cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Samisk historie
Læstadianismen
Det svensk-samiske presten Lars Levi Læstadius, som verka som prest i Karesuando og Pajala mot midten av 1800-talet, var ein forkjemper for ei streng fortolking av den lutherske læra. Han arbeidde òg mot den utbreidde alkoholismen blant samane i denne perioden. Alkohollovgjevinga var i denne perioden svært liberal i Norden, men i dei samiske områda vart effektane av alkoholbruk ekstra merkbare på grunn av den marginale økonomien. Den læstadianske vekkingsrørsla førte i 1852 til ein valdeleg oppstand i Kautokeino (Kautokeino-opprøret). Dette utbrotet av valdsbruk har ikkje gjenteke seg blant læstadianerne, i staden framstod dei utover 1800-talet og seinare som ei sterk konserverande kraft i samfunnet.
På denne måten bidrog dei også som ei sterk motkraft mot fornorskinga. Blant anna preika læstadianerne alltid på fleire språk. Samisk var alltid i bruk som gudstenestespråk, og i lag med Bibelen på nordsamisk (som kom ut i 1896) utgjorde dette den einaste samiske offentlegheita gjennom fornorskingsperioden. Dei religiøse førestillingane og skikkane som hadde overlevd kristningen av samane på 16-1700-talet vart derimot ikkje lenger tolererte blant læstadianarane, og dermed veik den synkretistiske religionen til fordel for ein meir rettruande lutherdom.
2. verdskrig og gjenoppbygging
Etter øydeleggingane under andre verdskrigen vart Sameland drege inn i moderniseringsprosessen. Attreisingsprosessen gav ei fornying av bustadhusa, arbeidslivspolitikken resulterte i ei overføring til pengeøkonomi og auka levestandard. Detta gjorde Sameland meir likt storsamfunna.
2. verdskrig ramma det samiske busetjingsområdet hardt, og det meste av Finnmark og Nord-Troms og store deler av Nord-Finland og delar av Kolahalvøya vart brunne ned eller bomba. Attreisinga etter 2. verdskrigen pågikk etter mønster og ideal frå storsamfunnet. Gjenoppbygde typehus, radioar og etter kvart fjernsynsapparat kom til, fiske, jordbruk og industri vart modernisert i eit planmessig forsøk på å bringa økonomien i nord på nivå med den i sør. Gammal samisk kunnskap vart dermed nedvurdert; alle ideala kom frå industri- og velstandssamfunnet. Attendegangen for samisk språk heldt dermed fram, og i sjøsamebygder som t.d. Manndalen (Kåfjord i Troms) og Kvalsund i Finnmark gjekk store delar av folkesetnaden over til å snakka norsk i tiåra etter krigen.
Den uttalte assimileringspolitikken veik derimot for ein mjukare, litt meir fleksibel haldning til samisk språk og kultur. Det vart utgjeve ei tospråkleg ABC-bok på 1960-talet og det kom til nyhende på samisk på riksnettet.
Samisk nasjonsbygging
På 1970-talet auka merksemda for det samiske. Alta-aksjonen i åra rundt 1979 førte til ei grunnleggjande omlegging i Noreg sin politikk ovafor samane. I 1989 vart det første Sametinget opna av Kong Olav. I 2005 kom Finnmarksloven, som sikrar samisk medbestemming over bruken av land og vatn i Finnmark.
Undervising på samisk
Fram til 1959 var det lovfeste at all undervising skulle føregå på norsk. Samisk opplæring i folkeskolen kom i gang på eit par skolar i 1967, og i 1985 vart det opna for å ha samisk som hovudspråk i heile grunnskulen. i 1969 kom det første gymnaset med samisk i Karasjok. I 1974 opna eit eige samisk forskingsinstitutt, Nordisk Samisk Institutt i Kautokeino, og Universitetet i Tromsø har heilt sidan starten hatt ein samisk seksjon.
Konferansar
Det første seminaret i Noreg for å kartleggje gammal samisk båtbyggerkultur vart halde i 2007.
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1880-1882 er ei oversikt over representantane til Stortinget 1880-1882. Lista syner alle som vart vald til Stortinget. Totalt var det 114 representantar frå 44 valkrinsar; 76 representantar frå 18 landkrinsar (amt) og 38 representantar frå 26 bykrinsar.
Talet på representantar vart auka frå 111 i foregåande periodar. To nye bykrinsar vart komne til ved at den tidlegare krinsen Tromsø, Hammerfest, Vardø, Vadsø og Bodø no vart delt i to; Tromsø og Bodø og Hammerfest, Vardø og Vadsø.
Perioden femner det 29., 30. og 31. ordentlege Storting 1880, 1881 og 1882 og det 7. overordentlege Storting i 1882 (omframstorting). Det 29. Storting vart samla 2. februar 1880–23. juni 1880, det 30. 1. februar 1881–22. juni 1881 og det 31. vart samla 1. februar 1882–21. juni 1882. Omframstortinget vart samla 16. januar 1882–31. januar 1882.
Fantasies & Delusions
Fantasies & Delusions er det første (og så langt einaste) albumet med klassiske komposisjonar av Billy Joel, gjeve ut i 2001. Stykka vart framført av Richard Joo, ein ven av Joel. Albumet vart opphavleg spelt inn i Cove City Sound Studios i Glen Cove i New York, medn hjelp av produksjonskoordinator Bill Zampino og Richie Cannata. Albumet vart spelt inn på ny i Wien i Austerrike, før det kom ut.
Symphonic Fantasies
I 2003 møtte pianisten Jeffrey Biegel Joel for å bestille ein pianokonsert. Som eit alternativ føreslo Joel at Biegel kunne skape ein pianokonsert med stykka frå Fantasies and Delusions. Biegel gjorde dette, og nytta fire av stykka: «Fantasy (Film Noir)», «Sorbetto», «Reverie (Villa d'Este)» og «Nunley's Carousel Waltz». Etter Biegel hadde skrive pianodelen, komponerte Philip Keveren orkesterdelane. Verket fekk tittelen «Symphonic Fantasies for Piano and Orchestra», og hadde premiere 24. juni 2006 i Greensboro i Nord-Carolina.
Conradfjella
Conradfjella er ei small fjellkjede i Dronning Maud Land i Antarktis. Ho er kring 115 km lang og ligg mellom Kurzefjella og Dallmannfjellet Conradfjella er ei fjellkjede i Orvinfjella. Det høgaste fjellet i Conradfjella er Sandeggtind på 3055 meter over havet.
Conradfjella vart oppdaga av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–1939), leia av kaptein Alfred Ritscher, og kalla opp etter kontreadmiral Heinrich Friedrich (Fritz) Conrad som leia den meteorologisk divisjonen under tidlegare Marineleitung (det tyske admiralitetet). Dei vart kartlagde av Den sjette norske antarktisekspedisjonen, 1956-1960.
Nobuko Jajima
Nobuko Jajima er ein japansk fotballspelar.
Mahmidah
Mahmidah er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Velika Ivanča-massakren
Velika Ivanča-massakren fann stad 9. april 2013 i landsbyen Velika Ivanča i Serbia. 14 menneske, inkludert gjerningspersonen, døydde og éin, kona til gjerningsmannen, vart skadd. Politiet identifiserte gjerningspersonen som 60 år gamle Ljubiša Bogdanović, ein slektning av fleire av offera. Bogdanović døydde 11. april 2013 av di han vart skadd under massakren. Massakren var den dødelegaste i landet sidan Jugoslavia-krigane.
Chaldoran fylke
Chaldoran fylke (persisk شهرستان چالدران) er eit fylke i Vest-Aserbajdsjan i Iran. Det administrative senteret i fylket er Siah Cheshmeh (persisk سيه چشمه|links=no)) eller Qara Aineh vert òg kalla Chaldoran. Den andre større byen i distriktet er Avajiq. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 44 572. Fylket er delt inn i dei to distrikta Sentral-distriktet og Dashtaki-distriktet.
Randulf
Randulf er eit mannsnamn med opphav i dei norrøne orda rọnd, 'rand', og ulfr, 'ulv'. Dei norrøne formene av namnet var Randolfr og Rǫndolfr.
På engelsk er namnet kjend som Randolph med variantane Randal og Randall og forkortingane Randy og Ralph.
Randulf har norsk namnedag den 12. februar.
Bruk
Namnet har vore i bruk i Storbritannia sidan mellomalderen, og kan også brukast som slektsnamn. Det har vore noko utbreidd i USA, der det var mest populært rundt 1950-talet. I 1990 var det 48 309 amerikanske menn, eller 0,03 %, som heitte Randolph.
The Well's on Fire
The Wells on Fire er det ellevte studioalbum av Procol Harum, gjeve ut i 2003. Det var det siste studioalbumet til Matthew Fisher med Procol Harum. Gruppa heldt fram å turnere med Josh Phillips som erstatning for Fisher i 2004 og Geoff Dunn for Mark Brzezicki i 2006. Det var òg det siste studioalbumet deira med tekstar av Keith Reid.
Turbulent Indigo
Turbulent Indigo er det 15. studioalbumet til den kanadiske songaren Joni Mitchell, gjeve ut i 1994. Albumet vann Mitchell Grammyprisen. John Milward skreiv for Rolling Stone at dette var «det beste album til Mitchell sidan midten av 1970-åra».
Albumet var hennar første tilbake på Warner Music (tidlegare WEA), etter at hennar førre album Night Ride Home, var distribuert av MCA for det då nykjøpte Geffen Records (som før salet til MCA, vart distribuert via WEA).
Plateomslaget, eit sjølvportrett av Mitchell, erinspirert av den nederlandske kunstnaren Vincent van Gogh. Songen «Turbulent Indigo» nemner Van Gogh, medan songen «Magdalene Laundries» fortel soga om lidinga til irske kvinner som før vart sendt til magdalenaheimar styrt av den romersk-katolske kyrkja og måtte arbeidet i vaskeriet til heimane. Songen «Sex Kills» omhandlar fleire tema frå seint på 1900-talet, som vald, AIDS, global oppvarming og konsumerisme.
I desember 2008 hadde albumet seld 311 000 eksemplar i USA.
Elisabeth Grannemann
Liv og virke
Granneman var seinare med i ei rekkje radio- og TV-program. Ho medverka også på mange plateinnspelingar, blant anna på Philips (1959–1962), Triola (1962–1964) og Polydor (1965–1969). Frå 1959 var ho tilknytt Chat Noir. I 1960 hadde Granneman stor suksess med songen «Alle venter på sommer», som hadde tekst skriven av Juul Hansen. I 1962 spela ho inn på plate revynummeret «Omatt og omatt», med tekst av Bias Bernhoft og Bjørn Sand.
Grannemann gjorde seg også merka med imitasjonar, blant anna av kong Olav V og Cornelis Vreeswijk. Granneman vart tildelt Leonardstatuetten i 1986 og Leif Justers ærespris.
Granneman komponerte også og skreiv tekster til fleire songar og skreiv fleire barnebøker. Den fyrste var Revefamilien i Vriomskogen frå 1967. I 1983 gav ho ut sjølvbiografien ''Kjære publikum! ''
I 1989 gav ho ut kokeboka God gammeldags mat saman med sonen Jan Granneman, som var profesjonell kokk. Elisabeth Granneman opplyste i føreordet at ho sjølv hadde drive serveringsstadane «Naustet» i Son og «Skrivargarden» på Stord. Kokeboka fekk terningkast 6 i VG.
Granneman var på slutten av livet programleiar, saman med Robert Aschberg, talkshowet I kveld med Robert Aschberg på TV3. Sjukdom og dårleg helse generelt gjorde at ho frå hausten 1991 berre opptredde sporadisk i programmet. Ho skulle etter planen returnere for fullt vinteren 1992, men ei hjernebløding i byrjinga av januar forhindra det. Ho leid i tillegg av diabetes, astma, nedsett nyrefunksjon og vatn i lungene. Robert Aschberg laga eit hyllingsprogram om henne like etter at ho døydde i mars 1992, der sjåarane vart presenterte eit utval av klipp med Grannemann som var henta frå serien.
Deltakingar i Melodi Grand Prix
* Arne Bendiksen framførte «Spiral» i Eurovision Song Contest, der han kom på ein åttandeplass.
Fylkesveg 6716
Fylkesveg 6716 går mellom Uglem og Avlsgrend i Selbu kommune. Vegen er 1,3 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 965 i Sør-Trøndelag.
Grigorij Rodtsjenkov
Grigorij Mikhailovitsj Rodtsjenkov  er tidlegare direktør for eit laboratorium i Moskva, Anti-Doping Centre, som i November 2015 vart suspendert av World Anti-Doping Agency (WADA) på grunn av fusk i antidopingarbeidet. Etter dette reiste Grigorij Rodtsjenkov til USA for å fortelje om jukset i dopingkontrollen i Russland, og vart ein varslar som treng vern frå FBI.
Mount Korsch
Mount Korsch er eit pyramideforma fjell, med ei høgd opp mot kring 4 000 m nordvest på Markham Plateau i Queen Elizabeth Range, 3 nautiske mil (6 km) vest for Mount Markham. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1988 etter geologen Russell J. Korsch, som i lag med E. Stump og D. Egerton, klatra til og geologisk kartla toppen den 3. desember 1985 for US Antarctic Research Program (USARP). Korsch var fleire år i Antarktis i 1980-åra.
Pautaliabreen
Pautaliabreen (Lednik Pautaliya) er ein isbre på Burgas Peninsula på Livingston Island i Antarktis som grensar til Petko Voyvoda Peak i vest, Sozopol Gap i nordvest, Kaloyan Nunatak i nord og Shabla Knoll i aust. Breen strekkjer seg 700 m frå nordvest til søraust og 1,1 km frå sørvest til nordaust. Han flyt søraustover og ut i Bransfieldsundet og er kalla opp etter den gamle Pautalia, føregangaren til byen Kyustendil vest i Bulgaria.
Professor Layton and the Lost Future
Professor Layton and the Lost Future, kjent i Nord-Amerika som Professor Layton and the Unwound Future, er eit hjernetrim-eventyrspel utvikla av Level-5. Det var utgjeve av Level-5 i Japan i 2008 og av Nintendo internasjonalt i 2010. Lost Future er den tredje tittelen i Professor Layton-serien og oppfølgjaren til Professor Layton and the Curious Village og Professor Layton and Pandora's Box, som saman utgjer ein trilogi.
Spelet handlar om Professor Hershel Layton og den sjølvutnemnde lærlingen hans, Luke Triton som bur i London. Dei møter ein eldre versjon av Luke, som bringer dei til ei urovekkjande framtid som han ber dei hjelpe han å ordne opp i.
Kaoru Kakinami
Kaoru Kakinami er ein japansk fotballspelar.
Tinnet Krat
Tinnet Krat er eit 596 hektar stort, verna naturområde i Vejle kommune om lag 10 kilometer nordvest for den vesle byen Tørring på Aust-Jylland i Danmark. Elvene Gudenå og Skjern Å («Skjern-elva») har sine utspring i Tinnet Krat, 65 og 70 meter over havet.
Området vert nytta som såkalla naturskog (naturskov), det vil seie at det berre skal stå tre i skogen som genetisk har sitt opphav i tre som naturlig har kome til staden, ikkje tre frå andre stader som kjem inn som nye konkurrentar til det som har vekse der frå gamalt av. Det vert nytta gamle driftsmetodar for å få området til å verte ei blanding av eikekratt/eikeskog, blanda lauvskog, enger, beite og lyngheier, slik det var i gamal tid. Skogsområdet Koutrup Skov i den midterste delen av området er peika ut som urørt skog (urørt skov).
I Tinnet Krat ligg ein av dei største konsentrasjonane av kjelder i Danmark, der grunnvatnet som kjem opp i mange av dei, held den same temperaturen på 11-12°C heile året. Dette har ført til at mange av dei tidlegare dyre- og planteartane som elles er døydd ut i Danmark, er å finne her.
Elva Gudenåen, med utløp i havet på austsida av Jylland, har sitt utspring attmed foten av ein mindre, nordaustvend bakke, og renn derfrå i søraustleg lei med god fart. Nokre få hundre meter unna ligg vasskiljet, og ikkje langt derfrå har Danmarks mest vassrike elv, Skjern Å, utspring frå eit tjern. Denne elva har utløp i Ringkøbing Fjord på vestsida av Jylland.
I Want You (She’s So Heavy)
«I Want You (She's So Heavy)» er ein song av The Beatles på albumet Abbey Road frå 1969. Han er skriven av John Lennon med bidrag frå kona hans, Yoko Ono. Truleg handlar songen om henne.
Songen er ein sjeldan Beatles-komposisjon av fleire årsaker. Lengda er nesten åtte minutt, teksten er minimalistisk samanlikna med lengda (berre elleve forskjellige ord), ei tre minuttar lang avslutting med dei same gitarakkordane om att og om att, songen heller mot sjangeren heavy metal og songen endar særdeles brått. Songen sluttar faktisk utan noko som helst form for avslutting eller nedtoning av volumet og det som Allmusic omtalar som «øyredøyvande stillheit»
Alan Parsons, som var lydteknikar på opptaka forklarte den uvanlege avsluttinga: «Vi jobba med dei siste grepa på denne sida av av LPen og vi sat og lytta til miksinga då John sa; 'Der! Kutt lydbandet der!' Geoff (Emerick, ein av dei faste teknikarane til Beatles) kutta bandet og det var det. Slutt på side ein!»
Handball-VM 2001 for kvinner
Verdsmeisterskapen i handball 2001 for kvinner, den 15. i rekka, vart avvikla i tida 4. til 16. desember 2001 i Italia. Til saman 24 land deltok i turneringa. Russland vann meisterpokalen etter finalesiger 30-25 mot tittelforsvarar Noreg.
I Want You (She’s So Heavy)
Lennon nytta ein Moog synthesizer med kvit støy-generator til å skape den stigande og søkkande vindeffekten ein høyrer dei siste tre minutta (frå om lag 5:10). Denne støyen var til stor uro for lydfolka i EMI i 1987 då Abbey Road vart digitalisert. På vinyl var støyen innanfor toleransegrensene, men innanfor CD-teknologien si emne til å gjengi større skilnader i lydstyrke, vart han til eit stort problem.
Handball-VM 2001 for kvinner
VM-finalen
Finalen mellom semifinalevinnarane, Noreg og Russland, vart spelt i Merano framfor 3 500 tilskodarar. Russland var suverent best i fyrste omgangen og leia 18-12 ved pause. I andre omgangen reduserte Noreg den russiske leiinga ned til to mål, før Russland drog ifrå att og vann med 30 mål mot 25 norske.
Drammen stasjon
Drammen stasjon ligg 2,2 meter over havet på breidda av Drammenselva i den luten av Drammen som heiter  Strømsø, og er ein stasjon for både Drammensbanen mot Oslo Sentralstasjon, Vestfoldbanen mot byane i Vestfold, Sørlandsbanen over Hokksund til Kristiansand og Stavanger, og Randsfjordbanen mot Hønefoss (strekninga Drammen – Hokksund på Sørlandsbanen er opphavleg ei strekning på Randsfjordbanen). Persontoga på Bergensbanen går òg om Drammen stasjon og over Randsfjordbanen på strekninga mellom Oslo Sentralstasjon og Hønefoss.
Drammen stasjon, som ligg 42 kilometer frå Oslo Sentralstasjon, vart opna 15. november 1866, då Randsfjordbanen vart teke i bruk, og er ombygd fleire gongar.
I Want You (She’s So Heavy)
George Harrison spelte elektrisk gitar på utgåva til Alvin Lee av denne Beatles-songen. Det er den hardaste rockesongen Harrison har medverka på.
Handball-VM 2001 for kvinner
VM-finalen
Irina Poltoratskaja og Ljudmila Bodnijeva var mestskårarande for Russland med 5 mål kvar. Elles spelte Jelena Tsjausova, Nadezjda Muravjova, Anna Karejeva, Oksana Romenskaja og målvaktene Inna Suslina, Svetlana Bogdanova gode kampar i meisterskapen. Også Tatjana Alizar, Natalija Gontsjarova. Anna Ignatsjenko, Raisa Verasko, Jelena Partsjkova, Tatjana Djadetsjko, Alina Dolgitsj og Svetlana Smirnova vann VM-gull.
Norsk toppskårar vart Kjersti Grini med 9 nettkjenningar, elles skåra Kristine Duvholt 5 mål, Marianne Rokne og Else Marthe Sørlie 3, Monica Sandve 2, Gro Hammerseng, Elisabeth Hilmo og Unni Hinkel 1 mål kvar. Cecilie Leganger og Mimi Kopperud Slevigen vakta det norske målet, medan Vigdis Hårsaker og Janne Tuven fekk korte innsmett på bana. Heidi Halvorsen, Hanne Halén og Kristine Lunde måtte sjå kampen frå tribuneplass.
Ivan Doleijs og Vaclav Kohout frå Tsjekkia dømde finalekampen. Dei straffa Russland med fire 2-minuttsutvisingar og Noreg med to.
Tre kløfter-demninga
Tre kløfter-demninga (forenkla kinesisk:, tradisjonell kinesisk: , pinyin: Chángjiāng Sānxiá Dàbà) ligg i Kina (30.827° N 111.000° E) og er eit av verdas største vassmagasin. Det ligg langs verdas tredje lengste elv, Chang Jiang. Vassmagasinet dekker området som heiter dei tre kløftene, som ligg mellom byane Yichang og Fuling. 40 km nedanfor demninga ligg eit anna stort reservoar, Gezhoubademninga, tett ved Yichang.
Bygginga av demninga til vassmagasin var ferdig 1. juni 2006. Vassmagasinet er 660 km langt og lagrar i snitt 39,3 kubikkilometer vatn. Vatnet i demninga skal årleg produsere om lag 85 TWh. I dag består dammen av 32 hovudgeneratorar, kvar på 700 MW. Kraftverket skal stå heilt ferdig i løpet av 2011. Når dammen vert fullt operativ vil han ha ein samla installert effekt på 21 515 MW (21,5 GW), ei yting tilsvarande effekten i 150 'alta-kraftverk'. Demninga som skapar vassmagasinet er 101 meter høg og 2 309 m lang. Ved basen er demninga 115 meter tjukk, mot 40 meter på toppen (krona).
BookCrossing
BookCrossing går ut på at ei bok blir lagt igjen kor som helst på offentlege stadar slik at andre kan finne bøkene, og lese dei. Når ein person finn ei slik bok, skal den registrerast på Internett, og på den måten er det mogleg å følgje vandringa til boka, sjå kvar den har vore og kva andre meiner om boka.
Tre kløfter-demninga
Bygginga av demninga tok 10 år, og var svært omdiskutert. For å gje plass til vassmagasinet har både den omkringliggande naturen og menneska i området måtte vike. 13 mindre byar har vorte flytta for å gje plass til vassmagasinet. Til saman 5,5 millionar menneske vart tvinga til å reise frå dei neddemnde områda. Mange av dei som har måtte finne nye heimar, har vorte flytta til øya Chongming nord for Shanghai.
I tillegg til kraftproduksjon skal anlegget hindre dei årlege flaumane langs Chang Jiang. Gjennom det 20. hundreåret omkom i kring 400 000 menneske i største skadeflaumane.
BookCrossing
Bøker kan leggjast att absolutt overalt der det er mogleg å finne dei, frå parkbenker og venteværelse til bananhylla i ein Kiwi-butikk. Den mest kjende systemet for å gi frå seg bøker på denne måten er via nettstaden BookCrossing.com som per mai 2010 hadde over 850 000 medlemmer over heila verda. Ron Hornbaker fekk ideen for det som i dag heiter BookCrossing i mars 2001. Den 17. april 2001 lanserte Hornbaker nettstaden BookCrossing.com, som no har ekspandert over heile verda. Innan april 2003 hadde nettstadet over 113 000 medlemmer, og i 2004 blei ordet bookcrossing inkludert i Concise Oxford Dictionary. <!-- Samma år blei BookCrossing omtalt i den australske såpeoperaen Neighbours. Den 23. juli 2010 hadde Bookcrossing.com over 871 000 medlemmer, og over 6 427 000 registrerte bøker. I mars 2012, hadde BookCrossing.com rundet 1 000 000 medlemmer, og hadde over 8 500 000 registrerte bøker over heile verda.
I juli 2007 blei Singapore det fyrste offisielle BookCrossing-landet i verda etter initiativ frå blant andre National Library of Singapore, og 2 000 forskjellige stadar i Singapore blei utpekt til såkalte 'hotspots', tilsvarende offisielle BookCrossing Zones. I 2008 blei BookCrossing introdusert i Abu Dhabi, og i 2010 ble BookCrossing Zones også innført i Serbia. Alle som ønsker å drive med BookCrossing kan enten leggje frå seg bøker på eit offentlig stad eller sende dei vidare til ein ven, etter å ha registrert seg sjølv og bøkene på nettstaden BookCrossing.com. Bare mellom 15 og 20℅ av alle bøkene på denne nettstaden får fleire enn ein statusoppdatering. Ein årsak til dette er trolig at fleire som finn disse bøkene behold dei sjølve fremfor å gi dei vidare til andre.
Bøkene som registreres hos BookCrossing.com kan også plasseres ved offisielle BookCrossing-soner som er plassert ved enkelte kaffebarer, kafeer, restauranter og andre offentlege stader. Hensikten med disse stadene er å få både medlemmer i området og andre som ikkje har høyrt om BookCrossing før å legge frå seg bøker ved slike soner og dermed dele bøker som dei ikkje treng lenger med offentligheten. Dette kan også føre til fleire medlemmer hos BookCrossing.com. Nettstaden innehald også fleire diskusjonsforum, og lister der dei som er interessert blant anna kan sjå hvem som har registrert flest bøker, og hvilke bøker som er dei mest populære akkurat da. I mai 2005 blei nettstaden BookCrossing.com tildelt to People`s Voice-utmerkelser i Webby Awards for beste internett-community og for å være det beste sosiale nettstaden. Det avholdes eit BookCrossing-jubileum i april kvart år, der BookCrossing-medlemmer og andre interesserte kan oppleve litterær-relaterte hendelser og gi frå seg bøker til andre. Dette jubileumet holdes på forskjellige stader kvart år, og har blant anna blitt avholdt i Dublin, New Zealand, London, Washington, DC, i Amsterdam, Nederland, og i Toronto, Canada. Mange uoffisielle BookCrossing-møter blir også avholdt andre steder i verda gjennom heile året. Slike møter gjør det lettere for folk som ikkje vil reise internasjonalt å samles og dele sin kjærleik til bøker.
I 2003 vart BookCrossing kritisert av roman-forfatter Jessica Adams som sa at bøker blir "devaluert" på nettstader som BookCrossing.com, og at dette kan føre til lavere salg av bøker, som igjen fører til reduksjon i royalties betalt til forfattarane. I tillegg gjør BookCrossing at folk kan finne og lese bøker gratis istaden for å kjøpe bøkene som også fører til at forfattere tjener mindre. Medlemmer av BookCrossing bestrider dette argumentet, og de sier at nettstader som BookCrossing introduserer lesere til forfattere som dei kanskje ikkje har lest før, at nettstader som BookCrossing oppfordrer fleire til å ta opp lesing som hobby, og at enkelte medlemmer, etter å ha lest ein bok de har funne via BookCrossing, vil kjøpe fleire eksemplarer av disse bøkene for å distribuere på forskjellige stader gjennom nettstader som BookCrossing.com
Framgangsmåte
Bookcrossing kan oppsummeres med tre R-er; Register, Read og Release. På norsk: Registrer, Les og Lanser (eller slepp fri). For å kunne registrere ein bok må du ha ein brukerkonto på nettstaden BookCrossing.com som er gratis. Hvis du finn ein bok, kan du lese den, registrere den på BookCrossing.com og leggje den fra deg hvor du vil heilt anonymt. Dei som registrerer ein, eller fleire, bøker på BookCrossing.com får automatisk eit identifikasjonsnummer til bøkene dei registrerer. Dette nummeret må dei skrive inni boka slik at det skal være mogleg for andre å finne igjen boka hos BookCrossing.com og skrive sine egne meiningar om boka, og hvor dei legg frå seg bøkene etter at dei har registrert dei. -->
Bakgrunnsstoff
BookCrossing offisiell nettstad
Hits av Joni Mitchell
Hits er eit samlealbum frå 1996 av Joni Mitchell.
I desember 2007 hadde albumet seld 488 000 eksemplar i USA.
Irina Poltoratskaja
Irina Igorevna Poltoratskaja er ein russisk tidlegare handballspelar frå Antratsyt i Luhansk oblast. Ho vart verdsmeister med Russland i Handball-VM 2001, Handball-VM 2005 og Handball-VM 2007 og vann elles EM-sølv 2006, OL-sølv 2008 og EM-bronse 2008. Under Handball-VM 2001 kom ho med på All-star-team som midtre rykkromspelar.
Poltoratskaja vann Meisterligaen 2005 med danske Slagelse og 2008 med Zvezda Zvenograd.
Ellen Winther Lembourn
Ellen Winther Lembourn var ein dansk operasongar (sopran) og skodespelar.
Bakgrunn
Winther var dotter av kjøpmannen Laurits Sørensen og kona hans Esther. Systera hennar er utdanna fiolinist og har vore tilsett i Det Kongelige Kapel.
Winther vart utdanna som musikkpedagog frå Jydsk Musikakademi i 1955 og to år seinare frå Det Kongelige Teater som operasongar. Same år debuterte ho som Cherubino i Figaros Bryllup.
I perioden 1957–1987 var Winther tilsett som operasongar ved Det kongelige Teater, der ho også hadde fleire roller i skodespel. Parallelt med dette hadde ho fleire gjesteframsyningar, blant anna ved Den Jyske Opera og i 1964 ved operaen i Kiel. I dei fyrste åra av karrieren song ho ei rekkje subretteroller. Seinare fekk ho mulighet til å utfalde seg i koloraturfaget, blant anna som Adele i Flaggermusen og Violetta i La Traviata.
Med sitt allsidige song- og skodespelartalent opparbeidde Winther seg etter kvart eit stort publikum, ikkje minst gjennom sine mange framsyningar i film og på tv (oprettane Jomfruburet, Flaggermusen og Valsedrømmer), i revy (Cirkusrevyen 1974) og musikalar som Sound of Music og Skaf mig en tenor.
I 1962 vann Wither Dansk Melodi Grand Prix med songen «Vuggevise». I den internasjonale finalen i Luxembourg enda ho som nummer 10 av 16 deltakarar.
I fjernsynsserien Matador spela Winther rolla som Minna Varnæs.
I 1968 mottok Winther Elisabeth Dons Mindelegat og i 1996 Olaf Poulsens Mindelegat. 19. desember 1983 vart ho utnemnd til riddar av Dannebrogordenen.
Torsdagsøyo
Torsdagsøyo er ei øy i Fitjarøyane i Fitjar kommune. Ho ligg på vestsida av Nyleio, mellom Siglo og Longøyo i aust, Tranøyo i sør, Trodlosen i vest og Eggøyo i nord.
Garden
Garden på øya var opphavleg husmannsplass under Fitjargarden og vart skyldsett som eigen gard i matrikkelen i 1723. Garden har gjeve opphav til etternamnet Torsdagsøy.
Det høyrte til to plass under garden. Det eine var Sandvik, ei vik på øya, og det andre var øya Flatøy, som lik like ved.
Namn
Namnet har stort sett vorte skrive Torsdagsøy, Thorsdagsøy og nokre gonger Toesdagsøy.
Henning Sørensen
Henning Sørensen er ein norsk forfattar og ingeniør. Han er frå Stryn. Etter å ha fullført Firda Gymnas på Sandane i Gloppen hadde han ulike jobbar både i Stryn og på Sandane, før han i 1992 var ferdig på Bergen Ingeniørhøgskole. Han flytta då til Stavanger.
Sørensen debuterte i 2006 med kriminalromanen Dommeren.
Drygalskifjella
Drygalskifjella er ei gruppe spreidde fjell og nunatakar som ligg mellom Filchnerfjella og Holtedahlfjella i Orvinfjella i Dronning Maud Land. Dei vart oppdaga av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–1939), leia av kaptein Alfred Ritscher, og kalla opp etter professor Erich von Drygalski, leiaren for Den første tyske antarktisekspedisjonen i 1901-03. Dei vart kartlagde på ny frå flyfoto and survey av Den sjette norske antarktisekspedisjonen, 1956–60.
Det høgaste fjellet er Ulvetanna på 2930 moh.
Chaypareh fylke
Chaypareh fylke (persisk شهرستان چايپاره) er eit fylke i Vest-Aserbajdsjan i Iran. Det administrative senteret i fylket er Qarah Zia od Din. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 42 225. Fylket er delt inn i dei to distrikta Sentral-distriktet og Hajjilar-distriktet. Fylket har éin by: Qarah Zia od Din.
Fylkesveg 6718
Fylkesveg 6718 går mellom Uglem og Uglan i Selbu kommune. Vegen er 1,4 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 966 i Sør-Trøndelag.
Leslie West
Leslie West var ein amerikansk rockegitarist, vokalist og låtskrivar. Han er mest kjend for å ha starta hardrockbandet Mountain.
West og Laing slo seg saman med den tidlegare Cream-bassisten Jack Bruce og danna West, Bruce & Laing. Trioen spelte inn to studioalbum, Why Dontcha (oktober 1972) og Whatever Turns You On (juli 1973). Eit konsertalbum, Live 'N' Kickin', kom ut i april 1974. Bruce slutta sommaren 1973, og West og Laing danna ei kort stund Leslie West's Wild West Show. Så vart Mountain starta opp att med West, Pappalardi, Alan Schwartherg (trommer) og Bob Mann (klaverinstrument) og spelte inn eit dobbelt konsertalbum, Twin Peaks (februar 1974) frå Osaka i Japan i august 1973. Dette vart følgd opp med eit nytt studioalbum, Avalanche (juli 1974), av West, Pappalardi, Laing og Knight. Mountain vart så oppløyst igjen, og West starta the Leslie West Band, som gav ut The Great Fatsby (april 1975) (med Mick Jagger på vokal) og The Leslie West Band (1976) (med Mick Jones, som seinare starta Foreigner).
På grunn av narkotikaproblem, trekte West seg attende frå musikken ei tid, kvitta seg med problema og starta opp att Mountain med Laing og bassisten Mark Clarke, då Pappalardi hadde døydde i 1983. Dei gav ut Go for Your Life (mars 1985). Gruppa vart oppløyst igjen og West gav ut Theme (1988), igjen i lag med Jack Bruce. West deltok så på Guitar Speaks (1988) og Night of the Guitar (1989) som var innspelingar av legendariske rockegitaristar for IRS Records-etiketten Illegal. Detneste soloalbumet hans var Alligator (august 1989), etterfølgd av Dodgin' the Dirt (1994). I 1994 slo West og Laing seg saman med den tidlegare Jimi Hendrix Experience-bassisten Noel Redding i ei ny utgåve av Mountain, og spelte inn to songar for samlealbumet Over the Top (1995). Soloalbumet As Phat as It Gets kom i 1999. Etter eit album for Voiceprint, Guitarded, i 2004, gav West ut to bluesalbum for Blues Bureau International, Got Blooze i 2005 og Blue Me i 2006.
West vart innlemma i Long Island Music Hall of Fame i oktober 2006.
West fekk ein fot amputert på grunn av komplikasjonar av type 2 diabetes i juni 2011, men han heldt fram å spele musikk. Han gav ut Unusual Suspects, med gjesteartistane Billy Gibbons, Slash, Zakk Wylde, Joe Bonamassa og Steve Lukather tre månader seinare i september.
Kathrine Sørland
Kathrine Sørland er ein norsk modell, tidlegare Frøken Norge og programleiar.
Skjern Å
Skjern Å, som tidlegare òg har vore kalla Lønborg Å, er ei om lag ni mil lang elv i det vestlege Jylland i Danmark. Elva har den største vassføringa av dei danske elvane, og er den fjerde lengste i landet. Ho får vatn frå fleire sideelvar, og har eit samla nedslagsfelt på 2.338 km².
Elva gjeng så å seie rett vestover frå eit tjern 68 meter over havet i naturvernområdet Tinnet Krat på ein høgderygg om lag 24 kilometer nordnordvest for Vejle og 6 kilometer frå Nørre Snede, berre eit par hundre meter frå staden der elva Gudenå har utspring i kjeldene sine. Derfrå renn elva ei strekning mot nordnordvest, gjennom Rørbæk Sø, 56 meter over havet, og Kold Sø, 54 meter over havet, og deretter i svakt fall i si vestlege hovudretning til utløpet i den søraustlege delen av Ringkøbing Fjord, om lag 63 kilometer i luftline frå utspringet i Tinnet Krat. På vegen passerer elva byane Arnborg, Skarrild, Sønder Felding, Borris og Skjern, som ho har fått namnet sitt etter.
Skjern Å har vore restaurert ved mellom anna at lengda er auka frå 19 til 26 kilometer på strekninga frå staden Borris til utløpet i fjorden, der elva på slutten av 1960-talet hadde vorte retta ut til ein kanal. Dessutan er det bygd 40 kilometer nye vassløp i området, fjerna le-hegn, småskog, to pumpeanlegg og slike lukkingar av elva som hadde vore gjort for å vinne inn jordbruksland. Elva er gyteelv for laks, og det er gjort gode fangstar av laks på over tjue kilo.
Cardno Point
Cardno Point er eit høgt, graskledd nes med flat topp som utgjer austenden av Birdøya, utanfor vestenden av Sør-Georgia. Det vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter kapteinløytnant Peter G.N. Cardno, som var navigatør på HMS «Owen», som gjorde sjåmølingar i området i 1960–61.
Matruh i Jemen
Matruh er ein landsby aust i Jemen. Han ligg i Hadhramaut guvernement.
Kranz Peak
Kranz Peak er eit fjell på 2680 moh, som ligg 6 nautiske mil (11 km) nordvest for Mount Przywitowski, mellom toppen av Holdsworth- og Bartlettbreen i Dronning Maudfjella. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser Arthur C. Kranz, meteorologi i U.S. Naval Support Force i Antarktis under U.S. Navy Operasjon Deepfreeze 1966 og 1967.
Fylkesveg 601 i Telemark
Fylkesveg 601 i Telemark går mellom Tinnå bru og Folsland i Notodden kommune. Vegen er 21,4 km lang.
Peshterabreen
Peshterabreen er ein isbre som ligg på Rozhen Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.
Topen av isbreen grensar til MacKay Peak (kring 700 moh) i sørvest og Tervel Peak i aust. Han flyt 2 km nord-nordvestover til han endar heilt nordaust på Zagore Beach. Breen er kalla opp etter den bulgarske byen Pesjtera i provinsen Pazardzhik.
Diddley Daddy
«Diddley Daddy» er ein song av Bo Diddley. Songen vart gjeven ut på singel på Checker Records i juni 1955. Det var den andre singelen hans og ein oppfølgjar til «Bo Diddley». Songen låg fire veker på Billboard R&B-lista sommaren 1955, og nådde ein 11. plass.
Skriving og innspeling
Songen vart spelt inn 15. mai 1955 i Chicago. Opphavleg vart han kalla «Diddy Diddy Dum Dum,» og byrja som ein song av Billy Boy Arnold, som Leonard Chess, eigaren av Chess Records (Checkers var eit dotterselskap under Chess) hadde høyrt Arnold spele og ønskte av Diddley skulle spele inn. Men Arnold hadde nettopp signert kontrakt med Vee-Jay Records, og hadde spelt inn songen dagen før i Universal Studios. Då Chess ønskte at Arnold skulle syngje songen, forstod Arnold at han ikkje kunne på grunn av kontrakten med Vee-Jay. Ei løysing vart at Diddley og Harvey Fuqua skreiv om teksten.
Munnspelspelaren Little Walter var tilfeldigvis i studio og han spurte om å få låne munnspelet til Billy Boy Arnold. Walter spelar den lange soloen etter det første verset. Eit anna tilfeldig val på innspelinga var å bruke doo-wop-gruppa The Moonglows på korvokal, fordi dei var til stades i studio då.
Mottaking
«Diddley Daddy» er ein av signaturlåtane til Diddley og syner at han utvikla seg som artist. Songen er blitt skildra som «god som gull» ein «smittande» «livleg rockelåt».
The Rolling Stones, som tidleg i karrieren ofte spelte Diddley sine songar på konsertane sine, spelte inn songen (i lag med Diddley sin «Road Runner») på den første demoinnspelinga si, spelt inn 11. mars 1963. Brian Jones lånte seinare gitarriffet til Diddley på songen «19th Nervous Breakdown» i 1965.
Jerry Hey
Jerry Hey er ein USA-amerikansk trompetist, flygelhornspelar, arrangør og studiomusikar som har spelt på hundrevis av innspelingar, som Thriller og ein markant flygelhornsolo på Dan Fogelberg-hitten «Longer».
Han var trompetist i Seawind.
Michiko Matsuda
Michiko Matsuda er ein japansk fotballspelar.
Fylkesveg 601 (fleirtyding)
Fylkesveg 601 finst i fleire fylke i Noreg:
Jo Weil
Johannes Hermann Bruno Anton Weil, kjent som Jo Weil er ein tysk skodespelar.
Fylkesveg 6720
Fylkesveg 6720 går mellom Eidem og Flønes i Selbu kommune. Vegen er 2,2 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 967 i Sør-Trøndelag.
Cave Point
Cave Point er eit nes som ligg 0,5 nautiske mil sørvest for Barff Point på austsida av Cumberland East Bay i Sør-Georgia. Namnet vart først nytta på eit kart av Det britiske marinedepartementet frå 1929.
Sinnataggen
Sinnataggen er det vanleg nytta namnet på ein 83 cm høg skulptur av bronse som Gustav Vigeland har laga og fått plassert mellom fleire andre skulpturar på brua i Vigelandsanlegget i Frognerparken i Oslo. Skulpturen syner ein særs sinna liten gut, og er mellom dei mest vidgjetne einskildskulpturane Vigeland står attom. Truleg var det i 1928 at Vigeland modellerte skulpturen, som vart sett opp i 1940. Sinnataggen har vore utsett for hærverk fleire gongar, og har og vorte saga ned og fjerna, men har kome til rette att.
Bakgrunnsstoff og kjelder
Om brua i Vigelandsanlegget og skulpturane på brua, på Vigelandsmuseets internettsider.
Perunikabreen
Perunikabreen (Lednik Perunika) er ein omtrent halvmåneforma isbre aust på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.
Han grensar til Pliska Ridge i sør-sørvest, Nesebar Gap i sør, Wörner Gap i aust, og Bowles Ridge i nord-nordaust. Han flyt nordvestover mellom Burdick Ridge og Bowles Ridge, så nord for Rezen Knoll før han snur vest-sørvest og til enden av Emona Anchorage mellom Bulgarian Beach og Pimpirev Beach. Det er mange bresprekkar i den nedre delen av breen, som får istilførsel frå Balkan snømark og frå delar av innlandsisen på øya som ligg vest for Hemus Peak og Gurev Gap og sør for Saedinenie snømark.
Isbreen vart kartlagt av spanske Servicio Geográfico del Ejército i 1991, den nedre delen i større detalj. Bulgarar kartla enden av Perunikabreen på ny sommaren 1995-96; og igjen i 2005 og 2009 under den bulgarske topografiske undersøkinga Tangra 2004/05.
Perunika er namnet på ein landsby i Rodopifjella sør i Bulgaria.
Mae West
Mary Jane «Mae» West var ein amerikansk skodespelar, dramatikar og songar, kjend som sexsymbol og for vågale utsegner.
West starta karrieren med vaudeville og på teaterscenen i New York, før ho seinare flytta til Hollywood på byrjinga av 1930-talet og byrja å spele inn filmar. Ho skreiv sjølv manus til dei fleste filmane sine, men fekk ofte problem med sensuren på grunn av dei mange seksuelle hinta i tekstane.
Etter å ha trekt seg tilbake frå filmindustrien byrja ho igjen å underhalde på scenen og spelte òg inn fleire musikkalbum. Ho gjorde eit comeback i to filmar på 1970-talet. West døydde 87 år gammal heime i leilegheita etter å ha fått hjerneslag.
Barndom
Mary Jane West vart fødd 17. august 1893 i Bushwick i Brooklyn i New York. Ho var dotter av John Patrick West og Matilda «Tillie» Doelger (òg skrive Delker). Ho hadde to yngre sysken, Mildred Katherine «Beverly» West (1898–1982) og John Edwin West (1900–1964).
Filchnerfjella
Filchnerfjella (tysk Filchnerberge) er ei fjellkjede 11 km sørvest for Drygalskifjella ved vestenden av Orvinfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Dei vart oppdaga av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–1939), leia av kaptein Alfred Ritscher, og kalla opp etter Wilhelm Filchner, leiaren for den tyske ekspedisjonen til Weddellhavet i 1911–12. Dei vart kartlagde på ny frå flyfoto tekne av Den sjette norske antarktisekspedisjonen, 1958–59.
Mae West
Barndom
Far hennar var ein boksar kjent som «Battlin' Jack West». Han arbeidde seinare som politi før han starta sitt eige byrå som privatetterforskar. Mora hennar var ein tidlegare korsett- og motemodell. Familien var protestantar, trass i at mora hennar skal ha vore jødisk immigrant frå Bayern i Tyskland. Både den irske bestemora på farsida, som var katolikk, og andre katolske slektningar, fordømde karrieren og livsstilen hennar. Det same gjorde tanta hennar som hadde hjelpt til då ho vart fødd. Einskilde har hevda at bestefaren hennar på farsida, John Edwin West, moglegvis var ein afroamerikanar som såg kvit ut.
Då West var lita budde familien hennar i Woodhaven i Queens, og Williamsburg og Greenpoint i Brooklyn.
Tidleg karriere
West var fem år gammal då ho opptredde første gongen for eit publikum. Dette var på ei sosial samkome arrangert av ei kyrkje. Sju år gammal byrja ho å opptre på amatørshow, og vann fleire prisar i lokale talentkonkurransar. I 1907, då ho var 14 år gammal, byrja ho profesjonelt med vaudeville som ein del av Hal Clarendon Stock Company. I byrjinga brukte West artistnamnet «Baby Mae», og prøvde fleire ulike scenepersonlegdomar, inkludert ein dragking, og ein blackface (svartsminka) coonsongar. Den velkjende gongen hennar blir sagt å ha vorte inspirert av dei kjende dragqueenane Bert Savoy og Julian Eltinge.
I 1911 opptredde West for første gongen på scena på Broadway i teaterstykket A La Broadway. Det vart likevel avslutta etter åtte førestillingar. Deretter spelte ho i Vera Violetta. Al Jolson var ein annan nykommar i denne oppsetjinga. I 1912 dukka ho òg opp i den første førestillinga av A Winsome Widow, som «babyvampen» La Petite Daffy.
I 1918 fekk West publisert biletet sitt på noteheftet til den populære songen «Ev'rybody Shimmies Now». Same året fekk ho gjennombrotet sitt i Broadway-teaterstykket Sometime, der ho spelte mot Ed Wynn. Rollefiguren hennar, Mayme, dansa shimmy. Etterkvart byrja òg West å skrive sine eigne dristige teaterstykke under pseudonymet «Jane Mate». Den første hovudrolla hennar på Broadway var i teaterstykket Sex, som ho i tillegg både regisserte, produserte og hadde skrive manuset til. Trass i at kritikarane hata det, var billettsalet høgt. Det berykta teaterstykket vart òg dårleg motteke av dei lokale styresmaktene og vart stansa etter eit politiraid der West og resten av skodespelarane vart arresterte.
Den 19. april 1927 vart West dømd til 10 dagar i fengsel for «å ha forderva moralen til ungdomen». Ho sona domen på Welfare Island (no Roosevelt Island), og åt middag med fengselsdirektøren og kona hans. West fortalde òg til journalistar at ho fekk lov til å bruke silkeunderbuksene sine. Ho slapp ut etter åtte dagar på grunn av god oppførsel. Merksemda frå media gjorde henne endå meir kjent. Hennar neste teaterstykke, The Drag, handla om homofili og var det som West sjølv kalla eit «komediedrama om livet». Etter fleire prøvespelingar i Connecticut og New Jersey, annonserte West at teaterstykket skulle framførast i New York. The Drag vart likevel aldri framført på Broadway sidan Society for the Prevention of Vice truga med å forby det dersom det vart sett opp. West støtta kvinnerørsla, men uttalte at ho ikkje var ein feminist. Ho støtta òg rettane til dei homofile.
Kutja
Kutja er ein austeuropeisk seremoniell kornrett laga av bær, rosiner, honning, valmuefrø og kveite. Kutja blir servert i samband med jul, feiringa av Jesu dåp eller ei gravferd i Russland, Ukraina eller Kviterussland.
Mount Krebs
Mount Krebs er eit markant fjell (1630 moh) oppom den sentrale delen av hovudryggen i Lillie Range, 4 nautiske mil (7 km) nord for Mount Daniel ved foten av Kronprins Olavfjella. Det vart oppdaga av den amerikanske kryssinga av Rossbarrieren (1957–58) under A.P. Crary, og vart namngjeven av han etter offiser Manson Krebs i U.S. Navy som var helikopter- og flypilot i U.S. Navy Squadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze.
Mae West
Tidleg karriere
West fortsette å skrive teaterstykke, som blant anna The Wicked Age, Pleasure Man og The Constant Sinner. Oppsetjingane var kontroversielle, men omtala i media trekte publikum. I 1928 vart teaterstykket Diamond Lil, som handla om ei laussleppt dame på 1890-talet, ein stor suksess på Broadway.
Filmkarriere
I 1932 vart West tilboden ein filmkontrakt av Paramount Pictures. Ho var då 38 år gammal, noko som var ein uvanleg høg alder for eit sexsymbol, og ho var difor ullen når gjaldt den eigenlege alderen sin. Ho flytta til Hollywood og kjøpte ei leilegheit i The Ravenswood, ein art deco-bygning som vart bygd av Paramount. Ho åtte denne leilegheita, som var hennar favorittbustad, resten av livet.
Kutja
Ordet kutja er danna frå gresk κουκκί (bønne) eller κόκκος (korn).
Mae West
Filmkarriere
Den første filmen hennar var Night After Night, der ho spelte mot den gode venen sin George Raft. Ho var særs misnøgd med manuset, og fekk difor løyve til å skrive om sine eigne replikkar. Sjølv om rolla hennar ikkje var så stor, uttalte Raft seinare at «ho stal alt utanom kamera» om prestasjonen hennar. Han dukka òg opp i ei rolle som seg sjølv i den siste filmen hennar frå 1978, Sextette.
I 1933 filmatiserte West teaterstykket Diamond Lil. Rollefiguren Diamond Lil vart omdøypt til Lady Lou og filmen fekk tittelen She Done Him Wrong. I filmen spelte òg Cary Grant i ei av dei første større rollene sine, noko som fekk fart på karrieren hans. West hadde oppdaga Grant på filmstudioet og insisterte på at han skulle spele den mannlege hovudrolla. Trass i at filmen var kontroversiell då han vart sloppen, vart han ein stor suksess og vart nominert til Oscar for beste film. I ettertid hevda West ofte at det var ho som hadde oppdaga Grant, men han påpekte at filmen var hans åttande for Paramount. I intervju roste han likevel West som ein unik og kraftfull personlegdom og meinte at han hadde lært det meste av det han kunne om å spele i komediar, frå å studere henne når ho jobba. Privat kunne han vere meir kritisk og uttalte at ho alltid gjorde som ho ville, og at alle andre leid på grunn av konsekvensane.
I hennar neste film, Jeg er ingen engel!, spelte ho òg mot Cary Grant. West hadde skrive manuset, men før filmen vart utgjeven måtte dei mange seksuelle ymta i songane tonast ned. Dette var ein av dei første filmane som framstilte afroamerikanarar positivt. Trass i at dei afroamerikanske kvinnene spelar tenestejenter, blir dei òg framstilt som gode venninner av rollefiguren til West, noko som ikkje var akseptert på denne tida. Elles var det òg vanleg at filmselskapa brukte kvite i rollene som afroamerikanarar. Filmen vart ein stor suksess og spelte inn meir enn She Done Him Wrong.
I 1933 var West den åttande største kinosuksessen i USA, og i 1935 var ho den nest høgast betalte personen i landet, berre slått av William Randolph Hearst. Trass i dette var moralistar opprørt over dei seksuelle temaa i filmane hennar. I 1934 vart sensurloven strengare handheva i Hollywood, for å hindre moralsk uakseptable filmar. Dette førte til at manusa hennar vart kraftig redigerte. Løysinga hennar var å inkludere mange tvitydige replikkar som ofte ikkje vart oppdaga og dermed slapp igjennom sensuren.