cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nynorsk
Verb
Generelt sett er skiljet mellom dei sterke verba og dei svake verba i nynorsk og dei fleste av dei norske dialektane større enn i bokmål. På bokmål kan ein til dømes velje å bøye både svake og sterke verb med endinga -et i presens perfektum i staden for å skile dei ved å nytta -a for svake verb og -et for sterke verb. Til dømes kan det svake verbet kaste verta bøygt som kastet på bokmål i staden for å nytta ei eiga bøyingsform -a som i kasta. Dette lét seg ikkje gjere i nynorsk som krev eit skilje mellom sterke og svake verb. Det heiter difor berre kasta i nynorsk.
Generelt sett vert verb i nynorsk delte inn i to kategoriar, sterke eller svake. Svake verb vert vidare delte inn i ymse verbkategoriar; a-verb, e-verb, j-verb og kortverb. Dette avgjer kva for ei bøying verbet får både for partisippet og dei ymse verbtidene. Til dømes vil e-verb med -te i preteritum berre ha partisippbøying i tal, medan e-verb med -de får partisippbøying i kjønn og tal som vist i partisippseksjonen. Også verbsystemet i nynorsk har mange likskapar med svensk. Verb er delte inn i sterke/svake og mange av bøyningsendingane er dei same (-ar i presens for a-verb mellom anna). Det er ofte viktig å identifisere kva for ei bøyingsklasse eit verb høyrer til. Som ein ser her vil j-verb ha -je/-ja i infinitiven. e-verb har -er i presens og a-verb har -ar i presens og -a i preteritum. Alle sterke verb har inga ending i presens og preteritum og det einaste skiljet mellom desse formene er eit vokalskifte.
På nynorsk kan ein i motsetnad til bokmål velje om ein vil skrive med -e infinitiv eller -a infinitiv (altså anten «skrive»/«skriva»). Ein kan au velje å skrive med eit system som nyttar både -a endingar og -e endingar bunde av kva for eit verb det er snakk om, dette vert kalla kløyvd infinitiv. Dette er trekk som er svært utbreidde i norske dialektar.
Parverb
Eit parverb er eit verb som har to ulike bøyingsmønster, ei kausativ bøying og ei ikkje-kausativ bøying. Eit verb som er parverb har altså to ulike bøyingar som er bundne av om det er nokon som er årsak til handlinga eller ikkje. Parverbsystemet i nynorsk er ikkje så ulikt som systemet i svensk og tysk. Det finst parverb både i bokmål og nynorsk, men parverbsystemet i nynorsk er meir bevart enn det er i bokmål og nærare korleis det var i norrønt.
Til dømes så er alle sterke verb som òg er parverb skilde i preteritum på følgjande måte i bokmål, bunde av om verbet er meint kausativt eller ikkje. Det følgjande dømet er døme på det sterke verbet «brenne» i bokmål:
Det som skil bokmål og nynorsk for parverb er at det i nynorsk ikkje berre vert skilt i preteritum som i dette dømet, men også for alle verbtider, akkurat som i det svenske språket. Dansk hadde opphavleg ikkje sterke parverb. Det har ført til at parverbsystemet i bokmål er noko redusert for dei sterke verba ennå slike parverb er vanlege i dialektar for alle tider, ikkje berre preteritum.
Her har me igjen parverbet «brenne», men nå på nynorsk. Den øvste bøyinga er for når verbet er ikkje-kausativt, medan den nedste bøyinga er for når verbet er kausativt. Fleire norske dialektar har òg dette systemet, til dømes har fleire trønderske dialekter typisk formene brinn og brenn i presens, bunde av om verbet er meint kausativt eller ikkje.
Partisippa for parverba
Ein stor skilnad mellom parverba i bokmål og nynorsk er òg partisippa for parverba. For den øvste bøyinga så vert det ikkje sagt noko om kven som har gjort handlinga, som i setninga «hytta brann». Dette gjeld òg dei tilsvarande partisippa. Bokmål har berre éi partisippform, ein seier «hytta er utbrent» i alle høve. Nynorsk (og også svensk) har to partisippformer som skil mellom om ein vil seie noko om det er ei handling eller ikkje, i motsetnad til bokmål.
Setninga «Hytta er utbrunnen» seier ingen ting om at nokon har brent ho ned, setninga berre stadfestar at hytta har brunne til grunnen. Setninga «Hytta er utbrend» seier likevel noko om han som utfører handlinga, ho sier at hytta er brent ned til grunnen av nokon. Ein slik skilnad finst for alle parverb og ein kan i nynorsk velje i kva grad ein ønskjer å vere presis når ein seier noko om årsaka til handlinga. Denne graden av kor presis ein vil vere finst ikkje i bokmål/dansk. Eit anna døme er partisippformene for parverbet «knekke». «Greina er knokken» seier ingen ting om årsaka (altså at nokon har knekt ho), medan «Greina er knekt» seier tydeleg at det er nokon som har knekt ho. Dette er i tråd med dei tilsvarande verbtidene for kvart av verba ovanfor; «Hytta brenn» seier ingen ting om han som handlar, medan «Eg brenner ned hytta» seier noko om han som handlar.
Passive verbformer
Passiv verbform på bokmål vert skipa ved suffikset -es, som i «hentes». På nynorsk vert passivkonstruksjon skipa ved eit -ast suffiks som er det same suffikset frå norrønt av og som finst i moderne islandsk. Til dømes finst passivforma hentast av verbet hente. Det er likevel ein viktig skilnad mellom nynorsk og bokmål på dette punktet og det er at det berre er lov til å nytte passivforma av eit verb når det står eit hjelpeverb framføre det (som t.d må, skal, vil, burde). Passivforma på bokmål kan vere både refleksiv og ikkje-refleksiv, medan ho på nynorsk berre kan vere ikkje-refleksiv og dette vert gjort ved å sette eit hjelpeverb framføre passivforma av verbet. Til dømes lét det seg ikkje gjere å skrive «pakka hentast i dag» på nynorsk, då må det heller verte skrive om ved hjelp av verba vere, verte eller bli, til dømes pakka vert henta i dag.
Hovedårsaka til dette er av di det på eit generelt grunnlag kan oppstå rådløyse om noko har ei refleksiv tyding eller ikkje-refleksiv tyding, som t.d i den ugrammatiske setninga «han slåast». Ein kan då spørje seg om personen vert slegen eller om han slåst. For nett dette verbet finst det ein nyanse, men på eit generelt grunnlag gjer det ikkje det. Det er den ikkje-refleksive konstruksjonen som er eldst i norsk og han er av den grunnen den einaste passivkonstruksjonen som er tillaten i nynorsk. Islandsk og norrønt har òg dette som den einaste moglege passivkonstruksjonen. Det finst verb med ei refleksiv tyding i nynorsk som i alle andre skandinaviske språk, og desse er ikkje dei same som passive verbformer. Døme på slike verb er synast og kjennast. Desse verba vert bøygde i tid, det same hender ikkje med passive verbformer. Ei god ordbok vil normalt syne ein bøyingstabell i tid om verbet er eit refleksivt verb, medan det ikkje vert vist noko bøyingstabell i tid for passive verbformer.
Stumme t-ar
Perfektum partisipp og preteritum i nokre verbklasser endar på bokmål på -et. Aasen hadde opphavleg med denne t-en i landsmålsnormalen, men sidan han er stum i dialektane, vart han stroken alt i den fyrste offisielle rettskrivinga frå 1901. Eksempel er bokmålsformene skrevet og hoppet som i nynorsk skriftspråk heitte skrive og hoppa. Den siste forma er òg tillaten i bokmål.
Pronomen
Generelt finst følgjande pronomen i bokmål, som kan samanliknast med den tilsvarande tabellen for nynorsk under. Pronomen er kasusbøygde i både nynorsk og bokmål.
Ordformer
Det ein ofte fyrst tenkjer på når ein samanliknar nynorsk og bokmål, er iaugefallande skilnader som ordformene eg og ikkje i motsetnad til jeg og ikke. Som mange slike frekvente ord finst desse i mange variantar i dialektane, for eksempel e(g)/æ(g), (e)i, je og ikkje, inte/ente, itt(e). Skilnaden mellom bokmål og nynorsk er at medan bokmål hovudsakleg har henta formene frå det danske skriftspråket eller det dansk-norske talemålet, er formene i det nynorske standardspråket henta frå Aasens (re)konstruerte grunndialekt, og såleis meint å representere alle dei ulike dialektformene.
Eit anna eksempel er formene hol og hull. Igjen har vi ein open o som forklarer dialektformene hål, høl og håll. Bokmålsforma kjem på si side frå den danske skriftforma (med den skilnaden at ein i dansk rettskriving forenklar doble konsonantar i slutten av ord: hullet, men et hul).
Bruk av språket
I 2005 kartla TNS Gallup talet nynorsk- og bokmålsbrukarar på oppdrag frå Riksmålsforbundet. Dei kom fram til at 7,5% av nordmennene bruker berre nynorsk når dei skriv, og at 5,5% bruker begge målformene. Desse reelt tospråklege kan reknast som nynorskbrukarar, sidan stort sett berre folk som har nynorsk som hovudmål er reelt tospråklege. I følgje denne undersøkinga er det blant fylka i Noreg berre i Sogn og Fjordane nynorskbrukarane er i fleirtal – også om vi reknar brukarar av begge målformene som nynorskbrukarar. Spørsmålet intervjuobjekta fekk, var: «Når du skal skrive i private sammenhenger – benytter du da som regel nynorsk, som regel bokmål/riksmål eller begge former omtrent like mye?» Sidan år 2000 er det berre Riksmålsforbundet som har drive med slik kartlegging av talet nynorskbrukarar. Språkrådet (som den gongen heitte Norsk språkråd) tinga ei slik undersøking seinast i 1995.
Støtta til nynorsken er likevel breiare enn denne undersøkinga viser. Det syner ei meiningsmåling offentleggjord 6. november 2006 der eit representativt utval av innbyggjarane i Møre og Romsdal vart spurde om dei vil at administrajonsmålet til fylket framleis skal vere nynorsk. Det var klart fleirtal for dette.
Den vanlege måten å sjå dette på, er likevel å rekne talet på kommunar i eit fylke som har nynorsk eller bokmål som administrasjonsspråk, eller som er språknøytrale. Da byggjer ein ikkje på meiningsmålingar med dei feilkjeldene desse alltid har, men på offentleg statistikk. I Møre og Romsdal er til dømes 23 kommunar nynorskkommunar, 13 er nøytrale og berre to er bokmålskommunar. Fylket har derfor nynorsk som administrasjonsspråk. Også om ein ser på talet på elevar i nynorske grunnskulekrinsar mot bokmålskrinsar, er det fleirtal for nynorsk i Møre og Romsdal. Da er talet 55% mot 45% i bokmålskrinsar. Også her kan ein byggje på offisiell statistikk i staden for meiningsmålingar, og opplæringsmålet i skulekrinsar vert avgjort i målrøystingar der det har vore reist krav om det.
Etter reglane i mållova er nynorsk fleirtalsmålform i fire fylke: Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Hordaland og Rogaland.
Nynorsk i skulen
For meir om dette emnet, sjå Nynorsk i grunnskulen.
I dag (pr. januar 2022) nyttar 74 493 elevar i grunnskulen (1.–10. trinn) nynorsk, medan 634 674 elevar har bokmål som hovudmål. Av den totale elevmassen som har norsk som morsmål utgjer delen nynorskelevar 11,6 %.
Dei aller fleste av desse, 90,2 %, er elevar i dei tre vestlandsfylka, men sjølv på Vestlandet er nynorskelevane i mindretal då 40,1 % nyttar nynorsk. Dette er grunna det store talet på bokmålselevar i og kring Bergen, Stavanger og dei andre vestlandsbyane. På det sentrale Austlandet, langs kysten av Sørlandet, i Trøndelag og Nord-Noreg finst det praktisk tala ikkje nynorskelevar. På Austlandet og Sørlandet er dei lokalisert til desse regionane: Nord-Gudbrandsdalen, Valdres, øvre Hallingdal, Vest-Telemark, Setesdalen og Indre Agder.
Tal frå 2019 viser viss ein ordnar landsdelane og fylka etter prosentvise lutar nynorskelever endar ein opp med desse tala: Vestlandet (40,1 %), Sørlandet (3,6 %), Østlandet (1,9 %), Trøndelag (0,0008 %), Nord-Norge (0,0002 %) – Sogn og Fjordane (97,9 %), Møre og Romsdal (49,4 %), Hordaland (38,4 %), Rogaland (22,8 %), Oppland (16,7 %), Telemark (9,4 %), Aust-Agder (4,6 %), Vest-Agder (3,0 %), Buskerud (2,0 %). Om ein rangerer fylka etter talet nynorskelevar (i absolutte tal) har: Vestland (36 965), Møre og Romsdal (15 408), Rogaland (14 242), Innlandet (3 226), Vestfold og Telemark (1 770), Agder (1 314), Viken (565), avslutningsvis har Oslo, Trøndelag, Nordland og Troms og Finnmark éin eller mindre.
Status for nynorsk
Nynorsk hadde si største utbreiing til no i tida etter innføringa av rettskrivinga av 1938, då ein tredel av elevane i grunnskulen hadde nynorsk som hovudmål. Då stod målet sterkt ikkje berre på Vestlandet, men òg på indre delar av Austlandet, og store delar av Sørlandet, i Trøndelag og Nord-Noreg. Det var berre på låglandet på Austlandet og Finnmark der målet i det heile ikkje fekk fotefeste. Nynorsk fekk heller ikkje innpass i byane kring kysten og landet elles, noko som kan ha medverka til at målet fekk ein kraftig attergang etter krigen.
Frå 1950-talet minska delen nynorskelevar kraftig til han stabiliserte seg på om lag 17% frå 1970-talet til utpå 1990-talet. Nynorsken forsvann ut att som skulemål der han kom seinast inn, og ikkje hadde støtte i bruk utanom skulen. Sentraliseringa i samfunnet er òg ein viktig grunn til minkinga. Nynorsken står nå attende med eit kjerneområde på Vestlandet og dei indre bygdene på Aust- og Sørlandet. Sidan midt på 1990-talet har det vore ei jamn attergang på om lag 0,2 prosentpoeng pr år, særleg i distrikta kring byane på Vestlandet og i Aust-Telemark har målet mista oppslutnad i desse åra. I heile landet har ein av åtte elevar (12.4%) nynorsk som opplæringsmål i grunnskulen (2014).
Nynorskbrukarar som jobbar i norsk næringsliv har i regelen få opningar for å bruke nynorsk, men må bruke riksmål/konservativt bokmål (eller engelsk) der tekstane skal brukast eksternt eller representere firmaet. Dette betyr at det enno vert utøvd mykje strukturell tvang i retning av riksmål/konservativt bokmål. Statistikkar som viser til fordelinga av nynorsk og bokmål må tolkast ut frå den strukturelle tvangen som vert utøvd i norsk næringsliv.
Nynorsken er likevel meir synleg i samfunnet under eitt i dag enn han nokon gong har vore, særleg gjennom bruk i NRK fjernsynet. I TV 2 brukar dei òg ein del nynorsk, men mest munnleg. Han er òg bruka i rimeleg grad av somme store regionsaviser, medan dei største riksavisene framleis har eit faktisk forbod mot nynorsk på redaksjonell plass. Dette gjeld VG, Dagbladet og Aftenposten. Derimot har desse riksavisene opna for nynorskskrivande journalistar: Vårt Land, Nationen, Dagsavisen og Klassekampen. Kong Harald kviar seg for å nytta nynorsk, di hav ikkje vil vere «knote-konge». I dataverda finst det etter kvart stadig fleire program og verktøy på nynorsk.
Likefullt fortsetter åtaka på nynorsken, serleg frå høgresida i politikken. Dei seinare åra har det kome mange framlegg om å gjere sidemålet friviljug eller berre munleg – dette er i praksis snakk om undergraving av nynorsken sin posisjon som likesteld målform. Om ein ser nok fram i tid, uttalar fleire seg pessimistisk om framtida for målet.
Bani Huraymish
Bani Huraymish er eit stammeområde i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Larsemannfjella
Larsemannfjella er ei rekkje låge, runde kyståsar langs søraustsida av Prydzbukta. Som ein antarktisk oase ligg det fleire forskingsstasjonar i desse åsane.
Historie og namngjeving
Fjella vart oppdaga i februar 1935 av kaptein Klarius Mikkelsen frå kvalbåten «Thorshavn». Båten var send ut av den norske reiaren Lars Christensen, som åsane er kalla opp etter.
Dalarnas län
Dalarnas län er eit len (fylke) i midtre Sverige. Det grenser til Jämtlands län, Gävleborgs län, Västmanlands län, Örebro län og Värmlands län og til dei norske fylkene Hedmark og Sør-Trøndelag. Dalarnas län hadde namnet Kopparbergs län fram til 1997.
Landskap
Landskapet Dalarna omfattar med nokre unntak heile det noverande Dalarnas län og Orsa Finnmark i Ljusdal kommune.
Sekant
Ein sekant er ei rett linje som skjer ei kurve eller ei krum flate. Ein sirkelsekant er til dømes ei rett linje som skjer ein sirkel. Linjestykket mellom dei to skjeringspunkta vert kalla korden til sekanten.
Provinsen Viterbo
Provinsen Viterbo (italiensk Provincia di Viterbo) er ein provins i regionen Lazio i Italia. Hovudstaden er byen Viterbo. Han har eit areal på 3 612 km² og totalt 299 830 innbyggjarar (2005). Det er 60 kommunar i provinsen.
McKaskle Hills
McKaskle Hills er ei gruppe mellomhøge, klipperike kyståsar mellom Rogersbreen og Mistichelli Hills aust i Ameryisen. Dei vart skisserte i 1952 av John H. Roscoe frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47), og vart namngjevne av han etter H.A. McKaskle, flymannskap under fotograferingstokta under Operasjon Highjump over kystområda mellom 14 og 164 grader aust.
In allen meinen Taten
Han vart komponert i Leipzig i 1734, kanskje for eit bryllaup. Han vart framført to gonger til av Bach i Leipzig, ein gong i 1735-1740 og ein gong i 1740-1747.
Teksten er skriven av Paul Fleming.
Koraltemaet er basert på salmen «O Welt, ich muß dich lassen» og melodien til denne vart truleg komponert av Heinrich Isaac, omkring 1490. Isaac nytta ein verdsleg tekst til melodien.
Absolute Music 10
Absolute Music 10 er den tiande samleplata i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1994.
In allen meinen Taten
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to oboar, to fagottar, fiolin obbligato, strykarar, cello og orgel i basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Absolute Music 10
Innhald
Absolute
In allen meinen Taten
Instrumentering og struktur
Det består av ni satsar:
Languedoc
Languedoc er ein tidlegare provins i Frankrike, som i dag består av regionane Languedoc-Roussillon og Midi-Pyrénées sør i landet. Hovudstaden i provinsen var Toulouse, i dag i Midi-Pyrénées. Montpellier var ein annan viktig by i provinsen. Languedoc hadde eit areal på om lag 42 700 km².
Languedoc må ikkje forvekslast med det lingvistiske og kulturelle område Oksitania, som han er ein del, men som er mykje større enn Languedoc.
Finnmarksløpet
Finnmarksløpet er eit trekkhundløp som kvart år går i Finnmark. Dette løpet, som vert arrangert av Alta trekkhundklubb er det nordlegaste trekkhundløpet i verda. Start og målområde er i Alta. Frå det første løpet i 1981 har det utvikla seg både i lengd og i tal på deltakarar. Finnmarksløpet har to klassar. Den lengste klassa, FL1000, køyrer 1000 km. Her kan køyraren starte med opp til 14 hundar. Den kortast klassa, FL500, køyrer 500 km og har 8 hundar i spannet.
Den yngste kvinna som har vunne, var 19 år da ho (i 2019) vann.
Bakgrunnsstoff
Finnmarkslopet.no
Seksagesimalsystem
Seksagesimalsystem er eit talsystem med 60 som basistal. Seksagesimalsystemet vart nytta av babylonarane og er enno bevart i inndelinga vår av vinklar og tidseiningar i minutt og sekund.
Provinsen Roma
Provinsen Roma  (italiensk Provincia di Roma) er ein tidlegare provins i Lazio i Italia. Han blei erstatta av Città metropolitana di Roma Capitale ('Metropolbyen Roma Hovudstad') i 2015.
Provinsen hadde eit areal på 5 352 km² og totalt 4 013 057 innbyggjarar (2005). Det var 121 kommunar i provinsen. Provinshovudstaden var byen Roma.
Ein kunne sjå på provinsen som eit utvida storbyområde rundt Roma, sjølv om ein i enkelte område, særleg i nord, hadde meir landlege landskap.
Dei største kommunane i provinsen var:
Kristin Lund
Kristin Lund er ein norsk generalmajor, utnemnd i Statsråd 18. september 2009. Lund er første kvinne i Noreg som er utnemnd til offiser på generalnivå i Hæren. Samtidig med utnemninga blei ho beordra som Generalinspektør for Heimevernet.
Kristin Lund har omfattande og variert tenestebakgrunn, både innanlands og utanlands. Før utnemninga til generalmajor, var ho brigader, nestkommandarande for Hærens styrker og sjef Østerdal Garnison.
Leseombod
Leseombod er ein som les høgt for og med dei som ikkje orkar å lese sjølv, t.d. fordi dei er funksjonshemma eller sjuke. Leseombodet kan vere frivillig eller tilsett ved ein institusjon. Leseomboda er organisert av såkalla Bok til alle-bibliotek, som får støtte frå Leser søker bok for å kunne formidle bøker til alle som har vanskar med å lese vanlege bøker.
Was Gott tut, das ist wohlgetan, BWV 98
Teksten til første satsen er skriven av Samuel Rodigast, medan resten er av ukjend tekstforfattar.
Koraltemaet er basert på salmen «Was Gott tut, das ist wohlgetan» av Samuel Rodigast (1675).
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to oboar, engelsk horn (tenorobo), to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Det består av 5 satsar:
Leser søker bok
Leser søker bok (LSB) er ein samskipnad av over 20 norske organisasjonar som arbeider for at alle skal ha tilgang til litteratur.
LSB har ansvaret for at det skal kome ut tilrettelagd litteratur, det vil seia litteratur som tilpassar seg lesarar som har vanskar med å lese vanlege bøker. LSB sørgjer for at tilrettelagde bøker blir utvikla, gitt ut og formidla gjennom 160 Bok til alle-bibliotek. Desse biblioteka organiserer igjen om lag 750 leseombod som les høgt for folk som ikkje kan lese. LSB har laga søkjesida Boksok.no. Her kan ein søkje etter bøker som passar ulike behov. LSB gir også ut ein katalog med oversikt over bøker dei har støtta LSB deler ut Ordknappen, ei utmerking til forfattarar som skriv tilrettelagt.
LSB er finansiert av Kulturdepartementet. Organisasjonen er ein brei allianse samansett av forfattarar, illustratørar, forlag, fagfolk innan lesing og interesseorganisasjonar for funksjonshemma. I alt har LSB 20 medlemsorganisasjonar, mellom andre Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening, GRAFILL, Den norske Forleggerforening, Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere og Den norske Forfatterforening.
LSB held til på Litteraturhuset, med Liv Gulbrandsen som dagleg leiar.
Vathýlakkos
Vathýlakkos (gresk Βαθύλακκος) er ein distriktsby i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Vathýlakkos høyrer til kommunaleininga Ájos Athanásios i kommunen Khalkidóna.
RS200
RS200 er ein rallybil produsert av Ford på 1980-talet.
På 80-talet trong Ford ein bil som kunne delta i Gruppe B-rally. Konkurransen var tøff, Audi hadde introdusert firehjulstrekk til sporten, og låg vekt og mange hestekrefter var viktige stikkord. I 1984 byrja Ford med arbeidet med RS200, to år etter at Gruppe B hadde starta. Dei henta deler ifrå Sierra og det nedlagde Escort RS 1700T-prosjektet, Reliant stod for karosseriet (på grunn av deira ekspertise innan glasfiber), medan motoren kom ifrå Cosworth.
RS200 skreiv seg inn i Guinness World of Records då den akselererte ifrå 0 til 100 km/t på rundt tre sekundar. I 12 år hadde bilen denne rekorden — vesentleg lengre enn motoren som kunne verte øydelagd på 10 til 30 timar.
Bilen debuterte offisielt fyrst i Rally Sverige i 1986. Der leda han lenge med Stig Blomqvist som førar, heilt til motoren braut saman slik at høgste plassering gjekk til lagkamerat Kalle Grundel som fekk ein tredjeplass. I neste rally som fann stad i Portugal, skjedde ei av dei største ulykkene i WRCs historie, ein RS200 mista kontrollen og drap tre tilskodarar. Ulykkene vart fleire for sporten og det enda med at Gruppe B blei avslutta då sesongen var over. Det siste Gruppe B-rallyet for bilen blei då i Akropolis der den hadde både fyrste og andre plass langt ut i løpet men måtte bryte.
På grunn av den korte tida RS200 fekk deltatt i Gruppe B fekk me aldri sjå korleis den hadde klart seg mot konkurrentane over ein lengre periode.
Leonora Colmor Jepsen
I «Love is Forever» song ho på fire språk: engelsk, fransk, tysk og dansk.
Ona fyrstasjon
Ona fyrstasjon er eit fyr som ligg på ei høgd i det vesle fiskeværet Ona i Ålesund kommune i Romsdal.
Fyret består av eit raudt støypejernstårn og er 14,7 meter høgt. Det opphavlege franske linseapparet er intakt. Stasjonen har òg eit bifyr. Ved fyret ligg bustad, uthus og tufter etter assistentbustad. Fyra er framleis eigd av Kystverket, medan resten av bygga på stasjonen er i privat eige. Fyrstasjonen har fulglelivsfreding etter lov om naturvern, medan sjølve fyrstasjonen er freda etter lov om kulturminne.
Klima
Meteorologisk Institutt har hatt vêrstasjon her sidan januar 1868, men stasjonen har vorte flytta to gonger, først i mai 1963 og sist i september 1978. Den noverande stasjonen ligg 13 meter over havet og har synopnummer 01212.
Vikingskip
Vikingskip er ei samlenemning brukt om båtar frå vikingtida (800–1050 e. kr.) og eit par hundre år vidare. Vi ser lett for oss lange og smale skip med drakehovud i stamnane. Det var få som var slik utstyrde. Dei tilhøyrde hovdingar og kongar.
Båt eller skip
Det er i dag er vanleg å skilje mellom båt og skip. Ved studiar av arkeologiske funn prøver ein å finne ut kva farkosten har vorte brukt til. Konstruksjon og dimensjonar kan fortelje oss mykje.
Båtar, dei mindre farkostane, har hovudsakleg vorte brukt til fiske, lokal transport, og varefrakt i mindre skala. Skip har vore havgåande. Lengda er ofte ein avgjerande faktor. Det har i Norden vore ein del usemje mellom forskarar om kvar ein skal setje grensa.
Fordi skipa er så ulikt konstruert kan lenda vere ein unøyaktig indikator. Skutane kan vere lange eller korte, og det kan skilje mange meter mellom farkostar som er bygde for like mange mann. Nokre meiner at talet på rom og plass til roarar bør indikere eit skilje. Båtar har mindre enn 10 rom.
Ein definisjon som det ser ut til å vere ein del semje om, er at farkostar over 15 meter vert kalla skip. I tillegg til lengda må ein og vurdere til konstruksjon og bruksområde.
Eigenskapar
Dei fleste skipa var bygde for å vere sjødyktige og sterke, med god lasteevne. Det kan setjast opp nokre felles eigenskapar for desse skipa:
Kjennskapen til vikingskip har vi for det meste frå arkeologiske funn, mest i gravhaugar. Det kan vere alt frå skip som er heller heile, til mindre fragment og båtdelar. Nokre av desse funna er utgravne og sett til utstilling. Nokre er og rekonstruerte og det er bygde kopiar som er meir eller mindre autentiske.
Ulike typar vikingskip
Når ein skil mellom ulike typar skip ser ein på kor store dei var og kva bruk dei hadde.
Vikingskipa var vakre, men solide farkostar som ein kunne segla jorda rundt med om ein ville. Båtforma inspirerte mellom anna arkitektane bak idrettshallen Vikingskipet på Hamar.
STS-31
STS-31 er namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet. Det var den 35te ferda med dei amerikanske romferjene og den tiande ferda med romferja «Discovery». Hovudmålet med denne ferda var å utplassere romteleskopet Hubble.
Călărași
Călărași er ein by i Romania og  hovudsete i Călărași fylke. Han har om lag 65 000 innbyggjarar og ligg søraust i landet ved breidda til elva Borcea, ei sideelv til Donau. Byen ligg i regionen Valakia, om lag 12 km frå grensa til Bulgaria og 125 km frå București.
Byen er eit industrisenter for tømmer og papir, mat- og glasproduksjon, tekstilar, medisinsk utstyr og tungindustri.
Historie
Călărași vart grunnlagd av fyrstane av Valakia som ein stasjon langs vegen til Istanbul. Denne vegen vart operert av ryttarar (călărași). Han utvikla seg til ein liten by og i 1834 vart han fylkeshovudstad.
Busetnader
Călărași er ein municipiu (større bykommune) med den eine busetnaden:
Slatina i Romania
Slatina er ein by i Romania med om lag 80 000 innbyggjarar. Han er hovudstad i Olt og ligg ved elva Olt.
Historie
Byen Slatina vart første gong nemnd 20. januar 1368 i eit offisielt dokument frå Vladislav I Vlaicu, fyrste av Valakia. Dokumentet sa at kjøpmenn frå den transilvanske byen Braşov ikkje skulle betale toll når dei reiste gjennom Slatina. Ordet Slatina har slavisk opphav og kjem frå Slam-tina, som tyder «salt land» eller «salt vatn».
Bani Jum'ah
Bani Jum'ah er eit stammeområde i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Christian Magnus Falsen
Christian Magnus Falsen var ein norsk embetsmann, politikar og historikar. Han har fått tilnamnet «Grunnlovas far» for den rolla hans spela ved riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814, og vert halden for viktigaste bidragsytar til den norske grunnlova. Falsen var fødd i Kristiania (Oslo) og døydde der òg.
Liv og gjerning
Christian Magnus Falsen var son til embetsmannen Envold de Falsen. Frå han var ni år gammal voks han opp i København. Han byrja studere jus i 1798, bestod eksamen til cand. jur. i 1802. Ola Mestad meiner at Falsen og andre sentrale Eidsvollsmenn utdanna i København var påverka av den liberale professor Johan F. W. Schlegel, slik at Schlegels idear om næringsfridom, ytringsfridom og religionsfridom prega grunnlova frå Eidsvoll. Same året tok han til som prøveprokurator ved Akershus stiftsoverrett, to år seinare utnemnd til ovverrettsprokurator. Falsen vart i 1807 utnemnd til advokat ved den dansk-norske høgsteretten i København. Ved forsvaret av København same året, tenestegjorde som kaptein i studentkorpset. I 1808 vart Falsen sorenskrivar i Follo. Han busette seg då på garden Vollebekk i Ås.
Straks etter han vart kjend med Kielfreden, byrja Falsen og lektor Johan Gunder Adler i Fredrikstad på eige initiativ å utarbeide eit utkast til norsk grunnlov. Utarbeidinga tok to dagar og føregjekk på Vollebekk. Utkastet vart gjort kjent for mellom andre Peder Anker, Georg Sverdrup og seinare for prins Kristian Frederik.
Straks etter, i 1814, vart Falsen amtmann i Nordre Bergenhus amt. Han vart vald til stortinget 1815-16 og på nytt i 1818 frå Nordre Bergenhus. Trass i at han budde i Bergen, vart det fyrste valet godkjent. Valet i 1818 vart ikkje godkjent. Heile si tid som amtmann i amtet var han busett i Bergen. Falsen vart vald til stortinget 1821, men då som representant frå Bergen. På tinget vart han vald til president, og var formann i ti av dei atten stortingskomiteane han deltok i.
I 1822 gjekk Falsen over i det nyoppretta embetet som generalprokurør, etter fyrst å ha motsett seg utnemninga. År 1825 vart han stiftsamtmann i Bergen.
Falsen vart i utnemnd til høgsterettsjustitiarius, eit embete han verka i einast nokre få veker våren og sommaren 1828. 12. juni 1828 vart han råka av slag og deltok sidan ikkje i retten.
Falsens hovudverk som historikar var Norges Historie som kom ut 1823–24 og omfatta norsk historie fram til 1319.
Polarsymjesnipe
Polarsymjesnipa (Phalaropus fulicarius) er ein liten vadefugl. Ho hekkar i arktiske strøk av Nord-Amerika og Eurasia og er ein trekkfugl. Uvanleg for vadefuglar, migrerer ho i hovudsak på oseanisk ruter og har overvintringsområda på tropiske hav og er derfor mest av alt rekna som ein sjøfugl.
Skildring
Polarsymjesnipa er ca. 21 cm i lengd, med «symjeflikar» på tærne og eit rett, tynnt nebb, noko tjukkare enn hos slektningen symjesnipe. I hekkedrakt er hofuglane vesentlege mørkebrun med svart overside, raud underside og kvite kinn. Nebbet er gult, men svart på spissen. Hannfuglen i hekkedrakt har meir avdempa farger. Ungfuglar er lys gråe og brune på oversida, med brungul underside og ein mørk flekk gjennom auget. Om vinteren er fjørdrakta hovudsakleg grå over og kvit under, men den svarte augeflekken alltid tilstades. Nebbet er svart om vinteren. Lyden er ein kort bik.
Dei typiske kjønnsrollene hos alle tre symjesnipeartar, Phalaropus, er omvendte i forhold til det vanlege hos fuglar. Hoene er større og meir fargerike enn hannane. Hoene følgjer hannane, konkurrerer om hekketerritorium, og vil aggressivt forsvare reiret og partnaren. Når hofuglane har lagt dei olivenbrune egga sine, vil dei starte på migrasjonen sørover, hannfuglane er latne att for å ruge egga og ta seg av ungane. Kullet har tre til seks egg, reiret ligg på bakken nær vatn. Ungane finn stort sett fôret sjølv og er i stand til å flyge innan 18 dagar etter klekkinga.
Når polarsymjesnipa beitar på grunt vatn, vil ho ofte symje i ein liten, rask sirkel, og dannar boblar i vatnet. Denne åtferda kan tenkast å betre mattilgangen ved å virvle opp mat frå botnen av grunt vatn. Fuglen vil nå til i utkanten av virvelstraumen med nebben og plukke små insekt og krepsdyr der. Det hender dei flyg opp for å fange insekt i flukt. På opent hav beitar dei der det finst konvergerande havstraumar, som gjev oppvellingar, gjerne nær grupper av kval. Utanfor yngletida vil dei ofte leve i flokkar.
Denne arten er ofte svært tam og tillitsfull.
Polarsymjesnipe er ein av artane som vert omfatta av avtalen Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds, (AEWA).
Utbreiing
I Europa hekkar polarsymjesnipa på Island, Svalbard og på Novaja Semlja. Europeiske fuglar trekker til havs langs Noreg og Vest-Europa til overvintring i Atlanteren langt frå land utanfor Sør-Afrika og Vest-Afrika. Uvêr under trekket kan blåse enkeltfuglar til kysten. I Amerika er hekkeplassane på Grønland, i høgarktisk Alaska og Canada. Somme av desse trekker til nordlege Stillehavet, sør til California, men dei trekker vesentleg søraust, overvintrar i Atlanteren, dei fleste truleg sør om ekvator. Fuglar som hekkar i Asia, Sibir, trekker til Stillehavet, vest for Sør-Amerika, så langt sør som utanfor Chile.
Kotra
Kotra (litauisk Katra) er ei 109 km lang elv i Belarus og Litauen. Elva er ein del av eit sjeldan elvefenomen. Kotra byrjar der ei elv, som stundom vert kalla Pelesa, deler seg til Kotra og elva Ūla. Pelesa har sitt utspring i Belarus og renn nordvestover. Like etter grensa til Litauen, mellom landsbyane Paramėliai og Kazliškės 22 km søraust for Varėna, deler elva seg i to uavhengige elvar: Kotra, som er ei sideelv til Neman, og Ūla, ei sideelv til Merkys. Denne situasjonen oppstod på andre halvdel av 1800-talet, då Ūla grov seg gjennom vasskiljet mellom sitt eige og Kotra sitt nedslagsfelt. Dette auka nedslagsfeltet til Ūla med 410 km². To av Kotra sine tidlegare sideelver fører no vatnet sitt til Ūla. Desse prosessane har ført til at grunnvassnivået har minka og fleire store innsjøar har forsvunne i området.
Kotra renn sørvestover langs grensa mellom Belarus og Litauen i om lag 24 km og dei siste 85 km gjennom Belarus. Kotra renn langs den sørlege grensa av Čepkeliaisumpen, eit område omgjort til eit naturreservat. Då nedslagsfelta og grunnvassnivået endra seg vart 2 000 hektar av ope myrområde overgrodd av skog. Kotra og dei omliggande myrområda er eit internasjonalt viktig våtmarksområde. Varėna kommune etablerte eit 108,5 hektar stort reservoar for å verne dei naturlege omgivnadane rundt Kotra.
Provinsen Latina
Provinsen Latina  (italiensk Provincia di Latina) er ein provins i regionen Lazio i Italia. Hovudstaden er byen Latina. Han har eit areal på 2 251 km² og totalt 519 850 innbyggjarar (2005). Det er 33 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Historie
Provinsen Latina vart grunnlagd 18. desember 1934 og består hovudsakleg av dei opptørka områda i Agro Pontino som tidlegare var ein del av provinsen Roma. Bortsett frå dei pontinske områda inkluderer provinsen Auruncifjella, Monti Lepini og Monti Ausoni, i tillegg til øygruppa Dei pontinske øyane. Hamnebyane Gaeta og Formia, i den sørlegaste delen av provinsen har tradisjonelt og språkleg høyrt til Campania.
Geografi
Sjølv om det er den minste provinsen i Lazio er Latina geografisk og historisk variert.
Agro Pontino
Agro Pontino dekkjer sletta som strekkjer seg sørover frå Aprilia til Terracina, langs Tyrrenhavet. Fram til 1930-åra bestod dette området av farlege myrområde, som vart drenert under fascistane. Området vart så busett av emigrantar frå nordaustlege delar av Italia i nybygde byar som Sabaudia og sjølve Latina. Klimaet her er mildt. Agro Pontino er den mest økonomisk utvikla delen av provinsen og har ein blømande jordbrukssektor og mange servicefirma og industriar. Her ligg òg mange av vasskjeldene til provinsen, som kystinnsjøane Fogliano, Caprolace og Paola.
Bortsett frå hovudstaden er dei største byane Cisterna di Latina, Terracina og Sabaudia (som er ein viktig feriestad).
Formia og Gaeta
Gaeata og Formia er byar med ei rik historie frå antikken og mellomalderen. Dei var begge ein del av Kongedømet Napoli. Dei høyrte til regionen Campania fram til 1934. Spor etter forskjellige kulturelle miljø kan ein sjå i klesdraktene og den lokale dialekten, som er ein variant av napolitansk. Formia og Gaeta utgjer eit samanhengande storbyområde (med samband til Dei pontinske øyane) og er ein stasjon på jernbanelinja mellom Napoli og Roma. Andre viktig byar i området er Sperlonga og Minturno.
Dei pontinske øyane
Før i tida vart Dei pontinske øyane nytta som fengsel, men er i dag turistdestinasjonar om sommaren. Dei einaste busette øyane er Ponza og Ventotene
Was Gott tut, das ist wohlgetan, BWV 99
Was Gott tut, das ist wohlgetan, BWV 99, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1724 for den femtande sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 17. september.
Teksten er henta frå Samuel Rodigast (første og siste sats), med ein ukjend opphavsmann for resten.
Koraltemaet er basert på salmen «Was Gott tut, das ist wohlgetan» av Samuel Rodigast.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for valthorn, tverrfløyte, obo d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Verket består av seks satsar.
Erik Huseklepp
Erik Huseklepp er ein norsk fotballspelar. Han spelar for SK Brann i den norske tippeligaen.
Han valde Brann, og gjorde seg med ein gong bemerka etter overgangen. I sin fyrste seriekamp på Brann Stadion scora han med sitt fyrste spark på ballen etter 19 sekund mot Fredrikstad, det raskaste målet ein Brann-spelar har scora i nokon seriekamp. Han heldt fram med å vere fyrsteval på venstrekanten resten av sesongen.
Etter ein overtydande start på Brannkarrieren klarte ikkje Huseklepp å følgje opp suksessen frå 2005-sesongen. Etter at Petter Vaagan Moen vart kjøpt frå Ham-Kam før sesongen 2006 sleit Huseklepp med å få speletid, og i ettertid har det vist seg at Huseklepp sleit med forma den sesongen.
10. juli 2007 var det kjend at Huseklepp kom fram til ein muntleg avtale om ein overgang frå Bergen til Nadderud og Stabæk. . Dette forutsatte derimot at Stabæk kjøpte Huseklepp fri frå kontrakten med Brann før 1. september, noko dei ikkje gjorde. Huseklepp innleia derfor nye forhandlingar med Brann etter at sesongen 2007 var over. Det var mange overgangsspekulasjonar kring Huseklepp hausten 2007, som kunne gå gratis kor han ville etter kontrakten med Brann var over, og i tillegg til Stabæk var både Viking, Vålerenga og Rosenborg ute etter signaturen hans. Frå utlandet viste både Club Brugge og Manchester City si interesse. 13. november 2007 signerte derimot Huseklepp ein ny 3-årsavtale med Brann. Han var Brann sin toppskårar i Tippeligaen i 2009, med 15 seriemål.
I januar 2011 vart han selt til italienske Bari i Serie A, før han same året vart seld vidare til Portsmouth. I 2012 vart han leigd ut til Birmingham, før han vart seld til Brann att sommaren 2012.
Karriere som spelar
(Sist oppdatert 4. mai 2010)
Bani Rayyil
Bani Rayyil er eit stammeområde i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Absolute Music 12
Absolute Music 12 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1994.
Innhald
Absolute Music 12
Myrkdalen Fjellandsby
Skianlegget
Myrkdalen har 22 løyper og 9 heiser, fordelt på to 6-setars ekspressheisar, tre t-krokheisar, tre tallerkentrekk og eit saktegåande rulleband for dei minste. Av dei 22 løypene er det fire grøne løyper, sju blå løyper, åtte raude løyper og tre svarte løyper. Til saman har Myrkdalen 28,5 km preparerte løyper.
Myrkdalen har to parkar, familievenleg skicross-løype, og preparerte langrennsløyper i tilknyting til skisenteret. Myrkdalen har i tillegg hotell, hytter, leilegheiter, sportsbutikk, skiutleige, skiskule, barnepass, restaurantar, kafear og matbutikk.
Historia
Den opphavlege planen for Myrkdalen var å bygga eit skitrekk og ein campingplass, men campingplassen vart det aldri noko av. I 1999 starta arbeidet med å planleggje hytter og fritidseigedommar, og to år seinare, i 2001, vart ein reguleringsplan med 355 hytter, eit lite senterområde med hotell og varmestove vedteke. I 2002 var Voss Fjellandsby grunnlagd, og i januar 2003 opna fjellandsbyen sitt fyrste skitrekk.
I 2005 såg Myrkdalen eit potensiale for å utvikle fjellandsbyen endå meir. I tillegg til dei 355 tradisjonelle hyttene som allereie var der, ligg det per desember 2017 3400 fritidsbustader inne i kommunedelplanen. Allereie året før planen var vedteke, starta arbeidet med regulering av 2000 av dei, og per desember 2017 er 558 bustader bygd, utanom Myrkdalen Hotel som har 112 rom.
Dei store milepålane for utviklinga av Myrkdalen har vore Myrkdalstovo (2006), Kari Traa-trekket (2007), Myrkdalsekspressen (2008), Myrkdalen Hotel (2012), Storhaugekspressen (2014), barnetrekket Mikkel og Mikkeline (2016) og Torggarden (2016), som er eit nytt leilegheitsbygg vis-à-vis Myrkdalen Hotel med Myrkdalen Sport og Skiutleige i fyrste etasje.
I 2013 skifta Voss Fjellandsby profil, og fekk namnet Myrkdalen Fjellandsby. For den nye profilen fekk ein tildelt merket for god design og vart også kåra til «Best of» i 2016 REBRAND 100® Global Awards, i konkurranse med jobbar frå 42 land. Som ein del av den nye profilen, vart det vedteke at Myrkdalen skulle bruke nynorsk skriftmål gjennomgåande i heile bedrifta. Dette førte til at Myrkdalen i mars 2017 fekk tildelt målprisen frå Noregs Mållag.
Mistichelli Hills
Mistichelli Hills er ei gruppe mellomhøge, klipperike kyståsar, 1 nautisk mil (1,9 km) sørvest for McKaskle Hills aust i Ameryisen. Dei vart skisserte i 1952 av John H. Roscoe frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47). Dei vart namngjevne av Roscoe etter G. Mistichelli, flymannskap på fotograferingstokta over området under Operasjon Highjump.
Jéfyra i Thessaloníki
Jéfyra (gresk Γέφυρα) er ein distriktsby i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Jéfyra høyrer til kommunaleininga Ájos Athanásios i kommunen Khalkidóna.
Lovat
Den største byen langs Lovat er Velikiye Luki.
Samfunnsøkonomenes fagforening
Samfunnsøkonomenes fagforening er ei fagforeining for personar med eksamen i samfunnsøkonomi.
Fagforeininga er tilslutta Akademikerne og SAN, og ho har dessutan ein samarbeidsavtale med Forskerforbundet.
Medlemmer i organisasjonen Samfunnsøkonomene er automatisk medlemmer i Samfunnsøkonomenes fagforening dersom dei ikkje reserverer seg mot det.
Veksaren
Veksaren eller Veksarslåtten er ein kjend vandreslått som er nytta i mange tradisjonsområde innanfor hardingfelemusikken. Dette er ein tvibeitslått med fast oppbygde vek, meir eller mindre storfelt i forma. Slåtten går under mange namn, Vesle-Dekken i Hallingdal, eller Juvsrunningen i Numedal. Namnet Veksaren er nytta i Valdres. I Telemark er slåtten og kjend som Spelemannsprøva. Slåtten har vore spela av Gudbrand Skjellerud, som sytte for at han vart spreidd opp gjennom Hallingdal. Det er og skrive ned ein variant etter Johan Kleven (ikkje teken med her).
I Valdres byrjar tradisjonslina for slåtten med Ulrik Jensestogun, i Hallingdal med Gudbrand Skjellerud.
Variantgruppa
I hardingfeleverket har gruppa nr 519 (ni variantar). Seks av desse byrjar med "tvibeitveket" på grannstrengen (kvinten) Dette kan ein kalle "Valdres-opninga". To av formene byrjar på kvarten (etter Sevat Sataøen og Johannes Dale), og ei form byrjar på grovstrengene (Juvsrunningen).
Absolute Music 11
Absolute Music 11 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1994.
Innhald
Absolute
Moland
Moland er ein tidlegare kommune i Aust-Agder som vart ein del av Arendal kommune i 1992. Eydehavn var kommunesenteret og arealet var 134,63 km². Kommunen hadde 8148 innbyggjarar i 1992.
Namnet Moland vert òg nytta som eit etternamn.
Historie
Moland kommune vart oppretta som eigen kommune 1. januar 1962 då Stokken, Flosta og Austre Moland (tidl. Østre Moland), i tillegg til Strengereid krets i Tvedestrand kommune, blei slått saman. 1. januar 1992 vart Moland, Hisøy, Tromøy og Øyestad kommuner slått saman med Arendal til den nye Arendal kommune.
Hidra
Hidra er ei øy i Flekkefjord kommune i Agder med 600 innbyggjarar. Hidra var tidlegare ein eigen kommune, men blei i 1965 del av storkommunen Flekkefjord.
Lakseoppdrett er ein viktig næringsveg på øya. Hidra er òg eit populært feriemål som har ein restaurant, «Isbua», og kystmuseet Fedrenes Minne.
Det vert arbeida med å få øya landfast via ein undersjøisk tunnel.
Hidra Landfast
Våren 2007 vart det frå samferdselsdepartementet gjeve tilsegn om at undersjøisk tunnel kunne delfinansierast ved innsparte ferjesubsidiar og bompengar i lang nok tid til at prosjekteringsarbeidet er i gang per juli 2007. Tunnelen vil følgje nesten same rute som ferja går i dag.
Topografi og geologi
Øya er nesten utelukkande granitt, med litt moreneavsettingar i fjellsprekkene. På innsida av øya finn ein eik og annan lauvtreskog og ein del sjeldan flora, som viltveksande primula, som lokalt vert kalla «kusmarblomst». Øya er delt av Eiekanalen inst i Rasvågfjorden, med gjennomfart for småbåtar. Øya si strategisk gode plassering førte til at tyske okkupasjonsmakter bygde eit av sine større artillerianlegg på Hummeråsen over Rasvåg i løpet av den andre verdskrigen. Kyrkja på øya ligg i Kirkehamn. Der vert det årleg arrangert skalldyrfestival.
Kommunesoge
Hidra var frå innføringa av formannskapslovene i 1837 del av Nes og Hitterø formannskapsdistrikt. I 1893 vart denne kommunen delt i to og Hidra (Hitterø) vart sjølvstendig kommune med 2 075 innbyggjarar. Det er uklårt når kommunenamnet vart endra frå Hitterø til Hidra.
1. januar 1965 vart Hidra, som då hadde 1 277 innbyggjarar, slått saman med Flekkefjord by, Gyland og Nes, samt det meste av Bakke kommune (bortsett frå Øksendal) til den nye Flekkefjord kommune.
I tillegg til sjølve Hidra og småøyene kring, omfatta Hidra kommune også område på fastlandet, innom Hidrasundet, vestover og nordover til grensa mot Rogaland, som går etter fjorden Åna og vassdraget oppover til Lundevatnet. I aust gjekk kommunen til Stolsfjorden.
Ymse
Industripioneren Johan G.B. Mejlænder var frå Rasvåg på Hidra.
Hunedoara
Hunedoara (tysk Eisenmarkt, ungarsk Vajdahunyad) er ein by i Romania i Hunedoara fylke i Transilvania. Han ligg i Cernadalen nær Poiana Ruscă-fjella i Karpatane. Byen har om lag 70 000 innbyggjarar.
I Hunedoara ligg det gotiske Hunyadslottet, som er knytt til Corvin-familien. Slottet var opphavleg ein liten kongeleg residens som vart gjeve til Vajk (rumensk Voicu) av Sigismund av Det tysk-romerske riket i 1409. Sonen til Vajk, Johannes de Hunyad, bygde ut slottet til ein gotisk residens i 1446.
Byen hadde tidlegare det nest største stålverket i Romania, men dette er no nedlagt.
BLAN
På fylkesbasis er bLAN i særklasse, og har i mange år vore det største og mest ettertrakta datatreffet i heile Sogn og Fjordane. Kvar gong samlar rundt 275 ungdomar seg til ei helg litt utanom det vanlege, der dei kan slå seg laus med sine interesser for data på alle plan. Hovudgruppa av deltakarar er frå Nordfjord, men folk frå Molde såvel som folk frå Breim og Sandane vender tilbake år etter år. Det vert halde både konkurransar, kurs og foredrag. Dei legg også til rette for at dei som ikkje tek med seg datamaskin skal ha det kjekt, og på denne måten har vi blitt ein sosial møteplass for ungdom generelt.