cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marecchia
Marecchia er ei elv aust i Italia. Elva renn nordaustover gjennom Montefeltro og Romagna og ut i Adriahavet nær Rimini. Ved Torello, ein del av kommunen San Leo, renn ho 1 km vest for San Marino (Acquaviva), men ikkje over grensa. I antikken vart elva kalla Ariminus.
Nutasjon
Nutasjon (frå latin nutare «nikke») er ei pendlande rørsle som oppstår når ein stiv lekam roterer om ein fri akse under påverknad av ei konstant ytre kraft, t.d. tyngdekrafta. Nutasjon kan ein sjå ved rørsla av ein snurrebass. Når han blir sett i rørsle, roterer han om sin eigen akse. Viss snurrebassen ikkje står nøyaktig loddrett, vil aksen hans røre seg langsamt rundt loddlinja gjennom understøttingspunktet i ein konusforma figur. Rørsla blir kalla presesjon. I tillegg utfører aksen ei hurtig, lita pendelrørsle omkring presesjonsrørsla. Denne blir kalla nutasjon. Ein kan skildre han som riller i presesjonskonusen. Presesjon og nutasjon kjennest mellom anna frå gyroskoprørsler.
Jorda har òg ei nutasjonsrørsle og periodetida er 18,6 år og amplituden er er 9,2" rettvinkla til ekliptikken og 6,8" parallell til ekliptikken. I tillegg finst ein komponent med amplitude under 1" og kortare periode.
I astronomi
Retninga til jordaksen i rommet er ikkje konstant. Den største rørsla er presesjon som har ein opningsvinkel på ca. 23,5° og ein periode på ca. 25 780 år. Overlagra denne rørsla ligg den raskare og mykje mindre nutasjonsrørsla. Desse rørslene kjem hovudsakleg frå dreiemomentet til gravitasjonskreftene frå månen og sola på jorda, som har eit svakt elliptisk tverrsnitt. Nutasjon oppstår ved at dreiemomentet ikkje er kostant, men påverkast av banane til sola og månen relativt til jorda i eit periodisk mønster.
Hovuddelen av nutasjonen endrar retninga på jordaksen med ein amplitude på ca 9,2" rettvinkla på ekliptikken og 6,8" parallell med ekliptikken med ein periode på 18,6 år. Rørsla kjem av ei langsam forskyving av månebanen som vinklar ca 5,1° med ekliptikken og som har ein baneplanknute som dreier seg 360° i løpet av 18,6 år.
I tillegg til denne hovuddelen av nutasjonen finst òg fleire bidrag med kortare periode, heilt ned til ein halv månad. Disse rørslene er små.
Kjelder
''
Negativ temperatur
Temperaturar som vert uttrykt med negative tal på dei vanlege Celsius- eller Fahrenheit-skalaene er rett og slett berre kaldare enn nullpunktet til desse skalaene. Eit system med verkeleg negativ temperatur er ikkje kaldare enn absolutt null, men eit system med ein negativ temperatur er varmare enn det same systemet med ein uendeleg høg temperatur.
Varme- og molekylær energifordeling
Negative temperaturar kan berre eksistere i system der ein har avgrensa tal på energinivå. Når temperaturen aukar i eit slikt system flyttar partiklane seg mot høgare og høgare energinivå og når temperaturen vert uendeleg vert talet på partiklar i dei lågare energinivåa og dei høgare energinivåa lik. Dette er ein konsekvens av definisjonen på temperatur i statistisk mekanikk for system med avgrensa nivå. Ved å tilføre meir energi i desse systema på riktig måte, er det mogeleg å lage eit system der det finst fleire partiklar i dei høgare energinivåa enn dei lågare energinivåa. I ein slik situasjon kan ein ha negativ temperatur. Eit stoff med negativ temperatur er ikkje kaldare enn absolutt null, men heller varmare enn ein uendeleg høg temperatur. Kittel og Kroemer (s. 462) har skrive «Temperaturskalane frå kald til varm går frå 0 K, ..., +300 K, ... , +∞ K, −∞ K, ... , −300 K, ... , −0 K.»
Koalisjonsregjering
Ei koalisjonsregjering er ei regjering der ministerpostane er fordelt på ulike politiske parti. Ei koalisjonsregjering kan vere både ei mindretalsregjering og ei fleirtalsregjering.
Korleis oppstår koalisjonsregjeringar?
Fleire parti kan gå saman i valkampen før eit val og seie at dei vil danne ei koalisjonsregjering viss dei får fleirtal i nasjonalforsamlinga saman. Dette var tilfellet i Noreg før Stortingsvalet 2005, der Arbeidarpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet sa dette. Og då desse tre partia fekk fleirtal i Stortinget, og regjeringsforhandlingane etter valet gav grunnlag for eit samarbeid, vart Regjeringa Stoltenberg II skipa.
Men ei koalisjonsregjering kan også oppstå i mange andre situasjonar.
Til dømes etter eit val: Viss det viser seg at ikkje noko enkelt parti har fått fleirtal i nasjonalforsamlinga, og det heller ikkje er nokon avklara fleirtalskoalisjon, vil partia forhandle, og til slutt blir oppdraget om å danne regjering gjerne gitt til det eller dei partia, som har størst sjanse til å vinne støtte for politikken sin i nasjonalforsamlinga. Det kan då bli både ei mindretalsregjering av eitt parti, eller ei koalisjonsregjering av fleire parti med til saman eit mindretal eller eit fleirtal.
Men ei koalisjonsregjering kan også bli danna i andre situasjonar. Ved Stortingsvalet 1981 vart det eit borgarleg fleirtal, og resultatet av forhandlingane vart at Kåre Willoch si regjering vart danna, då som ei mindretals rein Høgreregjering. Som mindretalsregjering var den avhengig av støtte frå Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet i Stortinget. Krf ville ikkje gå med i regjeringa på grunn av haldninga si til abortlova. Det var likevel eit ynske frå mange å få til ei fleirtalsregjering, og 8. juni 1983 vart regjeringa utvida til ei koalisjonsregjering mellom Høgre, Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet. Etter Stortingsvalet 1985 mista desse tre partia fleirtalet sitt i Stortinget og Framstegspartiet hamna i vippeposisjon. Regjeringa heldt fram som ei mindretalsregjering fram til 8. mai 1986. Ho måtte då gå av etter eit kabinettspørsmål i Stortinget om auka bensinavgifter.
Mindretalsregjering og fleirtalsregjering
Koalisjonsregjeringar finst som ovanfor nemnt både som mindretalsregjeringar og fleirtalsregjeringar. Ei fleirtalsregjering sit i utgangspunktet trygt fordi den har over halvparten av representantane i nasjonalforsamlinga bak seg. Den kan likevel bli felt eller gå i oppløysing viss det utviklar seg politiske eller personlege motsetnader i koalisjonen. Per Borten si regjering, ei fleirtals koalisjonsregjering, gjekk i 1971 i oppløysing mest på grunn av indre politiske motsetnader, hovudsakleg knytt til EU-saka.
Eberti Marques de Toledo
Eberti Marques de Toledo er ein brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Yokohama FC.
Pendel
Pendel er ei mekanisk innretning som rører seg periodisk. Den mekaniske energien i ein pendel er bevart og vert omdanna mellom potensiell energi og rørsleenergi.
Den vanlegaste varianten er tyngdependelen. Perioden til ein slik er berre avhengig av to faktorar – tyngdeakselerasjonen og avstanden mellom festepunktet og massesenteret til pendelen. Denne pendelen vart oppfunnen av Galileo Galilei på 1500-talet og er framfor alt blitt brukt i urverk. Ein annan variant er torsjonspendelen, der ein deformerbar kropp vert vridd fram og tilbake av sin eigen rørsleenergi.
Sidan pendelen utfører ei harmonisk svinging, er han særs regelmessig, og har derfor gjennom tidene blitt brukt både praktisk og eksperimentelt. Ein pendel som består av ein punktforma masse som er opphengt i ein uelastisk tråd vert rekna som ein matematisk pendel. Med denne kan svingningstida T, for små vinklar, utleiast til å berre vere avhengig av lengda l til tråden og tyngdeakselerasjonen g: Sidan lengda på tråden og svingetida er målbare, kan ein dermed eksperimentelt måle tyngdeakselerasjonen.
I somme delar av verda, særleg i Sør-Europa, har pendelen fått tillagt overnaturlege eigenskapar, og har blitt brukt på same måte som ein «ønskekvist», til dømes for å finne vasskjelder.
Chêne-Bourg
Chêne-Bourg er ein kommune i kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 426 meter over havet.
Kommunen ligg på vestsida av Genfersjøen og ved elva Seymaz. Han er delvis omgjeven av kommunen Thônex. Utanom det historiske senteret er kommunen tett folkesett med mange villaer og småblokker.
Skulstadvatnet
Skulstadvatnet er eit vatn som ligg i Arna i Bergen kommune i Vestland. Skulstadvatnet er oppdemd og er eit av magasina til Trengereid kraftverk. Via Holmavasselva vert vatnet ført ned frå Holmavatnet som er det andre magasinet til kraftverket.
Samuel Balto
Samuel Johansen Balto var ein norsk-samisk oppdagar og eventyrar frå Karasjok i Finnmark. Han vart rekruttert av Fridtjof Nansen til ein ekspedisjon til Grønland i 1888, og han tok del i den første dokumenterte kryssinga av Grønland saman med Nansen og fire andre ekspedisjonsmedlemmer. Etter dei gode erfaringane Erland Nordenskiöld skulle ha gjort med samiske skiløparar på ekspedisjonen til Grønland i 1883, ville nansen og ha med samar på sin Grønlandsekspedisjon. Lensmann Nils Øvre i Karasjok var mellommann mellom Nansen og samane. Han skreiv og under kontrakten med Samuel Balto og Ole Ravna på Nansen sin vegne. Løna skulle vere 800 kroner for kvar for seks månadar. Då ekspedisjonen vart forseinka og ikkje kom til vestkysten av Grønland før etter siste skip var gått til Danmark, måtte dei overvintre. Balto fekk eit nært tilhøve til grønlendarane.
Ekspedisjonen kom til Kristianaia 30. mai 1889. Balto og Ravna kom attende til Karasjok 3. juli. I etterkant av ekspedisjonen var Balto oppfordra av Nansen til å skrive ein rapport om Grønlandsferda. Dette gjorde han på samisk sommaren 1889. I På ski over Grønland brukar Nansen noko av det Balto skreiv. I 1980 vart rapporten til Balto utgitt som bok, med samisk og norsk tekst.
I 1898 emigrerte Balto til USA saman med ei større gruppe samar. Han dreiv mellom anna som reingjetar, postkøyrar og gullgravar. Balto vart buande i Alaska til han døydde.
Musikkgruppa Gehenna
Gehenna er ei black metal-gruppe frå Stavanger, stifta i 1993.
African Confidential
African Confidential er eit britisk nyheitsbrev om Afrika. Det vart grunna av ei gruppe britar i 1960 då Afrika stod framføre avkolonisering og store endringar. Opphavleg var det kalla Africa 1960, med nytt årstal kvart år, fram til det fekk det faste namnet sitt seint på 60-talet.
Nyheitsbrevet har som mål å publisera påliteleg, upartisk informasjon om Afria. Til forskjell frå mange britiske tidsskrift har det ikkje nokon offisiell politisk agenda. Nyheitsbrevet har dekt og analysert hendingar på kontinentet ved hjelp av eit stort nettverk av korrespondentar. Frå byrjinga var artiklane dei skreiv usignerte, for å unngå forfølging i ustabile land på veg mot sjølvstende. Denne politikken har nyheitsbrevet fortsett med, ettersom ytringsfridommen framleis er truga fleire stader i Afrika.
African Confidential var eigd av ei gruppe uavhengige britar fram til 1994, då det blei kjøpt av Oxford-forlaget Blackwell Publishers. Redaktøren fortsette å ha ein sjølvstendig rolle.
653
653 (romartal DCLIII)
Dženan Radončić
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Shimizu S-Pulse, Omiya Ardija og Oita Trinita.
Google Earth
Google Earth er eit program frå Google der ein kan sjå satellitt- og flyfoto frå heile jordkloden. Det varierer frå stad til stad kor bra oppløysning det er på bileta. For til dømes Oslo er det mogeleg å sjå bilar på parkeringsplassar. Best oppløysing i 2005 er det til dømes for Grand Canyon i Sambandsstatane.
Google Earth heitte tidlegare Keyhole, men skifta namn då Google kjøpte selskapet.
DoubleTwist
doubleTwist er eit fildelingsprogram laga med tanke på lovleg fildeling mellom datamaskiner. Programmet er utvikla av selskapet DoubleTwist Ventures og av Jon Lech Johansen (Som er meir kjent under namnet kallenamnet DVD-Jon).
654
654 (romartal DCLIV)
DoubleTwist
Målet for programmet er å gjera fildeling like lett som å sende ein E-post, og er derfor eit grafisk basert program, slik at det skal vere lett å bruke av alle. Programmet er først og fremst beregna på deling av mediafiler, som musikk, film og bilete.
Skogseidvatnet
Skogseidvatnet er ein innsjø som ligg i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke.
Det vart fanga ei røye på 8,285 kg i Skogseidvatnet i 2002. Dette er den største røya som er fanga i Noreg.
DoubleTwist
Programmet er enno i betafasen, noko som gjer at det kan virke ustabilt for nokon, og det støttar ikkje andre operativsystem enn Windows XP og Windows Vista, men støtte for fleire operativsystem skal kome seinare.
Fylkesveg 48 i Nordland
Fylkesveg 48 i Nordland går mellom Rønningstad og Hongset i Brønnøy kommune. Vegen er 9,2 km lang.
DoubleTwist
Widgets
Widgets er tillegsfunksjonar som du kan bruke for å tilpasse doubleTwist til dine behov, eller for å gjere det enklare for venar å få oversikt over kva du har delt.
Oversikt over tilgjengelege widgets
Twist me! - Ein tillegsfunksjon som gjer at du kan kan leggje ut informasjon over kva du har delt via Facebook.
Margorabbia
Margorabbia er ei elv i Lombardia i Italia og ei av sideelvane til Tresa eit par hundre meter før ho munnar ut i Lago Maggiore
Ho har sitt utspring nær Valganna. Etter å ha passert fleire mindre innsjøar, inkludert Gannasjøen og Ghirlasjøen, held ho fram gjennom foten av Alpane i provinsen Varese fram til nær Cunardo der ho forsvinn i grottesystema Pont Niv, Antro dei Morti, Grotte di Villa Radaelli og Grotte del Traforo.
Ho dukkar opp igjen nær Ferrera di Varese og renn gjennom Valtravaglia og kommunane Grantola, Mesenzana og Germignaga. Elva har mange sideelvar og dei viktigaste er Rancina, Boesio og Gesone frå venstre, og Boggione, Lisascora og Grantorella frå høgre.
På grunn av dei våte og karstiske områda ho renn gjennom har Margorabbia generelt høg vassføring og tørkar ikkje opp like ofte som mange av elvane i Italia gjer. Stundom oppstår det brå flaumar i elva, som stundom har øydelagd bruer eller ført til storflaum i Valtraviglia. I dag er det bygd mange kunstige diker for å hindre flaum i dei mest utsette områda.
Isak Kimoe
Isak Kimoe var ein norsk målar. Han er mest kjend for sine mange måleri og blyantskisser frå lokalmiljøet.
Kimoe var fødd på Kimo i Skaundalen i Rissa. Han blei uteksaminert frå Klæbu lærerseminar i 1875. I 1880 blei han uteksaminert frå Trondhjems Læreanstalt, kjemisk-teknisk linje.
USA-opphald
Isak Kimoe hadde forskjellige lærarjobber før han for fyrste gong reiste til USA, i 1887. Han var tilsett som kjemikar ulike stader, i Colorado, Buffalo i New York og ved ein dynamittfabrikk i Landing i New Jersey. I tida 1889-1890 var han kartteiknar i Chicago.
Under opphaldet i USA blei Kimoe målar. Han studerte målarkunst ved Buffalo Fine Arts Academy i 1903-1904. Han blei kjend med glasgowskulen ved ei utstilling i Albright Art Gallery i Buffalo i 1905.
I løpet av USA-opphaldet var Isak Kimoe heime i Rissa tre gonger og kom heim for fjerde og siste gong i 1907. Etter at Isak Kimoe kom heim til Rissa budde han på kammersloftet på Kimo vestre fram til 1913, då han bygde si eiga stove «Trollstua» same året.
Arbeid og verv i Rissa
Kimoe var med i komiteen for utsmykking av Rissa kyrkje i 1914, og i byggjekomiteen for [Rein kyrkje] i 1931.
Han hjelpte til med å byggja stove og telefonsentral i Skaugdalen i 1918. Kimoe blei lærar på framhaldsskulen i Hasselvika i 1922. I 1932 prøvde han seg som forfattar, men blei refusert.
Referansesystem
Eit referansesystem er i fysikk eit system ein skildrar rørsle i forhold til. Eit ikkje-akselerert og ikkje-roterande system i dynamikken til Isaac Newton og i den spesielle relativitetsteorien vert kalla eit tregleikssystem eller intertialsystem. For eit slikt system gjeld Newtons rørslelover. I roterande referansesystem får ein derimot tregleikskrefter som sentrifugalkrafta og corioliskrafta, og dei har ingen motkraft, noko som bryt med den tredje lova til Newton.
Regulator
Ein regulator er eit automatisk verkande apparat som tener til å utlikne ikkje-periodiske (tilfeldige, uregelmessige) svingingar i gongen eller tilstanden til ei maskin eller eit maskinanlegg.
655
655 (romartal DCLV)
I’m Waiting for the Man
«I'm Waiting for the Man» er ein song av det amerikanske rockebandet the Velvet Underground, skriven av Lou Reed. Han vart først gjeven ut på debutplata deira The Velvet Underground & Nico i 1967.
Songen handlar om å kjøpe heroin for 26 dollar i ei bustadblokk i Harlem nær krysset mellom Lexington Avenue og 125th Street i New York City, sungen frå synspunktet til kjøparen som tilsynelatande kjem til Harlem frå ein annan stad i byen. «Mannen» i tittelen er ein dophandlar. I lag med tradisjonelle gitarar, bass og trommer, har songen eit pumpande rock and roll- og Boogie-woogie-aktig piano. Det ein av dei meir populære songane til bandet og ein av mange songar dei spelte som handla om narkotika. Etter Lou Reed slutta i bandet i 1970, spelte han ofte songen på konsertane sine.
Han vart gjeven ut som singel i oktober 1971 (med «There She Goes Again» som B-sida) tilskriven Andy Warhol's Velvet Underground på MGM Records.
I 2004 rangerte Rolling Stone songen på 159. plassen på lista si over dei 500 beste songane gjennom tidene. I 2010 vart plasseringa på same lista 161. plassen.
Ludlow Street Loft, juli 1965
Songen var ein av dei tidlege songane som vart spelt inn av Lou Reed, John Cale og Sterling Morrison i leilegheita deira i Ludlow Street. Denne versjonen av songen, utan perkusjon, har eit mykje større vise- og bluespreg enn albumversjonen. Denne versjonen vart først gjeven ut i plateboksen Peel Slowly and See.
Scepter Studios, april 1966
Før den endelege albumeversjonen av songen vart spelt inn i mai 1966, i T.T.G. Studios i Hollywood, vart eit anna opptak gjort i april 1966 i Scepter Studios på Manhattan. Dette opptaket er noko kortare, pianoet er meir i bakgrunnen og i staden for trommer vert det nytt tamburin. Reed syng òg «I'm waiting for the man» i byrjinga av songen, medan han på albumversjonen syng «I'm waiting for my man».
Andre versjonar
Nico og Velvet Underground-medlemmane Lou Reed, John Cale og Maureen Tucker har alle spelt inn sine soloversjonar av songen.
Andre artistar som har spelt songen er mellom andre:
Relativrørsle
Relativrørsle er rørsla til ein lekam i forhold til ein annan lekam. All rørsle kan seiast å vere relativrørsle og absolutt rørsle ein illusjon.
Fylkesveg 49 i Nordland
Fylkesveg 49 i Nordland går mellom Aksetåsan og Nevernes i Brønnøy kommune. Vegen er 6,1 km lang.
Skjerjavatnet
Skjerjavatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Vaksdal og Modalen i Vestland.
Alberto Luiz de Souza
Alberto Luiz de Souza er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Spirograftåka
Spirograftåka (katalogisert IC 418) er ei planetarisk tåka som ligg rundt 2000 lysår unna jorda i stjernebiletet Haren. Eit bilete teke av Hubble-teleskopet i 1999 viste at tåka hadde ein intrikat tekstur som ikkje kunne forklarast utan vidare.
Verda i 1950
=Statsleiarar i 1950=
Europa
(1947–1952
Amerika
=Religiøse leiarar=
=Bakgrunnsstoff=
Choulex
Choulex er ein kommune kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 470 meter over havet.
Kommunen ligg sør for Genfersjøen. Han består av gatelandsbyen Choulex og grendene Bonvard, Briffod, Chevrier, La Capite og Miolan.
Agathe Uwilingiyimana
Agathe Uwilingiyimana var ein rwandisk lærar og politikar, mest kjend som statsminister i Rwanda då folkemordet der tok til. Ho vart fødd til ein bondefamilie med tutsiavstamming i landsbygda Nyaruhengeri om lag 140 km søraust for Kigali.
Messehakel
Messehakel (av norrønt hakul, som tyder kappe) er ein kappe presten eller biskopen nyttar saman med den liturgisk drakta når han eller ho forrettar altarteneste på høgtidsdagar og under feiring av nattverd.
Messehakel vert laga av eit lett, mjukt og varig materiale med god lengde og breidde. Messehakelen høyrer til inventaret i kyrkja, medan andre liturgiske klede kan vere i presten sitt eige. Ei kyrkje vil gjerne ha ein messehakel i kvar av dei liturgiske fargane: grøn, kvit, raud og fiolett. Messehakelen har stammar frå antikken og var opphavleg eit ytterplagg med opning berre for hovudet. Av dette kjem det latinske namnet casula, som tyder lite telt. Seinare vart bruken innskrenka til prestar og biskopar i gudstenesta. Frå 1100-talet vart det vanleg å pryde messehakelen med ein kross, sidan òg med andre symbol.
657
657 (romartal DCLVII)
Takafumi Mikuriya
Takafumi Mikuriya er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Thespa Kusatsu og Kataller Toyama.
Fylkesveg 84 i Nordland
Fylkesveg 84 i Nordland går mellom Andvågen og Eidem i Vega kommune. Vegen er 9,9 km lang.
Caversham Lakes
Caversham Lakes er fleire innsjøar skapt av at det er grave ut grus mellom forstadane til Caversham i Reading i Berkshire og grenda Sonning Eye i Oxfordshire, like nord for Themsen.
Selskapet Lafarge har grave ut grus her. Caversham Lakes Trust Ltd er oppretta for å forvalde innsjøane.
Thames and Kennet Marina ligg her. Innsjøane vert nytta til segling og vasski.
Relativistisk fart
Relativistisk fart er fart som er så stor at ein må ta omsyn til relativistiske effektar som følgjer av relativitetsteorien. Kva for ei grense ein skal setje mellom relativistisk fart og ikkje-relativistisk fart, avheng av med kva for ein nøyaktigheit ein aktar å gjennomføre berekningane sine. Ein kan med god tilnærming rekne fartar under 1 % av lysfarten som ikkje-relativistiske fartar.
Ein partikkel som flyttar seg med relativistisk fart vert kalla ein relativistisk partikkel.
Sandvinvatnet
Sandvinvatnet er ein innsjø som ligg i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Vatnet er oppatkalla etter garden Sanvin, som ligg i sørenden av vatnet. Vatnet renn ut i elva Opo. Buerbreane lig aust for Sandvinvatnet. Riksveg 13 går òg på austsida av vatnet. Innsjøen har ei høgd på 88 meter over havet. Storleiken er 4,36 kvadratkilometer. Største djupne 120 meter.
658
658 (romartal DCLVIII)
Vest-Lésvos
Vest-Lésvos (gresk Δυτική Λέσβος, Dytikí Lésvos) er ein kommune i periferieininga Lésvos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Vest-Lésvos omfattar dei vestlege to tredelane av øya Lésvos.
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2019 ved at ein delte opp den tidlegare kommunen Lésvos. Han omfattar desse kommunaleiningane som fram til 2011 hadde vore eigne kommunar.
Byar og tettstader
Småøyar i kommunen:
Shota Kimura
Shota Kimura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Bomere Pool
Bomere Pool er ein innsjø mellom landsbyane Bayston Hill og Condover i Shropshire i England, 7,5 km sør for byen Shrewsbury.
Shota Kimura
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Matsumoto Yamaga FC, Kataller Toyama og Grulla Morioka.
Bomere Pool
Innsjøområdet var ein gong open for alle, men er no privateigd og senter for vassport året rundt.
Geologi
Det meste av Shropshire var dekt av is under den siste istida, om lag 18 000 år sidan. Då isen trekte seg attende la han att store isblokker, ofte omringa og dekte med morener, grus og leire. Då isen til slutt smelta, kollapsa sedimenta i hol eller senkingar kalla jettegryter. Desse hola hadde ikkje drenering og vart anten til innsjøar med bratte sider, vanlegvis kalla mere i Shropshire, eller fullstendig fylt med leire og torv og vart ei mosemyr. Bomere Pool er eit særleg godt døme på ein mere.
Eldre historie
Bomere Pool har vorte nytta av menneske i tusenvis av år. Det er gjort arkeologiske funn rundt innsjøen som tyder på at det var ein busetnad her i jernalderen. To tusen år seinare låg det ein stor romersk militærleir her og ein tilknytt sivil busetnad.
Nyare historie
I 1986 oppdaga ei kvinne på tur beina frå ein ullhåra mammut.
Mellom 1960- og 1980-åra var innsjøen ein populær stad for dei lokale innbyggjarane, som drog hit på varme sommardagar for å bade og ete i dei mange små kaféane som låg her.
I dag
I 1989 vart innsjøen, stranda og fasilitetane rundt lukka og kjøpt opp av private. Det vart ein del av Wakeboard & vasski Club som nyttar innsjøen til vassport.
659
659 (romartal DCLIX)
Røldalsvatnet
Røldalsvatnet er ein innsjø som ligg i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Innsjøen er regulert som ledd i utbygginga av Røldal-Suldal-vassdraget.
Collex-Bossy
Collex-Bossy er ein kommune kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 440 meter over havet.
Kommunen ligg på høgresida av elva Versoix og langs grensa til Frankrike. Han består av landsbyane Collex og Bossy.
Eisei Tomioka
Eisei Tomioka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Fylkesveg 90 i Nordland
Fylkesveg 90 i Nordland går mellom Gladstad og Flatåsen i Vega kommune. Vegen er 3,4 km lang.
Ugriske språk
Ugriske språk er samnemnaren på ungarsk og på dei obugriske språka khantisk (tidlegare kalla ostjakisk) og mansisk (tidlegare vogulsk).
Ugrisk i den uralske språkfamilien
Etter tradisjonell typologi har den uralske språkfamilien bestått av to greiner, samojedisk og finsk-ugrisk, som på si side har vore delt opp i ugrisk og finsk-permisk. No har forskarane meir eller mindre gått bort frå ein slik binær modell, og opererer med ein flat struktur der det er sju like språkgreiner i den uralske språkfamilien.
I dei siste tiåra har også eksistensen av ein ugrisk språkfamilie vore omstridd. Problemet er at det har vist seg vanskeleg å rekonstruere eit ugrisk urspråk, faktisk så vanskeleg at det er den einaste av dei sju greinene i den uralske språkfamilien det ikkje har vore mogleg å rekonstrukere eit urspråk for. Den tradisjonelle grunngjevinga for ein ugrisk språkfamilie er også relativt tynn, ho går attende på nemninga jugra for ungarsk i eldre russiske kjelder.
Særtrekk ved dei ugriske språka
Ungarsk på den eine sida og obugrisk på dena andre dannar to svært ulike grupper. Ungarsk er sterkt påverka, både av tyrkiske språk frå tida før ungararane busette seg der dei bur i dag, og av slavisk og særleg tysk, mens dei obugriske språka er prega av eit vestsibirsk Sprachbund med dei samojediske språka, med tre numerus (eintal, total, fleirtal), med, eit relativt lite kasussystem (visse khantiske dialektar har så få som tre kasus, og med svært lik fonologisk struktur.
Meteoroide
Meteoroidar er små objekt i solsystemet som kan ha storleik i frå eit sandkorn til ein kampestein. Den synlege stigen til ein meteoroide som entrar jordatmosfæren er ein meteor. Fleire meteorittar utgjer til saman ein meteorsverm.
Definisjonar
Ordet meteor kjem frå det greske ordet meteōros, som betyr høgt i lufta.
Meteoroidar er små objekt i solsystemet som kan ha storleik i frå eit sandkorn til ein kampestein. Lekamar større enn dette vert kalla asteroidar og mindre partiklar vert kalla interplanetarisk støv. Den offisielle definisjonen frå Den Internasjonale Astronomiske Unionen er: «Eit solid objekt i interplanetarisk rom med ein storleik mykje mindre enn ein asteroide og mykje større enn eit atom eller eit molekyl». The Royal Astronomical Society har foreslått ein ny definisjon der meteoroidar er objekt med ein storleik på mellom 100 µm og 10 m på tvers. Nærjordsobjekt (NEO)-definisjonen klassifiserar også større objekt, opp til 50 meter i diameter, som meteoroidar.
Ammonittar
Ammonittar (Ammonoidea) er ein utdøydd underklasse av blekksprutar. Dei hadde utvendige, ofte spiralforma skal slik som nolevande perlebåtar, men er nærare i slekt med dei nolevande nakne blekksprutane i underklassen Coleoidea.
Gruppa inneheldt 30 000 til 40 000 artar. Storleiken deira varierte frå 1 cm til 2,5 m i diameter. Ammonittskalet var delt inn i fleire rom, eit opphaldsrom og ein seire gassfylte rom som gjorde at blekkspruten kunne halde seg svevande i vassmassane på same måte som nolevande perlebåtar.
Dei første ammonittane kom til under devontida. Dei var særs utbreidde frå midten av devontida, og avtok under mesozoikum. Gruppa forsvann under krit-tertiær-utryddinga for rundt 65 millionar år sidan, i lag med dinosaurane. Størsteparten av ammonittane døydde ut ved fleire høve,men dei få som var igjen utvikla seg som oftast til nye artar og slekter.
Skala er gode leiefossil som kan hjelpa til med å tidfesta geologiske lag. Triasperioden er delt inn i 32 biosonar som er kjenneteikna av kvar sin ammonittart. I Noreg er ammonittar kjende frå mesozoikum på Svalbard, jura-kritlaga på Andøya, og frå kontinentalsokkelen.
Ordenar
Ammonittar kan delast inn i 8 ordenar, her lista opp med den mest primitive først:
660
660 (romartal DCLX)
Ringedalsvatnet
Ringedalsvatnet er ein innsjø som ligg i Ullensvang kommune i Vestland fylke.
Coca-Cola
Coca-Cola er ein mørk, kolsyrehaldig leskedrikk (cola) som vert produsert av The Coca-Cola Company i USA, skipa i 1886, eller vert produsert av andre brusfabrikkar på lisens frå dette selskapet, og av konsentrat som dette selskapet produserar etter ei oppskrift som er løynd for andre. Drikken er kjend over heile verda.
Drikken blei funne opp av apotekaren John Pemberton som ein patentmedisin i 1886. Året etter kjøpte forretningsmannen Asa Griggs Candler oppskrifta og rettane til drikken, og byrja ei omfattande marknadsføring.
Shogo Tokihisa
Shogo Tokihisa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Coca-Cola
Drikken er ofte sett på som eit symbol på USA-amerikansk imperialisme.
Shogo Tokihisa
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Giravanz Kitakyushu og FC Gifu.
Tyrannosaurus rex
Tyrannosaurus rex (betyr «tyrannisk kongeøgle», av gresk tyrannos, 'herskar', sauros, 'øgle', og latin rex, 'konge') var ein stor rovdinosaur som levde i slutten av krittida for 68-65 millionar år sidan. Arten har vore mellom dei mest kjende og populære dinosaurane heilt frå han vart oppdaga i 1905.
Lalm
Lalm er ein tettstad i Vågå kommune i Oppland i Innlandet fylke. Staden har.
Lalm ligg ved sørenden til Lalmsvatnet i Ottadalen, 14 km frå kommunesenteret Vågåmo.
Fylkesveg 93 i Nordland
Fylkesveg 93 i Nordland går mellom Ylvingen kai og Sørodden i Vega kommune. Vegen er 6,2 km lang.
Kannibalisme
Kannibalisme viser opphavleg til menneskeeting utført av andre menneske, men kan også visa til det å eta individ av sin eigen art. Kannibalisme er vanlegvis eit stort tabu, men er også dokumenrte frå mange samfunn ved ulike høve.
Ein finn døme på kannibalisme hjå fleire dyr. Det er til dømes vanleg blant maur, medan hoa hjå nokre edderkoppar og knelarar et hannen under eller etter paring. Fleire fiskeartar driv med kannibalisme, til dømes gjedde og torsk. Hjå desse kan kannibalisme ha relativt stor effekt på reguleringa av populasjonsstorleiken ved at overlevinga til liten fisk minker når det er mykje større fisk. Hjå fuglar kan til dømes dei største ungane i eit uglekull eta dei minste ungane når det er knapt med næring.
Junya Kuno
Junya Kuno er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Fukushima United FC og Honda.
Thérmo
Thérmo (gresk Θέρμο) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Etoloakarnanía i periferien Vest-Hellas i Hellas. Thérmo ligg aust for Agrínio, og grensar i nord mot periferieininga Evrytanía i Sentral-Hellas.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Thérmo 8 242 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 716 innbyggjarar.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Nordmannslågen
Nordmannslågen er ein innsjø som ligg i Eidfjord kommune i Vestland.
Jochum Brinch Lund
Jochum Brinch Lund var ein norsk kjøpmann, verftseigar og industripioner, fødd og død i Farsund.
Liv og gjerning
Lund var i yngre år i handelslære hos faren sine forretningskontaktar i Storbritannia og Frankrike, dessutan siglde han som skipper eit par sommarsesongar. I 1765 slo Lund seg ned i heimbyen Farsund. Han tok over faren sitt privilegium som meklar og kommisjonær for havarerte, skadde og verslitne skip som søkte inn til Farsund for hjelp og assistanse. Gjennom denne verksemda kom handelshuset Jochum B. Lund & Co til rikdom. For å ta seg av havaristane vart kranbryggjer reist, bryggjer som voks til verft. Frå 1783 var Lund eineeigar av faren sitt handelshus og dei neste åra starta han opp mange verksemder. Lund-karane vart i samtida karakterisert gjennom Ludvig Holberg-sitatet «De leve christelig og nære sig af vrag». Meir ope vart Lund kalla «Kongen av Farsund».
Jochum B. Lund var sentral då Farsund fekk bystatus i 1795. Kring den tid fekk han bygt eit stort kjøpmannshus, eit bygg som i dag vert kalla Husan. Innom fiskeria stod han for pionerverksemd gjennom satsing på havfiske etter sild. Kanonbåtkrigen i 1804 øydela denne satsinga og handelshuset Lund gjekk overende då eigaren døydde i 1807.
Akers Trading Company
Akers Trading Company var eit søsterselskap av Akers mekaniske verksted som vart grunna på midten av 1960-talet for å rekruttera norske fagfolk til State Fishing Corporation i Ghana. Selskapet hadde difor eit kontor i Tema i Ghana.
31. august 1967 signerte selskapet kontrakt om å ta over drifta av trålarar produsert av Akers mekaniske verksted, i tre år. Drifta varte til slutt til oktober 1972.
Bygda Sel
Sel, tidlegare kalla Nord-Sel, er ei bygd i Sel kommune i Innlandet fylke. Han hadde tidlegare status som tettstad i Oppland fylke.
Sel ligg ved Lågen i Gudbrandsdalen nord i kommunen, 13 km. frå Otta sentrum. Dovrebanen går gjennom staden på vestsida av Lågen, medan Europaveg 6 går på austsida av elva. Fv438 går via Laurgård bru over Lågen på Sel.
Nord-Sel var tidlegare kommunesenter i Sel kommune, men etter at Dovrebanen kom og Otta stasjon blei gjort til knytepunkt mot Ottadalen og vidare vestover, overtok Otta som kommune senter.
På Nord-Sel er det ein butikk, bensinstasjon, kyrkje, eige idrettslag med fotball, ski og allidret, turlag, dansefestival, grendalag samt samfunnshus og park. Nord-Sel hadde og eige skule, Sel skule men, frå hausten 2019 blei elevane flytta over til Otta skulekrets.
På Sel ligg Nord-Sel kyrkje frå 1932.
Méd
Méd er landemerke som vert nytta til å kjenne att ein stad.
For å stadfeste eit punkt trengst det méd i to retningar, slik at det kan gjerast krysspeiling. Helst burde méda vere vinkelrett på kvarandre. Eit godt méd vert teke ved at to godt avgrensa naturformasjonar er å sjå i eit gitt forhold til kvarandre. Ofte ser ein det eine punktet over det andre. Méd har ofte vorte brukte på sjøen for å finne att fiskereiskap, finne att fiskeplassar, unngå farlege fall og skjer, og til å finne trygge inn- og utsiglingar. Var det trongt eller vanskeleg å take med, kunne ein sette opp eller måla seglmerke.
Ein båtførar måtte tidlegare kunne mange méd. Ofte var det kunnskap som gjekk i arv frå far til son. I bruken av méd krevdest det og stor lokal geografikunnskap. Bruken av méd er no langt mindre viktig enn tidlegare. Tekniske hjelpemiddel løyser oppgåvene Likevel finn ein enno fram til fiskeplassar ved hjelp av gamle méd.
Nedskrivne méd
Ein del losar og fiskarar skreiv ned méd. Det vart skrive både fiskeplassar og fall. Slike handskrivne bøker har vorte kalla médbøker, fallbøker, leidabøker eller skallbøker. Det hende at fiskarar rodde omkring i fallgarden i roleg sommarver for å notere seg djupn og méd, så dei kunne det når det krevdest i hardvêr Ofte var slike bøker svært private, men nokre har vorte prenta. I 1959 utgav Sunnmøre fiskarlag Fallboka for Møre og Romsdal. I tillegg til 600 méd, er her og landtoningar; teikna fjellomriss med méda for dei viktigaste farleiene.
Døme på bruk av med
Nåva: «Stensøyneshaugen på litle Ballskjegga og Oddebelgen i Kråhaugen»
Brattegga: «Rossvollhaugen inn til nordre kanten av Hallarhammaren på Hallarøya og Gjeslingen varde på søre høgste kanten av Austre Gåsskjeret». «1)Vartals-Eggen over høieste Godø og 2) Trold-tinderne i Romsdalen over Hildre-Hesten og Harhamsø.»
Klovegrunnen: «Masdalsklova til Kvitneset og Kalen (Nystølhornet) ut til Skorpa».
Anna navigasjon
Når méd ikkje kunne sjåast, som i skodde, nedbør eller mørke, kunne nokre båtførarar høyre korleis sjøen braut på ulike fall, og på den måten kjenne dei.
Fylkesveg 94 i Nordland
Fylkesveg 94 i Nordland går mellom Rørøya og gamle Rørøy ferjekai i Vega kommune. Vegen er 448 meter lang.
Dorney Lake
Innsjøen skal vere arena for sommar-OL 2012 i roing og kajakk. Dei eksisterande tribunane vert utvida for dette til 20 000 seter, dei fleste berre mellombelse.
Banen på innsjøen er 2000 meter lang med åtte banar, som kvar er 13,5 meter brei. Den minste vassdjupna er 3,5 meter.
Lykilsvatnet
Lykilsvatnet er ein innsjø som ligg i Etne kommune i Vestland.
Omgrepet folk
Folk er eit omgrep som ofte er nytta i tiltale og omtale som synonym med menneske. Ordet har ikkje same tydingsinnhald som folkegruppe, sjølv om det overlappar ved somme høve. I tiltale kan forma «folkens» stundom nyttast, som eit av dei få døma på overlevande vokativ i moderne norsk. «Folk» lappar òg over «personar», eit omgrep som òg tidvis er nytta om menneske.
I Noreg er folkeomgrepet stundom knytt til danning, gjennom samanstillinga folkeskikk. Dette har samanheng med at «folket» var definert som «sjølvesfolket», altså dei som åtte gard, og desse var rekna som betrestilte enn allmugen. Samanstillinga «godtfolk» skriv seg frå denne tankegangen. Å «te seg som folk» var då å te seg etter sedvanen hjå dei som var vertskap, i vidare meining ein rådande samfunnsgruppe (bøndene). I den same tankegangen var det og vanleg å «folke seg», altså lære seg landsens skikk og bruk. Ordet «folkeleg» skriv seg frå same tanken, at ein kunne te seg sømeleg og var måtehalden, altså kunne «te seg som folk». Ordet er knapt å finne i denne tydinga utanfor Noreg. I land som Frankrike var danning og sømeleg ferd knytt til ein herskande klasse, og folket var rekna som udanna. Nyare bruk av «folkeleg» inneber ofte 'som høyrer til eller er av folket' (folkeleg song, folkeleg tradisjon).
Andre avleiingar er adjektivet «folksam», eller «folkerik», som tyder at det er mange menneske i eit område. «Folkesky» inneber at ein ikkje er mykje ute mellom folk.
Ordet «fylke» skriv seg òg frå dette grunnordet.
Folkeomgrepet i Noreg er særs gamalt, og skriv seg frå norrøn tid. I norsk finn ein atterklang av ei nytting som oppvurderer folket som rettsleg og dannande gruppe, motsett fransk, der peuble (frå latin populus) vart synonymt med mobben eller pøbelen. Frå det latinske vulgus, som har same rota som «folk», finn ein òg adjektivet vulgær, som òg har nedsetjande tyding.
Avleiinga folkegruppe inneber ei særskild gruppe menneske med sams identitet.
Ivar Aasen har følgjande samanstillingar til folkeomgrepet. Av desse er det fleire nemningar på folkeskikk: Folkebragd, folkeferd, folkegjerd, folkelag, folkeleg, folkesed og folkevis. Sømeleg krav til menneskeleg omgang har tydeleg vore utbreidd.
Døscher-skolen
Døscher-skolen var ein privat barneskule i Bergen som vart starta og drive av Henriette (Henny) Døscher frå 1903 til 1950.
Skulen hadde i starten to klassar med 35 elevar og elevane var i fem år. Seinare var det tre klassar og frå og med fjerde klasse vart dei flytta til Storetvedt skole (i dag Paradis skole) eller Midttun skole.
Ken Yorii
Ken Yorii er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Messias
Messias (hebraisk משיח maschiach, også moschiach, arameisk meschiah) er eit omgrep frå jødedommen og kristendommen som i utgangspunktet betyr 'salva'.
Ken Yorii
Han spela for klubben Ventforet Kofu.
Tsubasa Oshima
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Fagiano Okayama, Matsumoto Yamaga FC og Kamatamare Sanuki.
Messias
Omgrepet er kjend frå Det gamle Testamentet og jødisk tradisjon, der det som regel viser til kongen, sjølv om det også kan visa til den salva presten (øvstepresten) eller dei som er salva av anden (profetane). Den greske omsetjinga av messias er khristos, som har gjeve den vanlegaste nemninga for Jesus i Det nye testamentet, Kristus.
Collonge-Bellerive
Collonge-Bellerive er ein kommune kantonen Genève i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 426 meter over havet.
Kommunen ligg på vestsida av Genfersjøen. Han grensar til kommunane Cologny, Vandœuvres, Choulex, Meinier, og Corsier. Collonge-Bellerive består hovudsakleg av landsbyane Collonge, Vésenaz og Saint-Maurice, samt grendene Cherre, Bellerive, La Repentance og La Capite.
Resonator
Ein resonator er kvart og eit system som kan kome i resonans. Resonatoren kan vere mekanisk eller elektromagnetisk. Mekaniske resonatorar er fjører, strengar, membranar og andre lekamar som blir sett i medsvingingar. Slike resonatorar kan brukast for å generere svingingar eller tonar med bestemde frekvensar.
Nilgau
Nilgau (Boselaphus tragocamelus), også kalla nilgauantilope, nilghai eller blåokse, er ein partåa klauvdyrart i oksefamilien. Dyra kan minna om hestar eller storfe, og blir om lag så store som dei. Nilgau høyrer tradisjonelt til i Sør-Asia, og er den største antilopearten i India.
Pelsen er strihåra. Hannar har blågrå til jerngrå pels medan hoer og ungdyr er gulbrune. Dei har kvit teikning på kodar, kinn og øyre. Dei har mørk man på nakken og ein dusk av svarte hår på halsen. Kroppslengda er rundt 200 cm og skulderhøgda 130–140 cm hjå hannar. Halen er 45–50 cm. Vekta til hannar er opptil 270 kg medan den hjå hoer er 120 kg. Berre hannane har horn som er glatte og kjølforma. Dei er 15–20 cm lange og peiker litt bakover.
Nilgauar lever i små grupper på 4–10 dyr i glissent tredekt terreng.
Dei finst på størsteparten av den indiske halvøya, frå foten av Himalaya til sør i India. Mange stader i leveområdet blir antilopen rekna som heilag. Det finst også ein stor bestand i Texas i USA, der arten blei innført på 1930-talet. Arten blir rekna som livskraftig av IUCN, med eit stabilt tal dyr på over 100 000 i India og utbreidd over store delar av landet. Han er mindre vanleg i Pakistan, og er utrydda i Bangladesh.
Schuler-pendel
Ein Schuler-pendel er ein pendel som svingar i tyngdefeltet til jorda.
Perioden til Schuler-pendelen er den same som perioden til ein matematisk pendel ved jordoverflata og med ei lengd lik radiusen til jorda.
der L er radiusen til jorda i meter og g er lokal tyngdeakselerasjon i meter per skund per sekund.
Verda i 1952
= Hendingar =
= Statsleiarar i 1952 =
Amerika
= Religiøse leiarar =
Akosombo kraftverk
Akosombo kraftverk er eit vasskraftverk driven av Akosombo-demninga som demmer opp elva Volta i nærleiken av Akosombo i Ghana. Bygginga av kraftverket var ferdig i 1965. Kraftverket fekk først installert fire generatorar med 588 megawatt (MW) kapasitet til saman, og fekk i 1972 to ekstra generatorar med 324 MW kapasitet. Til saman har kraftverket i dag dermed 912 MW kapasitet.
Kapasiteten blir utnytta til å produsere rundt 5 000 kilowatt-timar i året (kWh), men dette avhenger av vêret som bestemmer vassmengda i magasinet. Ghana opplevde ein energikrise i 1998 på grunn av lågt vassnivå i magasinet til kraftverket.
Kraftverket blir drive av det statseigde selskapet Volta River Authority.
Lirer
Lirer (norsk namn frå norrønt líri, engelsk 'shearwater', dei som kuttar vatnet eller bølgjetoppane) er mellomstore, langvenga sjøfuglar. Lirer er ein del av den biologiske familien eigentlege stormfuglar, Procellariidae, som òg inkluderer havhestar, petrellar og kvalfuglar. Det finst over 20 artar av lirer, tre store i slekta Calonectris og mange mindre artar i slekta Puffinus. Slekta Puffinus kan vidare delast inn i ei gruppe av små artar og nokre få større. Dei fem artane i Procellaria ber trivialnamnet 'petrell', men har tradisjonelt vore rekna med i gruppa lirer.
Desse fuglane er mest vanlege i tempererte og kalde farvatn. Utanom hekkesesongen lever dei pelagiske. Dei flyg med stive venger og brukar ein «klippeteknikk» for å følgje bølgjefronten med minimalt energibruk. Nokre av dei minste artane, som havlire, har omriss av ei krosskyrkje i flukt, med lange venger i rett vinkel ut frå kroppen.
Mange er langdistansemigrantar, kanskje mest spektakulær er grålira, som trekkjer avstandar på over 14 000 km frå hekkekolonien på Falklandsøyane til Nord-Atlanteren utanfor Nord-Noreg. Smalnebblira kan utføre ein enda lengre åttetalsforma trekkrute i Stillehavet frå Tasmania til så langt nord som i Nordishavet utanfor nordvestre Alaska.
Paradis i Bergen
Paradis er eit bustadområde i Fana bydel i Bergen kommune. Paradis ligg under gardane Storetveit og Hop og fekk namn etter ein husmannsplass under Storetveitræet. Namnet har vore kjend sidan 1785, då oppsitjaren under ein barnedåp kalla seg Ole Paradis på spøk.
Skipsreiar Hilmar Reksten hadde bustad og kontora sine her, og desse bygningane utgjer i dag Hilmar Rekstens samlinger, som er eit kunstmuseum. I området her ligg òg Paradis skole, det tidlegare Fana gymnas, og privatskulen Rudolf Steinerskolen i Bergen, ofte kalla Steinerskolen på Paradis.
Historie
Frå 1932 til 1965 var Paradis ein haldeplass på Bergensbanen, 7,44 km frå Bergen jernbanestasjon på den strekninga av Bergensbanen som vart lagt ned etter at Ulrikstunnelen var ferdig. Paradis var då eit strok med einebustader, mange av den staselege sorten, og har vore dette fram til på byrjinga av 2000-talet. Men etter at Bybanen vart bygd på strekninga frå sentrum mot flyplassen, og Paradis fekk ein haldeplass på denne banen (på ein annan stad enn den tidlegare jarnbanehaldeplassen), vart det sett i gang bygging av bustadblokker på Paradis som endrar karakteren på delar av stroket monaleg. Dette samsvarar med kommunale føresetnader og vedtak om at bustader og næringsverksemd bør verte konsentrert ikring og i nærleiken av bybanehaldeplassane.
Lirer
Lirer kjem på land på øyar og fuglefjell berre for å hekke. Dei er nattlege under i hekkeperioden, føretrekk netter utan måneskin for å redusere predasjonen. Dei hekkar i hòler og gjev ofte uhyggelege kallerop ved aktivitet om natta. Dei legg eitt kvitt egg.
Paradis i Bergen
Historie
Gamlehaugen vart tidlegare rekna som ein del av Paradis, men vart etter at Fritz C. Riebers veg vart bygt, gjerne heller rekna til Fjøsanger.
Lirer
Dei lever av fisk, blekksprut og anna pelagisk føde. Nokon følgjer fiskebåtar for å ta utkast, spesielt grålira. Desse artane vil ofte følgje kval for å plukke fisk som vert forstyrra av kvalane. I hovudsak baserer dei seg på dukking for å fange fôr, og somme artar er i stand til å dukke ned til 70 meters djupne.
Artsliste
Lista inneheld artar i slektene Puffinus og Calonectris som alle har 'lire' i artsnamnet.
I tillegg reknar mange med dei fem artane i Procellaria som lirer trass i at dei ber 'petrell'-namn.
Takahiro Kuniyoshi
Takahiro Kuniyoshi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Ventforet Kofu, Sagan Tosu og Kataller Toyama.
Hanne Ørstavik
Hanne Ørstavik er ein norsk forfattar og omsetjar.
Ørstavik var fødd i Tana og voks opp i Finnmark. Ho flytta til Oslo 16 år gamal og er utdanna cand.mag. frå Universitetet i Oslo med faga psykologi, fransk og sosiologi. Ho har òg to grunnfag frå Statens lærerhøgskole i forming og forfattarstudiet i Bø.
Ørstavik debuterte med romanen Hakk (1994) og fylgde opp med Entropi (1995). Det som karakteriserer desse bøkene er ein minimalistisk stil der det vert nytta korte, skildrande setningar. Det vert fokusert på observasjonar og konkrete registreringar.