cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berlepollen
Berlepollen er ein liten fjordarm på nordsida av Frøysjøen på Bremangerlandet i Bremanger kommune i Vestland. Han har ei lengd på nesten 6 km og er omgjeven av over 500 meter høge og bratte fjell på kvar side.
Grendene Øgarden og Berle, som fjorden er kalla opp etter, ligg ved innløpet til fjorden som berre er om lag 150 meter breitt.
Ismåse
Ismåse (Pagophila eburnea) er ein liten måse, han er einaste arten i slekta si. Han har ei sirkumpolar utbreiing og hekkar i kanadisk Arktis, Nord-Grønland og på arktiske øyar som Spitsbergen, Frans Josefs land, Novaja Semlja og Severnaja Zemlja. Dei trekkjer sør om hausten berre over korte avstandar, det meste av populasjonen overvintrar på kanten av pakkisen, men nokre fuglar kan nå meir tempererte område. Streiffuglar kan kome så langt sør som til Danmark og Storbritannia. Den globale hekkebestanden reknar ein til om lag 14 000 par, av desse trur ein at 80 prosent hekkar i Russland. Svalbardbestanden er estimert til omlag 1 000–2 000 par. Ismåen hekkar i koloniar (ofte samam med krykkje eller andre sjøfuglar) i klippar (opp mot 1 000 moh.) langs iskanten ved dei arktiske kystane. I Russland kan koloniane telje opp mot 2 000 par, men på Svalbard er koloniane sjeldan større enn 10–50 par, enda sjeldnare opp mot 150 par.
Skildring
Denne arten er lett å identifisere. Han er ca. 43 cm, har ei anna, meir dueaktig kroppsform enn Larus-måsar, men vaksne har heilt kvit fjørdrakt, manglar den grå oversida som måsar flest har. Det tjukke nebbet er blått med en gul spiss, og beina er svarte. Skriket er eit terneliknande kriæ. Ungfuglar har mørke flekker i ansiktet, varierande mengder svarte flekker på venger og hale. Det tar to år å oppnå fullvaksen fjørdrakt.
Levesett
Ismåse legg eit til tre olivenfarga egg i eit reir på bakken fora med mose, lav eller tang. Dei tar fisk og krepsdyr, smågnagarar, egg og fugleungar, men er også opportunistiske åtseletar. Ismåsane er kjente for å følgje etter isbjørn og andre rovdyr for å beite på restane av byttedyra deira.
Nedgang
I perioden 1985 til 2005 blei det observert ein reduksjon på 80 % blant hekkande fuglar i Canada. Bestanden har truleg også gått ned i Russland og på Svalbard. Ein reknar med at den norske bestanden er på 400-1500 maks individ. Ismåsen kan trugast av miljøgifter, klimaendringar som gjev mindre isdekke, og petroleumsaktivitet.
Sørgulen
Sørgulen er ein fjordarm av Gulen i Bremanger kommune i Vestland. Han strekkjer seg 4 km sørover til grenda Sørgulen.
Fjorden har innløp mellom Mulehamn i aust og Ramntange i vest. Aust for Mulehamn ligg innløpet til Midtgulen. Bruket Sagebø ligg midtvegs inn i fjorden på vestsida.
Fv577 går langs heile fjorden på begge sider.
Trykksystem
Eit trykksystem er eit område i jordatmosfæren der lufttrykket er lågare eller høgare enn normalt. Termodynamiske effektar i atmosfæren og havet fører til at høg- og lågtrykk kontinuerleg oppstår og døyr ut.
Trykkssytem på vêrkart
På vêrkart kan ein sjå ei grafisk framvising av trykksystem, ofte i lag med vêrfrontar. Lågtrykksystem vert merkte med ein stor L, med mindre dei er tropiske stormar eller tropiske syklonar då spesielle vêrsymbol vert brukt. Høgtrykkssystem vert merkte med ein stor H. Kor kraftige trykkssystema er kan ein sjå etter kor tett isobarane ligg.
Lågtrykksystem
Lågtrykkssystem har som regel syklonske eigenskapar. På nordlege halvkule bles vinden mot klokka rundt lågtrykket på grunn av corioliseffekten, medan den bles med klokka rundt lågtrykket på sørlege halvkule. Lågtrykksystem fører som regel til skya vêr og nedbør, og innimellom kraftig vind om lågtrykket er kraftig nok.
Dei kraftigaste uvêra i historia har oppstått i samband med syklonske lågtrykkssystem. Tornadoar har til dømes svært lågt trykk i senteret.
Det lågaste lufttrykket i havnivå som er observert er på 869,96 hPa. Det skjedde i det vestlege Stillehavet under tyfonen Tip den 12. oktober 1979.
Botnepollen
Botnepollen er den inste delen av Frøysjøen i Bremanger kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 3 km inn til garden Botnen og Botnedalen som held fram austover.
Fjorden har innløp mellom Mjånes på nordsida og Botneskora i sør. Sørsida av fjorden er høg og bratt og stig om lag 800 meter opp til Hesten og Breahornet.
Trykksystem
Høgtrykksystem
Høgtrykksystem er ofte karakterisiert med klart og kjølig vêr. Vinden bles antisyklonsk rundt høgtrykk, det vil sei med klokka på nordlege halvkule og mot klokka på sørlege halvkule.
Om vinteren på den nordlege halvkula finn ein ofte vedvarande høgtrykk over Nord-Amerika og Sibir, i tillegg til at dei ofte oppstår over Nord-Europa. Dette kan føre til kuldebølgjer, som innimellom kan oppstå svært brått. I indre område av Nord-Amerika har ein observert at temperaturen har fall med så mykje som 25ºC på berre nokre timar i slike tilfelle.
Høgtrykkssystem fører sjeldan med seg nedbør sidan dei produserer lite skyer. I kombinasjon med andre vêrsystem kan kaldlufta dei fører med seg innimellom likevel føre til kraftig snøfall.
Pressure system רמה ברומטרית 氣壓系統
Volodymyrskatedralen
Volodymyrskatedralen er ein katedral i Kiev i Ukraina. Han er eit av landemerka i byen og hovudkyrkje for den ukrainsk-ortodokse kyrkja - Kievpatriarkatet, eit av dei to store kyrkjesamfunna i Ukraina.
Peder Balke
Peder Balke var ein norsk kunstmålar. Han laga landskapsmåleri med dramatiske motiv og ein avgrensa fargeskala som gjorde at han er blitt sett på som ein av dei beste norske landskapsmålarane frå 1800-talet.
Volodymyrskatedralen
Historie
I 1852 føreslo metropolitten Filaret av Moskva at det i Kiev skulle byggjast ein stor katedral til 900-årsminnet for døypinga av kiev-russarane, utført av fyrsten Vladimir (Volodymyr) den store av Kiev (St. Vladimir). Folk frå heile det russiske imperiet byrja donere til formålet, og i 1859 hadde katedralsfondet samla 100 000 russiske rublar. Reisinga av katedralen tok til i 1859. Kiev Petsjersk Lavra (Grotteklosteret) laga ein million mursteinar og gav dei til bygginga av katedralen. Arkitekturen vart utført i neobysantinsk stil, etter utkast frå arkitektane I. Schtrom, P. Sparro, R. Bemhardt, K. Majevskij og V. Nikolajev. Arkitektteikningane som til sist vart nytta kom frå Aleksandr Beretti sitt teiknebrett. Kyrkja er eit tradisjonelt forma tempel med seks pilar, tre apsis som vert krona av sju kuplar. Høgda til krossen på største domen er 49 meter.
Peder Balke
Balke var fødd som husmannsgut på Helgøya, men kom i 1820-åra til garden Vester-Balke på Toten, der han blei sett på som ein son og tok etternamnet Balke.
Balke døydde i Kristiania i 1887.
Volodymyrskatedralen
Historie
Mosaikkane i katedralen vart laga av meistrar frå Venezia. Freskene vart skapt under rettleiing frå professor A. Prakhov, og utført av ei gruppe berømte målarar: S. Kostenko, V. Kotarbinskij, Mikhail Nesterov, Mykola Pymonenko, P. Svedomskij, Viktor Vasnjetsov, Mikhail Vrubel, V. Zamirajlo og andre.
Piz Forbesch
Piz Forbesch er eit fjell i Oberhalbsteinfjella i Graubünden i Sveits. Fjellet har ei høgd på 3 262 meter over havet og ligg vest for Mulegns.
Peder Balke
Kunstnarkarriere
Balke begynte som sjølvlært bygdemålar, men fekk seinare utdanning ved Tegneskolen i Christiania (1827), på akademiet i Stockholm (1829-1833) og i Dresden (1836). Bønder på Toten betalte for utdanninga hans, og som takk måla han salane på gardane deira. Peder Balke var elev av J. C. Dahl frå 1843 til 1844. Han reiste også til Paris og Russland.
Peder Balke er representert i Nasjonalgalleriet med 14 bilete. Måleriet Fyr på den norske kyst, hans mest kjende, var hovedmotivet på baksida av dei norske tusenkronersetlane frå 1975 til 1981. Biletet blei tidlegare kalla Vardø fyr, men stemmer ikkje med kysten av Vardø, som heller ikkje hadde oko fyr i 1855, då biletet blei til. Dette mistilhøvet mellom røynda og kunstverket til Balke er eit uttrykk for at haldninga hans til naturskildringar var meir romantisk enn dokumentarisk.
Sosiale spørsmål
Boligstrøket Balkeby (eller Kunstnerlund) på Majorstua i Oslo blei oppretta etter at Balke kjøpte jord frå garden Nedre Blindern, som han delte opp til bustadtomter, i 1856.
Volodymyrskatedralen
Historie
Inngangsdøra er pryda med bronserelieff av St. Olga og St. Vladimir mot ein blå bakgrunn. Ikonostasen er hoggen i kvit marmor henta frå Carrara. Katedralen vart fullført i 1882, men måleriarbeidet vart ikkje avslutta før enn i 1896.
Under sovjettida vart katedralen stengd. Fram til 2. verdskrigen var han museum for religion og ateisme. Etter verdskrigen vart katedralen gjenopna. Han vart då hovudkyrkje i Kiev for den ukrainske greina av den ortodokse kyrkja. Katedralen var ein få stader i Sovjetunionen der turistar ope kunne vitje ei ortodoks kyrkje i drift.
Etter oppløysinga av Sovjetunionen kom det til strid om eigarskapen over Volodymyrskatedralen, mellom dei to store ortodokse kyrkjesamfunna i Ukraina. Dei to trusretningane, høvesvis den ukrainisk-ortodokse kyrkja, ei kyrkje med ein autonom status under Moskvapatriarkatet, og den nyleg etablerte ukrainisk-ortodokse kyrkja - Kievpatriarkatet, hevda begge å representere den ortodokse kristenlyden. Striden enda med at den ukrainisk-ortodokse kyrkja - Kievpatriarkatet til sist fekk hand om katedralen.
Harriet Backer
Harriet Backer var ein norsk kunstmålar som vart velsedd medan ho endå levde og var ein banebrytar for kvinnelege kunstnarar i Skandinavia.
Backer var fødd i ein velståande familie i Holmestrand. Tolv år gammal flytta dei til Christiania, der ho fekk undervising i teikning og måling av mellom anna Jacob Calmeyer og Johan Fredrik Eckersberg.
Harriet Backer reiste mykje i Europa saman med systera, pianisten Agathe Backer-Grøndahl, og tok då vidare undervising. Etter kvart studerte ho i Paris og München der ho vart sterkt påverka av impresjonismen. Verka hennar er likevel hovudsakleg realistiske i utforming. Backer høyrde til aldri noko særskild målarskule, men var sterkt påverka av vennen Eilif Peterssen.
Hariet Backer fekk Kongens fortenestmedalje i gull i 1908. I 1912 fekk ho Petter Dass-medaljen.
Liv og virke
Harriet Backer vart fødd i Holmestrand, men flytta som 12-åring med familien til Christiania. Der fekk ho utdanning ved målarkurset til Johan Fredrik Eckersberg og ved målarskulane til Christen Brun og Knud Bergslien. Seinare var ho elev av Eilif Peterssen og Léon Bonnat. Ho studerte i München (1874–1878) og var tilknytta Madame Trélats målarskule i Paris. Backer budde i Paris i åra 1878–1888. Ho delte atelierhusvære med venninna si Kitty Kielland.
Backer hadde sin debut på Salonen i 1880 med måleriet Solitude, men hadde òg jamlege sommaropphold i Noreg. Ho flytta tilbake til Noreg i 1888 og fekk no stor respekt som kunstnar, også bland yngre kunstnarar. Backer heldt si fyrste separatutstilling i Christiania Kunstforening i 1907.
Harriet Backer arbeida i realisme-tradisjonen innan målarkunsten, der ho er rekna både som naturalist og ein tidleg impresjonist. Ho var sentral i kretsen av Fleskum-målarane som møttest på Fleskum gård i Bærum sumaren 1886. Backer si forståing for ljoset og fargebruken hennar, er noko av dei fremste kvalitetane hennar. Hennar kunstforståing kan då også forståast som l'art pour l'art ('kunsten for si eiga skuld'), altså at kunsten har verdi i seg sjølv, uavhengig av motivet f.eks. Harriet Backer vann sølvmedalje på Verdsutstillinga i 1889 og ho fekk Kongens fortjenstmedalje i gull i 1908. Frå 1921 mottok ho Statens kunstnarløn. Ho vart æresmedlem i Norsk Kvinnesaksforening i 1920.
Harriet Backer døydde heime den 25. mars 1932 og er gravlagd på Vår Frelsers gravlund i Oslo.
På Dr. Graaruds plass i Holmestrand er det plassert ein skulptur utført i 1982 av Ada Madssen som viser både Agathe og systera Harriet Backer, der Agathe sit og har blikket mot sjøen og Harriet står og held ein palett og ser mot Holmestrandsfjellet.
Viktige verk
Nokre av dei viktigsate verka til Harriet Backer er Solitude (måla 1878–1880), Blått interiør (1883), Ved lampelys (1890) og Barnedåp i Tanum kirke (1892).
I måleria hennar finst ingen einsfarga flater; fargebruken er organisk og syner dynamikken i korleis ljoset fell. Arbeidsmåten hennar følgde modellen frå samtidas plein air-måleri, eller friluftsmåleri. Det vil seie at ho stilte seg opp direkte framfor det som skulle målast når ljoset fall slik ho såg for seg som rett for hennar bilde. Deretter vende ho tilbake på same tid av dagen inntil måleriet var ferdig. Dette er grunnen til at fleire av måleria hennar gjerne tok opp til fleire år å utføre.
Darıca
Darıca er ein by og eit distrikt i provinsen Kocaeli i Marmararegionen i Tyrkia. Han var tidlegare ein del av distriktet Gebze fram til 2008.
Harriet Backer
Ved lampelys
Måleriet Ved lampelys (1890) er eit av hennar viktigaste verk. Her har ho vist korleis ljoset endrar karakter idet det fell over interiøret, og korleis det kastar lange skuggar og vert reflektert i spegelen. Frå den glødande omnen vert ljoset kastar over stolen.
Darıca
Darica har fått namn etter Darıcaborga, som berre har eitt tårn. Byen har kring 150 000 innbyggjarar. Han ligg 38 km frå İstanbul, 10 km frå Sabiha Gokcen lufthamn og berre 50 km frå Ataturk internasjonale lufthamn.
Talord
Talord er tal uttrykte med ord i staden for siffer.
Å skrive tal med ord vert mest nytta med ordenstal/rekkjetal, til dømes: den fyrste desember - 01.12, heiltal og dei naturlege tala 0-9.
Skrivereglar
Små tal vert vanlegvis skrivne med bokstavar, spesielt dersom det ikkje er naturleg å spesifisera brøkdelar. Det er inga klår grense for å skilja mellom små og store tal, men tal til og med tolv reknast vanlegvis som små.
Dersom ein oppgjev brøkdelar eller det kan vera mogleg å oppgje brøkdelar, kan ein nytta siffer for små tal òg.
Ved bruk av forkortingar for måleeiningar vert talordet skrive med siffer. Når måleeininga ikkje er forkorta kan ein velja mellom bokstavar eller siffer.
Talord under 100 vert skrivne som eitt ord, medan talord over 100 vert delte.
Firesifra tal vert i tekst skrivne utan mellomrom, medan større tal skal ordnast i grupper på tre siffer, rekna frå høgre.
Tala
1 - Ein
2 - To - Eitt par
3 - Tre
4 - Fire
5 - Fem
6 - Seks
7 - Sju
8 - Åtte
10 - Ti
11 - Elleve
12 - Tolv - Eitt dusin
13 - Tretten
14 - Fjorten
15 - Femten
16 - Seksten
17 - Sytten
18 - Atten
19 - Nitten
20 - Tjue/Eitt sneis
21 - Tjueein/Einogtjue
Anders Askevold
Anders Monsen Askevold var ein norsk kunstmålar, ofte kalla berre Anders Askevold. Han er kjend for landskapsmåleri av vestlandsfjordar med dampbåtar og nokre hus i biletet, og for å ha teke med husdyr som ein naturleg del av det norske landskapet.
Talord
Tala
22 - Tjueto/Toogtjue
23 - Tjuetre/Treogtjue
Anders Askevold
I 1866 flytta Anders Askevold tilbake til Noreg og slo seg ned i Bergen. Det var særs vanskeleg å livnæra seg som kunstmålar i Noreg på denne tida, og det gjekk lang tid før kjente norske målarar våga å slå seg ned i heimlandet. I Bergen gav Askevold undervising til lovande unge kunstnarar, mellom anna Ole Juul fra Vågan.
Talord
Tala
24 - Tjuefire/Fireogtjue/To dusin
Anders Askevold
Askevold døydde i Düsseldorf i 1900.
Talord
Tala
25 - Tjuefem/Femogtjue
26 - Tjueseks/Seksogtjue
27 - Tjuesju/Sjuogtjue
28 - Tjueåtte/Åtteogtjue
29 - Tjueni/Niogtjue
Sineset
Sineset er eit nes på nordsida av Kalandsvatnet. Her ligg Kaland skole og Kalandseid stadion.
Talord
Tala
30 - Tretti
31 - Trettiein/Einogtretti
32 - Trettito/Toogtretti
33 - Trettitre/Treogtretti
34 - Trettifire/Fireogtretti
35 - Trettifem/Femogtretti
36 - Trettiseks/Seksogtretti
37 - Trettisju/Sjuogtretti
38 - Trettåtte/Åtteogtretti
39 - Trettini/Niogtretti
40 - Førti/To Snes
41 - Førtiein/Einogførti
Buholmråsa fyrstasjon
Buholmråsa fyrstasjon er eit fyr som ligg vest av Sætervik i Osen kommune i Trøndelag. Fyret er med på å markere sørenden for det opne havområdet Folda.
Fyret vart oppretta i 1916 og har ei høgd på 23,5 meter. Fyret lys 17,1 nautiske mil. Sjølve fyrtårnet er i støypejern og er måla raudt med eit kvitt belte. I 1965 vart det oppretta radiofyr med ei rekkevidde på 1,13 nautiske mil og morseteikn B.
Sineset
Namnet vart vedteke i 1979.
Talord
Tala
43 - Førtitre/Treogførti
44 - Førtifire/Fireogførti
45 - Førtifem/Femogførti
Buholmråsa fyrstasjon
Den opphavlege linsa er framleis i bruk. Fyrstasjonen vart utsett for flyåtak under den andre verdskrigen og har derfor bygningar frå to periodar. Området er fuglelivsfreda etter lov om naturvern, medan sjølve fyrstasjonen er freda etter lov om kulturminne.
Talord
Tala
46 - Førtiseks/Seksogførti
Buholmråsa fyrstasjon
Klima
Meteorologisk institutt har hatt ein vêrstasjon på Buholmråsa fyr sidan november 1965. Stasjonen ligg 18 meter over havet og har synopnummer 01259.
Talord
Tala
47 - Førtisju/Sjuogførti
48 - Førtiåtte/Åtteogførti
49 - Førtini/Niogførti
51 - Femtiein/Einogfemti
52 - Femtito/Toogfemti
53 - Femtitre/Treogfemti
54 - Femtifire/Fireogfemti
55 - Femifem/Femogfemti
56 - Femtiseks/Seksogfemti
57 - Femtisju/Sjuogfemti
58 - Femtiåtte/Åtteogfemti
59 - Femtini/Niogfemti
60 - Seksti/Skokk
61 - Sekstiein/Einogseksti
62 - Sekstito/Toogseksti
63 - Sekstitre/Treogseksti
64 - Sekstifire/Fireogseksti
65 - Sekstifem/Femogseksti
66 - Sekstiseks/Seksogseksti
67 - Sekstisju/Sjuogseksti
68 - Sekstiåtte/Åtteogseksti
69 - Sekstini/Niogseksti
70 - Sytti
71 - Syttiein/Einogsytti
73 - Syttitre/Treogsytti
74 - Syttifire/Fireogsytti
75 - Syttifire/Femogsytti
76 - Syttiseks/Seksogsytti
Tårefuru
Blada eller nålene veks i kvastar på fem, og blir 12–18 cm lange. Heile nålene er mjuke og fleksible, og kan ofte hengja ned, som «tårer» eller sørgjelauv. Konglane er lange og smale på 16–32 cm, og er gulfarga når dei er mogne.
Talord
Tala
79 - Syttini/Niogsytti
80 - Åtti
81 - Åttiein/Einogåtte
82 - Åttito/Toogåtte
83 - Åttitre/Treogåtte
84 - Åttifire/Fireogåtte
85 - Åttifem/Femogåtte
86 - Åttiseks/Seksogåtte
87 - Åttisju/Sjuogåtte
89 - Åttini/Niogåtte
90 - Nitti
91 - Nittiein/Einognitti
93 - Nittitre/Treognitti
94 - Nittifire/Fireognitti
95 - Nittifem/Femognitti
96 - Nittiseks/Seksognitti
97 - Nittisju/Sjuognitti
98 - Nittiåtte/Åtteognitti
Brigde
Eit brigde tyder som oftast eit omskifte eller ei endring. Ordet skriv seg frå gamalnorsk brigdi, som og tyder omskifte eller brot. Ordet har vore nytta slik i ulike norske dialektar, og derifrå fann det vegen attende til nynorsk. Her kan det og tyde skilnader i målføre mellom dei ulike landsdelane (målbrigde).
Brigde er og eit verb, som tyder å skifte om på noko, eller endre på det. Ordet er etymologisk skyldt verbet å brette. I Telemark og Hallingdal kunne ordet og tyde å drepa eller slakte ("dog sjælden og som forældet". Aasen). Ivar Aasen fann ordet mange stader i Noreg, og nyttar døme frå Hardanger, Nordhordland, Sogn, Sunnmøre, Telemark og Hallingdal.
I Slåtteteori er brigde nytta om overgangar mellom ulike vek der vekavgrensinga ikkje er tydeleg.
Kjelde: Ivar Aasen: Norsk ordbok.
Talord
Tala
99 - Nittini/Niognitti
100 - Hundre/Eitt hundre
101 - Hundreogein
102 - Hundreogto
103 - Hundreogtre
104 - Hundreogfire
105 - Hundreogfem
106 - Hundreogseks
108 - Hundreogåtte
109 - Hundreogni
110 - Hundreogti
111 - Hundreogelleve
112 - Hundreogtolv
1000 - Eitt tusen/Tusen
1001 - Eitt tusen og ein/Tusen og ein
1100 - Eitt tusen eitt hundre
1101 - Eitt tusen eitt hundre og ein
10 000 - Ti tusen
20 000 - Tjue tusen
30 000 - Tretti tusen
40 000 - Førti tusen
50 000 - Femti tusen
100 000 - Eitt hundre tusen - Hundre tusen
101 000 - Eitt hundre og eitt tusen
101 100 - Eitt hundre og eitt tusen eitt hundre
101 101 - Eitt hundre og eitt tusen eitt hundre og ein
1 000 000 - Ein million
1 000 000 000 - Ein milliard
1 000 000 000 000 - Ein billion
1 000 000 000 000 000 - Ein billiard
Rosin
Ei rosin er ei drue som er blitt tørka, anten ved å leggja henne i sola eller ved hjelp av eld. Rosiner vert brukte i baking, matlaging og i gløgg. Rosiner kan òg etast som dei er.
Ein stor konsentrasjon sukker i rosinene gjer dei svært søte på smak. Dersom dei blir lagra lenge kan sukkeret krystallisera seg, noko som gjer dei litt sandete når ein et dei, men ikkje elles påverkar rosinene. Dersom ein legg dei i ei væske eit tid, som alkohol, fruktjus eller kokande vatn, vil det krystalliserte sukkeret løysa seg opp.
Ein særskild type rosin er korint. Liknande tørka frukt er svisker og tørka aprikos.
Worswick Hill
Worswick Hill er ein rund ås, 36 km, ved vestenden av Brisbane Heights på Coronation Island i Sør-Orknøyane. Fjellet dukka opp på tidlege kart av Sør-Orknøyane, men vart ikkje nøyaktig plassert. Det vart grovt kartlagd av mannskap på Discovery Investigations i 1933 og kartlagd på ny av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1948-49. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Robert F. Worswick frå FIDS, meteorolog ved Signy Island i 1950 og 1951, som nådde åsen under ein sledetur i 1950.
Hjarte
Eit hjarte eller hjarta (latin cor, genitiv cordis, fleirtal corda) er eit holt, muskulært organ som pumpar blod eller andre kroppsvæsker gjennom kroppen ved å gjennomføra stadige rytmiske samantrekningar. Det finst krinsløpssystem utan hjarte (t.d. hos leddormar), med eitt hjarte (t.d. hos kjevemunnar) og med fleire hjarte (t.d. hos slimålar). Hos dyr som har lukka krinsløpssystem (t.d. virveldyr) pumpar hjartet blod gjennom blodårer, medan det syter for at all kroppsvæske strøymer gjennom heile kroppen hos dyr som har ope krinsløpssystem (t.d. leddyr).
Struktur
Hos menneske ligg hjartet til vanleg noko til venstre for midten av brystkassa (toraks), under brystbeinet (sternum). Det ligg i ein sekk kalla hjarteposen (perikard), klemt inne mellom høgre og venstre lunge. Hjartet kviler mot mellomgolvet (diafragma). Hjartet har ein spiss, apeks, denne er normalt vend mot venstre. Hos barn ligg denne spissen høgt, hjartet ligg vassrett, hos vaksne er spissen retta meir nedover.
Hjartet har fire holrom eller kammer: Eitt venstre og eitt høgre framkammer (atrium) øvst og eitt venstre og eitt høgre hjartekammer (ventrikkel) nedst. Ein skiljevegg (septum) skil høgre- og venstresida av hjartet frå kvarandre. Venstre hjartekammer ligg til dels under og bak høgre hjartekammer. Det har fasong som ein sylinder med ein spiss ende, og tjukke vegger. Høgre hjartekammer har ein trekanta fasong og er falda halvvegs rundt det venstre. Det har tynnare vegger, medan framkammera har enno tynnare vegger.
Blodstraumen gjennom hjartet
Høgre hjartekammer pumpar blod til lungene, venstre hjartekammer pumpar til resten av kroppen. Klaffar mellom framkammer og hjartekammer syter for at blodstraumen berre går ein veg. Det er klaffar også ved utløpa frå hjartekammera.
Frå kroppen kjem blod med lågt oksygeninnhald inn til høgre framkammer frå dei to store venene. Øvre holvene (Vena cava superior) tømmer armar, overkropp og hovud, nedre holvene (Vena cava inferior) tømmer resten av kroppen. Frå høgre framkammer går blodet gjennom trikuspidalklaffen til høgre hjartekammer. Derfrå renn det gjennom pulmonalklaffen og ut i lungekrinsløpet (også kalla det litle krinsløpet eller pulmonalkrinsløpet). Her får blodet tilført oksygen frå lungene, motsett veg luftar kroppen ut karbondioksid. Det oksygenerte blodet kjem så attende til hjartet i venstre framkammer gjennom lungevenene. Blodet renn ned i venstre hjartekammer gjennom mitralklaffen, for så å bli pumpa ut gjennom aortaklaffen og ut i den store livpulsåra (aorta).
Hjartemuskelen si eiga blodforsyning kjem frå høgre og venstre kranspulsåre (koronararterie), som går av frå livpulsåra straks etter hjartet. Dette blodet kjem attende til høgre framkammer gjennon koronarsinus (Sinus coronarius).
Hjartemuskelen
At hjartet kan trekkje seg saman kjem av at veggene er bygde av muskelceller som kan arbeida utan stans og utan å bli slitne ut. Denne typen muskelceller finst berre i hjartet. Veggane har tre lag. Epikard er det fyrste eller yttarste og er danna av flate epitel-celler og bindevev. Under dette ligg myokard, den eigentlege muskelen. Endokard er enno eit lag av flate epitel-celler og bindevev, inn mot hjartekammera.
Venstre hjartekammer har meir muskelmasse enn høgre av di han pumpar mot ein høgre motstand, alle kroppens blodårer utanfor lungene. Motstanden i lungekrinsløpet som høgre hjartekammer forsyner er mykje mindre.
Hjartesyklusen
Hjartet si oppgåve er å pumpe blod rundt i kroppen. Kvart hjarteslag er ei rekkje med hendingar som til saman blir kalla hjartesykelen. Kvar sykel har tre hovudtrinn: Framkammersystole, hjartekammersystole og hjartets diastole. Under systolen trekkjer framkammera seg saman og pressar blod inn i hjartekammera. Når samantrekninga stoggar og framkammera slappar av, søkk trykket i framkammera og blir lågare enn i hjartekammera. Då prøver blodet å renna attende, og trikuspidal- og mitralklaffane lukkar seg. Det er lukkinga av klaffane som lagar den kjende lyden av hjartet som slår.
Hjartekammeras systole er òg ein samantrekning som driv blodet ut, i dette tilfellet til krinsløpssystemet. Også her lukkar klaffane ut, aorta- og pulmonalklaffen, når pumpekammera utvidar seg.
Til slutt blir hjartet fylt på nytt når kammera utvidar seg. Dette blir kalla diastole og startar noko tidlegare i framkammera enn i pumpekammera. Diastolen i hjartekammera fell grovt sett saman med systolen i foorkammera.
Regulering av hjartesyklusen
Hjartemuskelen er myogen, det tyder at han sjølv kan stimulera seg til samantrekning. Han er den einaste muskelen i menneskekroppen som kan det, i motsetnad til musklane i skjelettet som treng stimulering frå nervar for å trekkje seg saman. Samantrekningane i hjartet startar spontant, sjølv om nerveimpulsar eller hormonpåverknad kan påverka hjartefrekvensen (upresist kalla «pulsen» på folkemunne), til dømes ved fysisk slit eller fare.
Rytmen i samantrekningane vert styrt frå sinusknuten. Sinusknuten, også kjend som hjartet sin pacemaker, ligg i øvre vegg i høgre framkammer og skapar ein elektrisk impuls som stimulerer framkammera til å trekkja seg saman (sjå aksjonspotensial). Når den elektriske impulsen når atrioventrikulærknuten (AV-knuten), som ligg øvst i veggen mellom hjartekammera, i overgangen mellom framkammer og hjartekammer, vert han leia ned i His-bunten og fører til samantrekning av hjartekammera. Tida det tek for impulsen å nå fram til denne knuten frå sinusknuten skaper eit opphald mellom samantrekningane i dei to kammera, og sikrar at kvar samantrekning skjer samstundes i dei to framkammera og ein augneblink seinare i dei to hjartekammera.
Frekvens
Kor ofte hjartet trekkjer seg saman varierer. Hos ein nyfødt unge er alt mellom 80 og 180 samantrekningar i minuttet normalt. Normal kvilefrekvens hos ein vaksen er 50-70, ved hardt arbeide kan frekvensen auke til 200. Samstundes kan slagvolumet auke, så medan hjartet hos ein vaksen pumpar om lag fem liter i minuttet i kvile kan dette auke til over 25 liter i høg aktivitet.
Libourne
Han er vinhovudstaden nord i Gironde, nær Saint Emilion og Pomerol, og ligg der elvane Isle og Dordogne renn i hop.
Hjarte
Frekvens
Dersom sinusknuten mistar evna til å styre hjartefrekvensen, kan AV-knuten overta. Den naturlege frekvensen her ligg lågare enn frekvensen i sinusknuten. His-bunten og purkinjefibrane kan også overta som pacemaker. Men her er frekvensen endå lågare enn i AV-knuten.
Libourne
Historie
I 1270 vart Leybornia grunnlagd som ein bastide av Roger de Leybourne (av Kent), ein engelsk seremonimeister av Gascogne, med fullmakt frå kong Edward I av England. Byen leid stort under kampane mellom Frankrike og England på 1300-talet, og vart ein del av Frankrike på 1400-talet.
Hjarte
Hjartesjukdommar
Kardiologi er den greinspesialiteten innfor medisinen som ser på hjartesjukdommane. I daglegtale snakkar ein ofte også om barnekardiologi som eigen greinspesialitet. Det er det ikkje, og både kardiologar og barnelækjarar steller med hjartesjukdommar hos barn. I mellom dei viktigaste hjartesjukdommane er:
Kalandseid stadion
Kalandseid stadion er ein fotballbane på Kalandseid i Fana bydel i Bergen. Han ligg på Sineset på nordsida av Kalandsvatnet og er heimebanen til Kalandseid IL som spelar i 6. divisjon.
Banen fekk kunstgrasdekke i 2007 og hadde fram til då hatt grusdekke.
Namn
Namn er ord me bruker for å skilja ulike individ, stader, grupper eller ting frå andre. Dei kan vera alt frå enkle, skildrande ord til nemningar med djup symbolsk tyding.
Namn er substantiv. Me skil ofte mellom særnamn, som har éin referanse (til dømes ein enkelt person) og samnamn, som har fleire (til dømes ein viss type ting). På norsk skriv me som regel særnamn med stor bokstav og samnamn med liten.
Namnebruk
Ein bruker namn til å identifisera og gruppera — til å forklara og forstå verda. Dei aller fleste menneske har minst eitt namn, som kan vera med på å fortelja kven dei er til dei sjølv og andre. Å ta frå nokon namnet, og i staden kalla dei «det» eller med eit nummer, blir sett på som svært nedverdigande, nærmast umenneskeleg.
Det å gje og bruka namn kan seiast å vera ein grunnleggjande del av det å vera menneske. Me finn døme på namn i dei eldste tekstane og mytologiane me kjenner til, og kan rekna med at dei fanst i god tid før det. Ei kjend soge i jødisk og kristen tradisjon er korleis den første mannen gjev namn til alle dyra.
Maria Prontsjisjtsjeva-bukta
Maria Prontsjisjtsjeva-bukta (russisk Бухта Марии Прончищевой - Bukhta Marii Prontsjisjtsjevoj) er ei stor bukt i Laptevhavet. Ho ligg om lag 75 km nord for enden av Khatangabukta på austsida av Tajmyrhalvøya. Maria Prontsjisjtsjeva-bukta høyrer til Krasnojarsk kraj og ho er kalla opp den russiske utforskaren Vasilij Prontsjisjtsjev si kone Maria.
Namn
Namnebruk
Det er usikkert om dyr bruker namn seg imellom, men studie av delfinarten tumlar har funne at kvar av dei lager ein eigen plystresignatur som dei og andre delfinar bruker til å identifisera dei med. Denne kan tolkast som eit namn. Menneske gjev i alle høve namn til dyr dei har eit nært tilhøve til, og mange dyr lærer å lyda namna sine.
Namngjeving
Mykje namngjeving skjer utan at ein tenker over det, som når ein kallar ei høgd i nærleiken «Åsen» eller bilen sin «Godbilen». Namn ein legg særskild vekt på blir derimot tenkt nøye igjennom og vurderte ut frå tyding og korleis dei høyrest ut, og blir gjevne i samband med ritual og feiringar. Dei fleste kulturar har ei form for namngjevingsseremoni for medlemmer av kulturen, som dåp i kristne samfunn. Også namngjeving av ting kan markerast, som skipsdåp.
Overføring
Det er vanleg at eit namn blir brukt oppatt, til dømes gjennom oppkalling. Ein kan òg overføra eit namn som har vore brukt til eit føremål til eit anna bruksområde. Til dømes kan ein ta namnet på ei dyregruppe som bjørn og bruka det som personnamn, Bjørn. Vidare kan dette namnet bli brukt om ein stad, som Bjørnstad, og dette kan så lett bli til eit slektsnamn.
Tyding
Nesten alle namn har ei tyding, avleidd frå vanlege ord, men ofte må ein gå tilbake i tid og språk for å finna henne. Svært gamle namn kan koma frå språk ein ikkje lenger kjenner, og vil dermed ha ei ukjent tyding. Eit døme på slike namn er Sola og Soma på Jæren. Til tider kan manglande forståing føra til eit dobbelt namn, som i nemninga River Avon — begge orda tyder elv på respektivt engelsk og walisisk.
Personlege namn fortel gjerne noko om kva kultur ein kjem frå, og kan òg seia noko om kven ein er innanfor kulturen. Til dømes kjem truleg ei som heiter Kristin frå eit kristent samfunn, medan ein som heiter Muhammed truleg har muslimsk bakgrunn. Visse afrikanske kulturar gjev ungar namn etter kva vekedag dei er fødde på, medan kinesiske generasjonsnamn kan fortelja kva generasjon ein høyrer til.
Mastitt
Mastitt er ein jur/brystsjukdom som råkar både dyr og menneske. Mastitt, eller jurbetennelse, er den sjukdomen som medfører størst økonomisk tap i norsk husdyrproduksjon. I dei siste åra ha mellom ein femtedel og ein fjordedel av alle kyr som omfattast av helsekorttenesta, vorte behandla for mastitt. Den vanlegaste mastittbakterien er Stafylokokkus aureus (S.Aur).
Maria Prontsjisjtsjeva-bukta
Maria Prontsjisjtsjeva-bukta er smal (om lag 4 km i snitt) og lang (om lag 60 km frå botn til enden).
Roma
Roma (stundom kalla Rom på norsk og fleire andre språk, og Rome på ei rekkje andre) er hovudstaden i Italia, regionen Lazio og provinsen Roma. Byen har om lag 2,7 millionar innbyggjarar (2007) og er den største byen og kommunen i landet ut i frå både folketal og flatevidde. Storbyområdet har om lag 4 millionar innbyggjarar. Han ligg sentralt i dei vestlege områda av Den italienske halvøya der elva Aniene munnar ut i Tiber. Roma vert omtala som «den heilage byen» fordi den katolske kyrkja har sitt hovudsete i byen. Paven, overhovudet for katolikkane i verda, styrer over Vatikanstaten som er ein liten enklave i Roma.
Mastitt
Kva er mastitt?
Denne sjukdomen kan råke kyr, geit og søyer. Mastitt er betennelse i spenar eller jur og kan ha mange ulike årsaker. Vanlegvis skuldast sjukdomen eit bakterieåtak, men den kan òg skuldast sopp eller virus. Betennelsen kan oppstå ved at «sinte» mikroorganismar nedkjempar den naturlege forsvarsmekanismen i juret når desse er i normal funksjon, men skjer ogso ofte fordi forsvaret er svekka grunna direkte fysisk skade på spenar eller jur.
Maria Prontsjisjtsjeva-bukta
Historie
I 1933 reiste isbrytaren «Rusanov», kommandert av Kaptein Jerokhin, med ein gjeng leia av S.P. Zjuravlev til Maria Prontsjisjtsjeva-bukta og sette menn, kvinner og materiale i land der. Planen var å opprette ein permanent leir ved bukta for å utnytte ressursane i området. Mennene var erfarne fangstmenn og ideen var at dei skulle skaffe sin eigen mat. Våren året etter vart 21 av menneska (ti menn, fire kvinner og sju born) råka av skjørbuk. Dei vart lækja av Dr. Urvantseva, som reiste med hundeslede frå ein provisorisk vinterstasjon som mannen hennar, Nikolaj Urantsev hadde ført opp ved øya Komsomolskaja Pravda same året. Legen var 11 dagar ved leiren i bukta og endra dietten slik at dei sjuke vart betre.
Roma
Roma var i fleire hundre år hovudstad i Romarriket, ein stat som herska over store delar av Europa og område kring Middelhavet. Roma har vore hovudsete for Det romerske kongedømet, Den romerske republikken og Romarriket.
Mastitt
Kva er mastitt?
Ved sokalla klinisk mastitt opptrer det synlege forandringar på dyret og/eller mjølka. Ved det ein kallar subklinisk mastitt, får ein høgt celletal i mjølka utan andre synlege forandringar på dyret eller mjølka.
Maria Prontsjisjtsjeva-bukta
Historie
Gjennom 1930-åra vart det oppretta fleire små busetnader langs Maria Prontsjisjtsjeva-bukta på grunn av dei første isbrytarkonvoiane som gjekk i fart langs Nordaustpassasjen. I Tiksibukta og Mys Sjmidta var det flystriper og nær Nordvik var det «ein veksande by».
Roma
I følgje segna skal Roma ha vorte grunnlagd den 21. april 753 fvt av Romulus, som tok livet av tvillingbror sin Remus i prosessen. Datoen var grunnlaget for den romerske kalenderen og den julianske kalenderen (ab urbe condita). Romulus og Remus skal ha vore søner av den romerske guden Mars og prestinna Rea Silvia, dotter av Numitor, konge av Albalonga. Som unge gutar vart dei etterlatne for å redda dei frå hatet til Amulius, som ville ha trona til Albalong. Gutane vart tekne vare på av ein houlv som framleis er eit av symbola på Roma. Romulus tok seinare livet av Remus og vart den fyrste kongen av Roma.
Midsund kommune
Midsund er ein tidlegare norsk øykommune på romsdalskysten i Møre og Romsdal. Han var omgjeven av kommunane Aukra i nordaust, Molde i aust, Vestnes i sør, Haram i sørvest og Sandøy i vest. 1. janaur 2020 vart kommunen slegen saman med Molde og Nesset til nye Molde kommune.
Halten fyrstasjon
Fyrstasjonen vart oppretta på Halten i 1875 og er ein del av fyrkjeda i øyrekka utanfor Frøya, med Sula fyr i sør, så Vingleia fyr, Finnvær fyr og Halten fyr lengst nord.
Midsund kommune
Det var to kyrkjer i Midsund kommune. Nord-Heggdal kapell og Otrøy kyrkje ligg begge på Otrøya.
Kommunen hadde rundt 2050 innbyggjarar. Tettstaden Midsund hadde 583 innbyggjarar per 1. januar 2019.
Historie
Det finst spor av busetjing frå Fosnakulturen ca. 6-8000 år f.Kr. Ein kjenner også til busetjinger frå 1400-talet.
Halten fyrstasjon
Stasjonen består av eit 29,5 meter høgt steintårn som vart flytt frå Lista fyrstasjon, der det opphavleg var eitt av tre fyrtårn der bygd i 1853. Det var opphavleg planlagt at Halten fyr skulle vere eit tvillingfyr, men dette vart det ikkje noko av sidan den fyrtekniske utviklinga gjorde dette unødvendig.
Lykta har ein lysstyrke på 1 080 000 candela og ei lysvidde på 17,5 nautiske mil.
Midsund kommune
Historie
Den mektige steingarden på Midøya var ein del av riksgrensa mellom Danmark-Noreg og Sverige i perioden 26. februar 1658 til 27. mai 1660. Steingarden var det vestlegaste endepunktet på riksgrensa.
Geografi
Kommunen består av øyane Otrøy, Midøy, Dryna, Magerøy og Tautra.
Halten fyrstasjon
Fyret er freda etter lov om kulturminne.
Midsund kommune
Dialekt
Ein frå midsund snakkar romsdalsdialekt og brukar «i» som førsteperson eintall.
Halten fyrstasjon
Klima
Meteorologisk institutt har hatt ein vêrstasjon på Halten fyr sidan september 1983. Stasjonen ligg 16 meter over havet og har synopnummer 01240.
Midsund kommune
Næringsdrift
Næringslivet i Midsund er preget av fiskeoppdrett, fiske, jordbruk og havrelatert mekanisk industri.
Kultur
Midsund musikklubb bidrar til å oppretthalde levande musikk i Midsund.
Midsund har eiga lokalavis kalla Midsundingen som blir oppdatert kvar dag på nettstaden deiras og utgjeve kvar måned i papir.
Aust-Thrakia
Aust-Thrakia (tyrkisk Doğu Trakya eller berre Trakya; bulgarsk Източна Тракия, Iztotsjna Trakiya; gresk Ανατολική Θράκη, Anatolikí Thráki), òg kjend som Tyrkisk Thrakia, er den delen av det moderne Tyrkia som geografisk ligg i Europa, i den austlege delen av det historiske området Thrakia. Resten av Tyrkia ligg hovudsakleg i Anatolia, òg kjend som Vesleasia. Tyrkisk Thrakia vert òg kalla Europeisk Tyrkia. Området omfattar det historiske sentrumet av İstanbul (Konstantinopel i mellomalderen), samt byar som Edirne (tidlegare hovudstad i Det osmanske riket), Tekirdağ, Çorlu, Lüleburgaz og Kırklareli.
Området dekkjer 23 764 km2 (3 % av landet) og har kring 10 millionar innbyggjarar (kring 12 % av landet). Aust-Thrakia er skild frå resten av Tyrkia av Dardanellane, Bosporos og Marmarahavet. Den sørlegaste delen av Aust-Thrakia er halvøya Gallipoli. Aust-Thrakia grensar til Hellas i vest og Bulgaria i nord, medan Egearhavet ligg i sørvest og Svartehavet i nordaust.
Kristiansund kommune
Kristiansund kommune (eldre namn Fosna) er ein bykommune med om lag 24 526 innbyggjarar per 1. januar 2016 på ytre Nordmøre i Møre og Romsdal. Byen ligg i havgapet og har totalareal på 87 km² etter samanslåinga med Frei frå den 1. januar 2008. Før kommunesamanslåinga utgjorde Kristiansund dei tre øyane Innlandet, Nordlandet og Kirklandet/Gomalandet på til saman 22 km², og frå 1964 fiskeværet Grip — eit fråflytt lite fiskerisamfunn og ein gong den minste kommunen i Noreg.
Adolph Tidemand
Adolph Tidemand var ein norsk kunstmålar og sentral kunstnar i nasjonalromantikken i Noreg. Mellom dei mest kjende måleria hans finn ein Haugianerne, som han måla i fleire utgåver frå 1848 til 1865. Eit anna er Brudeferd i Hardanger som han laga saman med Hans Gude.
Kristiansund kommune
Geografi
Kristiansund har fire «land», eller øyar;
Attåt desse fire «landa» finst øya Skorpa austom Goma og nordom Nordlandet, og Grip med sine øyar og holmar uti havet nordom Kristiansund.
Frå 1. januar 2008 vart Frei kommune slegen saman med Kristiansund. Frei hadde i 2007 5428 innbyggjarar.
Historie
Nokre av dei eldste funna frå steinalderen er funne i Kristiansund, som opphavleg vart kalla Fosna. Fosnakulturen går heilt tilbake til kring 8000 f.Kr., då fosnafolket drog skinnbåtane sine på land, knekte skjel og veida, og slo seg til ved bredda av Atlanterhavet. Istida var på retur. Desse ytre distrikta vart tidleg isfrie, og i havet fanst rikeleg føde. Ein hadde òg tilgang på flint og andre harde bergartar. Ein har gjort fleire funn frå fosnakulturen i kommunen, mellom anna ved Voldvatnet. Det første funnet vart gjort så tidleg som i 1909 av Anders Nummedal.
Adolph Tidemand
Teikningane han utførte av norske folkedrakter har òg stor kunstnerisk og kulturell betydning. Draktteikningane spenner over eit tidsrom på nærare 30 år; frå kunstnaren si fyrste studiereise i 1843 til den siste i 1874, og utgjer til saman rundt 150 teikningar og arbeid i olje. Draktteikningane tilhøyrer Nasjonalgalleriet og er ein del av i basisutstillinga Livets dans. Museet fekk samlinga som testamentarisk gåve i 1882. Ho inneheld både skissebøker, teikningar, akvarellar og oljemåleri.
Kristiansund kommune
Historie
På slutten av 1600-talet kom frislendaren Jappe Ippes med kunnskapar om tørking av saltfisk til Noreg. Den 11. august 1691 fekk han eit kongeleg privilegiebrev som gav han løyve til å drive med tilverking og eksport av klippfisk i Kristiansund og på Tustna. Det store oppsvinget kom likevel ikkje før skotten John Ramsay overtok etter Jappe. «Alle» fekk arbeide på «bergan». Båtane kom inn frå havet med salta fisk som måtte vaskast. Etterpå skulle fisken fraktast til ny salting og stabling oppe på berga. Fisken vart no liggjande i press i rundt to veker for at saltlaken skulle renne av.
Adolph Tidemand
Bakgrunn og utdanning
Tidemand var fødd i Mandal som son av tollinspektør og stortingsrepresentant Christen Tidemand og Johanne Henriette Henrikke Haste, som var dansk. Tilknytinga til Danmark var med på å avgjera kor han skulle utdanna seg og han studerte ved Det Kongelige Danske Kunstakademi i 1832-1837. Her hadde han J.L. Lund og Christoffer Wilhelm Eckersberg som lærarar.
Kristiansund kommune
Historie
Kristiansund fekk offisiell bystatus den 29. juni 1742 av kong Christian VI, under namnet Christianssund. Byen utvikla seg snøgt og vart ein føregangsby, særleg på fiskehandel. Dette trekte mange utlendingar til byen, særleg frå England og Skottland. I åra etter 1776 bygde byen opp ein stor skipsflåte med fleire skipsverft og reiparbane. Vidare fram mot 1806 hadde næringslivet i Kristiansund ei eksplosjonsarta utvikling, der byen vart tilført enorme rikdomar.
Adolph Tidemand
Bakgrunn og utdanning
På Akademiet måla han landskaper saman med Dankvart Dreyer og Friedrich Ernst Wolperding og stilte ut på Charlottenborgs Forårsutstillinger i 1835-1837. Tidemand konkurrerte om og vann den vesle sølvmedaljen i 1835, den store året etter og konkurrerte om den vesle gullmedaljen i 1837 men vann han ikkje.
Enkeltbekkasin
Enkeltbekkasin (Gallinago gallinago) er ein mellomstor vadefugl med eit langt nebb. Hekkeområdet er i Eurasia frå Island og Irland i vest, gjennom Nord- og Sentral-Europa og heile Russland til Kamtsjatkahalvøya i aust. Han overvintrar i Sør-Europa og rundt Middelhavet, i Afrika, gjennom Midt-Austen og Sør-Asia til Søraust-Asia og sørlege Koreahalvøya og sørlege Japan.
Luftforsvaret
Luftforsvaret er den yngste forsvarsgreina i det norske forsvaret. Ho har luftmakt som hovudprodukt. Hærens flyvevesen vart oppretta i 1915 og Marinens flyvevesen vart oppretta i 1916. Desse to vart sameina til ei eiga våpengrein i 1944. Luftforsvaret har som hovudoppgåve å drive overvaking, kontroll og varsling i luftrommet over norsk territorium og havområda omkring det; offensive flyoperasjonar mot invasjonsstyrker under åtak; lufttransport av personell og utstyr for innsetjing i invasjonsforsvaret; oppretthalde og forsvare ein baseorganisasjon for eiga verksemd og for mottaking av alliert hjelp; deltaking i norske vernebuingsstyrkar i FN og NATO; sjøreddings- og ambulanseteneste og lufttransport til støtte for det sivile samfunnet og som lekk i internasjonal hjelp.
Enkeltbekkasin
Arten har ei rekke tradisjonelle norske lokale namn, inkludert mekregauk/mekkergauk, himmerhest/hømmerhest i Nord-Noreg, røssegaug i Rogaland og jargeit i Hordaland.
Ein deler enkeltbekkasinen opp i to ulike underartar med G. g. faeroensis på Island og Færøyane. Den andre er nominatforma. Tidlegare rekna ein G. g. delicata i Nord-Amerika som ein underart, men han er no godtatt som ein sjølvstendig art indianarbekkasin, Gallinago delicata.
Luftforsvaret
Styrke i fred: Ca. 2130 personar, der ca. 1430 er offiserar og sivilt tilsette medan ca. 600 er vernepliktige. Styrken ved mobilisering er ca. 5518 personar.
Enkeltbekkasin
Skildring
Om ein enkeltbekkasin vert skremd, kan ein høyre eit håst «tsjær» i det han flyg av garde. Oppflukta skil seg òg frå dobbeltbekkasinen. Medan dobbeltbekkasinen flyg rett fram, flyg enkeltbekkasinen i ei helt tilfeldig retning. Dei fleste kjenner igjen denne fuglen med hannen sitt fluktspel i hekkesesongen. Når fuglen skal markere området sitt, vibrerer han med dei ytre stjertfjøra sine i tillegg til ein mekrande lyd. Når enkeltbekkasinen markerer området sitt, vert det kalla «mekregauking» grunna lyden.
Luftforsvaret
Luftforsvaret utgjer sju flystasjonar, to kontroll- og varslingsstasjonar, to utdanningssenter, ti skvadronar og to luftvernartilleribataljonar.
Enkeltbekkasin
Utbreiing
Arten hekkar i eit breitt belte rundt heile den nordlege delen av Eurasia, inkludert store delar av Europa unnateke i søraust, men han er klart meir talrik i nord. Særleg Island, Sverige og Finland har store bestandar.
Enkeltbekkasinen er ein av dei vanlegaste trekkfuglane og kan treffast på frå kysten og heilt opp til dei mellomalpine områda. Han er spesielt knytt til opne og fuktige område, men likar seg òg godt i open skog.
Luftforsvaret
Luftforsvaret rår over 57 F-16 kampfly, 6 NASAMS luftvern-batteri, 12 Westland Sea King redningshelikopter, 6 P-3 Orion maritime overvakingsfly, 6 C-130 Hercules transportfly, 6 Westland Lynx helikopter, 18 Bell helikopter, 3 DA-20 Jet Falcon transportfly og 16 Saab Safari.
Enkeltbekkasin
Utbreiing
Norske hekkefuglar overvintrar spesielt på dei britiske øyane og i Frankrike/Portugal. Om det er milde vintrar i Noreg, overvintrar han på kysten i dei sørlege delane. Enkeltbekkasinen er attende allereie i mars/april. Lenger nord og i fjellområda er dei vanlegvis ikkje attende på områda sine før like før at hoa legg egg i slutten av mai.
Periferieininga Sérres
Periferieininga Sérres (gresk Περιφερειακή ενότητα Σερρών, Periferiakí enótita Serrón) er ei periferieining i Hellas i periferien Sentral-Makedonía. Hovudstaden i periferieininga er Sérres.