cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Handball-VM 1986 for menn
VM-finalen
Finalen mellom gruppevinnarane i mellomspelet, Jugoslavia og Ungarn, vart spelt i Zürich framfor 12 000 tilskodarar. Ved pause stod det 12-12, men i «løpet av en sju minutters periode i begynnelsen av 2. omgang gikk jugoslavene opp ... til ledelse 15-12», eit forsprang Ungarn ikkje tok att.
Dølen
4. årgang
Sundag 1. oktober 1865–7. oktober 1866 (52 nummer. Eit dobbeltnummer 46/47 på åtte sider.)
Etter halvtanna års opphald i bladutgjevinga, opnar Vinje den fjerde årgangen med «Dølen til lesaren». Her fastheld han sitt «Maalstræv» og lovar at «til eg tek til at tigla eller spara paa Tankar vil Dølen koma ut ... sosannt som dei ikki arma meg reint ut, so seer ikki Dølen ut til at vera feig». Fleire ulike idear vert tekne til handsaming i denne årgangen av Dølen. Mellom desse finn ein «Velstandslære» (Statsøkonomi) (nr. 22 og 23), «Sociologi eller Samfundslære» (nr. 37) og «Vaar Nationalitetskamp og vaar Maalstrid» (nr. 44) og «Culturen» (nr.50). I mange artiklar skriv han om Amerika, både om amerikanske tilhøve og om «Utferdi til Amerika».
I nummer 11 tek han til med offentleggjeringa av det episke diktet «Storegut». Til saman 21 utgjevingar av Dølens fjerde årgang opnar med strofar frå denne diktbundelen, den siste i nr. 46/47.
Karl II av Noreg
Mangel på tronfølgjar
Ettersom kongeparet ikkje hadde nokre born, avgjorde Riksdagen at dei skulle adoptere ein son for å sikre monarkiet. Dei adopterte difor den danske prinsen og førre leiaren for den norske regjeringskommisjonen, Kristian August, som døydde i 1810, 41 år gamal. Same år vart den franske feltmarskalken Jean-Baptiste Bernadotte adoptert, den seinare Karl III Johan, han var då 47 år. På grunn av Karls dårlege helse tok Karl Johan over store delar av pliktane til kongen frå han kom til Sverige. Kongen var redusert og nesten senil dement etter eit slagtilfelle nokre år tidlegare.
Dølen
4. årgang
Omtalar av ymse blad- og litteraturutgjevingar finst det fleire av, både norske og utanlandske. Heile nummer 28 er vigd Henrik Ibsen sitt verk Brand, og tre av fire sider i nummer 49 går med til å drøfte «Brandpoesi», både ei forfattarinnstilling («det brann og sveid og rauk af honom, alt til der ingenting var atter af denne Eldsnorten»), og sjølve verket.
Karl II av Noreg
Born
Born i ekteskapet:
Dølen
5. årgang (Vort Land – Dølens femte Aargang)
Sundag 10. mars 1867–sundag 28. juli 1867 (21 nummer), 1. september 1867–29. september 1867 (5 nummer). I alt 26 nummer.
Karl II av Noreg
Born
Born med Augusta Fersen:
Adoptivsøner:
Dølen
5. årgang (Vort Land – Dølens femte Aargang)
Avisa får nytt namn og bladsidene vert delt i to. Øvstedelen (og alltid største delen) inneheld artiklar skrivne på riksmål og nedstedelen («kjellarane») inneheld stoff skrive på landsmål. Avistrykket i den nye pressa er betre. Riksmålsstoffet er noko strammare redigert, overskrifter som «Naturvidenskab», «Udlandet», «Indlandet»«» og «Forskjelligt» kjem ofte att. I mange artiklar skriv han om Norden og om skandinavisme, til dømes «Den nyeste skandinaviske Discussion» (nr. 22-23-24).
Handball-VM 1986 for menn
Plasseringskampar
Laga som ikkje nådde mellomspelet var rangert slik: 13. Tsjekkoslovakia, 14. Polen, 15. Cuba, 16. Algerie.
Hangul
Hangul (eller hangeul, 한글) er eit fonetisk koreansk alfabet. Det blir brukt for å skrive koreansk i både Nord-Korea og Sør-Korea, men i einskilde samanhengar blir det komplettert i Sør-Korea med kinesiske skriftteikn i form av hanja. Det er verdas einaste tilrettelagde og hyppig brukte fonetiske skriftspråk som med vilje er utforma slik at det skal vere enkelt å forstå: Som i indiske skriftspråk, blir konsonantane i hangul klassifisert etter kor i munnen dei skal uttalast, men hangul går eit skritt vidare, ved at teikna òg representerer eit skjematisk oppsett av korleis tunga og munnen skal posisjonerast for å uttale lyden. ㄱ [k] representerer at tunga er pressa opp mot ganen (symbolet viser tunga "sett frå venstre"), medan ㅋ [kʰ] i tillegg har ein strek som viser aspirasjon.
Dølen
6. årgang
Sundag 2. februar 1868-28. mars 1869 (52 nummer). Avisa får atter namnet «''Dølen. Eit Vikublad»''.
Hangul
Sjølv om hangul er kjent for å vere fonetisk korrekt, er det, på grunn av endringar som har skjedd i språket etter at alfabetet vart laga, ikkje lenger heilt slik. Ein person som lærer seg å lese hangul er nøydd til å lære seg ei rekkje assimilasjonsreglar. Einskilde lydar som i litt eldre koreansk var ulike, slik som 애 (ae) og 에 (e), blir uttalt av mange koreanarar i dag (spesielt yngre koreanarar) heilt likt, og dette er ei utfordring for utlendingar som lærer språket, sidan ein kan lese skilnaden, men ikkje høyre skilnad, og difor må ein kunne skilnaden i skrift viss ein skal skrive ned nye ord.
Dølen
6. årgang
Fyrste nummeret opnar med «Fedraminne» (At Fa´r min kunde gjera), i seinare nummer gjev Vinje prøver på «Stev» og i nr. 39 byrjar han på «eit langt Dikt om ein Mann og hans Liv og deim, han kom i Lag med». Diktet kalla han «Staale». Dette opnar dei aller fleste utgåvene i resten av den 6. årgangen, og heldt fram i den 7. årgangen.
Hangul
Ved translitterasjon av koreansk nyttar Nord-Korea offisielt McCune-Reischauersystemet. I 2000 gjekk Sør-Korea over til å nytte ei revidert romanisering.
Ragnhild Noer
Ho har vore medforfattar til boka Prosessnøkkelen som har kome i ti utgåver sidan 1984.
Hangul
Hanguldagen blir markert den 9. oktober i Sør-Korea og 15. januar i Nord-Korea.
Vilhelm I av Württemberg
Vilhelm I av Württemberg, fødd i Lübein, var konge av Württemberg.
Han var son av kong Fredrik I av Württemberg (1754–1816) og Augusta av Brunswick-Wolfenbüttel (1764–1788).
Han gifta seg 8. juni 1808 i München med prinsesse Charlotte av Bayern (1792–1873), dotter av kong Maximilian I av Bayern (1756–1825) og prinsesse Augusta Wilhelmine av Hesse-Darmstadt (1765–1796). Dei vart skilde i 1814.
Dølen
6. årgang
Elles finst døme på dikt på landsmålet av Kristofer Janson, «L. K.», Hans Mo, og Henrik Krohn. Ein, eller fleire, av desse stod bak «Brevsending fraa Bergen», lengre artiklar som kom no og då. Ei rekke «Segner fraa Sunnfjord» stammar også frå dette Bergens-miljøet.
Vilhelm I av Württemberg
I 1816 gifta han seg med kusina si, prinsesse Katarina Pavlovna av Russland, i St. Petersburg. Seinare same året blei Vilhelm konge av Württemberg etter far sin. Med Katarina fekk han to døtrer; Marie og Sofie, seinare dronning av Nederland. Katarina døydde i 1819.
PC
PC, Pc eller pc kan syne til:
Vilhelm I av Württemberg
I 1820 gifta Vilhelm seg med ei anna kusine, Pauline av Württemberg, i Stuttgart.
Zufikon
Zufikon er ein kommune i distriktet Bremgarten i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 405 meter over havet.
Vilhelm I av Württemberg
Med den tredje kona si hadde han tre born:
Dølen
6. årgang
Oftare enn i tidlegare årgangar finn ein lesarbrev og innlegg frå lesarar, både på landsmål og på riksmål. Innlegga er gjerne anonymisert («En Bonde», «s. & f.»), sjeldnare under fullt namn. Enkelte er likevel kjende, bak «O. J. Fj.» står Olaus Fjørtoft. Denne skriv «Smaarøyn um Maalsaki» i nr. 21, og "Til det norske Samlag" (nr. 22).
I eit fleirtal av utgjevingane skriv Dølen om og kommenterer «Vaar Politik». Sameleis kjem han i ymse «Bladsjaa» med kommentarar til slikt som har stått i andre aviser. Andre artiklar handlar om «Skidløyping» (nr. 3), «Culturen og Maalet» (nr. 6) og «Fatikdomen her i Byen» (nr. 39). Han melder i nr. 42 Den norske Turistforenings aller fyrste årbok og finn ho «Til at vera fyrste Gongen, so er denne Aarsbok utruleg god». Og han skriv i nr. 52 om «Ei ny Salmebok», det anonymt utgjeve debutantarbeidet til Elias Blix.
Veterinærhøgskulen
Veterinærhøgskulen , tidlegare Noregs veterinærhøgskole (NVH), blei oppretta i 1935 og utdannar veterinærar og dyrepleiarar og har ein omfattande forskingsaktivitet innanfor akvamedisin, mattryggleik, komparativ medisin og på sjukdommar, helse og dyrevelferd hjå pattedyr. Forskinga spelar ein sentral rolle som grunnlag for undervisinga og den faglege utviklinga.
Dølen
7. årgang
Sundag 4. april 1869-sundag 24.oktober 1869 (30 nummer).
Veterinærhøgskulen
Høgskulen driv ein omfattande doktorgradsutdanning, og tilbyr også to engelskspråklege, internasjonale masterstudium - eitt i mattryggleik og eitt i akvamedisin.
I 2014 blei NVH slått saman med Universitetet for miljø- og biovitenskap til éin institusjon under namnet Noregs miljø- og biovitskaplege universitet.
Dølen
7. årgang
Diktet «Staale» held fram i dei fleste utgåvene opp til nr. 16, deretter måtte lesaren vente på framhaldet til nr. 25. Siste strofene i diktet kom i nr. 29.
«Segner i Sunnfjord» er også eit framhald, i den 7. årgangen får dei etter kvart selskap med segner frå Vågå og «Sogur og Segnir fraa Telemarki». Frå tidsskriftet Svein Urædd prentar Dølen artikkelserien «Norske Nomn», innleidd i nr. 19. Avisa rekker å kome fram til namnet Ottar (nr. 27).
Norske politiske tilhøve vert som tidlegare handsama under overskrifta «Vaar Politik», sameleis er vignetten «Bladsjaa» ein gjengangar. Emne som han har vore innom før, vert gjesta på nytt: I «Det skandinaviske Selskap» (nr. 1) ytrar han at «Me kunna forresten rolige lata dette Selskap sigla Sjøen sin», samleis er han vedvarande (i nr. 3) kritisk til utvandring. Artikkelen «Folkeskolar» (nr. 13) drøftar spørsmål kring folkehøgskular og universitetet, ja, opplysning og opplæring i det heile.
I «Forfatterløn til Dølen» (nr. 12) hevdar Vinje at saka er politisk og ikkje litterær, «Mine Motstandarar ero her eit lykkelegt Samband af desse tvo Slags Skandinaver, som anten politisk vil aust til Sverige eller litterært ned til Danmark». Frå svenske publikasjonar har Dølen saksa ulikt stoff, oftast prenta på svensk språk og med latinske skriftteikn (i motsetnad til Dølens ordinære, gotiske skrifttypar).
8. årgang
Sundag 2. januar 1870–sundag 24. juli 1870 (22 nummer).
Overskrifter som «Vaar Politik» og «Bladsjaa» møter ein mange av, også i 8. årgangen. Tidleg i årgangen prentar avisa også ei og anna «Brevsending fraa Bergen». Vinje sjølv var hausten 1869 i Bergen og heldt eit foredrag «Til Bergenske Handverkarar», prenta i nr. 5 av denne årgangen. Dølen rapporterte frå turen i «Af ei Bergensferd», i tre avisnummer (2-4).
I nr. 3 heidra Vinje «Gamle Ueland» med eit femten strofar langt dikt. Men elles er det få eigenskrivne dikt frå Vinjes hand i den 8. årgangen, ei omsetjing av Schiller sitt dikt «Songen um Klokka» er det poetiske uttrykket som viser mest att (nr. 17,18,19).
Vinje var i februar «I Tønsberg» der han deltok i gravferda til Anton Martin Schweigaard (nr. 7). Under liktalen sat eg «og vreid meg under mine Lidelser», då «eg ikke kan tola den Slags langsam Tale i Gravtonar». I same nummeret (7) av avisa tok ein serie lange artiklar om «Schweigaard» til, den avsluttande artikkelen kom i aller siste nummeret av Dølen. Turen til Vestfold avfødde fleire artiklar om byen der den nemnde gravferda fann stad; «I Tunsberg», «Ishavsfloten» og så eit par om «Larvik».
«Hokke bør vi ynskja skal vinna i denne Krig, Frankrike elder Tyskland?», spør Vinje i siste artikkelen i siste utgåva av Dølen. Om tysdagen, to dagar etter den siste utgåva av avisa kom ut, la Vinje ut på tur til Gran på Hadeland. Om laurdagen døydde han.
Språksyn, skrivemåte, ytringspraksis
Vinje såg på språket som ein reiskap for tanken og formidling av tankar og meiningar. Hans språklege grunnlag var Ivar Aasens landsmål. Målforma i Dølen er ein varsamt dialekttilpassa variant av den dåverande Aasen-norma. Dølen kom ut på landsmål ettersom Vinje fann denne målforma langt tenlegare, enn det rådande bokspråket, til å spreie sine meiningar, og å få folk til sjølv å tenkje. Målforma i Dølen møtte berre liten motbør.
Skrivemåten, skrivestilen til Vinje i Dølen var nyskapande, med konkrete, overraskande framsyningar og varierte, oftast grundige og gjerne vittige resonnement. Dei lengre artiklane og reportasjane er prega av skiftande vinklingar og utprøvande tankar kring ei sak. Eigenskrivne dikt eller delar av dikt kjem inn som del(ar) av artiklar, ofte med ein funksjon nær eit ordtøke, eller dei framstår som krystalliserte uttrykk for Vinjes tankar. Meiningar vart framsagt med klare poeng og med eit lettfatta ordval. Personar i maktstillingar vart ettergådd og krititisert i utvitydige ordelag. Desse uttrykksmåtane verka særs provoserande på ei borgarleg allmente, vane med ei presse som sjeldan kom med adressert, poengtert kritikk av statsmaktene.
Ytringspraksisen låg i framhaldet av skrivemåten. Eit fritt, tenkjande menneske måtte kunne seie sine meiningar beint fram, utan større omsyn til autoritetar og tilvande tenkjemåtar. I utgangspunktet var ingen tema utelatne, han vil «lata dei særskilde Meiningar om dei mange Verdsens Ting kome til Orde». Artiklane og essaya i Dølen omhandla alle slags emne, frå politikk til estetikk, frå språk og litteratur til næringsutvikling og frå kulturspørsmål til fest-samkomer.
Seinare utgjevingar
Ein del av Vinje sine artiklar frå Dølen står i Skrifter i samling frå 1917. Alle årgangane av Dølen vart utgjevne av Reidar Djupedal, med tresnitt av Terje Grøstad, i faksimileutgåver i fire band i 1970-72.
Mridangam
Mridangam er ei handtromme frå Sør-India. Ho er det grunnleggjande rytmeinstrumentet i karnatiske musikkensemble.
I følgje ei soge var det hinduguden Brahma som skapte mridangamen, medan Ganesja var den første som spelte på han. Elles blir det sagt at Visjnu speler på denne tromma når Sjiva danser.
Utforming
Mridangamen er ei dobbelsidig tromme som er laga av eit emne av brødfrukttre (Artocarpus heterophyllus) som er uthola til ein konisk, noko utoverrunda sylinder der veggene er kring 2,5 cm tjukke. Dei to endane er dekte med geiteskinn som er bundne til kvarandre med lêrreimer som går langsetter den langstrakte kroppen av mridangamen. Trommeskinna på dei to endane har ulik tonehøgd: Den smale enden gjev høge tonar og den vide enden gjev låge tonar. Trommeskinnet på den smale høgtoneenden har eit rundt felt i midten som er innsmurt med mjøl, jarnoksidpulver og stivelse. Dette gjer at ein kan få fram overtonar. Trommeskinnet på den vide lågtoneenden er innsmurt med mjølklister i midten for å sikre ei klår og presis tonehøgd.
Spelemåte
Ein held mridangamen vassrett når ein spelar. Musikaren sit med beina i kryss med venstrefoten under og inntil seg og høgrefoten over og noko frå kroppen. Mridangamslagaren bruker fingertuppane til å slå skinnet på begge sidene av tromma.
Widen
Widen er ein kommune i distriktet Bremgarten i kantonenen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 381 meter over havet.
Landsbyen ligg på eit lite platå mellom Mutschellen i sør og Hasenberg i nord, som er den sørlegaste delen av Heitersberg. I vest går platået ned til elva Reuss.
Widen har vokse saman med nabolandsbyane Berikon, Rudolfstetten-Friedlisberg og Zufikon. Det høgaste punktet i kommunen er på Hasenberg med 740 moh.
Nabolandsbyar er Bellikon i nord, Bergdietikon i nordaust, Rudolfstetten-Friedlisberg i aust, Berikon i søraust, Zufikon i sør og Eggenwil i vest.
Olav Tho
Olav Tho er ein norsk politikar for Senterpartiet og tidlegare ordførar i Hjartdal kommune i Telemark fylke. Han var ordførar i kommunen frå 1999 til 2011.
Sognefjord Lerum Cup
Sognefjord Lerum Cup er ei fotballturnering på gras for born og unge frå 11 år og oppover. Turneringa vart arrangert for første gong i 1989. Kampane vert spela på Hafslo, Sogndal og Kaupanger. Turneringa vert arrangert av Sogndal Fotball med Lerum Fabrikker som hovudsamarbeidspartnar. Turneringa heitte tidlegare Sognefjord Pepsi Cup, men fekk sitt noverande namn i 1998.
Vestnesavisa
Vestnesavisa er ei avis som kjem ut i Vestnes kommune i Møre og Romsdal.
Beinwil am See
Beinwil am See er ein kommune i distriktet Kulm i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 520 meter over havet.
Kommunen ligg på vestsida av Hallwilersee
Meindert Hobbema
Liv og gjerning
Hobbema var fødd i Amsterdam, der han vart døypt 31. oktober 1638. Dei tidlege verka hans er påverka av målarar som Cornelis Vroom og Anthonie van Borssom. Kring 1656 vart han undervist av Jacob van Ruisdael, som då var busett i Amsterdam. Hobbemas læretid hos Ruisdael synes ikkje å ha vart særleg lenge, då det fyrste signerte arbeidet hans, frå året 1657, syner at han allereie då var sjølvstendig i høve til læremeisteren. Hobbema og Ruisdael heldt fram å vere venner. Saman reiste dei gjennom den nederlandske provinsen til regionen Twente og over grensa til Bentheim i Tyskland.
Dei beste av dei daterte bileta til Hobbema er frå perioden mellom 1663 og 1667. Men måleriet som vert rekna for å vere hovudverket hans, Alléen i Middelharnis, laga han fyrst i 1689.
Mykorrhiza
Ordet mykorrhiza kjem av gresk mykes, 'sopp' og rhize, 'rot', og det betyr altså 'sopprot'.
Meindert Hobbema
Liv og gjerning
I samtida vart han ikkje rekna for å vere ein særleg god målar. Fyrst ettertida har rangert han som ein av meistrane av si tid.
Mykorrhiza
Det viktigaste for planta er eit auka opptak av mineral og vatn frå jorda. Den største fordelen er auka opptak av fosfor. Men det gjeld og nitrogen, kalsium, magnesium, kalium og ymse viktige sporstoff. Dette er stoff som i lita grad er løyselege i vatn. I tillegg vert planterøtene verna mot angrep frå insekt, bakteriar og skadelege soppar.
Til motyting brukar soppen mellom 5 og 20 % av planta sin nettoproduksjon frå fotosyntesen. Soppen verkar som eit transportsystem for utveksling av sukker, vitaminar og plantehormon mellom individ av ulike artar. Det kan vere grunn til å sjå på eit plantesamfunn, som til dømes ein skog, som eit samanhengande system med dei felles mykorrhizaforbindelsane som bindeled.
Meindert Hobbema
Liv og gjerning
Hobbema døydde i 1709 og vart gravlagd på ein «fattigkyrkjegard» i Amsterdam.
Mykorrhiza
Ein skil mellom to hovudtyper av mykorrhiza. Når soppen lagar ei kappe rundt planterøtene, vert det kalla ektomykorrhiza. Det er vanleg hjå fleire av dei vanlege skogstrea våre, men ikkje hjå ask. Når soppen veks inn i rota og forgreinar seg inne i rotcellene, snakkar vi om endomykorrhiza. Soppane som lagar mykorrhiza er ofte matsoppar som kantarell og risker, til liks med giftsoppar som flugesopp.
Angelo Domenghini
Angelo Domenghini er italiensk, tidlegare fotballspelar  frå Lallio i Bergamo-provinsen, som mellom 1963 og -72 spela 33 landskampar for Italia. Han deltok for Italia i EM-finalen 1968 og VM-finalen 1970. Klubbspelaren Domenghini vert særleg hugsa for si tid i Inter, men hadde også suksess med Atalanta og Cagliari.
Klubbspel
Domenghini spela seg inn på fyrstelaget til Serie A-klubben Atalanta i 1962. Han skåra alle tre måla då Atalanta vart cupmeister 2. juni 1963, med 3-1 over Torino. Sommaren 1964 vart han overført til Inter, som nett då var i si stordomstid og fekk tilnamnet Grande Inter. Dei to fyrste av fem sesongar med Inter var han med å vinne den italienske seriemeisterskapen. Perioden 1969-73 spela han for Cagliari, ein klubb som i hans fyrste sesong vann Serie A for fyrste og hittil siste gong. For den sardinske klubben spela han ei viktig rolle som makkar til storskåraren Luigi Riva. Etter 1973 spela Domenghini ein sesong eller to for høvesvis AS Roma, Verona, Foggia, Olbia og Trento, til dess han la opp som aktiv i 1979.
1291 Phryne
1291 Phryne er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eos. Han blei oppdaga den 15. september 1933 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Otto Hjellegjerde
Otto Hjellegjerde var saman med brørne Mindor og Ingvald Hjellegjerde gründerane bak møbelkonsernet Hjellegjerde møbler, som no går under merkenamnet Fjords by Hjellegjerde. Fabrikken starta hausten 1941 som Lenestolfabrikken Hjellegjerde i kjellaren og ei stove i huset til Otto og Henny Hjellegjerde.
Konsernet har hovudfabrikken i Sykkylven, på Sunnmøre, med ei avdeling i Stordal.
Otto Hjellegjerde har fått Kongens Fortjenstmedalje i gull. Han døydde i Sykkylven.
Grodås Cup
Grodås Cup er ei fotballturnering på gras for born og unge i aldersgruppa 11-14 år. Turneringa har vorte arrangert i Hornindal i Sogn og Fjordane kvar sommar sidan 1998. Turneringa sette deltakarrekord i 2005 med 85 deltakande lag.
Idrettsforeningen Birkebeineren
Idrettsforeningen Birkebeineren (IBK) er eit idrettslag frå Krokstadelva i Nedre Eiker kommune som vart stifta 4. januar 1904. IBK er kortnamnet til laget, og står for Idrettsforeningen Birkebeineren Krokstadelva.
Historie
Den 4. januar 1904 vart ein del av dei idrettsinteresserte i Krokstadelva kalla saman til eit møte på Hasselgården. Føremålet var å stifte eit idrettslag og få samla idretten i bygda. Resultatet vart at ein stifta idrettslaget, men ein vart ikkje samde om namnet. Dette vart utsett til eit seinare møte, der medlemmane skulle kome med forslag. På eit seinare møte vart det lagt fram fleire forslag, mellom anna frå Anders Stake med forslaget «Birkebeineren». Dette forslaget vart vedteke, og har siden vore namnet til idrettsforeininga.
Fotball
Fotballgruppa starta opp i 1907, men heldt det berre gåande i ein sesong. I 1914 forsøkte fotballgruppa seg igjen, men etter to sesongar var det på ny stopp. I 1921 starta dei opp att. I åra 1928 til 1933 spelte IBK fleire gode kampar, og spelte seg opp i Hovedserien. I 1933 meldte Birkebeineren seg på i Arbeidernes Idrettsforbund, og i 1935 vart laget AIF-meistrar etter 2-1-siger over Sparta frå Sarpsborg på Dæhlenengen grusbane. IBK gjentok triumfen i 1939 då Sprint, Moss vart slått 1-0 føre 5 000 tilskodarar på Bislett stadion.
I 1945 starta Birkebeineren igjen opp med fotball. AIF og NFF var no same forbund, slik at Birkebeineren no hadde høve til å spele mot alle klubbane. Dette gjekk bra, og i 1945 og 1947 kom laget til 3. runde i cupen. Dette er den beste prestasjonen til klubben under NFF. Birkebeineren hadde òg gode sesongar i 1946 til 1948. I 1948 var IBK nær ved å kome opp i hovedserien.
Perioden 1949 til 1962 var stort sett berre ein tilbakegang for klubben, og ved grasbaneopninga i 1963 var laget i 6. divisjon. Alt i 1964 starta laget i 5. divisjon. Her var IBK fram til 1973 då laget rykte opp til 4. divisjon. I 1975 spelte laget særs godt og vann avdelinga. I opprykkskampen mot Strømmen tapte IBK 2-1 og 2-0.
I 1990 var Birkebeineren berre eitt mål unna opprykk til 4. divisjon. Sesongen etter rykte dei derimot opp til 3. divisjon. Kai Lagesen vart toppscorar med hele 25 scoringar. I 1992 rykte laget ned til 4. divisjon att. Først i 1995 klarte Birkebeineren å rykke opp til 3. divisjon igjen, og var sidan der.
Den beste sesongen i 2000-åra var 2001-sesongen då IBK enda på ein 2. plass etter Strømsgodset 2. Sidan SIF rykte ned frå Tippeligaen, var det IBK som skulle i kvalifisering til 2. divisjon. Jerv frå Grimstad var motstandar og Birkebeineren vann 2-1 heime på Årbogen før dei tapte 3-1 borte og dermed rauk samanlagt. Ole Grøndahl vart toppscorar med heile 30 seriemål.
I 2005 enda Birkebeineren på ein tredjeplass i 3. divisjon, men hamna likevel heile 22 poeng bak Mjøndalen og Stabæk 2 som hamna a poeng. I 2006 vart det ein femteplass etter ein sesong som var prega av spelarfråfall og mange skadar. I 2009 vart det avdelingssiger i 3. divisjon avd. 08 og kvaliktap samanlagt 5-3 mot.
Etter mange år i toppen av 3. divisjon lukkast det endeleg for IBK å rykke opp til 2. divisjon i 2011-sesongen. Opprykket var klart alt fem serierundar før slutt, då laget hadde ei leiing på hele 16 poeng til næraste utfordrar som var. Den 19. september 2011 var opprykka sikra, og Birkebeineren spelte 2. divisjonsfotball i 2012-sesongen.
Førde Cup
Sparebanken Vest Førde Cup er ei innandørs fotballturnering for ungdom som vert arrangert i Førdehuset i Førde, Sogn og Fjordane kvar haust. Turneringa er for gutelag og jentelag på aldersbestemt nivå (13-19 år) og har vore arrangert årleg sidan 1997. Arrangør av turneringa er mellom andre Førde IL og Førde Fotball.
Synste Møre
Synste Møre er ei avis som vert utgjeven i Vanylven i på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke. Avisa er lokalavis for Vanylven og dei næraste bygdene. Hovudkontoret ligg i Fiskåbygd.
Synste Møre er eigd av aksjeselskapet Synste Møre AS. Per G. Osnes (1934–1990) starta bygdebladet Synste Møre i januar 1970. Mellom 1987 og 2000 heitte avisa VestAvisa.
Avisa vert redigert på nynorsk.
Je t'aime… moi non plus
«Je t'aime...moi non plus» (fransk for «Eg elskar deg... heller ikkje eg») er ein fransk song skriven av Serge Gainsbourg, arrangert av Arthur Greenslade og sungen av Gainsbourg og kjærasten hans Jane Birkin i ei innspeling frå 1969.
Songen vart opphavlege skriven for og spelt inn i lag med Gainsbourg sin dåverande kjæraste Brigitte Bardot i 1968. Bardot bad derimot Gainsbourg innstendig om å ikkje gje ut songen, noko han heller ikkje gjorde. Same året møtte Gainsbourg og vart forelska i den engelske skodespelarinna Jane Birkin på settet til filmen deira Slogan. «Je t'aime... moi non plus» vart spelt inn igjen med Birkin på vokal i staden for Bardot og gjeven ut på singel og på albumet Jane Birkin/Serge Gainsbourg tidleg i 1969.
Tekst
Teksten er skriven som ein oppdikta dialog mellom to elskarar under eit seksuelt møte. Av tekstlinjer frå songen finn ein:
Kontrovers
Det sterkt erotiske temaet i songen var sterk kost på denne tida og songen vart erklært støytande. Teksten refererer til tabuemne som sex utan kjærleik og vart framført med mykje pust og stønn og heile songen endar i ein simulert orgasme av Birkin. Han vart bannlyst frå radio i Italia, Polen, Spania og Storbritannia, og fordømt av Vatikanstaten i ei offentleg uttale.
Suksess
Songen vart likevel ein stor kommersiell suksess i heile Europa, noko publisiteten rundt kontroversen truleg var delvis skuld i.
I Storbritannia vart songen opphavlege gjeve ut på Fontana, men etter at han nådde nummer to på listene trekte dei han tilbake frå sal. Gainsbourg inngjekk då ein ny avtale med det sjølvstendige selskapet Major Minor og singelen vart gjeven ut på nytt og nådde heilt til topps på den britiske singellista. Songen gjekk òg til topps i Noreg.
Almazán
Almazán er ein kommune i provinsen Soria i den autonome regionen Castilla y León, nord i Spania.
Zakháro
Zakháro (gresk Ζαχάρω) er ein ditriktsby og ein kommune i periferieininga Ilía i periferien Vest-Hellas i Hellas. Zakháro ligg sør for Pýrgos og grensar i sør mot periferieininga Messinía i Peloponnes. i vest ligg Det joniske havet.
Administrativ inndeling
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 8 953 innbyggjarar, medan kommunaleininga Zakháro hadde 7 582 og tettstaden med same namn 3 145 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Eli Sol Vallersnes
Eli Sol Vallersnes er ein norsk forfattar og fysioterapeut. Ho er dotter til stortingsrepresentant Finn Martin Vallersnes og gift med Henrik Ormåsen.
Vallersnes debuterte i 2000 med romanen Høstreise, som ho fekk Aschehougs debutantstipend for.
1292 Luce
1292 Luce er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 17. september 1933 av Fernand Rigaux ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Norsk Ordbok
Norsk Ordbok er eit prosjekt for utgjeving av eit ordboksverk over nynorsk språk og norske dialektar i 12 band. Verket vart utgjeve i eit samarbeid mellom Universitetet i Oslo, Kulturdepartementet og forlaget Det Norske Samlaget, og ferdigstilt i 2016. I 2015 sa Universitetet i Oslo frå seg ansvaret for boka, og Universitetet i Bergen tok over.
Målsetjing
Målsetjinga til ordprosjektet er fylgjande: «Norsk Ordbok skal gje ei uttømmande vitskapleg framstilling av ordtilfanget i dei norske dialektane frå 1600 og til i dag og av det nynorske skriftmålet. Hovudvekta skal liggje på grundige tydingsanalysar med klåre definisjonar, kjeldefesta døme på bruk i litteraturen og i målføra, opplysningar om grammatiske eigenskapar og om dialektformer med heimfesting.»
Norsk Ordbok er ei kombinert litteratur- og dialektordbok, og denne kombinasjonen er heller uvanleg i europeisk samanheng. Bakgrunnen for det har å gjere med norsk språkhistorie og ideen bak nynorsken generelt, nemleg at nynorsken byggjer på ei jamføring av ulike dialektar. Elles kan Norsk Ordbok jamførast med andre vitskaplege ordboksverk som Svenska Akademiens Ordbok for svensk, Ordbog over det danske Sprog for dansk, Woordenboek der Nederlandsche Taal for nederlandsk, Deutsches Wörterbuch for tysk og Schweizerisches Idiotikon for sveitsertysk.
Verket er i 12 band, og er den største og mest omfattande dokumentasjonen som ligg føre av norsk skrift og tale. Verket skulle etter planen, saman med Det Norske Akademis Ordbok (Norsk Riksmålsordbok), vera ferdig til grunnlovsjubileet i 2014. Siste band kom i 2016. Det fyrste heftet kom ut i 1950, etter at arbeidet vart starta i 1930.
NO 2014
Frå og med 1. juni 2002 vart arbeidet med Norsk Ordbok kopla til prosjektet "Norsk Ordbok 2014". Utgangspunktet er at Stortinget i 2001 slutta seg til innstillinga frå Kulturdepartementet (Stortingsmelding 22 1999–2000) og vedtok at ordboksverket skulle gjerast ferdig i 2014, dvs. til 200-årsjubiléet for den norske grunnlova. Etter vedtaket har det skjedd fleire endringar: løyvingane er kraftig auka, det er tilsett ei rad nye medarbeidarar, det er skipa ein eigen ﬁlial av redaksjonen i Trondheim, materialet er digitalisert, det er utarbeidd fastare og klarare reglar for redigeringa, mellom anna når det gjeld eksempel på bruk av ord og tydingar, og manuskripta for ordartiklane vert lagde direkte inn i eit nyutvikla redigeringsprogram.
Dei viktigaste finansieringskjeldene til Norsk Ordbok var Kultur- og kyrkjedepartementet og Universitetet i Oslo.
Prosjektet «Norsk Ordbok 2014» hadde Magnus Rindal som styreleiar og Åse Wetås som prosjektdirektør. Hovudredaktørar er Lars S. Vikør, Oddrun Grønvik, Dagfinn Worren og Helge Gundersen. Arbeidet vert organisert gjennom seks redaksjonsgrupper, kvar med 4–5 redaktørar.
Redaktørar tilsette i prosjektet var Olaf Almenningen, Anneke Askeland, Sturla Berg-Olsen, Øystein Baardsgaard, Kristine Eide, Eli J. Ellingsve, Øyalf Endresen, Anne Engø, Kjetil Gundersen, Ellen Hellebostad Toft, Madeleine Halmøy, Hege Fjeldseth Hellum, Tor Erik Jenstad, Helene Urdland Karslen, Knut E. Karlsen, Astrid Nilsen-Nygård, Børge Nordbø, Solveig Helene Rekdal, Ålov Synnøve Runde, Dagfinn Rødningen, Kari-Anne Selvik, Kåre Skadberg, Terje Svardal, Ingjerd Legreid Ødemark, Leiv Inge Aa, Gunhild Aamodt, Gunnhild Wiggen.
Norsk Ordbok A–H (NO-AH)
I 2019 byrja eit prosjekt for å oppdetare og revidera ordboka gjennom samarbeid mellom Universitetet i Bergen og Høgskulen i Volda. Hovudmålet til prosjektet er å gå gjennom og digitalisera innhaldet frå A til H.
Tilfang
Sjølve innsamlingsarbeidet kan seiast å ha fylgt eit tredelt prinsipp som Sigmund Skard formulerte i 1932: a) ord frå eldre dialektordbøker, b) ord frå nyare dialektinnsamlingar, c) ord frå nynorsk sakprosa og skjønnlitteratur.
I den tidlege fasen vart ordbøkene til Ivar Aasen, Hans Ross og Steinar Schjøtt jamførte, og det danna grunnlaget for eit grunnmanuskript i 1930- og 1940-åra. Deretter vart tilfanget supplert etter Skards retningsliner då ein bygde opp setelarkivet
Setelarkivet har i dag om lag 3,2 millionar setlar. Av skriftlege kjelder kan nemnast a) dei eldste norske dialekt- og ordsamlingane frå dansketida (ca. 1650–1850), b) den nynorske skjønnlitteraturen, både den ”klassiske”, representert ved forfattarar som Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Arne Garborg og Olav Duun, og den nyare, ved til dømes Tarjei Vesaas, Edvard Hoem, Kjartan Fløgstad og Jon Fosse, c) nynorsk faglitteratur og nynorske lærebøker, d) aviser, tidsskrift og blad heilt eller delvis redigerte på nynorsk, e) nynorske fagordbøker, f) Bibelen og salmedikting. Av munnlege kjelder kan nemnast a) tradisjonsord som er innsende av om lag 600 heimelsfolk frå heile landet, b) ord som er registrerte av Norsk Målførearkiv, d) kring 90 trykte dialektordbøker frå heile landet, e) private setelarkiv med samlingar av dialektord.
I 2002 byrja Norsk Ordbok 2014 å byggje opp eit viktig supplement til det tradisjonelle setelarkivet: eit elektronisk tekstkorpus. I korpuset finn ein tekster frå dagspresse, tidsskrift, faglitteratur og skjønnlitteratur, både for vaksne og barn. Per februar 2014 inneheldt korpuset om lag 90 millionar ord. Korpuset er søkbart over Internett.
Øy-Blikk
Øy-Blikk er ei lokalavis som vert utgjeven i Giske kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke. Det er ei vekeavis som kjem ut kvar torsdag, og som dekkjer dei fire øyene Valderøya, Vigra, Giske og Godøya. Avisa vert redigert på nynorsk.
Øy-Blikk vart etablert av Odd Egil Valderhaug i oktober 1985.
Øy-Blikk kjem ut kvar torsdag. Det er Orkla Trykk i Molde som trykkjer avisa.
Avisa har fire fast tilsette som utgjer 3,6 årsverk.
Åsane prosti
Åsane prosti tidlegare Arna og Åsane prosti er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner Osterøy kommune og Arna og Åsane i Bergen kommune. Prosten har sete i Åsane.
Prostiet vart skipa i 1990. Det femnde då prestegjelda Arna og Åsane. Dei høyrde før det til Bergen Domprosti. Lenger attende høyrde Arna til Hamre prestegjeld og Åsane til Haus prestegjeld. I 2014 vart sokna på Osterøy ført over til Arna og Åsane prosti frå Nordhordland prosti. Frå 1. juni 2015 endra prostiet namn frå Arna og Åsane prosti til Åsane prosti. Prostia er inndelte i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.
Sokn
Prostiet har elleve sokn (2014).
Prestegjeld
Prestetenesta vart tidlegare leia lokalt gjennom prestegjeld. Ordninga vart fasa ut frå 2004. Før utfasinga hadde Arna og Åsane prosti desse prestegjelda:
Arne Storhaug
Arne Storhaug er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet, og ordførar i Bø i Telemark frå 1995 til 2011. Han vart vald ved direkteval i 2003, og vart vald på nytt under ordførarvalet i 2007.
I 2012 medverka Storhaug i gangsterkomedien Harde strenger, ein film der han spelte seg sjølv som ordførar i Bø.
Allé
Ein allé er ei gate eller veg med ei rekkje av tre på båe sider. Døme på ein allé kan vere Bygdøy allé i Oslo eller Unter den Linden («under lindetrea») i Berlin i Tyskland.
Sunnhordland prosti
Sunnhordaland prosti er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete i Stord. Prostiet er inndelt i prestegjeld og sokn. Soknet er grunneininga i Den norske Kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Birrwil
Han ligg på vestbreidda av Hallwilsjøen på fire små terrassar i dei bratte austsidene av Eichhalde og Güggeliberg, mellom 70 og 150 meter ovanom innsjøen. Nabokommunar er Leutwil i nordvest, Boniswil i nord, Meisterschwanden i aust, Beinwil am See i sør, Reinach i sørvest, og Zetzwil i vest.
Kulehop
Kulehopar er kuleforma samlingar av stjerner. Dei kan innehalda millionvis av stjerner og òg ofte nokre av dei eldste stjernene i universet. Det var før trudd at alle stjernene i ein kulehop var av same alder, men seinare studier har vist at i alle fall kulehopen NGC 2808 har tre generasjonar av stjerner, og at òg kulehopen Omega Centauri har fleire generasjonar stjerner. Desse kan likevel vera rester etter dverggalaksar som har blitt slukt av Mjølkevegen.
I Mjølkevegen finst det over 200 kulehopar.
Discovery Channel
Discovery Channel er ein fjernsynskanal som først og fremst sender populærvitskaplege underhaldningsprogram. Kanalen tilhøyrer Discovery Communications Inc. og er hovudkanalen i eit nettverk av vitskaps- og naturkanalar.
Distribusjon
Discovery Channel sender i lokale versjonar over heile verda med sine eigne sendeskjema. Ei europeisk utgåve starta i 1989, men har sidan forgreina seg i nasjonale utgåver. I Noreg er kanalen tilgjengeleg hjå Canal Digital og hjå RiksTV.
Davishavet
Davishavet er eit randhav i Sørishavet langs kysten av Aust-Antarktis mellom West isbrem i vest og Shackleton isbrem i aust, eller mellom 82° og 96 °E. Aust for havet ligg Mawsonhavet og i vest ligg Cooperation-havet.
I følgje Store Sovjetiske Leksikon, strekkjer det seg frå 87 °E til 98 °E og er opp mot 1300 meter djupt. Området dekkjer berre eit areal på kring 21 000 km.
Det ligg utanfor kysten av Princess Elizabeth Land (der berre Leopold and Astrid Coast), Wilhelm II Land og Queen Mary Land, alle sektorar i Australsk Antarktis.
Kring 55 km utanfor kysten av Queen Mary Land ligg Drygalski Island. Den russiske Mirny-stasjonen vart bygt ved kysten av Queen Mary Land i 1956. Roscoe Glacier renn ut i austlege delar av Davishavet. Like utanfor kysten ligg òg Bigelow Rock og Gillies Islands.
Havområdet vart oppdaga av Australian Antarctic Expedition (1911–14) frå skipet «Aurora». Det vart namngjeve av Sir Douglas Mawson etter kaptein J.K. Davis på «Aurora» og nestkommanderande på ekspedisjonen.
Åndalsnes Avis AS
Åndalsnes Avis AS er sidan 1. september 1983 driftselskapet til avisa Åndalsnes Avis som vert utgjeven på Åndalsnes i Møre og Romsdal. Avisa er lokalavis for Rauma kommune og vart grunnlagt i 1926.
Det nye selskapet vart etablert 15. juli 1983. Dagleg leiar er Per-Kristian Bratteng.
Åndalsnes Avis AS er 100 % eigd av Romsdals Budstikke AS som igjen er ein del av Polaris Media ASA. Omsetjinga i 2007 var på 10,7 millionar kr.
Organisasjonen oppgjev sjølv at det heiter Nye Åndalsnes Avis AS, men i følgje Brønnøysundregistra heiter selskapet Åndalsnes Avis AS”.
I Wanna Be Your Man
«I Wanna Be Your Man» er ein song skrive av John Lennon og Paul McCartney, og først spelt inn av The Rolling Stones og seinare av The Beatles.
Beatles sin versjon vart sungen av Ringo Starr og kom ut på albumet With the Beatles i 1963. The Rolling Stones sin versjon var ein tidleg hitsingel for dei, og var ei særs blues-aktig utgåve med Brian Jones på slidegitar og Bill Wyman på drivande bass. Det var òg ein av dei få Stones-songane som hadde Jones på korvokal. I USA vart songen seinare gjeve ut som B-sida til «Not Fade Away» den 6. mars 1964.
I følgje forskjellige kjelder møtte anten the Rolling Stones sin manager og produsent, Andrew Loog Oldham, eller the Rolling Stones sjølv på Lennon og McCartney på gata. Dei fekk vite at Rolling Stones var i beit for ein singel og drog tilbake til øvingslokalet der dei øvde og skriv ferdig «I Wanna Be Your Man», som dei alt hadde skrive versa til, medan Rolling Stones imponert stod ved sida av og såg på.
Medverkande på Rolling Stones-utgåva
The Rolling Stones si utgåve kom ikkje ut på eit studioalbum. Han kom først som singel, men vart gjeve ut på samlealbuma Around and Around i 1964 og Singles Collection: The London Years i 1989.
1293 Sonja
1293 Sonja er ein marskryssarasteroide. Han blei oppdaga den 26. september 1933 av Eugène Joseph Delporte ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Liste over indoeuropeiske språk
Liste over indoeuropeiske språk:
Forskingssitat
Den norske forskingsartikkelen som er sitert oftast gjennom tidene, vart skriven av Arne Bøyum ved Forsvarets Forskningsinstitutt i 1968 og handla om ein metode for separasjon av kvite blodlekamar. Artikkelen er sitert over 14 000 gonger over heile verda. Bøyum er dermed Noregs mest siterte forskar nokonsinne.
Ishockey-VM 1962
Verdsmeisterskapen i ishockey 1962 vart arrangert i byane Colorado Springs og Denver i delstaten Colorado i USA i tida frå 7. mars til 18. mars 1962. Meisterskapen vart avvikla som ein seriemeisterskap der dei åtte deltakarlanda møttest i innbyrdes oppgjer. Sverige vart verdsmeister etter å ha vunne alle sine sju kampar, framfor Canada på sølvplass og USA på bronseplassen. Noregs landslag vart nummer fem.
Kommunistlanda i Aust-Europa, dei såkalla autsblokklanda, boikotta meisterskapen då arrangørlandet USA nekta Aust-Tyskland å delta i meisterskapen. USA grunngav det med at Aust-Tyskland ikkje var ein suveren stat.
Sveriges meisterlag
Målvakter: Lennart Häggroth, Kjell Svensson Forsvarar: Gert Blomé, Nils Johansson, Bertil Karlsson, Bert-Ola Nordlander, Roland Stoltz Løparar: Acka Andersson, Leif Andersson, Per-Olof Härdin, Lars-Eric Lundvall, Eilert Määttä, Nils Nilsson, Ronald Pettersson, Ulf Sterner, Sven Johansson, Uno Öhrlund
Stavenestunnelen i Vaksdal
Stavenestunnelen er ein tunnel på Europaveg 16 i Vaksdal kommune i Hordaland. Tunnelen går gjennom fjellet mellom Raudberget og Sandviki i Sørfjorden. Han er 2771 meter lang. Tunnelen vart opna i 1965 og renovert i 1991.
Grjotgard Herlaugsson
Grjotgard Herlaugsson (norrønt: Grjótgarð) levde truleg tidleg på 800-talet og var ein av Håløygejarlane.
Han hadde truleg hovudsete på Ørlandet eller i Selva (norrønt: Sǫlvi) i Agdenes, ved innlaupet av Trondheimsfjorden. Ein finn namnet hans ætterekkja for Håløygætta, slik ein kan lese i Historia rerum Norvagicarum der han er ført opp med namnet griotgardus. Han var han son av Herlaug Haraldsson jarl, og farfar hans skal ha vore Harald Naumdølajarl.
Han var far til Håkon Grjotgardsson, den første ladejarlen, og i Landnåmaboka er det nemnt at han skal ha hatt ei dotter som heitte Rannveig.
Landnåmaboka (Landnámabók) er ei forteljing som vart skriva på slutten av 1100-talet, og handlar om korleis Island vart busett (landnåmstida) frå slutten av 800-talet. I boka finn ein ei opplysning om korleis Grjotgard Herlaugsson jarl døydde, i bolk (kafli) 94 blir det sagt slik:
Gunnstein Beserkerbane, son av Bolverk Blindingtryne drap to beserkar, og ein av dei hadde tidlegare drepe Grjotgard jarl i Selva innanfor Agdenes.
Grjotgard Herlaugsson skal ha blitt gravlagt ein stad sør for Agdenes og gravhaugen vart kalla Grjotgardshaugen (no ukjend stad).
Notar
<references group="Note"/>
Kollagen
Kollagen er eit fiberprotein. Det inneheld mellom anna dei mindre vanlege aminosyrene hydroksyprolin og hydroksylysin, og kring kvar tredje aminosyre er glysin. Denne samansetjinga av aminosyrer gjer det mogeleg for tre og tre peptidkjeder å gå saman til tropokollagen.
Kollagen finst i hud, bindevev og den organiske delen av bein og tenner. Det er det proteinet det finst mest av i menneske og dyr: kring ein tredjdel av proteinvekta er kollagen.
Flandern
Flandern (nederlandsk Vlaanderen, fransk Flandre) er ein delstat i Belgia. Han grensar til Nederland, Frankrike og nabodelstatane Vallonia og Brussel.
Historie
Flandern vart i 864 eit markgrevskap tilknytt Frankrike. I 1384 vart området sameint med hertugdømet Burgund, men frå 1556 underlagt Spania og i 1794 igjen fransk. Belgia og Holland vart sidan samla som Nederlanda, men då belgiarane proklamerte sin eigen nøytrale stat i 1831, inngjekk det meste av Flandern i den.
Arvid Genetz
Arvid Oskar Gustaf Genetz var ein finsk språkforskar, poet (under namnet Arvi Jännes), og senator (1901–1905).
Grand Hotel i Gjøvik
Grand Hotel ligg like ved Fahlstrøms plass og Panparken i Gjøvik sentrum. Saman med naboeigedomen, Vingården, dannar husa ein majestetisk inngangsport til Trondhjemsvegen og dei nordlege sentrumsområda i Gjøvik. Hotellet, som er det eldste i Gjøvik, har adresse Jernbanegata 5.
Grand Hotel tilhøyrer i dag Nordic Choice Hotels, men har ei omskiftande historie heilt attende til 1902.
Hans-Tore Bjerkaas
Hans-Tore Bjerkaas er ein norsk journalist og tidlegare kringkastingsjef i NRK.
Han vart cand.mag. ved Universitetet i Tromsø i 1976. Bjerkaas starta karrieren sin i 1977 i NRK Troms, der han var programleiar i programmet Halvsju og programsekretær. Han vart seinare redaksjonssjef ved same kontor, og arbeidde der fram til 1986. Deretter vart han redaksjonssjef i NRK Hordaland fram til 1992. Frå 1992 var Bjerkaas i ein kort periode programdirektør i TV 2. I perioden 1993–1997 var han distriktssjef i NRK Troms, og frå 1997 til 2000 fjernsynsdirektør i NRK. Deretter vart han direktør for den nyoppretta avdelinga NRK Kringkasting, fram til 2004, då han vart distriktsredaktør for NRK Troms og Finnmark.
24. januar 2007 utpeikte styret i NRK Bjerkaas til ny kringkastingssjef etter John G. Bernander. Han byrja i stillinga 19. mars 2007.
Kringkastingssjefen har spelt 230 A-lagskampar for Tromsø IL, og han hadde verv i same klubb på 1980-talet. Han har den høgaste leiarutdanninga i Noregs Fotballforbund.
Skulemål i Hordaland og Bergen
Hordaland er eit av fylka kor nynorsken har stått sterkast som skulemål, samstundes som det har vore vesentlege endringar dei seinaste tiåra. Allereie på 1860-talet var det somme lærarar som nytta bygdemålet (dialekt) i skulen. Både i Modalen og Hosanger vart nynorsken innført i 1890, to år føre skulestyra med lova i handa kunne avgjere målform i skulekrinsane. Utviklinga for målet har i dei store draga vore eins i mestedelen av fylket, men nokre herad og byen Bergen med omland (Strilelandet) skil seg ut. Det er såleis eit fylke som femner ulike drag i utviklinga for nynorsken.
Dialektane i Hordaland høyrer til sørvestlandsk eller a-mål, Sunnhordlandsmål og Strilamål til den ytre delen og Harding og Vossamål saman med Indre sognemål til den indre delen av desse måla. Alle måla ligg nærast den nynorske skriftforma, medan Bergensmålet er særmerkt ved at det skil seg sterkare frå måla i omlandet enn nokon annan by i Noreg. Det vert gjerne rekna å liggje nærast riksmålet, eit kjent døme er fråværet av hokjønn: en jente - jenten. Det er ikkje til å undrast at kontrastane mellom Bergensk og Strilamålet har gjeve den seigaste målstriden i landet.
Endringa av kommunestrukturen i Hordaland på 1960-talet var den mest omfattande i heile landet. Fleire småherad vart slegne saman til større, mange einskilde herad delte opp og innlemma i fleire av dei nye einingane. Bergen som inntil då hadde vore var eige fylke, innlemma i 1972 omlandsherada Arna, Fana, Laksevåg og Åsane. Dei opphavlege 56 herada og byen Bergen vart slegne saman til 33 kommunar. I 1977 vart Eidfjord skild ut att frå Ullensvang, og i 2002 vart Ølen overført til Rogaland, såleis at det no er 33 kommunar i heile fylket.
Hordaland
På eit lærarmøte i Jondal i 1866 vart det ein hard målstrid, då somme ville ta inn heimemålet i skulen, medan andre sette seg imot. På eit lærarmøte i Bergen i 1868 vart det sagt at "det var simpelthen en nødvendighet at bruke bygdemålet på landsbygden". I 1890 gjekk dei fyrste skulekrinsane, i Modalen og Hosanger, over til nynorsk (landsmål), saman med Bygland i Aust-Agder som dei fyrste i heile landet. Dei neste målbyta kom i Lindås, Stord (1898), Kvinnherad, Vikøy/Øystese (Kvam) (1899). I år 1900 hadde 92 heradskrinsar (16,1%) teke nynorsken, etter Telemark den nest høgaste delen i landet. Utover på 1900-talet var det eit jamnt målbyte, og i 1910 hadde eit flerital (56%) av heradskrinsane nynorsk. I denne tidsbolken fekk målet innpass i alle herada kring Hardangerfjorden frå Varaldsøy til Eidfjord og Voss, medan det i herada langs kysten var meir blanda. I heile fylket var det nynorsk i 37 av herada, medan 25 av dei hadde fullført målbrigdet.