cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ronaldinho
I november 2005 vart han kåra til Europas beste fotballspelar og mottok gullballen framføre spelarar som Chelseas Frank Lampard og Liverpools Steven Gerrard.
Mona Evjen
Mona Evjen er ein norsk friidrettsutøvar frå Bodø. Evjen var i mange år den beste kvinnelege sprinteren i Noreg, og i tillegg til total dominans på 100 meter og 200 meter, hevda ho seg også godt på 400 meter. Med heile 21 individuelle NM-titlar er ho ein av dei mestvinnande friidrettsutøvarane i Noreg, og ho har nesten like mange stafettgull. Hennar personlege bestetid på 200 meter stod i 2009 framleis som norsk rekord. I tillegg var Evjen med på laga som framleis held noregsrekordane på 100, 200 og 400 meter stafett.
Trass suksessen i Noreg nådde Evjen aldri heilt opp i internasjonal samanheng, og kom aldri lenger enn til ein semifinale i EM i 1982.
Etter at friidrettskarrieren var over busette Mona Evjen seg i Stavanger, og har mellom anna jobba som rådmann i tidlegare Rennesøy kommune.
Peter Seeberg
Peter Ejnar Lauritzen Seeberg var ein dansk forfattar frå Skrydstrup.
Mr. Lee
Mr. Lee er eit varemerke for nuddelpakkar med smakstilsetting utvikla av Lee Chul-ho, ein koreansk innvandrar til Noreg som kalla seg Mr. Lee.
NK 1639-1640
NK 1639-19640  er to frimerke utgjeve i 21. februar 2007. Frimerka står i lag i eit miniatyrark.
Peter Seeberg
Seeberg debuterte som forfattar i 1956. Han skreiv ei rekkje romanar, noveller og barnebøker, i tillegg skreiv han dramatikk for scene og fjernsyn. Hovudtemaet i forfattarskapet hans var erkjenninga av verklegheita og problematikken rundt realisme, både som utfordring i litteraturen og som filosofisk tema.
Bøkene hans har vorte omsett til engelsk, estisk, finsk, fransk, italiensk, litauisk, norsk, spansk, svensk og tysk.
Bibliografi
(ikkje uttømande)
NK 1639-1640
Frimerka vart utgjevne for å markere Det internasjonale polaråret 2007–2008. Polaråret skal fremme tverrfagleg og internasjonal polarforsking.
Frimerket har den nynorske namneforma Noreg.
Frimerket er utforma av Sverre Morken etter fotografi frå Norsk Polarinstitutt.
Turkis
Turkis (på engelsk kalla turquoise som er ein grønaktig nyanse av cyan) er ein farge som inngår i fargespekteret, med bølgjelengder rundt 500-520 nm. Ordet «turkis» har opphav i tyrkisk, og tyder 'stein'. Den er komplementærfarge til raudt, og kan i additive fargesystem bli danna av like mengder grønt og blått. I norsk vert vanlegvis berre lyse nyansar kalla turkise, mens mørkare nyansar vert kalla blågrøne.
Merk at turkis er ein nyanse av cyan og er knytt til fargen på edelsteinen turkis. På norsk blir turkis ofte forveksla med cyan som er ein av fargane som blir bruka i det subtraktive fargesystemet CMYK.
I estetikken er turkis rekna til dei kalde fargane.
Turkuaz טורקיז (קאליר)
Rallarvegen
Rallarvegen er namnet på ein veg som vart bygd i samband med bygginga av Bergensbanen. Vegen går frå Haugastøl til Myrdal og vidare til Flåm. Det er òg ein veg fra Voss til Upsete.
Vegen er kalla opp etter anleggsarbeidarane, rallarane.
Bybanen i Bergen
Bybanen i Bergen (Bybanen) er ein dobbeltspora, elektrisk driven sporveg for persontrafikk i Bergen, bygd etter bybanestandard. Førebels har bybanen berre ei line, men det ligg føre planar om å bygge ut eit vidtfemnande linenett etter kvart. Det er offisielt vedteke at namnet på dette kollektivsystemet skal vere Bybanen i Bergen.
Vedtaket om bygging av ei bybaneline frå sentrum mot Nesttun og deretter vidare til Bergen lufthamn Flesland over Sandsli og Kokstad vart gjort i 2000. Bygginga av fyrste byggesteget, strekninga mellom sentrum og Nesttun, tok til i januar 2008, og banen vart høgtideleg opna av dronning Sonja for ordinær trafikk 22. juni 2010. Andre byggesteget, frå Nesttun til Lagunen, opna 21. juni 2013. Tredje byggesteget, frå Lagunen til Bergen lufhamn Flesland opna fram til Birkelandsskiftet 15. august 2016, og fram til Flesland 22. april 2017. Bybanen fekk 5. oktober 2011 prisen som Worldwide Project of the Year av Light Rail Transit Association i London, Storbritannia og i 2012 Vakre vegers pris.
Standarden på linenettet
Bybanen i Bergen går stort sett i gateplan og i eigen trasé i bygatene inne i sjølve byen, men elles som eigen bane. Dette gjer det mogleg med raske og store sporvogner, og togsetta er 32 meter lange og har plass til 212 personar. Men av di det er etter måten mange kryssingar mellom banen og gater og vegar, og mellom banen og avkøyringar til eigedomar frå gater og vegar, kan marsjfarta ikkje alltid vere så høg som sporvognene er meint å køyrast i. Reisetida på den 9,8 kilometer lange strekninga mellom sentrum og Nesttun er ifylgje rutetabellen 25 minutt, og i gågata i Nesttun går sporvognene i sniglefart. På strekninga frå Lagunen til flyplassen er det ingen plankryssingar med køyreveg, og her vert det nytta høgste fart, 70 km/t.
Særskilde trafikkreglar gjeld for bybanen i høve til den andre trafikken på gater og vegar, slik det går fram av føresegnene for trikk og bane i dei generelle trafikkreglane. Annan trafikk har vikeplikt for toga på bybanen, medan bybanen korkje har vikeplikt for syklistar, bilistar eller gåande, sjølv ikkje for gåande i gangfelt. Ein informasjonskampanje om dette vart sett i gang i samband med at bybanen vart sett i drift. Det skjedde likevel nokre uhell i den fyrste tida bybanen gjekk i bergensgatene, men ingen av dei var alvorlege. Eit av uhella råka berre Bybanen. Under køyreopplæring femten dagar før opninga av banen, 7. juni 2010, kolliderte to av vognsetta i låg fart i eit kryssingsspor ved endestoppet nær Byparken i Bergen sentrum. Ingen personar vart skada, men begge vognsetta fekk skader; det eine av dei så store skader at det ikkje kunne nyttast i lang tid etterpå.
Frå 24. mars til 2. april 2011 var Fageråstunnelen stengd fordi ein av køyreledningane måtte utbetrast. Banen gjekk som normalt frå Byparken til Wergeland.
Historie
Framlegg om å byggje bybane i Bergen vart fyrst gjort allereie då drabantbyane rundt byen oppstod på slutten av 1960-talet og 1970-talet. Den fremste talsmannen var då NKP-politikaren, seinare SV-politikaren, Bjørn Gullachsen. Men det vart ikkje noko av framlegga. Ikkje før på slutten av 1980-talet, med aukande trafikkproblem og som fåfengt vart freista løyst med nye, storslegne vegutbyggingar, vart ideane fremja på nytt, med miljørørsla, einskilde politikarar, og bergenskjendisar som forfattarane Gunnar Staalesen og Erling Gjelsvik, i brodden. I 2000 vedtok bystyret, mot røystene til Framstegspartiet og Pensjonistpartiet, å byggje bybanen dersom finansiering kom på plass. Hausten 2005 vart prosjektet vedteke etter å ha vorte del av Nasjonal transportplan, ein plan for transporten i Noreg som vert vedteke av Stortinget for ti år og revidert før stortingsvalet kvart fjerde år. Også i 2005 vart vedtaket om bygginga av bybanen gjort mot røystene til Framstegspartiet. Kort tid etter tok byggearbeidet til.
Prosjektet hadde vore kontroversielt lenge. Kritikarane frykta mellom anna at bybanen ville verte eit pengesluk som vil føre til svakare kollektivtilbod i dei store områda der banen ikkje var til nytte. I 2006 starta ei gruppe kritikarar ein underskriftskampanje med krav om å leggje prosjektet fram for folkerøysting. Då partiet Høgre valde å gå mot dette, vart kravet avvist, enno ein gong mot røystene til Framstegspartiet og Pensjonistpartiet. Gaia Trafikk, som stod for busstransporten i Bergen på denne tida, gjorde eit fåfengt framlegg om å byggje vegar for sporbuss, også kalla metrobuss, i staden for bybane.
Byggesteg 1: Byparken – Nesttun
Bybanen på strekninga mellom Byparken i Bergen sentrum og Nesttun vart opna for vanleg trafikk den 22. juni 2010. Bygginga hadde teke til i januar 2008. Byggeprosessen var splitta i anbod, der åtte føretak hadde ansvaret for kvar si strekning. I desember 2009 var bygginga av sjølve banen ferdig, inklusive ei bru over sundet Straumen mellom Puddefjorden og Store Lungegårdsvann fire tunnelar. Traseen er 9,8 kilometer lang. Banen er bygd med med dobbeltspor heile vegen, slik at det til saman er lagt rundt 39,2 kilometer med skjener.
Totale kostnader for fyrste byggesteget var rekna til 2 200 millionar 2007-kroner.
Byggesteg 2: Nesttun – Lagunen
Reguleringsplanen for traseen mellom Nesttun og Rådal/Lagunen vart godkjend i bystyret våren 2008. Dei førebuande byggearbeida byrja sommaren 2010. Sjølve byggearbeidet starta 7. januar 2011. Regjeringa gjorde 26. mars 2010 vedtak om at bompengeordninga for innfartsvegane kan halde fram, slik at byggetrinn 2 til Rådal/Lagunen kan finansieras. Investeringane blir jamt delte mellom fylkeskommunen og ved bompengefinansieringa. Ei fråsegn frå samferdselsminister Magnhild Meltveit Kleppa tyder på at det kan verte ein føresetnad for statleg stønad at Bergen kommune sett i verk køprising på innfartsvegane, det vil seie at bompengetakstane for køyring inn til sentrum vert høgare enn elles i dei tidene på døgeret då trafikken er størst: "I den grada Bergen oppfyller vilkåra for middel frå Belønningsordningen kan desse midla nyttast til delfinansiering av forlenging av Bybanen. Samferdselsdepartementet vil likevel stille strenge krav til trafikkregulerende tiltak for tildeling av belønningsmidler."
Byggesteg 2 vart ferdig sommaren 2013.
Byggesteg 3: Lagunen – Flesland
Byggjearbeidet på lina frå Lagunen til Bergen lufthamn Flesland tok til somaren 2013, og vart for det meste ferdig i august 2016. Men då den nye terminalbygningen på flyplassen, der Bybanen har endestopp i underetasjen, ikkje var ferdig på dette tidspunket, opna banen berre fram til Birkelandsskiftet terminal for ordinær trafikk 15. august 2016. Her er bybanehaldeplassen kombinert med ein terminal for rutebussar, og passasjernane måtte nytte buss på resten av strekninga. Banen kunne opne for ordinær trafikk heilt fram til flyplassen 22. april 2017.
Mellom Lagunen og flyplassen er det 6,81 km dobbeltspor og sju haldeplassar, Råstølen, Sandslivegen, Sandslimarka, Kokstad, Birkelandskiftet, Kokstadflaten og Bergen lufthamn Flesland. På strekninga er det seks tunnelar, tre bruer, seks kulvertar og tre gangbruer. Krysningar av køyrevegar er planfrie, men det er fotgjengarovergangar i plan med banen, særleg i samband med haldeplassane. Mellom haldeplassane går Bybanen med høgste fart på denne strekninga, som er 70 km/t.
I samband med bygginga av strekninga frå Lagunen til Bergen lufthavn vart det bygd ein permanent verkstad med depot på Kokstad, ikkje langt frå endehaldeplassen på Bergen lufthamn Flesland. Her er det plass til 50 vogner med ei lengd på 42 meter kvar, og dette er nok til å dekkje ei utvidinga av bybanenettet med inntil 40 kilometer. Her er det testspor, vognhall på 10 000 m², verkstad, vaskehall, lager, kontor, til saman 22 000 m² med bygningar. Omlag 50 vil ha arbeid her.
Vognmateriell
Vognene på bybanen er av typen Variobahn frå tyske Stadler Pankow. Kvart av vognsetta har totalt 212 plassar; av dette er 84 sitteplassar. Vognsettet kan forlengast med 10 m, og dette er førebudd både teknisk og avtalemessig. Til byggesteg 1 er det levert 12 vogner. For byggesteg 2 frå Nesttun til Lagunen er det planlagt med fire vognsett i tillegg. Kontrakten inneheld ein opsjon på ytterlegare 20 vognsett. Bybanen vil ha trådlaust Internett for passasjerane.
Tekniske data:
Drift
Fjord1 Partnar vann til slutt anbudet, og må saman med Bybanen AS, ha dei naudsynte løyva frå Statens jernbanetilsyn.
Prognosen for talet på passasjerar for Bybanen på strekninga Sentrum-Nesttun er 13,5 - 16,5 mill (45 000 pr. arbeidsdag) i 2015. Med ein gjennomsnittsfart på 27 km/t mellom sentrum og Nesttun blir reisetida 21 minutt. Gjennomssnittsfarten mellom Nesttun og Lagunen er utrekna til 33 km/t.
Landforma erg
Ein erg (òg sandhav, dynehav eller sandslette om det ikkje er sanddyner) er eit vidt, flatt ørkenområde med vindfaren sand med lite eller ingen vegetasjon. Uttrykket kjem frå det arabiske ordet ʿarq (عرق), som tyder «dyneslette». Strengt tatt er ein erg definert som eit ørkenområde med meir enn 125 km² med eolisk eller vindblåst sand og der sanden dekkjer meir enn 20 % av overflata. Mindre område vert kalla «sanddynesletter». Den største varme ørkenen i verda, Sahara, dekkjer 9 millionar kvadratkilometer og inneheld fleire ergar, som Chech Erg og Issaouane Erg i Algerie. Kring 85 % av all sand som flyttar på seg på jorda finst i ergar som er større enn 32 000 km². Ein finn òg ergar på andre himmellekamar, som Venus, Mars og Saturn-månen Titan.
Paolo Macchiarini
Paolo Macchiarini  er ein italiensk forskar i regenerativ medisin som var tilsett som gjesteprofessor ved Karolinska Institutet i Stockholm til og med 30. november 2016. Han arbeider òg som sjeflege på universitetskliniken Careggi i Firenze.
Bybanen i Bergen
Stasjonar
Stasjonene og den visuelle profilen til Bybanen er utforma av CUBUS, Fuggi Baggi Designar og Kontrapunkt. Stasjonane på B1 og B2 ligg på gatenivå, og har billettautomatar og dynamiske skjermar som syner når toga kjem. Plattformene er på nivå med golvet i vognene, slik at passasjerar i rullestol eller med barnevogn kan kome seg lett på og av. Stasjonane er dimensjonert for 44 m lange vognsett, men førebels er vognsetta hovudsakleg 32 meter lange.
Paolo Macchiarini
Macchiarini har arbeidd med avansert luftvegskirurgi og transplantasjonar med kunstige organ og han har fått internasjonal merksemd for å ha gjort luftrøyrtransplantasjoner frå avlidne donorar. Han vart rekruttert i 2010 til Karolinska Institutet for å utvikla laboratorieproduserte organ. I 2011 gjorde han den første transplantasjonen i verda av eit kunstig luftrøyr på ein pasient i Huddinge. Operasjonen var ikkje vellukka, og med store komplikasjonar, men Paolo Macchiarini fekk likevel halda fram med praksisen.
Bybanen i Bergen
Stasjonar
Bergen kommune har tillate tettare utbygging rundt stasjonane, og vil at dei fleste nye bustadene i desse delane av Bergen skal byggjast i tilknytnad til banen. Utbyggingsprosjekt for områda kring stoppestadene Slettebakken, Wergeland, Paradis og Lagunen har vorte annonserte av private utviklarar. Mange av stoppestadene ligg i bustadområde, og prosjekta har møtt mykje motstand frå folk som fryktar at nabolaga deira vil bli radikalt endra.
Paolo Macchiarini
I juni 2012 gjorde Macchiarini implantasjon av eit kunstig luftrøyr på ei ung russisk kvinne, Julia Tuulik, etter ei ulukke - i Krasnodar Regional Clinical Hospital. I oktober 2013 døde pasienten. Mor til Julia Tuulik rapporterte at dottera sin død var svært smertefull, og fleire meinte at det ikkje var naudsynt med eit kunstig luftrøyr i dette høvet.
Bybanen i Bergen
Stasjonar
I vognene vert kvar stasjon annonsert med ein eigen melodisnutt laga av musikar og stortingsrepresentant Snorre Valen. Melodiane er tilknytte stasjonane.
Linjekart
Førebels linjekart for 1., 2. og 3. byggesteg.
Paolo Macchiarini
Granskingar
Etter at Macchiarini vart meld til politiet for forskingssvindel, tilsette Karolinska institutet våren 2015 ein ekstern granskar av Macchiarini i form av professor emeritus Bengt Gerdin frå Uppsala. Gerdin kom i mai 2015 fram til at denne gjort seg skuldig til omfattande svindel i forskning. I sin slutning i august 2015 valde likevel Karolinska institutet og rektor Anders Hamsten å frigjere Macchiarini frå anklagelsane, etter at Macchiarin hadde sendt inn meir dokumentasjon. Denne slutninga fekk kritikk frå både Vetenskapsrådet og frå Gerdin, som spurte kvifor dokumentasjonen i så fall ikkje vart overlevert honom i samband med granskningen. .
Bybanen i Bergen
Vidare utviding
Bergensprogrammet, vedteke i Stortinget 2002, stadfestar at banen fyrst skal byggjast frå Bergen sentrum til Nesttun, og vidare fram mot Flesland i ein neste runde.
Paolo Macchiarini
Vidare gransking
Läkemedelsverket i Sverige ved Inspektionen för vård och omsorg melde sidan operasjonane til politiet for kroppsskade med død til fylgje.
Bybanen i Bergen
Vidare utviding
Det er under planlegging ei ny banestrekning frå Åsane(nord for Bergen sentrum) via Kronstad til Kristianborg, gjennom fjellet Løvstakken til Oasen i Fyllingsdalen (vest for Bergen sentrum). Kommunen har òg presentert meir ambisiøse planar der linja blir utvida frå Fyllingsdalen til Loddefjord, med ytterlegare høve til utvidingar både nordover og vestover til nabokommunane.
1208 Troilus
1208 Troilus er ein trojansk jupitertrojan og ligg i L5-lagrangepunktet til Jupiter. Han blei oppdaga den 31. desember 1931 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Bybanen i Bergen
Vidare utviding
Spørsmålet om kor langt bybanen skal gå var ei viktig valkampssak under kommunevalkampane i Bergen i 2003 og 2007. Då Frp gjekk til val på motstand mot bybanen og kom inn i byrådet hausten 2007, vart det tvilsamt om bybanen ville gå lengre enn til Nesttun. Men etter forhandlingar med byrådskompanjongane KrF og Høgre gav Frp seg på dette, og byrådet går no inn for full utbygging fram til Flesland. Frp trekte seg i 2009 frå byrådssamarbeidet fordi Frp sitt landsmøte nektar Frp lokalt å røyste for auka bompengefinansiering. Ansvaret for bybaneutbygginga vart i 2007 flytta frå Bergen kommune til Hordaland fylkeskommune.
Paolo Macchiarini
2016
I januar 2016 sende Sveriges Televisjon Dokument inifrån, ein serie i tre delar der Paolo Macchiarini sitt forskingsprosjekt med transplantasjoner av kunstige luftstrupar vart granska.
Tomotaka Kitamura
Tomotaka Kitamura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama FC og Montedio Yamagata.
Jarnbanetog
Eit jarnbanetog, jernbanetog eller berre tog, er etter gjengs meining to eller fleire vogner som er bygde for å køyre samansett i rekke på ein jarnbane for å kunne transportere ei stor mengd personar eller varer samstundes. I jarnbanefagleg samanheng treng ikkje eit tog vere meir enn eit lokomotiv eller liknande ute på lina.
I persontog kan vognene anten vere motorlause og verte trekte av eit lokomotiv fremst i togsettet, der føraren sit, eller dei kan vere bygde som sett av sitjevogner med eigen motor og med førarplass i kvar ende, såkalla motorvogner eller motorvognsett. Vognene i godstog er enkle konstruksjonar som alltid vert trekte av lokomotiv. Det er bremsar på alle hjula i eit tog.
I Noreg eig Jernbaneverket infrastrukturen, det vil seie skjenegangen, stasjonar og anna som høyrer med til dette, medan private, halvstatlege eller statlege selskap (som til dømes NSB) eig og driv toga.
Ulike kategoriar tog
Det er vanleg å dele toga inn i ulike kategoriar etter kva dei fraktar og kva slags rute dei køyrer:
Persontog
Persontog eller passasjertog er tog for transport av ferdafolk, eventuelt med vogner eller plass i vogner for transport av reisegods som syklar, barnevogner osb., eller mindre mengder anna gods. Persontog kan òg ha spesialvogner for å frakte personbilane til passasjerar i toget, såkalla «biltog».
Godstog
Godstog er tog som berre fraktar gods. Vogner til transport av varer i store, lukka stålkonteinarar som kan flyttast med mobile heisekranar og spesielle hamnekraner mellom lastebilar, tog og skip har for det meste teke over for dei gamle, innelukka stykkgodsvognene der varene måtte lastast inn gjennom dører i sidene på vognene. Godsvognene kan òg vere spesialbygde for særlege typar gods, som til dømes med tankar for bensin, mjølk, vin, flytande kjemikaliar osb., med plattformer i ei eller to høgder for bilar, med faste stålkasser for malm, pukkstein, flis til papirfabrikkar osb., eller innretta for transport av tømmer og trelast og liknande.
Arbeidstog
Arbeidstog er spesialtog eller spesielle motorvogner med reiskap og innretningar for kontroll, vedlikehald og anna arbeid på skjener, køyreleidningar (straumtilførsla til toga) og det som elles har med jarnbanelina å gjere.
Norske fylkesblomar
Norske fylkesblomar er blomar som er vedtekne som representative for dei norske fylka.
Professor Olav Gjærevoll initierte arbeidet med fylkesblomane i 1987, då han var leiar av Norsk botanisk forening. Foreininga sette i samarbeid med dei botaniske musea og styret i Det norske hageselskap opp ei liste med framlegg til fylkesblomar for kvart fylke. Framlegga vart sende fylkesmannen i kvart fylke vinteren 1989. I nokre fylke godkjende fylkesmannen valet av fylkesblom, i andre fylke vart framlegget teke opp politisk i fylkestinget eller i fylkesutvalet. Mot slutten av 1990-talet hadde ein, med enkelte justeringar av det opphavlege forslaget, kome fram til ei liste som var allment akseptert. Lista inneheldt også ein utvald art for Svalbard. Alle artane er presenterte i boka Norges fylkesblomster av Inger Gjærevoll (Tapir forlag, 1999).
I Sverige har dei hatt ei tilsvarande liste over «landskapsblommor» sidan 1908. Også Finland har slike landskapsblomar. Mange andre land har tilsvarande lister med nasjonale eller regionale blomar.
Oversyn
Fylkesblomane er: (Namnsetjing etter Artsdatabanken sin artsnavnebase )
Eros
Eros (gresk Ἔρως) er eit ord forbunde med sanseleg kjærleik frå gresk antikk, og var namnet på den greske guden for kjærleik, attrå og samleie. Dette er opphavet til ordet erotikk og avleiingar av det. Guden var ein av sønene til den fyrste urguddomen Khaos.
Amor var den romerske varianten av den greske guden Eros, og har på tilsvarande vis vore opphav til ord som har med kjærleik og attrå å gjere.
I både gamal og nyare kunst vart Eros (og Amor/Cupido) gjerne framstilt som ein lubben, liten gut, ofte med vengar, og med pil og boge i handa, for han hadde evna til å kveikje den erotiske attråen i folk ved å skyte kjærleikens pilar i hjarta på dei. Desse kjærleikspilene speler ei lagnadstung, avgjerande rolle i til dømes kjærleiksforteljingane om Eros og Psyche, òg kalla Amor og Psyche, Cupido og Psyche, kjend frå antikken og nytta som tema i både biletkunst, musikk etc. fram til våre dagar.
Tomohide Nakazawa
Tomohide Nakazawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Denso og Yokohama FC.
Tempo
Tempo er i musikalsk terminologi eit uttrykk for snøggleiken til ein takt eller ein rytme. Sjølve ordet tempo er italiensk for tid. Tempoet i eit musikkstykke vert markert i starten av stykket. I moderne musikk nyttar ein eininga BPM, som står for «beats per minute» eller på norsk taktslag pr. minutt. Det tyder at ein spesifiserer lengda av eit taktslag og deretter kor mange av desse som skal spelast per minutt. Denne matematiske utrekninga av tempo vart populær i løpet av 1800-talet, då dei første metronomane vart laga. Desse var riktignok høgst upålitelege.
Vanlege tempomarkeringar
Dei vanlegaste tempomarkeringane på italiensk er:
De Gyldne Laurbær
Boghandlernes gyldne Laurbær eller berre De Gyldne Laurbær er ein dansk litterær pris. Prisen vert utdelt av Den danske boghandlerklubben.
Enol
Enolar er organiske hydroksylsambindingar der OH-gruppa er bunden til eit dobbeltbunde karbonatom.
Monti Simbruini
Monti Simbruini er ei fjellkjede sentralt i Italia og er ein del av Appenninane på grensa mellom Lazio og Abruzzo. Fjellkjeda grensar til Monti Cantari og Ciociaria.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Jean Baptiste Joseph Fourier var ein fransk matematikar og fysikar. Han er kanskje best kjend for å vere den første til å undersøkje Fourier-rekkjene og korleis desse kan brukast i samband med varmeoverføringar. Fouriertransformasjon og Fouriers lov er kalla opp etter han; oppdaginga av drivhuseffekten blir òg gjerne tilskriven Fourier. Han er også hugsa for å ha utvikla det franske vitskapsakademiet.
Monti Simbruini
Namnet kjem frå det latinske sub imbribus («under regnet»). Fjella vert stundom òg kalla «Dei romerske Alpane». Den høgaste fjelltoppen er Monte Cotento (2 015 m).
Jean Baptiste Joseph Fourier
Liv
Joseph Fourier blei fødd i Auxerre i Bourgogne i Frankrike. Far hans var skreddar. Han vart tidleg foreldrelaus, men var gåverik, og vart oppteken som elev ved ein militærskule. Han hadde benediktinarmunkar som lærarar, og blei novise i ordenen.
Monti Simbruini
Elva Aniene har utspring i fjellkjeda.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Liv
I 1793 gjekk Fourier med i den franske revolusjonen som leiar for fleire lokale revolusjonære grupper. Han blei arrestert ei rekkje gonger for avvikande meiningar, og var nær ved å bli giljotinert då han blei redda av fallet til Robespierre. I 1795 blei han send til Paris for å utdanna seg til lærar ved École Normale Supérieure, og same året byrja han undervisa ved École Polytechnique.
Monti Simbruini
Regionsparken Monti Simbruini vart oppretta 29. januar 1983.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Liv
Under napoleonstida fekk Fourier problem på grunn av den revolusjonære fortida si, men han fekk støtte av elevane sine. Han fylgde Napoleon som vitskapeleg rådgjevar under felttoget i Egypt, og vart utnemnd til fleire høge stillingar. Han var første leiaren av instituttet i Kairo, og blei guvernør for Nedre Egypt.
Tilbake i Frankrike blei Fourier utnemnd til prefekt i departementet Isère i 1801, og fekk tittelen baron 1808. Då Napoleon kom tilbake frå utlegde på Elba blei han utnemnd til prefekt i departementet Rhône, men blei avsett etter Napoleon sitt nederlag ved Waterloo i 1815. I 1816 nedla den nyinnsette franske kongen veto mot valet av Fourier som medlem av det franske vitskapsakademiet, men året etter gjekk han med på utnemninga. Som permanent sekretær fekk Fourier sterk innverknad på utvklinga av akademiet.
Matematikk
I 1822 gav Fourier ut Théorie analytique de la chaleur. Det er eit grunnleggjande verk innan funksjonsteorien med mange viktige bruksområde. Fourier viser her at alle periodiske funksjonar kan framstillast som ein sum av sinus- og cosinusfunksjonar. Verket byggjer på Newton si lov om nedkjøling, som går ut på at varmestraumen mellom to molekyl som ligg attmed kvarandre er proporsjonal med den forsvinnande vesle temperaturskilnaden mellom dei. I verket hevdar Fourier at einkvan funksjon av ein variabel, kva anten han er kontinuerleg eller diskontinuerleg, kan utvidast til ei rekkje sinusfunksjonar av produkt av variabelen. Sjølv om dette ikkje stemmer, var dette eit stort framsteg.
Standardbiblioteket i C++
Standardbiblioteket i C++ er ei samling av klassar og funksjonar skrivne i programmeringsspråket C++ og inneheld funksjonsobjekt, straumar (til dømes for skriving/lesing til fil), fleire generiske konteinarar, samt. funksjonar til å manipulera desse konteinarane. Det inneheld også standardbiblioteket i C for baklengskompabilitet, men alle funksjonar og klassar knytte til dette biblioteket er offisielt avskrivne som utdaterte.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Matematikk
Fourier lanserte konseptet dimensjonal homogenitet i likningar, som inneber at ei likning berre kan vere formelt korrekt dersom dimensjonane svarar til kvarandre på kvar side av likskapsteiknet. Fourier utvikla òg dimensjonal analyse, som er ein metode å representere fysiske einingar, som velositet og akselerasjon, med dei grunnleggjande dimensjonane deira, masse, tid og lengd, for å finne tilhøva mellom dei.
Standardbiblioteket i C++
Numerisk bibliotek
Inneheld komponentar som C++ program kan bruka for seminumeriske operasjonar.
Standardbiblioteket i C
Standardbiblioteket i C++ inneheld også standardbiblioteket i C, skildra i eigen hovudartikkel.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Matematikk
Fourier etterlét seg eit uferdig verk om determinante likningar som Claude-Louis Navier redigerte og gav ut i 1831. Verket inneheld mykje originalt stoff, mellom anna eit prov av Fourier sitt teorem om posisjonen til røter i algebraiske likningar.
Bidrag til ettertida
Fourieranalysen spelar ei stor rolle i optikk, akustikk, signalhandsaming og bølgjelære. Variasjonane i tidevatnet kan t.d. framstillast ved fourieranalyse. Fourier skreiv òg likningsteori og sannsynsrekning.
Fourier får gjerne æra for å ha oppdaga drivhuseffekten etter at han i 1824, slo fast at gassar i atmosfæren kunne bidra til å heve overflatetemperaturen på jorda.
Hornøya
Hornøya er den austlegaste øya i Noreg (70° 22' N, 31° 10' Ø) og ligg ein drøy kilometer utanfor Vardø i Barentshavet. På det høgaste punktet på øya (60 moh) ligg Vardø fyr. Etter at fyret var tautomatisert i 1991 er ikkje øya busett lenger, om ein ser bort frå nokre biologar frå Universitetet i Tromsø som forskar på øya sommarstid og bur i fyrvaktarhuset.
Øya består av sandstein og skifer og er om lag 900 gonger 650 m. Ho har bratte stup på vestsida, medan austsida skrånar ned mot havet. Avsluttinga vert danna på denne sida av ei halvøy, Store Avløysinga. Lille Avløysinga er ein holme som ligg rett sør for Hornøya. På vestsida, mellom Hornøya og naboøya Reinøya, ligg Prestholmen.
Hornøya har ein av dei største sjøfuglkoloniane i Noreg. I dei bratte fjellsidene hekkar totalt meir enn 40 000 par av alke, lomvi, krykkje, lunde, polarlomvi, storskarv, teist og toppskarv. Elles på øya (og Reinøya) hekkar store mengder gråmåse samt svartbak. Andre fuglearter er brushane, linerle og eitt par ramnar. Spesielt polarlomvien trekker til seg fugleentusiastar langvegsfrå. Øya er freda som naturreservat, og det er forbod mot å ta seg inn til fuglefjellet.
Shintaro Nara
Shintaro Nara er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Jonas Øglænd
Jonas Øglænd A/S, på Sandnes, var gjennom heile 1900-talet den leiande sykkel-, motorsykkel- og moped-produsent i Noreg. Øglænd er mellom anna kjent kjend for sykkelmerket DBS og motorsykkel- og moped-merket Tempo.
Firmaet vart stifta i 1868, av Jonas Christian Øglænd, som ein «assortert «landhandel».
Selskapet som er knytt til syklar vart grunnlagt av Jonas Øglænd i 1892 i Sandnes, under namnet Øglænd Cyklelager. I starten var det ein agent for den tyske produsenten Hengstberg, seinare òg for merket The World frå USA. Øglænd monterte sjølv syklane. Andre merke som Øglænd òg monterte var Fram og Viking. I 1906 opna Øglænd ein sykkelfabrikk i Langgata 6 i Sandnes, der selskapet produserte eigne syklar. I 1932 registrerte Øglænd  varemerket DBS - Den beste sykkel. Merkenamnet Den Beste Sykkel (DBS) kom til etter ein namnekonkurranse der ein 12 år gammal gut kom med vinnarforslaget. I åra etter voks DBS, og i 1949 eksporterte dei sin første sykkel.
Jonas Øglænd starta motorsykkelproduksjon sist på 30-talet, noko dei heldt fram med i etterkrigstida. Dei selde både motorsyklar og mopedar under varemerket Tempo. Motorane kjøpte dei frå Fichtel & Sachs i Tyskland.
I 1989 vart firmaet kjøpt av Varner-gruppa, som selde sykkeldelen av firmaet til den svenske sykkelprodusenten Monark, ein del av Cycleurope-konsernet. Sykkelproduksjonen i Sandnes er no nedlagt.
Karl Martell
Karl Martell var rikshovmeister og i røynda konge over dei tre frankiske kongedømma. Han er kjend for å ha vunne slaget ved Poitiers i 732, der han stoppa ein maurisk invasjon leia av guvernøren av al-Andalus. Med denne sigeren sette han ein stoppar for vidare muslimsk ekspansjon i Frankrike. Han er kjend som ein dyktig general som var tidleg ute med å bruka tungt kavaleri (riddarskap), ein utviklar av den europeiske føydalismen og ein grunnleggjar av det som skulle bli Frankarriket.
Namnet «Martell» tyder 'hammaren'. Karl Martell var fødd i Herstal i det noverande Vallonia i Belgia. Han var son av Pipin av Herstal og den andre kona hans Alpaida. Han hadde ein bror, Childebrand, som seinare blei frankisk dux ('greve') av Burgund (Bourgogne).
I eldre historiografi var det vanleg å omtala Karl som «uektefødd». Dette er truleg ei mistolking etterom polygami var vanleg frankisk praksis. Truleg kan omtalen av Karl som uektefødd førast tilbake til Pipin si første kone, Plektrude, og hennar ønske om å gjera sitt avkom til arvingar av Pipin.
Satoshi Watanabe
Satoshi Watanabe er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Ugras
I åker og eng konkurrerer ugras med nytteplanter ved at dei brukar opp næringsstoff som nytteplantene var tiltenkt og skygger for dei. Ugras fører òg til mat- og fôrplanter vert forureina. I hagar og bed kan ugras i tillegg til å konkurrera bort planter øydeleggja den planlagde utsjånaden. Typiske døme på ugras i Noreg er løvetann, høymol, åkersennep, floghavre, kveke og så bortetter.
Ugrashandtering
Den mest brukte metoden, særleg innanfor økologisk landbruk mot rot-ugras som kveke, er å harve jorda ofte om våren, slik at kvekerøtene brukar opp energien sin på å nett spire på ny, før han vert harva ned att.
Ein vanleg metode for å drepa ugras i konvensjonelt landbruk er å nytta plantevernmiddel, med dette fører til spreiing av gift i naturen.
Saulx
Saulx munnar ut i Marne i Vitry-le-François. Den største sideelva hennar er Ornain. Delen av Marne-Rhine-kanalen mellom Vitry-le-François og Sermaize-les-Bains går parallelt til Salux.
Longirod
Kommunen ligg ved foten av Jurafjella langs vegen til Col du Marchairuz.
Ytre Kystvakt
Ytre Kystvakt har ansvar for området som ligg utanfor fire nautiske mil frå kysten av fastlandet i tillegg til dei arktiske områda. Det er her ein finn dei store, spesialiserte, havgåande skipa; nokre med helikopterkapasitet. Desse er særs viktige for å oppretthalde norsk kontroll i dei store havområda under norsk jurisdiksjon. Dei er òg viktige for vernebuinga innanfor søk, berging og oljevern. Nokre av fartøya er heileigde kystvakta, medan andre er eigde av private reiarlag og har noko sivilt mannskap. Alle skipa er uansett drivne av Kystvakta og under total operativ kontroll av skvadronsjefane.
Moshe Katsav
Moshe Katsav var president i Israel frå 2000 til 2007.
1209 Pumma
1209 Pumma er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Hygiea. Han blei oppdaga den 22. april 1927 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Weimar (Lahn)
Weimar (Lahn) er ein kommune i landkrinsen Marburg-Biedenkopf i den tyske staten Hessen med 7600 innbyggjarar. Han ligg ved elva Lahn.
Moshe Katsav
Moshe Katsav vart fødd i Yazd i Iran. Medan han framleis var ein baby flytta familien til Teheran, og i august 1951 emigrerte dei til Israel. Han snakkar framleis godt farsi. Han vart med i Likud-partiet, og vart borgarmeister i Kiryat Malachi, ein liten israelsk by. Han vart seinare vald til medlem av Knesset.
Aung San Suu Kyi
Aung San Suu Kyi er ein burmesisk aktivist og politikar. Ho har markert seg som forkjempar for demokrati og ikkjevaldeleg motstand mot militærregimet i Myanmar, og sat i mange år i husarrest. Ho er vinnar av Raftoprisen og Shakarovprisen i 1990 og Nobels Fredspris i 1991.
Bakgrunn
Aung San Suu Kyi blei fødd i Rangoon i Burma som dotter av general Aung San, mannen som forhandla om fridom i Burma frå britane, og som vart myrda av politiske motstandarar den 19. juli 1947. Suu Kyi voks opp i London, og studerte i Oxford. Der trefte ho Michael Aris som ho seinare gifta seg med. Dei fekk to sonar, Alexander og Kim.
Ho vart kjent med den norsk UNICEF-direktøren Hallvard Kuløy og ho og familien budde ei tid hos Kuløy i Nepal. Kuløy var sentral i arbeidet med å sikre Fredsprisen til Aug San Suu Kyi.
Ornain
Ornain er ei 120 km lang elv nordaust i Frankrike, og ei av sideelvane til Saulx frå høgre og tilsigsområdet til Seinen. Ho har sitt utspring nær landsbyen Gondrecourt-le-Château der dei to småelvane Ognon og Maldite renn i hop. Ho kryssar følgjande departement og landsbyar:
Ornain munnar ut i Saulx i Pargny-sur-Saulx. Delen av Marne-Rhine-kanalen mellom Demange-aux-Eaux og Sermaize-les-Bains går parallelt til Ornain.
Hammurabis lover
Hammurabis lover er ei av dei eldste kjende lovsamlingane i verda. Ho blei funnen i 1901 i den antikke byen Susa av ein fransk utgravingsekspedisjon leidd av Jacques de Morgan, og er mellom dei mest merkverdige funna frå den gamle babylonske kulturen. Teksten er meisla inn i kileskriftteikn på ein stele (ei steinsøyle) av svart dioritt.
Aung San Suu Kyi
Husarrest i Myanmar
I 1990 lyste juntaen ut nasjonalt val, og NLD vann med 83 % av stemmene. Dette villa gjort Suu Kyi til statsminister, om ikkje juntaen hadde annullert resultatet og nekta ho og alle andre folkevalde, å tre inn i posisjonane sine. Dette førte til internasjonale protestar og Suu Kyi vann både Raftoprisen (1990), Sakharovprisen (1990) og Nobels Fredspris (1991). Den sist nemnde var på 1,3 millionar dollar, og desse pengane brukte Suu Kyi til å opprette eit helse- og utdanningsfond for det burmesiske folket. Ho fekk aldri motta Fredsprisen personleg, den eldste sonen hennar tok imot den på hennar vegne.
Hammurabis lover
Lovteksten (kodeksen) er frå ca. 1755–1750 f.Kr. Dette er den lengste, best organiserte og best bevarte lovteksten frå gammalbabylonsk tid. Han er skriven i det semittiske språket akkadisk, truleg av Hammurabi, den sjette kongen av det første dynastiet i Babylon. Den primære kopien av teksten er innskriven på ein 2,25 meter høg basaltstele. Stelen vart oppdaga i 1901, på staden til Susa i dagens Iran, der han vart tatt som plyndring seks hundre år etter at han vart oppretta. Sjølve teksten vart kopiert og studert av mesopotamiske skriftlærde i over eit årtusen. Stelen står no i Louvre i Paris.
Aung San Suu Kyi
Husarrest i Myanmar
Ho vart sett fri frå husarresten i juli 1995, men vart samstundes gjort klar over at dersom ho drog bort frå landet, villa ho bli nekta innreiseløyve attende til Myanmar. Då mannen hennar, Michale Aris fekk diagnosen prostatakreft i 1997, vart han nekta visum til Mynamar, og han døydde i 1999 utan at dei fekk sjå kvarandre. Ho er framleis skild frå barna sine, som bur i Storbritannia.
Hammurabis lover
Toppen av stelen har eit bilete i relieff av Hammurabi med Shamash, den babyloniske solguden og guden for rettferd. Under relieffet er rundt 4 130 linjer med kileskrifttekst: ein femdel inneheld ein prolog og epilog i poetisk stil, medan dei resterande fire femdelar inneheld det som vanlegvis kallast lovene. I prologen hevdar Hammurabi å ha fått styringsmakta si av gudane «for å hindre at dei sterke undertrykker dei svake». Lovene er kasuistiske, uttrykt som «viss ... så» vilkårssetningar. Virkeområdet til lova er breitt, inkludert til dømes strafferett, familierett, eigedomsrett og handelsrett.
Moderne lærde reagerte på kodeksen med beundring, på grunn av den oppfatta rettferda og respekten for rettsstaten, og på kompleksiteten i det gamle babyloniske samfunnet. Det vart òg diskutert mykje om mogleg innverknad på Moseloven. Forskarar identifiserte raskt likskapen i lex talionis, «auge for auge, tann for tann» -prinsippet som ligg til grunn for begge dei to samlingane. Debatten blant assyriologar har sidan sentrert seg om fleire aspekt av kodeksen: føremålet, dei underliggande prinsippa i den, språket og forholdet til tidlegare og seinare lovsamlingar.
Aung San Suu Kyi
Husarrest i Myanmar
Ho vart stadig nekta å samtale med partikollegaene sine, og i september 2000 vart ho sett i husarrest igjen. 6. mai 2002 vart ho igjen sett fri etter hemmelege samtalar mellom juntaen og SN. Ein talsmann for regjeringa sa at Suu Kyi igjen kunna gå fri fordi dei var «sikre på at vi kan stole på kvarandre». Aung San Suu Kyi erklærte at dette var «ein ny soloppgang for landet». Men allereie 30. mars 2003 vart konvoien hennar angripen av pøblar støtta av regimet, i Depayin, ein landsby nord i landet. Mange av kollegene hennar vart drepne eller såra. Suu Kyi flykta frå staden, hjelpt av sjåføren sin, Ko Kyaw Soe Lin, men dei vart arresterte i Ye-U. Ho vart fengsla i Inseinfengselet i Yangon. Etter ein kirurgisk operasjon i september same året, vart ho sett under husarrest.
Internasjonal stønad
Det internasjonale presset på Myanmar er sterkast frå USA, som i august 2005 fornya sin årelang handelsblokkade, og FN, som har kome med ei rekkje uttalar om at landet må betre villkåra for frivillige hjelpeorganisasjonar som er til stades der. Dei same har uttala at dei støttar opp om Aung San Suu Kyi sitt arbeid og at ho må frigjerast. Dei fleste landa i Europa støttar meir eller mindre aktivt opp om denne haldninga. EU har oppfordra medlemslanda sine til handelsboikott, men krev det ikkje. Storbritannia lanserte i 2004 ein kampanje mot å feriere i Myanmar, og dette er i tråd med Suu Kyi sine eigne uttaler om at verken turisme eller investeringar i Myanmar kan forsvarast moralsk på noverande tidspunkt.
Hammurabis lover
Trass i uvissa rundt desse spørsmåla, blir Hammurabi vurdert utanfor assyriologien som ein viktig figur i lova si historie, og dokumentet som ein ekte juridisk lovtekst. U.S. Capitol har eit relieffportrett av Hammurabi ved sida av andre lovskrivarar. Det er lagd kopiar av stelen i mange institusjonar, inkludert hovudkvarter til SN i New York og Pergamon museum i Berlin.
Aung San Suu Kyi
Internasjonal stønad
17. juni 2005 var det demonstrasjonar utanfor dei burmesiske ambassadane i fleire land over heile verda i samband med Aung San Suu Kyi sin 60-årsdag. Demonstrantane forlangte at ho vart sett fri, og dei fekk internasjonal merksemd. Rockeband som U2, R.E.M. og Coldplay har ved fleire høve uttrykt sympati og støtte for fridomsikonet og på den måten skapt merksemd rundt personen Aung San Suu Kyi og situasjonen i Myanmar.
Hammurabis lover
Stelen
Skriftrada er meisla med pene kileskriftteikn på eit monument av hard svart dioritt, 2,25 m høg, 1,90 m i omkrins ved foten og 1,65 m på toppen. Det er den lengste og best bevarte kileskriftteksten som nokosinne er funnen. På toppen av fronten av stelen er det ein baserelieff. Samas, solguden, som også var den guddommelege dommaren, sit på ei trone, og føre han står Hammurabi, som tar i mot lovene frå den høgaste dommaren. Inskripsjonen går i seksten parallelle kolonnar på framsida og i tjueåtte kolonnar på baksida. Fem kolonnar er avskore med tap på omtrent 35 avsnitt. Nokre av desse kan framleis rekonstruerast frå leirtavler i Ashurbanipals bibliotek.
Lovteksten
Dei faktiske lovene blir innleidde med ein prolog der Hammurabi listar opp titlane sine, gudane han tilbad, byane han herska over og dei store gjerningane han utførte. Lovene blir følgde av ein epilog, der Hammurabi anbefaler at dei blir overhaldne, og påkallar velsigningar over etterkommarane som lyder dei, og dessutan forbanningar over dei som forsømer, endrar eller utslettar dei.
Lova er delt inn i følgande avsnitt:
Som prologen og epilogen tydeleg viser, hadde Hammurabi fått desse lovene inngravert på steinen som vart funnen. Seinare, under dei hyppige krigane i Babylon, hadde ein elamittisk krigar truleg tatt steinen som krigsbyte for Susa. Hammurabi sjølv er sjølvsagt ikkje å sjå på som forfattar av desse lovene. Dei er eldgamle babyloniske lover, som alle lover, til slutt oppstod, vart danna og til og med skriven ned over tid. Desse lovene er oppsiktsvekkande både for detaljar og karakter. Dei vitnar om den forholdsvis høge posisjonen for rettsadministrasjonen i Babylon heilt tilbake til det andre tusenåret f.Kr. Straffesaker og sivile søksmål vart såleis avgjort ved offentlege domstolar med ansvarlege dommarar, etter full bevis og med rett til forsvar, forsvar og behandling av avgjersler i høgare domstolar, i dette tilfellet kongen sjølv. Desse lovene gjenspeglar ein velordna stat, der personleg fridom, trygging, aktivitet og eigedom er verna, fremma og regulert av lover som over tid og krava frå omstende har vist seg å vere effektive og nyttige.
Grand Morin
Grand Morin er ei 120 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Marne frå venstre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Lachy. Elva renn gjennom departement Marne og Seine-et-Marne. Ho renn vestover gjennom landsbyane Esternay, La Ferté-Gaucher, Coulommiers og Crécy-la-Chapelle, før ho munnar ut i Marne ved Esbly.
Elektrostatisk utlading
Ei elektrostatisk utlading er ein brå elektrisk straum som strøymer mellom to lekamar med forskjellig elektrisk potensial. Ofte vert han forkorta til ESD (eletrostatic discharge). Uttrykket vert nytta innan elektronikk og andre industriar for å skildre kortvarige uønskte straumar som kan øydeleggje elektronisk utstyr.
Årsak
Ei av årsakene til elektrostatiske utladingar er statisk elektrisitet. Statisk elektrisitet oppstår ofte gjennom friksjonslading, der to stoff først er i kontakt med kvarandre og så vert fråskild i lag med dei elektriske ladningane sine. Slik friksjonslading kan oppstå når ein t.d. går på eit teppe, stig ut av ein bil eller fjernar visse typar plastinnpakkingar. I desse tilfella skapar friksjonen mellom dei to stoffa friksjonslading, og dermed forskjellig elektrisk potensial som kan skape ein elektrostatisk utlading.
Ei anna årsak til elektrostatisk utladingar er elektrostatisk induksjon. Dette skjer når ein elektrisk lada lekam kjem nær ein elektrisk leiande lekam som er isolert frå bakken. Den lada lekamen skapar eit elektrostatisk felt som fører til elektrisk ladingar på overflata av den andre lekamen.Sjølv om netto elektrostatisk lading ikkje har endra seg, men berre er omfordelt, har ein no område med positive og negative ladingar. Ein elektrostatisk utlading kan oppstå om desse to lekamane kjem i kontakt.
Typar
Den mest spektakulære forma for elektrostatisk utlading er ein gneiste, som oppstår når eit kraftig elektrisk felt skapar ein ionisert elektrisk leiande kanal i lufta. Dette kan føre til ubehag hos folk, vere svært øydeleggjande for elektronisk utstyr og føre til brann og eksplosjonar viss lufta inneheld brannfarlege gassar eller partiklar. Mange elektrostatiske utladingar oppstår derimot utan gneistar ein kan sjå eller høyre.
Kanskje det mest kjende dømet på ein naturleg gneiste er eit lyn. I dette tilfellet er potensialskilnaden mellom ei sky og bakken, eller mellom to skyer, og er typisk på fleire hundre millionar volt. Straumen som strøymer gjennom den ioniserte lufta skapar ein eksplosiv utlading av energi.
Dylan av Bob Dylan
Dylan er det 13. studioalbumet til Bob Dylan gjeven ut på Columbia Records i november 1973.
Dylan vart sett saman og gjeven ut utan at Dylan sjølv gjorde stort. Albumet består stort sett av songar som var att etter innspelingane av Self Portrait og New Morning. Det kom etter at Dylan forlet Columbia til fordel for Asylum Records og etter at Dylan annonserte den første turneen sin sidan 1966. Albumet vart derfor sett på som eit siste forsøk for Columbia og tene pengar på eit nytt Dylan-album og til og med som ein «hemn» for at Dylan forlet Columbia. Albumet kom ut berre to månader før Planet Waves og nytta to innspelingar som ikkje vart nytta på det merkelege og dårleg motteke Self Portrait. Resten av songane var frå overskotsmateriale frå innspelinga av New Morning.
Sjølv om Dylan fekk særs dårleg kritikk, nådde det likevel 17. plass i USA og selde til gull. Det vart det første albumet til Dylan på lang tid som ikkje gjekk inn på lista i Storbritannia, der albuma hans som regel alltid gjekk høgare enn i USA. Det er det einaste studioalbumet til Dylan som ikkje er gjevne ut på CD i Nord-Amerika, men det har nyleg vore tilgjengeleg for digital nedlasting på iTunes. Albumet vart gjeven ut i Europa med tittelen Bob Dylan (A Fool Such as I).
Omkved
I tradisjonelle folkeviser kunne ein forsongar framføre viseteksten, medan dansarane gjentok omkvedet.
Naoki Ishibashi
Naoki Ishibashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama FC, Sagan Tosu og ALO's Hokuriku.
Nikolaj Bogdanov-Belskij
Nikolaj Petrovitsj Bogdanov-Belskij var ein russisk målar.
HAARP
H.A.A.R.P er det tredje studioalbumet frå den engelske musikkgruppa Muse.
Medverkande
Muse