cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kontinuerleg funksjon
Kontinuitet for funksjonar av fleire variable
Kontinuitet for ein funksjon f av fleire variable vert definert på same måte som kontinuitet for reelle funksjonar av ein reell variabel.
Følgjande døme syner at ein må vere litt forsiktig når ein ser på kontinuitet til funksjonar av fleire variable: La Selv om  og  begge er kontinuerlege i 0, så er ikkje  kontinuerleg i (0,0).
RS «Emmy Dyvi»
RS 112 «Emmy Dyvi» er ei redningsskøyte som vart bygd fot Redningsselskapet i 1997.
Kontinuerleg funksjon
Epsilon-delta-definisjon
La X og Y vere metriske rom med metrikkane d og \rho. Ein funksjon er kontinuerleg i punktet a\in X dersom det for alle \epsilon>0 finst ein \delta>0 slik at Ein funksjon er kontinuerleg dersom funksjonen er kontinuerleg i alle punkt a i X.
RS «Emmy Dyvi»
Ho var den første av tre skøyter som vart bygd i sandwichmateriale. Bakgrunnen for desse skøytene, som har vorte kalla Emmy dyvi-klassen, var at Redninsselskapet såg behov for mindre og rimelegare fartøy enn dei i von Koss-klassen.
Kontinuerleg funksjon
Ved sekvensielle grenseverdiar
La vere ein funksjon mellom metriske rom og la a vere eit punkt i definisjonsmengda til f. Vi seier at f er kontinuerleg i a dersom for kvar følgje  av punkt i X med, så eksisterer grenseverdien  og er lik f(a). Funksjonen f vert kalla kontinuerleg dersom f er kontinuerleg i alle punkt i X.
RS «Emmy Dyvi»
Konstruktør av Emmy Dyvi-klassen var Tor Stokke, i samarbeid med Redningsselskapet. Dekkshuset vart flytt framom styrhuset og gavplass til ti personar. Bak i hekken vart det plassert ein lettbåt under dekk. Han kunne settast ut frå ein rampe under fart. «Emmy Dyvi» vart til liks med RS «Erik Bye» (RS 113) og RS «Bergen Kreds» (RS 114) levert av Båtutrustning AS på Bømlo. Skroget vart bygd ved Norwegian Marine i Eikefjord. Redningsskøyta er 20,4 meter lang. Dei to hovumotorane, kvar på 1300 hk gir ein fart på 25 knop.
Kontinuerleg funksjon
Definisjon
Ein funksjon mellom topologiske rom er kontinuerleg dersom f^{-1}(U) er ei open mengd i X for kvar opne mengd U i Y.
RS «Emmy Dyvi»
«Emmy Dyvi» vart delvis finansiert gjennom gåve frå Jan Erik Dyvi, Oslo. Ho fekk namn etter mor hans, Emmy Dyvi.
Bruland
Bruland er ei grend utanfor Førde sentrum, mest kjend for Futegarden og Sunnfjord Betong.
Bruland finn ein og i Utvik i Nordfjord. På Bruland var det opphavleg fire gardar. Kipersbruket, Støyvabruket, Sølvbergsbruket, og Bakkane. Brulandsstranda strekker seg vidare mot Tisthamar.
Kontinuerleg funksjon
Definisjon
Ein kan òg gje ein ekvivalent definisjon ved bruk av omegnsstrukturar. Ein slik definisjon viser at kontinuitet er ein lokal eigenskap.
Merk at samansetninga av to kontinuerlege funksjonar er kontinuerleg.
Viktige resultat
Følgjande to resultater generaliserer skjeringssetninga og ekstremalverdisetninga:
Nils Torvalds
Nils Ole Hilmer Torvalds er ein finsk journalist og politikar som sidan 2012 har vore europaparlamentsmedlem for Svenska folkpartiet i Finland.
Torvalds er finlandssvensk og har arbeidd med svenskspråkleg radio og fjernsyn i Finland. Torvalds har sidan 2001 arbeidd som reporter for Den finske kringkastinga (YLE) i Washington D.C.. Før han flytta til USA hadde han Russland som arbeidsfelt. Under studietida var han aktiv i kommunistpartiet og studerte mellom anna i Moskva eit år på 1970-talet. I mai 2006 melde Nils Torvalds seg inn i Svenska Folkpartiet i Helsingfors. Sommaren 2007 gjekk det ein debatt i Hufvudstadsbladet om korleis tidlegare moskvakommunistar (i dette tilfellet Torvalds) går inn i andre parti.
Nils Thorvalds er son til diktaren Ole Torvalds og far til programmeraren og grunnleggjaren av Linux, Linus Torvalds.
1969
1969 var eit år i 1960-åra.
STS-96
STS-96 var ei flyging i det amerikanske romferdprogrammet, utført med romferja «Discovery» til den internasjonale romstasjonen. Romferja hadde med seg Spacehab-modulen. Ho blei skoten ut frå Kennedy Space Center i Florida den 27. mai 1999.
Riksveg 3
Riksveg 3 er den mest brukte vegen for transport mellom Oslo og Trondheim, med ca. 90 % av tungtrafikken og mesteparten av personbiltrafikken mellom dei to byane. Årsaka er at vegen er ca. 42 km kortare enn E6 og har betre kurvatur, går gjennom færre tettstader og har mindre bakkar. I motsetnad til E6 over Dovrefjell, er Rv 3 heller aldri vinterstengd. Det har difor vore foreslått å flytte E6 til Østerdalen (Rv 3).
Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen byggjer på «Riksvei 3» henta frå Wikipedia på bokmål 12. januar 2010.
Singløy
Singløy er den nordlegaste av øyane i Hvaler kommune i Viken. Ho ligg nord for Kirkøy i Singlefjorden. Singløy hadde eigen skule fram til 1939, og det er framleis fastbuande på øya.
Øya har eit areal på 2,2 km² og det høgaste punktet på øya er 34 meter over havet.
Keltisk mytologi
Keltisk mytologi viser til fleire nærskylde mytologiar knytt til keltarar. Mytologiane kan delast inn i tre undergrupper:
Liksom mange andre folk under den europeiske jarnalderen var dei keltiske folka polyteistiske før dei konverterte til kristendomen. Den keltiske kulturen var ikkje nær så homogen som til dømes den romerske eller greske. Truleg hadde kvar keltisk stamme i det enorme området som den keltiske ekspansjonen omfatta sine eigne gudar. Av desse er drygt 300 kjende. Få av dei keltiske mytane har dessverre overlevd i opphavleg form, men det har ikkje hindra at mytologien deira har påverka den moderne europeiske sivilisasjonen.
Gruppe 5
Gruppe 5 er ei av gruppene i periodesystemet. Ho er ein del av d-blokka eller transisjonsmetalla. Alle grunnstoffa i gruppa er metall.
Max Havelaar
Max Havelaar er ei merkeordning for rettferdig handel («fairtrade»). Merkeordninga vart første gong oppretta i 1988, etter eit samarbeid mellom den nederlandske bistandsorganisasjonen Solidaridad og meksikanske kaffibønder. I dag har det vorte starta opp lokale Max Havelaar-ordningar i over 20 land, og marknaden for «fairtrade-varer» er sterkt stigande.
Organisasjonen Max Havelaar har ingen innteningsføresetnader, og driv ikkje handel med varer. Merket er eit «hjelp-til-sjølvhjelp»-merke, som garanterer for at bøndene har fått ein rimeleg pris for varene dei produserer. I tillegg til det vert det òg teke miljøomsyn i dei fleste tilfelle (sjølv om det ikkje er eit kriterium). På mange område får bøndene høgare pris for økologisk produserte varer, for å avgrense utbreiinga av industrialisert jordbruk som byggjer på monokulturar. Det skal òg hjelpe bøndene til å bygge sin eigen økonomi på fleire varer, for å gjere dei mindre sårbare for svingingar i den internasjonale marknaden.
Kven var Max Havelaar?
Max Havelaar var ein romanfigur frå ei sjølvbiografisk bok skriven av nederlendaren Eduard Douwes Dekker (1820-1887) i 1870. Dekker engasjerte seg kraftig i korleis nederlendarar behandla dei lokale innbyggarane i Indonesia, som den gongen var ein nederlandsk koloni. Forfattaren sjølv laut flykte frå Nederland, og boka (som vart skriven under pseudonymet Multatuli, som tyder eg har lidd mykje) vart trekt frå den nederlandske bokmarknaden kort etter at ho vart utgjeven. Boka vart ikkje offentleg tilgjengeleg igjen før om lag 60 år seinare, og i 1974 vart boka filmatisert.
Boka om Max Havelaar vert i dag rekna som ein nederlandsk klassikar, og er obligatorisk lærestoff i nederlandsk skule.
Max Havelaar i Noreg
Eit av dei landa som hadde størst vekst innan rettferdig handel i 2005 var Noreg. Her vart ordninga starta opp i 1997, som eit samarbeid mellom tolv organisasjonar:
Max Havelaar Noreg har eit sekretariat på fire personar. Dagleg leiar er Ragnhild Hammer (pr. 2005).
Max Havelaar-merkte produkt på den norske daglegvaremarknaden (pr. 2005)
Det første produktet som vart distribuert under det norske Max Havelaar-merket var Farmers Coffee, frå Joh. Johansen.
Fylkesveg 113
Fylkesveg 113 (Fv113) går mellom Borge kyrkje og Selbak i Fredrikstad. Veglengda er 3,2 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Rettferdig handel
Rettferdig handel («fairtrade») er nemninga på prinsippet om at produsentar av jordbruksvarer (hovudsakleg i den tredje verda) skal få nok pengar for arbeidet dei gjer til å kunne brødfø seg sjølve og familien sin. Mange organisasjonar arbeider for at prinsippa om rettferdig handel skal få gjennomslag i Vesten. I Noreg er den mest kjende merkeordninga Max Havelaar.
Ein viktig del av arbeidet for å få gjennomslag for prinsippa om rettferdig handel er å gje bønder frå den sørlege halvkula betre tilgang til dei store marknadane i Vesten, og heve prisen forbrukarane der er villige til å betale for produkta som kjem frå primærnæringane.
Toll og subsidiar
Mange organisasjonar som arbeider for rettferdig handel, reknar subsidia gjevne til jordbruket i industrijordbruksland som det største trugsmålet mot rettferdig handel i verda. Samstundes vert det ofte argumentert for at u-land er avhengige av å kunne nytte seg av vernetoll for å halde ved like ein lokal marknad der lokale bønder ikkje vert utkonkurrerte av industrijordbruksvarer.
Kaland i Nordhordland
Kaland er ein tettstad i Austrheim kommune i Vestland. Staden har og ligg nord på Lindåshalvøya. Mongstad industriområde ligg like aust for Kaland.
Sommar-OL 1904
Sommar-OL 1904 vart halde i USA, og vertslandet vart òg beste nasjon. Noreg fekk to gullmedaljar.
Leikane var opphavleg tildelt Chicago, men ettersom Saint Louis skulle hysa verdsutstillinga det året insisterte dei på å arrangera leikane i tillegg, med trugsmål om å halda eigne, konkurrerande idrettsarangement dersom så ikkje skjedde.
Som Paris-leikane i 1900, som òg vart haldne parallelt med ei verdsutstilling, kom dei olympiske leikane i skuggen av dei betre vitja kulturelle arrangementa. Arrangementa strekte seg over to månader, med heile 96 «olympiske» tevlingar. Berre 42 av dei hadde deltakarar som ikkje var frå USA.
Desse leikane var dei første der ein i tillegg til gullmedalje òg delte ut sølv- og bronsemedaljar til dei som tok andre- og tredjeplass.
Etruskisk mytologi
Dei tre hovudgudane var Tinia, Uni og Menrva.
Papper
Papper er ei øygruppe som ligg nordvest i Hvaler kommune. Papper strekkjer seg frå Utgårdkilen til Vauerkilen. Papper er delt inn i tre:
Papperhavn ligg i enden mot Utgårdkilen.
Papper, òg kalla «Bukta» ligg i midten blant Papperøyane. Her er det ein liten marina med høve for å kjøpe bensin og småvarer. Vegg til vegg med marinaen ligg Bukta Handel, som er ein liten lokalbutikk. Rett ved sida av marinaen ligg det ein restaurant/pub.
Vest for Papper ligg Søsterøyene. Det er ei grotte på Nordre Søster som det går an å symje inn i for så å ende opp på toppen av øya.
Egyptisk mytologi
Med egyptisk mytologi eller eigentleg meir korrekt egyptisk religion meiner vi dei religiøse trusforestillingane og den skaren med gudar som dei tilbad i Egypt før kristendomen og islam etablerte seg i landet. Denne religionen utgjorde det etablerte religiøse systemet i Egypt under ei tid på nesten 3 000 år, og gudane sine funksjonar og kulten deira varierte naturlegvis monaleg i løpet av denne lange perioden.
Kjelde: Svensk wikipedia, art. med same namnet.
Gruppe 6
Gruppe 6 er ei av gruppene i periodesystemet. Gruppa er ein del av transisjonsmetalla.
Pedro Massacessi
Pedro Massacessi er ein tidlegare argentinsk fotballspelar.
Air New Zealand
Air New Zealand er eit newzealandsk flyselskap som er medlem av Star Alliance.
Nobuyuki Zaizen
Nobuyuki Zaizen er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki, Logroñés, Rijeka, Vegalta Sendai og Montedio Yamagata.
Gruppe 7
Gruppe 7 er ei av gruppene i periodesystemet, og ein del av d-blokka.
Pigne d'Arolla
Fjellet vart klive fyrste gongen den 9. juli 1865 av Adolphus Moore, Horace Walker og fjellføraren Jakob Anderegg.
Oppstiginga langs normalruta går frå nord frå Cabane des Dix øvst i dalen Val d’Hérémence (fire timar), og frå aust frå Cabane des Vignettes øvst i Val d’Arolla (tre timar).
County Durham
County Durham er eit seremonielt grevskap og ei (mindre) einskapleg styresmakt nordaust i England. Administrasjonsbyen er Durham. Den største byen i det seremonielle grevskapet er Darlington. Grevskapet har ein industribasert økonomi som historisk sett har vore basert på kol- og jerngruveindustrien.
Det seremonielle grevskapet grensar til Tyne and Wear, North Yorkshire, Cumbria og Northumberland og ligg i regionen Nordaust-England.
Historie
Området som vart County Durham var opphavleg ein liberty under biskopane av Durham. Etter at normanniske invasjonen spreidde makta deira seg sakte nordover til Nord-England. På 1100-talet vart grevskapet Northumberland oppretta og Durham vart rekna som ein del av dette. Biskopane kjempa derimot mot sheriffen av Northumberland om makta i Durham, men krona rekna Durham som ein del av Northumberland fram til seint på 1200-talet. På 1300-talet vart Durham igjen rekna som ein liberty direkte underlagt kongen. I røynda var det eit privat grevskap der biskopen peikte ut sin eigen sheriff.
Sadberge var ein liberty, stundom kalla eit grevskap, i Northumberland som i 1189 vart kjøpt av biskopen. På det største strekte Durham seg frå Penninane i vest, elva Tees i sør, Nordsjøen i aust og elvane Tyne og Derwent i nord. Grevskapet hadde òg fleire eksklavar: Bedlingtonshire, Islandshire og Norhamshire i Northumberland og Craikshire i North Riding of Yorkshire.
I 1888 vart grevskapa i England og Wales omstrukturerte og det meste av County Durham kom under det nye Durham grevskapsråd og vart eit administrativt grevskap. Fleire bykommunar var ikkje medrekna i grevskapet, Gateshead, South Shields og Sunderland. Statthaldaren for County Durham vart likevel utpeikt for desse bykommunane òg. Fleire endringar vart gjort utover 1900-talet, men i 1974 vart dei administrative grevskapa og bykommunane avskaffa og County Durham vart eit ikkje-metropolitansk grevskap Det nye County Durham mista område i nordaust til Tyne and Wear og i søraust til Cleveland. Samstundes fekk det tilbake tidlegare område i Startforth Rural District frå North Riding of Yorkshire.
I 1996 vart Cleveland avskaffa og distrikta vart einskaplege styresmakter. Hartlepool og Stockton-on-Tees (nord for elva Tees) kom tilbake til det seremonielle grevskapet Durham. I 2009 vart distriktsråda avskaffa og alle distrikta vart einskaplege styresmakter.
Eiichiro Yamada
Eiichiro Yamada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Marinos.
All Nippon Airways
All Nippon Airways (全日空 Zennikkū eller 全日本空輸 Zen-nippon kūyu) er eit japansk flyselskap som er medlem av Star Alliance og har hovudkvarter i Tokyo i Japan.
Gruppe 11
Gruppe 11 er ei av gruppene i periodesystemet og er ein del av d-blokka eller transisjonsmetalla. Gruppa vert somme tider kalla myntmetalla sidan kopar, sølv og gull alle høyrer til her.
Kullens fyr
Kullens fyr er eit fyr som ligg ytst på halvøya Kullen, Kullaberg, i Höganäs kommun nordvest i Skåne i Sverige, og som saman med Nakkehoved Fyr om lag to kilometer aust for Gilleleje heilt nord på Sjælland i Danmark markerer dei to kystane som avgrensar innseglinga til Øresund frå havområdet Kattegat. Lina tvers over havet mellom Kullen og Gilbjerg Hoved, det nordlegaste punktet på Sjælland i Danmark, rett ved Gilleleje, er definert som grensa mellom Kattegat og Øresund. Staden som Kullen fyr ligg på, er mellom dei eldste fyrplassane i Sverige, og det noverande fyret er det sjette som står her sidan 1561, bygd i 1900 etter teikningar frå 1898 av arkitekten Magnus Dahlander. Tårnet på Kullens fyr er 15 meter høgt og bygd av steinblokker av lokal gneis frå Ablahamn og Ransvik, og ljosets høgd er 78,5 meter over havet. Tre Fresnel-linser med tverrmål på 2,58 meter, produsert av Barbier & Bénard i Paris, roterer i tårnet og sender ljoset 27,5 nautiske mil utover havet. Konstruksjonen veier 6 tonn, og linseapparatet kvilar i eit 50-liters bad med kvikksølv for å kunne rotere med minst mogleg friksjon. Til å byrje med var ljoskjelda ei parafinlampe, som i 1907 vart skifta ut med ei parafinlampe med overtrykk, ei såkalla luxlampe, som gav ei ljosstyrke  500 000 Hefnerljos. I 1937 vart fyret elektrifisert med ei lampe på 1000 watt, og vart då det mest ljossterke fyret i Skandinavia med 3,8 millionar Hefnerljos, tilsvarande  4,2 millionar candela. Ein gul teglsteinsbygning vart då sett opp inntil fyret for mellom anna å gje plass til to reservekraftaggeregat. Fyret vart automatisert i 1979, og vert styrt frå Sjöfartsverket i Norrköping.
Under den andre verdskrigen vart det sett opp ein bygning med vindauge i halvsirkel framfor fyret, nytta til å fylgje med på skipsfarten i Øresund. Denne bygningen vert no leigd ut til møte og konferansar. Fyret er òg ofte vitja av turistar.
Kullens västra fyr, som tidlegare vart kalla Kullens nedre fyr, er ei fyrlykt som ligg nede ved sjøen og vart bygd i 1898, renovert i 1923 og 1954. Fyret er ein kvitmåla, tre meter høg stålkonstruksjon, ljoshøgda er 12 meter over havet, og ljosvidda 14,5-10,2 nautiske mil.
Spjærøy
Spjærøy er ei langstrekt og skogkledd øy i Hvaler kommune i Viken. Det er brusamband til fastlandet i nord. Øya har eit areal på 8 km² og det høgaste punktet på øya er 32 meter over havet.
Øya ligg mellom Vesterøy i vest og Asmaløy i aust.
Fylkesveg 114
Fylkesveg 114 (Fv114) går mellom Greåker i Sarpsborg og Brokhaugen i Våler. Veglengda er 23,2 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Isbre
Ein isbre, eller jøkul, er ein fleirårig masse av snø og is som hovudsakleg ligg på land, og som er i rørsle. Brear kan skildrast som elvar av is: Dei tek til på land og blir dregne mot havet av tyngdekrafta. Ein isbre blir danna ved at det fell meir snø på ein stad enn det smeltar fleire år på rad.
Glasiologi er læra om isbrear. Breane er kraftfulle fenomen som tærer på fjell og kan grava ut dalar, fjordar og innsjøar. Isbrear som rekk ut i havet før dei smelter kalvar ofte svære isfjell. Brear fraktar òg med seg stein og grus som kan bli liggjande igjen i forskjellige avsetjingar, til dømes i ein morene.
Utbreiing
I dag er 15 millionar kvadratkilometer landjord dekt av isbrear. Dette er om lag 10 % av landareala på jorda, og 75 % av ferskvatnet. Det er isbrear på alle kontinenta utanom Oseania. Den største isbreen på det europeiske fastlandet er Jostedalsbreen (487 km²), medan Austfonna (8 200 km²) på Svalbard er størst i Europa.
I Noreg er det i dag om lag 1 600 isbrear. Desse blei danna under bronsealderen for 2 500 år sidan. På verdsbasis er det om lag 80 000 isbrear, men dette talet går nedover på grunn av global oppvarming.
Oppbygging
Ein bre er delt opp i to soner: næreområdet (akkumulasjonsområdet), der det kjem meir nedbør enn det smelter, og tæreområdet (ablasjonsområdet), der smeltinga er større enn nedbøren. Grensa mellom dei to sonene er jamvektslina, der det smelter like mykje som vert avsett. Kor grensa går, kjem an på kor mykje nedbør som kjem, og kor mykje som smelter, og varierer difor frå år til år. Den gjennomsnittlege jamvektslina over 30 år (ein klimanormal) gjev ei klimatisk jamvektsline, som er mykje meir stabil enn enkeltårsmålingar. Skilnaden mellom næring og tæring, er kjend som massebalansen til isbreen, eller brebudsjettet.
Den klimatiske jamvektslina varierer med klima - nedbør, temperatur og kva tid nedbøren kjem. Med meir nedbør og kaldare sumartemperaturar vil jamvektslina lægjast. I Noreg vert jamvektslina lægre di nærare kysten breen ligg, og di lenger nord han ligg: på Ålfotbreen ligg jamvektslina om lag 1200 meter over havet, medan han er på lag 2000 meter kring Galdhøpiggen. På Antarktis er jamvektslina på havnivå, medan han i Afrika er over 5100 meter over havet.
Breen veks ved at det kjem snø på overflata. Etter kvart som det vert sett av meir snø på toppen av gamal snø, vil den gamle snøen få større eigenvekt, og verta firn og sidan breis. Firn er 0,55 - 0,82 g/cm³, medan breis er frå 0,84 g/cm³ og opp mot 0,917 g/cm³, eigenvekta til rein is. Grunna luftboblar i isen, vert breis sjeldan og aldri so tung som 0,917 g/cm³. På isbrear som smeltar noko om sumrane vil overgangen frå nysnø til breis gå snøggare enn på kaldare isbrear. På Nigardsbreen vert snøen til firn på ein sumar, og firnet vert til breis på 5 - 10 år. På Nordgrønland er det mykje mindre smeltevatn, og overgangen frå firn til is kan taka over 100 år.
Breen krympar ved at snø og is smeltar. Det kan skje ved solstråling, varmeleiing, kondens av damp eller ved regn. Varmeleiinga kan smelta is både frå lufta og frå underlaget. For at det skal smelta mykje ved varmeleiing frå lufta, må det vera vind, ellers vil det dana seg eit tunt, isolerande luftlag på 0 °C rett over isoverflata. Skal det smelta langs botnen, må det koma nok varme frå underlaget og frå friksjon mellom isen og underlaget til at temperaturen overstiger trykksmeltepunktet. Ved høgare trykk, det vil seia meir is ovan, vil smeltepunktet til vatn søkka: Smeltepunktet søkk med 0,0075 °C per atmosfære trykk.
Temperaturen i isbrear
Kor kald ein isbre er har mykje å seia for korleis han ter seg. Det er temperaturen på topp og botn som er viktigast, og isbrear vert klassifisert etter om dei er botnkalde, botnvarme, toppkalde eller toppvarme. Ein kald bre vil vera kaldare enn trykksmeltepunktet, medan ein varm bre vil vera på trykksmeltepunktet.
Ein kald, eller polar bre er kald rett i gjennom. Temperaturen på toppen kan variera gjennom året, men ellers vil breen vera kring like kald som årsmiddeltemperaturen. Sidan han er botnkald, vil han vera frosen fast i underlaget, og røra seg mindre enn varmare brear. Polare brear krymper ofte berre om dei kalvar. Store delar av isskjolda på Antarktis og Grønland er polare.
Ein varm, eller temperert bre, er på trykksmeltepunktet rett i gjennom. Topplaga kan vera kalde om vinteren, men må varma seg opp til 0 °C gjennom sumaren. Sidan han er varm, kjem det mykje smeltevatn or han, og dette vatnet hjelper breen å gli snøggare enn ein kald bre. Smeltevatnet er òg med på å få snøen til søkkja saman, og verta firn og is berre over sumaren. Dei norske isbreane
Ein subpolar bre vil vera kald på toppen, men botnvarm. Dette er av di han er tjukk nok til å lægja trykksmeltepunktet ned til istemperaturen på botnen. Dei fleste isbreane på Svalbard er slike, og det er òg slike på store delar av Grønnland og i den antarktiske innlandsisen.
Rørsle i isbrear
Isen vil glida snøggare ved meir helling, og meir midt på breen enn i kantane og på botnen. På kant og botn vil friksjonen stagga breen, slik at han glid seinare. Sume stader vil isen siga seint frå nære- til tæreområdet, slik at tæreområdet vert tunna ut og det samlar seg over lang tid eit overskot i næreområdet. Denne kan på kort tid, gjerne berre eit år eller tre, byksa fram i ei brebylgje der overskotet vert overført frå næreområdet til tæreområdet. Isrørsla i brebylgja er i hovudsak gliding langs brebotnen, og fenomenet ser ut til å vera vanlegast i subpolare brear.
Er det mykje isrørsle i ein bre, vert han kalla dynamisk. Dersom breen ikkje flyttar so mykje is lenger, er han dynamisk daud. Dette hender i svært kalde brear, og brear som er vortne tunne. Dei siste isrestane etter ei nedsmelting er ofte dynamisk daude. Dynamiske brear vil påverka omgjevnadane sine mykje, medan dynamisk daude brear berre vil setja av materiale rett under seg.
Botnbre
Ein botnbre ligg i ei skålforma senking i ei fjellside, ein dalbotn, erodert ut av breen sjølv. Dette er den vanlegaste bretypen, og det er rekna med at desse er dei fyrste som vert dana når ei istid tek til. Skauthøbreen i Jotunheimen er ein botnbre.
Platåbre
Ein platåbre eller kåpebre er ein stor isbre som ligg oppå eit fjellplatå. Ein slik bre er ofte sett saman av mange mindre brear som har smelta saman. Breen har ofte utstrøymande brear, som tek is frå plåtabreen og ut mot lægre område. Desse utlaupsbreane er sterkt eroderande, men sjølve platåbreen ligg still på underlaget og eroderer difor lite. På den vestlandske sida av den paleiske overflata ligg det nokre store platåbrear, som Jostedalsbreen og Folgefonni. Vatnajökull på Island er òg ein platåbre.
Dalbre
Dersom dalbreen kjem ut på flatmark, kan han spreia seg i ei vifte og dana ein fjellfotbre eller piedmontbre.
Spitsbergenbre
Brear av Spitsbergentypen er større, samanhengande breområde med oppstikkande fjellryggar. Breformen er sterkt avhengig av terrengformene under. Som namnet syner til er bretypen vanleg på Svalbard.
Innlandsis
Innlandsis eller isskjold er den største typen bre. I lengre periodar med mykje kulde kan ein platåbre veksa seg stor, slik at han dekkjer store overflater. Enkelte fjelltopper kan likevel raga opp av innlandsisen, kalla nunatakkar. Antarktis og Grønland har begge innlandsis i dag, og under istidene i kvartær var det store isskjold over Skandinavia og Nordamerika.
Sokkelis
Ein sokkelis er det flytande framhaldet av ein innlandsis der isen møter på store, grunne havbukter. Han får tilført is frå innlandsisen, og nedbør, og smeltar i kontakt med havvatnet. Breen kan kalva opp, og sleppa store isfjell ut i havområda kring. I dag finn me sokkelis mest kring Antarktis.
Glasiale landformer
Ein isbre skurar landet han fer over, eroderer vekk fjell og lausmassar for å setja det av andre stader. Nokre lausmassar set isen av sjølv, medan andre vert frakta med smeltevatnet. Der det før var ein tjukk isbre som no er forsvunne, vil det vera postglasial landheving.
Dersom mykje vatn er bunde i isbrear, som under ein istid, vil endringane i havnivå påverka landformer i heile verda.
Morene
Morenejord er den jorda det er mest av i Noreg. Ho er sett saman av materiale som har frose fast i isbreen, og sidan smelta ut utan særleg transport i flytande vatn. Det fastfrosne materialet kan anten vera tidlegare lausmassar eller nyerodert materiale. Di lenger materialet transporterast i isbreen, di meir vil det slipa seg mot anna materiale og mot underlaget. Dette fører til runda kantar.
Utsmeltingsmorenar eller daud-is-morenar vert dana når ein dynamisk daud is smeltar. Isbreen transporterar ikkje lenger materiale, so det dett berre ned etter kvart som breen smeltar vekk under materialet. Dette fører til ein laust pakka morene. Smeltevatnet når breen smeltar ber vekk mykje finstoff, og utsmeltingsmorenane er difor gjerne grove.
I område med tjukke moreneavsetjingar, kan isen dana drumlinar. Det er ikkje klårt korleis dette skjer. Drumlinar er små kvalforma åsar som peikar i same retning som isrørsla gjorde. Dei har ei bratt side opp på bresida, og slakare ned på utsida. Finnmarksvidda har mange drumlinar.
Breelvmateriale
Breelvane er ofte store elvar som ber mykje erodert materiale. Dette materialet vil hjelpa vatnet erodera omgjevnadane sine medan det vert transportert i elva, og vil verta sett av når elva renn for sakte til å bera det lenger. Kor store steinar elva kan bera med seg, avhenger av kor stor og kraftig elva er. For store steinar fell fort ut, medan mindre vert båre vidare. Dette fører til at elveavsetjingar er godt sorterte - dei fleste materialkorna er jamstore.
Breelverosjonen fører til landformer som gjel (til dømes Helvete) og jettegryter, og kan ofte kjennast ved tydeleg vass-erosjon frå ei stor elv ein stad det i dag er berre ein liten eller ingen bekk.
Eskerar er rullesteinsåsar sett av i smeltevasstunneler inne i breen eller i smeltevasslaup på toppen. Dei vert berre sett av om vatnet renn sakte nok til ikkje bera materialet med seg vidare. Dei kan vera samanhengande eller ikkje, og kan vera frå nokre få meter til hundretals kilometer lange. Dei lengre eskerane er i regelen høgare og breiare enn dei mindre.
Finstoff
Der ei breelv berande mykje fint materiale kjem ut i stille vatn, vil finmaterialet over tid sedimentera. Siltjorda og dei marine leirene i Noreg er breerodert finmaterialet.
Grevskap i Irland
Det er tradisjonelt 32 grevskap i Irland. 26 av desse ligg i Republikken Irland, medan dei resterande seks ligg i Nord-Irland. Grevskapa vart oppretta på 1800-talet for å utbetre ordninga for lokalstyre innanfor dei fire eldgamle provinsane. Dei er basert på distrikt som tildels vart definert alt i normannisk tid.
Sjølv om enkelte av grevskapa i nyare tid har vorte endra, og dei seks i Nord-Irland ikkje lenger er administrative einingar, vert dei framleis nytta ved fleire høve, som til dømes organiseringa av idrett.
Seks av dei 26 grevskapa i Republikken har meir enn eitt administrativt distrikt, slik at det er total 34 einingar på grevskapsnivå. Tipperary vart delt i nord og sør alt i 1898, då grevskapa formelt vart administrative einingar. Dublin vart delt i fire (Dun laoghaire-Rathdown, Fingal, South Dublin og City of Dublin) i 1992. I tillegg utgjer byane Cork, Galway, Limerick og Waterford eigne distrikt.
I Nord-Irland vart det i 1973 gjennomført ei omfattande reform. Dei åtte einingane, seks grevskap og dei to bydistrikta Belfast og Derry, vart erstatta av 26 distrikt. Fleire av desse kryssar dei tradisjonelle grevskapsgrensene. Dei åtte eldre eininga er bevart som statthalderskap.
Alfabetisk liste
{| cellpadding="10"
Kibergsneset
Kibergsneset (eller Kibergneset, ) nær Kiberg i Vardø er det austlegaste punktet på fastlandsnoreg.
På neset ligg ruinane av eit fort laga av dei tyske okkupasjonsmaktene under den andre verdskrigen.
Den hellige Dorotheas kapell
Den hellige Dorotheas kapell er eit privat kapell på Tranøy i Hamarøy.
Krossblomordenen
Krossblomordenen (Brassicales) er ein biologisk orden av blomsterplantar. Han omfattar fleire plantefamiliar, mellom anna blomkarsefamilien, kapersfamilien, krossblomfamilien, krossblomfamilien og smøraugefamilien.
Familiar
Ordene omfattar typisk følgjande familiar:
Den hellige Dorotheas kapell
Kapellet er oppført ved den gamle losstasjonen på Tranøy av Vibeke Stavøy og Geir Solli, men det vert bruka av kyrkjelyden i soknet til årlege gudstenester, og det vert bruka til bryllaup. Kapellet stod ferdig 24. juni 2006, og vart vigsla av biskop Øystein I. Larsen same sommaren.
Sigurd Jarlssons runer
Sigurd Jarlssons runer er ei runeinnskrift som vart rista i dørkarmen på Vinje stavkyrkje under borgarkrigstida (1130-1230). Kyrkja vart riven i 1796, men karmen med innskrifta vart teken vare på, og er i dag kjend som N170 Vinje kyrkje I (der N170 viser til nummereringa i Norges innskrifter med de yngre runer).
Innskrifta fører oss rett inn i tumultane under borgarkrigane. Kong Sverre hadde gjort krav på kongemakta og teke opp kampen mot kong Magnus Erlingsson og den mektige far hans, lendmannen Erling Skakke frå Etne i Hordaland. Erling fall i slaget på Kalvskinnet ved Trondheim i 1179, og Magnus i slaget ved Fimreite i Sogn i 1184. Men Sigurd Jarlsson, bror hans, heldt fram kampen. Ein gong stillinga hans var svært vanskeleg, rømde han til Vinje der han rista runene. Omskriven til latinske bokstavar ser runeinnskrifta slik ut:
På moderne norsk:
Ved å samanlikna dei historiske kjeldene har ein gissa at denne laurdagen etter Botolvsmesse må ha vore 21. juni 1197.
Runekyndig aristokrati
Innskrifta dokumenterer at aristokratiet framleis hadde kunnskap om runer, mest 200 år etter at det latinske alfabetet var innført. Sigurd syner at han er ein erfaren og sikker runeristar, dette har han gjort mange gonger før. Runologane reknar med at runene levde vidare som eit alternativ til latinsk skrift. Kva skrift som vart brukt, var avhengig av formål og situasjon. Sigurd har hatt eit akutt behov for å fortelja vidare til ettertida det han var utsett for. Han hadde ikkje med seg penn, blekk og pergament, så då vart det kniv og runer.
Mykje tyder på at Sigurd også har vore vel kjend med den litterære skriftspråk-tradisjonen der det vart nytta latinsk skrift. Runeinnskrifta syner nemleg fleire spor etter denne meir formelle tradisjonen. Sigurd er konsekvent med orddeling, og han brukar doble konsonantar. Eit endå tydelegare spor er at han har retta ein feil. Han har gløymt l-en i ordet flyþi. Denne har han skrive over linja og med eit tilvisingsteikn mellom dei runene der l-en skal stå.
Frilleson
Snorre Sturlason fortel i Soga om Magnus Erlingsson at Erling Skakke gjekk til hande med kong Valdemar av Danmark mot å få Vika til len. Erling fekk då jarletittel, og den beheldt han livet ut. Han hadde fire frillesøner, den eine heitte Reidar og den andre Ogmund, og dei to hadde kvar si mor. Den tredje heitte Finn og den fjerde Sigurd, dei var yngre og mor deira heitte Åse den lyse.
Yoshio Koido
Yoshio Koido er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama Marinos.
Tisler
Tisler er ei øygruppe som høyrer til Hvaler kommune i Viken. Øygruppa består av fleire øyar som har vore busett av opp til 30 personar. Det har ikkje budd nokon på øygruppa sidan 1939.
Michael Everson
Michael Everson er ein av medforfattarane til Unicode-standarden. Han er utdanna lingvist, og arbeider som typograf og lager også teiknsett. Everson er framfor alt kjend for å systematisere og inkludere nye skriftsystem i Unicode, og for arbeidet med å utforme eit vegkart for Unicode.
Av dei skriftsystem han har vore aktivt med å få inn i Unicode er balinesisk, braille, buginesisk, buhid, cherokee-stavingsalfabetet, koptisk, kuneiform, kypriotisk, deseret, etiopisk, gammalitalsik, gammalpersisk, georgisk, glagolitisk, gotisk, hanunóo, kanadisk stavingsalfabet, khmer, lepcha, limbu, lineær B, mongolsk, burmesisk, new tai lue, n'ko, ogham, Ol Chiki, osmanyaalfabetet, fønikisk, runealfabetet, saurashtra, shavisk, sinhala, tagalog, tagbanwa, tai le, thaana, tibetansk, ugaritisk, vai, og yi, i tillegg til mange teikn som høyrer til dei latinske, greske, kyrilliske og arabiske skriftsystema.
Cross-Eyed Mary
«Cross-Eyed Mary» er ein song av det engelske rockebandet Jethro Tull frå albumet deira Aqualung som kom ut i 1971. Songen omhandlar «Cross-Eyed Mary», ei prostituert skulejente som heller held seg saman med dei «lystne grå» enn skulevenene.
Songen var meint å vere eit stykke som høyrde saman med «Aqualung», ein song på same albumet om ein uteliggjar. Personen Aqualung vert òg nemdn i teksten på «Cross-Eyed Mary».
Andre versjonar av songen er spelt inn av Elf, Iron Maiden og Clutch.
Songen Aqualung
«Aqualung» er ein song av det engelske rockebandet Jethro Tull, og tittelsporet på albumet deira Aqualung frå 1971. Songen vart skriven av frontmannen i bandet, Ian Anderson, og den dåverande kona hans Jennie Franks.
"Det einaste eg hugsa om innspelinga av soloen var at Led Zeppelin spelte inn eit album i nabostudioet, og då eg spelte soloen kom Jimmy Page inn i kontrollrommet og vinka til meg. Kvifor eg ikkje stoppa å veit eg ikkje, men eg fortsette å spele."
I eit intervju med Ian Anderson i september 1999 i Guitar World sa han: "Aqualung var ikkje eit konseptalbum, sjølv om mange folk trudde dette. Ideen kom frå eit fotografi som kona mi på den tida tok av ein uteliggar i London. Eg hadde ei skuldkjensle for dei heimlause, samt ein frykt og ein utryggleik for folk som det som verkar litt skremmande. Og alt dette vart nok kombinert i eit noko romantisk bilete av ein person som er heimlause men ei fri sjel, som anten ikkje vil eller ikkje kan vere med i dei faste rammene i samfunnet.
Så frå fotografiet og dei oppfatningane byrja eg å skrive teksten til «Aqualung». Eg kan hugse eg sat på eit hotellrom i L.A. og arbeidde på akkordstrukturen for versa. Det er ein ganske plagsam floke av akkordar, men dei var meint å dra deg her og der og så sette deg ned i den meir dempa akustiske delen av songen."
Aqualung-personen vert òg nemnd i «Cross-Eyed Mary», den neste songen på albumet.
«Aqualung» vart kåra til den 90. beste hardrocksongen av VH1 i 2009.
Ein alternativ miks av «Aqualung» med ekko på vokalen til Anderson og opningsriffet spelt to gonger i staden for ein, finst på samleplate M.U. - The Best of Jethro Tull. Denne versjonen har òg ein litt anna akustisk gitar og vokalpartane i den andre delen av songen («sun streaking cold»), men går så attende til den vanlege miksen frå og med «Aqualung my friend».
Dette er ein av dei mest kjende songane til Jethro Tull, men han vart ikkje gjeve ut som singel. I eit intervju med Songfacts sa Anderson: «Det var fordi han var for lang, for episodisk. Han starta med eit høglydt gitarriff og går så inn i meir roleg akustisk stoff. Led Zeppelin gav heller ikkje ut singlar på denne tida. Det var ein albumsong. På radioen var det eit skarpt skilje mellom AM radio, som spelte tre minuttar lange pophittar, og FM radio, der dei spelte det dei kalla djupe spor. Du kunne gå inn på eit album og spele obskure, dei lengre, meir snodde songane i den perioden. Dei dagane er ikkje her lengre.»
Plzeň
Plzeň, tysk Pilsen, er ein by i Böhmen vest i Tsjekkia med kring 165 000 innbyggjarar. Byen er det administrative senteret i Plzeň kraj, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for Praha der dei fire elvane Radbuza, Mže, Úhlava og Úslava renn i hop og dannar elva Berounka
Byen er mest kjend for sine mange bryggeri. Bryggeria vart kjend for øltypen Pilsener Bier, på norsk språk kalla pilsnerøl.
Kinnarodden
Odden ligg rundt tre mil frå Gamvik sentrum og kan berre nåast med båt eller til fots. I sterk kontrast til Nordkapp med busslaster av turistar og velutvikla infrastruktur er Kinnarodden ein temmeleg aude stad, sjølv om interessa har auka dei siste åra.
Gruppe 12
Gruppe 12 er ei av gruppene i periodesystemet. Ho er den siste av gruppene som dannar d-blokka eller transisjonsmetalla.
Albus Humlesnurr
Albus Parsifal Ulfrik Brian Humlesnurr (eng. Albus Dumbledore) er rektoren på Galtvort i Harry Potter-serien.
Øya Malta
Malta er den største av Dei maltesiske øyane i Republikken Malta. Malta ligg midt i Middelhavet, like sør for Italia og nord for Libya. Ho har eit areal på 246 km² og om lag 357 000 innbyggjarar (90 % av heile landet). Hovudstaden i landet, Valletta, ligg på øya. Landskapet er dominert av låge åsar og sletter i fleire nivå.
Albus Humlesnurr
I dei to fyrste filmane blir Albus Humlesnurr spelt av Richard Harris fram til skodespelaren døydde i 2002. Etter dette overtok Michael Gambon i rolla som Humlesnurr.
På andre språk
Figuren der Harry-Potter-Romane ഹാരി പോട്ടർ
East Riding of Yorkshire
East Riding of Yorkshire, eller berre East Yorkshire er eit ikkje-metropolitansk og seremonielt grevskap med einskapleg styresmakt i England. For seremonielle årsaker omfattar grevskapet òg byen Kingston upon Hull, som er ei eiga einskapleg styresmakt. Det er kalla opp etter det historiske East Riding of Yorkshire (ein av tre ridings i tillegg til North Riding og West Riding), som òg var eit administrativt grevskap fram til 1974. Frå 1974 til 1996 utgjorde dagens East Riding of Yorkshire den nordlege delen av det ikkje-metropolitanske grevskapet Humberside.
Landskapet består av låge kalksteinsåsar, Yorkshire Wolds, omgjeve av dei lågtliggande frodige slettene Holderness og Vale of York. Humber-estuaret og Nordsjøen markerer den sørlege og austlege grensa. Ein har gjort arkeologiske funn i alle historiske periodar sidan den siste istida i grevskapet. Det er få store busetnader og ingen industrisenter. Området vert administrert frå byen Beverley.
Økonomien er hovudsakleg basert på jordbruk og turisme, som har medverka til ein landleg karakter i grevskapet.
Namnet kjem frå norrønt þriðing (thridhing, «tredjedel»), som er ei gammal inndeling av grevskap. Det tradisjonelle grevskapet Yorkshire bestod av, som namnet antydar, tre slike einingar - aust, nord og vest. Grevskapet er altså basert på grenser frå mellomalderen. I 1996 vart den nordlege delen av Humberside innlemma i East Riding, det vil si dei tidlegare distrikta Beverley, East Yorkshire, Holderness og den nordlege delen av Boothferry. Desse vert etter grenseendringa ikkje lenger rekna som eigne distrikt.
Shinji Makino
Shinji Makino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama Marinos og Sagan Tosu.
Sotaro Yasunaga
Sotaro Yasunaga er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Yokohama F. Marinos, Lleida, Shimizu S-Pulse, Racing Ferrol og Kashiwa Reysol.
Sauøya i Halden
Øya er den austlegaste øya i Sør-Noreg.
Mont Blanc de Cheilon
Mont Blanc de Cheilon er eit 3 870 meter høgt fjell vest i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjelltoppen ligg vest for Pigne d'Arolla nær grensa mot Italia. Fjellet reiser seg opp for enden av dalen Val des Dix. Mont Blanc de Cheilon har ein mektig nordvegg, ved foten av denne deler Cheilonbreen seg i to brearmar.
Startpunkt for å nå toppen kan vere den i nord liggande Cabane des Dix (2 928 m) eller den austleg liggande Cabane des Vignettes (3 158 m).
Klatresoge og-ruter
11. september 1865 steig dei to fyrste på toppen. Dei to var Jakob Johann Weilenmann og J. Felley.
Ein kan også klive over til austryggen, med nedstiging langs vestryggen. Dertter går ein over den austlege sidearma av Cheilongletscher på Col de la Serpentine (3 547 m) og frå denne langs austegga til fjelltoppen.
Om vinteren kan ein også kome til topps på Mont Blanc de Cheilon med turski. Ein går også då langs vestryggen, opprettar eit skidepot og går dei siste meterane til topps til fots.
Uetersen
Uetersen er ein by i Tyskland i delstaten i Schleswig-Holstein med om lag 17 800 innbyggjarar. Byen ligg i landkreisen Pinneberg, om lag 30 km nordvest for byen Hamburg.
Blåskjerdingen
Blåskjerdingen er ein fjelltopp på grensa mellom kommunane Ålesund i vest og Vestnes i aust. Bygda Vatne ligg på vestsida, og Tomrefjorden på austsida. Eit skar delar toppen i to. I nord ein smal topp på 1069 m, og i sør eit langstrakt platå som når 1062 m. Fjellet er lett å nå frå fleire kantar. Med sin posisjon nær havet og berre omgitt av lågare fjell er Blåskjerdingen godt synleg mange stader i ytre og midtre delar av distriktet.
Blåskjerdingen er det høgste fjellet i Haram kommune. På veg opp til Skjerdingen er det eit rikt planteliv. Dette vart første gong kartlagt av presten Hans Strøm, som skreiv om dette i «Beskrivelse over Søndmør» frå 1766.
Georgetown på Ascension
Georgetown er hovudstad og største tettstaden på Ascension i det britiske territoriet St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha. Georgetown ligg vest på øya, ved Clarence Bay og under Cross Hill Han har 200-500 innbyggjarar, og er for ein landsby å rekna. Det finst ei hamn og ein militæflyplass, Wideawake Airfield, her. Georgetown har og ein pir og strender like ved.
Georgetown blei grunnlagd rundt 1815, då britane anla ein liten garnison der. Staden blei lenge kalla «Garrison». På kong Georg III av Storbritannia sin fødselsdag den 3. april 1829 fekk staden namnet «Georgetown». I 1830 blei busetnaden flytta til eit høgareliggjande område der han ligg i dag.
Det er bygd fleire festningar i og ved Georgetown. Restane av ein av dei, Fort Bedford, ligg på Cross Hill, og var i bruk under andre verdskrigen. Ein annan tidlegare festning er gjort om til museum.
Søren Kierkegaard
Søren Aabye Kierkegaard var ein dansk filosof og teolog. Kierkegaard vert ofte rekna som den største danske filosofen og som far til den filosofiske retninga religiøs eksistensialisme. Frå Kierkegaard sine skrifter hentar mange gode sitat.
Søren Kierkegaard blei student på borgedydskolen i 1830 og studerte teologi.
Konrad
Konrad er eit mannsnamn med tysk utsprang, Kuonrat; «Han som gjev djerve råd». Kon (Kühn eller Kuon) tyder djerv, dristig eller uredd, medan Rad (Rat) tyder råd eller rådslag. Kortforma Kurt er mest utbreidd i Noreg i dag.
Medan Konrad er kjend i Noreg frå 1300-talet, har kortformane Kurt og Kort spreidd seg sidan 1400-talet. I dag vert ikkje Kort nytta. Bruken av gutenamnet Konrad kulminerte rundt 1900, og er ikkje eit vanleg dåpsnamn i dag, men har hatt ein liten oppsving dei siste åra.
Namnedagar
Konrad har norsk namnedag den 26. november, medan namnet blir feira den 12. november i Sverige.
Mother Goose
«Mother Goose» er ein song av det britiske rockebandet Jethro Tull. Det er den fjerde songen på albumet Aqualung som kom ut i 1971. Teksten er ein pastisj av surrealistiske figurar basert på bilete som Ian Anderson såg då han vandra rundt i Hampstead Heath. Songen er hovudsakleg akustisk som «Cheap Day Return» og «Slipstream» frå same album. Songen vart òg gjeven ut på The Best of Jethro Tull - The Anniversary Collection og vart framført i lag med heile Aqualung den 23. november 2004 i XM Studios og gjeve ut på albumet Aqualung Live.
Medverkande
Mellotronen vart erstatta med trekkspel på Aqualung Live, spelt av Andrew Giddings.
Rettsregel
Ein rettsregel vert ofte definert som ei norm som den autoriserte statsmakta set si makt og sin autoritet bakom. Ein rettsregel kan medføra rettar, plikter (forbod og påbod) og fritak. Rettsreglar kan vera nedskrivne eller uskrivne.
Kvart land har sine eigne offisielle rettsreglar, som regulerer samhandling mellom innbyggjarane, til dømes avtalereglar og reglar for kjøp og sal.
Krisjna
Krisjna (også stava Krishna, कृष्ण i Devanagari, kṛṣṇa i IAST) er ein folkekjær guddom i hinduismen. Framstillingar av Krisjna viser han gjerne som ein ung kugjetar som speler på ei fløyte (basert på framstillingar i Bhagavata purana), eller ein ungdommeleg prins som gjev filosofiske leksjonar (som i Bhagavad Gita). Han blir ofte vist saman med broren Balarama og søstera Subhadra, eller med kjærasten Radha.
Krisjna er ein munter og folkekjær gud innan hinduismen, som regel rekna som ein avatar av hovudguden Visjnu, som vert rekna som den øvste gud innan vaisjnava-skulane. Innan Gaudija vaisjnavisme vert Krisjna dyrka som kjelda til alle andre avatarar (inkludert Visjnu).
Krisjna og forteljingane som vert knytt til han kjem til oss gjennom eit breitt spekter av filosofiske og teologiske tradisjonar. Sjølv om dei ofte skil seg i detaljar og med det speglar dei ymse tradisjonanes vektleggingar, er somme grunnhåttar delte av dei alle. Desse inkluderer ein guddommeleg inkarnasjon, barndoms- og ungdomstid som gjetar og eit liv som ein heroisk krigar og lærar.
Oppveksten og livet til Krisjna er skildra i talrike legender, særleg i verket Mahabharata, men meir utførleg i dei to puranaene Bhagavatam og Visjnupurana.
Liv
Etter kvart som fleire av dei vonde asuraene blei fødde inn i kongehus, tok dei til å undertrykka alle vesen på jorda, og devaene bad Visjnu om å ta menneskeform for å nedkjempa dei.
Barndom
Visjnu blei fødd i Mathura som Krisjna, sonen til prinsesse Devaki og ektemannen Vasudeva. Broren til prinsessa, Kamsa, var ein vond tronrøvar, og det var spådd at han skulle drepast av ein av sønene hennar. Kamsa kasta henne derfor i fengsel og drap kvar unge ho fødde. Men Krisjna og to søsken, Balarama og Subhadra, blei redda og oppfostra i løyndom av kueigaren Nanda og kona Jasjoda.
Krisjna voks derfor opp blant gjetarar og kyr i skogen Vrindavana. Han var eit lukkeleg og uskikkeleg barn, svært glad i å stela smør og seinare i å erta og kurtisera ungjenter — gopiar. Ei av desse var Radha, som seinare har fått ein viktig plass i forteljingane om Krisjna. Då onkelen fekk greie på at nevøane hans heldt til i skogen, sende han fleire demonar for å gjera ende på dei, men Krisjna drap kvar og ein.