cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pizzo Forno
Pizzo Forno er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i kantonen Ticino i Sveits. Det ligg mellom Piumognadalen, Chironicodalen og Leventinadalen. Det har ei pyramideform og grenser mot Pizzo di Campo Tencia i aust. Fjellet er mogeleg å sjå frå kommunane Faido, Giornico og Chironico. Nordaustveggen er særleg mektig og stig nesten 1 500 m opp frå Piumognadalen. Fjellveggen er best synleg frå landsbyen Gribbio. Bergarten er mjuk og fjellet er ofte utsett for ras.
Hertug
Hertug (frå mellomnedertysk hertoch, femininum hertuginne) var opphavleg ein vald hærførar, og er i dag ein tittel for somme av dei høgaste europeiske adelsmenn eller mannlege medlemmar av kongehus, ofte knytt til eit hertugdøme, men denne tilknytinga er gjerne berre i namnet. Tittelen finst også som storhertug eller som erkehertug.
Somme hertug-familiar var suverene fyrstar, dvs. at dei herska over ein stat kalla eit hertugdømme. Andre hertug-familiar hadde ikkje ei slik sjølvstendig stilling, men hadde fått hertugtittelen som ein adelstittel frå ein fyrste.
Dei få norske hertugane var Skule Bårdsson og Håkon V Magnusson, den siste i tida før han blei konge.
I Sverige har prinsar tittelen hertug over eit landskap. Prins Carl Philip er hertug av Värmland.
Sosiale medium
Sosiale medium er medium (kanalar eller plattformer) som ved hjelp av nettbasert teknologi (Internett og mobiltelefon) opnar for interaksjon mellom to eller fleire menneske (brukarar).
Ein definisjon av sosiale medium er ei gruppe internettbaserte applikasjonar som byggjer på det ideologiske og teknologiske grunnlaget til Web 2.0, og som tillet skaping og utveksling av brukargenerert innhald. Med interaksjon mellom brukarane meiner ein mellom anna deling, vurdering (rating) og tagging, eller å poste kommentarar til bilete, artiklar eller anna innhald og informasjon hjå andre brukarar.
Døme på sosiale medium er nettsider som Facebook, Twitter, Google+, LinkedIn, ResearchGate, YouTube, MySpace, Gowalla, men også spel via spelkonsollar (t.d. PlayStation, Xbox, Nintendo eller andre web-baserte spelplattformer og spelkanalar), wikiar, blogging, vlogging og crowdsourcing. Sosiale medium blir i hovudsak drifta på reklamebasert verksemd.
I motsetnad til tradisjonelle medium (TV, avis, radio) er det brukarane som set føringa for kva innhaldet skal vere, og ikkje ein overordna aktør/avsendar. Sosiale medium er framheva som eit viktig middel for at motstandsrørsle skal nå fram i autoritære statar. Dette har vore nemnt som eit viktig trekk ved Den arabiske våren og oppstanden i Iran etter valet i 2009. Like viktig er det at autoritære statar har tilpassa seg den nye medieverda, og har nytta sosiale medium for å identifisere demonstrantar og det er innført innfløkt sensur.
Wald i Zürich
Wald er ein kommune i distriktet Hinwil i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 763 meter over havet.
Wald grensar i sør og aust mot kantonen St. Gallen.
Sunnhordland
Sunnhordland er ein region sør i Hordaland og omfattar kommunane Austevoll, Bømlo, Etne, Fitjar, Kvinnherad, Stord, Sveio, Tysnes og den tidlegare kommunen Ølen.
Snorre Sturlason fortel i soga om Olav den heilage at kongen busette Aslak Fitjaskalle på kongsgarden på Fitjar i Sunnhordland. Hordane er skildra allereie av Cæsar om lag 50 f.Kr.
Sunnhordland har vore større enn i dag, men ikkje mindre. Den gamle Strandebarm kommune var i lang tid del av distriktet, heilt til store delar av kommunen gjekk inn i Kvam. Grensa mot Hardanger gjekk ved Straumastein ved Eide i Tørvikbygd. Lenger sør var grensene mot Rogaland om lag som før Ølen skifta fylke og etterkvart vart del av Vindafjord. Fram til midten av 1800-talet var både Os, Fusa, Samnanger og delar av Fana del av Sunnhordland.
I testamentet til Magnus Lagabøte er Sunnhordland delt inn i elleve skipreider: Os, Strandvik, Strandebarm, Kvinnherad, Skånevik, Etne, Fjelberg, Førde, Oppdal, Våg og Kårevik. Kommunane Fitjar og Austevoll høyrde til Våg, medan Bømlo og Stord høyrde til Kårevik skipreide. Slike skipreider stod ansvarlege for å utstyra eitt skip med væpna menn i tider med ufred.
Loch Fleet
Loch Fleet (skotsk-gælisk Loch Fleòid) er ein sea loch eller ein fjord på austkysten av Skottland, mellom Golspie og Dornoch. Han er ein del av estuaret til elva Fleet, ei lita elv som spring ut i åsane aust for Lairg.
Geografi og geologi
Loch Fleet er ein grunn fjord med sandbankar og omfattande sandflater, mudderflater, marskland og sanddyner.
Plante- og dyreliv
I 1997 vart Dornoch Firth og Loch Fleet særskilde verneområde (SPA) opperetta for å verne om dyrelivet her. Området dekkjer Loch Fleet, Dornoch Firth, Morrich More, Mound Alderwoods og Tarbat Ness. Joint Nature Conservation Committee skildrar området som «eit av dei beste døma i Nordvest-Europa på eit stort estuar som ikkje er påverka av industriell utvikling».
I botn av fjorden finn ein svarorskog.
Historie
Ruinane av Skelbo Castle ligg på sørsida av fjorden.
Slaget ved Littleferry vart utkjempa dagen før slaget ved Culloden i 1746. Sutherland-militsen kom ned frå åsane oppfor Golspie og gjekk til åtak på rundt 500 mann leia av jarlen av Cromarty. Cromarty vart omringa på Littleferryhalvøya på nordaustsida av fjorden og anten drepne, fanga eller drukna i fjorden.
Sildegapet
Sildegapet er ei stor bukt eller ein vid fjord på sørsida av Stad i kommunane Stad og Kinn i Vestland. Sør for Sildegapet ligg øya Vågsøy. Bukta strekkjer seg om lag 17 km innover i landet til tre små fjordar og Ulvesundet mellom Vågsøy og fastlandet.
Fjorden har innløp mellom Kråkenes fyr i sør og Fureneset i nord.
Inst i bukta ligg dei tre øyane Silda, som bukta er kalla opp etter, Barmøya og Selja eller øya Selje, der Selje kloster ligg. Mellom Selja og Barmøya ligg Røysetfjorden og aust for denne Moldefjorden. Sør for Barmøya ligg Nordpollen, og mellom Ulvesundet og Nordpollen ligg Storpollen.
Gair Loch
Loch Gairloch er ein sea loch eller ein fjord på nordveskysten av Skottland. Han er rundt 10 km lang og 800 m brei og ein av fjordarmane i Little Minch. Vegane B8021 og B8056 går på kvar si side av fjorden mellom landsbyane Gairloch, Charlestown, Kerrysdale, Shieldaig, Badachro og Port Henderson. Longa Island ligg i ved inngangen til fjorden.
Provinsen Isernia
Provinsen Isernia (italiensk Provincia di Isernia) er ein provins i regionen Molise i Italia. Hovudstaden er byen Isernia. Han har eit areal på 1 529 km² og totalt 89 775 innbyggjarar (2001). Det er 52 kommunar i provinsen.
Største kommunane
Stand: 31. mai 2005
Kapp Zjelanija
Kapp Zjelanija (russisk Мыс Желания eller Mys Zjelanija) er eit nes heilt nord på øya Severny på Novaja Zemlja, like i nærleiken av det austlegaste punktet i Europa. Området er aude og særs utsett for den kalde polarvinteren.
Pizzo Gallina
Pizzo Gallina er eit 3 061 moh høgt fjell i Dei lepontinske Alpane, oppfor Nufenenpasset. Toppen ligg på grensa mellom kantonane Valais og Ticino.
Kapp Zjelanija
Kapp Zjelanija er eit viktig geografisk landemerke. Det låg ein sovjetisk polarstasjon her under den andre verdskrigen som vart bombardert av den tyske Kriegsmarine under Operasjon Wunderland. Han vart ein hemmeleg teststasjon under den kalde krigen og det vart utført mange atomprøvesprengingar her, inkludert 88 atmosfæriske. Det låg ein vêrstasjon her fram til 1994.
Makromolekyl
Eit makromolekyl er eit molekyl med høg molekylvekt. Makromolekyl består av mange atom.
Kapp Zjelanija
Neset vert rekna som skiljet mellom Barentshavet og Karahavet.
Makromolekyl
Polymerar er ofte makromolekyl. Protein og nukleinsyrer er makromolekyl.
Fram Mesa
Fram Mesa er ein høg, isdekt mesa, 10 nautiske mil lang og 1 til 3 nautiske mil brei, som dannar nordaustdelen av Nilsen Plateau i Dronning Maudfjella i Antarktis. Fjellet kan ha vorte sett av Roald Amundsen i 1911, og vart observert og delvis kartlagd på Byrd-ekspedisjonane i 1928–30 og 1933–35. Han vart kartlagd i detalj av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter «Fram», skipet nytta av Sørpolekspedisjonen til Amundsen i 1910–12.
Lyngheilandskap
Lyngheilandskapet er eit skoglaust kulturlandskap der røsslyng utgjer ein vesentleg del av vegetasjonen. Slike landskap har gjennom fleire tusen år prega vestkystane av Europa, mellom anna i Noreg, Danmark, Skottland, Irland og Portugal. Felles for lyngheiene er røsslyngen som dominerande art, medan førekomsten av andre artar varierer. Lyngheilandskapet var eit menneskeskapt landskap; husdyr som beita i utmarka året rundt var den avgjerande faktoren.
I Noreg var det på Vestlandet store område langs kysten som kunne kallast lyngheilandskap. Lyngheilandskapet si soge på Vestlandet er knytt til gardsbusetnad. Pollenanalyse av prøvar kan fortelje vegetasjonshistoria for eit område, og gjev dermed innblikk i gardsbusetnaden si historie.
Typisk for lyngheiene i dag er at dei gror til med skog i takt med at beitepresset er redusert til eit absolutt minimum. Der det på 1970-talet framleis var open lyngmark er det no som regel stor skog.
Forsking
I 1970-åra vart det gjennomført eit stort tverrfagleg forskingsprosjekt om lyngheiene i Nordhordland, hovudsakleg i kommunane Lindås og Austrheim, ved Universitetet i Bergen. Prosjektet var finansiert av NAVF, med namnet Lindåsprosjektet. Prosjektet hadde utgangspunkt i forskingsmiljøet omkring Botanisk institutt og prosjektleiar var Peter Emil Kaland med vegetasjonshistorie og pollenanalyse som spesialfelt. Lindåsprosjektet har publisert ein rapportserie og Lyngheisenteret i Lindås kommune er eit resultat av prosjektet.
Beiting
Den gamle norske sauerasen, utgangarsauen, var egna til denne driftsforma. Den eldste driftsforma er skildra frå enkelte øyar i Sunnhordland fram til tidleg på 1900-talet. Denne driftsforma gjekk ut på at sauene beita ute året rundt.
Øyar i Russland
Dette er ei liste over øyar i Russland. Ho inneheld alle øyane i Russland som er større enn 3000 km² og nokre av dei viktige mindre øyane.
Lyngheilandskap
Beiting
Nye sauerasar vart innførte på 1800-talet, og sjølv om desse dyra om vinteren berre vart sleppte ut på dagtid var stadig beitepresset mot lyngmarka stort nok til at landskapet vart halde ved like. Òg storfe beita i lyngmarka om sommaren.
Heilårsbeiting er avhengig av at husdyra ikkje må grave seg gjennom tjukke snølag for å kome ned til beitemarka. Utan beiting gror lyngheilandskapet til med skog.
Lyngslått
Lyng vart òg i stor grad brukt som vinterfor for dyr som stod på bås. Ein slo då smålyng med stuttljå og bar gjerne lyngen heim i kipe på ryggen. Dette var vanlegvis kvinnearbeid.
Lyngbrenning
Lyngmark som ikkje vart beitt i tilstrekkeleg grad eller slått med ljå ofte nok voks seg etter nokre år så stor at han ikkje lenger kunne nyttast som beitemark. Slike område skulle brennast ned med jamne mellomrom. Etter lyngbrannen vart det grasmark og godt beite i mange år framover.
Tidlegare skogar
Lyngheiområda var tidlegare dekte av skog. Dette var bøndene i lyngheiområda klar over fordi dei stadig støtte på store røter i myrene der dei tok torv til brenne. Røtene fortalte òg om skogbrannar.
Skogplanting
Frå tidleg på 1900-talet vart delar av lyngheiområda planta til med skog. Skogplantinga skjedde i stor grad på eit idealistisk grunnlag. Hurtigveksande sitkagran og buskfuru var arter som ofte vart planta.
Økologisk tilpassing
Bøndene i lyngheiområda ved kysten mangla eigen skog. Dei var avhengig av treprodukt i mange samanhenger. Dei trong hus på garden, dei trong trevarer til reiskapar og utstyr, dei trong båtar og bjørkebork til barking av segl og fiskereiskapar. Brensel trong dei, men nøyde seg med torv som dei sjølv kunne spa opp av myrene.
Bakgrunnsstoff
Lyngheilandskap
Helgeroa
Helgeroa er ei bygd sørvest i Larvik kommune i Vestfold og Telemark, på austsida av Langesundsfjorden. SSB reknar i sin statistikk Helgeroa og Nevlunghamn som ein samanhengande tettstad. Tettstaden Helgeroa/Nevlunghamn har.
Om sommaren er Helgeroa ein populær feriestad med mellom anna Blokkebukta badestrand og tre campingplassar. Tidlegare var det losstasjon her. I Helgeroa har Sjøkartverket ein målestasjon for vasstand med opplysninger frå attende til 1965.
Kasuarar
Kasuarar (Casuarius) er ei biologisk slekt av tre særs store nolevande strutsefuglar utan flygeevne. Namnet "kasuar" kjem frå malayisk språk. Utbreiinga er i hovudsak Ny-Guinea, men òg nærliggande øyar, dessutan finst ein art i nordaustlege Australia. Dette er dei største landdyra i området. Toflikkasuar er òg den tredje høgste og nest tyngste nolevande fuglen i verda, berre struts og emu er høgare fuglar. Hos mange taksonomiar er Casuarius einaste slekta i den biologiske familien Casuariidae.
Helgeroa
Helgeroa hamn ligg i le for Skagerrak på nordsida av rullesteinstangen Mølen. Frå Mølen går det store raet med Ravegen gjennom Vestfold. På grunn av vanskeleg terreng, mellom anna i Langangen, var det lenge overgang frå landevegs- til sjøvegstransport i Helgeroa. Frå Helgeroa vart reisande ført med båt anten innover Langesundsfjorden og Frierfjorden eller vestover til byane på Agder.
Kasuarar
Føde for desse fuglane er hovudsakleg frukt, sjølv om alle tre artar er altetarar og vil ta ei rekkje anna plantekost inkludert skot, grasfrø og sopp i tillegg til virvellause dyr og små virveldyr.
Helgeroa
Før Brevikbrua vart opna i 1961 var ferjestrekninga Langesund-Helgeroa eit viktig samband for landevegstrafikk mellom Austlandet og Sørlandet.
Anjushuset ligg i Helgeroa.
Kasuarar
Systematikk og evolusjon
Etter Clementslista er kasuarar er ein del av den biologiske ordenen strutsefuglar, Struthioniformes. Ordenen inkluderer òg struts, nanduar, emu og kiviar. To familiar i ordenen er utdøydde: Aepyornithidae, elefantfuglar og Dinornithidae moaer. Kasuarar samlar tre nolevande artar og éin utdøydd:
Skildring
Ein har lite kunnskap om toflikkasuar og dvergkasuar. Alle kasuarar er vanlegvis sky fuglar som lever i djupe skogar, dugelege til å forsvinne lenge før eit menneske veit dei er der. Sjølv ikkje den meir tilgjengelege toflikkasuar i regnskogen i nordlege Queensland er godt utforska.
Didgori
Didgori er eit fjell om lag 40 km vest for Tbilisi, hovudstaden i Georgia i den austlege delen av fjellkjeda Trialeti, som er ein del av Litle Kaukasus. Fjellet har ei høgd på 1 647 meter over havet.
Kasuarar
Skildring
Alle kasuarar har fjører som består av eit fjørskaft med ikkje-samanknytte forgreiningar av fjørstrålar. Dei manglar både halefjører og gumpkjertel. Kasuarar har små venger med 5-6 store tertiærar. Desse er redusert til stive, keratinpiggar utan mothakar, som på piggsvin. Annan kvar finger har ei klo. Gaffelbein/ønskebein (furcula) og skulderbeinet coracoid er degenererte, og palatal-beinet og sphenoid-beinet i kraniet rører kvarandre. Dette, saman med den kileforma kroppen, trur ein er tilpassingar for å verne mot plantar, tornar og kvasse blad, og tillèt dei å springe raskt gjennom regnskogen.
Didgori
Fjellet vart åstad for slaget ved Didgori, som den georgiske kongen David IV vann over Seljuk den 12. august 1121. Slagmarka strekte seg over fleire kilometer og er dekt av subalpine enger. Tidleg i 1990-åra vart det reist eit imponerande monument til minne om slaget. Det består av mange massive sverd, som står ned i bakken forma som ein kross, med kolossale skulpturar av falne soldatar spreidd rundt på engene.
Kasuarar
Skildring
Den tretåa foten har kvasse klør. Tå nummer to har ei daggertliknande klo som er 125 millimeter lang. Denne kloa er spesielt skremmande sidan kasuarar iblant sparkar mot menneske og dyr med dei enormt kraftige beina sine. Kasuarar kan springe i opptil 50 km/t gjennom tett skog. Dei kan hoppe opp til 1,5 meter og dei er gode symjarar, kan krysse breie elver og badar òg i sjøen.
Manmohan Singh
Manmohan Singh er ein indisk politikar, og statsminister i India sidan 22. mai 2004. Han er medlem av Den indiske nasjonale kongressen (Indian National Congress, ofte kalla Kongresspartiet), og er den første sikhen som vart statsminister i India.
Singh jobba i yngre dagar som økonom for Det internasjonale pengefondet (IMF). Frå 1982 til 1985 var han leiar for den indiske sentralbanken. I 1991 vart han finansminister i regjeringa til P. V. Narasimha Rao, som sat til 1996. I den posisjonen gjennomførte han økonomiske liberaliseringsreformer. Frå 1998 til 2004 var han opposisjonsleiar i overhuset i det indiske parlamentet mens koalisjonsregjeringa til det hindu-nasjonalistiske Bharatiya Janata-partiet sat ved makta. Ved parlamentsvalet i 1999 lukkast han ikkje i å bli vald inn i underhuset. Han er dermed den einaste indiske statsministeren som aldri har sete i underhuset. Singh har sete i overhuset som representant for Assam sidan 1995.
Ved det indiske parlamentsvalet i 2004 vart Kongresspartiet det største partiet, og koalisjonen Den sameinte framstegsalliansen (United Progressive Alliance), leia av Kongresspartiet, vart den største blokka i parlamentet. Alliansen danna ei mindretalsregjering, med støtte av Venstrefronten (Left Front). Leiaren av Kongresspartiet, Sonia Gandhi, overraska ved å ikkje ta statsministerposten sjølv, men nominerte Singh.
Manmohan Singh gifta seg i 1958 med Gursharan Kaur, dei har tre døtrer.
Pytheas frå Massalia
Pytheas frå Massalia (fødd ca. 380 f.Kr., død ca. 310 f.Kr.) var ein gresk handelsmann, geograf og oppdagar frå den greske kolonien Massalia (dagens Marseille i Frankrike). Han gjennomførte ei sjøreise for å utforska det nordvestlege Europa rundt 325 f.Kr. Han segla rundt det meste av Dei britiske øyane.
Pytheas er den første ein kjenner til som har gjeve skriftlege oppteikningar om midnattssola, nordlyset og polarisen, og den første til å nemna namnet «Britannia» og germanske stammar. Landet han kom til i nord kalla han «Thule», dette var sannsynlegvis Noreg. Kor langt nord han kom i Noreg er umogleg å vita, men enkelte har meint at han må ha segla til Hålogaland for å kunna skildra nordlyset. Dønna og Træna er blant dei øyane i Nordland som då peikar seg ut. <!--
Ein omdiskutert Periplus
Pytheas skildra si ferd i ein periplu. Ein preiplus tyder bokstaveleg «ein seiling-rundt» på gresk, noko tilsvarande det latinske navigatio, ei «skipsferd» med tittelen På sjøen (gresk: Περι του Ωκεανου) som diverre har gått tapt i historia si gang, bortsedd frå utdrag, sitat og parafrasar av seinare forfattarar. Nokon av dem, som historikarane Polybios og Strabo, gav Pytheas skulda for å ha dokumentert ei fiktiv sjøreise, men dagens historikarar meiner at Pytheas' ferd både er mogleg og sannsynleg.
Reisa kan ha vorte støtta av ein rik vernar – det er vorte spekulert om Aleksander den store var ein av dem – tpå leiting og utforsking av dei ukjende vestlege og nordlege regionane av den verda grekarane kjende til. Pytheas berekna omkretsen på Storbritannia som er innanfor 2,5 % av moderne beregninger. Det er nokon bevis på at han nytta polarstjerna for å navigera i samsvar med breiddegraden, og dessutan forstod tilhøva mellom månefasane og flo og fjære. I det nordlege Spania studerte han tidvassrørslene og kan ha knytt årsaka til månen. Denne oppdaginga var kjend hos den greske stoiske filosofen Poseidonios.
Pytheas var ikkje som den første til å segla opp i Nordsjøen og rundt Dei britiske øyane. Handelen mellom Gallia (Det galliske Frankrike) og Storbritannia var allereie godt etablert, fiskarar og andre segla til Orknøyane og sørlege Noreg. På 300-talet f.Kr. nemner den romerske forfattaren Avienus ein tidleg gresk sjøreise som kanskje vart gjennomført på 500-talet f.Kr.
Ein hypotetisk rekonstruksjon av Pytheas' sjøreise bereknar at han drog frå Marseille og anten rundt Pyreneerhalvøya, eller over landjorda i Frankrike og til Bordeaux, deretter sjøvegen til sydspissen av England, Plymouth, opp Irskesjøen, passerte Isle of Man, Hebridane, Orknøyane, Shetlandsøyane og kryssa Nordsjøen til Noreg og følgde norskekysten oppover i seks dagar, kanskje så langt nord som i nærleiken av Polarsirkelen, og nokon av dei ytre øyane i Hålogaland som Træna eller Dønna, – det landet som han kalla for Thule. Eit sitat fortel at han såg deler av sola over synsranda ved midnatt. Deretter returnerte han sørover same veg langs norskekysten, men over mot Danmark, Helgoland og gjennom Den engelske kanalen og attende til Bordeaux.
Kor langt nord Pyteas kom er det ingen som veit, og nettopp difor har Thule vorte eit generelt omgrep for «veldig langt mot nord». Antakeleg nådde han Thule eller Hålogaland på hausten og vart der over vinteren. Det stemmer overeins med skildringa av issørpa og havskodda som var ukjent og merkeleg for ein sjøfarer frå Middelhavet.
På jakt etter tinn
Byrjinga på Pytheas' ferd er ukjend. Kartagerne hadde stengt Gibraltarstredet for alle skip frå andre nasjonar. Nokre historikarar meiner difor at han må ha reist over land til elvemunninga av Loire eller Garonne. Andre meiner at han for å unngå kartagernes blokade, kan ha halde seg tett mot land og berre segla om natta. Det er òg mogleg at han drog fordel av eit mellombels fravær av blokaden som er kjent å ha funne stad i det tidsrommet Pytheas reiste.
Cornwall på Dei britiske øyane var viktig, sidan staden var den viktigaste for utvinnng av tinn. Pytheas studerte produksjonen der. I løpet av hans segling langs Dei britiske øyane oppdaga han at tidvatnet der gjekk svært høgt. Han skreiv ned det lokale namnet på øyane i gresk som Prettanike, noko som Diodorus seinare tolka som Pretannia. Dette støttar teorien om at kystfolkese i Cornwall kan ha kalla seg sjølv for Pretani eller Priteni, noko som gjev gjenklang om det skotske folket piktarar som romarane kalla for Picti. Pytheas er òg vorte sitert på å referera til Dei britiske øyane som «øyane til pretaniene».
Pytheas fortalde at han vart vist den staden der sola gjekk for å sova, og han noterte at sola i Thule berre viste seg i to eller tre timar. Ein dag lengre nord var det berre sjø. Strabo seier:
var eit samband mellom alle desse elementa, der ein korkje kan gå eller segla.''
Omgrepet «vatn-lunge» (engelsk «marine lung») tyder eigenleg stormaneter, og moderne forskarar meiner at Pytheas freista å forklara formasjonen av issørpe som vert danna på utkanten av drivis,der sjøen og snøslaps vert dekt av tåke.
Etter å ha fullført studiet av Dei britiske øyane reiste Pytheas nordover til Nordsjøen der han kan ha vitja ei øy der det var rav, ei viktig handelsvare den gongen. I samsvar med det encyklopediske verket Naturalis Historia av Plinius den eldre:
Den øya det her er snakk om kan ha vore Helgoland, Zeeland i dagens Nederland, men òg østkysten av Danmark, skjønt nokre forskarar har kome opp med andre fantasifulle stadar der arkeologane har funne rav, som Gdańsk og ved kysten av Polen, men det er lite sannsynleg sjølv om detta var rike område for rav.
Litterær innverknad
Det Pytheas' skriv var ei sentral kjelde for informasjon for seinare oldtidsforfattere og historikare tidleg i mellomalderen, og sannsynlegvis den einaste kjelde om nordområda. Den astronomiske forfattaren Geminus av Rhodos nemner ei «Skildring av havet». Marcianus, ein lærd på Apollonius på Rhodos, nemner ei «periodos ges» (ei stripe rundt jorda) eller «periplus» (segla rundt). Det som er vert for felt oldtidstekstene er at ei uendeleg rekkje av titlar kan representera éin einaste kjelde. Det kan koma av at tittelen viser til berre ein seksjon av fleire i ei bok enn heile boka. Anten det er éi bok, eller fleire har Pytheas' eiga tekst gått tapt, og opptegninga av hans sjøreise er berre vidareført i tekstene til Strabo, Diodorus av Sicilia og Plinius den eldre. -->
Stjernebiletet Kjølen
Kjølen (frå latin Carina) er eit stjernebilete på den sørlege himmelhalvkula. Det var tidlegare ein del av det større stjernebiletet Argo Navis (skipet Argo) fram til stjernebiletet vart delt i tre delar. Dei to andre er Akterstamnen og Seglet.
Stjerner
Kjølen inneheld Canopus, ei kvit superkjempe som er den nest mest lyssterke stjerna på nattehimmelen med storleiksklasse −0,72, 313 lysår frå jorda. Alfa Carinae, som Canopus formelt heiter, er ei variabel stjerne som varierer med storleiksklasse 0,1. Det tradisjonelle namnet kjem frå den mytologiske Canopus, som var ein navigatør for Menelaus, kongen av Sparta.
Det finst fleire stjerner over storleiksklasse 3 i Kjølen. Beta Carinae, tradisjonelt kalla Miaplacidus, er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 1,7, 111 lysår frå jorda. Epsilon Carinae er ei oransje kjempestjerne med liknande lyssterke som Miaplacidus med storleiksklasse 1,9. Ho ligg 630 lysår frå jorda. Ei anna lyssterk stjerne er den blåkvite Theta Carinae som har storleiksklasse 2,7 og ligg 440 lysår frå jorda. Theta Carinae er òg det mest prominente medlemmet av hopen IC 2602. Iota Carinae er ei kvit superkjempe med storleiksklasse 2,2, 690 lysår frå jorda.
Eta Carinae er den mest prominente variable stjerna i Kjølen. Ho har ein masse som er kring 100 gonger så stor som sola og er 4 millionar gonger meir lyssterk. Dei uvanlege trekka vart først oppdaga i 1677, då storleiksklassen brått auka til 4, og vart lagt merke til av Edmond Halley. Eta Carinae ligg innafor NGC 3372, ofte kalla Carinatåka. Ho hadde eit langt utbrot i 1827, då ho vart forsterka til storleiksklasse 1, og fall til storleiksklasse 1,5 i 1828. Det mest markante utbrotet gjorde Eta Carinae like lyssterk som Sirius. Ho vart forsterka til storleiksklasse −1,5 i 1843. Sidan 1843 har Eta Carinae vore relativt roleg, og har hatt ein storleiksklasse mellom 6,5 og 7,9. I 1998 blussa ho til igjen, men denne gangen berre til storleiksklasse 5,0. Eta Carinae er ei dobbeltstjerne, med ei følgjestjerne som krinsar rundt med ein periode på 5,5 år. Dei to stjernene er omgjeve av Homunculuståka, som består av gass som vart kasta ut i 1843.
Det finst fleire langt mindre markante, variable stjerner i Kjølen .l Carinae er ein kefeide som er kjend for lyssterken sin. Ho er den mest lyssterke kefeiden og ein kan sjå variasjonen med det nakne auga. Ho er ei gul superkjempe med ein minste storleiksklasse på 4,2 og ein største på 3,3. Perioden er 35,5 dagar.
To lyse Mira-variabel-stjerner ligg i Kjølen: R Carinae og S Carinae. Begge stjernene er raude kjemper. R Carinae har ein minste storleiksklasse på 10,0 og ein største på 4,0. Perioden er 309 dagar og ho ligg 416 lysår frå jorda. S Carinae er liknande, med ein minste storleiksklasse på 10,0 og ein største på 5,0. Men S Carinae har ein kortare periode – 150 dagar og ligg lengre frå jorda med ein avstand på 1300 lysår.
Kjølen har fleire dobbeltstjerner. Upsilon Carinae er ei dobbeltstjerne med to blåkvite kjemper, 1600 lysår frå jorda. Hovudstjerna har storleiksklasse 3,0 og den andre storleiksklasse 6,0. Det er mogeleg å skjelne dei to komponentane frå kvarandre i små amatørteleksop.
Djupromsobjekt
Carina er kjend for Carinatåka, NGC 3372, som vart oppdaga av den franske astronomen Nicolas Louis de Lacaille i 1751, og som består av fleire stjernetåker. Carinatåka er samla sett ei kolossal emisjonståke som ligg kring 8 000 lysår unna og er 300 lysår brei med enorme område for stjernedanning. Den samla storleiksklassen er på 8,0. Han har òg ein massiv tilsynelatande diameter, meir enn 2 grader. Det sentrale området vert kalla Nøkkelholtåka, namngjeven i 1847 av John Herschel. Nøkkelholet er kring sju lysår breitt og består hovudsakleg av ionisert hydrogen, ed to store stjernedannande område. Homunculuståka er ei planetær stjernetåke synleg for det nakne auga, som vert kasta ut frå den uregelmessige variable stjerna Eta Carinae, den mest massive synlege stjerna som er kjend. Eta Carinae er så massiv at har nådd den teoretiske øvre grensa for kor massiv ei stjerne kan vere, og er derfor ustabil. Ho er kjend for utbrota sine. I 1840 var ho ei kort stund ei av dei mest lyssterke stjernene på himmelen under eit særleg kraftig utbrot, som skapte Homunculuståka. På grunn av denne ustabiliteten og dei mange utbrota, vert Eta Carinae rekna som ein av dei fremste kandidatane for ein supernova dei neste hundretusen åra, fordi ho har nådd slutten av den estimerte ein millionar år lange levetida.
Sidan Mjølkevegen går gjennom Carina, er det mange opne hopar i stjernebiletet, innslutta i eit rikt stjernefelt. NGC 2516 er ein open hop som er både stor - omtrent ein halv kvadratgrad, og lys, synleg for det nakne auga. Ho ligg 1100 lysår frå jorda og inneheld kring 80 stjerner. Den mest lyssterke av desse er ei raud kjempe med storleiksklasse 5,2. NGC 3114 er ein annan open hop som er omtrent like stor, men denne er kring 3000 lysår frå jorda. Ho er meir laus og lyssvak enn NGC 2516, og den mest lyssterke stjerna er berre av 6. storleiksklasse. Den mest markante opne hopen i Kjølen er IC 2602, som òg vert kalla «Dei sørlege Pleiadane». Han inneheld Theta Carinae, og fleire andre stjerner som er synlege for det nakne auga. I alt inneheld hopen kring 60 stjerner. Dei sørlege Pleiadane er særleg stor for ein hopen hop, med ein diameter på kring éin grad. Som IC 2602, er NGC 3532 synleg for det nakne auga og har ein liknande storleik. Han har kring 150 stjerner som er arrangert i ei uvanleg form, omtrent som ein ellipse med eit mørkt, sentralt område. Fleire markante, oransje kjemper er av dei mest lyssterke i hopen, av 7. storleiksklasse. Bak denne hopen ligg Chi Carinae, ei gulkvit stjerne med storleiksklasse 3,9, mykje lenger unna enn NGC 3532.
Carina inneheld òg kulehopen NGC 2808. Epsilon Carinae og Upsilon Carinae er dobbeltstjerner som er synlege i små teleskop.
Ein galaksehop er 1E 0657-56, Patronhopen. Med ein avstand på 4 milliardar lysår (raudforskyving 0,296), er denne galaksehop kalla opp etter sjokkbølgja som ligg i rommet mellom galaksane i hopen. Dette liknar sjokkbølgja ein ser kring ei geværkule i overlydsfart. Baugsjokket trur ein kjem av mindre galaksehopar som flyttar seg i galaksehopen med ein relativt fart på 3000–4000 km/s i høve til den store hopen. Fordi denne gravitasjonsvekselverknaden har pågått i hundrevis av millionar av år, har den vesle hopen blitt øydelagd og vil etter kvart bli slukt av den større hopen.
Kjelder
''
Pyknoklin
Pyknoklin er ei grenseflate mellom to vasslag som har ulik tettleik. Forskjellen kan skuldast ulikt saltinnhald eller ulik temperatur.
Fyrste
Fyrste eller fyrstinne (frå tysk: Fürst, 'den fyrste') er ei nemning eller tittel som kan visa til ulike typar adelsfolk. Ordet kan visa til eit medlem av eit kongehus eller høgadelen, men kan også brukast om kvar ein uavhengig monark.
Fyrste som herskar
Prins har same avleiing som fyrste (latin princeps, 'den fyrste'), og blir i nokre språk brukt på same vis.
Fyrste om adel elles
Fyrste har også blitt brukt som adelstittel i fleire land, mellom anna Tyskland og Russland. Tittelen har då gjerne vore den høgaste adelsklassa blant den ikkje-regjerande delen av adelen. Otto von Bismarck var ein slik fyrste. Variantar av fyrstetittelen er storfyrste og kurfyrste.
Fyrstehus eller fyrsteætt kan visa til slekta til ein uavhengig herskar.
PH-meter
Eit pH-meter er eit instrument til å måla pH med. pH-meter har ofte ein ioneselektiv glasselektrode og ein referanseelektrode med konstant potensial.
Eit typisk pH-meter er eit millivoltmeter med 2 elektrodar. Den eine elektroden er ein glaselektrode som reagerer på endringar i konsentrasjonen av hydrogenion i løysinga ein måler. Den andre elektroden er ein referanseelektrode som ikkje blir påverka av hydrogeniona, men som har konstant potensial. Referanseelektroden verkar som ein slags nullstillar for pH-meteret.
Dei to elektrodane kan brukast kvar for seg som i eit galvanisk element, men vanlegvis er dei slått saman til ein kombinasjonselektrode. Når elektrodane blir sett ned i ei løysing, oppstår det ei spenning mellom dei, alt etter konsentrasjonen av hydrogenion i løysinga. Det er denne spenninga pH-meteret måler. Det blir målt i mV, og omsett til pH. Ei pH-eining er det same som 59 mV ved 25 grader celsius.
Sami Jauhojärvi
Sami Olavi Jauhojärvi er ein finsk tidlegare langrennar frå Ylitornio. Han vart olympisk meister i parstafetten under Vinter-OL 2014 i Sotsji, saman med Iivo Niskanen. Jauhojärvi vann elles tre VM-bronser, to i parstafett og ei 4 x 5 km stafett. Han vann ei tevling i verdscupen i langrenn, femmila i Trondheim i 2009.
Aktiv
Jauhojärvi kom på sigerspallen i ni tevlingar i verdscupen i langrenn, fyrste gongen i Cavalese 6. januar 2007 og siste gongen i Lahti 8. mars 2015. Sju gonger vart han tredjemann, medan han i sin beste sesong, 2009-sesongen, fekk nest beste tid i eit etapperenn i Tour de ski. Individuelt gjorde han sitt beste langrenn då han sigra på 50-kilometeren i Trondheim den 14. mars 2009. Under verdsmeisterskapen 2009 i Liberec var han med i medaljestriden i parstafetten heilt til målstreken, på lag med Ville Nousianen. Jauhojärvi og Tysklands ankermann Axel Teichmann fekk same sluttid, men Jauhojärvi vart dømd sist og kom såleis på bronseplassen. Nokre dagar seinare vann Jauhojärvi ein ny VM-bronse, då med Finlands mannskap i 4 x 5 km stafett.
Under Ski-VM 2011 i Oslo enda Jauhojärvi på femteplass på 15 km i klassisk stil. Tre år seinare stod striden om sigeren i parstafetten under dei olympiske vinterleikane i Sotsji mellom arrangørlandet Russland og Finland. På oppløpet imponerte Jauhojärvi stort og slo den spurtsterke russiske ankermannen Maksim Vylegzjanin med eit lite sekund. Jauhojärvi sin parkamerat i Sotsji var Iivo Niskanen. Dei same to utøvarane tok bronsen i same øvinga under Ski-VM 2017 på heimegrunn i Lahti, då var Niskanen ankermann.
Ashburton Park
Ashburton Park er ein park i Woodside, ein stad i London Borough of Croydon. Parken ligg rett ved sida av Woodside sporvognshaldeplass, der Tramlink si fyrste og andre ruta stoppar. Arealet parken opptar er på 7,49 hektar. Om natta er parken låst og stengd.
Fasilitetar
I parken finst det ymse fasilitetar, som:
Det finst òg resirkuleringsanlegg for papir og flasker.
Loch Fyne
Loch Fyne (skotsk-gælisk Loch Fìnn, tyder «Vinfjorden», sjølv om det aldri har eksistert vindruer her) er ein sea loch eller fjord på vestkysten av Argyll and Bute i Skottland. Han strekkjer seg 65 km innover frå Sound of Bute, og er dermed den lengste sea loch i landet. Han er knytt til Sound of Jura via Crinan-kanalen.
Loch Fyne er kjend for østersfiske og har gjeve namn til den lokale Loch Fyne Oysters. Han er òg kjend for sildefiske, særleg ved hjelp av drivgarn. På midten av 1800-talet var Loch Fyne i sentrum for ein kamp mellom dei tradisjonelle drivgarnfiskarane og dei nye trålarfiskarane, som dukka opp rundt Tarbert og Campbelltown i 1833.
Landsbyen Portavadie ligg på austsida av fjorden.
Det finst delfin, sel og oter i fjorden, og sommaren er det mogeleg å sjå brugder.
Over ein halv million soldatar vart trena i landgang frå amfibievogner ved Loch Fyne i tida før D-dagen.
Nord for fjorden ligg fjella Arrochar Alps, Beinn Bhuidhe, Glen Shira, Glen Fyne, Glen Croe, Arrochar, Tyndrum og Loch Lomond ligg i nærleiken.
Green Mesa
Green Mesa er ein isfri mesa som er 1 nautisk mil lang og som ligg 0,9 nautiske mil vest-sørvest for Canfield Mesa vest i Insel Range i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (1997) etter William J. Green ved Miami University, Oxford, som frå sesongen 1968–69 studerte innsjøar og elvar i Taylor Valley og Wright Valley, inkludert ein geokjemisk analyse av Onyx River og Lake Vanda i lag med Donald E. Canfield (som Canfield Mesa er kalla opp etter) i 1980–81, 1986–87, og 1987–88. Green var medforfattar i lag med E. Imre Friedmann av Physical and Biogeochemical Processes in Antarctic Lakes i Antarctic Research Series, Vol. 59, American Geophysical Union, 1993.
Pizzo Lucendro
Pizzo Lucendro er eit 2 963 moh høgt fjell i Dei lepontinske Alpane, på grensa mellom kantonane Uri og Ticino. Det ligg oppfor St. Gotthard-passet og på austsida ligg Lago di Lucendro.
Loch Gilp
Loch Gilp (skotsk-gælisk Loch Gilb) er ein liten fjordarm av Loch Fyne som har gjeve namn til Lochgilphead. Crinan-kanelen går frå fjorden til Crinan.
Pizzo Magn
Pizzo Magn er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i kantonen Ticino i Sveits.
Verdas land etter flatevidd
Her er ei liste over landa i verda sortert etter flatevidd. Innanlands vassdrag er rekna med i arealet. Noreg kjem som nummer 68 med ei flatevidd på 323 802 km2.
Provinsen Alessandria
I nord grenser han til provinsen Vercelli og i vest til Tornio og Asti. I sør grenser han til Liguria (provinsane Savona og Genova). I sørvest grenser han såvidt til provinsen Piacenza i Emilia-Romagna, og i aust til provinsen Pavia i Lombardia.
Det er 190 kommunar i provinsen og dei største av desse er:
Gare Loch
Fjorden strekkjer seg 10 km nordover frå Firth of Clyde og har ei breidde på 1,5 km. Fjorden går gjennom eit smalt område kalla Rhu. Landsbyen Rosneath ligg på vestsida like nord for Rosneath Point og har gjeve namn til Rosneathhalvøya som skil Gare Loch frå Loch Long lenger vest. Området ligg i det tidlegare grevskapet Dunbartonshire.
Byen Helensburgh ligg på austsida av fjorden. Lenger nord på austsida ligg Faslane marinebase, basen til den britiske atomubåten Trident. Fjorden var òg ein stor marinebase under den andre verdskrigen og vart nytta som ankringsplass for skip i opplag i 1950-åra. Eit skipsopphoggerverft låg her fram til 1980-åra og er i dag ein del av marinebasen.
Stortingsvalet 1945
Stortingsvalet 1945 var det fyrste stortingsvalet i Noreg etter andre verdskrigen, den 8. oktober 1945. Valet var ein stor siger for Arbeidarpartiet, som fekk seks nye mandat og fleirtal åleine i Stortinget, endå dei gjekk tilbake i røystetal. Einar Gerhardsen si andre regjering vart danna etter valet. Ein annan stor vinnar var Norges Kommunistiske Parti, som gjorde sitt klart beste val nokonsinne og gjekk fram frå å vera eit miniparti før krigen til å få 11 stortingsmandat. Kristeleg Folkeparti stilte for første gong til val som eit landsdekkande parti, og fekk òg eit godt resultat. Fleire parti som hadde stilt ved det siste valet, i 1936, kom ikkje tilbake denne gongen, først og fremst Samfundspartiet, Nasjonal Samling, Frisindede Folkeparti og Det Radikale Folkeparti.
Fjell i Telemark
Dette er ei liste over dei 25 høgaste fjella i Telemark med ein primærfaktor på minst 50 meter.
Pizzo Malora
Pizzo Malora er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i Sveits.
Provinsen Asti
Provinsen Asti  (italiensk Provincia di Asti) er ein provins i regionen Piemonte i Italia. Hovudstaden er byen Asti. Han har eit areal på 1 504 km² og totalt 206 265 innbyggjarar (2004). Det er 118 kommunar i provinsen.
Loch Goil
Loch Goil (skotsk-gælisk Loch Goill) er ein liten sea locheller fjord i Skottland.
Han er ein fjordarm av Loch Long. Landsbyen Lochgoilhead ligg i botn av fjorden.
Han ligg i Loch Lomond & Trossachs nasjonalpark.
Adsorpsjon
Adsorpsjon er binding av gass- eller væskemolekyl til ei fast overflate. Viss nok stoff vert adsorbert får ein danna ein gass- eller væskefilm på overflata.
Adsorpsjon kan skje med van der Waals-bindingar til overflata eller med kovalent binding.
Nokre materiale, til dømes aktivt kol, kan adsorbera store mengder stoff. Ein grunn til dette er at dei har store overflateareal.
Stjertmeisfamilien
Stjertmeisfamilien (Aegithalidae) er ein familie av små, meiseliknande sporvefuglar med lang hale.
Familien er generelt utbreidd i Europa, Asia. Krattmeis lever i Nord- og Mellom-Amerika. Han har 10 - 13 artar fordelt på fire slekter. I Noreg hekkar berre stjertmeis, Aegithalos caudatus.
Utbreiing og habitat
Alle artar i stjertmeisfamilien er skogsfuglar, med habitat særleg skogkanten og i underskog. Artane i slekta Aegithalos føretrekker lauvskog eller blanda lauvskog, medan den vesle pygmémeis finst hovudsakleg i alpin barskog. Krattmeis finst i eit breitt spekter av habitat, blant anna ved einskilde høve tørt buskland, men mest vanleg i blanda skog. Dei fleste artane i denne familien lever i fjellhabitat i og rundt Himalaya, og alle er fordelt i Eurasia med unntak av krattmeis, som har leveområde i vestlege Nord-Amerika. Arten stjertmeis har den mest omfattande distribusjonen av nokre artar av Aegithalidae, på tvers av Eurasia frå Storbritannia til Japan. I motsetnad til stjertmeis er pygmémeis avgrensa til fjella i vestlege Java. Artane i denne familien er vanlegvis ikkje trekkfuglar, sjølv om stjertmeis spreier seg i den nordlege utkanten av området, særleg i Sibir. Mange alpine artar flyttar seg ned til lågare område om vinteren.
Skildring
Dette er små fuglar, 9-14 centimeter i lengd, inkludert den relativt lange halen, og veg berre 4,5 til 9 gram. Fjørdrakta er vanlegvis kjedeleg grå eller brun, sjølv om nokre artar har kvite teikningar og stjertmeis òg har litt rosa farge. I motsetnad til resten av familien er dei to Leptopoecile-artane ganske fargerike, har fiolett og blå fjørdrakt. Toppsongar er den einaste medlemmen av familien som har kam. Nebba i denne familien er små, korte og koniske i forma. Vengene er korte og runde, og beina er relativt lange.
Fuglane i stjertmeisfamilien er altetande, først og fremst et dei insekt og andre virvellause dyr. Om vinteren kan dei av og til ta vegetabilsk føde. Familien beitar generelt i skog, vanlegvis i buskar eller i trekroner, og går sjeldan ned på bakken. Generelt tar dei bytte frå greiner, blad og knoppar, meir sjeldan i lufta. Desse smidige fuglane kan hengje opp ned frå greiner når dei et, og til og med granske greiner og blad for å finne skjult mat.
Desse fuglane lever i flokkar på 6 til 12 i store delar av året. Dei opprettheld kontakten med trillelydar, songane deira er lågmælte.
Haynes Table
Haynes Table er ein høg, snødekt mesa, som er kring 8 nautiske mil lang og med ei høgd opp mot 3390 moh, sør for Mount Odishaw i Hughes Range, i Antarktis, mellom toppen av Keltiebreen og Brandaubreen. Han vart oppdaga og fotografert i U.S. Navy-skvadron VX-6 på ein flytur 12.-13. januar 1956, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Haynes, ein meteorolog i U.S. Weather Bureau under U.S. Navy Operasjon Highjump 1946–47.
Stjertmeisfamilien
Slekter og artar
Slekt Leptopoecile
Slekt Aegithalos
Slekt Psaltriparus
Slekt Psaltria
To artar som er godkjente av IOC World Bird List, Aegithalos bonvaloti og Aegithalos sharpei har ikkje namn på norsk.
Haworth Mesa
Haworth Mesa er ein isdekt mesa mellom Sisco Mesa og Mount McNaughton where it dannar ein del av skilje mellom Norfolkbreen og Olentangybreen vest i Wisconsin Range i Antarktis. Det har bratte fjellveggar og toppen av området er 5 nautiske mil lang og 3 nautiske mil brei og har ei høgd på 3610 moh. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Leland J. Haworth, direktør i National Science Foundation og eit medlem av Antarctic Policy Group.
DS «Nordstjernen» (1937)
DS «Nordstjernen» var eit hurtigruteskip som vart overlevert Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) i juni 1937. Skipet gjekk i fast rute frå 1937 til det grunnstøytte i Raftsundet september 1954. 5 menneske omkom då skipet sokk.
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Nordstjerna er ei stjerne i stjernebiletet Den vesle bjørnen. Dette var det tredje dampskipet til BDS med dette namnet.
Historie
Skipet vart bygt ved Fredrikstad Mekaniske Verksted i Fredrikstad og kosta 1,9 millionar kroner då det vart levert i 15. juni 1937.
21. juni 1937 vart DS «Nordstjernen» sett inn i fast rotasjon i hurtigruta, og ho avløyste DS «Mira» frå 1891. DS «Mira» gjekk enno som avløysarskip og reserveskip til ho vart søkkt i 1941.
Våren 1940 vart DS «Nordstjernen» rekvirert av den tyske okkupasjonsmakta for å liggje som losjiskip for norske krigsfangar ved Marineholmen i Bergen. Då hurtigruta kom i gang att i juli 1940, heldt «Nordstjernen» fram i fast rotasjon. 20. september 1944 vart skipet på nytt rekvirert av den tyske marinen, og brukt til å frakte såra soldatar frå Nord-Noreg under evakueringa av Finnmark. 31. mai 1945 vart skipet returnert til reiarlaget, og 17. juli same år var ho attende i hurtigrutetrafikk. Hausten 1947 vart ho send til Bergen mekaniske verkstad for oppgradering. Ho fekk bygd om kjelane til oljefyring, og ho fekk installert radar. I desember 1947 var ho attende i rute. 21. september 1948 grunnstøytte skipet ved Brønnøysund, men etter reparasjon ved Rosenberg Mekaniske Verksted i Stavanger var ho snart attende i trafikk.
Etter forliset kontraherte Det Bergenske Dampskibsselskab eit nytt skip for å erstatte DS «Nordstjernen». Dette skipet vart overlevert i 1956 og fekk namnet MS «Nordstjernen» og var i drift til 2012.
Dei omkomne ved forliset i 1954
Dei fire passasjerane som omkom var:
Av mannskapet omkom
Skipet
Då Italia-skipa (MS «Erling Jarl», MS «Midnatsol», MS «Vesterålen» og MS «Sanct Svithun») vart kontraherte i 1947, var DS «Nordstjernen» utgangspunkt for konstruksjonen.
Why Me av Styx
Songen var ein uventa singel. Den opphavlege planen var å gje ut balladen «First Time» som den andre singelen, etter den store hitten «Babe». Faktisk var nokre radiostasjonar i USA byrja å spele «First Time». Men gitaristen Tommy Shaw meinte det ikkje ville passa seg å gje ut enno ein ballade, like etter «Babe». Denne usemja førte til at DeYoung ei kort stund fekk sparken frå bandet tidleg i 1980. DeYoung gjekk motvillig med på å gje ut «Why Me» som den andre singelen.
Holocaust
Holocaust er eit gresk ord som betyr brennoffer, og ordet blir sidan 1960-talet bruka som namn på det folkemordet dei tyske nazistane gjorde mot europeiske jødar under andre verdskrigen. Det samtidige nazistiske folkemordet på sigøynarane (roma, romani) og dei medvitne drapa av ein vesentleg del av den slaviske folkesetnaden i det okkuperte Polen og dei okkuperte områda av Sovjetunionen, blir av og til medrekna i omgrepet Holocaust. Alt dette heng i alle høve saman med den gjennomførte rasismen til nazistane.
På hebraisk blir ordet Shoah bruka om nazistane sitt forsøk på total utrydding av dei europeiske jødane. Det tyder Katastrofen.
Om lag 6 millionar av dei rundt rekna 11 millionane jødar i Europa blei drepne i løpet av dei ca. fire åra sjølve folkemordsprogrammet mot jødane blei sett i verk. I somme land blei over 90 % av jødane utrydda, såleis m.a. i Polen, Latvia og Litauen.