cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schiehallion
Schiehallion ligg mellom Loch Tay og Loch Tummel, 15 km nord for Aberfeldy i Perthshire. Fjellet har ei høgd på 1083 meter over havet og er isolert frå andre fjell. Fjellet har ei nesten perfekt kjegleform sett frå vest.
Schiehallion vert stundom skildra som senteret i Skottland.
Sidan 1999 er austsida av fjellet eigd av selskapet John Muir Trust.
Sigurd Lersbryggen
Sigurd Lersbryggen var ein norsk politikar frå Strømm i Vestfold som representerte partiet Høgre på Stortinget i tida 1945-57.
Schiehallion
Schiehallion-eksperimentet
Schiehallion ligg fråskild frå andre fjellområde og har ein særs regelmessig form. Dette førte til at Charles Mason i 1774 valde dette fjellet som kandidat til eit eksperiment som for første gongen skulle fastlå ein verdi for den gjennomsnittlege tettleiken til jorda og dermed den samla massen.
Sigurd Lersbryggen
Lersbryggen tok eksamen ved Vestfold landbruksskule i 1922 og tok over farsgarden i 1928. Han var med i Strømm heradsstyre frå 1931, ordførar 1934-40 og 1945. Også fireårsperioden 1956-59 var han medlem i heradsstyret.
I 1945 vart Lersbryggen vald inn på Stortinget frå Vestfold og Høgre, der han vart sitjande til 1957. I dei to fyrste valperiodane var han medlem av Samferdslekomiteen, i den siste perioden var han nestformann i Skog-, vassdrag og industrikomiteen.
Lersbryggen var med i styringa av fleire lokale tiltak og organisasjonar. Han var formann i Vestfold skogselskap 1941-46 og styremedlem i Svelvik og Strømm Sparebank, i Vestfold landbruksselskap i Konservesfabrikken i Lier og i Vestfold frukt- og korndyrkerlag.
Total krigføring
Total krigføring eller total krig viser til krigføring der ein av partane tek i bruk alle moglege middel. Ei slik krigføring kan medføra eit mindre skarpt skilje mellom sivile og stridande, og sivile kan også vera eit større mål for krigføringa enn i anna krigføring.
Omgrepet «total krig» blei introdusert av den tyske generalen Erich Ludendorff, men er blant mange blitt ført tilbake til krigsteoretikaren Karl von Clausewitz som omalte «absolutt krig». Under andre verdskrigen blei omgrepet brukt av den tyske propandaministeren Joseph Goebbels.
Hilbertrom
Alle hilbertrom er banachrom.
Total krigføring
General Curtis LeMay frå USA la i 1949 fram eit oppdatert syn på total krig etter utviklinga av atomvåpen. Med eit atomarsenal ville total krigføring frå ei atommakt medføra «drapet på ein nasjon». To atommakter ville då eventuelt kunna utsletta kvarandre. Sjå terrorbalanse.
Hilbertrom
Omgrepet er kalla opp etter den tyske matematikaren David Hilbert.
Eksempel
Eit døme på eit endeleg-dimensjonalt Hilbertrom er \R^n med eit indreprodukt gjeve i standardbasisen ved.
Total krigføring
Kjelder
Helgesen, Jan E. Krig: krigens rett (14. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 25. november 2013.
Mount Gray
Mount Gray er eit avrunda, is-nedslite fjell sørvest i McDonald Heights på kysten av Marie Byrd Land i Antarktis. Det ligg på austsida av Hullbreen, 2 nautiske mil nord for Oehlenschlager Bluff. Fjellet vart oppdaga på flyturar frå West Base frå U.S. Antarctic Service i 1940, og kalla opp etter Orville Gray, ein flymaskinist og flykaptein på desse flyturane.
Chehour
Chehoûr (arabisk شحور) er ein liten by i Tyr distrikt sør i Libanon. Han ligg 95 km sørvest for Beirut, hovudstaden i landet, 320 meter over havet.
Vladimirskij Lager
Vladimirskij Lager har ein jernbanestasjon som ligg på Petersburg–Warszawa-banen.
Sgor Gaoith
Sgòr Gaoith er eit fjell i det vestlege massivet i Cairngorms i Skottland. Fjellet har ei høgd på 1118 meter over havet. 1,3 km lenger nord ligg ein annan topp på fjellet, Sgoran Dubh Mòr på 1111 meter over havet.
Sgòr an Lochain Uaine
Sgòr an Lochain Uaine er eit fjell i Cairngorms i Skottland. Fjellet er det femte høgaste i Skottland og Storbritannia og det tredje høgaste i det vestlege massivet i Cairngorms. Det ligg mellom Braeriach og Cairn Toul på vestsida av fjellovergangen Lairig Ghru. Fjellet har ei høgd på 1258 meter over havet.
Songs from The Capeman
Songs from the Capeman er studioalbum frå 1997 av Paul Simon, hans niande som soloartist. Det inneheld songar av Simon for ein Broadwaymusikal han skreiv og produserte, kalla The Capeman. Musikarane på albumet var dei opphavlege rollebestninga. Albumet var ei ny musikalsk retning for Simon og inneheld doo wop, rock 'n' roll og puertoricanske rytmar. Musikalen vart ein flopp og han tapte $11 millionar. Albumet selde heller ikkje særleg bra og nådde berre 42. plass på den amerikanske albumlista.
Kjelder
Songs from The Capeman
Malans
Malans er ein kommune i distriktet Landquart i den sveitsiske kantonen Graubünden.
Kommunen er hovudstad i Maienfeld kreis og ligg langs den gamle vegen i Rhindalen road og vegen over Fadärasteinpasset til Prättigaudalen.
Maria Kjos Fonn
Maria Kjos Fonn er ein norsk forfattar og skribent frå Årvoll i Oslo. Ho debuterte i 2014 med den kritikarroste novellesamlinga Dette har jeg aldri fortalt til noen.
Bakgrunn
Fonn skriv for avisene Klassekampen, Aftenposten og har òg skrive for Universitas og ei rekkje tidsskrift, mellom dei Samtiden, Tidsskrift for Den norske legesamskipnaden og Fett. Novella hennar «Love, Leen» er omsett til tysk i antologien Neue Nordische Novellen.
Forfattarkarriere
Fonn debuterte i 2014 med novellesamlinga Dette har jeg aldri fortalt til noen. Ho fekk Aschehougs debutantstipend for 2014, og vart nominert til Tarjei Vesaas' debutantpris i 2015.
Hausten 2018 gav ho ut romanen Kinderwhore. VG gav terningkast fem og skreiv: «Mange har skrevet godt om at det er for jævlig å være ung. Men få har gjort det bedre enn Maria Kjos Fonn». Aftenposten sin melder Ingunn Økland skrev at Fonn løftar arven etter Herbjørg Wassmo.
Ho vart nominert til Brageprisen i 2018, P2-lytternes romanpris 2018, Osloprisen i Natt & Dags kåring av Årets litteratur, Bokbloggerprisen 2018, og vann Ut-Awards 2018 i Trøndelag for årets beste norske roman. Romanen vart òg utgjeven i Danmark og Tyskland.
Hausten 2018 var ho aktuell i to feministiske essaysamlingar: Ulyd på Cappelen (redigert av Hedda Lingaas Fossum) og Det skjer nå på Kagge (redigert av Helena Brodtkorb).
I 2019 mottok ho Tanums kvinnestipend for den samla forfattarskapen sin, og i 2021 mottok ho Mads Wiel Nygaards legat.
Hausten 2020 gav ho ut Heroin chic. Dagens Næringsliv kalla boka «høstens sterkeste leseropplevelse», og Morgonbladet skreiv «Heroin chic er en iskald og potent skildring av rus og avhengighet.» For romanen vart ho nominert til P2-lytternes romanpris og Bokbloggerprisen 2020, og tildelt NATT&Dags Oslopris. Romanen er blitt seld til Tyskland og Danmark.
Bogovë
Bogovë er ein tidlegare landkommune i regionen Berat i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Skrapar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Bogovë 1 098 innbyggjarar.
Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Bogovë ein del av distriktet Skrapar. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Gorelovo
Gorelovo er ein liten stad og historisk landsby i Leningrad oblast.
Polk Salad Annie
«Polk Salad Annie» er ein song frå 1968 av Tony Joe White. Han vart spelt inn i Muscle Shoals. Teksten skildrar ei fattig landsbyjente i Sørstatane i USA og familien hennar. Matretten som songen handlar om, polk salad, vert ofte òg skrive «poke salad» og heiter på norsk kermesbær. Singelen nådde åttandeplassen på singellista i USA i 1969.
Bakgrunn
Singelen, som kom ut i 1969 på Monument Records hadde vore ute i ni månader før han omsider nådde lista. Plateselskapet hadde då avskrive singelen som mislukka. White sa: «Plateselskapet hadde gjeve singelen opp, men folk i Texas heldt fram å kjøpe plata. Så vi sendte meldingar opp til Nashville 'Send oss tusen til denne veka.' Dei sendte oss desse 'Ikkje til sals'-platene, så me måtte sitje der og stryke ut 'Do Not Sell' og sende dei ut til platebutikkane. Alle desse butikkane i Sør-Texas ringte oss stadig og sa 'Me treng fleire' Så me berre fortsette. Til slutt var det ein fyr i L.A. som plukka opp plata og fekk han over dit. Hadde ikkje det skjedd hadde 'Polk' vorte tapt for alltid.»
Merknad
Sallet er eit gammalt engelsk ord som tyder «kokte grønsaker» og bør ikkje mistolkast som «salad». Faktisk har det vore mange tilfelle av matforgifting på grunn av denne språkfeilen. Plateselskapet kalla songen «salad», medan retten i røynda er ein «sallet».
Felipe Melo
Felipe Melo Vicente de Carvalho, betre kjend som Felipe Melo er ein brasiliansk fotballspelar som hausten 2011 spela på midtbanen for Galatasaray i den tyrkiske fotballigaen, på lån frå Juventus i italiensk Serie A, og for landslaget til Brasil.
Felipe Melo vart seriemeister i Brasil med Cruzeiro i 2003. Han debuterte for Brasil sitt A-landslag 10. februar 2009 i ein privatlandskamp mot Italia og skåra det første landslagsmålet sitt i ein VM-kvalifiseringskamp mot Peru. Han var med i Brasil sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte fire av Brasil sine kampar.
Lyridane
Lyridane er ein meteorsverm i stjernebiletet Lyra, som når maksimum omkring 21. april. Meteorfrekvensen er då kring 12 per time. Kjelda til meteorsvermen er den langperiodiske kometen C/1861 G1 Thatcher. Lyridane har blitt observert dei siste 2600 åra.
Lyskurve
Ei lyskurve er ei grafisk framstilling av forandringa i lysstyrken til ein himmellekam (som regel ei variabel stjerne) som funksjon av tida. Vanlegvis er kurva gjeve i apparent storleiksklasse.
Sgurr a' Mhàim
Sgurr a’ Mhàim er eit fjell i Skottland som ligg 5,5 km nordvest for Kinlochleven i Lochaber i Highland.
Med ei høgd på 1099 meter over havet er fjellet det nest høgaste i Mamores.
Fotograf Engvig
Fotograf Engvig A/S er eit fotograffirma i Kristiansund. Det vart skipa i 1875 av Johan Konrad Engvig.
Rune Støstad
Rune Støstad er ein norsk byråkrat og politikar. Han er sidan 2021 stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå Oppland fylke.
Støstad er utdanna journalist ved Høgskulen i Volda og sidan vidareutdanna i leiing ved Handelshøyskolen BI i Oslo. Han har vore tilsett i Norsk Rikskringkasting, Eidsiva Energi, Nord-Fron kommune og Lillehammer-Gudbrandsdal Kunnskapspark.
Frå 2011 var Størstad medlem i Nord-Fron kommunestyre, der han frå 2015 til -21 var ordførar. I 2021 vart han, saman med Rigmor Aasrud, vald inn på Stortinget som representant for Oppland og Arbeidarpartiet. Støstad vart plassert i Kommunal- og forvaltningskomiteen.
Svartstrupetrast
Svartstrupetrast (Turdus atrogularis) er ein sporvefugl i trastefamilien som hekkar i Sibir og overvintrar i sørvestlege Asia inkludert områda rundt Persiabukta.
Skildring
Dette er ein mellomstor trast, ca. 24-27 centimeter i kroppslengd, omtrent som gråtrast. Fjørdrakta til vaksne hannar er diffust grå på oversida frå hovud og bak til overgumpen. Ansiktet, strupen og øvvre delen av brystet er svart. Halen er òg svart. Undersida er kvit i kontrast til brystet. Hoer har langt mindre distinkte draktmønstre med bleikare og stripete bryst og brungrå streker på undersida. Begge kjønna har mørkt nebb med gul underside.
Hekkeområdet til svartstrupetrasten er i sentrale Sibir aust for Ural-fjella. Det strekker seg litt inn i nordlege Mongolia og rundt grenseområda Kasakhstan-Russland-Mongolia-Kina. Hekkehabitata er varierte, men knytt til skog og opptil 2200 moh.
Vinterkvarteret er frå sørlegaste Kasakhstan sørover og over det meste av Iran rundt Persiabukta, langt inn på Den arabiske halvøya, austover til nordlege India, Myanmar, og litt inn i sørlegaste Kina. Her kan han leve opptil 4200 moh mot Himalaya.
Føda til svartstrupetrasten er insekt og andre virvellause dyr, spesielt om vinteren kan dei ta bær. Dei beitar mest på bakken og litt inn i buskar. Dette er ein sosial art utanom hekketida.
Storleiken på populasjonen er estimert til i mellom 0,1-0,5 millionar individ. Arten er klassifisert som globalt livskraftig, LC.
Kamzy Gunaratnam
Kamzy Gunaratnam, opphavleg Khamshajiny Gunaratnam, er ein norsk politikar, fødd i Jaffna i Sri Lanka, som sidan 1991 har budd i Oslo. Ho er frå 2021 stortingsrepresentant for Oslo og Arbeidarpartiet.
Gunaratnam var medlem i Oslo bystyre frå 2007. Etter kommunevalet i 2015 tok over som varaordførar i Oslo, ein posisjon ho hadde til hausten 2021. Til stortingsvalet 2021 vart ho nominert til andreplassen på Oslo Arbeidarparti sin valsetel, Jonas Gahr Støre stod som nummer 1 og Espen Barth Eide som nummer 3. Alle tre og ein fjerde person kom inn på Stortinget. Støre tok over som regjeringssjef, medan Gunaratnam fekk plass i Justisomiteen.
Ghassanieh
Ghassanieh er ein liten by sør i Libanon med kring 2000 innbyggjarar. Han er ein kystby som grensar til Kawatria Al Sayyad i aust, Al Babebliah i vest, Kakyiat Sanawbar i nordvest og Khartoum i søraust. Namnet på byen kjem frå familien Alghassasina. Han ligg 350 meter over havet. Byen ligg 7 km frå Akbyia og 25 km frå Sidon.
Maienfeld
Maienfeld er ein kommune i distriktet Landquart i den sveitsiske kantonen Graubünden. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 635 meter over havet. Han er ein turiststad i Alpane, både på grunn av den lokale vinen og som staden der romanen Heidi finn stad.
Maienfeld ligg 8 km søraust for Sargans i nedre Chur Rheindalen. Han grensar i vest til Bad Ragaz i kantonen St. Gallen og i vest og nord til kommunen Fläsch i Graubünden. I nord grensar han til Balzers, Triesen, Schaan, landet Liechtenstein, Nenzing og Vorarlberg i Austerrike. I aust ligg kommunen Seewis im Prättigau i Graubünden og i sørvest Jenins og Malans. I sør ligg kommunane Landquart og Zizers og i sørvest Mastrils.
Maienfeld ligg på høgresida av Rheindalen.
Ibl al-Saqi
Ibl al-Saqi eller Ebel Es Saqi er ein landsby sør i Libanon.
Lúcio
Lucimar Ferreira da Silva, betre kjend som Lúcio er ein brasiliansk fotballspelar som spelar som midtstoppar for Inter Milano i italiensk Serie A, og for landslaget til Brasil. Han vart verdsmeister i fotball med Brasil i 2002.
Lúcio har vorte seriemeistar i Tyskland med Bayern München i 2005, 2006 og 2008 og i Italia med Inter i 2010. Med Inter vann han òg den europeiske Meisterligaen og VM for klubblag i 2010.
Even Saxlund
Even Saxlund var ein jurist, politikar og embetsmann, fødd i Stange. Mikkel Anderssen Saxlund var faren hans, Michael Saxlund sonen hans.
Saxlund tok juridisk embetseksamen 1835, arbeidde i Justisdepartementet frå 1836 til 1838. Frå 1838 var han fut og sorenskrivar i Aust-Finnmark. Han var fyrst busett i Vadsø, sidan i Vardø. I 1852 vart han utnemnd til byfut i Fredrikshald.
Saxlund var stortingsmann for Finmarkens amt 1845-51 og for Fredrikshald krins på nye tre Storting 1854, 1857-1858 og 1862-64. Han var sekretær i bankkomiteen 1845, av Odelstinget og tollkomiteen 1848. Sekretær i Stortinget 1851, 1854, 1857 og i tollkomiteen 1857. Formann i tollkomiteen 1857, i komiteen om mursteinstollen 1858, og i gasje- og pensjonskomiteen. Medlem av Lagtinget 1863 og 1864, samt av deputasjonane til Eidsvoll 17. mai 1864 og Stockholm 4. november 1864.
Saxlund var høgsterettsassessor frå 1864 til 1894, og var såleis medlem av riksretten over Selmer-regjeringa i 1884.
Etter han tok avskjed frå høgsterett busette Saxlund seg i København, der han døydde i 1903.
Pu'er
Byprefekturet Pu'er omfattar eitt distrikt (区 qū) og ni autonome fylke (自治县 zìzhìxiàn).
Næring
Pu'er-teen, ein av Kinas mest kjende tesortar, kjem frå fylket Ning'er i byprefekturet.
Samferdsle
Kinas riksveg 213 går gjennom området. Han tek til i Lanzhou i Gansu og fører via Chengdu og Kunming til byen Mohan ved grenseovergangen til Laos. Også Kinas riksveg 323 leier gjennom området. Han byrjar i Ruijin i provinsen Jiangxi og fører gjennom Guangdong og Guangxi og endar opp i Lincang i Yunnan, på grensa mot Myanmar.
Historie
Mellom 1950 og 2007 heitte byprefekturet for Simao.
Greegor Peak
Greegor Peak er eit fjell (550 moh) 3 nautiske mil vest-sørvest for toppen av Mount Passel i Denfeld Mountains i Ford Ranges i Marie Byrd Land i Antarktis. Det vart kartlagd av U.S. Antarctic Service (1939–41) og av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy (1959–65). Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter David H. Greegor, ein biolog med den andre landmålingsgruppa i US Antarctic Research Program i Marie Byrd Land, 1967–68.
Hippokrates frå Khios
Hippokrates frå Khios (ca. 407-ca. 420 f.Kr.) var ein gresk matematikar.
Han studerte likedanna figurar og proporsjonslæra, og gav bidrat til problema om fordoblinga av kuben og kvadraturen til sirkelen. Han oppdaga òg somme figurar avgrensa av sirkelbogar, dei såkalla Hippokrates' halvmånar, som kan kvadrerast. Han var ein av dei viktigaste forløparane til Euklid og skreiv ei samling Element, som vil sei ei elementær lærebok i geometri.
You're the One
You're the One er det tiande studioalbumet til Paul Simon og kom ut i 2000. Det var det første suksessrike albumet hans på ti år. Albumet vart nominert til Grammy-pris for «Årets album» i 2001 og Simon vart då den første artisten som vart nominert til denne kategori i fem tiår på rad, frå 1960-åra til 2000-åra. I 2006 vart Paul McCartney den einaste andre artisten som har klart det same. You're the One vart òg rekna som eit comeback etter det noko mislukka førre albumet hans, Songs from The Capeman. Albumet vart nymastra og gjeven ut på nytt i 2004 med tre konsertopptak som bonusspor.
Trykknapp
Trykknapp eller trykklås er eit par skiver av metall som kan verta samanhekta. Dei er festa til klede, vesker og liknande som lukke- og opne-mekanisme i staden for knappar med knappehol, glidelåsar, borrelåsar, hemper, lisser og anna.
Den eine av dei to skivene har ein sirkulær tapp i midten, den andre har ei fordjuping der tappen passar inn. I denne fordjupinga er det ei lita fjør som sørgjer for at delane blir haldne saman til dei blir løysde frå kvarandre med eit lite rykk. Trykknappar kan festast til klesplagga ved hjelp av eit spesielt verktøy og hamrast på plass. Små trykknappar kan òg syast på plass.
MS «Fru Inger»
MS «Fru Inger» var ein kystrutebåt levert for Fosen Aktie Dampskibsselskap frå A/S Stord i 1950.
Trykknapp
Trykknappar vart først patentert av den tyske oppfinnaren Heribert Bauer i 1885 som Federknopf-Verschluss, ei ny oppfinning for å festa beinkleda til menn. Andre har tillagt oppfinninga til ein danske som heitte Bertel Sanders.
MS «Fru Inger»
Historie
M/S «Fru Inger» vart sjøsett 26. august 1949, døypt av fru Storli. Båten vart klassifisert av Det Norske Veritas for innaskjersfart og kunne ta 497 passasjerar. Skroget vart bygt ekstra kraftig, særleg forskipet, fordi båten skulle segle i særskild verharde område.
Skipet vart levert til Fosen Dampskipselskap den 10. juni 1950 og gjekk inn i ruta Trondheim-Hitra-Frøya.
Det grunnstøytte den 18. februar 1953 ved Hestvika og fekk store skadar. Reparasjonen tok tre månader. «Fru Inger» fekk ny motor 1. mai 1968 og fortsette i same ruta fram til 1973. Reisemønsteret hadde då endra seg i løpet av åra. Folk køyrte i større grad med privatbilar i tillegg til at hydrofoilbåtane kom til området. «Fru Inger» vart derfor lagt i opplag.
Seinare historie
24. oktober 1977 vart skipet selt til ein kjøpar i Panama og registrert under Vest-Tyskland. Skipet vart observert på vestkysten av USA i 1985, og hadde då namnet California Rose, og igjen i 1992 i Santa Monica i California. Det figurerte både i Falcon Crest og i A-Team.
I 2000 spora Tore Strømøy opp båten i programmet Tore på sporet. Han lette lenge før han fann ho att i Mazatlán i Mexico. Båten var i særs dårleg stand og mellom anna fullstendig ribba for inventar og utstyr, men motoren var framleis intakt. Båten var eigd av ei kvinne som dreiv ei fiskeindustribedrift. Ho hadde planar om å bygge båten om til fiskefabrikkskip, men då pengane tok slutt vart skipet lagt i opplag.
Den vidare lagnaden til skipet er ukjend.
Greer Peak
Greer Peak er eit markant fjell, den nordlegaste av Wiener Peaks i Denfeld Mountains i Ford Ranges i Marie Byrd Land i Antarktis. Det vart kartlagd av U.S. Antarctic Service (1939–41) leia av kontreadmiral Richard E. Byrd og vart kalla opp etter dr. William E. R. Greer, den personlege legen til admiral Byrd i 1950-åra.
Mount Gilmour
Mount Gilmour er eit fjell 4 nautiske mil (7 km) søraust for Mount Passel langs ryggen mellom Crevasse Valley-breen og Arthur Davisbreen i Edsel Ford Ranges i Marie Byrd Land.
Det vart oppdaga i 1940 av fire medlemmar frå Geological Party Expedition frå West Base ved Little America III frå U.S. Antarctic Service (USAS). Det er kalla opp etter Harold P. Gilmour, ein av dei fire medlemmane som sidan vart historikar og administrativ assistent for ekspedisjonsleiaren kontreadmiral Richard E. Byrd.
Ingebrigt Haldorsson Sæter
Ingebrigt Haldorsson Sæter var ein gardbrukar og politikar frå Oppdal som sokna til den såkalla bondeopposisjonen. Han var stortingsmann 1833-58 og 1865-73.
Bygdemann
Sæter voks opp i eit haugiansk miljø på garden Bøasæter i Oppdal. Omframt omgangsskulen fekk han ekstra undervisning i prestegarden og hadde tilgang til ei lokal folkeboksamling. Han tok over farsgarden i 1831.
Frå unge år var han engasjert i utviklinga av bygda. Han var medlem i ei sokneboknemnd og gjorde ein innsats for å skaffe litteratur til boksamlinga, mellom anna fleire eksemplar av Noregs Grunnlov. Framom alt var han interessert i skule- og opplysningsarbeid.
Sæter engasjerte seg i sokneselskapet og var med på å drive fram jordmorsaka i bygda. I 1826 vart Marit Olufsdotter Bryggen vald til jordmorelev og utdanna i Christiania. Ho var sidan jordmor i Oppdal i bortimot 50 år. Marit og Ingebrigt vart gift i 1830 og fekk åtte born.
Sæter forsømde gardsdrifta, og vanskelege økonomiske tider i slutten av 1860-åra gjorde at han selde garden og busette seg på eit mindre bruk han hadde kjøpt.
Tingmann
I 1832 vart Sæter vald til stortingsrepresentant frå Søndre Trondhjems amt. Sett vekk frå tingsamlingane 1859-60 og 1862-63 møtte han på Stortinget til 1873. Han var ein tydeleg representant for bondeopposisjonen og gjekk inn for liberalisering i næringslovgjevinga. I budsjettspørsmål ville han ha strenge rammer, bortsett frå for skule og folkeopplysning. Han fremja her forslag om fri porto på aviser og tidsskrift, utan å få gjennomslag.
Sæter var flink til å bygge alliansar og stod nær sentrale bondepolitikarar som John Neergaard og Ole Gabriel Ueland. Han var medlem av Bøndenes hemmelige direktion som stod bak formannskapslovene og plasserte seg på venstre fløy i bondeopposisjonen. I diskusjonen om jødeparagrafen i Grunnlova sette Sæter fram eit subsidiært forslag om religionsfridom som uttrykk for religiøs toleranse, etter han syn i samsvar med intensjonen hos eidsvollsmennene.
Sæter var radikal i sosialpolitiske saker. Han hadde forståing for Thranes arbeidarforeiningar, gjekk inn for å utvide røysteretten og ville kanalisere engasjementet til dei jaabekske bondevennene til allmennyttige formål under namnet folkeforeining. Då Johan Sverdrup i 1851 møtte på tinget fyrste gongen, vart Sæter ein viktig støttespelar for Sverdrup.
Sæter var ingen talar, men ein kortfatta, saksorientert og prinsippfast debattant. Til liks med dei fleste andre bonde-tingmennene leid han av at talemålet hans, både i form og stil, avveik mykje frå den språkføringa som rådde i den gamle stortingssalen.
Bever i Sveits
Bever er ein kommune i distriktet Maloja i den sveitsiske kantonen Graubünden. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1708 meter over havet.
Kommunen ligg i Oberengadin kreis ved elva Inn. Han består av landsbyen Bever og grenda Spinas ved inngangen til Albula-tunnelen.
Çorovodë
Çorovodë er ein by og ein tidlegare bykommune i regionen Berat i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Skrapar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Çorovodë 4 051 innbyggjarar.
Ishockey-VM 1996
Verdsmeisterskapen i ishockey 1996 vart arrangert i Wien i Austerrike i tida frå 21. april til 5. mai 1996. Tsjekkia vart verdsmeister etter finalesiger over Canada. USA vann bronsekampen.
Meisterskapen vart avvikla gjennom gruppespel og påfylgjande utslagsspel. Dei 12 deltakarlanda var delt i to grupper à 6 lag. Dei fire beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til utslagskampar basert på plasseringa i gruppespelet; kvartfinalar, semifinalar, bronsefinale og finale.
Finalen
Finalen mellom Tsjekkia og Canada fann stad i Wiener Stadthalle framfor 9 500 tilskodarar. Canada tok leiinga ved Steve Thomas før Robert Lang utlikna i fyrste halvdelen av fyrste periode. Dei same to spelarane skåra kvart sitt mål i den andre perioden, då i omvendt rekkefylgje. Stillinga 2-2 heldt seg til det stod att 19 sekundar av tredje periode, då sende Martin Procházka Tsjekkia framom med 3-2. Jiří Kučera fastsette resultatet til 4-2 seks sekundar før sluttsignalet lydde.
Tsjekkia sitt meistermannskap
Målvakter: Roman Turek, Roman Cechmánek, Petr Franek Forsvarar: Michal Sýkora, Drahomír Kadlec, Frantisek Kaberle, Antonín Stavjana, Stanislav Neckár, Jiří Veber, Jirí Vykoukal Løparar: Radek Belohlav, Radek Bonk, Robert Reichel, Robert Lang, Otakar Vejvoda, Martin Procházka, David Výborný, Jirí Dopita, Jiří Kučera, Robert Kysela, Pavel Patera, Viktor Ujcík, Roman Meluzín
USA sikra seg bronsemedaljane ved å vinne 4-3 mot Russland etter lengd speletid.
Sgurr Dearg
Sgurr Dearg er eit fjell i Cuillin på Isle of Skye i Skottland. På toppen av fjellet ligg Inaccessible Pinnacle, ein 50 meter høg tind. Toppen av tinden ligg 986 meter over havet. Ein kan berre nå toppen med hjelp av fjellklatring, og er eit stort hinder for folk som samlar på fjell med munrostatus.
Det vart først klatra av Charles og Lawrence Pilkington i 1880, men vart aldri klatra av Sir Hugh Munro sjølv.
Wade-Giles
Wade-Giles er ein av fleire metodar for å transkribera kinesisk til latinske bokstavar. Han blei utvikla på 1800-talet av dei engelske diplomatane Thomas Wade og Herbert Giles.
Wade sitt system blei raskt populært i vesten. I 1892 brukte sinologen Herbert Giles ein variant av systemet i sitt kinesisk-engelske leksikon. Etter dette blei transkripsjonssystemet kjend som "Wade-Giles".
Wade-Giles var stort sett det einerådande transkripsjonssystemet for kinesisk i vesten på 1900-talet, men det blei fasa ut etter 1979 då styresmaktene i Folkerepublikken Kina vedtok å bytta det ut med eit nytt system. Zhou Youguang og andre skapa skriftsystemet kalla pinyin, som frå då av blei brukt i alle publikasjonar på utanlandske språk. Wade-Giles-systemet har fortsett å vera i bruk på Taiwan, men har i stor utstrekking blitt erstatta av pinyin også der.
The Rhythm of the Saints
The Rhythm of the Saints er det åttande albumet til Paul Simon. Det kom ut i 1990.
Musikkstilen på The Rhythm of the Saints er derimot ikkje berre brasiliansk. Den amerikanske saksofonisten Michael Brecker og andre amerikanarar spelar blåsarar på plata, i tillegg til den amerikanske gitaristen J.J. Cale, keyboardspelaren Greg Phillinganes og jazztrommisen Steve Gadd. I tillegg til latinske rytmar finn ein òg vestafrikansk- og sentralafrikansk musikk.
Albumet har fleire impresjonistiske tekstar, mellom anna om Tsjernobylulukka og verdsstatusen.
Lijiang
Lijiang (kinesisk: 麗江市; pinyin) er eit byprefektur nordvest i provinsen Yunnan i den sørvestlege delen av Folkerepublikken Kina, og som i nordaust grensar til provinsen Sichuan. Byprefekturet har eit areal på 21 219 km² og eit folketal på om lag 1,24 millionar.
Byprefekturet Lijiang omfattar eitt distrikt (区 qū), to fylke (县 xiàn) og to autonome fylke (自治县 zìzhìxiàn).
Næring
Gamlebyen i Lijiang, som er på UNESCO si verdsarvliste, er godt bevart og eit søkt turistmål. På verdarvlista og i byprefekturet er også naturfenomenet Tigersprangjuvet, om lag 60 km nord for byen Lijiang.
Samferdsle
Lijiang har flyplass som 28 km sør for bysentrum. Flyplassen vart opna i juli 1995 og har rutesamband med Kunming, Chengdu, Xishuangbanna, Beijing, Shanghai, Guangzhou, Shenzhen, Xiamen via Chongqing og Guiyang.
Historie
Nakhi-folket er den opphavlege befolkninga i byen. Denne etniske gruppa er kjend for sin matriarkalske kultur og levesett.
Dalen Hotel
Dalen Hotel er eit hotell som ligg på Dalen i Tokke i Telemark. Det er teikna av arkitekten Haldor Larsen Børve og stod ferdig i 1894. Bygningen er eit godt døme på drakestilen, med drakehovud, tårn, spir, altanar, utspring og gesimsar. På hotellet er det 38 rom som er innreidde slik dei har vore sidan hotellet vart opna, med fargar, sjablongar og interiør. Alle romma er doble, og 8 av desse har balkong ut mot hagen. Hotellet har òg ein suite og eitt familierom.
Soge
Då Telemarkskanalen vart opna i 1892 og turiststraumen slo til, vart Dalen i Tokke eit naturleg sentrum sidan dette var den kortaste vegen mellom Oslo og Bergen. Dalen skorta på eit luksushotell for dei rike og framståande gjestene, og oppførte i 1894 Dalen Hotel som vart bygd med inspirasjon frå norske stavkyrkjer og element frå ornamentikken i vikingtida. Hans Larsen og Lars Rød, begge frå Skien, og Anton Hansen frå Porsgrunn var dei som tok initiativet til skipinga av hotellet, og Haldor Larsen Børve var arkitekt.
Til Dalen Hotel kom prominente gjester frå heile Europa. Av notable personar som har gjesta hotellet kan nemnast det engelske aristokratiet, Kong Oscar II av Noreg og Sverige, keisar Vilhelm II av Tyskland og kong Leopold av Belgia. Kong Haakon og dronning Maud gjesta òg hotellet med dåverande kronprins Olav.
Isabel dos Santos
Isabel dos Santos  er ei angolansk forretningskvinne, omtala som den rikaste kvinna i Afrika og den fyrste kvinnelege milliardæren. Ho er dotter av José Eduardo dos Santos, som var president i Angola frå 1979 til 2017.
Bakgrunn
Isabel dos Santos er dotter av José Eduardo dos Santos og russiske Tatjana Kukanova. Foreldra trefte kvarandre mens dei begge studerte i Baku på Det aserbajdsjanske statsuniversitetet for olje og industri. Foreldra til faren var frå São Tomé og Príncipe.
Foreldra gjekk frå kvarandre, og etter oppvekst i Angola budde dos Santos saman med mora i London. Der studerte dos Santos ingeniørvitskap ved King's College. Det var der ho møtte den seinare ektemannen sin Sindika Dokolo frå Zaire. Han var son av millionæren Augustin Dokolo Sanu frå Kinshasa og den danske kona hans Hanne. Dos Santos gifta seg med Sindika Dokolo i 2002.
Dos Santos har ein halvbror, José Filomeno dos Santos.
Karriere
I 1996 flytta Dos Santos tilbake til Angola. Året etter byrja ho si fyrste forretningsverksemd, ein restaurant i hovudstaden Luanda. I perioden då faren var president sikra ho seg eigardelar i ei rekkje angolanske selskap, inkludert i bank- og telekommunikasjonssektoren. Ho har også hatt eigarinteresser i Portugal. Faren utnemnde henne til sjef for oljeselskapet Sonangol i juni 2016, men den nye presidenten i landet, João Lourenço, fjerna henne frå denne stillinga i november 2017. Magasinet Forbes anslo at ho ved utgangen av 2020 hadde ein formue på 1,6 milliardar amerikanske dollar, ned frå 3,7 milliardar i 2014. Ho var då rekna som den trettande rikaste personen i Afrika, og som den rikaste kvinna på det afrikanske kontinentet. Ho vert også omtala som den fyrste kvinnelige milliardæren i Afrika.
Jwaiya
Jwaiya (òg kalla Jwaya, Jwaiya og Jwaiyya, arabisk جويا) er ein by sør i Libanon. Han ligg sentralt i Jabal Amel, 95 km frå Beirut, 54 km frå Sidon og 16 km frå Tyr i aust. Han ligg kring 300 meter over havet. Han er busett av sjiamuslimar.
Sgurr Eilde Mòr
Sgurr Eilde Mòr er eit fjell i Skottland i Mamoresfjella, 6 km nordaust for Kinlochleven. Det er ein bratt, kjegleforma topp med urer og kvartsitt, dekt av eit lag med skifer. Fjellet har ei høgd på 1010 meter over havet.
Åmdals Verk
Åmdals Verk, også skrive Åmdalsverk, er ei bygd i Tokke kommune i Vestfold og Telemark. Bygda voks fram på grunn av malmfunn rundt 1690, og her har det vore drive kopargruver i lange tider. Kopargruvene vart i 1945 lagt ned for godt men er no opne for publikum med museum med gruvevandring.
Åmdals Verk har oppvekstsenter, ÅVOS, som har kring 40 born i skulen og 20 i barnehagen.
Lyslikning
Lyslikning eller lystid er den tida lyset bruker på å tilbakeleggje strekninga frå ein himmellekam til jorda. På grunn av jordrørsla om sola vekslar avstanden mellom observatøren og ein himmellekam periodisk, slik at lyset snart bruker lengre, snart kortare tid. Tidsoppføringar for lysveksling av kortperiodiske variable stjerner må til dømes derfor korrigerast for variasjon i lyslikninga. Den forbetra tida vert kalla heliosentrisk tid.
Ole Rømer viste i 1676 at periodiske avvik frå utrekningar av tidspunkt for formørkingar av Jupitermånane måtte skuldast at lysfarten ikkje er uendeleg, som ein tidlegare hadde meint, men at det brukar ei endeleg tid tid på å flytte seg frå eit punkt til eit anna. Han rekna ut at lyset tilbakelegg ein midlare jordbaneradius på kring 11 minutt. Den rette verdien er 8 minutt og 19 sekund.
Grew Peak
Grew Peak er eit fjell over 1400 moh, og ein av fleire toppar i Mount Murphy-massivet i Marie Byrd Land i Antarktis. Fjellet ligg ved den nordaustlege utstikkaren frå massivet, mellom Benedict Peak og dei høgaste toppane i massivet. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Edward Grew, ein amerikansk utvekslingsforskar til den sovjetiske Molodjozjnaja-stasjonen i 1973.
Aviator Nunatak
Aviator Nunatak er den nordlegaste av tre store nunatakar i øvre Liv-breen, som ligg 6,5 km aust for Mount Wells. Han vart namngjeven av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62) etter flygaren (aviator på engelsk) kontreadmiral Richard Evelyn Byrd og flyturen hans til Sørpolen i 1929.
Flora Shaw
Flora Louise Shaw eller Lady Lugard var ein britisk journalist og forfattar som er best kjend av ettertida for å ha funne på namnet «Nigeria».
Flora Louisa Shaw var fødd i Woolwich som den fjerde av fjorten. Foreldra hennar var kaptein (seinare majorgeneral) George Shaw og Marie Adrienne Josephine fødd Desfontaines, ei fransk kvinne fødd på Mauritius. Farfar hennar var sir Frederick Shaw (1799–1876), tredje baronett av Bushy Park i Dublin, ein irsk konservativ leiar og britisk parlamentsmedlem frå 1830 til 1848.
Ulrik Bugge
Ulrik Bugge var ein norsk lærar, prest og stortingsmann.
Flora Shaw
Shaw skreiv først fiksjon. I perioden 1878-86 skreiv ho fire barnebøker og ei bok for vaksne. Den første barneboka hennar, Castle Blair bygde på hennar eigen anglo-irske barndom og var særs populær i Storbritannia og USA til godt inn i 1900-talet.
Ulrik Bugge
Bugge var fødd i Drøbak, der far hans då var kjøpmann, seinare flytta han verksemda til Christiania. Sjølv vart sonen student frå katedralskulen i hovudstaden i 1826 og cand. theol. i 1830. Deretter var han styrar ved borgarskulen i Fredrikstad frå 1832, kateket i Risør frå 1836. År 1842 vart han utnemnd til sokneprest i Herad i Vest-Agder. Dette kallet styrte han fram til 1855, då han vart sokneprest i Eid prestegjeld i Sogn og Fjordane. Han sat med det embetet til han døydde.
Flora Shaw
Shaw tok til som journalist i 1886, då ho intervjua den sudanesiske leiaren Zebehr Pasha (Al-Zubayr Rahma Mansur) under fangenskap i GIbraltar. Manchester Guardian sende henne som einaste kvinnelege journalist for å dekkja antislaverkonferansen i Brussel. Seinare blei ho koloniredaktør for The Times, og send som korrespondent til sørlege Afrika i 1892 og 1901. Ho drog også til Australia og New Zealand i 1892, og undersøkte mellom anna kanaka-arbeid (stillehavsfolk, ofte under ufrie vilkår) på sukkerplantasjane i Queensland. Vidare vitja ho Canada i 1893 og 1898, sistnemnde med ei reise til gullgraveområdet i Klondike.
Ulrik Bugge
Bugge var 4. representant til Stortinget for Lister og Mandals amt i 1851 og 1854. I 1851 var han medlem av justiskomite nr 2 og lovkomiteen, i 1854 var han medlem av militærkomiteen.
Han døydde i 1878 på Nordfjordeid.
Flora Shaw
Flora Shaw hadde stor tru på det britiske imperiet. Breva ho sende tilbake frå koloniane var prega av trua på økonomisk vekst hjelpt av britiske nybyggjarar og britisk politisk styring. Ho stod nær fleire viktige representantar for det britiske imperiet i Afrika: Cecil Rhodes, George Goldie og Frederick Lugard. Ho gifta seg med Lugard i 1902. Lugard var guvernør for Hong Kong i 1907–1912, og Flora hjelpte til med å skipa Universitetet i Hong Kong i denne perioden. Under første verdskrigen var Lugard guvernør-general for Nigeria, og kona var med på å skipa «the War Refugees Committee» og «the Lady Lugard Hospitality Committee», som særleg arbeidde for belgiske flyktningar. I 1918 blei ho utnemnd til «Dame Commander of the Order of the British Empire».
Shaw føreslo «Nigeria» som namn på det britiske protektoratet ved Niger-elva, då kalla Royal Niger Company Territories, i ein artikkel i The Times 8. januar 1897. Ho gjekk med dette bort frå nemninga «Central Sudan» som ein del utforskarar og geografar hadde brukt om området, ettersom ho meinte «Sudan» var tettare knytt til eit område lengre aust, nær Nilen - staden det moderne Sudan ligg.
I 1905 skreiv Shaw historien om den vestlege Sudan-regionen og om den moderne busetjinga av Nord-Nigeria. Ho skreiv også fleire artiklar i Encyclopædia Britannica (1911).
Garba
Garba (gujaratiskrift ગરબા) er ein folkedans frå Gujarat vest i India. Dansen har namn etter garbhadip, der 'garbha' tyder 'krukke' eller 'livmor' og dip tyder 'lys'. Ei rund krukke med eit levande lys inni seg er tradisjonelt ein del av dansen. Tradisjonelt dansa ein garba ved kveldstid under høgtida navaratri ('ni netter'). Garba er blitt eit populært kjennemerke for gujaratikultur, og blir dansa fleire stader i India og resten av verda.
Garba er tradisjonelt ein ringdans for kvinner til ære for gudinna Amba (Durga), og er særleg knytt til hinduhøgtida navaratri. Gudinna er symbolisert av garbakrukka, eit bilde eller ein skulptur i midten av ringen. Ved nokre høve held dansarane krukka på hovudet. Ei garbakrukke kan ha hol i sidene slik at lyset slepp ut. Ho kan elles vera måla i ein sterk farge, typisk kvit og raud, og pynta med blanke ting som speglar, perler, gullpynt eller zaritråd.
Deltakarane i dansen er typisk kledd i fargesterke klede som tradisjonell gudjaratisk læhnga tsjoli. Dei klappar rytmisk til dansen. Ein songar og trommar og eventuelt fleire musikarar akkompagnerer.
Ein garbavariant er ras garba, også kalla dandiya [ras], som blir dansa med stikker i hendene.
Björnert Cliffs
Björnert Cliffs er ei rekkje isdekte klipper som vender ut mot sjøen langs på nordsida av McDonald Heights i Marie Byrd Land. Klippene står mellom Hanessian Foreland og Hagey Ridge og fell bratt frå kring 800 moh til 400 moh ved foten. Klippene vart fotograferte frå lufta av U.S. Antarctic Service i 1939–41 og vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–66. Dei vart namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names (1974) etter Rolf P. Björnert ved polaravdelinga til National Science Foundation, som tente som prosjektleiar for Antarktis.
Albumet Paramore
Paramore er det fjerde studioalbumet til det amerikanske rockebandet Paramore. Det blei gjeve ut 5. april 2013 av Fueled by Ramen. Det er det fyrste albumet deira utan medskiparane Josh og Zac Farro. Albumet fekk strålande kritikk og blei Paramore sitt fyrste album som debuterte som nummer 1 på Billboard 200.
Bakgrunn
18. april 2012 kunngjorde vokalisten Hayley Williams at Justin Meldal-Johnsensom skulle produsere det nye albumet. Meldal-Johnsen er mangeårige bassist for Beck og Nine Inch Nails, og har tidlegare produsert plater for M83 og Neon Trees.
Ola O. Røssum
Ola Olafsson Røssum var ein norsk agronom og politikar, fødd og død i Nord-Fron. Han representerte Oppland og Senterpartiet på Stortinget i tida 1969-81.
Røssum var son til ein gardbrukar i Kvam-sokna i Nord-Fron. Han tok eksamen ved landbruksskule i 1948 og skogbruksskule 1950. Åra 1952-54 var han kontrollassistent i Rakkestad i Østfold. Deretter studerte han 1956-59 til sivilagronom ved Norges landbrukshøgskole.
Sidan var Røssum eit års tid forskingsassistent ved NLH, før han i perioden 1960-65 var driftsplanleggar i Oppland Bondelag. Han tok over farsgarden Røssem i 1965 og dreiv han til 1998.
Etter å ha vore vararepresentant til Stortinget i perioden 1965–69, fekk Røssum fast plass på Tinget frå 1969. Med attval i 1973 og 1977 vart han verande stortingsrepresentant i tolv år. Dei fyrste åtte åra var han medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen, siste fireårsbolken var han nestformann i Landbrukskomiten, samt visepresident i Lagtinget. Røssum var politisk nestformann i Senterpartiet i åra frå 1977 til 1981.
Histogram
Eit histogram er ei grafisk framstilling av data der det er fornuftig å samle svara i ulike grupper. Eit histogram skil seg frå eit søylediagram ved at det er arealet, og ikkje høgda av søyla som seier noko om mengda.
Georges Brassens
Georges Brassens var ein fransk diktar, komponist og songar av chanson française, franske viser innanfor ein særeigen sjanger. Han vart fødd i byen Sète (då skrive Cette) på den sørfranske middelhavskysten, i nærleiken av byen Montpellier, og døydde i Saint-Gély-du-Fesc nord for Montpellier.
Georges Brassens spela gitar, piano og elektrisk orgel, og akkompagnerte seg sjølv på gitar. Som viseforfattar, komponist og offentleg visesongar var han aktiv i peroden frå 1951 til 1981. Han står attom ein rad populære franske viser, mellom anna: Chanson pour l'Auvergnat, La Mauvaise Réputation, Le Gorille, Les Amoureux des bancs publics, Les Copains d'abord, Je me suis fait tout petit, Supplique pour être enterré à la plage de Sète, Les Trompettes de la renommée og mange fleire. Mellom 1952 og 1976 spela han inn fjorten album. I 1967 mottok han Det franske akademiets (Académie française) Grand prix de poésie (Den store poesiprisen), som gis til poetar som uttrykker seg på fransk. Han har ikkje berre skrive og tonesett eigne dikt, men òg komponert musikk til dikt av Louis Aragon, Victor Hugo, Jean Richepin, François Villon og Guillaume Apollinaire, Paul Fort, Antoine Pol.
Læretida under andre verdskrigen
I februar 1940 flytta Georges Brassens fra Sør-Frankrike til Paris for å bu hjå si tante Antoinette Dagrosa i det 14e arrondissement. Her var det eit piano han lærte seg å spele på. For å tene pengar, fekk han seg arbeid på ein verkstad på fabrikken til Renault i Billancourt. Men 3. juni 1940 vart Paris bomba av den tyske militærmakta, fabrikken vart treft, og den 14. juni tok den tyske hæren seg inn i byen. Georges returnerte til heimbyen, men reiste attende til tanta i det okkuperte Paris då sommaren var over. Då det ikkje var tale om å få seg arbeid, ettersom det ville vere å arbeide for okkupasjonsmakta, brukte han tida på det lokale kommunebiblioteket, der han studerte poesi, lærte seg versifikasjon og leste Villon, Baudelaire, Verlaine, Hugo og fleire andre. Slik tileigna han seg ein vidtfemnande litterær kunnskap som fekk han til å skrive sine fyrste diktsamlingar, Les Couleurs vagues, Des coups d'épée dans l'eau, som varsla om stilen i dei visene som skulle kome, og det vesle verket À la venvole, der anarkismen hans kom for ein dag. À la venvole vart utgjeve i 1942 med økonomisk stønad frå vener, tanta hans og ei av hennar venninner, som sette stor pris på visene hans.
I februar 1943 påla tyskarane Vichy-regimet å få etablert ei ordning med obligatorisk arbeid. Georges, som var 22 år, vart kalla inn, og då det vart trua med alvorlege represaliar for dei som nekta arbeidstenesta, møtte han opp 8. mars på jarnbanestasjonen gare de l’Est for å reise til arbeidsleiren i Basdorf i nærleiken av Berlin i Tyskland, der han skulle arbeide i BMWs flymotorfabrikk. Her møtte han nokon av dei som skulle verte hans framtidige vener, André Larue, René Iskin og særleg Pierre Onténiente, leirens bibliotekar, som regelmessig lånte han bøker.
I mars 1944 fekk Georges Brassens to vekers permisjon for å reise til Frankrike. Han nytta seg av sjansen til å sleppe unna, og ville gøyme seg i Paris. 21. mars 1944 tok han inn hjå ei venninne av tanta, Jeanne Planche, som budde med mannen sin, Marcel, under fattige kår i eit hus i blindgata Impasse Florimont i le quartier de Plaisance i 14e arrondissement. I huset var det korkje gass, elektrisitet eller innlagt vatn. Her skulle han bu til krigen var slutt. Fem månader seinare, 25 august, vart Paris frigjort. Men fridomen endra lite på vanane til Georges Brassens. Han fekk attende bibliotekskortet, tok opp att si eigenopplæring i poesi, og vigde seg heilt til litteraturen. Med samtykke frå ekteparet Planche vart han verande hjå dei, og her vart han buande heilt fram til 1966.
Arnulf Schøyen
Arnulf Bernhard Schøyen var ein norsk kjemikar, apotekar, skulemann og stortingsmann for Høgre, frå Vinger i Hedmark.
Schøyen var son av ein gardbrukar. Frå 1852 gjekk han i lære på Løveapoteket i Christiania og tok medhjelpareksamen i 1855. I 1860 avla han den farmasøytiske eksamen og arbeidde deretter på apotek i hovudstaden og i Drammen til 1861. 1862-64 var han utanlands og studerte kjemi i Heidelberg og Wiesbaden. Dei neste to åra var han tilsett på universitetet i Oslo, på det kjemiske laboratoriet og var elles manuduktør i kjemi og farmakognosi. 1866-70 var han styrar ved ein fabrikk i Elverum som dreiv med tørrdestillasjon av tremasse.
Schøyen flytta i 1870 til lærarstilling ved Trondhjems Tekniske Læreanstalt, rektor på skulen frå 1871 til -86. I tida 1878-80 var han medlem av ein kongeleg kommisjon om ordninga av den tekniske undervisninga, tala der for etableringa av det som skulle bli NTH. Han var også med i departementskomitear som handsama undervisninga i farmasi og av apoteklova. 1895 var han medlem av mellomrikslovkommisjonen.
Schøyen var stortingsrepresentant i periodane 1883-1888 og 1892-94. Frå 1883 til –88 var han vald for Trondheim og Levanger, han var då medlem av budsjettkomiteen. 1892-94 representerte ha Christiania, Hønefoss og Kongsvinger; medlem av Lagtinget, valkomiteen og tollkomiteen.
Frå 1887 var Schøyen apotekar i Christiania. Han døydde i Vinger i 1902.
Kjelder
= Bakgrunnsstoff =
Borrelås
Borrelås er ein festemekanisme som vert brukt for å lukka og halda saman klesplagg, sko, vesker, reimer og anna. Låsen består av to flate stykke som er laga av plast og sydd eller limt fast til kvar sin del av det som skal låsast saman. Det eine stykkjet består av små, tettsitjande og fleksible plastkrokar, det andre er eit motstykke med tilsvarande løkkeforma plasttrådar og hemper. Når ein presser delane saman, hukar krokane seg fast slik at sambandet vert fast, men tøyelig. Ein opnar borrelåsen att ved å rykka dei to stykka frå kvarandre.
Borrelåsane er enklare å handtera enn knappar, hekter, glidelåsar og lisser, og vert difor ofte brukt på ytterklede og sko for barn. Borrelås vert òg ofte brukt for å stramma til fritidsplagg omkring hals, armar og bein. Tidlegare var det gjerne trykknappar på slike klesplagg.
Låsemekanismen har namn etter planta borre (Arctium) der dei modne fruktene har piggar som lett hukar seg fast i dyrepels og klede.