cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Louise Weiss
Bakgrunn
Mor til Louise, Jeanne Javal, kom frå ei jødisk, alsassisk slekt som hadde søkt om fransk statsborgarskap etter 1870. Morfaren Emile Javal (1839–1907) oppfann keratometeret (eit medisinsk diagnoseinstrument), var medlem av nasjonalforsamlinga frå Yonne og medlem av det franske vitskapsakademiet. Som far sin Leopold Javal (1804–1872) var Emile Javal aktiv i leiinga for det jødiske samfunnet.
Den politiske innstillinga til Louise Weiss sin familie var republikansk og anti-klerikal. Som barn konsentrerte ho seg heller om lesing enn om leik. Ho lærte seg tidleg framande språk, og talte tysk utan aksent. Familien reiste ofte til Alsace der dei hadde slektningar, og dessutan til Tyskland og Böhmen som Javalfamilien kom frå. – Ingen kunne ha vore meir europeiske enn oss, skreiv Weiss i memoara sine.
Døypefat
Døypefat eller dåpsfat er eit fat som rommar vatnet under dåpshandlinga. Det blir oftast lagt oppi ein døypefont. Til døypefatet høyrer det gjerne ei døypekanne. Fatet er oftast laga i metall.
Louise Weiss
Bakgrunn
Etter utbrotet av første verdskrigen oppretta ho eit lite feltsjukehus i det som då heitte Côtes-du-Nord.
Dei første journaliståra
Som kvinne var Weiss stengt ute frå deltaking i fransk politikk. Ho gjekk inn i journalistikken, og erklærte «Krig mot krigen». Under første verdskrigen skreiv ho i tidsskriftet Le Radical, under pseudonymet Louis Lefranc.
Som korrespondent for den største franske dagsavisa i samtida, Le Petit Parisien, vart ho kjent med blant andre Thomas Masaryk (1850–1937), Eduard Beneš (1884–1948) og Milan Stefanik (1880–1919).
L'Europe nouvelle
Weiss dekte som journalist underteikninga av Versaillestraktaten. Ho var frå 1918 til 1934 redaktør for uketidsskriftet L'Europe nouvelle, for utanrikspolitiske, økonomiske og litterære spørsmål. Ho vart dermed den første kvinna til å leia eit internasjonalt tidsskrift. Tidsskriftet kommenterte fransk og europeisk politikk og vart vart eit forum for fridom, pasifisme, likestilling mellom kjønna og folka. Tidsskriftet vart raskt leiande med omsyn til å kommentera internasjonale spørsmål.
L'Europe nouvelle støtta Aristide Briands forslag frå 1921 om opptak av Tyskland i Folkeforbundet, og anstrengingane som førte fram til underteikninga av Lucarnotraktaten i 1925. Gjennom tidsskriftet støtta Weiss òg Briand-Kellogg-pakta frå 1928.
Weiss mista etter kvart trua på Folkeforbundet, då det ikkje var i stand til å gi nasjonalsosialismen motstand. Då ho òg mista trua på pasifismen, forlét ho redaktørstillinga i magasinet i 1934
Paneuropa-rørsla
Weiss var gjennom tidsskriftet sitt ein støttespelar for Aristide Briand i arbeidet hans for eit samla Europa i form av felles marknad, felles valuta og ein felles europeisk kultur. Ho støtta òg Paneuropa-rørsla, stifta av Richard Nikolaus von Coudenhove-Kalergi, der Briand vart æresmedlem i 1929
NM i skiskyting 2004
Noregsmeisterskapen i skiskyting 2004, den 46. i rekka, vart avvikla i Steinkjer i tida 24. til 28. mars 2004.
Louise Weiss
Paneuropa-rørsla
I 1930 etablerte ho Nouvelle Ecole de la Paix (norsk 'Den nye fredsskulen') i Strasbourg, ein privat høgskule med framståande forelesarar i internasjonal politikk. Skulen hadde som formål å støtta arbeidet til Folkeforbundet. Han vart nedlagd i 1938.
NM i skiskyting 2004
10 km
Dato: 26. mars 2004
Evangelistane
Dei fire evangelistane i kristendommen er Matteus, Markus, Lukas og Johannes, som etter tradisjonen skal ha skrive dei fire fyrste bøkene i Det nye testamentet. Matteus og Johannes blir begge rekna som til følgjesveinane til Jesus. Matteus var tollbetjent og Johannes var fiskar. Markus var medarbeidar av apostelen Peter, og Lukas var ein gresk lege og medarbeidar av Paulus.
Louise Weiss
Kampen for røysterett for kvinner i Frankrike
I oktober 1934 starta Weiss ein ny organisasjon kalla La Femme Nouvelle (Den nye kvinne). I motsetning til andre feministorganisasjonar konsentrerte La Femme Nouvelle seg utelukkande om røysterett for kvinner. Ho gjekk ikkje av vegen for oppsiktsvekkande aksjonar. Mellom anna slapp ho flygeblad over hesteveddeløp på Longchamps, med teksten at «Sjølv om me får stemmerett, vil sokkane dine bli stoppa!» Saman med Cécile Brunschvicg (1877–1946) lenkja ho seg til porten til ein offentleg park for å vekkja merksemd. Ved juletider 1921 medverka ho til ein aksjon der ei gruppe feministar klatra opp lyktestolpane ved dei store varemagasina, og song små vers mot krigsleiketøy.
NM i skiskyting 2004
20 km
Dato: 24. mars 2004
Evangelistane
Symbol
Dei fire evangelistane har symbol knytte til seg som er inspirerte av vers i Det gamle testamentet, Esekiels bok og teke opp att i Johannes' openberring.
NM i skiskyting 2004
20 km
<br style="clear:both;" />
Skollevollsteinen
Skollevollsteinen er ein runestein med yngre runer frå rundt å 1000, funnen på Skollevoll på Lista. Han vart første gong skildra av biskop Wegener i 1639, då låg han som klopp over ein bekk på garden. Frå 1865 har steinen vore i samlinga til Universitets Oldsaksamling (no Kulturhistorisk museum) ved Universitetet i Oslo. Steinen er 1,9 meter lang og har ei innskrift med 56 runer i den yngre runerekkja:
Evangelistane
Symbol
Symbola blir nytta i kyrkjekunst saman med avbildingar av evangelistane eller som eigne symbol for evangelistane. Gjennomgåande blir Matteus, Markus og Lukas avbilda som gamle menn som sit innandørs og skriv, medan Johanne blir avbilda som ein ung mann som sit utandørs.
NM i skiskyting 2004
4 x 7,5 km stafett
Dato: 28. mars 2004
Fuder
Fuder er ei gammal tysk måleining for vin. Ordet tyder «lass» og er eit vinfat som er så stort at det utgjer eit lass. Måleininga varierer frå forskjellige område i Tyskland og er mellom 750 og 1500 liter.
NM i skiskyting 2004
4 x 7,5 km stafett
<br style="clear:both;" />
Skollevollsteinen
På moderne norsk vert det: «Rannveig reiste [denne] stein etter Oddmund Ravnsson, mannen sin. Skog rista [runene].»
Squaw Valley
Squaw Valley Ski Resort i Olympic Valley i Placer County i delstaten California er eit av dei største skiområda i US-Amerika. Feriestaden tek årleg imot ca. 600 000 skiløparar. Det er det nest største skiområdet ved Lake Tahoe. Dei olympiske vinterleikane for 1960 vart arrangerte i Squaw Valley.
Sinemorets Hill
Sinemorets Hill (Halm Sinemorets) er den nest mest markante åsen (etter Hesperides Hill) i ei åsrekkje oppom Bulgarian Beach aust på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.
Squaw Valley
Soge
I 1942 kjøpte Wayne Poulsen, ein tidlegare skiløpar, 2 000 hektar i dagens Olympic Valley, av Southern Pacific Railroad. Poulsen trefte i 1946 Alex Cushing, ein jurist med politiske kontaktar og tilgang på kapital. Like før opninga 1949 vart Poulsen og Cushing usams om framtida for feriestaden. Cushing enda opp med å kontrollere Squaw Valley Ski Corporation, som makta å få  1960-års Vinter-OL til Squaw Valley. Cushing leia Ski Corporation, morselskapet til Squaw Valley Ski Resort, til han døydde.
Cushing modellerte Squaw Valley etter europeiske alpinanlegg ved å sette basseng og losji oppe på fjellet i staden for på botnen, og ved å bringe den nyaste løfteteknologien til USA.
Sjølv om 1960-OL på det næraste var bortlova til Innsbruck i Austerrike, reiste Cushing til Paris i 1955 med ein skalamodell av sitt forslag for dei olympiske arenaene, og overtala den internasjonale olympiske komitéen til å velje Squaw Valley til arrangørstad. Det var det første, direkte fjernsynsformidla vinter-OL, med millionar av sjåarar i USA. Vinterolympiaden synte at amerikanske, alpine skianlegg hadde nådd det nivået som vart forventa av europeiske alpinanlegg.
I 1969 var Squaw Valley vertskap for den nokså ferske verdscupen i alpine greiner, med tevlingar i slalåm og storslalåm for både menn og kvinner.
Runesteinane i Skjeberg kyrkje
Runesteinane i Skjeberg kyrkje er to runesteinar i yttermuren på Skjeberg kyrkje i Sarpsborg kommune i Østfold.
Macey Cone
Macey Cone er ein liten ås, 125 moh, som markerer restane av ein utdøydd vulkan over lavaklippene på nordvestenden av Laurenshalvøya, kring 0,6 nautiske mil (1,1 km) nordaust for Cape Laurens, ved nordvestenden av Heardøya. Fjellet vart kartlagd i 1948 av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), som namngav det etter L.E. Macey, ein radiotelegrafist på ekspedisjonen.
Sinemorets Hill
Sinemorets Hill er 380 m lang frå aust til vest og 230 m brei, med to toppar. Den sørvestlege er 64 moh og den nordaustlege 62 moh, med eit lite tjern mellom dei. Han er snøfri om sommaren og ligg oppom den bulgarsk basen i sørvest. Restar av ein gammal leir på austsida var framleis synleg i 1996.
Sinemorets er namnet på ein landsby og eit nes ved kysten av Svartehavet. Åsen vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1994 etter ønske frå den andre bulgarske antarktisekpsedisjonen (1993/94).
Åsen ligg 820 m aust-nordaust for Hespérides Point, 220 moh innover frå Greenpeace Rock, 1,2 km nordvest for Krum Rock og 970 m nord-nordaust for Atlantic Club Ridge. Det vart kartlagd i detalj av spanske Servicio Geográfico del Ejército i 1991.
Louise Weiss
Kampen for røysterett for kvinner i Frankrike
Ein stor valsiger var i 1934 å kunna kasta senator gjennom 15 år, Raymond Duplantier, ut av det franske senaett. Duplantier hadde utmerkt seg med utsegna «Desse kvinnene ynskjer å verta representantar? Vel, men nei! Dei vil alltid verta verande kva dei alltid har vore: horer!»
På trass av felles suksess i kampanjar for merksemda om kravet til røysterett for kvinner, var Weiss sitt tilhøve til andre kvinnesakkvinner som Brunschvicg, Irène Joliot-Curie (1897–1956) og Suzanne Lacore (1875 eller 1877–1975) delvis kjølig. Weiss meinte at dei andre feministorganisasjonane heldt seg for tett til dei etablerte partia. Ho var usamd då kvinnene gjekk inn i Léon Blum si første regjering i 1936. Kvinnene fekk mindre innverknadsrike stillingar og ingen lovnad om å prioritera røysterett for kvinner. Sjølv hadde Weiss avslått ei tilsvarande stilling: «– Eg har ikkje kjempa for å nominerast», sa ho, «men for å veljast!»
Jødiske flyktningar etter «Krystallnatta»
«Krystallnatta» hende mellom 9. og 10. november 1938, og var starten på ei dramatisk opptrapping av jødeforfølgingane i Tyskland. Weiss overtalte då straks vennen sin, den franske utanriksministeren Georges Bonnet, til å oppretta organisasjonen Comité Central des Réfugiés (norsk 'Sentralkomiteen for flyktningar'). Komiteen skulle ta imot flyktningane frå Tyskland til Frankrike. Weiss klarte som generalsekretæren til organisasjonen, allereie i desember same år (1938), å få bringa tusen flyktningar frå Tyskland til Frankrike.
Seinare, i 1939, klarte ho å berga jødiske passasjerar om bord på motorskipet «Saint-Louis» til eit mellombels opphald i Frankrike. Skipet med dei 907 jødiske flyktningane hadde gått ut frå Hamburg. Etter å ha vorte avvist i Havana på Cuba og USA, risikerte passasjerane å måtta venda attende til det nasjonalsosialistiske Tyskland som dei hadde flykta frå. Louise Weiss kontakta venen sin, utanriksminister Bonnet, som gav løyve til å ta i mot 250 fleire hundre flyktningar. Storbritannia tok i mot 250 personar. Dei andre fekk opphald i Belgia og Nederland. Det var berre dei flyktningane som kom til Storbritannia som heilt var blitt verna mot forfølging. Ingen veit kor mange som omkom etter at Tyskland invaderte Nederland, Belgia og Frankrike. Reisa til dei jødiske flyktningane med «Saint-Louis» er omhandla i spelefilmen De fordømtes ferd.
Eddie Jobson
Edwin «Eddie» Jobson er ein engelsk klaverspelar og fiolinist som er kjend for synthesizerstilen sin. Han var medlem av fleire progrockband som Curved Air, Roxy Music, 801, U.K. og Jethro Tull. Han spelte òg med Frank Zappa i 1976-77. Bortsett som klaverspelar er Jobson òg kjend som ein dugande fiolinist.
Louise Weiss
Vichy-regjeringa, motstandskamp
Etter den tyske invasjoneb og okkupasjonen av Frankrike i 1940, la Storbritannia hindringar i vegen for Frankrikes import av medisinar og medisinsk utstyr. Weiss reiste difor til USA på vegner av Vichy-regjeringa for å skaffa nye forsyningar. Ho lukkast berre delvis, då amerikanarane meinte at nye forsyningar berre ville koma tyskarane til gode. Tilbake i Frankrike fekk ho ein kjenning til å skaffa henne eit sertifikat som «ikkje-jøde». I 1943 vart bror hennarnesten arrestert ved Milice, og Louise Weiss melde seg som redaktør av motstandsavisa La Nouvelle République. Ho har sjølv omtalt avisa med namnet Patriam Recuperare.
Eddie Jobson
Biografi
Jobson vart fødd i Billingham i Stockton-on-Tees i England. Han byrja å spele piano sju år gammal og fiolin då han var åtte. 16 år gammal vart han med i bandet Fat Grapple, og spelte på lokale stader som Redcar Jazz Club. Det var her bandet hans varma opp for Curved Air, som Jobson vart med året etter.
Galaktiske koordinatar
Galaktiske koordinatar er storleikar som gjev posisjonen til himmellekamar. I problem i samband med Mjølkevegsystemet høver det seg ofte å gje posisjonar ved galaktiske koordinatar.
Markhumle
Markhumle (Bombus pratorum) er ei sosial humle som lever i mange ulike naturtypar og kan vera dominerande både på kulturmark og skogsmark. Ho er tidleg ute og mellom dei fyrste humlene som har arbeidarar i mai. Markhumla er kjenneteikna av eit tydeleg gult krageband og ein raudoransje bakende.
Eddie Jobson
Biografi
På denne tida var Jobson frontmann i Fat Grapple på elektrisk fiolin, og opna med stykket «Jig-a-Jig». Bandet spelte originale songar, og vart høgt verdsett, men klarte aldri å slå igjennom utanfor Newcastle-området.
Runesteinane i Skjeberg kyrkje
Skjeberg kyrkje I
Dette er ein firkanta stein som står i sørmuren på koret. Steinen er første gong nemnt i eit brev frå sokneprest Andreas Mørch i 1810. I 1816 var M.F.Arendt på staden og laga ei avteikning. Innskrifts vart undersøkt nærare av Oluf Rygh i 1899, og tolkinga hans er:
Eddie Jobson
Biografi
I 1973 erstatta han Brian Eno i Roxy Music, ein jobb han delvis fekk fordi systera hans var venninne med systera til songaren Bryan Ferry. Jobson var med bandet på tre studioalbum og mange turnear.
I 1976, då Roxy tok ein pause, spelte Jobson inn den obskure solosingelen «Yesterday Boulevard», der han spelte alle instrumenta sjølv, utanom trommer. Jobson prøvespelte så som klaverspelar i Ritchie Blackmore sitt Rainbow. Han fekk ikkje jobben og avslo å verte med Procol Harum. Jobson varet så med Frank Zappa i midten av 1976. Han er på framsida av plateomslaget til Zoot Allures, trass i at han ikkje spelte på det. Han spelte derimot på konsertalbumet Zappa in New York.
Runesteinane i Skjeberg kyrkje
Skjeberg kyrkje I
I moderne norsk vert det: «Dette hus er vigd vår Herre og mor hans Maria og apostelen Peter».
Eddie Jobson
Biografi
I 1977 vart Jobson med i supergruppa UK. Andre medlemmar var tidlegare King Crimson-medlem Bill Bruford (trommer) og John Wetton (bass og solovokal) og Allan Holdsworth (gitar). Dei gav ut tre offisielle album. Etter at UK vart oppløyst tidleg i 1980, starta Jobson eit soloprosjekt, då han vart beden av Jethro Tull-frontmann Ian Anderson om å delta på soloalbumet hans, som sidan vart Tull-albumet A. Jobson er her oppført som 'special guest'. Han vart med bandet på den påfølgjande verdsturneen og spelte den siste konserten sin med bandet i Frankrike i februar 1981.
Runesteinane i Skjeberg kyrkje
Skjeberg kyrkje II
Steinen er mura inn i sørausthjørnet av kyrkja. På toppen er det hogd ut eit mannshovud mot aust, på sørsida står innskrifta:
På norrønt vert det: Stein þenna gerđi Botolfr steinmeistari
Emil Iversen
Emil Iversen er ein norsk langrennar frå Meråker. Han vart noregsmeister på både 15 km og 30 km under Ski-NM 2019 i Meråker. I tida 2016-19 vann han seks tevlingar i verdscupen i langrenn; to i sprintrenn, ei tremil og tre etappar i såkalla tour-renn. Iversen er medlem i Idrettslaget Varden Meråker.
Galaktiske koordinatar
Galaktisk lengd vert rekna i grader langs galaktisk ekvator. Nullpunktet var tidlegare skjeringa mellom galaktisk ekvator og himmelekvator i Ørna, men er frå 1959 gjeve ved retninga til sentrum i Mjølkevegen. Sett frå den galaktisk nordpolen er retninga motsett rørsla til klokka.
Eddie Jobson
Biografi
Jobson vart ei kort stund med i Yes i 1983 etter at Tony Kaye forlet dei til fordel for Badfinger. Jobson spelte verken konsertar eller inn album med Yes. Han var berre med i videoen til «Owner of a Lonely Heart», men videoen kom ut etter at Jobson hadde forlate bandet og Kaye var tilbake att.
I 1980-åra gav Jobson ut to album, Zinc - The Green Album (1983) og Theme of Secrets (1985). Vidare utover i 1980-åra og i 1990-åra skreiv Jobson mykje musikk for fjernsyn og film. Han skreiv musikk for nesten 100 episodar av fjernsynsserien Nash Bridges.  Sidan 2000 har han styrt Globe Music Media Arts.
Runesteinane i Skjeberg kyrkje
Skjeberg kyrkje II
Og på moderne norsk: «Denne steinen vart gjort av Botolv steinmeister».
Eddie Jobson
Biografi
På The Creation of Peace Festival i Kazan i Tartarstan den 30. august 2008 stod Jobson på scenen for første gong på meir enn 27 år. Han spelte då fiolin på ein song med Patti Smith Group, ein song med Fairport Convention og to songar med King Crimson Project.
I oktober 2007 hadde Jobson starta eit nytt band, UKZ, med Trey Gunn, Marco Minnemann, Alex Machacek og Aaron Lippert. Dei gav ut ein EP i 2009, «Radiation».
Louise Weiss
Europa-politikar etter 1945
Frå 1965 til 1970 var ho generalsekretær i Institut Français dei Polémologie (norsk 'fransk institutt for konfliktstudium', 1945–1993). Ho vitja Oslo i 1966 og heldt foredrag i Det franske instituttet om overbefolkningsproblemet, og i Fredsforskingsinstituttet om den dåverande Kashmir-konflikten. I 1971 stifta ho Fondation Louise Weiss for at hennar arbeid med samlinga av Europa og arbeidet for fred skulle kunna halda fram. Weiss hadde etter andre verdskrigen gått vekk frå den pasifistiske grunnhaldninga si, og gjekk då inn for at freden berre kunne oppretthaldast dersom han vart sikra med militærmakt.
Galaktiske koordinatar
Galaktisk breidd vert målt i grader vinkelrett på galaktisk ekvator og vert rekna positiv mot den galaktiske nordpolen, og negativ mot sørpolen. Den galaktiske nordpolen ligg i Berenikes hår, medan sørpolen ligg i Bilethoggaren. Galaktisk ekvator er storsirkelen midt mellom dei galaktiske polane. Han går kring 1° nord for sentrallinja til Mjølkevegen, noko som viser at sola ligg litt nord for hovudplanet til Mjølkevegsystemet. Galaktisk ekvator heller 62° med himmelekvator, og skjer denne (frå sør mot nord) i stjernebiletet Ørna (rektascensjon 18 timar 44,0 minutter) og (frå nord mot sør) i Orion.
Louise Weiss
Forfattarskap
Weiss skreiv sjølvbiografiar, romanar, skodespel, politiske sosiologiske essay, bøker om kunst og folklore og reiseskildringar.
Privatliv
Frå 1934 til 1936 var Louise Weiss gift med arkitekten José Imbert. Ho fekk sjølv ingen barn, men adopterte ein son som ho mista nær kontakt med. Ho oppnådde ikkje å bli medlem av Academie Française, men vart storoffiser av Æreslegionen. Gravferda hennar vart halden i ei evangelisk kyrkje.
Æresvisingar og oppkallingar
Den franske republikken feira i 1993 hundreårsjubileet for fødselen hennar og gav ut ei bok og ein film med tittelen Louise Weiss l’Européenne (Louise Weiss europearen). Hovudbygningen til Europaparlamentet i Strasbourg vart i 1998 oppkalla etter Weiss, og det same er ein open plass i byen. Ei rose vart i 1993 oppkalla etter Weiss, til hundreårsjubileet for fødselen hennar. Eit museum, «Louise Weiss», med ei rekkje personlege eigneluter, finst i Saverne i Frankrike. «Louise Weiss journalistpris» vart oppretta i 2005.
Markhumle
Markhumla er utbreidd over heile Europa og i delar av Asia. I Noreg finst ho over heile landet, men er uvanleg over skoggrensa. Individ av arten er her observert frå 15. mars til 25. september. Markhumla dannar samfunn på 50 til 120 individ. Bola verta lagde under eller på bakken i musebol, i gamle fuglereir, i fuglekassar og i husvegger.
NM i skiskyting 2004
7,5 km
Dato: 26. mars 2004
<br style="clear:both;" />
15 km
<br style="clear:both;" />
3 x 6 km stafett
Dato: 28. mars 2004
<br style="clear:both;" />
Fylkesveg 173 i Buskerud
Fylkesveg 173 i Buskerud går mellom Ask og Sandaker i Ringerike kommune. Vegen er 5,6 km lang.
Runesteinane i Skjeberg kyrkje
Skjeberg kyrkje II
Som Skjeberg kyrkje I er òg denne innskrifta frå seint 1200-tal.
Galileisk måne
Dei galileiske månane er dei fire store Jupiter-månane Io, Europa, Ganymedes og Callisto, oppdaga i 1610 av Galileo Galilei. Dei er lyssterke nok til at ein kan sjå dei i ein vanleg prismekikkert.
Lussand
Lussand er ein matrikkelgard (gardnummer 132) i Granvin herad. Lussand er ytste garden i Granvin og grensar til Kjepso i Kvam herad i vest, til Beggevik i aust, og i fjellet grensar garden til Voss.
Fram til 1964 høyrde Lussand til Kinsarvik herad. Då vart den delen av Kinsarvik herad og sokn som låg på vestsida av Hardangerfjorden (Lussand–Kvanndal) overført til Granvin. I Kinsarvik hadde Lussand gardnummer 117.
På oppsida av vegen mellom Kjepso og Lussand ligg eit skogområde på Uranes som er verna som naturreservat. Uranes naturreservat er oppretta for å verne eit større edellauvskogsområde med stor økologisk variasjon.
Namnet
Fyrstelekken av namnet er ikkje sikkert tolka.
Gardsnamnet vert også brukt som etternamn. I 2013 var det 44 personar i Noreg som hadde Lussand til etternamn. Ein kjend namneberar er politikaren Magnar Lussand, som var fylkesordførar i Hordaland frå 1991 til 1999.
Mawson Peak
Mawson Peak er eit fjell på Heardøya, eit australsk område i sør i Indiahavet. Fjelltoppen har ei høgd på 2745 moh. og er det nest høgaste fjellet i Australia, berre overgått av Mount McClintock på 3490 moh. i Britannia Range i Australsk Antarktis. Mawson Peak er ein aktiv kompleks vulkan (det siste utbrotet skjedde i 1993 ) og er toppen av fjellmassivet på Big Ben.
Oppdaging og namngjeving
Mawson Peak vart namngjeven av ANARE i 1948 etter sir Douglas Mawson, leiaren for BANZARE 1929-31, som vitja øya i november-desember 1929.
Thela Hun Ginjeet
Thela Hun Ginjeet er ein song av bandet King Crimson som kom ut i 1981 på albumet Discipline. Songen vart òg gjeven ut som singel med «Elephant Talk» som B-side. Tittelen på songen er eit anagram av «heat in the jungle», som er ein referanse til kriminalitet i byen. Songen er skriven av Adrian Belew, Bill Bruford, Robert Fripp og Tony Levin.
Medan dei fleste av instrumenta spelar i 4/4-takt, spelar Robert Fripp på elektrisk gitar i 7/8-takt i delar av songen, og skapar slik ein uvanleg effekt. I midten av songen kan ein høyre eit stemmeopptak. Dette er Adrian Belew som snakkar om ei oppleving då han vart plaga av rastafariar i London og politiet, medan han prøvde å få opptak til songen ute i gata.
Det vart òg gjevne ut ein 12"-versjon av singelen med ein «dance mix» av songen, og songen «Indispline» i tillegg til «Elephant Talk».
Christoff Cliff
Klippa ligg 2 km søraust for Serdica Peak, 2,7 km sørvest for Radichkov Peak og 2,4 km søraust for Silistra Knoll.
Politikaren Tore Johansen
Tore Johansen er ein norsk lokalpolitikar for KrF. Han var ordførar i Aremark kommune i seksten år til han gjekk av etter valet i 2011.
KrF hadde fleirtal i kommunen saman med Arbeidarpartiet.
Grunneining
Grunneiningar er måleiningar som andre fysiske og tekniske einingar er avleidde frå. Dei er einingane for dei storleikane som er valde som grunnstorleikar i eit einingssystem. Grunneiningane skal ikkje kunne avleiast av kvarandre, og skal vere definerte slik at dei kan reproduserast særs nøyaktig, helst ved hjelp av naturkonstantar. Viss dette ikkje lèt seg gjere med tilstrekkeleg nøysemd, blir dei no avgjort ved hjelp av internasjonale normalar. For storleikar som kan avleiast av grunnstorleikane, vil tilsvarande einingar kunne avleiast av grunneiningane.
Songen Black Sabbath
«Black Sabbath» er ein song av det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath, skriven i 1969 og gjeven ut på det sjølvoppkalla debutalbumet deira i 1970. I 1970 vart songen gjeven ut på A-sida av ein 4-spors 12-tommars singel med «The Wizard», «Evil Woman» og «Sleeping Village», for Philips Records-selskapet Vertigo. I Japan og Filippinane vart det gitt ut ein 7-tommars singel på Philips med «Evil Woman, Don't Play Your Games with Me» på A-sida og «Black Sabbath» på B-sida.
Historie
Ein versjon av denne songen frå den første demoen til Black Sabbath finst på samlealbumet The Ozzman Cometh av Ozzy Osbourne. Songen har eit ekstra vers med ekstra vokal før brua. Gitaren og bassen er stemd ned eitt heiltrinn, noko som resulterer i at toneleiet A blir spelt på gripebrettet, men har tonehøgd som G (oktav - D flat) for lyttaren. Det er ein av dei mest spelte låtane til bandet og har vore med på kvar einaste turné i løpet av karrieren.
Harmoni
Hovudriffet i «Black Sabbath» er eit av dei mest kjende døma på harmoniske progresjonar med tritonen G-C:
Mottaking
«Black Sabbath» vart rangert som den nest beste Black Sabbath-låten av Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check. Han vart rangert som den beste låten i Black Sabbath-diskografien frå Ozzy Osbourne-tida av Loudwire. I 2020 rangerte Kerrang! låten som nummer éin på lista si over dei 20 beste Black Sabbath-låtane, og i 2021 rangerte Louder Sound låten som nummer tre på lista si over dei 40 beste Black Sabbath-låtane. I mars 2023 plasserte «Black Sabbath» seg på førsteplass på Rolling Stone si liste over dei 100 beste heavy metal-songane gjennom tidene.
Krakra Bluff
Krakra Bluff (Rid Krakra) er ein fjellskrent med ei høgd p å140 meter oppom Memorable Beach på nordvestkysten av South Bay på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av selfangarar som var stasjonerte ved Johnsons Dock i nærleiken.
Songen Black Sabbath
Mottaking
«Black Sabbath» var den siste låten som vart spelt av rockestasjonen WAAF i Boston den 22. februar 2020, den siste sendedagen. Ifølgje den mangeårige WAAF-programleiaren Mistress Carrie vart songen vald fordi «albumet kom ut nokre veker før me slutta å senda, og Ozzy gav ut eit nytt album same dag som me slutta, og han er den einaste artisten som har vore aktuell i alle dei 50 åra me har sendt, og vel... SATAN. Viss EMF skulle ta det elska signalet vårt, måtte dei tola Satan først.»
I Rodond
I Rodond er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i kantonen Graubünden i Sveits. Fjellet ligg like vest for den sørlege inngangen til San Bernardino-passet
Songen Black Sabbath
Musikkvideo
Det vart laga ein musikkvideo til låten, som ein del av framferda til bandet på det tyske programmet Beat-Club i 1970. Videoen vart filma i eit studio med ein landsby i forgrunnen.
Krakra Bluff
Klippa er kalla opp etter den bulgarske bojaren og krigaren Krakra av Pernik (900- og 1000-talet).
Klippa ligg 2,1 km aust for Ustra Peak, og 5,1 km vest for Ereby Point.
Songen Black Sabbath
Coverversjonar
«Black Sabbath» har vorte covra av følgjande band:
Ohunka
Ohunka (lakota for 'usant', fleirtal ohunkakan) er ei tradisjonel kveldsforteljing blant siouxfolk. Desse sogene har ofte mytologiske figurar som Iktomi eller Iya saman med menneske. Forteljaren viste evnene sinev ved å kombinera ulike episodar og halda tilhøyrarane interesserte. Nokre ohunka-forteljingar blei samla av Zitkala-Sa i boka Old Indian Legends.
Fylkesveg 174 i Buskerud
Fylkesveg 174 i Buskerud (Heradsbygdvegen) går mellom Ve i Heradsbygda og Heggen i Ytre Soknedalen i Ringerike kommune. Vegen er 6,9 km lang.
Mount Andree
Mount Andree er ei isfri ås, 140 moh, som ragar over det vesle neset mellom Cave og West Bay på vestsida av Heardøya. Det vart først kartlagd og namngjeven av Edgar Aubert de la Rue, ein fransk geolog ombord på kvalbåten «Kildalkey», som med kona si Andree utførte geologiske undersøkingar langs nord- og vestsida av øya i januar 1929. Dei fann ut at fjellet var ein del av eit vulkanrater med djupe innsnitt av British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE), under Mawson, som vitja området i november 1929 og gav det namnet Cave Bay Hill. Det godkjende namnet, ei forkorta form av Mont Andree de la Rue, vart tilrådd av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) i 1954.
Mercury Bluff
Skrenten er kall opp etter den britiske selfangstskuta «Mercury» under kaptein Robert Wetherell som operererte ut frå Shirreff Cove i nærleiken i 1820-21.
Klippa ligg 3,9 km sørvest for Cape Shirreff, 12 km nordaust for Rowe Point og 20,85 km nordaust for Essex Point.
Vesle Hjerkinn
Vesle Hjerkinn er ein stad på Dovrefjell der det i vikingtida og mellomalderen låg ein gard eller eit sælehus.
Utgravingar i regi av Kulturhistorisk museum har dokumentert at Vesle Hjerkinn har hatt ein sentral rolle i ferdsla over Dovrefjell. Staden har truleg vore krongods frå slutten av 800-åra e.Kr. i Harald Hårfagre si regjeringstid.
To av dei 6 tuftene i området er gravne ut, og det er bygd opp ein modell av eitt av husa.
Paul Waaktaar-Savoy
Paul Waaktaar-Savoy, fødenamn Pål Waaktaar Gamst er ein norsk gitarist og låtskrivar frå Oslo, busett i New York.
Savoy og gjenforeining
I 1991 gifte han seg med Lauren Savoy frå USA, og endra namnet sitt til Paul Waaktaar-Savoy. Paul og Lauren gjekk saman med Frode Unneland og Popium om å danna musikkgruppa Savoy. Fyrste Savoy-plate; Mary Is Coming kom ut i 1996, og fram til i dag har gruppa gjeve ut seks album og vunne to Spellemannprisar.
I 2000 kom A-ha saman igjen og gjorde eit svært vellukka comeback som varte i ti år; den siste turnéen deira vart avslutta i Oslo i 2010.
Lauren
Paul og Lauren Waaktaar-Savoy er framleis busett i New York. Dei har ein son saman.
Berge i Høyanger
Berge i Høyanger kommune i Vestland fylke er ei bygd på nordsida av Høyangsfjorden. Gardane ligg 130-250 moh. på ein terrasse over ei stupbratt li.
Namnet «Berge» kjem av dativ for Berg. Genitivsforma er Ber(g)s som for eksempel Bergsvikja og Bergsvatnet.
Historiske skriveformer er Berghi (1344) og Heanghrsbergh (1535), altså Høyangs-Berge.
Namnet vert tradisjonelt uttalt Berrje, moderne uttale er Berge.
Busetnad
Bygda har 10 bruk fordelt på 3 gardar. Før utbygginga av Høyanger frå 1914 var Berge største bygda i Høyanger.
Dei tre gardane er alle nemnd før 1600. Ifølge tradisjonen er Indre Berge, gard nummer 55, den eldste garden. Ytre Berge, gard nummer 57, var muligens støl for Nordeide før han blei eigen gard. Øvre Berge, gard nummer 56, er yngste garden og blei skilt ut frå Indre Berge. Anders Berge er nemnd som øydegardsmann på Øvre Berge i 1603. Altså kan eit av bruka ha vore øydegard opp til rundt 1600, men ein må og merke seg at øydegard òg var ei eiga skatteklasse.
Gardane har teigar langs Bergsstronda på nordsida av Høyangsfjorden. Gardsnummer 58, Pylseteigen, ligg til bruk 55/5, men det har aldri vore busetnad her.
Fordelinga av utmarka på fjellet vart fastsatt av tingretten i 1690, men har truleg vore den same lenge før dette. Gard/bruksnr 55/1-5 og 57/3 har felles eigedom i utmarka under Skålebotnfjellet og Langfjellet og har støl på Karthaugane. 56/1-2 og 57/1-2 har felles eigedoma i utmarka i Bergsdalen, med tilhøyrande sommarsstøl i Steinkvia. Dei sistnemnde bruka hadde òg vår og haust støl på Oppheim og på Furuhaugane.
Geografi
Bygda Berge ligg som i ein dalbotn i dalsida over Høyangsfjorden. Bygda er avgrensa øvst av vertikale gråberg i Skålebotnen på 877 moh. og av Graosvåa (grå sva) og Vetle Graosvåa. I Bergslia ligg lauv og barskog, utmarksbeite og innmark som flater ut rundt 100 m over fjorden. Eit belte av gran planta frå 1900 ligg rundt og ovanfor innmarksbeita. Skogplantinga blei gjort for framtidig sal av tømmer, men òg som vern mot snøras. I den bratte dalsida under Berge veks varmekjære treslag som eik, alm, ask og lind. Ein isbre i dalbotnen har forma landskapet ved å erodere ut berget i ei skålform. Denne er stupbratt øverst, men flatar ut nederst. I skråningane frå 100-300 moh. har breen avsett botnmorene. I det øverste laget i denne silt- og sandmorenen har det danna seg eit jordlag som har gitt grunnlag for gardsdrift frå før år 1300. Jordprofilet, som vist i bilete, har relativt lite stein og er derfor relativt lettdyrka.
Det bratte lendet er ei utfordring for landbruksmaskiner. Før moderne veiter (grøfter) vart vanlege var dette ein fordel viserettersom jorda var naturleg drenert.
Lokalklimaet på Berge er forholdsvis bra, bygda vender mot sør-aust, og er skjerma for nord og vestavinden.
Rasfare
9. februar 1928 i 4-5 tida om natta tok snøskred garden våningshuset på Nykvia på Øvre Berge. 3 born mista livet, 2 overlevde. Foreldra var bortreiste. Same natta tok eit skred i Saueåna med seg mølla på 55/2 Larsgarden. Bergsvegen blei tatt i ei breidde på 80 meter i ytste svingen og 50m i inste svingen.
Snøskred i 1983 gjorde mindre skade, skogplantinga i fjellsidene kan ha avgrensa skadane.
Eit jord- og steinras i 2011 øydela innmark og vegar.
Historiske stiar og vegar
Fram til 1875 var det berre sti opp til Berge. I 1875 blei det bygd ein steinsett veg frå Bergsvika til Indre Berge. Kjøreveg kom i 1910.
Kvernbakken
Rundt 1900 stod det 5 kvernhus tilhøyrande Ytre-Berge på Kvernbakken ved Bekkeåna (sjå bildegalleri). I dag står berre det berre eit igjen, tilhørande bruk 57/1. Kvernsteinen kjem frå Hyllestad og er laga av granatglimmerskifer some er kjenneteikna av at han er kyanittførande. Dei raude granatane, 1-3mm store, er svært harde og slitesterke. Kyanitt syner att som gråblå stavar. Kvernhuset blei restaurert rundt 2020.
Skadedyr
Til tider må bøndene på Berge ha vore svært plaga med rev, ulv og bjørn. Tradisjonen seier at det som var mest plagsomt med rev som tok lam, og bjørn som slo ned kyr. Prost A. Daae «Lovet af Præstestolen at give noket til fattige at Gud vil afvende de rivende Ulve og andre skadelige Udyr» rundt 1748. Hans Knutson på Øvre Berge skaut 3 ulvar i 1749 og 4 i 1750. Eit slikt tal ulv vil ta for seg i bufeet om det ikkje blei gjeta.
Fylkesveg 175 i Buskerud
Fylkesveg 175 i Buskerud (Vemevegen) går over Øst-Veme mellom riksveg 7 ved Heggen og Veme i Ytre Soknedalen i Ringerike kommune. Vegen fekk namnet Vemevegen i 1978, har oljegrusdekke og er 3,0 km lang.
Berge i Høyanger
Skadedyr
Det er fleire stadnamn på Berge som er relatert til bjørn; Bjørneskaret, Bjørnehammaren, Bjødnehaugane og Bjønnadikjet. Gildreåna kan vere i samband med jakt på bjørn med åte eller felle, «å gildre». Eit anna stadnamn, Kjerringehola, knytter det ei historie til: Ein bjørn hadde fått tak i ei kjerring og grov ei hole for å grave ho ned. Det heitest at ein kunne skremme bjørnen ved å vise fram ræva. Kjerring drog derfor opp skjørtet og snudde baken til bjørnen. Bjørnen blei redd og stakk av. Det er òg referansar til bjørn som er skoten. Til dømes Martin Endreson som skal ha skutt bjørnar i Bergsliene, og Einar Lasseson som skaut bjørn på eigen grunn i 1834. Siste bjørnen blei skoten rundt 1890.
Utvandring til USA
Totalt 39 med tilknytning til Berge utvandra til USA i perioden 1858 til 1908. Totalt 59 menn og 21 kvinner reiste ut, av desse kom 41 tilbake. Frå nokre familar utvandra søskenflokkar; frå 5 familar utvandra totalt 27. I all hovedsak var dei som utvandra uten odel. Ettersom lønnsnivået på denne tida var 10 gonger lønnsnivået i Noreg var nok valget om å utvandre lett. At halvparten kom tilbake viser nok at ein del fann livet der borte krevande.
Dei første 5 som reiste i 1858 var ein famile som var husmenn på plassen Kviene på Indre Berge, sjå bilete.
Dugande spelemenn
Hardingfeleverket nemner fire dugande spelemenn frå Berge:
Slåttar frå Sogn listar opp slåttar som er nedskrivne etter Anders Sagen og Sjur Berge. Desse fekk slåttar både frå Rognald og Per Berge.
Il Chapütschin
Il Chapütschin er eit fjell i Berninafjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits. Fjeller har ei høgd på 3386 meter over havet og ligg noko vest for Piz Bernina, like nord for grensa til Italia.
Budd Peak på Heardøya
Budd Peak er ein fjelltopp, 2315 meter over havet, 1,7 nautiske mil søraust for Mawson Peak på Heardøya. Fjellet vart kartlagd av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i 1948, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter G.M. Budd, øvstkommanderande for ANARE på Heardøya i 1954, og leiaren for ekspedisjonen til ANARE på Heardøya i 1963.
Patriarkgrotta
Grotta ligg under ein moské frå Saladin-tida og er omgjort frå ein stor, rektangulær struktur frå Herodes-tida, ei rekkje underjordiske kammer i hjartet av gamlebyen i Hebron (Al-Khalil) i Hebronfjella. I følgje tradisjonen er han knytt til både Første Mosebok og Koranen der grotta og området rundt vart kjøpt av Abraham som gravplass. Ein trur at Abraham, Isak, Jakob, Sara, Rebekka og Lea, som vert rekna som patriarkar og matriarkar av jødane, alle er gravlagd der. Den einaste matriarken som manglar er Rakel, som ein trur er gravlagd nær Betlehem der ho døydde under ein fødsel. Det arabiske namnet på grotta syner kor viktig Abraham er for muslimane som ein profet i Koranen og patriark gjennom Ishmael. Utafor bibelske og koranske kjelder er det mange segner og tradisjonar knytte til grotta.
Crawfish
«Crawfish» er ein song skriven av Fred Wise (tekst) og Ben Weisman (musikk) og spelt inn som ein duett mellom jazzsongaren Jean «Kitty» Bilbrew (òg kjend som Kitty White) og Elvis Presley.
Det var opningssongen for Presley i filmen King Creole i 1958.
Den britiske musikaren og Clash-frontmannen Joe Strummer skildra «Crawfish» på radioshowet sitt som ein av hans favorittsongar av Elvis-songar. Songen og tilrådinga hans vart nytta som filmmusikk i dokumentarfilmen Joe Strummer: The Future Is Unwritten i 2007.
Innspeling
Bilbrew og Presley spelte inn songen den 15. januar 1958 som filmmusikk for filmen King Creole i Radio Recorders i West Hollywood. Produsenten var Walter Scharf og lydteknikaren Thone Nogar. Det vart spelt inn minst åtte opptak. Hovudopptaket er opptak sju.
I 1978 gav Jean Bilbrew ut ein annan alternativ miks (med nye lydspor spelte inn i 1978) i ein versjon som vart sungen heilt av ho sjølv.
Campbell Peak
Campbell Peak er ein fjelltopp, 2415 moh, som ligg 1,2 nautiske mil nordaust for Mawson Peak, toppen av Heardøya. Det vart kartlagd i 1948 av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE), som namngav det etter Stuart A. Campbell i Royal Australian Air Force. Campbell vitja Heardøya i 1929 som var pilot med British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition leia av Douglas Mawson og igjen som leiar for ANARE då ein forskingsstasjon vart oppretta på øya i desember 1947.
Nora i Sverige
Nora fekk bystatus i 1643. Byen ligg på vestsida av Norasjön, 30 km nordvest for Örebro. Nora er ein bruksstad som ekspanderte på 1600- og 1700-talet. Ein kan framleis sjå spor etter bruksperioden i ein godt bevart gammal trehusbusetnad. Det finst òg museum som syner perioden, og eit jernbanemuseum. Næringslivet i dag er dominert av småindustri.
Isacio Calleja
Isacio Calleja García var ein spansk fotballspelar og sakførar frå landsbyen Valle de Cerrato i Palencia-provinsen. Han vart europameister 1964 med Spania, to år etter han var med å vinne cupvinnarcupen 1962 med Atlético Madrid.
Klubbspel
Calleja spelte i midtforsvaret på Atlético Madrid frå 1959 til han la opp i 1972. Han var med om å vinne finalen i cupvinnarcupen 1962 mot italienske Fiorentina. Sommaren 1965 sigra han og Madrid-laget 1-0 mot Real Zaragoza i den nasjonale cupfinalen. Den påfylgjande sesongen bidrog han mykje til at Atlético Madrid toppa den spanske serien, eitt poeng framom Real Madrid. Også i 1970 vart Calleja og Atlético spansk seriemeister, poenget framom Athletic Bilbao. I sin aller siste kamp, cupfinalen 1972, var han lagkaptein då Atlético Madrid slo Valencia CF med 2-1.
Lindesberg
Lindesberg er ein svensk by og centralort i Lindesbergs kommun i Örebro län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde byen 8,752 innbyggjarar.
Skrivarberget på Stjørdal
Skrivarberget er ein sørvend bergvegg med runer ved gardane Bø og Ystines i Stjørdal kommune i Trøndelag. Han er registrert med nr. ID 56427 i Kulturminnearkivet til riksantikvaren.
Innskriftene er frå 1000- og 1100-talet, og vart undersøkte av Lorentz Diderik Klüwer i 1815, og Martin Friedrich Arendt i 1817. Staden vart undersøkt på nytt av Oluf Rygh i 1864 og -96, og av Aslak Liestøl i 1956. Tolkingane her er etter Liestøl si undersøking.
Innskrift I
På norrønt er det: Biǫrnulfr ristu rúnar þesar. Ruþs mǫrkum visa bert at.
På moderne norsk: «Bjørnulf rista desse runene. Rudsmarkene viser dei tydeleg til». Antakeleg har denne ristninga og den følgjande å gjera med eit eigedomsskifte e.l.
Innskrift II
Denne innskrifta er registrert av både Klüwer og Rygh, men er ikkje funnen att.
som vert tolka til: Bergr ok þeir ristu rúnar þessar. þeir i dette tilfellet viser attende til innskrift I der Bjørnulf var runeristaren. Meininga vert altså: «Berg og Bjørnulf rista desse runene».
Innskrift III
På norrønt vert det: Undin austanverđi horf er gull geymt niu alnar niđr.
Og på moderne norsk: «Under det austre hjørnet er gull gøymt ni alen ned (dvs. under jorda)».
Innskrift IV
Ei fragmentarisk innskrift:
Kan ikkje tolkast.
Innskrift V
Nok ei fragmentarisk innskrift:
Innskrift VI
Denne innskrifta vart første gongen påvist av Liestøl i 1956:
På norrønt er det: Her er fé folgit undir steini þessum.
Som på moderne norsk vert: «Her er gods gøymt under denne steinen.»
Muckle Bluff
Muckle Bluff ein fjellskrent 9 km vest for Walker Point på sørkysten av Elefantøya i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Han vart kartlagt av UK Joint Services Expedition, 1970-71. Det skildrande namnet vart gjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1971. Muckle er eit gammalt skotsk ord som tyder stor.
Chris Difford
Christopher Henry Difford er ein engelsk songar, musikar, låtskrivar og plateprodusent. Han var medlem og låtskrivar i den britiske gruppa Squeeze.
Etter Squeeze vart lagt ned i 1983, har Difford skrive songar med Glenn Tilbrook for artistar som Jools Holland, Helen Shapiro, Billy Bremner og Elvis Costello. Han har òg skrive tekstar Jools Holland, Elton John, Wet Wet Wet, Marti Pellow og andre. I lag med Tilbrook og John Turner laga han musikalen Labeled with Love, med songar av Squeeze. Musikalen vart sett opp i Deptford i 1983, men raskt teken av. I 1984 gav paret ut albumet Difford and Tilbrook og hadde ein liten hit i Storbritannia med «Love's Crashing Waves» som nådde 57. plass på singellista i Storbritannia. I 1985 vart Squeeze samla att. Difford slutta i gruppa i 1999 og gjekk solo med albumet I Didn't Get Where I Am i 2003. Difford var òg manager for Bryan Ferry og The Strypes.
Spektralklasse
Spektralklasse er ei klassifisering av temperatur og tilhøyrande luminositet og spektrum i fotosfæren til ei stjerne.
Klasseinndeling etter overflatetemperatur
Harvard-klassesystemet klassifiserer temperatur, og er basert på hydrogenet sine absorbsjonslinjer (styrken til Balmerlinjer). Det vart utvikla ved Harvard College Observatory omkring 1912 av Annie Jump Cannon og Edward C. Pickering. Klassa vert angjeve med bokstavar O, B, A, F, G, K, M, L, T etter fallande temperatur. Dette vert delt ytterlegare med eit tal 0-9 der 0 er varmast. O0 er då varmast og T9 kaldast.
Sola har spektraltype G2.
I tillegg vert følgjane bokstavar brukt: W for Wolf-Rayet-stjerne, P: planetarisk tåke og R og S: spesielle, kjølige stjerner
Yerkes klasseinndeling av luminositet
Systemet vert òg kalla MKK etter etternamna på utviklarane William W. Morgan, Phillip C. Keenan og Edith Kellman frå Yerkes Observatory. Inndelinga vert gjeven med romartal I, II, III, IV og V, der I er lyssterke superkjemper og V er lyssvake dvergstjerner. Denne klassifiseringa er basert på spektrallinjer som er kjenslevare for gravitasjon ved overflata av fotosfæren og tilhøyrande luminositet (i motsetnad til Harvard-klasse som er basert på temperatur). Etter endringar vart klassifiseringa òg kalla 'MK etter Morgan – Keenan.
Radiusen til ei kjempestjerne er mykje større enn ei dvergstjerne, medan massane kan samanliknast. Difor er gravitasjonen, og dermed trykk og tettleik på overflata mykje mindre for kjempestjerna. Dette påverkar luminositeten og dessutan breidda og intensiteten i spektrallinjene. Dersom tettleiken (og gravitasjonen) ved og over fotosfæren er høg vil spektallinjene verta breiare.
Skalaen vert delt ytterlegare i underklasser med små bokstavar:
Grensetilfelle er tillaten, til dømes vil klassa Ia0-Ia kalla ei svært lyssterk superkjempe, på grensa til hyperkjempe. Stjerna si spektraltype er ikkje ein faktor. Fleire døme:
Spektraltypar
Under følgjer stjerneklasser med fargane som ligg nært dei som det nakne auga faktisk kan sjå. Dei relative storleikane brukt er dei for hovudserien
O-klassa
O-klassestjerner har dominante absorpsjonslinjer og nokre gonger emisjon for He II-linjer. Dei har framtredande ioniserte (Si IV, O III, N III og C III) og nøytrale helium-linjer, med styrkar frå O5 til O9, og framtredande hydrogen-balmer-linjer, sjølv om dei ikkje er like sterke som andre typar. Sidan O-stjerner er så enorme har dei ekstremt varme kjerner og brenn fort gjennom hydrogenet sitt. O-stjerner er difor dei første til å forlata hovudserien.
Døme på O-stjerner
B-klassa
B-klassestjerner lyser sterkt og er blå. Spekteret deira består av nøytralt helium, som er mest synleg i B2-underklassa, med moderate hydrogen-linjer. Dei består òg av ioniserte metallinjer, inkludert Mg II og Si II. Sidan O- og B-klassestjerner har så kortfattige liv reiser dei ikkje særleg langt frå opphavsstaden sin.
Desse stjernene har tendensen til å vera i OB-grupperingar, som ofte er teke med i rekninga når ein snakkar om molekylskyer. Orion OB1-grupperinga okkuperer ein stor del av den eine spiralarmen til galaksen vår og ber mesteparten av dei sterkaste stjernene i stjernebiletet Orion. Omtrent 1 av 800 (0.125%) blant stjernene i hovudserien i galaksen er B-klassestjerner
Døme på B stjerner
A-klassa
A-klassestjerner er blant dei mest normale stjernene det blotta auge kan sjå, dei er kvite og blåkvite. Dei har sterke hydrogenlinjer i spekteret i tillegg til linjer av ioniserte metall: Fe II, Mg II, Si II. Du kan òg finne glimt av Ca II-linjer. Omtrent 1 av 160 (0.625%) stjerner blant dei hovudserien i galaksen er A-stjerner
Døme på A-stjerner: Sirius, Deneb, Altair, Vega, Fomalhaut
F-klassa
F-klassa har styrkjande linjer av Ca II og linjer av metalla (Fe I, Cr I) som byrjar å verta ioniserte. Spekteret deira er karakteriserte av svakare hydrogenlinjer og ioniserte metall. Dei er kvite. Omtrent 1 av 33 (3.03%) blant stjernene i hovudserien er F-klassestjerner.