cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zambia
Sjølvstendet
Zambia hadde ved sjølvstendet dei same problem som mange andre tidlegare koloniar. Kunnskapen om å styra landet låg hjå kolonialherrane og befolkninga var ikkje utdanna nok til å overta, både administrativ og økonomisk. Ekspertise for utvinning av dei betydelege mineralførekomstane måtte hentast frå utlandet. I tillegg var framleis tre av naboane til landet, Sør-Rhodesia og dei portugisiske koloniane i Mosambik og Angola, dominert av kvitt styre og etterkvart involvert i frigjeringskrigar. Den kvite-styret regjeringa i Sør-Rhodesia erklærte sjølvstende utan internasjonal anerkjenning i november 1965. Zambia delte òg grense med det sørafrikansk-kontrollerte Sørvest-Afrika (no Namibia). Zambia sin sympati låg hjå krefter som motsette seg kolonistyre eller kvitt-dominert styre, særleg i Sør-Rhodesia. I løpet av det neste tiåret støtta ladet aktivt rørsle som National Union for Total Independence of Angola (UNITA), Zimbabwe African People's Union (ZAPU), African National Congress i Sør-Afrika (ANC) og South West Africa People's Organization (SWAPO).
1970-talet
Seint i 1970-åra hadde Mosambik og Angola oppnådd sjølvstende frå Portugal. Zimbabwe blei uavhengig etter Lancaster House-avtalen i 1979, men Zambia sine problem blei ikkje mindre. Borgarkrigar i dei tidlegare portugisiske koloniane skapte ein straum av flyktningar og heldt transportproblema ved like. Benguela-jernbanen som gjekk vestover gjennom Angola blei stort sett stengd for trafikk frå Zambia innan seint på 70-talet. Zambia si sterke støtte for ANC, som hadde det eksterne hovudkvarteret sitt i Lusaka, skapte tryggingsproblem sidan Sør-Afrika angreip ANC-mål i Zambia.
1980- og 1990-talet
Innanriks skapte dette òg uro med protestar og streik utover 1980-talet. I 1991 gav Kaunda og UNIP etter og det blei innført ein ny grunnlov som tillét fleire parti. I det følgjande valet vann Movement for Multiparty Democracy (MMD) med partileiaren Frederick Chiluba. Trass i eit kuppforsøk i 1997 og rykte om at UNIP ville freista å ta over makta igjen utvikla seg Zambia til eit forholdsvis stabilt, parlamentarisk demokrati.
Økonomisk var landet hardt pressa og regjeringa privatiserte koppargruvene på midten av 1990-talet. Desse hadde gått med store underskot og var medansvarlege for oppbygginga av statsgjelda. Innan midten av 1990-åra blei utanlandsgjelda per innbyggar blant dei høgaste i verda, trass i avgrensa gjeldssanering.
Etter 2000
Sidan 2004 har kopparprisane betra seg og landet såg betydeleg vekst i bruttonasjonalproduktet (cirka 6 % per år 2005-2008). I 2005 blei 6 milliardar US-dollar i uaenlandsgjeld sletta under Heavily Indebted Poor Countries-initiativet. Strukturelt er kopparavhengnaden i landet framleis ei stor utfordring. Kina er eitt av landa som særleg har engasjert seg i utviklinga av det zambiske næringslivet.
Zambia blei ramma av flaum etter kraftig regnvêr i desember 2008 og byrjinga av januar 2009 som øydela veg, bruer, jordbruksområde, vasskjelder, brønnar og skular.
Folkesetnad
Den dominerande religionen er kristendom, som også er den offisielle nasjonale religionen.
Innbyggarar av britisk (rundt 15,000) eller sørafrikansk avstamming lever hovudsakleg i Lusaka og i Copperbelt i det nordlege Zambia, der dei er tilsette i gruvene og liknande føretak.
I seinare åra har over 300 fortrengde kvite landsbrukarar forlate Zimbabwe på invitasjon frå styresmaktene i Zambia og har starta landbruk i den sørlege regionen.
Provinsar
Zambia er delt inn i 9 provinsar (hovudstad står i parentes):
Religion
Grunnloven i Zambia identifiserer landet som ein kristen nasjon, men det finst stor variasjon av religiøse tradisjonar i landet. Tradisjonelle religionar blandar seg enkelt med kristen tru i mange av dei synkretiske kyrkjene i landet. Islam har òg eit synleg nærvær, særleg i urbane område.
Innanfor det kristne samfunnet finst ei rekke retningar: Katolikkar, anglikanarar, pinsevennar, lutheranarar og forskjellige evangeliske retningar. Desse voks og tilpassa seg frå dei opphavlege misjonærbusetnadane - portugisarar og katolikkar i aust frå Mosambik og anglikanarar (engelsk og skotsk innverknad) frå sør. Etter at pinsevennen Fredrick Chiluba blei president i 1991, har pinserørsla hatt stor framgang rundt omkring i landet.
Prakritspråk
Prakritspråk (etter prakrta 'naturleg') er ei nemning for dei indoiranske språka som vart snakka som morsmål i det gamle India. Prakritspråk stod i det same tilhøvet til sanskrit som vulgærlatin gjorde til latin i europeisk mellomalder.
Handnesøya kapell
Handnesøya kapell er eit kapell frå 1969 på Handnesøya i Nesna kommune og sokn i Nord-Helgeland prosti.
Byggverket er i tre og skal ha 70 plassar.
Naoki Matsuyo
Naoki Matsuyo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Hochrhein
Hochrhein (tysk for 'Høg-Rhinen') er eit namn nytta om den delen av Rhinen som renn vestover frå Bodensjøen til Basel.
Hochrhein starta der Rhinen renn ut frå Untersee i Stein am Rhein og svingar inn i Oberrhein («Øvre Rhinen») i Basel. I motsetnad til Alpenrhein (Alperhinen) og Oberrhein, renn Hochrein hovudsakleg vestover. Han er den første av fire delar (Hochrhein, Oberrhein, Mittelrhein og Niederrhein) av Rhinen mellom Bodensjøen og Nordsjøen. I Sveits syner liknande namn til andre delar. I den vestlege delen markerer Rhinen grensa mellom Tyskland og Sveits, medan han i aust ligg heilt innanfor grensene til Sveits og omringar den tyske eksklaven Büsingen.
Namnet Hochrhein vart innført av forskarar på 1800-talet. Geologar prøvde å skilje Hochrein frå Oberrhein. Fram til 1800-talet vart han òg kalla «Badisch-sveitsisk Rhinen».
Rhinfossane, som er dei største slettefossane i Europa, ligg i kommunane Neuhausen am Rheinfall og Laufen-Uhwiesen, nær byen Schaffhausen. Dei er 150 m breie og 23 meter høge. Om vinteren er middelvassføringa i fossen 250 m³/s, medan det om sommaren aukar til 600 m³/s.
Justin Bieber
Justin Drew Bieber er ein kanadisk songar, skodespelar og låtskrivar. Bieber vart oppdaga i 2008 av den amerikanske manageren Scooter Braun som kom over ein video av Bieber på YouTube, og som seinare vart manageren hans. Braun sendte Bieber for å møte songaren Usher Raymond i Atlanta i Georgia i USA. Bieber signerte fyrst ein kontrakt med Raymond Braun Media Group (RBMG) og seinare med Island Records.
Andre lista singelalbum
Desse songane er ikkje offisielt komne ut som singelalbum, men lagde til etter My World (Part I) kom ut.
Gjelstein
Gjelstein er ei grend i Vestnes kommune i Romsdal. Staden ligg mellom Rekdal og Fiksdal, på vestsida av Tomrefjorden.
Njegoš
Njegoš er eit fjell i Montenegro med ei høgd på 1 725 meter over havet. Det ligg 26 km aust for Bileća, ein by som igjen ligg 26 km nordvest for Nikšić. Det meste av fjellet er dekt av vegetasjon, medan nordsida er berr.
Tadayoshi Tamura
Tadayoshi Tamura er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Thomas Sørensen
Thomas Løvendahl Sørensen er ein dansk fotballspelar, som i 2009/10-sesongen spelar for Stoke City i engelsk Premier League og for det danske landslaget. Han har spelt i to store meisterskap for Danmark: VM i fotball 2002 og EM i fotball 2004.
Sørensen vart fødd i Fredericia. Han starta karrieren sin i Odense Boldklub i 1995. Han gjekk i 1996 på lån til Vejle BK der han spelte seks kampar. I 1997 gjekk han til Svendborg fB der han fekk 50 kampar. I 1998 reiste han til England og Sunderland, der han mellom anna heldt den norske landslagskeeperen Thomas Myhre på reservebenken i 2002/03-sesongen. Sørensen spelte i Sunderland fram til 2003, då han gjekk til Aston Villa. Han spelte 139 ligakampar for Aston Villa fram til 2008, då han gjekk til Stoke City.
Leikanger kyrkje
Det er fleire kyrkjer i Noreg som heiter Leikanger kyrkje:
Thomas Sørensen
Sørensen har to born.
Walk into Light
Albumet A var opphavleg meint som eit soloalbum av Anderson, men plateselskapet ynskte heller at det skulle gjevast ut som eit Jethro Tull-album. Anderson får mykje hjelp av klaverspelaren i Jethro Tull på denne tida, Peter-John Vettese, på dette albumet, og trass i at det er eit soloalbum er dette albumet faktisk eit av dei mest samarbeidsprega Anderson har gjeve ut. Vettese var medlåtskrivar på fem songar og hadde ein sterk påverknad på stilen og lydbiletet på albumet.
Den repeterande melodien på opningssporet, «Fly By Night», vart seinare nytta som hovudelementet i den originale kjenningsmelodien til TV-serien All Saints i 1983, utan at Anderson vart kreditert for det.
I følgje Allmusic var det vanskeleg å høyre skilnad mellom dette albumet og Jethro Tull-albuma som kom ut i 1980-åra.
Nintendo DS Lite
Nintendo DS Lite er ein spelkonsoll frå Nintendo, fyrst utgjeven i 2006. Han vart annonsert 26. januar 2006. Konsollen vart utgjeve først i Japan 2. mars 2006, og kom til Nord-Amerika og Europa juni same året.
DS Lite har klårare og lysare skjermar, der ein kan justere lysstyrken på dei mellom fire nivå. Skalet på maskina er no blankt på utsida, og matt inni. Lysindikatorane som synar om eininga er slått på eller blir lada er flytta opp til øvre høgre hjørne, som gjer lysa synlege både når maskina er opna og lukka att. Styrekrossen og A-, B-, X- og Y-knappane er blitt omforma for å stå nærare i stil med dei på Wii og Game Boy Micro. Av/på knappen er flytta frå øver venstre hjørne på innsida til høgrekanten på utsida av eininga. Peikepennen er gjort større, og blir putta inn i eit hol på høgrekanten av konsollen.
Game Boy Advance-utgangen på maskina er blitt mindre, noko som gjer at GBA-spelekassettar står ut av maskina med om lag 1 cm. Med kvar DS Lite følgjer det med eit støvdeksel som ein kan ha i GBA-utgangen om han ikkje blir brukt.
Acetalplast
Acetalplast er ein plasttype som er eit polymerisasjonsprodukt av formaldehyd. Acetalplast er ein stiv plasttype.
Emil Hugo Friedrich Koeber
Emil Hugo Friedrich Koeber var ein tysk Hauptwachtmeister i politiet under andre verdskrigen. Koeber vart avretta den 22. mars 1947 på Kristiansten festning i Trondheim.
Alanïa
Alanïa var ei musikkgruppe som gav ut CD-albumet Instinctive Travels i 1996 og etterfølgaren Skyjuice året etter. Gruppa var samansett av Rune Lindbæk, Torbjørn Brundtland med hjelp frå Svein Berge og Gaute Barlindhaug.
Litlesotra
Litlesotra er ei øy i Øygarden kommune, vest for Bergen i Vestland. Øya ligg mellom fastlandet i aust og Bildøyna og Sotra i vest. Den største tettstaden er kommunesenteret Straume.
Sotrabrua går frå øya og austover til fastlandet. Det bur i dag om lag 10 000 innbyggjarar på øya.
Folketalsutvikling: 1Med mindre, omkringliggande holmar
Den amerikanske revolusjonen
Den amerikanske revolusjonen, også kjend som den amerikanske frigjeringskrigen, var ein konflikt mellom amerikanske opprørsstyrkar, som ønskte sjølvstende frå Storbritannia, og britiske styrkar, som ikkje ville gje dei det. Krigen varte frå 1775-1776 til 1783, og enda med siger for opprørarane og danninga av USA, Dei amerikanske sambandsstatane.
Dei europeiske innbyggjarane i 13 små britiske koloniar på den nord-amerikanske austkysten sør for Canada var misnøgde med at dei måtte betale skattar og avgifter til den britiske staten, men utan å få rett til å velje representantar til det britiske parlamentet. Slagordet var: "No taxation without representation!"
Erklæringa
Opprøret vart offisielt da ein «kongress» av representantar valde av kvite mannlege kolonistar den 4. juli 1776 erklærte sjølvstende. Denne sjølvstende-erklæringa er blitt berømt fordi ho er det tidlegaste dømet på eit slags offisielt dokument som uttrykkjer delar av menneskeretts- og demokrati-tenkinga som breidde seg blant radikale menneske i Europa og Nord-Amerika på denne tida. Ho seier at det er ei sjølvinnlysande sanning at alle menneske er fødde likeverdige (retta mot adelen og monarkiet), at dei er gitt umistelege rettar av Skaparen, og blant desse er retten til liv, fridom og å søkje lykka. Ho seier vidare at når styresmakter bryt med desse rettane, har folket rett til å gjere opprør mot dei. Det er altså det som er grunngivinga for kravet om sjølvstende, derfor er det rett å tale om dette som ein revolusjon. Dei fleste av opprørarane var jo engelsk-talande britisk-ætta kvite protestantiske menn ("WASPs"), så dette var ikkje ei lausriving på etnisk eller religiøst grunnlag.
Sjuårskrigen
Det tok ein sju år lang krig før kampen var vunnen. Den amerikanske revolusjonshæren var leidd av George Washington, som også blei USA sin første president. Opprørarane fekk støtte frå Storbritannia sin erkerival i internasjonal maktpolitikk, Frankrike. Dei blå uniformene deira var franske, til dømes. I Storbritannia blei det elles bruka mot opprørarane at dei tok imot støtte frå det franske monarkiet, som i motsetning til det britiske var eineveldig.
Som i alle slike situasjonar, kom mange sivile i klemme, og tusenvis av «lojalistar» måtte flykte til det britiske Canada for å unngå valdsbruk frå revolusjonære amerikanske «patriotar».
Sørreisa kommune
Sørreisa er ein kommune i Troms-området i Troms og Finnmark fylke. Han har grenser til Senja kommune i nord, Målsøy og Bardu kommune i aust, Salangen i sør, og mot Dyrøy kommune i vest.
Den amerikanske revolusjonen
Sjuårskrigen
I tillegg til å vere ein krig mellom britiske raudjakker og amerikanske blåjakker (i den grad opprørarane hadde uniformer og ikkje var det som no blir kalla «ulovlege krigarar»), var dette også ein amerikansk borgarkrig, der det blei bruka mykje vald mot lojalistane, dei som ville halde på banda med Storbritannia. Mange av desse såg ikkje anna råd for å berge seg og sine enn å flykte til Canada.
Sjølvstende
Frå 1783 var dei 13 koloniane sjølvstendige, og i 1787 blei ei grunnlov for den nye friviljuge føderasjonen formelt vedtatt. Der er blant anna rettane til individa og forholdet mellom delstatane og den føderale regjeringa slått fast. Begge desse aspekta kom til å skape mykje strid seinare. For fulle rettar hadde berre kvite menn. Verken kvinner, afro-amerikanarar eller innfødde amerikanarar (indianarar) høyrte altså til dei menneska som så sjølvinnlysande var fødde likeverdige. Fleire av opprørsleiarane, mellom dei George Washington, var sjølve slave-eigarar. Og da 11 statar melde seg ut av unionen i 1861, viste det seg at dette ikkje var ein friviljug union likevel. Da gjekk den føderale regjeringa til krig for å halde dei på plass. Dette er den amerikanske borgarkrigen, som på dei fire åra han varte tok livet av meir enn 600.000 menneske. Det er fleire enn USA mista i andre verdskrigen.
Sørreisa kommune
Historie
Sørreisa kommune vart oppretta 1. september 1886, då han vart skild ut frå Tranøy kommune. 1. januar 1964 vart den delen av kommunen som låg på Senja, innlemma i Lenvik kommune, som i dag er del av Senja kommune.
Næringsliv
Sørreisa kommune er del av Hjerttind reinbeitedistrikt. I dette distriktet finst 35 reineigarar.
Julius Hans Christian Nielson
Julius Hans Christian Nielson var ein tysk Obersturmführer i Gestapo i Noreg under andre verdskrigen. Han vart avretta den 10. juli 1948 i Trondheim for arrestasjon og mishandling av nordmenn under krigen.
Christian Hintze Holm
Christian Hintze Holm var ordførar i Nesodden kommune frå 2003 til 2011. Han representerer Sosialistisk Venstreparti.
Lovćen
Lovćen (serbisk Ловћен) er eit fjell og ein nasjonalpark sørvest i Montenegro.
Lovćen stig opp frå kysten av Adriahavet og Kotorbukta og ligg innanfor byen Kotor. Fjellet har to imponerande toppar, Štirovnik (1 749 m) og Jezerski vrh (1 657 m).
Fjellsidenen er steinete med mange sprekkar, groper og djupe søkk som gjev landskapet ein spesiell utsjånad. På grensa mellom havet i vest og kontinentet i aust er fjellet påverka av begge klima og dette har ført til utvikling av forskjellige biologiske system. Det er 1158 planteartar på Lovćen, der fire er endemiske.
Nasjonalpark
Nasjonalparken utgjer dei sentrale og høgaste områda av Lovćen-massivet og dekkjer eit areal på 62,20 km². Området har vore ein nasjonalpark sidan 1952. Bortsett frå den vakre naturen vernar nasjonalparken om ein rik historisk, kulturell og arkitektonisk arv i området.
Det går ein smal, svingete veg opp fjellet frå Kotor til landsbyen Njeguši, der fødehuset til den montenegrinske kongefamilien Petrović ligg.
Mausoleumet
Njegoš ønskte å verte gravlagd i eit lite kapell som han hadde fått bygd under regjeringstida si. Dette vart gjort, men det opphavlege kapellet vart øydelagd då Austerrike-Ungarn sin hær invaderte Montenegro. Njegoš sine leivningar vart flytta til Cetinje kloster og gravlagd i kapellet som vart bygd opp att av kong Aleksander i 1920-åra. I motsetnad til Njegoš sitt eige ønske om å gravleggjast i dette kapellet, øydela så kommunistane i Montenegro kapellet og bygde i staden eit monumentalt mausoleum teikna av Ivan Meštrović.
Yuji Furukawa
Yuji Furukawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Gamba Osaka.
Oberrhein
Oberrhein (tysk for «Øvre Rhinen») er ein del av Rhinen på Oberrheinsletta mellom Basel i Sveits og Bingen i Tyskland. Denne delen av elva er 359 km lang.
På venstrebreidda ligg den franske regionen Alsace og den tyske Rheinland-Pfalz. På høgrebreidda ligg Baden-Württemberg og Hessen. Dei første få kilometerane av elva renn gjennom den sveitiske byen Basel.
Kjelder
''
Rune Lindbæk
Rune Lindbæk er ein norsk DJ frå Tromsø. Ved sida av å gje ut musikk under eige namn har han vore del av Those Norwegians, Drum Island, Alanïa og Moonflower. Han har også vore med på mange fleire musikkutgjevingar saman med til dømes Flunk, Xploding Plastix og Frost.
Lindbæk har arbeidd som DJ sidan 1984 og har lenge vore fast DJ på Klubb Kebab i Oslo.
Leikanger kyrkje i Sogn
Leikanger kyrkje står på Leikanger på Systrond i Sogndal kommune i Vestland og er ei langkyrkje i stein frå kring 1250.
Kyrkja er soknekyrkja og einaste kyrkja i Leikanger sokn i Sogn prosti.
Fylkesveg 407
Fylkesveg 407 (Fv407) går mellom Vik i Grimstad og Sponvika i Arendal. Veglengda er 13,9 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Tabaré Vázquez
Tabaré Ramón Vázquez Rosas var ein uruguayansk politikar og var president i Uruguay frå 1. mars 2005 til 1. mars 2010.
Tabaré Vázquez vart fødd i Montevideo. Han fullførte medisinsk utdanning som onkolog i 1972.
Frå 1990 til 1995 var han ordførar i Montevideo, for den breie sentrum-venstre-koalisjonen Frente Amplio (Breid front). Han stilte til val som Frente Amplio sin kandidat ved presidentvalet i 1994 og 1999. I 1999 vann han første valomgang, men vart slått i andre runde. Ved presidentvalet den 31. oktober 2004 var han igjen Frente Amplio sin kandidat. Denne gongen vann han valet i første valomgang med 50,45 % av røystene. Han vart dermed den første presidenten i Uruguay frå venstresida, og gjorde slutt på topartisystemet til Partido Nacional og Partido Colorado, som hadde dominert uruguayansk politikk sidan 1830. Valet av Vázquez som president vart sett som del av den større venstrebølga i Latin-Amerika, der Vázquez vert sett som ein av dei moderat venstreorienterte leiarane.
I 2008 la Vazquez ned veto mot ei lov som ville avkriminalisera abort under visse omstende dei første 12 vekene av svangerskapet. I desember same året melde han seg ut av Sosialistpartiet, som er ein del av koalisjonen Frente Amplio, grunna motstanden i partiet mot det restriktive abortsynet hans.
Aleksandr Litovtsjenko
Aleksandr Dmitrijevitsj Litovtsjenko var ein ukrainskfødd russisk målar som spesialiserte seg i å skildre det moskovittiske Russland av det 16. og 17. hundreåret. Han var fødd i Kremensjuk og døydde i St. Petersburg.
Tabaré Vázquez
Tabaré Vázquez var gift og hadde fire born, ein av dei adoptert. Presidentperioden hans gjekk ut i 2010, og han stilte ikkje til val igjen.
Aleksandr Litovtsjenko
Liv og gjerning
Litovtsjenko studerte ved St. Petersburgs kunstakademi. Trass i at han vart kritisert av sine medstudentar for heller oppstylta komposisjonar, vart han tildelt ei mindre gullmedalje for si framstilling av Karon som ror sjelene etter dei døde over Styx. Saman med fleire andre yngre målarar utfordra han akademismen som var rådande ved kunstakademiet. I 1863 forlet han dette for å drive som målar. Han gjekk med i Peredvizjnikij-rørsla i 1876.
I 1868 vart Litovtsjenko godkjend som akademi-målar for eit bilete av ein falkoner som var tilsett ved hoffet til tsar Aleksej. Mellom dei større verka hans, vart Ivan den skrekkelege viser sine skattar til Jerome Horsey (1875) erverva av tsaren til Russlands Museum i St. Petersburg. Tsar Aleksej og erkebiskop Nikon ærar dei jordiske leivningane av patriarken Filip (1886) vart kjøpt av Pavel Tretjakov til Tretjakovgalleriet i Moskva, til liks med dei beste portretta Litovsjenko hadde måla.
Litovtsjenko vert også hugsa som opphavsmann til sju veggmåleri i Frelsaren Kristus-katedralen i Moskva, og for ein serie ikonar til minnesmerket over Krimkrigen i Sevastopol.
Hattfjelldal kyrkje
Hattfjelldal kyrkje er ei langkyrkje frå 1868 i Hattfjelldal kommune og sokn i Indre Helgeland prosti.
Kyrkja er lafta av tømmer og har 200 sitjeplassar.
Kyrkja har truleg den første kyrkjeklokka av stål som er laga i Noreg (1869).
Jølstravatnet
Jølstravatnet er eit stort vatn midt i Sunnfjord kommune i Vestland. Vatnet er over 30 km langt og ca. 40 km². Største djupne er 233 m, det vil seie at botnen på vatnet ligg under havnivå. Namnet på vatnet kjem frå bygda det ligg i, Jølster, som har namnet sitt frå det norrøne uttrykket jolmster, som tyder 'bråk' og 'larm'. Utløpselva heiter Jølstra og renn ut i sjøen i Førde 24 km vest for Vassenden i Jølster. Vatnet er kjend som eit av dei beste fiskevatna i landet. Rekordfangstane på garn og stong er 15.5 og 12.1 kg. Det føregår eit relativt stort næringsfiske i vatnet, og t.d. rakauren frå Jølster held høg kvalitet. I det heile er det svært fin kvalitet på fisken i dette vatnet, og dette skuldast i første rekke god regulering av fisket, men også rikeleg tilgang på næring for fisken. Jølstravatnet har gjennom tidene hatt fleire båtruter. Det knyter seg mykje dramatikk og ulukker til vatnet. Mange har drukna der og fleire store ras har teke både liv og eigedom Vatnet er ein sentral og dominerande del av landskapet i Jølster. Såleis har det vore motiv for mange målarar og fotografer. Den mest kjende i så måte er Nikolai Astrup (1880-1928), som har Jølstravatnet i mange av sine motiv.
Rudolf Theodor Adolf Schubert
Rudolf Theodor Adolf Schubert var ein tysk Hauptsturmführer og kriminalassistent i Gestapo i Oslo.
Under rettsoppgjeret etter krigen var saka til Schubert svært lik saka til Richard Wilhelm Hermann Bruns. Schubert vart dømd for tortur, men frikjend for eit drap på ein fange. Han vart avretta på Akershus festning den 20. september i 1947.
Duo
Duo er ei gruppe som består av to personar. Omgrepet mest nytta om musikalske grupper, men kan òg nyttast i andre samanhengar der to personar opptrer saman. Ein song som vert sunge av ein duo vert kalla ein duett.
Ordet duo kjem frå det latinske ordet for talet to.
Sjå òg
Duo Duo Duo ثنائي (موسيقى) Duet (music) Dúo Duo Duo 二人組 Duo (música) Duo
Kjøsnesfjorden
Kjøsnesfjorden er den inste delen av Jølstravatnet, delvis avstengd frå resten av vatnet ei bru.
Vegen på sida av Kjøsnesfjorden er særs rasutsett, og kom m.a. i søkelyset hausten 2004 etter at det gjekk om lag 30 skilde ras på ein kveld som stengde fleire bilar inne på vegstrekninga; overraskande nok vart ingen skadde i ulukka. Tidlegare år har menneske vorte hardt skadde i rasulukker i Kjøsnesfjorden, som er ei gjennomfartsåre i Sogn og Fjordane. Etter rasulukka i 2004 vart Aksjonsgruppa for Rassikring av Kjøsnesfjorden oppretta.
I 2010 vart Kjøsnesfjorden kraftverk sett i drift. Kraftverket utnyttar fleire mindre elvar i fjellområdet sør og aust for Kjøsnesfjorden. Utbygginga var omstridd ettersom området ligg tett inn på Jostedalsbreen nasjonalpark.
Divinities: Twelve Dances with God
Divinities: Twelve Dances with God er det andre soloalbumet til Jethro Tull-frontmann, Ian Anderson, utgjeve i mai 1995.
Alle dei tolv spora på albumet er instrumentale og inspirerte av forskjellige etniske musikalske tradisjonar: Keltisk («In The Grip Of Stronger Stuff»), spansk («In The Pay Of Spain»), afrikansk («En Afrique») og så vidare.
Anderson syng ikkje på albumet, og spelar berre fløyte. Med seg har han òg fått klaverspelarAndrew Giddings, som spelte i Jethro Tull på denne tida. Resultatet er ein slags New Age-pastisj med ei blanding av moderne klassisk musikk og folkemusikk.
Anderson drog ut på ein soloturné i 1995 og spelte heile albumet frå A til Å i første halvdel av konserten. Den andre halvdelen av konserten var Jethro Tull-songar, mange spelte som instrumentalar. Bandet bestod av Jethro Tull-medlemmane Andrew Giddings og Doane Perry, det framtidige Tull-medlemmet Jonathan Noyce og Chris Leslie.
Kvartett
Ein kvartett er i musikk anten eit ensemble på fire personar eller ein komposisjon for fire instrument.
Kvartettar er mellom anna vanleg innan klassisk musikk, der særleg strykekvartettar er utbreidde, og i jazzen, der ein standard kvartett består av ein messing- eller treblåsar, ein gitar, ein kontrabass og eit trommesett.
Innan popmusikk og rock består kvartettar gjerne av to elektriske gitarar, ein bassgitar og eit trommesett.
Kohei Hayashi
Kohei Hayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Velika Jastrebitsa
Velika Jastrebitsa er den høgaste toppen på Bijela Gora-platået nord i fjellkjeda Orjen i Montenegro med ei høgd på 1 862 meter over havet. Fjelltoppen ligg like ved grensa til Bosnia-Hercegovina
Néstor Kirchner
Néstor Carlos Kirchner var ein argentinsk politikar, som var president i Argentina frå 25. mai 2003 til 10. desember 2007.
Kirchner vart fødd i Río Gallegos i Santa Cruz-provinsen sør i Argentina. Han avslutta jus-studiar ved Universidad Nacional de La Plata i 1976. Han var tidleg aktiv i peronist-partiet Partido Justicialista. Frå 1991 til 2003 var han guvernør i Santa Cruz-provinsen. Han stilte til val som president ved valet den 27. april 2003, som kandidat for Frente para la Victoria (Fronten for siger), som formelt var ein fraksjon av Partido Justicialista. Dette var det første presidentvalet etter den økonomiske krisa som ramma Argentina i 2001. I første valrunde kom han på andreplass med 22,2 % av røystene, litt over 2 prosentpoeng bak den tidlegare presidenten Carlos Menem. Men Menem valde å trekkja seg frå andre valrunde grunna den relativt låge oppslutninga han fekk i første valrunde, og Kirchner vart dermed automatisk president.
Kirchner vart rekna som moderat venstreorientert. Landet har opplevd kraftig økonomisk vekst i presidentperioden hans, riktignok frå eit svært lågt utgangspunkt etter krisa i 2001.
Néstor Kirchner valde å ikkje stilla til val for ein ny presidentperiode ved valet den 29. oktober 2007. I staden støtta han kandidaturet til kona si, Cristina Fernández, som vann.
Aleksander I
Aleksander I eller Alexander I kan visa til:
Deneb (fleirtyding)
Deneb har fleire tydingar.
Toru Araiba
Toru Araiba er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Gamba Osaka, Kashima Antlers og Cerezo Osaka.
Sjømerke
Eit sjømerke eller eit seglmerke er reint generisk ein gjenstand som er plassert til havs eller på land for å rettleie navigering av fartøy. Seglmerket skal gje informasjon til navigatøren om posisjon innanfor ein maritim kanal eller i ei skipslei, dei skal varsle om farar og administrere område for trygg ferdsel for båtar og sjøfly.
Typar av seglmerke
Sjømerke kan grovt reknast til tre typar, enten
Jernstenger og vardar kan ha peikarar som viser retning mot trygt farvatn. Alle typar sjømerke kan ha farge, form og mønstre som gjev ein ekstra informasjon til navigatøren. Bøyer og stenger kan vere utstyrte med lanterne (lys), byer òg med klokkar, slik at dei kan høyrast når sjøen rører på bøya, dei kan òg ha indirekte belysning eller skoddesignal. Karakteristikken på lyset frå lanterna kan vere med på å identifisere sjømerket. Bøyer og stenger kan vidare vere utstyrt med eit nummer som gjev plasseringa av merket i ein serie og dei kan vere utstyrte med radarreflektor.
Føremål
Ein finn seglmerke som markerer kanalar, farlege grunner, steinar eller vrak, fortøyingsplassar, fartsregulerte område, separerer trafikken og for andre navigasjonsføremål. Medan dagmerke berre er meint å vere synlege i dagslys, vil andre sjømerke kombinere lys, bjøller, horn, fløyter og radarreflektorar for å bli brukbare om natta og i andre omstende med redusert synsvidd.
Indirekte lyssetjing
For å hjelpe båtførarar med å navigere i mørkret på særskilde stader, kan det vere montert lamper som til dømes vanleg veglys, lyskastarar og liknande, som lyser opp med kvitt eller gult lys den staden eller konstruksjonen som det elles kan vere vanskeleg å orientere seg i høve til. Meininga er å gjere det lettare å fastsetje avstanden til objektet, og å kunne sjå til dømes eit dagmerke sjølv om det er mørkt. Lyssetjinga kan gjelde til dømes eit skjer, ei bru eller fundamentet til ei bru, eit nes, ein odde, ein molo eller andre naturlege eller konstruerte objekt. Jamvel den konstruksjonen eller huset som ei fyrlykt kan vere montert på, vil kunne vere lyst opp på dette viset. Ofte er innretninga i tillegg gjort meir synleg ved hjelp av kvit måling og/eller refleksmateriale.
Samvirke
Sjømerke er supplement til andre innretningar som gjev visuelle signal, fyr og fyrlykter, og supplement til elektroniske system og radarfyr. Sjøkarta viser seglmerka med symbol som indikerer farge, form og lyskarakteristikk og dei vert vanlegvis identifisert med namn eller nummer.
IALA maritime bøyesystem definerer to system av merke ved å spesifisere form, farge og lyskarakteristikk avhengig av føremålet dei tener. Europa og store delar av verda elles nyttar systemet for «IALA region A». I Noreg finst andre, ofte eldre sjømerke i tillegg til den merkinga som følgjer den internasjonale standarden.
Merkinga på norskekysten
Standarden for dei norske flytande sjømerka, bøyer og stakar, følgjer IALA’s maritime bøyesystem, der Noreg ligg i region A av dei to regionane verda er delt inn i etter dette systemet. Men då toppmerka på bøyer og stakar lett vert øydelagt eller rive vekk av sjø og vind langs den verharde norskekysten, er dei fleste bøyene og stakane sett ut utan dei toppmerka dei skal ha ifølgje det internasjonale systemet, der sjømerka ikkje berre har ulike formar og fargar, men òg ulike toppmerke. Men når det gjeld utsjånaden på dei botnfaste sjømerka langs norskekysten, er meir særnorske enn internasjonale standardar som gjeld, særleg for enkle jarnstenger med viser og toppmerke, vardar og båkar. Dessutan er det i stor mon nytta sektorlys frå fyr og fyrlykter (og nokre få lanterner) til å merke med.
Lateralmerke etter IALA’s maritime bøyesystem
Lateralmerke er merke som syner kvar sidene på skipsleia, kanalen eller hamneinnløpet går. Merka er grøne på styrbord (høgre) side av leia i den retninga som er definert som leia si hovudretning (sjå sjøkartet), og raude på babord (venstre) side. Dersom ein seglar i motsett retning av hovudretninga, frå ein altså grøne merke til babord og raude til styrbord.
Kardinalmerking
Kardinalmerke er merke som skal passerast i samsvar med kompassretninga, altså passerast nord for, sør for, aust for eller vest for merket, slik merket syner ved den forma og fargesamansettinga det har.
Jean Elias
Jean Elias er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Diskografien til Pink Floyd
Dette er diskografien til det kjende britiske bandet Pink Floyd.
Studioalbum
Totalt sal i USA: 74,500,000
Trio
Ein trio er eit musikalsk ensemble sett saman av tre musikarar, eller eit musikkstykke skrive med tre sjølvstendige stemmer for eit slikt ensemble. Tersett er eit tilsvarande uttrykk for eit stykke for tre songstemmer.
I klassisk musikk viser pianotrio normalt til ein trio for klaver, fiolin og cello, medan ein stryketrio ofte er for fiolin, bratsj og cello, eller to fiolinar og ein cello.
I jazz består ein trio ofte av piano og ein rytmeseksjon med trommer og bass, medan ein i trio i rock ofte kan vere elektrisk gitar, bassgitar og trommer, då ofte kalla ein powertrio.
Janniche Hilleren
Janniche Hilleren er ein norsk barnebokforfattar. Ho er frå Sogndal, busett i Luster.
Eugene O'Neill
Eugene Gladstone O'Neill var ein amerikansk dramatikar som i 1936 vann Nobelprisen i litteratur «för hans av kraft, ärlighet och stark känsla samt självständig, tragisk uppfattning präglade dramatik.»
Anna Bunina
Anna Petrovna Bunina var ein russisk diktar. Ho var den første kvinnelege diktaren i Russland til å livnæra seg berre av litteraturen sin. Ho var i slekt med nobelprisvinnaren Ivan Bunin.
Eugene O'Neill
O'Neill hadde tuberkulose og under eit sanatoriumopphald las han ei mengd verk av Ibsen, Strindberg, Nietzsche og Dostojevskij som inspirerte han til å prøve seg som dramatikar. Etter sanatoriumopphaldet skreiv han på om lag 15 månader elleve einaktarar, to skodespel i fleire akter og nokre dikt.
Anna Bunina
Liv
Anna Bunina blei fødd i landsbyen Urusovo i Ryazan guvernement (dagens Lipetsk oblast). Mor hennar døydde i barsel. Ho blei oppseda hjå diverse slektningar, og fekk berre ei enkel utdanning. Ho byrja å skriva då ho var rundt 13. Ho gav ut sitt første verk i 1799.
Eugene O'Neill
I mange av skodespela skildrar O'Neill kløyvde personar som gjennom sjølvbedrag og fyll freistar flykte frå ansvaret for eigne liv. Med brutal ærlegdom blottlegg han avgrunnane i figurane sine, som ofte er merkte av fortrengt skuld, falske kjensler og resignasjon, og er involvert i ein meiningslaus kamp med kvarandre. Sambandet til greske tragediar er ikkje minst merkbart i  Mourning Becomes Electra.
Det mest kjende stykket til O'Neill er det sjølvbiografiske Lang dags ferd mot natt som han skreiv i 1941 og som blei utgjeve posthumt i 1956.
Anna Bunina
Liv
I 1802 flytta Anna Bunina til Sankt Petersburg takka vera ei lita arv etter far sin. Her skipa ho ein eigen husstand og forbetra utdanninga si ved hjelp av huslærarar. Ho vigde seg heilt til å skriva, og klarte seg ved hjelp av støtte frå mesenar og sine eigne utgjevingar. Den russiske keisarfamilien tildelte henne pensjon i 1809, 1810 og 1813. Frå 1807 til 1810 var ho del av den litterære sirkelen til Gavrila Derzjavin og Aleksandr Sjisjkov. Ho var blitt introdusert for Sjishkov ved hjelp av slektningar, og han blei ein mentor for henne. I 1811 blei ho gjeven æresmedlemskap i det litterære selskapet 'Elskarar av det russiske ordet'.
Det fyrste verket hennar, 'Den uerfarne musa', kom ut i 1809. I 1812 følgde eit nytt band med same tittel. Bunina drog til Storbritannia i 1815-17 for å få brystkreftbehandling, men denne lukkast ikkje. Ho gav ut ei 'Verk i samling' i 1819. I 1820 blei ho utnemnd til æresmedlem av 'Det frie samfunnet av litteratur-, vitskaps- og kunstelskarar'. Ho forlét Sankt Petersburg i 1824 på grunn av den pågåande sjukdommen sin, og budde hjå slektningar, men var framleis økonomisk uavhenging. Ho dødde i Denisovka i Ryazan i 1829, og blei gravlagd i Urusovo.
Lerøyna i Øygarden
Lerøyna er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya har om lag 30 fastbuande. Det går ferje frå Hjellestad til Klokkarvik via øyane Bjelkarøyna og Lerøyna.
Folketalsutvikling:
NM i friidrett 2016
Kongepokalane vart tildelt vinnarane av dei to 400-meterane, Line Kloster og Karsten Warholm.
100 m
<br style="clear:both;" />
400 m
<br style="clear:both;" />
800 m
<br style="clear:both;" />
1500 m
<br style="clear:both;" />
Sarner Aa
Sarner Aa er ei elv i Sveits. Ho renn mellom Lungerersee og Vierwaldstättersee, som vert drenert av elva Reuss.
NM i friidrett 2016
5 000 m
<br style="clear:both;" />
10 000 m
<br style="clear:both;" />
110 meter hekk
<br style="clear:both;" />
400 m hekk
<br style="clear:both;" />
3 000 m hinder
<br style="clear:both;" />
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
Stavhopp
<br style="clear:both;" />
Lengdehopp
<br style="clear:both;" />
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
100 meter hekk
<br style="clear:both;" />
Stegosaurus
Stegosaurus var ein planteetande dinosaurus som levde mellom 155 og 145 millionar år sidan i juratida i det som er vestlege Nord-Amerika og Europa i dag. På grunn av dei karakteristiske ryggplatene og dei fire piggane på halen høyrer han med mellom dei mest berømte dinosaurane.
Skildring
Stegosaurane var gjennomsnittleg 9 m lange og 4 m høge. Vekta er rekna til å ha vore litt over 4,5 tonn. Dei gjekk på fire bein og hadde to radar med vertikale beinplater langs rryggen. Ytst på halen hadde dei òg fire lange piggar som sannsynlegvis vart nytta til forsvar mot kjøtetarar. Frambeina hadde fem tær og var langt kortare enn dei tretåa bakbeina, noko som resulterte i ei uvanleg kroppshaldning.
Sett i forhold til kroppen var hovudet særs lite. Det sat òg særs langt nede på kroppen, noko som har ført til at forskarar meiner Stegosaurus beita på låge plantar i botnsjiktet. Denne teorien vert støtta av at dei fremre delane av kjeven mangla tenner og er omdanna til eit hardt nebb. Bak i munnen sat det ei rekkje små, trekanta tyggjetenner.
Hjernen til Stegosaurus var den minste dinosaurhjernen sett i høve til kroppsstorleiken. Storleiken på hjerneskallen har fortalt paleobiologane at hjernen deira ikkje kunne vega meir enn 80 gram. Dette førte til ein ide om at dinosaurar generelt var stokk dumme; noko få paleontologar trur i dag.
Beinplater
På ryggen hadde Stegosaurus to radar med beinplater. Kvar av desse bestod av 17 osteodermar; hudskjel av same slag ein ser hjå krokodiller og mange øgler i dag. Platene voks ut or huda til dyret, og var såleis ikkje festa direkte til skjelettet.
Kva funksjon platene har tent til er omstridt. Tidlegare trudde mange dei var meint til forsvar mot predatorar, men dei framstår som for skjøre og dårleg plasserte på dyra til å vera spesielt godt eigna til dette. Ein meir populær teori er at dei var i bruk til å regulera temperaturen til dyret, som segla på Dimetrodon og Spinosaurus eller øyro til elefantar: Platene hadde eit omfattande sett med blodårer gjennom seg, og luft i området rundt dei ville kjølt ned blodet. Denne teorien har vorte kritisert på bakgrunn av stegosauridane sin utviklingshistorie.
NM i friidrett 2016
Sleggjekast
<br style="clear:both;" />
Stegosaurus
Beinplater
Ein tredje teori byggjer på den relativt store storleiken til platene og hevdar dei var til å auka høgda til dyret. Dette kunne vera for å få dyret til å sjå større ut og såleis unngå skremma rovdyr frå å angripa, og/eller for å imponera under kurtise.
Halepiggar
Kvart dyr hadde fire opp til ein meter lange piggar ytst på halen sin. Forskarane er ikkje sikre på om dei faktisk vart brukt til våpen eller om dei berre var til pynt, men teikna talar mykje til fordel for det første: Ein studie i 2001 har vist høg frekvens av skadar som kan ha vore støytrelaterte.
The Secret Language of Birds
The Secret Language of Birds er det tredje soloalbumet til Jethro Tull-frontmann, Ian Anderson, utgjeve i 2000.
Det er kalla opp etter kvittringa som fuglane gjer om morgonen, særleg om våren.
Sjølv om det var det tredje soloalbumet hans, var albumet det første basert på akustiske folkevise-inspirerte songar, noko tilhengjarar av Jethro Tull hadde venta på i lang tid.
Frédéric Bazille
Jean Frédéric Bazille var ein fransk kunstmålar frå Montpellier. Han var ein av dei aller første impresjonistane, og er særleg kjend for en plein air-landskap og sine portrett.
Liv og gjerning
Bazille kom frå ein rik, protestantisk familie. Etter ynskje frå faren studerte han medisin frå 1860. I 1862 reiste han til Paris, der han byrja å måle. Han gjekk i hovudsak i lære hos Charles Gleyre. Elles møtte han Auguste Renoir, som han ei tid også delte atelier med. Og så vart han kjend med Claude Monet og Alfred Sisley, via desse målarane trefte han også Édouard Manet. Fleire av desse kunstnarane reiste i lag på turar til Fontainebleu og til Honfleur i Normandie. Der teikna og måla dei i friluft. Bazille ytte også økonomisk stønad til desse kunstnarvenene.
Bazille fekk første gongen utstilt bileta sine på salongen i 1866, men året etter vart dei nye arbeida hans avviste. I 1868 fekk atter han med eit bilete. Bazille måla ofte i det fri, der hovudinteressa var fargen i huda og i landskapet. Familesamling frå 1867, som i dag finst på Orsay-museet, er kanskje det mest kjende måleriet hans.
Frå august 1870 gjorde Bazille teneste i ei militæreining som deltok i den fransk-prøyssiske krigen. I slutten av november månad fall han ved Beaune-la-Rolande.
Øyre
Øyre finn ein på dei fleste dyr, hovudfunksjonen deira er å oppfatte (høyre) lyd.
Det ytre øyret består stort sett av hud og brusk. Det har til oppgåve å leie lyden inn i øyregangen, og verne det indre øyret mot framandelement. I tillegg endrar foldane i det ytre øyret frekvensspekteret på lyden som kjem inn, alt etter kvar lyden kjem frå.
Mellomøyret inneheld ei knokkelkjede samansett av hammaren (lat. malleus), ambolten (lat. incus) og stigbøyelen (lat. stapes). Stigbøyelen er kopla til ein membran som kler det ovale vindauget som grensar til sniglehuset (sjå under).
Det indre øyret inneheld blant anna sniglehuset som omdannar vibrasjonar til nervesignal, og labyrinten som hjelper individet å halde balansen.
Virvellause dyr
Insekt kan oppfatte frekvensar heilt opp mot 200 kHz, noko som er langt høgare enn det menneske kan oppfatte (15–20 kHz).
War Resisters' International
War Resisters' International (WRI) er ein internasjonal pasisfistorganisasjon, skipa i Storbritannia i 1923. Det grunnleggjande synet til organisasjonen er at krig er eit brotsverk mot menneskeslekta.
Ural
Ural kan vise til:
Kiyoyasu Kato
Kiyoyasu Kato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Vrmac
Vrmac (serbisk Врмац) er eit fjell sør i Montenegro. Det er bunde saman til fjellet Lovćen og er 710 meter høgt. Det ligg nord for byen Tivat rundt byen Kotor frå sør. Vrmac-tunnelen, som bind Kotor saman med resten av Montenegro, går gjennom fjellet.
Ieper
Ieper (fransk Ypres, tysk Ypern) er ein kommune i den belgiske provinsen Vest-Flandern. Under den første verdskrigen var staden åstad for tre store slag. Under det første slaget ved Ypres (31. oktober til 22. november 1914) gjenerobra britiske styrkar byen frå tyskarane. Under det andre slaget om Ypres (22. april til 25. mai 1915) nytta tyske styrkar giftgass for første gong på vestfronten og dei erobra nokre viktige åsar rundt byen. Under det tredje slaget om Ypres (31. juli til 6. november 1917) gjenerobra britiske, kanadiske og ANZAC-styrkar åsane og lei store tap, dette slaget vert òg kalla slaget ved Passchendaele.
Maskinpistolen Suomi
Suomi, på finsk Suomi-konepistooli KP/-31 er ein type maskinpistol som vart bruka av finnane under andre verdskrigen. Han var ei vidareutvikling av prototypen M/-22 og produksjonsmodellen KP/-26. Kalibret var 9x19mm Parabellum.
Suomi M31 blir av mange sedd som ein av dei beste maskinpistolane frå andre verdskrigen. Konstruksjonen var så bra at han òg vart bruka som utgangspunkt for den sovjetiske Sjpagina maskinpistolen.
Suomi maskinpistol vart konstruert av Y. Koskinen og A. J. Lahti.
Sverige kjøpte òg inn denne maskinpistolen, som var den første i det svenske militæret. Dei produserte òg typen på lisens ved Husqvarna Vapenfabrik AB, som Kulsprutepistol M37-39. Også i Danmark og Sveits vart våpenet laga på lisens.
Cellulose
Cellulose (C6H10O5)n er eit polysakkarid. Menneske kan ikkje melte cellulose, men det er ein viktig del av avføringa. Ei rekke dyr kan likevel utnytte cellulose. Desse blir kalla planteetarar.
Maskinpistolen Suomi
Kjelde
Svensk wikipedia, art. Suomi M31.
Cellulose
Både plantestenglar og belgfruktar (ertar, bønner m.m.) inneheld mykje cellulose.
Av cellulose blir det framstilt tekstilar i kunstfiber / viskosesilke. Andre namn er cellull, kunstsilke, rayon.
Det blir også framstilt celluloselakk, ein lakktype som på første halvdel av 1900-talet var nærast einerådande. Framleis blir han nytta til særskilde føremål som restaurering, musikkinstrument osb.
Fylkesveg 408
Fylkesveg 408 (Fv408) går mellom Blakstad i Froland og Rykene i Arendal. Veglengda er 12,2 km.
Uzi
Våpenet vart utvikla like etter Den arabisk-israelske krigen i 1948. Konstruksjonen var basert på den tsjekkiske CZ Model 25. Den israelske hæren testa Uzi og han vart godkjend framfor andre meir konvensjonelle våpen. Gal ville ikkje at våpenet skulle kallast opp etter han, men dette vart det ikkje teke omsyn til.
Den første modellen kom i 1951, og vart bruka i kamp for første gong i 1956. Våpenet vart òg ein kommersiell suksess, og ei rekkje forbetringer vart raskt introduserte.
Uzi vart først og fremst bruka til sjølvforsvar av styrkar som ikkje var direkte i frontlinja, pluss offiserar, artilleristar og pansertroppar. Meir kompakte variantar vart bruka av israelske spesialstyrkar inntil nyleg, men i desember 2003 erklærte det israelske forsvaret at dei kom til å fase ut våpenet. Produksjonen kom likevel til å halde fram for kommersielle føremål.
Over 90 land har bruka våpenet i politi- eller militærstyrkar.
Knut Haus
Knut Haus var ein norsk landbruksmann som representerte Rogaland og Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1973 til 1985.
Uzi
Kjelde
Bokmålswikipediaen, art. med namnet Uzi.
Knut Haus
Haus var fødd i Greipstad i Vest-Agder som son til ein lærar og kyrkjesongar. I tida frå 1933 til -39 gjekk han både Sørlandets kristelege ungdomsskule på Birkeland, Vest-Agder landbruksskole i Søgne og eit artiumskurs ved Volda gymnas. Deretter tok han i 1941 sivilagronom-eksamen ved jordbrukslina på Noregs Landbrukshøgskole på Ås i Akershus.
1941-42 var Haus styrar ved Tresamyrenes brenntorvfabrikk i Stor-Elvdal. Frå 1942 til 1948 var han tilsett ved Statens frøkontroll, siste fire åra som avdelingsleiar i Trondheim. Etter to år på landbrukshøgskulen, byrja han i 1950 som assistent ved Felleskjøpet sin forsøks- og stamsædgard Vidarshov på Vang i Hedmark. Frå 1953 var Haus driftsleiar ved Rogaland stamsædgard på Klepp i Rogland, ei stilling han hadde til 1979.
Stortingsperioden 1961-65 var Haus vararepresentant til Stortinget. Då Kjell Bondevik var statsråd i Lyng-regjeringa i fire veker hausten 1963, møtte Haus fast 28.8.-25.9.1963. Åra 1972-73 var Haus var varaordførar i Klepp. Hausten 1973 vart Haus vald til stortingsrepresentant frå Rogaland, og med attval i 1977 og -81 vart han verande på Tinget i tolv år. Heile tingtida hadde han plass i Landbrukskomiteen, formann i komiteen dei siste fire åra.
Masaru Hashiguchi
Masaru Hashiguchi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Avispa Fukuoka.
Rakke i Larvik
Rakke er eit svabergområde i Brunlanes i Larvik kommune, tre kilometer sør for Stavern. Det er eit svært populært bade- og fiskeområde. Namnet Rakke kjem frå det norrøne ordet rakki, som er eit synonym for hund.