cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Magnus I av Noreg
Bakgrunn
Magnus var frilleson åt kong Olav den heilage. Mor hans var Alvhild, og etter Snorre vart ho kalla kongens si tenestejente. I ei anekdote fortel Snorre om korleis han fekk det uvanlege namnet Magnus. Fødselen skal ha skjedd om natta medan kongen sov og dei var redde for at guten skulle døy før morgonen. Sidan dei ikkje torde vekke kongen sjølv, avgjorde Sigvat Skald at han skulle kallast opp att etter kong Karl den store (Karla-magnus) og ved ei språkeleg mistyding fekk han difor namnet Magnus. Han var den første norske kongen med dette namnet.
Fats Domino
Biografi
Domino heldt fram å gje ut hitsinglar for Imperial til tidleg 1962, som «Walkin' to New Orleans» (1960, nådde 6. plass), skriven i lag med Bobby Charles og «My Girl, Josephine» (nådde 14. plass) same året. I 1963 forlet Domino Imperial Records då eigarane selde selskapet. I alt spelte Domino inn over 60 singlar for selskapet og 40 av dei gjekk inn på Topp 10 på R&B-lista, og 11 av dei på Topp 10 på poplista.
Magnus I av Noreg
Bakgrunn
Magnus hadde ein halvbror som vart kalla Tore; etter sogene var han ein son som Alvhild hadde fått med ein annan mann en kong Olav, truleg før Magnus vart fødd. Kong Harald Hardråde nemner han i eit dikt, der han opplyser at far hans vart kalla med det nedsetjande namnet "Hvinngestr" (tjuv-gjest). Harald Hardråde (Sigurdsson) var Magnus sin farbror, halvbror til faren. I sogene er det opplyst at Åsta Gudbrandsdotter var mor til både Olav den heilage og Harald Hardråde.
Fats Domino
Biografi
I 1963 skreiv han under for ABC-Paramount Records som ønskte han i Nashville der han fekk ny produsent og arrangør, som la på korsang på dei fleste innspelingane hans. Kanskje som følgje av den velkjende stilen hans vart endra på, så fall platesalet hans kraftig og av 11 singlar for selskapet fekk han berre ein Topp 40 hit med «Red Sails in the Sunset» (1963). Med den britiske invasjonen mot slutten av 1964 hadde musikksmaken til folk endra seg og Domino fekk ikkje fleire singlar inn på listene. Han heldt derimot fram med å gje ut plater til om lag 1970.
I 1980-åra avgjorde Domino at han ikkje skulle forlate New Orleans igjen og mislikte turnelivet, visstnok fordi han ikkje likte maten nokon andre stader. Han spelte heller ikkje då han vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame eller då han vart invitert til Det kvite huset i Washington.
I 2004 plasserte Rolling Stone han på 25. plass på lista si over dei 100 største artistane gjennom tidene.
Fats Domino valde å bli verande i heimen sin då orkanen Katrina raste over New Orleans i august 2005. Huset hans vart alvorleg råka av den store flaumen i etterkant av orkanen og ein trudde ein stund at han hadde omkomme, men han og kona vart redda 1. september.
Han har også fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.
Magnus I av Noreg
Bakgrunn
Halvsyster til Magnus var Ulvhild, dottera som kong Olav fekk med den svenske kongsdottera Astrid Olofsdotter. Ho var det einaste ektefødde barnet til heilagkongen. Etter at Magnus vart konge i Danmark (1042), let han Ulvhild gifte seg med hertug Ordulf av Sachsen (sjå nedanfor).
Etter det ein kjenner til hadde Magnus berre eit barn, dottera Ragnhild. Kven mor hennar var, og når ho var fødd, veit ein ikkje, men ho vart gift med Håkon Ivarsson jarl som vart dansk jarl i Halland. Ei av døtrene deira vart gift med orknøyjarlen Pål Torfinnsson. Ei anna dotter var mor til «Håkon Jyde» (òg kalla «Håkon Nordmann»), som var far til den danske kongen Erik Lam.
Konge som 11-åring
Då Olav Digre rømde frå Noreg i 1028, var den fire år gamle Magnus med på ferda, som enda i Gardarike. Der vart han verande i Novgorod hos storfyrsten Jaroslav, som då var gift med Ingegjerd Olofsdotter.
I 1035 var Olav Digre blitt erklært for heilag, og det året reiste menn frå Noreg, under leiing av mellom andre hovdingane Einar Tambarskjelve og Finn Arnesson, til Gardarike; dei ville hente heim sonen til helgenkongen og setje han til ny konge i Noreg. Sumaren 1035 kom ungguten Magnus Olavsson attende til Noreg og vart straks teken til konge over heile landet. Han var berre 11 år gamal, men som son av ein helgen fekk han ein posisjon som ingen konge eller jarl hadde hatt før i Noreg. Han vart kalla kong Magnus den gode, men ein «god» konge kan han knappest seiast å ha vore og det kan heller ikkje hevdast at han i utgangspunktet hadde nokon legitim rett til å bere kongsnamn i Norge. Faren, vikingkongen Olav Digre, hadde erobra Noreg med hærmakt og etter reelt sett å ha herska i ti år, vart han jaga ut av landet og seinare drepen i slaget på Stiklestad, då han på nytt hadde freista å hærta riket.
I tida 1030 til 1035 hadde Svein Knutsson vore konge i Noreg. Han var berre omkring 14 år gamal då han fekk kongsnamn og var truleg i byrjinga godt likt og fullt ut akseptert som rettmessig konge over riket. Men ei stendig sterkare misnøye med kong Svein gjorde seg etter kvart gjeldande, uten tvil grunna i eit vanstyre som skuldast mor hans, Ælfgifu av Northampton, ho som i Noreg vart kalla Alfiva. Snorre skreiv at kong Svein var eit barn, både i alder og tanke, og sogene er samstemte om at det var Alfiva som mest stod for styringa av landet. I eit dikt (lausavise) talar skalden Sigvat Tordarson om Alfiva-tida. Det er ikkje tvil om at det i denne tida vart innført harde lover, og slik det er nemnt i sogeverket Ågrip, opplevde folk både tvang og uår medan kong Svein og mor hans regjerte.
Sogene fortel at Magnus samla hærstyrkar for å legge under seg landet. Kong Svein Knutsson og mor hans måtte då truleg ha innsett at dei hadde lite med støtte i Noreg, og utan å gå til strid mot helgensonen, forlet dei landet i 1035 og reiste til Danmark. Arnor jarlaskald nemner dette i Magnusdråpa 4. verset: «han dreiv Svein bort frå hans fedrearv». Truleg året etter døydde Svein Knutsson i Danmark, berre 20 år gamal.
Det skulle vise seg at kong Magnus tok arv etter faren, ikkje som fredeleg heilagmann, men som krigarkonge og erobrar. Det meste av styringstida låg han ute i krig, og han tok lite del i styre og stell av Noreg.
Hemnfulle herre
Snorre fortel at, før han kom til Noreg, gjorde Magnus eiden sin på at dei som hadde stridd mot Olav den heilage, skulle ha trygd og fullt forlik. Men straks han var blitt konge, sette han likevel i verk harde straffer mot dei. Han jaga mange ut av landet eller han tok eigedomane og godset deira. Han var sterkt medverkande til at Hårek frå Tjøtta var drepen, og Kalv Arnesson kjende seg så truga at han reiste frå landet med alt folket sitt. Kong Magnus eigna då til seg Egge og alt det godset som var etter Kalv.
Fremferda til kongen var ille likt mellom bøndene, og det var i denne samanhengen at skalden Sigvat Tordarson skreiv diktet Bersoglisviser, der vers 11 er slik: Snorre skreiv då at kongen retta på seg etter dette, og han vart vensæl «og alt folket i landet elska han». Det er den vanlege oppfatninga at det var etter denne «omvendinga» at kong Magnus vart kalla «den gode» (han var ikkje lenger vond og hemngjerrig?). Det er likevel nokså uvisst kvifor Magnus fekk tilnamnet; kanskje er ei meir truverdig forklaring å finne i sjølve diktet Bersoglisviser, der Magnus i vers 5, blir samanlikna med kong Håkon den gode.
Krigarkongen
Snorre seier lite om korleis det frå først av oppstod ufred mellom Magnus den gode og Hardeknut, kongen i Danmark. Han fortel at «våren etter (truleg 1036) baud begge kongane ut leidang» og det blir gjerne tolka slik at kong Magnus måtte forsvare seg mot den danske kongen som gjorde hærferd mot Noreg for å ta attende riket til kong Svein Knutsson. Dei fleste andre norrøne kjeldene gir likevel uttrykk for at det var Magnus som gjekk til krig mot Danmark, og historieverket Ågrip seier det beint fram slik: «Men då han hadde styrt landet i nokre år .. kom han i hug den urett som hadde vore gjort imot far hans, og han fór med ein hær til Danmark. Det var alle fullhuga på, av di dei ynskte hemn.»
Kong Knut den store døydde i England i november 1035. Hardeknut skulle ta over som engelsk konge og det er særs lite truleg at han på denne tida skulle ha ynskt å binde seg opp med ein krig mot Noreg. Den danske sogeskrivaren Saxo Grammaticus nemner om dette i sitt sogeverk Gesta danorum, der han legg vekt på Hardeknut sitt dilemma; han våga ikkje å reise til England, før han han hadde avklart situasjonen som hadde oppstått på grunn av «nordmennenenes troløshet». Han kallar kong Magnus for «ransmannen» og gir ei klar oppfatning av at det var kong Magnus som starta krig mot Danmark.
Dette høver òg godt med opplysningane i den angelsaksiske krønika, der det står at Hardeknut ikkje kom til England før i 1039.
Eit par år med ufred må det i alle høve ha vore, sidan det til sist vart gjort ein fredsavtale mellom kong Magnus og Hardeknut, truleg i 1037 eller 1038.
Forliket ved Göta elv
I fleire av dei norrøne sogene blir det sagt at dei to kongane, Hardeknut og Magnus, møttest ved «Elv» (Gøta elv) og gjorde ein avtale om at dei skulle halde fred med kvarandre, og dersom den eine av dei døydde sonelaus, skulle den andre arve riket hans. Hendinga er ikkje nemnt i noko skaldevers, og norske historikarar har stilt seg tvilande til at ein slik avtale i det heile vart gjort. Det som talar for at avtalen, i ei eller anna form, kom i stand, er det faktum at Magnus på fredeleg vis vart teken til kong i Danmark, rett etter at Hardeknut døydde. Hardeknut reiste frå Danmark i 1039 og vart konge i England året etter, men døydde brått 8. juni 1042, berre 24 år gamal.
Stutt tid etter drog kong Magnus til Danmark, og Snorre skriv at på Viborgtinget vart han straks kåra til konge over heile Daneveldet. Mange av dei norrøne sogene fortel om dette. Adam av Bremen opplyser at Magnus hadde makta i to rike, nemleg Danmark og Noreg, og ikkje minst er det nemnt i fleire skaldevers. I Magnusdråpa seier skalden Arnor jarlaskald det slik i det 7. verset: Det var på denne tida at Magnus let halvsystera Ulvhild gifte seg med hertug Ordulf av Sachsen. Ekteskapet kom i stand som ein lekk i Magnus si alliansebygging for å sikre herredømet over Danmark. Hertugdømet Sachsen og Danmark hadde òg ein sams fiende i venderane. Rett etter giftarmålet let hertug Ordulf drepe den danske jarlen Harald Torkjelsson. Truleg vart drapet utført etter ynskje frå kong Magnus; Harald jarl var gift med systerdotter til kong Knut den store og var ein mogeleg dansk tronkrevjar.
Krig mot vendarane
Som dansk konge måtte Magnus verje landet mot trugsmål frå slaviske folk. Våren 1043 drog han i hærferd til Vendland der han erobra Jomsborg, byen som Adam av Bremen kallar «Jumne». Snorre fortel at han brende borga og Arnor jarlaskald nemner òg dette i Magnusdråpa, der han kallar byen Jómi (sveið of ôm at Jómi). Seinare det året heldt han slag mot vendarane på Lyrskogheia (Hlyrskogheiđi), nær Slesvig. Slaget er nemnt i mange skaldevers, mellom andre i Magnusdråpa og i eit dikt av Odd Kikinaskald, og kong Magnus fekk ein stor siger. Ovmange vendarar fall i slaget, og Snorre skreiv at «Folk seier at det aldri har vore så stort mannefall i Norderlanda i den kristne tida». Saxo Grammaticus omtalar slaget og skriv at «Ved denne lykkelige Sejr vandt Magnus i høj Grad Almuens Gunst».
Striden mot Svein Estridsson
Stutt tid etter at Magnus var blitt teken til dansk konge, gjorde han den danske hovdingen Svein Ulvsson til jarl i Danmark. Snorre fortel at Einar Tambarskjelve tykte ille om utnemninga og la desse kjende orda i munnen hans: «For stor jarl, for stor jarl, fosterson». Svein jarl var systerson til kong Knut den store, og det gjekk heller ikkje lang tid før Svein jarl let seg utrope til konge i Danmark.
Kamil Kopúnek
Kamil Kopúnek er ein slovakisk fotballspelar som har spela for Spartak Trnava i den slovakiske fotballigaen. Han har òg landskampar for Slovakia. Per 2010 hadde han spelt heile karrieren sin for ungdomsklubben sin, Spartak Trnava. Han debuterte for Slovakia sitt A-landslag 1. mars 2006 i ein vennskapskamp borte mot Frankrike.
Magnus I av Noreg
Striden mot Svein Estridsson
Dei siste åra av livet sitt, vart kong Magnus bunden opp i krigar mot den nye tronkrevjaren (oftast kalla Svein Estridsson), som ei tid hadde alliert seg med frenden sin, Emund Olofsson i Sverige. I åra 1043-1045 heldt dei mange slag mot kvarandre; slagstader som Re (øya Rügen) og Helganes (Helgenæs ved Århus) er nemnt både i sogene og i skaldevers. Det var jamnast kong Magnus som fekk siger, men kong Svein greidde alltid å berge seg undan. I meir enn 20 år låg kong Svein i strid med nordmennene, først mot kong Magnus, og seinare mot kong Harald Hardråde.
Kravet på England
Snorre skriv i soga om Magnus den gode, kap. 36, at kong Magnus sende menn til kong Edvard (Vedkjennaren) i England, med brev der han viste til arv etter Hardeknut og gjorde krav på England. Brevet er ikkje historisk dokumentert, men i engelske kjelder, mellom andre i krønika til Florence av Worcester og i Jatvardar Saga er det opplyst at kong Edvard i år 1045 verkeleg samla ein hærflåte ved Sandwich for å møte kong Magnus frå Noreg, som hadde truga med å invadere England. Etter det Snorre skreiv, gav kong Magnus opp invasjonsplanane; i alle høve fekk han truleg nøgda å hanskast med den neste tida, i striden mot Harald Hardråde og krigføringa i Danmak. Berre to år seinare døydde han.
Kong Magnus og Orknøyane
Orknøyingasoga gir oss det inntrykket at orknøyjarlen Ragnvald Brusesson var ein god ven av kong Magnus og hadde vore med i fylgjet då kong Olav og familien hans rømde frå Noreg til Gardarike i 1028. Ragnvald kom attende til Noreg i 1035, saman med Magnus, og stutt tid etter reiste han til Orknøyane for å krevje «odelen sin», etter at faren, Bruse Sigurdsson jarl, var død. Ved dette høvet blir det sagt i Orknøyingasoga (kap. 21/22) at kong Magnus gav han tre skip, og gav han jarletittel og tredjeparten av øyane.
Ragnvald Brusesson rekna seg etter dette som undersått av den norske kongen for deler av Orknøyane og Shetland, og det vart usemje mellom han og farbroren Torfinn jarl, som heldt på at øyriket høyrde til orknøyjarlane og at han aldri hadde akseptert den norske kongen sitt krav på overherredøme. Det kom til open krig mellom dei to, og Orknøyingasoga fortel at kong Magnus gav støtte til Ragnvald jarl med skip og mannskap. Det heile enda likevel med at Torfinn jarl sikra sitt herredøme over heile Orknøyriket. Det var ved dette høvet at Kalv Arnesson tok del i striden på Torfinn jarl si side, mot styrken til kong Magnus og Ragnvald jarl.
Harald Hardråde kjem attende til Noreg
Etter år 1045 ser det ut til at kong Magnus hadde greidd å skape ro i riket sitt. Snorre skreiv at «No rådde kong Magnus både i Danmark og Noreg», og det var god fred. Men ein ny tronkrevjar melde seg: farbroren Harald Sigurdsson, seinare kalla Harald Hardråde, kom austanfrå og han hadde ein stor flokk med stridsvande menn. Han hadde gjort karriere som hovding for væringane i det Bysantiske keisarriket, var blitt ein røynd krigar og hadde samla seg store rikdomar. No kom han heim for å krevje arv etter halvbror sin, Olav den heilage, og bli konge over Noreg.
I sogene og i skaldevers blir rikdomen hans skildra, til dømes i diktet Sexstevja, der skalden Tjodolv Arnorsson talar om heimferda til Harald, med skipet nedlest av gull: I det same diktet (10. verset) fortel skalden om Harald, at «Olavs son deg sidan baud (likt med seg) halvdelen av land og folk» (Bauð hǫlf við sik - síðan sonr Ôleifs - þér lǫnd ok þegna), men etter det vi kan lese i sogene gjekk det i røynda ikkje så fredeleg for seg.
Hausten etter slaget ved Helganes (1044) hadde Svein Estridsson rømt til Sverige og der møttest han og Harald Hardråde. Dei to gjorde då ein allianse for å gå til krig mot Magnus; Svein hadde det å vinne at han skulle få herredømet over Danmark og Harald ville erobre Noreg med hærmakt. Både i sogene og i skaldekvad (t.d. i eit dikt av Valgard frå Voll) blir det fortalt at dei to herja i Danmark. Dei for hardt fram; brende i bygdene, der låg døde i hopetal og folk rømde inn i skogane. Kong Magnus drog saman hærstyrkar i Noreg, men skjøna nok snøgt at han ikkje kunne stå seg mot dei samla hærstyrkane til Harald og Svein, og han sende menn til Harald med tilbod om fred. Det enda då til sist med at Harald braut avtalen med Svein og reiste til Noreg. Der vart Harald og Magnus samde om å dele riket, og gullet til Harald skifte dei likt mellom seg. I ei dråpa om Harald Hardråde sa skalden Bolverk Arnorsson, «gåvmilde mann, du baud han ditt gull» (hoddstríðir, en gull bautt hônum).
På eit vis kom dei likevel fram til ei fredeleg semje, og kongane Magnus og Harald rådde deretter begge over Noreg, og dei hadde kvar si hird. Men det er ikkje tvil om at kong Magnus og stormennene i Noreg, særleg Einar Tambarskjelve, var misnøgde med stoda, og sogene fortel at det drygde ikkje lenge før dei to kongane vart usamde.
Til tider skal det ha vore direkte fiendskap mellom dei. Under sjøferda sumaren 1047, blir det fortalt både i Heimskringla og i Fagerskinna (kap. 53) at det kom til kiving om kven som hadde førsteretten til å legge skipet i kongsleiet, når dei la til lands. Kong Harald kom først fram og hadde alt lagt skipet sitt inn i hamna. Då kong Magnus kom fram, tvinga han kong Harald til å legge seg til side; han meinte at han sjølv hadde førsteretten. Kong Magnus bad mennene sine ta til våpen, og sa: «vil dei ikkje legge undan, skal vi slåst». Det skal ha skjedd liknande episodar, og det verkar som om tilhøvet mellom dei vart stendig dårlegare.
Kong Magnus døyr
Vinteren eller våren 1047 baud dei ut den norske leidangen og om sumaren segla kong Magnus og kong Harald med ein stor hær til Danmark. Dei la heile landet under seg og Svein Estridsson rømde aust til Skåne. Om hausten låg dei framleis med flåten i Danmark, og i oktober døydde Magnus. I sogeverket Fornmanna sögur er det konkret opplyst at kong Magnus døydde tre dagar før Simonsmesse og døsdatoen måtte då kunne setjast til 25. oktober. I den angelsaksiske krønika er det berre kort nemnt at han døydde det året. Dødsfallet er nemnt i alle dei viktigaste, både norrøne, danske og engelske kjeldene frå 1100- og 1200-talet, men opplysningane om korleis han døydde, og kvar helst det skjedde, er sterkt varierande. Den eine «hovudversjonen» er at han fall over bord frå eit skip og drukna, etter den andre versjonen vart han kasta av ein ustyrleg hest og slo hovudet mot ein trestamme.
I dei eldste norrøne sogene er det oftast gitt særs konkrete opplysningar om korleis kongane, og dei fleste stormennene, døydde, og det er særs underleg at det var så stor uvisse omkring dødsfallet til helgensonen, kong Magnus den gode. På den tida var Harald Hardråde blitt medkonge; han var truleg den mest brutale og kyniske av alle dei norrøne kongane, og i sogene er det fortalt at han nytta drap og mord for å fjerne folk som stod i vegen for han. Han kunne òg skryte av ugjerningane sine og tyktes å kunne glede seg over å minnast dei, og han gjorde sjølv eit dikt om dette: Ein kan ikkje anna enn undrast på om farbroren Harald Hardråde medverka til at Magnus døydde, berre 24 år gamal. Resultatet var i alle høve at Harald Hardråde vart einekonge, berre eit år etter at han kom attende til Noreg.
Snorre skreiv i soga om Harald Hardråde (s.169): «Einar Tambarskjelve med heile trønderhæren for med liket til kong Magnus og førte det til Nidaros, og han vart gravsett i Klemenskyrkja. Der var skrinet til den heilage kong Olav òg, den gongen». Skalden Odd Kikinaskald gjorde eit vakkert minnedikt om han, og eit av versa lyder slik (norsk omsetjing etter Finnur Jónsson) :
Myntar
Kong Magnus den gode let gjere mange ulike myntar i Danmark, både som norsk og dansk konge. Ingen av myntane som er blitt funne, var blitt prega i Noreg.
Mynten på illustrasjonen, eksempel 1, er mellom dei eldste myntane frå Sønderjylland. Teksten på framsida (advers) er: MAHNVS REX NAR (Magnus Rex Norvegiæ) og på baksida (revers): IOLI ON EIĐEBIINI (myntmeiser Jule og stadnamnet Heidaby).
Mynten på illustrasjonen, eksempel 2, har på framsida eit brystbilete i Bysantisk drakt og har teksten: MAGNVS REX D (Magnus Rex Danorum). På baksida er det eit bilete av ei borg, eller eit tårn og teksten er: IVLE ME FECIT (Jule har gjort meg).
Mynten på den siste illustrasjonen, vart gjort i tida då kong Magnus og kong Harald Hardråde var sams kongar (1046-1047). Teksten på framsida er: MAHNVS ARALD REX (Magnus Harald Rex) og på baksida: OVĐNCAR ON OĐN (Myntmeister Odinkar og truleg stadnamnet Odense)
Ettermæle
Sogeskrivarane ville gjerne framstille det slik at kong Magnus vart mildare stemt mot slutten av livet. Velmeinande, og etter Guds vilje skal han ha gitt han avkall på England. Då han låg på det siste, skal han ha «gitt» Danmark til Svein Estridsson, fordi det var mest «rettferdig». Det er mykje som talar for at desse skildringane er tillaga, og til dømes både i krønika til Florence av Worcester og den angelsaksiske krønika, så seint som for året 1047, er det opplysningar som tyder på at Magnus heilt til det siste førte krig mot Svein Estridsson i Danmark, og trugsmålet om invasjon i England var framleis høgst aktuelt.
Styringstida til kong Magnus må ha vore eit stort vonbrot for nordmennene, og særleg for Einar Tambarskjelve. Det er ikkje tvil om at dei hadde henta heim Magnus på grunn av religiøs fanatisme. Etter at dei drap heilagmannen på Stiklestad, kom nordmennene til at dei hadde gjort ei fælsleg synd, og dei trudde då at dei kunne bøte på skaden ved å setje sonen hans til ny konge. Men det skulle vise seg at kong Magnus tok arv etter faren, ikkje som fredeleg og mild heilagmann, men som krigarkonge og erobrar. Han fungerte som norsk konge i 12 år, men det meste av styringstida, i alle høve dei 6-7 siste åra, låg han ute i krig. Berre i korte periodar var han i Noreg og han kan ikkje ha vore særs oppteken av norsk politikk innanlands. Norske hovdingar, først Finn Arnesson og seinare Einar Tambarskjelve, stod mest for styre og stell i Noreg.
Mange tykte nok at det var uforståeleg at krigaren og hardstyraren Harald Hardråde skulle bli han som tok over arven etter Olav den Heilage, men etter at kong Magnus døydde, vart det Hardråde-ætta som kom til å føre vidare det norske kongedømet.
Kjelder og utfyllande opplysningar
Mest opplysningar om kong Magnus den gode, finn vi i dei norrøne kongesogene: Heimskringla av Snorre Sturlason, i soga om Magnus den gode og soga om Harald Hardråde, i Fagerskinna , i Morkinskinna og i Ågrip , men han er òg omtala i andre norske (islandske) og danske kjelder frå 1100- og 1200-talet. Opplysningar om han finn vi òg i mange utanlandske kjelder, av desse kan nemnast den angelsaksiske krønika, krønika til Florence og Worcester, krønika til William of Malmesbury, Beretningen om Hamburg stift av Adam av Bremen og Encomium Emmae Reginae (og andre - sjå ref.).
I Skaldatal er desse ført opp som skaldar hos kong Magnus den gode: Sigvat skald, Arnor jarlaskald, Odd Kikinaskald, Refr og Tjodolv Arnorsson. Han er òg omtala i dikt av andre skaldar, t.d. Bolverk Arnorsson, Valgard frå Voll og Torgeir Flekk, og det finst eit etter måten stort tilfang av samtidige skaldedikt der kong Magnus den gode er nemnt. Dei viktigaste hendingane i livet hans er dokumentert i skaldedikting. Kong Magnus var sjølv skald, og to små vers av han, er kjende.
Notar
<references group="Note"/>
Ufrivillig barnløyse
Ufrivillig barnløyse vil seia at eit par ikkje kan få barn saman på naturleg måte. Det kan vera mange grunnar til at par ikkje kan få barn saman, mellom anna sterilitet hjå ein av partane, men framleis er mange av årsakene ukjende for medisinen.
Gjennom tidene har folk utført ulike ritual som mellom anna skulle auka sjansen deira for å få barn. Par eller kvinner som ikkje fekk barn kunne til dømes vitja heilage stader eller utføra særskilde offer. I dag finst det mange medisinske metodar som kan hjelpa ufrivillig barnlause par å likevel få ungar, til dømes prøverøyrsmetoden. Ein annan måte å handsame barnløyse på kan vera gjennom adopsjon eller å oppfostra ungar andre ikkje kan ta vare på.
Kassettopptakar
Ein kassettopptakar vert nytta til å spela av eller spela inn lyd på kassettar. Ei enkel utgåve av kassettopptakaren består av kassettdrev og ein eller to høgtalarar. Meir avanserte kassettopptakarar har også innbygd ein radiomottakar og stundom ein CD-spelar.
Klassisk quiché
Klassisk quiché er eit omgrep som vert brukt for å referera til varianten av det mayaspråket quiché som vart snakka i dei guatemalanske høglanda då spanjolane erobra Amerika på 1500-talet. Klassisk quiché er bevart i ei rekkje historiske dokument og tekstar. Den meste kjende teksten på klassisk quiché er den mytologiske forteljinga Popol Vuh.
Malgorzata Piotrowska
Piotrowska har utdanning frå Kunstakademiet i Warszawa. Ho har illustrert ei svært stor mengde biletbøker, både med eigne og andre sine tekstar. Bileta hennar er kjenneteikna av naivistiske figurar, ein fri og fargesterk akvarellteknikk og påverknad frå aust- og mellomeuropeisk bilettradisjon.
Piotrowska fekk Ordknappen i 2007 for Spurvegutten. I 2016 fekk ho Brageprisen i open klasse, sakprosa for born og unge saman med forfattaren Gudny Ingebjørg Hagen for Fest og feiring.
Økonom
Ein økonom er ein som studerer, utviklar og bruker teoriar og konsept innan økonomifaget.
Dokutsjajevsk
Dokutsjajevsk (ukrainsk Докучаєвськ) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 25 ;000 innbyggjarar (2011). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.
Navier-Stokes-likningane
Navier-Stokes-likningane er eit sett av likningar som skildrar rørsla til ei væske eller ein gass, og er kalla opp etter Claude-Louis Navier og George Gabriel Stokes. Desse likningane uttrykker at endringar i rørslemengda (akselerasjon) til væskepartiklane berre er produktet av endringane i trykket og dissipasjon av viskøse krefter (ein slags friksjon som virkar i sjølve væska). Desse viskøse kreftene kjem frå molekylære vekselverknadar og seier noko om kor «seig» (viskøs) væska er. Altså er Navier-Stokes-likningane ei dynamisk forklaring på dei forskjellige kreftene som virkar i kvart område av ei væske.
Dei er nokre av dei mest nyttige likningane ein har, fordi dei skildrar fysikken i mange forskjellige fenomen av akademisk og økonomisk interesse. Dei vert nytta for å skildre vêret, havstraumar, vasstraum i røyrleidningar, rørslene til stjerner i ein galakse, og luftstraum rundt ei vengje. Desse likningane, både den fulle utgåva og enklare utgåver, vert derfor brukt i design av luftfartøy og bilar, i studiet av blodkrinslaup, design av kraftstasjonar, analyser av kva effekt forureining har osv. I lag med Maxwellikningane kan dei òg brukast til å modellere og studere magnetohydrodynamikk.
Navier-Stokes-likningane er differensiallikningar, som skildrar rørsla til ei væske. I forhold til algebraiske likningar vert ikkje desse likningane brukt til å gje samanhengar mellom variablane ein er interessert i (t.d. snøggleik og trykk), men prøver heller å fastslå forholdet mellom endringane, eller fluksane, til desse storleikane. I matematiske uttrykk er desse endringane dei deriverte av variablane. Så Navier-Stokes-likningane for det enklaste tilfellet, ei ideell væske med null viskositet, seier at akselerasjonen (endringsraten av farten) er proposjonal med den deriverte av det interne trykket.
Berre dei enklaste problemstillingane kan løysast med vanleg differnsialrekning, og gje ei eksakt løysing. Desse tilfella involverer ofte ikkje-turbulent og stasjonær straum, der viskositeten er stor og farten er liten (lite reynoldstal).
For meir kompliserte tilfelle, som globale vêrsystem som El Niño eller løft på ei vengje, krevs det datamaskinar for å løyse Navier-Stokes-likningane. Fleire dataprogram er utvikla for å kunne løyse slike problemstillingar ved hjelp av diverse numeriske metodar.
Sjølv om turbulens er eit daglegdags fenomen er det ekstremt vanskeleg å finne løysingar på slike problemstillingar. Clay Mathematics Institute i Massachusetts i USA tilbaud i 2000 $1 000 000 til dei som gjorde stor framgang i den matematiske teorien som krevs for å forstå fenomenet.
Grunnleggjande føresetnader
Navier-Stokes-likningane går ut frå at væska er eit kontinuum, altså at den ikkje er bygd opp av diskrete partiklar. Ei anna føresetnad er alle interessefelt som trykk, snøggleik, tettleik, temperatur, osv kan deriverast (til dømes ingen faseovergangar).
Alex Antônio de Melo Santos
Alex Antônio de Melo Santos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale, Avispa Fukuoka, Kashiwa Reysol, JEF United Chiba, Kashima Antlers, Tokushima Vortis og Kamatamare Sanuki.
Navier-Stokes-likningane
Grunnleggjande føresetnader
Likningane er utleidd av det grunnleggjande prinsippet om bevaring av masse, rørslemengd og energi. Av og til må ein sjå på eit endeleg og vilkårleg volum, kalla eit kontrollvolum, der desse prinsippa gjeld. Dette endelege volumet vert uttrykt som \Omega og grenseflatene med. Kontrollvolumet kan både vere stasjonært eller følgje væskestraumen.
Den lagrangsk deriverte
Endringar av eigenskapar i ei væske i rørsle kan målast på to forskjellige måtar. Ein kan måle ein spesifikk storleik ved enten å gjere målinga i eit fast punkt i rommet, medan væska strøymer forbi, eller ein kan følgje eit væskevolum langs straumlinja til pakken. Den deriverte til eit felt med omsyn på ein stasjonær posisjon i rommet vert kalla den romlege deriverte, medan deriverte som følgjer eit væskevolum vert kalla lagrangsk deriverte.
Den lagrangsk deriverte er definert som operatoren:
der \mathbf{v} er farten til væska. Første leddet på høgre side av likninga er den vanlege eulersk deriverte (t.d. den deriverte i eit fast referansesystem), medan det andre leddet representerer endringane som kjem av at væska flyttar seg. Denne effekten vert òg kalla adveksjon.
Målingar av endringar i vindstyrken i atomsfæren kan gjerast med hjelp av eit anemometer på ein vêrstasjon, eller ved å feste det på ein vêrballong. I det første tilfellet måler ein vindstyrken frå eit fast punkt, medan ein i det andre tilfellet måler endringa av styrken medan instrumentet flyttar seg med lufta.
Bevaringslover
Navier-Stokes-likningane er utleidd frå bevaringsprinsippet av:
I tillegg må ein ha med eit fastsetjande forhold mellom desse storleikane eller tilstandslikninga for væska.
På den mest generelle forma seier bevaringslova at endringa av ein ekstensiv storleik L definert i eit kontrollvolum, må vere lik mengda som forsvinn gjennom grensene til volumet pluss det som vert danna/brukt opp inne i kontrollvolumet. Dette er uttrykt i den følgjande likninga:
1030 Vitja
1030 Vitja er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. mai 1924 av Vladimir Aleksandrovich Albitzky ifrå Crimean Astrophysical Observatory i Simeiz på Krimhalvøya.
Navier-Stokes-likningane
Bevaringslover
der v er farten til væska og Q er kjeldene og sluka i væska.
Viss kontrollvolumet er stasjonært kan likninga uttrykkast som:
Divergensteoremet vart brukt i utleiinga av den siste likninga for å uttrykke det første leddet på høgresida på innsida av kontrollvolumet. Dermed:
Uttrykket over gjeld for \Omega, som er eit stasjonært kontrollvolum. Sidan \Omega ikkje varierer med tida, er det mogeleg å bytte ut og  operatorane. Og sidan uttrykket gjeld for alle område, kan ein i tillegg fjerne integralet.
Kontinuitetslikninga
Bevaring av masse vert skrive:
der \rho er massetettleiken (masse per volum), og v er farten til væska.
Når ein har ei inkompressibel væske endrar ikkje lenger \rho seg langs ei straumlinje og likninga vert redusert til:
Bevaring av rørslemengd
Bevaring av rørslemengd vert uttrykt på liknande måte som kontinuitetslikninga, der vektorkomponentar av rørslemengda erstattar tettleiken, og med eit kjeldeledd i tillegg som skildrar kreftene som virkar på væska. Vi byttar ut \rho i kontinuitetslikninga med netto rørslemengd per volum i ein spesifikk retning, \rho v_i, der v_i er i^{te} komponenten av farten, t.d. farten langs x, y, eller z-retninga.
\rho f_i er den i^{te} komponenten av krafta som virkar på væska (eigentleg kraft per volum). Vanlege krefter er tyngdekrafta og trykkgradientar. Dette kan òg uttrykkast som:
Ved å bruke kontinuitetslikninga kan ein gjere denne likninga enno enklare:
som ofte vert skriven som
Her kjenner vi igjen den vanlege F=ma.
Likningane på generell form
Den generelle forma av Navier-Stokes-likningane for bevaring av rørslemengd er:
der \rho er væsketettleiken, v er fartsvektoren, og f er kraftvektoren som virkar på væska. Tensoren \mathbb{P} representerer overflatekreftene som virkar på ein væskepartikkel. Med mindre væska inneheld roterande fridomsgrader, som kvervling, så er \mathbb{P} ein symmetrisk tensor. På generell form har vi:
der \sigma er normalt stress, \tau er tangentialt stress (skjerstress), og p er statisk trykk, assosiert med ein istrop del av stresstensoren.
Sporet er alltid -3p per definisjon (med mindre ein har bulk viskositet) uansett om væska er i likevekt eller ikkje.
Til slutt har ein:
der \mathbb{T} er den sporlause delen av \mathbb{P}.
Desse likningane er framleis ufullstendige. For å gjere dei fullstendige må ein lage ein hypotese på form av \mathbb{P}, altså ein treng ei fastsettjande lov for stresstensoren som vist under.
Ein tenkjer seg at straumen kan differensierast og er kontinuerleg, som gjer at ein kan uttrykke bevaringslovene som partielle differensiallikningar. Når ein har ein inkompressibel straum (konstant tettleik), er storleikane som må løysast fartskomponenten og trykket. Dei tre komponentane i Navier-Stokes-likningane pluss kontinuitetslikninga gjev eit lukka system av differensiallikningar for desse variablane som kan løysast, i prinsippet, for passelege grensevilkår. Når ein har ein kompressibel straum, vert tettleiken ein ny ukjend i systemet, som ein kan finne ved å tilføre tilstandslikninga i systemet. Ei tilstandslikning inneheld vanlegvis temperaturen til væska, slik at likninga for bevaring av energi òg må løysast i lag med den førre likninga. Desse likningane er ikkje-lineære, og analytiske løysingar i lukka form er berre kjend for svært enkle grensevilkår.
Likningane kan omformast til Wilkinson-likningar for dei sekundære variablane kvervling og straumfunksjon. Løysinga er avhengig av eigenskapane til væska (slik som viskositet, spesifikk varme og varmeleiingsevne), og på grensevilkåra i område ein studerer.
Spesialformer
Ein kan gjere visse forenklingar på desse likningane.
Newtonsk væske
der
For å sjå korleis ein «utleier» dette, må vi først merke oss at i likevekt, pij=-pδij. For ei newtonsk væske er utleiinga av stresstensoren frå denne likevektsverdien lineær i gradientane til farten. Han kan ikkje berre vere avhengig av sjølve farten, på grunn av Galileis kovarians. Med andre ord, pij+pδij er lineær i. Væskene som vi ser på her er rotasjonsinvariant (t.d. dei er ikkje flytande krystallar). pij+pδij kan dekomponerast til ein sporlaus symmetrisk tensor og eit spor. På liknande måte kan dekomponerast til ein sporlaus symmetrisk tensor, eit spor og ein antisymmetrisk tensor. Den sporlause symmetriske delen av er  der d er talet på romlege dimensjonar, og spordelen er. Dermed er den mest generelle rotasjonsinvariante og lineære funksjonen gjeve ved:
for koeffisientane μ og μB. μ vert kalla skjerviskositet og μB vert kalla bulk viskositet. Empiriske observasjonar har vist at bulk viskosisteten kan neglisjerast for dei fleste væskene av interesse, og vert derfor ofte ikkje tatt med. Dette forklarar faktoren på −2/3 som oppstår i denne likninga. Denne faktoren må modifiserast i ein eller to romlege dimensjonar.
der vi har brukt Einstein-notasjon.
Når ein skriv likningane fullt ut ser ein kor komplekse desse likningane verkeleg er (men berre om ein skriv ut kvar enkelt komponent eksplisitt):
Bevaring av rørslemengd:
Kontinuitetslikningar:
Sidan tettleik er ein ukjend, må ein ha enno ei likning.
Bevaring av energi:
\Phi vert stundom kalla «visøks dissipasjon». \Phi kan ofte neglisjerast med mindre ein handlar med ekstreme straumar som fly som går raskare enn lyden.
Me tenkjer oss ein ideell gass:
Systemet over er eit system av seks likninga og seks ukjende (u, v, w, T, e og \rho), og dermed eit lukka system som kan løysast.
Binghamvæsker
Dette er væsker som kan ha litt skjer før dei startar å strøyme avgarde. Eit døme på slik væske er tannpasta.
Kraftlovvæsker
Ei kraftlovvæske er ei idealisert væske der skjerstresset, \tau, er gjeve av:
Denne forma er nyttig for å tilnærme alle slags generelle væsker.
Inkompressible væsker
Navier-Stokes-likningane er for bevaring av rørslemengd og for bevaring av masse.
der
Viss \mu er uniform i heile væska, så vert momentumlikninga forenkla til
Viss \mu=0, men væska er kompressibel, så får ein likningar kjend som Eulerlikningane, der ein mest omhandlar kompressibel straum og sjokkbølgjer.
Viss no i tillegg \rho vert sett til konstant, får ein det følgjande likningssystemet:
Kontinuitetslikninga (føreset inkompressibilitet):
Sylindriske koordinater
Navier-Stokes-kontinuitetslikninga for sylindriske koordinatar er:
Navier-Stokes-likningane for sylindriske koordinatar er:
r-retninga:
θ-retninga:
z-retninga:
Merk at Navier-Stokes-likningane berre kan skildra væskestraum tilnærma, og at på svært liten skala eller under ekstreme vilkår vil væsker blande seg slik at resultata vert annleis enn dei ein får frå dei kontinuerlege og homogene væskene ein brukar i Navier-Stokes-likningane. Avhengig av knudsentalet til problemstillinga, kan statistisk mekanikk stundom vere ein betre framgangsmåte. Navier-Stokes-likningane er likevel nyttige for svært mange praktiske problem, så lenge ein er klar over begrensingane.
Victoria av The Kinks
«Victoria» er ein song av The Kinks skriven av Ray Davies. Han er opningsspor på konseptalbumet deira Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire) frå 1969.
Songen har ein satirisk stil som Ray Davis hadde vorte kjend for med hitten «Dedicated Follower of Fashion» i 1966. Teksten set formyndermentaliteten i Det britiske imperiet i viktoriatida, «Land of my Victoria/Land of hope and gloria», side om side med det barske livet i Storbritannia på 1800-talet, «Sex was bad and obscene/And the rich were so mean» og uttrykker korleis arbeidarklassen i landet smiska med dronninga, «Though I am poor, I am free/When I grow I shall fight/For this land I shall die».
Musikalsk startar songen med eit enkelt bluesriff og bygger seg opp til eit livleg klimaks med blåsarar og strykarar på «Land of hope and gloria»-mellomspelet. Avsluttinga består av blåsarar, tung rockegitar og korvokal frå Dave Davies og ein «psykedelisk» effekt med ei indiskliknande sekkepipe, som på singelen deira «See My Friends» frå 1965.
Forlandet nasjonalpark
Forlandet nasjonalpark ligg på Svalbard. Parken vart oppretta ved forskrift av 1. juni 1973 med endringar i 2002 og dekker heile øya Prins Karls Forland og sjøområda omkring. Nasjonalparken har et landareal på 616 km² og et marint areal på 4031 km².
Victoria av The Kinks
Singelen klarte ikkje å nå Topp 40 i USA, men nådde Topp 40 både i Storbritannia og Canada, og nådde Topp 10 i Sverige.
Forlandet nasjonalpark
Formålet med fredningen er å ta vare på ei øy med eit stort, samanhengande og i det vesentlegste urørt naturområde, mellom anna med ein karakteristisk fjellrekke med spisse (alpine) fjell og ei stor strandslette. Forlandet har òg sjøfugl, fuglefjell og eit kjerneområde for den nordlegste steinkobbebestanden i verda.
Victoria av The Kinks
Andre utgåver
Ei utgåve av The Fall gjekk inn på Topp 40 i Storbritannia i 1988. Andre som har spelt songen er Cracker, Nomeansno og Sonic Youth.
Paprika
Paprika (Capsicum annuum) er ein storvaksen, mild variant av chilipepar som blir brukt som grønsak og garnityr i matlaging.
Paprika finst i mange ulike fargar, mørkefiolett, gul, raud, grøn, kvit og orange. Den grøne paprikaen er kart som endrar farge når han mognar.
Paprika kjem opphavleg frå Sør- og Mellom-Amerika, men den milde smaken kjem frå eit recessiv gen som blei oppdaga og dyrka vidare i Ungarn.
Paprika inneheld mykje A-, B- og C-vitamin. Dei grøne berre det halvparten so mykje. Paprika kan brukast til det meste av middagar, sausar, supper, smørbrød osb.
Magnus II av Noreg
Magnus Haraldsson, seinare kjend som Magnus II av Noreg, var konge av Noreg frå 1066 til 1069. Det meste av tida var han samkonge med broren Olav Kyrre. Magnus Haraldsson blei først teken med i den norske kongerekkja i moderne tid, ettersom han hadde eit svært kort styre.
Magnus Haraldsson var den eldste sonen til Harald Hardråde. Han blei innsett som konge då faren drog på englandstokt med den andre sonen sin, Olav Kyrre. Etter at Harald Hardråde fall ved Stamford bru kom Olav Kyrre tilbake til Noreg i 1067 og blei samkonge med Magnus. Dei verker som dei to delte kongsansvaret mellom seg på vennskapleg vis.
Magnus døydde berre 20 eller 21 år gammal, og broren fortsette ved makta. Sogene seier dødsårsaken var ringorm, men seinare syn er at han døydde av meldrøyeforgifting.
Håkon Magnusson var sonen til Magnus. Han vart truleg fødd same året som faren døydde. Håkon blei seinare samkonge med syskenbarnet Magnus Berrføtt, men også han døydde ung.
Makoto Kimura
Makoto Kimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale, Montedio Yamagata og Zweigen Kanazawa.
Klassisk maya
Klassisk maya er det eldste dokumenterte språket innan mayaspråk. Det er det språket som er mest brukt i dei førkolumbianske inskripsjonane med mayahieroglyfar. Klassisk maya er ein direkte etterkommar av urmaya, og den direkte forgjengeren til tre greiner av mayaspråk: Chol, yukatansk og huastekisk.
Gravrøys
Gravrøyser er gravminne som, ulikt gravhaugar, er laga fullstendig av stein utan synleg innblanding av jord. Dei kan ha ein toppa eller kvelva profil, og grunnflata kan vera rund, oval, trekanta eller lang.
I Noreg er gravrøyser kjent frå yngre steinalder til sein vikingtid; dei fleste av dei store og dominerande gravrøysene stammar truleg frå bronsealderen.
RAIPON
RAIPON vart stifta i 1990, då Sovjetunionen braut saman. Den første presidenten var nivkharen Vladimir Sangi, etter han kom Jeremij Aipin, ein khanti, som også er kjend som forfattar.
RAIPON er permanent medlem i Arktisk Råd, og samarbeider med The Inuit Circumpolar Conference og Samerådet.
Kolsyre
Kolsyre eller karbonsyre er ei uorganisk syre (H2CO3) som vert danna når karbondioksid (CO2) løysest i vatn (H2O). Ho er ikkje kjend i fri tilstand, men berre i vatnløysing og som salt.
Romsonden Huygens
Huygens var ein romsonde utvikla av Den europeiske romfartsorganisasjonen (ESA) og namnsett etter den nederlandske astronomen Christiaan Huygens som levde på 1600-talet. Landinga til sonden på saturnmånen Titan var ein del av Cassini-Huygens-prosjektet. Romfartøyet Cassini-Huygens blei skoti opp frå jorda 15. oktober 1997. Huygens blei skilt frå morfartøyet Cassini 25. desember 2004, og landa i området Xanadu Regio på Titan 14. januar 2005. Han landa i ei gjørmeblanding av metan og titansk jord. I utviklinga av sonden var det au tatt høgde for at han kunne lande i ein sjø. Sonden sendte data i ca. 90 minutt etter landinga. Huygens tok bilete, lydopptak og andre vitskaplege målingar frå Titan.
Missione spaziale Cassini-Huygens
Lussery-Villars
Lussery-Villars er ein kommune i kanton Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på  Kommunesenteret ligg 494 meter over havet. Den 1. januar 1999 vart Lussery og Villars-Lussery slått saman til ein kommune.
Ryoi Fujiki
Ryoi Fujiki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale og YKK AP.
7. serierunde i Tippeligaen 2006
7. serierunde i Tippeligaen 2006 vart i hovudsak utført laurdag 13. mai kl. 18, medan ein kamp vart spelt fredag 12. mai.
slo på bortebane og vart liggande på toppen av tabellen, medan Vålerenga med tapet gjekk heilt ned til sisteplassen på tabellen då  klarte å halde  til uavgjort på heimebane. Med sigrar til Lillestrøm, og  og uavgjort for, hadde desse fire laga enno ikkje tapt ein kamp i serien. Den største sigeren denne runden var det som stod for med 4—0 heime mot.
Nordre Isfjorden nasjonalpark
Nordre Isfjorden nasjonalpark ligg på Svalbard. Parken vart oppretta ved forskrift 26. september 2003 i medhald om Lov om miljøvern på Svalbard.
Nsjonalparken omfattar nordsida av Isfjorden frå Skansbukta på Dickson Land til Eidembukta på Oscar II Land, inkl. Nordfjorden med sidefjordane Dicksonfjorden og Ekmanfjorden. Dei marine areala nord for ei rett linje mellom Kapp Thordsen og sørspissen av Erdmannflya, i Ymerbukta og Trygghamna og ut til ei nautisk mil frå land (lågannslinja) på strekninga mellom Alkepynten og midten av Eidembukta inngår i nasjonalparken.
Nasjonalparken utgjer ca. 2.050 km² landareal (inkludert ferskvatn) og ca. 904 km² marint areal og på gardsnummer 1, 31, 32 og 33 på Svalbard.