cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Goa skipreide
På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag først i begynninga av 1800-talet, og Goa skipreide vart nemnd Goa tinglag. Etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene: Derfor vart Goa tinglag oppløyst 1850 og erstatta av dei nye Hetland tinglag og Håland tinglag.
Paolo Nutini
Paolo Giovanni Nutini er ein skotsk songar og låtskrivar.
Bakgrunn
Nutini er fødd i Paisley i Skottland. Far hans, Alfredo, er skotsk-italiensk med opphav frå Toscana, medan mora Linda er skotsk. Nutini har ei yngre syster.
I barndommen var Nutini med på PACE Youth Theatre. Som ung ønskte han å bli fotballspelar, men bestefaren hans, Giovanni, tente interessa for musikk då han introduserte han for mellom anna skotske folkesongar. Nutini forlet skulen for å arbeida som roadie og selja t-skjorter for det skotske bandet Speedway. I løpet av tre å lærte han musikkbransjen å kjenna, og opptredde ulike stader. Han blei studioarbeidar i Glasgow's Park Lane Studio, og byrja her å laga demosongar som han skreiv med Jim Duguid og trommeslagaren i Speedway.
Då han var 17 flytta han til London der han opptredde jamleg på ulike pubar og klubbar. Nutini si stemme og evne til å skriva songar blei raskt lagt merke til, og ikkje lenge etter 18-årsdagen sin skreiv han kontrakt med plateselskapet Atlantic Records.
These Streets (2005–2007)
Nutini gav ut sin fyrste single These Streets som ei gratis nedlasting i mai 2006. Den neste singelen Last Request kom ut 4. juli 2006 og nådde femteplassen på UK Singles Chart. Den tredje singelen hans, Jenny Don't Be Hasty, kom ut 25. september 2006 og nådde tjuandeplassen på singellista. Rewind var den fjerde singelen til Nutini. Han kom ut 4. desember 2006, og nådde 27. plass på UK Singles Chart.
Debutalbumet These Streets, produsert av Ken Nelson (som også hadde arbeidd med Coldplay og Gomez), kom ut 17. juli 2006. Det gjekk straks inn på den britiske albumlista på tredjeplassen.
Gjennom heile 2006 hadde Nutini fleire utselde konsertar i Storbritannia og opptredde fleire stader i verda, som King Tut's Wah Wah Hut i Glasgow, på fjernsyn i Later with Jools Holland, i Carnegie Hall i New York, ved Montreux jazzfestival, Wireless Festival, Oxegen og T in the Park. Han varma opp for The Rolling Stones i Wien, og blei beden om å opptre med dei igjen på Don Valley Stadium i august 2006. I mai 2006 spelte Nutini på BBC Radio 1 sin Big Weekend i Dundee.
I juni 2007 opptredde Nutini ved Glastonbury Festival på den kjende Pyramid Stage på den andre dagen av festivalen.
Sunny Side Up (2009–2011)
1. juni 2009 gav Nutini ut det andre studioalbumet sitt, Sunny Side Up. Det gjekk inn på fyrsteplassen på albumlista. Den fyrste singelen frå albumet, Candy, blei gjeven ut 25. mai. Coming Up Easy blei gjeven ut som den andre singelen frå album den 10. august. Den tredje singelen frå albumet var Pencil Full of Lead.
Caustic Love (2013–2016)
Nutini sitt tredje album Caustic Love kom ut 14. april 2014. Den fyrste singelen frå det, Scream (Funk My Life Up) kom ut 27. januar. The Independent skildra albumet som «an unqualified success: Caustic Love may be the best UK R&B album since the 1970s blue-eyed-soul heyday of Rod Stewart and Joe Cocker». Apple valde det ut som Best Album i iTunes sitt 'Best of 2014'. Etter utgjevinga la Nutini ut på ein 18 månader lang turne i Nord-Amerika, Europa, Sør-Afrika, Australia og New Zealand.
Last Night in the Bittersweet (2022–present)
Over åtte år etter utgjevinga av Caustic Love annonserte Nutini den 11. mai 2022 at det fjerde studioalbumet hans, Last Night in the Bittersweet, ville koma ut 1. juli 2022. I lag med kunngjeringa gav han ut to songar frå albumet, «Through the Echoes» og «Lose It». 8. juli 2022 var han hovudartist ved TRNSMT-festivalen.
Distriktet Leoben
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 16 kommunar, av dei tre bykommunar og åtte såkalla 'Marktgemeinde'.
Mount Cowart
Mount Cowart er eit fjell, 1245 moh, midtvegs langs Gale Ridge i Neptune Range i Pensacolafjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto, 1956–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter stabssersjant Ray J. Cowart som var flyteknikar i Pensacolafjella sommaren 1957–58.
Phelps Promontory
Phelps Promontory er ein stor randis heilt nord på Varna Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis nord for Zhelyava Hill. Han er omringa av fleire lågtliggande og bratte nes. Isen stig slakt opp sørover til ei høgd på kring 180 meter over havet. Han er kalla opp etter Edmond Malcolm Stuart Phelps (f. 1928), som var kaptein på RRS «John Biscoe», 1972-1991 (førstestyrmann i 1966–72; andrestyrmann i 1964–66), som assisterte dr. J.L. Smellie og dr. M.R.A. Thomson, to geologar i British Antarctic Survey, med landmålingar i området i 1974-75.
Bayt Az Zafiq
Bayt Az Zafiq er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Khristo Markov
Khristo Gantsjev Markov er ein bulgarsk tidlegare friidrettsutøvar frå Dimitrovgrad. Han konkurrerte fyrst og fremst i tresteghopp, men gjorde framifrå prestasjonar også i lengdehopp og stavhopp. Markov vart europameister i tresteghopp i 1986, verdsmeister i 1987 og olympisk meister i 1988.
Aktiv
Den 30. august 1986 vann Markov trestegøvinga i europameisterskapen i Stuttgart. Med 17,66 m slo han nestemann, Māris Bružiks frå Sovjetunionen, med heile 33 centimeter. Nærast på dagen eitt år seinare, den 31. august 1987, leia Mike Conley trestegtevlinga i finalen under verdsmeisterskapen i Roma med 17,67 m. I femte omgangen fekk Markov fullklaff med 17,92 m, ny europarekord og EM-gull.
Under dei olympiske leikane i Seoul i 1988 tok Markov leiinga i fyrste forsøk med eit hopp som målte 17,61 meter. Ingen klarde å straffe resultatet, Igor Lapsjin frå Sovjetunionen kom nærast då han i siste omgang landa på 17,52 m og tok sølvmedaljen framfor sin eigen landsmann, Aleksandr Kovalenko.
I europameisterskapen 1990 hoppa Markov til sølvmedalje med eit lengstehopp på 17,43 m, Leonid Volosjin frå Sovjetunionen var klart beste med sine 17,74 m. Både under VM 1991 og OL 1992 rauk Markov ut i kvalifiseringa.
Hamilton i Skottland
Hamilton (skotsk-gælisk: Hamaltan) er ein by i regionen South Lanarkshire i Skottland. Han har kring 48 500 innbyggjarar og ligg der innsjøen Awon Water renn ut i elva Clyde. Byen er eit historisk sentrum der hertugen av Hamilton hadde setet sitt.
Ruinane av den gamle borga Cadzow Castle ligg her.
Venskapsbyen til Hamilton er Châtellerault i Frankrike. Dei historiske banda mellom byane går tilbake til 1500-talet, då tittelen «Duc de Châtellerault» vart gjeven til James Hamilton. Den 7. februar 2005 fekk Hamilton status som rettferdig handel-by.
Fotballaget Hamilton Academical FC held til i byen og spelar heimekampane sine på New Douglas Park.
Cima Piazzi
Cima Piazzi er ein 3 439 meter over havet høg fjelltopp i Livigno-Alpane i regionen Lombardia i Italia. Nordsida av fjellet er bredekt. Vatnet Lago Bianco ligg aust for Cima Piazzi.
Stiff Upper Lip av AC/DC
Bakgrunn
Young-brørne byrja å skriva låtar til det som skulle bli Stiff Upper Lip sommaren 1997 i London og Nederland med Malcolm på gitar og Angus på trommer, og i februar 1998 var låtane ferdige. Bandet hadde planlagt å spela inn eit nytt album med kanadiaren Bruce Fairbairn, som hadde produsert dei enormt vellykka The Razors Edge og AC/DC Live, men Fairbairn døydde i mai 1999. Young-brørne vende seg til den eldre bror sin George, som hadde produsert Blow Up Your Video frå 1988 og dei første albuma til bandet i lag med Harry Vanda, og Mike Fraser, som hadde produsert Ballbreaker frå 1995 (saman med Rick Rubin), for å fullføra Stiff Upper Lip.
Cima Piazzi
Sommaren 1867 kleiv Johann Jacob Weilenmann, Franz Pöll og Sandro Romani til topps og vart dei fyrste som skoda ut frå toppen av Cima Piazzi.
Stiff Upper Lip av AC/DC
Innspeling
Albumet vart spelt inn og miksa i Bryan Adams sitt Warehouse Studio i Vancouver i British Columbia, Canada, mellom september og november 1999, med totalt 18 låtar. I 2000 uttalte bassist Cliff Williams til VH1-programmet Behind the Music: «Det er eit fantastisk album. Det var eit album som var veldig lett å spela inn i og med at Malcolm og Angus hadde alt klart, så me måtte berre komma og gjera så godt me kunna.» Ifølgje memorara til Arnaud Durieux AC/DC: Maximum Rock & Roll tek Malcolm ein sjeldan gitarsolo på «Can't Stand Still», medan Angus tek korvokalen på «Hold Me Back». Albumet dykkar endå djupare ned i bluesrøtene til bandet enn forgjengaren Ballbreaker og har eit oppsiktsvekkjande reint lydbilete. I eit intervju med Alan Di Perna i Guitar World kommenterte vokalisten Brian Johnson samarbeidet med George Young:
Komposisjon
Angus Young forklarte i intervju at albumtittelen kom til han då han sat fast i trafikken og byrja å grubla over kor viktig lepper var i rock and roll-kulturen, med tilvising til ikona Elvis Presley og Mick Jagger, og bar på ein viss hånleg trass. Han noterte at han sjølv hadde bidrege til denne tradisjonen:
Låtar som etter seiande vart spelt inn til albumet, men som ikkje vart gitt ut, var: «Let It Go», «R.I.P. It Up», «Whistle Blower», «Rave On» og «The Cock Crows». .
Utgiving
Videoen til tittelsporet - regissert av Andy Morahan, - startar med at bandet køyrer nedover gata i ein raud Hummer H1 frå 1997 og blir fanga i ein trafikkork. Dei køyrer inn i ei bakgate, går ut og byrjar å spela songen på gata. Songen bandet høyrer på før bilkøen er «It's a Long Way to the Top (If You Wanna Rock 'n' Roll)», gitt ut då avdøde Bon Scott var medlem.
I kjølvatnet av 9/11-åtaka vart songen «Safe in New York City» inkludert på 2001 Clear Channel-lista, ei liste over «lyrisk tvilsame» songar (seks andre AC/DC-songar kom med på lista: «Dirty Deeds Done Dirt Cheap,» «Shot Down in Flames,» «Shoot to Thrill,» «Hell's Bells,» «T.N.T.,» og «Highway to Hell»). I eit intervju med Alan Di Perna for Guitar World i mai 2000 - vel eit år før tragedien - vart Angus Young spurt om han verkeleg kjende seg trygg i New York City: «Den songen er litt ironisk meint. Førre gong eg var i New York, var det alt folk snakka om: kor trygt det var, kor flott det skulle bli å bu der. For meg har New York alltid vore ein by prega av uvisse. Du kan aldri gjetta kva som kjem til å skje.»
Mottaking
Stiff Upper Lip klatra til sjuandeplassen på den amerikanske Billboard-lista og nådde 12. plassen i Storbritannia. Det gjekk heilt til topps på albumlistene i Finland, Sverige, Tyskland og Austerrike. Den vart betre mottekne av kritikarane enn Ballbreaker, men vart rekna for å mangla nye idear.
Stiff Upper Lip Live
Stiff Upper Lip Live  er namnet på livevideoen gitt ut i 2001 av AC/DC, spelt inn 14. juni 2001 på Olympiastadion i München i Tyskland, på deira Stiff Upper Lip-turneen. Sporlista er som følgjer:
Bellver de Cerdanya
Bellver de Cerdanya (spansk Bellver de Cerdaña)er ein by i Cerdanya i provinsen Lleida i Catalonia i Spania. Byen har litt over 2000 innbyggjarar.
Kvitskjeving
Kvitskjeving (Lagenorhynchus acutus) er ein tannkval i delfinfamilien, som lever i tempererte til polare farvatn i det nordlege Atlanterhavet. I norske farvatn finst det ein stabil bestand på om lag 10 000 dyr.
Bayt al-Wishah
Bayt al-Wishah er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
NM i friidrett 1951
Noregsmeisterskapen i friidrett 1951, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Bislett stadion i Oslo dagane 17.-19. august 1951. Norges Friidrettsforbund stod som arrangør av ein meisterskap som omfatta 19 tevlingar for menn og 11 for kvinner.
Sverre Strandli vart tildelt den store kongepokalen for sitt lengste sleggjekast. Jorunn Askersrud fekk den vesle kongepokalen for sin 60 meter på 7,8 sekund.
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
1000 meter stafett
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
60 m
<br style="clear:both;" />
100 m
<br style="clear:both;" />
80 m hekk
<br style="clear:both;" />
Vardøtunnelen
Bygginga tok til i 1979, og tunnelen vart teke i bruk den 22. desember 1982 som den fyrste undersjøiske tunnelen i Noreg. Tunnelen vart offisielt opna 16. august 1983 av kong Olav V.
Bothwell
Bothwell  er ein liten by i regionen South Lanarkshire i Skottland. Han har kring 6500 innbyggjarar og ligg på nordsida av Clyde, rett aust-sør-austom Glasgow. Byen er hovudsakleg eit bustadområde.
Lutvann leir
Lutvann leir er ein militærleir som ligg ved Lutvann i Oslo.
Heile leiren har felles gateadresse Lutvannsveien 60.
Bothwell
Koret i den gamle gotiske kyrkja frå 1398 (restaurert på slutten av 1800-talet) er frå den gamle soknekyrkja.
Lutvann leir
Historikk
Leiren vart bygd av tyske styrkar i 1942, og i samband med frigjeringa av Noreg i 1945 overtok Milorg leiren. Seinare vart det ein teknisk og operativ skule for dei elektroniske sambandsmidla til luftforsvaret, både bakkebaserte og flybaserte. Teknisk radarutdanning vart òg gjennomført her. Frå 1953 heitte skulen Flyvåpenets sambands- og radarskole og frå 1965 Luftforsvarets befalskole for sambands- og radarpersonell. Skulen vart flytt til Kjevik i 1977 og innlemma i den tekniske skulen som var der tidlegare.
Bothwell
Poeten Joanna Baillie (1762-1851) vart fødd her og det finst eit minnesmerke etter henne.
NM i alpine greiner 1980
Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1980 vart avvikla på Oppdal i Sør-Trøndelag dagane 1.-3. mars 1980.
Correa Point
Correa Point er eit nes sør for Discovery Bay frå Parvomay Neck på Greenwich Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Neset dannar sørvestsida av innløpet til Rodríguez Cove og søraustsida av innløpet til Ramos Cove.
Neset vart namngjeve av Den chilenske antarktisekspedisjonen i 1947 etter Hernán Correa, som var fotograf for Direktoratet for kulturinformasjon (Dirección de Información de Cultura) under ekspedisjonen.
Kjelder
''
Songen Conquest of Paradise
«Conquest of Paradise» er ein song frå 1992 av Vangelis. Han vart spelt inn for Ridley Scott-filmen 1492: Conquest of Paradise og var den første singelen frå albumet med same namn. Songen vart ein stor suksess i mange land, mellom andre Belgia, Nederland, Tyskland og Sveits, der han toppa listene. I Storbritannia nådde han berre 33. plassen. Songen vart særs populær i Tyskland etter at boksaren Henry Maske nytta songen som kjenningsmelodi.
NM i alpine greiner 1980
Slalåm
Dato: 3. mars
Songen Conquest of Paradise
Songen er ofte blitt nytta ved forskjellige idrettsarrangemnet.
NM i alpine greiner 1980
Slalåm
<br style="clear:both;" />
Songen Conquest of Paradise
Songen er blitt spelt inn av mange andre artistar, som Blake, Klaus Schulze, Free the Spirit, Vienna Symphonic Orchestra Project, John Williams og Boston Pops Orchestra (1996), Daylight (1997), Dana Winner (2002), The Ten Tenors (2004) og Rhydian (2009).
NM i alpine greiner 1980
Storslalåm
Dato: 2. mars
Bothwell
Rojalistane under James Scott, 1. hertug av Monmouth, og dei radikale presbyterianske opprørarane møttest i slaget ved Bothwell Bridge, der opprørarane tapte 500 menn og fekk bortimot 1000 teke til fange. Tilstøytande til brua, på den nordaustlege sida står festninga som høyrde til James Hamilton av Bothwellhaugh (1566-1580), attentatmannen på regenten James Stuart, 1. jarl av Moray, og rett ved ei romersk bru som spenner over South Coulder.
NM i alpine greiner 1980
Storslalåm
<br style="clear:both;" />
Songen Conquest of Paradise
Akkordprogresjonen er basert på den klassiske temaet La Follia.
NM i alpine greiner 1980
Utforrenn
Dato: 1. mars
<br style="clear:both;" />
Songen Conquest of Paradise
Innhald
Dei to songane «Line Open» og «Landscape», er ikkje med på albumet.
Bothwell
I 2005 har Bothwell to skular, Bothwell Prmary School og St. Bride’s School, omfram ein bowlingklubb og ein pleieheim. Det finst fleire små butikkar og forretningar langs gata Main Street.
Stuhlinger randis
Stuhlinger randis er ein randis, som er kring 19 km lang og brei, på kysten like nord for Bowers Mountains og mellom den lågare enden av Gannutz- og Barberbreen. Han vart kartlagt av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-62. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1968 etter Ernst Stuhlinger i National Aeronautics and Space Administration som var medlem av U.S. National Science Foundation sitt råd for dei antarktiske prosjekta til USA.
Kleenestjerne
I matematisk logikk og informatikk er kleenestjerna (òg kalla kleenetillukninga og kleeneoperatoren) ein unær operator på ei mengd symbol eller strengar. Operasjonen er ofte skriven som V* der V er mengda det er snakk om. Det er ofte brukt i regulæruttrykk og var òg der operatoren først vart introdusert i tydinga «null eller meir».
Songen Conquest of Paradise
Tekst
Gjennom heile songen vert teksten på pseudo-latin repterert fleire gonger:
Kleenestjerne
Viss V er ei mengd av symbol vil kleenestjerna av V vera mengda over alle strengar over alfabetet av symbolet inkludert den tomme strengen. Dette vert òg kalla språket over alfabetet av dei gjevne symbola.
Gyland kapell
Gyland kapell er ei langkyrkje i tre frå 1970 i Flekkefjord kommune. Kapellet står ved Gyland kyrkjegard, der kyrkjestaden for Gyland var inntil kyrkja vart flytta til Nuland i 1929.
Kleenestjerne
Viss V er ei mengd av strengar vil V vera den minste mengda av V som inneheld den tomme strengen og som er lukka under operasjonen konkatenering.
Kleenestjerna over mengda V kan òg skildrast som mengda over alle strengar som vert genererte av å konkatenera vilkårlege element i V.
Formell definisjon
Gjeve ei mengd V, la V vera følgjande mengd. I dette høvet språket av berre den tomme strengen.
V_1 = V
Definer så følgjande mengd rekursivt og ein vil få tillukninga av denne mengda.
for kvar og ein i>0
Døme
Kleenestjerna av ei mengd av symbola a, b og c vil vera følgjande uendelege mengd.
Kleenestjerna av ei mengd må ikkje vera uendeleg. Kleenestjerna av den tomme mengda er følgjande mengd
∅* = {ε}
Gyland kapell
Kapellet har 100 sitjeplassar. Det vert halde eit par gudstenester i kapellet kvart år.
NM i alpine greiner 1980
Kombinasjon
<br style="clear:both;" />
Songen Conquest of Paradise
Tekst
In nòreni per ìpe,
Hans Ooft
Han var landslagstrenar for det japanske herrelaget i tida 1992-1993.
Songen Conquest of Paradise
Tekst
in noreni coràh;
tiràmine per ìto,
ne dominà.
Krems-Land
Krems-Land er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 923 km² og har knapt 57 000 ibuarar (2018). Byen Krems er administrasjonssenter for distriktet.
Songen Conquest of Paradise
Tekst
Ein gong er refrenget:
ne ròmine to fa,
Krems-Land
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 30 kommunar, av dei 4 bykommunar og 20 såkalla 'Marktgemeide'.
Songen Conquest of Paradise
Tekst
imàgina pro mèno per imentirà
Bayt al-Yatim
Bayt al-Yatim er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Farscape av Klaus Schulze
Schulze førebudde 300 minuttar med musikk og hadde planlagt å arbeide med Gerrard i seks dagar heime i Hambühren.
Innhald
Disk 1
Disk 2
Ginny, Ginny
«Ginny, Ginny» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeve ut i 1979 som den første singelen frå det åttande studioalbumet deira Return to Base. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og var produsert av Slade sjølv. Songen gjekk ikkje inn på den britiske singellista.
«Ginny, Ginny» hadde opphavleg hatt titlane «Jeanie» og «Ginny Come and Get It While You Can» før bandet fann den endelege tittelen. I Storbritannia kom singelen ut på gulfarga vinyl i håp om at han ville selje meir. Songen vart seinare gjeven ut som B-side til singelen «I'm a Rocker», som berre kom ut i Belgia.
Distriktet Voitsberg
Distriktet Voitsberg er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Steiermark i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 679 km² og har i kring 51 000 ibuarar (2018). Byen Voitsberg er administrasjonssenter for distriktet.
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 15 kommunar, av dei tre bykommunar og fire såkalla 'Marktgemeinde'.
Pianokonsert nr. 21 av Mozart
'''Pianokonsert nr. 21 i C-dur''', K. 467, var eit verk skriven ferdig den 9. mars 1785 av Wolfgang Amadeus Mozart, fire veket etter den førre D-moll-konserten.
Struktur
Verket består av tre satsar.
Den kjende andanten er i tre delar og vart nytta i den svenske filmen Elvira Madigan i 1967. Musikken vart spelt under ein doven båttur på ein roleg innsjø. Dette har ført til at satsen og konserten har fått kallenamnet Elvira Madigan.
Innspelingar
Det er gjort mange innspelingar av stykket av kjende pianistar, som Geza Anda, Piotr Anderszewski, Vladimir Ashkenazy, Daniel Barenboim, Malcolm Bilson, Alfred Brendel, Robert Casadesus, Annie Fischer, Friedrich Gulda, Stephen Hough, Keith Jarrett, Wilhelm Kempff, Walter Klien, Alicia de Larrocha, Rosina Lhevinne, Dinu Lipatti, Radu Lupu, Murray Perahia, Marie João Pires, Maurizio Pollini, Arthur Rubinstein, Fazil Say, András Schiff, Artur Schnabel, Rudolf Serkin, Howard Shelley, Mitsuko Uchida og Christian Zacharies.
Mount Cross
Mount Cross er eit fjell, 1005 moh, som står 2,5 nautiske mil nordaust for King Ridge i Anderson Hills, sentralt i Patuxent Range i Pensacolafjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne i U.S. Navy, 1956–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter forslag frå kaptein Finn Rønne som leia Ellsworth-basen i 1957. Allan S. Cross av assistent i planlegginga av dei medisinske forsyningane til Ronne antarktiske forskingsekspedisjon i 1947–48.
Aprilov Point
Aprilov Point (Aprilov Nos) er eit nes på nordkysten av Greenwich Island i Antarktis 6,9 km aust for Duff Point, 2,1 km aust-søraust for Kabile Island, 2,2 km aust-nordaust for Crutch Peaks, 1,8 km sør for Ongley Island, 5,5 km vest for Agüedo Point, og 2,3 km nord-nordvest for Sevtopolis Peak. Det dannar austsida av innløpet til Haskovo Cove og vestsida av innløpet til Skaptopara Cove.
Bayt Az Zaydah
Bayt Az Zaydah er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Kvitnos
Kvitnos (Lagenorhynchus albirostris) er ein tannkval i delfinfamilien, som lever i kalde tempererte til polare farvatn i det nordlege Atlanterhavet. I norske farvatn finst det ein bestand på om lag 100 000 dyr.
Distriktet Murau
Distriktet Murau er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Steiermark i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 1 304 km² og har 28 000 ibuarar (2018). Byen Murau er administrasjonssenter for distriktet.
Kommuneskipnaden
Distriktet omfattar 14 kommunar, av dei to bykommunar og fem såkalla 'Marktgemeinde'.
Mira i Italia
Mira er ein by og ein kommune i provinsen Venezia i regionen Veneto i Italia. Kommunen har i kring 39 000 ibuarar og dekker eit areal på 98,9 km².
Hohe Riffler
Hohe Riffler er ein 3 168 meter over havet høg fjelltopp aust i Verwallfjella. Fjelltoppen, den høgste i fjellmassivet, ligg i Tirol i Austerrike.
Edmund-Graf-Hütte på 2 375 moh. er vanleg utgangspunkt for ein topptur. Derifrå kliv ein opp vestsida til toppen.
Den tyske fjellklatraren Joseph Anton Specht hadde fylgje med fjellføraren Franz Pöll då dei som dei fyrste menneska tok seg til topps i 1864.
Bayt Az Zubdani
Bayt Az Zubdani er ein landsby vest i det sentrale Jemen. Han ligg i San‘a’ guvernement.
Florida (fleirtyding)
Florida er eit namn med fleire tydingar:
Rheingold av Klaus Schulze
Rheingold er det 38. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 2008 og var det andre albumet der Schulze samarbeidde med gjestevokalisten Lisa Gerrard. Det vart spelt inn utandørs i Lorelei i Tysklnad. Det finst fleire utgåver av albumet.
Innhald
Disk 1
Disk 2
Dalsnuten
Dalsnuten er eit fjell i Sandnes kommune i Rogaland. Det ligg austom Gandsfjorden ovanfor Dale. Fjellet har ei høgd på 323 meter over havet. Dalsnuten er eit populært turmål i Sandnes og ein av dei mest vitja toppane i kommunen. I 2009 starta Sandnes idrettslag eit motbakkeløp; Dalsnuten 323, som har målgang ved varden på toppen av Dalsnuten. Frå parkeringsplassen på Gramstad finst det turløype til Dalsnuten. I samband med 150-årsjubileet til Sandnes fekk kommunen ein kikkert frå kommunane Klepp, Time, Hå, Gjesdal og Randaberg. Denne blei plassert på Dalsnuten.
The Elder Scrolls
The Elder Scrolls er ein action- og fantasy-rollespelserie utvikla av Bethesda Game Studios og utgjeven av Bethesda Softworks.
Den fyrste utgjevinga i serien kom ut i 1994 med The Elder Scrolls: Arena. The Elder Scrolls-serien har ein high fantasy-setting inspirert av mellom anna mellomaldersk, romarsk, nordisk og japansk kultur. Serien har selt meir enn 30 millionar kopiar verda over.
Bøker
Science-fiction forfattaren Gregory Keyes gav i 2009 ut The Elder Scrolls: The Infernal City, ein roman som tek stad omtrent 40 år etter Oblivion-krisa i The Elder Scrolls: Oblivion. Den andre boka i serien, Lord of Souls kom ut i 2011.
Samlingar
Den 1. august 2013 avslørte Bethesda The Elder Scrolls Anthology til PC, som er ei samling med alle fem The Elder Scrolls-hovudspela, inkludert alle tilleggspakkar til Morrowind, Oblivion og Skyrim.
Mirano
Mirano er ein by og ein kommune i provinsen Venezia i regionen Veneto i Italia. Kommunen har i over 26 000 ibuarar og dekker eit areal på 45,6 km². Byen ligg ni meter over havet, 21 kilometer vest-nordvest for provinshovudstaden Venezia.
Symjaren Federica Pellegrini er frå Mirano.
Americana av Neil Young & Crazy Horse
Americana er det 35. albumet til den kanadiske musikaren Neil Young, gjeve ut den 5. juni 2012. Albumet var det første samarbeidet med Crazy Horse sidan Greendale-albumet og turneen i 2003 og 2004.
Bakgrunn
Young snakka om tonen og meininga bak albumet i American Songwriter: "Kvar av songane [på Americana] har vers som er blitt ignorert. Og desse er dei viktige versa. Det er dei sakene som får desse songane til å leve. Dei er litt tunge for barnehagar. Originalane er mykje mørkare, det er meir protest i dei - dei andre versa i «This Land Is Your Land» er særs tidsriktige, eller i «Clementine» er versa så mørke. Nesten alle handlar om at folk vert repen, med livs- eller dødskampar. Du høyrer ikkje mykje om det, sidan dei har gjort desse songane til noko mykje lettare. Så eg gjekk attende til den mørkare tolkinga. Med nye melodiar og arrangement kunne me bruke folkemusikkprosessen til å påkalle dei originale tydingane for denne generasjonen."
Mottaking
Americana fekk særs blanda kritikk blant kritikarane. Det har ein gjennomsnittleg karakter på 68 av 100 på Metacritic, basert på 31 meldingar. Greg Kot i Chicago Tribune gav albumet tre og ei halv av fire stjerner og skreiv at «Americana avdekkjer den harde sanninga i songar som er tekne for gitt.» Dan Forte i Vintage Guitar sa «dette kan vere hans beste sidan Rust [Never Sleeps].» Johnny Dee i Classic Rock skreiv at «Young har plukka kvar song frå kvarandre, omarbeidd melodien og tekstane og gjort dei til sine eigne», og slik gjort dei betre.
I ei meir lunken melding skreiv Michael Hann i The Guardian at albumet var «umogeleg meiningslaust» og meinte at songane var «slurvete» og «unaudsynt lange». NME skreiv at albumet «stort sett bestod av under par coverversjonar av folkesongar.»
Robert Christgau kåra Americana til det beste albumet i 2012 på årslista hans for The Barnes & Noble Review.
I Noreg fekk albumet òg særs blanda kritikk. Morten Ståle Nilsen i VG gav albumet terningkast 1 og kalla det «heste-møkk» [sic] i ei melding der han mellom anna skreiv: «Det som burde vært en rockbegivenhet er blitt en sann prøvelse...sendt under dampveivalsen av et Crazy Horse som ikke en gang «groover», en Young hvis perversitet nå lett kan forveksles med varig svekkede sjelsevner og et malplassert blandakor.» Arild Rønsen i musikkmagasinet Puls reagerte kraftig på den harde meldinga til Nilsen, og oppfordra på Twitter at nokon «måtte bombe VG-lokala». Dette fall igjen i dårleg smak hos VG, som meinte Rønsen trekte inn terroråtaka 22. juli 2011. Rønsen følgde opp med si eiga melding av albumet der han mellom anna skreiv «Neil Young har lagd et tvers gjennom fabelaktig album! Helt i tråd med tittelen – Americana!»
Paulo Roberto Falcão
Paulo Roberto Falcão er ein brasiliansk fotballspelar og -trenar.
Voices av Vangelis
Voices er eit studioalbum frå 1995 av den greske musikaren Vangelis.
Blackburn i West Lothian
Blackburn er ein by i regionen West Lothian i Skottland. Han har kring 5000 innbyggjarar og ligg omkring 32 km vest for Edinburgh.
Mount Dover
Mount Dover er eit fjell, 1645 moh, på søraustenden av Gale Ridge der ryggen grensar opp til Washington Escarpment i Neptune Range i Pensacolafjella. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne i U.S. Navy, 1956–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter James H. Dover, ein geolog med gruppa i Patuxent Range i 1962–63.
Voices av Vangelis
Albumet opnar bombastisk med eit stykke som minnar om «Conquest of Paradise», medan resten av albumet er roleg og eterisk. Tre av songane har tre forskjellige vokalistar, Paul Young, Stina Nordenstam og Caroline Lavelle.
Musikken vart nytta som filmmusikk i 1998 for dokumentaren Deep Sea, Deep Secrets av The Learning Channel og Discovery Channel, i lag med musikk frå det neste albumet til Vangelis, Oceanic.
Sporet «Ask the Mountains» vart nytta i ein fjernsynsreklame for vaskemaskinen Hotpoint/Ariston Aqualtis.
Lister
{| width="0%"
Amerikansk svartbjørn
Amerikansk svartbjørn (Ursus americanus) er ein mellomstor bjørn som høyrer heime i Nord-Amerika. Arten er den minste på kontinentet, men den mest utbreidde. Bjørnen kan ha svart pels eller pelsfarge i ulike sjatteringar av brunt.
Svartbjørnen er ein altetar der kosten varierer mykje utifrå årstid og leveområde. Vanlegvis held svartbjørn til i skogsterreng, men kan forlate skogen om han er på jakt etter mat. Tidvis gjev svartbjørn seg til i busette område, sidan dei der kan ha enkel tilgang på føde. Amerikansk svartbjørn er den vanlegaste bjørnen på jordkloten.
Snøull
Snøull er ei plante i storrfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planta vert kring 20 cm høg og har stive runde strå. Blada er trådsmale og litt renneforma. Akset er rundt. Aksskjela smalnar oppover frå grunnen, dei er gråsvarte med brun topp og ikkje gjennomskinlege. Planta har kvit ull. Mjølknappen er knapt 1 mm. Snøull blomstrar kring juni månad på myrmark og våt sand, helst i snøleger. Han veks mest til fjells, men òg ned i låglandet i Noreg. Snøull veks frå Setesdalen til Finnmark i Noreg, og er funnen opp til 1800 m i Jotunheimen.
Bathgate
Bathgate (skotsk-gælisk Both Cheit) er ein by i regionen West Lothian i Skottland. Han har kring 15 000 innbyggjarar og ligg omtrent 20 kilometer sørvest for Edinburgh.
Dei næraste busetjingane rundt Bathgate er Blackburn, Armadale, Fauldhouse, Whitburn, Livingston, Stoneyburn og Linlithgow
Bathgate ligg omtrent tre kilometer sør for den neolittiske gravplassen Cairnpapple Hill, området rundt Bathgate har vore folkesett sidan kring 3500 f.Kr. Ved byen ligg eit lite steinbrot, East Kirkton Quarry. Her vart fossilet av eit urreptil eller ei avansert panserpadde, Westlothiana lizziae (kalla opp etter distriktet West Lothian) funne i 1987.
Tjörnarp
Tjörnarp er ein tettstad i Höörs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 742 innbyggjarar.
Historie
Tjörnarp heitte opphavleg Thyrnetorp, fekk så namnet Tiörenrup, før han fekk sitt noverande namn. Tjörnarp har hatt busetnad i lange tider, det er mellom anna dokumentert steinalderbusetnad og jernaldergraver.
På 1850-talet byrja ein å produsere tegl her, då Gunnarpsdalen var rik på leire. Det blei bygd ein stor ringomn i 1898. Produksjonen av teglstein låg på om lag 3 millionar per år fram til 1958, då den store omnen brann ned og produksjonen tok slutt. I dag er omnen ein turistattraksjon.
Harbin
Harbin er ein subprovinsiell by som er hovudstad i provinsen Heilongjiang i det nordaustlege Kina. Den subprovinsielle byen har eit areal på 53 068 km² og eit folketal på 9 873 743. Talet på innbyggarar innanfor bygrensene er 4 754 753. Elva Songhua renn gjennom byen.
Den subprovinsielle byen Harbin omfattar åtte distrikt (区 qū), tre byfylke (市 shì) og sju fylke (县 xiàn).
Harbin er ein av Kinas vakraste byar. Han er kjent for sin russiskpåverka arkitektur og har fått tilnamnet «Orientens Moskva». Mange russarar har vore busett i byen, og han hadde også eit stort innslag av jødar. I 1920-åra kan det ha vore 20 000 jødar i byen.
Historie
Det moderne Harbin går tilbake til 1898 og Russlands utbygging av jarnbanenettet i denne delen av Kina. Fram til Russland leid nederlag under den russisk-japanske krigen (1904-05) var den russiske innverknaden svært sterk i Harbin. Sidan minka den, samstundes som 160 000 utlendingar frå 33 land strøymde til byen. Innvandrarane kom frå land som USA, Tyskland og Frankrike, og byen vart ein internasjonal metropol for industri, handel og finans.
The Moviegoer
The Moviegoer er det sjuande studioalbumet til den amerikanske songaren Scott Walker. Det kom ut i oktober 1972, men selde dårleg. Det vart ikkje gjeve ut singlar frå albumet, men «This Way Mary» vart seinare gjeve ut som B-sida til singelen «The Me I Never Knew» i 1973. Albumet består utelukkande av songar frå filmar tidlegare spelt inn av andre artistar.
Harbin
Historie
Japan okkuperte Harbin frå 4. februar 1932. Sovjetarmeen erobra byen 20. august 1945. Kommuniststyrkar tok kontroll over byen i 1946, med eit usagt samtykke frå sovjetstyrkane som var stasjonert der. Industrianlegga i byen skulle spele ei viktig rolle for kommunistane og deira siger i den kinesiske borgerkrigen.
I november 2005 vart byen råka av eit benzen-utslepp, då ein eksplosjon førte til at store mengder av stoffet lak ut i elva som renn gjennom byen. Tilgangen på reint drikkevatn måtte dekkast ved at vatn i store mengder vart transportert inn til byen.
The Moviegoer
Albumet var det første av seks studioalbum der Walker ikkje skreiv nokre av songane. Walker mista den kreative kontrollen over musikken sin etter at dei to førre albuma Scott 4 og 'Til the Band Comes In selde dårleg, og Walker vart bede om å spele inn eit «harmlast, venleg album som lett kunne marknadsførar og seljast». Walker fekk likevel velje ut songane til albumet og henta dei frå favorittfilmane sine.
Albumet vart raskt sett saman hausten 1972 med dei vanlege studiomusikarane til Walker, som bestod av produsenten Johnny Franz og lydteknikaren Peter J. Olliff. Nytt for dette albumet var at Robert Cornford vart henta inn til å gjere orkesterarrangementa. Trass i at ein prøvde å gjere albumet meir kommersielt fekk det dårleg kritikk då det kom ut i oktober 1972. Albumet vart gjeve ut på ny i 1974 på Contour med nytt plateomslaget. Albumet har sidan blitt sletta og ikkje gjeve ut på nytt. Ein trur det kjem av at Walker var misnøgd med albumet. Dei fleste av songane er likevel gjevne ut på samleplatene 5 Easy Pieces (2003) og Classics & Collectibles (2005). «Glory Road», «The Summer Knows» og «The Ballad of Sacco and Vanzetti» finst på 5 Easy Pieces (2003), medan «Loss Of Love», «Come Saturday Morning», «That Night», «This Way Mary», «A Face In The Crowd», «Speak Softly Love», «Easy Come Easy Go» finst på samlinga Classics & Collectibles. Berre «Joe Hill» og «All His Children» er ikkje gjeve ut på ny.
Mottaking
Som dei fleste albuma til Walker i 1970-åra, fekk The Moviegoer dårleg kritikk då det kom, men kritikken har blitt mildare med åra. I Walker-biografien A Deep Shade of Blue, tilrådar Mike Watkinson og Pete Anderson albumet berre til dei største tilhengjarane av Scott Walker, men omtalar «The Ballad of Sacco and Vanzetti» som det utvilsame høgdepunktet med ei Spaghetti Western-kjensle som minna om «The Seventh Seal» frå Scott 4.
Stephen Thomas Erlewine skriv på Allmusic om The Moviegoer at det var «harmlaus pop levert utan at Scott hadde lagt sjela si i det».
Tjörnarp
Historie
Da Södra stambanan blei bygd i 1860, stoppa mange godstog og persontog på Tjörnarps stasjon. På 1950-talet var det mange mindre industriføretak i Tjörnarp, som Gunnarps teglfabrikk, stivelsesfabrikk, strømpefabrikk, meieri og mølle. Det var òg ni pensjonat på staden med fleire ferieheimar. Eitt av dei finst framleis, Tjörnarps kursgård, som i dag er hytteby for ferierande danskar.
Jernbanestasjonen er nedlagt og rive, men det går bussar mot Höör og Sösdala.
Slaget ved Lagos i 1693
Opptakt
Våren 1693 vart det organisert ein stor konvoi for å transportere engelske og nederlandske handelsskip på veg mot Spania og Middelhavet. Dei hadde vore haldne attende på grunn av trugselen om eit åtak frå den franske flåten eller sjørøvarar.
Konvoien bestod av opp mot 200 seglskip, og vart eskortert av ein sterk skvadron på åtte engelske og fem nederlandske linjeskip med brannskip, speidarar og andre hjelpeskip, kommandert av admiral George Rooke. Denne skvadronen var på veg til Middelhavet for å stasjonerast der. Konvoien skulle dekkast av ein samla alliert flåte gjennom Den engelske kanalen, fram til han hadde passert den franske hamnebyen Brest, der ein fransk flåte var stasjonært. Flåten, som òg hadde i oppgåve å verne England frå ein invasjonstrugsel, skulle vike tilbake for å dekke Kanalen. Franskmennene, som hadde bygd opp att flåten etter tapa året før, hadde derimot gått bort frå invasjonsplanane og heller raide handelsfartøya til dei allierte.
For å utføre dette hadde Ludvig XIV sendt ut ein fransk flåte under Tourville, den dyktigaste kommandanten hans, for å setje opp eit bakhald for konvoien før han passerte Gibraltarsundet. Mot slutten av mai hadde Tourville samla ein flåte på 70 linjeskip, samt brannskip, store skip og andre hjelpeskip, om lag 100 seglskip i alt, og stasjonerte seg nær Lagosbukta i Portugal.
Konvoien segla ut mot slutten av mai med den allierte flåten på 24 nederlandske krigsskip under Almonde og 45 engelske under viseadmiral Killigrew, Delaval og Shovell. 7. juni var konvoien om lag 150 sjømil sørvest for Ushant, og den allierte hovudflåten snudde attende, og Rooke og konvoien heldt fram sørover. Dei allierte hadde ikkje undersøkt kvar den franske flåten var og fekk ingen meldingar om kvar han var før 17. juni. På denne tida var Rook og konvoien utanfor Lagos, og fekk franskmennene i sikte på morgonen.
Slaget
Rooke kunne ikkje unngå slag, men hadde fordelen av lovart. Han gav ordre til handelsskipa om å spreie seg utover og skvadronen hans gjorde seg klar for slag. Slaget starta kring kl. 2000, då bakenden av skvadronen hans vart nådd igjen av den franske fronten (Gabaret). To nederlandske skip, «Zeeland» (64, Philip Schrijver) og «Wapen van Medemblik» (64, Jan van der Poel), gjekk til åtak på franskmennene og ofra slik seg sjølv. Dei kjempa tappert, og gav resten av dei allierte skipa tid nok til å kome seg unna. Då dei to nederlandske skipa til slutt overgav seg, var Tourville særs imponert og gratulerte dei to kapteinane. Han spurte dei om dei var «menn eller djevlar». Rooke sa at det var ei av dei beste avgjerslene han hadde sett i kamp nokon gong. ]
Dagen etter var Rooke med 54 handelsskip mot vest. Berre fire franske krigsskip følgde etter. Då dei nærma seg vendte flaggskipet til Rooke, «Royal Oak» (100 kanonar), seg mot han. Etter ei kort skotveksling gav franskmennene opp jakta og dreiv bort. Rooke og gruppa hans klarte å nå Madeira utan fleire møte, der han fann «Monk» (60) med eit av dei nederlandske krigsskipa og 40 eller 50 handelsskip. Med dette partiet og etternølarar som dei tok opp langs ruta, nådde Rook Irland den 30. juli.
Etterverknad
Over halvparten av konvoien vart redda, men om lag 90 skip gjekk tapt, dei fleste av dei nederlandske og 40 av dei vart erobra av franskmennene. Dei to hovudmåla til konvoien, som var å levere varer til måla sine i Middelhavet og opprette ein flåte der, vart mislukka. For franskmennene vart dette særs vellukka med eit krigsutbytte til verdi av 30 million livres. City of London meinte at dette var den verste finanskrisa sidan den store brannen, 27 år tidlegare.
Agnes Steineger
Agnes Steineger var ein norsk målar, teosof og antroposof.
Slaget ved Lagos i 1693
Etterverknad
For Tourville var den ein verdig hemn etter nederlaget hans i slaget ved La Hogue eit år tidlegare.
Agnes Steineger
Bakgrunn
Foreldra hennar var Petter Starner Steineger, som var kjøpmann i Bergen, og Ingeborg Katharina Hess. Agnes var veslesystera til zoologen Leonhard Hess Stejneger.
Steineger budde delar av barndommen i Tyrol. Mora døydde då ho av 12 år gammal, og same året gjekk ho på internatskule i Sunnfjord.
Kunst
Ho gjekk i målelære hos Anders Monsen Askevold i Bergen, og seinare hos Marcus Grönvold og Bertha Wegmann i München. Ho debuterte med måleriet Markblomster i Bergen Kunstforening 1883. Steineger studerte ved Académie Colarossi i 1886 og var på representert på Salonen i Paris 1887 og 1888, i tillegg til Verdsutstillinga i Paris 1889. Hovudsakeleg var ho busett i Italia i perioden frå 1902 til 1914. Det mest kjente verket hennar er Selvportrett frå 1895, som er utstilt i Bergen kunstmuseum.
Teosof og antroposof
I 1901 kom Steineger i kontakt med teosofien, og ho var blant dei første medlemmane av Teosofisk Samfunn i Kristiania. Steineger traff Rudolf Steiner først i 1908. I 1914 leia ho ei antroposofisk gruppe i Firenze. Ho drog til Goetheanum i Sveits og deltok saman med fleire nordmenn i verksemda med bygging og utsmykking av det første Goetheanum. Ho spela også klaver til eurytmi.
Siste år
Etter opphaldet i Sveits flytta Steineger til Noreg og Bergen, og ho var aktiv i Bergensgruppa i Antroposofisk Selskap heilt fram til ho var hundre år gammal. Steineger var venninne av målaren Frida Hoeck Rusti som var fødd i 1861, og saman feira dei sine 102 og 100 år. Agnes Steineger døydde 16. juni 1965, 102 år gammal.
Perth i Skottland
Perth (Peairt i skotsk-gælisk) er ein by i regionen Perth and Kinross i Skottland. Han har kring 45 000 innbyggjarar og ligg ved elva Tay, og er det administrative senteret i regionen Perth and Kinross, og er hovudbyen i det tradisjonelle fylket Perthshire, forutan å vere den historiske hovudstaden i det gamle Skottland.
Perth blir òg kalla for «The Fair City» («fair» kan ha fleire meiningar: ljos, ærleg og marknad), men staden er ikkje lenger offisielt å rekne som city på grunn av nyleg omdefinering av bystatus i Storbritannia.
Historie
Det har vore ein folkesetnad i Perth sidan historisk tid. Arkeologar har funne spor av ei hytte, ei avfallsdynge og ein kano som blir datert til kring 7000 f.Kr. Det romerske namnet på ei festning i nærleiken var Bertha, namnet er avleidd frå eit piktisk ord som tyder ‘tre’ eller ‘krattskog’.
Maktsenter
At Perth var viktig kom til uttrykk då vikingar kom for å hærta byen i år 900, men vart sigra over ved Luncarty i nord, i det som er vorte kjent som «slaget med danskane» (alle vikingar vart forresten kalla danskar, uansett kor i Norden dei kom frå). Mytane fortel at berre ei forsterkning av ei handfull bønder som sette mot i dei flyktande skottane og snudde viljen deira redda Perth frå nederlag. Kong David I gav byen status «burgh» på byrjinga av 1100-talet, og dokument frå denne tida referer òg til ei kyrkje i Perth. Mange av dokumenta var resultatet av straumen av dominikanar-munkar som kom til byen i løpet av 1200-talet.
Ubåtklassen Victor III
Ubåtklassen Victor III, det sovjetiske ubåtprosjektet 671RTM/RTMK Sjtsjuka, 'gjedde'), byrja tenesta i 1979. 25 fartøy i ubåtklassa vart byggde fram til 1991. Desse ubåtane hadde fire missilbrønnar for utskyting av SS-N-21 Sampson eller SS-N-15 Starfish-missil og Type 53-torpedoar I tillegg hadde dei to missilbrønnar for utskyting av SS-N-16 Stallion missilar og Type 65-torpedoar.
Perth i Skottland
Maktsenter
I 1210 vart store delar av byen øydelagt av ein flaum frå Tay og vart bygd opp att eit stykke nedanfor elva. William I gjenoppretta «burgh»-statusen til Perth då han ikkje lenger var hovudstad.
Ubåtklassen Victor III
Nokre av desse ubåtane hadde propellar som vart dreia med piratkopierte dataprogram som Sovjetunionen hadde fått tilgang til gjennom den såkalla Toshiba-Kongsberg-skandalen.
Vilhelm Lyng
Georg Vilhelm Lyng var ein norsk professor i filosofi, fødd i Suldal, som særleg var påverka av tankar frå Nikolai Frederik Severin Grundtvig, Søren Kierkegaard og Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Lyng arbeidde med og underviste i filosofifaget ved Universitetet i Kristiania frå 1858 til han døydde.
Dragsmark kloster
Dragmark kloster (norrønt Mariskógr, latin Monasterium dei silva sanctae Mariae) var eit premonstratensarkloster vigd til jomfru Maria. Det låg på Bokeneset vest for Oddevold (Uddevalla) i Båhuslen, som då var ein del av Noreg.
Vilhelm Lyng
Liv og gjerning
Lyng var son til ein sokneprest. Fram til 17-årsalderen vart han førebudd universitets-studiane av faren. Han vart student i 1845 og tok i desember 1851 filologisk embetseksamen med laud. Lyng studerte under Marcus Jacob Monrad og vart som denne ein tilhengar av filosofien til tyskaren Hegel. I 1853 fekk Lyng Kronprinsens gullmedalje for sitt svar på ei universitets-oppgåve om Forskjellen mellom Platons og Aristoteles's Psychologi. Frå 1852 til -55 var Lyng lærar og medstyrar av Heltbergs latinskule i Kristiania.
Dragsmark kloster
Historie
Klosteret vart grunnlagt i regjeringstida til kong Håkon IV Håkonsson, truleg i 1234. Det ser ut til å ha hatt høg status. Her vart det mellom anna oppretta eit «akademi» for unge adelsmenn. Men allereie før reformasjonen, i 1519, ser det ut som det var gått ut av geistleg bruk og lagt under kongeleg overoppsyn. I 1532 vart klosteret formelt forlena og fullt ut sekularisert. Det vart òg stadig utsett for øydeleggingar i tida rundt reformasjonen under stridigheitane mellom dei dansk-norsk kongane Frederik I og nevøen Christian II. Christian støtta reformasjonen, medan Frederik hadde lova å verna den katolske kyrkja. Etter kvart låg klosteret i ruin og tente som steinbrot for utbygginga av Båhus festning.
Kyrkja og eit par av romma sør for ho vart arkeologisk undersøkt i 1897-98. Deler av anlegget ligg truleg stadig intakt under markoverflata.