cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulrika Eleonora av Danmark
Ulrika Eleonora var mor til mellom anna Karl XII av Sverige og Ulrika Eleonora d.y.
Thorvald Astrup
Han vart fødd i Kristiania (Oslo) og utdanna seg til arkitekt ved Kristiania Tekniske Skole 1891 til 1892. Deretter tok han Kunst- og handtverksskulen i Kristiania 1892 til 1893. Astrup studerte sidan ved den tekniske høgskulen i Berlin (Technische Hochschule Charlottenburg) frå 1896 til 1897.
Frå 1899 var han praktiserande arkitekt i Kristiania. Astrup vart tidleg knytt til industrien som arkitektkonsulent, og fekk her ei rad oppdrag med utforming av større kraft- og transformatorstasjonar, fabrikk- og dambygg. I dei monumentale bygga som utviklinga av storindustrien førte med seg brukte han både nyklassisistiske stilen og funksjonalismen verkemiddel.
Astrup teikna mange industribygg, mellom anna Såheim kraftstasjon på Rjukan saman med Olaf Nordhagen (1916) og Tyssedal kraftanlegg i (1906). Adminiet på Rjukan er teikna av Thorvald Astrup og er peika ut som eit av dei venaste trebygga i jugendstil i Noreg.
Anders Rambekk
Anders Rambekk er ein norsk tidlegare fotballspelar og seinare politikar frå Porsgrunn. Han vart cupmeister med Odd Grenland i 2000 og Lillestrøm Sportsklubb i 2007.
Idrett
Rambekk spelte på Urædd fram til 1997. Etter ein sesong i IK Skeid, debuterte han for Odd i eliteserien i 1999. Året etter var han med å vinne cupfinalen med laget frå Skien. Då kontrakten med Odd gjekk ut i 2004, skifta han beite og spelte perioden 2005-07 på Lillestrøm SK. Han var innbytar då laget tapte NM-finalen 2005, men var med då Lillestrøm vann 2007-finalen. Før 2008-sesongen gjekk han tilbake til Odd Grenland. Hausten 2010 la han opp.
I tida frå 1. juni 2006 til 7. februar 2007 deltok Rambekk i sju landskampar for Noreg.
Politikk
Anders Rambekk er sidan hausten 2015 medlem av bystyret i Porsgrunn, der han representerer Kristeleg Folkeparti.
Kjelder
http://eu-football.info/_player.php?id=25286
Bruvik
Bruvik er ei bygd i Osterøy kommune i Vestland fylke. Bygda ligg på sørkysten av Osterøy. Bruvik var senter for ein eigen kommune frå 1870 til 1964.
Bruvik kommune 1870 - 1964
Bruvik var opphavleg ein del av Haus (Arna) formannskapsdistrikt.
Haus vart delt i to og Bruvik skilt ut som eigen kommune 1. januar 1870.
1. januar 1964 skifta Bruvik kommune namn til Vaksdal kommune og fekk Bergsdalen og Eksingadalen frå Evanger og Modalen kommunar innlemma i seg.
Samstundes vart sjølve Bruvikbygda fråsundra, og danna den nye Osterøy kommune, saman med dei delane av Haus, Hosanger og Hamre som låg på Osterøya.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Bruvik kommune frå 1920 til 1964:
Andreas Gottlob Rudelbach
Andreas Gottlob Rudelbach var ein dansk teolog.
Rudelbach vart cand.theol. i 1820 og doktor philos. i 1822. I 1825 stilte han seg som ortodoks lutheranar på Grundtvig si side i strid mot rasjonalistiske teologar.
I 1829 fekk han teneste som superintendent og leiande prest i Glauchau i Sachsen. Frå 1840 utgav han saman med Guericke Zeitschrift für die gesammte lutherische Theologie und Kirche. Her markerte han seg som talsmann for luthersk lære.
I 1845 vende Rudelbach attende til Danmark, og vart sokneprest i Slagelse 1848. Etter kvart vart han ein skarp kritikar av Grundtvigs syn på kyrkja, spesielt var han motstandar av valsokn (fritt presteval).
Bibliografi
Eit utval bøker skrivne av C.A. Rudelbach:
Eltonåsen
Eltonåsen er ein tettstad i Nannestad kommune i Viken. Staden har og ligg tolv km. sørom kommunesenteret Teigebyen.
Folégandros
Folégandros (gresk Φολέγανδρος), òg kalla Pholegandros, er ei øy i Hellas som høyrer til Kykladane i Egearhavet. I lag med Síkinos, Íos, Anáfi og Santoríni dannar ho den sørlege delen av øygruppa. Ho har eit areal på 32 km² og 765 innbyggjarar (2011). Øya har tre små landsbyar, Khóra eller Folégandros, Karavostásis og Áno Meriá.
Folégandros er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Thíra i periferien Dei sørlege egeiske øyane.
Geografi
Folégandros har eit variert landskap med mellom anna høge klipper og ei stor grotte. Hovudbyen Khóra er bygd på kanten av ei 200 meter høg klippe. Hamna på øya er den litle landsbyen Karavostásis.
Folégandros er ei av mange avsidesliggande greske øyar med natur i flotte omgjevnadar. Med det klåre blå vatnet er strendene her kåra til blant dei ti beste i verda av Travel Channel.
Historie
Lite er kjend om den antikke historia til Folégandros. Innbyggjarane var dorianarar og ho kom seinare athensk styre. Øya vart erobra i 1207 av venetianaren Marco Sanudo og var under Venezia fram til 1566, då ho vart ein del av Det osmanske riket. Grekarane tok øya tilbake på 1800-talet.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Dei andre busetnadene i kommunen er:
Småøyar i kommunen:
Marianne Balto
Marianne Balto, tidlegare Marianne Balto Henriksen, er sametingsrepresentant for Arbeidarpartiet i perioden 2005-2009. Ho vart vald inn frå Tana, Berlevåg og Gamvik valkrins. Balto bur i Holmesund i Tana kommune.
Jonathan Mensah
Jonathan Mensah, er ein ghanesisk fotballspelar. I 2011/12-sesongen spela han i forsvar for Evian, som rykte opp til Ligue 1 i Frankrike fotballigaen i 2011, og for Ghana sitt landslag. Han var med i Ghana sin tropp til fotball-VM i 2010, der han gjekk inn som midtstoppar frå start frå og med den andre gruppekampen, etter at Isaac Vorsah vart skadd.
Marianne Balto
Frå og med 26. september 2007 og ut perioden i 2009 sat ho i Sametingsrådet for Arbeidarpartiet, som visepresident. I perioden 2009-2013 sat ho framleis i Sametingsrådet, men ikkje som visepresident.
Unkervatnet
Unkervatnet (sørsamisk Åanghkejaevrie) er ein innsjø som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.
Kvede i dikting
Kvede, òg stava kvæde (frå norrønt kvæði), eller kvad, er ein song eller eit dikt, gjerne høgtidsamt og ofte frå norrøn tid. Ordet finst også i samansetningar som jakvede (d.e. samtykke), ærekvede, fornkvede, medkvede, eddakvede og skaldekvede.
Turkmenistan
Turkmenistan er eit land i Sentral-Asia. Det grensar til Afghanistan, Iran, Kasakhstan, Usbekistan og Kaspihavet.
Kommunistpartiet i landet er det einaste tillatne. Presidenten vart dyrka gjennom avbildingar og statuar, medan dei to bøkene hans er pensum i skulen. Reiser og kommunikasjon, til dømes media, er underlagde streng kontroll.
Historie
På 1100- og 1200-talet vart byen Merv ein av dei største byane i verda, med eit innbyggartal på opptil 500.000.
Turkmenistan var eit diktatur fram til desember 2006, då den sjølvutnemnde livstidspresidenten Saparmurat Nijazov døydde. Han styrte landet saman med det tidlegare kommunistpartiet i landet, som er det einaste tillatne.
Klima
Turkmenistan har eit kontinentalt klima med store daglege og årlege temperatursvingingar. Støv er kanskje det mest alvorlege klimatiske problemet i landet. Kvar vår vert store støvskyer piska opp frå Karakumørkenen. Dei kjem ofte i samband med torevêr som gjev lite eller ingen nedbør. Dei mest støvete områda er dei sentrale områda av Turkmenistan, som kan ha 60 eller fleire slike dagar i året. Sjølv dei sentrale ørkenområda får nokre dagar med lett snø og ein god del overskya vêr. Sjølv om det aldri vert lummert er det overraskande mykje fukt i lufta om sommaren, som elles er så godt som utan nedbør. Den relative fukta fordi temperaturen er høg, og enkelte dagar kan det bli opp i 45 °C. Om sommaren kjem temperaturen sjeldan under 35 °C; om vinteren fell han ofte under -30 °C. Hausten kjem raskt og gjev ei blanding av behagelege temperaturar, mykje sol og lite nedbør. Asjgabat har ein årleg nedbørsnormal på 228 mm, men i ørkenområda kjem det berre kring 80 mm nedbør i året. I fjellstrøka kan det kome kring 300 mm.
Montejurra
Montejurra (spansk, baskisk Jurramendi) er eit fjell i Navarra i Spania. Kvart år vert det halde ei Carlista-feiring her til minne om slaget ved Montejurra i 1873 under den tredje carlistkrigen. I 2004 deltok 1000 menneske.
Våpensamlar
Våpensamlar er ein person som samlar på våpen. Ein kan samle våpen på mange ulike måtar, og våpensamlarar vert klassifiserte i fire kategoriar:
Norsk lov
For å bli samlar av registrerte skarpe skytevåpen må ein etter år 2000 vere medlem i Norsk Våpenhistorisk Selskap (NVS) og ha løyve av politiet. Samlinga må vere avgrensa innanfor eitt spesifikt historisk, geografisk eller tidsavgrensa område, eller ein kombinasjon av desse.
Våpensamling vert styrt av våpenloven og våpenføresegna § 2-14:Tillatelse til erverv av skytevåpen til privat samling kan kun gis til medlemmer av Norsk Våpenhistorisk Selskap eller annen våpenhistorisk forening godkjent av Politidirektoratet.
Rolvsøy
Rolvsøy er ein tidlegare kommune i Østfold. Frå 1. januar 1994 vart Rolvsøy ein del av Fredrikstad kommune. Tuneskipet, eit vikingskip frå ca. år 900, vart funne i Rolvsøy, som på den tida høyrde til Tune. Skipet er i dag på Vikingskipmuséet på Bygdøy i Oslo.
Jacopo da Bologna
Jacopo da Bologna (fødd kring 1315 i Bologna i Italia, død kring 1386 i Aragon i Spania) var ein italiensk komponist innan Trecento, ein periode stundom kalla italiensk ars nova. Han var ein av dei første komponistane i denne gruppa og levde samstundes med Gherardello da Firenze og Giovanni da Firenze. Han konsentrerte seg hovudsakleg om madrigalar, både kanoniske (caccia-madrigal) og ikkje-kanoniske former, men komponerte òg ein kvar av caccia, lauda-ballata og motett (Marrocco 1954, 14–16, 27–28; Fischer og d'Agostino 2001).
Settinga hans av Non al suo amante, skriven kring 1350, er den einaste kjende samtidige settinga av diktinga til Francesco Petrarca (Petrobelli 1975; Fischer og d'Agostino 2001).
Han godt representert i Squarcialupi Codex, den store samlinga med musikk frå 1300-talet som Medici-familien eigde. 29 av komposisjonane hans finst i denne kjelda, som er hovudkjelda for musikk frå den italienske ars nova, i lag med musikk av Francesco Landini og andre (Marrocco 1954, 6). Her finn ein òg eit portrett av Jacopo.
I tillegg til komposisjonane sine skreiv Jacopo òg ein kort teoretisk avhandling, Questa è l'arte del biscanto misurato (Jacopo da Bologna 1933; Marrocco 1954, 146–55), som er påverka av franske notasjonsteori (Fischer og d'Agostino 2001). Han kan òg ha vore aktiv som diktar (Fischer og d'Agostino 2001).
Schlatt bei Winterthur
Schlatt bei Winterthur er ein kommune i distriktet Winterthur i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 656 meter over havet.
Rosalía de Castro
Rosalía de Castro var ein spansk diktar og forfattar. Ho var frå Santiago de Compostela i Galicia, nordvest i Spania, og skreiv både på galisisk og kastiljansk (standardspansk).
Forfattarskap
De Castro er kjend for å ha gjeve ut den første boka på galisisk, diktsamlinga Cantares gallegos den 17. mai 1863. Denne dagen blir feira årleg på dagen for galisisk skrifspråk. Medan ho levde var forfattaren òg ein viktig person i den galisiske romantiske rørsla, saman med Manuel Curros Enríquez og Eduardo Pondal.
Med utgjevinga si heva ho det galisiske språket fram frå gløymselen etter fleire århundre utan at ein hadde brukt det til litteratur.
I tillegg til Cantares gallegos gav ho ut dei diktsamlingane Follas novas på galisisk i 1880, og på kastiljansk ''La flor. Poesías (1857); A mi madre. Versos (1863), og En las orillas del Sar. Poesías'' (1884). De Castro skreiv òg romanar på kastiljansk, som ''El caballero de las botas azules. Cuento extraño'' (1867).
Livssoge
Rosalía de Castro var fødd utanfor ekteskap til María Teresa da Cruz de Castro e Abadía den 23. eller 24. februar 1837.
I 1858 gifta ho seg med Manuel Murguía, som var journalist og medlem av det galisiske akademiet. Han hjelpte òg til med redigeringa av bøkene hennar. Frå 1859 til 1877 fekk dei sju ungar saman.
Anna
Rosalía de Castro var avbilda på 500-pesetas-setlane.
Søre Vistvatnet
Søre Vistvatnet er eit vatn som ligg i Vevelstad kommune i Nordland.
Rain av Beatles
«Rain» er ein song av det engelske rockebandet The Beatles, først gjeven ut i mai 1966 som B-sida til singelen «Paperback Writer». Begge songane vart spelte inn under innspelinga av albumet Revolver, men ingen av desse er med på albumet. Songen vart skriven av John Lennon og tilskriven Lennon–McCartney. Han har eit rytmespor som er sakka nede, eit døme på manipuleringa som bandet gjorde av lydband på den tida. Over den avsluttande delen vart det nytta baklengs vokal. Singelen markerte første gongen ein reversert lyd vart nytta i ein popsong, sjølv om Beatles brukte same teknikken på Revolver-sporet «Tomorrow Never Knows», som kom ut i august 1966.
Det vart laga tre promofilmar for «Rain».
Unna Guovdelisjávri
Unna Guovdelisjávri er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Narvik kommune i Nordland. Innsjøen har eit samla areal på 3,85 km², der 2,74 km² av dette ligg i Noreg.
Mogens Petterson Teleman
Mogens Petterson Teleman var sokneprest i Hadsel, prost i Lofoten og Vesterålen. Namnet hans vert òg latinisert til Magnus Petri og etternamnet vert ofte skrive Thi(e)lemann, men han skal sjølv ha underskrive Teleman,
Telaman var son til ein tidlegare prest i Hadsel, Peder Lauritzen Teleman. Han var gift tre gonger; med Karen Tallaksdotter Lind, Inger Hansdotter Blix (1625-55) og Maren Pettersdotter Falk (1629-1709), mor til diktarpresten Petter Dass.
Eit måla portrett av Teleman heng i Hadsel kyrkje.
Jánoš Trosten
Jánoš Trosten er ein norsk samisk politikar. Han var leiar av Norske Samers Riksforbund frå 1998 til 2001 og var sametingsrepresentant i periodane 2001-2005 og 2005-2009. Han vart vald inn frå ei samlingsliste av Norske Samers Riksforbund og Samisk folkeparti frå Tana valkrins, men vart usamd med NSR og gjekk ut og danna sitt eige parti, kalla Čielga sámi jietna (Klår samisk røyst).
Fuji-fjellet
Fuji-fjellet (japansk 富士山, Fujisan) er det høgaste fjellet i Japan, og ligg like vest for Tokyo. Fjellet ligg nær Stillehavskysten på den sentrale øya Honshu. Tre mindre byar ligg rundt fjellet, Gotemba i aust, Fuji-Yoshida i nord og Fujinomiya i sørvest. Fjellet er 3776 m høgt og toppen er snødekt året rundt, sjølv om det ligg i ei temperert klimasone.
Namn
Kanjiteikna for Fujifjellet, 富 og 士, tyder 'rikdom' og 'nokon med høg status', men desse reknar ein med er ateji, teikn valde i seinare tid fordi dei likna uttalen av namnet på fjellet. Namnet «Fuji» har uklart opphav, og fleire etymologiar er blitt føreslåtte opp gjennom åra, som 'rikdom', 'udøyeleg', 'utan like' eller 'rett som ein risplante'.
Soge
Fujifjellet er ein regelmessig vulkan som er synleg i ein vid omkrins, og har vore avbilda og lovprist i japansk kunst og litteratur. Hokusai sin '36 bilete av Fujifjellet' og 'Hundre bilete av Fujifjellet' er best kjende. Fjellet opptrer også i ei rekkje dikt.
Ein meiner at ein ukjend munk var først mann på toppen av fjellet i 663. Toppen av fjellet vart rekna som heilag, og var eit forbode område for kvinner fram til Meiji-perioden. Den første kjende utlendingen på toppen var sir Rutherford Alcock i 1860.
Fosnøyna
Fosnøyna er ei øy i Austrheim kommune i Vestland. Ho har eit areal på 26,3 km² og utgjer nesten halvparten av arealet i kommunen. Øya ligg aust for Fedjefjorden og vest for Lindåshalvøya. I nord ligg innløpet til Fensfjorden. Øya har brusamband både til Lindås i aust og til Radøy i sør.
Den største tettstaden på øya er Årås.
Folketalsutvikling:
Alífira
Alífira (gresk Αλίφειρα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Ilía i Vest-Hellas i Hellas. Alífira inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Andrítsena-Kréstena.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Alífira 2 008 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 82 innbyggjarar.
Nordmannen
Nordmannen er eit dikt skrive av Ivar Aasen, betre kjent som Mellom bakkar og berg. Diktet kom første gong ut i diktsamlinga Symra i 1863. Delar av diktet vert mykje brukte, og frå 1998 til 30. juni 2007 blei dei to første strofene graverte inn på nye alle nye, norske førarkort.
Teksten
Diktet har kome ut i fleire utgåver, tre «offisielle» men òg fleire. I «Lauvduskar II» Chr.a 1868 hadde diktet heile 8 strofer.
1. Millom Bakkar og Berg ut med Havet
heve Nordmannen fenget sin Heim,
der han sjølv heve Tufterna gravet
og sett sjølv sine Hus uppaa deim.
2. Han saag ut paa dei steinutte Strender;
det var ingen, som der hadde bygt.
«Lat oss rydja og byggja oss Grender,
Petter Rudi
Petter Norman Rudi er ein norsk tidlegare midtbanespelar i fotball. Han er fødd i Kristiansund. I åra 1995-2006 hadde Rudi 46 landskampar, og skåra 3 mål på desse. Rudi har mellom anna spelt for Molde FK, Perugia Calcio i Italia, Sheffield Wednesday i England og klubbane Sporting Lokeren og Germinal Beerschot i Belgia. I 1995 vart han kåra til Årets spelar i Noreg.
Nordmannen
Teksten
og so eiga me Rudningen trygt.»
3. Han saag ut paa det baarutte Havet;
der var ruskutt aa leggja ut paa;
men der leikade Fisk ned i Kavet,
og den Leiken den vilde han sjaa.
4. Fram paa Vetteren stundom han tenkte:
Giv eg var i eit varmare Land!
Men naar Vaarsol i Bakkarne blenkte,
fekk han Hug til si heimlege Strand.
5. Og naar Liderna grønka som Hagar,
naar det laver av Blomar paa Straa,
kann han ingenstad vænare sjaa.
Frå Ivar Aasen: Symra. Tvo Tylfter med Visor og Rim. Tridje Utgaava. (Med Notar.) Kristiana. Forlagt av P.T. Mallings Boghandel. 1875. Side 6-7. Elektronisk utgåve ved Det Norske Samlaget/Nynorsk kultursentrum 2003.
Dei apokryfe strofane
Aasen arbeidde og forkasta fleire strofar før han vart nøgd med diktet. Det vart difor utgjeve ei rekkje gonger før den endelege versjonen kom på prent. Nokre av dei mindre kjende versa er framleis nytta av Raud Ungdom, Norsk Målungdom og Natur og Ungdom. Særskilt den siste av desse strofane vart nytta under folkeavrøystinga om medlemsskap i EU i 1994.
Sud om havet han stundom laut skrida,
der var rikdom på benkjer og bord.
og so vende han atter mot nord.
Lat no andre om storleiken kivast
lat deim bragla med rikdom og høgd
Millom kaksar eg litet kann trivast
Millom jamningar helst er eg nøgd
og sin rikdom og styrkje dertil
når då berre dei meg villa unna
og få rå om min arv som eg vil.
Ottar Grepstad har halde fram at ein helst skal akte på Aasen sine val av strofar, og halde seg til dei endelege fem som er attgjevne øvst. Desse andre har likevel vore nytta i ungdomsrørslene i fleire år.
Angoulême
Angoulême er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er préfecture (hovudstad) i departementet Charente.
Geograpfi
Angoulême ligg 134 km nordaust for Bordeaux langs jernbanen mellom Bordeaux og Poitier.
Sjølve byen ligg på ei høgd, med elva Charente nord for seg, og elva Anguienne i sør og vest. Dei viktigare forstadane ligg mot aust.
Historie
Angoulême (Iculisma eller Ecolisna, seinare Angoulesme) vart erobra av Clovis frå vestgotarane i 507, og plyndra av normannarane på 800-talet.
I 1360 vart han gjeve til engelskmenna etter Freden i Brétigny, men dei vart drive bort i 1373 av troppane til Karl V, som gav byen mange privilegium. Byen leid stort under hugenottkrigen, særleg i 1568 då han vart erobra av protestantar under Gaspard de Coligny.
Grevskapet Angoulême går tilbake til 800-talet, og den viktigaste av dei tidlege grevane var William Taillefer. Etterkomarane hans hadde denne tittelen til slutten av 1100-talet. Tittelen vart teke frå dei av Rikard Løvehjarta, og gjekk vidare til Kong Johan av England då han gifta seg med Isabel, dottera til grev Adhémar. I 1220 gifta ho seg med Hugo X, som gav det til Lusignan-familien, grevar av Marche. Då Hugo XIII døydde i 1302 gjekk eigedomane hans til krona. I 1394 gjekk grevskapet over til huset Orleans. Eit medlem av huset, Frans I vart konge av Frankrike i 1515, og heva graden til hertugdøme for mora Louise av Savoy. Hertugdømet, som høyrte til krona, vart så halde av Karl av Valois, son av Karl IX. Den siste hertugen var Louis-Antoine, den eldste sonen til Karl X, som døydde i 1844.
RapidShare
RapidShare var ei fillagringsteneste på Internett som eksisterte frå 2002 til 2015. RapidShare lét brukarar laste opp filer til ein eller fleire serverar. Filene var tilgjengelege gjennom lenkjer, som brukarar kunne dela seg imellom. Desse filene kunne så lastast ned av kven som helst, så lenge han eller ho har lenkja til denne fila.
Francesco Landini
Francesco Landini (født ca 1325 i Fiesole ved Firenze, død 2. september 1397 i Firenze), òg Francesco Landino, var ein florentinsk komponist og organist, songar, diktar og instrumentmakar. Han var ein av dei mest populære komponistane på andre halvdel av 1300-talet og utan samanlikning den mest kjende komponisten i Italia.
Liv og virke
Ein kopparsjukdom gjorde Francesco Landini blind i barndommen. Han vendte seg til musikken og beherska fleire instrument i tillegg til orgel, til dømes lutt og han song, skreiv poesi og komponerte. Ifølgje biografen Villani dreiv Landini òg med astrologi, etikk og filosofi. Han var rekna som organist ved Santa Trinità-klosteret i Firenze og mellom 1361-1365 og 1397 organist og kapellan ved San Lorenzo-kyrkja i Firenze.
Verk
Det er bevart 154 verk etter han, tolv to- og trestemmige madrigalar, ein caccia, meir enn 140 ballate og nokre få messer. Ein meiner at Landini skreiv teksten til mange av verka sine. Verka hans utgjer meir enn ein fjerdedel av den kjende fleirstemte musikken frå italiensk trecento.
Landini-verk finst i følgjande manuskript:
Olav Heggstad
Olav Heggstad var ein norsk bygningsingeniør og professor.
Heggstad var fødd i Namsos som son av professor Christopher Marius Heggstad og Pernille, fødd Midgard. Han utdanna seg ved ingeniørlinja ved Trondhjems Tekniske Læreanstalt og tok eksamen i 1896. 1899–1900 studerte han ved den tekniske høgskulen i Dresden i Tyskland. Frå 1897 til 1902 var han ingeniør i Kanalvesenet. Olav Heggstad var deretter ingeniør ved Sam Eyde sitt ingeniørkontor i Kristiania. Han arbeidde som konsulent ved ymse kraftutbyggingstiltak, mellom anna frå 1903 leiar for reguleringa av Møsvatn i samband med utbygginga på Rjukan.
Han blei utnemnd til professor i vassbygging ved Norges Tekniske Høgskole (NTH) i Trondheim frå 1912. Professor Olav Heggstad var rektor ved NTH i tidsrommet frå 1929 til 1932.
Integral
Eit integral av ein matematisk funksjon er i differensialrekning ei utviding av konseptet summasjon. Prosessen med å finne integral vert kalla integrasjon eller integrering, og vert vanlegvis brukt for å finne totalsummen av eigenskapar som areal, volum, masse, forskyving osv, når fordelinga eller endringsraten med omsyn til andre storleikar (posisjon, tid) er spesifisert. Det finst fleire forskjellige definisjonar på integrasjon som inneber forskjellige tekniske metodar. Dei er derimot samsvarande, og to forskjellige måtar å integrere ein funksjon på vil gje same resultat når begge er definert. Uttrykket «integral» kan òg referere til antideriverte. Sjølv om dei er nært knytt saman gjennom analysen sitt fundamentalteorem, er dei to førestillingane omgrepsmessig forskjellige. Ein antiderivert vert ofte referert til som eit ubestemt integral (ein funksjon), medan integral i denne artikkelen omhandlar bestemte integral. Integralet til ein funksjon f med ein reell variabel x på intervallet [a, b] er lik arealet mellom linjene x = a, x = b, x-aksen, og kurva som vert definert av grafen til f. Dette vert formalistert av den enklaste forma av eit integral, Riemann-integralet, som gjev oss ein metode for å rekne ut dette arealet ved å bruke grenser for å dele arealet inn i tynnare rektangulære striper og føreta summen av arealet til kvar stripe. (sjå døme på dette). Eit alternativ er å la slik at integralet av f mellom a og b er eit mål av S. I denne metoden gjev integrasjon eit tal knytt til S, som gjev oss ein ide om «storleiken» til settet (men dette er forskjellig frå kardinalitet eller storleiksorden). Dette fører til ein annan og meir mektig definisjon av integralet, kalla Lebesgue-integral. Leibniz introduserte lang s som notasjon for integralet. Integralet diskutert over ville då ha vore skrive. -teiknet representerer integrasjonen, a og b er grenseverdiane i intervallet, f(x) er funksjonen som vert integrert, kalla integrand', og dx er notasjonen for integrasjonsvariabelen. Historisk sett representerte dx ein infinitesimal storleik, og lang s stod for «sum». I moderne integrasjonsteoriar, som er bygd opp på andre grunnlag, vert ikkje denne notasjonen lenger tenkt på som ein sum, bortsett frå i dei mest uformelle tilfella. I dag representerer dx eit differensial. Viss f til dømes er ein konstant funksjon f(x) = 3, så vil integralet av f mellom 0 og 10 vere arealet av rektangelet som er avgrensa av linjene x = 0, x = 10, y = 0, og y = 3. Arealet til dette rektangelet er breidda multiplisert med høgda, så verdien av integralet er 30. Det same resultatet vil ein finne ved å integrere funksjonen, men metoden vert vanlegvis brukt for meir kompliserte eller glatte kurver.
Rekne ut integral
Den mest grunnleggande teknikken for å rekne ut integral med ein reell variabel er basert på analysen sitt fundamentalteorem. Det føregår slik: Merk at integralet ikkje eigentleg er den antideriverte, men fundamentalteoremet tillet oss å bruk antideriverte til å utrede bestemte integral. Det vanskelege er ofte å finne ein antiderivert av f. Det er sjeldan mogeleg å ta ein kikk på ein funksjon og skrive ned den antideriverte. Ofte er det nødvendig å bruke ein av dei mange teknikkane som er utvikla for å rekne ut integral. Dei fleste av desse teknikkane går ut på å skrive om eit integral til eit anna integral, som kanskje er lettare å finna antideriverte til. Desse teknikkane er mellom anna: Sjølv om ingen av desse teknikkane skulle føre fram, er det framleis mogeleg å evaluere eit gjeve integral. Ein annan teknikk som er ganske vanleg er restanalyse, der Taylor-rekkjer av og til kan brukast for å finne antideriverte. Det finst òg fleire andre måtar å rekne ut bestemte integral på, til dømes kan Parsevals identitet brukast til å transformere eit integral over eit rektangulært område til ein uendeleg sum. Av og til må ein gjere eit triks for å rekne ut eit integral. For døme på dette sjå gaussisk integral.
Tilnærming av bestemte integral
Bestemte integral kan tilnærmast ved å bruke fleire metodar av numerisk integrasjon. Ein populær metode, kalla rektangelmetoden, går ut på å dele området under funksjonen opp i ei rekkje rektanglar, og så finne summen av desse. Andre metodar er trapesregelen og Simpsons regel. Enkelte integral kan ein ikkje finne eksakt, medan andre integral er så kompliserte at ein om ein skulle finne eit eksakt svar så ville det teke svært lang tid med mykje utrekning. Ei tilnærming er derimot ein proesess som byggjer på innsetjing, multiplisering, addisjon og dividering av variablar. Dette kan lett gjerast med moderne kalkulatorar og datamaskinar. Mange problemstillingar i den verkelege verda er avhengig av å kunne rekne ut tilnærma verdiar av intregral, fordi formlane elles ville vore svært kompliserte, og fordi ein ofte ikkje treng eit heilt eksakt svar.
Uekte integral
Ikkje alle integral kan reknast ut ved å bruke ein enkel grenseprosess. Eit integral som berre kan reknast ut ved å sjå på det som grensa av integral for større og større intervall vert kalla uekte integral. Uekte integral får ein vanlegvis når rekkevidda til funksjonen som skal integrerast er uendeleg, eller i tilfellet med Riemann-integral, når domenet til funksjonen er uendeleg. Eit døme på eit uekte integral er Cauchy sin pålydande verdi.
Forskjellige integral
Sjølv om Riemann- og Lebesgue-integrala er dei viktigaste, har ein fleire andre integral som:
Definisjonar ved hjelp av integral
Fleire matematiske funksjonar og konstantar kan definerast ved å bruke eit integral. Den naturlege logaritmen, skriven ln(x), er definert for alle x > 0 som Derfor kan den matematiske konstanten e definerast som det unike talet som oppfyller Både betafunksjonen og gammafunksjonen er definert i form av integral.
Notasjon
Isaac Newton brukte ein liten vertikal strek over ein variabel for å indikere integrasjon, eller plasserte variabelen inni ein boks. Den vertikale streken kunne derimot lett forvekslast med \dot{x} eller x'\,\!, som Newton brukte for å indikere differensial, og boksnotasjon var vanskeleg for boktrykkarar å framstille, så desse notasjonane vart ikkje mykje brukt.
Den moderne notasjonen for eit ubestemt integral vart introdusert av Gottfried Leibniz i 1675. Han brukte integralsymbolet «∫» frå ein utstrekt S, som stod for summa (latinsk for sum). Den moderne notasjonen for det bestemte integralet, med grenser over og under integralteiknet, vart først brukt av Joseph Fourier i 1822.
Søre Bukkevatnet
Søre Bukkevatnet er eit vatn som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland. Søre Bukkevannet er bunde saman med Nordre Bukkevatnet via ein naturleg kanal.
Ingenuity
Ingenuity er det tiande studioalbumet til Ultravox, gjeve ut i 1994 med Sam Blue som solovokalist blant ei fem mann stor besetning, inkludert Billy Currie som var det einaste attverande originale medlemmet. Albumet kom ut på ny i 2001 på Puzzle Records med eit anna plateomslag.
Hardangertun
Hardangertun er ein campingplass ved fjordkanten i Kinsarvik i Ullensvang. Hardangertun har også eigen leirskule og tilknytt familiepark.
Historie
Rundt 1950 starta Nils L. Instanes opp Hardanger Planteskule på tomta til det som i dag er Hardangertun. Fordi planteskulen fekk mykje folk på vitjing, valde Instanes å starta opp kafé. Kaféen arrangerte etter kvart også utedans mellom frukttrea, og vart til slutt utvida til campingplass. I 1962 valde Instanes å leiga ut Hardangertun, for sjølv å reisa til USA for å driva restaurant.
Ingenuity
Medverkande
Ultravox
Hardangertun
Historie
I 1979 vende han attende til Noreg og bygde ut campingplassen Hardangertun med familiehytter, saman med kona Ingebjørg.
I 1982 vart Hardangertun Leirskule etablert.
I 2004 kjøpte Hardangertun opp Hardanger Feriepark, og gav han namnet Familieparken Hardangertun.
Fakta
Leirskulen er blant landets mest besøkte. Her kan ein tilby både fjellklatring, kabelbane, rapellering, bogeskyting, kanopadling, fiske og sjøvet, luftgeværskyting, fyrstehjelp, lokal kulturhistorie og turar i Husedalen.
Familieparken kan tilby både minigolf, vassklier, badebasseng, hoppetelt, bilbane, bondegard, trampoline, båtar og eigen kafé.
Per-Ivar Henriksen
Per-Ivar Henriksen var sametingsrepresentant for Arbeidarpartiet i perioden 2005-2009. Han vart vald inn frå Tana valkrins.
Henriksen stilte ikkje til gjenval ved Sametingsvalet i 2009.
Ivar Morten Normark
Ivar Morten Normark er ein tidlegare norsk fotballspelar og no trenar. 25. oktober 2006 vart det klart at Normark tar over som hovudtrenar for samelandslaget. Tidlegare trena han Aalesund, men han mista jobben etter at laget rykte ned frå eliteserien etter 2005-sesongen. Som Aalesund-trenar tok Normark klubben opp i eliteserien for fyrste gong då laget kom på andreplass i 1. divisjon i 2002.
Sem Sæland
Sem Sæland var ein norsk fysikar, høgskule- og universitetsrektor og stortingsrepresentant.
Sæland vart fødd på garden Sæland i Time kommune på Jæren i Rogaland fylke.
Sæland deltok i Kristian Birkeland si nordlysforsking kring 1900. Han var professor i fysikk og rektor ved Norges Tekniske Høgskole (NTH) frå 1910 til 1914. Sæland var den fyrste rektoren på NTH. Han var professor ved Universitetet i Oslo frå 1922 og rektor der frå 1927 til 1936.
Sæland var uavhengig representant for Baklandet krins (Trondheim) på Stortinget frå 1916 til 1918.
Sem Sæland var medlem av Det Kongelege Norske Videnskabers Selskab og Videnskabsselskabet i Kristiania (no Det Norske Videnskaps-Akademi) frå 1911 (styremedlem 1929–32). Sæland representerte mange styre og råd, og var mellom anna formann i programrådet for Norsk Rikskringkasting, formann i Rådet for anvendt Videnskap 1922–24, formann i Polyteknisk Forening 1933–36, generalsekretær i A/S Norsk Varekrigsforsikrings fond frå 1927 og nestformann i rådet for Chr. Michelsens Institutt frå 1931.
Tetsuya Kanno
Han spela for klubbane Shonan Bellmare, Zweigen Kanazawa, SC Sagamihara og AC Nagano Parceiro.
Strindvatnet
Strindvatnet (lulesamisk Tjoalmejávrre) er eit vatn som ligg i Hamarøy kommune i Nordland.
Keilhaus topp
Keilhaus topp (2355 moh.) er ein fjelltopp som ligg om lag 750 meter aust om Galdhøpiggen. Sjølv om den er ein av dei høgaste norske fjelltoppane vert han ikkje alltid rekna mellom desse av di han har ein primærfaktor på berre 20 meter.
Schöfflisdorf
Schöfflisdorf er ein kommune i distriktet Dielsdorf i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 471 meter over havet.
Johan B. Hjort
Johan Bernhard Hjort var grunnleggjar og medlem av det norske nazistpartiet Nasjonal Samling frå 1933 til 1937, då han braut med Quisling. I 1941 blei han arrestert av Gestapo og sendt til Tyskland. Etter å ha sloppe ut dreiv han med motstandsarbeid som redda mange skandinaviske liv.
Etter krigen kjempa Hjort som advokat, mellom anna for kunstnarisk fridom også for kontroversielle kuntnarar, og for dei naturlege rettslege reglane han meinte homoseksuelle hadde. Han var òg leiar for Riksmålsforbundet.
Straumfjordvatnet
Straumfjordvatnet er ein innsjø som ligg i Steigen kommune i Nordland.
Abdul Naza Alhassan
Abdul Naza Alhassan er ein ghanesisk fotballspelar.
Kallithéa i Ilía
Kallithéa (gresk Καλλιθέα) er ein landsby i periferieininga Ilía i Vest-Hellas i Hellas. Kallithéa var hovudsete i den tidlegare kommunen Alífira, som no er ei kommunaleining i kommunen Andrítsena-Kréstena.
Galisisk
Galisisk eller galicisk er eit iberoromansk språk som ein snakkar i den autonome regionen Galicia og tilstøytande område i Asturias og Castilla y León, nord i Spania. Det blir tala av 3-4 millionar, ein halv av dei emigrantar til Sør-Amerika.
Det har nært slektskap med portugisisk, og blir ofte sett på som ein dialekt av dette språket. Men språkbrukarane og dei galisiske styresmaktene ser annleis på det. Dei har ein eigen identitet og har utvikla seg vekk frå portugisisk. Ettersom portugisisk utvikla seg i Galicia, kan det like gjerne vera ein dialekt av galisisk.
Galisisk skrift
Galisisk har hatt eit eige skriftspåk sidan 1000-talet. I mellomalderen vart galaico-português sett på som eit kulturspråk, brukt innan dikting og i religiøse samanhengar. Dette gjaldt ikkje berre i Galicia og Portugal, men òg i Castilla, der kastiljansk hovudsakleg var brukt til å skriva prosa.
Forbod
Under styret til Francisco Franco, som sjølv var galisar, var alle språk bortsett frå kastiljansk forbodne i landet. Galisisk blei framleis brukt som talespråk på landsbygda, og etter at diktaturet var over i 1975 blomstra det opp igjen.
Storvatnet i Steigen
Storvatnet er ein innsjø som ligg i Steigen kommune i Nordland.
Gartafjorden
Gartafjorden er ein liten fjord i Arendal kommune. Han ligg like nordaust for Tromøysundet aust for sjølve Arendal mellom fastlandet og Buøya. Fjorden har ei lengd på om lag 2 km og den sørlege delen ved Eydehavn vert kalla Heggedalsbukta og har utløp gjennom Bleksund til Tromøysundet. Delen av fjorden som ligg nord for Heggedalsbukta vert òg kalla Breiviksfjorden.
Volturno
Volturno (i antikken Volturnus, frå volvere, «å rulle») er ei elv i sørlege og sentrale delar av Italia.
Elva spring ut frå Appenninane sentralt i Abruzzi, i Samnium nær Rocchetta a Volturno (provinsen Isernia i Molise) og renn søraustover til ho møter Calore nær Caiazzo og renn så sørover til Venafro, før ho snur sørvestover. Etter Capua munnar ho ut i Tyrrenhavet i Castel Volturno, nordvest for Napoli. Elva er 175 km lang.
Historie
Elva har alltid vore strategisk viktig og kolonien Volturnum (som truleg erstatta ein eldre etruskisk koloni) vart grunnlagd av romarane i 194 f.Kr. ved munningen på sørsida. Byen ligg i dag om lag 1,5 km inne i landet på grunn av avleiringar i elva. Augustus oppretta ein koloni for krigsveteranar her. Via Domitiana frå Sinuessa til Puteoli kryssa elva på denne staden og ruinar av brua er framleis synleg. Elva var frakommeleg heilt til Capua.
I 554 slo den austromerske generalen Narses ein frankisk-almannisk hær ved elva under eit slag under den gotiske krigen.
Etter revolusjonsstyrkane til Giuseppe Garibaldi i 1860 invaderte Sør-Itala, flykta Frans II av Begge Siciliar frå Napoli og forskansa seg ved sørbeidda av Volturno, nær San Maria di Capua Vetere. Piemontesiske troppar i lag med troppane til Garibaldi møtte den napolitanske styrken under eit slag 1. og 2. oktober, noko som førte til Capua sitt fall.
Kazushi Mitsuhira
Kazushi Mitsuhira er ein japansk fotballspelar.
Han har spela for klubbane Shonan Bellmare, Oita Trinita og Kyoto Sanga FC (2019).
Christopher Hitchens
Christopher Eric Hitchens var ein britisk-amerikansk forfattar og journalist, kjend for sin sterke ateisme, kjend som «New atheism».
Hitchens vart fødd i Portsmouth i Storbritannia, men budde i USA frå 1981. Han døydde av lungebetennelse, ein komplikasjon av kreft, i Houston i Texas.
Vere
I filosofien er det å vere granskingsobjektet til metafysikken, meir spesifikt ontologien. Vi kan forstå det å vere ein predikativ eigenskap ved noko som kan seiast å vere; dette står i motsetnad til ikkje-tilvære, som er ein eigenskap ved det som ikkje er til.
På norsk, så vel som i dei aller fleste språk vi kjenner til i dag, finst det eit verb vere (proto-indoeuropeisk stamme *h1es-). Dette verbet kan uttrykkje at noko har eksistens, og er i så fall intransitivt, men fungerer òg i transitiv form som kopula (bindelekk): «Mari er høg» inneber ikkje at Mari eksisterer (logikken som er innebygd i daglegspråket vil som regel likevel medføre at vi kan utleie dette om vi vil), men at éin kvalitet ved Mari er at ho har høgd (ei vanleg tolking vil vidare vere at ho har dette i større mon enn andre vi samanliknar henne med).
Georg Ossian Sars
Georg Ossian Sars, ofte omtala som G.O. Sars, var ein norsk marinbiolog. Han vart fødd i Florø, og foreldra hans var ikkje heilt ukjende Michael Sars (1805 - 1869) og Maren Cathrine Welhaven Sars (1802-1889). Bror hans var historikaren Ernst Sars.
Som far sin var G. O. Sars ein systematisk biolog som beskreiv ei røys med nye artar, særleg innanfor krepsdyr som muslingkreps (Ostracoda), mysidar og kril.
Då Michael Sars døydde i 1869 overtok sonen arbeidet hans med å studera variasjonar i norsk torskefangst. På denne tida var torsk den viktigaste norske eksportartikkelen, og kunnskap om bestandane var avgjerande for å kunne ha oversikt over økonomien. Georg Sars fekk såleis æra av å reknast som den første som gjorde eit seriøst studium i fiskerivitskap.
G.O. Sars var tilhengjar av evolusjonsteorien til Charles Darwin, og var den fyrste nordmannen som føreleste om han. Det skjedde ved Universitetet i Oslo.
Forskingsskipet «FF G.O.Sars» til Universitetet i Bergen er oppkalla etter han. Eit nytt skip med same namn erstatta i 2003 det tretti år gamle «G.O.Sars».
Internasjonal dag mot homofobi
Det er meininga at dagen skal gjera dei som arbeider for desse gruppene synlege, og stimulera til samfunnsdebatt.
Det var franske Louis-George Tin som tok initiativ til dagen, som blir støtta av den internasjonale organisasjonen for lesbiske og homofile (International Lesbian and Gay Association, ILGA). Over 40 land skal observera dagen denne første gongen.
Den første feiringa var femten år etter at Verdas helseorganisasjon strauk homoseksualitet frå lista si over sinnslidingar, og gjorde slutt på over eit århundre med medisinsk homofobi.
Ho hende òg eitt år etter at den amerikanske delstaten Massachusetts gav homofile lov til å gifta seg på lik linje med heterofile.
Storvatnet i Narvik
Storvatnet (nordsamisk Stuorajávri) er eit vatn som ligg i Narvik kommune i Nordland.
Richard Niles
Richard Niles er ein USA-amerikansk komponist, arrangør, plateprodusent, gitarist, radiopratar og journalist.
Han byrja karrieren i London i 1975 som låtskrivar og fast arrangør og produsent for Essex Records. Dette sette han i samarbeid med Cat Stevens. I britiske fjernsynsseriar for David Essex og Leo Sayer arrangerte og dirigerte han musikk for Ronnie Spector, Twiggy, Kate Bush og Denny Laine. I 1978 arbeidde han som fast arrangør for Hansa Records då han oppdaga Sarah Brightman og arrangerte både hans og hennar første hit, «I Lost My Heart to a Starship Trooper». Han har komponert, arrangert og produsert musikk for Anita Baker, Cilla Black, James Brown, Ray Charles, Cher, Petula Clark, Randy Crawford, Gloria Gaynor, Lulu, Paul McCartney, Pet Shop Boys, Tears For Fears, Tina Turner og Deniece Williams. Han arrangerte Grace Jones-albumet Slave to the Rhythm. Niles skreiv og dirigerte strykarane på Depeche Mode-songane «Home», «Only When I Lose Myself» og «Surrender». Han skreiv arrangement for Pet Shop Boys, Swing Out Sister, Living in a Box, Frankie Goes to Hollywood, ABC og Was (Not Was). Han har òg arbeidd med Cliff Richard, Barry Manilow, Ray Charles, Stephen Gately, Ronan Keating, og bidrog på hittar av Wet Wet Wet, Damage, O-Town, OTT, Take That, Boyzone og Westlife, inkludert duette deira «Against All Odds» med Mariah Carey.
Han var leiar for husbandet, Bandzilla, på Ruby Wax-serien Don't Miss Wax.
Knoppix
Knoppix er ein distribusjon av operativsystemet Linux som er utvikla av Klaus Knopper. Distribusjonen er i hovudsak meint for å starte opp rett ifrå en direkte cd utan installasjon på harddisken, sjølv om dette og er mogleg.
Dei første utgåvene av Knoppix var basert på Linux distribusjonen Red Hat, men versjon 2 og nyare utgåver er istaden basert på Debian. Knoppix er kjend for å ha god maskinvarestøtte og folk som vurderer å konvertere til Linux nyttar gjerne Knoppix først. Professjonelle Linuxbrukarar nyttar gjerne Knoppix som reserveløysing til å redde ein harddiskinstallasjon som ikkje startar opp.
João Sales
João Sales er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Vegalta Sendai og Yokohama FC.
Sam Blue
Sam Blue, stundom òg kalla Sam Blewitt, er ein engelsk hardrocksongar som har vore medlem av banda Emerson, Axis, L.A. Secrets, Paul Samson sitt Empire, Ya Ya, Ultravox, GTS og Burns Blue. Han har òg arbeidd i Storbritannia og Europa som studiosongar, artist og samarbeidd med mange andre artistar, som The Streets, Dizzee Rascal, Braund Reynolds, The Young Punx, Phonat, Urban Myth, Avicii, Otto Knows og Madness.
Skilloúnda
Skilloúnda (gresk Σκιλλούντα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Ilía i Vest-Hellas i Hellas. Skilloúnda inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Andrítsena-Kréstena.
Schönenberg
Schönenberg er ein kommune i distriktet Horgen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 714 meter over havet.
Teufenbachweiher er eit vassresevoar i elva Teufenbach, som ligg i kommunen.
Tornado
Ein tornado eller ei skypumpe er ei kraftig roterande luftsøyle som stig ned frå cumulonimbusskyer (toreskyer), eller i sjeldne tilfelle cumulusskyer, og ned til bakken. Tornadoar har mange forskjellige former, men er ofte synlege som ei smal, trektforma sky, der den smale enden av «trekta» tar nedi bakken. Ofte vil ein òg sjå ei sky av avfall som krinsar rundt den nedre delen av tornadoen.
Aurillac
Aurillac (Orlhac på oksitansk) er ein by og kommune i Frankrike. Han er préfecture (hovudstad) i departementet Cantal i regionen Auvergne-Rhône-Alpes. Innbyggjarane her vert kalla Aurillacois.
Tornado
Ein gjennomsnittstornado har vind mindre enn 50 m/s (175 km/h), er om lag 100–200 meter brei og flyttar seg eit par kilometer i løpet av nokre minutt før dei døyr ut. Dei kraftigaste tornadoane kan derimot ha vind over 130 m/s (480 km/h), vere meir enn 1,5–2 km brei og flytte seg over 100 km på nokre timar.
Aurillac
Geografi
Aurillac ligg ved elva Jordanne. Aurillac vert ofte rekna som ein av dei kaldaste byane i Frankrike, men dette stemmer ikkje sidan han rett og slett berre er den høgstliggande byen som vanlegvis vert vist på vêrvarsel på TV.
Økomoni
Aurillac er den historiske hovudstaden til paraplyen, og byen produserer i dag meir enn halvparten av paraplyane i Frankrike.
Tornado
Dei har vore observert på alle kontinent utanom Antarktis, og ein stor del av dei kraftigare tornadoane oppstår i USA på grunn av den unike topografien og vêrforholda som gjev gode vilkår for utvikling av tornadoar her. Storbritannia er det landet som i snitt har flest tornadoar i løpet av eit år, men desse er som regel små og relativt ufarlege. Sambandsstatane kjem på andreplass (sjå Klimatologi). Andre delar av verda som jamleg har tornadoar er Australia, sørlege område av det sentrale Canada, Nordvest-Europa, austlege og sørlege område av det sentrale Asia, austlege delar av det sentrale Sør-Amerika og det sørlege Afrika.
Ordet «tornado» kjem av det spanske ordet tronada som tyder 'torevêr', og som opphavleg vart brukt i Nord-Afrika om dei sterke vindbyene som ofte følgde slike uvêr. Tronada kjem igjen av det latinske ordet tronar, tore. Andre ord for tornado er trombe (ofte om høvesvis svake tornadoar) og skypumpe (tornado som oppstår over vatn). Men desse orda vert ofte brukte om kvarandre.
Ein støvkvervel er ein kvervelvind som motsett ein tornado vert utvikla frå bakken og opp, og som ikkje heng saman med nokon cumulus eller cumulonimbus. Støvkvervlar er oftast relativt små og svake.
Definisjonar
Kraftigare tornadoar kan av og til ha fleire kvervlar eller søyler med roterande luft rundt eit felles senter. Ein «satellittornado» er derimot eit uttrykk brukt om ein svakare tornado som er danna i nærleiken av ein stor og kraftig ein. Desse varar ofte ikkje lenger enn eit par minutt og krinsar rundt den større tornadoen (derfor namnet).
Ei «skypumpe» er ein tornado over vatn. Desse treng ikkje oppstå i samband med roterande toreskyer, og kan og oppstå frå «vanlege» cumulusskyer. Dei er ofte svakare enn klassiske tornadoar (vanlegvis F0 eller F1 på Fujitaskalaen). Flyttar ei skypumpe seg over land fører det vanlegvis ikkje til store skadar, og dei løyser seg opp i løpet av få minutt. Men kraftigare skypumper kan derimot oppstå frå superceller og føre til store øydeleggingar om dei flyttar seg inn på land. I tillegg kan kraftige tornadoar flytte seg utover vatn og bli skypumper utan at dei mistar intensiteten.
Ei trombe er ein mykje svakare kvervel, og er ofte berre synleg i områda nær bakken der dei kvervlar opp støv og avfall. Sjølv om dei er svakare enn vanlege tornadoar kan dei føre til alvorlege skadar.