osmanske sultanen Murad III røva to store urner i alabast frå ruinane i Pergamon og plasserte dei på begge sider av midtskipet i Hagia Sophia i Istanbul.
Çarşamba
Çarşamba er ein by og eit distrikt i provinsen Samsun i Svartehavsregionen i Tyrkia. Han er det nest største distriktet i provinsen Samsun etter Bafra. Byen har kring 55 000 innbyggjarar.
Vekta
Vekta (frå latin Libra) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Det er forholdsvis lyssvakt og ingen av stjernene er høgare enn første storleiksklasse. Stjernebiletet ligg mellom Jomfrua i vest og Skorpionen i aust.
Stjerner
Dei mest lyssterke stjernene i Vekta dannar eit firkant som gjer det lett å finne. Alfa Librae eller Zubenelgenubi er ei dobbeltstjerne som er mogeleg å skilje frå kvarandre i ein kikkert. Ho ligg 77 lysår frå jorda. Primærstjerna er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 2,7 og den sekundære er ei kvit stjerne med storleiksklasse 5,2. Det tradisjonelle namnet tyder «den sørlege kloa». Zubeneschamali (Beta Librae) er den tilsvarande «nordlege kloa» til Zubenelgenubi. Ho er den mest lyssterke stjerna i Vekta, ei grønfarga stjerne med storleiksklasse 2,6, 160 lysår frå jorda. Gamma Librae vert kalla Zubenelakrab, som tyder «skorpionkloa». Ho er ei oransje kjempe med storleiksklasse 3,9, 152 lysår frå jorda.
Vekta har fleire andre dobbeltstjerner og optiske dobbelstjerner. Iota Librae er ei multippel stjerne, 377 lysår frå jorda, med både optiske og verkelege komponentar. Primærstjerna er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 4,5. Ho er ei dobbeltstjerne, men sjølv i store amatørteleskop kan ein ikkje sjå dei to komponentane, som har ein periode på 23 år. Sekundærstjerna, som er synleg i små teleskop som ei stjerne med storleiksklasse 9,4, er ei dobbeltstjerne med to komponentar med storleiksklasse 10 og 11. Det er òg ein optisk komponent i Iota Librae; 25 Librae er ei stjerne med storleiksklasse 6,1, 219 lysår frå jorda og synleg i kikkert. My Librae er ei dobbeltstjerne som er mogeleg å skilje i mellomstore amatørteleskop, 235 lysår frå jorda. Primærstjerna har storleiksklasse 5,7 og den sekundære har storleiksklasse 6.8.
Det er mange variable stjerner i Vekta. Delta Librae er ei Algol-type formørkande variabel stjerne, 304 lysår frå jorda. Ho har ein periode på 2 dagar og 8 timar. Den minste storleiksklassen på 5,9 og den største storleiksklassen er 4,9. FX Librae eller 48 Librae er ein Gamma Cassiopeiae-variabel med storleiksklasse 4,9. Skalstjerner, som Pleione og Gamma Cassiopeiae, er blå superkjemper med ujamne variasjonar skapt av unormal høg rotasjon. Dette kastar ut gass frå ekvator av stjerna.
σ Librae vart tidlegare kalla γ Scorpii trass i at ho ligg godt innafor grensa til Vekta. Ho fekk først ny nemning som σ Librae i 1851 (av Benjamin A. Gould).
Djupromsobjekt
Vekta har ein lys kulehop, NGC 5897. Her er òg ei open hop, 40 000 lysår frå jorda, han er forholdsvis stor og har ein samla storleiksklasse på 9.
Blast Lärmen, ihr Feinde
Blast Lärmen, ihr Feinde!, BWV 205a, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1731 for kroninga av kurfyrste August III av Polen som konge av Polen.
Teksten er kanskje skriven av Christian Friedrich Henrici (Picander).
Musikken til stykket er tapt, men alle satsane, bortsett frå resitativa 8, 12 og 14 (som var nykomponerte) var basert på Zerreißet, zersprenget, zertrümmert die Gruft BWV 205 i same rekkefølgje.
Sovjetrepublikk
Ein sovjetrepublikk var ei eiga styreform innanfor Unionen av Sosialistiske Sovjetrepublikkar, USSR, (Sovjetunionen).
Unionen bestod formelt av likestilte sovjetrepublikkar som skulle ha eigne grunnlover, eigne lovgjevande forsamlingar og eigne styreorgan. Formelt hadde republikkane også rett til å tre ut av unionen. Sovjetunionen vart danna i 1922 og bestod då av den russiske, den kviterussiske, den ukrainske og den transkaukasiske sovjetrepublikken. Den ukrainske sosialistiske sovjetrepublikken og den kviterussiske sosialistiske sovjetrepublikken var til og med representert då SN vart skipa i 1948.
Sovjetrepublikkane kunne vidare delast inn i autonome republikkar i Sovjetunionen.
Dei baltiske sovjetrepublikkane
Dei latviske, estiske og litauiske sovjetrepublikkane står fast på at dei aldri har vore ein del av Sovjetunionen. Årsaka er at innlemminga av dei baltiske statane i 1940 var basert på Molotov-Ribbentrop-pakta frå 1939 og difor var ulovleg. Dei baltiske statane meiner difor at dei heldt fram å vere uavhengige statar under sovjetisk okkupasjon, og deira standpunkt får stønad frå EU, Den europeiske menneskerettsdomstolen, SN sitt menneskerettsråd og USA. Den russiske regjeringa hevdar på si side framleis at den sovjetiske annekteringa av dei baltiske statane var legitim.
São Tomé
São Tomé er hovudstad og den største byen på øystaten São Tomé og Príncipe i Vest-Afrika. Han har rundt 50 000 innbyggjarar.
Byen blei grunnlagd av portugisarar i 1485, og er bygd opp kring ei domkyrkje frå 1500-talet. Ein annan tidleg bygning er Fort São Sebastião frå 1575 som i dag er nasjonalmuseet på São Tomé.
São Tomé ligg på nordaustkysten av øya São Tomé, og er ein viktig lokal hamneby. São Tomé internasjonale lufthamn ligg like utanfor byen. São Tomé har også vegsamband med byane Trindade, Guadalupe og Santana.
Visnes
Visnes er ein tettstad i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Staden har og ligg nordvest på øya Karmøy.
Áno Liósia
Áno Liósia (gresk Άνω Λιόσια) er ein tidlegare kommune i dei nordvestlege forstadane til Aten i Hellas. Frå 2011 inngår han i kommunen Fylí i periferieininga Vest-Attikí i periferien Attikí. Áno Liósia har vakse mykje dei siste 20 åra og mange sigøynarar bur her i dag. Fjellet Egáleo ligg i sørvest.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Áno Liósia 33 565 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
Kyle Nunataks
Kyle Nunataks er tre nunatakar 2,5 nautiske mil (4,6 km) aust for Mount Hampson, i nordlege delar av Tula Mountains i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956 og gjeve namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter J.T. Kyle, eit medlem av mannskapet på «Discovery» under British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE), 1929-31,
Ulven
Ulven (frå latin Lupus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Ulven var eit av dei 48 stjernebileta som astronomen Klaudios Ptolemaios skreiv ned på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg mellom Kentauren og Skorpionen.
Stjerner
Ulven har kring 30 stjerner av 2. og 3. storleiksklasse og 70 som er større enn sjette, mellom anna fleire dobbeltstjerne eller multippelstjerner.
Dei fleste av dei mest lyssterke stjernene i Ulven er massive medlem r av den nærmaste OB-assosiasjonen, Skorpionen-Kentauren.
Djupromsobjekt
Mot nord i stjernebiletet ligg kulehopane NGC 5824 og NGC 5986, og i nærleiken den mørke stjernetåka B 228. I sør ligg to opne hopar, NGC 5822 og NGC 5749, i tillegg til kulehopen NGC 5927 ved austgrensa til Vinkelhaken. På vestresida er to spiralgalaksar og Wolf-Rayet-tåka IC 4406, med somme av dei varmaste stjernene ein kjenner til. IC 4406, òg kalla Netthinnetåka, er ei synliderforma stjernetåke kring 5 000 lysår unna. Ho har støvgater som går gjennom sentrum. Ei anna planetarisk tåke, NGC 5882, ligg mot midten av stjernebiletet. Eksoplaneten Lupus-TR-3b ligg i dette stjernebilete. Den historiske supernovaen SN 1006 skal i følgje forskjellige kjelder ha skjedd 30. april til 1. mai 1006 i stjernebilete.
Lysøya
Lysøya er ei lita øy i Lysefjorden i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke. Seinast frå 1670 var det eit lite gardsbruk eller husmannsplass her. Ole Bull kjøpte øya i 1872. Her bygde han sitt eige fabelhus, eit byggverk i nymaurisk stil. Frå 1974 er øya og huset museum og konsertlokale, eigde og drivne av Fortidsminneforeningen, og frå 1. januar 2007 vart det under namnet Ole Bull Museum Lysøen lagt inn under kunstmuseet KODE i Bergen.
Folketalsutvikling:
Duma
Duma (russisk skrift дума) er eit russisk namn på ei representativ forsamling. Ordet er blitt brukt om fyrsteleg rådgjevande, statlege og kommunale forsamlingar. Ordet «duma» kjem frå verbet думать (dumat’), som tyder 'å tenkje' eller 'å vurdere'.
Nemninga blei brukt under keisartida før den russiske revolusjonen, som Statsdumaen i Det russiske keisardømet, og i Russland etter at Sovjetunionen fall. Statsdumaen har sidan 1993 vore nemning for underhuset i den russiske nasjonalforsamlinga. Omgrepet var derimot ikkje i bruk under sovjettida.
Kongedalen
Kongedalen (arabisk وادي الملوك Wādī al-Mulūk‎) er ein dal i Egypt der faraoar og andre høgtståande personar frå Det nye riket i Egypt blei gravlagde frå 1500- til 1000-talet f.Kr. Saman med ruinane av Theben (Luxor) står staden på UNESCO si liste over verdsarv.
Dalen er ein wadi med ein austleg og ein vestleg del. Dei fleste gravene ligg i den vestlege delen. Nye funn i 2006 og 2008 gjorde at ein no kjenner til 63 graver, der dei enklaste har eit enkelt gravkammer medan den største har over 120 kammer. Alle gravene ser ut til å ha vore opna og stolne frå i oldtida, men veggmåleri og gravgods i gravene gjev kjelder til kunnskap om tru, gravskikk og samfunn frå denne tida.
Geografi
Dalen ligg på vestbreidda av Nilen, på motsett side av Theben, dagens Luxor, i skuggen av fjellet Al-Qurn.
Geologisk er dalen svært variert. Gravene er hogd inn i kalkstein, som ligg i mange lag av forskjellig kvalitet. Dette må ha skapt problem for de som klargjorde gravene, og for seinare arkeologar. Lag av porøs skifer utvidar seg når dei trekkjer til seg vatn under oversymjingar, og dette har skadd mange av gravene.
Bakgrunn
Kongedalen blei vald ut som gravstad under Det attande dynastiet i Egypt, truleg av Totmose I, eller moglegvis av den tidlegare Amenhotep I, som nokre hevder ligg i Kongedalen som KV39. Grava til Tut-ankh-Amon er særs kjend fordi ho var temmeleg uforstyrra, og inneheldt rikt gravgods. Den siste kongegrava er Ramses X eller XI. Fleire ikkje-kongelege blei likevel lagt i eldre graver seinare.
Fordelen med dalen er at han ligg aude til og kan vaktast, noko som ville verna mot gravrøvarar. Forma på Al-Qurn kan minna om ein pyramide, noko som også kan ha påverka valet.
Gravene i Kongedalen er hogde ut i klippene.
Omdøme og utforsking
Det offisielle namnet på området i Det gamle Egypt var Den store og majestetiske nekropolis for faraoen sine millionar av år, liv, styrke og helse vest for Theben, men det blei gjerne kalla Ta-sekhet-ma'at, «den store åkeren», som viser til grøde og gjenfødsel.
Det offisielle namnet med hieroglyfar:
Staden blei vitja i oldtida, særleg under romartida. Det er funne over 2 100 døme på graffiti her, dei fleste på gresk eller latin, medan andre er skrivne på fønikisk, kyprisk, lykisk, koptisk og ande språk.
Hesneskanalen
Hesneskanalen er ein sjøkanal mellom Osterkilen og Berstelkilen i Grimstad kommune i Aust-Agder. Kanalen er frå 1883 og er ganske smal og grunn slik at berre småbåtar kan passere. Over kanalen passerer vegen til Marivold camping. Seglingshøgda under brua er 2,5 meter.
I juli 2012 vart det arrangert Verdsmeisterskap i klippestup ved utløpet av kanalen i Berstelkilen. Her er det òg eit anlegg for småbåtar.
Gaupa
Gaupa (frå latin Lynx) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det vart introdusert på 1600-talet av Johannes Hevelius. Det er eit lyssvakt stjernebielte og dei mest lyssterke stjernene dannar ei sikksakk-linje.
Kjende objekt
Den einaste namnsette stjerna i dette stjernebiletet er Alsciaukat (frå arabisk for torn), òg kjend som 31 Lyncis, eller κ Lyncis.
Trias
Trias er ein geologisk periode som varte frå 251 til 199 millionar år sidan. Han er den første perioden i mesozoikum, kjem etter perm og vart etterfølgd av jura. Både starten og slutten på trias er markert av store masseutryddingar. Utryddingshendinga som lukka trias har nyleg vorte meir nøyaktig utrekna, men som med dei fleste eldre geologiske periodar er berglaga som definerer starten og slutten på perioden veldefinerte, men tidspunkta har ein feilmargin på eit par millionar år.
Under trias byrja både livet i havet og på land å flytte økologiske nisjar i den særs tynne biosfæren som var etter perm-trias-utryddinga. Korallane hexacorallia dukka første gong opp og dei første blomsterplantene kan ha utvikla seg under trias. Det same gjorde dei første flygande virveldyra, flygeøglene.
Bergartar som er lagt ned i trias vert kalla triassystemet.
Datering og inndeling
Trias vart namngjeve i 1834 av Friedrich Von Alberti frå tre særeigne lag (på latinsk tyder trias «triade») —raude lag med kalk over og svartskifer over der igjen — som er funne i Tyskland og nordvestlege område av Europa.
Trias vert vanlegvis delt inn i epokane tidleg, mellom og sein trias og dei tilsvarande berglaga vert kalla nedre, midtre og øvre trias. Aldrane i trias er frå yngst til eldst:
Paleogeografi
Under trias var det meste av landmassane på jorda samla i eit enkelt superkontinent som låg meir eller mindre midt over ekvator og som vart kalla Pangaea («alt landet»). Frå aust til vest strekte det seg ei stor bukt kalla Tethyshavet. Det vida seg ut i vest i mellomtrias medan Paleo-Tethys-havet krympa, eit hav som eksisterte i paleozoikum. Resten av kontinentet var omringa av det enorme verdshavet (superhavet) Panthalassa («all sjøen»). Alle djuphavssedimenta som vart lagt ned under trias har forsvunne på grunn av subduksjon så ein veit særs lite om hava i trias.
Klima
Klimaet i trias var generelt varmt og tørt og danna eit typisk raudt lag av sandstein og evaporittar. Det er ikkje funne spor etter isbredanning ved eller nær polområda, og faktisk var polområda tilsynelatande fuktige og tempererete, eit klima som høver for krypdyr-liknande skapningar. Sidan Pangea var så enormt hindra det klimaeffekten frå havet og kontinentalklimaet var særs årstidsvariert med særs varme somrar og kalde vintrar. Pangea hadde truleg kraftige monsunar på tvers av ekvator.
Liv
Det er tre kategoriar av organismar som kan skiljast frå kvarandre i trias. Overlevande etter perm-trias-utryddinga, nye grupper som blømde kortvarig og andre nye grupper som kom til å dominere mesozoikum.
I havet utvikla moderne korallar seg i tidleg trias og danna små flekkar med rev samanlikna med dei omfattande korallreva under devontida eller i dag. Dei skjeldekte blekksprutane, kalla ammonittar kom seg og vart mangfaldige igjen etter den ein linja som overlevde perm-utryddinga. Fiskefaunaen var usedvanleg uniform, noko som heng saman med at særs få familiar overlevde perm-utryddinga. Det var òg mange marine krypdyr. Av desse finn ein sauropterygia, som femner om pachypleurosaurar og nothosaurar (begge vanlege i mellomtrias, særleg i Tethyshavet), placodontar og dei første svaneøglene, dei første øgleliknande thalattosaurar (askeptosaurar); og dei svært suksessfulle fiskeøglene, som dukka opp i tidleg trias og som raskt vart mangfaldige og til slutt enormt store i sein trias.
På land fann ein overlevande planter som kråkefotplanter, dei dominerande kongepalmene, ginkgoaceae (i dag tempeltre) og glossopteridales. Blomsterplanter eller frøplanter kom til å dominere floraen på landjorda, og på den nordlege halvkuladominerte bartre. Glossopteris (ei frøbregne) var det dominerande treet på den sørlege halvkula i tidleg trias.
Amfibiet temnospondyli var av dei gruppene som overlevde perm-trias-utryddinga og enkelte slektslinjer (som trematosaurus) blømde ei kort tid i tidleg trias, medan andre (som capitosaurus) var talrike gjennom heile perioden., eller kom til å vekse fram i sein trais (som plagiosaurar, metoposaurar). Andre amfibiar, som dei første lissamphibia, er kjend frå tidleg trias, men gruppa som heilskap vart ikkje vanlege før i jura då temnospondylar hadde vorte særs sjeldne.
Archosauromorpha-krypdyr, særleg archosauria, erstatta gradvis synapsidar som hadde dominert perm. Sjølv om cynognathus var eit karakteristisk rovdyr på toppen av næringskjeda på Gondwana i tidleg trias (olenekium og anisium) var både kannemeyeriide dicynodontar og gomphodonte cynodontar framleis viktige planteetarar gjennom mykje av perioden. I sein trias spelte berre synapsidane ei lita rolle. Under carnium (tidleg del av sein trias) vart nokre av dei avanserte cynodontane opphavet til dei første pattedyra. Samstundes utvikla ornithodira, som fram til då berre hadde vore små og uviktige, seg til flygeøgler og mange typar dinosaurar. Crurotarsi var ein annan viktig archosaurklade og under sein trias nådde desse òg sitt mest mangfaldige med forskjellige grupper som phytosauria, aetosauria og fleire særeigne slektslinjer av rauisuchia og dei første krokodillane (sphenosuchia). Samstundes vart den kompakte planteetaren rhyncosauren og dei små til mellomstore insektetande eller fiskeetande prolacertiformes viktige basale archosauromorph-grupper gjennom det meste av trias.
Av andre krypdyr finn ein dei tidlegaste skjelpaddene, som proganochelys og proterochersis, som dukka opp under norium (i midten av sein trias). Lepidosauromorpha—særleg sphenodontia—dukka først opp i fossilregisteret litt tidlegare (i carnium). Procolophonidar var ei viktig gruppe små firfisle-liknande planteetarar.
Archosaurar var i starten sjeldnare enn therapsidane som hadde dominert permtida., men dei byrja i mellomtrias å erstatte dei. Denne «overtakinga» kan ha medverka til utviklinga av pattedyra ved å tvinge dei overlevande therapsidane og deira pattedyrliknande etterkomarar til å leve som små, hovudsakleg nattlege insektsetarar. Nattlivet tvinga truleg desse dyra til å utvikle pels og høgare stoffskiftesnøggleik.
Masseutrydding
Trias enda med ei masseutrydding, som særleg råka hava hardt. Conodontar forsvann og alle sjøkrypdyr, bortsett frå fiskeøglene og svaneøglene. Virvellause dyr som armføtingar, sniglar og molluskar vart særleg hardt råka. I hava forsvann 22 % av dei marine familiane og truleg om lag halvparten av dei marine slektene.
Ein er ikkje sikker på kva som skapte utryddinga, men dei enorme vulkanutbrota for om lag 202 til 191 millionar år sidan i det som vert kalla den sentrale atlantiske magmatiske provinsen (CAMP) kan ha spelt ei stor rolle. Dette var eit av dei største vulkanutbrota på jorda etter at planten vart avkjølt og stabiliserte seg. Dette skjedde då superkontinentet Pangea starta å bryte opp i fleire delar. Andre mogelege, men mindre trulege, årsaker er mellom anna global nedkjøling eller eit meteornedslag, der nedslagskrateret rundt Manicouaganreservoaret i Quebec i Canada er ein mogeleg kandidat. Ved krateret har ein nyleg funne indikasjonar på at krateret har ein alder på 214±1 millionar år. Grensa mellom trias og jura har nyleg vorte målt til 201,58±0,28 millionar år sidan. Begge tidspunkta er så pass nøyaktige på grunn av meir nøyaktige radiometriske dateringar. Så funna tyder på at nedslaget skjedde før slutten av trias, om lag 10-12 millionar år før. Derfor er det lite truleg at dette nedslaget var årsaka til den observerte masseutryddinga.
Desse utryddingane gjorde at dei overlevande dinosaurane kunne fylle ut nisjane som tidlegare hadde vore opptekne og dinosaurane vart langt meir dominerande, mangfaldige og talrike, noko dei skulle vere dei nesten 150 millionar åra. Den verklege «Dinosaur-tidsalderen» var jura- og krittida, og ikkje trias.
I Noreg
I Noreg har ein ikkje bergartar frå trias på fastlandet, men på Spitsbergen, Bjørnøya og kontinentalsokkelen langs kysten og under Nordsjøen er dei kjende. Sandstein frå trias på Statfjordfeltet er ein viktig reservoarbergart her.
Kjelder
''
Boye
Boye er eit mannsnamn og slektsnamn. Det har norsk namnedag den 5. oktober. Andre skrivemåtar er Boie, Boje og Bøye.
Opphavet til namnet er uklart. Det kan koma frå norrønt bogi, 'boge' eller eit frisisk ord for 'bod'.
I 2009 var det 147 norske menn som heitte Boye medan 15 heitte Bøye, 11 heitte Boje og 5 heitte Boie.
304 nordmenn haddet etternamnet Boye.
Krasin Nunataks
Krasin Nunataks er ein lita gruppe nunatakar som ligg 10 nautiske mil (18 km) søraust for Alderdice Peak i Nye Mountains i Enderby Land. Fjella vart kartlagde av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62, som kalla dei opp etter den sovjetiske isbrytaren «Krasin».
Fylkesveg 5
Fylkesveg 5 finst i fleire fylke i Noreg:
Fylkesveg 4
Fylkesveg 4 finst i fleire fylke i Noreg:
Etterretningstenesta
Etterretningstenesta (tidlegare Forsvarets etterretningsteneste, også kalla E-tenesta) er den sivile og militære utealandsetterretningstenesta i Noreg. Ho har det koordinerande og rådgjevande ansvaret for all etterretningsverksemd i Forsvaret. Etterretningstenesta hentar inn, bearbeider og analyserer informasjon som gjeld norske interesser, sett i høve til framande statar, organisasjonar og individ. Hensikten med etterretningsverksemd er å bidra til å gje norske styresmakter eit solid avgjerdslegrunnlag i saker som gjeld utanriks-, tryggleiks- og forsvarspolitikk. Sjefen for Etterretningstenesta er direkte underlagd Forsvarssjefen.
Piz Terza
Piz Terza er eit fjell i Sesvennafjella (Alpane), på grensa mellom Italia og Sveits.
Jojo
Jojo er eit leiketøy laga av ei trinse av plast, tre eller metall som kan rotere ved hjelp av ei snor som går rundt eit djupt innskore spor i trinsa. Dette leiketøyet kan sporast heilt tilbake til antikken. Den moderne jojoen er laga av to skiver på ein kort aksling, og denne forma så me fyrst i USA i 1930-åra.
Ein kan få jojoen til å gå opp og ned ved at han roterer på snora.
Hildalen
Hildalen eller Bordkøyraren er ein kjend gangar i 2/4-takt, som finst utbreidd som vandreslått over store delar av Hardingfeleområdet. Namnet Hildalen skriv seg frå spelemannen Ola Hildal som budde på garden Hildal i Odda kommune inst i Hardanger, ved Sandvinsvatnet. Slåtten er gamal både austafjells og Vestafjells, og tona finst hjå Ludvig Mathias Lindeman.
I Hardingfeleverket har slåtten nummer 158/163, og det er skrive ned i alt 17 variantar. I høve varianten frå Voss viser redaksjonen til den franske komponisten Jean-Benjamin de Laborde, som skreiv ned ein liknande melodi i høve eit storverk om nyare og eldre musikk i 1780 (Essai sur la musique ancienne et moderne, Paris 1780).
Zerreißet, zersprenget, zertrümmert die Gruft
Zerreißet, zersprenget, zertrümmert die Gruft, BWV 205, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1725 som Dramma per Musica for bursdagsfeiringa til Augustus Friedrich Müller, ein professor ved Leipzig Universitet.
Teksten er skriven av Christian Friedrich Henrici (Picander).
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for tre trompetar, pauke, to valthorn, to tverrfløyter, to oboar, obo d’amore, bratsj d’amore, gambe, tobratsjar, 8 fiolinar, to fiolonsellar, violone, fagott og basso continuo (inkludert cembalo & orgel), samt songsolistar: Pallas (sopran), Pomona (alt), Zephyrus (tenor) og Äolus (bass) og firedelt kor.
Det består av femten satsar:
Fylkesveg 6
Fylkesveg 6 finst i fleire fylke i Noreg:
Edvard
Edvard eller Edward er mannsnamn med opphav i det gammalengelske Eadweard. Namnet er sett saman av ed-, 'rikdom' og vard, 'vaktar'. I Noreg og Sverige har Edvard namnedag den 18. mars, som er festdagen for Edvard Martyren.
Namnet kan òg skrivast Eduard, Edouard, Eduardo og Edoardo. Det har kortformer som Ed, Edo, Eddy, Eddie, Ned/Neddy og Ted/Teddy. Edvarda er eit avleidd kvinnenamn.
Bruk
På slutten av 1500-talet var Edward eit svært vanleg namn i England. I dag er Edvard eit vanleg namn i Finland, Edward er vanleg i Polen og USA og Eduardo er vanleg i Chile og Spania.
Pungrotter
Pungrotter (Didelphimorphia) er ein orden av pungdyr, som er ein del av dei placentale pattedyra.
Edvard
Bruk
Edvard var eit utbreidd namn i Noreg på slutten av 1800-talet. Bruken gjekk ned i løpet av 1900-talet, men tok til å stiga igjen pÅ 1990-talet. I 2009 var det 2 064 menn som heitte Edvard i Noreg, 485 som heitte Edward og 117 som heitte Eduardo.
Namneberarar
Ei rekkje kongar, særleg i England og seinare Storbritannia, har hatt namnet Edward.
Taglmakk
Taglmakk (Nematomorpha) er ei gruppe særs tynne makk som lever som parasittoidar på leddyr. Dei er utbreidd over heile verda, men er mest vanlege i ferskvatn. Ein har skildra om lag 320 artar i to ordenar.
Kjenneteikn
Taglmakkar er særs lange og særs tynne dyr som har fått namnet sitt fordi dei liknar hestetagl. Dei tek opp mesteparten av det dei treng over kroppsoverflata, og manglar difor særskilde ekskresjons-, sirkulasjons- og gassvekslingsorgan. Tarmen er òg ganske redusert - eit einskild røyr som går i lengderetninga til kroppen og vanlegvis ikkje har nokon opning.
Kroppsveggen til ein taglmakk er dekt med eit tjukt og velutvikla eksoskjelett som vert skifta ut regelmessig. På same måte som rundmakk, leddyr og ymse andre rekkjer nyttar dei ecdysin i denne prosessen. Nedanfor kroppsveggen og huda har dyra ei eller to langsgåande nervestrenger og eit einskild lag med langsgåande musklar.
Ein gjennomsnittleg taglmakk er opp til 1 meter lang og som regel ikkje meir enn 1 til 3 millimeter tjukk.
Levesett
Dei befrukta egga vert lagt i geleaktige trådar og utviklar seg til særeigne larvar. Desse har relativt kort tid på seg til å finna ein passande leddyrvert dei kan parasittera på i oppveksten, noko som ikkje treng å vera særleg vanskeleg. Dei fleste endar i kroppshola til vertsdyret gjennom å bli etne, og ligg der medan dei utviklar seg frå larve til vaksen. Somme er utstyrte med snablar, ofte med piggar, og borar seg fysisk inn i verten.
Larva veks seg til vaksen storleik inne i vertsorganismen, og lever av ymse næringspartiklar dei tek opp over kroppsoverflata. Som regel forlet ho vertsorganismen sin gjennom anus. Dei larvene som har bustad i landlevande leddyr har visse evner til å manipulera vertane sine til å oppsøka ferskvatn og faktisk drukna seg. Når larvene først er ute i vatnet, sym dei ut på leit etter ein partnar å starta ein ny livssyklus med.
Systematikk
I ordenen Nectonematoidea klassifiserar ein fire artar i slekta Nectonema; dette er kystlevande, pelagiske organismar som parasitterar tifotkreps. Ein kjenner dei att på dei doble radene med børstar dei har på sida av kroppen og på at dei berre har ein gonade. Dei har to nervestrengar, ein på buksida og ein på ryggsida.
Det er usikkert korleis slektskapen mellom dei ulike taglmakkgruppene er. Ein reknar med at Nectonematoidea representerer ei basal gruppe i fylogenien deira, sidan desse er marine, men det er ikkje semje om dette synet. Når det kjem til slektskap med andre dyregrupper, er dei fleste forskarar samde om at taglmakkane er søstergruppa til rundmakk. Den viktigaste utfordraren til dette synet er Cephalorhyncha-hypotesen, som plasserer dei saman med pølsemakk Priapula og gruppene Kinorhyncha og Loricifera.
Republikken Irland
Republikken Irland utgjer fem seksdelar av øya Irland og er ein sjølvstendig republikk. Staten vert offisielt kalla «Éire» på irsk og «Ireland» på engelsk. Som på norsk nyttar ein på begge språka nemningane Poblacht na hÉireann og The Republic of Ireland for å skilja mellom stat og øy.
Historie
Før 1921 var heile øya Irland ein del av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland. Nord-Irland er framleis ein del av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland.
Fylke
Irland har tradisjonelt hatt 26 fylke (counties), som framleis vert brukt kulturelt, historisk og i idrett. Etter omorganisering har Dublin vorte splitta opp i 4 fylke og Tipperary har vorte to fylke. Totalt har republikken Irland 30 fylke.
Klima
Irland har eit maritimt klima, og er kraftig påverka av Atlanterhavet og Golfstraumen i vest. Klimaet er ikkje så ulikt Storbritannia sitt, men har mindre temperaturvariasjonar og over 50 % meir nedbør. Kulda frå nord eller aust har som regel dempa seg på veg over sjøen til Irland, og det kaldaste som nokon gong er målt er berre -19 °C. Om vinteren er det i snitt berre om lag ei veke med snø totalt, men litt fleire dagar i høgareliggande strøk som Wicklowfjella. Atlanterhavskysten har derimot så godt som ingen dagar med snø. Sumaren er etter måten kjølig med om lag same temperaturar som i Skottland, og i dei nordlegaste områda går ikkje temperauren ofte over 20 °C om sumaren.
Nedbøren spreier seg jamt over heile øya, men dei vestlege områda får likevel dei største mengdene. I tillegg er områda på vestkysten, i lag med dei nordlege områda, utsett for kraftig vind når vinterstormane frå vest fer forbi. Den turraste tida på året er seint på våren og tidleg om sumaren, særleg i nordlege og austleg strøk. Dublin ligg i det turraste området av Irland og har ein årleg nedbørsnormal på 762 mm, medan vestkysten av Irland har kring 1400–1500 mm. Det er sjeldan torevêr på Irland. Dei nordvestlege områda har om lag ti tilfelle av torevêr gjennom året, og då som oftast om vinteren.
Bakgrunnsstoff
🇪🇺
Bygningstypen loft
Loft er ein tradisjonell bygningstype i to etasjar med rom under taket. Bygningane har ofte svalgang og har vore brukt som sovehus i eldre tid.
Den øvste etasjen var som regel nytta til oppbevaring og var sengekammer for gjester og andre. Underetasjen var lagerrom, og dei enkelte romma vart kalla bu eller bur, i tidleg mellomalder også skemma.
Mustafakemalpaşa
Mustafakemalpaşa er ein by i provinsen Bursa i Marmararegionen i Tyrkia. Byen har kring 55 000 innbyggjarar.
Det antikke hettitiske namnet på området var Kirmasti Kremastre, under kongedømet Bithynia. Kring 300 evt. vart byen eit viktig bispesete for regionen. I 1336 vart han ein del av Det osmanske riket og vart øydelagd i 1920 av grekarane.
Fylkesveg 7 (fleirtyding)
Fylkesveg 7 finst i fleire fylke i Noreg:
Bergfrid Fjose
Bergfrid Fjose var ein norsk KrF-politikar frå Ullensvang, og den fyrste kvinnelege stortingsrepresentanten frå Kristeleg Folkeparti.
Oppvekst og utdanning
Fjose vart fødd Mannsåker. Faren hennar, Jon Mannsåker, var styrar ved Hardanger Folkehøgskule, som i dag ligg på Lofthus i Hardanger. Som 13-åring flytte familien til Voss, fordi faren hadde fått stilling som kapellan der, og i tillegg var vald inn på Stortinget for Venstre. Fjose byrja på Voss Landsgymnas i 1933, same året som Kristeleg Folkeparti vart skipa.
På gymnaset var Bergfrid med på å skipa Voss Unge Venstre. Her trefte ho òg Olav Fjose, som ho seinare gifte seg med. Etter examen artium vart båe elevar ved Den nye lærerskole i Oslo. I 1939 fekk båe lærarstilling ved Valdres folkehøgskule, og avgjorde å gifta seg i april 1940. Året etter vart Olav Fjose engasjert i Milorg i Oslo. Det førte til at dei måtte rømma på sykkel til Sverige i 1943, med to små born.
Politikar og statsråd
Hausten 1945 vart Olav Fjose fengselsprestvikar i Stavanger. Der overtala han kona si til å gå over frå Venstre til Kristeleg Folkeparti. Frå 1947 til 1952 var Bergfrid og Olav Fjose styrarpar på den kristelege Ungdomsheimen på Kvamskogen. Deretter budde dei 5 år på Voss og 9 år i Årdal, og i desse åra arbeidde Bergfrid Fjose som lærar. I 1966 flytte dei til Fana ved Bergen, og etter at mannen vart pensjonist 1979, slo dei seg ned på Voss.
Bergfrid Fjose var med i kommunestyra i Kvam (1951–52), Årdal (1959–63) og Fana (1968–72), og i 1969 vart ho innvald på Stortinget. Der sat ho i to periodar, fram til stortingsvalet 1977, då ho takka nei til attval. I stortingstida var ho formann i Løvebakken Mållag og fråhaldsgruppa på Stortinget.