cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Færder nasjonalpark
Færder nasjonalpark er ein nasjonalpark som ligg i Færder kommune, Vestfold og Telemark fylke. Parken opna offisielt 31. august 2013, som den 37. nasjonalparken på det norske fastlandet og den første i Vestfold. Verneplanen for Færder nasjonalpark blei vedteke av Kongen i statsråd 23. august 2013. Nasjonalparken blei oppretta for å «bevare eit større naturområde med representative økosystem ved kysten i ytre Oslofjord med særleg vekt på landskap, naturtypar, artar og geologiske førekomstar på land og i sjø og som er utan tyngre naturinngrep».
Nasjonalparken dekkjer eit område på om lag 340 km², derav 325 km² i sjø. Han strekkjer seg frå Ormøy i nord til Færder fyr i sør. Ormøy–Færder landskapsvernområde og ei rekkje naturreservat blei lemma inn i nasjonalparken da han blei skipa.
Sandøya, Bolærne, Østre Bustein og Moutmarka er viktige område for ein mangfaldig planteflora og insektfauna. Det er registrert 309 raudlista artar i nasjonalparken, mellom anna kammarimjelle og gul hornvalmue.
Øyane Store Færder og Tristein og det freda Færder fyr ligg innanfor nasjonalparken. Det same gjeld Grevestuen på Mellom Bolæren, ei av dei eldste jakthyttene i Noreg. Delar av dei busette øyane Bjerkøy, Nordre Årøy og Søndre Årøy ligg også innanfor nasjonalparken.
I Færder nasjonalpark er òg sjøbotnen verna.
Eugene Olaussen
Ansgar Eugène Olaussen var ein norsk pressemann og politikar, fødd i Horten og oppvaksen i Moss. Han var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet til 1923, sidan tingmann ut 1924 og medlem for Norges Kommunistiske Parti til 1927. Frå 1928 aktiv for Fedrelandslaget. Under 2. verdskrigen var han talsmann for nasjonalsosialismen, utan å vere medlem i Nasjonal Samling.
Liv og gjerning
I Moskva i 1921 deltok Olaussen på Kominterns 3. kongress. Han vart vald inn på Stortinget 1922-24. Etter partisplittinga hausten 1923 fylgde han NKP. I 1924 vart han dømd til fengsel i 75 dagar, i januar 1926 måtte han sone 120 dagar i fengsel
Frå 1928 sokna Olaussen politisk til Fedrelandslaget, etter å ha fjerna seg frå NKP-linja. 1930-åra vart ei vanskeleg tid for han. Han var utan fast jobb og hadde vanskar med å forsørgje familien, drakk mykje alkohol. Under den andre verdskrigen var han «en aktiv og troende nasjonalsosialist», men medlem i Nasjonal Samling fekk han ikkje verte. I samband med landsvik-oppgjeret vart han dømt til 2,5 år i fengsel.
Dokkehus
Historie
Det er funne gravgods frå Det gamle Egypt med modellar av hus, møblar, utstyr og menneske som utfører ulike oppgåver. Dei eldste funna er frå førdynastiske Egypt, 3500–2632 f.Kr. Ein reknar med at slike modellar hadde ei rituell tyding for den avdøde i livet deira etter døden.
Det eldste europeiske dokkehuset ein kjenner til blei bestilt av Albrecht V av Bayern i 1557-1558. Ein reknar med at dette blei laga for den vaksne eliten. Det blei laga ei rekkje liknande hus i Nürnberg, med realistiske modellar av kvardagsliv. Desse husa danna mykje av grunnlaget for moderne dokkehus. Det blei laga eittroms-dokkehus, som eit frå 1572 som blei gjeve til Dorothea og Anna, døtrene til Augustus av Sachsen, då dei var fem og ti år gamle. Allereie på 1500-talet kan ein altså sjå både dokkehus laga for vaksne og for barn.
Dokkehus blei utbreidde i Europa, og i Nederlanda blei det laga fleire kostbare dokkehus forma som skap for velståande kvinner på 1600- og 1700-talet. Desse omfatta utsøkt innreia rom som eigarane kunne syna fram som rariteskabinett. I England blei det vanleg å laga hus med meir realistiske utsider frå 1700-talet av. Desse kunne vera kopiar av verkelege hus. I løpet av hundreåret blei det vanlegare å laga dokkehus for barn til å leika med, i staden for særs forseggjorte hus for vaksne til å visa fram. Det blei også lagt vekt på at jenter kunne laga sine eigne dokkehus eller passande utstyr for dei.
Tidlege dokkehus blei laga enkeltvis for hand. I lag med den industrielle revolusjonen byrja ein masseprodusera leiketøy, mellom anna dokkehus og miniatyrar ein kunne ha i dei. Hus og innbu blei billigare og mindre realistiske, med materiale som kopar og tinn. Kjende tyske produsentar av dokkehus var mellom anna Christian Hacker, Moritz Gottschalk, Elastolin og Moritz Reichel. Viktige engelske føretak er mellom anna Silber & Fleming, Evans & Cartwright og Lines Brothers (som blei til Tri-ang). Ved slutten av 1800-talet blei det laga dokkehus i USA av The Bliss Manufacturing Company. I Frankrike blei det laga Deauville-dokkehus av Villard & Weill i det fyrste kvartalet av 1900-talet.
Skala
Tidlege handlaga dokkehus hadde vanlegvis ulik skala, slik at ulike dokkehus og utstyr ikkje passa i hop. Då ein fyrst byrja masseprodusera dokkehus var det framleis ikkje vanleg å følgja ein sams skala. Frå 1900-talet blei det vanlegare å laga dokkehus for barn med eit storleiksforhold på 1:18, eller ein skala der 1 fot er representert av 2/3 av ein tomme. Utbreidde merke som Lundby (frå Sverige), Renwal, Plasco, Marx, Petite Princess og T. Cohn (alle frå USA) og Caroline's Home, Barton, Dol-Toi og Tri-ang (frå England) nyttar denne skalaen. Nokre få merke nyttar tilhøvet 1:16 eller 3/4". I Tyskland blei det frå midten av 1900-talet vanleg å bruka eit tilhøve på 1:10, som er nærare knytt til det metriske systemet.
I kulturen
Dokkehus opptrer mykje i barnelitteratur, som i In The Tale of Two Bad Mice (1904) av Beatrix Potter, der to myser bryt seg inn i eit dokkehus, rotar det til, og seinare angrar og gjer det fint att. The Dolls' House (1947) av Rumer Godden handlar om «levande» dokker som drøymer om eit dokkehus.
Dokkehus opptrer også i annan litteratur. I novella «The Doll’s House» (1923) av Katherine Mansfield er eit stort, nytt dokkehus det sentrale motivet som eit lite, klassedelt lokalsamfunn krinsar rundt.
Dokkehus er også blitt brukte til å kommentera samfunnet. I skodespelet Et Dukkehjem (1879) av Henrik Ibsen liknar hovudpersonen Nora den ekteskapelege heimen sin med «en lekestue» der ho har vore ei «dukkehustru». Miriam Schapiro og Sherry Brody skapte verket Dollhouse (1972) som ei feministisk utsegn om den moderne familien. Kunstnaren Dina Goldstein laga ein fotografiserie kalla In the Dollhouse i 2012 som kommenterte heimeliv og kjønnsroller ved hjelp av dokkene Barbie og Ken.
Velgosjti
Velgosjti (makedonsk Велгошти) er ein landsby i kommunen Ohrid i regionen Sørvest i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 3 060 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Norwaybreen
Norwaybreen er ein Antarktis sidebre som er kring 19 km lang, og som flyt ned polarplatået like vest for Mount Prestrud og nordaust og ut i Amundsenbreen mellom Mount Bjaaland og Mount Hassel i Dronning Maudfjella. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i samband med dei mange namna i området etter medlemmar av den norske ekspedisjonen til Amundsen i 1910-12.
Nimrodbreen
Nimrodbreen er ein stor isbre som er kring 135 km lang, og som flyt frå polarplatået og nordover gjennom Dei transantarktiske fjella mellom Geologists og Miller Range, så nordaust mellom Churchill Mountains og Queen Elizabeth Range og til slutt ut i Shackletonfjorden og Rossisen mellom Cape Wilson og Lyttelton.
Brienz
Brienz er ein kommune i distriktet Interlaken-Oberhasli i kantonen Bern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 566 meter over havet.
Nimrodbreen
Han vart fotografert frå lufta av USN Operasjon Highjump i 1946-47. Namnet vart gjeve av US-ACAN i samband med Shackletonfjorden og «Nimrod», skipet til den britiske antarktisekspeidsjonen (1907–09) under Ernest Shackleton.
All I Intended to Be
All I Intended to Be er det 21. studioalbumet til Emmylou Harris og det tredje ho gav ut på Nonesuch Records. Det kom ut i USA 10. juni 2008. Albumet nådde 22. plassen på Billboard 200, og fjerdeplassen på Top Country Albums-lista i USA, som er den høgaste plasseringa hennar på Billboard 200 sidan Evangeline i 1981. I 2014 hadde albumet seld over 150 000 eksemplar i USA.
Albumet vart produsert av den tidlegare ektemannen til Harris, Brian Ahern, som hadde produsert mange av dei tidlege albuma til Harris.
Informasjon
Harris sa at «Sailing Round the Room» var inspirert av Terri Schiavo og er ei feiring av livet og døden. «How She Could Sing the Wildwood Flower» syner til forholdet mellom A.P. og Sara Carter og var inspirert av ein dokumentarfilm som Harris, i lag med Kate og Anna McGarrigle, såg på fjernsyn. Songen inneheld små utdrag av songen «Wildwood Flower». Dolly Parton og Vince Gill er gjestevokalist på songen «Gold», medan «Old Five and Dimers Like Me» og «Beyond the Great Divide» er duettar med John Starling. «Moon Song» vart skriven av den nære venen til Harris, Patty Griffin, og kom ut som bonusspor på iTunes-utgåva av albumet hennar Children Running Through i 2007.
Alubmet vart rangert på 49. plassen på lista til magasinet Q over dei 50 beste albuma i 2008.
Albumet vart òg nominert til Grammyprisen for beste moderne folk/americana-album.
Tittelen er henta frå siste linja i songen «Old Five and Dimers Like Me».
IPhone 5
iPhone 5 er ein smarttelefon som var utvikla og marknadsført av Apple Inc. Han er den sjette generasjonen iPhone og etterfølgjaren til iPhone 4 og iPhone 4S. Telefonen vart formelt avduka den 12. september 2012 under ein pressekonferanse og lansert på marknaden i utvalde land den 21. september 2012. iPhone 5 var den første iPhone-modellen som vart annonsert i september, og markerte starten på denne trenden for påfølgjande iPhone-avdukingar, var den første iPhonen som var utvikla under rettleiing av Tim Cook og den siste modellen under tilsyn av Steve Jobs. Designen i iPhone 5 vart brukt tre gonger, først i 2012, deretter med iPhone 5S i 2013 og til slutt med den første generasjonen iPhone SE i 2016. Telefonen hadde ein skjerm på 4 tommar og vart utgjeven om lag ti månader etter bortgangen til Steve Jobs.
iPhone 5 introduserte fleire designendringar i høve iPhone 4S. Endringane inkluderte ei aluminiumsbasert innfatning som var tynnare og lettare enn tidlegare modellar, ein høgare skjerm med eit storleikshøve på nesten 16:9, Apple A6-prosessoren, LTE-støtte og Lightning, ein ny kompakt utgang som erstatta 30-pins-utgangen brukt i tidlegare iPhone-modellar. Telefonen var den andre iPhone-modellen som brukte eit Sony-produsert kamera på 8 megapikslar, som først vart introdusert i iPhone 4S.
Apple starta med førehandsbestillingar på telefonen den 14. september 2012 og fekk inn over to millionar bestillingar innan det første døgnet. Etterspurnaden overgjekk tilgangen på iPhone 5-telefonar ved lanseringa den 21. september og vart av Apple skildra som «ekstraordinær», med førehandbestillingar som har seld over tjue gonger raskare enn dei tidlegare iPhone-modellane. Medan mottakinga av iPhone 5 generelt var positiv, merkte forbrukarar og omtalarar problem med maskinvara, til dømes ein utilsikta lilla fargetone i tekne bilete og at belegget rundt telefonen var utsett for avskaling. Avgjerda til Apple om å endra ladeutgangen fekk òg blanda mottaking, ettersom endringa påverka kompatibiliteten med ekstrautstyr som var kompatible med tidlegare modellar.
Salet av iPhone 5 vart offisielt avvikla av Apple den 10. september 2013 samtidig med kunngjeringa av nye modellar, iPhone 5S og iPhone 5C. Telefonen har såleis den nest kortaste levetida av nokon iPhone med berre tolv månader i produksjon, og bryt med standardpraksisen til Apple med å selja ein eksisterande iPhone-modell til redusert pris ved utgjevinga av ein ny modell. Berre iPhone X har hatt kortare tid i produksjon. Telefonen vart erstatta med ein modell i mellomsjiktet, iPhone 5C, med nesten identiske spesifikasjonar og ei billigare innfatning i polykarbonat. iPhone 5 støtter operativsystema iOS 6 til og med iOS 10, men ikkje 11 og nyare på grunn av avviklinga av stønad for einingar med 32-bits-prosessorar. Han er den andre iPhonen som støtter fem hovudversjonar av iOS, etter iPhone 4S.
Historikk
Rykta om iPhone 5 starta kort tid etter kunngjeringa av iPhone 4S, sjølv om detaljerte lekkasjar ikkje dukka opp før i juni 2012. Den 30. juli 2012 peikte rapportar på datoar iPhone 5 ville presenterast og lanserast, saman med nokre nøyaktige spådommar om funksjonane. Den 4. september 2012 kunngjorde Apple at dei ville vera vertskap for eit arrangement på Yerba Buena Center for the Arts i San Francisco den 12. september 2012. Ein skugge av 5-talet vart vist i invitasjonane som vart sende til media, noko som tydde på at den neste iPhone-modellen ville avdukast på arrangementet.
Ved avdukinga annonserte Apple iPhone 5 og introduserte også nye iPod Nano- og iPod Touch-modellar. Selskapet uttalte òg at dett ville akseptera førehandsbestillingar frå 14. september 2012. Over to millionar førehandsbestillingar vart mottekne innan 24 timar. Etterspurnaden etter den nye telefonen overgjekk rekorden som vart sett av forgjengaren, iPhone 4S, ved å selja over 5 millionar einingar innan dei tre første dagane.
Salet av iPhone 5 vart offisielt avvikla av Apple den 10. september 2013, med kunngjeringa av etterfølgjarane iPhone 5S og iPhone 5C. Medan 5C delte nesten den same interne maskinvara som iPhone 5, brukte 5C eit billigare plastdeksel i polykarbonat i staden for den originale aluminiumsforma til 5. Introduksjonen av 5C avveik frå den tidlegare marknadsstrategien til Apple, der den førre iPhone-modellen ville halda fram å produserast, men seld til ein lågare pris enn den nye modellen.
Den 28. april 2014 starta Apple eit tilbakekallingsprogram utanfor garantien for å erstatta eventuelle sviktande straumknappar på iPhone 5-modellar som vart produserte før mars 2013 utan kostnad. Den 23. august 2014 annonserte Apple eit program for å erstatta batteri til iPhone 5-modellar som «plutseleg kan oppleva kortare batterilevetid eller må ladast oftare» som vart selde mellom september 2012 og januar 2013.
Produksjon
Komponentane og arbeidskrafta som krevst for å konstruera den mest grunnleggjande iPhone 5 var rekna til å kosta 207 US-dollar, som er 19 US-dollar meir enn kostnadene for komponentane for den tilsvarande iPhone 4S-modellen. LTE-modulen i iPhone 5 åleine kosta 34 dollar, 10 meir enn mobilmodulen i iPhone 4S. Tilsvarande kosta skjermane som var brukte i iPhone 5 44 US-dollar, som er 7 dollar meir enn skjermen til forgjengaren. Nettstaden Mashable uttalte at fortenestemarginen for Apple var «enorm» ettersom iPhone 5 vart seld for 649 US-dollar.
Etter kunngjeringa av iPhone 5 var det tydelege teikn på forsyningsmangel. Dette kom av mangel på komponentar, som skjermen i telefonen. Det dukka opp rapportar som hevda at Sharp ikkje var i stand til å senda ut skjermen før lanseringa til iPhone 5, og andre produsentar rapporterte at det var vanskeleg å halda tritt med etterspurnaden. Som eit resultat auka talet på førehandbestillingar på grunn av uvissa om lagerbehaldninga i butikkar, og leveringsdatoane for førehandbestillingar vart utsette til datoar etter den opphavlege utgjevingsdatoen for telefonen.
Operativsystem og programvare
iPhone 5 nyttar iOS, det mobile operativsystemet til Apple. Brukargrensesnittet til iOS er basert på konseptet direkte manipulasjon, ved hjelp av multi-touch-rørsler. Grensesnittkontrollelement består brytarar, knappar og glidebrytarar. Interaksjonen med operativsystemet inkluderer rørsler som sveip, trykk, klyp og omvend klyping, som alle har spesifikke definisjonar innanfor konteksten av iOS-operativsystemet og multi-touch-grensesnittet i det. Interne akselerometer er nytta av nokre applikasjonar for å reagera på å rista eininga (eitt vanleg utfall er angre-kommandoen) eller rotera henne vertikalt (som regel for å bytta frå ståande til liggande modus). iPhone 5 er levert med iOS 6, som vart utgjeve 19. september 2012.
iPhone 5 kan spela av musikk, filmar, TV-seriar, e-bøker, lydbøker og podcastar og kan sortera mediebiblioteket etter songar, artistar, album, videoar, spelelister, sjangrar, komponistar, podcastar, lydbøker og samlingar. Alternativ er alltid presenterte alfabetisk, bortsett frå i spelelister, som held på rekkefølgda frå iTunes. Brukarar kan rotera eininga horisontalt til liggande modus for å få tilgang til Cover Flow. Som på iTunes viser denne funksjonen dei ulike albumomslaga i eit biletbibliotek som kan rullast gjennom. Rulling gjer ein ved å sveipa ein finger over skjermen. Alternativt kan headsetkontrollane brukast til å pausa, spela av, hoppa over og gjenta spor. På iPhone 5 kan volumet endrast med dei medfølgande Apple Earphones, og stemmekontrollfunksjonen kan brukast til å identifisera eit spor, spela av songar i ei speleliste eller av ein bestemt artist, eller laga ei Genius-speleliste.
I likskap med iPhone 4S har iPhone 5 Siri, som lèt brukaren betena iPhone med talte kommandoar. Programvara vart forbetra i iOS 6 for å inkludera at brukaren kan laga restaurantreservasjonar, lansera apper, diktera Facebook- eller Twitter-oppdateringar, henta filmomtalar og detaljert sportsstatistikk.
Design
Apple la vekt på den forbetra byggekvaliteten til iPhone 5 på pressearrangementet. Ramma som vart brukt i tidlegare versjonar vart redesigna for å bruka ei komposittramme av aluminium. iPhone 4 og iPhone 4S brukte rustfritt stål i staden for aluminium på grunn av preferansen til Steve Jobs for metallet som han meinte, «ser vakkert ut når det tærast».
iPhone 5 er 18 % tynnare, 20 % lettare og har 12 % mindre totalvolum enn forgjengaren, iPhone 4S. Aluminiuminnfatninga til telefonen er 0,30 tommar (7,6 mm) tjukk. På konferansen i september 2012 hevda Apple at han var den tynnaste smarttelefonen i verda på 7,6 mm, sjølv om påstanden vart omstridd då den kinesiske Oppo Finder var tynnare og nokon andre smarttelefonar kunne reknast å vera tynnare, avhengig av kvar tjukna er målt. Oppo Finder målte 6,65 mm (0,262 tommar) på det tynnaste punktet og 7,1 mm (0,28 tommar) på det tjukkaste punktet, som gjer den totalt sett tynnare enn iPhone.
Designen i iPhone 5 vart brukt tre gonger, først med iPhone 5 i 2012, deretter med 5S i 2013, og til slutt med første generasjon iPhone SE i 2016.
Maskinvare
iPhone 5 bruker ein system-on-chip (SoC), kalla Apple A6. SoC-en har ein 1,3 GHz to-kjerne-prosessor, 1 GB RAM og ein tre-kjerne PowerVR SGX543MP4 som køyrer ved 266 MHz. Operativminnet til iPhone 5 (LPDDR2-1066 eDRAM) vart dobla, frå 512 MB til 1 GB. Dei tilgjengelege lagringskapasitetane for telefonen er bundne til 16, 32 eller 64 GB, dei same som for 4S; plug-in minnekort er ikkje støtta. Dei to fargealternativa er svart (med svart glas og skiferfarga metallkant), og kvit (med kvit keramikk og sølvfarga metallkant); igjen dei same fargealternativa (men annleis implementert) som forgjengaren 4S hadde. iPhone 5 har same bakkamera på 8 megapikslar som på iPhone 4S, men har forbetra yting i lite lys, og har 40 % raskare biletfangst enn forgjengarane, samtidig som telefonen har ein lilla fargetone når ei sterk lyskjelde er på biletet. Frontkameraet, som er tilgjengeleg via FaceTime og kameraappen, har ei lågare oppløysning, på 1,2 megapikslar. Det oppladbare litium-ion-batteriet med ein ladekapasitet på 1440mAh er innebygd og kan ikkje erstattast av brukaren; det er vurdert til ≤225 timar standbytid og ≤8 timar taletid. Det er tre separate modellar av telefonen tilgjengeleg: ein som støtter CDMA og to GSM-versjonar. Telefonen har rom for eitt nano-SIM-kort, som er mindre enn mikro-SIM-kortet brukt i iPhone 4 og iPhone 4S.
Maskinvaretestar utførte ved hjelp av Geekbench og GLBenchmark validerer fleire av påstandane som Apple la ut på nettstaden til selskapet og hevda ved avdukinga av telefonen, som to gonger raskare og to gonger grafikkytinga. I den samla maskinvarevurderinga til Geekbench fekk iPhone 5 ein poengsum som var omtrent 2,5 gonger høgare enn iPhone 4S. Referansemålinga utført med GLBenchmark for iPhone 5 gav ein poengsum som var 2 gonger betre enn iPhone 4S. Resultatet var likevel inkonsekvent ettersom ei 3D-grafikkvurdering ved bruk av Passmark gav ein poengsum som berre var omtrent 1,45 gonger betre enn iPhone 4S. Batterilevetidsvurderingar utførte av AnandTech konkluderte med at batterilevetida er kortare på iPhone 5 enn forgjengaren når ein utfører visse oppgåver, men under andre oppgåver viser iPhone 5-batteriet seg å halda ut lengre enn det i iPhone 4S.
Retina-skjermen er på 1 136 × 640 pikslar med eit sidehøve på nesten nøyaktig 16:9 (minus ein ekstra rad med horisontale pikslar). Med ein diagonal på 4 tommar har telefonen ein skjermstorleik på 6,7 kvadrattommar, samanlikna med 5,7 i iPhone 4 og 4S. Pikseltettleiken er framleis den same som 4S-modellen, som er 326 pikslar per tomme. Skjermikon for iPhone 5 er ordna i ei matrise med seks radar med fire ikon i kvar. Den auka skjermstorleiken gjev rom for ein sjette rad med ikon oppå dei fem radene som var for iPhone 4 og 4S. Ny peikeskjerm-teknologi frå Sharp lèt telefonen ha ein slankare skjerm, som gjev ein tynnare telefon i høve tidlegare modellar. Fargemetninga i skjermen er 44% større en forgjengaren. Telefonen har tre mikrofonar (plasserte på framsida, sida og baksida) brukt til støydemping og videosamtalar.
Den 28. april 2014 starta Apple eit tilbakekallingsprogram utanfor garantien for å erstatta eventuelle sviktande straumknapper på iPhone 5-modellar som vart produserte før mars 2013 utan kostnad for forbrukaren.
Den 23. august 2014 annonserte Apple eit program for å erstatta batteri til iPhone 5-modellar som «plutseleg kan oppleva kortare batterilevetid eller må ladast oftare» som vart selde mellom september 2012 og januar 2013.
Ekstrautstyr
iPhone 5, i tillegg til iPod Touch (5. generasjon), iPod Nano (7. generasjon), iPad (4. generasjon) og iPad Mini har ein ny utgang kalla Lightning, som erstattar den tidlegare 30-pinnar-Apple Dock-kontakten som vart introdusert i 2003 av Apple på iPod (3. generasjon). Apple Lightning-kontakten har åtte pinnar og all signalering er digital. Denne nye kontakten er mindre enn den førre, og bidreg til å gjera iPhone 5 slankare enn forgjengarane. Apple Lightning-kablar har dupliserte pinnar på to sider av kvar plugg, slik at dei kan settast inn begge vegar. Ulike ekstrautstyr har vore tilgjengelege for å konvertera Apple Lightning-kontakten til den eldre 30-pinnar-Apple Dock-kontakten eller USB, sjølv om ikkje alt gamalt utstyr ville fungere, sidan ikke alle signala er tilgjengelege, særleg videoutgang og iPod Out-funksjonen for BMW-bilar.
Øyretelefonar kjende som Apple EarPods er inkluderte med iPhone 5 og andre einingar som vart annonserte på mediearrangementet til Apple 12. september 2012. Dei erstatta øyretelefonane som følgde med tidlegare generasjonar iPhonar og iPodar. Ifølge teknologikommentatorar er redesignen av øyretelefonane retta mot å betra lydkvaliteten ved å la lufta bevega seg inn og ut meir fritt. Apple uttalte at redesignen av øyretelefonane deira gjer det mogeleg å «konkurrera med avanserte hovudtelefonar som kostar hundrevis av dollar meir». Omtalar frå Gizmodo og TechRadar rapporterte at sjølv om dei redesigna øyretelefonane lyda betre enn dei førre, meinte omtalarar at kvaliteten på lyden som vert produsert er låg.
Kritisk mottaking
iPhone 5 fekk hovudsakleg positive omtalar frå kommentatorar og kritikarar. Tim Stevens frå Engadget roste iPhone 5 for den høgoppløyselege skjermen som overgår den til iPhone 4S, som han rekna for å vera ein av dei beste telefonskjermane tilgjengelege på marknaden. Stevens var kritisk til den nye utgangen, som er inkompatibel med einingar og kablar som bruker den erstatta 30-pins-utgangen, sjølv om LA Times skreiv at dette var ei naudsynt endring for å gjera eininga mindre enn forgjengaren. Engadget var samd i at Apple oppfylte dei fleste løfta som vart opplyst om på nettstaden, til dømes «betre batteriyting», «dobla grafikkyting» og «to gonger raskare». David Pogue i The New York Times såg på 4-tommar-Retina-skjermen som ei «fin, men ikkje livsendrande forandring», og roste Lightning-utgangen for storleiken og å vera robust og reversibel, samtidig som han påpeikte mangelen på stønad for eldre ekstrautstyr, og merkte at «Apple har ei lang historie med å avvikla teknologiar, gjerne tungvint og dyrt, som forbrukarar hadde lært seg å elska.» Teknologispaltisten Ed Baig i USA Today  var imponert over at Apple med iPhone 5 hadde møtt dei «høge forventningane» frå publikum 5 i ein konkurranseutsett marknad. I ein gjennomgang av reparasjonsevna fann iFixit iPhone 5 som enklare å demontera og reparera enn forgjengaren.
Wired rapporterte at iPhone 5-designen, som var vidareført i iPhone 5S og førstegenerasjons iPhone SE, var lenge rekna som «yndlingen innan Apple-telefondesign og ein målestokk for telefonar generelt», medan den etterfølgjande iPhone 6/6S-designen vart mindre kritikarrost då han «kjentest litt feil, som om ein held på eit glatt såpestykke til 650 US-dollar». Wired skildra iPhone 5 som «eleganse forankra i måten aluminium og glass fungerer saman på. Han kjentest straumlinjeforma, men likevel solid, som er ulikt frå iPhone 6, som kjennest bastant ut berre i storleik. Dessutan, i motsetnad til dei avrunda hjørna på 6-aren som ein finn overalt, såg iPhone 5 eigentleg ikkje ut som noko anna på marknaden på den tida». Designen til iPhone 5 var likevel ikkje eigna til å skalerast opp, i motsetnad til iPhone 6/6S som betre kunne koma den aukande forbrukartrenden med større skjermstorleikar i møte og gav rom for 6/6S Plus-phablet-modellane.
Kommersiell mottaking
Techcrunch rapporterte at iPhone 5 vart utseld tjue gonger raskare enn 4- og 4S-modellane. Apple sa at dei vart «mållause av kunderesponsen». Phil Schiller, visepresident i Apple for global marknadsføring, sa at over to millionar iPhone 5-bestillingar hadde vorte mottekne innan dei første 24 timane. AT&T sa at iPhone 5 var den raskast seljande iPhonen selskapet nokon gong hadde tilbydd, og selde over fem millionar einingar i lanseringshelga og overgjekk tilgangen. Utgjevinga og salet av iPhone 5 har også bremsa veksten av Android ifølgje marknadsdelsrapportar utgjevne av Kantar Worldpanel ComTech. I laupet av dei første 16 dagane etter den første utgjevinga utgjorde iPhone 5 over 20 % av alle telefonar som vart selde i den perioden.
Sjefsøkonomen i J.P. Morgan, Michael Feroli, sa at «salet av iPhone 5 kan auka den årlege BNP-veksten i USA med 3,2 milliardar, eller 12,8 milliardar i årleg rate.» Kort tid etter kunngjeringa av iPhone 5 og før lanseringa steig aksjekursen til Apple opp til rekordhøge $705,07, men fall i laupet av tre månader til $507,48. Ifølgje analysen til Eric Savitz var ikkje aksjenedgangen til Apple og dei resulterande tapa eit resultat av noko problem med den nye Maps-applikasjonen, men skuffa investorar. Han peiker på innleiande maskinvaresal på berre fem millionar, samanlikna med kalkylar opp til det dobbelte, som hovudårsaka.
Sidan lanseringa av iPhone 5 har rabattar på tidlegare generasjonar av iPhone gjort det mogeleg for Apple å oppretthalda ein marknadsleiande posisjon i USA og Japan, men iPhone heldt fram å ligga bak det samla talet Android-telefonar på den globale marknaden.
Johannesnøklar
Johannesnøklar (Orchis militaris) er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.
Utbreiing
I Danmark er arten (dansk namn ridder-gøgeurt) berre kjend frå ein einskild funnstad i utkanten av København. Han er ikkje raudlistevurdert, men skildra som «sjælden».
I Finland har arten (finsk namn soikkokämmekkä) nokre få spreidde funnsteder i det sørlige delen av landet, og arten er rekna som sterkt truga (EN).
Johannesnøklar (engelsk namn military orchid) veks heilt søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), det same som lokalt i England.
I Estland (estisk namn hall käpp) veks johannesnøklar mest på øyane og vest på fastlandet, noko meir spreidd i sør. Han er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn bruņcepuru dzegužpuķe) er arten i tilbakegang og er klassifisert som sjeldan (kategori 3 – samazinās). I Litauen (litauisk namn šalmuotoji gegužraibė) er arten og i sterk tilbakegang og finst no mest i den nordlege delen av landet. Han er rekna som sterkt truga (EN).
Hybridar
I England har johannesnøklar danna hybridar med Orchis simia (Orchis militaris × simia eller Orchis ×beyrichii). Hybriden har vore påvist i Oxfordshire, men foreldreartane finst ikkje lenger i same område. Det har òg vore rapportert om hybridar med purpurnøklar (Orchis militaris × purpurea eller Orchis ×hybrida).
Leskoets
Leskoets (makedonsk Лескоец) er ein landsby i kommunen Ohrid i regionen Sørvest i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 595 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Ronny Ackermann
Aktiv
Ackermann vart verdsmeister i kombinert både i 2003, 2005 og 2007. Han er den einaste utøvaren som har vunne tre VM-titlar på rad. På heimebane i Oberstdorf i 2005 vann han også sprintdistansen i meisterskapen.
Frå desember 1999 til november 2008 vann Ackermann 28 tevlingar i verdscupen. I alt stod han 77 gongar på sigerspallen etter verdscuprenn.
Daniel Radcliffe
Daniel Jacob Radcliffe er ein britisk skodespelar, mest kjend for å spele Harry Potter i filmatiseringa av Harry Potter-serien.
Daniel Radcliffe er einebarn og oppvaksen vest i London. Allereie før han fylte ti, hadde han debutert som filmskodespelar i rolla som den unge David Copperfield i filmatiseringa frå 1999. Året etter vart han spurt av filmprodusenten David Heyman om han ville spele Harry Potter i Filmen Harry Potter og De vises stein. Radcliffe svara ja, og enda opp med å spele hovudrolla i alle åtte filmane om Harry Potter frå 2001 til 2011 saman med Rupert Grint som Ronny Wiltersen og Emma Watson som Hermine Grang. Det året den siste av filmane kom ut, fylte Radcliffe 22 år.
Radcliffe har også spelt i eit par andre spelefilmar utanom Harry Potter-serien.
Fylkesveg 155 i Sør-Trøndelag
Fylkesveg 155 i Sør-Trøndelag går mellom Stoum i Rissa kommune og fylkesgrensa ved Skola. Vegen er 2,3 km lang.
Det er vedtatt å oppgradere kring 1 km av vegen frå fylkesgrensa slik at han vert del av fylkesveg 715
Jaʿar
Jaar (arabisk جعار Jaʿār) er ein liten by og senter i Khanfir-distriktet sørvest i Jemen. Han er ein av dei største busetnadane i Abyan guvernement, og ligg sør i guvernementet, nord for Al Kawd og regionshovudstaden Zinjibar. Byen ligg kring 2 km aust for høgrebreidda av Wadi Bana.
Khanfar er ein sørleg forstad i byen, kjend for produksjon av keramikk og ammunisjon. Den 28. mars 2011 skjedde det ein eksplosjon i ammunisjonsfabrikken.
Quisqueyanos valientes
«Quisqueyanos valientes» er nasjonalsongen til Den dominikanske republikken. Musikken blei skriven av José Rufino Reyes Siancas (1835–1905) og teksten av Emilio Prud’Homme (1856–1932).
Songen blei først framført offentleg 17. august 1883. Melodien var ein suksess, men teksten fekk kritikk fordi han inneheldt fleire historiske feil. I 1897 kom Prud’Homme med revidert tekst som er blitt ståande sidan.
Stein Are Agledal
Stein Are Agledal er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Sandefjord som åra 1976 og 1978-80 vart noregsmeister på 400 meter. Han var medlem av Sandefjord TIF til 1978, representerte sidan IK Tjalve.
Agledal var norsk bestemann på 400 meter i perioden 1976 til 1980. Alle desse fem sesongane presterte han norsk årsbeste på distansen. Frå 47,7 sekund i 1976, via 47,6 året etter, til 47,6 (manuell tid) og 47,83 (elektronisk tid) i 1978. Deretter kom han i 1979 inn på ny bestetid 47,63, før han 1. juli 1980 sette endeleg personleg rekord med eit løp på 47,39 sekund på Bislett stadion i Oslo.
Agledal var også ein dyktig 200-meterløpar, med 21,7 sekund (manuelt) frå 1979, og 21,94 (elektronisk) frå 1980 som sine fremste prestasjonar.
Medaljar i noregsmeisterskap
Agledal var med på å vinne NM-gull i 4x400 meter stafett for Tjalve i 1976, 1979 og 1981, samt i 4x100 m stafett i 1979.
Skansen stasjon
Skansen stasjon er ein jernbanestasjon på Dovrebanen ved Ila i Trondheim. Stasjonen har status som haldeplass og vart opna i 1893. Stasjonen har i dag ikkje stasjonsbygning, men eit leskur og ei plattform, som er lokalisert 551,67 km frå Oslo sentralstasjon og berre 1,2 km frå Trondheim sentralstasjon. Skansen stasjon blir i dag betjent av lokaltog med Trønderbanen frå Norges Statsbaner i tillegg til regionstog mellom Trondheim og Røros.
Theatre Royal Haymarket
Teateret blei fyrst oppført i 1720. Den noverande bygningen blei innvigd i 1821 og gjekk gjennom ei kraftig ombygging i 1880. Teateret hadde sin fyrste glansperiode på 1700-talet med samfunnskritiske skodespel av Henry Fielding, som The Welsh Opera (1731). På den andre halvdelen av 1800-talet var Theatre Royal det fremste teateret i London.
Skansen stasjon
Skansen stasjon ligg ved eit folkerikt område og er i dag den einaste stasjonen i Trondheim som har tilknyting til trikketilbodet frå Gråkallbanen. Stasjonen fungerer elles òg som stopp for rutebussar frå Nettbuss Trondheim.
Trikk
Trondheims einaste trikkelinje, Gråkallbanen, har haldeplass rundt 50 meter frå stasjonen og denne haldeplassen stammar frå Ilalinjen, som i 1893 var den første trikkestrekninga som vart bygd i Trondheim.
Nottarpbreen
Nottarpbreen er ein liten isbre som flyt austover og ut i Lowerybreen like sør for Mount Damm i Queen Elizabeth Range. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå tellurometermålingar og flyfoto, 1960-62. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Klemens J. Nottarp som var glasiolog i US Antarctic Research Program (USARP) på Rossisen i 1962–63 og 1965-66.
Landfalløybrua
Landfalløybrua er ei bru på fylkesveg 2730 i Drammen kommune i Viken fylke. Brua går mellom Åssiden i nord og Gulskogen i sør. Brua i dag er ei betongbru og er bygd i 1967.
Den fyrste brua på staden var bygd i 1867. Ho var var ei 158 meter lang vippebru av tre. Ei gjenskaping av det 2,90 meter lange spennet på den gamle trebrua er oppført som historisk minne. Brua har eit køyrefelt og eit sykkelfelt i kvar retning. Brua har også gangfelt på den vestre sida av brua.
Herbert A. Hauptman
Herbert Aaron Hauptman var ein USA-amerikansk matematikar, kjemikar og nobelprisvinnar.
Biografi
Herbert Hauptman voks opp i New York City i ein jødisk familie. Etter fullført college tok han mastergrad i matematikk ved Columbia University. Graden var fullført i 1939. I 1940 gifte han seg med Edith Citrynell, som han skulle få to døtrer med.
Stjerneborg
Stjerneborg var eit astronomisk observatorium som den danske vitskapsmannen Tycho Brahe fekk bygd på øya Ven (Hven) i Øresund etter at han hadde funne ut at hans tidlegare observatorium Uranienborg like i nærleiken ikkje var godt nok. Han ville at instrumenta skulle vere meir nøyaktige ved å verne dei mot påverknader frå vinden og anna, og få dei sett opp på solide fundament. Dette nye observatorium vart difor bygd under jorda, slik at ein òg fekk betre herredøme over variasjonane i temperaturen. Berre under observasjonar av himmelkvelven vart observasjonslukene på overflata opna. Det nye observatoriet stod ferdig i 1584.
Herbert A. Hauptman
Biografi
Hauptman har vunne ei lang rekkje andre prisar, og han har forfatta ei mengd med vitskaplege tekstar. Han døydde 94 år gamal.
Sigurd Lodvesson
Sigurd Lodvesson, med tilnamnet Sigurd Digre (Sigurðr digri), var jarl over Orknøyane frå omkring 991 til han døydde i 1014. Opplysningar om Sigurd finst mest detaljert i Orknøyingasoga, men han er òg nemnt i Heimskringla, i soga om Olav den heilage og i mange av islendingesogene som t.d. soga om Øyrbyggjene (Eyrbyggja saga), Njålssoga , soga om Gunnlaug Ormstunge , soga om Torstein Side-Hallsson , soga om Vassdølane og i tåtten om Helga og Ulf i Flatøyboka.
Familie
Sigurd var son til Lodve Torfinnsson jarl og farfar hans var Torfinn Hausakljuv. Mor hans var Edna som Orknøyingasoga reknar som dotter av den irske «kong Kjarval». Han var truleg gift to gonger, først med ei ukjend kvinne, seinare (1007) med dotter til den skotske kongen Malcolm 2. Ho blir kalla Olith eller Plantula og med henne fekk han sonen Torfinn (Rike). Han var òg far til tre andre søner, Einar (Vrangmunn), Bruse og Sumarlide, og han var dermed farfar til jarlane Ragnvald Brusesson, Erlend Torfinnsson og Pål Torfinnsson.
Gjennom systrene til Plantula (Olith) kom Sigurd jarl i mågskap med dei seinare skotske kongane Duncan I og Mac Bethad (Macbeth).
Namnet Hlöðvir
Det norrøne namnet Hlöðvir blir oftast omsett til «Lodve» på norsk, og far til Sigurd, Lodve Torfinnsson jarl, var kanskje den første personen i norrøn tid som hadde dette namnet. Det er eit uvanleg namn og ikkje kjent frå tidlegare tider i norrøne kjelder, men det kan ha samanheng med det franske namnet «Louis». I «Fornmanna sögur: eptir gömlum handritum» er namnet Hlöðvir brukt i eit «Sögubrot», der det står om sonen til Karl den Store: Hlöðvir hafði Frakkaland ok konúnga nafn. Det er såleis nærliggande å tenke seg at far til Sigurd var blitt kalla opp att etter den historiske franske kongen Ludvig den fromme (Louis the Pious) som levde i tida 778-840.
Liv og lagnad
Dei forrige jarlane, sønene etter Torfinn Hausakljuv, levde i ei tid med strid og kiving om herredømet over jarleriket, ikkje minst påverka av intrigene til «den vonde Ragnhild», dotter av Gunnhild og Eirik Blodøks. Etter alt å døme var styringstida til Sigurd jarl fri for slike indre uromoment og han kunne konsentrere seg om å konsolidere og utvidet jarledømet. Han var ein mektig krigsherre og rådde over store styrkar, både av skip og folk. Han makta å behalde herredømet over Katanes (Caithness), som han hadde teke over etter faren, Lodve Torfinnsson. I tillegg gjorde han seg til herre over Sutherland (Súðrland), og områder ved Irskesjøen, heilt til øya Man. Opplysingar i Njålssoga tyder på at Sigurd jarl hadde herredøme over Hebridane (Sudrøyane) og at han sette Gilli til jarl over øyane. Det er òg nemnt at han gifte syster si til Gilli jarl. Ho er omtala med fleire, ulike namn (Svanlaug, Nereid); mest truleg heitte ho Forbflaith som på norrønt vart skrive som Hvarflǫð.
Truleg i allianse med den skotske kongen Malcolm II fekk han kontroll med det opprørske Moray og den strategisk viktige elvevegen Ekkjal (Oykel river) tvers gjennom Skottland.
Sigurd jarl fall i slaget ved Clontarf i april 1014. Skalden Gunnlaug Ormstunge skal ha gjort ein «flokk» om han, men ingen ting av diktet er bevart. Etter at Sigurd jarl døydde vart alle sønene hans, for kortare eller lenger tid, jarlar over Orknøyane.
Olav Tryggvason
Dei norrøne sogene fortel at Olav Tryggvason kom til Orknøyane i 995, då han var på veg for å erobre Noreg. Han skal då ha fått Sigurd jarl i si makt og tvinga han til å la seg døype, og Orknøyane skal dermed ha blitt kristna. Heile forteljinga verkar lite truverdig og minner sterkt om dei norrøne sogeskrivarane si heltedyrking av «kristningskongen» Olav Tryggvason. Sanninga om hendinga er truleg at Olav tok son til Sigurd jarl som gissel i eit maktpolitisk spel (sonen døydde stutt tid seinare, kanskje let kong Olav han drepe, då Sigurd jarl ikkje let seg underordne den norske kongen).
Det er ingen ting i norrøne eller skotske kjelder som tyder på at Sigurd jarl, korkje før eller etter møtet med Olav Tryggvason, var ein kristen fyrste.
Slaget ved Clontarf
Slaget blir rekna som ei viktig og tidsskiljande hending i irsk historie og er omtala både i norrøne og irske kjelder. Brian Boru og dei irske styrkane fekk siger, men Brian sjølv fall i slaget. Mannefallet hjå dei norrøne styrkane var stort, det blir rekna med at kanskje 6000 mann fall. Mellom dei var kong Máelmorda, vikinghovdingen Broðir og Sigurd Lodvesson jarl. Kong Sigtrygg overlevde og heldt fram som konge over Dublin til han døydde i 1042.
I Annals of Ulster er slaget omtala og Sigurd jarl er nemnt mellom dei som fall. Dette er den tidlegaste kjende referansen til jarleriket på Orknøyane i irske kjelder.
Ramnebanneret
Fleire av dei norrøne sogene fortel om det magiske ramne-banneret (hrafnsmerki) til Sigurd jarl. Både engelske og norrøne kjelder omtalar slike ramnemerke i andre samanhengar, til dømes hadde kong Knut den store eit merke som kunne spå om hæren hans skulle få siger eller nederlag. Banneret til Sigurd jarl var vove av Edna, mor hans, og på det hadde ho brodert ein ramn som tyktes flakse med vengene når vinden bles mot banneret. Dette banneret hadde den eigenskapen at det ville gi siger til han som merket vart bore framom, men døden til han som bar det. Sigurd jarl nytta merket i slaget mot «Finnleik skottejarl» ved «Skidamyr» (Skitten Moore i Caithness), der tre merkesmenn fall, men han fekk siger (Orknøyingasoga kap.11). I slaget ved Clontarf gjekk det òg slik at dei tre første som bar merket døydde, og då Sigurd til sist måtte bere merket sjølv, fekk han banen sin (Orknøyingasoga kap.12).
Den magiske eigenskapen til merket var sjølvsagt overtru, men det er likevel rett truleg at banneret eksisterte og vart nytta slik sogene fortel. Ein indikasjon på at ramne-merket verkeleg vart nytta i strid, ser vi av det kjende Bayeux-teppet som skildrar invasjonshæren til William Erobraren (1066). Ein av krigarane fører utan tvil eit banner med bilete av ein ramn (sjå ill.).
Notar
<references group="Note"/>
Stjerna Algol
Algol (Beta Per, β Persei, β Per), på folkemunne kalla Demonstjerna, er ei lys stjerne i stjernebiletet Persevs. Ho er ei av dei mest kjende formørkingsvariable dobbelstjerna, den første stjerna av denne typen som vart oppdaga. Ho var òg den første (ikkje-nova) variable stjerna som vart oppdaga. Algol er i røynda ei trippelstjerne (Beta Persei A, B og C) in der den store og lyse primærstjerna Beta Persei A vert regelmessig formørka av den mindre lyse Beta Persei B. Den tilsynelatande storleiken er vanlegvis nær konstant på 2,1, men går ned til 3,4 med ein periode på 2 dagar, 20 timar og 49 minuttar under ein 10 timar lang delvis formørking.
Kjerrsongarar
Dei fleste kjerrsongarar er brune eller beigefarga og ofte ljosare på undersida. Kroppsforma er lang med spist nebb og flat panne. Kjerrsongarar trivst stort sett i nærleiken av myr, i takrøyrskog og andre fuktige område. Songane varierer frå art til art, men mange kjerrsongarar, som myrsongar, imiterer andre artar. Songane er ofte ganske lite føreseielege, og nokre artar kan vere vanskeleg å identifisere ut frå læte. Mange artar har ein flat hovudprofil, som gjev opphav til det vitskaplege namnet på slekta.
Mange er trekkfuglar og artar som hekkar i tempererte område hekkar sterkt sesongmessig.
Den mest gåtefulle arten i slekta, stornebbsongar, Acrocephalus orinus vart gjenoppdaga i Thailand i mars 2006. Han er omtala som «verdas minst kjente fugl» og var kjent frå berre eitt tidlegare funn, i 1867. Han vart òg funnen i Wakhan-korridoren i Afghanistan sommaren 2009.
Artslista
Acrocephalus-kjerrsongarar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V11.1, 2021, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Referansar
Acrocephalus
Purpurnøklar
Purpurnøklar (Orchis purpurea) er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.
Utbreiing
I Danmark finst arten (dansk namn stor gøgeurt) først og fremst på Møn og kring Lillebælt. Han er rekna som nær truga (NT).
Purpurnøklar (engelsk namn lady orchid) veks søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN), lokalt i England sårbar (VU).
Hybridar
I England er det påvist at purpurnøklar kan danne hybridar med vårmarihand (Orchis mascula × purpurea) og med Orchis anthropophora (Orchis anthropophora × purpurea, òg kalla Orchis ×macra), båe registrerte i Kent. Det har òg vore rapportert om hybridar med Orchis simia (Orchis purpurea × simia eller Orchis ×angusticruris) og johannesnøklar (Orchis militaris × purpurea eller Orchis ×hybrida).
Det sovjetiske flagget
Det sovjetiske flagget er eit hovudsakleg raudt flagg med hammar og sigd og ei stjerne i gult i det øvre hjørnet nær stanga. Raudfargen og dei to symbola er alle symbol for kommunisme.
Det første offisielle flagget for Sovjetunionen, med det uvanlege storleikstilhøvet 4:1 og riksvåpenet i midten, blei godkjend i juli 1923. 13. november same året blei det endra til den meir kjende utforminga med hammar og sigd og stjerne. Offisielt skulle baksida av flagget vera reint raudt, utan noko symbol, men i praksis blei symbola vist også på denne sida. I 1955 blei utsjånadet på flagget nedfelt i ein statutt, og utforminga av hammar og sigd blei noko endra. I 1980 blei bakgrunnsfargen gjort lysare.
Flagget var i bruk fram til Sovjetunionen blei oppløyst i 1991.
Eskimomåke
Eskimomåke (Larus thayeri) er ein stor, nordamerikansk måkefugl som blir inkludert i slekta Larus, men det er ikkje avklart om eskimomåka er ein sjølvstendig art eller eit takson under grønlandsmåke (L. glaucoides).
Levesett
Eskimomåken hekkar på det kanadiske polararkipelet og overvintrar normalt på stillehavskysten frå sørlege Alaska til Californiabukta. Det finst òg populasjonar som overvintrar ved Dei store sjøane og andre delar av Mississippi.
Måken blir 58–63 cm lang og har eit vengespenn på 130–140 cm.
Arten har namn etter den amerikanske ornitologen John Thayer (1862–1933).
COBRA-gruppa
COBRA var ei europeisk avantgardistisk kunstnargruppe som var verksam frå 1949 til 1952. Gruppa søkte ei ny retning for vestleg kunst etter andre verdskrigen. Ho hadde ein markant politisk og sosial dimensjon som var basert på kritikk av samfunnet under Den kalde krigen, og mange av kunstnarane hadde interesse for marxismen.
COBRA-kunstnarane var inspirert av barnekunst, folkekunst og mytologi. Kunstnarane tok avstand frå surrealismen, men brukte retninga som eit utgangspunkt. Motiva kan vera abstrakte eller fordreidde skikkelsar. Måleri av kunstnarar i gruppa har ofte sterke fargar og kraftige penselstrøk, og kan minna om abstrakt ekspresjonisme og action painting.
Gruppa blei skipa den 8. november 1948 av Karel Appel, Constant, Christian Dotremont, Asger Jorn og Joseph Noiret på Café Notre Dame i Paris. Ein slo då saman den danske gruppa Høst, den nederlandske gruppa De Experimentele Groep og den fransk/belgiske Le Surréalisme Révolutionnaire. Namnet blei laga i 1948 av Christian Dotremont, som sette saman bokstavar frå heimbyane til kunstnarane som var med: Copenhagen (Co), Brussel (Br), Amsterdam (A).