cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Perón
Perón deltok i militærkuppet i 1943 der han vart arbeidsminister. Han vart populær hos arbeidarklassen, og i 1945 forsøkte kollegaene å avsetja han. Etter omfattande protestar og demonstrasjonar, fremst frå arbeidarklassen så vart han verande i regjeringa. I 1946 vart han vald til president. Påverka blant anna av italiensk fascisme gjennomførte han nasjonaliseringar av industrien og andre reformer, noko som gjorde han svært populær hos arbeidarklassen men hata av mellom- og overklassen. Etter ei forverring av økonomien i landet vart Perón styrta i eit militærkupp i 1955. Han flykta til Spania, der han heldt fram med å vera ein politikar i bakgrunnen. Han kom attende i 1973 og vart på nytt vald til president, men døydde året etterpå i Buenos Aires. Motsetningane var store då, sjølv innom hans eiga peronistrørsle.
Perón var gift tre gonger. Den andre kona hans var Eva Perón, kjend som «Evita», som døydde i 1952. Den tredje kona hans, Isabel Perón, overtok presidentskapet i 1974, men vart avsett i militærkuppet den 24. mars 1976.
Peron grunnla ein eigen politisk ideologi, peronismen.
Ansgar
Ansgar er eit mannsnamn som kjem frå tysk,samansett av ans-, 'ås' (gud) og -gar, 'spyd'. Ansgar svarar til det norske namnet Åsgeir og til det engelske namnet Osgar, kanskje det same namnet som Oskar.
Ansgar har namnedag 3. februar.
Bruken av namnet i Noreg
Namnet «Anskar» kom i bruk i Noreg rundt 1860, registrert i Vestfold på 1840-talet.
Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane
Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane (engelsk South Georgia and the South Sandwich Islands, forkorta SGSSI) er eit britisk oversjøisk territorium sør i Atlanterhavet. Det er ei avsidesliggande og vêrhard øygruppe som består av Sør-Georgia og ei rekkje av mindre øyar kalla Sør-Sandwichøyane. Sør-Georgia er 167,4 km lang og 1,4 til 37 km brei og den klårt største øya i territoriet. Sør-Sandwichøyane ligg om lag 520 km søraust for Sør-Georgia. I alt dekkjer øyane 3 903 km².
Storbritannia gjorde krav på Sør-Georgia i 1775 og Sør-Sandwichøyane i 1908. I 1908 annekterte Storbritannia både Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane. Territoriet «Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane» vart danna i 1985 etter å tidlegare ha vore ein del av Falkland Islands Dependencies. Argentina gjorde krav på Sør-Georgia i 1927 og på Sør-Sandwichøyane i 1938.
Argentina hadde ein marinestasjon, Corbeta Uruguay, på Thule Island i Sør-Sandwichøyane frå 1976 til 1982 då han vart stengd av den britiske marinen (Royal Navy). Det argentinske kravet på Sør-Georgia medverka til Falklandskrigen i 1982, då argentinske styrkar ei kort stund okkuperte øya. Argentina har oppretthalde kravet sitt på Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane.
Sør-Georgia
Sør-Georgia skal først ha vorte oppdaga i 1675 av Anthony de la Roché, ein kjøpmann frå London, og vart namngjeven Roche Island på fleire tidlege kart. Ho vart observert av det spansk handelsskipet «León» som sigla ut frå Saint-Malo den 28. eller 29. juni 1756. Ho har stundom vore forveksla med Pepys Island, oppdaga av Dampier og Cowley i 1683, men dette viste seg å vere ei fantomøy.
Kaptein James Cook sigla rundt heile øya i 1775 og gjekk som fyrste mann i land på øya. Han gjorde krav på området for Storbritannia og kalla ho «the Isle of Georgia» til ære for kong Georg III. Britane oppretta offisielt styre over Sør-Georgia i 1843.
Gjennom 1800-talet var Sør-Georgia base for selfangst og frå byrjinga av 1900-talet for kvalfangst, fram til kvalfangsten tok slutt i 1960-åra. Norske Carl Anton Larsen oppretta ein landbasert kvalstasjon og den fyrste permanente busetjinga i Grytviken i 1904. Stasjonen var i drift gjennom hans argentinske fiskeselskap, som slo seg ned i Grytviken. Stasjonen var i drift til 1965.
Kvalstasjonane operererte under leigeavtalar av den britiske guvernøren på Falklandsøyane. Sju stasjonar, alle på nordkysten, der dei trygge hamnene ligg. Frå vest er desse:
Kvalkokeria var ubehagelege og farlege stader å arbeide. Kokinga lukta vondt og ein ròtnande kval kunne verte fylt med gass heilt til han sprakk og kunne sprøyte ut eit foster på storleik med eit motorkjøretøy med stor nok kraft til å ta livet av folk.»
Då kvalindustrien tok slutt vart stasjonane fråflytte. Utanom nokre få bevarte bygg, som museet og kyrkja i Grytviken, er det berre ruinar igjen av resten.
Frå 1905 samarbeidde det argentinske meteorologiske kontoret med å drive eit meteorologisk observatorium i Grytviken under britiske leigeavtalar, fram til desse vart endra i 1949.
I 1908 sende Storbritannia ut ein ny kongeleg resolusjon som oppretta lovmessige ordningar for eigedomane deira i det sørlege Atlanterhavet. Resolusjonen omfatta Sør-Georgia, Sør-Orknøyane, Sør-Shetlandsøyane, Sør-Sandwichøyane og Graham Land. Kravet vart i 1917 utvida til å gjelde ein sektor i Antarktis som gjekk heilt til Sørpolen.
I 1909 vart eit administrativt senter og ein busetnad oppretta ved King Edward Point på Sør-Georgia, nær kvalstasjonen Grytviken. Ein permanent lokal britisk administrasjon og fastbuande komissær utøvde britisk rett og regulerte alle aktivitetar i territoriet, som då vart styrt som Falkland Islands Dependencies.
Kring 1912 vart det som ifylgje somme kjelder var den største kvalen som nokon gong vart fanga, ein blåkval på 33,58 meter, drege i land i Grytviken.
I april 1916 stranda Endurance-ekspedisjonen til Ernest Shackleton på Elefantøya, kring 1300 km sørvest for Sør-Georgia. Shackleton og fem mann sigla i ein open livbåt for å få hjelp, og 10. mai gjekk dei i land i King Haakon Bay på sørkysten av Sør-Georgia. Medan tre vart verande att på kysten, drog Shackleton og to andre, Tom Crean og Frank Worsley, 23 km over land for å få hjelp ved Strømnes kvalstasjon. Dei andre 22 medlemene i ekspedisjonen som vart verande att på Elefantøya, vart så berga. I januar 1922, under seinare ekspedisjonar, døydde Shackleton ombord på skipet sitt, medan det låg ankra opp i King Edward Cove i Sør-Georgia. Han er gravlagd i Grytviken. Oska til ein annan kjend antarktisforskar, Frank Wild, vart spreidd ved sidan av Shackleton i 2011.
Argentina gjorde krav på Sør-Georgia i 1927.
Øya vart gjenerobra av britiske styrkar den 25. april under operasjon Paraquet. I 1985 vart Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane eit eige territorium og skilt frå Falklandsøyane. Basen i King Edward Point, som vart ein liten militær garnison etter Falklandskrigen, vart sivil att i 2001 og vert i dag driven av British Antarctic Survey.
Sør-Sandwichøyane
Storbritannia annekterte formelt Sør-Sandwichøyane gjennom ein kongeleg resolusjon i 1908 og sette dei i lag med dei andre britiske områda i Falkland Islands Dependencies.
Argentina gjorde krav på Sør-Sandwichøyane i 1938, og utfordra det britiske kravet på øyane. Frå 25. januar 1955 til ut i 1956 hadde Argentina sommarstasjonen Teniente Esquivel ved Ferguson Bay på søraustkysten av Thule Island. Argentina hadde ein marinebase (Corbeta Uruguay) frå 1976 til 1982 på lesida (søraustkysten) av same øya. Britane oppdaga den argentinske basen i 1978 og protesterte og prøvde å løyse saka på diplomatisk vis. Dei vart ikkje fjerna med makt før etter Falklandskrigen. Basen vart fjerna 20. juni 1982.
Den 10. februar 2008 vart øyane råka av eit jordskjelv på 6,5 på Richsterskalaen med episenter 205 km sør-søraust for Bristol Island. Den 30. juni 2008 kl. 06:17:53 UTC, råka eit jordskjelv på 7,0 regionen. Episenteret låg denne gongen 283 km aust-nordaust for Bristol Island.
Geografi
Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane ligg i det sørlege Atlanterhavet. Dei fleste av øyane stig bratt opp av havet, er kuperte og dominerte av fjell. Toppane på øya er dekte av is og snø.
Sør-Georgiaøyane
Sør-Georgiaøyane (spansk Georgias del Sur) ligg kring 1390 km } aust-søraust for Falklandsøyane, ved 54°–55°S, 36°–38°W. Dei består av sjølve Sør-Georgia (den klårt største øya), og øyane rundt ho, i tillegg til nokre avsidesliggande og aude holmar i vest og aust-søraust. Dei har eit samla areal på 3756 km² (utanom Sør-Sandwichøyane).
Øyar i Sør-Georgiaøyane
Sør-Georgia (San Pedro på spansk), ligg ved og har eit areal på 3528 km². Ho er dominert av fjell og stort sett bra. Elleve fjelltoppar når over 2000 moh. og i fjellsidene finn ein djupe kløfter fylte med isbrear. Den største er Fortunabreen. Den høgaste toppen er Mount Paget i Allardyce Range på 2934 moh.
Geologisk består øya av gneis og leirskifer utan spor etter fossil.
Mindre øyar og holmar utanfor kysten av Sør-Georgia er:
Dei avsidesliggande klippene vert òg rekna som ein del av Sør-Georgiaøyane:
Sør-Sandwichøyane
Sør-Sandwichøyane (spansk Islas Sandwich del Sur) består av 11 hovudsakleg vulkanske øyar med somme aktive vulkanar. Dei dannar ein øyboge som går frå nord til sør i området 56°18'–59°27'S, 26°23'–28°08'W, mellom kring 560 km og 800 km søraust for Sør-Georgia.
Dei nordlegaste av Sør-Sandwichøyane er Traversay Islands og Candlemas Islands, medan dei sørlege består av Southern Thule. Dei tre største øyane, Saunders, Montagu og Bristol, ligg mellom desse to. Det høgaste punktet i desse øyane er Mount Belinda (1370 moh) på Montagu Island.
Sør-Sandwichøyane er ikkje busette, men ein permanent bemanna argentinsk forskingsstasjon låg på Thule Island frå 1976 til 1982. Det står automatiske vêrstasjonar på Thule (Morrell) Island og Zavodovski. Nordvest for Zavodovski Island ligg Protector shoal, ein undersjøisk vulkan.
Øyane i Sør-Sandwichøyane er frå nord til sør:
Klima
Klimaet er arktisk og vêret er særs variabelt og hardt. Maksimumstemperaturane på Sør-Georgia varierer typisk frå kring 0 °C om vinteren (august) og 8 °C om sommaren (januar). Minimumstemperaturen på vinteren er typisk kring −5 °C og går sjeldan under −10 °C. Årsnedbøren på Sør-Georgia er kring 1500 mm, og mykje av dette kjem som sludd eller snø, noko som er mogeleg året rundt. I innlandet er snøgrensa om sommaren typisk kring 300 moh.
Vestavinden bles året rundt over øyane med periodar innimellom med stille vêr. I 1963 var faktisk vinden roleg 25 % av tida ved King Edward point, og middelvinden var kring 8 knop, som er halvparten av middelvinden på Falklandsøyane. Dette gjer at austsida av Sør-Georgia (lesida) har eit betre klima enn den meir vêrutsette vestsida. Vêrtilhøva gjer at det er generelt vanskeleg å nå øyane til sjøs, sjølv om ein på nordsida av Sør-Georgia har fleire store bukter som er gode ankringsplassar.
Solskinstimane er, som for alle øyane i Sør-Atlanteren, få, og berre 21,5 % av tida sola er over horisonten. Dette utgjer kring 1000 timar solskin i året. Dei høge fjella medverkar derimot òg til dette og eit studie frå kring 1960 synte at instrumenta som målte solskin låg i skuggen i heile juni.
Fønvinden gjer at austsida har høgare temperatur og er tørrare enn vestsida. Temperaturen kan derfor stundom kome over 20 °C på sommardagar. Den høgaste temperaturen som er målt på øyane er 28,8 °C i Grytviken. og 26,3 °C i nærliggande King Edward point, som begge ligg på austsida av øya. Den høgaste temperaturen som er målt på vestsida av Birdøya er derimot berre 14,5 °C. Kulderekordane er òg lågare på austsida av øyane med -19,4 °C i Grytviken, -18,9 °C i King Edward Point, men berre -11,4 °C på Birdøya.
Administrasjon
I 1985 vart Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyene skilt ut som eit eige britisk oversjøisk territorium med ein eigen kommissær som er den øvste representanten til dronninga og med ansvar for administrasjon, rettsvesen, økonomi og styre for øygruppa. Fram til 1985 var Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyene underlagt Falklandsøyane.
Kommissæren og administrasjonen hans er lokalisert i Stanley på Falklandsøyane. To av kommissæren sine tilsette er stasjonert i King Edward Point utanfor Grytviken på Sør-Georgia, med ansvar for hamna, toll, immigrasjon, fiske og turisme. Politiske råd og rettleiingar kjem frå den britiske regjeringa via Utanriksdepartementet i London. I forsvarsrelaterte saker får kommissæren støtte frå kommandøren av dei britiske styrkane på Falklandsøyane, som er underlagt det britiske Forsvarsministeriet.
Forskarar frå British Antarctic Survey i King Edward Point vert finansiert av både dei lokale styresmaktene og Utanriksdepartementet, men er administrativt underlagt hovudkontoret til British Antarctic Survey i Cambridge.
Suverenitet
Suvereniteten over Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyene er gjort krav på av både Storbritannia og Argentina, der Storbritannia utøver de facto kontroll over øya og har gjort dette sidan øya vart annektert i 1908. Argentina har kravd suverenitet over Sør-Georgia sidan 1927 og for Sør-Sandwichøyene sidan 1938.
Turisme
Dei fleste turistane som vitjar Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane kjem til Sør-Georgia med cruiseskip, men nokre kjem òg med eigne båtar. Det er ingen ordinær offentleg transport til øya. Totalt er det 30 cruiseskip med 2 000 passasjerar som vitjar Sør-Georgia årleg. Dei mest vitja stadane er Grytviken, Strømnes og Salisbury Plain. Det er ikkje naudsynt med visum for å vitje øya, men alle vitjande, uavhengig av nasjonalitet, må søke om ilandstigningsløyve 60 dagar i forkant. Ilandstigningsavgifta er på 100 pund per person.
Økonomi
Dei totale inntektene for Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane var i 2006 på £4,4 millionar og utgiftene var på £4,5 millionar. Dei viktigaste inntektskjeldene var sal av fiskekort, hamneavgifter frå skip og vitjande, sal av frimerke og minnemyntar. Dei største utgiftspostane var knytt til fiskeriverksemda, som administrasjon, forsking og bevaring, samt bevaringsprosjekt, produksjon av frimerke og støtte til museet i Grytviken.
Plante- og dyreliv
Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyene har store hekkande bestandar av fuglar, og mange av desse utgjer ein stor del av verdsbestanden. I tillegg har Sør-Georgia fuglar som er endemiske, som sørgeorgiapiplerke og sørgeorgiaspissand. På Sør-Georgia veks ca. 50 forskjellige frøplanter, noko som er langt frå den rikdommen arktisk flora kan vise til. I havet rundt øya finst det 20 blekksprutartar og 120 fiskeartar.
Fuglar
På Sør-Georgia er det 30 millionar fuglar som hekkar, fordelt på 31 artar og av desse er 27 sjøfuglar. Det er observert 81 fugleartar. Øya har om lag halvparten av verdsbestanden av gulltoppingvin, gråhovudalbatross, nordkjempepetrell, kvithakepetrell og antarktiskvalfugl, der bestanden av antarktiskvalfugl på øya er 22 millionar. Det meste av verdsbestanden av sørgeorgiaskarv (Phalacrocorax georgianus) lever her. Sørgeorgiapiplerke er endemisk for øya og finst berre i rottefrie område. Bestanden er på 3-4 000. Sørgeorgiaspissand er ein underart av spisshaleand og er òg endemisk for øya og bestanden er på berre 1 000.
Hekkebestanden av den største sjøfuglen i verda, vandrealbatrossen, er på 4 000 par og utgjer 15 % av verdsbestanden. Gråhovudalbatrossen sin hekkebestand på Sør-Georgia er 80 000 par og utgjer 46 % av verdsbestanden. I tillegg hekkar gråalbatross (5–8 000 par) og svartbrynalbatross (100 000 par).
Snøpetrellen held til i fjella på Sør-Georgia på over 1 000 meters høgd. Nord- og sørkjempepetrellane held til rundt dei store sel- og pingvinkoloniane og livnærer seg på døde dyr. Kjempepetrellane tel høvesvis 3 000 og 5 000 par.
Pingvinar
På Sør-Georgia hekker det 400 000 kongepingvinpar og øya er den viktigaste hekkeplassen for arten i verda. Den største kolonien er på 39 000 par og kolonien på Salisbury Plain er på 27 000 par. Bestanden av kongepingvin har auka med 5 % kvart einaste år dei siste 80 åra.
På Birdøya og i bukta Elsehul hekkar 2,7 millionar gulltoppingvinar. Bestanden av gulltoppingvin er redusert med 50 % dei siste 25 åra.
Sør på Sør-Georgia hekkar 105 000 par bøylepingvinar og 6 000 par ringpingvinar
Selar
I oktober kvart år kjem halvparten av dei 600 000 sørlege sjøelefantane i verda til Sør-Georgia for å yngle. Sjøelefanten kan bli opptil 6 meter lang og vege 4 000 kg. Sjøelefanten vart utsett for omfattande jaktverksemd på grunn av olja i feittet og omkring 1870 var det nesten ikkje sjøelefant igjen på øya.
Den antarktiske pelsselen (Arctocephalus gazella) var nær ved å bli utrydda på byrjinga av 1900-talet og bestanden på Sør-Georgia var nede i 100 individ. På 1960-talet auka bestanden med 16 % i året og i 1976 hadde bestanden auka til 100 000. Bestanden held fram med å auke og er no passert 2,5 millionar. 95 % av verdsbestanden held til på øya. Den største tettleiken av antarktisk pelssel er på Birdøya der det er ein sel for kvar sjette kvadratmeter, totalt 65 000.
Introduserte pattedyr
Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyene hadde opphavleg ikkje landbaserte pattedyr, men under både sel- og kvalfangstperioden vart det gjort forsøk på å introdusere dyr til Sør-Georgia. Nokre dyr vart introdusert som husdyr, medan andre vart forsøkt sett ut i naturen. Blant dyra som vart introdusert er hestar, reinsdyr, storfe, sau, geit, grisar, fjørfe, gjæser, kattar, hundar, raudrev og til og med ei ape. Berre reinsdyra har overlevd, i tillegg er brunrotte og husmus utilsikta introdusert som følgje av skipsanløp.
Dei første ti reinsdyra vart sett ut av Lauritz Larsen på oppdrag frå Carl Anton Larsen. Hovudmålet var å ha naturleg tilgang til kjøt. Dei første ti reinsdyra var tamrein kjøpt frå ein bonde i Valdres i 1911 og sett ut ved Ocean Harbour på Barffhalvøya. I 1912 vart det sett ut fem reinsdyr i Leith Harbour og auka etter kort tid til 20, men alle vart teke av eit snøras på byrjinga av 1920-talet. I 1925 vart det henta sju reinsdyr frå Hardangervidda til Husvik. På det meste var det 3 000 reinsdyr på øya. I dag utgjer reinsdyrstammen 2 300 dyr, der 500 er ved Strømnesfjorden og 1 800 er i området rundt Grytviken og Cumberland Bay. Dei to reinsdyrstammene er fråskilde av fjell. Reinsdyr et vanlegvis mose og lav, men det er det lite av på Sør-Georgia, slik at kosthaldet er lagt om til gras. Reinsdyra i Cumberland Bay er vesentleg mindre av vekst enn reinsdyr på Hardangervidda, noko som kan tyde på at det er for mange dyr. Reinsdyra i Strømnesfjorden er større enn dei i Cumberland Bay. Sør-Georgia er den einaste staden i verden der ein kan sjå villrein i saman med pingvinar. I den seinare tid har sørgeorgiske reinsdyrkalvar blitt henta til Falklandsøyane for reindrift.
Husmus finst i Shallop Cove i Queen Maud Bay på nordvestsida av øya. Husmusa har utvikla eit tjukt feittlag, noko som tyder på at ho tilpassar seg det kalde klimaet.
Brunrotta vart utilsikta introdusert på slutten av 1700-talet i samband med skipsanløp frå selfangt- og kvalfangstskip. Ho spreidde seg til store delar av øya, med den største konsentrasjonen ved dei nedlagde kvalfangsstasjonane. Det er ingen rovdyr på Sør-Georgia ut over sørhavsjo (Stercorarius antarcticus), slik at tilveksten av brunrotter berre vart avgrensa av mattilgangen. Fuglereir på bakken er eit lett bytte for brunrottene, og rotter har teke titals millionar egg og fuglungar på øya. Mange av fuglane har forsvunne frå rotteområda og flytta til rottefrie område. Medan brear tidlegare danna naturlege barrierar mot rotter, har desse byrja smelta som følgje av varmare klima.
I 2011 byrja forskarar frå South Georgia Heritage Trust på eit fireårig program for å utrydda rotter og mus frå øya, i det som ville bli det største gnagarutryddingsforsøket i verda til då. I juli 2013 annonserte dei at hovuddelane av prosjektet med å utrydda rottene, som hadde funne stad i mai, var ein suksess. 180 tonn rottegift, brodifacoum, var blitt sloppe over 70 % av øya. Deretter hadde ein to til store slepp av gift. I juni 2015 enda utryddingsprogrammet, og syntest å ha verka. I 2017/18 blei det utført ei intensiv leiting etter rotter over seks månader med hundar og lokkefeller. Leitarane fann ingen spor etter levande rotter, og ein reknar det som sannsynleg at dei er utrydda frå Sør-Georgia.
2067 Aksnes
2067 Aksnes er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 23. februar 1936 av den finske astronomen Yrjö Väisälä og er namnsett etter den norske astronomen Kaare Aksnes. Han blir klassifisert som ein P-type-asteroide, noko som tyder at han kanskje er samansett av organisk rike silikat, karbon og anhydrerte (vasslause) silikat. Kanskje har han òg vassis i det indre.
Cabimas
Cabimas er både ein by og ein kommune i delstaten Zulia, i Venezuela. Byen blir òg kalla La Cenicienta, 'Askepott'. Han er hovudbyen for petroleumsproduksjonen ved Maracaibosjøen.
Kommunen grensar i nord mot kommunar Santa Rita og Miranda, i vest til Maracaibosjøen, i aust mot delstaten Falcón og i sør mot kommunar Simón Bolivar og Lagunillas.
Tour de France
Tour de France (eller berre le Tour; i Noreg òg Touren eller Frankrike rundt) er det største sykkelrittet i verda. Det blir køyrt kvar sumar i Frankrike i juli. Rittet startar på ein laurdag og varer i tre veker. Frankrike rundt vart arrangert fyrste gongen i 1903, og har sidan då vorte arrangert kvart år, berre avbrote av verdskrigane. Arrangør og eigar av rittet er Amaury Sport Organisation.
I Europa blir det òg arrangert to andre 3-vekers etapperitt på sykkel kvart år: Giro d'Italia (Italia rundt) og Vuelta a España (Spania rundt).
Dei nordmennene som har gjort det best, er Thor Hushovd, som vann poengkonkurransen i 2005 og 2009, og Jostein Wilmann, som ut frå samanlagd tid kom på ein 14. plass i 1980. Elles har nordmenn vunne atten etappar i touren - Dag Otto Lauritzen i 1987, Thor Hushovd i 2002, 2004, 2006 (2), 2007, 2008, 2009, 2010 og 2011 (2), Kurt Asle Arvesen i 2008, Edvald Boasson Hagen i 2011 (2) og 2017, og Alexander Kristoff i 2014 (2) og 2018.
Trøyene
Trøyene i sykkelrittet er knytte til dei ulike prisane. Personen som ber ei trøye, er den som førebels ligg best an i kampen om prisen. Talet på trøyer og kva for trøyer som finst, har variert noko opp gjennom tidene. For tida finst desse trøyene:
Vinnarliste
Ryttarane som står oppført med overstreka namn i opplistinga har vorte frådømd sigeren i ettertid på grunn av brot mot dopingreglementet.
Kolymabukta
Kolymabukta (russisk Колымский залив; Kolymskij Zaliv) er den største bukta i Aust-Sibir-havet. I vest grenser bukta til den nordaustlegaste delen av Kolymalåglandet, nær Medvezjiøyane i vest og Nutel'gyrgymhalvøya og Ajon i aust. Bukta er over 300 km brei.
558 Carmen
558 Carmen er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 9. februar 1905 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Kolymabukta
Kolymaelva munnar ut i havet på vestsida av Kolymabukta og dannar eit stort delta med mange øyar. Kysten av bukta er lågland med mange innsjøar og myrområde. Bukta er isdekt ni månader av året og er ofte tetta av isflak. Andre elvar som munnar ut i bukta er Rautsjua og Tsjukotsjaelva.
Kolymabukta må ikkje forvekslast med den mindre Kolymavika lenger vest.
Håvard Gibøens draum
Rikard Berge skriv om slåtten:
''Haavards draum er ein springar som høyrer til dei mest nytta Telemarks-slaattar no, væl lika baade av spelemannen og aahøyraren. Det er Knut Dales form som er den aakjende, og han hadde han beint etter meistaren. Etter Dale skreiv kapelmeistar Johan Halvorsen upp slaatten, og Edvard Grieg sette denne uppskrifti ut for piano. Han er av Halvorsen uppskriven i vestlandsk takt, og hev ikkje rettig Telemarks-daamen. Seinare er au prenta ei uppskrift av Arne Bjørndal, etter Torkjell Haugerud. Fonografisk hev eg teke upp slaatten etter Knut Dale.''
''Slaattenamnet er uppkomi lenge etter Haavards tid; venteleg er det fyrst teki i bruk i Bø, og det er au rimelegt at Bø er den staden slaatten hev teki form. Det svarar heilt til soga um Myllargutens draum soleis''... (Berge: Haavard Gibøen).
Variantgruppa
Slåttegruppa har katalognummer 510 i Hardingfeleverket. Gruppa har sju variantar.
Variant 510g er då den einaste slåtten i Hardingfeleverket som er klårt knytt til to ulike grupper. Slåtten skil seg og frå dei hine av di han har felestillet G-D-A-D (Halv kvint eller Ljosblått).
Devínska Kobyla
Devínska Kobyla (tysk Thebener Kogel) er eit fjell i Dei vesle Karpatane nær Bratislava i Slovakia, mellom kommunane Devínska Nová Ves, Devín og Dúbravka. Det har ei høgd på 514 moh og er det høgaste punktet i Bratislava. Området rundt har vore ein del av eit nasjonalt naturreservat sidan 1965. Frå toppen er det mogeleg å sjå Bratislava, Austerrike, Ungarn, Donau og Morava.
Kavak
Kavak er eit distrikt i provinsen Samsun i Tyrkia. Kavak ligg 41 km frå Samsun, 600 meter over havet. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2010).
Devínska Kobyla
I det vesle området vekse det 234 artar sopp, 110 forskjellige typar lav, 100 forskjellige typar mose og 1110 planteartar. Sør- og sørvestsida av fjellet og langs vestsida av Bratislava er det ideelle forhold for termofil skogssteppe. Skogane på sørvestsida er hovudsakleg urskog av eik.
Kavak
Hovudnæringa i Kavak er hønsegardar.
Devínska Kobyla
Det går ein fire kilometer lang sti gjennom Devínska Kobyla med ein fascinerande stad kalla Sandberg. Han er ein av dei viktigaste paleontologiske stadane i Slovakia. Sandgripa har restar av bergartar frå havområde frå tertiærtida og det er framleis fossilar her. Alderen på desse bergartane er estimert til 14 til 16 millionar år gamle.
Vitskap i 1908
Vitskapsåret 1908 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1908.
Tianmen
Tianmen (天门市, pinyin Tiānmén Shì) er ein subprefektur-by midt i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Subprefekturbyen har eit areal på 2 004 km² og hadde om lag 1,7 millionar ibuarar i 1999. Tianmen, som er oppkalla etter ei fjellkjede nordvest i området, ligg vest for Wuhan. Forfattaren Lu Yu, som levde på 700-talet og er kjend for sine skrifter om tekultur, var frå byen.
Samferdsel
Jarnvegen Hankou–Yichang, ei snøggbane som vart opna i 2012, har stoppestasjon i Tianmen.
Heilage Ansgar
Heilage Ansgar, Anskar eller Oscar var erkebiskop av Hamburg-Bremen, men er mest kjend for misjonærvirket sitt, med tilnamnet Nordens apostel. Ansgar er vernehelgen for Skandinavia, den danske kyrkja og for bispedøma Hamburg og Bremen.
Liv
Ansgar var fødd i Amiens og blei ein munk i benediktinarordenen. Han hadde hatt mykje kontakt med Harald Klak, den døypte og seinare fordrivne kongen av Danmark, og var den første kristne misjonæren i landet, utan å oppleva mykje hell. I 829 blei utpeika som misjonær til svenskane. Ansgar og munken Witmar kom til Birka same året, og skapte ein liten kyrkjelyd. Ansgar blir rekna som grunnleggjaren av den svenske kyrkja.
Han døydde i Bremen i 865, og etterfølgjaren hans, Rimbert, skreiv ned livssoga hans i Vita Ansgari. Ansgar er minna med ein statue i Hamburg og ein steinkross frå 1800-talet og eit kapell frå 1900-talet på øya Björkö i innsjøen Mälaren, der ein meiner Birka låg.
Helgen
Ansgar er nemnt i Martyrologium Romanum, og har minnedag 3. februar. Som helgen blir han gjerne framstilt som biskop med stav, bok og mitra. I tillegg har han gjerne ein frakk eller kappe av pels for å visa at han hadde vore i det kalde nord. Han kan òg halda på ein modell av domkyrkja i Hamburg.
Crises av Mike Oldfield
Crises er det åttande studioalbumet til den engelske musikaren Mike Oldfield, gjeve ut 27. mai 1983 på Virgin Records. Det heldt fram den musikalske retninga Oldfield hadde starta på det førre albumet, Five Miles Out (1982), med meir radiovenlege rock- og popsongar. Albumet inneheld hitsinglane «Moonlight Shadow» med Maggie Reilly på solovokal og «Shadow on the Wall», sungen av Roger Chapman. Oldfield marknadsførte albumet med ein turné i Europa i 1983, med dei fleste musikarane frå albumet.
Bakgrunn og innspeling
I 1980-åra skifta Oldfield musikalsk retning frå dei lange komposisjonane han var blitt kjend for i 1970-åra, mot kortare og meir radiovenlege rock- og popsongar. Då han var ferdig med verdsturneen sin i desember 1982, hadde Oldfield alt byrja på ein oppfølgjar til Five Miles Out. På Crises utforskar Oldfield heavy metal-element, som han var blitt fan av på den tida og likte og spele. Oldfield skildra side ein som materiale han hadde ønskt å skrive og framføre «fordi han hadde lyst», medan side to er «særs kommersiell, full av singlar». Han la til: «Då vert alle nøgde.»
Albumet vart spelt inn frå november 1982 til april 1983 i Tilehouse Studios i Denham i Buckinghamshire. Oldfield vart spurt i eit intervju om korleis han fekk Chapman og Jon Anderson med på plata, og han sa «me berre hang i same baren». Singelen «Moonlight Shadow» frå dette albumet inkluderer det sjeldne sporet «Rite of Man». Den nordamerikanske utgåva av albumet har ei anna rekkjefølgje på songane og inkluderer singelen «Mistake».
Side ein
Tittelsporet på albumet er eit tjue minuttar langt stykke, med noko vokal sungen av Oldfield. Byrjinga og slutten av sporet er driven av ein synthesizer solo, stilmessig liknande opningstemaet på Tubular Bells.
Side to
Den massive hitten «Moonlight Shadow» er sungen av Maggie Reilly, som òg song og var medlåtskrivar på «Foreign Affair». «In High Places» har tekst av Mike Oldfield og Jon Anderson. «Shadow on the Wall» vart sungen av Roger Chapman. Albumet inneheld «Taurus 3», eit kort, kjapt gitarstykke som ikkje liknar på dei to lange «Taurus»-spora på QE2 og Five Miles Out.
Mercury Records-utgåva
Crises kom ut på Mercury Records den 2. september 2013. Plata kom i fleire variantar som ein enkel CD og ein dobbel luksusutgåve med konsertopptak på plate to, ei vinylplate og ein boks på fem plater med tre CD-plater og to DVD-ar. Boksen kom òg med ei 32 sider lang bok. Denne utgåva nådde 30. plassen i Tyskland i september 2013.
Innhald
Plate tre av 30-årsjubileumsutgåva er same som plate 2 av luksusutgåva.
Salslister
Albumet låg 19 veker på den norske VG-lista, og to av dei på toppen av lista. Det vart det bestseljande albumet til Oldfield der. Albumet toppa òg listene i Tyskland og Sverige.
Andre versjonar
Fleire av songane på Crises er blitt spelt mange gonger, med «Moonlight Shadow» som den mest populære. Dance-gruppa Groove Coverage spelte ein versjon av «Moonlight Shadow» som nådde tredjeplassen på den tyske singellista. Ein versjon av «Foreign Affair» frå 2009 av det belgiske dance-bandet Sylver låg åtte veker på topp 10 på den belgiske singellista og nådde tredjeplassen.
Den amerikanske rapperen Kanye West sampla Oldfield-songen «In High Places». West brukte refrenget av songen på songen sin «Dark Fantasy» i 2010 på albumet My Beautiful Dark Twisted Fantasy.
Sporvognstrafikk i Afrika
Sporvogn var og er mindre vanlege i Afrika enn i dei andre verdsdelane. Men i Egypt har både Kairo og Alexandria sporvognsliner som delvis er i drift framleis, og i Sør-Afrika var det tidlegare sporvogn i byar som Johannesburg og Pretoria.
I Alexandria køyrer to skilde net. Bysporvogna har gule vogner, nokre av dei kjøpt lite brukt frå København. Forstadsbanen køyrer blå vogner i trevognstog, nokre òg i to etasjar.
Haitiarar
Haitiarar (fransk: peuple haïtienne, haitisk: ayisyen) er ei folkegruppe som høyrer heime i Haiti på øya Hispaniola i Karibia og diasporaen deira.
90–95 % av haitiarane (avhengig av kjelde) er av hovudsakleg afrikansk avstamming, og dei resterande 5–10 % av folkesetnaden er hovudsakleg av blanda avstamming. Den vesle prosentdelen som utgjer den ikkje-svarte folkesetnaden er hovudsakleg kaukasiske folk og kvite haitiarar, der dei fleste er av arabisk, vesteuropeisk (fransk, tysk, polsk, portugisisk og spansk) og jødisk opphav.
Haitiarane med blanda opphav bur hovudsakleg i dei velståande forstadene, som Pétionville og Kenscoff. Mange av dei er fødde i dei sørvestlege delane av Haiti, som Jacmel, Les Cayes og Cavaillon. I kolonitida var det ein høgare prosentdel europearar i dette området enn i den nordlege delen av landet, som var meir isolert, hadde færre byar og var vigd til store plantasjar med afrikanske slavar. Nokre av dei kvite plantasjeeigarane sørgde for at sønene (og nokre gonger døtrene) fekk utdanning, og nokre sende dei til og med til Frankrike. Ein del av folkesetnaden med blanda opphav greidde difor å byggje opp meir sosial kapital enn dei som budde i nord. I tillegg hadde dei med blanda opphav fleire borgarrettar enn dei frie afrikanarane. Allereie før revolusjonen hadde mange utdanna menn med blanda opphav vorte del av leiarskapen i landet.
Malkatsjan
Elva spring ut frå Kolymafjella. Dei største sideelvane hennar er Khovan, Bebe og Elgen.
Orhaneli
Orhaneli er eit distrikt i provinsen Bursa i Tyrkia. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2010).
2473 Heyerdahl
2473 Heyerdahl er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 12. september 1977 av Nikolai Stepanovich Chernykh og namnsett etter den norske antropologen Thor Heyerdahl.
Brunvarer
Brunvarer eller brunevarer er elektriske apparat som vert nytta i heimen. Det er litt ulike oppfattningar om kva for apparat skal reknast som brunvarer, men i gruppa reknar ein med audio- og videoutstyr som er til bruk i heimen. Ordet kjem truleg frå ei tid då slikt utstyr stort sett var brunt eller svart. Det omfattar ikkje småelektriske apparat, heller ikkje datautstyr og berbart utstyr.
Ordet er i ferd med å gå ut av bruk.
Larry Muhoberac
Larry Muhoberac var ein USA-amerikansk musikar, produsent og komponist som til forskjellige tider er blitt kalla Larry Owens og Larry Gordon.
Muhoberac var kjend som den første klaverspelaren i Elvis Presley sitt TCB Band. Han spelte først med Presley på scenen på den første konserten til Elvis på Hotel International i Las Vegas den 31. juli 1969. Etter fleire år med turnering, erstatta Glen Hardin han på piano.
Muhoberac vart fødd og voks opp i Louisiana og byrja spele trekkspel og piano fem år gammal. Han drog på turné med Woody Herman 20 år gammal, og flytta til Memphis i Tennessee i 1959. I 1961, då han brukte pseudonymet «Larry Owens», spelte bandet hans på to av Presley sine veldedige konsertar i Memphis.
Han flytta til Vestkysten tidleg i 1960-åra og arbeidde som studiomusikar der. Der rekrutterte Presley han som studiomusikar for filmmusikken sin. Han utvikla seg til å bli ein etterspurt som studiomusikar og arbeidde først med Elvis og seinare med Neil Diamond, Tina Turner, Ray Charles, Tanya Tucker, Ray Conniff og Barbra Streisand blant fleire. Seinare i karrieren arrangerte og dirigerte han for fleire artistar, mellom andre Seals & Crofts og det kristne bandet The Archers. Han flytta til Australia i 1986 der han fortsette å arbeide som produsent og arrangør.
Sønene hans, Jamie Muhoberac og Parrish Muhoberac, er òg kjende studiomusikarar, arrangørar, produsentar og lydteknikarar.
559 Nanon
559 Nanon er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 8. mars 1905 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Fylkesveg 542
Fylkesveg 542 (Fv542) går mellom Føyno i Stord og Svortland i Bømlo. Veglengda er 19,7 km.
Vegen går på bruer vestover frå Føyno til Røyksund på Bømlo, med ein arm sørover til Moster. Frå Røyksund går vegen nordover til Folderøy, og deretter vestover til Svortland.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Khasyn
Khasyn (russisk Хасы́н) er ei elv i Magadan oblast i Russland og ei av sideelvane til Arman frå venstre. Elva er 115 km lang.
Elva frys til i slutten av oktober og vert isfri att i mai. Khasyn får tilførsel får snøsmelting og regn. Ho har mange stryk og er ei populær elv for rafting. Khasyn er rik på fisk, hovudsakleg ulike laksefisk som kjem hit for å gyte.
Akira Kuroiwa
Kuroiwa vart høvesvis nummer seks og åtte i sprint-VM 1981 og 1982. Under sprint-VM 1983 i Helsinki gjekk han heilt til topps, klart framom Pavel Pegov frå Sovjetunionen. I OL-sesongen 1984 enda han på åttande-, niande- og tiandeplass i høvesvis sprint-VM og på 1000 m og 500 m då han deltok i dei olympiske vinterleikane 1984 i Sarajevo.
Ved sprint-VM 1986 i heimlege Karuizawa vart Kuroiwa tredjemann, men likevel langt bak verdsmeister Igor Zjelesovskij og Dan Jansen. Året etter vann derimot Kuroiwa laurbærkransen då sprintmeisterskapen fann stad i Sainte-Foy i USA, etter ein jamn kamp mot Nick Thometz frå vertslandet.
Vinteren 1988 sikra Kuroiwa seg den olympiske bronsemedaljen på 500 m under Vinter-OL 1988 i Calgary. Han måtte sjå seg slått av Uwe-Jens Mey frå Aust-Tyskland som vann med ny verdsrekord 36,45 sekundar og Jan Ykema fra Nederland, sistnemnde var eitt hundredels sekund framom Kuroiwa.
Gro Hammerseng-Edin
Gro Hammerseng-Edin er ein norsk handballspelar. Ho har vore kaptein på det norske landslaget og spelar for Larvik HK.
Hammerseng spela i Gjøvik og Vardal frå ho starta med handball da ho var 10 år, til ho sommaren 2003 signerte ei kontrakt med den danske klubben Ikast, der ho framleis speler. Ho debuterte på landslaget som 20-åring den 29. november 2000 mot Polen.
Gro Hammerseng er systera til Lars Hammerseng, som speler ishockey for Lillehammer Ishockeyklubb.
Charlie McCoy
Charles Ray «Charlie» McCoy er ein amerikansk studiomusikar kjend for å kunne spele fleire instrument. McCoy har spelt med mange kjende musikarar som Bob Dylan, Johnny Cash, Tom Astor, Elvis Presley, Chet Atkins og Ween. Han har òg spelt inn 37 studioalbum, inkludert fjorten for Monument Records. Tretten av singlane hans har nådd Billboard country-lista. Han var medlem av Area Code 615 og Barefoot Jerry.
Biografi
Familien til McCoy flytta til nær Fayetteville der han vaks opp, og seinare i Miami. 8 år gammal byrja han å spele munnspel og gitar, og i tenåra lærte han seg å spele bass og trompet. På vidaregåande skule i Miami vart han flinkare og valde å bli musikar. Han vart med i eit lokalt rock and roll-band som gitarist og songar. Då han var 16 vart han motvillig med ein ven til eit country-show i Miami kalla «Old South Jamboree». Då dei kom dit forlet venen han i publikum og gjekk for å snakke med Happy Harold, som leia showet, for å få lurt McCoy opp på scenen for å syngje. McCoy vart så godt motteken av publikum at han og bandet hans fekk kontrakt med Old South Jamboree. Bandet hans bestod av Donny Lytle, seinare kjend som Johnny Paycheck på bass; Bill Johnson på steelgitar; Charlie Justice på gitar og Bill Phillips på vokal. På denne tida deltok bandet i ein rock and roll-konkurranse, og vann førsteprisen. Etter ein invitasjon frå Mel Tillis, drog den 18 år gamle McCoy til Nashville for ei veke i 1959. Medan han var i Nashville vitja han mange produsentar og plateselskap, utan hell. Han drog attende til Miami og byrja å studere på Miami University. Målet hans no var å bli lærar. Samstundeds fortsette han å spele på «Jamboree». Då tilsette ved Miami oppdaga at han spelte rock and roll til dans åtvara dei han mot å spele slik «lågare form for musikk». McCoy svarte at han ville slutte med musikken om dei gav han eit stipendium, men dei avslo dette.
McCoy søkte stillinga som gitarist i bandet til John Ferguson, men då han kom til Nashville hadde Vance Bullock alt fått jobben. Etter ein kort prat vart McCoy med i bandet som trommeslagar i staden. McCoy kjøpte eit trommesett og vart med i bandet. Bandet til John Ferguson gjorde det dårleg og vart etter kort tid oppløyst. Etter ein månad utan jobb, vart han med Stonewall Jackson som trommeslagar. Jobben vart avslutta hausten det året, d han fekk ein telefon om at Archie Bleyer frå Cadence Records hadde lytta til lydband av McCoy og ønskte å signere ein kontrakt. McCoy spelte inn den første singelen sin, «Cherry Berry Wine», for Cadence. Denne nådde 99. plassen på Billboard-lista. McCoy vart så med i bandet til Wayne Moss som bassist og spelte i Fort Campbell i Kentucky.
Chet Atkins høyrde ein av demoane til McCoy og hyrte han kort tid etter i mai 1961. Den første innspelinga hans som munnspelspelar var på songen «I Just Don't Understand» av Ann-Margret for RCA. Fred Foster for Monument Records hadde òg høyrt om McCoy og fekk han med på munnspel på Roy Orbison-songen «Candy Man». Singelen selde over ein million. McCoy fekk rykte som munnspelspelar og vart meir ettersurt som studiomusikar. McCoy fortsette å spele inn for Monumen utan å ha ein skriftleg kontrakt. Somme av singlane og albuma hans selde dårleg på den tida, men Foster trudde på musikken til McCoy. Tex Davis, marknadsføringssjefen til Monument Records, vart overtydd av Charlie Dillard frå WPFA om å gje ut «Today I Started Loving You Again» som singel. Denne hadde tidlegare vore gjeve ut på det andre albumet til McCOy. Då singelen kom ut i 1972, selde han 750 000 eksemplar. Singelen nådde 16. plassen på Billboard country-lista. For det neste albumet, The Real McCoy, vann han ein Grammy frå National Academy of Recording Arts and Sciences. Albumet hans Good Time Charlie nådde førsteplassen i Billboard country-lista. I 1970-åra tok McCoy del i meir enn 400 innspelingar i året, som studiomusikar. Han har vunne to CMA-prisar og sju ACM-prisar.
McCoy spelte munnspel for mange artistar, som Elvis Presley, Perry Como, Joan Baez, Steve Miller Band, Johnny Cash, Buffy Sainte-Marie, Kris Kristofferson, Paul Simon, Ringo Starr, Barefoot Jerry, Gene Summers In Nashville og Ween. Han spelte òg gitar på Dylan sin «Desolation Row» frå albumet Highway 61 Revisited og «Sad Eyed Lady of the Lowlands» frå albumet Blonde on Blonde, bassgitar (på alle songar frå Bob Dylan-albumet John Wesley Harding,) klaverinstrument og trommer pluss fleire blåseintrument. I 19 år arbeidde McCoy som musikalsk leiar for det populære TV-showet Hee Haw og var medlem av Million Dollar Band.
I 2009 vart McCoy innlemma i Country Music Hall of Fame i lag med Roy Clark og Barbara Mandrell. Han er òg medlem av International Musicians' Hall of Fame og West Virginia Music Hall of Fame. I mai 2016 gav West Virginia University McCoy ein æresdoktorgrad i musikk.
McCoy har to barn med den første kona si og fem barnebarn. Alle barnebarna har medverka på albuma hans på ein eller anna måte. Det andre barnebarnet laga omslaget til tre av albuma hans og song på eit av julealbuma hans. Det eldste barnebarnet spelte fløyte og song på eit par av albuma hans. Alle av dei tre yngste har sunge på eit av albuma hans, og det same har sonen Charlie jr. og dottera Ginger.
John Blow
John Blow (døypt 23. februar 1649, truleg i Collingham i Nottinghamshire, død 1. oktober 1708 i Westminster i London) var ein engelsk komponist og organist.
Som ung gut var John Blow songar i Chapel Royal der han utmerkte seg med det musikalske talentet sitt. Han fekk organistposten i Westminster Abbey i 1669 og trekte seg i 1680 tilbake til fordel for eleven sin Henry Purcell. I 1673 vart Blow Gentleman i Chapel Royal. September same år gifta han seg med Elizabeth Braddock. Ho døydde i barsel ti år seinare.
I 1687 overtok han leiinga av koret i Saint Paul's Cathedral. Etter Purcell døydde i 1695 fekk han igjen organistposten i Westminster Abbey og i 1699 den nyoppretta posten som komponist ved Chapel Royal.
Det mest kjente verket til Blow er Venus og Adonis, det første dømet på ein ekte engelsk opera. Purcells Dido og Aeneas er sterkt påverka av dette verket. Blow skreiv stort sett kyrkjemusikk, 110 anthem og 14 services (ei musikkform brukt i liturgien i den anglikanske kyrkja). Elles skreiv Blow odar til forskjellige høve som til dømes nyårsdag eller Ceciliafesten.
Blow døydde i 1708 i heimen sin i Broad Sanctuary og er gravlagd i nordapsisen i Westminster Abbey.
3457 Arnenordheim
3457 Arnenordheim er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. september 1985 ved European Southern Observatory av Henri Debehogne og er namnsett etter den norske komponisten Arne Nordheim.
Uganda
Uganda er eit land i Aust-Afrika som grensar mot Tanzania, Rwanda, Kongo, Sør-Sudan og Kenya.
Klima
Uganda ligg heilt innanfor tropane og ekvator går igjennom landet. Landet har derfor tropisk regnklima, som vert modifisert på grunn av høgda over havet. Viktoriasjøen er ein viktig del av klimaet i Uganda, og gjer at klimaet her er våtare enn t.d. i nabolandet Kenya, som elles har mykje det same klimaet. Fukta frå Victoriasjøen er ei kjelde til fukt i atmosfæren og torevêr. I tillegg er dei vestlege områda ofte påverka av fuktig sørvestleg vind som tar med seg regn frå Kongo. Dei våtaste områda av landet er langs kysten av Viktoriasjøen og Rwenzorifjella i Vest-Uganda. Her får ein om lag 1500 mm i året, medan sentrale og nordaustlege område får mindre enn 1000 mm. Nedbøren varierer derimot frå år til år, så enkelte år kan nedbørsmengda vere mykje mindre enn 1000 mm. Uganda har to regntider som følgjer den intertropiske konvergenssona sørover (mars-mai) og nordover igjen (oktober-desember). I dei nordlege områda smeltar derimot desse to regntidene i saman til ei samanhengande regntid, med ei tørketid i mellom.
Temperaturane vert sjeldan svært høge, årsmiddeltemperaturen er kring 22-23 °C året rundt, og fukta er vanlegvis ikkje så pass høg at ein får ubehagelege forhold. Ein kan ha regnvêr ein dag og to i strekk, men vanlegvis kjem regnet i samband med kraftige torebyer.
Administrativ inndelning
Uganda er inndelt i 56 distrikt:
Havsule
Havsule (Morus bassanus, før Sula bassana) er ein stor sjøfugl i sulefamilien.
Havsula har torpedoforma kropp, lange smale venger og eit dolkeaktig nebb som er godt til å fanga fisk med. Den vaksne havsula kan bli opptil 87–100 cm lang og vega 2,5–3 kg. Vengespennet er 165–180 cm.
Skildring
Fuglane er kvite med svarte fjører ytst på vengene. Under hekkinga får hovudet og nakken gulaktige fjører. Unge fuglar er svarte dei første åra, men blir gradvis kvitare til dei får vaksen farge etter fem år.
Levevis
Havsula er ein god symjar, den einaste fuglen som har symjehud mellom alle dei fire tærne.
Havsuler hekkar i tette koloniar i bratte klipper og skrentar. Dei hekkar første gongen når dei er mellom tre og fem år gamle.
Penelope Fitzgerald
Penelope Fitzgerald var ein engelsk forfattar av romanar, dikt og sakprosa, særleg biografiar. Ho vann Booker-prisen i 1979.