cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fiolinsonate nr. 26 av Mozart
'''Fiolinsonate nr. 25''' i B-dur, K. 377 (374d) er eit verk komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i Wien i sommaren 1781, berre nokre veker etter at Mozart flytta til byen. Det verkar som om stykket kan ha vorte komponert to år tidlegare, i 1779.
Sonaten vart publisert i lag med K.376-K.380 og K. 296 (komponert i Mannheim i 1778) som «Opus 2».
Det består av tre satsar:
Kjelder
allmusic.com
Panevėžys
Historie
Etter det tyske åtaket på Sovjetunionen vart byen igjen okkupert av tyske styrkar og byen vart administrasjonssenteret for distriktet («Gebietskommissariate») innan det såkalla Reichskommissariat Ostland. Under den nazistiske okkupasjonen vart praktisk talt heile den jødiske folkesetnaden utsletta i 1943, berre få klarte å flykte utanlands.
Etter den andre verdskrigen tok Sovjetunionen sitt kommunistiske parti full kontroll over byen si utvikling og han vart gjort til eit større industrielt senter. Mellom 1960-åra og 1980-åra vart det etablert ei rekkje større industriar. Dei sovjetiske styresmaktene sanerte store delar av gamlebyen, og dette stoppa først etter store protestar frå folkesetnaden.
Innbyggjartalet auka frå 41 000 til 101 500 i åra mellom 1959 og 1979. I 1990, etter at Litauen igjen var vorte sjølvstendig nådde folkesetnad 130 000, men har sidan gått noko ned.
Naofumi Koike
Naofumi Koike er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Marinos.
Åsa Elvik
Åsa Elvik er ein tidlegare norsk politikar for SV. Elvik er rådmann i Bø kommune frå oktober 2013. Ho vart innvald på Stortinget frå Nordland i 2001 som andrekandidat og i 2005 som førstekandidat for SV. Ho var parlamentarisk nestleiar for SV si stortinggruppe frå 2005 til 2006. Frå 13. mars til 20. oktober 2009 var ho statssekretær for statsråd Tora Aasland, med ansvar for forsking og høgare utdanning i Kunnskapsdepartementet.
Elvik var lærer ved Sortland vidaregåande skole, avdeling Bø, 1997–1998, og har eksamenar i psykologi, pedagogikk og sosialantropologi frå Universitetet i Tromsø. Etter avgangen som statssekretær i 2009, vart ho sjølvstendig næringsdrivande, og var dagleg leiar for den kombinerte kaffebaren og klesbutikken Smak i heimkommunen Bø i Vesterålen.
Åsa Elvik har hatt ei rekkje verv i SU og SV. I perioden 1999–2001 var ho medlem av Nordland fylkesting. Elvik var i styret for Nordland Sosialistisk Ungdom 1996–1997 (kasserar) og 1997–1998 (leiar). Ho var medlem av fylkesstyret i Nordland SV 1996–1998 og 2000–2001. Ho var Medlem av landsstyret i SU 1997–1999. Vidare var ho fylkessekretær i Troms SV 1998–1999 og medlem i SV sitt sentralstyre frå 2001 til 2007.
Lough Gowna
Lough Gowna (Loch Gamhna på irsk, tyder Kalvesjøen) er ein innsjø (på engelsk lough) i Republikken Irland. Han er den øvste innsjøen langs elva Erne og ligg på grensa mellom County Longford og County Cavan, med den største delen av innsjøen i Longford.
Den nordvestlege og den sørvestlege delen av innsjøen er forbunde til kvarandre via eit smalt sund ved Dernaferst (eit distrikt på vestsida av innsjøen (Longford), men som høyrer til County Cavan). Ved den nordlege og austlege breidda er innsjøen omringa av torvmyr, medan ein finn planta skog i sør.
Innsjøen inneheld ei stor øy i sørvest kalla Inchmore (Inis Mór på Irsk, tyder «Storøya») der det låg eit kloster på 500-talet grunnlagd av St. Colmcille. Klosteret vart plyndra og brend av vikingar i 804. På 1100-talet tok augustinarordenen over klosteret fram til opphevinga av klostera av Henrik VIII i 1543. Staden vart framleis brukt som gravplass av dei lokale innbyggjarane fram til tidleg på 1900-talet. Restane av klosteret står framleis på øya. Ei kyrkjeklokke som visstnok var frå klosteret vart funne på 1800-talet og heng i dag i den romersk-katolske kyrkja i den nærliggande landsbyen Aughnacliffe.
Namnet på innsjøen kjem frå ei segn om ein overnaturleg kalv som rømde frå ein brønn i distriktet Rathcor, sør for innsjøen, og sprang nordover med ein straum av vatn etter seg, som flauma over området som i dag utgjer innsjøen.
Innsjøen har gjeve namn til landsbyen Loch Gowna på nordaustsida i County Cavan. Det opphavlege namnet på landsbyen var Scrabby (Screabach på irsk), og gav namn til distriktet og soknet som han er ein del av. I 1950 vart det derimot føretatt ei folkeavstemming i landsbyen og det offisielle namnet vart endra til Loch Gowna. Landsbyen er eit senter for turisme i området.
Andre sokn ved innsjøen er Colmcille vest og sør for innsjøen, Mullinalaghta i aust og Dromard heilt nordvest, alle i County Longford. Mullahoran heilt i aust, der Erne renn ut i innsjøen, ligg i County Cavan.
1589
1589 (romartal MDLXXXIX)
Max Adler
Max Adler var ein austerriksk politikar og filosof. Adler var professor i filosofi og ein leiande personlegdom innan austromarxismen. Han var aktiv i det sosialdemokratiske partiet i Austerrike, SDAP, der han stod på venstre fløy. Han var blant dei som sterkast kritiserte det fleirtalet i parlamentsgruppa til det tyske sosialdemokratiske partiet som støtta krigføringa i første verdskrigen.
Adler sitt arbeid med filosofi gjekk på å prøve å sameine kantiansk medvitsanalyse med den marxistiske samfunnsteorien. Han stod her i motsetning til dei som meinte seg å vere ortodokse marxistar, som Karl Kautsky og Vladimir Lenin.
Han arbeidde au med marxistisk statsteori og tilhøvet mellom politisk og sosialt demokrati. Det sosiale demokratiet når ein først i det klasselause samfunnet, seier Adler. Anna demokrati er berre politisk, og derfor framleis ei form for klasseherredømme, eller klassediktatur. Adler var derfor heller ikkje redd for nemninga «proletariatets diktatur», sjølv om han tok avstand frå bolsjevikane sin misbruk av nemninga, medan ein annan leiande austromarxist, hans nære venn Otto Bauer, ikkje ville bruke uttrykket fordi det så lett blir misforstått. Bauer fekk fleirtal på kongressen i Linz i 1926, da bl.a. dette spørsmålet blei drøfta. SDAP sitt Linz-program frå 1926 er elles namngjete som eit klart uttrykk for austromarxistane sitt venstresosialistiske syn.
Far North District
Far North District på New Zealand er — som namnet seier — det nordlegaste distriktet i landet, og det ligg på nordenden til Nordøya.
Geografi
Distriktet ligg heilt nord i regionen Northland, og er det største av distrikta denne regionen er sett saman av. Det strekker seg frå nesa og vikene i nordenden av halvøya Aupouri Peninsula, forbi Ninety Mile Beach og i sør sentralt på halvøya North Auckland Peninsula, der han omfattar både Bay of Islands og Hokianga.
Nord i distriktet ligg byane Kaikohe og Kaitaia, lenger sør byar og omland ved Bay of Islands (Kerikeri, Paihia, Russell, Opua, Kawakawa og Moerewa), og ei rekkje mindre busetnader kring Hokianga Harbour (Omapere, Opononi, Rawene, Panguru, Kohukohu, og Horeke).
Populasjon
Ved folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i distriktet 55 845 menneske, og 40 % av desse rekna seg som maoriar. I det siste tiåret har busetnaden — i motsetnad til nasjonale og internasjonale trender — vorte aukande rural. Den største byen, Kaitaia, har eit folketal på så vidt over 5200, i Kaikohe, administrasjonssenteret i distriktet, er folketalet 4100.
Lokalstyre
Far North District Council vart danna ved samanslåing av områda Mangonui, Hokianga, Whangaroa og Bay of Islands County Councils.
Fiolinsonate nr. 27 av Mozart
'''Fiolinsonate nr. 27''' i G-dur, K. 379 (373a) er eit verk komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i Salzburg i april 1781, og var eit av dei siste verka Mozart komponerte medan han var i teneste hos erkebiskop Hieronymus Colloredo. Sonaten vart publisert i lag med K.377-K.380 og K. 296 (komponert i Mannheim i 1778) som «Opus 2».
Det består av tre satsar:
Kjelder
allmusic.com
Garbh Eilean
Garbh Eilean er ei øy i Shiant Isles sør i the Minch på vestkysten av Skottland.
Økonomi
Øyane var busette til seint på 1800-talet, då nye eigarar kom til og samfunnet endra seg slik at øya ikkje lenger vart levedyktig.
Arkeologi
Det finst ruinar av fleire mogelege kapell på øya. Det første kan ha vore tileigna St. Columba og kan ha lege på vestsida av Garbh Eilean, kanskje ved Àirighean na h-Annaid - namnet Annaid tyder «gammal kyrkje». Det finst òg spor etter ei nyare kyrkje, tileigna Jomfru Maria, nær hyttene på Eilean an Taighe.
Dyreliv
Det finst store fuglekoloniar på øyane. Mykje lundefugl hekkar i hole gongar i sidene på Garbh Eilean, i tillegg til ein del teist, alke, havhest, krykkje, skarv, måse og storjo. Sjølv om det finst meir lundefugl på St Kilda står dei tettare på Shiants Isles.
Mikio Miyashita
Mikio Miyashita er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Marinos.
Leopold II Maximilian av Anhalt-Dessau
Leopold II Maximilian, fyrste av Anhalt-Dessau var ein tysk fyrste frå Huset Askanien og herskar i fyrstedømet Anhalt-Dessau. Han var òg ein general i Preussen.
Han var den andre sonen av Leopold I av Anhalt-Dessau, som vart kalla «Gamle Dessauer» (der alte Dessauer) gjennom den morganatiske kona hans Anna Louise Föse.
Liv
Berre ni år gammal vart Leopold med far sin i militærteneste i den prøyssiske hæren. I 1715 fekk han tittelen oberstløytnant som leiar av Infanteriregiment nr. 27 av Stendal. I 1733 leia han dei prøyssiske styrkane ved byen Mühlhausen i Thüringen under den første schlesiske krigen.
Då den eldste broren, arvefyrsten Vilhelm Gustav, døydde i 1737, vart Leopold den nye arvingen til Dessau. Vilhelm Gustav var då alt gift og hadde ni born, men kona var ikkje adeleg og på grunn av dette vart han nekta etterfølgjar. Etter at faren døydde i 1747 arva derfor Leopold Anhalt-Dessau.
Leopold var ein av dei beste underordna generalane til Fredrik II og skilde seg ut med å erobre Glogau i 1741, og for dugleiken han viste som leiar i slaga ved Mollwitz, Chotusitz (der han vart Generalfeldmarschall på slagmarka), Hohenfriedberg og Soor.
Leopold var gift med Gisela Agnes og til saman fekk dei sju born, mellom anna Leopold III Fredrik Frans, som etterfølgde faren som fyrste av Anhalt-Dessau.
Hellesylt
Hellesylt er ein tettstad i Stranda kommune i Møre og Romsdal fylke med. Hellesylt ligg i enden av Sunnylvsfjorden, ikkje langt frå den meir kjente Geirangerfjorden, og er omkransa av fjell og dalar. Hellesylt er sentrum i Sunnylven.
Hellesylt og soknepresten Ole Olsen Barman (f.1816) kan vere inspirasjon for Ibsens dramatiske dikt Brand.
Parlament
Parlament (frå fransk parlement, av parler, 'tala') er ei vanleg nemning for nasjonalforsamlingar i demokratiske land. Forsamlingar kalla parlament oppstod i Frankrike og Storbritannia i mellomalderen. Det britiske parlamentet utvida makta si fram mot 1600-talet, då parlamentariske representantar avsette kongen og dømde han til døden. Etter gjeninnføringa av monarkiet fortsette parlamentet å ha ei sentral rolle i styret av landet.
Heidersmenn
Heidersmenn er det fyrste albumet til musikaren Stein Torleif Bjella. Det vart gjeve ut på Oh Yeah! i 2009.
Gighay
Gighay (skotsk-gælisk Gioghaigh) er ei øy nordaust for Barra i Ytre Hebridane i Skottland.
Gighay ligg i Sound of Barra mellom Barra og Eriskay, 4 km sørvest for Fuday. Ho er ei av ei rekkje øyar mellom South Uist og Barra, og ligg «låst» mellom naboøya Hellisay, med ei hamn i mellom. Ho består hovudsakleg av gneis med nokre kvartsårer. Gighay har eit areal på 96 hektar og det høgaste punktet ligg 95 meter over havet.
Gighay er eigd av dei skotske styresmaktene.
1588
1588 (romartal MDLXXXVIII)
Bibsys
Gjennom biblioteksystemet BIBSYS får studentar, forskarar og ålmenta tilgang til ulike bibliotekressursar.
Trogonar
Trogonar og ketsalar utgjer familien Trogonidae, einaste familien i ordenen Trogoniformes. Beste kjenneteikn på artar i familien er at dei har eit arrangement av tærne som ingen andre dyr: tå nummer tre og fire peikar framover, medan nummer ein og to peikar bakover. Ordet 'trogon' kjem frå gresk språk og tyder 'biting' og refererer til det at trogonar gneg ut hòl i tre til reirplass.
Trogonar har spreitt seg til tropisk skog i heile verda, med størst mangfald i Sentral- og Sør-Amerika. Slekta Apaloderma inneheld dei tre afrikanske artane, og genus Harpactes og Apalharpactes inneheld dei i Asia. Alle andre slekter er neotropiske.
Dietten består av insekt og frukt, breitt nebb og veike bein ymtar om dietten åt fuglane og liv i skogshabitat. Sjølv om dei er raske i lufta unngår dei å flyge lengre strekk. Dei er vanlegvis standfuglar, likevel kan somme artar flytte seg rundt lokalt.
Trogonar har mjuke, ofte fargerike, fjør. Kjønna har ulike fjørdrakter. Reira ligg i hòl i tre eller i termittuer, det er 2 til 4 kvite eller pastellfarga egg i kvart kull.
Dei seks artane i slektene Pharomachrus og Euptilotis blir kalla 'ketsalar'.
Artslista
Trogonar og ketsalar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V11.2, 2021, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler: Slekt Euptilotis
Slekt Pharomachrus
Slekt Priotelus
Slekt Trogon
Slekt Apaloderma
Slekt Apalharpactes
Slekt Harpactes
Fiolinsonate nr. 28 av Mozart
'''Fiolinsonate nr. 28''' i Ess-dur, K. 380 (374f) er eit verk komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i Wien i 1781. Sonaten vart publisert i lag med K.377-K.379 og K. 296 (komponert i Mannheim i 1778) som «Opus 2».
Det består av tre satsar:
Kjelder
allmusic.com
Ner
Ner er ei elv sentralt i Polen. Ho har utspringet sitt søraust for Łódź og er ei av sideelvane til Warta.
Baltimore
Baltimore er den største byen i delstaten Maryland i USA og ein av dei viktigaste hamnebyane i landet. Byen er nesten heilt omkrinsa av Baltimore County, unnateke i sør. Sjølve byen Baltimore er uavhengig, og ikkje del av noko fylke.
Historie
Byen vart grunnlagd i 1729, og oppkalla etter baron Baltimore, ein av dei britiske grunnleggjarane av kolonien Maryland. Hamna tente opphavleg tobakkshandelen i byen. Men seinare tente ho også den amerikanske samhandelen med Europa og Karibia. Då Philadelphia var okkupert av britane i 1777, hadde kontinentalkongressen møte i Baltimore.
Hamna utvikla seg på 1800-talet til den nest største innvandringshamna i USA, etter New York.
Marijampolė
Marijampolė er ein industriby og den sjuande største i Litauen med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg sør i landet ved Vištytissjøen og nær grensa til Polen og Kaliningrad oblast i Russland. Han er det litauiske senteret i regionen Sūduva. Byen er kalla opp etter Jomfru Maria.
Frå 1955 til 1989, medan byen var ein del av Sovjetunionen, vart han kalla Kapsukas, etter Vincas Kapsukas, grunnleggaren av det litauiske kommunistpariet. Det gamle namnet vart gjeve tilbake då Litauen fekk tilbake sjølvstendet sitt.
Elva Šešupė deler byen i to delar som er forbunde via seks bruer.
Jernbanelinja Kaunas-Šestokai-Alytus går gjennom Marijampolė og avstanden til Vilnius er 139 km, medan hamnebyen Klaipėda ligg 231 km unna. Grensa til Polen ligg berre 38 km mot sør. Marijampolė ligg ved fleire viktige hovudvegar. Når Via Baltica står ferdig vil han gå frå Helsingfors og gjennom byen til Sentral- og Sør-Europa. Europeveg 28 går frå Kaliningrad til Minsk via Marijampolė.
Fiolinsonate nr. 29 av Mozart
'''Fiolinsonate nr. 29''' i A-dur, K. 402 (385e) er eit verk komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i Wien i 1782. Ein har berre delar av stykket, dei to første satsane.
Kjelder
allmusic.com
Takuya Jinno
Takuya Jinno er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama Marinos, Vissel Kobe, Oita Trinita, FC Tokyo og Yokohama FC.
1587
1587 (romartal MDLXXXVII)
Nærøyfjorden
Nærøyfjorden er ein fjord i Aurland kommune i Vestland. Nærøyfjorden er omkring 18 kilometer lang og er ein arm av Aurlandsfjorden som igjen er ein arm av Sognefjorden. Inst i Nærøyfjorden ligg Gudvangen. Andre busetnader langs fjorden er Bakka, Styvi og Dyrdal. Nærøyfjorden kom 14. juli 2005 på UNESCO si verdsarvliste og utgjer ein del av Nærøyfjorden landskapsvernområde, oppretta i 2002.
Fjorden har innløp mellom Nærnes i nord og Beitelen i sør. Aust for Beitelen held Aurlandsfjorden fram søraustover til Aurlandsvangen og Flåm. Fjorden har særs bratte og høge fjell, enkelte av dei strekkjer seg 1300-1500 meter nesten rett til vêrs. Innimellom går det bratte dalar ned til fjorden og her ligg små grender og gardar. På veg innover i fjorden er den første av desse Arnehus og Dyrdal på nordsida. Litt vestom Dyrdal ligg høgdegarden Drægo på kring 400 moh. Litt lenger inn i fjorden ligg Styvi på andre sida. Frå Styvi går det ein gammal postveg innover fjorden til Bleiklindi som ligg på høgd med Bakka. Innom Styvi smalnar fjorden inn og på det smalaste er han ikkje meir enn 250 meter brei. Han vert også grunn, noko som fører til at inste delen av fjorden ofte frys til om vinteren. På den smalaste delen av fjorden er det 8 knops fartsgrense for større båtar. Dette fordi bylgjene frå båttrafikken tærer på kulturminna nær sjøen, særleg på den oppmurde postvegen mellom Styvi og Bleiklindi.
Litt over fem km frå fjordbotn ligg garden Tufto på vestsida av fjorden. Frå her og inn til Gudvangen går det bilveg (Fv251) langsmed fjorden. Rett sør for Tufto ligg grenda Bakka.
Inst i fjorden ligg Gudvangen der Nærøydalselvi munnar ut i fjorden. Derfrå er det vegsamband til Bergen og Austlandet på Europaveg 16.
Fram til Lærdalstunnelen opna i 2000 gjekk det ferje i heilårsrute mellom Gudvangen og Lærdal, men sidan er det skore slik at det no berre er i turistsesongen det går ferje, og dei veglause gardane utom Tufto har såleis fått eit dårlegare samband det meste av året.
Det er registrert 20 pattedyrartar og kring 50 fugleartar ved Nærøyfjorden. Dei siste tiåra har det vore mykje kobbe i fjorden.
Karikkoselkä
Karikkoselkä er ein innsjø danna i eit nedslagskrater i Petäjävesi i Finland. Karikkoselkä ligg om lag 30 km aust for senteret i Keurusselkä, eit mykje eldre og større krater. Dei fleste innsjøane i området er strekt ut i nordvest-søraust retning på grunn av isbredanning, men Karikkoselkä påfallande rund.
Mange slagkjegler, steinformasjonar som vert danna under det ekstreme trykket i nedslaget, har vorte funne rundt innsjøen. I tillegg har ein aeromagnetiske kart vist ein klag magnetisk anomali i kraterområdet. I tillegg har boreprøvar frå botn av innsjøen stadfesta nedslaget.
Krateret er det minste som er identifisert i Finland, det er 1,4 km i diameter og 150 meter djupt. PÅ grunn av sediment er innsjøen 26 meter på det djupaste, noko som er uvanleg djupt for innsjøar i området. Ein har estimert Karikkoselkä til å vere mellom 230 og 450 millionar år gamal, men sannsynlegvis nær 240 millionar år (trias).
Abiotisk faktor
Dei abiotiske faktorane innan biologi og økologi er dei faktorane som påverkar livsmiljøet til planter, og som ikkje direkte skuldast samhandlinga med andre levande organismar, men som skuldast ytre forhold.
Lystilhøve, temperatur, nedbør, vind og næringsstoffa i jorda er døme på abiotiske faktorar.
Kjelde: caplex.no
Fattori ambientali Экологические факторы
FTP-klient
Ein FTP-klient er eit dataprogram som ved hjelp av FTP-protokollen let ein brukar anten laste opp eller laste ned filer til/frå ein FTP-tenar til/frå si datamaskin.
Døme på kjende FTP-klientar er:
Jamboree on the Air
Jamboree on the Air, forkorta JOTA, er ein internasjonal speidaraktivitet som vert avhelde årleg den tredje helga i oktober. JOTA vart fyrst avhelde ved femtiårsjubileumet for speidarrørsla, i 1957, og er i dag ei av dei største arrangementa i speidarrørsla.
Radioamatørar frå heile verda deltek saman med speidarar for å lære dei om radio og hjelpe dei med å kontakte andre speidarar over kortbylgjenettet. Dette gjer til at speidarane lærer om korleis speidararbeidet vert drive i andre land. Dei siste åra har det òg vore avhelde Jamboree on the Internet, JOTI parallelt med JOTA.
Bakgrunnsstoff
World Scout Jamboree
Tetsuya Kawakami
Tetsuya Kawakami er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Marinos.
DES
Data Encryption Standard (DES) er ein algoritme som vart utvikla på 1970-talet for å kryptere informasjon. Algoritmen vart tidleg sett på som kontroversiell; for det første vart funksjonaliteten løynd, og for det andre var krypteringsnøkkelen alt for kort til å kunne bli vurdert som sikker nok. Fleire meinte også at National Security Agency (NSA) hadde bygd inn ei «bakdør» i algoritmen, slik at dei var i stand til å lese all informasjon som var kryptert ved hjelp av DES.
DES vert i dag ikkje rekna som sikker nok til bruk i programvare. Dette er mykje grunna nøkkelstørrelsen på berre 56 bit (som ein har klart å bryte på under 24 timar), men det er òg påvist teoretiske svekkingar i sjølve algoritmen.
Teknologisk – og følgjeleg òg i samband med sikring – har DES vorte forbigått av krypteringsalgoritmen Advanced Encryption Standard (AES).
All the World's a Stage
All the World's a Stage vart det første Rush-albumet som gjekk inn på Topp 40 i USA og selde til gullplate. I 1981 hadde plata seld til platina i USA. I Canada selde plata til gull i 1976 og platina alt i 1978.
Regionen Baskarland
Baskarland (baskisk Euskadi, spansk País Vasco, fransk Pays Basque) er ein autonom region nord i Spania ved Pyreneane. Den spanske regionen er ein del av det større kulturelle området Baskarland.
All the World's a Stage
Lister
Album
Regionen Baskarland
Regionen Baskarland fekk status som historisk region i Spania i den spanske grunnlova av 1978. Hovudstaden er Vitoria-Gasteiz (Vitoria er det spanske namnet, Gasteiz det baskiske) og Bilbao er den største byen.
Regionen har om lag 2,1 millionar innbyggjarar og halvparten av desse bur i området rundt Bilbao.
Geografi
Regionen Baskarland er vidare delt inn i tre provinsar:
Kjenneteikn
Baskarland grensar til Cantabria og provinsen Burgos i vest, Biscayabukta i nord, Frankrike og Navarra i aust og La Rioja (Ebro) i sør. Regionen er delt inn i tre geografiske område som er definerte av to parallelle fjellkjeder i Baskarfjella. Hovudfjellkjeda dannar vasskiljet mellom Atlanterhavet og Middelhavet. Det høgaste punktet i denne kjeda er Aitzkorri-massivet (1551 moh).
Det sentrale området
Mellom dei to fjellkjedene ligg det høge platået Llanada Alavesa (Álavaslettene) der hovudstaden Gasteiz ligg. Elvane her renn sørover frå fjella til elva Ebro. Dei største elvane er Zadorra og Bayaselva.
Ebrodalen
Frå sørsida av fjella til Ebro, det såkalla Rioja Alavesa, finn ein liknande landskap som andre område av Ebrodalen. Her vert ein del av den kjende Rioja-vinen produsert.
Klima
Baskarfjella dannar eit vasskilje og markerer òg grensene for dei klimatiske områda i regionen Baskarland.
Dei nordlege dalane, i Bizkaia og Gipuzkoa og samt Ayaladalen i Álava, er del av Grøne Spania, med maritimt klima. Her er vêret typisk vått året rundt med moderate temperaturar. Den årlege normalnedbøren er om lag 1200 mm.
Den midtre delen har eit meir kontinentalt middelhavsklima, men er òg noko påverka av havet i nord. Dette skapar varme, tørre somrar, men kalde, og snørike vintrar. Ebrodalen har eit reint kontinentalsk middelhavsklima med kalde, tørre vintrar og særs varme og tørre somrar. Det meste av nedbøren kjem her om våren og hausten. Det kjem lite nedbør og uregelmessig, enkelte stader så lite som 300 mm på eit normalår.
Historie
''Denne seksjonen omhandlar historia til den autonome regionen etter 1978. Sjå òg Baskarland''
I 2003 ønskte styret i det baskiske nasjonalistpartiet å endre denne statsusen gjennom Ibarretxe-planen. Prosjektet vart godkjent av fleirtalet i det baskiske styret, men avslege av eit stort fleirtal i Cortes Generales i Madrid på bakgrunn av at det var i strid med den spanske grunnlova.
Fiolinsonate nr. 30 av Mozart
'''Fiolinsonate nr. 30''' i C-dur, K. 403 (385c) er eit verk komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i Wien i 1782. Ein har berre delar av stykket i dag.
Det består av tre satsar:
Kjelder
allmusic.com
Motława
Motława er ei elv i Austpommern i Polen. Ho har utspringet sitt frå innsjøen Szpegawskie, nordaust for Starogard Gdański. Ho renn gjennom innsjøen Rokickie, og munnar ut i elva Leniwka. Lengda hennar er 64,7 km og nedslagsfeltet er 1511,3 km².
Byen Gdańsk ligg ved munningen til Leniwka.
Det polske namnet Motława kjem frå det gammalprøyssiske språket. På tysk vert elva kalla Mottlau.
Keurusselkä
Keurusselkä er ein innsjø sentralt i Keski-Suomi i Finland mellom tettstadane Keuruu i nord og Mänttä i sør. Han dekkjer eit areal på 117,30 km². Middeldjupet er 6,4 meter, men på det djupaste er han 40 meter. Overflata ligg 105,4 meter over havnivå. Innsjøen er 27 km lang, og er ein del av nedslagsfeltet til Kokemäenjoki. Keurusselkä fekk internasjonal presseomtale i 2004 då eit par amatørgeologar oppdaga eit eldgamalt nedslagskrater på vestsida av innsjøen.
«M/S Elias Lönnrot», ein av to hjuldamparar i Finland har turar på innsjøen om sommaren.
Saemien Sijte
Saemien Sijte er eit sørsamisk museum og kultursenter i Snåsa i Nord-Trøndelag. Det inneheld samlingar som dekkar heile det sørsamiske området frå Femunden, Trollheimen og Nordmøre i sør til Saltfjellet i nord.
Museet vart stifta som ei kulturforening i 1964, og vart omdanna til ei stifting i 2006. Birgitta Fossum har vore direktør for museet sidan 2010.
Saemien sijte gjev mellom anna ut årboka Åarjel-saemieh.
Kunio Nagayama
Kunio Nagayama er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama F. Marinos.
Nuorttanaste
Nuorttanaste ('Auststjerna') er det eldste samiske bladet som framleis kjem ut, frå 1898. Det vart gjeve ut av Den evangelisk-lutherske frikyrkja. Den første redaktøren var Gustav F. Lund frå Talvik.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1947
vart Noregsmeistrar etter at de slo med 2–0 den 19. oktober. Målskårarar for Skeid var Hans Nordahl som skåra i det 30. minutt og Paul Sætrang som skåra i det 90. minutt.
25 000 tilskodarar såg kampen som vart spelt på Brann stadion i Bergen. Dommar var Bjarne Halvorsen. Dette var første gongen Skeid vann ein Noregsmeisterskap. Skeids vinnarlag: Petter Due, Sigurd Smestad, Gustav Rehn, Knut Andersen, John Bøhleng, Willy Sundblad, Henry Mathisen, Brede Borgen, Hans Nordahl, Paul Sætrang og Kjell Anker Hanssen.
Vikings lag: Torgeir Torgersen, Karsten Johannessen, Tonning Skjæveland, Arthur Wilsgård, Thore Thu, Lauritz Abrahamsen, Inge Paulsen, Gunnar Stensland, Ragnar Paulsen, William Danielsen og Georg Monsen.
Finale
19. oktober:  – 2-0
Fotballspelaren Espen Johnsen
Klubbspel
Johnsen var målvakt for Vigør i 1997. Dei neste tre sesongane spelte han for byrivalen IK Start på nivå to og i eliteserien, saman med mellom andre broren Marius Johnsen. Framom 2001-sesongen vart han overført til Rosenborg BK, der han fekk lite speletid dei to fyrste åra. Etter at målvakta Arni Gautur Arason vart overført til Manchester City fekk Johnsen i 2003 sitt gjennombrot både på klubb- og landslag, og vart kåra til årets målvakt (Kniksenprisen). Hausten 2005 gjekk han skadd i eit halvår, og mista plassen som fyrsteval i Rosenborg til Lars Hirschfeld. Sesongane 2007 og -08 spelte Johnsen for Strømsgodset IF, utan å prestere på sitt tidlegare bestenivå. I 2009 var han tilbake i Rosenborg, men kneplager førte til at han la bort fotballen. Han valde i staden å konsentrere seg om medisinstudiar.
Landslagsspel
Johnsen debuterte 22. mai 2003 i ein privatlandskamp mot Finland. Han vart omgåande fyrstemålvakt for Noreg, ein posisjon han hadde i to år. Fram til januar 2006 spelte han 18 landskampar for Noreg, avslutta landslagstida med å tape 0-5 mot USA i ein privatlandskamp på bortebane.
Prins
Prins er ein tittel for eit ikkje-regjerande mannleg medlem av eit konge- eller fyrstehus. Den tilsvarande tittelen for kvinner er prinsesse.
På fransk og engelsk blir ordet prince brukt både for tittelen prins og for tittelen fyrste.
Jan Christiansen
Klubbspel
Christiansen kom til Trondheim i 1965 for å studere på Norges tekniske høgskole. I sin fyrste sesong med Rosenborg, 1966-sesongen, var han med å spele klubben opp frå 2. divisjon. Allereie i sin fyrste sesong på høgste nivå vart laget norsk seriemeister og nådde cupfinalen 1967, der det vart tap 1-4 mot oslolaget Lyn. Seinare vart han seriemeister i 1969 og 1971. I 1971 vart Rosenborg også norsk meister ved å vinne cupfinalen på Ullevaal stadion i Oslo med 4-1 over Fredrikstad FK. Gjennom sesongane 1967–75 spelte Christiansen 160 kampar og skåra 25 mål i 1. divisjon. Han var kaptein på Rosenborg i fleire sesongar.
Landslagsspel
Christiansen spelte 13 landskampar i tida juli 1969 til oktober 1973. Einast i 1972 og -73 deltok han i fleire landskampar på rad. Han makta ikkje å markere seg for Noreg, kom aldri på skåringslista.
Trenar
Christiansen var spelande trenar i Rosenborg i 1975 og i Røros IL i 1976.
Bourne Shell
Bourne Shell var det første Unix-skallet. Det vart laga av Stephen R. Bourne. Bourne Shell er eit relativt enkelt språk. Det inneheld nok funksjonalitet til å lage enkle strukturerte dataprogram. Det har lite funksjonalitet for interaktiv bruk.
Ettersom Bourne Shell finst på nær sagt kvar datamaskin som køyrer eit Unix- eller Unix-liknande operativsystem er Bourne Shell mykje brukt som programmeringsspråk til automatisering av oppgåver.
Unix-Shell
Fiolinsonate nr. 31 av Mozart
'''Fiolinsonate nr. 31''' i C-dur, K. 404 (385d) er eit verk komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i Wien i 1782. Ein har berre delar av stykket i dag.
Det består av to satsar:
Kjelder
allmusic.com
The Sonics
The Sonics er eit amerikansk garagerockband som var aktive på 1960-talet. I lag med band som The Kingsmen, The Wailers, The Drastics, The Dynamics, The Regents og Paul Revere & the Raiders har denne rørsla vore med på starte det velkjende musikkmiljøet i Seattle som framleis er aktivt i dag.
The Sonics hadde ein stil som var røffare, meir primtiv og brutal enn sine likmenn på denne tida og vert stundom rekna som det første punkrockbandet, lenge før punkrørsla tok av seint i 1970-åra. Sjølv om The Sonics hadde ein nokså standard instrumentering for denne tida hadde dei eit unikt lydbilete med ville arrangement, ofte forstyrrande tekstar krydra med skrik og hyl og elektriske gitarar spelt gjennom forsterkarar som vart tilpassa for å få så skurrande lyd som mogeleg. Sjølv om bandet vart populære samstundes som den første fuzzboxen kom på marknaden, er fuzz-lyden til The Sonics noko dei sjølv lagde.
Dei spelte ei blanding av garagerockstandardsongar («Louie, Louie», «Have Love, Will Travel»), tidleg rock and roll («Jenny, Jenny», «Skinny Minnie») og eigne songar som «Strychnine», «Psycho» og «The Witch», alle basert på enkle akkordsekvensar og spelt hardt og raskt.
Tekstane på dei eigne songane til The Sonics omhandla stort sett tenåringskulturen tidleg i 1960-åra med bilar, gitarar, surfing og jenter (i songar som «The Hustler», «Boss Hoss» og «Maintaining My Cool») samt mørkare emne som å drikke stryknin for moro skyld, hekser, psykopatar og Satan (i songane «Strychnine», «The Witch», «Psycho» og «He's Waitin'»).
Bandmedlemmer
Den klassiske Sonics-besetninga, som spelte inn Here Are The Sonics og Boom er:
Historie
The Soncis stara i 1960 i Tacoma i Washington. Dei første åra var det fleire utskiftingar før bandet fekk den klassiske bestninga rundt 1963. Det var først i 1964, då Gerry Roslie tok rolla som solovokalist at bandet byrja å få ein fast tilhengjarskare. Bandet starta då å halde konsertar i lokale hallar. Dei vart raskt oppdaga av Buck Ormsby, bassist i The Wailers, og fekk kontrakt med The Wailer sitt eige plateselskap Etiquette Records. Den første singelen deira var «The Witch», som kom ut i november 1964. Songen vart lokalt særs populær.
Tidleg i 1965 starta The Sonics innspelinga av debutalbumet Here Are The Sonics, som vart spelt inn i Audio Recording i Seattle. Det vart spelt inn med berre to spor og berre ein mikrofon for heile trommesettet. Det var her dei starta med den uvørne innspelingsteknikken dei vart kjende for. Albumet Boom kom i februar 1966. Under innspelinga reiv The Sonics lyddempinga av veggane for å få ein meir «levande» lyd.
Populariteten til bandet dalte då dei kom på Jerden Records seint i 1966 og flytte til Hollywood for å spele inn Introducing The Sonics som selde dårleg. Bandet starta å falle frå kvarandre mellom 1966 og 1968 og medlemmene forlet bandet for å studere eller bli med i andre band. I denne perioden endra òg stilen seg og dei starta å nytta strykarar og blåsarar. Dette var derimot upopulært og bandet forsvann.
I 2007 kom The Sonics saman igjen på the Cavestomp garagerockfestival i Brooklyn. Sidan den gong har dei spelt på fleire festivalar.
Påverknad
The Sonics vert ofte omtalt som «det første punkbandet» på grunn av den ville og ukonvensjonelle stilen deira. Bandet hadde òg ein tydleg påverknad på amerikanske punkband som The Dead Boys og på grønsjrørsla i 1990-åra, som nytta nokre av dei mørke temaa og liknande forvrengd gitar som The Sonics nytta.
The White Stripes kalla The Sonics eit av dei banda som hadde påverka dei mest og hevda at dei var «hardare enn the Kinks og punk lenge før punk».
Mažeikiai
Mažeikiai (samogitisk Mažeikē) er ein by nordvest i Litauen ved elva Venta. Han har kring 40 000 innbyggjarar og er den åttande største i landet. Byen er det administrative senteret i Telšiai fylke og er den største byen som ikkje har same namn som eit fylke. Mažeikiai vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1335. Ein krønikeskrivar for Den liviske ordenen skreiv om eit felttog ordenen utførte der landet til hertug Mažeika vart øydelagd. Byen voks raskt i 1869 då det vart bygd jernbanelinje til Vilnius og Liepaja. I 1893 hadde byen 13 butikkar og fem ølstover. I 1894 vart det bygd ei ortodoks kyrkje, i 1902 ei romersk-katolsk og i 1902 ei protestantisk.
I 1980 opna eit oljeraffineri som i dag er eit av dei største industriområda i Litauen.
Gasherbrum II
Gasherbrum II (tidlegare K4; urdu گاشر برم; kinesisk 加舒尔布鲁木山, pinyin Jiāshū'ěrbùlǔmù Shān) er eit høgt fjell i Gasherbrum-massivet på grensa mellom Gilgit–Baltistan i Pakistan og Xinjiang i Kina. Det er det trettande høgste fjellet i verda og det femte høgste i Pakistan og blir rekna som hovudtoppen i den eigentlege Gasherbrum-gruppa.
Sørvestegga på Gasherbrum II er relativt fri for objektive farar som brefall og ras og blir rekna for å vere ein av dei mest tilgjengelege toppane over.
Klatrehistorikk
Fjellet blei først klatra 8. juli 1956 av deltakarar på ein austerriksk ekspedisjon leia av Fritz Moravec. I tillegg til Moravec sjølv kom Josef Larch og Hans Willenpart på toppen. Dei gjekk opp over sørvestegga og opna med det dagens normalrute. Under toppen dreier ruta mot aust og toppen nås over søraustegga på topp-pyramiden.
Sommaren 1983 klatra polakkane Jerzy Kukuczka og Wojciech Kurtyka Gasherbrum II over austegga i alpinstil. For å akklimatisere seg førsteklatra dei Gasherbrum Aust, der dei var 24. juni. Etter ein bivuakk på toppen gjekk dei ned til base camp og klatra få dagar seinare G II. På vegen til hovudtoppen gjekk dei over Gasherbrum Aust og sidan dei steig ned via normalruta, var dette den første traversen av Gasherbrum II.
Året etter traverserte Reinhold Messner og Hans Kammerlander Gasherbrum II – Gasherbrum I, dei òg i alpin stil. Denne traversen blir i dag rekna som ein av dei største prestasjonane i høgfjellsklatringa. Regissøren Werner Herzog med kamerateam var med og filma Messner og Kammerlander i base camp og dokumenterte traversen i filmen Gasherbrum – der leuchtende Berg.
I 1996 solotraverserte Jean-Christophe Lafaille begge toppane direkte utan å gå ned til base camp. Han gjekk normalruta opp og ned G II etter at han hadde gått ei ny rute på G I.
7. juli 2006 førsteklatra ein sveitsisk ekspedisjon nordveggen på Gasherbrum II der Ueli Steck, Hans Mitterer og Cedric Hählen nådde den høge austtoppen. På grunn av lavinefaren valde dei å snu utan å gå over egga til hovudtoppen.
50 år etter førsteklatringa gjekk dei tyske ekstremskikøyrarane Benedikt Böhm og Sebastian Haag til toppen under føring av Luis Stitzinger og køyrde ned til base camp på ski. Trass nysnø og stor skredfare gjorde dei turen ned utan å løyse ut bindingane eller rappellere. For heile turen, som gjekk i alpin stil, brukte dei alt i alt knapt 17 timar.
I 20. juli 2007 makta italienarane Karl Unterkircher, Daniele Bernasconi og Michele Compagnoni som dei første å klatre nordveggen og komme heilt til topps.
2. februar 2011 stod Simone Moro, Denis Urubko og Cory Richards på toppen av Gasherbrum II som dei første som vinterklatra ein av 8000-meters-toppane i Karakorum og Pakistan elles.
1. august 1994 blei Eirik Tryti, Bjørn Arne Evensen og Simen dei første nordmenn på toppen.
Gaukefamilien
Gaukefamilien (Cuculidae) er ein familie av mellomstore slanke fuglar i ordenen gaukefuglar, Cuculiformes. Dei fleste gaukar lever i tre, med eit vesentleg mindretal som lever på eller nær bakken. Familien har ein kosmopolitisk distribusjon, storparten av artane finn ein i tropiske område. Artane i tempererte område er trekkfuglar. Dietten til fuglar i gaukefamilien er insekt, insektlarver og ei rekkje andre dyr, samt frukt. Mange artar er reirparasittar, dei legg egga sine i reira hjå andre artar, men dei fleste artane i familien utfører sjølv ruging og tar omsorg for eiget avkom. Totalt finst det ca. 140 artar.
Gaukar er mellomstore fuglar som varierer i storleik frå pygmégauk, 17 gram og 15 cm, til fikengauk, 630 g og 63 cm. Det er generelt lite kjønnsdimorfisme i storleik, men i somme unntak kan enten hofuglen vere størst eller i andre døme er hannfuglen størst. Eit vektig særtrekk for artane i denne familien er zygodaktyle føter, som inneber at dei to indre tærne peikar fram og dei to ytre peikar bakover.
Det er to grunnleggande ulike kroppsformer blant gaukar, arboreale artar, som arten gauk i Europa, ei slank form med kort tarse. Den andre forma finn vi hos terrestriske artar som storløpegauk og dvergløpegauk med kraftigare kropp og lengre tarse. Nesten alle artar har lange halar til styring hos terrestriske artar og som et flygeror hos arboreale artar. Vengforma varierer også med levesettet, trekkfuglartar slik som svartnebbgauk har lange smale venger vel eigna til krevjande flyging, og meir terrestriske standfuglar som sporegaukar (Centropus) og malkohaer (Phaenicophaeus) har kortare, avrunda venger og meir anstrengt glideflukt.
Hovudgrupperingar av gaukar: Fjørene hos gaukar er generelt mjuke, dei blir ofte gjennomblaute i hardt regn. Etter slikt regn kan aniar halde vengene opne som skarvar for å tørke dei i sola. Det er store variasjonar i fjørdrakt blant gaukane. Nokre artar, spesielt reirparasittane har kamuflerande fjørdrakt, medan andre har lyse og spesielle drakter. Dette gjeld særleg for slekta Chrysococcyx, som har iriserande fjørdrakter. Somme gaukar har likskap med haukane med tverrstriper på undersida, det kan tilsynelatande skremme potensielle reirvertar som gjer at hofuglen får tilgang til reiret åt ein vert. Ungar hos nokre reirparasittar er farga slik at dei liknar ungane til verten. For eksempel, har grønnebbkoel i India svart avkom å for å etterlikne avkommet til kråkevertane, medan grånebbkoel får brune ungar til likskap med vertane, honningetarane. Kjønna har generelt lik fjørdrakt, avvik kan finnast hos reirparasittartar.
Artslista
Gaukar i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler: Slekt Guira
Slekt Crotophaga
Slekt Tapera
Slekt Dromococcyx
Slekt Morococcyx
Slekt Geococcyx
Slekt Neomorphus
Slekt Carpococcyx
Slekt Coua
Slekt Centropus
Slekt Rhinortha
Slekt Ceuthmochares
Slekt Taccocua
Slekt Zanclostomus
Slekt Rhamphococcyx
Slekt Clamator
Slekt Piaya
Slekt Coccyzus
Slekt Pachycoccyx
Slekt Microdynamis
Slekt Eudynamys
Slekt Urodynamis
Slekt Scythrops
Slekt Chrysococcyx
Slekt Cacomantis
Slekt Cercococcyx
Slekt Surniculus
Slekt Hierococcyx
Slekt Cuculus
Ruth Shady
I si profesjonelle karriere har Shady leidd arkeologiske prosjekt i kyststrøk, fjellområde og regnskog i Peru. Ho har lagt vekt på studie av framvekst av sosialt og politisk komplekse organisasjonar. Ho har vore direktør for Nasjonalt museum for arkeologi og antropologi i Peru og for Museum for arkeologi og antropologi ved Universidad Nacional Mayor de San Marcos. Ho har òg hatt fleire andre stillingar ved universitetet.
Shady har publisert resultat i nasjonale og internasjonale bøker og magasin.
Emilie Hegh Arntzen
Emilie Hegh Arntzen er ein norsk handballspelar som sidan 2021 spelar på CSM București. Ho vart europameister med Noreg både i 2014, 2016 og 2022, og vart verdsmeister i 2021. Perioden 2014-22 deltok ho i 148 landskampar og skåra 228 mål. Hanne Hegh er mor hennar.
Klubbspel
Arntzen var rykkrom-spelar i Gjerpen IF på nivå to og tre i norsk seriehandball i tida frå 2010 til 2014. Frå 2014 til 2017 var ho ein målfarleg skyttar på toppserielaget Byåsen IL. Åra frå 2017 til -21 spelte Arntzen på IK Våg, det suverene topplaget i Noreg. Ho avslutta tida i Våg/Vipers med å vinne IHF-meisterligaen 2021.
Landslagsspel
Arntzen debuterte på det norske landslaget i 2014. Ho deltok for Noreg då laget vann europameisterskapen 2014, men fekk ikkje plass i VM-troppa 2015. I 2016 vann ho fyrst bronsemedalje under Sommar-OL i Rio de Janeiro, før ho fire månader seinare vart europameister for andre gong då Noreg slo Nederland med eitt mål i EM-finalen i Göteborg.
1585
1585 (romartal MDLXXXV) var eit normalår som byja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein fredag den julianske kalenderen.
Nida
Nida er ei elv sentralt i Polen og ei sideelv til Wisła. Dei renn saman nær Nowy Korczyn. Nida har ei lengd på 151 km og er den 29. lengste i Polen. Nedslagsfeltet er på 3865 km².
Byar og landsbyar
Samisk utdanningsråd
Samisk utdanningsråd var eit organ for samisk skoleutvikling. Det vart nedsett ved kongeleg resolusjon 8. desember 1975 som eit rådgjevande organ for Kyrkje- og utdanningsdepartementet.
Rådet vart lagt inn under Sametinget i 2000, under namnet Sametingets utdanningsavdeling. Samisk utdanningsråd låg i Kautokeino, det same gjer Sametingets utdanningsavdeling.
Det første utdanningsrådet
Det første utdanningsrådet hadde desse medlemmene:
Drumlin
Ein drumlin (irsk droimnín, som tyder «ein liten åsrygg») er ein avlang kvalforma ås danna av isbrear. Den lange aksen går parallelt til rørsla til isen, der den stumpe enden er vendt mot isrørsla. Drumlinar kan verte over 45 meter høge og nesten ein kilometer lange. Ein finn dei ofte i eit drumlinfelt i lag med andre åsryggar med same form, storleik og orientering. Drumlinar har vanlegvis fleire lag som indikerer at jorda gradvis vert lagt oppå ei kjerne, som kan vere av stein eller ei morene.
Clew Bay i Republikken Irland er eit godt døme på drumlinar i vatn der drumlinane oppstår som øyar i sjøen og dannar ein topografi som «egg i ei korg». Drumlinar ligg vanlegvis parallelt til kvarandre og kan ofte utgjere grupper på fleire hundre eller til og med fleire tusen.
Orval
Orval er eit trappistøl frå bryggeriet til trappistklosteret Notre-Dame d'Orval i Vallonia i Belgia. Klosteret vart oppretta som cistercienserkloster i 1132. Det brann ned i 1793 og vart gjenopna i 1926. Bryggeriet vart opna i 1931 for å skaffa inntekter til gjenoppbygging av klosteret. Den første ølen vart selt i 1932. Orval var det første trappistølet som vart selt over heile Belgia.
Ølkritikarar reknar Orval som eit øl i verdsklasse, lik dei andre trappistøla, men det skil seg klart frå dei andre. Dette skuldast mellom anna bruken av villgjær, Brettanomyces i gjæringsprosessen, sjølv om Orval også nyttar anna gjær. Ølet blir lagra i fire veker før det blir distribuert. Ølet som blir selt på klosteret sin kafé er lagra i seks månader. Smaken på ølet kan utvikla seg med lagring, sjølv om den relativt låge alkoholstyrken gjer det mindre egna for lagring enn somme andre trappistøl.
Bryggeriet er til vanleg stengd for publikum, men opnar dørene to dagar kvart år. For tida er det 32 sekulære tilsette.
Produkt
Orval er det einaste trappistbryggeriet som berre produserer éin variant for kommersielt sal. Han har ein alkoholstyrke på 6,2 %. Ølet er lyst på farge. Det er til sals i Noreg på Vinmonopolet.
Elles produserer bryggeriet ein variant for munkane, som òg kan kjøpast i klosteret sin kafé. Denne har ein alkoholstyrke på 3,5 %, og vert kalla Orval Vert eller Petit Orval.
Det blir brygga om lag 38 000 hektoliter i året. Som hjå alle trappistbryggeri blir inntektene av salet nytta til veldedige føremål.
Samar
Samar (tidlegare òg kalla lappar eller finnar) er eit folk som hovudsakleg høyrer heime i høgfjellsområda mellom Noreg og  Sverige, på Nordkalotten og på Kolahalvøya.
Samane som folkegruppe oppstod med det samiske språket, som oppstod i området mellom Sør-Finland og dei store sjøane i Karelen rundt byrjinga av vår tidsrekning, då vestleg uralsk delte seg i uraustersjøfinsk i sør og ursamisk i nord. Seinare spreidde samisk seg nordover, vestover og sørover, og erstatta eit tidlegare språk, som sette tydelege spor i samisk. I sør vart så samisk assimilert av finsk i løpet av det andre tusenåret av vår tidsrekning.
På grunn av assimileringspolitikken ovafor samane frå slutten av 1800-talet og framover er det vanskeleg å seie kor mange samar som finst. Eitt overslag er at det i det samiske befolkningsområdet bur om lag 75 000 samar. I overkant av ein tredel av desse snakkar ulike samiske språk, framfor alt nordsamisk.
Tradisjonelle samiske levevegar inkluderer reindrift, der dei følgjer etter store reinflokkar på beitevandring, kystkultur, med kombinasjon av småbruk og fiske — gjerne kombinert med båtbygging eller anna handverk og husflid (i Noreg), og innlandsfiske (som t.d. i Enare).
Namn
Namnet «same» er den skandinaviske forma av det samiske ordet sápmi (nordsamisk) eller saemie (sørsamisk), som viser til både område, folkegruppe og språk.