cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abort-motstandernes liste
Abort-motstandernes liste er eit politisk parti som stilte til val i 7 fylke ved stortingsvalet 2005. Partiet si einaste sak var kamp for å totalforby abort.
Toppkandidatane i alle fylka var dei kjenda abortmotstandarprestane Ludvig Nessa og Børre Knudsen. Ein annan kjend abortprest, Per Kørner, stod på Abort-motstandernes liste i nokre fylke og Kristent Samlingsparti si liste i andre. Ivar Kristianslund, tidlegare formann i Kristent Samlingsparti, stod på tredjeplass på abormotstandarlista i alle fylke der ho stilte. Alle som stod på listene var menn, ikkje ei einaste var kvinne. Abortmotstandarane skapte reaksjonar i valkampen, då dei sende plastmodellar av foster saman med bilete av blodige, aborterte foster til tilfeldige veljarar som valkampmateriell.
Abort-mostandernes liste fekk 1 934 røyster, noko som utgjorde 0,07 % av røystene ved stortingsvalet. Ingen representantar vart valde inn på Stortinget. Resultata deira i einskilde fylke var:
Aurskog
Aursmoen er handelsområdet, og har i tillegg til to små butikksenter fleire butikkar av ymse slag. I dei seinare åra har mange reagert på at staden, som har om lag 5000 innbyggjarar, har heile tre daglegvarebutikkar.
Aurskog huser golfbanen Aurskog Golfpark som opna i 2005.
Kjende verksemder i bygda er PDC Tangen (prenteverk, læremateriell), Stenquist emballasje og Bakelittfabrikken som produserer øvingsammunisjon.
Malla Moe
Petra Malena «Malla» Moe var ein norsk-amerikansk misjonær i Afrika.
Swaziland
Malla Moe kom til Swaziland utan verken utdanning eller erfaring, men ho gjorde eit sterkt inntrykk. Ho budde saman med dei innfødde og lærde språket deira.
Moe var misjonær i Swaziland fram til ho døydde 90 år gamal. Ho var aktiv til det siste, men siste tida vart det vanskelegare for Moe å reise rundt til fots, så då fekk ho bygd ei husvogn som vart kalla Evangelievogna. Ho reiste rundt med seks hjelparar og tok imot folk i husvogna. Kong Sobhuza II av Swaziland vitja på eit tidspunkt Moe si Evangelievogn.
Den britiske høgkommisæren i Swaziland, Ainsworth-Dickson, har sagt: «Om me er kvite eller svarte, rike eller fattige, lærde eller ulærde, betraktar med Malla Moe som den mest fremragande misjonær i Afrika.»
Hafslo
Det var ikkje bedehus på Hafslo på denne tida. Men Malla Moe som var vand med å samle inn pengar til misjonsarbeid fekk brørne heime til å donere tomt og tømmer, og bedehuset vart bygd på dugnad og stod ferdig hausten 1922.
Mahmoud Abbas
Mahmoud Abbas, også kjend som Abu Mazen (ابو مازن), er ein leiande palestinsk politikar og akademikar. Han var også med på å stifte Fatah, den største fraksjonen i PLO.
Familien flykta til Syria under krigen i 1947–1948. Han studerte juss ved Universitet i Damaskus, og har doktorgrad i historie frå Moskva.
Abbas signerte Oslo-avtalen på vegner av PLO. Han leidde PLO si forhandlingsavdeling frå 1994 til 2003 og var den første palestinske statsministeren for dei palestinske sjølvstyresmaktene. Abbas har vore leiar for den palestinske organisasjonen PLO sidan Yassir Arafat døydde 11. november 2004.
Han blei vald som president for dei palestinske sjølvstyresmaktene ved presidentvalet i Palestina i 2005.
Namnet Abu Mazen er ein heiderstittel som uttrykkjer vørdnad i det palestinske samfunnet og viser til rolla hans som far til Mazen, eldste son hans. Det er vanleg for arabiske menn å ha slike namn.
Strandabøen
Strandabøen kan vise til:
Folk og fortid i Hol
Folk og fortid i Hol er ei bygdebok i sju band, skriven og redigert av brørne Lars Reinton og Sigurd Reinton. Desse tok utgangspunkt i nedskrifter og samlingar gjort av faren, som var folkeskolelærar og lokalhistorikar i Hol. Bygdeboka er rekna som den mest noggranne i sitt slag, og eit mønster for andre bygdebøker i Hallingdal og elles. Siste band vart utgjeve i 1975. I seinare år har det vore arbeidd med oppdatering av verket, slik at Sæterdalen og Dagali og vert rekna med. Desse områda vart ikkje rekna til Hol politisk før i 1944.
Inndeling
Dei to første banda tek for seg generell bygdesoge, frå tidleg tid og fram til forfattarane si samtid. Her finn ein kyrkjesoge, skolesoge, kulturhistorie og draktskikk, og folkemusikksoga for Hol. Dei neste fem banda er vigd gardshistorie, og er samla under nemninga "ætt og eige". Her går forfattarane systematisk fram, grend for grend og vald for vald, frå grensa mot Ål og opp mot Hardangervidda:
Khmelnytskyj
Khmelnytskyj (ukrainsk skrift Хмельни́цький; russisk Хмельни́цкий, Khmelnitskij; polsk Chmielnicki) er ein by og det administrative senteret i Khmelnytskyj oblast (provins) vest i Ukraina. Byen ligg i det historiske området Podolia ved breidda av Sørlege Buh.
Det opphavlege namnet til byen var «Płoskirów». Seinare var han kalla «Proskurov», men i 1954 fekk han namnet «Khmelnytskyj».
Historie
Byen vart grunnlagd i 1431 som «Ploskyriv» eller «Ploskyrivtsi» (Плоскирів eller Плоскирівці) og vart seinare kalla «Proskuriv» (Проскурів).
Jørund Mannsåker
Jørund Mannsåker var ein norsk filolog og omsetjar. Far hans var Jon Mannsåker.
Khmelnytskyj
Historie
Ei rekkje pogromar vart utførte i regionen, mellom anna i 1919.
Jørund Mannsåker
Mannsåker vart fødd i Ullensvang, men flytte i løpet av barndomen til Voss fordi faren hadde fått stilling der som kapellan. Han voks opp både i Ullensvang, Voss og Oslo, og fekk graden cand.philol. i 1947 med ei oppgåve om norsk utvandrarlitteratur. Han tok seinare opp att det same emnet i doktoravhandlinga si frå 1971: Utvandringa til Nord-Amerika i norsk skjønnlitteratur. Mannsåker var sendelektor i norsk ved fleire utanlandske universitet: i Groningen i Nederland, i Uppsala i Sverige og ved St. Olaf College, Minnesota, USA. Han arbeidde også som konsulent for forlaga Gyldendal og Samlaget, og som omsetjar.
Bebe Winans
Benjamin «BeBe» Winans er ein gospel- og R&B-songar. Han kjem frå den kjende familien Winans, der fleire er kjende gospelartistar.
Bøker
The Whitney I Knew, Worthy Publishing, July 2012 ISBN 9781617950841
Néa Moudaniá
Néa Moudaniá (gresk Νέα Μουδανιά) er ein distriktsby i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas og hovudsete i kommunen Néa Propondída.
Beijing
Beijing er hovudstaden i Folkerepublikken Kina. Han er òg ein av dei 4 sjølvstyrte kommunane i Kina og inneheld 16 distrikt og 2 fylke.
Beijing har omkring 22 millionar innbyggjarar, og er den andre folkerikaste byen i Kina, etter Shanghai.
Namn
Namnet Beijing (北京, pinyin Běijīng, Wade-Giles Pei-ching) betyr 'nordleg hovudstad', og blei brukt av Ming-dynastiet frå 1403 for å skilja byen frå Nanjing ('sørleg hovudstad'). Namnet blei historisk translitterert som «Peking». Dette byggjer på uttalen av dei to kinesiske skriftteikna i namnet i dei sørlege delane av Kina som europeiske handelsfolk og misjonærar først vitja.
Historie
Den første hendinga i Beijing si historie, som synast å vera stadfesta av arkeologiske funn, er datert til 1000-talet fvt., då Zhou-dynastiet erobra Shang-dynastiet (kring 1046 fvt.). Ifølgje historikaren Sima Qian skal kong Wu av Zhou ha tatt makta frå den siste Shang-kongen, i det ellevte året av kong Wu si regjeringstid.
Jin-dynastiet sin hovudstad Zhongdu vart bygd i noverande Beijing.
Utdanning
Det ligg 91 universitet i Beijing. Fleire av dei ligg øvst på rangeringslistene over dei beste universiteta i landet, som Pekinguniversitetet og Tsinghuauniversitetet.
Styresmakter
Leiaren for lokallaget til Kinas kommunistparti er Cai Qi og borgarmeisteren er Chen Jining (2021).
1651
1651 (romartal MDCLI) var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.
Springtime in Nagasaki
Springtime in Nagasaki er det 100. albumet totalt og det 37. studioalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeve i april 2007.
Albumet var det første av fem album i ein serie kalla Five Atomic Seasons av Tangerine Dream.
I følgje plateomslaget skal Tangerine Dream i november 2006 ha fått eit tilbod frå ein 82 år gammal japansk forretningsmann, som hadde budd og studert i Nagasaki og Hiroshima i 1945 då begge byane vart råka av atombomber. Dei fem komposisjonane måtte vere 54 minuttar lange. Musikalsk skulle del ein og to, våren og sommaren 1945, omhandle tida då klienten budde i Nagasaki, og skildre ein normal atmosfære. Han budde i Hiroshima hausten og vinteren 1945, og musikken skulle skildre kva som skjedde etter 6. august 1945. Den femte plata skulle vere «tida etter», den såkalla «endelause årstida».
Dei seks komposisjonane på plata flyt saumlaust over i kvarandre. Tre av dei er komponerte av Edgar Froese og dei tre andre av Thorsten Quaeschning. Stilmessig har albumet ei noko mørk stemning og kan minne om «klassiske» Tangerine Dream-album.
I mars 2009 kom albumet ut på ny med nytt plateomslag.
Klemet Gundersen
Klemet Gundersen var ein samisk lærar, kyrkjesongar og kyrkjetolk i Kautokeino.
Bakgrunn
Namnet til Klemet Gundersen blei òg skrive Clemet, Clement, Klemmet og Klement. Ulike kjelder har oppført ulike fødselsår: Ved konfirmasjonen hans i 1820 er han oppført med alder 16 år. I folketeljinga 1865 er han oppført med alder 63 år, i 1875 med fødselsår 1797. Då han døydde 25. mars 1888 var fødselsåret oppført til 1800.
Klemet budde i Avžži. I 1828 vart han tilsett som lærar i Kautokeino. Den første tida reiste han omkring frå siida til siida som omgangsskolelærar, frå 1831 vart det fast skole i kyrkjestaden Kautokeino. Klemet fekk då eit husrom der òg, slik at han kunne bu der den tida av året dei heldt skole. Elles budde han fast på garden Jaremguolpan i Avzzi, der han hadde eit bruk med 9 storfe, 20 sauer og 40 rein – i tillegg til at han dyrka potet.
Som kyrkjetolk omsette han prestens ord frå norsk til samisk. Han kunne òg hjelpe presten til sjølv å gjere seg forstått på samisk. Han orienterte òg presten om kva som rørte seg blant folk i soknet på det religiøse feltet.
Då uroa i Kautokeino toppa seg med Kautokeino-opprøret i november 1852, vart det sendt bod til Klemet Gundersen i Avžži. Væpna med ei uladd hagle for han med eit følgje på i alt seksten menn og tre kvinner til Kautokeino, som han nådde på ettermiddagen. Her greidde følgjet hans etter hard kamp å ta opprørarane til fange og stengje dei inne i stabburet på prestegarden.
Klemet Gundersen heldt fram som lærar og kyrkjesongar til 1869.
Ustedalen
Ustedalen er ein hengedal øvst i Hallingdal, som er danna av elva Usta. Dalen strekkjer seg frå om lag Ustaoset og nedetter til Kvisla, der landskapet fell bratt ned mot Mogrenda, og Usta møter vassdraget frå Hovet ved Hagafoss.
Reint teknisk er Ustedalen ei sidedal i Hallingdal, og gardsbruket her har vore fjellgardar med skrinn jord og mykje småfe. Gardane i dalen er heller gamle, og mange er rydda alt i tidleg historisk tid. Dei eldste gardane har einstaka namn som Rygg, Foss eller Tufto, alle opphav til store vald eller grender. Lengst opp i dalen har det vore sanka myrmalm, og segner fortel at det har vore hovdingar og slag på Ustedalsfekjo ikkje langt frå Tufto.
Ustedalen var likevel tilatterliggjande heilt til Bergensbanen vart lagt gjennom dalen frå Hol. Bøndene i Ustedalen gjekk saman om å få dette til, og banen førte til auka ferdsle og turisme, og framvokster av tettstaden Geilo kring stasjonen med same namn.
Ustedalen er delt i tre vald: Kvisla, Lio og sjølve Ustedalen der Geilo ligg. Sidedalar til Ustedalen er Budalen og Havsdalen under Hallingskarvet.
Vinterkyss
Vinterkyss er ein norsk film som hadde premiere 11. februar 2005 med Kristoffer Joner og svenske Annika Hallin i hovudrollene. Regissør var Sara Johnsen. Filmen omhandlar sorga etter at ein som står ein nær er død, samt kjærleiken som dukkar opp når ein minst ventar seg den, men kanskje treng den mest.
Vinterkyss vann Amandaprisen i klassen Canal + Nordisk debutant i 2005. Han var også nominert til Nordisk Råds filmpris same året.
Bakfjorden
Bakfjorden (nordsamisk Báhkavuotna) er ein fjord i Måsøy kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 6 km austover til Skibsbukta i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Skjarvodden i nord og Avløysingsneset i sør. Vest for Avløysinga går Snefjorden sørover. Den einaste busetnaden ved fjorden er Varneset heilt inst i fjorden på sørsida. Bakfjorden er 137 meter på det djupaste, om lag halvvegs inn i fjorden.
Never
Never eller bjørkenever er nemninga på den ytste delen av borken på bjørketre. Never er vasstett og rotnar svært seint. Det har vore brukt som materiale til taktekking, ilåt som korger og skrepper og gjenstandar som lurar, skor, borkepapir og kanoar. Det kan også brukast til å laga nevertjøre, som ein har brukt til å mjukna lêr.
Neverflekking
Bjørk veks på store delar av den nordlege halvkula, og nevra lèt seg lett flekke (flette, løype) av til rett årstid.
I Noreg var tida før og omkring jonsok mange stader sett på som den beste, avhengig av lokalt klima og høgd over havet. Folk i Setesdal meinte at nevra lausna lettast etter ein kald vinter. Flekking måtte vente til lauvet var utvakse, men deretter hadde ein 4-5 veker med gode tilhøve før sevja tørka så mykje at nevra vart vanskeleg å lausne. I mange fjellbygder kan never flekke heilt til midten av august. Flekkinga skjedde helst til fjells i setertrakter, fordi den beste nevra var å finne der beitande dyr hadde gnege av kvistar og skot medan trea var unge.
Never vert teke frå tre med diameter frå 8 til 30 cm, mest mogleg rettvaksne, glatte og fri for kvistar og sår. Med ein skarp kniv skjer ein eit loddrett snitt, men ikkje så djupt at kniven går gjennom bastlaget innanfor og inn i veden. Eggen vert litt sett på skrå, og neverflaket forsiktig vippa laus frå bastet, slik at ein får tak og kan trekkje det heilt av. Ein eigen reiskap, løypeskeia, har vore brukt til å lausne nevra. Viss stammen er litt krumvaksen, må snittet gjerast på ryggen eller «krylen» (den konvekse sida). Då kan flaket brukast, sjølv om det får ei dobbeltkrum flate. Flaka vert så breie som snittlengda og så lange som omkrinsen på stammen. Til taktekking kan alle storleik brukast, frå nesten meterlange flak til små lappar på storleik med ei handflate, men idealet er jamstore flak med både breidd og lengd frå 30 til 50 cm
Parti mellom større greiner kan utnyttast viss avstanden er lang nok til å gje ei brukbar breidd på neverflaket. Elles gjer småkvistar og sår liten skade om ein legg snittet tett inntil. Då vil ein berre få eit hòl i kanten. Hòl eller rifter midt på flaket må ein derimot unngå. Viss flaket viser tendens til å sprekke, er det like godt å dela det i to med det same.
Treet tek ingen skade av inngrepet viss bastlaget får vere i fred, men veksten kan hemmast. Treet vil også få eit arr av nydanna svart bork som vernar sårflata. Etter 7-8 år kan òg denne denne nye nevra flekkast av. Ho er tjukkare og stivare enn førstegangsproduktet. I Setesdal brukte ein slik kartnever til dei mest utsette delane av taket, mellom anna som berelag for den utstikkande neverkanten på gavlen.
Berre få timar etter flekkinga vil neverflaket rette seg ut og byrje å krumme seg motsett av retninga det hadde på trestammen. Snart vil det krølle seg saman til ein tett og uhandterleg rull med «innsida» ut. Han er vanskeleg å rette ut etterpå, utan hjelp av damp eller av kokande vatn. Nyflekka never vert difor, så snart han har retta seg ut, lødd i stabel (lad) og lagt til tørk under press. Flaka vert lagt på eit plant underlag av bord, kvart lag med fiberretninga på tvers av føregåande lag. Skurkantene (på tvers av fiberretninga, altså på langs av trestammen) må trekkje litt inn for å motverke tendensen til krølling, som er særleg sterk her. Rivekanten (i fiberretninga og på tvers av trestammen) kan leggjast heilt ut til ytterkant av stabelen. I Setesdal hadde ein slik takkost vanlegvis ei flate på 60 cm x 80 cm og ei høgd på 25 cm Denne mengda svarte til ei lest eller ei vanleg bør. Øvst vart det lagt ein lem som vart tyngt ned med stein.
Tidlegare vart bjørkeskog hardare utnytta ved hogst og beiting. Men mange bønder hadde nok bjørk til eige bruk og kunne halde seg med eit «nevra-lad» som låg klårt til neste tekkedugnad. Andre, særleg ytst langs kysten, måtte kjøpe never. Det var ein vanleg handelsvare som vart eksportert sjøvegen frå skogrike fjordbygder. I Bergen og Trondheim vart never selt på marknadene. Frå omkring 1880 kom òg russenever frå Russland på marknaden, formidla gjennom pomorhandelen. Never vart pakka i ball og selt i kippe, vetter eller oftast vågar (= 2 kippe). Ein våg (18 kg) kosta rundt ½ speciedaler eller 2 kroner, varierande etter kvalitet og tilbod.
Never til ilåt
Never kan lett formast til ulike ilåt, som stivnar til ei viss form med tida. I Nord-Europa har ein særleg laga bytter, korger, kogger, øskjer og skrepper, siste blir kalla kont når dei er laga av neverstrimlar. I Finland og Russland har never også vore brukt til å laga fiskereiskapar, til dømes søkke, og handtak, til dømes på knivar.
Oslo-avtalen
Oslo-avtalen frå august 1993 representerte eit gjennombrot i forhandlingane mellom palestinarane og Israel. Avtalen var viktig fordi PLO og Israel da anerkjende kvarandre som forhandlingspartnerar og innleidde ein prosess mot ein endeleg fredsavtale.
Never
Never til ilåt
I Nord-Amerika brukte ein never til å laga ei rekkje nyttegjenstandar i tillegg til boksar, som faklar, tallerkar og vifter.
Oslo-avtalen
Noreg, under Arbeidarparti-regjeringa og utanriksminister Johan Jørgen Holst hausta stor heider for utarbeidinga av Oslo-avtalen. Der stormaktene feila med Madrid-konferansen og forhandlingar i Washington, lykkast tilsynelatande det utradisjonelle norske initiativet.
Never
Never til skrift og bilete
Never blei brukt til å skrive på i Gandhara i Asia, dei eldste buddhistiske tekstane me kjenner frå om lag første hundreåret f.Kr. I Russland brukte austslavarar never til brev, dokument og tidtrøyte frå 1000- til 1400-talet. Dei skreiv med noko hardt, som pinnar av bein, bronse men som regel jern. Dei fleste tekstane er skrivne på austslaviske dialektar, men eitt er på norrønt og eitt den eldste teksten me kjenner frå karelsk. Bruk av never som skrive- og teiknemateriale har halde fram til moderne tid.
Oslo-avtalen
13. mars 2002 vedtok FN sitt sikkerheitsråd ein resolusjon som slo fast prinsippet om ei to-stats-løysing. For første gong erklærte ein amerikansk president at dette er målet – eit mål det såkalla "vegkartet for fred" også slår fast.
Never
Never til skrift og bilete
Nordamerikanske urfolk har brukt never til kunst og kunnskap. Ojibwefolk brukte neverrullar med ideogram til seremoniar og til å ta vare på historie og annan kunnskap. Fleire algonkinske folk laga mønster i never gjennom å bita merke i det. Dette kunne brukast som ferdig kunstverk, eller dekorerast vidare med perler eller piggar frå holepiggsvin.
Oslo-avtalen
Dette får den israelske høgresida til å bruke skjellsordet «Oslo-forbrytarane» om menneska bak avtalen. Også mellom palestinarane er mange imot avtalen.
Never
Klede og utstyr
Ein har også laga klede av never. Frå Norden er neversko kjend. Det er blitt laga hattar av never både i Nord-Amerika og Nord- og Sentral-Europa.
Oslo-avtalen
Tiltaka som ligg i avtalen er fleire gonger blitt utsette.
Never
Klede og utstyr
Nordamerikanske urfolk laga kanoar av never. Desse har gjeve form til moderne kanoar av plast.
Never til bustader
I Nord-Amerika var never brukt til wigwamar av fleire algonkinske folk. Ein laga dei ved å legga neverflak i taksteinlag over stokkar, frå botnen og opp. I dårleg vêr kunne ein dekka røykholet i taket med eit eige neverdekke.
Never har også vore mykje brukt til taktekking i Norden. Det er varig, vasstett, motstandsdyktig og tilgjengeleg i store delar av landa her. Men etter at det er flekka av bjørkestammen, vil eit neverflak snart krølle seg den motsette vegen. Sidan det var umogleg å spikre begge kantar av neverflaket fast til underlaget, måtte det finnast andre måtar for å tvinge det til å liggje fast og flatt. Både trevirke, stein og torv har vore brukt til dette. I Noreg var torvtak vanlegast, ettersom torv finst overalt og isolerer rimeleg godt mot både kulde og varme. I Finland var det derimot vanlegare å bruka stokkar til å halda nevra på plass.
I Noreg var never ein heilt naudsynt føresetnad for å få vasstette torvtak. Medan torva er den mest synlege delen av taket, var never det aktive, vasstettende laget i tekkinga. Det vitnar om tydinga til nevra at orda ’tak’ tyder nevar på setesdalsdialekt, medan det som i riksspråket vert kalla tak, heiter ’toke’ i Setesdal. Eit tak med nevar og torv vert kalla der ’taktoke’ eller ’rett tak’, til skilnad frå andre tekkemåtar.
Anton Mosbæk
Anton Julius Mosbæk var ein skogsarbeidar, gardbrukar og politikar frå Aremark. Han var ordførar i Øymark herad frå 1926 til 1931, og representerte Østfold og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1937 til 1945.
Mosbæk var son til ein husmann innved svenskegrensa i Aremark. I yngre år var han gjetar og seinare gardsgut. Han livnærte seg òg som hotellgut, vognmannshjelpar og sporvegskonduktør. Sidan veksla han mellom å vere skogsarbeidar vintrane og tømmerfløytar somrane, han arbeidde såleis i Haldenvassdraget i om lag 20 år. Ein sommar var han med å bygge tømmertunnelen ved Vamma. I 1928 slo han seg ned som småbrukar på øydegarden Gråbøl i Øymark.
Mosbæk var med i Øymark heradsstyre frå 1923 til 1937, dei to valbolkane 1926-28 og 1929-31 som ordførar. Hausten 1936 vart han vald til stortingsmann frå Østfold, som ein av tre Arbeidarparti-karar frå Østfold. Han var medlem av Kyrkjekomiteen.
1652
1652 var eit år på 1600-talet.
Megabyte
Megabyte (utt. MEgabajt, forkorta MB) er ei måleeining for datamengder. Ein megabyte er 1 024 • 1 024 = 1 048 576 byte, eller 1 024 kilobyte. Det tilsvarar informasjonsmengda i ein liten roman eller eitt komprimert digitalfoto.
IKT-verda bruker prefiksa kilo-, mega-, giga- og tera- litt annleis enn SI. Dette skapar iblant forvirring.
Norsk Republikansk Allianse
Norsk Republikansk Allianse er eit politisk parti som stilte til val i eitt fylke, Sør-Trøndelag, ved stortingsvalet 2005. Førstekandidaten var Erland Skattem frå Ørland. NRA gjekk mellom anna inn for å fjerna all moms på mat, redusera bensinavgiftene med to kroner, avgrensa antal periodar nokon kan sitja på Stortinget eller i regjeringa til tre periodar og "begrensing av ytre innvandring", dessutan republikansk styresett i Noreg.
Partiet fekk 92 røyster, som var 0,06 % av røystene i Sør-Trøndelag, og 0,003 % av røystene på landsbasis.
Ved valet i 2009 fekk dei 54 røyster.
NM i friidrett 2002
Noregsmeisterskapen i friidrett 2002, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Sandnes idrettspark dagane 16.–18. august 2002 med Sandnes Idrettslag som arrangør.
Kongepokalane vart tildelt spjutkastaren Pål Arne Fagernes og mellomdistanseløparen Lisbeth Pedersen.
100 m
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
100 meter hekk
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Inge Mannsåker
Inge Mannsåker var ein norsk prest og forfattar. Forfattarskapen hans omfattar m. a. arbeid med forholdet mellom trua og fornufta, rusproblematikk, konfliktløysing i små og store tilhøve, både lokalt i stab og kyrkjelyd og i internasjonale tilhøve.
Mannsåker vart fødd i Ullensvang, men voks opp både der, på Voss og i Oslo. Mannsåker har vore sokneprest og prost i Rana, kapellan i Ås med Bjørnebekk kursted for alkoholikarar, hovudprest ved Ullevål sjukehus i Oslo og sokneprest i Frogner. Over ei årrekkje har han hatt styreverv i Den Norske Helsingforskomite for menneskerettar, og delteke i konfliktløysande arbeid i Europa og Amerika.
I bøkene sine har Mannsåker vore oppteken av å klargjera mandatet til tanken i leitinga etter tru og livsverdiar. Han sluttar seg til Blaise Pascal sine ord om at "Det er hjarta som oppfattar Gud, og ikkje forstanden". Far til Inge Mannsåker var Jon Mannsåker.
Southwark-katedralen
Southwark-katedralen (St Mary Overie) er ein anglikansk katedral i Southwark, London. Den ligg på sørbreidda av Themsen, nær London Bridge, og er sete for Southwark bispedømme.
Jernbanelinja frå London Bridge-stasjonen til Cannon Street-stasjonen går rett utanfor katedralen, og blokkerer innsikta mot sørsida av katedralen.
Den første organisten etter at den blei oppgradert til katedral var dr. E.T. Cook, som i 1920-åra og 1930-åra hadde daglege konsertar på BBC Radio.
I 2002 vann bispedømmet nybygg ved katedralen, kalla Southwark Cathedral's Millennium Buildings, ein pris for beste nye bygningar det året.
Anna-Synnøve Bye
Anna-Synnøve Bye er ein norsk næringslivsleiar. Sidan slutten av 1980-åra har ho vore i leiinga i familieføretaket Fosen Mek. Verksted, og sidan 1992 har ho vore direktør ved verftet. Under leiinga hennar er mellom anna luksuscruiseskipet MS The World og fleire hurtigruteskip blitt bygd.
Bye har òg fleire andre styreverv i norsk næringsliv.
Nándor Hidegkuti
Nándor Hidegkuti var ein ungarsk fotballspelar og fotballtrenar som spelte på det vidgjetne ungarske herrelandslaget i fotball på 1950-talet. Han spelte i mange år for klubben MTK Budapest FC, og var ein del av det ungarske laget som vann OL-gull i Helsinki i 1952. Seinare var han mellom anna med på å slå Italia 3-0 i Roma i mai 1953, og i november same året skårte Hidegkuti hat-trick då Ungarn slo England på Wembley i ein kamp som seinare har vorte kjend som «hundreårskampen» (Match of the Century). Året etterpå var han med i den ungarske troppen til VM i fotball 1954, der han mellom anna skårte opningsmålet i kvartfinalen mot Brasil. Hidegkuti spelte til saman 63 kampar for det ungarske landslaget før han la opp.
Etter spelarkarrieren gjekk han inn i trenaryrket. I 1960 tok han over Firenze-laget ACF Fiorentina, og sidan trente han òg AC Mantova. Seinare vann han den ungarske seriemeisterskapen med Győri Vasas ETO.
Louis et Anne
«Loise et Anne» var eit sjørøvarskip som forliste og sokk utanfor øya Hidra i Vest-Agder 17. desember 1723, rett etter Den store nordiske krigen. Den svenske kaperfregatten vart attfunnen 10. juli 2005. Skipet var fullasta med våpen (blant anna 700 bomber). Ein er ikkje sikker på kor det var på veg, men kanskje skulle det til Madagaskar.
Thorstein Diesen
Halvor Thorstein Romdal Diesen var ein norsk jurist, journalist og avisredaktør.
Etter ein oppvekst i Enerhaugen tok han examen artium 1881 og vart cand.jur. i 1886. Etter ei tid i avisa Fædrelandet var han dommarfullmektig i Voss og Hardanger 1886-90. Han var redaktør i Bergens Aftenblad 1891-98 før han vart engasjert som sekretær for Høgre av Emil Stang i 1899.
Diesen gjekk til Aftenposten som politisk redaktør 1899-1900. I 1901 byrja han som sakførar i Kristiania, og vart advokat i 1904. Han dreiv òg si eiga avis - Akersposten - fram til 1908. Då vart han nok ein gong politisk redaktør i Aftenposten. Han var redaktør 1913-1925 etter Amandus Schibsted, frå 1920 saman med Frøis Frøisland.
Han var far til journalisten Einar Diesen.
Aspergers syndrom
Aspergers syndrom eller aspergersyndrom (ofte forkorta AS eller asperger; stundom skrive Asperger syndrom) er ein mild variant innan autismespekteret. Syndromet viser seg i form av låg eller manglande interesse for og/eller forståing av det daglegdagse sosiale samspelet mellom menneske, kombinert med tydeleg avgrensa og sterkt fokuserte interesser og/eller vanar.
Hemmande trekk for personar med AS er gjerne ha vanskar med sosial omgang og ikkjeverbal kommunikasjon, og personar med AS vil ofte slite med konsentrasjonsvanskar i faglege eller sosiale samanhengar som ligg utanfor fokuset deira. Typiske ressurstrekk ved AS er ein fokuseringsevne som i nokre fall kan føre med seg uvanlege evner, kunnskapar og innsikt innan visse område eller fag.
1653
1653 (romartal MDCLIII) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
Døde
Utan dato:
Nikíti
Nikíti (gresk Νικήτη) er ein distriktsby i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas og hovudsete i kommunen Sithonía.
Myrfjorden
Myrfjorden (samisk Sieddevuotna) er ein fjord i Måsøy kommune i Troms og Finnmark. Fjorden ligg like sør for Havøysund og strekkjer seg 4 km austover til botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Nipa i nord og Nebben i sør. Fjorden er 68 meter på det djupaste om lag midt i fjorden. Det ligg to holmar i fjorden, Nipholmen heilt ute og Høyholmen eit godt stykke inn i fjorden. Heilt inst ligg det eit par hus på sørsida av fjorden.
Førde kommune
Førde er ein tidlegare norsk kommune i Sunnfjord i tidlegare Sogn og Fjordane fylke på Vestlandet. Namnet Førde kjem av "firði", som tyder "inst i fjord". Førde kommune strekkjer seg frå inst i Førdefjorden til Jostedalsbreen. Han grensar til Jølster ved Moskog, til Sogndal på Jostefonn, til Gaular ved Rørvikfloten i Haukedalen og ved Langeland, til Askvoll vest for Heilevang og til Naustdal frå stranda aust for Naustdal sentrum og i øvre Angedalen. Førde var den største kommunen i Sogn og Fjordane etter folketal frå 2007, då han vart større enn Flora kommune. 1. januar 2020 vart Førde ein del av den nye Sunnfjord kommune.
Tettstaden Førde har hatt ein kraftig vekst dei seinare åra, og utvikla seg til å bli eit senter både i kommunen og i fylket. Førde er i dag ein moderne bygdeby med handel, service, helsevesen, kommunikasjon, utdanning og kultur.
Flyplassen Førde lufthamn, Bringeland ligg i nabokommunen Gaular.
Næringsliv
Førde er fylkessenter for utdanning, kultur og samferdsel, men byen er kanskje best kjend for å vere eit handelssentrum i Sogn og Fjordane. Byen har 4 store kjøpesenter, best kjend er kanskje Handelshuset med sine 60 butikkar. Elles har det vorte offentleg kjent at ingen annan norsk kommune har like mange frisørsalongar pr. innbyggjar som Førde. Dei seinaste åra har fleire store landsdekkande kjeder etablert seg i kommunen, der i mellom Biltema, Coop Extra og Hennes & Mauritz.
Historie
Frå det kommunale sjølvstyret vart innført i Noreg i 1837, gjennom formannskapslovene, og fram til 1896 omfatta Førde kommune kyrkjesokna Førde, Holsen og Naustdal. I 1896 vart Naustdal skilt ut som eigen kommune. I 1965 vart kommunegrensene regulerte, og grendene frå Furevik i aust til Heilevang i vest på sørsida av fjorden frå Naustdal innlemma i Førde. Solheimsdalen og Fauske kom også med.
Prokuratoren Andreas Gunnerus Lind var den fyrste ordføraren i Førde, og sat frå 1838 til 1840. Kring 1870 vart det skipa Bondevenforeining, og dette vart det fyrste «politiske partiet» i både kommunen og fylket. Bondevenforeininga var avleidd av «jaabækianarane» på riksplan.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for Førde kommune frå 1920:
Kommunevåpen
Førde sitt kommunevåpen er teikna av Inge Rotevatn. Motivet er tre frå ardskjer/plogjarn på raud botn. Desse skal symbolisere landbruk (primærnæringa), vekst (vekstsenter) og utvikling (region og fylkessenter).
Terabyte
Terabyte (utt. TER(r)abajt, forkorta TB) er ei måleeining for datamengder. Ein terabyte er 1 024 • 1 024 • 1 024 • 1 024 = 1 099 511 627 776 byte, eller 1 024 gigabyte. 10 terabyte ville vera nok til å lagra alle tekstane i verdas største bibliotek.
Tebibyte eller terabyte?
IKT-verda bruker prefiksa kilo-, mega-, giga- og tera- annleis enn SI. Dette skapar iblant forvirring. Difor har ordet tebibyte blitt foreslått som nytt namn på terabyte, for å gjera prefikset tera- eintydig att (éin terabyte vil då verta 1 000 000 000 000 byte), men dette har ikkje blitt mykje brukt i praksis.
Fylkesveg 35 i Oppland
Fylkesveg 35 i Oppland går mellom Raknerud og Helgumsdalen i Gran kommune. Vegen er 4,9 km lang.
Maude i Ørsta
Maude er ein gard i Norangsfjorden i Hjørundfjorden, gardsnummer 124 i Ørsta kommune. Før kommunesamanslåinga 1. januar 1964 var den gardsnummer 14 i Hjørundfjord.
Garden ligg ved Rv 655 mellom Urke og Øye, om lag 2 km frå Urke, og har blitt rekna som ein del av Urke-bygda. Det kom køyreveg frå Urke til Maude i 1939, og i 1946 var det køyrande vidare til Øye.
Garden ligg under bratte fjell nede ved fjorden, der det er eit slakkare terreng. Garden hadde ikkje seter. Levebrødet var allsidig gardsdrift og fiske på fjorden.
Oluf Rygh i Norske Gaardnavne hallar til at namnet kan kome av Modvin. Garden er nemnd i skriftlege kjelder i 1590. Denne gamle namneforma og den høge skylda i 1626 (1 våg) gjer Maude til ein sikker mellomaldergard, truleg langt eldre. Her er ikkje gjort fornfunn.
Fuglekasse
Fuglekassar er trekassar laga som ein imitasjon av hole tre eller liknande, oftast laga for at småfuglar skal byggje reir i dei.
Utforming og plassering
Storleiken på kassane må høve til storleiken på fuglane. Nokre fugleartar hekkar lettare i kassar med spesiell utforming. Ein starkasse bør vere 14x14x30 cm med eit flygehòl med diameter 5 cm; ei kjøttmeis vil gjerne ha ein kasse på 12x12x25 cm med hòldiameter 3,2 cm, medan ei laksand vil ha ein holk på 32x32x90 cm med 16 cm diameter på flygeholet.
Fuglane har best vern om kassen heng i livd for vinden, og slik at sola ikkje skin for sterkt på kassen. Kassane bør henge to-tre meter over bakken, gjerne litt høgre i hagar og parkar der det går mykje folk, lægre der det ikkje ferdast folk.
Når ein festar kassen til treet, må ein gjere det slik at metall ikkje veks inn i treet; det kan føre til skade på sagbruksutstyr og i verste fall på sagbruksarbeidarar.
Lokket bør utformast slik at det kan løftast av, så ein kan sjå inn i kassen, og slik at ein kan gjere kassen rein. Slik reingjering bør ein når det er kaldt, då er fugleloppene minst aktive.
Chicago XXXIV: Live in ‘75
Chicago XXXIV: Live in '75 er eit konsertalbum av det amerikanske bandet Chicago, det 34. albumet deira totalt, spelt inn i 1975 og gjeve ut i 2011. Etter albumet hadde gjeve ut åtte gullalbum på rad i løpet av seks år, la Chicago ut på ein stadionturné i 1975. Albumet inneheld eit utval frå alle albuma som hadde kom ut til då.
Motorblokk
Motorblokk er den berande delen i stempelmotorar, plassert under topplokket. Ho inneheld sylindrar og kjølekappe. På toppen av blokka sit topplokket og på undersida botnpanna. Veivakselen er opplagra i blokka, og på moderne motorar er det som oftast eit lager mellom kvar sylinder, i tillegg til eit på kvar ende av veivakselen.
Blokka tener òg som feste for kopplingshuset og registerhjula. Komponentar som vasspumpa på motorar med væskekjøling, innsprøytingspumpa, forgassar, dynamo, startmotor, fordelar, olje- og drivstoffilter er ofte festa på blokka.
I dieselmotorar, som har større sylindertrykk enn forgassarmotorar, er blokka kraftigar bygd. Tidlegare førete dette til at massen vart mykje større enn for ein tilsvarande forgassarmotor, men utviklinga innan materialteknologi førte etter kvart til ein reduksjon i massen til blokka, slik at dieselmotorar kunne nyttast som kjøretøymotorar, fyrst i traktorar og lastebilar og seinare i personbilar.
Mange traktorar har ikkje ramme og motorblokka utgjer då ein bærande del av konstruksjonen.
1654
1654 (romartal MDCLIV) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Viking Stadion
Viking Stadion er heimebanen til fotballklubben Viking FK. Viking Stadion ligg i bydelen Hinna i Stavanger, ved Jåttåvågen. Stadionet er spesielt teikna med omsyn til fotball. Det vart opna den 1. mai 2004 og kosta 160 millionar kroner. Viking spela då 1-1 i seriekamp mot Molde Fotballklubb. Tilskodarkapasiteten er 16 600.
Arenaen er utstyrt med ståplassar og sitjeplassar og varmelamper i taket. Arenaen vert òg nytta til store konsertar. Stadionet har gjort det mogleg å få store artistar til Stavanger.
Rett ved banen er det oppretta ein ny Jåttå haldeplass for jarnbanen Jærbanen. Når det er tilskipingar på stadion stoggar toget på haldeplassen.
Billy the Kid
Henry McCarty, betre kjend som Billy the Kid men også som William Henry Bonney, var ein amerikansk kriminell på 1800-talet som heldt seg i grensestrøka for europeisk busetjing i dagens USA (American frontier) og var med i Lincoln County War. Det er blitt sagt at han drap 21 menneske, eitt for kvart år av livet hans, men det rette talet er truleg nærare 9 (fire aleine og fem med hjelp frå andre). McCarty hadde blå augo, jamne kjakar og var uvanleg vennleg.
Anton Fredrik Klaveness (1839–1904)
Anton Fredrik Klaveness var ein norsk skipsreiar.
Klaveness gjekk til sjøs som 13-åring, og steig i gradane til kaptein. Etter 20 år på sjøen starta han sit eige reiarlag, som etterkvart vart det største i Sandefjord-distriktet. I tida fram til hundreårsskiftet var han reiar for tilsaman ca. 22. seglskip. A. F. Klaveness & Co dreiv òg kvalfangst på Finnmark.
Klaveness var formann i direksjonen i Sandeherred Sparebank og sat òg i heradstyret i Sandar.
Han var far til skipsreiar Anton Fredrik Klaveness (1874–1958).
Kommunar i Estland
Kommunane i Estland (estisk: omavalitsus) er det lågaste administrative nivået i landet og delar landet inn i 227 administrative område.
Det er to typar kommunar i Estland, bykommunane (linn) og landkommunane (vald). Totalt har Estland 227 kommunar (pr. mars 2008), 33 bykommunar og 194 landkommunar. Nokre bykommunar er vidare inndelte i bydelar/distrikt (linnaosad) med eit avgrensa sjølvstyre. Til dømes er Tallinn samansett av 8 bydelar (Haabersti, Kesklinn, Kristiine, Lasnamäe, Mustamäe, Nõmme, Pirita og Põhja-Tallinn).
Kommunane varierer i storleik frå Tallinn på 400 000 innbyggere til Ruhnu med 60 innbyggjarar.
Harjumaa
Bykommunar: Landkommunar:
Hiiumaa
Bykommune: Landkommunar:
Ida-Virumaa
Bykommunar: Landkommunar:
Järvamaa
Bykommune: Landkommunar:
Jõgevamaa
Bykommunar: Landkommunar:
Läänemaa
Bykommune: Landkommunar:
Lääne-Virumaa
Bykommunar: Landkommunar:
Põlvamaa
Bykommune: Landkommunar:
Raplamaa
Bykommunar: Landkommunar:
Saaremaa
Bykommune: Landkommunar:
Tartumaa
Bykommunar: Landkommunar:
Valgamaa
Bykommunar: Landkommunar:
Võrumaa
Bykommune: Landkommunar:
נפות אסטוניה
Folkemål
I norsk samanheng betyr nemninga folkemål vanlegvis det faktisk tala språket til vanlege folk i bygd og by, det reelle fleirtalsmålet i landet, norsken slik han eigentleg er.
Bokmålet er eit bokmål, og ikkje eit folkemål, sjølv om radikalt bokmål kan seiast å liggje relativt nær folkemålet i den søraustlege delen av landet, dersom det blir skrive nokolunde konsekvent.
Mellom nynorskingane har det vore eit stort ordskifte mellom dei som står for folkemålslinja og dei som står for den nasjonale linja.
Den nasjonale linja har enkelt sagt gått på å gjenreise eit «reint» norsk mål, fritt for merke etter «koloniherrespråket» dansk og med klår samanheng til det norrøne skriftspråket. Denne linja fører i sin logiske konsekvens til ein sterk purisme i ordtilfanget, der ein prøver å lage nye ord som er «norskare» eller meir i samsvar med norrønt enn dei som faktisk blir bruka av folket. Likeeins til val av former som samsvarar mest mogleg med norrønt og den indre bygnaden i språket, sjølv om dei er lite utbreidde i folkeleg daglegtale. I Noreg er høgnorsk uttrykk for slik tenking. Islandsk og delvis færøysk er au normerte etter nasjonal tenking.
Folkemålstilhengarar er ofte relativt positive til radikalt bokmål i tillegg til nynorsk, og til «eit samnorsk mål på folkemålets grunn». Men folkemålstanken skil seg frå den teknokratiske varianten av samnorskideen, som la vekt på effektivitetsgevinsten i å sameine dei to skriftmåla. For folkemålsmenneske er det alltid den sosiale frigjeringa som ligg i respekten for det faktisk tala målet til vanlege folk som er kjernen. I denne samanhengen også at skriftspråket skal byggje på dette faktiske talemålet.
Strandabøen i Ørsta
Strandabøen er ein gard i Hjørundfjorden, gardsnummer 111 i Ørsta kommune. Før kommunesamanslåinga 1.1.1964 var den gardsnummer 1 i Hjørundfjord.
Garden er veglaus, og ligg ved fjorden, på austsida, nesten 5 km frå Gjæveneset i Sykkylven kommune. Det er vel 1 km vidare innover i fjorden til einaste grannegarden, Molaupen. Garden har berre eitt bruk, og vart fråflytta i 1947.
Garden er svært brattlendt, og ligg i eit område med mange fonner. Hovudbøen er såleis avgrensa av to fonngjøl: Inste og Yste Strandabøfonna.
Gaular kommune
Gaular er ein tidlegare norsk kommune i Sogn og Fjordane fylke. Frå 1. januar 2020 blei området del av Sunnfjord kommune.
Strandabøen i Ørsta
Garden har truleg blitt rydda og busett på 1500-talet. I 1603 var her ein brukar. Levebrødet var allsidig gardsdrift og fiske på fjorden. Garden hadde ikkje seter.
Frå 1923 og utover vart her laga eit lite kraftverk til eige bruk, og garden hadde eige ysteri. Strandabøen ligg nokså solrikt til, og her vart planta frukttre og laga bærhage. Midt på 1930-talet vart det også starta med gartneridrift, som gjekk godt. Brukaren hadde motorbåt, og den relative nærleiken til Ålesund gav høve til omsetning av produkta. Det vart likevel etter kvart vanskeleg å bu på ein slik stad, særleg med omsyn til born og skulegang, og dette førte til at garden vart fråflytta.
Gaular kommune
Geografisk plassering
I vest grensa kommunen mot Fjaler og dekte indre delar av Dalsfjorden. Vidare strekte kommunen seg austover langs med Gaulavassdraget inn mot Gaularfjellet og Jostedalsbreen. Mot aust grensa kommunen mot Balestrand.
Chioma Ajunwa
Chioma Ajunwa er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Nigeria som i 1996 vart olympisk meister i lengdehopp. Ho vart dermed den fyrste frå Nigeria som vann ei olympisk gullmedalje for landet sitt.
Gaular kommune
Geografisk plassering
I nord grensa kommunen mot Førde og Askvoll. Førde var den næraste byen for Gaular og flyplassen til Førde (Førde lufthamn, Bringeland) låg i Gaular.
Strandabøen i Ørsta
I 1960 vart garden seld til Vestlandske Kraftsamband. Dei heldt ikkje husa ved like. Men frå 1979 har Hjørundfjord Sogelag og andre gjort ein innsats for å berge det som enno stod att.
Chioma Ajunwa
Ajunwa var med i Nigerias tropp til Fotball-VM 1991, utan å få spele. Seinare same året vann ho lengdehopp-tevlinga i Afrika-leikane i Kairo i Egypt. Året etter vart ho hekta i ein dopingkontroll og stengd ute frå idrett i 4 år.
Gaular kommune
Geografisk plassering
I sør grensa kommunen mot Høyanger i Sogn.
Ketil Hvoslef
Hvoslef tok utdanning i bratsj- og orgelspel ved Musikkonservatoriet i Bergen og studerte deretter i London, København og Stockholm. Han har komponert for orkester, strykekvartettar, klaver og orgel, og har laga musikk for filmar og fjernsynsprogram. Han har også komponert operaen Barabbas.
Chioma Ajunwa
Under dei olympiske sommarleikane 1996 i Atlanta i USA tok Ajunwa leiinga i den fyrste finaleomgangen i lengdehopp. Med sitt livs lengste hopp på 7,12 meter vann ho gullmedaljen med god margin. Ho vart den dermed den fyrste svarte afrikanske kvinna som vart olympisk meister. I friidretts-VM 1997 hoppa Ajunwa lengst i kvalfiseringa med sine 7,01 m. I finalen skada ho seg i det fyrste hoppet og braut tevlinga.
Doping
I 1992 testa Ajunwa posititv på anabole steroidar.
Gaular kommune
Busetnad
Det var tre hovudbygder i kommunen, Bygstad i vest, Sande og Viksdalen i aust. Busetnaden er ganske spreidd og det er få klare skilje mellom bygdene. Kommunesenteret var på Sande, der også den største skulen er plassert.
Strandabøen i Ørsta
Namnet
Namnet vert uttala strandabønn og tyder truleg rett og slett «garden ved stranda».
Gaular kommune
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for Gaular kommune frå 1920:
Н
Den kyrilliske bokstaven Н er den femtande bokstaven i det russiske alfabetet. I det latinske alfabetet blir han representert med symbolet 'N'.
Det aleutiske lågtrykket
Det aleutiske lågtrykket er eit lågtrykk som ofte ligg nær Aleutane om vinteren. Det er eit av hovudsentra for den atmosfæriske sirkulasjonen på den nordlege halvkula.
Det aleutiske lågtrykket er ofte knytt til mange sterke syklonar. Syklonar som oppstår i subpolare strøk i det nordlege Stillehavet sakkar vanlegvis av og når maksimal intensitet når dei kjem inn i området rundt Aleutane.
Abdullah I av Jordan
Abdullah Ibn Hussein var konge av Jordan frå staten vart grunnlagd i 1946.
Abdullah vart emir i den britiske kolonien Transjordania i 1921, etter å ha samarbeidd med Lawrence av Arabia i det arabiske opprøret mot Det osmanske riket under 1. verdskrigen. Då Jordan vart sjølvstendig i 1946 vart han konge og døypte seinare om landet til Det hasjemittiske kongeriket Jordan. 29. juli 1951 reiste han til Palestina saman med sonesonen Hussein for å be i den heilage Al aqsa-moskeen. Då vart han skoten av palestinaren Mustapha Shukri Usho og døydde.
Fylkesveg 37 i Oppland
Fylkesveg 37 i Oppland går mellom Knarud og Hilden i Gran kommune. Vegen er 5,2 km lang.
1666
1666 (romartal MDCLXVI) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. Året kallas ofta Annus Mirabilis och nämns i dikten med samma namn.
Den estiske grunnlova
Den estiske grunnlova (Eesti Vabariigi põhiseadus) vart vedteken i folkeavstemming 28. juni 1992 og tredde i kraft 3. juli same år. Ho er, med endringar, basert på Estland si grunnlov frå 1938. Den fyrste grunnlova i Estland vart innført i 1920 og erstatta av ei ny i 1933 og 1938. Den noverande grunnlova er såleis den fjerde i landet.
Struktur
Grunnlova inneheld eit preambel og 15 kapittel. Kapittel 1 omfattar grunnleggjande prinsipper om sjølvstendet, suvereniteten og folkestyret i landet. Kapittel 2 definerer grunnleggjande fridomar, borgarrettar og -plikter. Kapittel 3 definerer folket. Kapittel 4 omhandlar nasjonalforsamlinga, Riigikogu, kapittel 5 presidentmakta og kapittel 6 den utøvande makta, regjeringsmakta. Kapittel 7 omhandlar lover, kapittel 8 statsfinansar og budsjett. Kapittel 9 omhandlar utanriksrelasjonar og inngåing av internasjonale traktatar. Kapittel 10 omhandlar det estiske forsvaret. Kapittel 11 tek for seg riksrevisjonen, kapittel 12 justiskanslaren og kapittel 13 rettsvesenet. I kapittel 14 er kommunalforvaltninga regulert. Kapittel 15 omhandlar grunnlovsendring.
Grunnlova har til saman 168 paragrafar.