cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gan
Klassifisering
Som mange andre språk i Kina har gan vore rekna som ein dialekt av kinesisk av forskarar og styresmakter der. Det har same skriftspråk som mandarin, men talarar av dei to måla vil ikkje forstå kvarandre. Språkforskarar klassifiserer gjerne gan som eit eige språk, eller eit språk i lag med hakka, «gan-hakka».
Skildring
Gan er eit tonespråk som har fem tonar, i tillegg til to tonar som er like to andre men som endar med konsonantlyden /t/ eller /k/.
Sindia
Sindia (sardisk Sindìa) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 1 717 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 58.57 km² og ligg i ei høgd på 509 meter over havet.
Turaelva
Tura (russisk Тура́), òg kalla Dolgaja, er ei elv i Sverdlovsk og Tjumen oblast i Russland og ei av sideelvane til Tobol frå venstre. Elva er 1030 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Tura er farbar for båtar 753 km oppover frå munningen. Ho frys til i slutten av oktober, og er islagd til april/mai.
Dei største sideelvane hennar er Salda, Tagil, Nitsa og Pysjma.
Byer som ligg ved Tura er Verkhnjaja Tura, Nizjnjaja Tura, Verkhoturje, Turinsk og Tjumen.
Passord
Historisk har ein brukt passord i samband med militære og vakthald, til dømes i den romerske hæren. I moderne tid har ein særleg brukt passord i samband med elektroniske tenester, til dømes banktenester, datanettverk og mobiltelefonar
Eit passord kan bestå av teikn som tal og bokstavar. Det kan innehalda verkelege ord eller vera ei teiknsamling utan meining. Jo vanskelegare det er å gjetta kva passordet er, jo sikrare reknar ein det. På den andre sida bør passordet vera enkelt nok til å kunna hugsast slik at ein ikkje treng skriva det ned og slik gjera det mykje mindre sikkert. Det er også gjort forsøk med biletpassord.
1857
1857 (romartal MDCCCLVII)
Snømann
Ein snømann er ein menneskeaktig figur laga av snø, ofte av store snøballar. Figuren kan lagast av berre snø, men blir ofte pynta med anna materiale, til dømes småstein og gulrot til ansiktstrekk, kvistar til hår eller armar, og anna utstyr som lue eller skjerf.
Partikularisme
Partikularisme, frå lat. jf. partikulær, er eit omgrep som kan brukast innan ulike felt om særbehandling av noko.
Partikularisme kan til dømes gå ut på at det ikkje finst nokre generelle eller alltid gyldige moralske prinsipp. Kva som er rett handlemåte vil i staden avhenga av situasjonen.
Ei anna form for partikularisme er det å hevde eller tilgodesjå særinteresser på kostnad av interessene til ei større gruppe.
Eit motsett omgrep er universalisme.
United States Marine Corps
United States Marine Corps (norsk 'Det amerikanske marinekorpset', eller 'USA-marinekorpset') er den minste av dei fire forsvarsgreinene til USA, med 170 000 mann i aktiv teneste og 40 000 i reserveteneste (per 2002). Korpset sine opphavlege oppgåver var å tenestegjera som marineinfanteri på krigsskip og å gjennomføra amfibiske operasjonar.
Sulem
Sulem (russisk Сулем) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tsjusovaja frå venstre. Elva er 87 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Stay the Night av Chicago
«Stay the Night» er ein song skriven av Peter Cetera og David Foster for gruppa Chicago og spelt inn for albumet deira Chicago 17 (1984), med Cetera på solovokal. Han er meir livleg og rocka og var den første singelen på albumet. Han nådde 16. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista.
Sulem
Sulem har meir enn femti sideelvar, og halvparten av desse, samt delar av Sulem renn gjennom Visimskogo naturreservat.
Steinkobbe
Steinkobbe eller fjordsel (Phoca vitulina) er ein sel som lever i temperert til kjølig vatn langs kystane nord i Atlanterhavet og Stillehavet. Han er den vanlegaste selen ved norskekysten, med ein bestand på nesten 6000 individ. Likevel vert arten rekna som nær truga (NT) på Svalbard, men er livskraftig (LC) langs fastlandet etter Norsk raudliste for artar frå 2021.
Kjenneteikn
Steinkobben er gråbrun med små flekkar, og er noko lysare på undersida. Hovudet er lite og rundt og skil seg såleis frå haverten, den andre vanlege selen ved norskekysten. Hannane er større enn hoene, og kan bli heile 180 cm lange med ei vekt på 130 kg. Hoer vert inntil halvannan meter.
Levesett
Steinkobben heldt seg ofte lenger inn mot land enn det haverten gjer. Han er vanleg i mange fjorder, og kan òg gå opp i elver. Arten er selskapeleg, og lever i større eller mindre flokkar. Dei føretek få eller ingen vandringar, men heldt seg til dei same områda mesteparten av tida.
Paringstida er om hausten, og hoa går drektig i om lag 9 månadar. Kvar ho får stort sett ei unge, som veg om lag 10 kg og vert fødd på land i juni eller juli.
Steinkobben lever for det meste av fisk, men tek òg blekksprut og reker.
Bjørhusdal kapell
Bjørhusdal kapell er ei langkyrkje frå 1970 i Namsskogan kommune i Trøndelag fylke. Bygget er i tre og har 120 plassar.
Ein kan koma til staden via Europaveg 6.
132 Aethra
132 Aethra er ein lysfarga metallisk hovudbelteasteroide. Han har ein relativt eksentrisk bane som innimellom tar han nærare sola enn planeten Mars.
Han er namnsett etter Aethra, mora til Theseus i gresk mytologi.
Sini
Sini (sardisk Sìni) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 524 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 8.75 km² og ligg i ei høgd på 255 meter over havet.
Mulesel
Eit mulesel er avkommet etter ein hingst av hest og ei eselhoppe. Den liknar på det meir vanlege muldyret, som er avkommet etter ei hoppe av hest og ein eselhingst.
Eit mulesel er for det meste noko mindre enn muldyr, men finst, som muldyr, i alle storleikar - for ein stor del avhengig av størrelsen på foreldra.
Eit mulesel er ikkje i stand til å få avkom: Det er berre eitt kjent tilfelle der ei mulesel-hoppe har fått avkom, og det er ingen kjende tilfelle av at mulesel-hingstar har fått avkom. Dette fordi eit esel har 62 kromosom, ein hest har 64. Muleselet får dermed 63 kromosom, noko som skapar store vanskar når det skal lagast kjønnsceller med halvparten av dei 63 kromosoma.
Birgitte Sættem
Herdis Birgitte Sættem er ein norsk tidlegare handballspelar frå Molde som i tida 1999-2002 vann VM-gull, EM-sølv og OL-bronse. Rykkrom-spelaren vann 11 store meisterskap med Larvik HK.
Sættem slo gjennom som 21-åring då ho var med på det norske laget som vann gull under handball-VM 1999 på heimebane. Med ei småskadd Kjersti Grini på benken i innleiinga av meisterskapen, tok Sættem ansvar og varta opp med framifrå spel. Året etter var ho delaktig då Noreg sikra ein bronsemedalje under Sommar-OL 2000 i Sydney. Ho var også med på laget som tok sølv i handball-EM 2002 i Danmark.
Fram til 1998 var Sættem aktiv handballspelar i Sportsklubben Rival i Molde. Deretter spelte ho på Larvik HK til ho la opp i 2006, siste sesongane var ho plaga med skadar. Gjennom dei åtte åra i Larvik var ho med å vinne fem seriemeistertitlar og like mange noregsmeisterskap, og cupvinnarcupen 2005.
752 Sulamitis
752 Sulamitis er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 30. april 1913 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
87 Sylvia
87 Sylvia er ein av dei største hovudbelteasteroidane. Han er svært mørk og har sannsynlegvis ein veldig enkel samansetnad. Han går i bane lengre ut enn dei fleste hovudbelteasteroidane, og er klassifisert som ein av Cybele-asteroidane.
Grunnen til namnet er ukjend, asteroiden kan vera kalla opp etter den fyrste kona til astronomen Camille Flammarion eller Rhea Silvia, mora til Romulus og Remus.
Ein måne rundt Sylvia blei oppdaga 18. februar 2001 frå Keck II-teleskopet av Mike Brown og Jean-Luc Margot. Han er 15 km i diameter og går i bane i ein avstand på 1370 km. Satellitten fekk seinare namnet Romulus.
Tre år seinare, 9. august 2004, blei Remus, måne nummer to, oppdaga. Remus har ein diameter på 7±2 km og krinsar rundt Sylvia i ein avstand på 706±5 km.
Månane er sannsynlegvis resultatet av at materiale kasta opp etter ein asteroidekollisjon samla seg som to objekt i bane rundt Sylvia. Måneoppdagingane gjorde at ein kunne finne massen og tettleiken til Sylvia. Tettleiken er låg, noko som tyder på at asteroiden sannsynlegvis er svært porøs.
Sulaelva
Elva munnar ut i Dnepr via Krementsjukreservoaret, og dannar her eit delta med mange øyar. Her finn ein mellom anna sjeldne fugleartar. Ei viktig sideelv er Uday, medan mindre sideelvar er Orstsjyzja, Sliporid, Romen og Tern.
Dei største byane langs elva er Romny, Lokhvytsia, Tsjervonozavodske og Lubny.
Vindsnøggleik
Vindsnøggleik er snøggleiken til luftrørsle relativt til eit fast punkt på jorda. Ein snakkar derimot om vind når lufta flyttar seg frå ein stad til ein annan.
Vindsnøggleik er viktig innan mange område som vêrvarsling, luftfart, maritime operasjonar, bygningar og byggeteknikk. Stor vindsnøggleik kan få alvorlege konsekvensar, og kraftig vind har ofte spesielle namn som storm, orkan eller tyfon. Sjå òg Beaufortskalaen.
Vindsnøggleik kan målast med fleire apparat. Eit anemometer har ein propell med koppar som roterer når vinden bles på dei. Snøggleiken propellen roterar med er vindsnøggleiken. Dette apparatet har eksistert i hundrevis av år.
Matematisk
Teknisk sett er vindsnøggleik gjeve ved
der u, v og w er sonal, meridional og vertikal komponent av vindsnøggleiken. I dei fleste tilfelle kan ein sjå bort i frå den vertikale komponenten, sidan den er mykje mindre enn dei horisontale komponentane. Unntak er til dømes vertikale luftstraumar i cumulusskyer.
Faktorar som påverkar vindsnøggleiken
Det er fleire faktorar frå liten til stor skala som kan påverke vindsnøggleiken. Desse inkluderer trykkgradient, rossbybølgjer, jetstraumar og lokale vêrforhold.
Trykkgradient er eit uttrykk som skildrar skilnaden i lufttrykket mellom to punkt i atmosfæren eller på overflata. Dette er ein svært viktig og dominerande faktor for vindsnøggleiken, for jo større skilnaden i trykket er mellom to faste punkt, jo kraftigare er vinden. Trykkgradient i lag med corioliskrafta og friksjon påverkar òg vindretninga.
Rossbybølgjer er storskala bølgjer i vindmønsteret i den øvre delen av troposfæren. Desse bølgjene har global skala og flyttar seg frå vest mot aust, og styrer med det vestavinden på våre breiddegrader.
Lokale vêrforhold spelar ei viktig rolle for vindsnøggleiken. Forskjellige typar syklonar som ekstratropiske eller tropiske syklonar og til dømes monsunen kan i svært stor grad styre vindsnøggleiken.
Bakgrunnsstoff
Viento
Rav
Rav er eit materiale danna gjennom forsteining av kvae. Materialet er som regel gul- eller oransjefarga, men det finst også blå rav. Rav kan vera gjennomskinneleg og i nokre tilfelle gjennomsiktig. Rav har vore verdsett for venleiken sin sidan steinalderen, og har vore brukt som smykkestein og til fleire andre typar pynt.
Danning
Rav blir danna gjennom at kvaa ligg i havet i minst 30–50 millionar år. Etter denne lange tida utan oksygen, og under trykk, forandrer plantesafta seg, oljeinnhaldet minkar, og det blir danna rav. Ei overgangsform mellom kvae og rav som er meir porøs, blir kalla «kopal».
Bruk
Rav kan også brennast, og gjev då frå seg ei god lukt. Det er nært i slekt med røykjelse.
Eigenskapar
Når ein gnir på rav, blir det danna statisk elektrisitet. Orda «elektron» og «elektrisitet» er avleidde frå det greske ordet for rav, ēlektron (ήλεκτρον). På islandsk er òg ordet for elektrisitet (rafmagn) avleidd av rav.
Paul Verlaine
Paul Verlaine var ein fransk diktar knytt til symbolismen. Han er rekna som ein av dei største representantane for fin de siècle-litteratur.
Tidleg liv
Verlaine var fødd i Metz nordaust i Frankrike som son av ein ingeniørkaptein. Han studerte ved École polytechnique, men vigde seg snart til litteraturen. Den første litterære gruppa han følgde var Les parnassiens (parnasset). Første diktsamlinga hans, Poèmes saturniens (1865), blei skriven under denne påverkinga; dei påfølgjande Fêtes galantes (1869) og endå meir La bonne chanson (1870) tek til å fjerna seg frå dei.
I 1870 gifta han seg med Mathilde Mauté, som han hadde dedisert La bonne chanson til. Same året blei den tredje republikken utropt, og Verlaine gjekk inn i den franske nasjonalgarden. I mars 1871 gjekk han over til Pariskommunen, der han blei leiar for pressekontoret. Då kommunen blei slått ned måtte han flykta frå heimstaden, og han og Mathilde budde ei tid hjå foreldra hennar. I oktober 1871 fekk paret sonen Georges, og to månader seinare drog Paul Verlaine saman med sekstenårige Arthur Rimbaud, som han hadde brevveksla med og no fekk eit forhold til.
Rimbaud
Dei to diktarane loffa gjennom Frankrike, Belgia og England, før Verlaine i 1873 skaut Rimbaud i handa under ein krangel. For åtaket, og for det då forbodne homofile forholdet, måtte han sona to år i fengsel. Under reisene hadde Verlaine skrive mesteparten av den vektige samlinga Romances sans paroles (1874), sterkt påverka av Rimbaud. Under soninga skreiv han Cellulairement, ei samling han ikkje gav ut. I denne tida fekk Mathilde også separasjon etter ein prosess ho hadde starta i 1871.
Verlaine gjekk gjennom ei religiøs krise og konverterte til katolisismen. Han var allereie katolikk, men kan ha gløymd dette på grunn av lang tids misbruk av alkohol og absint. Den religiøse opplevinga gav grunnlaget for Sagesse (1880).
Forfall
Verlaine budde no i slummar og på offentlege sjukehus, medan han til dagleg drakk absint på kaféar. Men medan Verlaine levde i fattigdom og rus på eit personleg plan, voks ryet hans som diktar innan litteraturmiljøet. Den tidlege diktinga hans blei gjenoppdaga, og han blei saman med Mallarmé sett på som ein føregangsmann for symbolismen og dekadansen. Sjølv tok Verlaine avstand frå desse plasseringane, og lanserte i ein artikkelserie frå 1885 omgrepet «poètes maudits», 'fordømte diktarar', som blei eit viktig omgrep om ulukkelege diktarar som levde utanfor samfunnet.
I 1894 blei Verlaine utropt til Prince des poètes, 'diktarfyrsten', og gjeven ein pensjon. Dikta hans blei tonesette av komponistar som Gabriel Fauré, som mellom anna tok for seg La bonne chanson, og Claude Debussy, som let seks av dikta frå Fêtes galantes utgjera ein del av samlinga Recueil Vasnier.
Paul Verlaine døydde i januar 1896, 51 år gammal. Han blei gravlagd i Cimetière des Batignolles i Paris. I 1911 blei det reist eit monument over diktaren i Paris.
Heim
Heim er ein stad der ein person, familie eller ei gruppe av menneske bur fast eller reknar seg som tilhøyrande. Omgrepet kan vera knytt til ein bygning eller flyttbar bustad eller til ein større namngjeven stad som ein by, landsby, bydel, land eller landsdel. Institusjonar der folk bur kan også kallast heimar, som barneheim, fattigheim, studentheim eller sjukeheim.
I ei noko anna tyding av ordet «heim» kan det visa til ulike verder eller sfærar, som fjellheim, himmelheim, helheim, huldreheim, jotunheim eller trollheim.
1858
1858 (romartal MDCCCLVIII)
Operasjon Overlord
Operasjon Overlord er kodenamnet dei vest-allierte brukte på den overordna planen for frigjeringa av Nordvest-Europa, frå Noreg til den franske grensa mot Spania under andre verdskrigen. Operasjon Overlord starta med Operasjon Neptune, den allierte invasjonen i Normandie 6. juni 1944. Dette er den største amfibiske operasjonen nokon gong. Denne dagen og invasjonen er ofte referert til som D-dagen (sjå d-dag).
Riksforsamlinga på Eidsvoll
Riksforsamlinga på Eidsvoll frå 10. april til 20. mai 1814 blei kalla saman for å utarbeide den norske Grunnlova. Den lovgjevande forsamlinga vart innkalla av prins Christian Frederik, som inntil da hadde vore Fredrik VI sin statthaldar i Noreg.
Gjennom sitt opne brev av 19. februar til heile folket og embetsmennene i landet kunngjorde han at han hadde overteke riksstyret som regent for å hevde og forsvare at landet var uavhengig og sjølvstendig.
I rundskriv av same dato til biskopane, amtmennene, hæren og flåten kunngjorde han reglane for valet av representantar. Dei skulle finne stad i hovudkyrkjene i landet etter gudstenesta og og eiden skulle avleggjast på bededagar allereie den 25. februar eller så snart det var praktisk mogleg.
Tagil
Tagil (russisk Тагил) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tura frå høgre. Elva er 414 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 40 m³/s.
Riksforsamlinga på Eidsvoll
Riksforsamlinga bestod av 112 representantar frå heile Sør-Noreg og så langt nord som til Nord-Trøndelag. På grunn av lange avstandar og tidsnaud blei ikkje Nord-Noreg representert. Representantane ved forsamlinga blir populært kalla «Eidsvollsmennene» eller «fedrane på Eidsvoll».
Tagil
Tagil har utspring på austsida av Uralfjella, aust for Verkhnij Tagil. Tagil renn frå der nordover mot Nizjnij Tagil, så nordaustover til ho munnar ut i Tura.
Riksforsamlinga på Eidsvoll
Forsamlinga hadde møta i Eidsvollsbygningen som var heimen til Christian Frederik sin ven Carsten Anker. Grunnlovsverket eller 17. mai-grunnlova vart fullført og datert 17. mai, og underteikna og forsegla av presidentskapet. Same dag blei Christian Frederik einstemmig valt til konge.
Dagen etter, den 18. mai 1814, vart grunnlova underteikna og forsegla av dei øvrige representantane siden dette var ein tidkrevande prosess som ein ikkje rakk å fullføre på ein dag. 17. mai vart likevel grunnlovsdagen og Noregs nasjonaldag.
Bjørhusdal gamle skolekapell
Bjørhusdal gamle skolekapell er eit kapell frå 1887 i Namsskogan kommune i Trøndelag fylke. Bygningen ligg i Bjørhusdalen og var oppført som skule i 1887 og vart påbygd tårn og vigsla til kyrkje i 1897. Bygget er ikkje lenger i bruk som skulekapell.
Slaget om Iwo Jima
Slaget om Iwo Jima stod mellom USA og Japan i februar og mars 1945 under andre verdskrigen. Slaget enda med at amerikanarane fekk kontroll over øya Iwo Jima i Stillehavet og flyplassen der. 22 000 japanarar og litt over 6 825 amerikanarar vart drepne.
Bjørhusdal gamle skolekapell
Kyrkjeklokkene frå kapellet er flytte over i Bjørhusdal kapell og Bjørhusdal gamle skolekapell er museum under Namsskogan Bygdatun.
Dei gylne fjella i Altaj
Dei gylne fjella i Altaj er namnet på ein verdsarvstad på lista til UNESCO. Han ligg i Altajfjella i Russland og består av «Naturreservatet Altaj og Katun», Teletskojesjøen, fjellet Belukha og Ukokplatået. UNESCO skildrar regionen som ein stad med alle vegetasjonssonene ein finn i Sibir, frå steppe til skogssteppe, blandingsskog, subalpin vegetasjon og alpin vegetasjon. UNESCO la òg vekt på at Altaj var ein viktig stad for å bevare fleire globalt utryddingstrua pattedyr som snøleopard og sauearten Altaj-Argali. Staden dekkjer eit område på 16 175 km².
Biasca
Biasca er ein by og ein kommune i distriktet Riviera i kantonen Ticino i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 301 meter over havet.
Kommunen ligg mellom Leventina, Blenio og Rivieradalane. Kommunen, som omfattar Biasca og fem landsbyar, ligg ved munningen av Blenio-dalen. Kommunesenteret ligg 301 meter over havet. Biasca grensar i aust til kantonen Graubünden.
Italiensk er offisielt språk i kommunen.
Soge
Eit stort snøras i 1512 frå fjellet Pizzo Magno knuste mange hus i Biasca. Fleire hundre menneske skal ha omkome. Raset demde opp elva Brenno og danna eit 14 kilometer langt vatn. Demninga brast våren 1514 og fløymde over Ticino-dalen heilt ned til Magadinoslettene.
Gijón
Gijón (asturisk Xixón) er ein kyst- og industriby i den autonome regionen Asturias i Spania.
I tidlege mellomalderdokument vert byen omtalt som Gigia. Han var ein viktig regionsby i Romarriket. Namnet vart opphavleg nytta om den vesle halvøya som i dag heiter Cimadevilla, og som tyder «toppen av landsbyen», mellom to strender. Hovudhamna, ei av dei største nord i Spania, heiter «El Musel». Gijón har kring 280 000 innbyggjarar.
Geografi
Byen ligg på kysten i det sentrale Asturias og strekkjer seg frå havnivå og opp til 513 meter over havet ved Picu Samartín og 672 meter over havet ved Peña de los Cuatro Jueces. Han grenser i vest til Carreño, i aust til Villaviciosa og i sør til Siero og Llanera
Klima
Gijón har eit atlantisk fuktig maritimt klima med milde temperaturtilhøve og høg luftfukt året gjennom. Somrane er varme med både overskya og solrike dagar, medan vintrane er kalde og regnfulle. Gijón har i snitt ti dagar med snø i året.
Delstatar i Sudan
Sudan består av 18 delstatar eller provinsar (wilāyat). Den største av dei, Ash Shamaliyah, har eit areal på 348,765 km² og eit folketal på over 833,743 (2006). Den minste av dei, Khartoum, har eit areal på 22 122 km² og eit folketal på over 4,700,000 (2000).
Før 9. juli 2011 omfatta Republikken Sudan 25 statar. Sør-Sudan med sine ti delstatar blei så skild ut frå Sudan til ein eigen stat i 2011. I 2012 blei det danna to nye delstatar i Darfur, og i 2013 ein ny delstat i Kordofan, slik at landet fekk totalt 18 delstatar.
Khujtnij orgil
Khujtnij orgil (mongolsk Хүйтний оргил, Den kalde toppen) eller Khüitenfjellet (mongolsk Найрамдал оргил, Nairamdal orgil, Хүйтний оргил, Khuijtij orgil, òg Venskapstoppen) er det høgaste punktet i Mongolia og ligg heilt vest i landet. Toppen har ei høgd på 4 374 meter over havet og ligg under eit permanent snødekke. Han er ein av dei fem toppane i Tavan Bogd-massivet («dei fem helgenane») i lag med Venskapstoppen (Nairamdal), Bürged Uul (Ørnefjellet), Naran Uul og Ölgij Uul. Området som massivet ligg i har dei siste åra vorte eit populært turistmål.
Desse toppane dannar grensetriangelet mellom Mongolia, Russland og provinsen Xinjiang i Kina. Dette er òg staden i Mongolia som ligg nærast Kasakhstan, som berre er 40 km unna.
Tidsskrift
Tidsskrift er eit skrift eller blad som kjem ut med jamne mellomrom. Eit tidsskrift inneheld gjerne artiklar som handlar om eit meir eller mindre avgrensa emne. Ei avis kjem i regelen ut oftare enn eit tidsskrift. Som synonym for tidsskrift som kjem regelbunde, vert ofte periodika nytta (fleirtal av periodikum). Om eit tidsskrift kjem ei gong til året, vert det ofte kalla årbok. Tidsskrifter kan òg verta kalla magasin og omtalast som vekeblad og månadsblad, etter kor ofte dei kjem ut.
Eit tidsskrift kan verta utgjeve som eit medlemsblad, send til folk som er medlem av ei foreining eller ei interessegruppe. Andre tidsskrift kan ein tinga eller kjøpa i laussal.
Det første danske-norske tidsskriftet var Nye Tidender om Lærde Sager, som byrja å koma ut i 1720.
Eit tidsskrift kan identifiserast eintydig ved hjelp av ISSN-nummeret.
Kåre Berven Fjeldsaa
Kåre Berven Fjeldsaa var ein norsk formgjevar og keramikar frå Sandnes.
Han arbeidde ved Stavangerflint frå 1958. Då Stavangerflint og Figgjo Fajanse fusjonerte vart han med i den felles designavdelinga til bedriftene.
Hunua Ranges
Hunua Ranges er ei rekkje åsar søraust for Auckland på Nordøya på New Zealand. Dei dekkjer om lag 250 km², av dette er 178 km² verna område, og dei når ei største høgde på 688 moh. ved Kohukohunui. Auckland får mykje av vasstilførsla si frå reservoar i Hunua Ranges.
Skogane og åsane var i føreuropeisk tid nytta av maoriar for å skaffa mat, tømmer og som tilfluktsstad, men mindre for permanent busetnad. Området vart etter kvart kjøpt opp for å byggja ut vassforsyninga til Auckland, og seinare innlemma i dei regionale offentlege parkanlegga.
Åsane ligg om lag 50 km søraust for Auckland, ovanfor den vestlege breidda til havarmen Firth of Thames. Busetjinga er spreidd i området, det meste ligg innanfor grensene til Waharau og Hunua Ranges Regional Park. Somme kallar feilaktig området for Bombay Hills, men dette er i røynda ei mindre åsrekkje som ligg sørvest for Hunua Ranges.
Bergsvein
Bergsvein er eit mannsnamn. Det tyder truleg «hjelpesvein». Namnet er mest ikkje nytta utanfor Noreg. Den fremste bæraren i mellomalder var kong Sverre Sigurdsson sin merkesmann Bergsvein Lange.
Târnauca-elva
Târnauca er ei sideelv til Suceavaelva. Kjelda hennar ligg i Ukraina og ho kryssar over grensa til Romania, der ho munnar ut i Suceava nær landsbyen Frătăuţii Vechi.
Dei sentrale bøhmiske fjella
Dei sentrale bøhmiske fjella (tsjekkisk České středohoří, tysk Böhmisches Mittelgebirge) er ei fjellkjede i Nord-Böhmen i Tsjekkia. Fjelltoppane har vulkansk opphav, og den høgaste toppen er Milešovka (836 m). Ryggen er om lag 80 km lang, og elva Elbe kryssar gjennom ho.
Ein kan krysse fjella på motorveg D8 mellom Praha og Dresden.
753 Tiflis
753 Tiflis er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 30. april 1913 av Grigorij Neujmin ifrå Krim-observatoriumet.
Offentleg stad
Offentleg stad er ein stad folk flest har tilgang til og der alminneleg ferdsel er tillaten. Dette kan til dømes vera offentlege vegar, torg, parkar og strender.
I den norske straffelova er det knytt eigne straffebod til nokre handlingar som blir utførte på offentleg stad. I den tidlegare straffelova frå 1902 er ein offentleg stad definert som ein stad bestemt for alminneleg ferdsel, eller ein stad der slik ferdsel faktisk finn stad.
Hard Habit to Break
«Hard Habit to Break» er ein song skriven av Steve Kipner og John Lewis Parker, produsert og arrangert av David Foster og spelt inn av gruppa Chicago i 1984 for albumet Chicago 17, med Bill Champlin og Peter Cetera på solovokal. Han vart gjeven ut som den andre singelen frå albumet og nådde tredjeplassen på Billboard Hot 100. «Hard Habit to Break» nådde òg tredjeplassen på Adult Contemporary-lista. I Storbritannia nådde han åttandeplass på UK Singles Chart. Singelen vart nominert til årets singel i USA og vann Grammy-prisen for beste instrumentale arrangement med vokal.
1859
1859 (romartal MDCCCLIX) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.
An-Magritt
An-Magritt er namnet på ein norsk romanfigur og på ein norsk film og eit norsk musikkspel. Ho er hovudpersonen i Johan Falkberget sitt firebindsverk Nattens brød (1940-1959). Arne Skouen laga filmen i 1969. Han bygde på fyrste bandet, og gav filmen namn etter boka.
Handling
I fyrste bandet av romanverket, og i filmen, veks An-Magritt opp saman med bestefaren Kiempen av di den ugifte mor hennar hoppa i fossen dagen før mora skulle stå gapestokk på Hov i Ålen. An-Magritt og køyreoksen Hovistuten køyrer malm frå gruvene rundt Røros og ned til Tamlaget smeltehytte ved Gaula. Ho vert folket sin leiar i hard arbeidskonflikt, og opplever kjærleiken saman med den tyske fagarbeidaren Johannes konstknekt. I dei tre siste banda i syklusen held An-Magritt fram som folket sin leiande personlegdom, dyrkar korn på skrinne Kiempeplassen. Dei gamle odelsbønder vert forarma av den nye kapitalisme, og An-Magritt overtek på deira vegner til slutt sjølve Hov.
Bakgrunn
Brytninga mellom gamalt og nytt i roman og film gjenspeglar norsk sosialdemokrati på sitt ypparste, ført i pennen av ein kristen sosialist, med breiast mogleg utsyn og med kvintessensen på slutten av siste bandet, Kjærlighets veier, der An-Magritt langsmed ferdavegen møter ein tiggar, gjev han ein brødskalk. Tiggaren takkar: «Hun vendte ansiktet glad og lykkelig mot ham og smilte. Da så hun naglegapene i hendene hans - det var Ham.»
Carl Fredrik Engelstad
Carl Fredrik Johan Engelstad, kjend som Carl Fredrik Engelstad,, var ein norsk teatersjef, forfattar, dramatikar, journalist, litteraturforskar og omsetjar fødd i Hadsel. Engelstad var utdanna magister i europeisk litteraturhistorie. I 1960-61 var han teatersjef for Nationaltheateret. Han arbeidde det meste av livet som journalist og litteraturkritikar, fyrst for Morgenbladet og sidan for Aftenposten.
Engelstad debuterte skjønnlitterært i 1949 med skodespela Pen eldre herre og Ung mann på vingene, medan den fyrste romanen hans, Gjester i mørket, kom i 1957. Han skreiv romanar, skodespel, biografiar og sakprosa om mellom anna litteraturforsking. Han vann Kritikarprisen to gonger.
Bergsvein Hov
Bergsvein Hov (1910-1992) var ein norsk lærar, psykolog og fengselsdirektør. Han vart utdanna lærar i 1934, uteksaminert frå Statens gymnastikkskole i 1938 og vart cand.psychol. i 1950. Hov var fyrst lærar i Oslo, vart i 1946 leiar for Berg arbeidsskole for unge lovbrytarar og var frå 1961 direktør for Ila sikringsanstalt i Bærum. Han sat som aktiv sosialpolitikar i ei rekkje komitear, var der med på å forme arbeidet for ungdom med tilpasningsvanskar. Han leia kriminalomsorgen si aspirantnemd.
Tibet
Tibet er eit område som er styrt av Folkerepublikken Kina. Hovudstaden i Tibet er byen Lhasa. Regionen vart invadert av kinesiske styrkar i 1950. På tibetansk vert området kalla Bod og av kinesarane Xizang. Landområdet dekkjer 471,700 km². Området ligg høgt over havet omgjeve av høge fjell. I sør er Himalaya og elva Brahmaputra. Gjennomsnittshøgda i landskapet er 4,900 meter over havet. Tibet grensar til dei kinesiske provinsane Szechuan, Yunnan, Tsinghai og Sinkiang Uighur. Av andre land grensar Tibet til India (Jammu og Kashmir), Nepal, Bhutan og Myanmar. Området er rikt på mineral, men økonomien er trass i dette lite utvikla. Området har hatt få vegar, men kinesarane har gjort ein del for å modernisera infrastrukturen.
Sidan 1959 har tibetanarar i eksil, leia av den fjortande Dalai Lama, oppretthalde ei eksilregjering. Regjeringa har sete nord i India. Regjeringa meiner at dei har styringsrett over Tibet, etter dei historiske grensene til Tibet, og ikkje etter grensene til den kinesiske provinsen Tibet.
Alf Lund
Lund blei offiser i 1873, tilsett i Kristiansandske infanteribrigade, der han blei oberstløytnant i 1904. 1907—1910 var han oberst i Bergenske brigade og blei så generalmajor og leiar for Kristiansandske brigade, ved ny hærordning 1. januar 1911 blei han leiar for tredje (kombinerte) brigade.
Lund tenestegjorde 1882—1883 i den austerrikske hæren, 1889 i ein belgisk skyteskole og deltok i dei franske haustmanøvrrane i 1908. 1891—1893 var han sekretær i geværkomitéen og han var i fleire år lærar ved skyteskulen til infanteriet.
Som ingeniør arbeidde han i heimlandet ved undersøkinga av Vestlandsbanen og Setesdalsbanen og ved bygginga av Grevskabsbanen, Ofotbanen, Tyvold—Arvedalsbanen og Sulitjelmabanen med fleire. Dessutan var han verksam ved jernbaneanlegg i Sverige og Spania. Endeleg styrte han frå 1899 til 1904 saman med broren, oberstløytnant Ole Wilhelm Lund, Luossavarabolaget sitt store og mangearta anlegg i Narvik.
Sosialistiske Internasjonalen
Den Sosialistiske Internasjonalen (SI), danna etter andre verdskrigen, er eit framhald av den Sosialistiske Arbeidar-Internasjonalen danna etter første verdskrigen, som i sin tur var eit framhald av den Andre Internasjonalen, danna i 1889.
Det norske Arbeidarpartiet er medlem i SI.
Die Sosialistiese Internasionaal Idirnáisiúntán Sóisialach Internazionale socialista Internaţionala Socialistă Sosialistinen Internationaali
Teteriv
Teteriv (ukrainsk Тетерiв) er ei høgre sideelv til Dnepr i Ukraina. Ho har ei lengd på 365 km og drenerer eit område på 15 100 km².
Elva frys vanlegvis til frå desember til mars.
Dei viktigaste sideelvane hennar er: Hnylopjat, Huyva, Zdvyzj og Irsja.
Ordførarar i Bodin
Ordførarar i Bodin var, inntil Bodin i 1968 vart ein del av Bodø kommune:
Henrik Ibsen
Henrik Johan Ibsen var ein norsk dramatikar, ein av «dei fire store» i norsk litteraturhistorie og kjend for diktinga si over heile verda. Ibsen er rekna som far åt det moderne dramaet og har påverka ei rad kunstnarar frå George Bernard Shaw og Oscar Wilde til James Joyce.
Livssoge
Henrik Ibsen vart fødd i Skien som son av forretningsmannen Knud Ibsen. Familien hans høyrde til overklassen i Skien. Farfar hans Ibsen forliste, og Knud Ibsen si mor gifte seg att med den rike Ole Paus. Etter at faren leid økonomisk fallitt måtte Henrik Ibsen bryta av utdanninga si. Som femtenåring forlét Ibsen heimen for å gå i apotekarlære i Grimstad. I 1846 fødte vaskekona Else Sophie Birkedalen sonen Hans Jacob Henriksen. Ibsen, som var ti år yngre enn Else Sophie, vedkjende seg farskapet, men han ville aldri seinare ha noko med onen å gjere, anna enn å betale bidrag fram til guten var 14 år. I Grimstad skreiv han òg sitt første skodespel, Catilina.
I 1850 flytte Ibsen til hovudstaden, då Christiania. Der var han ved Heltbergs studentfabrikk for universitetskandidatar saman med mellom andre Bjørnstjerne Bjørnson, medan han no og då tente pengar som journalist. Dette var ei tid som inspirerte Ibsen med nye idéar om personleg fridom. Han skreiv så fire stykke om norsk folkedikting og historie — det mest kjende av desse er Fru Inger til Østeraad (1855).
Teaterkarriere
Frå 1853 til 1857 arbeidde Ibsen ved Det norske Theater i Bergen, der han i tillegg til å instruera sine eigne skodespel hadde som arbeidsoppgåve å taka seg av dekorasjonane, kostyma, rekvisita og liknande, såvel som sjølve personarrangementet på scena. Dei nye tankane og metodane hans for og om teater var kontroversielle, og han laut fleire gonger vika for innarbeidde prinsipp.
I 1857 flytte Ibsen att til Christiania etter å ha gifta seg med Suzannah Thoresen, stebarnet til forfattaren Magdalene Thoresen. Året etter vart det einaste barnet deira, Sigurd Ibsen, fødd. Ekteskapet deira var gledeslaust, og Henrik Ibsen søkte fleire «venskap» med yngre damer som trøyst.
Ibsen fungerte som instruktør på det nye Christiania Theater i Møllergaden fram til 1864. I laupet av denne tida skreiv han dei to historiske skodespela Hærmændene paa Helgeland og Kjærlighedens Komedie og dessutan satiren Kongs-Emnerne.
Utanlandsopphald
I april 1864 vann han stipend av staten, og med denne stønaden og noko finansiell hjelp frå Bjørnstjerne Bjørnson forlét Ibsen Noreg og reiste til Italia. Dei neste 27 åra heldt han til i utlandet, berre med sjeldne og korte vitjingar til Noreg. I denne tida då han budde i Roma, München og Dresden, skreiv Ibsen sine mest kjende verk. Først ut var Brand (1866), deretter det dramatiske diktet Peer Gynt (1867), og i 1873 skreiv Ibsen det han sjølv heldt for sitt hovudverk: Kejser og Galilæer. Et dukkehjem, som kom ut i 1878, er det mest vidkjente stykket hans.
Brand
Gjennombrotsverket til Ibsen som dramatisk forfattar var Brand frå 1866. Stykket, på vers, handlar om ein strengt rettskaffen prest som stiller eit problematisk hardt krav om konsekvens både til seg sjølv og til sine næraste. Dette kravet fører han til slutt opp i ein umogleg situasjon, men som alltid hjå Ibsen er slutten open, og den avsluttande replikken, «Han er Deus Caritatis [den elskande guden]», kan tolkast på ulike måtar. Ein kan lett fordømma Brand, men Ibsens eigne ord var: «Brand er meg selv i mine beste øyeblikk.»
Bodom kapell
Bodom kapell er ei langkyrkje frå 1905 i Steinkjer kommune i Trøndelag fylke. Kyrkja ligg i øvre Ogndal og vart reist etter ei testamentarisk gåve frå generalkonsul David Christian Bodom. Bygget er i tre og har 150 plassar.
Bergsvein Lange
Bergsvein Lange var i mellomalderen ein norsk miltær og merkesmann.
Henrik Ibsen
Brand
Stykket vakte både åtgaum og debatt i Danmark og Noreg, og blei den første kommersielle suksessen til Ibsen.
Bergsvein Lange
Soga om birkebeinarkongen Sverre Sigurdsson skildrar korleis Bergsvein i Bergen midtsommar 1198 bar kongshærens merke beint imot baglarhæren etter at Sverre sjølv hadda befala "La oss gjera etter skikken vår att, og fara djervt på dei!" Bergsvein kom i basketak med baglarane sin merkesmann Eindride Leksa "ein stor og sterk kar". Eindride fall og Bergsvein vart såra.
Henrik Ibsen
Brand
Bygda Sunnylven, med kyrkja på Hellesylt og soknepresten Ole Olsen Barman (f.1816) kan vere inspirasjon for Brand. Ibsen vitja Hellesylt på reisa på Vestlandet og gjennom Gudbrandsdalen sommaren 1862. I 1859 var det sett opp ei ny kyrkje på Hellesylt og Sunnylven var frå 1861 eige prestegjeld. Andre akt av Brand skildrar ei gamal kyrkje, medan femte akt skildrar vigsling av ei ny kyrkje.
Peer Gynt
Medan Brand var eit drama Ibsen sleit lenge med, kom Peer Gynt omtrent av seg sjølv. Dramaa står i et refleksjonstilhøve til kvarandre, og tek begge opp problema kring val og mangel på val, konsekvent handling eller fråvær av konsekvent handling. Filosofisk står begge skodespela i ein dialog med Kierkegaards eksistensialisme. Stykka gjorde Ibsen til ein kjend dramatikar, og gav han tilstrekkeleg med inntekter.
Kejser og Galilæer
I 1873 skreiv Ibsen det han sjølv meinte var hans hovudverk, Kejser og Galilæer. Dramaet er skrive i to delar, og handlar om keisar Julian «den frafalne», den eksistensielle vegen hans vekk frå kristendommen og det aukande sjølvbedraget hans. Diktverket blir rekna som svært krevjande, men står i direkte samanheng med Brand og Peer Gynt i Ibsen si utvikling som diktar.
Et Dukkehjem
Et Dukkehjem blir ofte tolka som Ibsens innlegg i debatten om kvinna sine rettar og har lenge blitt hylla av feministar som eit stort bidrag til kvinnefrigjeringa. Forfattaren sjølv hevda at stykket handla om individ snarare enn samfunnsspørsmål. Stykket gjorde sensasjon og skapte debatt. Det blei sett opp i Europa og Amerika, og gjorde Ibsen verdskjent.
Gengangere
Gengangere frå 1881 rører ved ei rekke kontroversielle og forbodne tema som syfilis, incest, ekteskapet som institusjon, barn fødd utanfor ekteskap, sosiale konvensjonar som kan øydeleggja fridom og lukke, og ikkje minst aktiv dødshjelp. Gengangere skapte sterk debatt og blei nekta oppført over store delar av verda.
Terje Vigen
«Terje Vigen» er eit episk dikt som bygger på soger frå Sørlandet under Napoleonskrigane og kornblokaden 1808–1811. Diktet skildrar den personlege tragedien til Terje Vigen og korleis han endeleg finn fred.
Elisabeth Hilmo
Elisabeth Hilmo Meyer er ein norsk tidlegare handballspelar frå Selbu som i perioden 1998-2004 vann to EM-gull, VM-gull og VM-sølv, EM-sølv og OL-bronse. Linjespelaren hadde særleg sin styrke i forsvarsspelet.
Hilmo spelte på Selbu IL til laget rykte ned frå toppserien i 2001. Sesongen 2001/02 var ho Byåsen-spelar, men då Selbu kom tilbake i toppserien i 2002, vart det det to nye år i Selbu-drakta for Hilmo. Etter nytt Selbu-nedrykk gjekk turen i 2004 til noregseinaren Larvik HK. Med Larvik vart ho seriemeister 2005, 2006 og 2007.
Hilmo spelte sin fyrste landskamp 1. juni 1998 og meisterskaps-debuterte med å verte europameister då Noreg vann 24-16 over Danmark i EM-finalen 1998. Året etter vart ho verdsmeister då Noreg etter ekstraomgangar slo Frankrike 25-24 i VM-finalen på Lillehammer. Ho var også med i troppen som under Sommar-OL 2000 i Sydney sikra Noreg bronse, men måtte finne seg i å sjå den jamne bronsekampen mot Sør-Korea frå tribuneplass. Frå handball-VM 2001 i Italia og EM 2002 i Danmark reiste ho heim med sølvmedalje, etter finaletap mot høvesvis Russland og vertslandet Danmark. To år etter EM-tapet mot Danmark møttest dei same to landslaga til ny EM-finale i Budapest, der Hilmo og Noreg vart europameistrar etter ein ein tomålstriumf. Eit for Noreg svakt VM i Moskva hausten 2005 vart Hilmo sin avskjed med landslagshandballen, etter spelte 180 landskampar og 282 mål.
Hilmo la opp då ho var gravid i desember 2007.
Along Comes a Woman
«Along Comes a Woman» er ein song skriven av Peter Cetera og Mark Goldenberg for gruppa Chicago og spelt inn for albumet deira Chicago 17 (1984), med Cetera på solovokal. Det var den fjerde singelen deira frå albumet og han nådde 14. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista. I musikkvideoen kan ein sjå Peter Cetera i ein Indiana Jones-Casablanca-aktig setting i jungelen.
Breiðárlón
Breiðárlón er ein bresjø ved sørenden av isbreen Vatnajökull på Island.
Han ligg ikkje langt frå Skaftafell nasjonalpark og den meir kjende bresjøen Jökulsárlón. Frå Breiðárlón renn det ei lita elv ned til Fjallsárlón.
Zjores Alfjorov
Zjores Ivanovitsj Alfjorov var ein russisk fysikar.
Alfjorov vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 2002, saman med tyskaren Herbert Kroemer, for utviklinga av  halvleiarheterostrukturar for høgsnøggleiks- og optoelektronikk. Dei delte halvparten av prispengane, medan den andre halvparten vart tildelt amerikanaren Jack Kilby.
Alfjorov tok doktorgrad i fysikk og matematikk ved A.F. Ioffe fysisk-tekniske institutt i St. Petersburg (dåverande Leningrad), og har undervist ved dette instituttet sidan 1987.
1860
1860 (romartal MDCCCLX) var eit skotår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.
James Tissot
James Tissot, fødd Jacques-Joseph Tissot, var ein fransk kunstmålar og illustratør. Han er kjend for sosietetsbilete og seinare av religiøse motiv.
Jacques-Joseph Tissot var fødd i den franske byen Nantes. Han lærte målarkunst ved École des Beaux-Arts in Paris under Ingres, Flandrin og Lamothe, og debuterte ved Parissalongen 23 år gammal.
Tissot kjempa i den fransk-prøyssiske krigen. Mistenkt for å vera ein communard, ein som støtta Pariskommunen, flykta han til London. Her studerte han gravering hjå Seymour Haden, og teikna karikaturar for Vanity Fair. Påverka av Manet og Alfred Stevens måla Tissot portrett og sjangerbilete med motiv frå sosieteten. Seinare festa han seg ved religiøse motiv og heldt ei tid til i Palestina. Tissot laga rundt 700 akvarellar med motiv frå Nytestamentet og livet til Jesus, der han skilde seg ut frå tidlegare avbildingar ved å legga vekt på realistiske detaljar. Seinare byrja han å illustrera Gamletestamentet, men døydde under arbeidet, ved det franske klosteret i Buillon i Doubs.
L’Hospitalet de Llobregat
L'Hospitalet de Llobregat, eller berre L'Hospitalet, er ein by som ligg like sørvest for Barcelona i Catalonia i Spania. Ut frå folketal er han den nest største byen i Catalonia med kring 260 000 innbyggjarar. L'Hospitalet de Llobregat er kjend for å vere den mest folketette byen i heile Spania og i heile Den europeiske unionen med nesten 21 000 innbyggjarar per kvadratkilometer.
Historie
Ein har funne spor etter folk i området frå steinalderen. Det er òg funne spor etter romarane frå 100-talet f.Kr., som ein gravdekorasjon av hovudet til Medusa som i dag er utstilt på arkeologisk museum i Barcelona. Det var først på 900-talet at det dukka opp skriflege kjelder til Provençana, som var det opphavlege namnet på byen. Det noverande namnet kjem frå katalansk og kjem av eit herberge ved kyrkja Santa Eulalia de Provençana, som vart nytta av pilegrimar i mellomalderen. Byen vart verande ein landsby fram til 1800-talet då dei første tekstilfabrikkane vart bygd og folketalet auka. I 1960- og 1970-åra opplevde byen ein ny stor folkeauke då folk flytta hit frå fattiga område i Spania. Nødvendige tiltak for å byggje ut skular, bustader og infrastruktur vart derimot ikkje gjennomført før i 1990-åra.
Salairryggen
Salairryggen (russisk Салаирский кряж) er eit erodert, platåliknande høgland sørvest i Sibir i Russland og Altaj kraj, Kemerovo og Novosibirsk oblast. Det er ei naturleg fortsetjing av Altajfjella og ligg mellom Kuznetsksenkinga og Obsletta, flodområdet til elva Ob. Hovudryggen er nesten parallell til Kuznetsk Alatau. Ryggen er om lag 300 km lang og 15-40 km brei.
L’Hospitalet de Llobregat
Historie
Den svenske målaren og anarkisten Ivan Aguéli, som konverterte til islam og sufisme, døydde her, påkøyrt av eit tog i 1917.
Salairryggen
Fjella er rikt på kompleksmalm. Den høgaste toppen er Kivda (russisk Кивда) på 621 meter over havet.
Av store elvar som spring ut frå fjell finn ein Berd (russisk Бердь), Suenga (russisk Суенга) og Tsjumysj.
Base
Base er det motsette av ei syre innan kjemien. Ein kan definera ein base på fleire ulike måtar:
Døme: NH3 + H2O -> NH4+ + OH-
Definisjon 3 er ein lewis-base, og treng ikkje å innehalda OH. Etter denne definisjonen kan ammoniakk reagera som ein base utan å vera løyst i vatn.
Ein base i vatn gjev OH-ion. Løysinga får ein pH større enn 7, dette kallar me ei basisk løysning.
Ardonelva
Ardon (russisk Ардон) er ei elv i Nord-Ossetia i Russland og ei av sideelvane til Terek frå venstre. Elva er 102 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Kjelda til Ardon er isbrear i Store Kaukasus.
Byane Alagir og Ardon ligg ved elva.
Norske deltakarar under vinter-OL 2006
Noregs idrettsforbund og Noregs olympiske komité tok ut ut 74 deltakarar til OL i Torino (pr. 30. januar 2006).
754 Malabar
754 Malabar er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. august 1906 av August Kopff ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
1861
1861 (romartal MDCCCLXI)
Tinghaug i Klepp
Tinghaug er det høgaste punktet på Låg-Jæren med ei høgd på 102 moh. Namnet viser til at haugen har vore nytta som tingstad. I området er det funne mange fornminne. Tinghaug ligg i Klepp kommune, like ved grensa til Time kommune. Stadnamn med gudenamnet Frøy finst det mange av nær ved, som til dømes Frøyland og Frøylandsvatnet.
Ved Tinghaug finst det fleire gravhaugar: Krosshaug, Grønhaug og Dysjane. På sørvestsida av haugen har ein funne 16 såkalla gullgubbar, rituelle gullbrikker.
Tinghaug er den høgaste toppen på Tu. Frå toppen kan ein sjå ned til Bryne, Kleppe, havet og fjella. På Tinghaug er det òg tre små bunkerar som blei brukte under den 2. verdskrigen. Det er laga ein song om Tu som nemner «Tinghaug som eit utsiktspunkt».
Fiagdon
Fiagdon (russisk Фиагдо́н, ossetisk Фыййагдон) er ei elv i Nord-Ossetia i Russland og ei av sideelvane til Terek frå venstre. Elva er 74 km lang.
Éric Cantona
Klubbspel
Cantona debuterte for AJ Auxerre hausten 1983. Etter militærtenesta spela han ei tid for andredivisjonsklubben Martigues, før han gjekk tilbake til Auxerre. Vinteren 1988 var han suspendert i to månader etter ei farleg takling av Nantes-spelaren Michel Der Zarkarian.
Frå sommaren 1988 var Cantona knytt til Olympique Marseille. Under ein vennskapskamp mot Torpedo Moskva i januar 1989 reiv han av seg skjorta og kasta ho frå seg etter å ha vorte bytta ut. Klubben suspenderte han då i ein månad. Få månader tidlegare hadde han tala nedsettande om landslagstrenaren på fjernsyn. Våren 1989 spela Cantona for Girondins Bordeaux og 1989/90-sesongen gjorde han teneste for Montpellier HSC. Han spela ei viktig rolle då Montpellier vann den franske cupen
Cantona kom tilbake til Marseille, men vart ganske snart overført til Nîmes. I ein kamp i desember 1991 kasta han ballen på dommaren i protest, og det franske fotballforbundet dømde han til ein månads karantene. Cantona kalla kvar enkelt domsmedlem for idiot, og karantenen vart utvida til to månader. Cantona la då opp som fotballspelar.
25. januar 1995, i ein bortekamp mot Crystal Palace F.C., sparka Cantona mot ein Palace-tilhengar, etter at Cantona var utvist frå bana. Under pressekonferansen etter kampen kom Cantona inn i rommet, sette seg ned og sa, sakte og gjennomtenkt: "Når måsane fylgjer etter fiskebåten er det fordi dei trur at det vil verte kasta sardinar i havet". Deretter reiste han seg og gjekk. Han vart dømd til 120 timars samfunnsteneste for sparket, og åtte månaders karantene av FA.
I 1996 vann Cantona sitt tredje ligameisterskap med Manchester United. Han vart matchvinnar i FA-cup-finalen mot Liverpool FC då han skåra kampens einaste mål etter 85 minutt. Cantona var kaptein sidan Steve Bruce var skadd, og vart den fyrste ikkje-brite som tok mot ein FA-pokal på vegen av klubben. Også i 1997 vann Manchester United ligatrofeet, leia på bana av kaptein Cantona. Etter sesongen 1996/97 la Cantona opp som profesjonell fotballspelar.