cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oscar Tybring
Redningssaka
Sjukdom gjorde at Oscar Tybring vart lite med i styringa av Redningsselskapet.
Ved hamna på Hopen på Smøla vart det i 2008 avduka eit monument over Oscar Tybring. Det er utført av Marit Lyckander.
Kanō Tan'yū
Kanō Tan'yū var ein japansk målar som blir rekna blant dei fremste i Kanō-skulen. Mange av dei best kjende Kanō-verka er av han.
Tan'yū heitte opphavleg Morinobu, og var den eldste sonen til Kanō Takanobu og barnebarn av Kanō Eitoku.
Utsmykking
I 1617 blei han utnemnd til den første offisielle målaren for Tokugawa-shogunatet. I åra som følgde fekk han mange ærerike oppdrag. På 1620- og 1630-talet skapte han ei rekkje verk i stor skala for Edo-slottet, Nijō-slottet, Osaka-slottet, Nagoya-slottet og Nikkō Tōshō-gū.
Sjølv om Tan'yū måla i ei rekkje ulike stilar, er han truleg best kjend for desse veldige verka. Dei omfattar skjermar og panel i Momoyama-stil som viser motiv frå naturen som tigrar, fuglar og plantar, i sterke fargar og med mykje bruk av bladgull. Gullet blei ofte brukt til å avbilda skyer, vatn eller andre bakgrunnselement. Det reflekterte det vesle lyset som var tilgjengeleg innandørs, og lyste opp dei dunkle romma i slotta.
Tusjmåleri
Tan'yū var også ein dyktig utøvar av tusjmåleri, der ein nyttar einsfarga blekk til eit bilde. Han bygde på den prototypiske stilen frå Muromachi-tida, yamato-e-verk i ein stil som minna om den frå Tosa-skulen, og rullar i kinesisk stil. Det best kjende yamato-e-verket hans er ein forteljande handrull som framstiller livet of Tokugawa Ieyasu, den første Tokugawa-shōgunen og ein viktig figur i japansk historie. Det var etter dette oppdraget, i 1640, at kunstnaren først tok «kunstnarnamnet» Tan'yū.
I tillegg til å vera ein æra og respektert målar sjølv, var Tan'yū også kjend som ein kjennar og samlar av kinesiske måleri. Han laga skisser og tok vare på oppteikningar om dei mange måleria som kom til atelieret hans for autentisering.
Glyserol
Glyserol, også kalla glyserin, er ein treverdig alkohol med kjemisk formel C3H8O3. Det vil seia at han inneheld tre hydroksylgrupper.
Glyserol er ei fargelaus, tjuktflytande væske som mellom anna vert brukt i produksjon av hudkrem og sprengstoff.
Alkoholen er ein viktig del av feitt.
Kivlemøyslåttane
Kivlemøyslåttane eller Systerslåttane er slåttar som er knytt til segna om Kivlemøyane. Desse slåttane finst det sju av, etter regelen spela i fast rekkefølgje. Den mest kjende kivlemøy-gruppa har fire slåttar, medan systerslåttane er tre i alt. Dei to gruppene skil seg og frå kvarandre på felestille. Den eine gruppa er spela på Trollstilt, den andre på understilt. Slåttegruppene høyrer for det meste til i Telemarkstradisjon, men slåttane har mange frittståande variantar i andre distrikt. Tonestoffet i slåttane er svært gamalt.
Den viktigaste kjelda til desse slåttane har vore Øystein Langedrag og sonen hans, Leiv Sandsdalen. Sandsdalen ville helst ikkje lære dei bort, er det fortalt, og meinte at desse slåttane skulle følgje han i grava. Torkjell Haugerud fekk likevel lært slåttane på trollstilt. Ei anna line frå Øystein Langedrag gjekk gjennom Håvard Gibøen på Møsstrond.
Kivlemøyslåttane
Kivlemøyslåttane på trollstilt er samla i ei gruppe på fire slåttar, ein gangar, ein springar, to lydarslåttar. Kvar av slåttane har namn knytt til forteljinga. Springaren er funnen i mange dalføre, og heiter mellom anna Klunkelåtten i Hallingdal. Nøringen er rekna som ein variant i gangar-gruppa. Slåttane er ofte kalla Skjaldmøyslåttar. Dette namnet skriv seg frå Setesdal.
Systerslåttane
Systerslåttane er spela på understilling (F-C-A-E). Dette gjev ein særskild tonekjensle, med ein sekst mellom ters og kvart, og elles opne kvintar. Nummera I, II og III er sett på slåttane av Johannes Dale frå Tinn. Hallingen etter Øystein Langedrag skil seg noko ut i gruppa, og av di han går på eit anna felestille. Mykje tyder elles på at det er Langedrag som er kjelda til slåttekrinsen, og at stoffet har vore kjend i Seljord på 1700-talet.
Kivlemøyane I
Kivlemøyane I er ein gangar i 6/8-takt. Slåtten har vore spela i Tinn og Seljord, og alle formene av slåtten er etter Håvard Gibøen. Hardingfeleverket har gjeve slåtten nr 98 (band I).
Halling etter Langedragen
Slåtten er ein gangar i 2/4-takt, som har vore nytta i Setesdal. Slåtten er for det meste spela på Forstemt (G-C-A-E). I Setesdal er denne slåtten rekna til Kivlemøykrinsen. Slåtten er og kalla Sæbyggjegangaren. Det var Petter Veum frå Fyresdal som førte slåtten til Setesdal. Han hadde sjølv lært slåtten av Øystein Langedrag frå Seljord.
Kivlemøyane II
Dette er ein springar på understilt som finst i mange variantar. Slåtten har katalognr 480 i hardingfeleverket. Kjelda for slåtten er Øystein Langedrag. Det var Johannes Dale som i si tid sette nummer på slåtten.
Systerslått på forstemt
Denne springaren (Nr 490), er for det meste spela på forstemt (ein variant er på nedstilt bass). Slåttane er rekna til systerslåttane, og skriv seg frå Øystein Langedrag.
Kivlemøyane III
Slåtten har nr 294, band V i hardingfeleverket, og er berre skriven ned etter Johannes Dale (Eivind Groven 1111, NRK magn.).
Åge Tovan
Åge Edvin Tovan er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet som var ordførar i Lørenskog kommune frå 2003 til 2015.
Stortingets kyrkje-, utdannings- og forskingskomité
Stortingets kyrkje-, utdannings- og forskingskomité er ein fagkomité på Stortinget. Den handsamar saker relatert til kyrkje, utdanning og forsking.
Medlemmer 2009 - 2013
Kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen har 16 medlemmar i perioden 2009 - 2013.
Siegen
Siegen er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Sieg i landkreisen Siegen-Wittgenstein der han er administrasjonssete.
Historie
Namnet Siegen kjem sannsynlegvis frå det keltiske elvenamnet Sieg. Det er derimot uklart om det er samanheng mellom dette namnet og den germanske stamma Sicambri, som levde her i før-kristen tid. Dei første nedskrivne kjeldene om byen, då kalla Sigena, går tilbake til 1079. Hovudnæringa til byen var i lange tider gruvedrift, noko ein kan sjå med dei mange gruvene innanfor bygrensene.
I 1224 høyrte Siegen til greven av Nassau, Heinrich den rike, og Engelbert II av Berg, erkebiskop av Köln, etter at sistnemnde overførte halvdelen av eigedomen til førstnemnde. Oberes Schloss var alt bygd på denne tida. 19. oktober 1303 fekk Siegen byrettar. Byen var delt mellom dei to overherrane fram til 1381 då Nassau tok over heile eigarskapet.
På 1500-talet vart det bygd bymurar rundt Siegen med seksten tårn og tre byportar, i tillegg til ei flott borg. Byen vart fleire gongar råka av bybrannar, mellom anna i 1592 og 1695.
På 1700-talet blømde gruvedrifta, i lag med jord- og skogbruk. Då prins Vilhelm I av Nederland nekta å verte med i Rhinforbundet, grunnlagd av Napoleon, vart han kasta av trona av den franske keisaren og Siegerland gjekk til storhertugdømet Berg. Etter Napoleon sitt fall i 1815, fekk Vilhelm I tilbake sine tidlegare tyske område, men avstod desse til Preussen i byte for storhertugdømet Luxembourg.
I 1923 vart Siegen tatt ut av landkreisen med same namn og vart ein kreisfri by. I 1975 mista derimot Siegen denne statusen og vart ein del av den nyoppretta landkreisen Siegen-Wittgenstein.
Under den andre verdskrigen vart Siegen bomba fleire gongar av dei allierte på grunn av ei viktig jernbanelinje som gjekk gjennom byen.
Karperó
Karperó (gresk Καρπερό) er ein landsby i periferieininga Grevená i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Karperó var hovudsete i den tidlegare kommunen Khásia, som no er ei kommunaleining i kommunen Deskáti.
Transnistria
Transnistria, òg kalla Trans-Dnestr, Transdniestria og Pridnestrovie (fullt namn Den pridnestroviske moldoviske republikken) er ein region som offisielt høyrer til Moldova, og sjølv om det ikkje er respektert av andre statar eller internasjonale organisasjonar er han de facto ein sjølvstendig stat  Transnistrisa fungerer i dag som ein republikk med eigen president, regjering, parlament, militær, politi og postsystem. Styresmaktene har vedteke eige flagg, nasjonalsong og riksvåpen.
Transnistria består av ei lang og smal landstripe mellom elva Dnestr og Ukraina, som i areal er mindre enn halve Rogaland fylke. Området var opphavleg ein del av Ukraina, men vart overført til Moldaviske SSR i 1940. Dette skjedde trass i at det budde få moldovarar i området. Etter Sovjetunionen sitt samanbrot i 1991, vurderte Moldova å verte ein del av Romania. Transnistria valde då å lausrive seg og dette førte til krig med Moldova som starta i mars 1992 og enda med våpenkvile i juli same år. Den politiske situasjonen er derimot framleis ikkje løyst og Transnistria har i praksis vore sjølvstendig sidan den gong. Transnistria vert stundom samanlikna med andre tidlegare sovjetiske område som Nagorno-Karabakh, Abkhasia og Sør-Ossetia
Mykje av Moldova sin industri låg nettopp i Transnistria, og tapet av denne regionen har råka Moldova hardt. Transnistria livnærer seg av handel med Ukraina og Russland, men òg av smugling.
Erik Strand
Erik Andreas Knutsson Strand var ein lensmann, gardbrukar og politikar frå Nord-Aurdal.
Strand tok eksamen ved Elverum lærarskole i 1897. Frå same året var han han lærar i heimbygda fram til 1926, det meste av tida også kyrkjesongar. I 1900 fekk han frådelt ein part av farsgarden, der han bygde og dreiv eige gardsbruk. Frå 1. juli 1926 var han lensmann i Nord-Aurdal, til han vart avsett av nazi-styresmaktene den 10. august 1941.
Strand var heradsstyremedlem 1910-16 i Nord-Aurdal, deretter ordførar 1919-25. Då han fekk lensmannsombodet var han uaktuell til ordførarvervet, men var framleis med i heradsstyret 1925-28 og 1934-37. Omframt desse verva var Strand til sine tider formann i fattigstyret, skulestyret og likningsnemnda i heradet. Han var òg formann 1919-31 og 1935-41 i forliksrådet, samt leiar i administrasjonsstyret for Torpa herad 1928-36. Strand var styremedlem 1934-42 i Lånekassa for jordbrukarar.
Valperioden 1931-33 representerte Strand Oppland og Bondepartiet på Stortinget. Han hadde sete i Justiskomiteen av 1919.
Bergisch Gladbach
Bergisch Gladbach er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen er administrasjonssete for landkreisen Rheinisch-Bergischer Kreis. Bergisch Gladbach ligg på austsida av elva Rhinen, om lag 10 km aust for Köln.
Hovudnæringa i byen er papirproduksjon, trykking, glastøy og tekstilar.
Historie
Tidlege busetnadar eksisterte på 1200-talet, men byen vart først offisielt grunnlagd i 1856.
Ordet «Bergisch» i namnet kjem av at byen låg i jarldømet Berg, og vart lagd til for å skilje han frå Mönchengladbach. I 1975 vart byen slått saman med nabobyen Bensberg og fekk over 100 000 innbyggjarar i 1977.
Norske kulturbygg
Norske kulturbygg var ein samarbeids- og tenesteorganisasjon for lagsbruka i Noregs Ungdomslag og Noregs Mållag, for ungdomshusa i Noregs Ungdomslag og eit kompetansesenter for organisasjonseigde kulturbygg / kulturarenaer.
Norske kulturbygg var ei vidareføring av organisasjonen som vart skipa som «Lagsbruksnemnda» i 1949 og vart ein frittståande organisasjon under namnet «Lagsbruksamskipnaden» frå 1979. Namnet vart endra til «Norske Lagsbruk» i 1997 og til «Norske kulturbygg» i 2009.
På ekstraordinært årsmøte 13. oktober 2012 vedtok årsmøtet å leggje ned organsisasjonen innan utgangen av året. Ved avviklinga var to landslag – Noregs Mållag og Noregs Ungdomslag (med meir enn 300 ungdomshus) – og seks lagsbruk medlemmer i organisasjonen. Blant desse lagsbruka var kaffistovene og bondeheimane.
Hovudkontoret låg i Oslo. Siste daglege leiar er Anders Slaatsveen.
Bybrua i Stavanger
Hovudspennet er på 185 m, medan samla lengd er 1067 m.
Erik Ruuds mek. verksted hadde stålentreprisen.
Anne-Ragni Kjempekjenn Amundsen
Anne-Ragni Kjempekjenn Amundsen, tidlegare Anne-Ragni Amundsen Arntzen, er ein norsk politikar som vart den første kvinnelege ordføraren i Nannestad kommune i 2007. Ho representerer Arbeidarpartiet.
Amundsen var ordførar i Nannestad i to periodar, frå 2007 til 2015.
Oddmar Blekkerud
Oddmar Blekkerud er ein norsk lokalpolitikar frå Arbeidarpartiet. Han var ordførar i Nes kommune i Akershus frå 2007 til 2015.
Anna
Anna er eit kvinnenamn danna som ei gresk og latinsk avleiing av det hebraiske Hannah, som tyder 'gunst' eller 'nåde'. Ein annan, særleg spansk skrivemåte for namnet er Ana.
Kol
Kol er ei samnemning for brennbare sedimentære bergartar som inneheld karbon. Dei er svarte eller brunsvarte, og for det meste danna av planterestar. Ufullstendig brend timber blir òg kalla kol. Kol har stor økonomisk verdi, og kolkraft blir mellom anna nytta i kraftverk (kolkraftverk).
Anna
Anna har namnedag den 26. juli i Noreg og den 9. desember i Sverige. Både Anna og Ana er palindrom.
Kol
I Noreg har ein særleg hatt kolgruvedrift på Spitsbergen. Kolet derifrå inneheldt stort sett lite svovel, og vart rekna for å vera av særs god kvalitet.
Ulike typar kol
Ei enkel grovinndeling av koltypane som finst deler dei inn slik:
Anna
Tilknytingar
Namnet er knytt til kristendommen. Tradisjonar fortel av mor til Jomfru Maria heitte Anna, sjølv om dette ikkje er nemnd i Bibelen. Ei kvinne kjend som profeten Anna er derimot nemnd éin stad i Nytestamentet.
Kol
Ulike typar kol
Inndelinga av kol baserer seg på delen av flyktige bestanddelar, og varierer mellom ulike land.
Anna
Bruk
Anna er utbreidd som namn i Belgia, Danmark, Finland, Hellas (Άννα), Italia, Island, Latvia, Polen, Russland (Анна), Sverige, Tsjekkia og Ungarn.
Namnet Anna har vore kjend i Noreg sidan 1300-talet, og var i vanleg bruk om lag frå byrjinga av 1500-talet. I nyare tid har Anna vore mellom dei mest brukte døypenamna på jenter i Noreg frå statistikken byrjar rundt 1880, og rundt 8 % av nyfødde jenter fekk namnet, før bruken sokk til under 2 % rundt 1925. Han tok seg opp att frå rundt 1995.
Bruk i kulturen
Anna Karenina er ein kjend roman av Leo Tolstoj.
Autoimmunitet
Autoimmunitet er når immunforsvaret i ein organisme verkar mot seller og vev som høyrer til organismen sjølv. Dette hender av di molekyl som naturleg finst i seller og vev verkar som antigen og utløyser ein immunreaksjon. Autoimmunitet av ein viss storleik og natur leier til autoimmun sjukdom. I nokon mon verkar autoimmunitet å vera ein normal del av utviklinga av lymfocyttar.
Kol
Bruk av ordet kol
Ordet «kol» er ofte blitt brukt for å visa til noko som er heilt svart, og er brukt i nokre namn, som Kolbein og Kolbjørn.
Polarsoleie
Polarsoleie (Ranunculus sulphureus) er ein fleirårig plante i soleiefamilien. Han har sirkumpolar utbreiing med store delar av den naturlege utbreiinga si i Noreg.
Utsjånad
Planten har tjukke og kjøttfulle blad med kileforma grunn. Blada er håra på undersida. Blomeblada er tett brunhåra, honningblada er glinsande gule
Esperanza Aguirre
Esperanza Fuencisla Aguirre y Gil de Biedma, grevinne av Murillo, er ein spansk jurist og politikar for Partido Popular, eit konservativt politisk parti i Spania. Ho var spansk minister for utdanning og forsking i perioden 1996-1999, president for overhuset i parlamentet i Spania i perioden 1999-2002 og president for den autonome regionen Madrid (Comunidad de Madrid) i åra 2003-2012. Ho er fødd i Madrid.
Nobuhiro Maeda
Nobuhiro Maeda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki, Vissel Kobe, Shimizu S-Pulse og Albirex Niigata.
Det britiske austindiske kompaniet
Det britiske austindiske kompaniet (engelsk (British) East India Company) var eit handelskompani skipa 31. desember 1600 ved kongeleg konsesjon av dronning Elisabeth I. I løpet av dei neste 250 åra vart selskapet eitt av dei mektigaste føretaka i verda.
Perioden som territorialmakt for selskapet på det indiske subkontinentet vert rekna frå slaget ved Plassey i 1757, der Sir Robert Clive tileigna seg retten til å skattleggje det rike Bengal. Sjølv om slaget i seg sjølv var av avgrensa storleik, vert det rekna som starten på ein 100-årsperiode der britane erobra store delar av dagens India, Pakistan og Bangladesh.
Kompaniet opererte som overhovud i India fram til 1858, då staten overtok det formelle ansvaret, etter å ha gradvis påført Kompaniet større grad av statleg kontroll.
Fylkesveg 181
Fylkesveg 181 (Fv181) går mellom Boksrud i Eidsvoll og Sagstua i Nord-Odal. Veglengda er 26,4 km, av dette 16,9 km i Akershus og 9,5 km i Hedmark.
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die! er det niande studioalbumet til det britiske rockebandet Jethro Tull, spelt inn i desember 1975 og gjeve ut i 1976. Dette er det første Tull-albumet med John Glascock på bass og korvokal. Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die! er det siste konseptalbumet til Jethro Tull og følgjer soga om Ray Lomas, ein aldrande rockeartist som held seg aktuell med å halde følgje med endringar i dei musikalske trendane.
Fylkesveg 181
Vegen forlet E6 ved Boksrud og går austover forbi Hammerstad, Vegamot og Eidsvoll stasjon der han kryssar Vorma, forbi Eidsvoll sentrum og vidare austover til Sagstua ved Sand.
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!
2002-utgåva av albumet inneheldt to bonusspor, som ikkje kom med på den originale LP-plata, «Small Cigar» og «Strip Cartoon».
Fylkesveg 181
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!
Innspeling
Som det førre albumet deira, Minstrel in the Gallery, spelte bandet inn albumet i Maison Rouge Mobile Studio. Dei spelte inn «Too Old to Rock'n'Roll: Too Young to Die!» og «The Chequered Flag (Dead or Alive)» i lag med det unytta songane «Salamander's Rag Time», «Commercial Traveller» og «Advertising Man» (uferdig akkompagnement) den 19. og 20. november 1975, «Big Dipper» den 3. januar 1976, «Pied Piper» og «Quizz Kid» den 4. og 5. januar, «Taxi Grab», «Pied Piper», «Crazed Institution» og «Old Rocker (Quizz Kid intro)» den 8. januar, «From a Dead Beat to an Old Greaser», «Salamander» og «Pied Piper» i tillegg til det unytta sporet «A Small Cigar» den 12. januar, og til slutt «Bad-Eyed and Loveless» i lag med orkesterutgåva av det unytta sporet «A Small Cigar» den 27. januar 1976.
Bakgrunn
Jethro Tull-frontmannen Ian Anderson sa at poenget med albumet var å illustrere korleis musikkstilen hans kunne gå av moten, men at om ein berre held seg til denne stilen, så vil alt som ein gong var ute av moten kome attende igjen.
Anderson sa at konseptet kom etter alt ståket kring den nye punkrørsla, og var ikkje meint å vere sjølvbiografisk med han sjølv som ein aldrande låtskrivar, sidan han framleis var ung på denne tida (26-27 år). «Ein del av pressa tok albumet vårt som eit forsøk på å ta pønkarane.» Anderson sa òg at grunnlaget for konseptet er «å syne at denne industrien er syklisk, og at om du held ut lenge nok, så vil du kome på moten att.»
Konsept
Den opphavlege ideen for albumet var at det skulle bli ein rockemusikal, liknande The Kinks sine album på midten av 1970-åra (som Preservation Act 1, Preservation Act 2 og Schoolboys in Disgrace). Ein følgjer ei eldre og pensjonert rockestjerne kalla Ray Lomas som vinn pengar på ein dekadent spørjekonkurranse, men finn ut at sidan samfunnet har endra seg så mykje at det ikkje lenger finst nokon som likar han, er det ingen måtar for han å glede seg over pengane på same måten han kunne i 1950-åra. Han vel derfor å ta sjølvmord på ein motorsykkel, men mislukkast og hamna i koma på sjukehus. Då han vaknar oppdagar han at samfunnet igjen har endra seg og at kles- og musikkstilen hans igjen er populær. I tillegg gjer ny medisin at han vert tjue år yngre. Han vart ein sensasjon over natta hos ungdomen som no kler seg som han og prøver å etterlikne han.
1980-åra
1980-åra er tidsrommet frå 1980 til 1989.
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!
Konsept
Mykje av soga er berre forklart i ein teikneserie som følgde albumet. Songane på albumet følgjer ikkje teikneserien eksakt, og tar ikkje med alle detaljar og stundom er det gjort endringar i handlinga.
Songen «Big Dipper» referer til berg- og dalbanen Big Dipper i Blackpool Pleasure Beach.
Mottaking
Rolling Stone klaga over «den uryddige soga» på albumet og sa at «Ian Anderson bør halde seg til musikken, for han er definitivt ikkje ein historieforteljar.» Likevel hylla den same meldinga musikken til Anderson, og gitarsoloane til Martin Barre.
Shintetsu Gen
Shintetsu Gen er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki og Cerezo Osaka.
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!
Mottaking
Chris Welch skreiv for Melody Maker og gav plata middels kritikk. Han sa at han «lengtar etter at rytmen til Barriemore Barlow bryt laus, eller at gitaren til Martin Barre kjem feiande», samstundes som han trekte fram poetikken til Anderson.
Byar i Republikken Irland
Dette er ei liste over byar i Republikken Irland. Her er berre dei hundre største tekne med. Folketala er etter folketeljinga i 2006. Byar som på Irland er klassifisert som city, er utheva med feit skrift.
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!
Mottaking
AllMusic kalla albumet «eit av dei meir uvesentlege albuma i katalogen til Jethro Tull».
Salslister
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die! selde dårlegare enn det førre albumet, Minstrel in the Gallery (1975) og oppfølgjaren Songs from the Wood (1977). Det nådde 14. plassen i USA, 25. plassen i Storbritannia, 10. plassen i Austerrike, Noreg og Danmark, og 27. plassen i Sverige. Det var det einaste albumet til Jethro Tull frå 1970-åra som ikkje har seld til gullplate.
Utgjevingar
Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die! vart ommastra i 2002 og CD-utgåva kom med to bonusspor som ikkje kom med på det originale albumet, «Small Cigar» og «Strip Cartoon».
Albumet kom sidan ut i ein plateboks kalla 'Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die! - The TV Special Edition' i november 2015. Boksen inneheld songar som ikkje før var gjevne ut og andre unytta spor frå innspelinga, alle miksa på ny av Steven Wilson, med eit hefte på 80 sider som fortalte om innspelinga av albumet og ein video frå eit TV-show spelt inn i 1976.
Schultze
Schultze er eit tysk slektsnamn avleidd av Schultheiß, ei form for borgarmeister.
Andre skrivemåtar er, og.
Fylkesveg 201
Fylkesveg 201 (Fv201) er ein veg som går mellom Kirkenær og grensa mot Sverige gjennom Finnskogen. Veglengda er 36,3 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Marknadshall
Marknadshall er ein hallbygning der ein kan selje ulike varer. Dette kan vera næringsmiddel som kjøt, fisk, skaldyr, frukt og grønt, delikatesser, krydder og blomar. I moderne marknadshallar finst ofte også mindre restaurantar og kafear. Ein kan selja til storforbrukarar som butikkar og restaurantar eller til allmugen.
Historikk
Forløparen til marknadshallane var den opne torghandelen som gjekk føre seg på sentrale plassar i større byar. Mange stader delte ein opp denne handelen i to produktkategoriar. Fisk blei selt på ein særskild stad og kjøt på ein annan. I Europa byrja ein på andre halvdelen av 1800-talet å overføra visse typar torghandel til meir hygieniske marknadshallar med vern mot vêr og vind. Slike hadde lenge blitt oppførte i sørlege Europa og viste seg ha ein gunstig effekt på saniteten. Hovudgrunnen var stadige epidemiar av sjukdommar som kolera. I marknadshallen kunne ein betre verna matvarer mot vêr og vind, insekt, rotter og andre skadedyr. Handhygienen kunne også forbetrast i ein hall med tilgang til rennande vatn.
I Sverige tredde 1. januar 1914 innan ei ny lov (plasshandelsforbodet) som forbaud all utandørs torghandel med kjøt, fisk, brød og mjølkeprodukt. Dei fleste næringsmiddelseljarane flytta då til dei ulike marknadshallane som fanst i byane.
Ein marknadshall skulle vera høg og luftig og dessutan med tjukke vegger slik at varmen om sommaren og kulda om vinteren kunne stengast ute. Først var veggane av stein. Ved bygginga av Östermalms saluhall i Stockholm tok ein òg i bruk nye byggemateriale med veggar av teglstein og ein komplisert indre støypejernskonstruksjon til den luftige takkonstruksjonen. Arkitektane til hallen var Isak Gustaf Clason og Kasper Salin og han er i dag rekna som ein av dei finaste teglbygningane i Stockholm frå seint 1800-tal.
Den evangelisk-lutherske frikyrkja
Den Evangelisk-lutherske Frikyrkja, DELF eller berre Frikyrkja, er eit norsk trussamfunn basert på protestantisme. I likskap med Den norske kyrkja er ho ei evangelisk-luthersk kyrkje. Men Frikyrkja har ei anna kyrkjeordning, der trussamfunnet vert leia av sine eigne medlemer og er uavhengig av den norske staten (i motsetning til Den norske kyrkja).
Historie
Etableringa i Moss (1877) kom av langvarig misnøye med kontrollen i statskyrkja, autoriteten og dominansen til presten, samt dei tvungne rituala skriftemål og truvedkjenning ved konfirmasjon. Inspirert av frikyrkja i Skottland (danna i 1843), vart Frikyrkja i Noreg stifta i 1877 med Herman Hundere som kyrkjelydsvald forstandar, etterfølgt av stiftingar i Arendal, Halden, Risør og Oslo. Ein viktig føresetnad for opprettinga var Dissenterlova (1845). Kyrkjelydane til DELF vert i dag leidde av pastor og eit eldsteråd, beståande av menn (og, sidan 2005, også kvinner) som vert kalla og ordinerte av kyrkjelyden lokalt. Diakontenesta omfattar oppgåver i kyrkja der det ikkje trengst ordinasjon. Både menn og kvinner kan vera diakonar. Synoden vert leia av synodeformannen og er det høgaste organet i Frikyrkja. Synoden består av representantar for samtlege kyrkjelydar, og har ansvar for fellesarbeid. Organet utviklar kyrkja gjennom nye lover og reglement.
Frikyrkja i Noreg i dag
Frikyrkja er delt inn i fem tilsynsområde, som igjen overvakar dei lokale kyrkjelydane. I 2003 var det totale medlemstalet 9424 personar (dersom ein reknar med personar med avgrensa medlemskap og born, er dette talet 21.815). Dei 9424 medlemene er fordelt på tilsynsområda som fylgjer: 1052 (Nordre), 3134 (Sør-Vestre), 1655 (Sør-Austre), 908 (Vestre), 2675 (Austre). Synodeformann er Arnfinn Løyning.
For tida består Frikyrkja av 83 kyrkjelydar, spreidde over heile Noreg. Frikyrkja er det kyrkjesamfunnet som for tida startar flest nye kyrkjelydar i Noreg.
Byar i Polen
Dette er ei liste over byar i Polen. Først er ei liste over dei største byane i Polen, med innbyggjarar kring 100 000 eller meir. Nedanfor ligg ei alfabetisk liste over alle byar og landsbyar i Polen. I det polske administrasjonssystemet skil ein ikkje mellom byar og landsbyar eller tettstader. Alle på lista her vert derfor rekna som byar i Polen.
Uran
Uran er eit radioaktivt, metallisk grunnstoff med atomsymbol U og atomnummer 92. Halveringstida er 4,5 milliardar år. Det høyrer til actinoida og f-blokka i periodesystemet.
Uran blir brukt som drivstoff i kjernekraftverk, og sprengstoff i atomvåpen. Utarma uran blir brukt i panserbrytande ammunisjon.
Bruk
Uran blir brukt som brennstoff i kjernereaktorar i kjernekraftverk (atomkraftverk). Varmen som oppstår ved fisjon av uran blir overført til eit kjølemedium (vatn, tungtvatn eller smelta natrium), som enten kan brukast direkte til å lage damp (kokevatnsreaktor) eller til å varme opp sekundært kjølevatn. I begge tilfella vert dampen nytta i ein dampturbin, som driv ein generator, som lagar elektrisk straum.
I seinare år har somme produsentar av konvensjonelle våpen teke i bruk utarma uran i panserbrytande ammunisjon, av di uran er svært tett og tungt og kan bryta gjennom tjukt panser. Utarma uran inneheld i hovudsak den minst radioaktive isotopen 238U, men også små mengder av meir radioaktivt material. Bruken av utarma uran i konvensjonelle våpen er omstridd på grunn av den radioaktive forureininga som militært personell på begge sider – og naturen – blir utsett for.
Tryggleik
I tillegg til at uran er radioaktivt og dermed skadeleg, er uransambindingar kjemisk giftige. Dei kan særleg skada lever og nyrer.
Giuliano Tadeo Aranda
Han spela for klubbane Verdy Kawasaki og Gamba Osaka.
Amalie Skram
Amalie Skram er rekna for å vere ein av dei fremste naturalistiske forfattarane i Noreg. Skram var fødd på Askøy, men budde frå 1884 til ho døydde i København.
Skram er rekna for å vere ein av dei fremste forfattarane i «det moderne gjennombrotet», saman med mellom andre Alexander Kielland og Jonas Lie. I romanane sine gav ho fyrst og fremst ei kritisk framstilling av dei sosiale tilhøva i samtida si, men ho skreiv også om det indre livet. I det mest kjende verket hennar, Hellemyrsfolket (1887–1898), gjev ho klart uttrykk for den naturalistiske haldninga si, men i seinare verk som Sommer frå 1899 kjem det fram ein meir stemningsfull uttrykksmåte.
Frå ho debuterte i 1885 til ho døydde i 1905, gav Amalie Skram ut om lag 20 verk. Det meste er romanar, men noko er også noveller og skodespel. I tillegg skreiv Skram ei rekkje litteraturmeldingar i arbeidet sitt som kritikar. Nokre av verka hennar er også filmatiserte.
Oppvekst
Berthe Amalia (Alver), fødd 22. august, vart døypt i Bergen domkyrkje 27. september 1846. Amalie budde den fyrste levetida si i Apotekersmauet i Bergen og deretter i Strandgaten. Ho hadde åtte sysken, men berre fire av dei levde opp, og alle fire var gutar. Far hennar, Mons Monsen Alver, som var innflyttar, dreiv ein forretning i kjellaren i huset dei budde i. Mor hennar, Ingeborg Lovise Sivertsen, var dotter av ein lappeskomakar i Bergen. Det gjekk dårleg for verksemda til far til Amalie, og i 1863 gjekk han konkurs. Det var også rot i rekneskapen til verksemda, så han måtte i all hast reise til USA for å unngå å hamne i gjeldsfengsel. Huset i Bergen vart selt på tvangsauksjon, så resten av familien måtte flytte. Det var meininga at dei òg skulle kome over til USA når faren hadde fått seg jobb, men det ville ikkje mor til Amalie. Ho, Amalie og brørne til Amalie vart difor verande att i Bergen.
Det fyrste ekteskapet
I 1863 vart Amalie konfirmert, og på same tid møtte ho den ni år eldre skipsføraren Bernt Ulrik August Müller. Kort tid etter faren si reise vart ho forlova med han. I 1864, då ho var knapt 18 år gammal, gifte ho seg med han. Dette hende truleg etter press frå mora, for familien til Müller hadde høg status, noko ho meinte var svært fordelaktig. Amalie vart ikkje lenge etter med mannen sin på ei lang reise til mellom anna Mexico og Jamaica. Då dei kom heim att, busette dei seg i Bergen igjen. Den fyrste sonen deira, Jacob, vart fødd i 1866, medan den andre, Ludvig August, kom til verda to år seinare. Amalie vart igjen med mannen sin på reise, og denne gongen var òg dei to ungane med. Reisa gjekk rundt heile jorda og varte frå 1869–1871. Ho greidde seg godt, sjølv om sjølivet til tider var hardt.
Etter at dei kom heim att til Bergen i 1871, vart Amalie radikalisert og gav opp det kristne livssynet sitt. Ho vart også med i eit amatørteater og skreiv den fyrste bokmeldinga si. Denne vart utgjeven anonymt i Bergens Tidende i 1877 og omhandla boka Fru Marie Grubbe av den naturalistiske forfattaren J.P. Jacobsen. Avstanden til ektemannen vart større og større. Ho søkte skilsmisse frå han fordi han hadde vore utru, men svigerfamilien hennar prøvde å presse henne til å la vere, grunna den store oppsikta ei skilsmisse ville ha vekt på denne tida. Dette førte til at ho fekk nervesamanbrot, og difor vart lagd inn på Gaustad asyl i desember 1877. Ho var der berre i om lag eit år, men ho flytta ikkje heim att til Bergen etter at ho vart utskriven. I staden budde ho hjå dei to brørne sine, fyrst hjå Wilhelm i Kragerø og deretter hjå Ludvig i Fredrikshald. Seinare flytte ho til Kristiania. På denne tida skreiv ho ei rekkje litteraturmeldingar, spesielt av den nye naturalistiske litteraturen.
Det andre ekteskapet
I 1882 møtte Amalie Alver den danske forfattaren Erik Skram i 50-årsdagen til Bjørnstjerne Bjørnson på Aulestad i Oppland. Etter dette reiste dei til Kristiania og var der nokre dagar. Problemet var at Amalie budde i Kristiania og Erik i København. Dei møttest difor svært sjeldan før Amalie i 1884 gifte seg med den eitt år yngre Erik og flytte til København. På denne tida skaut karrieren til Amalie fart. Ho debuterte som romanforfattar med Constance Ring i 1885 i kommisjon hjå Huseby & co. i Kristiania. Boka skulle opphavleg utgjevast på Gyldendal i København og var ferdig trykt hjå dei då forleggjaren ville at ho skulle stryke nokre avsnitt som han meinte var støytande. Dette ville ho ikkje, og måtte difor betale trykkjeutgiftene sjølv hjå Huseby & co. Ho fekk dermed ein vanskeleg start på forfattarkarrieren, og det var ikkje før med Professor Hieronimus i 1895 at ho fekk ei bok utgjeven på det prestisjetunge Gyldendalske Boghandels Forlag i København.
Amalie og Erik Skram delte det økonomiske ansvaret for familien og levde på mange måtar eit moderne liv. I 1889 fekk dei dottera Johanne. Amalie var då 43 år gammal. Erik var ein god støttespelar for Amalie og ekteskapet deira hadde utan tvil mange gode periodar, men var også prega av mistru grunna Eriks utruskap. I 1894 lét ho seg difor leggje inn på Kommunehospitalets 6te Afdeling i København. Motvillig, men med tilråding frå legane og godkjenning frå mannen, vart ho etter kvart flytt til sinnssjukehuset Sct. Hans Hospital ved Roskilde. Det var frå desse to opphalda ho henta inspirasjonen til dei to sinnssjukehusromanane, Professor Hieronimus og ''På Sct. Jørgen'', begge frå 1895.
Då ho kom ut att frå Sct. Hans Hospital flytte Amalie tilbake til København, men ikkje til Erik. Ho flytte inn på ein liten kvisthybel nokre meter frå huset til Erik. Der byrja ho igjen å skrive på nye romanar. Samtidig vart samlivet med Erik vanskelegare og vanskelegare, både fordi han hadde hatt eit anna forhold medan ho var innlagt og fordi han tidlegare hadde vore utru mot henne. I 1899 flytte dei difor frå kvarandre og tok ut separasjon.
Dei siste åra
Etter separasjonen frå Erik vart Amalie buande saman med dottera si. I 1899 skreiv ho òg ein artikkel i Verdens Gang, der ho uttrykte at ho var skuffa over den dårlege mottakinga som forfattar i Noreg og difor kalla seg ein «dansk forfattar». To år etter fekk ho diktargasje frå Danmark etter avslag på fleire søknader til den norske staten. Amalie Skram følte seg så avvist i Noreg at ho ynskte seg, og fekk, påskrifta «dansk Borger, dansk Undersaat og dansk Forfatter» på urna si. Likevel er det i Noreg ho i ettertid har fått mest merksemd for litteraturen sin, medan ho i dansk litteraturhistorie har ei langt mindre rolle. Ho døydde i 1905 med verket Mennesker ufullført.
Tema
Amalie Skram var naturalist og oppteken av klasseskilnad, kvinneundertrykking og dobbeltmoral. Ho ville mellom anna klarleggje om psykologiske problem kom av arv og miljø, og om korleis den moderne legevitskapen kunne misbrukast. Den såkalla medkjensle-estetikken («medlidenhetens estetikk») står sentralt i mykje av det ho har skrive. Skram har òg skrive om ungar, mellom anna om kor avhengige dei er av dei vaksne rundt seg og korleis skilnader i gute- og jenteoppseding fører til ulike kjønnsroller.
Forfattarskapen hennar er i sterkare grad enn hjå andre diktarar frå 1880- og 1890-åra prega av ein djup pessimisme. Denne pessimismen har likevel med seg eit klart kritisk perspektiv, der kritikken mot tingleggjering, umenneskeleggjering og kvinneundertrykking i det framveksande kapitalistiske samfunnet står sentralt. Samtidig viser ho ei gjennomgåande medkjensle for dei ho fortel om i bøkene sine, og det er nettopp dette som er sagt å vere den fremste litterære haldninga hennar. I eit brev mot slutten av livet sitt skreiv ho: «Jeg synes saa Synd i os alle sammen … Er vi ikke alle Produkter, som er og maa være, som vi er?» Amalie Skram oppfordra også til å «Arbejde, Arbejde for at lindre».
Ekteskapsromanane
Ho debuterte i 1882 med novella «Madam Høiers Leiefolk», og fekk gjennombrotet sitt tre år seinare då Constance Ring blei utgjeven. Denne forteljinga danna etter kvart det vi kan kalle starten på ekteskapsromanane i forfattarskapen, saman med Lucie, Fru Inés og Forraadt. I desse romanane set Amalie Skram ekteskapet, og særleg seksualiteten sin plass i samlivet, under debatt. Ho skildrar følgjene av den store ulikskapen mellom menn og kvinner når det gjeld seksuell erfaring. Generelt er kvinnene ho skildrar uvitande om seksualiteten, medan mennene som kvinnene giftar seg med er eldre og har hatt erotiske erfaringar før ekteskapet. Skram kritiserer dobbeltmoralen i samfunnet der det er sosialt akseptabelt at mennene er utru medan kvinnene vert plasserte på sidelinja.
I Constance Ring (1885) møter ein den unge embetsmannsdottera Constance. Ho innleier forhold til tre ulike menn (ein forretningsmann, ein lege og ein musikar). Constance er heilt uvitande om seksualitet og reagerer avvisande på dei erotiske framstøta frå desse mennene. Livet vert etter kvart meiningslaust for henne, når ho finn ut at alle tre har ei anna elskarinne, og dette leier henne til sjølvmord. Kompleksiteten i boka har gjeve rom for mange ulike tolkingar av rolla Constance spelar. Det generelle temaet i boka er den mindreverdige rolla og mangelen på rettar kvinnene hadde i samtida til Amalie Skram. Boka gav henne ein vanskeleg økonomisk start på forfattarskapen, i og med at ho måtte betale trykkjeutgiftene sjølv.
Lucie (1888) kan seiast å ha ei enklare romanform. Hovudpersonane er advokaten Theodor Gerner og kona hans Lucie. Ho var ei attraktiv og seksuelt erfaren kvinne som hadde vore dansarinne og elskarinna til Gerner før dei to gifte seg. Gerner er eldre enn Lucie, og er ein rik enkjemann. Klassebakgrunnen, erfaringane og forhistoriene deira gjer det vanskeleg for dei å møte kvarandre. Gerner sin sjalusi mot fortida til Lucie er ei drivkraft gjennom romanen. Korleis livskrafta hennar vert undertrykt er eit anna motiv. Etter ein krangel rømmer ho frå heimen, og vert overfallen og valdteken ute i byen. Då ho seinare i barselseng føder eit barn som har den same føflekken som valdtektsmannen, vert ho hysterisk og døyr fire døgn seinare. Romanen er ei tematisering av klasseskilje, og av seksualmoraldebatten i samtida hennar, som mellom anna var komen til uttrykk i romanen Albertine av Christian Krohg to år tidlegare.
Fru Inés (1891) handlar om Inés, som er spansk og gift med ein «rik, brutal og pervers gammel svenske» med namn von Ribbing; paret bur i Konstantinopel. Inés søkjer å forstå sin eigen feminitet og seksualitet, særleg hennar manglande evne til seksuell nyting. Romanen vert karakterisert som «den dristigste og også dystreste utforskningen av frigiditetens årsaker og av den kokette kvinnens følelsesliv». Eit forhold som ho innleier til ein ung engelskmann fører henne ikkje vidare, men endar tvert imot med at begge døyr. Selv om det finst skjematiske trekk ved romanen, rekna Skram han sjølv blant det finaste ho hadde skrive. Fru Inés fekk lita merksemd i samtida til Skram, men har seinare fått fornya aktualitet.
Forraadt (1892) har vorte skildra som den kunstnarisk beste romanen til Amalie Skram. Denne handlar også om eit ulukkeleg ekteskap, denne gongen mellom barnebruda Aurora, kalla Ory, som 17 år gammal giftar seg med den 32 år gamle skipskapteinen Riber. Store delar av handlinga i boka går føre seg til sjøs. Ory er uvitande om den seksuelle sida ved ekteskapet, og sjokket då ho oppdagar denne gjer at ho hemnar seg ved stadige utspørjingar av mannen om det tidlegare livet hans. I byrjinga er det Ory lesaren får medkjensle med og oppfattar som offer, men etter kvart som Ory si utspørjing av mannen vert meir og meir nådelaus, ser ein også ulukka hans. Riber vert søvnlaus, fortvila og byrjar å drikke. Etter kvart mistar han kontrollen. Det heile endar med at han kastar seg over bord med ein møllestein om halsen.
Hellemyrsfolket
Det ho i ettertid er mest kjend for, er slektsromanane om Hellemyrsfolket – Sjur Gabriel, To Venner, S.G. Myre og Afkom. Her skildrar ho ein familie frå Nordhordland i fleire generasjonar, og lausriv seg frå eigne erfaringar og opplevingar som bakgrunn for skrivinga. Føremålet med verket skriv ho om i eit brev til Bjørnstjerne Bjørnson frå 1898: «Jeg vilde prøve at vise hvordan det i det virkelige liv kunde gå til at nogle blev tyve og lovovertrædere mens så mange ikke blev det.» Romanane om Hellemyrsfolket følgjer den konsekvent naturalistiske haldninga hennar og er i likskap med ekteskapsromanane djupt pessimistiske. Det som kjem spesielt fram i desse bøkene er miljøet sin determinerte verknad på enkeltmenneska. Ho stiller spørsmål om personane ville ha hatt andre og betre liv om dei hadde handla eller vald annleis, eller om dei er heilt determinerte.
Den fyrste av dei fire bøkene, Sjur Gabriel (1887), skildrar livet til det fattige gardbrukarparet Oline og Sjur Gabriel i 1820-åra på garden Hellemyren, rett nord for Bergen. Oline har eit høgt alkoholforbruk og er ofte full, og familien slit dag og natt. Då Oline må på sjukehus og Sjur Gabriel må passe ungane heime, utviklar han eit spesielt forhold til yngstesonen Vesle-Gabriel. Då denne sonen døyr etter ei tids sjukdom, tek også Sjur Gabriel til å drikke. Boka sluttar med setninga «Fra den dag av drakk både mann og kone på Hellemyren.»
I To Venner, som kom ut seinare same år, følgjer lesaren det eldste barnebarnet til Oline og Sjur Gabriel, Sivert. Handlinga i romanen går føre seg i byrjinga av 1850-åra og tek opp Sivert si skam over bestemora Oline som no går rundt i bergensgatene under namnet «Småfylla». Han er ein sjøroman, sidan mesteparten av handlinga går føre seg til sjøs, då Sivert dreg ut med barken «To Venner» for å kome seg vekk frå den drikkfeldige Oline.
Handlinga i den tredje boka, S.G. Myhre (1890), går føre seg nokre år seinare. Også i den følgjer lesaren Sivert, som no er komen heim att og arbeider som handelsbetjent. Men etter kvart mistar han jobben hjå kjøpmann Munthe fordi han har vore for nærgåande med dottera. Han får då hjelp til å starte opp sin eigen butikk, mot at han giftar seg med Petra Frimann. Sivert vert seinare vitne til at bestefaren Sjur Gabriel døyr. For å unngå eit pinleg opptrinn med Oline/«Småfylla», slår han henne, slik Sjur Gabriel pleidde å gjere. Dette vart eit døyeleg slag for bestemor til Sivert, men det vert ikkje oppdaga.
Skram skal òg ha byrja å skrive på eit femte bind som ho kalla Afkoms Afkom, men dette vart aldri fullført.
Sinnssjukehusromanane
Endeleg stiller også dei to romanane som skildrar psykiatriske lidingar og psykiatriske institusjonar ei gruppe innanfor forfattarskapen. Professor Hieronimus og ''På Sct. Jørgen'' er banebrytande for norsk litteratur. For fyrste gong stiftar lesaren kjennskap med dei psykiatriske forholda i samtida. Romanane er sagt å vere svært sjølvbiografiske fordi ho tek utgangspunkt i si eiga tid på sinnssjukehus i 1890-åra. Målet med bøkene er fyrst og fremst å setje fokus på moglegheita legar har til å misbruke makt og autoritet. Professor Hieronimus vart utgjeven på det velrenommerte Gyldendalske Boghandels Forlag i København og gav dermed Amalie Skram eit mykje større publikum enn tidlegare.
I Professor Hieronimus (1895) møter lesaren kunstnaren Else Kant som oppsøkjer den kjende professor Hieronimus. Ho er nær eit samanbrot grunna presset med å vere både hustru, mor og kunstnar. I staden for å få den hjelpa ho ynskte, vert ho lagd inn på lukka avdeling på eit sinnssjukehus. Modellen for Hieronimus er Amalie Skram sin eigen lege, Pontoppidan.
''På Sct. Jørgen som vart utgjeven same år er eit direkte framhald av Professor Hieronimus'' og handlar om tida då Else Kant var innlagd på sinnssjukehuset Sct. Jørgen og korleis ho prøver å få legane til å forstå at ho ikkje er sinnssjuk og difor ikkje har noko der å gjere.
Andre verk
Utover dei mest kjende verka av Amalie Skram, må det nemnast at ho var ein svært produktiv skribent. Romanar, noveller og forteljingar var hovudengasjementet hennar, men ho var også ein dyktig kritikar og litteraturmeldar, spesielt før ho fekk det verkelege gjennombrotet sitt med Constance Ring.
Amalie Skram vart sterkt gripen av Den bortkomne Faderen av Arne Garborg, og ho omsette boka til dansk.
Ettermæle
I 1949 vart det avduka ein statue av Amalie Skram i bronse. Denne står i Klosterhagen på Nordnes i Bergen og er laga av Maja Refsum.
Feminismen i 1970-åra gav diktinga til Amalie Skram ein renessanse. I tiåret som følgde vart alle verka hennar utgjevne på nytt. Interessa førte til ei revurdering av både av ekteskaps- og sinnssjukehusromanane og dei mindre kjende tekstane hennar. Dette hadde samanheng med det sosiale engasjementet i samtida, og fordi Amalie Skram med stor sosial og psykologisk innsikt synleggjorde sider ved livet som andre forfattarar tagde om. Slik kan ein seie at Amalie Skram hadde ein sterkare posisjon som sentral norsk forfattar mot slutten av 1900-talet enn ho hadde ved byrjinga.
Gunnar Staalesen har i to omgangar dramatisert delar av Hellemyrsfolket for Den Nationale Scene: Hellemyrsfolket i 1992, etter det fyrste bindet i verket, og Sivert Skuteløs i 1994 etter To Venner.
C. Magne Rønnevig
Carl Magne Rønnevig var ein norsk lege og politikar frå Haugesund. Han representerte Venstre på Stortinget i 1913 og 1931-33.
Rønnevig var son til ein skipsreiar. Han vart cand.med. i 1900. Etter ei kort tid i Brunlanes, arbeidde han som lege i heimbyen Haugesund frå mars 1901. Dei neste 20 åra dreiv han eigen praksis i Haugesund, bortsett frå arbeids- og studieopphald ved Rikshospitalet, og ved sjukehus i København, Hamburg, Berlin, London og Stockholm. Våren 1921 vart Rønnevig utnend til stadsfysikus i Haugesund. Den 1. november vart hans oppsagt av nazi-styresmaktene. På ny stadsfysikus vel eitt år i 1945-46.
Rønnevig var bystyremedlem 1904-19 og 1925-37. Han var ordførar i Haugesund 1910-11 og varaordførar ei tid i 1913. I 1913 møtte han på Stortinget som var varamann for Valentin Valentinsen, medlem i Næringskomite nr 1. Valperioden 1931-33 representerte Rønnevig dei fem kjøpstadene i Vest-Agder og Rogaland, då medlem i Helsekomiteen. Han var elles ein pådrivar i samferdslespørsmål,som mangårig formann i ein komite som arbeidde for den såkalla Oddabanen skreiv han fleire avhandlingar og brosjyrer om Haugesund-Oddabanen. Frå 1910 var han formann han i Haugesunds permanente kommunikasjonskomite. Tida 1921-36 var han formann i Haugesunds fabrikktilsyn og 1937-46 formann i Arbeidsnemnda i Haugesund.
Rønnevig var òg interressert i museumsarbeid, så han var mellom anna formann i Museums og Historielaget for Haugesund. Frå 1922 styremedlem i Nasjonalforeningen mot Tuberkulosen.
Ruhrområdet
Ruhrområdet, eller berre Ruhr, (tysk Ruhrgebiet, Ruhrpott eller Kohlenpott) er eit urbant område i Nordrhein-Westfalen i Tyskland som består av fleire store, tidlegare industribyar mellom elvane Ruhr i sør, Rhinen i vest og Lippe i nord. I sørvest grensar området til Bergisches Land. Området, som har om lag 5,3 millionar innbyggjarar, vert rekna som ein del av det større storbyområdet Rhin-Ruhr med meir enn 12 millionar innbyggjarar.