cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kolibriar
Flyging
Dette funnet viser at flygeteknikken som kolibriar som stiller liknar på, men er ulik teknikken til insekt som til dømes tussmørkesvermarar som òg kan stille i fast posisjon. Ytterlegare studium ved bruk av elektromyografi hos raudkolibriar når dei stiller, viste at muskelbelastninga i pectoralis major (hovudmuskelen nedover) var den lågaste som enno er registrert hos ein flygande fugl, og den primære oppslagsmuskelen (supracoracoideus) er proporsjonalt større enn hos andre fugleartar. Antakeleg på grunn av raske vengeslag for flukt og til å stille, har kolibrivenger tilpassa seg til å fungere utan alula, kolibriar har ingen funksjonell alula, litle veng.
Vengene til kjempekolibrien slår så lite som 12 gonger per sekund, og vengene til typiske kolibriar slår opptil 80 gonger per sekund. Når lufttettleiken blir redusert, til dømes i høgare høgder, aukar mengda kraft ein kolibri må bruke for å stille. Kolibriartar som er tilpassa livet i høgare høgder, har derfor større venger for å vege opp for dei negative effektane på løfteevner som låg lufttettleik medverkar til.
Eit videoopptak i saktefilm har vist korleis kolibriane taklar regn når dei flyg. For å fjerne vatnet frå hovudet, ristar dei på hovudet og kroppen, på same måte som ein hund som ristar, for å kaste vatn. Vidare, når regndropar til saman kan vege så mykje som 38 % av kroppsvekta til fuglen, flyttar kolibriar kroppen og halen horisontalt, slår vengene raskare og reduserer rørslevinkelen til vengene når dei flyg i kraftig regn.
Vengeslag og stabilitet
Ville kolibriar i normal sveveflukt kan ha vengeslagsfrekvens på oppimot 88 slag per sekund når dei stiller, målt for purpurkolibri (Philodice mitchellii) som veg 3,2 gram. Men under oppvising i paringsspel aukar vengeslagsfrekvensen med 40 % over «normalt» nivå, til opptil 90 per sekund målt for kalliopekolibrien, Selasphorus calliope.
Under turbulente luftstraumforhold skapt eksperimentelt i ein vindtunnel, viser kolibriar stabile hovudposisjonar og orientering når dei stiller ved ein fôringsautomat. Når vindkast treff kroppssida, kompenserer kolibriar ved å auke vengeslagsamplitude og slagplanvinkel og ved å variere desse parametrane asymmetrisk mellom vengene og frå eitt slag til det neste. Dei varierer også orienteringa og forstørrar det samla overflatearealet til halefjørene til forma av ei vifte. Medan han stiller, er det visuelle systemet til ein kolibri i stand til å skilje tilsynelatande rørsle forårsaka av rørsla til kolibrien sjølv frå rørsler forårsaka av eksterne kjelder, til dømes ein predator som nærmar seg. I naturlege omgivnader fulle av svært komplekse bakgrunnsrørsler, er kolibriar i stand til å stille nøyaktig på plass ved rask koordinering av syn med kroppsposisjon.
Læte
Kolibriar har eit mangfaldig vokalrepertoar av kvitring, knirking, fløytetonar og summingar som blir brukte i sosiale interaksjonar, søking, territorialt forsvar, kurtise og kommunikasjon med reirungar.
Paringsspel
Under paringsspelet stig hannen av raudmaskekolibri (Calypte anna) opp til omtrent 35 meter over ei hoe, før han stupdukkar med ein fart på 97 km/t, som svarar til 385 kroppslengder/sekund, og produserer ein høg lyd nær hoa ved botn av dukken. Denne akselerasjonen under ein stupdukk er den høgste rapporterte for alle virveldyr som går gjennom ein frivillig luftmanøver; i tillegg til akselerasjon, er farten i forhold til kroppslengd den høgste kjende for noko virveldyr. Til dømes er det omtrent det dobbelte av farta til vandrefalkar i stup under jakta på byttedyr, målt i kroppslengd/s. Ved maksimal nedstigningsfart oppstår omtrent 10 g gravitasjonskraft i kolibrien under ein stupdukk. Merk: G-krafta blir generert når fuglen trekkjer seg opp av dukken.
Dei ytre halefjørene til hannen av raudmaskekolibri og andre artar i Mellisugini-tribusen slik som chaparralkolibri og pinsettkolibri, vibrerer under speldukken og produserer ei kvitring (dukkelyden) årsaka av aeroelastisk flagring. Kolibriar kan ikkje lage denne dukkelyden i paringsspel når dei manglar dei ytre halefjørene, men halefjørene kan reprodusere dukkelyden i ein vindtunnel. Fuglen kan syngje med same frekvens som halefjørkvitteret, men den vesle syrinxen er ikkje i stand til å ytre læte med same volum. Lyden er forårsaka av aerodynamikken når luft straumar forbi halefjørene, og får dei til å flagre i ein vibrasjon under ein stupdukk.
Mange andre artar av kolibriar produserer også læte med vengene eller halen medan dei flyg, stiller eller stuper, inkludert vengene til kalliopekolibri, breihalekolibri, raudkolibri, chaparralkolibri og strimmelstjertartar (Trochilus), også som halefjørene til ørkenkolibri og svartstrupekolibri, og ei rekkje nærståande artar. Den harminiske bølgja under paringsspelet varierer på tvers av artar av kolibriar.
Vengfjørtrille
Åtferdsmessig tener trilla fleire føremål: Ho kunngjer kjønnet og nærværet til ein hannfugl; ho gjev aggressivt forsvar av eit beiteområde som kan høyrast, det forbetrar kommunikasjonen av ein trussel; og det favoriserer tiltrekking og kurtisering.
Føde og beiting
Fordi den høge metabolismen deira gjer dei sårbare for svolt, er kolibriar svært tilpassa matkjelder. Nokre artar, inkludert mange som finst i Nord-Amerika, er territoriale og prøver å verne matkjelder, til dømes ein fôringsautomat, mot andre kolibriar, og prøver å sikre ei framtidig matforsyning. I tillegg har kolibriar ein forstørra hippocampus, ein hjerneregion som lettar romleg minne som blir brukt til å kartleggje blomstrar tidlegare besøkt under nektarforsøk.
Tunga som mikropumpe
Kolibriar drikk med dei lange tungene. Tungene har halvsirkelforma røyr som går nedover for å lette opptaket av nektar via rask pumping inn og ut av nektaren. Medan ein tidlegare meinte at kapillarkraft trekte nektar inn i desse røyra, avslørte høgfartsfotografering at røyra opnar seg nedover sidene når tunga går inn i nektaren, og deretter blir lukka rundt nektaren, og fanga han slik at han kan bli trekt tilbake i nebbet over ein periode på 14 millisekund per opp og ned rørsle med ein fart på opptil 20 transportrørsler per sekund. Den gaffelforma tunga blir komprimert når ho er i kontakt med nektar, deretter fjørar tunga opp, den raske handlinga fangar nektaren som rører seg opp i spora ved pumpeverknad, utan kapillarkraft. Følgjeleg gjer tungefleksibilitet det mogleg å få tilgang til, transportere og losse nektar i svelget via pumpehandling, ikkje med «hevert» som ein før trudde.
Fôringsautomatar og kunstig nektar
I naturen besøkjer kolibriar blomstrar for å få mat, og trekkjer ut nektar, som består av 55 % sukrose, 24 % glukose og 21 % fruktose på tørrstoffbasis. Kolibriar tar også sukkervatn frå fôringsautomatar, som lèt folk observere kolibriar på nært hald samtidig som dei gjev fuglane ei påliteleg energikjelde, spesielt når blomstrar er mindre rikeleg. Eit negativt aspekt ved kunstige matarar er likevel dei vil redusere omfanget av pollinering som naturleg beiting gjev.
Kvitt granulert sukker blir brukt i kolibrimatarar i ein konsentrasjon på 20 % som ei vanleg oppskrift, sjølv om kolibriar vil forsvare fôringsautomatar meir aggressivt når sukkerinnhaldet er på 35 %, noko som indikerer preferanse for nektar med høgare sukkerinnhald. Økologisk sukker og råsukker inneheld jern, som kan vere skadeleg, og brunt sukker, agavesirup, melasse og kunstige søtingsmidlar bør heller ikkje brukast. Honning blir laga av bier frå blomsternektar, men han er ikkje bra å bruke i matarar fordi når han blir fortynna med vatn, veks det lett mikroorganismar i han, noko som snøgt gjer skade på fuglen.
Visuelle signal om føde
Kolibriar har eksepsjonell synsskarpleik som gjev dei evne til diskriminering av matkjelder medan dei søkjer. Sjølv om har rekna at farger tiltrekker kolibriar medan dei søkjer mat, til dømes raude blomstrar eller kunstige matarar, indikerer eksperiment at plassering og blomsternektarkvalitet er dei viktigaste signala brukt under søking. Kolibriar er lite avhengige av visuelle teikn til blomsterfarge for å leie til lokalitetar som er rike på nektar, men dei bruker heller omkringliggjande landemerke for å finne nektarpåskjønninga.
Hos minst éin kolibriart – eldkronekolibri (Sephanoides sephaniodes) – er blomsterfarger føretrekt i den raudgrøne bølgjelengda for det visuelle systemet til fuglen, noko som gjev ein høgare kontrast enn for andre blomsterfarger. Vidare er kronefjørdrakta til eldkronehannar svært iriserande i det raude bølgjelengdeområdet (topp ved 650 nanometer), noko som kanskje gjev ein konkurransefordel med dominans når dei søkjer mellom anna kolibriartar med mindre fargerik fjørdrakt. Evna til å skilje mellom farger på blomstrar og fjørdrakt er mogleggjord av eit visuelt system som har fire enkeltkjegleceller og ei dobbelkjegle gjennomsøkt av fotoreseptor-oljedropar som forbetrar evna til fargeseparasjon.
Luktesans
Mens kolibriar først og fremst er avhengige av syn og høyrsel for å vurdere konkurranse frå fugle- og insektsøkjarar i nærleiken av matkjelder, kan dei også vere i stand til å oppdage ved å lukte nærværet i nektar av insektdefensive kjemikaliar som maursyre og aggregeringsferomon frå matsøkjande maur, som avrår beiting på matkjelda.
Reproduksjon og hekking
Kolibriar lever polygamisk, og hannkolibriar deltek ikkje i hekking, han parar seg med fleire hoer gjennom hekkesesongen. Ei paring skjer i løpet av 3–5 sekund når hannen sender sædceller til kloakken åt hoa for å befrukte egga.
Dei fleste artar byggjer eit koppforma reir på greina til eit tre eller ein busk. Reiret varierer i storleik i forhold til den spesielle arten – frå mindre enn eit halvt valnøttskal til fleire centimeter i diameter.
Sesongmessige trekk
Relativt få kolibriartar gjer regelmessige fugletrekk, av dei omtrent 365 kjende kolibriartane, trekker berre 12–15 artar årleg, mest dei i Nord-Amerika. Dei fleste kolibriar lever i Amazonia-Sentral-Amerikas tropiske regnskogbelte, der sesongmessige temperaturendringar og matkjelder er relativt konstante, noko som eliminerer behovet for å trekke. Som dei minste levande fuglane, er kolibriar relativt avgrensa til å spare varmeenergi, og er generelt ikkje i stand til å halde oppe eit nærvær på høgare breiddegrader i vintermånadene, med mindre den spesifikke staden har ei stor matforsyning gjennom heile året, spesielt vedvarande tilgang til blomsternektar. Andre migrasjonsfaktorar er sesongsvingingar i mat, klima, konkurranse om ressursar, rovdyr og ibuande signal.
Ein har lite informasjon om rørsler blant dei 230 kolibriartane som har utbreiing dels i eller heilt innanfor Amazonasbassenget. Kolibriar som lever i tropisk klima i lågland er meir eller mindre standfuglar. Dei med leveområde i eller nærare Andes kan ha sesongmessige vertikale rørsler, men somme artar lever høgtliggande og opp mot snøgrensa året rundt. Dei sørlegaste hekkepopulasjonane av eldkronekolibri (Sephanoides sephaniodes) som hekkar frå sørlegaste Eldlandet og nordover i Patagonia, trekker nordover for overvintring i den australske vinteren.
Nordamerikanske artar
Dei fleste nordamerikanske kolibriar vandrar sørover om hausten for å gjennomføre vinteren i Mexico, Dei karibiske øyane eller Mellom-Amerika. Nokre få artar er standfuglar i Florida, California og dei sørvestlege ørkenområda i USA. Blant desse er raudmaskekolibri, ein vanleg kolibriart med leveområde frå det sørlege Arizona og innlandet i California, og yucatánkolibri (Amazilia yucatanensis) overvintrande frå Florida langs kysten til Sør-Texas. Rubinstrupekolibriar rører seg vanlegvis langs den atlantiske «trekkkorridoren», og vandrar om sommaren frå så langt nordaust som atlanterhavskysten av Canada, og returnerer til Mexico, Sør-Amerika, det sørlege Texas og Florida til vinteren. I sørlege Louisiana kan ein treffe overvintrande svartstrupekolibri, yucatánkolibri, kalliopekolibri, chaparralkolibri, raudmaskekolibri, rubinstrupekolibri, raudkolibri (Selasphorus rufus), breihalekolibri, og breinebbkolibri.
Raudkolibrien hekkar lenger nord enn nokon annan kolibriart, og gjennomfører somrar langs kysten av British Columbia og Alaska, og overvintrar i det sørvestlege USA og Mexico, med nokon fordelte langs kysten av den subtropiske Mexicogulfen og Florida. Ved å migrere om våren så langt nord som Yukon eller det sørlege Alaska, migrerer raudkolibrien meir omfattande og hekkar lenger nord enn nokon annan kolibriartar, og må tole sporadiske temperaturar under frysepunktet i hekkeområdet. Evna til å tole kulde gjer det mogleg for han å overleve temperaturar under frysepunktet, føresett at tilstrekkeleg ly og mat er tilgjengeleg.
Raudkolibrien gjer kanskje den lengste trekkreisa av nokon fugl i verda, rekna i høve til storleiken på kroppen. Dei litt over 7,6 cm lange raudkolibriar rører seg 6300 km einvegs frå Alaska til Mexico på seinsommaren, for deretter å reise tilbake neste vår. Til samanlikning gjennomfører den 33 cm lange raudnebbterna ein einvegstur på omtrent 18 000 km.
Migrasjonen nordover av raudkolibriar skjer gjennom ein «trekk-korridor» langs stillehavskysten, og kan vere tidskoordinert med framveksten av blomstrar og treblad om våren, og også med tilgjengelegheita av insekt som mat. Framkomst til hekkeplassar før nektar er tilgjengeleg frå modne blomstrar kan setje hekkesesongen i fare.
Levetid
Reproduksjon hos kolibriar byrjar med paring når fuglane er omtrent eitt år gamle. Kolibriar har uvanleg lang levetid for organismar med så raskt stoffskifte. Sjølv om mange døyr i løpet av første leveåret, spesielt i den sårbare perioden mellom klekking og flygeferdig fugl, kan dei som overlever av og til leve eit tiår eller meir.
Gjennomsnittleg levetid for ein rubinstrupekolibri (Archilochus colubris) er estimert til å vere 3–5 år, med dei fleste dødsfall i første leveår, sjølv om ein rubinstrupekolibri levde i 9 år og 2 månader. «Bikolibriar» lever 7-10 år. Til samanlikning lever dei mindre spissmusene, blant dei minste av alle pattedyr, sjeldan lenger enn 2 år. Den lengste registrerte levetida i naturen relaterer seg til ein breihalekolibri som vart ringmerkt som vaksen minst eitt år gammal, og deretter fanga att 11 år seinare, noko som gjorde han minst 12 år gammal. Andre rekordar for lang levetid for ringmerkte kolibriar inkluderer ein estimert minimumsalder på 10 år og 1 månad for ein hokolibri med svartstrupekolibri tilsvarande storleik som breihalekolibri, og minst 11 år og 2 månader for ein mykje større yucatánkolibri (Amazilia yucatanensis).
Kolibriar er for små, snøgge og smidige i lufta til å vere bytte for mange predatorar, men ein kjent predator er slangearten Bothrops schlegelii i Mellom-Amerika som gøymer seg ved blomster for å fange rusthalekolibriar (Amazilia tzacatl). Elles trur ein at andre fugleartar som kråkefuglar og tukanar kan være trugsmål ved å plyndre reir for ungar og egg.
Populasjonar i Nord-Amerika
Sjølv om dei fleste kolibriartar lever i avsidesliggjande habitat der bestandstala deira er vanskelege å vurdere, indikerer populasjonsstudium i USA og Canada at talet på rubinstrupekolibri er rundt 34 millionar, raudkolibriar er rundt 19 millionar, svartstrupekolibri (Archilochus alexandri), raudmaskekolibri (Calypte anna), og breihalekolibriar (Selasphorus platycercus)  er omtrent 8 millionar kvar, kalliopekolibri (Selasphorus calliope) på 4 millionar, og ørkenkolibri (Calypte costae)  og chaparralkolibriar (Selasphorus sasin) er rundt 2 millionar kvar. Fleire artar eksisterer berre i hundretal eller tusental.
Av dei 15 artane av nordamerikanske kolibriar som lever i USA og Canada, har fleire endra utbreiingsområde, medan andre har vist minkande bestandar sidan 1970-talet, inkludert i 2023 med dusinvis av kolibriar artar i tilbakegang. Frå og med det 21. hundreåret er raudkolibria, ørkenkolibria, kalliopekolibria, breihalekolibri og chaparralkolibria i stor tilbakegang, nokon har mista så mykje som 67 % av populasjonen sidan 1970 med nesten dobling av tapsrate i bestanden dei siste 50 åra. Bestanden av rubinstrupekolibri – den nordamerikanske kolibrien med størst populasjon – sokk med 17 % i løpet av det tidlege 2000-talet. Tap av habitat, kollisjonar med vindauge, kattepredasjon, plantevernmiddel og kanskje klimaendringar som påverkar tilgjenge på føde, migrasjonssignal og hekking er faktorar som kan bidra til søkkande kolibribestandar. Derimot har raudmaskekolibriar hatt stor bestandsvekst i ein akselererande fart sidan 2010, og utvida utbreiinga nordover for å leve året rundt i kjølig vinterklima.
Hugo Lloris
Hugo Lloris er ein fransk fotballspelar. Lloris spelar som keeper for Tottenham Hotspur og det franske landslaget.
Kolibriar
Tilhøve til menneske
Matretten passarinhos com polenta i Brasil var opphavleg basert på kolibrikjøtt og er framleis i bruk i regionen Caxias do Sul i delstaten Rio Grande do Sul.
Hugo Lloris
Karriere
Lloris vart fødd i Nice, der han òg begynte karrieren sin. Etter tre år i ungdomssystemet til OGC Nice vart han forfremma til A-stallen i 2005. Som nittenåring fekk Lloris den 18. mars 2006 debuten sin for Nice i 1-0-sigeren over Rennes. Han fekk fire kamper til i debutsesongen sin. Sesongen etter vart han fast på laget på bekostning av publikumsfavoritten Damien Gregorini, noko som seinare førte til at Gregorini forlét Nice og gjekk til AS Nancy. Lloris heldt fram med godt spel, og vart etter kvart knytt til fleire europeiske storklubbar.
Kolibriar
Tilhøve til menneske
Trinidad og Tobago, kjent som «landet med kolibriane», viser ein kolibri på det nasjonale våpenskjoldet, på 1-cent mynten, og i logoen til det nasjonale flyselskapet, Caribbean Airlines.
Hugo Lloris
Karriere
Etter endå ein sterk sesong heldt spekulasjonane om at Lloris skulle flytte på seg fram. Han vart knytt til den beste klubben i Frankrike, Olympique Lyonnais, som trong ein erstattar for Grégory Coupet, italienske AC Milan, som ville ha han som erstatning for brasilianske Dida, og engelske Tottenham Hotspur, som ville at Lloris skulle erstatte Paul Robinson.
Vladimir Nabokov
Vladimir Vladimirovitsj Nabokov var ein russisk-amerikansk fleirspråkleg forfattar, omsetjar og akademikar. Nabokov skreiv sine første ni romanar på russisk før han gjekk over til å skriva meisterleg engelsk, mellom anna det best kjende verket sitt, Lolita frå 1955. Nabokov var også entomolog og interesserte seg for problemsjakk.
Kolibriar
Tilhøve til menneske
Fjelltoppen Umunhum i Santa Cruz-fjella i Nord-California er Ohlone for «kvilestaden for kolibrien». Hopi- og zuni-kulturane har ein myte om å skape kolibriar om ein ung bror og søster som svelt fordi tørke og hungersnaud har komme til landet. Foreldra deira har reist for å finne mat, så guten skjer ut eit trestykke i ein liten fugl for å underhalde søstera. Når jenta kastar utskjeringa opp i lufta, vaknar fuglen til liv og blir til ein kolibri. Den vesle fuglen flyg deretter til fruktbarheitas Gud og ber om regn, og guden etterkjem førespurnaden, noko som hjelper avlingane til å vekse igjen.
Den transmongolske jernbanen
Den transmongolske jernbane bind saman den transsibirske jernbanen frå Ulan-Ude i Russland med Jining i Kina, via Ulan Bator i Mongolia. Linja blei bygd mellom 1949 og 1961. Ho er stort sett enkeltspora i Mongolia og dobbeltspora i Kina. Sporvidda i Russland og Mongolia er 1520 mm, medan han er 1435 mm i Kina.
Vladimir Nabokov
Eksil
Etter Februrarrevolusjonen i 1917 flykta familien frå St. Petersburg til Krimhalvøya, der faren arbeidde for den provisoriske russiske regjeringa. Året etter drog dei i eksil til Vest-Europa, med det siste skipet frå Sevastopol. Dei budde ei tid i Cambridge, der Nabokov studerte ved Trinity College, først zoologi og seinare fransk og russisk litteratur, med framifrå resultat. Nabokov fortsette også å skriva dikt, noko på engelsk men framleis mest på russisk. Han gav ut to nye diktsamlingar i 1923.
Kolibriar
Tilhøve til menneske
Ein modellserie av akustiske gitarar frå gitarprodusenten Gibson Brands, kom på marknaden frå 1960 og har namnet Gibson Hummingbird. Under kostymekonkurransen til Miss Universe 2016, hadde «frøken Ecuador», Connie Jiménez, på seg eit kostyme inspirert av kolibrivengfjør.
Den transmongolske jernbanen
Andre viktige stoppestader i Mongolia er Sükhbaatar, Darkhan, Choir, Sainshand og Zamyn-Üüd, medan kinesiske Erenhot er grensestopp der ein endrar sporvidde. Viktige bilinjer går til Erdenet og Baganuur.
Vladimir Nabokov
Eksil
Familien Nabokov slo seg ned i Berlin i 1920. I mars 1922 blei Vladimir Nabokov den eldre drepen av russiske monarkistar medan han prøvde å verna målet for attentatet deira, Pavel Miljukov. Også i 1922 trulova Nabokov seg med Svetlana Siewert, men trulovinga blei broten av familien hennar ettersom han ikkje hadde fast arbeid. I mai 1923 møtte han Véra Slonim, som han blei gift med i april 1925. Dei fekk ein son, Dmitri, i 1934. I tillegg til dikt tok Nabokov no til å prøva seg på skodespel og filmmanus, før han valde prosa som hovudform rundt 1925. Første romanen hans, Masjenka, kom ut i 1926. Bøkene til Nabokov kom ut under psevdonymet B. eller V[ladimir] Sirin og blei selde i små opplag. Nabokov tente nok pengar til å leva og reisa rundt på sommarfulgsanking gjennom å gje timar i tennis, russisk og engelsk, og ved å spela birollar i filmar. Kona jobba som omsetjar.
Den tyske antisemittismen førte til at Vera, som var jødisk, mista jobben i 1936. Same året fekk mannen som hadde drepe fa til Nabokov ei leiande stilling i den russiske emigrantgruppa. Nabokov tok til å sjå seg om etter arbeid i den engelskspråklege verda. I 1937 drog Nabokov til Frankrike, der han hadde eit kort tilhøve til Irina Guadanini, før familien kom etter. Dei vitja Praha og fleire byar i Frankrike, før dei flykta frå tyske invasjonsstyrker i 1940 om bord «Champlain», til USA.
Psykedelisk rock
Psykedelisk rock er ein sjanger innan rock som musikalsk prøver å gjenskape effekten av hallusinogen. Han dukka opp på midten av 1960-talet hos garage- og folkrock-band i Storbritannia og USA. Psykedelisk rock er ein overgang frå tidlegare blues-basert rock til progressiv rock og heavy metal, men nytta òg ikkje-vestlege musikkstilar som indisk rāga og sitar.
Den transmongolske jernbanen
Historie
Utbygginga av jernbanen i Mongolia tok til seint. Ein tok til å bygga den transmongolske linja i 1947, nådde Ulan Bator i 1950 og den kinesiske grensa i 1955. Før dette hadde dei einaste jernbanelinjene vore korte godslinjer.
Hugo Lloris
Karriere
Det vart rapportert at Lloris hadde kome til semje med Milan, men han enda likevel opp i Olympique Lyonnais. Lloris grunngav avgjerda med Champions League-deltakinga til Lyon. Lloris fekk trøye nummer éin og gjekk rett inn på laget. Etter 2008/09-sesongen vart Lloris kåra til beste keeper i serien, sjølv om sesongen enda med at Lyon ikkje vann seriemeisterskapen, for første gong på sju år. Han vann òg denne kåringa i 2009/10 og 2011/12. Lloris heldt fram som Lyon sin førstekeeper i 2009/10-sesongen. I desember 2009 kom han på tredjeplass i kåringa av "Årets spelar i Frankrike", bak Nicolas Anelka og Yoann Gourcuff.
Den transmongolske jernbanen
Operasjon
Det mongolske jernbaneselskapet Mongolyn Tömör Zam frakter 80 % av alt gods og 30 % av alle reisande i Mongolia. Dei fleste toga har to lokomotiv for å minska sjansen for forseinkingar i det store, sparsamt folkesette landet.
Mongolske og russiske tog bruker sporvidda 1520 mm, medan Kina bruker normalspor med breidda 1435 mm. Kvar gong toga kryssar grensa må dei derfor bytta hjul. Kvar vogn blir løfta og boggiane endra. Dette, saman med toll- og passkontroll, gjer at grensepasseringa kan ta fleire timar.
Hugo Lloris
Karriere
Lloris fekk aldersbestemte landskampar for Frankrike, og seinare også kampar for France A', det franske B-landslaget. I 2005 var han med på det franske laget som vann U19-EM. Han vart først kalla inn i A-landslagstroppen til ein kamp mot Spania i februar 2008, som reserve. Han spelte den første A-landslagskampen sin mot Uruguay 19. november 2008. Kampen enda 0-0. I kampen mot Serbia 9. september 2009 fekk Lloris sitt første raude kort, og vart utvist frå ein landskamp, for å ha felt Nikola Žigić innanfor 16-meteren. Han var tilbake på landslaget til kvalifiseringskampen mot Austerrike i oktober, og spelte òg begge kvalifiseringskampane mot Irland i november 2009, til stor åtgaum i fransk presse. Lloris stod i mål for Frankrike i alle kampane deira under både VM i 2010, EM i 2012, VM i 2014 og EM 2021.
Psykedelisk rock
Kjenneteikn
Sjangeren nyttar typisk elektriske gitarar og studioeffektar som innspelingar gjort baklengs, panorering (der lyden flyttar seg mellom stereokanalane), faseregulering, forseinkingsloopar og ekstrem klang, og eksotiske instrument som sitar og tabla. Tangentinstrument vert mykje brukt, særleg hammondorgel, Farfisa og voxorgel, elektrisk piano, cembalo og mellotron. Musikken er ofte basert på lange instrumentale soloar, modale melodiar og surrealistiske og underlege, esoteriske eller litterært inspirerte tekstar.
Historie
Dei første musikarane som eksperimenterte med psykedeliske stoff var innan jazz- og folkemusikkmiljøa og uttrykket «psykedelisk» vart første gong nytta i popmusikk av folkgruppa The Holy Modal Rounders i 1964 med songen «Hesitation Blues». Bandet The Deep har som regel fått æra for første gong å bruke ordet «psykedelisk» i rockemusikk på albumet sitt The Psychedelic Moods of the Deep i 1966. Roky Erickson, som var vokalist i The 13th Floor Elevators nytta uttrykket «psykedelisk rock» i eit intervju i 1966.
I 1962 dukka britisk rock opp for fullt og spreidde seg til resten av verda med den britiske invasjonen. Mange jazz- og bluesmusikarar byrja å nytte dop og det var referansar til dette i tekstane deira. Forfattarar i beat-generasjonen som William Burroughs, Jack Kerouac, Allen Ginsberg og særleg Timothy Leary, Alan Watts og Aldous Huxley var sterkt medverkande til tankegangen til den nye generasjonen av musikarar. Seint i 1965 nytta for første gong The Beatles psykedeliske tonar på Rubber Soul med songane «The Word» og «Norwegian Wood». Det britiske bandet The Yardbirds spelte inn singelen «Happenings Ten Years Time Ago» i 1966, ein annan song som ofte vert omtalt som den første psykedeliske songen.
USA
Gjennom 1966 blømde musikkmiljøet i San Fransisco og fleire klubbar byrja å halde konsertar kvar kveld. Av band som oppstod i dette miljøet finn ein the Charlatans, Moby Grape, Big Brother and the Holding Company, Fifty Foot Hose, Quicksilver Messenger Service, Country Joe and the Fish, The Great Society og folkrockgruppa Jefferson Airplane, som gav ut debutalbumet sitt i august 1966. Jefferson Airplane Takes Off var det første albumet som kom frå San Francisco i denn eperioden og selde godt nok til at plateindustrien la merke til miljøet.
Jefferson Airplane vart langt meir kjende året etter med to tidlege psykedeliske hit-singlane «White Rabbit» og «Somebody to Love». Begge desse songane hadde opphavet sitt frå bandet The Great Society, som songaren Grace Slick forlet då ho vart med i Jefferson Airplane.
Vladimir Nabokov
USA
Den vesle familien kom først til Manhattan i New York, der Vladimir Nabokov fekk arbeid ved American Museum of Natural History. Han blei kjend med Edmund Wilson, som hjelpte han med å bli utgjeven også i USA. Den første romanen til Nabokov skriven på engelsk, The Real Life of Sebastian Knight, kom ut i 1941. Same året blei han tilsett ved Wellesley College i Massachusetts som lecturer i samanliknande litteratur. Stillinga var skreddarsydd for han, og gav han fritid og pengar nok til å kunne skriva og studera sommarfuglar. Nabokov grunnla sitt eige russisk-fakultet, og førelas underhaldande om russiske forfattarar, både ved Wellesley og på ein USA-turné. Han arbeidde også ved Museum of Comparative Zoology i Cambridge i Massachusetts. I 1945 fekk han amerikansk statsborgarskap. Gjennom eit veksande vennskap med Morris Bishop kom Nabokov til Cornell University i Ithaca i New York.
Psykedelisk rock
USA
Sjølv om San Francisco ofte får æra for å ha starta det psykedeliske musikkmiljøet i USA, var det fleire andre amerikanske byar som medverka stort til sjangeren. I Los Angeles finn ein fleire viktige psykedeliske band som The Byrds, Iron Butterfly, Love, Spirit, The United States of America og The Doors. I New York City dukka psykedeliske band som Blues Magoos, The Blues Project, Bermuda Triangle Band, Electric Prunes, Lothar and the Hand People og the Third Bardo opp. I Detroit-området medverka band som Amboy Dukes, Funkadelic og the SRC, medan ein i Texas (og særleg Austin) hadde band som 13th Floor Elevators, Bubble Puppy, Shiva's Headband, Golden Dawn, Zakary Thaks, Red Krayola. Frå Chicago kom H. P. Lovecraft.
Vladimir Nabokov
USA
Under reisene vest i USA for å samla sommarfuglar, med Vera som sjåfør, skreiv Vladimir Nabokov romanen Lolita. Ho stoppa han då han ville brenna manuskriptet. Sommaren 1953, medan familien leigde eit hus av ein professor i Oregon, fullførte han Lolita og byrja på den neste romanen sin, Pnin.
Psykedelisk rock
USA
The Byrds vart psykedeliske i mars 1966 med «Eight Miles High», ein song med rare vokalharmoniar og ein lang gitarsolo av Roger McGuinn som var inspirert av raga og John Coltrane.
I 1965 kom medlemmene frå Rick and The Ravens og The Psychedelic Rangers i lag med Jim Morrison og danna The Doors. I januar 1967 gav dei ut den første singelen sin «Light My Fire». Med ei lengd på over 7 minutt vart han ein av dei første rockesinglane som braut den normale 3-minuttarsbarriera, sjølv om versjonen som vart spelt på radio som regel var mykje kortare.
Den psykedeliske bølgja påverka òg meir mainstream R&B-musikk og plateselskap som Motown sysla ei stund med psykedelisk soul, og produserte hittar som «Ball of Confusion (That's What the World Is Today)» og «Psychedelic Shack» av The Temptations, «Reflections» av Diana Ross & the Supremes og den 11 minuttar lange «Time Has Come Today» av The Chambers Brothers. Sly and the Family Stone, eit etnisk blanda band med røter både i soul og R&B, lagde musikk som var påverka av psykedelisk rock. Dette er særleg tydeleg på det andre albumet deira, Dance to the Music, som dei braut gjennom med.
Storbritannia
Psykedelisk rock i Storbritannia hadde som i USA røter folkrock-sjangeren, men fekk i tillegg ei stor rolle på media, kringkasting av musikk og på musikkindustrien. Før BBC Radio 1 vart lanser 30. september 1967 hadde BBC radio bestått av ein enkelt radiostasjon (bortsett frå Radio Scotland) og hadde berre to popshow, Saturday Club og Easy Beat. Desse programma var særs konservative og ignorerte totalt «progressive» grupper frå både USA (Jefferson Airplane, Country Joe and the Fish, The Doors, The Byrds osv.) og England som Hawkwind, The Move, The Yardbirds og The Animals. Radio Luxembourg var noko meir progressiv, men ignorerte òg stort sett den «nye» musikkstilen.
Desse gruppene kunne berre nå ut til folk med å halde konsertar på eit par utvalde småklubbar i London og dei andre storbyane. Pirate Radio og særleg DJ-en John Peel endra alt dette. Brått kunne desse gruppene nå store publikum og på det meste hadde desse piratsendingane fleire lyttarar enn BBC. Samstundes med dette dukka alternative magasin som IT (International Times) og OZ magazine opp med omtale av psykedelisk og progressiv musikk, og av livsstilen til motkulturen. I løpet av kort tid hadde rockeklubbar som UFO club i Tottenham Court Road, Middle Earth club i Covent Garden, Roundhouse i Chalk Farm, the Country Club (Swiss Cottage) og the Art Lab fulle hus med psykedelisk rock og banebrytande lysshow.
Koji Fujikawa
Koji Fujikawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Mesosfæren
Fordi mesosfæren er over den maksimale høgda dei fleste flytypar kan nå, og under høgda dei fleste romfartøy opererer i, kan ein vanlegvis berre nå dette området med hjelp av forskingsrakettar (t.d. slike ein sender opp frå Andøya). Derfor er dette eit nivå av atmosfæren ein veit lite om.
Psykedelisk rock
Storbritannia
Psykedelisk rock-tilhengjarane skilde seg òg ut utsjåandemessig med langt hår og ville skjorder frå butikkar som Mr Fish, Granny Takes a Trip og gamle militæruniformar frå Carnaby Street (Soho) og Kings Road (Chelsea)
Koji Fujikawa
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga, Oita Trinita, Sagan Tosu og Kataller Toyama.
Psykedelisk rock
Storbritannia
I august 1966 gav The Beatles ut Revolver med psykedeliske songar som «Tomorrow Never Knows» og «Yellow Submarine». The Yardbirds gav ut Roger the Engineer same året. På albumet eksperimenterer Jeff Beck med fuzz og feedback og sette ein standard for framtidige psykedeliske band. Jimmy Page utvikla ein teknikk der han nytta ein fiolin- eller celloboge over gitarstrengane for å skape ein surrealistisk effekt. Då Daevid Allen høyrde dette på «Still I'm Sad» bestemde han seg for å starte det første bandet sitt.
Donovan gjekk elektrisk og hadde ein hit med «Sunshine Superman» i 1966, ein av dei førte psykedeliske singlane som vart gjeve ut. Pink Floyd hadde utvikla eksperimentell rock med lysshow sidan 1965 i undergrunnsmiljøet og i 1966 starta Soft Machine. Frå bluesrock-rørsla kom den britiske supergruppa Cream i desember same året. The Jimi Hendrix Experience med Noel Redding og Mitch Mitchell gjorde Jimi Hendrix vidkjend i Storbritannia og seinare i resten av verda.
Mesosfæren
Temperaturen i den øvre mesosfæren kan bli så låg som -73 °C, avhengig av breiddegrad og årstid. Millionar av meteorar brenn opp dagleg i mesosfæren fordi dei kolliderer med gasspartiklane som finst her. Dette gjer at det er ein høg konsentrasjon av jern og andre metall i mesosfæren. Kollisjonane genererer nesten alltid nok varme til at fallande lekamar brenn opp lenge før dei når jordoverflata.
Psykedelisk rock
Storbritannia
Pink Floyd sin singel «Arnold Layne» i mars 1967 antyda berre korleis dei høyrdest ut på konsertar og litt seinare på året kom the Beatles med det banebrytande albumet Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band, som vart spelt inn nesten samstundes med debutalbumet til Pink Floyd, The Piper at the Gates of Dawn. Cream gav ut psykedelisk musikk same året med Disraeli Gears. I folkemusikkmiljøet hadde blues, dop, jazz og austleg musikk gjort sitt inntog alt i 1964 med musikken til Davy Graham og Bert Jansch og i 1967 gav Incredible String Band ut The 5000 Spirits or the Layers of the Onion. Andre artistar som kasta seg på den psykedeliske bølgja var mellom anna Eric Burdon (tidlegare i The Animals) og The Small Faces. The Who gav ut Sell Out hadde to psykedeliske songar med «I Can See for Miles» og «Armenia City in the Sky», men albumkonseptet passa ikkje inn på denne tida og det var det seinare albumet deira Tommy som knytte dei til denne sjangeren.
Mesosfæren
Stratosfæren og mesosfæren blir kalla den midtre atmosfæren. Mesopausen ligg i ei høgd rundt 80-85 km, og markerer grensa mellom mesosfæren og termosfæren. Over dette nivået aukar temperaturen med høgda igjen. Nær denne høgda finn ein og turbopausen, som markerer grensa mellom nivået der kjemiske stoff går frå å vere godt utblanda og der forskjellige kjemiske stoff byrjar å endre konsentrasjon med høgda.
Vladimir Nabokov
Montreux
I Montreux kunne Nabokov konsentrera seg om skrivinga i behagelege, uforstyrrande omgjevnader. Heile familien deltok også i omsetjing og forvalting av tidlegare verk. Siste verket hans blei skissert på kartotekkort, men ikkje fullført. På dødsleiet bad Nabokov familien om å øydelegga verket, men dette blei ikkje gjort. Etter å ha lege i eit bankhvelv i tretti år, blei The Original of Laura i staden gjeve ut posthumt i 2009.
Insektforskar
Medan Nabokov er best kjend som forfattar, var han også ein respektert entomolog og gav ut vitskaplege artiklar. Han organiserte sommarfuglsamlinga ved Harvard University, studerte blåvengjer (Polyommatini), og identifiserte fleire slekter og arten Karner blue (Lycaeides melissa samuelis). Slekta Nabokovia og fleire møllartar er kalla opp etter han.
Live at Madison Square Garden 1978
Live at Madison Square Garden 1978 er eit konsertalbum og ein video av det britiske rockebandet Jethro Tull frå 2009. Det vart spelt inn 9. oktober 1978 i Madison Square Garden i New York City.
Mesosfæren
Nattlysande skyer blir danna i mesosfæren nær mesopausen.
Psykedelisk rock
Storbritannia
The Rolling Stones hadde referansar til dop og psykedelia på singlane «19th Nervous Breakdown» og «Paint It, Black» i 1966, og gav så ut det heilt psykedeliske Their Satanic Majesties Request.
Vladimir Nabokov
Andre trekk
Nabokov interesserte seg for problemsjakk, som han såg på som ei kunstform. Han brukte mykje tid på å konstruera problem, og gav ut fleire. Romanen The Defense har sjakk som eit gjennomgåande tema.
Psykedelisk rock
Storbritannia
I 1968 kom fleire nyskapande plater frå Storbritannia, som varierte frå glimrande til latterleg. Tomorrow gav ut eit av dei mest eksentriske albuma dette året. The Small Faces gav ut eit av dei første konseptalbuma i rocken, Ogden's Nut Gone Flake med ei soge om Happiness Stan som leiar etter den andre halvdelen av månen. «Itchycoo Park» var den første songen som nytt flanging-effekt. Odessey and Oracle av The Zombies, som vart spelt inn i Abbey Road like etter Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band og The Piper at the Gates of Dawn, var det første albumet som nytta Mellotron i større grad, eit instrument dei tok i bruk fordi dei ikkje hadde råd til studiomusikarar. Samstundes gav The Moody Blues ut In Search of the Lost Chord. Etter kvart som psykedelia vart meir vanleg og populært reiste mange av dei opphavlege banda rundt på turnear og medverka til at det vart starta mange nye grupper rundt om i verda.
Australasia
Australia og New Zealand hadde òg eit aktivt psykedelisk miljø. Den største suksessen innan denne sjangeren frå Australia var The Easybeats, som fekk ein internasjonal hit med «Friday On My Mind» i 1966. Men mange av banda fekk berre lokal suksess, mykje på grunn av at platene vart trykt i så lite opplag at dei aldri nådde utlandet i stort nok tal.
Vladimir Nabokov
Andre trekk
Nabokov hadde synestesi, der han såg bokstavar som fargar, ein evne han delte med kona og sonen. I fleire av verka hans dukker eigenskapen opp, i bakgrunnen eller hos enkeltpersonar.
Psykedelisk rock
Andre land
Den psykedeliske musikken spreidde seg raskt over heile verda. Eit av dei første banda var Group 1850 frå Nederland som oppstod i 1964 og gav ut det første albumet sitt i 1968. Det brasilianske psykedeliske rockebandet Os Mutantes oppstod i 1966, men vart lite kjende utanfor Brasil på denne tida. Innspelingane deira har seinare fått mange tilhengjarar internasjonalt.
Vladimir Nabokov
Andre trekk
Nabokov eigde aldri nokon eigedom anna enn Rozjdestveno, men budde i ulike leigde hus og hotell. Han meinte den viktigaste grunnen til dette valet var at ingenting kunne skapa oppatt barndomsheimen hans.
Psykedelisk rock
Andre land
I Mexico vart det eit blømande psykedelisk miljø i dei nordlege grensestatane, som Love Army. Frå 1967 til 1973 dukka det opp fleire chilenske band som spelte ei blanding av folkemusikk og psykedelisk musikk. Los Mac sitt album Kaleidoscope men frå 1967 inspirerte mange band som Los Jaivas og Los Blops. Sistnemnde samarbeida seinare med den chilenske visesongaren Victor Jara på albumet El derecho de vivir en paz frå 1971. I Argentina oppstod tre av dei viktigaste banda i argentinsk rock, Los Gatos, Manal og Almendra.
Vladimir Nabokov
Verk
Fleire av verka til Nabokov tek opp kunst gjennom figurlege forteljingar. Slik kan ein mellom anna lesa The Defense (som i overflata tek opp sjakk), Despair (mord) og Invitation to a Beheading (politikk).
Psykedelisk rock
Slutten av 60-åra
Mange av gruppene som var pionerar innan psykedelisk rock utforska andre musikksjangrar mot slutten av 60-åra. Eit meir fiendtleg politisk miljø og bruk av hardare stoff som amfetamin, heroin og kokain i undergrunnsmiljøet førte til hardare musikk. Samstundes gav Bob Dylan ut John Wesley Harding og The Band sitt Music from Big Pink, som begge hadde røter i roots-rock. Mange band i England og Amerika følgde etter. Til dømes har Eric Clapton fortalt at Music from Big Pink var ein medverkande faktor til at han gav seg i Cream. The Grateful Dead gjekk òg tilbake til ein meir grunnleggande stil og hadde stor suksess med Workingman's Dead og American Beauty i 1970.
Miles Davis gav ut In A Silent Way og Bitches Brew i 1969. Desse to platene gjorde at det psykedeliske rockemiljøet vart merksamt på jazzrock-stilen, og gjorden jazzen elektrisk på same måte som Dylan hadde gjort med folkemusikken nokre år tidlegare.
Vladimir Nabokov
Verk
Under tida i Paris på 1920- og 1930-talet var han sett på som ein av dei fremste dåverande forfattarane i russisk litteratur. Frå han gjekk over til å skriva engelsk voks omdømet hans også i den engelskspråklege verda, fram til den verdskjende romanen Lolita.
Psykedelisk rock
Slutten av 60-åra
Woodstock Music and Art Fair (Woodstock-festivalen) fann stad i august 1969 og vart ei av dei mest kjende hendingane i rockehistoria. Her opptredde dei fleste store psykedeliske gruppene, som Jimi Hendrix, Jefferson Airplane og The Grateful Dead. Året etter vart den andre Isle of Wight Festival halde i Storbritannia.
Vladimir Nabokov
Verk
Nabokov har påverka ei rekkje forfattarar, som Martin Amis, John Updike, John Banville, Don DeLillo, Salman Rushdie, Edmund White og Thomas Pynchon, som høyrde han førelesa ved Cornell. Seinare forfattarar som Michael Chabon, Jeffrey Eugenides, Jhumpa Lahiri, Marisha Pessl, Zadie Smith, Ki Longfellow og Maxim D. Shrayer har også nemnd påverknad frå Nabokov.
Psykedelisk rock
Slutten av 60-åra
Den positive atmosfæren varte derimot ikkje så lenge. Nyhendene drapa på Sharon Tate og Leno og Rosemary LaBianca av Charles Manson og «familien» hans der han hevda å ha vore inspirert av beatlessongar som «Helter Skelter», gjorde miljøet dystrare. Mot slutten av året vart det halde ein gratiskonsert ved Altamont Speedway i California. Konserten med The Rolling Stones som største trekkplaster enda med at eit medlem av Hells Angels, som var tryggleiksvakter under konserten, knivdrap den svarte ungdomen Meredith Hunter føre scenen. Flower Power enda offisielt med Altamont. Kort tid etter annonserte The Beatles at dei hadde lagt ned bandet.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1992
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1992 vart vunnen av Rosenborg etter at dei slo Lillestrøm i cupfinalen.
Dawn
Dawn er engelsk for 'morgongry'. Det er eit engelsk slektsnamn, og blei teke i bruk som kvinnenamn i engelsktalande delar av verda på 1900-talet.
Skjervøy kommune
Skjervøy kommune (nordsamisk Skiervvá suohkan, kvensk Kieruan komuuni) ligg i Troms-området i Troms og Finnmark fylke. Kommunen grensar i sørvest (på Uløya) til Nordreisa kommune, og grensar elles over dei omliggjande fjordar og havstykke i aust mot Kvænangen og Loppa og i vest mot Lyngen og Karlsøy. Øygruppa Skjervøy kommune omfattar øyene Skjervøya, Kågen, Arnøya, Uløya, Laukøya, Haukøya, Hakkstein, Vorterøya og Follesøyene. Kommunen høyrer til regionen Nord-Troms.
Psykedelisk rock
Slutten av 60-åra
Flower Power-perioden hadde inspirert mange nye band til å eksperimentere med stilar og musikk som gjekk langt utanfor det som var vanleg på denne tida. Mange nye musikksjangrar byrja å oppstå ut frå restane av dei psykedeliske miljøa.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1992
Finale
Rosenborgs vinnarlag: Ola By Rise, Trond Henriksen, Rune Tangen, Bjørn Otto Bragstad, Stig Inge Bjørnebye, Kåre Ingebrigtsen, Øyvind Leonhardsen, Bent Skammelsrud, Karl Petter Løken, Gøran Sørloth og Tore André Dahlum. Øivind Husby kom inn i staden for Henriksen i det 73. minutt.
Lillestrøms lag: Frode Grodås, Dennis Schiller, Arne Erlandsen, Torgeir Bjarmann, Henning Berg, (Dag Eidsvik frå det 75. min), Jan Ove Pedersen, Tom Gulbrandsen, Kjetil Osvold, Tom Buer, Stuart McManus og Mons Ivar Mjelde.
Sommar-OL 1936
Sommar-OL 1936 vart halde i Berlin, Tyskland. Tyskland vart klart beste nasjon. Noreg tok ein gull ved Willy Røgeberg (skyting, liggande miniatyr), men den norske prestasjonen som best vert huska, er nok tredjeplassen i fotball ved det legendariske «Bronselaget».
Psykedelisk rock
1970-åra
Mange band som i 60-åra hadde oppstått som psykedeliske band utvikla seg vidare til progressive rockeband på 70-talet. Det progressive bandet Yes sprang ut frå tre britiske psykedeliske band, Syn Tomorrow og Mabel Greer's Toy Shop. Andre band var til dømes Curved Air, King Crimson, Manfred Mann's Earth Band, Pink Floyd, Procol Harum, Quiet Sun, Supersister og The Enid. Psykedelisk rock påverka òg tidlege heavy metal-band som Black Sabbath.
Skjervøy kommune
Tettstaden Skjervøy er administrasjonssenter i kommunen. Vel 2350 av dei vel 2900 som er busette i kommunen bur i tettstaden.
Psykedelisk rock
Nyare tid
På midten av 1980-talet dukka det opp eit miljø i Los Angeles kalla Paisley Underground som utvikla ein psykedelisk, folkeaktig popstil. The Bangles var eit av dei mest suksessfulle banda som kom ut frå dette miljøet. Andre band var Green on Red, The Three O'Clock, The Dream Syndicate, Plasticland, The Secret Syde, The Inn og Lord John.
Skjervøy kommune
Skjervøy har snøggbåtsamband til Tromsø, og Hurtigruta har òg anløp her. Næraste flyplass er Sørkjosen lufthamn i nabokommunen Nordreisa, om lag 45 minuttars køyring frå tettstaden Skjervøy.
Psykedelisk rock
Nyare tid
I Storbritannia utvikla ei anna rørsle innan new wave seg med band som The Soft Boys og vokalisten Robyn Hitchcock og The Teardrop Explodes med Julian Cope. Hitchcock var kraftig påverka av Syd Barrett og John Lennon. På midten av 1980-talet starta The Shamen med psykedelisk musikk påverka av Barrett og Love, før dei gav seg ut på rave-musikk. Andre britiske band som hadde element av psykedelia var Nick Nicely, XTC og Martin Newell med The Cleaners from Venus, The Barracudas, Mood Six, The Prisoners, Echo and the Bunnymen, Doctor and the Medics, the Cardiacs og The Brotherhood of Lizards.
Sommar-OL 1936
Tildelinga til Berlin skjedde før nazistane kom til makta, men dei gjorde likevel sitt beste for å framheva den fascistiske ideologien sin. Mellom anna fekk tyske utøvarar anabole steoridar og ekstra testosteron for å auka konkurranseevnane sine. Leni Riefenstahl fekk i oppgåve å filma leikane, og resultatet, Olympia, vart eit typisk nazistisk propagandaverk, men var òg opphav til mange teknikkar som no er vanlege når ein filmar idrett.
Vladimir Nabokov
Russiske verk
Romanar
Psykedelisk rock
Nyare tid
Frå midten av 80-talet og tidleg på 90-talet spelte The Flaming Lips og seinare Mercury Rev psykedelisk gitarrock. Phish er eit jam band som spelte psykedelisk rock påverka av jazz.
Andre band som har hatt element av psykedelisk rock i 1990-åra er Primal Scream, My Bloody Valentine, Kula Shaker, Ozric Tentacles, Sun Dial, The Bevis Frond og The Magic Mushroom Band.
Noko elektronisk musikk som ambient eller trance med band som Aphex Twin eller Orbital, har vist spor av psykedelia i musikken sin.
Thorbjørn Lie-Jørgensen
Thorbjørn Henry Lie-Jørgensen var ein norsk målar og brukskunstnar (gullsmed).
Yuki Hara
Han spela for klubben Kyoto Purple Sanga.
Thorbjørn Lie-Jørgensen
Liv og gjerning
Lie-Jørgensen var fødd i Svelvik i Vestfold, der far hans var seglmakar. Lie-Jørgensen vart utdanna ved Statens kunstakademi og Statens handverks- og kunstindustriskule. Frå 1939 var han lærer på den sistnemnde institusjonen.
Vladimir Nabokov
Utgjevingar på engelsk
Romanar
Thorbjørn Lie-Jørgensen
Liv og gjerning
Som nyutdanna gullsmed arbeidde Lie-Jørgensen for firmaet David-Andersen i Oslo i fleire tiår. Han laga altarsølv til kyrkjer både i Heddal, og kyrkjene Ris og Røa. Då Oslo kommune utlyste tevling til sølvutstyr i Oslo rådhus vann Lie-Jørgensen.