cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espanolaspottefugl
Skildring
Dette er den største spottefuglarten på Galápagosøyane, 25,5-28 centimeter i kroppslengd og gjennomsnittsvekt på 65 og 76 gram for høvesvis hoer og hannar. Kjønna er elles like. I likskap med andre spottefuglartar på øygruppa, har denne arten ein marmorert grå og brun fjørdrakt med ein lys, nær kvit buk med uklåre bruke markeringar på brystet og på flankane. Ein lang hale og lange bein gjev fuglen den karakteristiske utsjånaden. Arten har eit svært langt og nedbøygd, tynt nebb, egna til å flytte på sjøfuglegg, faktisk har han det største nebbet av alle spottefuglar på øygruppa. Spottefuglane på Galápagos er mest knytt til bahamasspottefugl (Mimus gundlachii), og andre artar i Karibia og Mellom-Amerika, trass nærare geografisk nærleik til langhalespottefugl på fastlandet.
Baskemölla
Baskemölla høyrte opphavleg til Gladsax kommune og blei municipalsamhälle i 1889. Ved kommunereformen i 1952 blei Gladsax innlemma i Simrishamns kommune, samtidig som municipalsamhället blei oppløyst.
Espanolaspottefugl
Skildring
Det naturlege habitatet er tørr, kystnær krattskog, vegetasjon med spreidde trevekstar, inkludert treliknande kaktusar.
Fuglen kan virke nysgjerrig, og har ingen naturleg frykt for menneske.
Fuglane har ein sterk sosial struktur organisert i familiegrupper. Som svært territoriale, vil fuglane samarbeide i jakta innanfor området sitt og dessutan forsvare det mot andre grupper. Lågare rangerte medlemmar av gruppa bidrar til å hjelpe med omsut for nye ungekull.
Espanolaspottefugl er kategorisert som sårbar i naturen av Birdlife International, hovudsakleg på grunn av det avgrensa utbreiingsområdet. Den skjøre økosystemet og høg risiko for ugunstige vêrforhold gjer arten spesielt utsett for nedgang i populasjonen. Det er anslått at det er 600-1700 individ igjen i naturen.
Bäsna
Bäsna er ein svensk tettstad i Gagnefs kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 687 innbyggjarar.
Minami-ike
Minami-ike er ein liten innsjø som ligg like sør for Tarachine-ike nord i Aust-Ongul. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957 og namngjeve Minami-ike (Sørvatnet).
Knut Kristiansen
Knut Kristiansen (fødd 16. mai 1928, død i byrjinga av juli 1999 i Oslo) var ein norsk lingvist og indolog.
Kristiansen voks opp på Raufoss, og studerte latin og gresk ved Universitetet i Oslo. Han interesserte seg også for samanliknande språkforsking og kom gjennom dette inn på studiet av sanskrit (under Georg Morgenstierne) og moderne hindi. Frå 1971 var han universitetslektor i nyindiske språk, og blei seinare amanuensis.
Kristiansen videreførte studia til læraren sin, Morgenstierne, av dei dardiske språka og drog på to forskingsreiser til Nord-Pakistan. Etter den siste turen måtte han amputere deler av beinet. Det var også Kristiansen som ordna samlingane til Morgenstierne. Som ein del av interessa for indiske språk granska han òg romani og romanes, og gav i lag med Lars Gjerde (1944–2015) ut ei bok med tekstar på romanes, The orange of love and other stories (1994).
Kristiansen blei funnen myrda i sin eigen heim på Sandaker i Oslo 20. juli 1999. Han blei sist sedd i live 4. eller 5. juli. I 2015 var drapet framleis ikkje oppklart.
Surge
Surge (engelsk for bølgje) er eit omgrep med fleire tydingar:
Håv
Håv (frå norrønt háfr, som har med å heve eller lyfte å gjere) er ein reiskap forma som ein notpose som er halde utspent og open og festa til eit handtak eller ei lang stong.
Håv vert nytta til å få på land fisk og små dyr frå vatn, eller til å fange insekt, dyr eller fugl med på land og i lufta. Storleiken på håven, på maskene i nota, og lengda på handtaket eller stonga varierer med kva håven skal nyttast til.
Bean Peaks
Bean Peaks er eit gruppe fjelltoppar, inkludert Carlson Peak og Novocin Peak, som dannar sørvestdelen av Hauberg Mountains. Dei vart oppdaga frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon, 1947–48, og kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1961–67. Dei vart namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names etter Lawrence D. Bean, ein elektrikar ved Amundsen-Scott-stasjonen vinteren 1967.
Cupfinalen i fotball 2021/22/Menn
Cupfinalen for menn 2021/22 var den siste og avgjerande kampen i Noregsmeisterskapen i fotball for menn, den 115. cupfinalen i Noreg. Kampen stod mellom Molde Fotballklubb og Bodø/Glimt og vart avvikla søndag 1. mai 2022 på Ullevaal Stadion i Oslo, kampstart 16.00. Molde FK vart norsk meister etter å ha vunne med 1–0 på straffespark. Det var femte gongen klubben frå Molde vann NM-finalen. 19 657 tilskodarar var til stades på arenaen.
Laga
Molde-mannskapet bestod av: Jakob Karlstrøm, Benjamin Tidemann Hansen, Martin Bjørnbakk, Birk Risa, Martin Linnes, Sivert Mannsverk, Emil Breivik, Kristoffer Haugen, Eirik Ulland Andersen, Magnus Eikrem (kaptein), Ola Brynhildsen. Markus Kaasa kom inn i det 34. minutt i staden for skadde Andersen. Eit lite kvarter før full tid gjekk Eikrem og Haugen ut, inn kom Magnus Grødem og Erling Knudtzon. Fem minutt seinare bytta Rafik Zeknini plass med Brynhildsen.
For Bodø/Glimt stilte: Nikita Haikin, Alfons Samsted, Brede Moe, Marius Høibråten, Brice Wembangomo, Hugo Vetlesen, Elias Hagen, Ulrik Saltnes (kaptein), Runar Espejord, Amahl Pellegrino. I pausen måtte Espejord og Hagen vike plass for Viktor Boniface og Gaute Vetti. Vel 10 minutt før full tid kom Sondre Fet, Gabriel Komsson og Sondre Sørli på bana, ut gjekk  Pellegrino, Vetlesen og Wembangomo.
Bastansjö
Bastansjö (sørsamisk: Bastanjaevrie) er ein liten bygd i Storumans kommun i Västerbottens län. Bygda ligg 454 meter over havet og har vore busett sidan 1836.
Albansk mat
Albansk mat omfattar ei variert blanding av middelhavskost og balkansk husmannskost, med stort innslag av reine, ferske råvarer. Det finst store regionale skilnader og sterke innslag frå italienske, tyrkiske, osmanske og greske mattradisjonar, med olivenolje, eddik, mange grønsaker som tomat, agurk, paprika, oliven og mais, lokalt krydder som basilikum, mynte, oregano og pepar, og ost. Vanleg tilbehøyr er ris, brød eller potet. Ein bruker mykje kjøtt, gjerne lam, storfe og kylling, men også svin, også blant muslimar. Kjøtet blir gjerne tilreidd ved langsom koking. Ved kysten et ein mykje fisk og skaldyr, grilla og fritert. Mange stader et ein også froskelår og hare.
Zweitina
Zweitina eller Zuwaytini (arabisk زُويتينة, Zūwaytīnah) er ein liten landsby vest i Syria nær grensa til Libanon og som administrativt høyrer til Homs guvernement. Han ligg opp i eit skogkledd fjell og er ein populær feriestad. Landsbyen ligg mellom 400 og 450 meter over havet. Av stader i nærleiken finn ein Marmarita i nord, al-Huwash i aust, al-Huwash i aust, al-Husn i søraust, al-Zarah i sør, Naarah og Tell Hawsh i sørvest, al-Mitras i vest og al-Bariqiyah i nordvest. Zweitina er kanskje mest kjend for al-Fawwar-kjelda, som har fått dette namnet fordi ho berre sporadisk renn. Det historiske St. Georg-klosteret, eit av dei eldste i Syria, ligg i Zweitina. Han ligg òg like i nærleiken av Krac des Chevaliers, eller Qal'at al-Ḥiṣn. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå (CNS), hadde Zweitina eit folketal på 1 540 i 2011. Innbyggjarane er hovudsakleg gresk-ortodokse kristne.
Etymologi
Namnet Zweitina kjem frå ordet zeitoun som er arabisk for oliven. Zweitina er arabisk for ein enkel olivenfrukt. Oliventre dominerer skogane i Zweitina og er rekna som den viktigaste avlinga her. Andre hevdar at namnet kjem frå arameisk og tyder «landet der silkeormar veks» og syner til silkeormane som finst i skogane i landsbyen.
Demografi
Folketalet i Zweitina når opp til 5000 om sommaren, då mange kjem hit på ferie. Kristendom dominerer i landsbyen. Nesten 75% av originale landsbybuarar bur utanfor landsbyen. Flest emigrantar bur i Pennsylvania i USA, der det bur kring 500 familiar. Zweitina ligg òg nær ein annan kristen landsby, Marmarita.
Andreas Føllesdal
Andreas Føllesdal er ein norsk filosof, og professor ved Universitetet i Oslo sidan 1999. Han leiar PluriCourts, eit av Noregs forskningsråd sine senter for framifrå forsking. Før dette var han forskar ved ARENA. Han har magistergrad i filosofi frå Universitetet i Oslo, og tok doktorgraden sin ved Harvard University med John Rawls som rettleiar.
Føllesdal arbeider spesielt med spørsmål knytte til etikk og moralfilosofi, både i høve styresmakter og næringsliv. På førespurnad har Føllesdal bidratt til partia Venstre og Arbeidarpartiet.
Andreas Føllesdal er son av filosofiprofessoren Dagfinn Føllesdal. Han blei fødd i Boston.
I 2012 blei han vald inn i Det Norske Videnskaps-Akademi i gruppa for filosofi og psykologi.
Aspö i Karlskrona
Aspö er ei øy i Blekinge-øyane søraust i Sverige. Ho utgjer eit sokn i Medelstad härad i Karlskrona kommun i Blekinge län. Her ligg busetnaden Drottningskär og ei festning med same namn frå 1600-talet. Øya har kring 460 fastbuande, med mange fleire vitjande om sommaren. Ei bilferje går kvar time, gratis, mellom Aspö og Karlskrona.
Ole Scheistrøen
Ole Olsen Scheistrøen var ein norsk byggmeister og arkitekt. Han hadde ikkje formell utdanning som arkitekt.
Scheistrøen teikna og bygde rundt 50 norske kyrkjer og reiste 12 etter teikningar av andre arkitektar, av desse seks av Jacob Wilhelm Nordan.
Hovslagar
Hovslagar er nemninga på ein person som skor hestar, det vil seie å tilpasse hestehoven og hesteskoen til kvarandre ved å skjere til hoven, og deretter feste skoen til hoven med ein særskild type spikrar, sokalla hesteskosaum.
Hesteskoa er vanlegvis laga av jarn. I tidlegare tider vart dei framstilt i dei lokale smiene, og difor var det smeden på staden som skodde hestane og soleis lett kunne tilpasse skoa til hestehovane. I vår tid er det vanlegvis standardiserte, maskinsmidde hestesko i ulike storleiker som vert nytta, og hovslagar har vorte eit eige yrke. I Noreg er hovslagarutdanninga to år med skule og to år i lære.
Bakketun folkehøgskole
Bakketun folkehøgskole er ein kristen folkehøgskole som ligg i Verdal kommune i Trøndelag. Skolen ligg i gangavstand til Verdal sentrum og har plass til rundt 90 elevar i året. Skolen vart etablert i 1915 under namnet Bakketun ungdomsskole.
Hovslagar
Hovslagaryrket vart mest utsletta ei tid etter at arbeids- og transporthestane vart utkonkurrert av traktorar og bilar. Men hestehaldet har auka i den seinare tida etter at hesten har vorte eit populært sports- og fritidsdyr, og faget har fått nytt liv.
Bakketun folkehøgskole
Bakketun folkehøgskole er teikna av arkitekt Claus Hjelte og bygd i 1914–15. Den monumentale hovudbygningen i nybarokk stil med valmtak og symmetriske vindaugsaksar, er representativ for folkehøgskolebygningar frå den tida. Denne bygningen er freda.
Hovslagar
Sjå òg
Hestesko
Bakketun folkehøgskole
Bakketun folkehøgskole er eigd av ein stiftelse knytt til Normisjon. Skolen er også knytt til Informasjonskontor for kristen folkehøgskole.
Bier Point
Bier Point er eit nes på austsida av Campbellbreen, 7 nautiske mil nordaust for Mount Queensland i Victoria Land. Det vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1955–63, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter Jeffrey W. Bier, ein biolog ved McMurdo Station vinteren 1966.
Øvresjøen i Dronning Maud Land
Øvresjøen (tysk Obersee) er ein innsjø av smeltevatn som ligg mellom Sjøneset og Sjøhausen i Gruberfjella i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga av Den tyske antarktisekspedisjonen under Alfred Ritscher i 1938–39, som namngav det Ober-See. Det norske namnet er ei omsetjing
Stortjørna i Dronning Maud Land
Stortjørna er ein innsjø like søraust for Showa Flat heilt aust på Ongul. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957-1962 og namngjeve «O-ike» fordi han er den største innsjøen på øya. Det norske namnet er ei omsetjing.
1+9+8+2
1+9+8+2 (offisiell tittel, i andre kjelder 1982) er det 15. studioalbumet til det engelske rockebandet Status Quo, gjeve ut 16. april 1982. Det var det første albumet deira med den nye trommeslagaren Pete Kircher, som nyleg hadde erstatta John Coghlan. Det var òg det første der klaverspelaren Andy Bown vart oppført som fullt medlem av bandet. På dei tidlegare utgjevingane deira var han berre oppført som gjestemusikar, sjølv om han hadde vore sterkt delaktig i bandet i fleire år.
Albumet kom ut kort tid før dei spelte ein konsert i National Exhibition Centre i Birmingham, føre prinsen av Wales, og merksemda som dette førte med seg hjelpte albumet til topps på albumlista i Storbritannia. Dette vart dermed den fjerde og siste listetoppen deira. Likevel fekk albumet lunken mottaking blant fansen. «Dear John» var den første singelen deira som ikkje var skriven av nokon i bandet og han nådde tiandeplassen på singellista i Storbritannia, medan «She Don't Fool Me» stoppa på 36. plassen.
1982 var 20-årsjubileet til første gongen bandmedlemmane Francis Rossi og Alan Lancaster spelte med kvarandre og summen av tala 1+9+8+2 er 20 (synt som romartala 'XX' under albumtittelen).
Majd al-Krum
Majd al-Krum (arabisk skrift مجد الكروم, hebraisk מַגְ'ד אל-כֻּרוּם, Majd al-Kurum) er ein arabisk by i Øvre Galilea i Nord distrikt i Israel kring 16 kilometer aust for Akko. Namnet på landsbyen tyder «vakthuset ved vingarden», og syner til at byen er kjend for vindruene sine. Berre muslimar er busett i byen. I 2009 hadde han eit folketal på kring 13 500.
Historie
Majd al-Krum er ein gammal stad på ei slette ved foten av Jabal Mahüz. Ein har funne ruinar frå antikken, inkludert cisterner hogge ut i berget.
I følgje Jødisk leksikon er byen den same som «Beit HaKerem», ein jødisk by som er omtalt i Talmud. Det hebraiske namnet tyder det same som det arabiske.
Osmansk tid
Han vart ein del av Det osmanske riket i 1517 i lag med resten av Palestina, Majd al-Krum var oppført i 1596 i osmanske skattelister som ein del av Akka nahiya i Safad Liwa. Han hadde eit folketal på 85 hushaldningar og fem ungkarar, alle muslimar, og betalte skatt for kveite, bygg, oliven eller frukttre, bomull, og geiter og/eller bikubar.
I 1875 vitja den franske oppdagaren Victor Guérin og skildra Majd al-Krum som ein stad delt i tre, kvar med sin eigen sjeik. Folketalet var 800 muslimar, medan Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine i 1881 skildra han som ein landsby bygd av stein og omgjeve av oliventre og dyrkbar mark, busett av 600–800 muslimar.
Under det britiske mandatet
I folketeljinga i 1922 hadde Majd al-Krum eit folketal på 889 — 885 sunnimuslimar, tre sjiamuslimar og ein kristen. I folketeljinga i 1931 hadde Majd al-Krum 226 busette hus og eit folketal på 1 006 muslimar. I 1945 hadde Majd al-Kurum 1 400 innbyggjarar, alle klassifisert som arabarar. Dei eigde i alt 17 828 dekar land, medan 2214 dekar var offentleg eigedom.
Under arabararopprøret i Palestina 1936-39 mot Det britiske mandatstyret og den auka jødiske immigrasjonen, var Majd al-Krum ein av dei første landsbyane i Galilea som deltok i opprøret. Abu Faris frå landsbyen hevda han var den første personen som tok til våpen i Galilea under opprøret, og den første som fekk huset sitt øydelagd av britane som straff. Abu Faris vart nestleiar for opprøret i Galilea fram til 1938 då han nekta å utføre ein ordre om å avrette ein palestinsk-arabisk støttespelar av delingsplanen til Peel Commission for Palestina i ein jødisk og arabisk stat. Abu Faris reiste seinare frå Palestina til Libanon etter at den politiske leiaren for opprøret, Amin al-Husayni, gav ordre om å få han avretta.
Krigen i 1948 og etterverknadane
Majd al-Krum vart erobra av israelske styrkar i oktober 1948 under Operasjon Hiram. Ei eining frå Den arabiske frigjeringshæren (ALA) som hadde vore stasjonert der, trekte seg frå landsbyen då israelarane nærma seg. Då han var på veg bort samla den irakiske leiaren for ALA innbyggjarane i landsbyen og foreslo at dei ikkje skulle flykte frå landsbyen, men i staden bli verande og overgje seg til israelske offiserar som dei kjende. Ei gruppe innbyggjarar i Majd al-Krum kontakta Haim Auerbach, ein israelsk etterretningsoffiser i Nahariya og han fekk arrangert overgjevinga av Majd al-Krum med lovnad om at det skulle skje utan skadar på landsbyen.
Men den 6. november gjekk ein tropp frå den israelske hæren, som ikkje kvar klar over at landsbyen hadde overgjeve seg, inn i landsbyen og gjekk til åtak på dei andre israelske einingane som alt var der. Dei to sidene skjønte misforståinga etter ei kort eldutveksling, og den sistnemnde eininga vart erstatta av den innkomande eininga. Den nye eininga gav ordre til innbyggjarane om å gje frå seg våpna sine innan 30 minuttar, trass i att dei alt hadde overlevert våpna sine ei veke tidlegare. Før fristen gav den israelske kommandanten ordre om å øydeleggje eit hus og samla fem innbyggjarar, sette bind føre augo deira og skaut dei for å demonstrere at dei meinte alvor. Dei samla fem nye innbyggjarar som skulle skytast, men vart stoppa av ein kjend palestinsk-arabisk informant frå al-Damun, Shafiq Buqa'i. Buqa'i bad den israelske offiseren setje fri innbyggjarane og forklarte dei avtalen mellom landsbybuarane og Auerbach.
Nyare tid
I 1960-åra konfiskerte Israel ein stor del av landområdet til Majd al-Krum for å danne byen Karmiel. Byen fekk status som lokal kommune i 1964. I sentrum av Majd al-Krum ligg ein gammal brunn, ei kjelde, ei grav frå romartida og ruinar frå krossfarartida.
I 1977 var det store demonstrasjonar mot regjeringa i Majd al-Krum og nærliggande landsbyar på grunn av øydelegginga av eit hus i Majd al-Krum nær vegen mellom Safed og Akko. Ein person vart drepen og fleire andre skadd då politiet prøvde å stoppe demonstrantane. Hendinga førte til at borgarmeisteren Muhammad Manna forlét Arbeidarpartiet og gjekk inn i Hadash-partiet. Manna vart så vald på ny i 1986.
I 2003 vart Majd al-Krum i lag med dei nærliggande lokale kommunane Deir al-Asad og Bi'ina slått saman til byen Shaghur. Under Libanonkrigen i 2006 over 40 Katyusha-rakettar landa i nærleiken av Shaghur, med den nærliggande byen Karmiel som det tilsynelatande målet. To menn frå Majd al-Krum mista livet då ein rakett fall ned nær dei. Shaghur vart seinare delt inn i dei gamle kommunane att i 2009.
Magnus Eikrem
Klubbspel
Eikrem var med i junioravdelinga til Manchester United, men kom aldri på fyrselaget. Frå 2011 til juni 2013 var Molde-spelar, deretter eit halvår i SC Heerenveen. Etter eitt års mislukka opphald i Cardiff City, skreiv han i januar 2015 kontrakt med Malmö FF. Her var han med om å vinne Allsvenskan i 2016 og i 2017. 25. juli 2018 var han tilbake i Molde FK. Her var han ein sentral spelar då laget i 2019 lukkast vinne den norske fotballserien. 1. mai 2022 kunne han som kaptein lyfte kongepokalen etter Molde slo Bodø/Glimt med 1-0 i cupfinalen.
Landslagsspel
I tida frå 15. januar til 31. august 2016 deltok Eikrem i 17 av Noregs landskampar, utan å kome på skåringslista.
Mount Becker
Mount Becker er eit markant fjell 1,5 km nordaust for Mount Boyer i Merrick Mountains. Desse fjella vart oppdaga frå lufta og fotografert av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947–48, under Finn Rønne. Fjellet vart namngjeven av Rønne etter Ralph A. Becker, ein juridisk rådgjevar som assisterte under skipinga av RARE og den økonomiske støtta for ekspedisjonen.
NM i turn 1966 for menn
Noregsmeisterskapen i turn 1966 for menn vart avvikla i Oslo helga 26.-27. november 1966. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.
Tolvkamp
<br style="clear:both;" />
Følblom
Følblom (Leontodon autumnalis) er ein art i korgplantefamilien. Arten er utbreidd i Europa, Asia og Nord-Afrika.
Planten vert kring 15 cm høg og har smale bukttagga eller oftast buktfinna snaue rosettblad. Han har snautt skaft, som øvst under korgene er tjukkare og ofte med nokre smale bladskjel. Korgdekkblada kan vere med eller utan hår. Følblomen har gule kroner, dei ytre kronene har raud stripe på undersida. Han har berre fjørstrålar i fnokken.
Følblom er ein omskifteleg art. Han blomstrar kring juli månad i beitemark og på vegkantar. Han er vanleg gjennom heile Noreg og er funnen opp til 1600 meter over havet i Jotunheimen.
Mount Benkert
Mount Benkert er det austlegaste av Snow Nunataks, som står 8 nautiske mil (15 km) aust-søraust for Mount Thornton på kysten av Palmer Land. Det vart oppdaga og fotografert av U.S. Antarctic Service (USAS), 1939-41, vart det namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein W.M. Benkert, i USCG, kaptein på «Eastwind» i Antarktis i løpet av Operasjon Deep Freeze 1966 og 1967.
Båtskärsnäs
Båtskärsnäs er ein svensk tettstad i Kalix kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I år 2005 hadde tettstaden 340 innbyggjarar.
Beckholmen
Øya Beckholmen er ein del av eit unikt maritimt landskap på den vestre delen av Södra Djurgården, som inngår i Ekoparken, ein liten holme sør for den eigenlege Djurgården i Stockholm. På Beckholmen finst det i dag bygningar og dokker som minner om Beckholmens stordomstid som skipsverft.
Bastuträsk
Bastuträsk er ein svensk tettstad ved Stambanan genom övre Norrland i Norsjö kommun i Västerbottens län i landskapet Västerbotten. I 2005 hadde tettstaden 357 innbyggjarar. Bastuträsk ligg cirka femti kilometer vest for Skellefteå.
Nyseryllik
Nyseryllik er ei urt i korgplantefamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia. Planta vert kring 30 cm høg, og har ein greina jordstengel. Blada er smale som eit lauvsagblad. Korga om lag 1 cm brei, oftast med 8-10 kvite kantkroner. Dyrka plantar har større korger og fleire kantkroner.
Nyseryllik blømer kring juli månad i grasbakkar, på fuktig dyrka mark og på vegkantar. I nyare tid finst han spreidd gjennom heile Noreg. Planten er funnen opp til 1230 m på Hardangervidda.
Podprudnoevatnet
Podprudnoevatnet er ein liten innsjø som ligg like søraust for Prilednikovoevatnet i Vassfjellet i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961 og namngjeve Ozero Podprudnoye (Ved-tjørnet-vatnet).
Dear John av Status Quo
«Dear John» er ein song av det britiske rockebandet Status Quo i 1982. Han kom ut på albumet 1+9+8+2.
Beddingestrand
Beddingestrand er ein tettstad i Trelleborgs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 644 innbyggjarar.
Staden er opphavleg ein gammal fiskarlandsby. I ein stor storm i 1874 vart dei fleste av dei gamle husa kasta på havet, og berre åtte hus stod att. I dag er Beddingestrand i vekst. Stadig fleire fritidshus blir gjort om til heilårsbustader. I Beddingestrand ligg Bedinge Golfklubb og den tidlegare dansestaden Granhyddan, som var populær tidleg på 1900-talet.
Balgö
Balgö er ei øy og eit naturreservat i Kattegat, utanfor Tångaberg i Varberg kommun i Sverige. Balgö er den største øya i Halland. Naturreservatet vart oppretta i 1950. Nokre av dei mindre øyane kring Balgö er òg ein del av naturreservatet. also included in the nature reserve.
Balgö er eit viktig hekkeområde og kvilestad for forskjellig fugl, som dvergterne, avosett og ærfugl. Om vinteren er det havørn i området.
Det er funne 135 artar lav på Balgö. Balgö har den største bestanden av standpadde i Halland.
Johannes VIII Palaiologos
Johannes VIII Palaiologos (gresk: Ίωάννης Η' Παλαιολόγος, Iōannēs VIII Palaiologos), var den nest siste keisaren i det bysantinske riket. Han regjerte frn 1425 til 1448.
Johannes, som var fødd og døydde i Konstantinopel, tok over som romersk keisar då faren, Manuel II Palaiologos, døydde. Regjeringstida til Johannes vart sterkt prega av den akutte trusselen frå tyrkarane. For å få hjelp mot dei overmektige tyrkarane reiste han i 1439 til kyrkjemøtet i Firenze; Ferrara-Firenze-konsiliet. Der skreiv han under på ein union mellom den gresk-ortodokse kyrkja og den katolske kyrkja. Heime i Bysants vekte unionsavtalen einast protestar og splitting. Osmanarane utvida velde sitt meir og meir, så då Johannes døydde var det einast restar att av det bysantinske riket; Morea, Konstantinopel med omland, samt spreidde stader i Grekenland.
Bjelken i ditt eige auge
Bjelken i ditt eige auge er eit bibelsitat som har vorte mest som eit ordtak i norsk og andre språk. Det handler om at ein ikkje ser feil hjå seg sjølv, men alle små feil hjå nesten sin. Sitatet kjem frå Bergpreika som er attgjeve i Matteus-evangeliet. I Matteus 7,3 står det (etter siste bibelomsetjinga frå Bibelselskapet): «Kvifor ser du flisa i auget til bror din, men bjelken i ditt eige auge merkar du ikkje?».
Rambutan
Rambutan (Nephelium lappaceum) er eit tropisk frukttre i lønnefamilien. Det er eit breikrona tre som blir opptil 15 m høgt. Det er nært i slekt med dei liknande fruktene litchi, longan og mamoncillo.
Rambutan stammar frå Malaysia. Det blir dyrka i heile Søraust-Asia for den velsmakande frukta si, som liknar på litchi. Skalet på frukta er raudt, rosa eller gult med lange hår. Fruktkjøtet er gjennomskinneleg og kvitleg eller svært lyst rosa på farge.
Namnet «rambutan» er avleidd av malaysisk rambut, som tyder 'hår'. I Vietnam blir ho kalla chom chom eller vai thieu, på kinesisk shao tzu og på kambodsjansk ser mon eller chle sao mao.
Riksetrast
Riksetrast (Eupetes macrocerus) er ein merkeleg, riksefuglliknande sporvefugl, brun med svarte og kvite striper på hovudet, og med habitat på skogbotnen i urskog på Malayahalvøya og Sumatra, og dessutan på Borneo. Arten kan vere fjernt i slekt med dei afrikanske kråkeliknande fuglane klippehopparar. Populasjonen er sterkt redusert fordi mykje av låglandsurskogen er tapt, og sekundære skogar har vanlegvis for tett botnvegetasjon eller ikkje tilbyr nok skugge til å vere gunstig for arten. Men han er framleis lokalt vanleg i område med nedhogd skog eller i skogen i bakkeskråningar, og er ikkje rekna som direkte truga for utrydding. Arten er dårleg kjent og sjeldan sett, mest grunna den skjerre åtferda deira.
Taksonomi
Meiningar om den taksonomiske plasseringa for riksetrasten har variert over tid. I ein tidleg periode var han plassert i timalfamilien, Timaliidae. Seinare, og fram til nyleg, var han trudd å vere i slekt med ei gruppe som inkluderte australske vakteltrastar og mulgatrastar, og plassert i familien Cinclosomatidae.
Jønsson et al. (2007) hevdar at ein nærare rett plassering av denne arten er å sjå riksetrasten som mest knytt til afrikanske klippehopparar, Chaetops, ei anna tidleg grein av oscine sporvefuglar. Såleis er riksetrasten meir korrekt plassert i ein monotypisk familie, Eupetidae. Eupetidae er den eine av berre tre fuglefamiliar som er heilt avgrensa til den orientalske biogeografiske regionen.
Skildring
Riksetrasten er ein mellomstor, ganske slank songfugl, ca. 28-30 cm i lengd, og han veg 66-72 gram. Han har ein lang tynn hals, langt svart nebb, lange bein og ein lang hale. Fjørdrakta er hovudsakleg brun med ei meir raudleg panne, krone og hals. Han har ei lang, svart augestripe som strekkjer seg ned til sidene av halsen, og ein brei, kvit augebryn over den svarte stripa. Det er ei stripe av naken, blå hud på sida av halsen som kan sjåast når fuglen gjer læte. Ungfuglane er lik dei vaksne, men har meir uklåre farger i stripene på hovudet, ein kvitaktig hals og gråare buk.
Dei har eit langt, monotont plystrande læte. Når dei er oppøste, gjev dei ein serie av froskeliknande tonar.
Det er ein lite tillitsfull og sky fugl som lever mykje skjult på skogbotnen. Han rører seg som ei rikse, rykkjer med hovudet som ei høne, og han føretrekkjer å springe i staden for flyge når han blir forstyrra. Han lever hovudsakleg av insekt, inkludert sikadar og biller, edderkoppar og makk. Når dei beitar det vil dei slå etter byttedyra.
Hekkebiologien til riksetrasten er lite kjent. Egga blir lagt rundt januar og februar, og flygande ungekull har vore observert i juni. Reiret har vore skildra å vere plassert nær bakken på ein haug med daudt bladverk blant stilkane til ei plante, rundt 30 cm opp frå bakken. Reiret er laga av plantefiber og er skålforma. Kullet er på to kvite egg utan flekker.
Prilednikovoevatnet
Prilednikovoevatnet er ein innsjø i Antarktis som ligg 2,3 km sør-sørvest for Tjulenijodden i Vassfjellet, som ligg ved kanten av det kontinentale isdekket i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961 og kalla «Ozero Prilednikovoye» (Fram-isbre-sjøen), truleg etter plasseringa.
Mount Berger
Mount Berger er eit fjell med ei bratt nordside, som står 2 nautiske mil (3,7 km) nordaust for Mount Becker i Merrick Mountains i Palmer Land. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1961-67. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Raymond E. Berger i US Navy, ein pilot fom falut gruppa frå University of Wisconsin til området og som flaug på fleire oppdrag for universitetet i 1965-66.
Salma
Salma (arabisk سلمى ) er ein landsby nordvest i Syria i Latakia guvernement, nordaust for Latakia. Av stader i nærleiken finn ein Mashqita og Ayn al-Bayda i vest, al-Haffah i sørvest, Aramo og Slinfah 12 kilometer mot sør, og Kinsabba i nord. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde Salma eit folketal på 2 131 i 2004. Innbyggjarane er hovudsakleg sunnimuslimar, sjølv om kring 80 % av Latakia-distriktet er busett av alawittar.
Salma er kjend for det tørre klimaet og mykje reint vatn. Han ligg kring 800 meter over havet. Før baathistane tok over i Syria i 1960-åra, var Salma ein av få stader i kystfjella som hadde elektrisk straum.
Under den syriske borgarkrigen, flykta dei fleste av innbyggjarane frå Salma, som kom under opprørarane sin kontroll i desember 2012. Han låg så langs frontlinja mellom kampane i Latakia guvernement mellom opprørarane og dei statlege styrkane.
Pete Kircher
Peter Derek Kircher er ein engelsk trommeslagar. Frå 1982 til 1985 spelte han i rockebandet Status Quo. I denne perioden spelte han mellom anna på Live Aid og National Bowl, og møtte prinsen av Wales ved ein veldedigheitskonsert for The Prince's Trust i Birmingham NEC, som sidan kom ut i 1982 på albumet Live at the N.E.C..
Boney Point
Boney Point er eit klippenes langs sørsida av innløpet til Tripp Bay i Victoria Land. Det vart namngjeven i samband med nærliggande Brough Nunatak etter kapteinløytnant B.E. Boney i U.S. Navy som var kaptein på USS «Brough» i antarktiske farvatn under Operasjon Deep Freeze IV, 1958–59.
Pete Kircher
I 1960-åra spelte han med The Burnettes i lag med Neil Landon som songar og Noel Redding på gitar. Redding spelte sidan bass med Jimi Hendrix. I slutten av tiåret spelte han i bandet Honeybus. I 1970-åra og tidleg i 1980-åra spelte han i bandet Shanghai i lag med Mick Green frå Johnny Kidd and the Pirates, så Liverpool Express, Original Mirrors og til slutt Nolan Sisters før han byrja å spele med Status Quo då John Coghlan slutta der. Etter han slutta i Status Quo i 1985 har han halde ein låg profil og arbeidd noko som låtskrivar.
Borgund folkehøgskole
Borgund folkehøgskole, ofte kalla Borg, er ein kristen folkehøgskule som ligg ved Nørvasund i Ålesund i Møre og Romsdal. Skulen ligg om lag 16 km frå Ålesund sentrum og 30 km frå Ålesund lufthamn, Vigra.
Borgund folkehøgskole har plass til 110 elevar i året. Skulen er eigd av Sunnmøre Indremisjon.
Ronnie Lane
Ronald Frederick «Ronnie» Lane var ein engelsk musikar, låtskrivar og produsent som er mest kjend som bassgitarist og var grunnleggjande medlem i to kjende engelske rockeband: Small Faces (1965–69) og det påfølgjande Faces (1969–73).
Seinare samarbeidde Lane med andre musikarar, og leia sine eigne band, medan han heldt tett kontakt med dei tidlegare bandkollegaene. Seint i 1970-åra fekk han diagnosen multippel sklerose og fekk hjelp av fleire støttekonsertar og økonomiske bidrag frå vener, tidlegare bandkollegaer og fans. Etter å ha hatt sjukdommen i 21 år døydde han, 51 år gammal.
Skogsalat
Skogsalat er ein fleirårig art i korgplantefamilien. Arten har vore rekna til salatslekta, men er no gjerne overført til Mycelis. Han er utbreidd i Europa og Asia.
Ronnie Lane
For arbeidet sitt i Small Faces og Faces, vart Lane posthumt innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 2012.
Skogsalat
Planta er kring 60 cm høg med fylt stengel, tynne, ofte litt raudfarga blad med øyre og stor trekanta endelapp. Ho har brei blomsterstand. Frukta har ei rekkje lange og ei rekkje korte fnokkhår. Skogsalat blømer kring juli månad i ur, ber og steinete stader i skogen. Han finst i det sørlege Noreg nord til Rana, og er vanlegast på Vestlandet og i Agder.
Benareby
Benareby er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 385 innbyggjarar.
Siren Jørgensen
Siren Jørgensen er ein norsk skodespelar frå Stord. Ho vart utdanna ved Statens Teaterhøgskole i 2002. I 2006 vart ho tilsett ved Den Nationale Scene i Bergen og jobba der i rundt 10 år før ho vart frilansskodespelar og busette seg i Oslo. I 2009 vann ho publikumsprisen Årets scenenamn, utdelt av Bergen Teaterforening og Bergensavisen.
Ho spelte hovudrolla som Rebekka i Kjersti G. Steinsbøs film Hevn frå 2015. Filmen er basert på Ingvar Ambjørnsen si bok Dukken i taket. For rolla vart ho nominert til Kanonprisen 2015 i klassa beste kvinnelege hovudrolle.
Björnö i Haninge
Björnö er ei øy og fritidshusområde mellom halvøya Gålö og fastlandet i Haninge kommun i Stockholms län aust i det sentrale Sverige. Øya var opphavleg ein del av den historiske eigedomen Lännersta.
Kapp Horn
Kapp Horn (nederlandsk Kaap Hoorn; spansk Cabo de Hornos, kalla opp etter byen Hoorn i Nederland) er det sørlegaste neset på Tierra del Fuego-øyane, også kjent som Eldlandet, sør i Chile.
Neset er det sørlegaste punktet i Sør-Amerika og markerer den nordlege grensa til Drakesundet. I mange år var neset ein milepåle på klipperruta, som seglskutene segla då dei frakta varer rundt verda. Farvatnet rundt neset er derimot særs farleg på grunn av kraftig vind, høge bølgjer, kraftige havstraumar og isfjell, og i seglskutetida vart området kjent som ei våt grav for mange sjømenn.
Då Panamakanalen opna i 1914 trong langt færre skip å segle rundt Kapp Horn. I dag vert segling rundt neset rekna som ein av dei store utfordringane innan seglsport, stundom som ein del av jordomseglingar. I dag kan ein derimot segle gjennom kanalane like nord for neset, men mange vel likevel å vente på bra vêr og segle rundt det historiske neset.
Geografi
Kapp Horn er det sørlegaste punktet i Sør-Amerika og ligg på Isla Hornos i Hermiteøyane, sør i øygruppa Tierra del Fuego. Neset markerer nordenden av Drakesundet, sundet som går mellom Sør-Amerika og Antarktis. Delelinja mellom Atlanterhavet og Stillehavet går langs meridianen som går gjennom Kapp Horn frå Tierra del Fuego til Sørishavet. Neset er ein del av Cabo de Hornos nasjonalpark.
Kapp Horn fekk opphavleg det nederlandske namnet Kaap Hoorn til ære for den nederlandske byen Hoorn og er eit typisk døme på falske vener. Hoorn vart på engelsk og norsk «Horn», og på spansk Cabo de Hornos. Sjømenn har ofte berre kalla neset «Hornet».
Neset ligg i chilensk farvatn og den chilenske marinen har ein stasjon på Hoorn-øya, som består av ein bustad, reiskapsbygg, kapell og eit fyr. Like ved stasjonen står eit minnesmerke forma som ein albatross til ære for alle sjømennene som mista livet då dei prøvde «å runde hornet».
Både stasjonen, fyret og minnesmerket står ikkje på sjølve neset, som er forholdsvis utilgjengeleg både til sjøs og til lands, men om lag ein kilometer lenger nordaust.
Terrenget er trelaust, men ganske frodig på grunn av mykje nedbør.
Klima
Klimaet i området er generelt kjølig sidan det ligg så pass langt sør. Det er ingen vêrstasjonar i øygruppa, men studiar frå 1882-1883 tyder på at nedbørsnormalen er om lag 1357 mm i året og årsmiddeltemperaturen om lag 5,2 °C. Vinden er i snitt 8 m/s, men storm med vindkast på over 27–28 m/s er vanleg til alle årstider.
Politisk
Kapp Horn er ein del av kommunen Cabo de Hornos, med Puerto Williams som administrasjonsstad. Dette er igjen ein del av provinsen Antártica Chilena, som òg har Puerto Williams som administrasjonsstad. Området er ein del av Región de Magallanes y de Antártica Chilena.
Puerto Toro, ein fiskarlandsby nokre kilometer sør for Puerto Williams, er busetnaden som ligg nærast neset og er den sørlegaste busetnaden i verda.
Segleruter
Det finst fleire ruter rundt sørenden av Sør-Amerika. Magellansundet, mellom fastlandet og Tierra del Fuego, er eit langt og smalt sund, og vart nytta lenge før Hornet vart oppdaga. Beaglekanalen mellom Tierra del Fuego og Isla Navarino er ei vanskelegare rute, og det er forskjellige passasjar mellom Wollaston- og Hermiteøyane nord for Kapp Horn.
Alle desse passasjane er berykta for fallvinden williwaw, som brått kan råke eit fartøy utan forvarsel, og sidan sunda er smale, er det stor risiko at båten kan drive mot klippene. Drakesundet er derimot 650 km breitt, og er den mest nytta ruta, trass i at bølgjene her kan verte særs høge.
Fare for skipstrafikken
Fleire faktorar gjer farvatnet rundt Kapp Horn til eit av dei farlegaste i verda, mellom anna vêrtilhøva som generelt eksisterer i Sørishavet, geografien sør for Hornet og at plasseringa ligg så pass langt sør, ved 56º sør. Til samanlikning ligg Kapp Agulhas, det sørlegaste punktet i Afrika, på 35° sør og Stewart Island/Rakiura sør på New Zealand på 47° sør.
Dei framherskande vindane på breiddegradene sør for 40° sør kan blåse nesten uhindra rundt heile kloden frå vest til aust, og har gjeve opphav til namnet «roaring forties», og dei villare «furious fifties» og «screaming sixties». Desse vindane er i seg sjølv så farlege at skipa som reiser austover plar ligge nord for 40 ºS så sant det er råd, men rundt Kapp Horn må dei heilt sør til 56 ºS, godt inn i sonen med dei kraftigaste vindane. Desse vindane vert i tillegg kraftigare på grunn av trakteffekten mellom Andesfjella og Antarktishalvøya, som kanaliserer vinden gjennom det relativt smale Drakesundet.
Dei kraftige vindane i Sørishavet fører så med seg store havbølgjer, og desse kan verkeleg verte store fordi dei rullar uhindra gjennom Sørishavet utan å treffe land. Ved Hornet møter dei derimot det grunne området sør for neset, som gjer at bølgjene vert kortare og brattare, og mykje farlegare for skipstrafikken. Om den sterke austlege havstraumen gjennom Drakesundet møter kraftig austleg vind, kan dette byggje opp bølgjene ytterlegare. I tillegg til desse «normale» bølgjene er farvatnet vest for Kapp Horn særleg frykta for monsterbølgjer, som kan nå ei høgd opp til 30 meter.
Dei framherskande vindane og havstraumane skapte særleg problem skipa i seglskutetida då det var vanskeleg å få framdrift i den kraftige vestavinden om skipet kom frå aust.
Is utgjer òg ein fare for skip som seglar langt sør for 40 ºS. Sjølv om isgrensa går sør for Kapp Horn er isfjell ein stor fare for skipstrafikken i området. Når det er sommar på den sørlege halvkula, i februar, held isfjella seg stort sett sør for 50 ºS, men i august når det er vinter kan dei drive nord for 40 ºS. Sjølv i februar ligg Kapp Horn godt innanfor grensa for kor langt nord isfjella kan drive.
Oppdaginga
I september 1578 segla Sir Francis Drake gjennom Magellansundet og inn i Stillehavet då han segla rundt jorda. Før han kom seg vidare nordover vart skipet råka av ein storm og dreiv sørover, godt forbi Tierra del Fuego. Det store opne farvatnet fekk Drake til å innsjå at Tierra del Fuego ikkje var eit nytt kontinent, som ein hadde trudd tidlegare, men ei øy med ope hav i sør. Denne oppdaginga hadde liten nytte i tida framover sidan skip framleis nytta den kjende passasjen gjennom Magellansundet.
Tidleg på 1600-talet fekk Det nederlandske ostindiske kompaniet monopol på all nederlandsk handel via Magellansundet og Kapp det gode håp, dei einaste kjende rutene på denne tida til Det fjerne austen. Isaac Le Maire, ein rik kjøpmann frå Amsterdam, Willem Schouten, ein skipsfører frå Hoorn, og andre ukjende handelsmenn frå Hoorn, finansierte leitinga etter alternative ruter og ei rute til det ukjende Terra Australis. Jacob Le Maire, son til Isaac, la ut på reisa og to skip forlet Holland i starten av juni 1615. Dette var skipa «Eendracht»med Schouten og Le Maire om bord, og «Hoorn» med bror til Schouten, Johan som kaptein. Hoorn vart råka av brann og med mannskapet frå dette skipet om bord segla «Eendracht» gjennom Le Maire-sundet då Schouten og Le Maire oppdaga Kapp Horn.
På denne tida trudde ein at Hornet måtte vere det sørlegaste punktet i Tierra del Fuego, men det kraftige vêret i Drakesundet gjorde at dei ikkje kunne utforske området vidare. Det var først i 1624 det vart oppdaga at Hornet var ei øy. Antarktis, som no berre låg 650 km lenger sør, vart først oppdaga i 1820, noko som seier sitt om dei vanskelege tilhøva i Drakesundet.
Handelsrute
Frå 1700-talet til tidleg på 1900-talet var Kapp Horn ein del av klipperrutene som frakta det meste av varene rundtom i verda. Klipperskip som runda Hornet førte ull, korn og gull frå Australia til Europa; mange varer vart òg førte frå Europa til Det fjerne Austen denne vegen, og mellom austkysten og vestkysten av USA.
Den einaste staden i nærleiken der ein kunne få forsyningar og medisinsk hjelp, og reparere skipa, var på Falklandsøyane. Prisane på å reparere skip her var derimot stundom så høge at øydelagde skip vart forlatne i Port Stanley.
Tradisjonelt fekk ein sjømann som hadde runda Hornet lov å bere ein gullring i øyra, det venstre øyra som hadde vendt mot Hornet under ein vanleg passasje mot aust. Han kunne òg ete middag med ein fot på bordet. Ein sjømann som òg hadde runda Kapp det gode håp kunne ete med begge beina på bordet. Ein sjømann som hadde runda Kapp Horn kunne òg bere ei tatovering av eit fullrigga skip.
Etter kvart som jernbanane tok over og Panamakanalen vart bygd i Mellom-Amerika vart det stadig færre som reiste den lange vegen om Kapp Horn. Mange moderne tankskip er for store til å segle gjennom Panamakanalen, det same er nokre passasjerskip og hangarskip. Likevel er det ingen regulære kommersielle ruter rundt Kapp Horn, og det er sjeldan å sjå moderne skip her.
Litteratur og kultur
Kapp Horn har vorte eit ikon for sjømannskultur i mange hundreår og er nemnt i mange sjantiar. og i mange bøker om segling. Ein av klassikarane om seglskutetida er Two Years Before the Mast, av Richard Henry Dana, Jr., der forfattaren skildrar ei reise frå Boston til California via Kapp Horn.
Svein Indrelid
I dei seinare åra har Svein Indrelid òg arbeidd med utgravingar i Russland i samarbeid med arkeolog og geolog John Inge Svendsen.
Brixlegg
Brixlegg er ein kommune i Distriktet Kufstein i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 9,1 km² og i kring 3 000 ibuarar. Landsbyen Brixlegg ligg 534 meter over havet.
Eit smelteverk, det einaste koparverket att i Austerrike, er ein viktig arbeidsplass. Elles bidreg tekstilindustri, ein mineralvassprodusent og vinterturismen til næringsinnkomene i kommunen.
Villach
Villach (slovensk Beljak, italiensk Villaco) er den sjuande mest folkerike byen i Austerrike og etter Klagenfurt den nest største i forbundslandet Kärnten. Byen er med sine 61 662 ibuarar (2017) den mest folkerike i Austerrike som ikkje også er hovudstad i eit forbundsland. Landarealet er 134,9 km².
Geografi
Villach ligg i den vestlege delen av Klagenfurtsletta, der elvane Drava og Gail renn saman 11 kilometer nord om grensa til Slovenia. Sør om Villach går Karawankentunnelen, ei hovudferdselsåre mellom Austerrike og Slovenia. Byen er omkrinsa av ganske låge fjell (under 800 moh), med unnatak for Dobratsch (2 166 moh) i Villach-alpane 13 km vest om Villach.
Styring
Villach er ein av dei femten byane i Austerrike som har eigne statuttar, det vil seie eit lokalt basert regelverk utanom kommuneordningane. Byen sine statuttar er frå 1932.
Folk
Om lag 63% av ibuarane er registrert som romersk-katolske. Knapt 16% er protestantiske, ein andel som av historiske grunnar er langt høgare enn elles i Austerrike. Elleve prosent av dei bufaste er utanlandske statsborgarar, meir enn halvparten av desse er frå land utanaom EU.
Skihopparen Martin Koch er frå Villach.
Soge
År 1759 kjøpte keisarinna Maria Teresia både Villach og resten av Bamberg-eigedomane i Kärnten. Byen kom dermed under keisarstyret i Austerrike. Under Napoleonskrigane var Villach 1809-13 krinsby i den franske provinsen Illyria, til han vart tilbakeerobra av Austerrike. Under andre verdskrigen stod alliansemaktene for 37 luftangrep mot Villach. Vel 42 000 bomber skadde 85% av bygningane i byen. Etter Wiener Neustadt var Villach den mest bombeskadde byen i Austerrike.
Berry Massif
Berry Massif er eit kompakt, nesten rundt og stort sett snødekt fjellmassiv ved sørsida av enden av Cliffordbreen, der denne møter Smithfjorden, på austkysten av Palmer Land. Det vart kartlagd av US Geological Survey i 1974, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Dale L. Berry, ein biolog i US Antarctic Research Program som var forskingssjef ved Palmer-stasjonen i 1971,
Bruce Point
Bruce Point er eit nes som ligg ved sørsida av Charcot Cove på kysten av Victoria Land. Det vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen, under kaptein Robert F. Scott, som namngav neset etter William S. Bruce, leiaren for Den skotske nasjonale antarktisekspedisjonen (1902–04).
Reelin' In the Years
«Reelin' In the Years» (stundom «Reeling In the Years») er ein song av jazzrockbandet Steely Dan, gjeven ut som den andre singelen frå albumet deira Can't Buy a Thrill frå 1972. Han nådde 11. plassen på Billboard-lista.
Skriving og framføring
Songen vart skriven av Donald Fagen og Walter Becker med Fagen på vokal. I 2009 skildra Rolling Stone songen som «eit godt, tidleg døme på kva som var varemerket til The Dan, ei blanding av eit spottande farvel til ein eks til ein sprettande shuffle-rytme, med ein kvitgloande gitar frå Elliott Randall som tar det heile heim.» I same intervjuet sa Fagen «Det er dumt, men effektivt» og Becker sa «Det er ikkje noko kjekt.»
Gitarsolo
Gitarsoloen på den originale versjonen vart spelt av studiogitaristen Elliott Randall på første forsøk. Det vart visstnok sagt av Led Zeppelin-gitaristen Jimmy Page å vere favorittsoloen hans gjennom tidene, og gav han scoren 12 av 10. Soloen er rangert som den 40. beste gitarsoloen gjennom tidene av lesarane i magasinet Guitar World. I mars 2005 plasserte magasinet Q songen på 95. plassen på lista si over dei 100 beste gitarsoloane gjennom tidene.
Den fire kanalars kvadrofoniske miksen av songen har meir sologitar som ein ikkje kan høyre på den vanlege stereoversjonen.
Carl Christian av Hohenzollern
8. juli 1999 gifta han seg borgarleg med Nicole Helene Neschitsch i München, medan eit kyrkjeleg bryllaup fann stad 26. juli i Kreuzpullach. 22. november same år fekk dei sonen prins Nicolas av Hohenzollern.
Thiersee
Thiersee er ein kommune i Distriktet Kufstein i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 108,6 km² og 3 000 ibuarar. Landsbyen Vorderthiersee, komunnesenteret, ligg 678 meter over havet.
Landbruk, skogbruk og turisme er sentrale næringsvegar i kommunen.
Guilty Pleasure av Mia Dimšić
«Guilty Pleasure» er ein song frå 2022 som vert framført av den kroatiske songaren Mia Dimšić. Songen er skriven av Dimšić sjølv, saman med Vjekoslav Dimter og Damir Bačić. Songen vann den kroatiske songtevlinga Dora 2022 og var det kroatiske bidraget i Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia.