cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ficedula
Utbreiing
Blant Ficedula-artane finn ein berre svartkvit flugesnappar som vanleg hekkefugl i Noreg. I hekketida kan han treffast over hele landet, minst vanleg i dei to nordlegaste fylka. Dvergflugesnappar er ein sjeldan og uregelmessig hekkefugl i Noreg, til dømes var det ei kjend hekking i Oslo i 2017. Det finst færre enn 15 registreringar av halsbandflugesnappar etter år 2000. Sikre observasjonar av andre Ficedula-artar i landet er ikkje kjende.
Artslista
Ficedula i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. Gruppering etter geografisk utbreiing, i same rekkefølge:
Slåttar frå Sunnhordland
Hardingfelespelet i Sunnhordland er ikkje like godt dokumentert som slåttespelet elles i Hordaland. Viktigaste kjelda for slåttar finn ein i Fana og Fusa. I Hålandsdalen har det og vore godt med felespel. Det har vore skrive opp slåttar etter Kristoffer Ekeberg frå Fusa og Even Heimdal frå Fana, Johannes Skogseide, Johannes Eide og Gudmund Eide frå Hålandsdal, og Elias Mjåtveit frå Meland. Ytst i Sunnhordland var og vanleg fele nytta, slik at ein kan rekne landsluten som overgangsområde. Even Heimdal spela både vanleg fele og hardingfele.
Panajía i Khalkidikí
Panajía (gresk Παναγία) er ein tidlegare kommune i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Panajía inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Aristotélis.
Slåttar frå Sunnhordland
Etter Kristofer Eikeberg
Kristofer Eikeberg var frå Fusa. Arne Bjørndal skreiv opp slåttar hjå han i 1916.
Etter Johannes Eide
Johannes Eide var frå Hålandsdal i Fusa. Bjørndal var hjå han etter slåttar i 1910.
Heathrow Terminal 4 undergrunnsstasjon
Heathrow Terminal 4 undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja som ligg under London lufthamn, Heathrow i London. Han er ein del av London Underground.
Slåttar frå Sunnhordland
Jomfru Lisken
Hardingfeleverket nr 383. Slåtten heiter etter dotter til presten i Ullensvang, som lika å tralle på denne slåtten. Ein variant er komen til Telemark og nedskriven der. Det er rimeleg at slåtten har vore kjend i Hardanger med, men er berre skriven ned i Sunnhordland.
Lambay
Historie
Lambay var busett i steinalderen. Dei antikke greske geografane Plinius og Klaudios Ptolemaios kjende til øya og refererte til ho som Limnus eller Limni. Det gamalnorske namnet på øya var Lambey, som truleg kom av at ein sende søyer til øya for å lamme på ein stad der det ikkje var rovdyr. I 1927 vart det oppdaga fleire graver frå jernalderen.
St. Colmcille skal ha oppretta eit kloster på Lambay om lag år 540 og vikingtida på Irland starta truleg med eit plyndringstokt av denne staden i 795.
Sitric, ein dansk konge av Dublin, gav Lambay til Christ Church Cathedral, og i 1181 gav prins Johannes ho til erkebiskopane av Dublin. Dette vart stadfesta av Kong Edward i 1337 og av Kong Richard i 1394. Ein seinare erkebiskop leigde øya ut til nonnene i Grace Dieu og dei oppretta eit kloster og ein skule her.
I 1467 fekk jarlen av Worcester løyve til å byggje ei festning på øya for å verne England mot spanjolar, franskmenn og skottar. Worcester betalte erkebiskopen av Dublin 40 shilling per år, men sjølv om han fekk løyve er det ikkje sikkert at det faktisk vart bygd.
Under reformasjonen gav erkebiskop Brown øya til John Challoner mot ein årleg skatt. Vilkåra var at Challoner innan seks år skulle byggje ein landsby, ei borg og ei hamn for fiskarane og som vern mot smuglarar. Han skulle busetje Lambay med «ein koloni av ærlege folk». Challoner eigde Lambay fram til ho i 1611 vart gjeven til Sir William Ussher og arvingane hans. James Ussher budde på Lambay i 1626, men i 1650 hadde han flytta til London. Han var svært respektert og ligg i dag gravlagd i Westminster Abbey. Ussher-familien hadde øya i 200 år.
Balsfjord kyrkje
Balsfjord kyrkje er ei langkyrkje frå 1856 i Balsfjord kommune i Troms og Finnmark.
Lambay
Historie
Under Williamitekrigen i Irland vart øya nytta som ein interneringsleir for irske soldatar. Meir enn tusen av dei vart fengsla der etter slaget ved Aughrim i 1691 og nokre døydde av skadar og svolt.
Balsfjord kyrkje
Byggverket er i tre og har 400 sitjeplassar.
Lambay
Historie
Mange skip har forlist rundt øya. Eit av dei mest kjende var RMS «Tayleur», eit av dei største handelsskipa i dei dagar, som gjekk på land her 21. januar 1854 og sokk. 380 menneske mista livet.
Dyreliv
Lambay har ein av dei største og viktigaste sjøfuglekoloniane på Irland med over 50 000 lomvi, 5 000 krykkjer, 3 500 alker, 2 500 gråmåse, i tillegg til ein del lundefugl, havlire, havhest og andre artar.
Av pattedyr på øya finn ein gråsel. I tillegg er det innført dåhjort (om lag 200 dyr) og krattkenguru (etter at det vart for mange av dei i Dublin Zoo) på øya.
Fornyings-, administrasjons- og kyrkjedepartementet
Fornyings-, administrasjons- og kyrkjedepartementet (forkorta FAD) var eit norsk departement som vart formelt oppretta 1. januar 2006.
Departementet fekk ved opprettinga ansvaret for saksfeltet til det tidlegare Moderniseringsdepartementet, i tillegg til nordisk samarbeid. Departementet sitt hovudfokus er modernisering av offentleg sektor, konkurranse i næringslivet, kyrkje, minoritetar og IT. Departementet har eit samla ansvar for konkurransepolitikken, koordinering av Informasjonsteknologipolitikken for heile samfunnet, kyrkja, kongehuset, nasjonale minoritetar, leiarutvikling, organisasjonsutvikling og omstilling i statsforvaltinga, servicefunksjonar for departementsfellesskapet og statleg sektor generelt. Departementet har arbeidsgjevaransvar for statstilsette.
1. januar 2014 blei departementet lagt ned og dei fleste ansvarsområda overført til det nyfusjonerte Kommunal- og moderniseringsdepartementet.
Historikk
Moderniseringsdepartementet vart oppretta den 1. oktober 2004. Arbeids- og administrasjonsdepartementet ogNærings- og handelsdepartementet hadde før dette ansvaret for saksområda.
Endring av departementet frå 1. januar 2010
Regjeringa Stoltenberg II har bestemt at kyrkjesakene skal flyttast frå Kultur- og kyrkjedepartementet til Fornyings- og administrasjonsdepartementet med verknad frå 1. januar 2010. Namnet på departementet blir då Fornyings-, administrasjons- og kyrkjedepartementet.
Politisk leiing
Rigmor Aasrud frå Arbeidarpartiet er frå 20. oktober 2009 statsråd og sjef for departementet.
Nynorsk namngjeving av departementet
Dagen etter at eit oppslag på nynorsk.no (18.10.05) kritiserte namnet på «Fornyelsesdepartementet» for å ikkje vere nynorskvenleg, slo dåverande nyutnemnde fornyingsminister Heidi Grande Røys, som kjem frå Sogn og Fjordane, fast at namnet på departementet skulle vere fornyingsdepartementet uansett målføre. (Kjelde 1 og 2)
Muhu
Muhu (på tysk Moon eller Mohn; på estisk òg kalla Muhumaa), er ei øy i Austersjøen ved kysten av Estland. Med eit areal på 198 km² er ho den tredje største øya i Estland, etter Saaremaa og Hiiumaa.
I lag med dei mindre naboøyane Kesselaid, Viirelaid, Võilaid og Suurlaid dannar ho Muhu kommune i Saare fylke. Kommunen har eit folketal på 1 822 (2004) og dekkjer eit område på 206,12 km². Folketettleiken er 8,8 km². Dei største tettstadene på Muhu er Kuivastu, Liiva og Koguva.
Øya ligg like utanfor det estiske fastlandet med sundet Suur Väin i mellom, og mellom Saaremaa og Muhu ligg Väike Väin-sundet. Muhu er knytt til Saarema med vegfylling. Det er eit ferjesamband mellom Kuivastu på Muhu og Virtsu på fastlandet.
Muhu er kjend for å ha den einaste vindmølla som framleis er i drift i heile Estland, og for Slaget i Suur Väin-sundet i september-oktober 1917 mellom Russland og Tyskland.
Kihnu
Kihnu er ei øy i Austersjøen, og den sjuande største øya i Estland med eit areal på 16,4 km². Øya er òg den største øya i Rigabukta.
Kihnu har 639 innbyggjarar (2004) i fire landsbyar: Lemsi, Linaküla, Rootsiküla og Sääre. Ein kan nå Kihnu med ferje frå Pärnu eller med fly. Om vinteren er det jamvel råd å gå til øya på isen.
Kultur
Vottane frå Kihnu og dei stripete skjørta er kjende i fleire land, hovudsakleg blant handverkarar og forskarar.
UNESCO utropte kulturområda og tradisjonane på Kihnu til eit Meisterverk av mennesket si muntlege og immaterielle arv den 7. november 2003.
Etnedal kommune
Etnedal kommune vart oppretta i 1894 då Bruflat sokn vart skilt ut frå Sør-Aurdal og Nord-Etnedal sokn vart skilt ut frå Nord-Aurdal. Kommunevåpenet vart godkjend i 1989 og har ei gull kvelvingsbru mot ein blå bakgrunn. Motivet symboliserer Lunde bru.
Geografi og næringsliv
I Etnedal kommune er det høgtliggande område mot Valdres i vest. I nord og aust er det eit meir ope fjellviddelandskap, der det høgste punktet er Spåtind (1414 moh.) på grensa til Nordre Land.
Etnedal kommune har ingen tettstader og busetnaden er spreitt. Busetnaden i kommunen følgjer dei fruktbare områda langsetter dalføra. Administrasjonssenteret ligg på Bruflat. Her er det laga ein park ved omsorgsbustadene, og ein ønskjer å etablere eit lite bygdetun her med gamle hus for aktivitetar.
Hovudnæringane i kommunen er husdyrhald og skogbruk, men det er også aktivitet innanfor industri og turisme.
Cornellà de Llobregat
Historie
Historia til Cornellà de Llobregat er prega av tre faktorar: nærleiken til Barcelona, vegen til og frå hovudstaden i Catalonia og elva Llobregat. Namnet er av romersk opphav (Cornelianus) og arkitekturen i byen syner spor av vestgotarane.
Dei første skriftlege kjeldene som omtalar byen er frå 980, då det stod ei kyrkje og eit forsvarstårn her. Byen vart ein del av området rundt Bareclona på 1200-talet, og ei kort stund høyrte han til Franqueses del Llobregat.
Aukštaitija
[[Fil:Liet-etno-regionai.png|mini|300px| Regionar innanfor moderne Litauen
Aukštaitija («høglandet») er ein av fem etnografiske regionar i Litauen. Namnet kjem av at regionen er relativt høg samanlikna med resten av landet, særleg i austlege delar.
Geografi
Aukštaitija er den nordaustlege delen av Litauen og utgjer òg ein liten del av Latvia og Kviterussland. Den største byen og hovudstad i regionen, sjølv om regionane ikkje er politiske inndelingar, er Panevėžys, med over 100 000 innbyggjarar. Dei største byane med meir enn 20 000 innbyggjarar er :
Sein krit
Sein eller øvre krit er den andre av to epokar i krittida. Han starta for 100 millionar år sidan og enda for 65,5 millionar år sidan.
Aukštaitija
Geografi
Regionen er full av innsjøar, hovudsakleg på austsida.
Sein krit
Paleogeografi
Amerika flytta seg gradvis vestover og Atlanterhavet utvida seg. India heldt fram nordver mot Asia. På den sørlege halvkula sat Australia og Antarktis framleis saman og byrje å drive bort frå Afrika og Sør-Amerika. Europe var på denne tida ei øygruppe og på nokre av desse øyane fanst endemiske dvergdinosaurar.
Aukštaitija
Historie
Historisk dekte Aukštaitija området Hertugdømet Litauen opp til 1200-talet. Den første hovudstaden var truleg Kernavė. I avtalen med Gediminas frå 1322 vart Aukštaitija kalla terra Eustoythen («landet til Aukštaitijarane»). Aukštaitija vart nemnd i Austechia i Chronicon terrae Prussiae skrive rundt 1326. Sidan slutten av 1200-talet har området vore ein del av Hertugdømet Vilnius/Litauen og Hertugdømet Trakai. Etter 1400-talet utgjorde Trakai voivodeskap og Vilnius voivodeskap Aukštaitija, som både ein politisk og etnisk eining kalla Eigentlege Litauen.
Sein krit
Dyrliv
Dinosaurane dominerte landjorda under sein krit, mellom anna Tyrannosaurus rex, som var den største kjøtetaren på denne tida. Fuglane vart stadig vanlegare og mangfaldige og erstatta etter kvart flygeøglene. Pattedyra vart òg vanlege, men var framleis primitive og små.
Aukštaitija
Demografi
Regionen har minoritetar av russarar og kviterussarar i aust.
Sein krit
Dyrliv
I havet dukka brått mosasaurane opp og utvikla seg særs raskt. Moderne haiar og store pliosaurar dukkar òg opp, saman med dei enorme (13 meter lange) elasmosaurane. Desse rovdyra livnærte seg på mange fiskar, som hadde utvikla seg til moderne former.
Masseutryddinga
Krit-tertiær-utryddinga var ei stor masseutrydding av dyr og planter i løpet av geologisk kort tid for om lag 65,5 millionar år sidan. Ho vert ofte kalla K-T-utryddinga, og er knytt til eit uvanleg tyng berglag som ein finn over heile jorda. Hendinga markerer slutten på mesozoikum og byrjinga på kenozoikum.
Alle dinosaurar som ikkje utvikla seg til fuglar døydde ut i K-T-utryddinga. I tillegg døydde mange virvellause dyr og planter ut under hendinga. Pattedyr og fuglar klarte seg godt gjennom hendinga.
Forskarar meiner at K-T-utryddinga kan ha vore skapt av ei katastrofal hending som eit massivt asteroidenedslag eller kraftig vulkansk aktivitet. Fleire nedslagskrater og massive vulkanar i Deccan-trappene har vorte datert til om lag same tid som utryddinga fann stad. Desse geologiske hendingane kan ha redusert sollyset så mykje at fotosyntesen vart hindra og den globale økologien vart forstyrra. Andre forskarar meiner at utryddingane skjedde meir gradvis på grunn av endringar i havnivå og klima.
Skeivnebblo
Skeivnebblo, Anarhynchus frontalis, er ein mellomstor medlem av lofamilien, Charadriidae, endemisk for New Zealand. Dette er einaste fuglearten i verda som har ein sidelengs vridd nebbspiss. Nebbtuppen er alltid vridd mot høgre. Populasjonen hekkar på Sørøya, dei er flyttfuglar som overvintrar på Nordøya.
Skildring
Skeivnebbloa er med lengd på 20 centimeter og 60 gram i vekt litt større enn til dømes sandlo. Fjørdrakta har kvit underside av kropp og venger, kvit strupe og panne. Krone, hette og oversida er oskegrå. Det svarte, vridde nebbet er langt til lo å vere, auga er svarte og beina er grågrøne. I hekkedrakt får dei eit mørkt, tydeleg teikna belte tvers over brystet, hannen litt breiare enn hoa. Brystbandet er heilt eller delvis borte utanom hekketida.
Vinterstid finn ein skeivnebbloa spreidd langs kysten av Nordøya, ofte i flokkar på over 100 fuglar og ein stor del av bestanden i havbukta Firth of Thames. Fåtalige lever òg på Sørøya, til dømes på Farewell Spit.
Hekkeområdet ligg i Canterbury og indre Otago, inne i innlandet sentralt på Sørøya, her hekkar dei langs elvebreidder som Rakaiaelva. Nokre få hekkar ved innsjøar som Tekaposjøen. Hoa legg to egg på rein grus utan vegetasjon. Rugetida er ca. 30 dagar og begge kjønn tar del i ruginga. Dei fleste fuglane blir hekkefuglar i andre leveåret og det eldste kjente individet av skeivnebblo blei over 16 år.
Det sære nebbet til skeivnebbloer hjelper dei i å grave fram virvellause dyr og larver som ligg under steinar, for det meste artar som er knytt til vatn. Dette kan vere vårfluger, steinfluger, døgnfluger og biller. Når dei beitar på mudderbankar er det ulike krepsdyr som er byttedyra. Utanom hekketida er dei sosiale og dannar flokkar ved beiting og kvile. Dei kan òg flyge tett og synkronisert.
Dette er ein sjeldan og verna art, bestanden er estimert til 4500-5000, (år 2003) og er minkande.
Jan Carlzon
Jan «Janne» Gösta Carlzon er ein svensk forretningsmann. Han er mest kjend frå perioden då han var administrerande direktør og konsernsjef for SAS frå 1981 til 1993. I SAS vart Carlzon kjend som ein nytenkjande leiar med fokus på kunden og ein flat organisasjon, og han revolusjonerte flyindustrien med eit stadig fokus på kundeservice.
Jan Carlzon vart utdanna som siviløkonom ved Handelshögskolan i Stockholm i 1967. Han starta karrieren i reiselivsnæringa i Vingresor, der han var produktsjef i 1969-71, marknadsdirektør for Vingresor og Club 33 1971-73 og administrerande direktør 1974-78. I 1978 vart Carlzon administrerande direktør for Linjeflyg. 18. september 1980 vart han tilsett i SAS som viseadministrerende direktør og sjef for flyverksemda. Han vart administrerande direktør og konsernsjef i selskapet i 1981. <!--
Utfordringar i SAS
Då Jan Carlzon tok over som konsernsjef i SAS stod selskapet ovanfor store finansielle vanskar med årlege tap på over 17 millionar USD, og SAS-flya var internasjonalt kjent for alltid å vera forseinka. Ei undersøking frå 1981 viste at SAS var rangert som nr 14 av 17 flyselskap i Europa med omsyn til punktlighet. Selskapet hadde òg eit rykte som ein svært sentralisert organisasjon som hadde vanskeleg for å ta beslutninger, til skade for både kundane, eigarane og dei tilsette.
Noko av det første Jan Carlzon gjorde i SAS var å introdusera den første separate kabinen i verda for forretningsfolk (i SAS kalla EuroClass), samstundes som han fjerna første klasse på dei europeiske rutene. Innan eit år etter han tok over hadde SAS vorte Europas punktligste flyselskap.
Han starta òg eit omfattande opplæringsprogram for tilsette som fokuserte på delegering av ansvar bort frå leiinga og å tillata tilsette med kundekontakt å ta beslutninger for å løysa problemet på staden. Jan Carlzon sa at: «Problem vert løyst på staden, så fort dei oppstår. Ingen tilsett på frontlinja skal måtta venta på løyve frå sin leiar.». Denne desentraliseringen av organisasjonen førte til eit sterkt oppsving i moralen blant selskapet sitt tilsette. Endringane som vart gjort, viste seg raskt, og selskapet hadde i 1982 eit overskot på USD 54 millionar. Det er gjort mange studium av snuoperasjonen, og den vert ofte referert til i leiingslitteratur
Som følgje av endringane vart SAS utnemnt til Airline of the Year for 1983 av bransjetidsskriftet Air Transport World.
Carlzon gjennomførte òg eit fullstendig nydesign av selskapet sitt «corporate identity», med blant annan ny utsjånad på flyene og nye uniformer for dei tilsette.
I dei seinare årane av Carlzons tid i SAS kom han under auka press frå aksjeeigarane etterkvart som konkurrentane hadde henta inn leiinga som SAS hadde skaffa seg i forretningsmarkedet på byrjinga av 1980-talet.
Etter SAS
Carlzon forlét SAS i november 1993 og starta i 1994 investeringsselskapet Ledstiernan. Carlzon var òg ein av grunnleggjarane av internettselskapet CDON. I 1999 vart han formann for Svenska Tennisförbundet og styremedlem i International Tennis Federation. Han var formann for British Swedish Chamber of Commerce mellom 2003 og 2006. Jan Carlzon var frå mai 2006 til juni 2010 styreformann for Sveriges største organisasjon for sjølvstendig næringsdrivande, Företagarna. Han var òg ein av grunnleggjarane av det europeiske telecom-selskapet NETnet International S.A. og er deleier og formann for Karl Stockman AB, eit svensk investeringsselskap.
Carlzon er æresdoktor ved Pepperdine University i Los Angeles, og òg ved Pacific Lutheran University i Tacoma. -->
Anisotropi
Anisotropi er den eigenskapen at noko er avhengig av retning. Det er det motsette av isotropi, der alt er likt same kva retning ein observerer.
Anisotropisk stråling har ulik intensitet i ulike retningar; eit anisotropisk felt verkar med ulike krefter avhengig av partikkelorientering.
Guinness rekordbok
Guinness rekordbok (eng. Guinness Book of Records) er ei bok som vert utgjeven årleg av bryggeriet Guinness. Boka har med ulike verdsrekordar frå heile verda. Ho kom ut for fyrste gong i 1955.
Den kuriske landtunga
Den kuriske landtunga (litauisk Kuršių nerija, russisk Куршская коса, tysk Kurische Nehrung, latvisk Kuršu kāpas) er ei 98 km lang, tynn, landtunge av sanddyner mellom Austersjøen og Den kuriske bukta.
Geografi
Den kuriske landtunga strekkjer seg frå Sambiahalvøya i sør og nordover til eit smalt sund der hamnebyen Klaipėda på fastlandet i Litauen ligg på den andre sida. Dei nordlegaste 52 km av landtunga høyrer til Litauen, medan resten er ein del av Kaliningrad oblast i Russland. Breidda av landtunga varierer frå 400 meter i Russland (nær landsbyen Lesnoje) til opp mot 3,8 km i Litauen (like nord for Nida.
Historie
I følgje baltisk mytologi vart Den kuriske landtunga forma av den sterke jenta Neringa som leika ved breidda av sjøen. Dette barnet dukkar òg opp i nokre andre myter (der ho vert framstilt som ei ung, sterk kvinne, liknande ein kvinneleg utgåve av den greske Herakles).
Den kuriske landtunga vart forma for om lag 5000 år sidan. Frå om lag 800 til 1016 heldt ei stor heidensk stamme kalla Wisikauten til her. Den tyske riddarordenen okkuperte området på 1200-ltalet og bygde borgene sine ved Memel (1252), Neuhausen (1283) og Rossitten (1372).
På 1500-talet byrja ein ny periode der det vart danna sanddyner. Avskoging på landtunga på grunn av overbeite, innhausting av tømmer og båtbygging for omleiringa av Königsberg i 1757 førte til at sandyner tok over landtunga og byrja å gravlegge heile landsbyar. Alarmert av desse problema støtta Kongedømet Preussen ein storskala revegetering og skogplanting på landtunga i 1825. På grunn av dette er mykje av landtunga i dag dekt av skog. På 1800-talet var Den kuriske landtunga hovudsakleg busett av kurarar med ein større tysk minoritet i sør og ein litauisk minoritet i nord. Kurarane forsvann etter kvart på grunn av blanding med andre folkegrupper og andre årsaker, og eksisterer stort sett ikkje lenger. Fram til 1900-talet levde dei fleste innbyggjarane her av fiske. Den tyske folkesetnaden som hadde tatt meir og meir over vart utvist etter den andre verdskrigen.
Etter at Sovjetunionen braut saman blømde turismen. Mange tyskarar, hovudsakleg etterkomarar av dei tidlegare innbyggjarane i området valde Den kuriske landtunga (særleg Nida, sidan tyskarar ikkje trong visum i Litauen) som sin feriedestinasjon.
Frå 2002-2005 gjorde lokale miljøvernaktivistar i både Kalingrad oblast og Litauen opprør mot Lukoil sine planar om å utnytte eit oljefelt 22,5 km utanfor landtunga i russisk farvatn på grunn av den store trugselen dette kom til å verte på miljøet og turismen. Dei vart derimot støtta av den litauiske regjeringa sidan eit oljeutslepp her ville verte ført nordover med havstraumane i området og grise til kysten av Litauen. Motstanden var til inga nytte og russarane opna oljefeltet i 2005.
Noverande status
Den høgaste vandresanddyna i Europa ligg på Den kuriske landrunga. Ho er i snitt 35 meter høg, men kan stundom verte 60 meter høg.
Den største byen på landtunga er Nida i Litauen, ein populær feriestad som ofte vert vitja av både litauiske og tyske turistar. Nordsida av Den kuriske landrunga har fleire strender for turistane. Både den russiske og den litausike delen av landtunga er nasjonalparkar.
Busetnader på Den kuriske landtunga er (frå nord til sør):
Dei første seks er på litauisk side, medan dei tre siste er på den russiske sida. Den russiske sida av Den kuriske landrunga høyrer til Zelenogradsk rajon i Kaliningrad oblast, medan den litauiske sida er delt mellom Klaipėda kommune og Neringa kommune.
Ein enkel veg går langs heile Den kuriske landrunga. På den russiske sida går vegen til Zelenogradsk, medan han på den litauiske sida går til Smiltynė. Landtunga er ikkje forbunde med det litauiske fastlandet. Det går ei bilferje frå Smiltynė på landtunga til hamnebyen Klaipėda.
Sidan 2000 Den kuriske landtunga er på UNESCO si verdsarvliste.
Miljø
Det er fleire miljøfarar som truer Den kuriske landtunga, som ofte vert rekna som eit område med rein natur.
På grunn av den viktige turismen og fiske for den lokale økonomien kan forureining av sjøen og kystlinja få katastrofale følgjer for området sidan både den unike naturen og økonomien vert øydelagd. Oljefeltet D6 i russisk territorialfarvatn ligg 22,5 km utanfor kysten av landtunga og opna i 2005.
Ein annan trussel er at den auka turismen kan øydeleggje naturen som trekk alle turistane til seg. På grunn av dette har ein sett seg nøydd til å utføre forskjellige tiltak som forbod mot fotturar i visse område.
Megáli Panajía i Khalkidikí
Megáli Panajía (gresk Μεγάλη Παναγία) er ein distriktsby i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Megáli Panajía var hovudsete i den tidlegare kommunen Panajía, som no er ei kommunaleining i kommunen Aristotélis.
Lars Sponheim
Lars Sponheim er ein tidlegare norsk politikar og tidlegare leiar av partiet Venstre. Frå 2019 er han fylkesmann i Vestland. Han er òg gardbrukar i Ulvik i Hardanger i Hordaland fylke. Sponheim er gift og har tre ungar.
Lars Sponheim vart vald inn på Stortinget i 1993, etter å ha lovt i valkampen å gå frå Ulvik til Stortinget om han kom inn, noko han gjennomførte. Då hadde Venstre vore utan representasjon i åtte år. Tre år seinare, i 1996 stilte han, som einaste stortingsrepresentant frå partiet, sitt eige kandidatur til leiarvervet på årsmøtet i Venstre. Motkandidaten, den sitjande leiaren Odd Einar Dørum trekte sitt kandidatur, og Sponheim vart vald til leiar i Venstre.
Sponheim var til tider ein omstridd leiar i eige parti, og det vart stilt motkandidatar mot han fleire gonger (mellom andre nestleiarane Trine Skei Grande og Olaf Thommessen, som ikkje ønskte å stille). Men etter det gode valresultatet til Venstre i 2005 var Sponheim sin posisjon i partiet sterkare enn nokonsinne. Etter det dårlege resultatet i valet 2009 bestemte Sponheim seg for å gå av som partileiar. Seinare same år vart han styreleiar i Norsk Tipping.
I 2010 vart Sponheim utnemnd som fylkesmann i Hordaland. I 2019 vart fylkesmannsembeta i Hordaland og Sogn og Fjordane slått samna, og Sponheim vart fylkesmann i Vestland.
Kolchis
Kolchis (georgisk კოლხეთი, k'olxeti, gammalgresk Κολχίς) var eit gammalt georgisk kongedøme og ein region     i den vestlege delen av dagens Georgia. Området spelte ei viktig rolle i den etniske og kulturelle danninga av den georgiske nasjonen og undergruppene hans.
I gresk mytologi var Kolchis heimen til Det gylne skinnet og Medeia, og var reisemålet til argonautane.
Området til riket blir gjerne rekna for å ha omfatta den vestlege delen av Georgia med provinsane Mingrelia, Svaneti, Racha, Imereti, Guria, Adsjaria og Abkhazeti (Abkhasia), dei russiske områda Sotsji og Tuapse og dei tyrkiske provinsane Rize, Trabzon og Artvin.
75
Døde
70er
Gausdal kommune
Gausdal kommune er ein kommune i Innlandet fylke. Han har grenser i nord til Sør-Fron, i nordaust til Ringebu, i aust til Øyer og Lillehammer, i sør til Nordre Land, og i sørvest til Nord-Aurdal og Øystre Slidre. Kommunevåpenet er ein trappeformasjon av sølv og blått og viser fjellformasjonar som er typiske i kommunen. Namnet Gausdal kjem frå norrønt: «Gausdalr», av elvenamnet Gausa som tyder «stri straum, foss».
Administrasjonssenteret i kommunen er Segalstad bru med og størstedelen av busetnaden ligg innan ein 10 kilometer radius. I tillegg er det to andre tettstader: Follebu og Forset med.
76
Døde
70er
Gausdal kommune
Historie
Gausdal formannskapsdistrikt vart skipa i 1838 med om lag same utstrekning som dagens kommune. I 1867 vart eit område med 40 heimehørande personar overførd frå Øyer. I 1879 vart gamle Gausdal herad delt i to einingar, Østre Gausdal med eit folketal på 3549 og Vestre Gausdal med 2362 innbygjarar. Administrasjonsstader var Segalstad bru i aust og Forset i vest. Den noverande Gausdal kommune vart skipa i 1962 då dei dei to einingane vart slegne ihop att. Det var då 3942 heimehørande i aust og 2590 i vest.
Skular og målstoda
Kring 1900 hadde Østre Gausdal seks skulekrinsar og alle tok nynorsken i 1908, medan på 1920-talet gjekk to attende til bokmålet og to vart lagde ned. I 1939 fekk dei to bokmålskrinsane, og alle dei sju krinsane i Vestre Gausdal nynorsk, såleis at målbrigde var fullenda i både herada. Stoda heldt seg ikkje lenge, allereie i 1961 gjekk dei same to krinsane i aust atter attende til bokmålet, saman med alle utan ein krins i vest. Seinare har to av dei tre siste nynorskskulane vorte lagde ned, såleis at det i 2012 berre er ein grendaskule, Engjom, attende som i namnet har nynorsk som hovudmål. I røynda er det diverre berre 4 av 54 elevar som held på målet. Dei andre skulane i kommunen er Fjerdum, Follebu og Forset barneskular, samt Gausdal ungdomsskole. I kommunen som heile er det om lag 1% nynorskelevar i 2012.
1909
1909 (romartal MCMIX) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
Døde
1901 – 1950
Fjell i Tyrkia
Fjell i Tyrkia inngår i fleire fjellkjeder:
Kraftverk
Kraftverk er ei nemning på eit industrianlegg som genererer elektrisk energi. Det ville difor vera logisk å nytta nemninga energiverk i staden for kraftverk, men den misstydande nemninga kraftverk har teke hald i det norske språket.
Ei anna missoppfatning er at det vert produsert energi, noko som strir mot energiprinsippet. Eit kraftverk produserer ikkje energi, men omset frå ei enegiform til ei anna. I eit vasskraftverk vert statisk energi omset til elektrisk energi, i eit kolkraftverk vert kjemisk bunden energi omset til elektrisk energi, og så vidare. Denne energiomsetninga kan skje på forskjellige vis:
I Noreg vert over 99 prosent av den elektrisk energien generert av vasskraftverk, men stadig nye vindkraftverk vert bygd ut. Nokre få gasskraftverk er i planleggingsfasen, og det vert drive utprøving av andre typar kraftverk.
Ulike typar kraftverk
Eksperimentelle kraftverk:
Nyzealandbeltelo
Nyzealandbeltelo, Charadrius bicinctus, er ein liten vadefugl og mellomstor medlem av lofamilien, Charadriidae, med hekkeområde avgrensa til New Zealand. Storparten av populasjonen er flyttfuglar som overvintrar i Australia. Utsjånaden har likskap med dei andre medlemmene av den biologiske slekta Charadrius, inkludert sandlo i Eurasia, men nyzealandbelteloa har mange variantar av fjørdrakta avhengig av tida på året, kjønn og alder.
Skildring
Nyzealandbelteloa er med lengd på 20 centimeter og 60 gram i vekt litt større enn til dømes sandlo. Felles for alle variantar av fjørdrakta er kvit underside av kropp og venger, kvit strupe, gråbrun farge på overside og hovud. Nebbet er kort i grå farge, auga svarte og beina er svakt gulgrøne. I hekkedrakt får hannfuglar eit mørkt, tydeleg teikna belte tvers over brystet og litt lengre ned på brystet eit andre, breiare, raudbrunt band. Ein hannfugl i hekkedrakt har dessutan ein kvit flekk i panna med et tynnt svart band over flekken på framhovudet. Han har òg ei smal svart stripe på undersida av auga. Hoa i hekkedrakt liknar, men banda på strupe og bryst er bleikare, markeringane på hovudet er utydelege med gulbrun flekk i panna. Når nyzealandbelteloa ikkje har hekkedrakt er kjønna like, men varierande. Det meste av markeringar i drakta er borte, men litt av øvste brystbandet kan stå att. Unge, flygedyktige fuglar har ei drakt som liknar ikkje-hekkedrakta, men her er heile hovudet, strupen og øvre halsen farga utydleg lysbrun til brun.
Ein finn nyzealandbelteloa på begge hovudøyane og på mindre øyar som Stewart Island/Rakiura, Chathamøyane og Aucklandøyane. Dei mest brukte hekkeområda ligg høgt i innlandet, sentralt på Sørøya; i Canterbury og i Mackenzie-bassenget hekkar dei langs elvebreidder som til dømes Rakaiaelva, og på strender langs innsjøar. Andre delar av populasjonen hekkar langs kysten. I hovudregel er det fuglane som hekkar i innlandet som er flyttfuglar. Utanom hekketida er føretrekte habitata til denne fuglearten strender, mudderbankar eller estuar, og av og til grasmark. Dei beitar i flokkar.
Nyzealandbelteloer beitar på eit stort utval av virvellause dyr, både artar på land og vasslevande artar. Dei kan supplere med bær. Som andre loer nyttar dei ein kjapp springe-og-pause teknikk når dei plukkar bytte på sandstrender.
Denne arten vernar eit territorium i hekketida og hekkar parvis. Reira er enkle, berre nokre steinar, skjel eller anna samla med ei senking i midten der hoa vanlegvis legg 3 egg. Dei fleste fuglane blir hekkefuglar i første leveåret og det eldste kjente individet av nyzealandbeltelo blei over 10 år.
Arten har status som verna utan å vere trua, og bestanden er estimert til ca. 50 000 individ (2005), dei fleste på Sørøya.
Bamblefeltet
Bamblefeltet er eit geologisk område i Kongsberg-Bamblefeltet som er ein del av det sørnorske grunnfjellsområdet. Området strekkjer seg langs kysten frå Langesundsfjorden til Kristiansand og grensar i vest mot Telemarksfeltet.
Bergartane er danna i prekambrium frå 1250 millionar år sidan og har etter det gjennomgått omfattande metamorfose. Bergartane består av sillimanitt-gneis, cordieritt-antofyllitt-bergartar, kvartsitt og andre sterkt omdanna bergartar saman med gneis, amfibolitt, gabbro og granitt. Feltet vart danna og omdanna under den svekonorvegiske orogenesen for 1100-1150 millionar år sidan, med noko gjennomtrengingar av granitt seinare.
Gjennom Norsk bergindustrihistorie er det drive omfattande gruvedrift på jernmalm ved Arendal, nikkelhaldig magnetkis, kobolt, rutil, apatitt, feltspat og kvarts.
Karlebotn
Karlebotn (nordsamisk Stuorravuoanna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Nesseby kommune i Troms og Finnmark. I lag med Meskfjorden dannar han den inste delen av Varangerfjorden. Fjorden strekkjer seg 6 km vestover til bygda med same namn i botn av fjorden.
Fjorden startar i aust ved Sjøholmen og ligg på sørsida av Angesnes, medan Meskfjorden ligg på nordsida. Det ligg fleire busetnader langs sørsida av fjorden, som grenda Sirddagohppi.
E6 går langs sørsida av fjorden, medan Fv311 går langs botn av fjorden.
Syd Barrett
Roger Keith Barrett, kjend som Syd Barrett, var ein av grunnleggjarane av det britiske rockebandet Pink Floyd. Han var den fyrste frontfiguren i bandet, som låtskrivar, gitarist og hovudvokalist. Sjølv om musikkarrieren hans var kort på grunn av sviktande mental helse og utstrekt misbruk av det narkotiske stoffet LSD, har han hatt stor påverknad på artistar frå 60-talet og seinare. Den seinare suksessen til bandkollegaene hans og den mystiske forsvinninga hans frå rampelyset har bidrege til at det i starten av det 21. hundreåret framleis er ei enorm interesse rundt Barrett.
Liv
Syd Barrett var fødd i Cambridge. Han drøymde tidleg om å verte rockemusikar. Saman med skulekameraten David Gilmour brukte han all ledig tid på skulen til å øve på gitar, og då han og Gilmour som tenåringar overvar ein konsert med Bob Dylan var Syd Barrett hekta. Han gjekk heim og skreiv låten som vart innspela i 1970 som «Bob Dylan Blues», men som fyrst vart utgjeven på samlealbumet The Best of Syd Barrett: Wouldn't You Miss Me? i 2001.
Pink Floyd
Etter at Nick Mason, Roger Waters og Richard Wright i eit års tid hadde mislukkast med å starte eit levedyktig band, kom dei tre i kontakt med Syd Barrett og gitaristen Bob Klose i 1965. Barrett gav bandet namnet «The Pink Floyd Sound» etter dei to amerikanske bluesartistane Pink Anderson og Floyd Council. Barrett skreiv dei fleste låtane til bandet, men det var fyrst då Bob Klose mot slutten av 1965 forlét bandet som no berre heitte «The Pink Floyd» at Barrett òg vart sologitarist. Etter kvart vart òg «The» sløyfa frå bandnamnet. Pink Floyd vart i løpet av kort tid eit stort namn på mange av undergrunnsscenene i London og etter at de fekk kontakt med managerane Peter Jenner og Andrew King, fekk Pink Floyd platekontrakt med EMI-selskapet Harvest. Barrett skreiv dei to fyrste singlane til bandet, «Arnold Layne» og «See Emily Play» som kom på høvesvis 20. og 6. plass på dei britiske singellistene.
Han skreiv 8 av 11 låtar åleine, og bidrog saman med resten av bandmedlemmene på to songar til på debutalbumet The Piper at the Gates of Dawn som vart utgjeve i 1967. Albumet vert den dag i dag rekna som ein milepåle innan psykedelisk musikk. Men allereie på denne tida var det klart at suksessen var i ferd med å verte for mykje for Syd Barrett. På konsertar kunne den utilreknelege oppførselen hans føre til at det nesten var umogleg for bandet å opptre. På ein konsert stod Barrett og stirra tomt ut i lufta medan han spela same akkord heile tida. Etter kvart fekk trommeslagaren i Pink Floyd, Nick Mason henta inn den gamle venen til Barrett frå Cambridge, David Gilmour, som det femte medlemmet. Fyrst var det meininga at Gilmour skulle fylle inn for Barrett under konsertane. Etter ei stund slutta Pink Floyd å plukke opp Barrett på konsertar, men dei håpte framleis at han kunne bidra som låtskrivar på albuma. Likevel skreiv han songen «Jugband Blues» på det neste albumet, A Saucerful of Secrets, samtidig som han spela på nokre av dei andre låtane. Bandet spela òg inn «Vegetable Man» og «Scream Thy Last Scream» til albumet, men desse vart droppa på grunn av de dystre tekstane. Barrett hadde òg ei skisse til ein fjerde song til A Saucerful of Secrets, men då bandet skulle øve inn «Have You Got It Yet» endra han tekst og melodi kvar gong dei kom til refrenget. Dette var det som fekk begeret til å renne over for dei andre bandmedlemmene, har Roger Waters seinare fortalt.
Solokarrieren
Dei andre bandmedlemmene gløymde aldri Syd Barrett, og då han skulle lage det fyrste soloalbumet sitt, The Madcap Laughs, var David Gilmour produsent, med god hjelp frå Roger Waters, under siste del av innspelinga. Også Malcolm Jones og Peter Jenner bidrog som produsentar på eit album der innspelingane starta i slutten av 1968. Det vart fyrst utgjeve i januar 1970 og nådde ein 40. plass på dei britiske hitlistene etter generelt gode omtalar. Tekstane på albumet stadfesta Barrett sin fascinasjon for ei drøymande verd med eit figurgalleri som få andre kunne ha kome opp med. Allereie i februar same år starta innspelinga av det andre soloalbumet som rett og slett fekk namnet Barrett. Gilmour var igjen produsent, denne gongen saman med Richard Wright. Gilmour har seinare fått kritikk for måten han produserte albuma på, fordi han tok vare på fleire ubrukelege opptak av Barrett. Desse har i re-mastra versjonar vorte utgjevne i offisielle versjonar, og mange meiner at Barrett vert hengt ut i staden for at intensjonen om å gje ei meir autentisk oppleving av opptaka vert oppfylt. Barrett som vart utgjeven i november 1970 klarte i motsetnad til forgjengaren ikkje å nå opp på albumlistene i Storbritannia. Deprimert av dette og den generelle tilstanden sin, flytta Barrett heim til mor si i Cambridge der han vart buande resten av livet. Han prøvde ein kort periode å kome attende som musikar i bandet Stars i 1972 og gjorde nokre spede opptak til eit soloalbum i 1974.
Fleire artistar har gjort coverversjonar av Syd Barrett-låtar dei siste åra, som R.E.M., David Bowie, The Jesus and Mary Chain, Robert Smith (frå The Cure), The Smashing Pumpkins, Julian Cope, My Bloody Valentine, Captain Sensible (frå The Damned), Placebo og Robyn Hitchcock. Desse og fleire andre artistar har ikkje lagt skjul for fascinasjonen og beundringa si for Syd Barrett. Skodespelaren Johnny Depp sa i 2005 at han har planar om å lage ein film som tek utgangspunkt i livet til Syd Barrett.
Võhma
Võhma er ein kommune og by i Viljandi maakond i Estland med om lag 1700 innbyggjarar.
Syd Barrett
Solokarrieren
Likevel er det ingen som har vore meir påverka av Syd Barrett enn dei gamle bandkameratane i Pink Floyd. Albumet Wish You Were Here er i stor grad ei hyllest av Syd Barrett, spesielt gjennom tittelsporet og på «Shine On You Crazy Diamond», der dei fyrste bokstavane i det fyrste, tredje og femte ordet kanskje ikkje er tilfeldig. Det som derimot var tilfeldig, var vedkomande som overraskande dukka opp under innspelingane av låten i Abbey Road Studios 5. juni 1975: Syd Barrett. Men den overvektige mannen med det glattbarberte hovudet som gjekk og bar på ein tannkost var ikkje lett å kjenne att, sjølv for tidlegare nære vener. Roger Waters og Richard Wright var dei som fyrst såg kven han var. David Gilmour, som same dag gifta seg med den fyrste kona si, Ginger, var i ferd med synge bakgrunnsvokalen på «Shine On...», og har fortalt at dei fekk sjokk av opplevinga. Syd Barrett hadde kome for å fortelje at han var klar for å slutte seg til gruppa att. Men det var eit tilbod som sjølv ikkje han tok alvorleg. Han forlét innspelingsstudioet. Dette var siste gongen dei tidlegare bandkollegaene hans såg han. Roger Waters har i seinare intervju ikkje lagt skjul på at han græt etter denne opplevinga.
Også på dobbeltalbumet til Pink Floyd, The Wall er hovudpersonen Pink delvis basert på skjebnen til Syd Barrett. Då David Gilmour heldt ein halvakustisk konsert i 2001 framførte han «Terrapin» frå Barrett sitt soloalbum, The Madcap Laughs. Då han følgde opp med ein miniturné i 2002 spela han ein jazzinspirert versjon av «Dominoes» frå Barrett. Då Pink Floyd spela saman att under Live 8 2. juli 2005 i London sa Roger Waters under introen av «Wish You Were Here»: - Vi gjer dette for dei som ikkje kunne vere tilstades her i kveld, og sjølvsagt spesielt for Syd.
Livet etter karrieren
Dei siste 30 åra brukte Barrett stort sett tida på å måle, medan han levde eit enkelt liv. Han brukte berre fødenamnet sitt, Roger Keith Barrett. På grunn av den globale suksessen til Pink Floyd, og inntektene frå prosenthonorar, lei ikkje Barrett noko økonomisk naud. Systera hans, som hadde best kontakt med han på dei eldre dagane hans, var mellom familiemedlemmene som bad om at ålmenta respekterte ynsket hans om å få gå vidare med livet sitt i fred. Det hende rett nok berre i liten grad. Stadig vekk prøvde media og fans å kome i kontakt med Barrett, men dei vart i dei aller fleste tilfella avviste. Så seint som i forkant av Live 8-konserten vart det publisert ferske bilete av Barrett i britiske aviser, tekne på gata i Cambridge.
Fredag 7. juli 2006 døydde Roger Keith Barrett i all stille. Fyrst fire dagar seinare vart meldinga om dødsfallet offentleggjort verda over. Komplikasjonar i samband med sukkersjuka han hadde vore plaga av i mange år tok livet hans. Gravferda fann stad i det private rom - slik han hadde levd den siste halvdelen av livet sitt.
Basalkonglomerat
Basalkonglomerat (botnkonglomerat) er eit konglomerat avsett som rullestein og grus på ei gammal landoverflate. Det utgjer ofte den nedste delen av ein geologisk lagserie.
Basalkonglomerat blir danna i byrjinga av den gradvise utbreiinga av eit hav over landoverflata. Konglomeratet er avsett over ein lengre tidsperiode og markerer starten på ein periode med avleiringar av nye sediment.
Gran kommune
Gran er ein kommune i Oppland i Innlandet fylke som ligg på begge sider av Randsfjorden og er ein del av Hadeland. Han grensar i nord til Søndre Land og Vestre Toten, i aust til Hurdal og Nannestad, i sør til Lunner og Jevnaker, og i vest til Ringerike. Mesteparten av busetjinga i kommunen ligg på austsida av fjorden i tettstadene Gran, Jaren, og Brandbu
Basalkonglomerat
I Noreg finn ein mellom anna basalkonglomerat på Hardangervidda direkte på grunnfjellet på botn av avleiringar frå kambrium og silur.
Gran kommune
Hovudnæringane i kommunen er landbruk og industri. Vestoppland folkehøgskule ligg i kommunen.
Tavle-Jakob
Jakob Sørensson Giskegaard, betre kjend som Tavle-Jakob, var ein norsk biletkunstnar og treskjerar frå Giske på Sunnmøre.
Tavle-Jakob var fødd på eit leiglendingsbruk under storgarden Giske. 22 år gamal fekk han i oppgåve å lage ny altartavle i Giske kyrkje. Han mangla reiskapar til å skjere i tre, og tok difor i bruk nokre ljåspissar som han omforma til knivar.
Etter han gifta seg i 1766 dreiv han eit bruk på garden Klokkarsund i Borgund. Kring 1778 måtte han gå frå garden. Han budde så fram til 1781 på Alnes i Giske, der kona var i frå. I 1782 budde han i Steinvågen, nær sentrum i den seinare byen Ålesund. Ved folketelijinga 1801 budde han på garden Giske att, der to av sønene var i ferd med å slå seg ned som leiglendingsbønder. Jakob flytta noko etter til garden Roald på øya Vigra, der han fekk seg eit lite stykke jord.
Forutan å ha stått for mykje av interiøret i Giske kyrkje, skar han fem altertavler til fem kyrkjer på Sunnmøre, attåt ei i Romsdal. Han stod bak altertavler til Vigra kyrkje, Vatne kyrkje, Skodje kyrkje og Sandøy kyrkje. Den siste tavla gjorde han seg ferdig med då han var over 80 år gamal. Ved sidan av desse lagde Tavle-Jakob også ei rekkje epitafium, almissebøsser og lause figurar.
Tavle-Jakob døydde som fattiglem på Roald i 1827.
Uwe Nettelbeck
Uwe Nettelbeck var ein tysk plateprodusent, journalist og filmkritikar. Han er mest kjend som skapar av og produsent for det tyske krautrockbandet Faust som var med å endre tysk rock tidleg i 1970-åra. Han var òg ein av dei leiande filmkritikarane i Tyskland i 1960-åra.
Diskografi
Dette er eit utval av album Uwe Nettelbeck produserte. Datoane syner til året dei vart produsert.
Veidnesfjorden
Fjorden har innløp mellom Rungonjárga i nord og Fiskenes i sør. Grenda Grasbakken ligg på sørsida av fjorden, i tillegg til fleire midre busetnader.
Lihula
Lihula (tysk Leal) er ein by og ein kommune i Lääne maakond i Estland med om lag 1400 innbyggjarar.
Stájira-Ákanthos
Stájira-Ákanthos (gresk Στάγιρα-Άκανθος) er ein tidlegare kommune i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Stájira-Ákanthos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Aristotélis.
Peder Olai Kleppe
Kleppe var sjømann i yngre år. Han gjekk elles eit vinterkurs ved folkehøgskulen i Sogndal og tok i 1892 styrmannseksamen. Allereie i 1893 tok han over gardsbruket og landhandelen på Møkster etter far sin. Kleppe dreiv òg med kjøp og sal av fisk og engasjerte seg såleis i nasjonale fiskerispørsmål. Han var 1908-20 med i Fiskeriådet og var medlem i både Den departementale snurpenotkomite av 1914, Fiskeforsyningskomiteen av 1916, Komiteen om en landsorganisasjon for fiskere av 1917, samt i Komiteen om fiskeribedriftens vanskelige stilling av 1917.
Lihula
Ei kort stund stod det eit monument i Lihula til ære for dei estiske soldatane som kjempa i lag med tyskarane mot Sovjetuninoen under den andre verdskrigen. Statsminister Juhan Parts gav ordre om å fjerne monumentet og sidan juni 2007 har det stått på Okkupasjonsmuseumet i Tallinn.
Peder Olai Kleppe
Kleppe var ordførar i Austevoll kommune frå 1902 til 1918. Hausten 1918 vart han vald til stortingsmann frå einmannskrinsen Ytre Sunnhordland som representant for partiet Høgre. Kleppe var den fyrste på Stortinget frå Austevoll. Han møtte einast 1919-sesjonen, medlem i Næringskomite nr 1. Det er uvisst kvifor han var «permittert» resten av 3-årsperioden.
Frå 1928 og fram til han døydde i 1933 var Kleppe reisande inspektør for Noregs Sildesalslag.
Banke
Ein banke er ei vid grunne i sjø, vatn eller elv, som ofte består av laust materiale som sand eller småstein. Ordet vert òg nytta om havområdet over ei slik grunne, til dømes i samband med fiskebanker. Nokre bankar kan ha delar over vasskorpa.
Bankar består ofte av sand, men kan òg bestå av anna granulært materiale som vatnet kan flytte på, som jord, mudder, grus, småstein, rullesteinar og til og med større steinar. Kor store partiklar ein banke består av er knytt opp til kor store bølgjene er eller kor sterke straumane er for å flytte partiklane.
Dei fleste bankar er danna av uorganiske avleiringar som sand og grus, til dømes Doggerbank og Newfoundlandbanken, medan skjelbankar er laga av organisk materiale som muslingar eller korallar, som Bahamabankane. På grunn av landhevinga etter istida kan gamle skjelbanker i Noreg no finnast heilt opp til kring 200 moh.
Skråninga frå ein banke og ned mot djuphavet vert kalla ein egg eller ein bakke, og somme stader er dette fast berggrunn.
Herregard
Ein herregard er ein storgard, ofte med underbruk. Herregardar høyrer til eller har høyrt til ein adelsmann (herremann).