cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kivik
Kivik er i dag mest kjend for sine ulike marknader, mellom anna Kiviks marknad og Äppelmarknaden i Kivik, og har dei siste åra blitt utvikla til eit eksklusivt feriemål. Kivik er det sentrale staden for epledyrkinga i området. Kiviks musteri driv produksjon av eplemost i Karakås.
Kivik er spesielt kjend for ei gravrøys frå bronsealderen, den 3000 år gamle «kungagraven». Det er det største gravminnet i sitt slag i Sverige, med 75 meter i diameter.
Madrass
Ein madrass er eit underlag i ei seng. Det er den mjuke delen av senga som ein trekkjer laken over. Ordet madrass kjem via latin materas frå arabiske al-Matrah, som opphavleg betydde det ein kan kaste eller legge noko på, men som etter kvart vart nytta om ei sitjepute.
Madrasstypar
I Noreg nyttar ein gjerne følgjande kategoriar om madrassar:
Material
Dei fleste madrassane har eit yttertrekk i bomull eller liknande tekstil, innvending er det mange variantar.
Vlákhos i Aradíppou
Vlákhos (gresk Βλάχος) er ein bydel i kommunen Aradíppou i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros. Bydelen utgjer den sørlege delen av byen.
Madrass
Produsentar
Dei mest kjente madrassprodusentane i Noreg er:
Kjulaås
Kjulaås er ein tettstad i Eskilstuna kommun i Södermanlands län i Södermanland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 851 innbyggjarar. Kjulaås ligg cirka 10 kilometer aust for Eskilstuna.
Arbeidsdyr
Arbeidsdyr er husdyr som blir brukt til å utføra oppgåver, til dømes bering, trekking, gjeting, jakting, vakthald, føring og lukting. Ei rekkje dyr kan passa til å gjera nyttig arbeid gjennom avl og trening. Dyr kan også lærast opp til å gjera oppgåver meint som underhaldning.
Sandvikskyrkja
Sandvikskyrkja er ei treskipa hallkyrkje i nygotikk frå 1881 i Bergen kommune i Vestland.
Arbeidsdyr
Dei fleste arbeidsdyr har vore husdyr gjennom fleire generasjonar, og er blitt utvikla gjennom kunstig utval slik at dei passar godt til arbeidsoppgåvene dei er meint for. Slik har ein til dømes fått hunderasar med ulike eigenskapar som gjer dei særs eigna som til dømes jakthund, gjetarhund eller vakthund. Planmessig avl kan brukast til å få fram ønskte kombinasjonar av eigenskapar. I nokre høve kan ein kryssa fram hybridar mellom ulike dyr som ein veit gjev arbeidsdyr med ein viss type bygnad og temperament, til dømes muldyr og dzo. Andre dyr som blir brukt til å utføra oppgåver kan ha blitt fanga frå naturen direkte eller berre vore halde i fangengskap i nokre få generasjonar, som delfinar og pingvinar.
Sandvikskyrkja
Kyrkja har eit litt smalare polygonalt avslutta kor i aust og et tårn i vest som er plassert i lengdeaksen til kyrkja. Kyrkja har gneis som byggjemateriale med utvendig kledning av granitt.
Historie
Sandviken prestegjeld vart oppretta 29. juli 1874. Det vart utlyst ein konkurranse om nytt kyrkjebygg. Denne vart vunnen av arkitkekt Ernst Norgrenn, men etter at han døydde i 1880, vart planane modifisert og fullført av arkitekt Schak Bull. Kyrkja var ferdig høsten 1881 og innvigd 30. desember same år.
Analyse av episke tekstar
Analyse av episke tekstar eller tolking av episke tekstar er ei vanleg skriveoppgåve i norskfaget i den vidaregåande skulen. Eleven blir beden om å gjera greie for innhald og form i ein episk tekst. Somme tider blir det også lagt vekt på å setja teksten inn i ein litteraturhistorisk eller samfunnsmessig samanheng. Episke tekstar som blir nytta i slike oppgåver er noveller, utdrag av romanar, segner, eventyr, mytar og andre episke eller forteljande tekstar. Målet med denne type oppgåver er å gjera eleven til ein meir medviten lesar.
Oppbygging av ei analyseoppgåve
Ei analyseoppgåve er ein artikkel og skal ha ein klar og oversiktleg struktur. Ein bør ta for seg moment etter moment og belysa dei med karakteristikkar, døme og forklaringar om funksjon. Brukar ein sitat, må ein sitera nøyaktig og markera sitatet på rett måte. Det er vanleg å ha med følgjande moment, og om lag i den rekkjefølgja dei er presenterte her:
Pär Lagerkvist
Pär Lagerkvist var ein svensk forfattar. Lagerkvist var medlem av Svenska Akademien frå 1940. I 1951 vart Lagerkvist tildelt nobelprisen i litteratur. I svensk samanheng vert Lagerkvist rekna som ein fornyar innanfor alle litterære sjangre. Lagerkvist var fødd og voks opp i Smålandsbyen Växjö, kor far hans arbeidde ved jarnbanen. Kristeleg pietisme prega oppveksten i barndomsheimen. Spørsmål om tru og tvil blei viktige tema i Lagerkvist sitt forfattarskap.
Verk
Pär Lagerkvist debuterte i 1912 med novella Människor. Temaet var det sekulariserte meneskje sin angst over å leve i ei verd utan Gud. Det eksistensielle spørsmålet kjem attende i fleire av tekstane til Lagerkvist: til dømes i titteldiktet frå samlinga Ångest (1916) og i dei to romanane Barabbas og Sibyllan. Handlinga i romanane Bödeln og Dvärgen er lagd til historiske miljø, den første til mellomalderen, den andre til renessansen.
Maja Ratkje
Maja Solveig Kjelstrup Ratkje er ein norsk komponist og musikar. Ho var den første mottakaren av Arne Nordheims komponistpris i 2001 og blei i 2017 medlem av Akademie der Künste i Berlin.
Virke
Ratkje studerte komposisjon ved Noregs musikkhøgskule i 1995–2000, blant anna med Lasse Thoresen, Olav Anton Thommessen og Asbjørn Schaathun. Sommaren 1999 studerte ho ved IRCAM i Paris. Ho har også teke timar med blant andre Louis Andriessen, Sofija Gubajdulina, Ivar Frounberg, Klaus Huber, Joji Yuasa og Kaija Saariaho.
Som komponist har ho skrive både mindre kammermusikalske verk og opera, orkester-, film-, dans-, og teatermusikk. Musikken hennes er framført av blant andre Ensemble Intercontemporain, BBC Scottish Symphony Orchestra, Klangforum Wien, Oslo Sinfonietta, Kringkastingsorkesteret, Arve Tellefsen, Vertavokvartetten, Frode Haltli, Marianne Beate Kielland, Engegårdkvartetten og Cikada. Ratkje har vore profilert komponist under Other Minds i San Francisco to gonger, ho har vore festivalkomponist under Trondheim Kammermusikkfestival, Nordland Musikkfestuke, Avanti! Summar Festival i Finland og ved Huddersfield Contemporary Music Festival.
Ratkje har òg laga og framført musikk til høyrespel av Elfriede Jelinek på bestilling frå tysk radio og ho har framført og spelt inn eigen musikk til dans, teater, installasjonar, film og litteratur. Ho har vore vokalsolist med m.a. Engegårdkvartetten, Trondheim Symfoniorkester, KORK, BBC Scottish Symphony Orchestra, Ensemble Intercontemporain og Klangforum Wien og ho var aktør i sin eigen opera No Title Performance… som hadde premiere under Ultimafestivalen i 2003.
I 2001 vann Ratkje, som første komponist i Noreg, Arne Nordheims komponistpris. Ho har òg motteke andre prisar i inn-og utland, mellom dei Edvardprisen (to gonger) og UNESCOS Rostrumpris og dessutan Award of Distinction saman med Jazkammer under Prix Ars Electronica for soloplata Voice i 2003.
Ratkje har skrive om musikk for Morgenbladet, og har gjeve ut boka Eksperimentell kvinneglam på Aschehoug. Ratkje har òg eit sterkt klimaengasjement, m.a. gjennom aksjonsgruppa Stopp oljesponsing av norsk kulturliv, og tek eksempelvis ikkje oppdrag som er støtta av petroleumsindustrien.
I mai 2017 blei ho medlem av Akademie der Künste, seksjon for musikk.
I 2018 var ho ein av sju komponistar som blei inviterte av musikaren Jeffrey Zeigler til å bidra til prosjektet og albumet Sound of Science. Ratkje bidrog med det nyskrivne verket «A Highway in State Space», inspirert av forskinga til mor hennar, Signe Kjelstrup.
Giuseppe Arcimboldo
Giuseppe Arcimboldo var ein italiensk arkitekt, ingeniør og målar, fødd og død i Milano. Han er særleg kjend for å ha laga fantasifulle portrett skapt beståande av frukter, grønsaker, blomster, fisk og bøker.
Liv og gjerning
Arcimboldo var fødd i Milano, far hans var ein målar som arbeidde ved Duomo di Milano. Han er kjend som formgjevar av serien Historier av Katarina av Alexandria og glasmåleri i Milano-domen. I 1556 arbeidde han i lag med Giuseppe Meda i utføringa av freskane i Monza-katedralen.
Han måla portrett ved å nytte ulike objekt på lerretet, arrangert slik at objekta samla framstod som eit portrett. Delane i portretta er symbolske for heilskapen. Il Bibliotecario (=Bibliotekaren) er til dømes bygt opp av bøker, og Flora av blomster. På det viset skapte han serien Årstidene og serien Elementa.
Arcimboldo var eit renessansemenneske som var like mykje oppteken av skulpturar, vitskap, arkitektur og formgjeving av klede, som av måleri. I 1562 vart han hoffportrettør til den tysk-romerske keisaren Maximilian II og seinare til sonen hans, Rudolf II.
Stilen hans, såkalla tidleg pre-surrealistisk portrettskildring, vart mykje kopiert av samtidige målarar, noko som til tider gjorde det vanskeleg å skilje hans verk frå dei bileta etterliknarar laga.
Only You (And You Alone)
«Only You (And You Alone)» (ofte berre kalla «Only You») er ein popsong skriven av Buck Ram. Han vart opphavleg innspelt av The Platters med vokal av Tony Williams i 1955.
The Platters-versjonen
The Platters spelte inn den første versjonen av songen for Federal Records den 20. mai 1954, men innspelinga vart ikkje gjeven ut. I 1955 spelte bandet inn songen på nytt, den 26. april, etter å ha flytta til Mercury Records, og han vart ein stor hit då han kom ut i mai. I novemebr det året gav Federal Records ut den originale singelen med B-sida «You Made Me Cry», men denne selde dårleg. Bassongar i Platters, Herb Reed, fortalte sinare korleis gruppa prøvde å få til ein suksessrik versjon: «Me prøvde så mange gonger og det var frykteleg. Ein gong øvde me i bilen... og bilen rykte til. Tony song 'O-oHHHH-nly you.' Me lo først, men då han song dette i den songen - var det eit teikn på at me hadde treft noko.» I følgje Buck Ram braut stemma til Tony Williams under ei øving, men dei valde å halde denne effekten på innspelinga. Dette var den einaste Platters-innspelingar der låtskrivare og managaren Ram spelte piano.
Bruk i media
Songen er brukt i filmmusikken til mange filmar:
Sisters of Charity of Montreal
The Sisters of Charity of Montreal, tidlegare kalla The Sisters of Charity of the Hôpital Général of Montreal og vanlegvis kjende som Grey Nuns of Montreal, er eit religiøst institutt i Canada danna av katolske religiøse systrer. Det blei skipa i 1737 av Marguerite d'Youville, som var ei ung enke.
Historie
Kyrkjesamfunnet blei skipa av Marguerite d'Youville og tre venner som danna ei religiøs gruppe for å ta vare på fattige. Dei leigde eit lite hus i Montreal den 30. oktober 1738, og tok inn eit lite tal utfattige personar. Den 3. juni 1753 fekk gruppa kongeleg godkjenning, og fekk også overført rettane og privilegia gjevne i 1694 til Frères Hospitaliers de la Croix et de Saint-Joseph, kjend etter grunnleggjaren sin, Frères Charon. Dei tok også over arbeidet til dei bankerotte Frères Charon ved Hôpital Général de Montréal utanfor bymuren.
I 1755 pleia systrene folk som var sjuke under ein kopparepidemi. Nokre av dei dei hjelpt var First Nations-folk i Oka, som seinare var nokre av dei som hjelpte til med å byggja opp att sjukehuset etter ein brann i 1765.
Etter 1840 voks ordenen raskt, og i løpet av dei neste 100 åra blei han ein viktig bidragsytar innan helse- og sosiale tenester i Quebec og i Vest- og Nord-Canada, og i nordlege USA. I 1855 blei systrene kalla til Toledo i Ohio for å sjå etter dei mange som leid av kolera der.
St. Joseph Hospital blei skipa fi 1906 i Nashua av St. Louis de Gonzague sokn, hovudsakleg for fransk-kanadiarar i området. Sisters of Charity of Montreal byrja arbeida der i 1907. Sjukehuset blei innvig 1. mai 1908. Nonnene grunnla også ein sjukepleiarskule. I 1938 overførte soknet eigarskapen til ordenen.
I 1983 grunnla Sisters of Charity of Montreal eit katolsk regionalt helsesystem, Covenant Health Systems, som ikkje var profitt, for å driva helsetenester, sosiale tenester og pleie for eldre i heile New England. I 1996 blei støtta for St. Joseph Hospital i Nashua overført frå Grey Nuns til Covenant Health Systems.
Deltaking i kostskulesystemet
Nonnene var både sjukepleiar og lærarar i kostskulesystemet for urfolk, Indian Residential Schools, som dei føretrekte misjonærpartnarane til Oblatfedrane, som ikkje hadde løyve til å undervisa jenter. Oblatfedrane betalte foreldre for å la ungane deira dra til kostskulane. På skulane bidrog dei til prosjektet med å fjerna barna frå det tradisjonelle levesettet deira slik at dei kunne bli «siviliserte».
Nonnene arbeidde på ein av dei mest illgjetne skulane, St. Anne's Indian Residential School i Fort Albany i Ontario. To systrer er blitt dømde for overgrep på denne skulen. Nonnen arbeidde også på Holy Angels Residential School i Fort Chipewyan, der Mikisew Cree First Nation, Athabasca Chipewyan First Nation og Fort Chipewyan-métisar hyra arkeologar for å leita etter umerka graver tidlegare elevar hadde fortalt om.
Både Sisters of Charity og Oblatfedrane har klaga på skildringa av handlingane deira under IRSSA-prosessen, med utsegner om at dei meinte mange elevar hadde positive opplevingar og at nokre av medlemmane deira var blitt uskuldig skulda for brotsverk.
Nyare tid
I 2008 var det ulike greiner av Sisters of Charity i Canada, USA, Colombia, Brasil, Japan, Haiti, Den sentralafrikanske republikken, Sør-Afrika, Papua Ny-Guinea, Paraguay, Argentina, Uruguay, Bahamas og Den dominikanske republikken.
Ordenen dreiv tidlegare fleire større sjukehus i Canada; mange av desse er seinare tekne over anten av større kyrkjeorganisasjonar eller av staten. Grey Nuns' Hospital-bygningen frå 1765 i Montreal blei utnemnd til National Historic Site of Canada i 1973. I 2011 blei også Grey Nuns Motherhouse, det tidlegare moderhuset til ordenen i Montreal som no er del av Concordia University, utnemnd til National Historic Site.
Nonnene driv no fleire krisesenter for kvinner utsette for partnarvald (med og utan barn), senter for kvinner i naud, klede- og matusentralar, senter for funksjonshemma og nokre helsesenter. St. Boniface General Hospital i Winnipeg tilhøyrer framleis ordenen.
I 1993 var det estimet at det var like under 3000 Sisters of Charity i Canada, hovudsakleg i Quebec og Ontario. I 2014 var det rundt 136 systrer i Montreal-gruppa, med ein gjennomsnittalder kring 85. Gruppa i Quebec har ikkje rekrutter nye medlemmar sidan før 2000. Dei flytta ut av den opphavlege moderbygningen sin i Montreal i 2013.
Riefensberg
Riefensberg er ein kommune i Bregenzerwald i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen, som høyrer til distriktet Bregenz, dekker eit areal på 14,8 km² og hadde 1037 ibuarar i 2016. Landsbyen Riefensberg ligg 781 meter over havet. Kommunen grensar i aust til delstaten Bayern i Tyskland.
Landbruk og turisme er dei dominerande næringane i kommunen, der 45% av arealet vert nytta til jord- eller skogbruk. 36 % av flatevidda er skogvaksen, medan 12 % er snaufjell.
Bjørn Nilsen
Bjørn Hervik Nilsen var ein norsk friidrettsutøvar frå Stavanger som åra 1956-58 vann fem NM-gull på sprintdistansane 100 m og 200 meter. Nilsen, som var medlem av IL Skjalg, forbetra dei norske rekordane på både 100 og 200 m.
Aktiv
Både i 1955 og 1956 tangerte Nilsen den norske rekorden på 200 meter, lydande på 21,5 sekundar, ein rekord sett av Haakon Tranberg i 1939. Den 30. juli 1956 sprang Nilsen inn til rekordtida 21,3 på Bislett stadion i Oslo. Ei veke seinare, den 5. august 1956 i Trondheim, tangerte han norsk rekord på 100 meter med 10,4 sekundar.
Den 23. mai 1957 forbetra Nilsen noregsrekorden på 100 eter til 10,3 sekundar under eit stemne på Vestbana i Stavanger. Seinare sommaren 1957 tangerte han sin eigen 200-metersrekord to gongar, før Carl Fredrik Bunæs gjorde det same. 26. juni 1958 flytta Nilsen den norske rekorden på 200 meter til 21,2 på Krohnsminde i Bergen, og tangerte rekordtida fem dagar seinare i Sandnes. Den 8. august 1958 forbetra han rekorden på distansen til 21,1 sekundar på Bislett stadion. Seinare i same sesongen vart han nummer to på 400 meter i ein landskamp i Oslo, tida 47,6 var hans beste på distansen og 0,2 sekund bak Audun Boysen sin noregsrekord.
Nilsen deltok i EM i friidrett 1958 i Stockholm. Han vart utslått i semifinalane både på 100 og 200 meter, etter å ha vorte tredjemann i sitt heat i begge tilfella. På 100 meter enda han på delt niandeplass med tida 10,8, medan han på 200 meter vart nummer sju på tida 21,5, best av dei som ikkje kvalifiserte seg til finalen. Åra 1956-58 vann han fem gullmedaljar i noregsmeisterskapen, tre strake på 100 m og to på 200 m. Han slutta tevla etter 1960-sesongen.
Nilsen døydde av kreft i 1966, etter å ha fullført tannlegestudiet i Tyskland.
Dimitrovgrad
Dimitrovgrad er namnet på tre europeiske byar:
Alle tre er kalla opp etter Georgi Dimitrov.
Huglo skule
Huglo skule var ein barneskule på øya Huglo i Stord kommune. Han vart grunnlagd i 1911 og lagd ned i 2012-13.
Akaroa
Geografi
Akaroa ligg 84 km langs vegen frå Christchurch, og er endepunktet til riksvegen State Highway 75. Ved folketeljinga i mars 2001 var den permanente populasjonen 576, ein nedgang på 69 sidan 1996. Ved teljinga i 2006 var innbyggjartalet 567 og meir enn 60 % av bustadane fritidsbustadar. Staden har ein høg del (31 %) av innbyggjarar over 65 år.
Byen ligg ved ei vakker, skjerma hamn, og er omgjeven av forrevne vulkanske åsar. Akaroa er ein populær feriestad, og om sommaren kan innbyggjartalet nå 7 000, noko som mellom anna set press på vassforsyninga som er heilt avhengig av nedbøren i åsane.
Mange hektordelfinar held til i Akaroahamna, og og båtturar fot å «symja med delfinane» er ein populær turistattraksjon.
Historie
I 1830 vart maoribusetnaden ved Takapuneke, like aust for den noverande Akaroa, skodestad for ei berykta hending. Kapteinen på den britiske briggen «Elizabeth», John Stewart, hjelpte Te Rauparaha, høvdingen i iwien Ngāti Toa frå Nordøya, å ta til fange den lokale høvdingen i iwien Ngai Tahu, Te Maiharanui, kona hans, Te Whe, og den unge dottera hans, Roi Mata. Busetnaden ved Takapuneke vart utsletta. Uro blant engelske styresmakter over medverknaden til John Stewart, og over anna lovløyse blant europearar på New Zealand, førte til at det vart utpeika ein offisiell britisk representant, James Busby, til New Zealand i 1832 - det første steget av britiske handlingar som førte fram til Waitangitraktaten.
Engelsk busetnad
Straks han fekk kjennskap til den franske tanken om å kolonisera Akaroa og bruka staden som ei kvalfangsthamn, sende guvernør Hobson ut HMS «Britomart» frå Bay of Islands for å stadfesta den britiske krona sitt krav på Sørøya. «Britomart» kom til Akaroa den 16. august (sjølv om loggboka til kapteinen seier at datoen var 11. august 1840 ), og kaptein Stanley reiste det britiske flagget, og heldt rettsmøte for å stadfesta britisk suverenitet over Sørøya.
James Robinson Clough, også kjend som Jimmy Robinson, hadde kome til Akaroa fleire år i førevegen. Han var tolk for kaptein Owen Stanley ved flaggheisinga i 1840, og var den første pākehā som reiste oppetter elva Avon i 1843. Etterkomarar etter Robinson Clough er enno i dag å finna på halvøya.
Dei etterfølgjande engelske innvandrarane slo seg ned både i Akaroa og German Bay (Tyskebukta), (Takamatua), saman med mange tyske bønder som bygde meieri, saue- og fjørfefarmar. Dei aller fleste av tinga som er å sjå på Akaroa Museum er frå det tidlege bondesamfunnet og leveviset frå denne tida.
Fransk busetnad
I 1838 gjorde den franske kapteinen Jean François L'Anglois ein førebels handel av land på Bankshalvøya frå iwien Tuaanau. Eit depositum av hushaldsvarer til eit verde av ₤6 vart betalt, seinare skulle varer til eit verde av ₤234 betalast. Etter å ha kome attende til Frankrike, averterte han etter immigrantar til New Zealand, og overdrog sin andel i landet til Nanto-Bordelaise Company, der han var deleigar. Den 9. mars 1840 reiste 63 emigrantar frå Rochefort. Nybyggjarane gjekk om bord i «Comté de Paris» — eit gammalt krigsskip som den franske staten hadde gjeve dei — og segla til New Zealand. «Comté de Paris» og følgjeskipet «Aube», ført av kommandørkaptein Charles François Lavaud, kom fram til Bay of Islands på Nordøya 11. juli 1840, der dei oppdaga at britane hadde gjort krav på Bankshalvøya. Franskmennene kom fram til Akaroa den 18. august og grunnla ein busetnad.
Området har enno teikn til fransk påverknad, dette går mellom anna att i mange lokale franske stadnamn. Før 1840 var staden der Akaroa no ligg, også kalla Wangaloa, og den franske busetnaden kjend som Port Louis-Philippe.
Kiln House
Kiln House er det fjerde studioalbumet til det britiske rockebandet Fleetwood Mac, gjeve ut i 1970. Dette var det første albumet til Fleetwood Mac etter Peter Green slutta, og det siste albumet med Jeremy Spencer. Christine McVie var til stades på innspelingane og medverka med korvokal og plateomslaget, men vart ikkje fulltidsmedlem i bandet før etter albumet var ferdiginnspelt.
Tittelen på albumet henta frå eit omgjort tørkehus for humle i Truncheaunts Lane, nær Alton i Hampshire. Huset, som i dag er verna, vart leigd av bandet, som budde der i lag med familiane sine i ein seks månader lang periode i 1970. Mick Fleetwood gifta seg med kona si i huset den 20. juni 1970.
Plata er dominert av Spencer sine hyllester og parodiar av 50-talsmusikk, i tillegg til Danny Kirwan sine meir oppriktige songar. «Buddy's Song» er tilskriven mor til Buddy Holly, men er i røynda songen «Peggy Sue Got Married» med ny tekst som omtalar mange songtitlar av Buddy Holly.
Ein tidleg versjon av Kirwan-instrumentalen «Earl Gray», kalla «Farewell», vart seinare gjeven ut på samleplata The Vaudeville Years.
All for Love
«All for Love» er ein song skriven av Bryan Adams, Robert John «Mutt» Lange og Michael Kamen for filmen  The Three Musketeers. Han vart framført av Bryan Adams, Rod Stewart og Sting. Songen vart gjeven ut på CD-singel i USA den 16. november 1993. Han vart ein hit verda over og nådde toppen i både Europa og Nord-Amerika.
Kiln House
Medverkande
Fleetwood Mac
All for Love
Adams spelte eit konsertopptak i 1994 med Luciano Pavarotti, Andrea Bocelli, Nancy Gustafson og Giorgia Todrani. Michael Kamen, som skeiv songen i lag med Adams, dirigerte orkesteret.
Cole Channel
Cole Channel vert stundom rekna som ein del av Laubeuffjorden, sidan desse ikkje er tydeleg fråskilde.
All for Love
Tittelen var inspirert av mottoet til musketerane: «Alle for ein, ein for alle».
Kiln House
Medverkande
Andre medverkande
All for Love
Salslister
I USA nådde singelen toppen av Billboard Hot 100 den 22. januar 1994. Han låg på toppen av lista i tre veker. Han selde 1,2 millionar eksemplar i landet, som var nok til platinaplate. I Noreg låg songen seks veker på toppen av VG-lista i desember 1993 og januar 1994. I 2007 gav det svenske bandet E.M.D. ut ein versjon av songen som gjekk til topps i Sverige.
Kiln House
Medverkande
Produksjon
Apóstolos Loukás i Aradíppou
Apóstolos Loukás (gresk Απόστολος Λουκάς) er ein bydel i kommunen Aradíppou i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros. Bydelen utgjer den nordlege delen av byen.
Bernt Christopher Kauffeldt
Bernt Christopher Kauffeldt var gift med Dorothea Elisabeth Gundelach (1742-1822) på Biri. Dei kom begge frå kjende tyske glasblåsarslekter og kom frå Mecklenburg til Biri glassverk i 1764.
Dei fekk 9 born. Av dei kom Caspar Kauffeldt til å halde fram innan glassblåsartradisjonen både på Biri og seinare i Vardal (noverande Gjøvik).
Qitaihe
Qitaihe er eit byprefektur som ligg aust i provinsen Heilongjiang i Kina. Byprefekturet har eit areal på 6 223 km² I 2010 hadde det 920 419 innbyggjarar, der 620 935 budde i dei tre tettbygde urbane distrikta.
Tokke (fleirtyding)
Tokke kan visa til
Qitaihe
Byprefekturet Qitaihe omfattar tre distrikt (区 qū) og eitt fylke (县 xiàn).
APG III-systemet
APG III-systemet (av engelsk Angiosperm Phylogeny Group III system) for planteklassifisering er den tredje versjonen av eit moderne, hovudsakleg molekyl-basert, system for plantetaksonomi. Det vart gjeve ut av Angiosperm Phylogeny Group i 2009, 6½ år etter at utgjevinga av det tidlegare APG II-systemet.
Olof Skötkonung
Kong Olof er omtala i dei norrøne kongesogene, i Soga om Olav den heilage blir han kalla Olav Sviakonge (Ólafs Svíakonungs hins sœnska) og i Fagerskinna, blir han omtala som Olav Sviakonge (Ólaf Sviakonung) eller Olav Svenske (Ólafr svænski).
Qitaihe
Historie
Historia til Qitaihe kan førast tilbake 3000 år, då staden var folkesett av sushenarar, forfedrane til mandsjuane. I 1910 blei det funne kol i Qitaihe.
Olof Skötkonung
Familie
Far hans var kong Eirik Sigersæl (i Sverige: Erik Segersäll). Kjeldene er usikre, til dels motstridande, om kven som var mor hans. Kyrkjehistorikaren Adam av Bremen opplyser at ho kom frå Polen, men truleg må ein feste mest lit til Snorre når han skriv at ho var Sigrid, dotter til den svenske stormannen Skoglar-Toste. Snorre skriv om henne at ho «var stor på det» og i sogene blir ho oftast kalla Sigrid Storråde. Truleg hadde kong Olof to systre, ei av dei var Holmfrid Eiriksdotter som vart gift med ladejarlen Svein Håkonsson.
APG III-systemet
I oktober 2009 foreslo medlemmer av Linnean Society i London ein formell fylogenetisk klassifikasjon av alle landplantar, etter APG III-klassifikasjonen. Dette var naudsynt sidan botanikarar og fykologar (algeforskarar) ofte er usamde om kva for taksonomisk rang gruppene blir lagt under.
Torstein Guttormsson Fretheim
Torstein Guttormsson Fretheim var ein norsk gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Aurland i Sogn. Han var farfar til Thorstein Fretheim den yngre.
Zózimo Alves
Zózimo Alves Calazães var ein brasiliansk fotballspelar som vart verdsmeister for Brasil i 1962.
Qitaihe
Næring
Gruveindustri basert på steinkol er ei hovudnæring.
APG III-systemet
Det nyare APG IV-systemet kom ut i 2016.
Zózimo Alves
Klubbspel
Zózimo, som han vart kalla på bana, vart fødd i Salvador, hovudstaden i delstaten Bahia. Han var aktiv som forsvars- eller midtbanespelar frå 1948 til 1967. Lengste tida, 1951-65, spelte han på Bangu, eit lag frå Rio de Janeiro. Vidare var han innom klubbane São Cristóvão, Flamengo, Portuguesa og Guarantinguet i heimlandet, samt Sporting Cristal i Lima i Peru, og Águila i El Salvador. I 1965 vart han delstatsmeister i Rio de Janeiro me sin nye klubb; Flamengo.
APG III-systemet
Endringar i høve til APG II
APG III-systemet inneheld alle 45 ordenar i det førre systemet, med 14 nye lagt til. Ordenen Ceratophyllales var feilaktig oppført som ein ny orden, men den har vore med i begge dei tidlegare APG-systema. Dei 14 nye ordenane i APG III-systemet er:
Systemet med alternative «parentes-familiar» er lagt vekk i APG III, ettersom det var lite populært i det tidlegare stsyemet. APG III godtek 415 familiar, 42 færre enn i det førre systemet. 44 av dei 55 «parentes-familiane» vart fjerna. I tillegg vart 18 andre familiar òg tatt ut.
Qitaihe
Samferdsle
Riksveg 201 i Kina går gjennom området. Vegen tek til i Hegang i provinsen Heilongjiang og fører via mellom andre Mudanjiang og Dandong sør til Liaodong-halvøya til Lüshunkou/Dalian.
Olof Skötkonung
Familie
Kjeldene er usikre, men truleg var Olof sin son, Anund Jakob, gift med Gunnhild, dotter åt ladejarlen Svein Håkonsson og Holmfrid, og Holmfrid kan då ikkje ha vore syster til Anund Jakob. I Knytlinga Saga blir det fortalt at kong Svein Estridsson i Danmark var gift med Gunnhild, ei dotter av Svein Håkonsson Ladejarl. Adam av Bremen nemner (tillegg 66) at dronning Gunnhild var enke etter kong Anund.
Koronapandemien
Koronapandemien, koronaviruspandemien eller covid-19-pandemien er eit verdsomspennande utbrot av luftvegsinfeksjonen covid-19. Sjukdommen blei fyrst konstatert i desember 2019 i millionbyen Wuhan i den kinesiske provinsen Hubei. I løpet av januar 2020 utvikla han seg til ein epidemi i delar av Kina, og spreidde seg så til heile verden som ein pandemi. WHO erklærte utbrotet som ei internasjonal folkehelsekrise den 11. februar 2020, og som ein pandemi 11. mars.
Utbrotet kom av eit nytt koronavirus, SARS-CoV-2. Symptom på covid-19 kan vera alt frå umerkelege til døyelege. Dei vanlegaste er feber, smitte og trøttleik. Sjukdommenm smittar ved at ein pustar inn luft som inneheld små dropar og luftborne partiklar som inneheld viruset. Risikoen for å pusta inn desse er høgast når folk er nær kvarandre, men dei kan også smitta over ein del avstand, særleg innomhus. Smitte kan også skje via væske som når auge, nase eller munn, og i sjeldne høve via overflater. Folk som er smitta kan vanlegvis smitta vidare i ti dagar, og kan spreia viruset sjølv om dei sjølv ikkje har symptom. Mutasjonar har danna fleire variantar av viruset som har ulik grad av smittsamheit og sjukdomsutvikling.
Torstein Guttormsson Fretheim
Far hans var gardbrukar på Fretheim, men døydde då sonen Torstein var barn. Sonen vart då oppfostra hos besteforeldra. I vaksen alder tok hans så over farsgarden og dreiv den til han skøytte garden over til son sin. Han var ordførar i Aurland i om lag 30 år og i mange år medlem av forlikskommisjonen.
APG III-systemet
Endringar i høve til APG II
Dei andre familiane som har gått ut er:
Torstein Guttormsson Fretheim
Fretheim representerte Nordre Bergenhus på Stortinget i 1842, 1848, 1862-64 og 1871-73. Han var medlem av militærkomiteen 1842, 1848, 1862-63 og på omframstortinget av komiteen om avløninga av hæren. I perioden 1871-73 var han medlem av budsjettkomiteen, medan han var medlem av Lagtinget 1862-64 og 1871-73.
Koronapandemien
Inkubasjonstida, perioden mellom smittetidspunktet og sjukdomsutbrot, er vanlegvis fem dagar, men kan variera frå to til fjorten dagar. Komplikasjonar av sjukdommen kan vera lungebetennelse og acute respiratory distress syndrome (ARDS). Det finst ingen vaksine eller spesifikk antiviral behandling mot viruset, men dette blir forska på. Tiltak mot utbrotet går ut på å behandla og lindra symptom. Tilrådde tiltak for å hindra spreiing omfattar grundig handvask, å halda avstand frå andre folk, særleg dei som er sjuke, og overvaking og sjølv-isolering i fjorten dagar for dei som mistenkjer at dei er smitta.
SS «West Alpha»
«West Alpha» er ein norsk halvt nedsøkkbar plattform eigd av SeaDrill, som seglar under Panama sitt flagg. Han vart bygd i 1986 og oppgradert i 2009.
Olof Skötkonung
Familie
Kong Olof gjorde i ungdomen ei hærferd til Vendland, slik det er nemnt i Olavsdråpa av skalden Ottar Svarte ( omsetjing etter Finnur Jónsson ): Truleg på denne herfærda hærtok han ei jente som er kalla Edla. Snorre omtalar henne som ei trælkvinne og at ho var dotter til ein jarl frå Vendland. Med henne fekk kong Olof sonen Edmund og dottera Astrid.
Zózimo Alves
Landslagsspel
Zózimo var med på det brasilianske OL-laget under Sommar-OL 1952 i Helsingfors. Han debuterte for Brasil sitt A-lag i november 1955 i ein heimekamp på Maracanã-stadion mot Paraguay. I 1958 var han med i VM-troppen som i Sverige vann Brasil sitt fyrste VM-gull i fotball, men utan å få speletid. Fire år seinare var han sentral i midtforsvaret då Brasil vart verdsmeister i fotball i Chile, etter 3-1 over Tsjekkoslovakia i finalen. Gjennom sine sju år på landslaget, 1955-62, spelte han 35 kampar og skåra eitt mål.
Koronapandemien
Offentlege tiltak mot spreiing har mellom anna gått ut på å hindra eller avgrensa reise, portforbod, karantene, stenging av skular og avlysing av større arrangement. Utbrotet har ført med seg sosial og økonomisk uro, tilfelle av xenofobi og rasisme mot folk av kinesisk eller austasiatisk utsjånad,     og spreiing av feilinformasjon og konspirasjonsteoriar om viruset på nettet.
Zózimo Alves
Landslagsspel
Zózimo Alves omkom i ei trafikkulukke med bil i Rio de Janeiro i 1977, 45 år gammal.
Koronapandemien
Epidemiologi
Seint i desember 2019 blei det rapportert om ei gruppe lungebetennelsetilfelle utan kjend årsak av helsevesenet i Wuhan i Hubei-provinsen i Kina. Mange av dei første tilfella hadde tilknyting til Huanan sjømat- og engrosmarknad, og derfor gjekk ein ut frå at viruset var zoonotisk. Viruset som valda utbrotet er kjent som SARS-CoV-2, eit nytt koronavirus som er i slekt med flaggermus-koronavirus, skjeldyrkoronavirus og SARS-CoV. Ein teori er at viruset oppstod i flaggermus frå slekta Rhinolophus.
Dei første rapporterte symptoma kom 1. desember 2019, hjå ein person som ikkje hadde vore i kontakt med Huanan-marknaden eller dei 40 andre i den første gruppa der viruset blei funne. Av denne første gruppa hadde to tredelar tilknyting til marknaden, som også selde levande dyr.
I dei tidlege stadia blei talet på tilfelle dobla omtrent kvar 7,5. dag. I byrjinga og midten av januar 2020 blei virus spreidde til andre provinsar i Kina, hjelpt av reiser i samband med kinesisk nyttår, ettersom Wuhan er eit transportsenter i Kina og smitta personar snøgt kunne reisa til andre delar av landet. 20. januar melde Kina frå om 140 nye pasientar på ein dag, medrekna to personar i Beijing og ein i Shenzhen. Seinare offisielle data viste at 6 174 pasientar smitta med viruset allereie hadde utvikla symptom 20. januar 2020.
Verdsorganisasjonen for helse (WHO) erklærte utbrotet som ei internasjonal folkehelsekrise 30. januar 2020. Etter stor vekst i nye tilfelle i Italia, Iran og Sør-Korea melde WHO at talet på nye tilfelle utanfor Kina for første gong var større enn talet på nye tilfelle i Kina den 25. februar 2020.
Olof Skötkonung
Familie
Om borna til kong Olof:
Koronapandemien
Epidemiologi
Svært få tilfelle er rapporterte hjå born.
Dødsfall
Det første stadfesta dødsfallet var 9. januar 2020 i Wuhan. Det første dødsfallet utanfor Kina var på Filippinane, og det første dødsfallet utanfor Asia var i Frankrike.
Olof Skötkonung
Liv og lagnad
Det meste av opplysningane om kong Olof i er basert på usikre kjelder, og det vi finn i den norrøne sogelitteraturen er oftast skildra ut frå hans tilhøve til Noreg, sett med norske (islandske) augo. Etter Skaldatal var desse skaldane knytt til kong Olof: Gunnlaug Ormstunge, Ravn Ånundsson, Ottar Svarte og Gissur Svarte (Gullbråskald). Utanom «Olavsdråpa» (sjå ref.) av Ottar Svarte, er ingen andre skaldevers kjende der kong Olof er omtala.
Domenico Ghirlandaio
Domenico Ghirlandaio, eigenleg Domenico di Tommaso Bigordi, var ein italiensk målar under ungrenessansen. Han var både fødd og døydde i Firenze, og høyrde til den såkalla florentinske skulen.
Skeise-VM 1989 for kvinner
Verdsmeisterskapen på skeiser 1989 for kvinner vart avvikla i Lake Placid i USA helga 4. og 5. februar 1989. 29 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, frå Noreg einast Minna Nystedt. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1500 m, 3 000 m og 5 000 meter.
Høghæla sko
Historie
Høge hælar blei innført for at føtene til ryttarar skulle bli verande i stigbøylen. Ved å gå med ridestøvlar framstod menn som høgare, og dette danna etterkvart mote.
Den eldste høge støvelhælen er frå omkring 1540 og frå England. Bruken av høge hælar kan belasta ledda i framfoten, sidan mykje av vekta frå kroppen kan kvila på dei. Tærne går nokre gangar inn i ei smal, spiss tå i skoen, noko som kan forverra belastninga.
Sko med halvhøge hælar
Med ein halvhøg hæl (pumps) kviler ein del av kroppsvekta på fothola.
APG III-systemet
Endringar i høve til APG II
20 familiar blei tatt inn i APG III-systemet som ikkje hadde vore i det førre systemet og nokre få familiar vart flytte til ein annan stad i systemet. Dei nye godtatte familiane er:
Fylkesveg 266 i Troms
Fylkesveg 266 i Troms går mellom Bjorelvnes og Langnes i Lenvik kommune. Vegen er 8,7 km lang og startar på Bjorelvnes attmed Gisunded og går austover gjennom Sollidalen, tvers over Lenvikhalvøya til Langnes ved Rossfjordvatnet. Fv266 er ikkje asfaltert.
Høghæla sko
Stilettsko
Stilettsko (eller stilettar) er høghæla sko med smale stiletthælar. Dette er høge tynne hælar, som det krev øving for å gå med. I stilettar kviler kroppsvekta ikkje berre på fotsolen, men òg på sidene og i noko grad på oversida av foten.
Domenico Ghirlandaio
Liv og gjerning
Ghirlandaio vart av faren lært opp til gullsmed, men vann framfor alt ry for sine prestasjonar som freskomålar. Han skapte ein høgtidleg stil som speglar utviklinga til det florentinske måleriet, før Leonardo da Vinci. Hans tidlegaste kjende verk er freskane ovanpå familien Vespucci sitt altar i Ognissanti-kyrkja i Firenze, måla i 1472/73. Seinare måla han i den same kyrkja Sankt Hieronymus og Nattverden, begge i 1480.
APG III-systemet
Endringar i høve til APG II
Talet på familiar ikkje plassert i nokon orden blei redusert frå 39 til 10. Apodanthaceae og Cynomoriaceae blei plasserte under angiospermane som incertae sedis, det vil seie ikkje i noko gruppe under angiospermane. Åtte andre familiar blei plaserte incertae sedis i ulike supra-ordinale grupper under angiospermar. Dei uplasserte familiane var:
Domenico Ghirlandaio
Liv og gjerning
I 1481-82 var Ghirlandaio i Roma og måla to freskar i Det sixtinske kapell. Den bevarte fresken, Apostlane Petrus og Andreas får kallet, er eit døme på Ghirlandaios bruk av folk han kjende, som vitne til ei religiøs hending. I freskane i Sassettikapellet i Santa Trinità i Firenze innlemma han mellom anna portrett av medlemene av dei mektige familiane Medici, Sassetti og Spini. Øvrige verk av Ghirlandaio er mellom anna Kunngjeringa, Jomfru Marias fødsel og fleire måleri med motivet Madonnaen med helgenen.
APG III-systemet
Endringar i høve til APG II
Innplasseringa av familien Icacinaceae er framleis tvilsam. Apodytes, Emmotum, Cassinopsis, og nokre få andre slekter vart mellombels plasserte der inntil vidare studiar kunne avgjera om dei skulle vera der eller ikkje.
Fylkesveg 266
Fylkesveg 266 finst i fleire fylke i Noreg:
Olof Skötkonung
Liv og lagnad
Han tok over som svensk konge etter at faren Eirik Sigersæl døydde, truleg i 994/995. Han er rekna som den første kongen som rådde over både Svearike, det gamle kongeriket med sentrum Gamle Uppsala og Sigtuna, og Götaland (Gautland)
Domenico Ghirlandaio
Liv og gjerning
Michelangelo var elev Ghirlandaio, og lærte teknikken med freskomåleri av han.
Hittisau
Hittisau er ein kommune i Bregenzerwald i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen, som høyrer til distriktet Bregenz, dekker eit areal på 46,6 km² og hadde nærare 2 000 ibuarar i 2016. Landsbyen Hittisau ligg 798 meter over havet. Kommunen har i aust og nor ei lengre grense til delstaten Bayern i Tyskland.
Olof Skötkonung
Liv og lagnad
Det er usikkert kva som hende i Sverige/Danmark i tida rett før Olof vart konge, men alt tyder på at kong Eirik Sigersæl hadde erobra Danmark og forvist kong Svein Tjugeskjegg frå riket. Ikkje lenge etter at Olof vart konge, kom Svein Tjugeskjegg attende, og det kom i stand eit forlik slik at han fekk attende styringa over Danmark. Truleg som ein del av dette forliket, sende kong Svein frå seg den polske kona si, Gunnhild, og gifte seg med Sigrid, kong Olof si mor og enke etter Eirik Sigersæl. Dette hende òg rett etter at Olav Tryggvason hadde erobra kongsmakt i Noreg (995), og ladejarlane Eirik Håkonsson og Svein Håkonsson hadde rømt frå landet og fått opphald hjå kong Olof i Sverige.
Torstein Guttormsson Fretheim
Han døydde på garden sin i Aurland i 1874.
Storkvæven
Storkvæven er ein dalbotn på nordvestsida av Nupskåpa, nær sørenden av H.U. Sverdrupfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Ájos Fanoúrios i Aradíppou
Ájos Fanoúrios (gresk Άγιος Φανούριος) er ein bydel i kommunen Aradíppou i distriktet Lárnaka i Republikken Kypros. Bydelen utgjer den mellomste delen av byen.
Koronapandemien
Symptom
Symptom på COVID-19 er ikkje spesifikke for denne sjukdommen. Smitta personar kan vera utan symptom eller utvikla symptom som feber, hoste, muskelsmerte, kjenna seg trøytte eller bli kortpusta. Diaré og plager i øvre luftvegar (som nysing, snue og vond hals) er mindre vanlege.
Lingenau
Lingenau er ein kommune i Bregenzerwald i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen, som høyrer til distriktet Bregenz, dekker eit areal på 6,88 km² og hadde over 1 400 ibuarar i 2016. Landsbyen Lingenau ligg 685 meter over havet.
Hittisau
Landbruk er ei viktig næring, og har hatt heile 81 setrar i drift. Turismen spelar òg ei viktig rolle. 41 % av flatevidda i Hittisau er skogvaksen, medan 35 % er snaufjell.
Koronapandemien
Symptom
Ein gjennomgang WHO gjorde av 55 924 tilfelle identifiserte av laboratorium i Kina til og med 20. februar 2020 fann fordelinga av teikn og symptom som er viste i tabellen til venstre.
Vidare utvikling av sjukdommen kan føra til lungebetennelse, acute respiratory distress syndrome, multiorgansvikt og død hjå nokre pasientar.
Virologi
SARS-CoV-2 (engelsk Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) er eit nytt virus som først blei isolert frå tre menneske med lungebetennelse i Wuhan, frå den første gruppa identifiserte smitta.
Lingenau
Landbruk og turisme er hovudnæringane i kommunen. Heile 60 % av arealet er nytta til jord- eller skogbruk. 31 % av flatevidda i Lingenau er skogvaksen.
Koronapandemien
Virologi
Ein såkalla L-type av viruset verkar å vera meir smittsam enn S-typen. Den eine typen er ikkje meir døyeleg enn den andre, ifølgje Ian Jones ved University of Reading.
Olof Skötkonung
Slaget ved Svolder
Tidleg på hausten kom det til slag på ein stad som sogene kalla Svolder. I dei norrøne sogene blir slaget oftast framstilt som eit privat oppgjer mellom dei involverte stormennene og heile soga om Svolderslaget blir flytta til privatsfæren. Det er likevel meir truleg at den verkelege bakgrunnen til konflikta var beinhard storpolitikk, der striden stod om herredømet over dei skandinaviske landa og England. Dei norrøne sogene skildrar innleiinga til slaget, og sjølve slaget, med ein sterk «nasjonal» tendens og set dei to nordmennene Olav Tryggvason og Eirik jarl i fokus, men det er ikkje tvil om at kong Olof deltok i slaget og til dømes i Ågrip er det nemnt at han hadde ein flåte på tretti skip.
Michael Fitzgerald
Michael Fitzgerald er ein newzealandsk fotballspelar.
Herman Melville
Herman Melville var ein amerikansk forfattar som skreiv romanar, essay og poesi. Hovudverket til Melville, Moby Dick (1851), har ein særs viktig plass i amerikansk litteratur og er rekna som del av verdslitteraturen.
Herman Melville var fødd til velstand, men faren mista både forstanden og formuen, og Herman måtte tidleg ut i arbeidslivet. Som ung var han i fleire omgangar til sjøs, først som tener på eit passasjerskip frå New York til Liverpool i 1839, men mest skjelsetjande på kvalfangstskuta «Acushnet» i Stillehavet frå 1841. Røynslene frå den første sjøreisa finst mellom anna i romanen Redburn (1849). Han gifta seg i 1847 med Elizabeth Shaw; dei fekk fire born. Familien budde frå 1850 i Pittsfield i Massachusetts, og frå 1863 i New York.
Fykologi
Fykologi (frå gresk φῦκος, phykos, "sjøgras"; og -λογία, -logia) er den vitskaplege studiet av algar. Fykologi er ei grein av naturvitskap og er ofte sett på som ein underdisciplin til botanikk.
Algar er viktige plantar som primærprodusentar i akvatiske økosystem. Dei fleste algar er eukaryotiske, fotosyntetiske organismar som lever i eit fuktig miljø. Dei er uik høgare plantar ved at det manglar ekte røter, stenglar eller blad. Mange artar er ein-cella og mikroskopiske (inklusive fytoplankton og andre mikroalgae); mange andre er meir eller mindre fleircella. Somme av desse veks og blir store (for eksempel, sjøgras slik som tare og Sargassum).
Herman Melville
I åra etter debuten las Melville mykje, og knytte kontakt med litterært skulerte forfattarar som Nathaniel Hawthorne – som han dediserte Moby Dick til; og han ønsket etter kvart å sameine den realistiske skildringa i sjøromanane med høgare litterære ambisjonar om å «skildra livsens grunnvilkår». Dette prøvde han først i Mardi (1849), som med sine abstraksjonar og allegoriar vart uvenleg mottatt i samtida. Med Moby Dick lukkast han derimot med å skape «ei fantastisk blanding av realistisk roman, naturvitskapleg reisejournal og prosalyriske visjonar» Verket vart likevel ikkje særleg god motteke ved utgjevinga, og fekk først sin noverande posisjon som klassikar då Melville vart oppdaga på ny i 1920-åra. Moby Dick vert til og med i nokre verk framstilt som eit «rejält fiasko», og då heller ikkje romanen Pierre (1852) gjorde lukke hos publikum med sin «lammande ambivalens overfor mennesket sjølv», mista Melville etter kvart trua på at han kunne livnære seg og familien som forfattar.
Fykologi
Fykologi inkluderer studiet av prokaryotiske former kjent som blå-grøne algar eller cyanobakteriar. Nokre av desse mikroskopiske algane finn ein òg som symbiontar i lav.
Herman Melville
I 1863 vart han tollinspektør i New York, og vart verande i dette yrket. I den seinare forfattarskapen kan ein nemne Bartleby (1853), ei surrealistisk kvardagshistorie frå kontormiljø, Benito Cereno (1855) om eit mytteri og den uferdige Billy Budd, som først utkom i 1924.
På norsk finst Tai-pi (1941, Typee), Billy Budd (1949), Redburn (1953) og Moby Dick. Novella «Bartleby» finst i antologien ''Amerika forteller. 1'' (1973).
Skeise-VM 1989 for kvinner
Skeise-VM 1989
Dato: 4./5. februar 1989
Olof Skötkonung
Slaget ved Svolder
Olav Tryggvason miste livet i slaget og Snorre skreiv at Noreg etter denne krigen vart delt mellom sigerherrane, og kong Olof skal ha fått ein tredjepart av Noreg. Han skal deretter ha gitt sin del i len til sin verbror, Svein Håkonsson. Denne delinga er i dag rekna som lite truverdig og i alle høve fekk ho aldri varige verknader for riksgrensene mellom Noreg og Sverige. I nyare historieskriving blir oftast Eirik jarl omtala som reell riksstyrar i Noreg i tida 1000-1015, gjerne med tillegget «berre formelt underordna den danske kongen» (aldri den svenske …).
Skeise-VM 1989 for kvinner
Skeise-VM 1989
<br style="clear:both;" />
Olof Skötkonung
Kristningskonge
Kong Olof Skötkonung er rekna for å ha vore den første svenske kongen som var kristen til han døydde. Etter ei legende vart han døypt i ei kjelde i Husaby ved Kinnekulle i Vest-Götaland i år 1008 av den engelske misjonsbiskopen Sigfrid. Han arbeidde for å innføre kristendommen, men utan tvangskristning slik dei norske kongane praktiserte. Han møtte motstand då han ville øydelegge det heidne tempelet i Uppsala, men fekk i staden bygge kyrkje og etablere bispesete i Skara i Vest-Götaland. Adam av Bremen omtala kong Olof særs positivt og skreiv at det var etter oppfordring frå den «fromme kong Olof» at erkebiskop Unwan frå Hamburg innsette Thurgot som den første biskopen i Skara.
Konflikt med Olav den Heilage
Hausten 1015 kom vikingkongen Olav Haraldsson med hærmakt til Noreg, og ved påsketider 1016 vann han over den norske leidangen og Svein Håkonsson Ladejarl i slaget ved Nesjar. Stutt tid etter vart han teken til norsk konge. Etter nederlaget reiste Svein Håkonsson ut or landet og drog til verbror sin, kong Olof i Sverige. Snorre fortel at dei hadde lagt planar om å gjere eit åtak over land mot kong Olav, men truleg den same hausten døydde Svein jarl.