cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Talbot, 1. jarl av Tyrconnell
Etter at Jakob II kom til makta i 1685, vart han gjort til Baron av Talbotstown, vicomte Baltinglass og Jarl Tyrconnell, og sendt som øvstkommanderande for styrkane i Irland. I denne stillinga og som irsk statthaldar (1687–88) plasserte han katolikkar i statlege og militære stillingar. Dermed tok heile den katolske folkesetnaden Jakob II si side i den ærerike revolusjonen. Så då Jakob i 1689 gjekk i land ved Dublin med dei franske offiserane sine, hadde Tyrconnell ein irsk arme til å støtte han. Etter at Jakob kom til Irland, gjorde Talbot til hertug av Tyrconnell og marki av Tyrconnell, titlar som berre vart respektert av jakobittane. Etter nederlaget i slaget ved Boyne i 1690, reiste Tyrconnell til Frankrike for støtte. Han kom attende til Irland i 1691, men døydde av apoplexi like før Limerick fall.
Hagesalat
Ordet «salat» kjem via tysk frå italiensk (in)salata, 'rett tilreidd med salt'.
Historie
Salaten blei først dyrka i det gamle Egypt, med spor etter dyrking frå så lang tilbake som 2680 f.Kr. Opphavleg nytta ein frøa til planteolje, men etterkvart blei planten foredla til å ha store, etande blad. Romarane åt gjerne salatblad kokte og med ei dressing av olje og eddik, men kunne eta småblad råe. Under keisar Domitian (regjert 81–96) blei det vanleg å servera salat før måltid. I mellomalderen fortsette europearar å eta salat, anten posjert eller med ei varm dressing helt over. Salaten blei rekna som ein medisinplante, og er mellom anna nemnd av Hildegard von Bingen. Han blei dyrka i Kina frå 400-talet, og blei innført til Amerika av Kristoffer Columbus i 1593.
Richard Talbot, 1. jarl av Tyrconnell
Kjelder
''
Bever
Bever (Castor fiber), også kalla eurasisk bever, er éin av berre to gjenlevende artar med gnagarar (Rodentia) i slekta Castor, som er den einaste slekta i beverfamilien (Castoridae) med nolevande artar. Arten er terrestrisk og semi-akvatisk, og er kjend for trefellande aktivitet i og oppdemming av vassløp i naturen (særleg i bekkefar og små elvar), til såkalla beverdammer som overfløymer området rundt. Arten er utbreidd i sentrale delar av den palearktiske sona, medrekna Noreg.
Ordsoge
Ordet «bever» er innlånt frå mellomnedertysk og har nesten heilt fortrengt det heimlege ordet bjor, som kjem frå det norrøne bjórr. Norske stadnamn med Bjor- eller Bjør- som fyrsteledd kan vera knytt til førekomstar av bever.
Taksonomi
Amerikabever (C. canadensis) og bever er dei to siste av slaget sitt på kloden. Alle andre beverar er anten blitt utrydda eller har døydd ut naturleg. Dei to skilde truleg lag for kring 7,5 millionar år sidan, då beveren koloniserte Nord-Amerika frå Asia, via landsbrua som oppstod over Beringsundet.
Skildring
Beverane er dei største gnagerne på den nordlege halvkula, og berre det søramerikanske flodsvinet (Hydrochoerus hydrochaeris) blir større i heile verda.
Den eurasiske beveren har ei kroppslengd på inntil 80–100 cm og veg normalt 15–25 kg (typisk 18–22 kg), og sjeldan òg opp mot 30–40 kg. I Namdalseid i Trøndelag blei det til dømes i 2017 skote ein bever som vog heile 34 kg, noko som truleg er noregsrekord. I tillegg til kroppslengd kjem den flate, kraftige og skjelkledde halen med cirka 28–32 cm (30 cm i snitt). Hoer blir i snitt cirka 1–1,5 kg tyngre enn hannar, men dei er umoglege å skilja frå kvarandre med det blotte auget, så lenge ikkje hoa er høggravid eller diegjevande. Beverar skjuler nemleg dei ytre kjønnsorgana sine og analopninga i ein ytre hudfold, som kan minna om ein kloakk.
Kroppen er tett, kraftig og massiv, og hovudet og nakken er massive og går nærast i eitt med resten av kroppen. Kjevar og kjevemuskulatur er særs kraftfulle, og dei formidable fortennene, som er arbeidsreiskapen til beveren, veks kontinuerleg gjennom heile livet. Øyra svært små og tilnærma skjult av den tette vassavstøtende pelsen. Både øyre og nasebor kan lukkast når beveren dykkar, medan dei relativt små øyane blir dekte av ein vernande membran. Dei fremre ekstremitetane er korte og ganske spinkle, men hendene har gripeeigenskapar og fingrane er utrusta med sterke klør. Bakbeina er noko lengre og ganske kraftige, og bakføtene er utrusta med symjehud mellom dei lange tærne, som også er utrusta med lange klør.
Den tette to-lagspelsen skiftar i nyansar av brunt, frå gulbrun og raudbrun til nøttebrun og gråbrun, og består av svært tettveksande (cirka 12 000–23 000 pelshår per kvadratcentimeter, avhengig av årstida) og godt isolerande underull og lange oljeaktige stivare dekkhår, som blir litt mørkare mot tuppane. Halen har tett pels nær rota, men huda er dekt av eit mørkt skjelliknande hornstoff frå der halen flatar ut og dannar den karakteristiske padleåre-liknande delen av halen. Feittet i halen fungerer som opplagsnæring for beveren utover vinteren. Sanseapparatet er velutvikla, bortsett frå synet, som er dårleg. Luktesansen er likevel spesielt velutvikla.
Beverar har ei krum, såkalla hypsodont (tenner med opne røter som fortset veksa gjennom heile livet) fortann i kvar kjevehalvdel, men ingen hjørnetenner. Dei har likevel vanlegvis fire hypsodonte jekslar, som har kroner som kan vera dekt av sement. Det er emalje berre på framsida av fortennene, og dessutan emalje og dentin på tyggeflatene til jekslane. Når beveren tygg blir underkjeven ført fram og tilbake, slik at plantefibrane blir malne opp. Tennene blir nydanna frå rota gjennom heile livet til beveren, slik at dei held på lengda over tannkjøttet.
Tannformelen til beverar er: 1 0 1 3/1 0 1 3 = 20.
Åtferd
Bever er en semi-akvatisk territorial art som berre lever i ferskvatn. Han lever i små sosiale familiegrupper som består av foreldra og eventuelle ungar frå årets og eventuelt også fjorårets kull og av og til også tidlegare kull. Berre foreldrene formeirer seg, sjølv om ungane er blitt kjønnsmogne. Territoriet blir markert med luktstoff frå bevergjelpungen og analkjertlane, og arten vil forsvara territoriet sitt heftig mot inntrengarar frå ei anna familiegruppe. Arten er mest aktiv om natta, men ein kan også sjå han på dagtid, særleg i grålysinga og skumringa. Dyret er ein uvanleg god symjar, men på land beveger han seg mindre effektivt. Den padleåre-forma halen blir brukt både til framdrift i vannet og som eit effektiv varslingsverktøy. Beveren slår i vassflata med den flate halen når han merkar fare og vil varsle dei andre, og smellet av halen er ganske kraftig.
Lucasbreen
Lucasbreen er ein isbre som flyt nord og ut i Bay of Isles på Sør-Georgia, like vest for Luck Point. Han vart kartlagt i 1912-13 av Robert Cushman Murphy, ein amerikansk naturforskar ombord på briggen Daisy, som namngav han etter Frederic Augustus Lucas, direktør i American Museum of Natural History på den tida.
Bever
Åtferd
Beveren er ein særs god dykkar, og det blir hevda at han kan opphalda seg under vatn i opptil 15 minutt. Ei norsk doktoravhandling frå 2017 bekreftar likevel at beveren dykkar både kortare, sjeldnare og grunnare enn ein tidlegare hadde trudd. Studien omhandla 33 beverar (19 hannar og 14 hoer) som blei utrusta med tri-aksial akselerometer og GPS-system, slik at ein kunne studera åtferda kontinuerleg. Metoden var i stand til å identifisera sju ulike åtferdstypar; ståande, gåing, symjing, fôring, pelsstell, dykking og søvn. Det viste seg at beverane i snitt berre dykka i 2,8 % av tida. Gjennomsnittdykket varte i berre 30 sekund og gjekk typisk berre til éi meters djupne. Det lengste dykka som blei registrert varte i 7 minutt.
Beverpar er monogame og held saman livet ut. Paringstida er i tidsrommet desember–februar, avhengig av breiddegrad og klima. Hoa går drektig i 105–107 dager og får eit årleg kull, typisk med 1–4 unger, på vårparten. Ungane er pelskledde frå dei er førdde, og veg typisk 300–700 g. Augo opnar seg rett etter fødselen, og sjølv om ungene dier mora dei fyrste 2–3 månadane, vil dei alt etter ei vekes tid vera i stand til å konsumera vegetasjon. Ungane blir verande i hytta den fyrste måneden eller to. Når dei blir kjønnsmogne etter cirka 2 år, vil ungene som regel forlata foreldra og prøva å etablere sitt eige territorium. Nokre ungar kan likevel bli verande hjå foreldrene i mange år, særleg om det ikkje finst eigna nye habitat å slå seg ned i. Desse vil likevel ikkje formeira seg.
Beverhytta blir ofte plassert i vasskanten, slik at ein del av ho står i vatn, og inngangen (det er to av dei) er alltid plassert under vatn. Ho kan likevel òg plasserast ute i dammen, med vatn på alle kantar. Byggverket er så kraftig at rovdyr ikkje klarer å trenga gjennom veggene, som består av eit tett flettverk av kvister og greinar og kan vera opp mot 30 cm tjukke. Med inngangen under vatn er derfor beverane trygge i hytta. Innvendig er hytta slett og golvet dekt av tørt gras. Av og til kan òg hytta ha to rom og ein inngang som går via ein tunnel i bakken og ut under vassoverflata. Beveren bygger likevel ikkje alltid hytter. Det hender òg at bustaden blir lagd til jordhòler, som beveren grev ut i ein bratt jordskrent, skråbakke eller liknande, men alltid så nært vatnet som mogleg. Det finst døme på at beveren i slike tilfelle grev kanalar fram til hòleopningane, om bustaden må gravast ut eit lite stykke frå vatnet. Beveren grev av og til òg jordgangar, for å få enklare tilgang frå vatnet til landområda, på stader der strandkanten er bratt. Slike jordgangar har ein òg funne i dike og jorddemningar.
Beverdemninga blir bygd på same måte som hytta, men demningane består òg av større stokkar og steinar i fundamentet. Trestammar, greiner og kvister blir fletta saman og blir tetta med lauv, mose, jord, stein og anna rusk og rask (inkludert plast og metall) som beverane måtte finna rundt om i territoriet. Demninga er eit kontinuerleg prosjekt, som beverane må halda ved like heile tida. Beverane grev òg ofte kanalar ut frå dammen, for enklare å kunna frakta trevirke frå fellingsplassane til vedlikehaldet av demninga og hytta. Når beverane har opphalde seg på ein stad tilstrekkeleg lenge, vil det bli mangel på virke i nærleiken av dammen. Då må dei flytta til ein ny stad og byrja på nytt.
Gjennom å demma opp skaper òg beverane eit levande økosystem i ein biotop tilpassa behovet til arten. Derfor er den òg ein nøkkelart, sidan aktiviteten i innsjøar og vassdrag med å bygga demningar fører til at mange plantar hamnar under vatn og blir til næring for ei mengde andre smådyr og kryp. Fisk og ender er blant dei som direkte nyt av aktiviteten til beveren, men i kantvegetasjonen rundt demningane finn òg ei rekke andre artar mat.
Bestandsutvikling
Etter den siste istida reknar ein med at beveren var utbreidd i nesten heile Europa og vidare austover gjennom det boreale barskogbeltet til Stillehavskysten, men gjennom mellomalderen og fram til mot slutten av 1800-talet vart bestanden kritisk redusert i tal og sterkt fragmentert, som følgje av jakttrykket.
Beverpels og bevergjel var ettertrakta og verdifullt, men folk åt òg beverkjøtt, og gjer det framleis. Den feittrike beverhalen blir av mange rekna som ein utsøkt delikatesse.
Pelsverket blei spesielt populært i Europa, der den europeiske hattemoten kravde beverhårsfilt (òg kalla kastorfilt og beverfilt), gjort av den tettveksande underpelsen på beveren. Statusen til beverhatten kan truleg best beskrivast med at ein kunne bera beverhatt ved nær sagt alle høve, som i kyrkja og ved middagsbordet. Jakttrykket skapte ei flaskehalshending for beverane, som nesten blei utrydda som følgje av behovet hattenæringa hadde for beverpels. Bevergjel (castoreum) var etterspurt innan medisinen. Det hadde vore ettertrakta som legemiddel sidan antikken og kunne etter det ein trudde brukast mot det meste, både i pulverform og som tinktur (eit sprithaldig ekstrakt). Det blei mellom anna brukt mot leddgikt og hoggormbit, men òg som eit beroligande og krampestillende middel.
Dette gjekk hardt ut over bestandane, og ekspertar reknar med at den globale populasjonen av eurasisk bever blei redusert til kring 1 200 individ ved inngangen til 1900-talet. Desse overlevde òg berre i eit fåtal fragmenterte refugium. I Europa var det rundt år 1900 berre seks slike refugium, men tre av dei (i Pripjatmyrene) låg såpass tett at dei sidan er blitt rekna som eitt. I tillegg fanst eit femte refugium lenger aust i Asia.
I løpet av 1900-talet har beverbestanden tatt seg opp igjen, delvis gjennom vernetiltak og gjenutsetting på stader der han var utrydda, men utbreiinga er blitt vernade fragmentert. Ein studie frå 2014 viste dessutan at populasjonen av eurasisk bevar i dag har eit signifikant lågare biologisk mangfald enn før flaskehalshendinga som nesten førte til at arten blei utrydda. I 2012 vart bestanden av eurasisk bever anslått til over 1 million individ, der 212 000 hadde heile opphavet sitt etter dyr frå refugiet på Sørlandet og 114 000 frå dyr med delvis opphav frå Sørlandet. Verdas naturvernunion gav i februar 2018 denne oversyna av utbreiinga til beveren:
Norden
– I Danmark forsvann beveren allereie i bronsealderen, for cirka 3 000 år sidan. I oktober 1999 blei 18 beverar frå Elben i Nordtyskland gjeninnførte til Klosterhede skov vest for Holstebro. Dei ser ut til å klara seg bra.
– I Sverige og Finland blei beveren utrydda rundt 1870.
– I Noreg blei arten aldri heilt utrydda, ettersom nokre få individ overlevde i eit refugium på Sørlandet.
Hagesalat
Historie
Frå 1500- til 1700-talet blei det utvikla fleire varietetar av salat, særleg i Nederlanda. Fleire varietetar skildra i bøker frå 1700- og 1800-talet viser typer som framleis blir dyrka i dag. Dei største salatprodusentane i verda i dag er Kina, USA og India. Det største eksportlandet er Spania.
Bever
Norsk eksport
Bever blei fyrst freda i Noreg i 1845, i skogane til Næs Jernverk (som då heitte Jacob Aall & Søn) i Tvedestrand, så i heile Noreg frå 1898. I 1918 hadde den norske bestanden av bever tatt seg opp til kring 7 000 individ. På det mest kritiske var det truleg berre 60–100 individ igjen. Per 2015 hadde likevel den norske bestanden av bever auka til meir enn 70 000 individ. Med utgangspunkt i den vesle overlevande bestanden på Sørlandet blei beveren seinare òg gjeninnført rundt om i Noreg og til Sverige og Finland, og seinare òg til andre land i Europa.
Hagesalat
Salat i kulturen
I det gamle Egypt var salat rekna som ein heilag plante for grødeguden Min. Salat blei sett nær bilde av guden og boren ved høgtidene hans. Både egyptarane og romarane såg på planten som eit afrodisiakum. Grekarane knytte derimot salat til impotens og død. Dei serverte salat ved gravferder, og salat blei sådd og lete visna ved midsommarfeiringar av den kortliva grødeguden Adonis.
Bever
Norsk eksport
Det var dei to sørlendingane Peder Martinius Jensen og Sigvald Salvesen frå Åmli i Agder som var hovudmennene bak eksporten av sørlandsbever i mellomkrigsåra, seinare òg Harald Jensen, som var son av førstnemnde Jensen. Dei to opererte nærast som konkurrentar, og delte eksporten mellom seg. Jensen eksporterte bever for gjeninnføring i naturen, medan Salvesen eksporterte til zoologiske hagar og dyreparkar med meir. I åra 1922–1939 vart i så måte 80 sørlandsbeverar gjeninnført ved 19 ulike destinasjonar i Sverige. I tillegg kom etter kvart òg naturleg migrering over riksgrensa. I etterkrigsåra var fangstmannen Aslak Harstveit sentral i eksporten av norsk bever. Han samarbeidde mellom anna med Harald Jensen. Harstveit og Jensen utplasserte det første beverparet i Sørreisa i 1953, og Harstveit dreiv på fram til og med 1970-åra.
Hagesalat
Salat i kulturen
I Kina er salat eit lukkesymbol som kan serverast ved nyttårsfeiringar, fødselsdagar og andre særskilde høve. Bitre salatblad, til dømes frå bindsalat, kan brukast som marór under den jødiske høgtida pesah. Salat er derimot tabu å eta for jesidiar i Nord-Irak.
Bever
Norsk eksport
Den svenske bestanden telte cirka 130 000 individ i 2015, og er etterkommarar av maksimalt 49 sørlandsbeverar. I Finland blei 17 sørlandsbeverar og 7 amerikanske beverar gjeninnførte i perioden 1935–1937. Dette var før ein forstod at eurasisk og amerikabever er to ulike artar. I ettertid har den amerikanske beveren klart seg betre enn sørlandsbeveren, truleg som følgje av at arten har ein høgare forplantningsrate. Finland har i dag cirka 3 000–5 000 amerikanske beverar, mot cirka 800 sørlandsbevere.
Dei britiske øyane
Beveren blei truleg funksjonelt utrydda alt på 1500-talet, kanskje som følgje av hattemoten. Den 29. mai 2009 blei 11 beverar reintroduserte til Mid-Argyll i Skottland. Det gjeld òg planar om utsetjing andre stader på øyane, mellom anna i Devon.
Frankrike
Dei cirka 30 gjenlevende beverane langs Rhône blei freda i 1909, og i 1929 blei det oppretta eit reservat for å verna bestanden betre. Frå 1959 av er det sett ut beverar fleire stader over heile landet, og bestanden er i dag på cirka 5 000 dyr.
Benelux
I Nederland blei det sett ut 95 beverar frå Elben i 1988.
Tyskland
På byrjinga av 1900-talet var det cirka 200 beverar igjen ved Elben. Etter jaktforbod i 1910 auka bestanden, og i 1930-åra blei det òg sett ut beverar andre stader i landet. Andre verdskrigen reduserte bestanden dramatisk, men etter krigen har han tatt seg opp igjen. Frå 1966 er det sett ut beverar ei rekke stader, og den tyske bestanden er i dag på 13 000–15 000 individ. Dette inkluderer òg Rhône-dyr, som er naturleg innvandra frå Frankrike.
Russland, Belarus og Ukraina
I 1917 var det cirka 800–900 beverar igjen i det dåverande russiske keiserdømmet, fordelt på fire ulike stader (to i den europeiske delen og to i den asiatiske). I 1922 blei han totalfreda. Med utgangspunkt i denne bestanden blei det sett ut beverar ei rekke ulike stader i sovjettida.
Beverjakt
Det er lange tradisjonar for beverjakt i heile utbreiingsområdet til beveren. Etter at han nesten blei utrydda har det likevel vore mange avgrensingar på grunn av freding. I Noreg har bestanden tatt seg opp igjen og beverjakt er igjen tillaten i perioden 1. oktober–30. april, i dei kommunane som opnar for jakt på arten.
Al-Kharabah i Hadhramaut
Al-Kharabah er ein landsby aust i det sentrale Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Fylkesveg 6544
Fylkesveg 6544 går mellom Mo og Stensli i Holtålen kommune. Vegen er 2,7 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 575 i Sør-Trøndelag.
Junior Eurovision Song Contest 2013
Junior Eurovision Song Contest 2013 (JESC 2013) var den ellevte gongen Junior Eurovision Song Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Kiev i Ukraina, etter at Anastasija Petrik vann Junior Eurovision Song Contest 2012 med songen «Nebo». Finalen fann stad 30. november 2013. Det var andre gongen Ukraina arrangerte tevlinga og andre gongen vinnarlandet arrangerte tevlinga året etter. Det var òg fyrste gongen tevlinga vart arrangert i same by to gonger.
San Marino deltok i Junior Eurovision Song Contest for fyrste gong dette året, medan Makedonia og Malta kom attende. Malta vann tevlinga med songen «The Start», sungen av Gaia Cauchi. Dette var fyrste gongen at ein song, sungen heilt på engelsk, har vunne Junior Eurovision Song Contest.
12 poeng
Under er lista over landa som fekk 12 poeng.
Al-Khirbah
Al-Khirbah er ein landsby aust i det sentrale Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Aleksej Tsjervotkin
Aleksej Aleksandrovitsj Tsjervotkin er ein russisk langrennslaupar.
Under Junior-VM på ski 2013 i Liberec vann han stafettgull og bronse i 20 km skiathlon bak landsmennene Dimitrij Rostotsev og Artem Maltsev.
Året etter, under Junior-VM på ski 2014 i Val di Fiemme, tok Tsjervotkin sølvmedaljen i 20 km skiathlon mellom nordmennene Eirik Sverdrup Augdal og Johan Hoel, medan han som ankermann i stafetten gjekk Russland inn til ein bronsemedalje bak Noreg og Frankrike.
Under Junior-VM på ski 2015 i Almaty gjorde Tsjervotkin nesten reint bord, med tre gullmedaljar av fire moglege, etter å ha roke ut i kvartfinalen av sprinten. 10 km fri teknikk vart vunnen føre landsmennene Denis Spitsov og Aleksandr Bakanov, 20 km skiathlon vart vunne føre landsmennene Ivan Yakimushkin og Spitsov, og stafetten vart vunne føre Frankrike og Noreg.
Tsjervotkin fekk sjansen på det russiske stafettlaget under verdscupen i langrenn 2015/16, då han i Nové Město hjelpte Russland til ein andreplass bak Noreg.
Under U23-VM på ski 2016 i Râșnov tok han først sølv i 15 km klassisk, bak svenske Jens Burman og føre nordmannen Mikael Gunnulfsen. To dagar seinare tok han gull på 15 km fristil føre nordmennene Johan Hoel og Simen Hegstad Krüger.
Four Sticks
«Four Sticks» er ein song av det engelske rockebandet Led Zeppelin frå det fjerde albumet deira, frå 1971. Tittelen kom av at trommeslagar John Bonham spela med to set trommestikker, totalt fire. Årsaka til at han spela med fire stikker kom av at han at var frustrert fordi han ikkje klarte å få det heilt til under innspelinga i Island Studios. Etter å ha teke to stikker til og slå på trommene så hardt han klarte, spelte han inn det perfekte opptaket som dei sidan nytta. Songen var særleg vanskeleg å spele inn og dei nytta fleire forsøk enn vanleg. John Paul Jones spelar ein VCS3-synthesizer på songen.
Gitarist Jimmy Page sa ein gong om songen: «Han var meininga å vere abstrakt.» Den abstrakte kjensla vert forsterka av den uvanlege taktarten med riff i ei blanding av 5/8 og 6/8. Etter eit mislukka forsøk under innspelinga starta Bonham å spele trommer på ein annan song og Page starta å spele eit improvisert riff ut av frustrasjon. Riffet utvikla seg sidan til ein annan song på albumet, «Rock and Roll».
Bandet skal berre ha spela songen på konsert ein gong, i København i 1971.
Carrickfergus
Den britiske adelstittelen Baron Carrickfergus, som forsvann i 1883, vart gjeven til prins William, hertug av Cambridge på bryllaupsdagen hans den 29. april 2011.
Four Sticks
I 1994 spela Robert Plant og Jimmy Page i lag som Page and Plant. I august dette året spela dei inn songen med egyptiske og marokkanske musikarar. Denne versjonen finst på albumet No Quarter: Jimmy Page and Robert Plant Unledded.
Fylkesveg 575
Fylkesveg 575 finst i fleire fylke i Noreg:
Zykovy
Zykovy er ein landsby i Kirov oblast i Russland.
Get You
«Get You» var det russiske bidraget i Eurovision Song Contest 2011, framført på engelsk av Aleksej Vorobjov.
Aradan fylke
Aradan fylke persisk شهرستان آرادان) er eit fylke i Semnan-provinsen i Iran. Det administrative senteret i fylket er Aradan. I 2006 var innbyggjartalet 15 418. Aradan fylke vart skild ut frå Garmsar fylke i 2011. Fylket er delt inn i dei to distrikta Sentral-distriktet og Kohanabad-distriktet. Fylket har ein by: Aradan.
Goin' Back
Dusty Springfield-utgåva
Sjølv om Goldie (frå Goldie & The Gingerbreads) var den første artisten som spelte inn songen, vart utgåva hennar trekte attende etter usemje med Goffin og King om songteksten. Carole King valde så å spele inn «Goin' Back» sjølv, men gav han til slutt til Dusty Springfield i staden. Dusty fekk ein internasjonal hit med songen og det er hennar versjon som i dag er den mest kjende.
Forvaltingsrevisjon
Forvaltingsrevisjon er systematiske vurderingar av økonomi, produktivitet, måloppnåing og verknader med utgangspunkt i vedtak og føresetnadar frå politiske styresmakter.
Goin' Back
Dusty Springfield-utgåva
Hennar versjon vart spelt inn 15. juni 1966 i Philips Studios i Stanhope Place i London, akkompagnert av Peter Knight og produsert av Johnny Franz. Han kom ut på singel 1. juli 1966, og nådde 10. plass i Storbritannia. Han vart ikkje gjeven ut som singel i Amerika.
Forvaltingsrevisjon
Definisjonen inneber at ein under revisjon av ei offentleg verksemd til dømes kan fokusera på om
Goin' Back
The Byrds-utgåva
The Byrds si utgåve av «Goin' Back» vart gjeven ut som singel 20. oktober 1967 og nådde 89. plass i USA. Han kom ikkje inn på lista i Storbritannia. Songen kom òg ut på albumet deira The Notorious Byrd Brothers i 1968. Det at bandet valde å spele inn denne songen førte til krangling internt i bandet sidan rytmegitarist David Crosby var lite entusiastisk overfor songen. Crosby rekna «Goin' Back» som ein lett poplåt, som var typisk for Brill Building. Han vart derfor sjokkert då hans eigen song, «Triad», stod i fare for å verte fjerna frå albumet for å få plass til «Goin' Back». Crosby vart til slutt sparka frå bandet og «Goin' Back» hamna på albumet og som første singel.
Forvaltingsrevisjon
Omgrepet viser til ein eigen fagdisiplin innan offentleg revisjon, og vert utført på alle forvaltingsnivå. I Noreg er det vorte utført denne typen revisjonsgjennomgangar sidan slutten av 1980-talet, tiltakande med åra, og med ein særleg sterk vekst dei siste åra. I dag har forvaltingsrevisjon same omfang som rekneskapsrevisjon (finansiell revisjon) i revisjon av offentleg sektor.
Foreldrearbeidsutval
Foreldrearbeidsutval eller Foreldrerådet sitt arbeidsutval (FAU) er ein del av grunnskulen og basert på foreldrerådet ved kvar einskild skule.
Forvaltingsrevisjon
På nasjonalt nivå er det Riksrevisjonen som på vegner av Stortinget utøver forvaltingsrevisjon. På fylkeskommunalt og kommunalt nivå vert forvaltingsrevisjon utført av kommunalt eigde eller private revisjonseiningar på oppdrag frå dei politisk oppnemde kontrollutvala. For Riksrevisjonen er kravet om å gjennomføra forvaltingsrevisjon nedfelt i eiga lov, medan det for dei andre forvaltingsnivåa er teke inn tilsvarande krav i kommuneloven.
Foreldrearbeidsutval
Det er lovpålagt at ein skal ha eit foreldreråd ved alle norske grunnskular. Alle foreldre som har barn i norsk grunnskule vert automatisk medlem i foreldrerådet ved den skulen der borna deira har skulegang. Foreldrerådet vel eit foreldrearbeidsutval som er «styret» til foreldrerådet.
Forvaltingsrevisjon
Forvaltingsrevisjon skal skje i tråd med god revisjonsskikk og standardar på området. Standardane baserer seg på internasjonale prinsipp og standardar, mellom anna fastsette av International Organization of Supreme Audit Institutions (INTOSAI) og Institute of Internal Auditors (IIA). I Noreg har både Riksrevisjonen og Norges Kommunerevisorforbund utarbeidd standardar og rettleiarar for gjennomføring av forvaltingsrevisjon.
Internasjonalt nyttar ein ofte nemninga Performance Audit. Sjå òg om bruk av forvaltingsrevisjon under omtalen av selskapskontroll.
Foreldrearbeidsutval
I mange kommunar finst det eit kommunalt foreldreutval som foreldreutvalet er ein del av.
Føremål
«Foreldrerådet skal fremje fellesinteressene til foreldra og medverke til at elevar og foreldre tek aktivt del i arbeidet for å skape godt skolemiljø. [Ved å syrgje for] godt samhald mellom heimen og skolen, leggje til rette for trivsel og positiv utvikling hjå elevane og skape kontakt mellom skolen og lokalsamfunnet.» FAU skal samarbeide med dei tilsette ved skulen, elevrådet, foreldra ved skulen og eventuelt det kommunale foreldreutvalet dersom kommunen har det. FAU har mogleiken til å kome med råd og innspel til skulen, og fremje saker på eige initiativ.
Morrisbreen
Morrisbreen er ein isbre som flyt nord til enden av Sea Leopardfjorden i Bay of Isles på Sør-Georgia. Han vart kartlagt i 1912-13 av Robert Cushman Murphy, ein amerikansk naturforskar ombord på briggen Daisy, som namngav han etter Edward Lyman Morris, ein botanikar som då leia avdelinga for naturvitskapen ved Brooklyn Museum.
Sissel Knutsen Hegdal
Sissel Knutsen Hegdal er ein norsk politikar for Høgre. Til kommunevalet 2023 er Hegdal ordførarkandidaten til Høgre i Stavanger.
Robbie McIntosh
Robert Broderick James «Robbie» McIntosh var ein skotsk trommeslagar frå Dundee. Han var med på å skipe Average White Band.
Sissel Knutsen Hegdal
Bakgrunn
Hegdal vart fødd i Harstad, og har to eldre sysken. Ho studerte rettsvitskap og sosialøkonomi ved Universitetet i Tromsø. Hegdal flytta til Stavanger januar 1992. Ho er gift og har tre born. Utanom politikk har Hegdal yrkt som styreleiar og styremedlem i ulike verksemder, i tillegg til å vera advokat.
Robbie McIntosh
Før han var med på å skipe AWB i 1971-72, hadde McIntosh vore medlem av banda The Senate med Alex Ligertwood og The Primitives seint i 1960-åra.
Sissel Knutsen Hegdal
Politisk karriere
Hegdal byrja sin politiske karriere i 2003 etter å ha vore FAU-leiar ved skulen borna hennar gjekk. Ho var vararepresentant til Stortinget for Rogaland i periodane 2009–2013 og 2013–2017. Den 18. november 2021 vart ho valt til å vera ordførarkandidat for Høgre i Stavanger ved kommunevalet 2023.
Robbie McIntosh
McIntosh døydde av ein heroinoverdose, på ein fest etter ein konsert på Troubadour i Los Angeles. Dette skal ha vore eit uhell og han og bandmedlemmet Alan Gorrie skal ha trudd det var kokain. Gorrie vart redda av Cher som heldt han vaken lenge nok til at han fekk hjelp. Den 30 år gamle millionæren Kenneth Moss, som var vert for festen, vart dømd for mord av ein storjury.
Diskografi
Med Herbie Mann Med Chuck Berry Med Rod Stewart
Venjamin Aleksandrov
Venjamin Venjaminovitsj Aleksandrov var ein sovjet-russisk ishockeyspelar frå Moskva som vart olympisk meister 1964 og 1968, samt verdsmeister 1963, 1965, 1966 og 1967. I tida 1957-68 deltok han for Sovjetunionen i samtlege verdsmeisterskap og olympiske leikar, med unnatak for Ishockey-VM 1962, ein meisterskap Sovjetunionen boikotta.
Aleksandrov var vengspelar og skåra 119 mål på sine 161 landskampar. Perioden 1957-61 var han med å vinne tre sølvmedaljar og deretter to bronsemedaljar i verdsmeisterskapane og i Vinter-OL 1960. Frå 1963 til -68 la Sovjetunionen og Aleksandrov beslag på fyrsteplassen i VM- og OL-turneringane.
Aleksandr spelte for CSKA Moskva i fjorten sesongar, 1955-69. Ti av desse sesongane vann laget hans den sovjetiske ishockeyserien.
Vinitsa
Vinitsa (makedonsk Виница) er ein by og ein kommune i regionen Aust heilt aust i Nord-Makedonia. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei to tidlegare kommunane Vinitsa og Blatets.
I 2002 hadde kommunen 19 938 innbyggjarar, den tidlegare kommunen Vinitsa hadde 17 914, medan sjølve byen hadde 10 863 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:
Kronprins Olavfjella
Kronprins Olavfjella er ei fjellkjede i Dronning Maudfjella som strekkjer seg frå Shackletonbreen til Livbreen inst i Rossisen.
Dei vart oppdaga i 1911 av Roald Amundsen på veg til Sørpolen, og vart kalla opp etter kronprins Olav av Noreg.
Fjell
Denne fjellkjeda omfattar følgjande fjell og toppar:
Allaire Peak
Allaire Peak er ein fjelltopp som ligg 6 km nordvest for Mount Hall, mellom Goughbreen og Le Couteurbreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein C.J. Allaire som var stabsoffiser for U.S. Naval Support Force i Antarktis under U.S. Navy Operasjon Deep Freeze i 1963.
Mount Campbell
Mount Campbell er eit høgt fjell som ligg 5,6 km søraust for Mount Wade. Det vart oppdaga og fotografert av USAS (1939–41), og kartlagd av A.P. Crary (1957–58). Det vart namngjeve av Crary etter Joel Campbell i U.S. Coast and Geodetic Survey, og leiar for dei geomagnetiske operasjonane 1957-60.
Centennial Peak
Centennial Peak er eit fjell 10,5 km søraust for Mount Wade. Det vart kartlagd av USGS frå landmålingar og U.S. Navy sine flyfoto 1960-65. Det vart namngjeve av US-ACAN til minne om hundreårsjubileet til Ohio State University i 1970. Universitetet har vore aktiv i forskinga av Antarktis sidan 1960.
Mount Finley
Mount Finley er eit fjell på ryggen som strekkjer seg sørover frå Mount Wade, og ligg 8 km sørvest for Mount Oliver. Det vart namngjeve av kontreadmiral Byrd etter John H. Finley, leiar av American Geographical Society på tida under Byrd Antarctic Expedition, 1928-30.
Mount Fisher
Mount Fisher er eit snødekt fjell 3 km nordvest for Mount Ray. Det vart oppdaga og fotografert av Byrd på flyturane over Dronning Maudfjella i november 1929, og namngjeve av han etter Fisher-brørne, som var industrifolk i Detroit og som støtta ekspedisjonen 1928-30.
Mount Oliver
Mount Oliver er eit fjell på over 3800 meter over havet, som ligg 3 km søraust for Mount Campbell. Det vart oppdaga og fotografert av USAS, 1939-41. Det vart kartlagd av A.P. Crary (1957–58) og namngjeve av han etter Norman Oliver ved Air Force Cambridge Research Center, som var prosjektleiar for polarlysforsking i Antarktis 1957-60.
Mount Ray
Mount Ray er eit fjell som ligg 2,4 km søraust for Mount Fisher. Det vart namngjeve US-ACAN etter Carleton Ray som var zoolog i USARP ved McMurdo Station somrane 1963-64, 1964–65 og 1965-66.
Mount Sellery
Mount Sellery er eit markant fjell mellom Mount Oliver og Mount Smithson. Det vart oppdaga og fotografert av Byrd under ein flytur den 18. november 1929 og kartlagd av A.P. Crary i 1957-58. Fjellet er kalla opp etter Harry Sellery i U.S. National Bureau of Standards, som var prosjektleiar for studiar av ionosfæren i Antarktis 1957-60.
Mount Smithson
Mount Smithson er eit fjell på over 3000 moh. langs nordsida av Kronprins Olavfjella, 5 km aust for Mount Sellery mellom toppen av Kroutbreen og Harwellbreen. Det vart namngjeve av US-ACAN etter James Smithson, ein engelsk filantrop, som starta Smithsonian Institution.
Hanne Sandstad
Hanne Sandstad er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Selbu i Nord-Trøndelag. Ho vart noregsmeister seks gongar, tre år på rad i klassisk løype og tre gongar på langdistansen. I 1997 var ho med om å vinne VM-gull i stafett for Noreg, dessutan vann ho fire NM-gull i stafett med NTHI og Bækkelaget SK.
Aktiv
I tida 1991-99 sanka Sandstad årleg frå ein til fire medaljar i norske meisterskap i orientering. Ho vann stafettgull med NTHI i 1992. Åra 1995 og 1996 vart ho noregsmeister både på klassisk-distansen og langdistansen. I 1997 sikra ho seg sin tredje strake NM-tittel i klassisk løype. Hausten 1999 vann ho gullmedaljen i NM på langdistansen, gull i stafett og sølv på klassisk- og kortdistansen. Samla medaljefangst i NM perioden 1991-99 vart 10 gull, 7 sølv og 4 bronsar. Ho vart tildelt kongepokalen i 1995 og 1997.
Sandstad debuterte i VM i orientering i 1991. Saman med Heidi Arnesen, Ragnhild Bratberg og Ragnhild Bente Andersen vann ho sølvmedalje for Noreg på stafetten. Fire år seinare stod ho med sin sjetteplass i klassisk for beste norske prestasjon på kvinnesida. Under verdsmeisterskapen 1997 ved Grimstad plukka Sandstad meg seg tre medaljar. Individuelt vann ho sølv på kortdistansen bak Lucie Böhm frå Austerrike og bronse på klassisk-distansen bakom Hanne Staff og svenske Katarina Borg. Sandstad deltok òg på det norske laget som tok sølv på stafetten. To år etter sprang det norske mannskapet inn til siger i VM-stafetten i Inverness i Skottland, eit lag som bestod av Birgitte Husebye, Elisabeth Ingvaldsen, Sandstad og Hanne Staff.
I nordiske meisterskap lukkast ikkje Sandstad nå toppen i individuelle tevlingar. Ho var derimot med om å vinne stafettsølv i 1992 og 1995, samt stafettbronsen i 1993.
Hetlebakke
Hetlebakke er ei bygd i Åsane bydel i Bergen, og ligg ved foten av Hetlebakksåta. I dagligtale kalles det Hetlebakken. Navnet Hetle kommer fra hasselnøtttreet. Mest sannsynlig var det hasselnøttre i bakkene da det ble navngitt. Bygda har om lag 100-200 innbyggjarar per 2012. Omkring bygda finst det fleire turstiar, mellom anna til Hetlebakksåta, Gåupåsåsen, Haukås og Birkelandsnipa. Bygda omringar Hetlebakkvatnet, som er eigna til både bading og fiske. Det går buss morgon og ettermiddag, tilpassa skuleborn.
Box Reef
Box Reef er ei rekkje skjer som ligg mellom Esplin Islands og League Rock, utanfor sørenden av Adelaide Island. Namnet vart gjeve av UK Antarctic Place-Names Committee i 1963 i samband med nærliggande Cox Reef. Begge er kalla opp etter Box and Cox, eit engelsk uttrykk for to personar som deler same husvære, den eine om natta, den andre om dagen, utan at dei kjenner til kvarandre.
Elvekraftverk
Elvekraftverk vert lagt midt i sjølve elveløpa der store vassmengder har relativt liten fallhøgd. Desse kraftverka er avhengige av vassføringa i elva til kvar ei tid. Det kan vera vanskeleg å regulera vassføringa, og vatnet vert difor brukt når det kjem. Dette gjer at energiproduksjonen aukar vesentleg i flaumperiodar med mykje snøsmelting eller nedbør. Kraftverk som ikkje har magasin kan ikkje regulera effekten til generatorane, men er nøydde til å tilpassa effekten etter vassføringa i vassdraget. Dette er typisk for elvekraftverk. Elles ligg elvekraftverka gjerne i låglandet, medan magasinkraftverka typisk ligg i fjellet, eller har inntak i fjellet, slik at ein lettare kan generera energi ved hjelp av relativt små vassmengder med stor fallhøgd.
Marlene Moses
Marlene Inemwin Moses er ein naurisk politikar, og medgrunnleggjar av opposisjonspartiet Naoero Amo. Sidan 30. mars 2005 har ho vore den nauriske SN-ambassadøren.
Moses byrja etter utdanninga sin karriere som politikar i 1983, som tilsett i det nauriske utanriksdepartementet. I 1988 vart ho konsul i Tokyo, og i 1991 generalkonsul i Auckland.
Til 2003 var Moses helseminister, og var medlem av det nauriske parlamentet. Då Nauru vart medlem av SN i 1999 vart ho viseambassadør. I mars 2005 tok ho over som ambassadør etter Vinci Clodumar.
Falkirk
Falkirk  er ein by i regionen Falkirk i Skottland. Han har kring 35 000 innbyggjarar med opp under 100 000 innbyggjarar i heile byområdet som omfattar dei nærliggande tettstadane Carron, Grangemouth, Polmont og Stenhousemuir. Han ligg nordvest for Edinburgh og nordaust for Glasgow.
Karin Singstad
Karin Irene Singstad Vidal er ein norsk tidlegare handballspelar frå Trondheim som vann OL-sølv i 1988 og VM-bronse i 1986. Linjespelaren var aktiv på Sverresborg Idrettsforening gjennom heile 1980-talet.
Singstad deltok frå landslagsdebuten i oktober 1984 i 83 landskampar og skåra 33 mål. Ho var med då Noreg overraska med å vinne bronse under Handball-VM 1986 i Nederland. To år seinare fekk ho ein sølvmedalje under Sommar-OL 1988 i Seoul. Singstad opptredde i landslagdrakta siste gongane i september 1989.
Omleiringa av Derry
Omleiringa av Derry fann stad i Irland frå 18. april to 28. juli 1689, under den vilhelminske krigen i Irland. Byen, som var ein vilhelminsk skanse, vart kringsett av jakobittane fram til han vart redda av skip frå Royal Navy. Apprentice Boys of Derry markerer kvart år i august minnet om kringsetjinga.
Al-Khubbah
Al-Khubbah er ein landsby aust i det sentrale Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Omleiringa av Derry
Bakgrunn
Under «den ærerike revolusjonen» i 1688 vart Jakob II (konge av England, Irland og Skottland), som hadde konvertert til katolisismen, vorte avsett av den protestantiske dottera si Maria og mannen hennar Vilhelm av Oranien. Mesteparten av irane var katolikkar, og Jakob hadde gjeve dei konsesjonar under regjeringstida si. Han hadde utpeikt ein irsk katolikk som lordkanslar av Irland (Richard Talbot), og lete katolikkar få ta del i det irske parlamentet, offentlege embete og armeen. Irske katolikkar håpa òg på at Jakob ville gje dei attende landområda deira, som hadde vorte teke frå dei under den cromwellske erobringa av Irland (1649–53). Jakob såg derfor til Irland for støtte til å vinne attende kongedøma sine.
Richard Talbot, som fungerte som statthaldar for Jakob i Irland, ønskte å sikre seg alle skansane på øya og at desse var lojale til Jakob. Han fokuserte på den nordlege provinsen Ulster, der dette hadde flytta inn mange britiske protestantar.
I november 1688 var Enniskillen og Derry dei to garnisonane i Ulster som ikkje var heilt lojale til Jakob. Den eldre Alexander MacDonnell, 3. jarl Antrim fekk i ordre om å erstatta dei med ein styrke som dei kunne stole på. Han gjekk med på dette, men sløste fleire veker på å leite etter menn som var minst seks fot høge. Ein styrke på kring 1 200 skotske katolikkar, «Redshanks» la så i veg mot byen. Den 7. desember, med armeen like i nærleiken, tok så tretten læregutar bynøklane og låste alle portane.
Den 10. desember flykta kong Jakob frå London. Han vart teken til fange, men klarte å rømme att den 23. desember og kom seg til Frankrike. Syskenbarnet til Jakob, kong Ludvig XIV av Frankrike, gav han støtte i å ta attende trona si. I London, den 13. februar 1689, vart Vilhelm og Maria krona.
Den 12. mars gjekk Jakob i land i Kinsale (på den irske sørkysten) med 6000 franske soldatar. Han tok Dublin og marsjerte nordover med ein arme irske og franske katolikkar.
Omleiringar
Byguvernøren, oberstløytnant Robert Lundy, skreiv den 15. april at «utan raske forsyningar ville denne staden raskt falle i hendene til fienden». Lundy kalla til seg dei mest lojale mennene sine til eit møte og diskuterte om dei skulle overgje seg. Meldingane om møtet spreidde seg og gjorde mange av innbyggjarane rasande. Lundy, i forkleding, og fleire andre kom seg unna same kvelden og segla til Skottland. Forsvaret av byen vart overlate til major Henry Baker, oberst Adam Murray og major George Walker (som òg var anglikansk prest). Slagordet deira var «No Surrender».
Då den jakobinske armeen nærma seg, vart alle bygningane utanfor bymurane sette i brann, slik at fienden ikkje kunne nytte dei til å skjule seg bak.
Den jakobinske armeen nådde fram til Derry den 189. april, og kong Jakob reid fram til Bishop's Gate og bad byen overgje seg. Han vart bryskt avvist, og somme av forsvararane i byen fyrte av skot mot han. Jakob stilte same spørsmålet tre gonger, men vart avvist kvar gong. Dette markerte starten på omleiringa. Byen vart bombardert og etter kvart braut det ut sjukdom i byen. Jakob reiste attende til Dublin og etter let styrkane sine under kommandoen til Richard Hamilton.
Krigsskip frå Royal Navy under admiral Rooke nådde fram til Lough Foyle den 11. juni, men ønskte ikkje å brase gjennom bommen over River Foyle ved Culmore. Den 28. juli, på ordre frå generalmajor Percy Kyrkje, vart tre armerte handelsskip sende mot bommen, som var verna av fregatten HMS «Dartmouth» under kaptein John Leake. «Mountjoy» rende inn i bommen utan at han knekte. I staden vart bommen broten av sjømenn i ein travalje frå fregatten HMS «Swallow», og flåten kunne segle opp elva og frigje byen.
Byen hadde stått imot kringsetjinga i 105 dagar, og om lag 8000 av 30 000 innbyggjarar vart sagt å ha omkomme, hovudsakleg av sjukdom.
Minne
Apprentice Boys of Derry som held årleg den vekelange Maiden City Festival som endar med ein parade kring bymurane til minne om kringsetjinga. Tidlegare vart det ofte vald i samband med desse paradane, men seinare år har det gått stort sett fredeleg for seg.
Songen «Derry's Walls» vart skriven til minne om kringsetjinga.
VGA
VGA (Video Graphics Array) er ein grafikkstandard for datamaskinar som først vart marknadsført av IBM i 1987. VGA inngår i ein familie saman med tidegare grafikkstandardar som han til stor del er bakoverkompatibel med. VGA er ei forbetring av føregjengarane EGA (Enhanced Graphics Adapter) og CGA (Color Graphics Adapter). SVGA (SuperVGA) er ei utviding av VGA, og er ein standard frå VESA i staden for IBM.
Fylkesveg 6546
Fylkesveg 6546 går mellom Myrhaug og Jenshaugen i Holtålen kommune. Vegen er 14,7 km lang.
VGA
I daglegtale har det vorte vanleg å bruke nemninga VGA for anten den analoge grafikkstandarden, den 15-pinners skjermpluggen eller skjermkabelen, eller rett og slett sjølve oppløysninga 640x480. Denne oppløysninga er den minste fellesnemnaren som er støtta av stort sett alle dagens grafikkort, skjermar og operativsystem. Det vil seie at bilete kan visast på skjermen før datamaskinen blir konfigurert med drivarar til skjermkortet. VGA-oppløysninga har også vorte populær på mobile einingar.
Fylkesveg 6546
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 576 i Sør-Trøndelag.
VGA
VGA har ”array” i staden for ”adapter” i namnet av di maskinvara til å begynne med bestod av ein gate array-krins. Som det meste av maskinvara frå IBM, vart også VGA kopiert av andre fabrikantar, og dette har medverka til å gjere han til ein universell standard.
Innan 2015 vil dei fleste større produsentane av skjermkort fase ut VGA og DVI som tilkoplingsport til PC skjermar, TVar, prosjektorar, og satsar vidare på nyare digitale tilkoplingar som HDMI og DisplayPort.
Tom Holland
Tom Holland er ein britisk skodespelar. Han har vunne ein British Academy Film Award og tre Saturn-prisar.
Ka'abiyye-Tabbash-Hajajre
Ka'abiyye-Tabbash-Hajajre er ein arabisk lokal kommune i Nord distrikt i Israel. Han fekk status som lokal kommune i 1996. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå (CBS), hadde han eit folketal på 4 100 innbyggjarar i 2006. Vekstraten er 1,8%. Dei fleste innbyggjarane i landsbyen er muslimar.
Cox Reef
Cox Reef er ei gruppe skjer nordvest for Box Reef utanfor sørenden av Adelaide Island. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee i 1963 etter matrosen Edward F. Cox som deltok i sjømålinga til Royal Navy under kartlegginga av området i 1963.
Leif Ofstad
Leif Ofstad var ein norsk lærar, salmediktar og lyrikar.
Ofstad gjekk lærarskulen i Tromsø og arbeidde som lærar fleire stader kring Trondheimsfjorden. Av musikkutdanning hadde han eit års vidareutdanning ved Trondheim musikkskole. I heimbygda fungerte han ei tid også som organist. I mange år var han lærar ved Lilleby skole i Trondheim. Ofstad debuterte som forfattar med diktsamlinga En salighet å vinne i 1978 og gav sidan ut tre samlingar til.
Anne Migliosi
Anne Migliosi Taalesen er ein norsk tidlegare handballspelar frå Skien som vann VM-bronse i 1986. Ho var aktiv på Gjerpen IF i fleire sesongar.
Boris Majorov
Boris Aleksandrovitsj Majorov er ein sovjet-russisk tidlegare ishockeyspelar og -trenar frå Moskva. Han var venstreveng på Sovjetunionen sitt landslag frå 1961 til -68. I denne perioden vann han VM-bronse i 1961 og deretter 1963-68 gull i samtlege verdsmeisterskap og olympiske leikar. Majorov deltok i 134 landskampar i tida 1960-69 og skåra 63 mål.
Majorov spelte i alle år på Spartak Moskva. Saman med Vjatsjeslav Starsjinov og sin eigen bror, Jevgenij Majorov, bidrog han sterkt til at Spartak vart sovjet-meister både i 1962, 1967 og 1969. Etter han la opp i 1969 hadde Boris Majorov suksess som sjefstrenar for Spartak Moskva, førte laget til to nasjonale meistertitalar.
Nachtigalbreen
Nachtigalbreen er ein isbre som er 3,5 km lang og som flyt nord frå Mount Fagan mot Doris Bay på Sør-Georgia. Han vart kartlagt av den tyske gruppa under Det internasjonale polaråret, 1882-83, som namngav breen etter dr. Gustav Nachtigal (1834-85), ein tysk fysikar og oppdagar i Afrika.
Stad skipreide
Stad skipreide var ei av skipreidene i Nordfjord.
Geografisk område etter gammal inndeling:
Geografisk område etter noverande inndeling:
Blatets
Den tidlegare kommunen Blatets hadde 2 024 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002, medan sjølve landsbyen hadde 1 594 innbyggjarar.
Stad skipreide
På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag i begynninga av 1800-talet. Stad skipreide vart då nemnd Stad tinglag, som 1890 skifta namn til Selje tinglag.
Raud skogfrue
Utsjånad
Raud skogfrue er, som den nære slektningen kvit skogfrue, ei av dei mest elegante blomsterplantene i Noreg. Planta blir opp mot 50 centimeter høg og har eit glisent aks av raude blomar med raudt midtparti.
Utbreiing
Arten finst frå det sørvestlege Europa og Skandinavia austover til Sentral-Asia.
Arten lever i glisen, kalkrik skog, og har nokre få kjende veksestader frå Ringerike til Kragerø, med ein førekomst i Østfold.
Arten er særs sjeldsynt i Noreg, og derfor totalfreda. Han er òg på Norsk raudliste for artar (2021) som sterkt truga (EN), har ein egen handlingsplan, og som ein av svært få artar er han òg verna som prioritert art gjennom eiga forskrift.
Arten finst òg i Sverige (status NT, svensk namn röd skogslilja), i Danmark (CR, dansk namn rød skovlilje) og i Finland (CR, finsk namn punavalkku).