cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaukur
Både verket i klokka og mekanismen som varslar timetalet vert drive av tyngdekrafta ved hjelp av kvart sitt lodd som heng i kvar si kjede og dreg maskineriet rundt ved å falle sakte mot golvet, og som difor må dragast opp att med handemakt med jamne mellomrom. Lodda er ofte utforma som grankonglar. Farten på uret vert regulert av ein pendel med ei skive nedst som kan justerast opp eller ned for å få klokka til å gå rett; skiva er ofte forma som eit lauv. Lyden til gauken er det ein luftbelg med fløyte som syter for. Slike mekanismar har vore i bruk sidan midten av 1700-talet, og har ikkje vore mykje endra fram til vår tid.
Urkassa er av tre og vanlegvis laga som enden av eit lite hus, med urskiva plassert på fasaden i fyrste høgda og døra til husværet for gauken i raustet. Utskorne gaukefiguar og lauv pryder fasaden. Det er òg i somme miljø vanleg med ur som syner til jaktlivet ved å vere pryda med framstillingar av skytevåpen og kronhjorthovud.
Einar Hernes
Einar Hernes er ein norsk tidlegare hekkeløpar og sprintar frå Bodø. Han vart i 1980 noregsmeister på 110 meter hekk. Hernes var medlem i IK Grand til 1982, sidan i nyskipa Bodø Friidrettsklubb.
Åra 1976 til 1984 vann Hernes ein gullmedalje, fire sølv- og to bronsemedaljar på korthekken under dei norske meisterskapane i friidrett. Han fekk dessutan med seg eit NM-sølv og ein NM-bronse på 200 meter i den same perioden.
Hernes sin personlege rekord på 200 meter er 21,65 sekund, oppnådd i 1981. I 1982 sette han personbeste på 110 meter hekk med tida 14,15 sekund, med manuell tidtaking fekk han den same sesongen notert 13,9 sekund.
HB «Teisten» (1961)
HB «Teisten» var den første hydrofoilbåten for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipselskap. Båten vart levert til HSD i juli 1961 frå eit skipsverft i Messina i Italia.
22. oktober 1969 grunnstøytte «Teisten» på Noreskjær ved Tysnes i Bjørnefjorden på reise frå Ølen til Bergen med passasjerar. Båten vart då kondemnert.
27. januar 1970 vart båten seld av assurandørane attende til verftet i Messina for å få reparert båten. Han vart seinare sett i fart i Messinasundet som «Freccia di Reggio». I 1990 var han eigd av Aliscafi S.N.A.V. i Messina i Italia.
University of Alaska Fairbanks
University of Alaska Fairbanks er eit offentleg forskingsuniversitet i Fairbanks i Alaska i USA. Det tener som flagship-campus for University of Alaska System, og vert forkorta Alaska eller UAF.
UAF er eit land-grant, sea-grant og space-grant-institusjon, og deltar òg i sun-grant-programmet gjennom Oregon State University. Det var her utkastet til Alaska-grunnlova vart skissert og signert i 1955 og 1956. UAF vart oppretta i 1917 som Alaska Agricultural College and School of Mines, og dei første undervisningstimane starta i 1922.
Sju store forskingsinstitutt held til ved UAF: Agricultural and Forestry Experiment Station, geofysisk institutt, International Arctic Research Center, Arctic Region Supercomputing Center, Institute of Arctic Biology, Institute of Marine Science og Institute of Northern Engineering. Det ligg om lag 350 km sør for polarsirkelen og har fokus på forsking i nordlege område og arktiske strøk.
Hausten 2010 hadde UAF 11 034 studentar.
Mount F. L. Smith
Mount F. L. Smith er eit fjell, 2635 moh, som ligg 1 nautisk mil nordaust for Mount Fox i Queen Alexandra Range i Antarktis. Det vart oppdaga av Nimrod-ekspedisjonen, 1907–09, og kalla opp etter F.L. Smith, ein tobakksprodusent frå London som støtta ekspedisjonen økonomisk.
Bo Widerberg
Bo Gunnar Widerberg var ein svensk skodespelar, filmregissør og forfattar. Han vart nominert til Oscar tre gonger.
Biografi
Bo byrja karrieren sin som forfattar og har utgjeve meir enn sju bøker, der den første, Høsttermin, utkom i 1952. Den siste boka, Den gröna draken, vart filmatisert i 1966 av Widerberg sjølv.
På 60-talet byrja han å jobbe som filmkritikar og samstundes skreiv han ei rekkje artiklar som kritiserte svensk film. Han etterlyste blant anna ein meir progressiv forteljarstil i svensk film og i 1962 skreiv han debattboka Visionen i svensk film. Særleg kritisk var han til Ingmar Bergman sin status og posisjon i svensk film og meinte filmane og historiene hans var for oppkonstruerte og stive.
Widerberg var kontroversiell og modig både som filmskapar og person og var òg eit av Stefan Jarl sitt store førebilete. Dei var begge samde i det faktumet at film skulle vere eit resultat av ein slags sosial rapport og engasjement. Widerberg påstod at han sjølv lærde å lage film ved sjølv å sjå film og nøye analysere kvar scene frå byrjing til slutt. Bo Widerberg døydde av magekreft i Båstad i 1997.
Ametyst
Ametyst er ein type kvarts, og består dermed av silisiumdioksid. I tillegg inneheld mineralet jern og titan som gjev det ein særskild lilla farge. Ametyst er mykje brukt som smykkestein.
Bo Widerberg
Biografi
Sonen Johan Widerberg er òg skodespelar.
Ametyst
Namnet er sett saman av gresk a- (ἀ, 'ikkje') og methustos (μέθυστος, 'berusa'), noko som viser til ei gammal gresk og romersk tru på at steinen ville verna dei mot å bli fulle. Ein laga drikkekar og amulettar av ametyst med dette føremålet.
Eldar Rønning
Eldar Rønning er ein norsk langrennsløpar som representerer Skogn idrettslag i Levanger. Han vann VM-sølv på 15 km i 2011 og VM-bronse i sprintøvinga i 2007, dessutan vart han verdsmeister i stafett for Noreg både i 2007, 2009 og 2011. Rønning vart noregsmeister på 15 km i 2011. I tida 2005 til 2012 har han vunne sju renn i verdscupen i langrenn.
Karriere
Rønning slo gjennom i 2005, då han kom på pallen i tre verdscuprenn i sprint, mellom desse ein siger i Reit im Winkl. Samanlagd vart han nummer to i kampen om sprintpokalen i verdscupen, berre slått av landsmannen Tor Arne Hetland. Han representerte Noreg i sprintøvinga under VM i Oberstdorf, der han enda på ellevteplassen.
Han innleia 2006/07-sesongen med siger i opningsrennet i verdscupen, sprintrennet i Düsseldorf. Dagen etter og på same staden kom Rønning på andreplass i sprintstafetten, saman med Øystein Pettersen. I november 2006 vann han sitt fyrste eigentlege langrenn i verdscupen; 15 km i klassisk stil i finske Kuusamo. Under verdsmeisterskapen i Sapporo i 2007 spurta Rønning inn til bronsemedalje på sprinten, og gjekk opningsetappen for det norske gullaget på 4x10 km stafett. Samanlagt kom han på tredjeplassen i verdscupen i 2007-sesongen. I 2008-sesongen vann Rønning ein verdscupsiger; sprinttevlinga i Otepää. Han kom på sjuandeplass i verdscupen i sprint og på 13. plass totalt i verdscupen.
Rønning forlet det norske sprintlandslaget ved sesongslutt våren 2008. Han satsa i staden på reint langrenn. I Ski-VM 2009 i tsjekkiske Liberec opna han for det norske stafettlaget på 4x10 km, og saman med Odd-Bjørn Hjelmeset, Tore Ruud Hofstad og Petter Northug forsvara han VM-tittelen for Noreg, som vann føre Tyskland.
I 2011 gjekk Rønning inn til sin fyrste verdscupsiger på tre år då han vann 15 km i klassisk stil i Otepää. Under noregsmeisterskapen på ski i 2011 vart Rønning noregsmeister då han vann 15 km framom Martin Sundby og Thomas Alsgaard. I verdsmeisterskapen på ski i Holmenkollen tok Rønning sølvmedaljen på 15 km. Han var i mål 13,3 sekund etter den finske gullvinnaren Matti Heikkinen. Rønning tok så gull på stafetten etter å ha gått ein sterk andreetappe, der han tok inn 22 sekund på Sveriges løpar på etappen, Johan Olsson.
Rønning spurta i mars 2012 inn til siger på femmila i Holmenkollen.
Steve Miller
Steven Haworth «Steve» Miller  er ein USA-amerikansk gitarist og songar-låtskrivar, kjend som frontmannen i Steve Miller Band. Han byrja karrieren i blues og bluesrock og utvikla etter kvart ein meir popaktig stil frå midten av 1970-åra til tidleg i 1980-åra, med ei rekkje populære singlar og album. Miller vart innlemma Rock and Roll Hall of Fame i 2016.
Kirov
Kirov er eit namn som kan ha fleire tydingar:
Lars Widding
Lars-Gustav Axelsson Widding var ein svensk forfattar og journalist.
Qazvin fylke
Qazvin fylke (persisk شهرستان قزوین) er eit fylke i Qazvin-provinsen i Iran. Det administrative senteret i fylket er Qazvin. I 2006 var innbyggjartalet 99 841. Fylket består av dei fem distrikta Sentral-distriktet, Tarom Sofla-distriktet, Alamut-e Gharbi-distriktet, Alamut-e Sharghi-distriktet og Kuhin-distriktet. Fylket har dei sju byane Qazvin, Eqbaliyeh, Mahmudabad Nemuneh, Moallem Kalayeh, Razmian, Kuhin og Sirdan.
Kurgan
Kurgan kan tyda fleire ting:
Azri'el
Azri'el (hebraisk skrift עַזְרִיאֵל) er ein religiøs moshav sentralt i Israel. Han ligg nær Tel Mond og høyrer til Lev HaSharon regionale kommune. I 2011 hadde han 707 innbyggjarar.
Moshaven vart grunnlagd i 1951 av immigrantar frå Jemen. Han er kalla opp etter Azriel Hildesheimer, ein grunnleggjar av moderne ortodoks jødedom.
I 2006 var moshaven ferdig med utvidingsplanen sin og omfatta no 35 nye familiar.
Good Morning Little Schoolgirl
«Good Morning, School Girl» er ein bluesstandard som har blitt identifisert som ein innverknadsrik bluessong. Chicago blues-vokalisten og munnspelpioneren John Lee «Sonny Boy» Williamson var den første til å spele inn songen i 1937. Sidan er songen blitt spelt inn av mange andre artistar, vanlegvis med tittelen «Good Morning Little Schoolgirl».
Original song
Sonny Boy Williamson I spelte inn «Good Morning, School Girl» i 1937 under den første innspelinga si for Bluebird Records. Songen er ein livleg blues med ujamt tal på taktar. Sjølv om han vert rekna som Chicago-blues, står det i merknadane om songen i Blues Hall of Fame «han var eit produkt av Sonny Boy sine røter vest i Tennessee og arbeidet han gjorde før han kom til Chicago». Melodien er blitt spora attende til «Back and Side Blues», ein bluessong frå 1934 spelt inn av Son Bonds. «Good Morning, School Girl» har Williamson på vokal og munnspel og han vert akkompagnert av Big Joe Williams og Robert Lee McCoy - òg kjend som Robert Nighthawk - på gitar.
Bluesversjonar
I 1957 spelte Larry Williams truleg inn den første rock and roll-versjonen av songen, og kalla han «Little School Girl.»
Don and Bob/Yardbirds-versjonen
I 1961 spelte Don Level og Bob Love, som rhythm and blues-duoen «Don and Bob», inn ein annleis versjon av «Good Morning Little Schoolgirl» for Argo Records, ein etikett under Chess. Sjølv om dei brukte linja «good morning little schoolgirl», har songen ein annan akkordsekvens og tekst, mellom anna med referansar til populære dansestilar på den tida. Då The Yardbirds såg etter ein song til å følgje opp den første singelen sin, «I Wish You Would», valde dei Don and Bob-songen. Singelen kom ut 20. oktober 1964 i Storbritannia, der han nådde 49. plassen på den britiske singellista. Epic Records, det amerikanske selskapet til The Yardbirds, gav ikkje ut singelen i USA, men i 1965 tok dei han med på det første amerikanske albumet deira, For Your Love. Eit konsertopptak av songen vart gjort i Marquee Club i London, og denne kom ut på det britiske debutalbumet deira, Five Live Yardbirds, i desember 1964. Singelversjonen til The Yardbirds vart tilskriven «Demarais» eller «H.G. Demarais» (Dee Marais), ein plateselskapssjef i Shreveport i Louisiana som gjorde forretningar med Leonard Chess, medan seinare nyutgjevingar fører opp Sonny Boy Williamson som låtskrivar.
Ettermæle
I 1990 vart Sonny Boy Williamson I sin versjon av «Good Morning, School Girl» innlemma i Blues Foundation Hall of Fame i kategorien «Classics of Blues Recordings – Single or Album Track». Mange andre artistar har spelt inn songen gjennom åra, som: Paul Butterfield - 1964, Rod Stewart - 1964, Junior Wells - 1965, Chuck Berry - 1967, Grateful Dead - 1967, Taj Mahal - 1969, Ten Years After - 1969, Johnny Winter - 1969, Van Morrison - 1993, Paul Rodgers med Jeff Beck - 1993, Huey Lewis and the News - 1994,Jonny Lang - 1997, The Derek Trucks Band - 1998, Devil In A Woodpile - 1998, Gov't Mule - 2012 og Widespread Panic - 2012. Motörhead (berre konsert). The Allman Brothers Band spelte songen på den siste konserten sin i Beacon Theater i New York den 28. oktober 2014.
Jon Fjeldså
Jon Knud Bøgh Fjeldså er ein dansk zoolog fødd og vaksen opp i Bodø. Forskingsarbeidet hans inkluderer ornitologiske studiar i Andesfjella og i Afrika, spesielt innanfor molekylær analyse, biosystematikk, biologisk mangfald i tropane, makroøkologi og internasjonalt fuglevernarbeid. Fuglearten brunryggmaursmett (Epinecrophylla fjeldsaai) har fått vitskapleg namn etter Fjeldså.
Liv og arbeid
Jon Fjeldså var son av Anine Knudsen og universitetslektor Per Fjeldså. Allereie som gut hadde han det første møtet med fuglar i dukkarfamilien. Han skreiv seg inn på Universitetet i Bergen i 1961, der han i 1970 tok matematisk-naturvitskapleg embetseksamen i zoologi. I løpet av ferien utforska han horndukkar, Podiceps auritus, i 1974 gav han ut doktorgradsavhandlinga med tittelen Studier over den nordiske lappedykkers, Podiceps auritus (Linnaeus, 1758), forekomst, forhold til sine omgivelser og sociale adfærd. I 1975 mottok Fjeldså doktorgraden ph.d. ved Københavns Universitet. Han byrja som kurator ved Zoologisk museum, Københavns Universitet i 1971 og frå 1979 har han hatt stillinga som administrerande kurator. I 1996 vart han utnemnd til professor.
Frå 1980 gjorde Fjeldså omfattande feltstudiar av fuglefaunaen i Peru, Ecuador, Bolivia og Colombia. Eit fokus var dukkarar i innsjøane i Andes.
I 1987 vende han merksemda si mot tåkeskogane i høglandet i Andes og på strategiar for økologisk restaurering av høgtliggande habitat. Sidan 1991 dreiv han feltarbeid i afrikanske fjellskogar, særleg i Aust-Arc-fjella i Tanzania. Frå 1995 starta han engasjement ved Makerere universitetet i Uganda og Universitetet i Dar es Salaam på ENRECA-prosjektet for studiar og vern av biologisk mangfald i Uganda og Tanzania. Han var medlem av det danske sekretariatet for Global Biodiversity Information Facility og var med på skiping av Nordic Foundation for Development and Ecology (NORDECO). Han har vore med i styret i Dansk Ornitologisk Forening, DOF, frå 1990 og i perioden 1994 til 1999 var han styremedlem i BirdLife International. Han var òg ein del av Research Group i IUCN Species Survival Commission, som var ansvarleg for innsamlinga av data for dukkarfamilien til den globale raudlista over trua artar.
I 1987 grunnla Jon Fjeldså Institutt for genetisk analyse på Zoologisk museum, Københavns Universitet, instituttet husar den nest største ornitologiske vevskultursamlinga i verda.
Jon Fjeldså skreiv dei opphavlege vitskaplege skildringane av fleire artar som den sjeldne fabelbuskvarslar (Laniarius erlangeri), maskekjerrsporv (Atlapetes melanopsis), rubehoakalat (Sheppardia aurantiithorax) og boliviastifthale (Cranioleuca henrica). I 1999 gav Niels Krabbe det vitskapleg namnet Myrmotherula fjeldsaai på brunryggmaursmett til ære for Jon Fjeldså.
Forutan 190 vitskaplege publikasjonar reknast Guide to the young of European precocial birds (1977), Birds of the High Andes (1990) og The Grebes: Podicipedidae (2004) som dei vektigaste verka hans.
Gorno Orizari i Veles
Gorno Orizari (makedonsk Горно Оризари) er ein landsby i kommunen Veles i regionen Vardar i Nord-Makedonia.
Busetnaden hadde 2 262 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Carlsonfjorden
Carlsonfjorden er ein 160 km lang, isdekt fjord, mellom Fletcher ishaug og Fowler ishaug sørvest i Ronne isbrem. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Ronald F. Carlson i US Navy, ein pilot som utførte mange flyturar i Antarktis under Det internasjonale geofysiske året og US Antarctic Research Program i 1950 og 1960-åra. Den 14. desember 1961 kommanderte han ein flytur frå McMurdo Station over Ellsworth Mountains, då han observerte, fotograferte og grovt nedteikna denne fjorden.
Fairchild Peak
Fairchild Peak er eit kjenneleg fjell, 2180 moh, som ligg 1,6 nautiske mil sør-søraust for Portal Rock, ved sørsida av munningen av Tillitebreen. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter William W. Fairchild, ein forskar på kosmisk stråling frå US Antarctic Research Program ved McMurdo Sound i 1961.
Ulekjørkja
Ulekjørka (Ule-kyrkja), også kjent som Bagn stavkyrkje, var ei stavkyrkje med heva midtrom (mastestavkyrkje) som stod i bygda Østre Bagn i Sør-Aurdal kommune i Innlandet fylke. Ho er ei av dei mange hundre tapte stavkyrkjene her i landet. Restar av ein portal er tekne vare på, og er no på Nationalmuseet i København.
I eit diplom frå 1375 blir «Bagns kirkiu sookn a Waldræs» omtala. Elles er lite kjent om kyrkja utover nokre sporadiske skriftlege kjelder. Det er heller ikkje kjent når kyrkja vart riven. Ifølgje Bagn kirkes historie (1968) var det truleg rundt 1700, men eit kapell som kan ha vore denne kyrkja blir omtala så seint som i 1796.
Kyrkjestaden
Delar av kyrkjegardsmuren skal ha eksistert rundt 1840, men det vart pløyd i området rundt 1860, og det finst ingen synlege rester etter tufta i dag. Det er satt opp ein minnestein og ein enkel trekross på staden, og det går ein merkt sti inn til området frå fylkesveg 219.
Heinattfiol
Heinattfiol (Platanthera bifolia ssp. bifolia) er ei plante i nattfiolslekta Platanthera i orkidéfamilien (marihandfamilien).
Utsjånad
Dei to underartane av nattfiol liknar mykje på kvarandre. Heinattfiol har noko kortare spore enn skognattfiol, slik at han sjeldan stikk ut av akset på den andre sida. Dei fremre kronblada i blomen er ikkje fullt så lange og tynne som hos skognattfiol.
Utbreiing
Ettersom inndelinga av nattfiol i to underartar er ganske ny, har dei to underartane ikkje vore registrerte separat tidlegare. Ein gjennomgang av herbariemateriale har vist at heinattfiol lever spreidd rundt i det meste av landet. Dei få funna som er registrerte etter 2010, tyder òg på god spreiing av funna.
I Norsk raudliste for artar (2021) er underarten vurdert som livskraftig (LC).
Underarten finst òg i Sverige (status NT, svensk namn ängsnattviol) og i Danmark (NT, dansk namn bakke-gøgelilje).
På Dei britiske øyane er det ikkje skild mellom underartane. Det er det heller ikkje i Baltikum.
Hybridar
Det er gjort funn av hybridar mellom nattfiol og grov nattfiol (Platanthera bifolia × chlorantha eller Platanthera ×hybrida) i Vestfold, utan at det er klarlagd kva for ein underart av nattfiol som er involvert. Hybriden er truleg oversett. Hybriden med heinattfiol (Platanthera bifolia ssp. bifolia × chlorantha) er registrert fleire stader i det sørlege Sverige, og i Danmark er båe underartane representerte i hybridane. På Dei britiske øyane er hybriden kjend frå spreidde lokalitetar, men det er ikkje skild mellom underartane. Det same gjeld i Estland og Litauen.
Sverdlilje
Sverdlilje (Iris pseudacorus) er ei plante i sverdliljeslekta i sverdliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa, nordvestlege Afrika og Vest-Asia.
Pels
Pels eller fell er eit tett, ofte mjukt hårlag som dekkjer store delar av skinnet til mange pattedyr. Pels kan òg visa til pelsverk, materialet ein får om ein flår pelsdyr og lét håra sitja att, og ein del klede laga av dette. Pels blir mellom anna brukt til isolasjon, kamuflasje og signalisering.
Skildring
Pattedyrpelsen består av ulike typar hår, ofte fordelt i to ulike hårlag, bygd opp av keratin. Keratin er det same stoffet som horn, hår, hóvar, klauvar, fjører og nebb er laga av. Ein finn også tette hår på ein del leddyr, som humler, nattsvermarar og nokre artar av edderkopper. Desse håra er danna av kitin, ikkje keratin.
Sogndal skipreide
Ho femna om delar av Stedje sokn: Gardane rundt Barsnesfjorden, gardane på austsida av Sogndalselvi op til og med Hundøla, og dessutan Stedje.
Pels
Skildring
Pelshår blir danna av hårlaukar nede i huda. Håra veks opp gjennom hudoverflata, der dei viser seg som hårstrå. Etter kvart blir hårlauken tilbakedanna, og hårstrået blir liggjande i ein hårsekk. Deretter byrjar danninga av ein ny hårlauk i botnen av hårsekken. Hårstrået er no heilt laust, og er i den såkalla kvilefasen, der det kan falla av (røyting) kva tid som helst. Hårvekst og hårtap er ein kontinuerleg prosess, men han blir påverka av mange faktorar som lys, varme, kulde, stress, kosthald, hormon, allergi og ulike sjukdommar.
Sogndal skipreide
På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag i begynninga av 1800-talet, og etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene. 1890 vart Norum tinglag oppløyst og lagt til Sogndal tinglag, som deretter var identisk med Sogndal kommune og prestegjeld.
Pels
Skildring
Pelsfarge, mønster, lengd og kvalitet blir bestemd genetisk gjennom at eigenskapar er arvelege, og nokre eigenskapar er dominante i høve til andre. Mange dyr har kamuflasjefarge- eller mønster påverka av miljøet dei naturleg høyrer heime i. Dyr som lever i område som blir snødekte om vinteren har ofte éin sommarfarge og éin vinterfarge. Skiftet mellom sommar- og vinterpels finn stad basert på daglengde og er ein funksjon av døgnrytmen. Hjå husdyr kan ein finna mange pelsvariasjonar som er dyrka fram gjennom selektiv avl.
Undepels og dekkpels
Underull eller underpels er eit botnlag med grunnhår danna av korte, ulne hårstrå. Hårlaget i underpelsen består ofte av krøllete, tett behåring som er kortare enn vernehåra i den lengre dekkpelsen. Hovudoppgåva til underpelsen er å spara energi gjennom å varmeisolera dyret. Nyfødte og svært unge dyr manglar gjerne underull, og må isolerast på andre måtar.
Det øvre laget med vernehår er ofte kalla dekkhår eller dekkpels. Håra er lengre enn i hårlaget i underpelsen, og som oftast slettare, glattare og grovare. Dekkhåra veks ut gjennom underpelsen og legg seg som eit vernande, ofte vatn- og smussavstøytande lag over han. Dekkpelsen er normalt den mest synlege og er ofte sterkare pigmentert enn underpelsen. Nokre artar kan få så stive dekkhår at behåringa blir kalla piggar eller pinnar, til dømes piggsvin.
Hårdekket hjå dyr er ofte arrangert i grupper, danna av sentrale dekkhår omgjevne av tunnare og kortare underull. Tettleiken til hårlaget kjem an på av art, underart, rase, varietet, den generelle kondisjonen til dyret og årstida.
Pelspleie
Ville dyr kan stella pelsen sin sjølv eller, hjå sosiale dyr, på kvarandre. Som oftast skjer pelsstellet gjennom slikking av dei kroppsdelane som treng stell, eventuelt i kombinasjon av slikking direkte på pelsen og væting av ein labb som så blir brukt til å reinsa område der dyret ikkje kjem til med tunga. Nokre dyr kan også bada i vatn eller sand for å halda seg reine.
Tamdyr kan få hjelp av menneske til å stella pelsen. Hjå husdyr med svært tjukk pels, som langhåra kattar og angorakaninar, er slik hjelp ofte naudsynt.
Pelsdyr har eit vernande feittlag som dekkjer hårstråa og er med på å isolera mot kulde og regn; det kan svekkjast ved bruk av såpe. Det finst ulike såper tilpassa pelsdyr.
Pattedyr utan pels
Ikkje alle pattedyr har pels. Nokre er nesten heilt hårlause, som delfinar, kvalar og nakenrotter, andre har tynnare eller striare hårdekke, som elefantar, menneske og svin. Det finst også døme på hårlause rasar av dyr som elles har pels, som nakenhundar, sphynx eller nakenkatt og hårlause marsvin. I desse høva kjem pelsmangelen truleg av ein mutasjon som gjev arveleg hårløyse.
Martin Sundby
Martin Johnsrud Sundby er ein norsk langrennsløpar frå Oslo som i 2011 og 2017 vart verdsmeister med Noregs lag i 4 x 10 km stafett, såleis òg olympisk meister i same øvinga så vel som i lagøvinga under Vinter-OL 2018. Han tok sølvmedaljen på 30 km i ski-VM 2013 og fekk bronsemedaljar på 15 km i verdsmeisterskapen på ski i 2011, og på 30 km under Vinter-OL 2014. I 2010 fekk han OL-sølv med Noreg, også det i stafetten over 4 x 10 km. Sundby, som er medlem av Røa Idrettslag, har i åra 2011-14 vunne fem NM-gull.
Karriere
Sundby debuterte i verdscupen i 2005 men utmerka seg ikkje før han i slutten av november 2007, saman med Jens Arne Svartedal, Tore Ruud Hofstad og Tor Arne Hetland gjekk det norske andrelaget inn til siger i verdscupstafetten på Beitostølen.
Den 30. november 2008 tok Sundby sin fyrste verdscupsiger, då han vann ein seig 15 km i klassisk stil i Kuusamo i Finland, framom Lukáš Bauer og Sami Jauhojärvi.
I ski-VM 2013 i Val di Fiemme tok Sundby leiinga på 30 km duathlon vel halvvegs ut i løpet. Trass i at han vart henta inn ikring fem kilometer seinare, makta han å vere med i innspurten. der han måtte sjå seg slått av vinnaren, Dario Cologna, med 1,8 sekund. Hans landsmann Sjur Røthe fekk bronsen.
Sesongen 2013/14 vann Sunndby ein såkalla «minitour» i Finland, før han ved nyårstid sigra i «Tour de ski» framom landsmannen Chris Jespersen. Under vinter-OL i Sotsji i februar 2014 gjekk Sundby inn til bronsemedalje på opningsdistansen 30 km fellesstart.
Shilling
Schilling, shilling eller scilling er namnet på ein gammal engelsk valuta som sidan blei brukt i fleire britiske område. Shillingen har røter frå England i andre halvdel av 1400-talet under Henrik VII.
Ein har brukt shilling som valuta i fleire engelsk- og tyskspråklege land. I eldre nordiske mynstystem brukte ein eininga skilling. Ordet 'skilling' er eigenleg det same ordet som 'shilling'.
Shilling i dag
I dag bruker ein shilling i desse landa:
Eilert Schanche
Eilert Gerhard Schanche var ein norsk gardbrukar, fødd i Skånevik i Hordaland, stortingsmann 1892-1903 og 1906-09. Før unionsoppløysinga i 1905 representerte han Moderate Venstre, sidan vart han vald for Samlingspartiet.
Schanche var son til ein prest. Sjølv tok han i 1882 eksamen ved den høgare avdelinga på landbruksskulen på Ås. Tre år seinare tok han over slektsgarden Utstein kloster, der han vart den siste eigar av det eigenlege Utstein kloster, ettersom han i 1896 forhandla fram ein avtale med den norske staten der staten fekk eigedomsretten til klosterkyrkja mot å koste restaureringa av kyrkja. Dette gav Schanche høve til å sette i verk ei svært omfattande nydyrking på godset.
Schanche fekk tidleg ein sentral posisjon i Mosterøy, medlem i heradsstyret frå 1885, der etter ordførar frå 1889 til 1910. Han også forlikskommissær og elles formann i Rogaland landhusholdningsselskap.
I alle dei fire tingbolkane frå 1892 til 1903 representerte Schanche Stavanger amt på Stortinget. Ved stortingsvalet i 1903 var det innført val frå einmannskrinsar og Schanche lukkast ikkje å verte attvald. Tre år seinare lukkast han derimot å verte vald til tingmann frå krinsen Hesbø og Hafrsfjord. På Stortinget hadde han i alle år plass i Landbrukskomiteen, sekretær 1898-1900 og formann 1900-03 og 1906-09. Valperioden 1906-09 var han tillegg medlem i Lagtinget. Schanche var også medlem i to riks-utval; Telefonkomiteen av 1902 og den parlamentariske landbrukskommisjonen av 1895.
I 1910 skøytte Schanche Utstein-godset over til dei to sønene sine. Sjølv busette han seg i Oslo. Han var utnemnd til Riddar av 1. Klasse av Den Kongelege Norske St. Olavs Orden.
Else Marthe Sørlie Lybekk
Else Marthe Sørlie Lybekk er ein norsk tidlegare handballspelar frå Snertingdal i Oppland. Ho debuterte på det norske landslaget i ein kamp mot Tyskland 2. november 1997, og spela sin 215. og siste landskamp i finalen under sommar-OL 2008. Noreg vann OL-gullet etter 34-27 over Russland, Lybekk skåra sju av dei norske måla i kampen, og enda då langdslagskarriera med å ha skåra 598 mål for Noreg. Mellom 1998 og 2008 vann ho to EM-gull, eitt VM- og eitt OL-gull for Noreg, samt to VM-sølv, eitt EM-sølv og ei OL-bronse. Ho var ei tid landslagskaptein.
Sørlie Lybekk spela for klubbane Snertingdal, Toten, Nordstrand IF (1997?-2003, 2008-10) og HC Leipzig (2003-10). Sommaren 2010 la ho opp som aktiv handballspelar. Ho bur i Oslo.
Daviá
Daviá (gresk Δαβιά) er ein tidlegare kommune i periferieininga Arkadía i periferien Peloponnes i Hellas. Daviá var hovudsete i den tidlegare kommunen Fálanthos, som no er ei kommunaleining i kommunen Trípoli.
Ekte padder
Ekte padder eller paddefamilien (Bufonidae) er ein biologisk familie av amfibium. Han omfattar rundt 335 kjende artar fordelt på 25 slekter. Dei fleste paddene har brei kropp, korte bakbeim og vortete, ru hud med giftige kjertlar. Dei kan ha ei lengd på 1,5 cm til over 24 cm.
Baraqish
Barāqish eller Barāḳish (arabisk skrift براقش) er ein by nordvest i Jemen, 190 km aust for Sana'a i provinsen al-Jawf. Byen ligg i wadien Farda. Romarane og grekarane kalla byen Athlula (eller Athrula).
Barakish var busett frå tidlege tider og ein generasjon har bygd husa sine over ruinane av tidlegare. Ein kan framleis sjå ruinane av ein kuppel, ein moské, ein brunn og eit tårn, i tillegg til mange potte- og glaskar. Det budde folk i byen fram til 1960-åra, men han er no fråflytta og fortida okkupert av militæret.
Historie
Den gamle byen var omgjeven av 14 meter høge murar, som framleis er synleg i dag. Muren hadde 57 tårn og to portar. Inskripsjonar nemner at muren vart bygd av sabearar i 450 fvt. Byen var på sitt viktigaste kring 400 fvt., då han vart hovudstaden i kongedømet til minearane. Minearane flytta hovudstaden sin til Qarnawu, og Barakish vart verande eit slags religiøst senter.
Arkeologar meiner at ruinane av eit tempel sør i byen vart tileigna guden Athtar. Tempelet er særs typisk i mineisk stil og består av 16 søyler og saumar. Det finst eit anna tempel i sentrum av byen, men berre fire av søylene står framleis.
Ein romersk hær passerte gjennom byen i 20-åra fvt., kommandert av Aelius Gallus. Ein har funne grava til den romerske kavaleristen P. Cornelius i byen.
Takestan fylke
Takestan fylke (persisk شهرستان تاکستان, Šahrestân-e Tâkestân) er eit fylke i Qazvin-provinsen i Iran. Det administrative senteret i fylket er Takestan. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 171 520. Fylket har dei fire distrikta Esfarvarin-distriktet, Khorramdasht-distriktet, Ziaabad-distriktet og Sentral-distriktet. Fylket har dei fem byane Takestan, Esfarvarin, Khorramdasht, Narjeh og Ziaabad.
Hageiris
Hageiris (Iris ×germanica) er ei plante i sverdliljeslekta i sverdliljefamilien. Denne gruppa av hybridar, som òg er kalla I. ×cultorum, kjem frå Sør-Europa. Foreldreartane er I. pallida og skjeggiris (I. pallida × I. variegata).
I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart først funnen forvilla i 1975 og er bufast spreidde stader på Austlandet og i kyststrøk til Agder, vidare meir spreidd til Trondheim. I Framandartslista 2018 er han registrert med låg risiko (LO).
Constellationfjorden
Constellationfjorden er ein 56 km lang, isdekt fjord mellom Dott ishaug og Skytrain ishaug sørvest i Ronne isbrem. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1961-66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter flytypen Lockheed Super Constellation, C-121J.
Bnei Dror
Bnei Dror (hebraisk skrift בְּנֵי דְּרוֹר, tyder Søner av fridom) er ein moshav shitufi sentralt i Israel. Han ligg nær Netanya og dekkjer 3 200 mål og høyrer til Lev HaSharon regionale kommune. I 2007 var folketalet 1 200.
Landsbyen vart grunnlagd den 12. mai 1946 by demobiliserte soldatar frå den britiske hæren som hadde kjempa i Nord-Afrika og Italia under andre verdskrigen og hadde først fått ideen om å opprette ein moshav i 1941. Namnet symboliserer grunnleggjarane sitt ønske om eit fritt liv.
Sveti Nikole
Sveti Nikole (makedonsk Свети Николе, Sankt Nikolaus) er ein by og ein kommune i regionen Vardar i Nord-Makedonia.
Kommunen har eit areal på 482,89 km2 og hadde 15 320 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 18 497 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002, medan sjølve byen hadde 13 746 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:
Mount Falla
Mount Falla er eit markant, kjegleforma fjell, 3825 moh, som ligg 3,5 nautiske mil nordaust for Mount Stonehouse, mellom Berwickbreen og Prebblebreen i Queen Alexandra Range i Antarktis. Det vart oppdaga i januar 1958 av gruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58), og kalla opp etter R.A. Falla, eit medlem av Ross Sea Committee.
MF «Fusa» (1949)
M/F «Fusa», seinare MF «Hatvik», var ei bilferje levert for Det Midthordlandske Dampskibsselskab i juli 1949.
Ferja vart bygt ved Skaalurens Skibsbyggeri i Rosendal. Ferja gjekk inn i ruta Hatvik-Venjaneset fram til 1956, og frå 1956 til 1962 gjekk ho i sambandet Mundheim-Løfallstrand. I januar 1962 vart ferja seld til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap og gjekk attende til ruta Hatvik-Venjaneset. I 1969 vart ho omdøypt MF «Hatvik». Ferja gjekk i rute til 1974. Ho gjekk òg stundom i ruta Skånevik-Utåker-Matre. Somrane 1972 og 1973 vart ferja nytta i ruta Jondal-Tørvikbygd.
I mai 1974 vart ho seld til Rolf Jostein Trovåg og fekk namnet «Nårasund». Ho gjekk då i rute Daløy-Nåra fram til 1979, då ho fekk namnet «Nåra».
Kva som skjedde vidare med ferja er usikkert. Ho skal ha søkkt i 1980-åra, men er i mai 2011 framleis registrert i norsk skipsregister.
Kulturhistorisk leksikon
Kulturhistorisk leksikon er eit digitalt leksikon med over 1900 kulturhistoriske artiklar frå Sogn og Fjordane.
I Kulturhistorisk leksikon finn ein artiklar om materielle og immaterielle kulturminne, historiske hendingar, arkivsaker, kyrkjer, personar og anna. Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane står bak tenesta, men artikkelforfattarane er frå heile fylket og har ulik bakgrunn. Kvar artikkel inneheld tekst, foto og kjeldereferansar.
Sten Sture den yngre
Sten Sture den yngre, eigentleg Sten Svantesson Sture, (fødd 1493, død 3. februar 1520) var ein svensk riddar og riksforstandar 1512–1520.
Bakgrunn
Allereie i tenåra leidde Sten med framgang militære oppdrag i kampen til faren mot kong Hans.
Karriere
Ved farens død i 1512 overtok han dennes slottslen og fekk allmuen på sin side. Med folk i ryggen utmanøvrerte han kandidaten til riksrådet i riksforstandervalget, Erik Arvidsson Trolle. Trolle vart faktisk formelt valt, men valet vart sett til side og Trolle fekk aldri nyte posisjonen, noko Sten derimot gjorde.
Han tok namnet Sture og kalla seg så Sten Sture (den yngre) og freista å etterstrebe den tidlegare politikken til Sturepartiet - ein allianse med allmuen, arbeidarar og byborgare mot aristokratiet. Etter at han fekk avsett leiaren til opposisjonen, erkebiskop Gustav Trolle (son av Erik Arvidsson Trolle), og tok initiativet til riksdagsbeslutningen om riving av Gustav Trolles borg, Stäket. For detta vart han og hans tilhengarar bannlyste av Paven, noko som igjen førte til hendinga Stockholms blodbad.
Den nye unionkongen Christian II freista både i 1517 og i 1518 å invadera Sverige, men vart stoppa i nærleiken av Stockholm i slaget vid Brännkyrka (1518). I januar 1520 kom danskane tilbake til Sverige. Leia av Otte Krumpen rei dei over grensa og inn i Vestergøtland der Sten Sture hadde stilt opp 10 000 mann ved den nordlege breidda av innsjøen Åsunden. Den 19. januar møttest hærane i slaget på Åsunden vid Bogesund. Det aller første skotet frå ein kanon traff og såra Sten Sture hardt, det eine kne vart knust. Då leiaren til svenskane gjekk overende, braut det ut forvirring og den svenske hæren flykta.
Sten Sture vart køyrt med slede til Strängnäs, men døydde den 3. februar på innsjøen Mälarens is under transporten tilbake til Stockholm.
Norum skipreide
Norum skipreide var ei av atten skipreider i Sogn. Skipreidet har fått namn av Norafjorden, likesom kyrkja og sokna med same namn.
Sten Sture den yngre
Karriere
I samanheng med Stockholms blodbad vart Sten Sturas lik grave opp og brunne med dei andre på Stortorget. Hans gravstein står endå på Katarina kyrkjegard på Södermalm.
Norum skipreide
Ho femna Norum sokn, Kaupanger sokn og delar av Stedje sokn: Gardane på vestsida av Sogndalselvi nord for Stedje, på austsida nord for Hundøla, og dessutan Kjørnes nede ved Sogndalsfjorden.
Abercorn
Abercorn (skotsk-gælisk Obar Chùirnidh) er ein landsby og eit sokn i West Lothian i Skottland. Han ligg nær sørkysten av Firth of Forth, om lag 5 km vest for South Queensferry.
Det stod eit slott her i normannartida, men det vart øydelagd i 1455 av Jakob II.
Sten Sture den yngre
Karriere
Han vart gift den 16. november 1511 i Stockholm med Kristina Nilsdotter Gyllenstierna (1494–1559)
Hesterumpe
Hesterumpe (Hippuris vulgaris) er ein vassplante som er utbreidd i Eurasia og Nord-Amerika, frå Grønland til Tibetplatået til Arizona. Han liker best vatn som ikkje er surt.
Skildring
Hesterumpe er ein krypande, fleirårig plante som veks i grunt vatn og på mudderflater. Han har røter under vatn, medan dei fleste blada veks over vassoverflata. Blada sit kransstilt, 6–12 saman. Dei som er over vatnet er 0,5 til 2,5 cm lange og opptil 3 mm vide, medan dei som er under vatnet er tynnare, slappare og lengre enn dei over, særleg i djupare vassfar. Stilkane er solide og ugreina, men ofte boga, og kan vera opptil 60 cm lange. I grunt vatn stikk dei 20–30 cm opp av vatnet. Planten veks opp frå tjukke jordstenglar. Blomane er lite synlege, og blir ikkje danna på alle plantar.
Studiar av H. vulgaris på Tibetplatået viste at han sleppte ut mykje metan. Plantar i våtmark bidreg både med karbon til produksjon av metan, og ei rute for metan frå den anoksiske sona og ut i atmosfæren.
Blindurt
Blindurt (Silane wahlbergella) er ein fleirårig plante i smelleslekta i nellikfamilien. Blindurt skil seg frå andre smeller ved å vera kleistogam, dvs. tilpassa for sjølvpollinering. Blomen framstår som regel berre med det oppblåste begeret som er karakteristisk for mange artane i denne slekta. Blindurt er ikkje fullstendig kleistogam: det finst blomar med eksponerte kronblad, og dette gir planten moglegheit for krysspollinering. Blada er smale.
Planten veks i fjellstrøk i Sør-Noreg, gjerne på baserik grunn. Nordover frå Bodø og Fauske er arten vanlegare
Flühli
Flühli er ein kommune i distriktet Entlebuch i kantonen Luzern i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 884 meter over havet.
Kommunen består av landsbyane Flühli og Sörenberg, som dannar sjølvstendige sokn. Flühli er ein del av Entlebuch biosfærereservat sidan 2001.
Slaget ved Sörenberg vart i 1380 utkjempa mellom Obwalden og Entlebuch.
Kommunen ligg i Voralpen i dalen til elva Waldemme. Regionen vart først busett på 1600-talet.
Skirennaren Ida Schöpfer er frå Flühli.
Gamle Minnesundbrua
Gamle Minnesundbrua er ei vegbru på fylkesveg 177 (tidlegare E6) over Minnesundet i Viken. Brua er 598 meter lang, og lengste spenn er 102 meter. Brua har 18 spenn og blei opna i 1959. Seglingshøgda er 23 meter.
Dei tre bruene over Minnesundet, saman med ei ferjekai frå 1800, blei i 2002 foreslått verna i Nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner. Riksantikvaren freda Gamle og Nye Minnesundbrua 17. april 2008.
Wayne Fontana
Wayne Fontana er ein engelsk rock- og popsongar, mest kjend for hitten «Game of Love» med The Mindbenders.
Biografi
Fontana vart fødd i Levenshulme i Manchester og tok scenenamnet sitt frå trommeslagaren til Elvis Presley, D.J. Fontana. I 1963 skipa han gruppa si The Mindbenders, og fekk platekontrakt, tilfeldigvis med Fontana Records. Han vart verande på selskapet etter at han og The Mindbenders gjekk kvart til sitt.
Fontana fortsette som soloartist og brukte studiomusikarar under namnet The Opposition, mellom anna med Frank Renshaw (sologitar), Bernie Burns (trommer), Roy «Rossi» Henshall (bass), Rod Gerrard (gitar, tidlegare i Herman's Hermits) og Phil Keane (trommer), blant fleire. Stundom vart bandet òg kalla The Mindbenders, og stundom berre The Wayne Fontana Band. Den mest suksessrike solosingelen hans var «Pamela, Pamela» (skriven av Graham Gouldman), som nådde femteplassen i Australia (Kent Music Report) og 11. plassen på UK Singles Chart tidleg i 1967.
I 2005 redda han seg sjølv frå personleg konkurs, men vart arrestert etter at ein skatteoppkrevjar drog heim til han i Glossop og Fontana helte bensin oppå bilen til oppkrevjaren og tente på, medan han framleis sat inne i bilen. Fontana vart halde i varetekt til 25. mai 2007. Han dukka seinare opp i retten i Derby kledd som fru Justitia, med sverd, brynje, krone, kappe og mørke solbriller, og hevda at «retten er blind». Han avslo advokatane sine. Den 10. november 2007 vart han dømd til 11 månader i fengsel for å ha sete bilen i brann, men vart sleppt fri fordi han hadde sete lenge i varetekt. Etter han kom ut slo han seg ned i Spania.
Krigar Israel har vore med i
Dette er ei liste over krigar den moderne staten Israel har vore med i sidan opprettinga i 1948.
Israelske krigar frå 1947 til 2009
Den 29. november 1947 bestemte generalforsamlinga i SN med 33 mot 13 stemmar (ti land avstod frå å stemme, eitt land var fråverande) å dele Palestina vest for Jordanelva og opprette ein jødisk og ein palestinsk stat. Denne avgjerda la grunnlaget for Midtausten-konflikten, som førte til at Israel har starta ei rekke krigar mot arabarland, i første rekke. Israel sin tradisjonelle allierte har vore USA, sjølv om dei to aldri direkte har utkjempa ein krig saman.
Mons Mjelde
Mons Mjelde var ein skeiselaupar frå Haus på Osterøy. Han flytta som 8-åring til Kongsberg. Mons Mjelde var medlem i Kongsberg IF og vart m.a. nr. 6 i Allround verdsmeisterskapen i Davos 1928 og nr 7 i Allround VM 1933. Han vart nummer 2 i Noregsmeisterskapen i 1933.
Mjelde var også dansk skeisetrenar ei tid. Han budde mykje av livet i Larvik og gjorde ein stor jobb for å få den andre kunstisbana i Noreg til Larvik.
Durrancefjorden
Durrancefjorden er ein 22 km lang, isdekt fjord nord for Veststraumenbreen langs Kronprinsesse Märtha Kyst i Antarktis. Fjorden munnar ut mot Riiser-Larsenisen. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå flyfoto teken av U.S. Navy Squadron den 5. november 1967, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Frank M. Durrance, Jr. som var navigatør under flyturen.
Bojnord fylke
Bojnord fylke (persisk شهرستان بجنورد) er eit fylke i Nord-Khorasan i Iran. Det administrative senteret i fylket er Bojnord. I folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i fylket 322 309. Fylket består av dei to distrikta Sentral-distriktet og Garmkhan-distriktet. Fylket har dei to byane Bojnord og Hesar-e Garmkhan.
Johan Christopher Haar Daae
Johan Christopher Haar Daae var ein norsk prest, son av magister Ludvig Daae. Tok teologisk eksamen i 1781. Arbeidde for den geografiske landmåling i Jylland i fire år, vart i 1785 kapellan i Lindås hjå faren. Han var kapellan i Førde (1788-1798) og i Innvik (1798-1804). Daae var sokneprest i Norddal (1804-1820), deretter i Veøy i Romsdal der han tok over etter Jens Stub.
Han var gift med Susanne Grythen (1760-1828). Sonen Ludvig (1792-1879) var offiser og kjøpte garden Solnør i Skodje, han var far til embetsmann og politikar Ludvig Daae. Sonen Anders (1802-1866) var sokneprest i Kvernes og prost for Nordmøre. Dottera Sara Margrethe (6. april 1806 - 10. mai 1841) var gift med Hans Conrad Thoresen og mor til Suzannah Ibsen.
Meisterligaen 2000
Meisterligaen 2000 var den 8. årgangen av den viktigaste turneringa for europeiske fotballklubbar; UEFA Champions League. Den spanske klubben Real Madrid vann turneringa den 24. mai 2000 på Stade de France i Saint-Denis med siger 3-0 over Valencia CF. Fernando Morientes gav Real Madrid leiinga i det 39. minutt, Steve McManaman og deretter Raúl González la på til 3-0 kring midtvegs i andre omgang.
Real Madrid sikra seg dermed sin andre triumf i Meisterligaen sidan turneringa tok til i 1992.
Lagoppstillingane
Real Madrid: Iker Casillas, Aitor Karanka, Iván Helguera, Iván Campo, Míchel Salgado, Roberto Carlos, Steve McManaman, Fernando Redondo, Raúl, Fernando Morientes og Nicolas Anelka. I siste halvdelen av andre omgangen kom etter tur Sávio Bortolini, Manolo Sanchís og Fernando Hierro inn i staden for høvesvis Morientes, Anelka og Salgado.
Valencia: Santiago Cañizares, Jocelyn Angloma, Miroslav Đukić, Mauricio Pellegrino, Gerardo García León, Javier Farinós, Gaizka Mendieta, Kily González, Gerard López, Miguel Angulo og Claudio López. Adrian Ilie kom inn og León gjekk ut då Real Madrid nett hadde lagt på til 2-0.
Lozovo
Lozovo (makedonsk Лозово) er ein landsby og ein kommune i regionen Vardar i Nord-Makedonia.
Kommunen har eit areal på 166,32 km2 og hadde 2 264 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.
I 2002 hadde kommunen 2 858 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 896 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:
Nerveselle
Nerveseller eller nevron er seller som finst i nervesystemet, både i sentralnervesystemet og det perifere nervesystemet. Dei kan ha roller som sansing, informasjonshandsaming og signaloverføring. Dei har ein sellelekam med eit ymsande tal utvekster kalla dendrittar og akson.
Nerveseller har berre eitt akson, men mange dendrittar. Dendrittane er manggreina og leier informasjon til nervesella. Aksonet kan ha få eller mange greiner og leier informasjon bort frå nervesella.
Akson kan verta særs lange; hjå menneske opp til 1 meter. Akson møter andre seller ved punkt kallar synapsar, der den neste sella vert gjort merksam på impulsen i den førre sella og vil handsama denne informasjonen.
Aksona hjå mange organismar er dekte av feittrike lag kalla myelin. Desse laga isolerer aksonet slik at det elektriske signalet, kalla aksjonspotensial, kan fara snøggare langs aksonet. Hjå nokre artar er diameteren til aksona auka for å oppnå den same verknaden. I sentralnervesystemet er det oligodendrocyttar som dannar myelinet, og i det perifere nervesystemet er det Schwann-seller. Myelin finst hjå mange ulike grupper organismar (til dømes hjå ledmakkar og krepsdyr), men er mest utvikla hjå ryggradsdyra. Myelin finst hjå alle ryggradsdyra utanom kjevelause fiskar.
I det perifere nervesystemet dannar nerveseller nervar. Ei nerveselle og myelinet hennar vert saman kalla ein nervefiber, og buntar av nervefibrar vert haldne saman av bindevev.
Ein Sarid
Ein Sarid (hebraisk skrift עֵין שָׂרִיד, tyder 'Overlevarkjelda') er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg på Sharonsletta og høyrer til Lev HaSharon regionale kommune. I 2007 var folketalet 1 200.
Landsbyen vart grunnlagd i 1950 som ein ma'abara. Han vart utvida i 1989 og igjen i 1994. Den nye parten vart kalla Ein Sarid Hadash (tyder Ny-Ein Sarid).
Edistofjorden
Edistofjorden er ein 13 km lang fjord i Moubray Bay mellom Cape Hallett og Cape Christie. USS «Edisto» (kaptein Roger W. Luther) var det første skipet som gjekk inn i denne fjorden i februar 1956 og namnet «Edisto Bay» vart gjeven på denne tida, men sidan vart dette endra til Edisto Inlet på engelsk.
Sibiriris
Sibiriris (Iris sibirica) er ei plante i sverdliljeslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem frå Aust-Europa og Vest-Asia.
SAAB 9-3
SAAB 9-3 er ein personbil produsert av Saab Automobile AB i to generasjonar frå modellåret 1998.
SAAB 9-3 (1998-2002)
SAAB 9-3 var ei formendring av SAAB 900. Ved formendringa vald ein òg å døypa bilen om til 9-3 etter det nye namnsystemet som vart innført ved introduksjon av den større SAAB 9-5. Namnebytet vart òg sett som naudsynt for at bilen ikkje skulle koplast for tett med den problemramma SAAB 900 som han erstatta.
Generasjon 1 av SAAB 9-3 vart levert i ein 3- og 5-dørs combicoupé og ein kabrioletversjon.