cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otto Torvik
Aust-Turkestan
Det var ei strabasiøs reis. Dei mista mange trekkdyr på vegen opp gjennom fjella frå Nord-India. Torvik talde 80 døde dyr på ein halvtime medan dei reid bortover ”dødsvegen”, dei kalla han. Maten minka og stemninga var ikkje høg. Menneske hadde òg sett livet til her. 10. november nådde dei fram til byen Kuldja etter tree månader på reis. Han sende straks rapport heim om turen, og Torvik var flink til å skriva heim om arbeidet.
Fru Wiebe
Ein ung lærar med kone og to døtrer hadde flykta frå Russland av religiøse grunnar. Det var lærar Heinrich Wiebe og kona Helene og døtrene frå Kirgisistan. Dei var nybyggarar i Ilidalen ikkje langt frå Kuldja. Men her døydde Heinrich i 1933.
Helene hjelpte til i misjonen, og etter to år vart dei forlova og Torvik skreiv heim om saka. Regelen var slik då at ekteskap måtte godkjennast av leiinga i misjonen. Begge skulle arbeida i misjonen.
I 1935 skulle dei reisa heim. Det var politisk uro i landet. I vest stod Sovjet og ville ta landet. Og i aust var Kina som og var interessert. Helene var flyktning utan pass og ville få vanskar med å koma ut. Men Torvik tok henne med gjennom Russland til Noreg på ei dramatisk reis. Mellom anna vart dei haldne 18 dagar i arrest av kommunistane i Alma Ata. Den norske konsulen hjelpte dei trygt fram.
Noreg - førebuing
Torvik var nå tilsett i Kinamisjonsforbundet i Noreg. Han var godt likt som talar der han reiste og var mykje nytta på sumarskular og ein tid på Fjellhaug. Han stod og i rik vekking eit par stader.
Men tanken på muslimane kunne han ikkje verta fri. Det var samtalar med leiinga i misjonen om ny utreis. Misjonen skulle nå teke til med arbeid i Mandsjuria. Og då meinte mange at det var vanskeleg å byrja på endå ein ny stad. Og nå var Aust-Turkestan stengt. Etter ei tid sa Torvik opp i misjonen frå 1. jan 1940, og eit nytt kapittel i livet hans byrja.
Krigen
Den store vansken denne gongen var krigen. Våren 1940 gjekk Tyskland til åtak på Noreg, og etter ei tid vart det uråd å reisa ut. Desse fekk åra brukte Torvik til å reisa landet rundt og samla vener til ein ny misjon som han skipa 1. jan 1940 med tanke på muslimmisjon. han fekk nokre vener med seg i Bergen. Dei skipa ein komite som fungerte som styre gjennom heile krigen. Dei tok og var på pengar som kom inn til arbeidet. Komiteen var Fridtjof Ludvigsen, Hermann Østrem og Sigvald Selbak og Torvik sjølv. Dei var me di dette arbeidet heile livet etterpå. Dei gav og ut eit blad, Lys over land – som vart stengt av NS i 1943. Frå 1945 har det kome ut.
Etter krigen
1945 var fredsåret og nye tider for Torvik og misjonen. 26. okt. 1945 samle dei seg i Bergen til konstituerande generalforsamling i Fiskarheimen med 54 som hadde stemmerett. Mange ting måtte ordnast når ein heilt ny organisasjon skulle skipast. Hovudkontoret vart nå flytt til Oslo. Fleire meinte at det måtte liggja i hovudstaden.
Då organisasjonen var eit faktum, gjekk mykje arbeid for Torvik med til å finna ei ny misjonsmark i Sentral-Asia. Fleire stader var det nå stengt mest av politiske årsaker.
India
I 1947 vart India sjølvstendig, og det var stor spenning om korleis misjonsarbeidet ville få det nå. 3. juledag 1947 fekk fam. Torvik visum til India, og i januar 1948 drog dei dit. India var godt kjent for norske misjonsvener. Den legendariske Lars Skrefsrud byrja arbeid her og Santalmisjonen vart skipa i 1867. Dei var både i Santalistan og andre provinsar. Men Torvik fann ein stad med mange muslimar der det ikkje var misjon før – i Murshidabad i Bengal. Han byrja først i byen Dhulian som hadde 16000 innbuarar, men der lukkast det ikkje. I 1950 byrja han for alvor i Sajinipara. Det var ein stasjonsby med mange landsbyar ikring.
Etter fem år var det tid for ferie i Noreg. Og i januar 1953 kom fam. Idar og Harriet Egeland til India og tok over arbeidet der. Dei var i landet i 15 år.
Etter ferietida kom Torvik attende til India og byrja arbeid i Calcutta. Der var han og leiar av leseværelset/velferdskontoret for skandinaviske sjømenn. Og dei hadde ein kyrkjelyd i byen, og Torvik hadde slik kontakt både med heimlandet og folket i India. Helene hadde ikkje sterk helse, og dei måtte dra heim att før tida.
Misjonsleiar i Noreg
I 1958 var Torvik attende i Noreg. Nå tok han over som leiar for sin eigen misjon, som Generalsekretær etter Nils Bloch-Hoell som sa opp si stilling. Nå tok ei travel tid til for Torvik. Han reiste land og strand og tala Guds ord og om misjonen. Ofte i tre veker kvar månad var han på reis. Den eine veka gjekk med til kontorarbeid. Han hadde ei uvanleg god helse. Litt av kontoret hadde han i kofferten. Slik gjekk det i 8 år. Då gjekk han over til å vera reisetalar, og han sparde seg ikkje nå heller. Og Torvik var forkynnar. Også etter pensjonsalder reiste han mykje i Noreg. Men då han var 75 år ville han trappa ned og vera heime. I 1973 var dei på ei kort vitjing i India og fekk sjå arbeidet han byrja 25 år før.
I Noreg
Dei første medarbeidarane i Noreg då misjonen vart starta, var dei som var med i komiteen i Bergen. I tillegg var Gunnar Lislerud sekretær i byrjinga og deretter Reidar Wang og N. Bloch-Hoell. Margit Dahle var lenge på kontoret i Oslo. Her tek me berre med folk som var med i byrjinga: Alf Andersen, Leif Bakeng og Alfred Dahl reiste for misjonen. Andre var mest knytt til krinsarbeidet. I Møre og Romsdal var Ivar I. Grøtta, Leif Bakeng og Ansgar Urkegjerde akative. I Trøndelag var Jon Røed og Ludvig Høvik aktive, og i Bergen finn me Torviks gode ven F. Ludvigsen, Berent Giil og Georg Skjetne. I Agder og Stavanger krins var Gustav Handberg den første sekretæren, deretter Egil Møller-Jonassen og Tollak Jakobsen, som alle gjorde eit stort arbeid i misjonen og var nære vener av Torvik. På Austlandet var Ragnar Thorstensen den første sekretæren og var sentral i alle år der.
Aust-Turkestan
I landet ved Himalaya hadde Torvik kontakt med svenske misjonærar, men måtte for det meste greia seg på eiga hand. Den første og einaste han døypte der var Abdulla Jan, som han òg skreiv eit hefte om. Her var han òg åleine som misjonær, send ut av Det norske Kinamisjonsforbund, nå Norsk Luthersk Misjonssamband. Kona Helene hjelpte han ei tid – dette var før dei var gifte.
India
I India møtte han norske misjonærar i Santalmisjonen, der var det og danskar og folk frå andre land. Slik sett var det lettare for han her. Han fekk indiske medarbeidarar, og seinare for fleire norske misjonærar dit. Søster Gudrun Sæther var ei trufast diakonisse i Sajinipara frå 1954 til 1986. Her var og fam. Egeland og ei tid Berit Svendsen. I Calcutta var Gerd Ognedal gift Bonarjee lærar i mange år. Ho var tidlegare Santalmisjonær.
Andre land
I Torvik si tid var også Arne og Päivi Rudvin i Pakistan og Lars og Anne Marie Gaustad i Kamerun.
Aylar Lie
Aylar Lie, opphavleg Sharareh Dianati, er ein norsk undertøysmodell (omtalar ofte seg sjølv som glamourmodell).
Lie har også spelt inn nokre pornoscener i 2002 og 2003 under forskjellige alias, bl.a. «Princess Diana». Lie blei kasta ut av finalen i Frøken Norge i august 2004 då pornofortida hennar kom for dagen. Ein av dei første modelljobbane hennar i Noreg var i bladet Vi Menn, nr. 39/2002, under namnet Sha Dianati.
Ho hadde også ei gjesteopptreden i realityserien Big Brother på TVNorge i 2005. Ho blei send inn i Big Brother-huset for å gjere deltakaren Elita Löfblad sjalu på meddeltakaren Klas Andersen. Oppdraget vart svært vellukka, og Lie forlet huset igjen etter berre fire dagar. Hausten 2005 lanserte Lie sitt eige team av glamourmodellar, kalla «Team Aylar». Med-deltakaren frå Big Brother, Elita Löfblad, var ein av modellane.
I 2006 gav Aylar ut ein singel med sin versjon av Sabrina-songen «Boys Boys Boys».
Lie var student i 2009 og 2010.
Middelhavsland
Middelhavslanda er landa som ligg rundt eller i Middelhavet og har liknande klima, geografi og historie. Sjølv om landa i dag ligg i tre verdsdelar, var dei lenge ei slags eining, bunde saman av havet mellom seg og avgrensa av ørken i sør og aust og av fjellkjeder i nord.
Aylar Lie
Ho deltok i TV2 sin dansekonkurranse Skal vi danse, der ho saman med dansepartnar og trener Egor Filipenko dansa seg heile vegen til finalen og fekk andreplass med 112 poeng mot Åsleik Engmark med 115 poeng.
Middelhavsland
Dagens middelhavsland er:
Klima og geografi
Landområda rundt Middelhavet er prega av tørre, varme og lange somrar og våte, milde vintrar. Denne klimatypen finn ein fleire stader i verda, og han er blitt kalla middelhavsklima.
Klimaet egner seg for å dyrka druer, oliven, fiken, sitron, appelsin, mandel og kork. Andre artar ein finn mykje av er pinje (Pinus pinaster), steineik (Quercus ilex), kermeseik (Quercus coccifera) og aleppofuru (Pinus halepensis), med sypressar og palmetre somme stader. Plantelivet finst gjerne i kortvaksen krattskog.
Historie
Landa rundt Middelhavet har vore heimen til fleire tidlege sivilisasjonar, som det gamle Egypt, fønikarane, dei gamle grekarane og Romarriket. Havet batt dei saman til krig og handel. Den første viktige handelsruta var mellom Egypt og minoarsivilisasjonen på Kreta.
Ulike sivilisasjonar dominerte og spreidde seg i området: Greske bystatar nord for havet og fønikarar i aust og sør frå 1000-talet f.Kr., romarar frå rundt 500 f.Kr., arabarar frå 700-talet og osmanarar frå 1400-talet. Alle desse har prega store delar av middelhavslanda, og bidratt til at dei har fått ei felles kulturarv.
Heile denne tida hadde Middelhavet vore ei viktig ferdselsåre for handel mellom Europa, Afrika og Asia. Dette endra seg med oppdagingstida og utviklinga av større skip som kunne segla rundt Afrika i staden for at varene tok omvegen gjennom Middelhavet. Området blei mindre viktig.
Ilmenjoki
Ilmenjoki (russisk Ильменйоки, finsk Ilmeenjoki) er ei elv i Finland og Russland og ei av sideelvane til Vuoksen frå venstre. Elva er 45 km lang.
Ilmenjoki renn ut frå ein liten innsjø i Finland i nærleiken av grensa til Russland. Elva renn sørauover og dannar så grensa mellom Karelia og Leningrad oblast.
Elva renn mellom anna gjennom byen Prototsjnoje.
Viggo
Viggo er eit mannsnamn som truleg er avleidd av Vigge, ei kortform for namn som byrjar med namnedelen vig, som ei latinisering. Norrønt víg tyder 'kamp' eller 'strid'.
Bharati Mukherjee
Bharati Mukherjee er ein indisk-amerikansk forfattar og professor i engelsk. I verka sine tek ho særleg for seg spørsmåla indiske kvinner møter når dei flytter til Vesten.
Transformasjon i matematikk
Transformasjon i matematikk er ei endring av forma på eit uttrykk, til dømes omforming av ei likning til den enklaste forma. Ordet vert særleg nytta i analytisk geometri der ein vel nye koordinatsystem (koordinat-transformasjon) som forenklar studiet av eigenskapane til kurver og flater.
Bharati Mukherjee
Mukherjee blei fødd i Calcutta i den indiske delstaten Vest-Bengal. Familien var velståande, og ho fortsette si indiske universitetsutdanning i USA og Canada. Der trefte ho den kanadiske forfattaren Clark Blaise som ho gifta seg med i 1963. Dei har to ungar, og har skrive to bøker saman.
Transformasjon i matematikk
Transformasjon kan òg vise til ei avbilding eller korrespondanse mellom elementa i to mengder. Ein punkttransformasjon er til dømes ein korrespondanse mellom punkta i to geometriske objekt. Av særleg interesse er dei eigenskapane som ikkje vert endra under ein slik transformasjon, og desse vert gjerne brukt til å klassifisere transformasjonar. Ein har til dømes lineære transformasjonar, ortogonale transformasjonar, kontinuerlege transformasjonar osv. Eit fikspunkt er eit punkt som ligg stille (er invariant) ved ein transformasjon.
Bharati Mukherjee
Det mest kjende verket til Bharati Mukherjee er romanen Jasmine frå 1989, der ei ung kvinne frå India går gjennom mange omstillingar før ho slår seg ned som mor i ein amerikansk lappeteppefamilie.
Forfattaren er i dag tilsett ved Berkeley-universitetet i California.
Red Bull Racing
Red Bull Racing er eitt av to formel 1-lag eigd av drikkevareselskapet Red Bull, det andre er Scuderia Toro Rosso. Red Bull Racing er leidd av Christian Horner, som og er sjef for Arden International GP2-lag.
Opphav
Det tidlegare britiske formel 1-laget Jaguar Racing vart lagt for sal i september i 2004 etter at Ford kunngjorde at dei ikkje lenger ville konkurrere i Formel 1. Det var den 15. november 2004, den ellevte timen for ein eventuell deltaking i 2005 sesongen, at drikkevareselskapet Red Bull kjøpte Jaguar-laget. Ford forlangte ikkje meir enn den symbolske summen av 1 dollar, mot at Red Bull bidrog med 400 millionar dollar til laget over dei neste tre sesongane. Med på kjøpet var Cosworth-motorane, og laget fortsette som Red Bull Racing.
Viggo
Viggo har namnedag den 15. juni.
Sotrabrua
Sotrabrua erstatta ferjesambandet Alvøen-Brattholmen.
Musikar
Ein musikar er ein person som skaper musikk. Til dette kan musikaren bruka eit eller fleire instrument, musikkteknologi, eller ganske enkelt stemma si. Ein som lagar musikk utan nødvendigvis å framføra han kallar me ein komponist, og ein som lagar musikk ved å dirigera eit orkester blir kalla ein dirigent. Desse kan òg kallast musikarar.
Musikarar kan grupperast på ulike vis, til dømes etter kva musikkstil eller tradisjon dei speler i, kva instrument dei speler, kor dei kjem frå eller kor dei utvikla musikkstilen sin.
Dei kan òg opptre på forskjellig vis, anten åleine som solistar, i mindre grupper eller ensemble, eller i større samanslutningar som korps eller orkester.
Milis
Milis (sardisk Mìris) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 1 555 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 18.67 km² og ligg i ei høgd på 72 meter over havet.
30. november
30. november er den 334. dagen i den gregorianske kalenderen (335. under skotår). Det er 31 dagar att av året.
Ski-NM 1967
Noregsmeisterskapen på ski 1967 i nordiske greiner vart avvikla i tida frå 11. mars til 9. april 1967, etter at dei store internasjonale skitevlingane var unnagjorde. Ni av tevlingane fann stad i Skorovatn og Rana kommune i Nordland fylke, medan hopprennet i storbakken vart avvikla i Voss i Hordaland. Tevlingane i Skorovatn og Rana gjekk av stabelen over to helgar midt i mars månad, hopprennet i Voss fyrst andre søndagen i april. Menn tevla i fire langrennsøvingar, to hopprenn og eitt kombinertrenn, medan kvinnene tevla i tre langrennsøvingar.
1. divisjon fotball for menn 1965
1. divisjon 1965 starta 23. april og slutta 10. oktober.
Ski-NM 1967
15 km
Dato: 11. mars 1967
Sigrun Mettenes
Sigrun Mettenes er ein norsk forfattar busett i Gloppen kommune. Ho har skrive eit par krimbøker.
Ski-NM 1967
15 km
Stad: Skorovatn
<br style="clear:both;" />
30 km
Dato: 12. mars 1967
Stad: Skorovatn
<br style="clear:both;" />
50 km
Dato: 18. mars 1967
Stad: Storforshei
<br style="clear:both;" />
5 km
Dato: 11. mars 1967
Stad: Skorovatn
<br style="clear:both;" />
10 km
Dato: 12. mars 1967
Stad: Skorovatn
<br style="clear:both;" />
Kombinert
Dato: 17.-18. mars 1967
Stad: Mo i Rana
<br style="clear:both;" />
Normalbakke
Dato: 19. mars 1967
Stad: Mo i Rana
<br style="clear:both;" />
Storbakke
Dato: 9. april 1967
Stad: Voss
<br style="clear:both;" />
Modolo
Modolo (sardisk Mòdolo) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 168 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 2.47 km² og ligg i ei høgd på 134 meter over havet.
NM i skiskyting 1967
Noregsmeisterskapen i skiskyting 1967, den niande i rekka, vart avvikla i helga 4.-5. februar 1967 i Lier i Buskerud med to øvingar på programmet.
20 km
Dato: 4. februar 1967
Stad: Lier
Lødølja
Lødølja er ei 22 km lang elv i Nea-Nidelvvassdraget som renn frå Finnkoisjøen til Aunet i Tydal kommune i Trøndelag, der ho renn ut i Nea.
NM i skiskyting 1967
20 km
<br style="clear:both;" />
4 x 7,5 km stafett
Dato: 5. februar 1967
Stad: Lier
<br style="clear:both;" />
Transportør
Transportør er ein matematisk reiskap forma som ein halvsirkel av plast eller metall med gradinndeling. Han vert nytta til å måle av vinklar på ei teikning og til å avsetje vinklar med eit viss gradtal (transportering av vinklar). Han er vanlegvis delt inn i gradar (°), men kan òg delast i radianar.
Vesterøy
Vesterøy er den nest største av Hvalerøyane i Viken.
IRAS F10565+2448
IRAS F10565+2448 eller EQ 1056+248 er eit par av vekselverkande galaksar som ligg meire enn 400 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Løva. Nokre forskarar meiner at det òg er ein tredje galakse med i vekselverknaden; men ingenting er kjend om denne galaksen. Den minste av to kjende galaksar i systemet har ein tydeleg tidevasshale.
Translasjon i matematikk
Translasjon i matematikk er ei parallellforskyving, det å flytte ein lekam utan at det vert rotert, slik at dei enkelte punkta i lekamen er fullstendig like og parallelle, rette eller krumme baner. Reint matematisk vert ordet translasjon nytta om ein vektorfunksjon f definert ved
Vesterøy
Øya er den første øya ein kjem til om ein køyrer «Fastlandsvegen» riksveg 108 frå Fredrikstad. Vesterøy ligg mellom Spjærøy i aust og Papper i vest og har brusamband til begge.
Diskografien til Mike Oldfield
Dette er ei liste over diskografien til musikaren Mike Oldfield.
Thoralf Skolem
Thoralf Albert Skolem var ein norsk matematikar. Skolem leverte viktige bidrag til matematisk logikk, mengdelære, talteori, algebra og kombinatorikk, men han er mest kjend for arbeidet sitt med matematisk logikk. Han blir òg rekna som ein av dei sentrale teoretikarane innanfor metamatematikk, som er nært knytt til matematisk logikk.
Biografi
Skolem vart fødd i Sandsvær i Buskerud, der faren var lærar. I 1905 tok han artium, og like etterpå byrja han å studere matematikk ved Universitetet i Oslo. I 1913 fekk han grada si i matematikk med hovudoppgåva Undersøkinger innenfor logikkens algebra. Denne avhandlinga gav han karakteren 1.0, som var den absolutt beste karakteren på den tida. Denne prestasjonen var så merkverdig at han vart rapportert til kongen.
Seinare vart Skolem assistent for den kjende fysikaren Kristian Birkeland, og dei første vitskaplege publikasjonane sine skreiv han saman med Birkeland.
Skuleåret 1915-1916 studerte Skolem ved Universitetet i Göttingen. Göttingen representerte det fremste forskingssenteret innan matematisk logikk, metamatematikk og abstrakt algebra på den tida. Tida i Göttingen hadde nok stor innverknad på Skolem, og han vart sjølv ein respektert teoretiker innanfor desse tre felta. På den tida Skolem var i Göttingen var blant andre David Hilbert professor her, og etter at Felix Klein hadde fått sving på forskingssenteret på slutten av 1800-talet hadde fleire store matematikarar arbeidd der.
Etter opphaldet i Tyskland, vende Skolem tilbake til Universitetet i Oslo, og i 1918 fekk han ein nyoppretta stilling som dosent i matematikk der.
I studietida hadde Skolem og Viggo Brun vorte samde om at ingen av dei skulle ta seg bryet med å ta ein doktorgrad i matematikk. I 1920-åra voks det derimot fram ein ny generasjon av norske matematikarar, og det var truleg som følgje av dette at Skolem fann ut at ein doktorgrad likevel var bryet verd. I 1926 tok han då endeleg doktorgraden sin, i ein alder av 40 år. Tittelen på avhandlinga var Einige Sätze über ganzzahlige Lösungen gewisser Gleichungen und Ungleichungen. Året etter gifta han seg med Edith Wilhelmine Hasvold.
Skolem jobba ved Chr. Michelsens Institutt 1930–1938. Deretter var han professor ved Universitetet i Oslo mellom 1938 og 1958. Han leia òg Norsk matematisk forening, var redaktør for Norsk matematisk tidsskrift og ein av grunnleggjarane av tidsskriftet Mathematica Scandinavica i 1953.
I 1957 gjekk han av med pensjon, men han vart verande aktiv heilt fram til han brått og heilt uventa døydde i 1963. I dei siste åra før han døydde var han på fleire besøk til USA, der han heldt forelesningar ved ei rekkje universitet.
Skolems matematikk
Skolem publiserte ei rekkje viktige artiklar om emne som diofantiske likningar, gruppeteori og matematisk logikk. Ei av dei viktigaste setningane i matematisk logikk, Skolem-Løwenheims setning, er kalla opp etter han. Denne setninga rettar seg mot ein del av grunnlaga til matematikken, og han seier noko forenkla at alle teoriar som har ein modell òg har ein teljeleg modell. Setninga er sentral innanfor såkalla modellteori, der Skolem reknast som ein av grunnleggjarane.
Skolem leverte òg viktige bidrag til det teoretiske grunnlaget for mengdelæra, der han blant anna utvida og forbetra Zermelos aksiom for mengdelære. Han viste òg at ein konsekvens av Skolem-Løwenheims setning er det som blir kalla for Skolems paradoks: Viss Zermelos aksiom er konsistente, så må dei kunne tilfredsstillast innanfor eit teljeleg område, sjølv om dei beviser eksistensen av ikkje-teljelege mengder.
Læra om uendelegheit er sentral i mengdelæra, og Georg Cantor viste at uendelege mengder kan ha ulike storleikar. Skolem hadde lita tiltru til den rådande oppfatninga av uendelegheitsomgrepet, og han vart ein av grunnleggjarane av teorien om endelegheit i matematikken. Dette er ei ekstrem form for konstruktivisme, som dreier seg om at eit matematisk objekt berre eksisterer viss det kan konstruerast av dei naturlege tala i ei endeleg mengd steg.
Kuriosum
Skolem var medlem av Vitskapsakademiet i Oslo heilt frå 1918, og han mottok fleire utmerkingar for resultata sine i matematikken. I 1954 vart han utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs orden. I 1962 fekk han Gunnerusmedaljen av Det Kongelege Norske Videnskabers Selskab.
Dei fleste av dei nærare 200 vitskaplege artiklane til Skolem vart publisert i norske tidsskrift. I starten var han ikkje så kjend internasjonalt, og dette har nok med at han i så stor grad publiserte på norsk. Etterkvart fekk han derimot stor internasjonal heider, og han blir i dag rekna som ein av dei største logikarane på 1900-talet.
Alphonse Eugène Beau
Alphonse Eugène Beau eller Beau de Rochas var ein fransk ingeniør, kjent for at han saman med Philippe Breton la den fyrste undersjøiske telegrafkabelen, for arbeid innan hydrografi, jarnvegar og termodynamikk.
Arbeidet til Beau innan termodynamikk førte til at han i 1862 fann opp og publiserte ei omfattande utgreiing av den termodynamiske syklusen som ligg til grunn for firetaktsmotoren, 11 år før Christian Reithmann demonstrerte ein fungerande firetaktsmotor og 15 år før Nikolaus August Otto fekk patent på han. Beau de Rochas-syklusen ligg til grunn for stempelmotorar med innvendig forbrenning som syg inn ei ferdig blanding av luft og drivstoff, som gassmotorar og forgassarmotorar. I perioden 1883 til 1884 arbeidde han med rakettmotorar.
Kemelva
Kem (russisk Кемь; finsk Kemijoki) er ei elv i Karelia i Russland. Elva er 191 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 275 m³/s.
Elva spring ut frå innsjøen Kujto og renn gjennom fleire innsjøar til Kvitsjøen. Det er ein serie på fem vasskraftverk i elva. Byen Kem ligg ved munningen.
Dei største sideelvane hennar er Tsjirka-Kem, Kepa og Sjomba.
Réthymno
Réthymno (gresk: Ρέθυμνο), òg kalla Rethimno, Rethymnon, Réthymnon og Rhíthymnos, er ein by i periferieininga Réthymno, der han er hovudstad, på Kreta i Hellas. Byen har like over 32 000 innbyggjarar og vart grunnlagd i antikken (som Rhithymna og Arsinoe), sjølv om han aldri var ein viktig by for den minoiske siviliasjonen. Han var derimot seinare mektig noko til at innbyggjarane prega sine eigne myntar.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 55 525 innbyggjarar, medan kommunaleininga Réthymno hadde 37 462 og tettstaden med same namn 32 468 innbyggjarar.
Historie
Réthymno byrja å vekse då ventianske erobrarar på øya ville ha ein handelsstasjon mellom Iráklio og Khaniá, og fekk sin eigen biskop og adel. I dag er gamlebyen (paliá póli) nesten berre bygd av venetianarane. Dette er ein av dei best bevarte gamlebyane på Kreta.
Venetianarane bygde ei borg her kalla Fortetza, som er eit av dei største og best bevarte på Kreta. Andre monument er Neratzemoskeen, Den store porten (megáli pórta, Porta Guerra), Piazza Rimondi (Rimmondiplassen). I dag er hovudnæringa turisme og mange bygg tilknytte dette er ført opp dei siste 20 åra.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Subotica
Subotica (serbisk Суботица; ungarsk Szabadka) er ein by og kommune nord i Serbia i den sjøvstyrte provinsen Vojvodina. Han ligg om lag 10 km frå grensa til Ungarn.
Subotica er i dag den nest største byen i Vojvodina etter Novi Sad med om lag 100 000 innbyggjarar. Det gjer han til den femte største byen i Serbia. Kommunen har nær 150 000 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i distriktet Nord-Bačka.
Namn
Namnet Subotica har vorte skrive på nesten 200 måtar gjennom historia fordi så mange ulike folkeslag har halde til i byen sidan mellomalderen. Første gong byen var nemnd i skriftlege kjelder var i 1391, då som Zabadka. Dette er ein variant av det noverande ungarske namnet på byen, Szabadka. Den noverande stavinga dukka første gong opp i 1679. Byen fekk nytt namn i 1740-åra til ære for Maria Tereisa av Austerrike, erkehertuginne og dronning av Böhmen og Ungarn. Byen heitte då Szent-Maria, men skifte namn til Maria-Theresiapolis i 1779. Namnet vart i 1811 endra tilbake til Szabadka.
Mellomalderen og Det osmanske riket
Kong Matthias Corvinus av Ungarn gav byen til ein av slektningane sine, János Pongrác Dengelegi, som frykta ein invasjon frå Det osmanske riket og bygde festningsverk rundt borga i Subotica i 1470. Nokre tiår seinare, etter slaget ved Mohács i 1526, kollapsa kongedømet Ungarn og Subotica vart gradvis ein grenseby i Det osmanske riket. Dei fleste ungararane i byen flydde nordover til «Det kongelege Ungarn». Bálint Török, ein lokal adelsmann som hadde styrt Subotica, flydde òg frå byen.
I den særs forvirrande militære og politiske situasjonen som følgde slaget i Mohács kom Subotica under kontrollen til serbiske leigesoldatar frå Banatet. Desse soldatane tente den transilvanske generalen John I Zápolya, seinare ein ungarsk konge. Leiaren for desse leigesoldatane, Jovan Nenad den svarte, erklærte seg sjølv tsar og grunnla ein kortvarig sjølvstendig stat med Subotica som hovudstad. Denne staten bestod av heile Bačka, det nordlege Banat et og ein liten del av Srem. Då Bálint Török kom tilbake tok han Subotica frå serbarane, og tsar Jovan Nenad flytte hovudstaden sin til Szeged. Nokre månader seinare, sumaren 1527, vart den sjølverklærte tsaren myrda og staten hans kollapsa.
Dei osmanske tyrkarane styrte byen frå 1542 til 1686. Mot slutten av denne nesten 150 år lange perioden var det ikkje mykje att av gamlebyen i Zabadka. Sidan mykje av folkesetnaden hadde flydd, oppfordra tyrkarane forskjellige nybyggjarar frå Balkan å kome til byen. Desse var hovudsakleg ortodokse serbarar. Dei dyrka den særs frodige landjorda rundt Subotica. I 1570 hadde Subotica 49 hus og i 1590 63 hus. I 1687 vart regionen busett av katolske dalmatiarar (kalla Bunjevci i dag).
Sjølvstendekrigar og revolusjonar
Etter det avgjerande slaget mot tyrkarane ved Senta (Zenta) leia av fyrst Eugene av Savoie den 11. september 1697 vart Subotica ein del av Militærgrensa langs Tisa-Mureş oppretta av Habsburgmonarkiet. I mellomtida braut opprøret til Francis II Rákóczi ut, som òg vert kalla Kuruckrigen. I regionen rundt Subotica medverka Rákóczi i kampane mot Rac nasjonale milits. Rác var eit omgrep nytta som dei sørslaviske folka (hovudsakleg serbarar og bunjevci) og dei vart ofte kalla rácok i Ungarn. Seinare tydde rácok hovudsakleg ortodokse serbarar.
Dei serbiske militære familiane hadde mange privilegium på grunn av tenestene dei utførte for Habsburgmonarkiet. Subotica utvikla seg gradvis frå ein rein garnisonsby til ein marknadsby med eigne byrettar i 1743. Då dette skjedde klaga mange serbarar på at dei miste privilegia sine. Dei fleste forlét byen i protest, og nokre av dei grunnla ein ny busetnad like utanfor Subotica på 1700-talet, kalla Aleksandrovo, medan andre emigrerte til Russland. I Ny-Serbia, ein russisk provins oppretta for dei, grunnla desse serbarane ein ny busetnad som òg heitte Subotica. I 1775 vart det oppretta eit jødisk samfunn i Subotica.
Nokre tiår seinare, i 1779, gav keisarinne Maria Teresia av Austerrike byen status som fri kongeleg by. Dei entusiastiske innbyggjarane gav då byen namnet Maria-Theresiopolis.
Denne statusen sette fart i utviklinga av byen. På 1800-talet dobla folketalet seg og trekte til seg mange innbyggjarar frå heile Habsburgmonarkiet. Dette førte etter kvart til ei stor endring i dei demografiske tilhøva. På første halvdel av 1800-talet var bunjevci framleis ein majoritet, men det var stadig fleire ungararar og jødar som slo seg ned i Subotica. Denne prosessen stoppa først med den ungarske revolusjonen i 1848-1849.
Trass i dei mange etniske gruppene, slo dei seg saman for å forsvare Subotica i slaget ved Kaponya den 5. mars 1849. Dei slo tilbake serbiske troppar frå Sombor i retning mot Szeged. Den første avisa i byen kom òg som eit resultat av revolusjons-ånda i 1848-1849. Avisa heitte Honunk állapota («Tilstanden i heimlandet vårt») og kom ut på ungarsk frå det lokale trykkkeriet til Károly Bitterman.
Frå gullalderen til andre verdskrigen
Etter at dobbelmonarkiet vart oppretta i 1867 opplevde Subotica ein slags gullalder. Byen hadde alt fått eit imponerande teater i 1853 og mange skular starta opp etter 1867. I 1869 fekk byen jarnbanesamband. Det første kraftverket vart bygd i 1896 og førte til vidare utvikling av byen og heile regionen. Subotica hadde no ein fin de siècle-arkitektur. I 1902 vart det bygd ein jødisk synagoge i Art Nouveau-stil.
Kai
Ei kai er ein oppbygd losse- og lasteplass for båtar langs ei strand eller ein elvebreidde. Kaier kan vera bygde av betong, mur, tre og liknande. Dei er flate oppå og står som ein vegg mot sjøen, slik at det er lett både å fortøye båtar eller skip til kaia, å lagre og transportere varer på kaia, og å laste eller losse båtar og skip.
Subotica
Frå gullalderen til andre verdskrigen
I 1941 vart Jugoslavia invadert og delt mellom Aksemaktene. Den nordlege delen, inkludert Subotica, vart annektert av Ungarn. Under den andre verdskrigen, den såkalla Miklós Horthy-perioden frå 1941 til 1944, hadde katastrofale fylgjer for Subotica. Byen miste 7000 innbyggjarar, hovudsakleg serbarar og jødar. Ungarske troppar gjekk inn i Subotica 11. april 1941. I løpet av krigen tok aksemaktene livet av mange sivile. Før krigen heldt 6000 jødar til i Subotica. Mange jødar vart deporterte frå byen under Holocaust, hovudsakleg til Auschwitz. I 1942 vart den første gruppa av jødiske menn deportert. I april 1944 vart det oppretta ein getto i byen. Mange kommunistar miste òg livet i denne perioden. Innbyggjarane i Subotica, av alle nasjonalitetar; serbarar, ungarar, bunjevci, kroatar, jødar og andre, kjempa i lag i partisanrørsla mot aksemaktene. I 1944 forlét aksemaktene byen og Subotica vart ein del av av det nye sosialistiske Jugoslavia. Etter krigen vart dei som hadde samarbeidd aksemaktene avretta.
Kai
Ofte vert ordet kai og ordet bryggje nytta om same typar innretningar. Dersom kaia stikk ut i sjøen eller elva på ein måte som gjer at båtar kan leggje til på båe sidene av ho, vert kaia ofte kalla ein pir, ei bryggje eller ein utstikkar.
Bruk av kaier
Ved ei kai kan ein fortøya og lossa av og på skip, slik at det gjerne ligg heisekranar og lagerbygg i samband med henne. Moderne kaier er ofte lagt til rette for lossing og lasting av konteinarar, og det finst store kaier spesialisert for slik lossing og lasting, med store heistekranar og storer areal til lagring av konteinarne.
Subotica
Frå gullalderen til andre verdskrigen
I etterkrigstida vart Subotica gradvis modernisert. Under Jugoslaviakrigane og Kosovokrigen i 1990-åra kom mange serbiske flyktningar til Subotica frå Kroatia, Bosnia-Hercegovina og Kosovo, medan mange etniske ungarar og kroatar forlét landet på grunn av det politiske trykket i Milošević-perioden og den aukande graden av serbisk nasjonalisme.
Kai
Bruk av kaier
Ved kaier for passasjerskip er det ofte billettutsal og venterom for reisande.
Sidan kaia gjev utsyn til vatn, kan ho også nyttast til å spasera langs eller sitja og kanskje også fiska ved. I samband med fiskefartøy kan ein driva med utsal av fisk og skaldyr der. I Paris er kaia langs Seinen kjend for ein annan type sal, les bouquinistes, seljarar av brukte bøker.
Ferjekai
Ferjekaier er ein særleg type kaier for bilferjer eller jarnbaneferjer, bygd slik at bilar og/eller jarnbanetog kan køyrast inn på og ut or ferja over ei ferjebru/ferjelem som kan hevast og senkast, slik at eine enden kan leggjast på ein avsats på ferja, der det er ein slags krok som held ferjelemen på plass. For bilferjer med stor passasjertrafikk, som til dømes bilferjer i internasjonal trafikk, kan det være sett opp særskilde bygg med bruar over til ferjene for at passasjerane kan gå ombord og frå borde utan å kome i konflikt med ombord- og ilandkjøringa av bilar.
Ordsoge
Ordet kai er kome til norsk frå nederlandsk kaai, som har ordet frå fransk quai; dette igjen er henta frå keltiske cae, 'sandbanke' eller 'voll'. På engelsk har det keltiske ordet gjeve opphav både til quay, som tyder 'kai', cay, som tyder 'sandbanke', og key, som blir brukt i Amerika med begge tydingane. På fransk bruker ein quai også om perrongar på jarnbanestasjonar.
Bahrain Grand Prix
Første gongen Bahrains Grand Prix vart arrangert var i 2004. Sidan har den vore ein del av Formel 1-kalenderen kvar sesong. I 2006 fekk det æra av å vera opningsløpet i formel 1 meisterskapen.
Max Tundra
Max Tundra er artistnamnet til den engelske elektroniske musikaren, songaren og musikkprodusenten Ben Jacobs.
TRNA
tRNA (frå engelsk transfer RNA) er RNA-molekyl som fører aminosyrer til ribosom ved proteinsyntese. Eit tRNA kan kjenna att fleire kodon. Eit tRNA får ei aminosyre fest til seg av ein aminoacyl-tRNA-syntetase.
Max Tundra
Som ung lærte han å spele piano. Han fatta interesse for elektronisk musikk da han kjøpte seg ein Amiga 500 med eit musikkprogram. Jacobs sende etter kvart ut ein demo til 50 plateselskap. Dei einaste interesserte var Warp Records, som gav ut maxi-singelen Children At Play i 1998.
Axel Revold
Axel Julius Revold var ein norsk kunstmålar, fødd i Ålesund. Han dreiv òg eigen målarskule og var professor på Statens Kunstakademi (1925-1946).
Kim Småge
Kim Småge, eigentleg namn Anne Karin Thorshus, er ein norsk forfattar, frilansjournalist og tekstforfattar. Ho er utdanna cand.mag. ved Universitetet i Trondheim med faga norsk, engelsk og geografi. Ho er òg utdanna instruktør i Norges Dykkeforbund. Debuterte som forfattar under namnet Kim Småge i 1983. Småge var den første i Noreg som vart omtala som «krimdronning», og ho vert rekna som ein av grunnleggjarane for den feministiske krimbølgja i Noreg.
Max Tundra
Max Tundra har så langt gitt ut to album: Some Best Friend You Turned Out To Be frå 2000 og Mastered By Guy At The Exchange frå 2002. Begge desse fekk god omtale av Pitchfork Media. Det sistnemnde albumet var den første Max Tundra-utgivinga der nesten alle spora innehelde vokal, av Jacobs sjølv og systera hans Becky. Hans tredje album er planlagde utgitt i oktober 2008.
Kim Småge
Gjennomgangsfigur i mange av kriminalromanane hennar er politibetjent Anne-Kin Halvorsen. Bøkene refererer ofte til eit felles univers rundt Trondheim politikammer som Småge deler med forfattarane Fredrik Skagen, Idar Lind og Anne Birkefeldt Ragde.
Mogorella
Mogorella (sardisk Mogorèdda) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 442 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 17.06 km² og ligg i ei høgd på 265 meter over havet.
Nea
Nea er ei 80 km lang elv som renn vestover frå svenskegrensa gjennom Tydal og Selbu i Trøndelag fylke. Ho har utspringet sitt i Sylsjøen og renn etter 3 km ut i Nesjøen, vidare gjennom Vessingsjøen før ho møter Tya i Ås i Tydal. Deretter følgjer ho Tydalen og møter Rotla 15 km før ho renn ut i Selbusjøen. Frå utløpet av Selbusjøen vert elva kalla Nidelva.
Nea er ein del av Nea-Nidelvvassdraget.
Nea er ei svært attraktiv fiskeelv. Fisk på 1,5 - 2 kg er vanleg, men ein kan oppleve å få storruggar på 5-6 kg. Sommaren 2006 vart fiskefilmen Tørrfluelandet 3 (med Lars Lenth, Andreas Fismen og Bård Tufte Johansen) spelt inn i Nea og sideelva Tya.
Trapes
Trapes kan vise til:
Holland av The Beach Boys
Holland er det 19. studioalbumet til The Beach Boys og kom ut 8. januar 1973.
Ørsta folkebibliotek
Ørsta folkebibliotek er det offentlege biblioteket i Ørsta på Sunnmøre. Det har vorte kalla «det første effektive folkebibliotek i landet».
Holland av The Beach Boys
Namnet på albumet syner til at bandet budde i Nederland dei seks månadane før albumet kom ut. Med førsteopplaget av LP-utgåva følgde det med ein EP kalla «Mount Vernon And Fairway» som bestod av ei musikalsk soge av Brian Wilson. EP-materialet finst i dag på på CD-utgåva som spor 10-15.
Ørsta folkebibliotek
26. november 1797 kunngjorde Sivert Aarflot Plan til et frit Laane-Bibliotehek i Ørstens Sogn. Han gav 84 av sine eigne bøker til biblioteket. Då han opplevde at folk ville låne bøker søkte han kongen om godkjenning, noko han fekk i 1800. Han heldt fram med biblioteket etter at han i 1798 vart lensmann i Volda og flytte til Ekset. Ein av dei som gjorde seg nytte av bøkene der, var Ivar Aasen frå grannegarden Åsen i Ørsta. Sivert Aarflot døydde i 1817. Det ser ut til at utlånet minka etter det, men biblioteket var i drift i 1844 då Ekset vart råka av brann, og storparten av dei om lag 1000 bøkene som då var i biblioteket gjekk tapt.
Holland av The Beach Boys
Kort tid etter albumet kom ut vart manageren til bandet, Jack Rieley, sparka og erstatta av bror til Mike Love, Steve Love.
Albumet nådde 36. plass på Billboard-lista i USA og 20. plass i Storbritannia.
Salslister
Salslister frå Allmusic og andre musikkdatabasar.
2. november
2. november er den 306. dagen i den gregorianske kalenderen (307. under skotår). Det er 59 dagar att av året.
Ørsta folkebibliotek
I 1838 vedtok formannskapet i Volda (med Ørsta) at biblioteket skulle få økonomisk stønad. Frå 1836 og nokre år frametter løyvde og Stortinget pengar til biblioteksdrift. Biblioteket heldt fram etter brannen på Ekset. Alt i 1845 vart det kjøpt inn nye bøker.
Ein ny plan for Ørstens sogns almuebogsamling vart vedteken av formannskap og heradsstyre i 1852. Frå 1853 er det ført kontinuerleg utlånsprotokoll. Boksamlinga vart plassert i kyrkja. Det var utlån på preikesundagar. Økonomien var oftast skral. Det betra seg noko frå 1876 då det kom lov om statlege midlar til bibliotekdrift. Ørsta fekk 28 kroner første året.
Etter krigen
I 1964 vart Ørsta kommune samanslegen med Vartdal og Hjørundfjord. Boksamlingane i dei tre tidlegare kommunane vart samla i Ørsta folkeboksamling. Boksamlinga fekk, i tillegg til hovudbiblioteket i Ørsta, fem filialar og tolv utlånsstasjonar. I 1972 vart namnet endra til Ørsta folkebibliotek.
I august 1978 vart hovudbiblioteket flytt til det nybygde Ørsta samfunnshus. Seinaste åra har bibliotekstilbodet i ute i bygdene i kommunen vorte dårlegare. I 2009 vart det att berre to filialar, kvar med to timar opningstid i veka.
Bakgrunnsstoff
Heimesida til Ørsta folkebibliotek
Juni
Juni er den sjette månaden i den julianske og gregorianske kalenderen. Han har 30 dagar. Juni har namn etter den romerske gudinna Juno, som var dronning for gudane og gudinne for ekteskapet. Namnet er avleidd frå latin junius [mensis], '[månaden] til Juno'.
På den nordlege halvkula er juni ofte rekna som den første sommarmånaden. Midsommarsfeiringa jonsok eller sankthans finn stad kvelden før eller på den 24. juni.
Homla
Homla er ei smålakselv i Hommelvik i Malvik kommune i Trøndelag fylke. Elva startar i Foldsjøen og renn ut i Hommelvik og Trondheimsfjorden. Tidlegare vart ho brukt til tømmerfløyting, og store delar av elva høyrer til Meråker Brug.
Sigrun Krokvik
Sigrun Krokvik, eigentleg namn Sigrun Karin Christiansen, er ein norsk forfattar. Den første romanen ho skreiv, den psykologiske thrilleren Bortreist på ubestemt tid, vekte stor merksemd tidleg på 1970-talet. Boka vart halden fram som ei oppattnying av den norske kriminallitteraturen. Boka vart filmatisert av Pål Bang-Hansen i 1974, og også filmen er rekna som eit sentralt verk blant norske kriminalfilmar. Krokvik har berre gjeve ut to romanar.
Sanddøla
Sanddøla er ei elv i Trøndelag fylke. Ho renn saman med Namsen ved Grong sentrum. Elva er lakseførande opp til Tømmeråsfossen.
Brennerpasset
Brennerpasset (eller berre Brenner, italiensk Passo del Brennero) er eit grensepass i Aust-Alpane mellom det austerrikske forbundslandet Tirol og den italienske autonome provinsen Sør-Tirol.
Med ei høgd på 1370 meter over havet er Brennerpasset den lågaste fjellovergangen på Alpehovudkammen i Aust-Alpane sine høgfjell, og er med St. Gotthard, Simplon og Mont Cenis ein av dei fire viktigaste rutene over Alpane, og for vegtrafikken den mest brukte av dei. I motsetnad til for dei sveitsiske passa ligg ikkje hovudvekta på jernbanen, men på vegtrafikk.
Verdsutstilling
Verdsutstilling eller Expo er ei stor utstilling som har vore arrangert sidan midten på 1800-talet. Den offisielle arrangøren er Bureau International des Expositions (som oftast forkorta BIE). BIE-godkjente utstillingar er delt i tre: universelle, internasjonale og spesialisterte. Utstillinga held vanlegvis på i 3 til 6 månader.
Dette er byar som har arrangert verdsutstilling så langt:
Hammerfestkommunen
Hammerfestkommunen var ei nemning for organisasjonen arbeidarar i Hammerfest laga til før den norske storstreiken i 1921.
Kovda
Kovda (russisk Ковда) er ei elv sør på Kolahalvøya i Murmansk oblast og Karelia i Russland. Elva er 233 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Kovda spring ut frå innsjøen Topozero og munnar ut i Kandalaksjabukta.
Kamtsjija
I antikken var elva kjend som Panisos, og seinare gav slavarane ho namnet Titsja. Det noverande namnet meiner ein har kiptjakisk opphav. Romarane bygde festninga Erite på den venstre breidda av elva. Området rundt Kamitsjija spelte ei viktig rolle i historia til det Første bulgarske riket. Mykje av den bulgarske flåten frå 800- til 1300-talet vart bygd ved munningen av elva på grunn av det gode tømmeret i området. På 1700-talet slo lipovanarane seg ned ved den nedre delen av elva.
Kamtsjija renn mellom anna gjennom Longoz, eit biosfærisk reservat som står på UNESCO si verdsarvliste og som vernar dei gjenverande skogane frå nedhogginga som skjedde på midten av 1900-talet.
Området rundt munningen har eit svært variert landskap, som ofte vert oversymd. Her finn ein gamle skogar, opp til 450 meter breie strender med opp til 20 meter høge tre eller graskledde sanddyner, ferskvassmyrar og myraktige restar av gamle elveleie. Den uvanlege blandinga av ask, alm, or og lønn, som stundom reiser seg 40-50 meter over bakken med lianar mellom greinene, skapar eit inntrykk av ein tropisk regnskog. Jonsok-klosterklokke (Leucojum aestivum) og fleire planter frå soleiefamilien (Scilla sp.), i tillegg til bregner, veks òg i deltaet. Reservatet er 40 km langt og opp til 5 km breitt enkelte stader. Ein kan sjå dyr som oter, dådyr, hjort, villsvin og villkatt av dei 26 pattedyra her, i tillegg til tjuvjo, ørnar og opp til 200 andre fugleartar, inkludert 56 verna artar. Elva inneheld 25 fiskeartar.
Av landsbyar langs elva finn ein Veliki Preslav og Smjadovo i provinsen Sjumen, Dălgopol og Dolni tsjiflik i provinsen Varna. Fleire demningar er bygd langs elva, som gjev vatn til mellom anna Varna og Burgas.
Mogoro
Mogoro (sardisk Mòguru) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 4 157 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 48.99 km² og ligg i ei høgd på 136 meter over havet.
Kirsten Hansteen
Kirsten Moe Hansteen var ein norsk kommunistisk politikar for NKP, og kvinnesaksforkjempar. Ho var den første kvinnelege statsråden i Noreg.
Bakgrunn
Hansteen var fødd Kirsten Moe i Lyngen. Ho studerte filologi ved Universitetet i Oslo, der ho blei med i det radikale studentmiljøet. Ho gjekk inn i Mot Dag i 1927. I 1930, gifta ho seg med advokaten Viggo Hansteen, gjekk ho over til partiet hans, NKP.
Viggo Hansteen blei dømt til døden og skoten av den tyske okkupasjonsmakta i 1941, og Kirsten Hansteen blei åleinemor for tre barn. Under krigen redigerte ho likevel det illegale bladet Kvinnefronten, som ho heldt fram med til 1945. I samarbeid med Henriette Bie Lorentzen grunnla og utgav Hansteen tidsskriftet Kvinnen og tiden i 1945, og var utgjevar fram til 1955.
I 1945 vart Kirsten Hansteen konsultativ statsråd i samlingsregjeringa, den første kvinnelege statsråden i Noreg. Ho representerte Akershus på Stortinget frå 1945 til 1949. I tillegg til kvinnesaker, var Hansteen etter den andre verdskrigen ein pådrivar for fredsarbeid. Ho var medlem av styret i Verdensfredsrådet, og deltok på ei rekke fredskonferansar og skreiv artiklar mot atomvåpenopprusting.
Pančevo
Pančevo (serbisk Панчево) er ein by og kommune i Serbia, 15 km nordaust for Beograd. I hadde byen 77 087 innbyggjarar, medan kommunen hadde 127 162 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i Sør-Banat i Serbia. Pančevo er òg den viktigaste hamna langs elva Tamiš, som renn forbi byen.
Namn
På serbisk heiter byen Pančevo (Панчево), på ungarsk Pancsova, på tyrkisk Pançova, på tysk Pantschowa, på rumensk Panciova, på slovakisk Pánčevo og på rusin Панчево.
Historie
Byen vart første gong nemnd på 1100-talet. Han var ein del av Kongedømet Ungarn fram til 1500-talet, då han vart ein del av Det osmanske riket. Under det osmanske styret var han ein del av den osmanske provinsen Temeşvar og var ein stor busetnad hovudsakleg busett av etniske serbarar.
Etter 1716 høyrte byen til Habsburgmonarkiet og var ein del av militærprovinsen kalla Banat Temeswar. I 1751 kom dei nordlege områda i provinsen under sivil administrasjon, medan dei sørlege delane (inkludert Pančevo) vart ein del av Militærgrensa (Banat Krajina). I denne tida var byen delt i to kommunar, ein serbisk og ein tysk. I 1767 var det 424 familiar i den serbiske kommunen og 132 familiar i den tyske. Byen var okkupert av osmanarane i 1787-1788. I 1794 vart den serbiske og tyske kommunen slått saman.
I 1848-1849 var Pančevo ein del av Serbisk voivodskap, ein serbisk autonom region i Det austerrikske keisardømet, men i 1849 vart han igjen underlagt Militærgrensa. I 1873 vart Militærgrensa nedlagt og byen vart ein del av Torontál fylke.
I 1918 vart Pančevo innlemma i Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar (seinare kalla Jugoslavia). I 1921 hadde byen 19 362 innbyggjarar. Mellom 1918 og 1922 høyrte byen til Banat fylke, mellom 1922 og 1929 til Beograd oblast og mellom 1929 og 1941 til sjølve Beograd.