cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dansk
Dansk (eigen uttale [ˈdanˀsg] ) er eit nordgermansk språk snakka av omkring 5,6 millionar menneske, hovudsakleg i Danmark og i det tyske landskapet Sydslesvig der det har status av eit minoritetspråk. Små dansktalande fellesskap finst endå i Noreg, Sverige, Spania, Dei amerikanske Sambandsstatane, Canada, Brasil og Argentina. Ogso, inmigrasjonen og språkskiftet i urbane område har ført til at 15-20% av folkesetnaden på Grønland snakkar dansk som fyrste språk.
So som andre nordgermanske språk har dansken opphav i urnordisk, fellesspråket til dei germanske folka som busette seg i Skandinavia under vikingtida. Den indre klassifikasjonen av nordgermanske språk er omstridt, med den diakrone og den synkrone modellen som mest godkjende innom språkvitskapen. I den diakrone modellen er dansk og svensk samla under den austnordiske greina i motsetnad til vestnordiske språk norsk, islandsk og færøysk. I den synkrone modellen fell dansk, norsk og svensk saman under den fastlandske gruppa, medan islandsk og færøysk byggjer saman øynordiske språk. Dansk, norsk og svensk er gjensidig forståelege til ein viss grad.
So lenge som til 1500-talet var dansk eit dialektkontinuum snakka mellom Slesvig og Skåne som ikkje hadde noko som helst standardisert tale- eller skriftspråk. Situasjonen endra seg etter oppfinninga av trykking og den protestantske reformasjonen, når riksdansken byrja å utvikle seg på grunnlaget av Københavns dialekt. Språkstandarden breidde seg ovanfor landet gjennom utdanningssystemet og administrasjon, jamvel om tysk og latin framleis var hovudskriftspråka til og med det seine 1600-talet. Etter kontinuerlege landstap mot Sverige og Tyskland, fekk dansken sterkare knyting til den danske nasjonalidentiteten og blei stadig meir populært under 1700- og 1800-talet. I dag størstedelen av folkesetnaden i Danmark snakkar standardspråket og regionale skilnader minskar seg. So som i andre land spelar generasjonsskiftet ei større rolle i språkutviklinga.
Dansk har veldig stort vokalinventar med 27 vokalfonem. Prosodisk merkjer dansken seg ut gjennom stød, ein type av laryngal arikulasjon som i stor grad motsvarer tonelagsdistribusjonen i svensk og norsk. Dansk blir ofte hevda som eit vanskeleg språk å lære og forstå på grunn av sine fonetiske særdrag som ikkje finst i grannespråka. Grammatikken av dansk er delvis bøyingsbasert og liknar mykje svensk, norsk og engelsk. So som andre fastlandske nordiske språk viser dansk og V2-ordstilling der finitte verbformer alltid står på andre plass i ei setning.
Dialektar
Dei viktigaste danske dialektområda er austdansk (bornholmsk), øymål («Sjælland, Fyn og øerne») og jysk, som blir delt opp i sønderjysk og nørrejysk. Nørrejysk blir delt opp i austjysk og vestjysk.
I dei danske dialektane finst det både eitt, to og tre genera, som blir markerte med determinativ.
Rovteger
Rovteger (Reduviidae) er insekt som høyrer til mellom tegene, ei gruppe nebbmunnar.
Dansk
Dansk teljemåte
Den danske teljemåten er delvis basert på tjuetalsystemet. Halvtridje, halvfjerde og halvfemte er eldre uttrykksmåtar for 2½, 3½ og 4½ (jf. norsk halvannan med ydninga 1½).
Rovteger
Rovteger er rovdyr. Dei finst over det meste av verda, men berre få artar lever i Noreg.
Vaksne dyr er mellom 11 og 33 mm. Hovudet er retta framover, og sugesnabelen er godt synleg. Dei fleste er mørke i fargen.
Hans Christian Hansen
Hans Christian Svane Hansen var ein dansk politikar frå Århus. Han var frå 1955 til han døydde i 1960 statsminister i Danmark, medlem av Socialdemokraterne. Tidlegarte hadde han vore finansminster og utanriksminister.
Delstaten Mérida i Venezuela
Estado Mérida er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Mérida. Delstaten ligg i fjellkjeda Cordillera de Mérida som er ein utlaupar av Andes mot nordaust. Han har og ei kort kystlinje mot Maracaibo-sjøen i nordvest.
Politisk inndeling
Liste over dei 23 kommunane (spansk municipios) i Mérida:
Mr. Tambourine Man
«Mr. Tambourine Man» er ein song av Bob Dylan frå albumet hans Bringing It All Back Home i 1965. Han var produsert av Tom Wilson. The Byrds spelte òg inn songen og gav han ut som den første singelen deira. Singelen gjekk rett til topps på den amerikanske Billboard-lista. Sidan Dylan hadde skrive songen i 1964 fekk The Byrds tilgang til han før han vart gjeven ut på Bringing It All Back Home. Derfor vart The Byrds si innspeling gjeve ut berre to veker før Dylan si eiga utgåve. Songen har òg vorte spelt av mange andre artistar, mellom andre Judy Collins og William Shatner. Songen har vorte ein av dei mest kjende og populære Dylan-songane og finst på mange samleplater av både Dylan og The Byrds.
Songen har ein lys og open melodi og har vorte kjend for dei surrealistiske tekstbileta, påverka av kunstnarar så forskjellige som den franske diktaren Arthur Rimbaud og den italienske filmskaparen Federico Fellini. I teksten vert tittelkarakteren bede om å spele ein song og forteljaren vil følgje etter. Dylan syng fire forskjellige vers, medan The Byrds berre nytta eitt av desse. Songen er ein av berre tre songar som kom med to gonger på lista til musikkmagasinet Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene, både The Byrds og Dylan sine utgåver.
Bob Dylan-utgåva
«Mr. Tambourine Man» vart skriven tidleg i 1964, om lag samstundes med «Chimes of Freedom», som Dylan seinare spelte inn for det siste akustiske albumet sitt, Another Side of Bob Dylan. Dylan skreiv songen på ein biltur på tvers av USA ein gong mellom slutten av mars og byrjinga av april. Han spelte songen på ein konsert første gong i i London i England
Dylan spelte inn «Mr. Tambourine Man» nokre veker seinare, den 9. juni, under innspelinga av Another Side. Opptaket vart spelt inn i lag med Ramblin' Jack Elliott, men Dylan valde å ikkje ta med songen på albumet, sidan han meinte opptaket ikkje var godt nok. Meir enn seks månader seinare spelte Dylan inn songen på nytt, den siste innspelingsdagen av Bringing It All Back Home den 15. januar 1965, same dag som «Gates of Eden», «It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding)» og «It's All Over Now, Baby Blue».
Andre utgjevinga
«Mr. Tambourine Man» finst på Bob Dylan's Greatest Hits frå 1967 og fleire andre samlealbum, som Biograph, Masterpieces og The Essential Bob Dylan. Songen har alltid vore ein personleg favoritt for Dylan og han har hevda at det var den einaste songen han nokon gong prøvde å gjenskape.
Dylan har spelt songen på konsertar heilt sidan han vart skriven. Konsertutgåver av songen finst på The Concert for Bangladesh, The Bootleg Series Vol. 4: Bob Dylan Live 1966, The "Royal Albert Hall" Concert, The Bootleg Series Vol. 5: Bob Dylan Live 1975, The Rolling Thunder Revue og Bob Dylan at Budokan.
The Byrds-utgåva
«Mr. Tambourine Man» var debutsingelen til det amerikanske folkrockbandet The Byrds og kom ut 12. april 1965 på Columbia Records. Singelen nådde førsteplassen både i USA og i Storbritannia. Det vart dermed den første Bob Dylan-songen som nådde førsteplassen på ei popliste. Songen kom òg ut på debutalbumet deira Mr. Tambourine Man, som kom 21. juni 1965. Singelen og albumet med same namn var særs viktig i oppstarten av musikksjangeren kalla folkrock. Songen ligg på 79. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene. Dylan si eiga utgåve låg på 106. plass.
The Byrds spelte inn songen med elektrisk akkompagnement og ein gitarriff av Jim McGuinn i starten og skapte slik starten på musikksjangeren folkrock. Harmonivokalen på songen vart eit kjennemerke for The Byrds.
Sidan produsenten Terry Melcher meinte at The Byrds ikkje var særleg flinke musikarar, var McGuinn den einaste i bandet som faktisk spelte på «Mr. Tambourine Man». Han leigde inn The Wrecking Crew, studiomusikargruppa som bestod av Hal Blaine, Larry Knechtel og Leon Russell, med McGuinn på gitar og McGuinn, David Crosby og Gene Clark song vokal.
Andre utgåver
«Mr. Tambourine Man» har vorte spelt av mange andre artistar. Av desse finn ein Odetta, Judy Collins, The Four Seasons, The Barbarians, Chad and Jeremy (alle desse i 1965), The Beau Brummels (1966), The Lettermen (1966), Kenny Rankin (1967), Melanie Safka (1969), Gene Clark (1984), Les Fradkin (2007) og Bob Sinclar (2009).
Norske versjonar
Det er skrive minst fire norske versjonar av songen.
Ettermæle
I 1989 plasserte Rolling Stone The Byrds-utgåva på 86. plass på lista deira over dei 100 beste singlane dei siste 25 åra. Same året plasserte kritikaren Dave Marsh songen på 207. plass på lista hans over dei 1001 beste singlane nokon gong. I 1999 valde National Public Radio i USA som ein av dei 300 viktigaste amerikanske platene på 1900-talet. Den britiske kritikaren meinte The Byrds-utgåva var den beste singelen som nokon gong var gjeven ut. Andre magasin som har plassert songen høgt oppe på liknande lister er Mojo, New Musical Express og Sounds. Den australske musikkritkaren Toby Creswell hadde med songen i boka si 1001 Songs: The Great Songs of All Time and the Artists, Stories and Secrets Behind Them.
I ei kåring over dei beste Dylan-songane i Mojo vart songen plasser tpå fjerdeplass av lesarane og 14. plass av andre musikarar. I 2002 plasserte Uncut songen på 15. plass på tilsvarande liste.
Nygårdsjøen
Nygårdsjøen er ei bygd i Gildeskål kommune. Ho ligg ved Fylkesveg 17 og er den nordlegaste bygda i kommunen. Nygårdsjøen ligg 6 mil sør for Bodø.
Nygårdsjøen er omkransa av fjell og fjord. Jordbruk har vore hovudnæringa, men også småfiske. Framleis er det ein del jordbruk her, men mindre enn før. Elles vert drive fiskeoppdrett, bilverkstad og båtverkstad. Bygda har skule og barnehage, bank, butikk, tannlege, frisør, kafé og pub, samt campingplass.
Bygdene langs Nordfjorden, frå Ertenvåg i nord til Sundsfjord i sør ved Holmsundfjorden, har postadresse Nygårdsjøen. Om lag 400 personar har postadresse Nygårdsjøen.
Det internasjonale atomenergibyrået
IAEA og generalsekretæren Mohamed ElBaradei mottok Nobels fredspris for 2005.
Lillesand kyrkje
Lillesand kyrkje står i Lillesand sentrum i Lillesand kommune i Agder, og er ei tømra langkyrkje frå 1889 i nygotikk/sveitserstil. Arkitekt for bygget var Henrik Thrap-Meyer. Han teikna òg preikestol, altertavle og døypefont. Det var omfattande reparasjonar på kyrkja i 1978–79.
Kyrkja har sitjeplassar til om lag 700 personar.
Sivasj
Syvasj eller Sivasj òg kjend som Ròtehavet (ukrainsk Сиваш, Гниле Море; russisk Сиваш, Гнилое Море; krimtatarisk Sıvaş, Çürük Deñiz) er fleire grunne lagunar på vestkysten av Azovhavet (nordaustkysten av Krimhalvøya i Ukraina). Sıvaş på krimtatarisk tyder skit. Området dekkjer i alt 2 560 km², er 200 km langt og opp til 35 km breitt. Med landområde dekkjer heile Sivasjsystemet over 10 000 km².
Sivasj er ekstremt grunn. På det djupaste er lagunen kring 3 meter, men i snitt berre 0,5 til 1 meter. Botnen er dekt av eit opp til 5 meter tjukt lag med mudder. Sidan Sivasj er særs grunn vert det varma raskt opp om sommaren, noko som medfører ei rotelukt, som har gjeve det kallenamnet Rotehavet. Av same årsak er vatnet særs salt. Mengda salt er estimert til å vere 200 millionar tonn. Fleire fabrikkar hentar mineral frå Sivasj. Sivasj er eit internasjonalt viktig våtmarksområde. Breiddene er låge, myrlendte og salte. Om sommaren minkar vassnivået i Sivasj stort og ei gold solonets-jord kalla sivasjes av dei lokale kjem til syne.
Sivasj kan delast inn i Vest-Sivasj og Aust-Sivasj, knytt til kvarandre med Tsjongarsundet.
I historia til den russiske borgarkrigen, vart Sivasj kjend for den overraskande kryssinga til den raude armeen under Perekop-Tsjongar-operasjonen.
Fylkesveg 183 i Hordaland
Fylkesveg 183 i Hordaland går mellom Midtun og Totland/Riple i Bergen kommune. Vegen er 6,8 km lang.
Midgard vikingsenter
Midgard vikingsenter, tidlegare Midgard historisk senter er eit historisk formidlings- og opplevingssenter attmed det store gravfeltet Borrehaugane på Borre i Horten kommune. Senteret, som har namn etter menneskeverda, Midgard, i den norrøne mytologien, vart opna 27. mai 2000 av dronning Sonja. Senteret har som oppgåve å gje publikum kunnskap om vikingtida i Vestfold ved ymse former for utstillingar og ved å la publikum få take del i ulike aktivitetar. Midgard historisk senter inngår i den interkommunale organisasjonen Vestfoldmuseene IKS.
Fylkesveg 183 i Hordaland
Kommunar og knutepunkt
Totlandsvegen
Midgard vikingsenter
Bygningen for Midgard vikingsenter er teikna av arkitektkontoret Lund & Slaatto Arkitekter AS i Oslo, i samarbeid med arkitekt Halgeir Kårstein MNAL. Bygningen er utforma som samastilte element, der dei med runde former refererer seg både til gravhaugane og til dei kulerunde steinane i fjøra, fasaden med glas i bogar referere seg til bylgjene innover mot stranda, medan det lange, båtliknande tretaket over inngangspartiet skal få tankane inn på vikingskip og sjøfart.
Nedanfor senteret ligg gravfeltet der det i tida mellom 600 og 900 e.Kr. vart bygd ni store gravhaugar, og mellom dei finst det òg tre store gravrøyser. På feltet ligg det elles 30 mindre gravhaugar. Ikkje nokon stad i Nord-Europa er så mange store haugar vorte samla på eitt område. Denne konsentrasjonen av storhaugar syner at det her har vore eit sentrum for verdsleg og religiøs makt i vikingtida.
Arkeologiske granskingar i 2007 brakte for dagen spor etter ein stor hallbygning, «kongehallen», som kan tyde på at det var eit maktsentrum her allereie før vikingtida. Under seinare granskingar vart spor etter to andre bygningar avdekte. Leivningar etter det som kan ha vore vikingtidas hamn på Borre er òg oppdaga i dei seinare åra.
Ein freistnad på å rekonstruere «kongehallen» på grunnlag av dei få haldepunkta som finst, er bygd nordvest for gravfeltet, og vart opna i 2013. Denne såkalla Gildehallen på Borre er open for publikum, og for organiserte festlege samkomer, og vert administrert av Midgard historisk senter.
Senatet i USA
Senatet i USA (engelsk United States Senate) er eitt av to kammer i den riksdekkjande lovgjevande forsamlinga, Kongressen. Det andre kammeret er Representanthuset. Paragraf 1 i den amerikanske grunnlova slår fast korleis Senatet og Representanthuset skal vera samansette og kva fullmakter dei har. Kvar delstat har to representantar, eller senatorar, uavhengig av folketal. Desse representantane vert valde inn for seks år. Senatval vert avhaldne annakvart år, der ein tredel av representantane står på val, som syter for ei kontinuerleg omrokering av samansetjinga.
Somme teoretikarar meiner at Senatet, sidan det er mindre og representantane tener lengre periodar, får eit større handlingsrom fordi det er meir verna frå tradisjonell USA-amerikansk partipolitikk og folkeopinionen.
Senatet har fullmakter som Representanthuset ikkje har. Det er til dømes eit krav at Senatet samtykkjer i avtalar før dei kan ratifiserast. Dette kravet gjer seg òg gjeldande når ministrar og domarar i dei riksdekkjande rettsinstitusjonane skal veljast.
Skyrdalsfossen
Skyrdalsfossen er den 63. høgaste fossen i Noreg ut frå totalt fall. Han ligg i Skyrdalen i Kvinnherad kommune i Vestland. Fossen er regulert.
Bly
Bly er eit grunnstoff med kjemisk symbol Pb. Bly er eit metall i gruppe 14 i det periodiske systemet. Bly er eit uedelt tungmetall med lågt smeltepunkt. I luft vil bly vere blågrått på, sidan blyet vil regagere med oksygen og danne eit lag blyoksid på overflata. Dersom ein skrapar av dette laget vil bly vere sølvaktig, men vil oksydere og bli blågrått på nokre minutt.
Ioneradien til blyionet er omtrent lik ioneradien til Ca2+. Dette gjer at bly akkumulerer i beinvev.
Særskilde kjenneteikn
Bly er eit mjukt metall med dårleg elektrisk leiingsevne. Bly er motstandsdyktig mot korrosjon.
Bruk
Bly er eit lettformeleg metall og har vore brukt sidan oldtida, mellom anna til røyrlegging, ballast, som byggemateriale, bindemateriale i glasmåleri, ammunisjon som blyhagl, sats i trykking, i måling og til matkonservering. Sidan stoffet er giftig har det vore mindre brukt i moderne tid. I dag vert bly mellom anna brukt i bilbatteri, og blysambindingar har vore tilsett i bensin for å auka oktantalet.
Førekomst
Blyglans (blysulfid, PbS) er den viktigaste kjelda for bly.
Integrerings- og mangfaldsdirektoratet
Integrerings- og mangfaldsdirektoratet (IMDi) er ein norsk statleg etat under Arbeids- og inkluderingsdepartementet som blei oppretta 1. januar 2006. Etaten er tildelt oppgåver som tidlegare har vore hos Utlendingsdirektoratet, mellom anna busetjing av flyktningar, opplæring i norsk og samfunnskunnskap, tolking i offentleg sektor og koordinering av arbeidet mot rasisme og diskriminering. IMDi skal setje i verk integrerings- og mangfaldspolitikken på AID sitt ansvarsområde - som busetjing av flyktningar, oppfølging av introduksjonsloven og forvalting av viktige økonomiske verkemiddel innanfor integrerings- og mangfaldsarbeidet. Direktoratet samarbeider med innvandrarorganisasjonar og innvandrargrupper, kommunar, statlege etatar og privat sektor. IMDi gir råd og set i verk statleg politikk.
Oppgåvene har auka, og talet på tilsette har auka frå 110 ved skipinga til 201 ved starten av 2009. IMDi har ein rekkje økonomiske verkemiddel i form av tilskotsordningar og prosjekt-/utviklingsmiddel. IMDi har i 2008 hatt forvaltingsansvaret for ca. 4,3 milliardar kroner, ein auke frå 2,8 milliardar kroner i 2007.
IMDi har hovudkontor i Oslo og regionale einingar i Narvik, Trondheim, Bergen, Kristiansand og Gjøvik. IMDi sitt driftsbudsjett for 2008 var 154 millionar kroner. Osmund Kaldheim blei utnemnd til direktør i statsråd 3. juni 2005.
Saura
Saura er ei bygd på søraustsida av Handnesøya i Nesna kommune. På staden er det butikk og kai. Butikken Vika Handel BA er eit andelslag som folk på Handnesøya eig. Også Handnesøya kapell ligg på Saura. Postnummeret er 8724 Saura.
Frå 1500-talet var det handelshus med gjestgjeveri og jektefart på staden. Perioden 1856-1904 heldt sorenskrivaren for Nord-Helgeland til på Saura, den store rettsbygninga, nybygd i 1880-åra, står framleis. Før Handnesøya fekk ferjesamband hadde Saura, 64 km sjøveg vest-sørvest for Mo i Rana, anløp av rutebåt i lokalfart.
Hilmar Baunsgaard
Hilmar Tormod Ingolf Baunsgaard var ein dansk politikar frå Slagelse. Han var statsminister i Danmark frå februar 1968 til oktober 1971. Baunsgaard representerte Radikale Venstre.
Baunsgaard var medlem av Folketinget frå 1957 til 1977. Frå 1961 til 1964 var han handelsminister i i koalisjonsregjeringar leia av Socialdemokraterne Viggo Kampmann og seinare Jens Otto Krag.
Baunsgaard fekk mykje av heideren for at partiet han leia, Radikale Venstre, dobla røystetalet ved folketingsvalet 1968. Frå 2. februar 1968 vart han ny statsminister i Danmark, som leiar av ein regjerings-koalisjon der også Venstre og Det Konservative Folkeparti deltok. Den 11. oktober 1971 gjekk han av, og sosialdemokraten Jens Otto Krag tok over statsministerposten.
Sgat Mòr og Sgat Beag
Sgat Mòr ligg ved innløpet til Loch Fyne. Ho er berre 11 meter over havet på det høgaste og det står eit fyr på øya. Like sør for denne ligg den djupaste staden i Clyde-området. Sgat Mòr vert stundom på engelsk skrive Skate Island.
Sgat Beag er ei litt mindre øy som ligg ein kilometer mot aust.
Halogen
Halogena er grunnstoffa i gruppe 17 eller hovudgruppe 7 i periodesystemet. Stoffa i denne gruppa har sju valenselektron og har ofte oksidasjonstal -I i sambindingar. Alle halogena er elektronegative, og sambindingar mellom metall og halogen er oftast salt.
Pavel Rostovtsev
Pavel Aleksandrovitsj Rostovtsev ( i Gus-Khrustalnyj i Vladimir oblast) er ein russisk skiskyttar. Han er tre gonger verdsmeister i skiskyting.
Potensiell kvervling
Potensiell kvervling (PV) er ein storleik som er proporsjonal til prikkproduktet av kvervling og lagdeling som for ein pakke med luft eller vatn, berre kan endrast av diabatiske prosessar eller friksjon. Det er ein nyttig storleik for å forstå skapinga av kvervling i syklogenese (skapinga og utviklinga av ein syklon), særleg langs polarfronten, og for å analysere havstraumar.
Pavel Rostovtsev
Rostovtsev bur i Krasnojarsk. Han har konkurrert i verdscupen sidan 1995/96-sesongen. I 2000 vart han verdsmeister med det russiske stafettlaget i VM i Lahti. Året etter vann han sprinten og jaktstarten i VM i Pokljuka. I 2001/02-sesongen kom han på andreplass i verdscupen samanlagt. Sidan har han ikkje klart like gode resultat, og han har ikkje vunne verdscuprenn sidan 2001/02-sesongen. Han var med i den russiske troppen til Vinter-OL i Torino i 2006, der han var med å ta sølv med stafettlaget.
Potensiell kvervling
Han er òg nyttig for å spore inntrenging av luft frå stratosfæren inn i troposfæren nær område der jetstraumen er sterkast. Han fungerer òg som ein metode for å følgje havstraumar og kan nyttast til å forklare kvifor fjellkjeder som Andesfjella kan føre til at dei øvre vestavindane dreier mot ekvator og tilbake att.
Pavel Rostovtsev
Kortfatta merittliste
(per 28. februar 2006)
Potensiell kvervling
Baroklin instabilitet krev ein potensiell kvervlingsgradient der bølgjer forsterkar seg under syklogenese.
Bevaring av potensiell kvervling
Matematisk kan ei form av potensiell kvervling skildrast som: <CENTER>
</CENTER> der \rho er væsketettleiken, \zeta er absolutt kvervling og er potensiell temperaturgradient. Det kan visast gjennom ein kombinasjon av den første termodynamikklova og bevaring av rørslemengd at potensiell kvervling berre kan endrast ved diabatisk oppvarming (som frigjering av latent varme frå kondensasjon) eller friksjonsprosessar. Denne bevaringa er den atmosfæriske utgåva av tregleik. Ein roterande kunstløpar med armande strekt ut til sides kan akselerere rotasjonen ved å trekke armane til seg. På liknande måte vil ei brei luftsøyle rotere sakte, men når lufta konvergerer vil vindstyrken auke for å bevare den potensielle kvervlinga. Divergens for kvervelen til å verte breiare, og rotasjonsfarten minkar.
Sennesvik
Sennesvik er ei bygd i Vestvågøy kommune i Nordland, 46 kilometer vest-sørvest for Svolvær. Bygda ligg på søraustsida av Vestvågøya, med kort sjøveg ut i Vestfjorden. Før 1964 låg bygda i tidlegare Hol herad.
Serebrjanka
Serebrjanka (russisk Серебря́нка) er ei elv i Perm kraj og Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tsjusovaja frå høgre. Elva er 147 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 12,4 m³/s.
Serebrjanka startar på grensa mellom Perm kraj og Sverdlovsk oblast i fjellsida til Podpora. Sporet er svingete og fleire gongar kryssar ho det som vert rekna som grensa mellom Europa og Asia. Ho munnar ut i Tsjusovaja nær landsbyen Ust-Serebrjanka.
Isfjorden på Svalbard
Isfjorden er ein fjord på vestsida av Spitsbergen på Svalbard. På sørsida av fjorden ligg halvøya Nordenskiöld land, på nordsida Oscar II land og Dickson land. Munningen av fjorden er prega av avrunda fjell av folda grunnfjell. På sørsida, innanfor Armen Grønfjorden, er det platåforma fjell opp mot 1000 meters høgd. Desse fjella er av avleiringar frå Devon og tertiær-tida, og dei tertiære laga inneheld kol.
Rundt fjorden ligg fleire av dei nåverande og tidlegare busette områda på Svalbard: Barentsburg, Longyearbyen og dei nedlagde Pyramiden, Colesbukta og Grumant. Yttarst i fjorden, på sørsida, ligg den nedlagde radiostasjonen Isfjord radio. Fjorden er 102 km lang og er den nest lengste fjorden på Svalbard etter Wijdefjorden. På det breiaste er han om lag 24 km brei. Frå Isfjorden går det av fleire fjordar: Grønfjorden (med Barentsburg), Adventfjorden (med Longyearbyen), Sassenfjorden som inst heiter Tempelfjorden, Billefjorden (med Pyramiden) og Nordfjorden som delar seg i Dicksonfjorden og Ekmanfjorden.
På grunn av lokale klimatiske tilhøve har nordsida av Isfjorden fleire brear som ender med fronten i sjøen. På sørsida finst det berre brear inst i Grønfjorden, og desse endar på land. Det ligg tre fuglereservat i Isfjorden, på Kapp Linné, Bohemanneset og Gåsøyane.
Emigrantkyrkja på Sletta
Emigrantkyrkja står på Sletta i Alver kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje som er flytt dit frå Brampton i Nord-Dakota i Sambandsstatane. Kyrkja heitte frå starten Brampton Lutheran Church og var reist av norske emigrantar på byrjinga av 1900-talet. Vestnorsk Utvandringssenter fekk kyrkja med inventar i gåve.
Isfjorden på Svalbard
Kjelde
Den norske los, vol. 7, 2 utg. (Stavanger: Norges sjøkartverk og Norsk polarinstitutt, 1990).
Emigrantkyrkja på Sletta
Kyrkja vart demontert og vyrket og inventaret frakta frå Nord-Dakota til Sletta der ho vart attreist ved dugnadsinnsats frå bygdefolket. Bispen i Bjørgvin vigsla kyrkja 6. juli 1997.
Tide
Tide (ose: TIDE) er eit norsk transportverksemd som vart etablert 3. november 2006 som ei følgje av fusjonen mellom HSD og Gaia Trafikk. Verksemda har hovudkontor i Bergen. Tide hadde i 2006 1040 bussar, 30 ferjer og 10 båtar og verksemda var prisa til om lag 800 millionar kroner. Verksemda fraktar årleg rundt 39 millionar reisande. 25 millionar av desse i Bergen. Det er 3000 tilsette og ei omsetning på om lag 2,1 milliardar kroner.
Valdtekt i Japan
I Japan er valdtekt rekna for å vere eit seksuelt motivert lovbrot, noko som skil det frå andre land som t.d. Noreg, der valdtekt reknast for å vere eit valdeleg motivert brotsverk. Japan er eit land med sterke patriarkiske haldningar. Dette kan inkludere å lage unnskyldningar for dårleg oppførsel, t.d. seksuelle overgrep. Eit tema som kontinuerleg kjem opp i japansk populærkultur er valdtekt framstilt som ei utviding av normal seksuell tilfredsstilling. Japans valdtektsstatistikk er likevel lav.
Tide
Bjørn Ove Børnes er konsernsjef.
Valdtekt i Japan
Typar
I Japan, som mange andre stadar plar valdtekt å bli delt inn i to hovudkategoriar. Ein har «fushizen rape»(不自然), eller relasjonsvaldtekt, der valdtekta vert utført av ein person fornærma allereie kjenner/har ein relasjon til og/eller det ikkje er serleg med fysisk vald involvert. Ein har òg «tsūjō rape»(通常), eller overfallsvaldtekt, som er det stereotypiske dei fleste tenkjar på når ein høyrer ordet, der ein blir, potensielt valdeleg, overfalt av ein ukjend person og valdteken. Det kan vere vanskeleg å vite kvar skilja går mellom desse. Fleirtalet av alle valdtekter er relasjonsvaldtekt Valdtekt innanfor ekteskap i Japan vart rekna for å vere ikkje-eksisterande, fordi når kvinna seier sitt ja til ekteskap vart det sett på som at ho gir permanent samtykkje til seksuell kontakt og har dermed gitt frå seg sin seksuelle autonomi. Grunna det permanente samtykkje kan ikkje ein valdtekt ta stad.
Tide
Dotterselskap
Tide hadde i 2007 fire heileigde dotterselskap:
Like a Rolling Stone
«Like a Rolling Stone» er ein song av Bob Dylan frå 1965. Han er ein av dei mest kjende og viktigaste songane hans, og hadde opphav i ein kort tekst Dylan skreiv før han utvikla songen til fire vers og eit refreng som han spelte inn nokre veker seinare.
Valdtekt i Japan
Juridisk
Lovgjevinga og definisjonen i Japan av kva ein valdtekt er har ikkje vorte oppdatert sidan loven vart til i 1907. I følgje den japanske lovgjevinga er deira juridiske definisjon på valdtekt (artikkel 177) når ein ved bruk av makt eller trugande åtferd tvingar seg til vaginalt samleie. Alle andre typar seksuelle overgrep går i Japan inn under kategorien «forcible indecency», tvungen uanstende (artikkel 176). Fordi ordbruken brukt er så vid inneheld denne kategorien alt frå klåing (chikan, 痴漢), til grovare seksuelle overgrep til dømes valdtekt av menn o.l. Dermed er det per juridisk definisjon, berre kvinner som kan verte valdtekne og berre menn som kan valdta.
Statistikk
Japans valdtektsstatistikk er 20 gonger lågare enn USA og har eit veldig rettsapparat der over 99% av alle kriminelle sakar i retten endar i ei domfelling. Å finne valdtektsstatistikk om Japan er vanskeleg fordi det er eit veldig tabu- og skambelagt tema.
Like a Rolling Stone
Songen påverka musikkverda og popkulturen med dramatisk effekt, og bidrog til imaget og den ikoniske statusen til Dylan. Han har vorte spelt mange gonger av andre artistar, mellom andre Jimi Hendrix. Musikkmagasinet Rolling Stone kåra songen som den beste songen på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene. Då Dylan vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame fortalte Bruce Springsteen «Den første gongen eg høyrde Bob Dylan var eg i bilen med mor mi og høyrde på WMCA og på kom trommeslaget som høyrdest ut som nokon hadde sparka inn døra til sjela di.»
Arild Helleland
Arild Helleland er ein norsk operasongar (tenor). Han er tilsett ved Den Norske Opera, og ved Deutsche Oper i Berlin. Han har også vore med på filminnspelingar, blant anna med den svenske baryton-songaren Håkan Hagegård.
Like a Rolling Stone
Innspeling
Grunnlaget for «Like a Rolling Stone» var ei tjue sider lang historie Dylan hadde skrive. Ut frå soga skreiv Dylan fire vers og eit refreng i Woodstock i New York. Songen vart skriven på eit vanleg piano giss-dur, og vart endra til C-dur på gitar då han vart spelt inn. Songen hadde opphavleg ein 3/4-takt (vals) og var 1:36 lang. Songen vart spelt inn av Dylan den 15. juni 1965. Innspelinga fann stad i Studio A i Columbia Records i New York City og vart produsert av Tom Wilson.
Valdtekt i Japan
Valdtekt:
-Japanese Police Agency. Sakar der gjerningsmannen er mindreårig har sin eigen statistiske kategori, noko som betyr at ingen mellom 14-19 år er inkludert i desse tala.
Like a Rolling Stone
Innspeling
Musikarane som spelte på innspelinga var Mike Bloomfield på gitar, Al Kooper på orgel, Paul Griffin på piano, Josef Mack på bass og Bobby Gregg på trommer. Kooper, som var ein tenåringsgitarist på denne tida, skulle opphavleg ikkje spele på songen i det heile, men var på besøk hos Tom Wilson. Wilson var ikkje til stades då songen vart spelt inn og Kooper sette seg ned med gitaren hos dei andre musikarane. Då Wilson kom tilbake var Kooper ute i kontrollrommet. Wilson flytta Griffin frå hammondorgel til piano. Kooper kom til Wilson og sa han hadde ein fin bit for orgel. Wilson tvilte på orgelkunnskapane til Kooper, men sa ikkje nei og Kooper sette seg ved orgelet og spelte på songen. Då Dylan høyrde opptaket av songen, insisterte han på at orgelet til Kooper måtte med i songen, trass i at Wilson protesterte og sa han ikkje var ein organist.
Valdtekt i Japan
Usømmeleg/Uanstendig overgrep:
-Japanese Police Agency. (Nærare 70% av dei meldte sakane i denne kategorien skal visstnok vere klåing(chikan, 痴漢) på offentleg transport.)
Valdtekt:
-Ministry of Internal Affairs and Communication.
Like a Rolling Stone
Innspeling
Den første innspelingsdagen vart det gjort fem forsøk på songen, men ingen av desse var komplette opptak. Det fanst ikkje notar til songen og musikarane måtte lære songen utan att, så songen utvikla seg etter kvart som dei spelte songen fleire gonger. Dei første opptaka vart gjort i 3/4-takt med Dylan på piano. Eit av desse tidlege opptaka vart seinare gjeven ut på The Bootleg Series Volumes 1-3 (Rare & Unreleased) 1961-1991.
Utgjeving
«Like a Rolling Stone» vart gjeven ut som singel den 20. juli 1965. Sidan songen var seks minuttar lang ønskte ikkje Columbia Records å gje han ut som singel, men Bob Johnston, den nyaste produsenten til Dylan gav ut songen likevel. Trass i lengda vart songen den største hiten Dylan hadde hatt til då, og låg på den amerikanske singellista i 12 veker der han nådde andreplassen, like bak songen «Help!» av The Beatles. Då songen kom ut vart dei to første versa og refrenga lagt til side ein, medan resten av songen hamna på side to.
Dylan spelte songen på konsert første gong på Newport Folk Festival den 25. juli 1965. Enkelte i publikum bua på Dylan sidan han nytta elektrisk gitar, og dei følte at han hadde gått inn i det Bloomfield kalla ei verd av «greasers, heads, dancers, people who got drunk and boogied». Dylan snubla gjennom songen og han hamna tilbake i 3/4-takt mot slutten av framføringa.
Highway 61 Revisited kom ut i slutten av august 1965 og då Dylan la ut på turne om hausten var «Like a Rolling Stone» avslutningsnummer. 17. mai 1966, under den siste biten av verdsturneen, spelte Dylan og The Band songen i Free Trade Hall i Manchester i England. Før dei starta songen roper nokon i publikum «Judas!» til Dylan, som symboliserte korleis Dylan hadde «svikt» puristane ved å nytte elektriske instrument. Dylan svarte: «Eg trur deg ikkje. Du er ein løgnar!» Han sa så til bandet «play it fucking loud».
Tekst
Teksten i «Like a Rolling Stone» skilde seg frå listemusikken i samtida ved å ikkje handla om kjærleik, men snarare ha ein tone som kunne tolkast som harm eller hånande. Songaren vender seg mot ei kvinne som, i følgje forfattaren Oliver Trager, det har gått nedover med og som må klara seg sjølv i ei fiendtleg, ukjend verd. Hovudpersonen i songen har tydelegvis hatt eit lett og behageleg liv i fortida, noko opningslinjene fortel om:
"Once upon a time you dressed so fine Threw the bums a dime in your prime, didn't you?"
(Omsett: Ein gong i tida kledde du deg så fint / Kasta småpengar til tiggarar i di beste tid, gjor'kje du?)
Det første verset endar med å visa til den noverande stillinga til personen:
"Now you don't talk so loud Now you don't seem so proud About having to be scrounging your next meal"
Songen fortset å samanlikna det gamle, glamorøse livet til hovudpersonen, som han ein stad kallar «Miss Lonely», med den vanskelege stillinga hennar no. Sjølv om songaren gjev inntrykk av å håna hovudpersonen, kan ein også få inntrykk av ein viss sympati med henne, og ein slags fridom knytt til å ikkje ha noko. Siste verset ender me linjene:
"When you ain't got nothing, you got nothing to lose You're invisible now, you got no secrets to conceal"
(Omsett: Når du ikkje har noko, har du ikkje noko å mista. / Du er usynleg no, du har ingenting løynd å gøyma.)
(Omsett: Korleis kjenneste det / Å vera på eigahand / Utan ein retning heim / Som ein ukjend / Som ein rullande stein)
«Rolling stone» er eit gammalt engelsk uttrykk om ein vandrar som ikkje kan slå seg til ro. «Rollin' Stone» var ein bluessong av Muddy Waters som både rockebandet The Rolling Stones og musikkmagasinet Rolling Stone fekk namn etter.
Fleire kommentarar har prøvd å identifisera figurane i songen med verkelege personar frå Dylan sin krins i 1965. Mange har konkludert med at songen omhandlar Edie Sedgwick, ein skodespelar og modell. Sedgwick var tema i fleire andre Dylan-songar på denne tida, som «Just Like a Woman» frå Blonde on Blonde. Kjende av Andy Warhol, som var knytt til Sedgwick på denne tida, skal ha sagt til han at han måtte vera «the diplomat on the chrome horse» som er omtalt i songen. Enkelte sår tvil rundt dette og hevder at Dylan starta å vere knytt til Sedgwick først hausten 1965, etter «Like a Rolling Stone» vart spelt inn. Andre hevdar at dei trefte kvarandre i desember 1964. Joan Baez har òg vorte rekna som personen omtalt i songen, medan andre har hevda at songen refererer til Dylan sjølv. Men Dylan-biografen Howard Sounes har åtvara mot å tolka songen som å handla om ein enkeltperson, og i staden sagt at det er meir sannsynleg han er retta mot posørar eller liknande genrelt.
Andre utgåver
Mange artistar har spelt songen. Dei mest kjende er av Johnny Thunders, The Four Seasons, The Rascals, Cher, Judy Collins, The Rolling Stones, Anberlin og Jimi Hendrix, som spelte songen live på Monterey Pop Festival.
Songen har òg vorte spelt på fleire andre språk, som til dømes Lars Winnerbäck med den svenske tittelen «Som en hemlös själ»
Ettermæle
Songen har påverka populærkultur og popmusikken stort i den vestlege verda. Suksessen til singelen, etterfølgd av andre suksessrike singlar, gjorde Dylan til eit popikon, i tillegg til statusen han hadde som visesongar.
Dylan hadde vore kjend i lengre tid, men no vart statusen hans heva enno eit hakk. Han vart ei popstjerne i tillegg til ei visesongarstjerne, og kanskje meir enn The Beatles vart han eit symbol på dei kulturelle, politiske og generasjonsmessige endringane som fann stad i USA. Han fungerte for mange som leiaren for denne endringa.
Mange aspekt av songen påverka musikken som kom etter, som den ru stemma til Dylan. Lengda på songen, som då vart rekna som for lang for singelformatet, har òg påverka musikken. Det gjorde at andre lange songar i ettertid kunne kome ut som singel. Lengda var òg ei utfordring for å få songen spelt på radio.
I 2004 kåra musikkmagasinet Rolling Stone songen til den største gjennom tidene, og skreiv at «ingen annan song har så til dei grader utfordra og omvandla dei kommersielle lovene og kunstnariske formene i si tid»
Sukhyj-limanen
Sukhyjestuaret eller Sukhyj-limanen (ukrainsk Сухий лиман - «tørka estuar»), er eit ope estuar nordvest i Svartehavet, nær byane Odessa og Illitsjivsk i Ukraina. I 1957 vart estuaret opna til sjøen via ein 14 meter djup skipskanal og estuaret vart då i røynda ei bukt. Den øvre delen av estauret er grunnare, opp til 1,5 meter. Dei nordlege og vestlege delane er skilde av ei kunstig demning og omgjort til ferskvassjøar. Elva Dalnyk renn ut i estuaret.
Namnet tyder «det tørre estuaret» og kjem av at i tida då det ikkje hadde direkte samband til Svartehavet, så tørka det ofte inn, stundom til berre ein 1 km². Det tidlegare namnet Kleinliebenthalestuaret kjem frå tyske Kleinliebenthal, «den vesle kjærleiksdalen». Namnet vart gjeven til estuaret av tyske kolonistar. Den øvre delen av estuaret er delt i to dalar:
Estuaret er gytestad for fisk, som skrubbe, kutling og mulle.
Kjelder
''
Øysterbøfossen
Øysterbøfossen er den 63. høgaste fossen i Noreg ut frå totalt fall. Han ligg ved Ikjefjorden i Høyanger kommune i Vestland.
En øy i havet
En ö i havet, kalla En øy i havet på norsk, er debutromanen til Annika Thor frå 1996.
Dette er den fyrste boka i ein serie på fire bøker om Nelli og Steffi, to austerrikske jenter som kjem til Sverige etter den tyske annekteringa av Aussterike i 1939.
Dei andre bøkene i serien er: Näckrosdammen (Vaniljedammen), Havets djup (Havets dyp) og Öppet hav (Åpent hav).
Fylkesveg 241 i Sogn og Fjordane
Fylkesveg 241 i Sogn og Fjordane går mellom Gudvangen og Bakka i Aurland kommune. Vegen går langs vestsida av Nærøyfjorden og er 4,7 kilometer lang.
Vegen mellom Gudvangen og Bakka vart fyrst bygd som kjerreveg i perioden 1854–1856. I 1928 fekk kjerrevegen til Bakka og ein rideveg mellom Bleiklindi og Styvi på austsida av Nærøyfjorden status som fylkesveg, og dette var då den fyrste fylkesvegen i fylket. Fyrst i 1978 vart det bygd bilveg til Bakka, men vegen var svært rasutsett og han var ofte stengd. Det vart difor bygd 1754 meter lang tunnel på strekka nærast Gudvangen. Bakkatunnelen vart opna 28. september 2001, etter å ha vore bygd på 16 månader, og gjorde vegen tryggare. Tunnelen har eitt køyrefelt og møteplass for kvar 250. meter.
Nøss
Nøss er eit fiskevær på vestsida av Andøya i Nordland, om lag fem mil nordvest for Harstad by. Fiskeværet/bygda ligg i Andøy kommune, vel 30 km sør for Andenes. I 1950, då bygda høyrde til dåverande Bjørnskinn herad, budde 149 menneske i bygda, fordelt på 30 bustadhus.
Adam Arndtsen
Adam Frederik Oluf Arndtsen var ein norsk fysikar. Han arbeidde mellom anna med innføringa av metersystemet i Noreg og vart den første justerdirektør i landet, frå 1875 til 1914. Han representerte Noreg i Den internasjonale komiteen for mål og vekt frå 1900 til 1914.
Samefolkets Liste
Samefolkets liste (samisk Sámeálbmot listu) var ei liste som stilte til val ved stortingsvala mellom 1969 og 1981 i Finnmark. Lista oppnådde aldri å bli representert på Stortinget.
Hrœrekr Slöngvanbaugi
Hrœrekr Slöngvanbaugi eller Rørek Ringslengjar var ein konge i skandinavisk fornaldersoge, rekna som far til Harald Hildetann og morbror til Hamlet i følgje ulike kjelder. Han er nemnd i fleire verk, mellom dei Hversu Noregr bygddisk, Njåls Saga, Gesta Danorum og Chronicon Lethrense. Dei sørskandinaviske kjeldene skil seg klårt frå dei vestnordiske. I dei fleste kjeldene er han konge over Sjelland og Skåne, soleis rekna som dansk konge.
Danske kjelder
Rørek er rekna som son av Hod i dei danske kjeldene, og nært knytt til soga om Amled. Rørek vann land i Sverige, Kurland og Vendland, og sette Horvendel og bror hans, Feng, til å rå for Jylland. Han gav søster si til Horvendel, og desse vart foreldra til Amled (Hamlet). Rørek fekk sonen Withlæg, som rådde etter han.
Skjoldungasaga fortel at Rørek var son av Ingjald Frodeson, son av kong Frode i Lejre. Mor til Rørek er her enkja etter broren Halvdan. Soga om korleis Rørek kom til, er knytt til forteljinga om Rolv Krake.
Denne framstillinga knyter Rørek, og ætlingane hans, til skjoldungane. Ei tilsvarande forteljing finst og i Bjarkerimer.
Vestnordiske kjelder
Etter dei vestnordiske kjeldene, for det meste skrivne på Island, er Rørek far til Harald Hildetann, og verson til Ivar Vidfadme. Han vart gift med dotter til Ivar, Aud den Djuptenkte. Nokre kjelder seier at far av Rørek og heitte Harald Hildetann, og sonen han fekk med Aud vart kalla opp etter farfaren. Rørek er og nemnd i Hyndluljod:
63 Ausonia
63 Ausonia er ein stor hovudbelteasteroide. Den vart oppdaga av A. de Gasparis 10. februar 1861. 'Ausonia' er eit poetisk namn på Italia.
Basert på lyskurvedata har det blitt føreslege ein liten satellitt.
Kunstig nevralt nettverk
Kunstige nevrale nettverk er ein type maskinlæringsalgoritmar som er inspirert av måten hjernar verkar på. Slike nettverk er sette saman av knutar (nodar) med lenkjer mellom visse par av knutane. Kvar lenkje har ei vekt som seier kor mykje inndataet frå sendarknuten skal telja i vidare utrekningar i mottakarknuten.
Kunstige nevrale nettverk er ein type «svart boks»-algoritme der det typisk er vandt for eit menneske å tolka modellane som algoritmen lagar for å kunna gje utdataa sine.
Fylkesveg 5194
Fylkesveg 5194 i Vestland fylke går mellom Midtun og Elvenes i Bergen kommune. Vegen er 2,7 km lang. Dei tre strekningane av vegen heiter Ulsmågvegen (1,3 km), Totlandsvegen (160 m) og Elvenesvegen (1,2 km).
Fram til 2019 hadde vegen nemninga Fylkesveg 184.
Kommunar og knutepunkt
Ulsmågvegen Totlandsvegen Elvenesvegen
Col d'Izoard
Col d'Izoard er ein 2 360 meter høg fjellovergang i dei franske Vest-Alpane, Département Hautes-Alpes.
Vegen knyter saman Briançon og Guil-dalen. Passet er lite viktig trafikalt, då ei alternativ rute gjennom Durance er kortare og har høgare vegstandard.
Passet har stått på programmet til Tour de France 31 gonger (per 2004). Første gong var i året 1922. Førstemann over i rittsamanheng var Philippe Thys.
Jøsenfjorden
Jøsenfjorden er ein sidefjord av Boknafjorden i Hjelmeland kommune i Rogaland. Det er òg namnet på ei bygd som ligg på nordsida av fjorden. Fjorden har innløp frå Hjelmelandsfjorden i vest mellom Nesvik på Jøsneset i nord og Mula rett nord for Hjelmelandsvågen i sør. Fjorden strekkjer seg 24 km austover til grenda Førre. Begge sider av fjorden er bratte og stig rett opp til høgder på over 700 meter over havet.
Nesten halvvegs inne i fjorden stikk Tøtlandsvika seg inn sørover til bygda med same namn. Her munnar elva Vormo ut i fjorden. Lenger inn i fjorden renn elva Ulladalsåna ut i fjorden. Han ligg ved bygdene Jøsenfjorden (på nordsida) og Hauga (på sørsida). Frå her og inn til botn av fjorden smalnar fjorden inn og den inste delen av fjorden vert kalla Førrebotn etter grenda Førre som ligg her. Her munnar òg Føreåa ut i fjorden.
Riksveg 13 går på nordsida av fjorden frå bygda Jøsenfjorden og ut.
Fylkesveg 185 i Hordaland
Fylkesveg 185 i Hordaland går mellom Midtun og Nesttun i Bergen kommune. Vegen er 1,3 km lang.
Kommunar og knutepunkt
Hardangervegen
Kadett
Kadett kjem av det franske ordet cadet (hokjønn cadette) som betyr den nest eldste. Ordet har fleire tydingar.
Adarme
Adarme er ein gammal spansk og spansk-amerikansk masseeining for gull, sølv og mynt og utgjer om lag 1,8 gram. Ein adarme tilsvarar ein britisk dram.
Norsk Sosialdemokratisk Parti
I 1957 stilte partiet liste i fem fylke med denne oppslutninga:
Erik Eriksen (1902–1972)
Erik Eriksen var statsminister i Danmark frå 30. oktober 1950 til 30. september 1953. Eriksen, som var medlem av Venstre, var folketingsrepresentant frå 1935 til 1968.
Liv og gjerning
Erik Eriksen var fødd på ein gard i Ringe sokn på Fyn, i eit miljø prega av grundtvigianisme og folkehøgskulerørsla. Han vart formann for Venstres Ungdom i 1929 og innvald til Folketinget i 1935, der han hadde sete til 1968.
Eriksen fekk posten som landbruksminister i den såkalla fridomsregjeringa frå 1945, og heldt fram i same i Knud Kristensen-regjeringa 1945-47. Då Hans Hedtoft måtte gå av som statsminister i 1950, danna Erik Eriksen ei borgarleg regjering i lag med Det Konservative Folkeparti. Eriksen sitt politiske meisterstykke var den nye grunnlova av 1953, som han lukkast få vedteken, trass bitter motstand frå nokre partifellar, mellom dei tidlegare statsminister Knud Kristensen.
Trass i valsiger for Venstre i 1953 måtte Eriksen gje frå seg regjeringsmakta. Han heldt fast ved det tette samarbeidet med dei konservative, ei linje som møtte motstand i partiet. I mai 1965 kom han i mindretal i folketingsgruppa då det var på tale om å slå saman Venstre og Det Konservative Folkeparti. Han gjekk då av som formann og stilte ikkje til val ved folketingsvalet 1968.
Monsterbølgje
Ei monsterbølgje er ei stor havbølgje, mykje større enn dei omliggjande bølgjene, som tilsynelatande brått oppstår. Krafta i desse bølgjene kan søkke sjølv store skip. I oseanografi er dei definert som bølgjer som er meir enn det dobbelte av den signifikante bølgjehøgda. Signifikant bølgjehøgd er gjennomsnittet av den høgaste tredjedelen av bølgjene i eit bølgjespekter.
Lenge trudde ein at desse bølgjene berre var ei segn og berre sjøfolk som hadde overlevd dei snakka om dei, men no veit ein at dei er eit naturleg havfenomen. Dei er ikkje sjeldne, men det er sjeldan nokon kjem ut for dei. Tidlegare hadde ein berre vitneprov frå sjømenn og øydeleggingane på skipa deira som prov. 1. januar 1995 vart derimot plattforma Draupner i Nordsjøen råka av ei monsterbølgje, ofte omtalte som «nyttårsbølgja». Bølgja vart fanga opp av måleinstrument og øydeleggingar som vart gjort på plattforma stadfesta at målinga var rett.
Forskarar ved GKSS Forskingssenter har brukt data frå ESA-satellittar til å identifisere teikn etter mange monsterbølgjer.
Historie
Det er vanleg at uvêr i havområde kan føre til bølgjer opp mot 15 m i ekstreme tilfelle. I hundrevis av år har sjøfolk fortalt om enorme bølgjer på opp mot 30 m høgd (om lag like høg som ein tolv etasjar høg bygning), som oppstod utan åtvaring midt på havet. Bølgjene kunne gå imot straum- og bølgjeretninga, og ofte i heilt klårt vêr. Slike bølgjer vart skildra som ein vegg av vatn og ein bølgjedal som var så djup at den var som eit «hol i havet». Eit skip som møtte ei slik bølgje ville mest sannsynleg ikkje kunne motstå dei enorme kreftene med trykk på opp til 100 tonn per kvadratmeter som følgje av vekta av vassmassane. Vanlegvis er skip laga for å kunne tole bølgjer opp til 15 m, og trykk på om lag 15 tonn/m² utan å øydeleggast, og bølgjer på rundt 20 m visst ein tillet små skadar.