cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claude Monet
Vinteren 1895 var han i Sandvika i Bærum og måla ei rekke bilete med lokale motiv. Det mest kjente er gamle Løkke bru i Sandvika. Måleriet blei heimkjøpt på 1990-talet då det var lagt ut for sal. Kjøpet blei finansiert av Den norske Arbeidsgiverforeing (no NHO) og er no i samlingane til Nasjonalgalleriet. Eit anna kjent bilete med lokalt motiv er Kolsåstoppen som Monet måla. Claude Monets allé i Sandvika er oppkalla etter han.
Claude Monet døydde 5. desember 1926 i Giverny, 86 år gammal. Han ligg gravlagt i Giverny.
Skauthøe
Skauthøe (òg Skauthøi) er eit fjell i Lom kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1993 meter over havet og er det 203. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Franz Kafka
Franz Kafka var ein tyskspråkleg forfattar frå Prag (Praha), hovudstaden i kongeriket Böhmen som då var ein del av Austerrike-Ungarn. Han er kjend som ein av dei store skikkelsane innan litteraturen på 1900-talet med verk som blander realisme med fantastiske element. Det best kjende verket hans er romanen Der Process (‘Prosessen’). Romanen skildrar ein person som er utsett for uklåre skuldingar av eit ugjennomtrengeleg rettssystem. Av dette kjem nemninga Kafka-prosess.
Kohei Kato
Kohei Kato er ein japansk fotballspelar.
Franz Kafka
Biografi
Kafka sitt tilhøve til den dominerande far sin var eit viktig tema i arbeida. I 1923 flytta han til Berlin i von om å koma vekk frå familien sin påverknad, og konsentrera seg om å skriva. Sjukdommen vart likevel verre, og han reiste attende til Praha. Han vart seinare innlagd på eit sanatorium i nærleiken av Wien. Her døydde han den 3. juni 1924. Han vart gravlagd i Neue Synagoge i Praha.
Kafka publiserte berre nokre få korte historier medan han levde, som berre utgjorde ein liten del av arbeidet. Han fekk difor ikkje stor merksemd i si levetid. Før han døydde, bad han venen og forleggjaren Max Brod og hans elskarinne Dora Dymant om å øydeleggja alle manuskripta hans. Dymant øydela lojalt dei manuskripta ho hadde, men Brod fylgde ikkje Kafka sine instruksar, og valde i staden å publisera dei.
Russell Crowe
Russell Ira Crowe er ein newzealandsk-australsk filmskodespelar. Han vann oscarprisen for beste mannlege hovudrolle i Gladiatoren i 2001.
Crowe vart fødd i Wellington på New Zealand der han gikk på Auckland Grammar School. Då han var fire flytta familien til Australia. Då han var 14 flytta dei tilbake til New Zealand igjen, og som 21-åring reiste Crowe tilbake til Australia på eiga hand. Han hadde tenkt å studera skodespel ved National Institute of Dramatic Art, men etter råd frå ein ven let han dette vera. I staden dreiv han mellom anna som gatemusikant i eit halvår.
Crowe byrja skodespelarkarriera si fjernsynsseriane Neighbours og Living with the Law, før han filmdebuterte i The Crossing og Blood Oath i 1990. I 1991 spelte han in Proof, som gav han ein Australian Film Institute (AFI)-pris for beste birolle. I 1992 vann han AFI-rpisen som beste mannlege skodespelar for rolla si i Romper Stomper.
I 2005 samarbeidde Crowe med A Beautiful Mind-regissøren Ron Howard igjen i Cinderella Man, og i 2006 med Gladiator-regissøren Ridley Scott i A Good Year og seinare American Gangster, der han igjen spelte med Denzel Washington.
Crowe gifta seg med den australske skodespelaren og songaren Danielle Spencer i 2003. Dei har to søner.
Takahiro Noguchi
Takahiro Noguchi er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben FC Machida Zelvia.
Soúli
Soúli (gresk Σούλι) er ein kommune i periferieininga Thesprotía i periferien Ípiros i Hellas. Kommunen ligg aust for Igoumenítsa og grensar i aust mot periferieininga Ioánnina, i sør mot Árta.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Soúli 10 063 innbyggjarar, medan kommunaleininga med same namn hadde 458 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Hrazdan
Hrazdan (armensk: Հրազդան) er ei av dei største elvene i Armenia. Ho har sitt utspring frå Sevansjøen like sør for Vanadzor og munnar ut i Aras ved grensa til Tyrkia. Hrazdan renn gjennom Jerevan, hovudstaden i Armenia, og er ei av dei viktigaste elvene i Armenia både når det gjeld fiske og straumproduksjon.
Gresk teater
Gresk teater viser til teater frå Hellas, frå antikken til notida. Det antikke teateret har hatt stor påverknad på seinare vestleg drama.
La verità in cimento
La verità in cimento (Sanning på prøve) er ein opera av Antonio Vivaldi til ein libretto av Giovanni Palazzi. Operaen, som var den 13. Vivaldi skreiv, hadde premiere under karnevalet i Venezia i 1720. Verket er katalogisert som RV739 i Vivaldi-katalogen.
1578 Kirkwood
1578 Kirkwood er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 10. januar 1951 av Indiana Asteroid Program ifrå Goethe Link Observatory i Brooklyn i Indiana.
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Den fylkesvise oversikten nedanfor følgjer same rekkjefølgje og alfabetiseringsprinsipp (som Agder, Vest) som representantane si plassering i stortingsssalen. Lista syner derfor også partia si oppslutning i det enkelte fylke, ved at den fyrste representanten i kvart fylke kjem frå det partiet som fekk flest stemmer i fylket. Deretter følgjer representantane etter den berekningsmetoden som vert nytta. Ved norske stortingsval nyttast ein modifisert versjon av St. Laguës metode; dette forklarar også kvifor representantane frå det enkelte fylke ikkje er samla partivis.
Representantane i rosa er utjamningsmandat.
Selig ist der Mann
Selig ist der Mann, BWV 57, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1725 for andre juledag dette året. Verket kan ha vorte framført ein gong til av Bach, og då kanskje med massingblåseinstrument.
Teksten er henta frå Evangeliet etter Johannes I: 12 (første sats), Ahasverus Fritsch (siste sats) og Georg Christian Lehms (sats 2-7).
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to oboar, engelsk horn, to fiolinar, bratsj, orgel, continuo, samt to songsolistar (sopran, bass) og firedelt kor.
Det består av åtte satsar:
Hjelvika
Hjelvika er ei vik i Rauma kommune i Møre og Romsdal fylke. Hjelvika ligg ved Europaveg 136, mellom Vikebukt og Vågstranda, sørvest for øya Sekken.
Sigourney Weaver
Sigourney Weaver er ein USA-amerikansk filmskodespelar og filmprodusent frå New York. Ho fekk sitt gjennombrot i Woody Allen sin dramafilm Annie og jeg i 1977 og sin fyrste hovudrolle i 1979 da ho skildra Ellen Ripley i kassasuksessen Alien – den 8. passasjeren. Weaver har seinare skildra den same rollefiguren i tre oppfølgjarar: Aliens (1986), Alien 3 (1994) og Alien: Oppstandelsen (1997). Rolleskildringa i Aliens ga Weaver hennar fyrste Oscarnominasjon, ein nominasjon som i dag er ansett som ein milestolpe inna godkjenninga av science fiction, action og grøssere. Rollefiguren blir sett på som sentral i arbeidet med å utfordra kjønnsroller på film, og har gjentekne gangar blitt stemt fram som den beste heltinna i filmhistoria. I februar 2015 takka ho ja til å gjenta rolla som Ripley i den planlagd femte Alien-filmen, med Neill Blomkamp som regissør.
Weaver har elles hatt roller i filmsuksesser som Ghostbusters (1984), Ghostbusters II (1989) og Avatar (2009). Ho har blitt nominert til Golden Globe sju gongar, og har vunne to gongar: ho vann prisen for beste kvinnelege hovudrolle i ein dramafilm med I gorillaens rike og beste kvinnelege birolle for Working Girl, båe under prisutdelinga i 1989. Med dette vart ho den fyrste personen til å vinne to skuespillprisar på same Golden Globe-utdeling. Ho vann også ein BAFTA-pris for beste kvinnelege birolle for rolla i The Ice Storm (1997). I tillegg til dette har ho blitt nominert tre gongar til Oscar-prisen, tre gongar til Emmy-prisen og seks gongar til Saturn Awards (av desse har ho vunne to stykk).
Ho har også hatt roller i filmar som Brennpunkt Djakarta (1982), Dave (1993), Death and the Maiden (1994), Copycat (1995), A Map of the World (1999) og Galaxy Quest (1999). Sigourney Weaver har også vist seg på TV-skjermen med skrekkfilmen Snow White: A Tale of Terror (1997), dramafilmen Prayers for Bobby (2009) og den politikkrelaterte miniserien Political Animals (2012). Ho har fått tilnamnet «dronninga av science fiction» på grunn av sine mange bidrag til science fiction-historia. Weaver har også hatt mindre biroller i film- og TV-suksesser som Futurama (2002), WALL-E (2008), Paul (2011) og The Cabin in the Woods (2012).
Filmar
(ufullstendig liste)
Sidney Poitier
Sidney Poitier var ein amerikansk og bahamansk skodespelar, regissør og produsent som utmerkte seg ved å bana veg for afroamerikanarar på filmlerretet.
Livssoge
Poitier blei fødd i Miami men voks opp i fattigdom på Bahamas. Tretten år gammal avslutta han skulegangen. Han gjekk seinare inn i den amerikanske hæren og tenestegjorde under den andre verdskrigen som medisinsk assistent.
Han debuterte som skodespelar på Broadway i 1946 og som filmskodespelar fire år etter. Gjennombrotet kom med filmen Blackboard Jungle frå 1955, der den tjuesjuårige Poitier hadde ein overtydande rolle som ein skuleelev. For filmen Lilies of the Field frå 1963 fekk han ein Oscarpris som beste mannlege skodespelar, den første afroamerikanaren.
Han spelte i teaterstykket Raisin in the Sun av Lorraine Hansberry då det først blei sett opp på Broadway i 1959, og i filmatiseringa frå 1961. Andre kjende opptredenar er i filmar som Porgy and Bess, basert på operaen av Gerswhin, Guess Who's Coming to Dinner, om eit kjærleiksforhald mellom ein svart mann og ei kvit kvinne, og In the Heat of the Night, om ei mordetterforsking i ein småby i Mississippi.
Graffiti Soul
Graffiti Soul er det femtande studioalbumet til det skotske rockebandet Simple Minds, gjeve ut 25. mai 2009.
Den 31. mai 2009 gjekk albumet inn på UK Albums Chart på tiandeplassen, og vart det første topp 10-albumet deira på 14 år, sidan Good News from the Next World i 1995.
Tidleg i april 2009 vart ein video for singelen «Rockets» gjort tilgjengeleg på den offisielle nettsida til bandet.
Oversyn
Då albumet kom ut sa Charlie Burchill om albumet: «Me kom opp med idear og kunne arbeide på desse i timevis. Det er slik me arbeidde på Graffiti Soul. Me berre let ideane utvikle seg over lang tid.»
Innspeling
Simple Minds skreiv at Graffiti Soul vart skriven på forskjellige stader, som Roma (Italia), Sicilia, Antwerpen (Belgia) og Glasgow (Skottland). For første gongen på nesten tre tiår kom bandet attende til Rockfield Studios, nær Monmouth i Wales, der gruppa hadde spelt inn albuma Real to Real Cacophony, Empires and Dance og New Gold Dream. Albumet vart miksa i Los Angeles av Bob Clearmountain.
Utgjeving
Graffiti Soul kom ut på vinyl og som ei luksusutgåve på to CD-ar. Begge inneheldt eit andre album kalla Searching for the Lost Boys, som i røynda er eit coveralbum med songar av Neil Young, Massive Attack, Magazine, The Stranglers, Thin Lizzy, Siouxsie and the Banshees, The Call og The Beach Boys.
Eriesjøen
Eriesjøen (engelsk Lake Erie) er ein av dei store sjøane i Nord-Amerika. Sjøen grensar til delstatane Ohio, Pennsylvania, New York og Michigan. I nord grensar han til Canada. Eriesjøen er den trettande største ferskvass-innsjøen i verda. Sjøen har eit areal på 24 000 km² og har ei gjennomsnittsdjupn på 19 meter. Han inneheld 483 km³ vatn.
Sjøen er kalla opp etter irokesarstammen erie, som budde i sør for sjøen før europeiske nybyggarar dreiv dei vekk frå området.
Dei fem store sjøane er Øvresjøen, Michigansjøen, Ontariosjøen, Eriesjøen og Huronsjøen.
Vadbein
Eit vadbein vernar ripa i ein båt mot å verte skamfilt av fiskesnøre. Vabeinet kan ha ulik konstruksjon og utsjånad. Ofte har den form som ein rull som vert festa på ripa. Når snøret som vert lagd på rullen vert drege, går rullen rundt og vert halden vekk frå ripa. Samstundes vert det gjerne lettare å drage snøret. Vadbeinet er særleg bruka ved pilking eller juksing, når ein dreg snøret eit godt drag raskt opp og så slepper det ned att, om att og om att.
Yuki Nogami
Yuki Nogami er ein japansk fotballspelar.
Vadbein
Vabeinet kan og vere ein tilforma hard stokk som vert festa på ripa, under snøret. Då vert slitasjen på stokken, og ripa vert spard.
Hamnavoe
Hamnavoe (av norrønt Hafnavagr, 'Hamnevåg') er ein landsby på øya West Burra på Shetland i Skottland. Landsbyen ligg ved vågen Hamna Voe nordvest på øya. Vågen er skjerma frå Atlanterhavet av neset Fugla Ness. Staden har om lag 150 husstandar. Hamnavoe vart oppført som ein planlagd fiskarlandsby, samtidig med at det vart bygd bryggje for fiskebåtane. . Tidlegare var det mange fiskefartøy som hadde Hamnavoe som heimehamn, men i dag er det ingen av dei større shetlandske fiskefartøya å sjå i Hamnavoe, no er det berre mindre båtar som driv skalldyrfiske att. Fiskeoppdrett har vorte ein viktig næringsveg i området.
Skafså stavkyrkje
Skafså stavkyrkje stod på same tufta som dagens Skafså kyrkje. Ho vart riven i 1830-åra, og dagens kyrkje vart innvigd i 1839.
Hamnavoe
Hamnavoe har butikk, postkontor, kyrkje, barneskule og samfunnshus. Det går buss mellom Hamnavoe og Scalloway to gonger om dagen.
Vadbein
Tidlege vadbein
På buplassar, frå steinalderen, i Finnmark er det funne vabeinar laga av bein eller horn, ofte reindyrsgevir. Dei er heller små, og tilforma for å settast ned på tynne båtriper. Sidan dei er harde og glatte vernar dei ripa, samstundes glir snøret lett. Utforminga syner at dei ikkje er laga for skinnbåtar, men brukarane må ha hatt trebåtar eller stokkebåtar med tynn ripe.
Yuki Nogami
Han spela for klubben Yokohama FC.
Skafså stavkyrkje
Gjenstandar frå stavkyrkja
Ein kristusfigur frå eit krusifiks vart i si tid overført frå gamlekyrkja til nykyrkja og fekk ny kross i 1928, samstundes som krusifikset vart montert på ein korbjelke. Bjelken vart fjerna ved ei vøling fram mot 1959, og krusifikset vart plassert i altartavla. Det vart fjerna for konservering i 1990 og er frå 2001 i Vest-Telemark Museum.
Hamnavoe
Like ved Hamnavoe er det to ståande steinstøtter på 2,4 og 1,8 meter frå neolittisk tid, ca. 2000 f. Kr.
Skafså stavkyrkje
Gjenstandar frå stavkyrkja
Eit renessansealtarbord frå stavkyrkja vart teke i bruk i dagens kyrkje i 1959 etter å ha vore i privat eige, og i dagens kyrkje er òg ein Frederik II-bibel frå 1589. Enkelte materialar frå stavkyrkja er brukt opp att i dagens kyrkje. Til dømes er rosemåla bord oppdaga i golvet.
1579 Herrick
1579 Herrick er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 30. september 1948 av Sylvain Julien Victor Arend ifrå Observatoire Royal de Belgique i Uccle.
Filiátes
Filiátes (gresk Φιλιάτες) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Thesprotía i periferien Ípiros i Hellas. Kommunen ligg nord for Igoumenítsa og grensar i aust mot periferieininga Ioánnina, i nord mot Albania.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 7 710 innbyggjarar, medan kommunaleininga Filiátes hadde 5 970 og tettstaden med same namn 2 512 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Mount Victoria i Auckland
Mount Victoria i Auckland (eller Takuranga på maori) er den høgaste vulkanen i bydelen North Shore i Auckland på New Zealand. Vulkanen hadde utbrot for om lag 20 000 år sidan, og lavastraumane frå utbrota dekkjer no mykje av forstaden Devonport si strandlinje. Ein viktig pa låg eingong oppe i skråningane, og restar av denne er enno synlege.
Åsen har fått namn etter dronning Victoria, og frå toppen er det vidt utsyn over Waitematahamna og den indre delen av Haurakigolfen. Gjennom åra har toppen og dei øvre skråningane til Mount Victoria gjeve rom for ein signalstasjon for skipsfarten, artilleristillingar og ulike militære betongbunkerar, somme av desse er frå 1870-åra. Ein av bunkerane er no tilhaldsstad for Devonport Folk Club, og den lokale tennisklubben held også til på Mount Victoria.
Raphael Macena
Raphael Macena er ein brasiliansk fotballspelar.
El Cid
Rodrigo Díaz de Vivar død i Valencia, kjend som El Cid Campeador, var ein spansk adelsmann som er kjend for å ha tatt Valencia frå maurarane etter å ha blitt forvist frå Spania av kong Alfonso.
Etter den vellykka omleiringa gjorde han Valencia til hovudsete i sitt nye kongerike. Tilnamnet «El Cid» var maurisk for 'mektig herre' og «El Campeador», som han fekk av dei kristne tilhengarane sine, tyder 'sigerherre'. El Cid døydde som ein umåteleg rik mann og har blitt ein spansk nasjonalhelt.
1105
1105 (romartal MCV)
Aiolisk gresk
Aiolisk gresk er ei form av det klassiske greske språket som vart tala mellom anna i Viotía og på Lésvos. Sapfo var ein av dei som brukte dette språket til diktspråk.
Eton College
Eton College er ein privatskule (engelsk public school) i Eton, England. Den eksklusive skulen er for gutar i alderen 13–18 år.
Det går om lag 1200 elevar på skulen. Dei betaler ei årleg avgift på om lag 23 000 pund, og får i byte svært gode bu- og læringstilhøve. Som på dei fleste public schools er gjennomsnittskarakterane svært gode.
Skulen er kjend for dei tidlegare elevane sine, dei såkalla Old Etonians, og for dei gammaldagse tradisjonane ein held i hevd der. Dette inkluderer ei uniform som er sett saman av kjole og kvitt og smalstripa bukser. Uniforma vart fyrst nytta under sørgjeperioden etter Georg III, og vert no nytta i skuletida. Det finst òg ei rekkje slanguttrykk som stammar frå Eton, og som vert nytta i dei øvre samfunnslaga.
Attisk gresk
Attisk gresk er ei form av det klassiske greske språket, som vart tala i dei austlege delane av antikkens Hellas. Athen var hovudsetet for dei som tala attisk, og mellom andre Aiskhylos, Sofokles, Platon og Aristoteles skreiv på attisk.
Eton College
Historie
Nicholas Udall, rektor frå 1534 til 1541, er kjend som den fyrste personen som vart fengsla for brot på Buggery Act av 1533, ei lov mot homoseksuell omgang.
På 1600-talet var han ikkje lenger ein skule berre for utvalde studentar, og det vart populært bland rike familiar å senda søner dit.
Det er hevda at hertugen av Wellington ein gong sa at «slaget ved Waterloo vart vunne på speleplassane til Eton». Mange tvilar på om han verkeleg sa dette, for skulen hadde ingen speleplassar eller organiserte idrettsaktivitetar då han gjekk der på slutten av 1700-talet. Han likte seg heller ikkje særleg godt som elev der, men vitja seinare i livet skulen fleire gonger, og var særs populær bland elevane og bland staben.
1106
1106 (romartal MCVI)
Shuhei Otsuki
Shuhei Otsuki er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Shonan Bellmare.
Lyrikar
Ein diktar, lyrikar eller poet er ein forfattar som skriv lyriske eller poetiske tekstar — dikt.
Kohei Mihara
Kohei Mihara er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shonan Bellmare og Ehime FC.
Stortingets industrikomité
Stortingets industrikomité var ein fagkomité på Stortinget frå 1. oktober 1967 til 30. september 1981.
Komitéleiarar i løpet av denne tida var:
Konfutse
Konfutse (kinesisk 孔子, Kǒng zǐ, eller 孔夫子, Kǒng Fūzǐ, 'meister Kong') var ein kinesisk tenkjar som levde frå 551 til 479 f.Kr. Læra hans er seinare utvikla til konfutsianismen, og har prega kinesisk, koreansk, japansk og vietnamesisk samfunn. I vestleg tradisjon er han også kalla Confucius (Konfucius), ei latinisering gjort av jesuittmisjonæren Matteo Ricci, som oppsummerte læra hans på 1600-talet.
Læresetningane hans er samla i Samtalar (eller Analektar, kinesisk 論語, Lunyu), ei aforismesamling laga fleire år etter at han døydde. Tradisjonelt har han òg vore rekna som opphavsmannen til «Dei fem klassikarane», anten som forfattar eller redaktør.
Liv
Konfutse blei fødd som Kong Qiu (孔丘) i eller nær byen Qufu (曲阜) i Lu-staten (魯), no i den kinesiske Shandong-provinsen. Han skal ha kome frå ein adeleg familie som hadde mista mykje av rikdommen sin. Faren døydde då han var tre. Konfutse voks opp i fattigdom, men fekk god opplæring av mora, og viste interesse for religiøse seremoniar og studium. Nitten år gammal gifta han seg med Qi Guan (亓官), og dei fekk sonen Kong Li (孔鯉) då han var tjue. Mora døydde då han var tjuetre, og han sørgde over henne i tre år.
Konfutse skal ha livnært seg som gjetar, skrivar og bokhaldar. Han gjorde karriere og fekk stillinga som justisminister i Lu då han var femtitre år gammal. Etter at herskaren av Lu hadde vanskjøtta pliktene sine forlét han embetet og reiste rundt i dei små, ofte stridande rika i nordaustre og sentrale Kina. Han la fram tankane sine, men ingen av statane tok dei til følgje. Etter tretten år vende Konfutse skuffa tilbake til heimlandet. Her arbeidde han med sine Samtalar og underviste læresveinar, mellom anna ved hjelp av «Dei fem klassikarane».
Konfutse døydde syttito eller syttitre år gammal, nedbroten etter tapet av sonen og favorittelevane sine. Einaste sonesonen, Zisi, vidareførte læra hans.
1580 Betulia
1580 Betulia er ein Amor-asteroide. Han blei oppdaga den 22. mai 1950 av Ernest Leonard Johnson ifrå Union Observatory i Johannesburg.
Michael Tetzschner
Michael Christian von Tetzschner er ein norsk advokat og politikar (H). Han sat i Oslo bystyre frå 1975 til 1999. Tetzschner vart medlem av byrådet i 1986, og var byrådsleiar i Oslo frå 1989 til 1991. Han vart vald inn på Stortinget frå Oslo i 2009.
Han er gift med Kristin Clemet, og dei har to barn. I tillegg har han to eldre søner med Berit Tetzschner. Som åtteåring vart han foreldrelaus og flytta frå København til besteforeldra på Smestad i Oslo. Tetzschner er onkel til Opera-grunnleggjar Jon Stephenson von Tetzchner (merk manglande s i etternamnet).
Masashi Kamekawa
Han spela for klubbane Shonan Bellmare og Avispa Fukuoka.
Stortingets energi- og industrikomité
Stortingets energi- og industrikomité var ein fagkomité på Stortinget frå stortingsvalet 1981 til stortingsvalet 1993.
Komitéleiarar i løpet av denne tida var Reidar Due 1981–1988 og Ole Gabriel Ueland 1988–1993, begge frå Senterpartiet.
Komiteen overtok for det meste arbeidsoppgåvene til Industrikomiteen. Komiteen blei i 1993 erstatta av Energi- og miljøkomiteen og Næringskomiteen.
Stortingets sosialkomité
Stortingets sosialkomité var ein fagkomité på Stortinget.
1581 Abanderada
1581 Abanderada er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Themis. Han blei oppdaga den 15. juni 1950 av Miguel Itzigsohn ifrå La Plata Astronomical Observatory i La Plata.
Stortingets sosialkomité
Komiteen vart lagt ned 30. september 2005, og vart erstatta av Stortingets arbeids- og sosialkomité og Stortingets helse- og omsorgskomité
Stortinget.no har opplysingar om alle medlemmer i komiteen frå 13. desember 1945.
Rias Altas
Rías Altas (òg kalla «Øvre Rias») er den nordlegaste av tre område langs A Costa do Marisco («Sjømatkysten») i Galicia i Spania. Han strekkjer seg frå hamna Ribadeo til Santa Cruz.
Øvre Rias viser til kysten av den nordlege delen av provinsen A Coruña og heile kystlinja av provinsen Lugo.
Den største hamnebyen langs Øvre Rias er Ferrol, den viktigaste marinebasen i det nordvestlege Spania.
Stader langs Øvre Rias
Av byar og landsbyar langs Øvre Rias finn ein:
Abakan
Abakan (russisk Абакан; khakasisk Ағбан) er ein by i Sibir i Russland og hovudstad i republikken Khakasia. Innbyggjartalet er om lag 160 000 (2005). Byen ligg sentralt i Minusinsksenkinga der Abakanelva renn ut i elva Jenisej, rundt 3400 km aust for Moskva.
I 1675 vart det bygd eit russisk fort her, på ordre av Peter den store, som del av prosessen med å underleggje Khakasia russisk kontroll. Han var òg kjend som Abakansk. I Det russiske keisardømet. I 1780-åra oppstod landsbyen Ust-Abakanskoje i same området, og fram til 1914 var busetnad kjend under dette namnet. Frå 1914 til 1924 heitte byen Abakan og frå 1925 til 1931 Khakassk. I 1931 endra landsbyen namn til Abakan og fekk bystatus. Innbyggjartalet var då 10 665.
Frå 1991 er Abakan hovudstad i republikken Khakasia. Byen har tre jernbanelinjer, elvehamn og flyplass. Her er òg universitet.
Abakan var (saman med Tajsjet) ein av endestasjonane på Abakan-Tajsjet-jernbanen. Han er i dag eit viktig jernbaneknutepunkt mellom tre jernbanelinjer. Byen har ei elvehamn, ein lufthamn, industriverksemder, Khakasia statlege universitet, og tre teater. Han har òg eit kommersielt senter som produserer fottøy, matvarer og metallprodukt.
Bernardino Luini
Bernardino Luini var ein italiensk kunstmålar under høgrenessansen. Han var knytt til sirkelen kring Leonardo da Vinci
Luini var fødd i landsbyen Runo ved austbreidda av Lago Maggiore i Lombardia. Omkring 1500 flytta han til Milano saman med far sin. Hans tidlegaste kjende verk er Madonna med barn og to helgenar frå 1507, ei rettnok omstridd påvising.
Stilen hans var i første omgang påverka av Bramantino sin, seinare tok han etter Rafael, Melozzo da Forli og Leonardo da Vinci. Han vert rekna som ein av dei fremste etterfylgjarane av Leonardo. Mange av bileta hans er forenkla framstillingar basert på Leonardo sine motiv. Desse bileta var svært populære i samtida, mange måleri finst framleis i Milano.
Luini var i seinare år i hovudsak oppteken med måling av freskar. Hans framstillingar av kjærlege madonnaer har eit ry for å vere overflatiske.
Ekmanspiral
Ein ekmanspiral er ein effekt som viser til strukturen til ein vasstraum eller vind nær ei horisontal grenseflate, der straumretninga roterer når ein flyttar seg bort frå grensa. Effekten er kalla opp etter den svenske oseanografen Vagn Ekman. Den første som observerte at vasstraumen ikkje var samsvarande med vindretninga var derimot den norske oseanografen Fridtjof Nansen under Framekspedisjonen (1893-1896).
Effekten er ein konsekvens av corioliseffekten, som gjer at lekamar svingar til høgre i forhold til kraftretninga på den nordlege halvkula. Overflatestraumen flyttar seg til høgre for vindretninga. Vatnet i overflata påverkar så vatnet litt under overflata, og dette vatnet vert så vridd i ei retning endå meir mot høgre. Slik held det fram nedover i ei spiralform. Straumstyrken minkar derimot jo lenger ned i sjøen ein kjem og djupet der Ekmanspiralen kan merkast er avhengig av kor djupt det turbulente blandingslaget kan trenge seg nedover i løpet av eit pendeldøgn.
Figuren til høgre viser kreftene ein har i samband med ein ekmanspiral. Krafta ovanfrå er i raudt (og byrjar med vinden som bles over vassflata), corioliskrafta (med rette vinklar til krafta over) er i mørk gul og den netto resultantkrafta er i rosa, som så vert krafta ovanfrå på laget under. Dermed får ein ei spiralrørsle når ein flyttar seg nedover.
Den klassiske ekmanspiralen har vorte observert under sjøis, men er ikkje observert i dei fleste opne farvatn. Dette kjem både av at det turbulente blandingslaget i overflatelaget på havet har ein kraftig døgnleg syklus og at overflatebølgjene destabiliserer ekmanspiralen. Ein har òg funne ekmanspiralar i atmosfæren og overflatevinden på den nordlege halvkula har ein tendens til å blåse til venstre for vinden over.
Nullpunktet er punktet der vatnet ikkje roterer. Bortanfor nullpunktet roterer vatnet tilbake oppover i retning motsett til det søkkande vatnet.
1198
1198 (romartal MCXCVIII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Ole Daniel Enersen
Ole Daniel Enersen er ein norsk fjellklatrar, fotograf, forfattar og journalist.
I 1965 klatra han for første gongen Trollveggen i Romsdalen saman med Leif Normann Petterson, Odd Eliassen og Jon Teigland. I 2000 gav han ut ein roman i fantasy-sjangeren, Dragen som elsket meg.
Enersen er medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer og knytt til biletbyrået Samfoto
Han har oppretta og driv nettstaden WhoNamedIt, ei engelskspråkleg ordbok over medisinske eponym, det vil seie medisinske termar avleidde av namn på personar (eller av og til av namn på stader og ting).
Ryohei Yoshihama
Ryohei Yoshihama er ein japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shonan Bellmare, Fukushima United FC og Thespakusatsu Gunma.
Afghansk mat
Afghansk mat byggjer på dei ulike råvarene ein produserer i landet og på impulsar frå Aust-, Vest-, Sentral- og Sør-Asia og middelhavslanda. Matlaginga er prega av dei mange ulike folkeslaga som har fare gjennom landet og slått seg ned der, og dei ulike afghanske folkeslaga har kvar sine mattradisjonar. Ris, kveite, bygg og mais er lokale kornprodukt som dannar basismat i dei fleste måltid, anten kokt åleine eller i ein rett, bakt til flate brød eller som pasta. Dyreprodukt som jogurt, ost, myse og kjøt frå høns, sau, geit og storfe, eit vidt utval av grønsaker, frukt og nøtter er også viktige delar.
Servering
I Afghanistan et ein tradisjonelt måltid oppå fine teppe på golvet, eller utandørs i varmt vêr. Om vinteren kan ein også samlast rundt eit oppvarma bord kalla sandali. Måltidet blir dekt opp på ein dastarkhan, ein duk eller ei tynn matte. Ein sit rundt måltidet oppå eller inntil puter. Tre-fire personar kan dela eit stort fat med ris som blir eten saman med andre rettar. Ein et med høgrehanda, og vaskar hendene før måltidet med vatn helt frå ei mugge.
Brød
Afghanske flate brød som blir steikt på takke eller i ein leireomn og etne ferske, er mellom anna nan, lavash og obi non og dei fylte brødtypane paratha og bolani. Enkle måltid kan ha brød og te som dei viktigaste delane. Brød kan også brukast til å ta maten til munnen med, eller som underlag for ein rett.
Varmrettar
Ris er statusmat i Afghanistan, og det finst ei rekkje rettar med basmatiris, mellom anna utvikla for det afghanske kongehuset. Til bryllaup og andre festar forventar ein fleire risrettar. To vanlege tilreiingsmåtar er chalao, kvit ris som er forvella og deretter blit bakt med olje, smør og salt, og palao/polao (pilaff), som også blir bakt men med kjøt, kraft, sausar eller anna tillegg som gjev retten farge og smak. Kabuli-palao som kan ha kjøt, rosiner, pistasjnøtter og grønsaker er rekna som ein afghansk nasjonalrett.
Pastarettar omfattar mellom anna manti/mantu, dampa bollar fylte med kjøt og lauk og serverte med litt saus, og ashak, bollar fylte med vårlauk og servert i ein tomat- og kjøtsaus. Tomatsuppa ausj eller āsh med nudlar finst i fleire variantar rundtom i landet.
Det finst talrike supper og stuingar av kjøt og/eller grønsaker. Supper, kjend som tsjorba eller tsjorva, blir typisk laga av sau. Korma eller qorma er ein type stuing laga med lauk og kjøt eller grønsaker.
Andre typiske retter er innbakte kjøtpaiar (sanbūseh), kebab, kofta og tilbehøyr som torshi, chutney og lette salatar.
Frukt, nøtter og søtmat
Større måltid blir avslutta med dessert og så frukt. Tørka frukt og nøtter er spesialitetar i landet, som lenge har eksportert desse varene. Afghanske druer er velkjende, og blir ofte tørka til rosiner. Andre viktige frukttypar er granateple, aprikos og plomme. Firni eller sirni er ein populær, mjuk rispudding som ofte blir gjeven til dessert. Søte mandlar kalla noql er knytte til id-feiringa saman med rettar som halwa-e-swanak, sheer payra og goash-e-feel eller gosh-feel, 'elefantøyrekaker' laga av tynn, frityrsteikt deig med pistasj- og sukkerstrø oppå.
Drikke
Te er ein drikk som kan vera ein viktig del av eit måltid. Det blir som regel servert både før ein et og etter eit måltid.
Alex Martins Ferreira
Alex Martins Ferreira er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Shonan Bellmare og Fukushima United FC.
La Silvia
La Silvia (RV 734) er ein dramma pastorale per musica i tre akter av Antonio Vivaldi til ein italiensk libretto av Enrico Bissari. Han vart først framført den 28. august 1721 ved Teatro Regio Ducale i Milano i samband med bursdagsfeiringa til den austerrikske keisarrina Elisabeth Kristine, kona til keisar Karl VI av Austerrike.
Bakgrunn
I 1718 hadde Vivaldi vorte nominert til maestro di cappella di camera, ved hoffet til Filipp von Hessen-Darmstadt i Mantova som han komponerte Armida al campo d'Egitto, Teuzzone, Scanderbeg (alle 1718) og så Tito Manlio (1719) og La Candace (1720) for. Då han kom attende til Venezia, etter å ha framført La verità in cimento ved Teatro Sant'Angelo, vart Vivaldi, i lag med Giovanni Porta, Anna Maria Strada og andre eit av hovudmåla til komponisten Benedetto Marcello i den satiriske pamfletten hans Il teatro alla moda (skriven 1718-1719, publisert 1720).
Teksten til Bissari vart opphavleg skriven i 1710 som eit skodespel for prinsesse Teresa Kunegunda Sobieska, den andre kona til bayerske kurfyrsten Maximillian II Emmanuel. Operaen vart framført på ny i Milano i 1723 og 1724. 8 av ariane er bevarte i Biblioteca Nazionale di Torino.
Latent varme
Latent varme er varmemengda som må til for at eit stoff skal gjennomgå ein faseendring (endre aggregattilstand). Konseptet blei først nemnt rundt 1750 av Joseph Black. Ein har to typar latent varme. Ein er latent varme ved smelting og den andre latent varme ved fordamping, og skildrar kva veg varmen strøymer frå ein fase til den neste:
Latent varmefluks
Latent varmefluks er varmefluksen frå jordoverflata til atmosfæren i samband med fordamping av vatn, og kondensasjon av vassdamp i troposfæren. Det er ein viktig komponent i Jorda sitt energibudsjett for overflata. Latent varmefluks blir vanlegvis målt med å bruke bowenforholdsteknikken eller via kvervlingskovarians, som er ein statistisk reiskap for å analysere atmosfæriske storleikar som svingar raskt med tida (høgfrekvent dataserie), og gjev fluksverdiar for desse storleikane.
Lauvhøe
Lauvhøe er eit fjell i Lom kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1991 meter over havet og er det 204. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
1582 Martir
1582 Martir er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 15. juni 1950 av Miguel Itzigsohn ifrå La Plata Astronomical Observatory i La Plata.
South Havra
South Havra (norrønt Hafrey ) er ei lita øya på Shetland i Skottland. Ho ligg sørom East og West Burra og vestom Shetland Mainland.
Det har ikkje budd folk på øya sidan 1923. I dag er det berre sjøfugl og sau som held til på South Havra.
På øya står restane etter ei vindmølle. Det vanlege elles på Shetland var vassmøller. Det er ingen elver eller bekkar på South Havra som var store nok til å drive mylna dei trong for å få male kornet sitt, difor bygde dei seg vindmylne.
1107
1107 (romartal MCVII)
Doubs
Doubs (, frankoprovençalsk Dubs) er eit departementet aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Franche-Comté, og er kalla opp etter elva med same namn.
Historie
Doubs er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Franche-Comté.
Så tidleg som på 1200-talet snakka den nordlege tredjedelen av Doubs dialekten franc-comtois, ein variant av oïl-språka. Innbyggjarane i den sørlege tredjedelen snakka ein dialekt av frankoprovençalsk. Begge språka eksisterte samtidig med fransk, det offisielle språket for lov og handel, og vart framleis nytta i jordbruksområde ut på 1900-talet. Språka vert framleis nytta, men ikkje til kvardags slik som før.
Doubs var ein viktig port til Sveits via passet ved Joux. Mange kjende folk, som Mirabeau, Toussaint Louverture og Heinrich von Kleist, var fengsla i Château de Joux.
I 1793 vart republikken Mandeure ein del av departementet, og i 1816 òg fyrstedømet Montbéliard.
Victor Hugo og Auguste og Louis Lumière er kjende folk frå Doubs.
Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Franche-Comté og grensar til departementa Jura, Haute-Saône og Territoire de Belfort, i tillegg til kantonane Vaud, Neuchâtel og Jura i Sveits.
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla doubistes.
Turisme
Slotta i Joux og Besançon er viktige turistattraksjonar.
Hypoplastisk venstre hjarte-syndrom
Hypoplastisk venstre hjartesyndrom eller hjarte-syndrom (HVHS) er ein medfødd hjartefeil. Han er kjenneteikna av lite venstre hjartekammer, liten eller heilt tett aortaklaff og at byrjinga på livpulsåra (latin: aorta ascendens) er smal.
Songen Abacab
«Abacab» er ein song av det britiske rockebandet Genesis, som kom ut 14. august 1981 som singel. Songen er skriven av Tony Banks, Phil Collins og Mike Rutherford, og vart gjeven ut på Genesis-albumet med same namn. Songen var den andre singelen frå albumet i USA og nådde 26. plassen på Billboard Hot 100 tidleg i 1982. Han låg inne på Topp 40 i 6 veker. Han nådde 9. plassen i Storbritannia.
Tittelen er henta frå stukturen til ein tidlegare versjon av songen. Gitarist Mike Rutherford forklarte i eit intervju at dei kalla dei forskjellige delane av songen A, B og C og at på eit tidspunkt, når dei forskjellige delane var sett saman, så vart dette A-B-A-C-A-B. Rutherford sa vidare at songen ikkje lenger følgde dette formatet.
Songen vart mykje spelt på Abacab-turneen til bandet i 1981 og kom ut på Three Sides Live i 1982. Han vart òg spelt på konsertar utover i 1980-åra.
1156
1156 (romartal MCLVI) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.
Costa da Morte
Costa da Morte (tyder «Dødskysten») er ein del av kysten av Galicia i Spania. Costa da Morte strekkjer seg frå landsbyen Fistera til byen Malpica. Den største byen ved kysten her er A Coruña.
«Dødskysten» har fått dette namnet på grunn av dei mange skipsvraka som ligg like utanfor dei farlege klippene. Medan Rías Baixas er verna av ei ujamn kystlinje og mange øyar, er Costa da Morte direkte utsett for Atlanterhavet. Det er eit område som har vorte råka av fleire oljeutslepp, mellom anna frå «Prestige» i 2002.
Det ytre neset er kjent av antropologiske, historiske og geografiske årsaker. Namnet på galisisk er Fisterra, og opphavet til dette namnet går heilt tilbake til førromersk tid då det vart sagt at dette var enden på verda (Finis-terrae). Området vart kristna av den romersk-katolske kyrkja ved at mange kristne pilegrimar reiste hit langs Jakobsvegen.
Geografi
Costa da Morte inkluderer Kapp Finisterre (spansk Cabo Finisterre; galisisk Cabo Fisterra), eit nes som er det vestlegaste punktet i Galicia. Kapp Finisterre er det vestlegaste punktet i Spania, men ikkje i Europa (som er Cabo da Roca i Portugal).
På Kapp Finisterre står eit kjent fyr og i nærleiken ligg byen Fisterra.
Stader langs Dødskysten
Av byar og landsbyar langs kysten finn ein:
Vaucluse
Vaucluse (oksitansk: Vauclusa eller Vau-Cluso) er eit departementet søraust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur
Historie
Vaucluse vart oppretta 8. desember 1793 frå delar av departementa Bouches-du-Rhône, Drôme og Basses-Alpes (seinare kalla Alpes-de-Haute-Provence).
Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur og grensar til departementa Gard, Ardèche, Drôme, Alpes-de-Haute-Provence og Bouches-du-Rhône. Vaucluse har ein relativ stor eksklave i departementet Drôme, kantonen Valréas (Enclave des Papes).
Vaucluse grensar til elvene Rhône i vest og Durance i sør. Fjell utgjer den austlege halvdelen av departementet der Mont Ventoux (1 912 m), òg kalla «Giganten i Provence», dominerer landskapet. Andre viktige fjellrekkjer er Dentelles de Montmirail, Monts de Vaucluse og Luberon. Det vert dyrka store mengder frukt og grønsaker i dei lågareliggande områda av departementet, på ei av dei mest frodige slettene i Sør-Frankrike.
Viktige byar i departementet er Avignon, Orange, Carpentras, Cavaillon og Apt.
Vorotan
Vorotan (armensk: Որոտան) er ei elv i den sørlege delen av Kaukasus i Armenia, og ei av sideelvene til Aras. Ho har sitt utspring frå den sørarmeniske provinsen Syunik, og strøymer 119 km søraustover gjennom Armenia, og så 59 km gjennom Nagorno-Karabakh, eit område som både Armenia og Aserbajdsjan gjer krav på, før ho renn ut i Aras ved grensa til Iran. Elva renn stort sett gjennom eit fjellandskap, og fleire stader gjennom djupe gjel. Byane Sisian og Kubatly ligg òg langs leiet til elva. Under Sovjet-perioden, vart det bygd tre vasskraftverk langs elva.
Rørvik
Rørvik er ein by og administrasjonssenter i Nærøysund kommune i Trøndelag. Byen ligg på øya Indre Vikna på vestsida av Nærøysundet.
Rørvik ligg i eit typisk kystlandskap og bygningane er for det meste gamle og nye trehus. Staden har eit typisk småbypreg. Rørvik er ei viktig fiskehamn, og Telenor Mobil har eit av kundeservice-sentra sine der. Ved Rørvik ligg Nærøysundbrua som bind Vikna saman med fastlandet (Nærøy). Rørvik er fast stoppestad for Hurtigruta, og kvar kveld møter nordgåande og sørgåande hurtigrute einannan i Rørvik. Dei viktigaste næringsvegane i Rørvik er fiskeri og telekommunikasjon. I Rørvik er det eit museum som viser kystkulturen og fiskerihistoria i Noreg gjennom tidene. Dette museumet heiter Norveg og er vorte ein viktig turistattraksjon på staden.
Vorotan
I eit forsøk på å auke vassmengda i Sevansjøen, vart det bygd ein 22 km lang tunnel frå Vorotan til innsjøen. Arbeidet byrja på 1980-talet, men måtte stoppast i 1988 med berre 4 km igjen av tunnelen, på grunn av ein væpna konflikt mellom Aserbajdsjan og Armenia over Nagorno-Karabakh-regionen. Den armenske regjeringa gjorde omsider tunnelen ferdig i 2003, men ein har enno ikkje byrja å tappe vatn inn i innsjøen.
Rørvik
I Rørvik ligg den vidaregåande skulen i distriktet, Ytre Namdal vidaregåande skule (YNVS).
Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Rørvik» henta frå Wikipedia på bokmål 27. mai 2005.
Sirenik
Sirenik er eit utdøydd yupik-språk i den eskimoiske delen av den eskimoisk-aleutiske språkfamilien. Språket døydde ut i 1997. Det vart snakka i landsbyen Sireniki på Tsjukotka-halvøya nordaust i Sibir i Russland, der dei no snakkar sibirsk yupik og russisk.
Ercole su'l Termodonte
Ercole su'l Termodonte (Herkules i Thermodon) er ein barokk italiensk opera i tre akter av Antonio Vivaldi frå 1723. Librettoen vart skriven av Antonio Salvi (ikkje Giacomo Francesco Bussani som tidlegare trudd) (Vitali, 2007). Operaen hadde premiere 27. januar 1723 i Teatro Tordinona i Roma. Sidan ei kunngjering frå paven gjorde at kvinner ikkje hadde lov til å stå på scenen i Roma, vart kastratsongarar som song alle dei kvinnelege rollene. Vivaldi var både dirigent og solofiolinist.
Ein trudde lenge at partituret vart gått tapt, men 30 ariar og to duettar vart oppdaga i fleire arkiv, og resten av operaen er sidan rekonstruert av Alessandro Ciccolini.
Pa
Ein pa eller pā (uttala pah) var ein maorilandsby eller ei grend som var forskansa og bygd for forsvar. Dei vart sett på som sosiale senter for sin stamme og sosiopolitiske senter for alle iwiar. I eit maorisamfunn stod ein stor pa for mana til ein høvding eller rangatira. Nesten alle pa var bygde på trygge og grøderike område. Sjølv om dei var bygde for forsvar, gjorde dei i fremste rekkje teneste som bustadar.
Sandgrovhøi
Sandgrovhøi er eit fjell i Lom og Skjåk kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1956 meter over havet og er det 232. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Pa
Ein avgrensande faktor til desse maoriskansene var at mannskapa måtte forlata dei ofte for å dyrka jord, hausta avlingar eller sanka mat i naturen. Såleis kunne dei gjerne vera fråflytta i fire til seks månadar i året.
År
Eit år er i utgangspunktet den tida det tar jorda å gå ein runde rundt sola, eit solår. Andre planetar har òg år, som til dømes eit marsår. Ein kan rekna år på ulike vis, som ved å telja årstider eller årlege hendingar, eller rekna ut korleis jorda rører seg i høve til sola og stjernene. Det er vanleg å feira ulike årsmarkeringar, som nyttår når ein reknar med at eit nytt år tek til, og fødselsdagar på årsdagen for ein fødsel. Andre jubileum markerer årsdagen for andre hendingar.
Ulike år
Årstidsår er unøyaktige, men kan vera gode nok i jordbrukssamfunn der ein har stabilt klima. Utrekna år er meir nøyaktige, men dersom ein gjer ein liten feil vil datoane etter kvart ikkje stemma med årstidene.
Eit år i den gregorianske kalenderen har 12 månader og 365 dagar. Eit skotår har 366 dagar. I snitt har det gregorianske året 365,2425 dagar.
Eit stjerneår (eller siderisk år) er tida jorda bruker mellom to «passeringar» i forhold til stjernene. I snitt er stjerneåret 365,256363051 dagar, som vil seie at eit stjerneår er om lag 20 minutt og 24 sekund lengre enn eit tropisk år.
1197
1197 (romartal MCXCVII) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.
År
Ulike år
Eit lunisolart år er ein variant av måneåret der ein legg til ein trettande månad i nokre av åra for å sikre at årsrekninga stemmer med solåret. Eksempel på lunisolare år finn vi i dei jødiske og hinduiske kalendrane.
Tidsrekningar
Tida vert i vestleg kultur oftast rekna i år med utgangspunkt i det året det vart rekna med at Jesus vart fødd. År føre Jesu fødsel vert oftast forkorta «f.Kr.» (t.d. år 154 f.Kr.), men nemningane «føre vestleg tidsrekning» og «føre vår tidsrekning» blir òg ein del bruka. Desse blir forkorta «fvt.» (t.d. år 154 fvt.). Åra etter Jesu fødsel vert normalt berre skrive som tal (til dømes år 1970). År 0 finst ikkje i den klassiske vestlege tidsrekninga.
Andre tidsrekningar kan telja år frå ei anna viktig hending, til dømes frå regjeringstida til ein herskar eller kva tid ein meiner verda blei skapa.
Rías Baixas
Rías Baixas (tyder «Nedre Ria») er ein del av Costa del Marisco ut mot Atlanterhavet i den sørlege delen av Galicia i Spania. Kyststrekninga ligg langs den sørlege delen av provinsen A Coruña og heile provinsen Pontevedra. I sør grenser Rias Baixas til Portugal og endar ved Kapp Finisterre i nord.
År
Tidsrekningar
I mange kalendersystem let ein òg vere å telje år, og gjev dei i staden namn etter eit visst mønster.
Rías Baixas
Nasjonalparkar
Cíesøyane, atlanterhavsøyane i Galicia nasjonalpark, ligg langs denne kysten.
Geografi
Dei største byane langs kysten er Vigo, Vilagarcía de Arousa og Marin
Andre kommunar langs Rías Baixas er:
Agnes Buen Garnås
Agnes Buen Garnås. er ein norsk folkemusikar (kveding) og songpedagog, kjend som ein av landets fremste formidlarar av vokaltradisjonar.
Buen Garnås voks opp i Jondalen ved Kongsberg, som dotter til spelemannen Anders Buen og kvedaren Margit Buen, og søster til folkemusikarane Hauk og Knut Buen. Ho er utdanna i kulturarbeid ved Høgskulen i Telemark (1975-77) og har vidare undervist ved Ole Bull Akademiet på Voss og vore tilknytt universitet og høgskular. Saman med Dagne Groven Myhren etablerte ho kvedarseminara, først på Rauland i 1975, som resultat av arbeidet i miljøet rundt Club 7. Ho etablerte  Norsk Kvedarforum i 2002.
Ho var med i ensemblet Kvedar (2000-2004), og er nå i ensemblet Ljod med Marilyn Mazur, Birgit Løkke og Ruth Wilhelmine Meyer. Buen Garnås har verka mykje på plater og konserter med sin yngre bror Knut Buen, i tillegg med Jan Garbarek (Rosenfole og Twelve moons). Ellers er ho mor til kvedaren Ingvill Marit Buen Garnås, munnharpisten Jon Elling Buen Garnås og felespelaren Per Anders Buen Garnås. I dag er ho busett i Bø i Telemark.
Kjelder
.
Trekkspel
Trekkspel er eit luftdrive musikkinstrument med europeiske røter som er utbreidd over heile verda. Instrumentet lagar lyd ved hjelp av luft som blir pressa forbi frie røyrblad ved at ein trekk det ut og presser det saman. Trekkspel finst i eit utal variantar, med knappar, tangentar, melodibass og standardbass. Ein person som spelar trekkspel vert kalla ein trekkspelar.