cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kyoto
Historie
Byen blei grunnlagd i 794 og bygd etter mønster frå den dåverande hovudstaden i Kina, Changan. Ved grunnlegginga blei det også skipa silkeveveri som byen framleis er kjend for. Kyoto var japansk hovudstad og residensby for keisarfamilien i over tusen år, fram til 1868. Etter dette har byen meir eller mindre smelta saman med industribyane Osaka og Kobe.
Geografi
Kyoto ligg nær sørenden av Biwasjøen, 50 km nordaust for Osaka, som han har vokse saman med i eit storbyområde. Byen ligg langs Tokaido-jernbanen mellom Tokyo og Osaka.
Bybildet er ei blanding av moderne funksjonell arkitektur og tradisjonell japansk bygggekunst. Det fins ei rekkje praktfulle gamle bygningar, som shinto- og buddhist-tempel og andre heilagdommar. Det gamle keisarpalasset er blant dei beste døma på tradisjonell japansk arkitektur, og Nijo-borga (1603) er den mest berømte borga frå Tokugawa-shogunatet. Med sine mange slott og tempel er Kyoto ein av dei største turistattraksjonane i Japan.
Næringsliv og institusjonar
Byen er senter for kunstindustrien i Japan, og er særleg kjend for silkeveveri, porselen, lakkarbeid, sølv, emalje og liknande. Moderne kjemisk, elektronisk og mekanisk industri ligg i utkantane av byen, særleg i sør og vest. Kyoto er også eit av dei viktigaste sentera i landet for engroshandel med tekstilar og konfeksjonsvarer, og eit betydeleg bank- og finanssenter.
Kyoto er elles eit viktig kultursenter med fleire universitet som Kyoto-universitetet (grunnlagd 1897), det kristne Doshisha-universitetet (1875) og fleire buddhistiske universitet. Byen har eit nasjonalmuseum, kunstmuseum og bibliotek.
Anna
Kyoto har gjeve namn til Kyoto-avtalen, som skal avgrense verdas utslepp av drivhusgassar.
Jul på Helgeland
Jul på Helgeland var eit julehefte som kom vart utgjeve av Hålogaland Ungdomslag.
I følgje Nynorsk faktabok kom bladet ut i åra 1931-1937. Bladet kom imidlertid ut i mange fleire årgangar - siste utgåva kom i 1995. Frå 1927 til 1995 vart blader redigert av Kristian Halse og Dagfinn Steinrud.
Redaksjonen av bladet var (i alle fall dei siste åra) i Mosjøen, og det vart redigert på nynorsk. Eit typisk julehefte inneheldt teikningar, dikt, forteljingar frå gamle dagar, noveller, ein andakt og annonser for lokalt næringsliv. Det vart selt i laussal - omkring 1970 for 5 kr, i 1980 for 12 kr og i 1990 for 25 kr.
EISCAT
EISCAT (European Incoherent SCATter Scientific Association) er ein internasjonal vitskapleg organisasjon som driv tre radaranlegg fordelt på fire stasjonar, tre i nordlege Skandinavia og ein på Svalbard. Anlegga ligg i Tromsø, i Kiruna i Sverige, i Sodankylä i Finland, og utanfor Longyearbyen på Svalbard.
Teknikken som vert nytta vert kalla inkoherent spreiing, og det er ca. 10 radarar i verda som er i stand til å bruke denne teknikken.
Organisasjonen
Det er forskningsråd og institutt i medlemslanda som eig organisasjonen. Desse landa er med:
Hovudkvarteret ligg i Kiruna.
Argolikósbukta
Argolikósbukta er ei bukt i Egearhavet utanfor austkysten av Peloponnes i Hellas. Den største øya her er Spétses. Bukta vert stundom omtalt i lag med Saroniabukta som Den argosaroniske bukta, medan øyane i dei to buktene blir kalla Dei argosaroniske øyane eller oftare berre Dei saroniske øyane]. Rundt bukta ligg periferieiningane Arkadía og Argolída.
Det går ferjeruter over bukta mellom Návplio, Spétses, Ýdra, Tyrós, Leonídio.
Byar og landsbyar langs bukta er:
Rovenky
Rovenky (ukrainsk Ровеньки, Rovenky, russisk Ровеньки, Rovenki) er ein kolgruveby i Luhansk oblast (provins) søraust i Ukraina. Byen har status som eit eige rajon (distrikt) i oblastet. Byen har kring 55 000 innbyggjarar. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.
Rovenky vart grunnlagd i 1705 og fekk bystatus i 1934. Under den store patriotiske krigen, vart Rovenky okkupert av Nazi-Tyskland.
Husstandsfellesskaplova
Husstandsfellesskaplova, eller Lov om husstandsfellesskap, eigenleg Lov om rett til felles bolig og innbo når husstandsfellesskap opphører av 4. juli 1991 nr 45, vart førebudd, vedteken og sanksjonert saman med Ekteskapslova. Lova vart sett i verk frå 1. oktober 1991.
Lova gjeld for personar, som er ugifte og over 18 år, og som etter lova § 1 har: - - bodd sammen i minst to år, eller de har, har hatt eller venter barn sammen. Lova gir desse, ved dødsfall og ved opphøyr av husstandsfellesskapet av andre grunnar, etter dei konkrete omstenda, og når det ligg føre «særlege grunnar» eller «sterke grunnar», rett til å overta innbo og bustad som var eigd av den andre parten.
Lova gjeld ikkje berre sambuarar av ulikt kjønn, men generelt for personar som har budd saman i meir enn to år, f eks sysken. Lova gjeld også om det er fleire enn to personar som bur saman.
Ved dødsfall
Lova § 2 regulerer situasjonen etter dødsfall.
Attlevande vil då, når «særlege grunnar» talar for det, i forhold til avdøde sine arvinger få følgjande rettar til husstandsmedlemmane sin felles heim:
1. rett til å løse inn andel, aksje eller obligasjon som tilhørte den avdøde, og som retten til felles bolig er knyttet til, eller
2. rett til å overta boligeiendom eller til å tre inn i andel av boligeiendom som tilhørte den avdøde og som utelukkende eller hovedsakelig har tjent til felles bolig, og 3. rett til å overta eller tre inn i andel av vanlig innbo.
Attlevande sin rett til å tre inn i leigeavtalar for felles bustad blir regulert av husleigelova.
Ved samlivsbrot
Lova § 3 regulerer situasjonen når husstandsfellesskapet blir oppløyst av andre grunnar enn dødsfall, f eks etter samlivsbrot.
Då kan ein av partane, når «sterke grunnar» talar for det, få følgjande rettar til husstandsmedlemmane sin felles heim:
1. rett til å tre inn i husleiekontrakt eller avtale om rett til å opprette husleiekontrakt, selv om kontrakten eller avtalen er opprettet i en annen av partenes navn, 2. rett til å løse inn andel, aksje eller obligasjon som tilhører en annen av partene og som retten til felles bolig er knyttet til, 3. rett til å overta boligeiendom eller andel av boligeiendom som tilhører en annen av partene og som utelukkende eller hovedsakelig har tjent til felles bolig, hvis ikke den andre har odelsrett til eiendommen, eller den er ervervet fra hans eller hennes slekt ved arv eller gave, og
4. rett til å overta eller tre inn i andel av vanlig innbo.
Når «særlege grunnar» taler for det, kan ein av partane få bruksrett til bustad som er nemnt i nr. 2 eller 3. Dette gjeld sjølv om den andre parten har odelsrett til eigedomen, eller den er erverva frå den andre parten si slekt ved arv eller gåve.
Viss det var fleire enn to som budde saman, kan desse rettane gjevast til ein eller til fleire saman. Den som overtar noko, må gje fullt oppgjer for dei eignelutane og rettane som blir tekne over.
Lova § 4 seier at ein skal ta omsyn til avtalar mellom partane når ein skal avgjere saker etter denne lova.
Piast-dynastiet
Piast-dynastiet var eit polsk dynasti som styrte Polen som ein sjølvstendig stat frå 900-talet til 1370. Greiner av Piast-familien heldt fram som herskarar av små hertugdøme i Masovia fram til 1526 og Schlesien fram til 1675.
Piast Kołodziej var den legendariske grunnleggjaren av Piast-dynastiet. Han vart først nemnd i Cronicae et gesta ducum sive principum Polonorum av Gallus Anonymus, skrive om lag 1113. Sjølv om dei tidlege hertugane og kongane rekna seg som etterkommarar av Piast, vart Piast-dynastiet først funne opp på 1600-talet av historikarar, som skreiv for fleire herskarar som styrte hertugdøma i Schlesien. Det siste medlemet av Piast-familien, Georg Vilhelm, hertug av Brzeg og Legnica, døydde i 1675, sjølv om fleire familiar var i slekt med Piastane. Sonen hans August Freiherr von Liegnitz (1628) og Graf von Liegnitz (1664), den siste ektefødte mannen, døydde i 1679 og den siste mannen gjennom ei linje fødd utanfor ekteskap var Ferdinand Freiherr von und zu Hohenstein frå hertugane av Teschen døydde i 1725.
Piastkongane og herskarane av Polen står oppført i lista under:
Masato Kawaguchi
Masato Kawaguchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga og Albirex Niigata.
Obstipasjon
Ein skil mellom colonobstipasjon og rektumobstipasjon. Rektumobstipasjon er opphoping av hard fekalmasse i endetarmen som stenger for tømming.
Colonobstipasjon som ikkje kjem av opphoping av fekalmasse i endetarmen kan delast inn i 3 ulike former; akutt forbigåande obstipasjon, kronisk symptomatisk obstipasjon, idiopatisk kronisk obstipasjon. Idopatisk kronisk obstipasjon kjem først og fremst av at tarmkontraksjonane ikkje vert koordinert skikkeleg og fekalmassen vert skubba fram og tilbake i tarmen. Fekalmassen skulle vert skubba mest «nedover» slik at tarmen fekk tømt seg.
Årsaker
Ved mange sjukdomsdiagnosar er det vanleg å få obstipasjon, til dømes parkinsons, hypothyreose, autoimmune sjukdomar og nevrologiske sjukdomar som til dømes slag, multippel sklerose og lupus. Sjukdommar og skader i sjølve tarmkanalen kan også gje obstipasjon.
Fiberfattig og feil kosthald kan føre til obstipasjon. Ein kan få obstipasjon av mjølkeprodukt, både mjølk, ost og andre matvarer som inneheld mjølk. Andre matvarer kan sjølvsagt også gje obstipasjon dersom ein ikkje toler dei, men mjølk er den mest vanlege syndaren.
Lite inntak av vatn kan føre til obstipasjon, dette kan også komme av høgt kaffi- og teforbruk (som er vassdrivande).
Bruk av visse typar medikament vil også kunne gje obstipasjon. Nokre avføringsmiddel irriterer tarmen og er vanedannande, tarmen venner seg då til middelet slik at ein treng ekstra stimuli for å tømme seg. Når ein då sluttar med medikamentet vil ein bli obstipert.
Uregelmessige toalettvaner, der ein undertrykker trongen til avføring kan også føre til obstipasjon. Dette kan komme av fleire årsaker, til dømes dårleg tilgang til toalett, hemoroidar, smerte ved avføring og dårleg tid.
Lite fysisk aktivitet kan føre til og bidra til obstipasjon.
Obstipasjon er ikkje eit resultat av aldringsprosessen, og friske eldre skal som resten av befolkninga ikkje ha obstipasjon.
Plager på grunn av obstipasjon
Det er viktig å førebyggja obstipasjon. Ved rektumobstipasjon kan fekalmassen pressa på urinrøyret og kan gjera det vanskeleg å lata vatnet. Omvendt kan også ei full blæra sperra for avføringa.
Dersom ein har obstipasjon og nyttar seg regelmessig av sterke avførande middel som kontaktlaksantia1 vil ein kunne verta avhengig og få og elektrolyttforstyrringar. Ein kan få redusert opptak av både kalium, kalsium og dei feittløyslege vitamina A og D.
Ein obstipert tarm kan vera smertefull, og ein kan gå rundt med trong til avføring som er plagsam når ein ikkje får noko ut. Dersom ein har rektumobstipason, og det går særleg lang tid før ein får tømt seg, kan ein få obstipasjonsdiare (pardoks diare). Den harde fekalmassen stenger for avføring lenger oppe i tarmen. Men på sida av den harde fekalmassen gjer bakteriar at det kan passera ei vasstynn masse. Denne massen kjem som sprutdiare i små mengder, og kan innehalda små klumpar med fast avføring. Dersom ein går lenge med rektumobstipasjon kan utvidinga av rektum også føra til hemming og utviding av ringlukkemusklane som igjen vil kunne gje fekal inkontinens.
Treig mage og obstipasjon vil også kunne gje hemoroidar fordi ein må «trykka» ekstra under defekasjon, og fordi den fulle tarmen gjev ekstra trykk på portvenene. Hemorider kan gje smerte, kløe og blødning; som igjen kan gjere det ubehageleg å gå på do. Dersom ein då på grunn av ubehaget undertrykkjer trongen til å gå på do, vil ein igjen lettare få obstipasjon og hemoroidar.
Pasientar med redusert hjartekapasitet kan ha problem med å tole penetreringa av ytre- og indre analmuskel, som skjer ved innsetjing av mange avføringsmiddel. Stimuleringa av nerven n. Vagus stimulerer det parasympatiske nervesystemet, som gjev langsam puls og lite blod til hjernen og kvalme. Dersom ein då har dårleg hjartekapasitet kan det også føre til sjokk. Ved penetrering av anus er det også fare for å øydeleggje hemorider som kan blø, og tarmen kan bli øydelagt. Dette kan skje ved uhell eller uvettig bruk. Plukking av avføring manuelt ut av anus er ofte nødvendig når avføringsmidla ikkje fungerer. Dette er vondt, blødning, rifter og n. Vagus stimulering oppstår endå lettare, så dette er risikofylt.
Medisinske tiltak
Det enklaste og beste for ein pasient er sjølvsagt at ein førebyggjer obstipasjon og ikkje behandlar etter at han har fått det. Dessverre er det slik at hjå nokre pasientar er det ikkje nok å forebygga, nokre kan ikkje forebygga, nokre er ikkje villige til å gjennomføra forandringane som må til for å forebygga, mens andre igjen ikkje får mogelegheita  til å forebygga. Difor er det viktig å vita kva legemiddel og andre behandlingsmetodar som er best å bruka når pasienten er obstipert.
Toalettvaner
For å førebyggja obstipasjon er det viktig med gode toalettvaner og ikkje å undertrykka og venta lenge mellom kvar gong ein går på do. Pasienten må få god tid og ro inne på toalettet, han bør helst sitta minimum 10 minuttar uansett om det kjem noko eller ikkje. Ein bør gå på toalettet til nokolunde fast tid på dagen. Etter måltid er det lettast, og etter frukost er som oftast det beste tidspunktet for toalettbesøk. Blir pasienten lett obstipert bør det også førast «dagbok» over defekasjonen. Slik har ein oversikt over om pasienten er blitt obstipert og kor lenge han har gått slik.
Kosthald
Fiberrik mat i lag med væske førebyggjer obstipasjon, og det er difor viktig å gje fiberrik mat til pasienten. Statens ernæringsråd anbefaler «at kostens innhold av kostfiber bør øke til 25 g per person per dag». Det gjennomsnittlege forbruket i Noreg er på 22 g per person per dag, så det er i utgangspunktet noko lågt. Inntaket av kostfiber der dessutan gått ned dei siste 50 åra på grunn av minska forbruk av kornvarer som mjøl, brød, graut og flatbrød. Dessutan har kornvarer generelt blitt meir raffinerte. Mat som havregraut, flatbrød og grovare brød kan bidra til fiber i kosten.
Grønsaker, frukt og bær er også like viktige fiberkjelder som korn. Dei inneheld store mengder vatn som også er viktig for å forebygga forstopping. Frisk frukt, gjerne skoren opp i bitar, nøtter, dessertar som fruktsalat, bær og kompottar, kaffimat som grovare kjeks, grove vaflar, kokosmakroner og nøttetoppar kan også gje mykje kostfiber. Tørka frukt som fiken, svisker, rosiner, og aprikos verkar bra mot forstopping. Surmjølk og andre mjølkesyregjæra mjølkeprodukt som biola og jogurt kan også verke førebyggande på obstipasjon.
Matintoleranse kan gje ei rekkje ulike symptom, mellom dei magesmerter og forstopping. Matvareallergi kan vere relativt lett å oppdage då dette som regel gjev ein rask reaksjon på fødevaren. Men intoleranse kan koma mange timar, ein eller fleire dagar etter fødevareinntaket. Dersom det er mistanke om at intoleranse kan ligga bak, må ein gjerne finna ut av dette ved å kutta ut fødevaren heilt ein lengre periode. Det er ikkje utvikla nokon gode testar, som legar har tatt i bruk, for å finne ut av intoleranse. Kostforsøk er framleis den beste metoden for å finna ut av om pasienten reagerer på mat. Den fødevaren som hyppigast fører til obstipasjon er mjølk, difor er det mjølk som først bør utelatast dersom ein mistenker at ein pasient har intoleranse. Ein bør då unngå alle produkt som inneheld mjølk (både mjølk, surmjølk og ost m.m) i minist ei veke og slik sjå om pasienten då unngår å bli obstipert.
Det er også viktig å sørga for at pasientane får nok vatn. Dehydrering gjer at kroppen må spara på vatnet og avføringa vert då hard. Me reknar at ein har eit grunnbehov på 30ml vatn per kg kroppsvekt. Hjå ein person på 50 kg vil dette tilsvara 1,5 liter veske. Dersom ein et mykje væske t.d. supper, frukt og grønt kan det halde å innta 20 ml vatn per kg kroppsvekt. Det vil tilsvare 1 liter hjå den 50 kg tunge personen. Men dette er eit grunnbehov og vil oftast ikkje vera nok dersom ein er plaga med obstipasjon. Då vil det kanskje vera eit mål å få pasienten til å drikka 2 liter per dag. Det kan også vera aktuelt og kutta ned eller ut kaffiforbruket for å greia å få i seg nok drikke. Kaffi er vassdrivande og gjev såleis negativ vassbalanse, men hjå mange kan kaffien også gje treig mage på grunn av koffeinen. Ein skal vera obs på at cola også inneheld koffein også er vassdrivande. Dersom ein drikk mykje te kan det også kuttast ned på som kaffi, men te er ikkje like sterkt vassdrivande som kaffi. Varmt vatn som vert drukke under måltid skal stimulere tarmen og kan med fordel serverast i staden for søt saft.
Fysisk aktivitet
Fysisk aktivitet stimulerer tarmperistaltikken og førebyggjer obstipasjon. Ein kan oppmuntra og støtta pasientar til å stå opp frå senga meir dersom dei er mykje sengeliggjande. Det går an å gjera passive og aktive øvelsar i senga. Eigne øvingar tilpassa pasienten kan finnast med hjelp av fysioterapeut slik at sengeliggjande også kan bevega seg.
Medikamentbruk
Det er svært mange medikament som har obstipasjon som biverknad. Nokre gonger kan det vera forbigåande, men andre gonger kan det vare ved og bli kronisk. Det kan då vera lurt og ta opp med legen om det er andre tilsvarande medikament som kan brukast i staden for som kanskje ikkje vil gje obstipasjon. Bruk av morfinliknande stoff kan gje obstipasjon. Tricykliske depresjonsmiddele kan gje forbigåande eller kronisk obstipasjon. Andre vanlege middel som gjev obstipasjon er  kalsium-kanal-blokkerande middel, beta-blokkerande middel, atropin, jerntabelettar, magesyre-neutraliserande middel, hoste-medisin med kodein, vassdrivande middel med meir.
Legemiddel som førebyggjer og behandla obstipasjon kan delast inn i 5 ulike kategoriar:
Fantasy
Litteratur
Myter, soger og eventyr kan alle ha fantastiske element, og dannar mykje av grunnlaget for seinare fantasy-dikting. Motiv som ein dugande helt og kampen mellom gode og vonde krefter, fabeldyr som drakar eller talande dyr og medvitne plantar, førestillingar om hekser, trollmenn og spådommar kan førast svært langt tilbake.
Det fantastiske har gått igjen både i folkelitteratur og litteratur med kjend forfattar gjennom tidene. Nokre døme er dei satiriske verka Gullivers reiser (1726) av Jonathan Swift og Niels Klims reise til den underjordiske verden (1741) av Ludvig Holberg.
Utviklinga av realistisk litteratur førte til eit skarpt skilje mellom fiksjon som låg nært opptil den verkelege verda («realistisk») på den eine sida og fiksjon med umoglege element på den andre («fantastisk»). Ein møtestad mellom desse to sjangerane blir kalla magisk realisme.
J.R.R. Tolkien vert ofte rekna som den viktigaste forfattaren av fantasy. Storverket hans om Ringdrotten bygde mellom anna på norrøn og finsk mytologi, men Tolkien skapte si eiga verd med nye vesen som hobbitar og orkar. Både universet hans (Middle-earth eller Midgard) og sjølve verdsskapinga inspirerte ei rekkje seinare forfattarar og andre fiksjonsskaparar. Ursula K. Le Guin, Anne McCaffrey, Robert Jordan og Terry Brooks er døme på forfattarar som har skapt eigne fantastiske univers. Andre forfattarar som C.S. Lewis, J.K. Rowling og Philip Pullman har også skapt fantasy der magiske univers eksisterer parallelt med den verkelege verda i seriane Drømmen om Narnia, Harry Potter og Den mørke materien. I verka til mellom anna H.P. Lovecraft og Neil Gaiman opptrer det fantastiske ofte som ei skummel underside av det vanlege livet. Terry Pratchett skil seg frå meir seriøs fantasy ved å nytta ei meir humoristisk og tidvis parodierande form av sjangeren.
Drama
Iscenesetjing av fantastiske hendingar har vore vanleg i skodespel gjennom tidene, som til dømes i Ein midtsommarnattsdraum av Shakespeare, operaen Tryllefløyten av Mozart eller Niebelungenringen av Wagner. Då film blei utvikla tok ein raskt i bruk filmtriks for å framstilla endå meir fantastiske scener. Til dømes skildra stumfilmen Le Voyage dans la Lune frå 1902 av Méliès-brørne ei fantastisk reise til månen basert på verk av Jules Verne og H.G. Wells. The Thief of Bagdad  frå 1924, etter eit eventyr frå 1001 natt, hadde ei rekkje spesialeffekter som flygande teppe og fryktelege monster. Andre tidlege fantasy-filmar blei skapte av tyske ekspresjonistar som F.W. Murnau og Fritz Lang. Det blei etterkvart utvikla ei heil rekkje undersjangrar av fantasyfilm, som riddarfilmar (særleg inspirert av kong Artur-legender), vampyrfilmar, eventyrliknande filmar av mellom anna Disney, monsterfilmar som King Kong og Godzilla og filmar om superheltar.
Star Wars-filmane frå 1977 og utover demonstrerer det svake skiljet mellom fantasy og science fiction, medan filmar som Conan the Barbarian (1982), The Neverending Story (1984) og filmatiseringane av Ringdrotten (2001–2003) og Harry Potter-serien (2001–2011) viste den korte vegen mellom fantasyfilm og -litteratur.
Fantasy har også kome til uttrykk gjennom utkleding i tradisjonar som laivrollespel, cosplay og ulike møte for fantasy-fans.
Biletkunst
Avbildingar av fantastiske skapningar og hendingar går tilbake til oldtida, til dømes gjennom avbildingar av lamassuar, griffar og demonar. Illuminerte manuskript, til dømes bestiarium, og mellomalderarkitektur er andre former der fantastiske vesen går igjen.
Romantikken tok opp att gamle myter og overlevert folketru, og kunstnarar fann inspirasjon til nye tolkingar, ofte som illustrasjonar til utgjevingar av eventyr, dikt og annan litteratur. Theodor Kittelsen, Arthur Rackham og fleire prerafaelittar er døme på utøvarar av fantastisk kunst på 1800- og tidleg på 1900-talet.
I moderne fantasykunst er Tolkien-illustratøren Alan Lee, H.R. Giger, Frank Frazetta og Boris Vallejo nokre viktige formgjevarar.
Musikk
Fantasy-musikk kan vera musikk inspirert av ulike fantasyverk eller sjangrar, og/eller musikk laga for å skapa ei trolsk stemning. Dette kan til dømes vera filmmusikk eller bakgrunnsmusikk til ulike dataspel. Artistar innan ulike musikktypar som prog-rock eller heavy metal kan finna inspirasjon innan fantasy, eller danna nye undersjangrar som trollmann-rock.
Dent du Géant
Dent du Géant er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Frankrike og Italia med ei høgd på 4 013 meter over havet.
Fjellet har to toppar, som ligg på kvar side av eit om lag 25 meter langt skår:
Ingen nådde toppen av Dent du Géant under den så kalla Gullalderen for fjellklatring, og fjellet var ein ettertrakta topp i 1870-åra. Mange som prøvde å nå toppen frå Rochefort-ryggen måtte snu. I 1880 prøvde Albert Mummery og Alexander Burgener å tvinge seg opp på sørvestsida, men måtte gje opp på grunn av eit område med skifer-liknande berg.
Bakgrunnsstoff
Dent du Géant på SummitPost
Dei vestfrisiske øyane
[[Fil:WaddeneilandenNL.png|mini| Plasseringa av Dei vestfrisiske øyane.
1. Noorderhaaks
2. Richel
3. Griend
4. Rif
Horn
Horn er ei hard utvekst på hovudet til ulike dyr. Rette horn er keratinstrukturar på hovdyr som veks ut frå levande bein og som i hovudsak sit parvis. Andre hornliknande utvekstar kan sitta åleine, som på nashorn, eller sitja lenger bak på kroppen, som på nokre nashornbiller.
Ekte horn eller slirehorn er permanent feste til beinet til dyret. Dei finst hjå dyr i oksefamilien, som kveg, sauer, geiter og antiloper. Hornet er danna av ein kjerne av bein som sit fast i ein tapp i pannebeinet og er dekte av ei hornslire danna av huda. Til motsats blir gevir eller takk felte årleg. Dei opptrer hjå dyr i hjortefamilien. Også dette hornet er ei beindanning, men er gjerne forgreina og er tildekt av mjuk, hårkledd hud medan det veks.
Dei vestfrisiske øyane
5. Engelsmanplaat
Horn
Hjå nokre artar har begge kjønna horn, medan det hjå andre artar berre er hannen som har horn. Horna tek til å veksa nokså snart etter fødselen, og fortset livet ut. Dyr som har gevir mister dei og dannar nye kvart år. Horna vert ofte nytta for å kjempa mot rivalar og rovdyr.
Menneske har nytta horn som materiale sidan steinalderen. Horn er hardt, men kan samstundes lett skjerast til. Horn kan mellom anna brukast som skaft til ulike verktøy, som drikkehorn eller musikkinstrument som bukkehorn eller sjofár. Hornet har også inspirert og gjeve namn til fleire messingblåseinstrument, som posthorn og valthorn.
Dei vestfrisiske øyane
6. Simonszand
7. Rottumerplaat
Dei vestfrisiske øyane (nederlands Waddeneilanden) er ei øygruppe i Nordsjøen utanfor kysten av Nederland, som øygruppa er ein del av. Øygruppa held fram austover til dei tyske Austfrisiske øyane.
Øyane Noorderhaaks og Texel er ein del av provinsen Noord-Holland. Øyane Vlieland, Richel, Griend, Terschelling, Ameland, Rif, Engelsmanplaat og Schiermonnikoog er ein del av provinsen Friesland, medan småøyane Simonszand, Rottumerplaat, Rottumeroog og Zuiderduintjes høyrer til Groningen.
Dei frisiske øyane er i dag stort sett mest kjend som ein feriedestinasjon. Det er mogeleg å reise frå øy til øy med dei faste ferjesamband eller med spesialiserte turoperatørar. Sykling er den mest populære framkomstmetoden på øyane. På Vlieland og Schiermonnikoog er bilar berre tillate for dei fastbuande.
Tacitus
Publius eller Gaius Cornelius Tacitus var ein romersk talar, advokat, senator og blant dei største historikarane i antikken.
Han er forfattar av mellom anna den stutte boka Germania, som skildrar samfunn, levevis, skikkar og religiøse førestillingar hjå germanske stammar, og av Annales og Historiae, som tek for seg første hundreåret frå den romerske keisartida, frå Tiberius blei keisar til Domitian døydde.
Fiskevær
Fiskevær er ei busetjingsform som finst lang norskekysten frå Vestlandet til Finnmark, og som er mest utbreidd i Nord-Noreg frå Lofoten og nordover til Aust-Finnmark. Busetjingsforma er i hovudsak basert på fangst av sjødyr og fiske, den eldste næringsvegen som kan påvisast i Norden. Difor vert det også hevda at fiskeværet er den eldste busetjingsforma i dette området. Fiskeværet som busetjingsform kan sporast heilt attende til eldre steinalder.
Hideaki Ueno
Hideaki Ueno er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga, Sanfrecce Hiroshima og Tokushima Vortis.
Fiskevær
Fiskeværa er eit grunnleggjande trekk i norsk kysthistorie. Ordet «vær» kan tyde veide- eller fiskestad ved havet. Ein annan teori går ut på at fiskarane/fangstfolka vart knytt til kvarandre med høgtidlege lovnadar eller eidar, gamalnorsk «varar», for saman å verje fiskestaden mot åtak utanfrå.
Me har to typar fiskevær, det heilårsbusette fiskeværet med ein kombinasjon av jordbruk og fiske, og rorværet, med få fastbuande og eit folketal som varierer med sesongane. Dei fleske fiskeværa me kjenner i dag er ei blanding av desse to. Opp gjennom historia har fiskeværet endra form, med større endringar i yngre steinalder då husdyrhald og jordbruk vart ein del av økonomien, og i mellomalderen, då tørrfisken vart handelsvare. Sams for alle fiskevær er at dei ligg ved gode, naturlege hamner og nær fiskeplassane. Båten har heile tida vore den viktigaste reiskapen for kontakt med omverda, og bygningane i fiskeværet har vore lagt slik til at tilkomsten til sjøen har vore lettast råd.
Historie
Framveksten av fiskeværa skuldast det rike fiskeriet, og den årvisse vandringa til torsk, sild og sei. Mange av dei sesongbaserte rorværa fekk fast busetjing når fiskeria blømde. Størrelsen på fiskeværa kunne nå bynivå. Vågan i Lofoten er den største kjende konsentrerte fiskeværbusetjinga i Nord-Noreg. Snorre omtalar Vågastevna som den viktigaste møteplassen for handel i nord. Fiskevær og rorvær kunne også vere privateigde av såkalla «væreigarar» som ofte budde i været.
Fiskeværa kom etter tusenårsskiftet inn under innverknaden til kongen, med lover og skattlegging. Etter kvart kom også kyrkja inn i væra. Allereie på 1000-talet var tørrfisken ein viktig norsk eksportartikkel. På 1100-talet vart tørrfisken det viktigaste grunnlaget for Bergens kjøpmannstand. Bygging av rorbuer for tilreisande fiskarar starta på denne tida. Fiskeværa voks i takt med utviklinga av Bergen by.
Fiskeeksporten auka dei neste par hundre åra, og fiskeværa blømde. Dei vart tettstadar med fastbuande og mange tilreisande sesongfiskarar. Hanseatane i Bergen og erkebiskopen i Trondheim var oppkjøparar av fisken. Etterkvart tok byborgarane i dei same byane over handelen. Ein stendig jektefart mellom storbyane og fiskeværa førte til at utviklinga av kultur og økonomi i væra fylgde dei store byane.
Fiskeværa var sjølvberga samfunn som tok hand om dei fleste ledda i produksjonen av varer og tenester. I tillegg til bryggjer og rorbuer kunne eit typisk fiskevær ha naust, skjåer, egnebuer, fjos, våningshus, fiskehjellar, nothjellar, ishus, røykeri, trandamperi, bakeri og smier. Etter kvart vart det også bygd kaiar.
Etter nedgangstidene på 1600-talet blømde fisket opp att på 17- og 1800-talet. Mange av fiskeværa vart lokale handelssenter gjennom gjestgjevarløyve. Gjestgjevarane dreiv både lokal handel og handel mellom fiskarar og bergenskjøpmenn. I siste halvdel av 1700-talet gav kongen einskilde væreigarar langs kysten av Nore-Noreg (frå Brønnøysund til Vardø) løyve til å drive handel. Dei vart såkalla «priviligerte handelsmenn». Det illgjetne «nessekonge-systemet» oppstod, og fleire av fiskeværa vart styrte av slike nessekongar. På kysten av Nordmøre og Romsdal fekk fiskeværa ein stor oppsving frå tidleg på 1700-talet grunna klippfiskproduksjon og -eksport. Her hadde ein ein særmerkt fiskeværorganisasjon som vart kalla «værtvang». Ein fiskar som skulle drive utror frå eit vær var bunden til å selje fisken til væreigaren. Væreigaren fastsette prisen i ettertid.
Frå midten av 1700-talet vart Nord-Noreg vitja av russiske skuter som dreiv oppkjøp og bytehandel med fisk, den såkalla pomorhandelen byrja. Russarane hadde tidlegare drive handel med fiskarane i Nord-Noreg frå mellomalderen og fram til byrjinga av 1600-talet. No kom kjøpmenn frå Kola-halvøya og bytte til seg fisk for korn og andre forbruksvarer, både direkte frå fiskarane og frå nessekongane. Pomorhandelen var på topp på 1800-talet, då kunne det kome meir enn 300-400 russiske skuter til Nord-Noreg årleg. Pomorhandelen varte heilt til den russiske revolusjonen i 1917.
Zjovti Vody
Zjovti Vody (ukrainsk skrift Жовті Води; russisk skrift Жёлтые Воды, polsk Żółte Wody) er ein by sør i det sentrale Ukraina i Dnipropetrovsk oblast (provins). Byen har status som eit eige rajon (distrikt) i oblastet, ligg 130 km vest for Dnipropetrovsk.
Byen er eit senter for utvinning og handsaming av uran.
Det historiske slaget ved Zjovti Vody vart utkjempa nær dagens by.
Frogner kyrkje i Oslo
Frogner kyrkje i Bygdøy allé i Oslo vart vigsla den 6. desember 1907 av biskop Anton Christian Bang.
Kyrkja vart bygd i åra 1905-07 etter teikningar av arkitekt Ivar Næss.
Live aus Berlin
Live aus Berlin er både eit musikkalbum og ein musikk-DVD utgjeven av Rammstein i 1998. DVD-en inneheld blant anna intervju, og ein konsert frå Wuhlheide i Berlin.
Songane på dette albumet er eit slags «best of» av albuma Herzeleid og Sehnsucht, pluss «Wilder Wein» som er ei nyinnspeling av ein demo frå 1994.
Kazuma Miki
Kazuma Miki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Lee Cheol-ha
Lee Cheol-ha er ein sørkoreansk filmskapar fødd i Seoul.
Dei nordlege Sporadane
Dei nordlege Sporadane (gresk Βορειές Σποράδες, Voriés Sporádes), ofte omtalt berre som Sporadane (gresk Σποράδες, Sporádes), er ei øygruppe i Egearhavet langs austkysten av Hellas, nordaust for øya Évvia. Dei fire hovudøyane er Skiáthos, Skópelos, Alónnisos og Skýros.
Administrativt er Skiáthos, Skópelos og Alónnisos kvar sin kommune i periferieininga Sporadane i periferien Thessalía, medan Skýros er ein kommune i periferieininga Évvia i periferien Sentral-Hellas.
La Gomera
La Gomera er ei av Kanariøyane i Spania utanfor kysten av Afrika i Atlanterhavet. Øya ligg vest for Tenerife. Ut i frå areal er ho den nest minste av dei sju hovudøyane i gruppa.
Politisk inndeling
La Gomera er ein del av provinsen Santa Cruz de Tenerife. Ho er delt inn i seks kommunar:
Hovudsetet på øya (cabildo insular) ligg i San Sebastián.
Økologi
Øya har vulkansk opphav og er nesten sirkelforma med ein diameter på 22 km og ei høgd på opp mot 1487 meter over havet ved Garajonay. Øya er forma som ei halv appelsin som så er delt inn i fleire «båtar» med djupe kløfter eller barrancos mellom seg. Desse kløftene er dekte av laurbærregnskog (laurisilva).
Dei øvre delane av desse tette skogane er nesten alltid dekte av skyer og dis og er derfor frodige med variert vegetasjon. Dei er ein del av Garajonay nasjonalpark, som UNESCO erklærte ein verdsarvstad i 1986. I fjellsidene finn ein mange stiar som gjev flott utsyn over området for turistane her.
Dei sentrale fjella tar imot luftfukt frå passatvinden og gjev eit tett jungelklima med kjøligare luft enn i dei solrike klippene ved kysten.
Mellom desse to ytterpunkta finn ein fleire mikroklima. I fleire hundreår har bønder i desse områda nytta vatnet frå regnskogområda til å lage vingardar, frukthagar og bananlundar.
Kultur
Innbyggjarane på La Gomera har ein unik måte å kommunisere på over dei djupe kløftene med forbløffande plystring kalla silbo gomero. Dette plystrespråket til dei innfødde har vorte dokumentert sidan romartida. Det vart utvikla av dei innfødde på øya, guanchane og seinare lært av dei spanske nybyggjarane på 1500-talet. Då denne kommunikasjonsmetoden var i ferd med å døy ut på slutten av 1900-talet vart det sett inn krav om at alle borna skulle lære plystrespråket på skulen.
Historie
Kristoffer Columbus gjorde det siste stoppet sitt på La Gomera før han kryssa Atlanteren i 1492. Han stoppa her for å fylle opp med vin og vatn til mannskapet og skulle etter planen berre bli i fire dagar. Han vart derimot forelska i Beatriz de Bobadilla, guvernøren på La Gomera og han vart verande ein månad. Då han segla avgarde gav ho han sukkerrøyr, som vart dei første som nådde den nye verda. Huset i San Sebastián der han oppheldt seg er i dag ein turistattraksjon.
Shuichi Kamimura
Shuichi Kamimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga og Sagan Tosu.
Hulløya
Hulløya (lulesamisk Ulli) er ei øy i Tysfjorden, sørvest for Kjøpsvik. Øya ligg i Hamarøy kommune i Nordland fylke. Øya har eit areal på 22,1 km². Det høgaste punktet på Hulløya er Veten på 675 moh. Hulløya hadde fire innbyggjarar i 2001.
Like sørvest for Hulløya ligg Lille Hulløya og frå her går Hellemofjorden sørover i landet. På søraustsida av Hulløya går dei to fjordane Grunnfjorden og Mannfjorden søraustover, medan Indre Tysfjorden går austover på nordaustsida av Hulløya.
Sør-Kérkyra
Sør-Kérkyra (gresk Νότια Κέρκυρα, Nótia Kérkyra) er ein kommune i periferieininga Kérkyra i periferien Dei joniske øyane i Hellas. Sør-Kérkyra omfattar den sørlege delen av øya Kérkyra.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2019 ved at ein delte opp den tidlegare kommunen Kérkyra. Han omfattar desse kommunaleiningane som fram til 2011 hadde vore eigne kommunar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Takvam haldeplass
Det var nokre av lokaltoga Bergen-Voss-Myrdal som stoppa på haldeplassen fram til 2012, to tog i kvar retning måndag-fredag.
Horse of Copinsay
Horse of Copinsay, òg berre kjend som the Horse, er ein firkanta staur utanfor nordaustsida av Copinsay i Orknøyane i Skottland.
Namn
Nordmennene var glade i å gje mindre øyar dyrenamn. Til dømes heiter ofte mindre øyar utanfor ei større øy «kalv-» eller «calf», som til dømes Calf of Flotta, Calf of Man eller Calf of Cava. Hest, eller «horse», er derimot relativt sjeldant.
Geografi
Som dei fleste andre øyane i Orknøyane består Horse of Copinsay av gammal raud sandstein frå devontida.
Mellom øya og Copinsay ligg Horse Sound og i sørvest ligg Corn Holm. Mainland i Orknøyane ligg rett vest og Auskerry og Stronsay ligg mykje lenger nord. Horse of Copinsay er den austlegaste av dei sørlege Orknøyane.
Blaster Hole er eit blåsehòl som på Northern Isles vert kalla ein gloup. Når det blæs kraftig frå aust, kan vasspruten stå nesten 60 meter til vêrs på grunn av dei kraftige bølgjene som vert pressa opp hòlet.
Supersonisk motor
Supersonisk motor (engelsk scramjet, av  supersonic combusting ramjet) er ein variant av ramjet-jetmotoren der forbrenninga skjer i ein luftstraum med overslydsfart. Dette kan berre henda når eit fly kjem over hastigheita til lyden, og lufta vert pressa tett saman før den vert tend saman med brennstoffet.
Jamføring med rakettmotoren
Fordelen med ein supersonisk motor jamført med ein rakettmotor er den same som med ramjet. Ein treng ikkje blanda surstoff (O2) i brennstoffet, men vinn den frå lufta omkring nett som ved ein vanleg forbrenningsmotor.
1131 Porzia
1131 Porzia er ein marskryssarasteroide. Han blei oppdaga den 10. september 1929 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Dentelles de Montmirail
Dentelles de Montmirail er ei lita fjellkjede i Provence i Frankrike. Ho ligg i departementet Vaucluse, like sør for Vaison-la-Romaine.
Fjellkjeda ligg ved foten av den høgaste fjelltoppen i Provence, Mont Ventoux, som ligg mot aust. Namnet deira (dentelles tyder «knipling») referer til den svært taggete forma på toppane. Fjella vart danna av horisontale sedimentærlag av kalkstein, som vart pressa opp vertikalt i juratida, og så eroderte til kvasse ryggar og tindar. Den høgaste toppen i Dentelles er St-Amand, på 734 m. Fjellkjeda, som berre er 8 km brei, er kjend for fotturar og fjellklatring.
Grand Ballon
Grand Ballon (tysk: Großer Belchen; omsett stor ballong) er det høgaste fjellet i Vogesane, om lag 25 km nordvest for Mulhouse i Frankrike.
Somme kallar framleis fjellet Ballon de Guebwiller, etter namnet på den næraste byen, Guebwiller, om lag 8 km til aust. Fjellet er 1 424 meter høgt.
Den velkjende Route des Crêtes går rundt fjelltoppen i aust, og kryssar ein fjellovergang i ei høgd på 1 343 m, mellom Markstein og Hartmannswillerkopf.
Barøya
Barøya er ei øy som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland. Øya ligg inst i Vestfjorden ved innløpet til Ofotfjorden og Efjorden. Øya har eit areal på 13 km², og det høgaste punktet er Sørfjellet på 299 moh.
På nordvestsida av Barøya ligg Barøy fyr. Nord for Barøya ligg Tjeldøya, Hinnøya og det sørlege innløpet til Tjeldsundet mellom desse.
Blåsehòl i geologi
Eit blåsehòl i geologien er ei havgrotte som strekkjer seg innover frå sjøen og så oppover i ei vertikal sjakt som endar i eit hòl på overflata. Dette kan føre til at vatn vert pressa inn grotteinngangen og oppover til toppen av grotta, om ho er forma på rette måten, slik at vatnet sprøytar ut som ein geysir.
Eit blåsehòl er òg eit namn nytta om sjeldne geologiske strukturar der luft anten bles ut eller vert sogen inn i eit lite hòl ved overflata på grunn av trykkskilnader mellom det lukka underjordiske grottesystemet og overflata. Blåsehòla i Wupatki nasjonalmonument er eit døme på eit slikt fenomen.
Kongedømet Polen (1025-1385)
Kongedømet Polen (polsk Królestwo Polskie, latinsk Regnum Poloniae, ukrainsk Королівство Польське) vart den polske staten frå kroninga av den første kongen Bolesław I i 1025 til unionen med Litauen og styret undet Jagiellon-dynastiet i 1385.
Hiromasa Takashima
Hiromasa Takashima er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Kongedømet Polen (1025-1385)
Tidleg kongedømet
Grunnlaget for utviklinga av ein polsk stat vart lagt av Piast-dynastiet, som var i førarsetet sidan 800-talet Hertug Mieszko I konverterte til kristendom, noko som gjorde at Polen kunne verte ein del av dei kristne kongedøma. I 1000, under Gniezno-kongressen, vart Polen anerkjend som ein stat av Det tysk-romerske riket og Paven. I 1025 vart hertug Bolesław I den modige krona til Konge av Polen, noko som markerte starten på det polske kongedømet. I mange år vart derimot Polen styrt av hertugar, ikkje kongar.
Hiromasa Takashima
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Kongedømet Polen (1025-1385)
Tidleg kongedømet
Konge styrte landet på eige hand, men det vart forventa at han respekterte dei tradisjonelle skikkane til folket. Det var ikkje lovpålagt at etterfølgjarane til kongen skulle vere den førstefødde. Alle sønene til kongen eller hertugen hadde dei same rettane til å ta over trona, og den som på ein eller annan måte viste seg som den sterkaste tok over trona.
Periode med splitting
Hertug Bolesław III den skeivmunna, som styrte frå 1102 til 1138, prøvde å endra kampane mellom dei forskjellige tronpretendentane med å gje styret av Polen eit meir formelt grunnlag. I testamentet sitt delte han landet sitt i fem hertugdømet, som vart fordelt mellom sønene hans.
For å sikre at riket vart verande ei eining oppretta han eit ansiennitetsprinsipp, der det eldste medlemet av dynastiet skulle vere storhertug og ha styresmakt over dei andre hertugane. storhertugen styrte, i tillegg til hertugdømet han arva, over eit landområde som ikkje vart delt. Dette var ei landstripe som gjekk frå nord til sør i midten av Polen med Kraków som den viktigaste byen. storhertugen hadde òg kontroll over Pommern, eit len i Det tysk-romerske riket.
Sidan rolla som storhertug alltid gjekk til det eldste av dei fem familiemedlemane gjekk dei fire andre hertugdøma i arv på vanleg måte hos etterkomarane etter sønene til Boleslaw.
Desse forskriftene vart raskt brote då forskjellige hertugar prøvde å oppnå posisjonen som storhertug, sjølv om dei ikkje var den eldste hertugen. Forskriftene som var meint å halde riket samla, splitta landet enno meir og resulterte i at monarkane fekk mindre makt. Polen kom til og med under Přemyslid-kongane av Böhmen, men dynastiet døydde ut før dei klarte å opprette eit stabilt fotfeste i Polen.
Splittinga enda då piasthertugen Władysław I den høgalboga i 1306. Han samla dei forskjellige hertugdøma i Kongedømet Polen og i 1320 vart han krona til konge. Sonen hans, Kasimir den store, styrkte den polske staten kraftig både utanriks og innanriks.
Nytt dynasti og unionen med Litauen
Kaisimir var det siste mannlege medlemet av Piast-dynastiet og vart etterfølgd av nevøen sin Ludvig, konge av Ungarn frå Angevine-dynastiet. Den gode perioden til monarkiet heldt fram under Ludvig.
Sidan Ludvig heller ikkje fekk søner vart dottera Jadwiga arvingen til det polske monarkiet.
Med Krewo-unionen gifta ho seg med Jagiełło, storhertug av Litauen, som konverterte til kristendom. Ekteskapet skapte ikkje berre ein familieunion mellom Polen og Litauen, men knytte òg dei to landa saman dei neste fire hundre åra.
Sigyn skuleteater
Sigyn Skuleteater er skuleteateret på St. Svithun vidaregående skole i Stavanger. Namnet kjem av den norrøne gudinna, Sigyn.
Skuleteateret blei oppretta i 1946.
Out of Time
Out of Time kan vera
Rockegruppa Kino
Kino (russisk skrift Кино) var eit russisk rockeband leidd av Viktor Tsoj, og var eit av dei største russiske musikkgruppene i Sovjetunionen på 1980-talet.
Musikken til Kino har ofte blitt samanlikna med engelskspråklege band frå same tida som The Smiths, The Cure, Depeche Mode og Joy Division. Sannsynlegvis hadde desse banda direkte påverknad på Kino. I tillegg var Kino påverka av russiske songarar som Vladimir Vysotskij.
Soge
Bandet vart danna sommaren 1981 i Leningrad i Sovjetunionen (i dag St. Petersburg i Russland) som eit punkrock-band kalla Garin i giperboloidy (etter ein roman av Aleksej Nikolaevitsj Tolstoj kalla Giperboloid inzhenera Garina) av Tsoj, Aleksej Rybin og Oleg Valinskij. Eit år seinare skifta bandet namn til Kino (som tyder det same på norsk som på russisk, men vert uttalt utan kj-lyd). Sidan rock vart rekna for å vere «anti-sovjetisk», spelte berre Kino, som andre rockeband, i halvvegs undergrunnsklubbar og i leilegheitene til musikarar (såkalla kvartirniks).
Sommaren 1982 kom Kino sitt første album, 45 (som var lengda på albumet i minutt). Plata vart spelt inn i lag med musikarar frå bandet Akvarium, og vart sakte distribuert gjennom undergrunnskanalar og bandet vart litt kjend.
Bandet slo først gjennom med albumet Notsj (Natt) i 1986, og seks songar frå plata vart gjeve ut på samleplata Red Wave: 4 Underground Bands from the USSR i USA i 1986.
Som følgje av at Perestroika opna opp for blant anna rockemusikk, kom Kino ut av undergrunnen, og i 1988 gav dei ut albumet Gruppa Krovi (Blodtype) i lag med filmen Igla (Nåla), som hadde Tsoj i rolle. Bandet vart på denne tida svært populært.
Dei neste to åra gav bandet ut eit anna album og spelte fleire konsertar i Sovjetunionen og utanlands føre store publikum. Den siste konserten bandet spela var på Olympiastadion i Moskva i 1990. Etter denne konserten reiste Tsoj til Riga for å spele inn vokal til det neste arbeidet deira. På veg heim til St. Petersburg 14. august 1990 kolliderte Tsoj med ein buss. Bilen vart totalt øydelagt, og Tsoj omkom. Bandet med vokalinnspelinga overlevde utruleg nok, og resten av bandet spelte inn resten av albumet, som kom ut i 1990 utan tittel. Det vert derimot ofte kalla Tsjiornyj Albom (Det Svarte Albumet), fordi det har eit heilt svart omslag.
Bandet var så ekstremt populært i Sovjetunionen at ein kunne sjå orda «Цой жив!» (russisk for Tsoj lever!) og «КИНО» på kvar ein vegg over heile landet. Å skrive desse orda vart nesten som eit rituale til minne om Tsoj blant tilhengjarane til bandet, og sjølv i dag kan ein sjå desse orda som ein del av grafittien rundt om i byane.
Fylkesveg 20 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 20 i Møre og Romsdal går mellom Fosnavåg og Kvalsund i Herøy kommune. Vegen er 2,5 km lang.
Herøy
Herøy eller Herøya er namnet på fleire stader i Noreg.
Arna stasjon
Arna stasjon ligg i Indre Arna i Bergen kommune og er ein stasjon på Bergensbanen. Han vart opna i 1964 då den nye og kortare trasèen med Ulrikstunnelen og Arnanipatunnelen stod klar.
Attåt fjerntoga og persontoga på strekninga Bergen-Voss-Myrdal som alle stoppar i Arna, er det hyppige lokaltogavgangar mellom Arna stasjon og Bergen stasjon. Reisetida på åtte minutt mellom stasjonane gjer tog svært konkuransedyktig målt mot buss og annan biltrafikk som må køyre rundt Ulriken.
Arna ligg mellom Bergen stasjon og Takvam haldeplass, 461,93 km frå Oslo.
Stasjonsbygningen er teikna av Julia Kristensen, og verna etter Nasjonal verneplan for kulturminner i jernbanen som eit døme på den norsk jernbanearkitekturen på 1960-talet.