cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tilhengar
Spesialhengar
Det finst mange ulike typar spesialhengarar. Tilhengarar som vert nytta for å transportera tunge anleggsmaskinar, stridsvogner, transformatorar og liknande. Desse er utstyrte med mange akslar for å spreia vekta over eit stort areal. Nokre av desse er svært lågbyde - til dømes «brønnhengar» (ein type semitrailer). Mange spesialhengar for tung last er breiare og lengre enn førskriftene tillet, så det er naudsynt med dispensasjon. I moderate tilfelle kan ein nytte ein «generell dispensasjon» som det ikkje er naudsynt å søkje spesielt om. Elles må ein søkje om dispensasjon før transporten skal ta til og det kan verte kravd politieskorte. Nokre gongar vert vengen stengd for vanleg trafikk under transporten.
Døme på bruksområde som nyttar spesialhengarar:
Traktortilhengar
Det finst både påhengsvogner og slepvogner til traktor. Større utgåver er ofte utstyrte med boggi, både for å redusera marktrykket og for å auka lasteevna. Boggien fører òg til rolegare gange på ujamnt underlag.
Nokre tilhengarar har hydraulisk tipp. Det finst mange spesialtilpassa tilhengarar for traktor, som sjølvlastarvogner, skogstilhengarar, gjødselspreiarar, ugrasprøyter, osb.
Påhengsvogn
I Noreg er toaksla påhengsvogn den vanlegaste tilhengartypen for traktor. På grunn av at mykje av vekta kviler på trekkroken får traktoren godt feste, noko som ofte kjem godt med i bratt lende og på vinterføre. Store hengarar har som oftast boggi.
Slepvogn
I flatt landskap er Firehjuls firehjuls hengarar (slepvogn) utbreidde. Desse hengarane overfører ikkje noko av vekta til traktoren, så han vert ofte utstyrt med hjulvekter eller væskefylte dekk for å auka trekkevne. På grunn av det korte draget kan fireaksla hengarar lett få «saks» ved bremsing på glatt føre. I mange land er det difor påbod om at dei skal ha bremsar og det er vanleg at dei har trykkluftbremsar av same type som på lastebilar.
Personbiltilhengarar
Tilhengarar for personbil er vanlegvis einaksla, men nokre har boggi. Slike tilhengarar vert nytta til tranport av gjenstandar som er for store til at dei får plass i bagasjerommet, eller inne i bilen. Mange bensinstasjonar leiger ut tilhengarar for kortare eller lengre periodar.
Marit Elisebet Totland
Marit Elisebet Høines Totland er ein norsk Krf-politikar og forfattar frå Skudenes. Ho var ordførar i Bømlo kommune frå 1995 til 1997, då ho fekk ny jobb som statssekretær i Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet i den første Bondevik-regjeringa. Ho var direktør ved Valen sjukehus frå 2001 til 2003, og var medlem av kommunestyret i Kvinnherad frå 2007 til 2015.
Tilhengar
Personbiltilhengarar
Det finst mange spesialtilpassa tilhengarar for bil, som campingvogner, hesthengarar, båttilhengarar osv. Campingvogner er som oftast breiare en personbilen som trekkjer ho, så det er naudsynt å montera ekstra speglar som stikk langt nok ut til at sjåføren kan sjå att over på sida av campingvogna.
Marit Elisebet Totland
I 2004 gav Totland ut boka Blåstrømpe, ein historisk roman frå Skudenes på 1870-talet. Ho har òg skrive lokalhistoriske hefte frå Skudenes, lærebøker i kristendomskunnskap for grunnskulen og undervisningsmateriale for jubileet Kyrkja i Noreg tusen år. I 2014 kom Garborg og Skou - forskjell på folk?, ei bok om Arne Garborg og barndomsvennen Martin Johan Skou, taterguten som var modell for Carolus Magnus i romanen Fred.
Tilhengar
Sykkeltilhengar
Sykkeltilhengarar vert nytta til transport av varer, men mange nyttar dei òg til transport av born.
Marit Elisebet Totland
I 2016 kom Totland ut med den historiske romanen Alt vel, som er ein frittståande oppfølgjar til Blåstrømpe.
Marit Elisebet Totland er mor til forfattar og journalist Anders Totland.
Europaveg 18
Rute
I Noreg går E18 som hovudveg frå Kristiansand austover gjennom Agder, Vestfold og Telemark og Viken via Oslo til Ørje i Viken før han kjem inn på svensk side ved Töcksfors.
Heile traseen er slik (ferjesamband markert med symbol):
Craigavon, Belfast, Larne Stranraer, Gretna, Carlisle, Newcastle  Kristiansand, Arendal, Porsgrunn, Larvik, Drammen, Oslo, Askim, Ørje, Karlstad, Örebro, Västerås, Stockholm/Kapellskär  Mariehamn  Åbo, Helsingfors, Kotka, Vaalimaa, Viborg, St. Petersburg.
Historie
Strekninga mellom Stockholm og Sankt Petersburg heitte før omstruktureringa Europaveg 3.
Oppgradering av E18 i Vestfold
På grunn av mykje trafikk og ønske om betra sikkerheit er Statens vegvesen i ferd med å byggja om delar av E18 i Vestfold til firefelts motorveg, mot to felt tidlegare. Målet til vegvesenet er at heile strekninga skal ha fire felt innan 2015. På grunn av arbeidet føretok ein arkeologiske utgravingar i arbeidsområda i 2003 og 2004, der ein undersøkte kjende kulturminner frå steinalder, bronsealder, jernalder og mellomalder.
Oppgradering av E18 i Østfold
Stortinget vedtok utbygging av E18 gjennom Østfold i 1999. Arbeidet skal skje frå 2001 til 2014.
Alternative vegar
Det finst alternative vegar for å reise frå ein stad langs vegen til ein annan.
Nord-Europa
Nord-Europa er den nordlege delen av det europeiske kontinentet. Det har variert kva som har blitt rekna med, i dag reknar ein inn:
Dei sameinte nasjonane si statistikkavdeling definerer Nord-Europa som:
Historie
Før 1800-talet vart uttrykket «Nord» eller «Nordleg» nytta om Norden, Det europeiske Russland, Baltikum (på den tida Livland og Kurland) og Grønland.
I tidlegare tider, då Europa var dominert av Middelhavsområdet (t.d. Romarriket), vart alt som ikkje låg nær havet kalla Nord-Europa, inkludert Tyskland, Nederlanda og Austerrike. Denne tydinga vert stundom framleis nytta i visse samanhengar, som i omtale av Den nordlege renessansen. I mellomalderen nytta ein uttrykket (Ultima) Thule om ein halvvegs mytisk stad så langt nord på kontinentet ein kunne kome.
I EU vert Danmark, Sverige, Finland, Tyskland, Belgia og Nederland sett på som Den nordlege gruppa.
Efrain Toro
Efraín Toro er ein puertoricansk perkusjonist og perkusjonslærar ved Musicians' Institute i Los Angeles. Han har skreve fleire bøker om rytme.
Han har spelt med mange artistar som Crosby, Stills og Nash og Emil Richards
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti er det nasjonale forbundet til Raudekrossen i Aserbajdsjan. Det vart skipa i Baku den 10. mars 1920.
Králický Sněžník
Králický Sněžník, på polsk Śnieżnik eller Śnieżnik Kłodzki (og Glatzer Schneeberg eller Grulicher Schneeberg på tysk) er eit fjell på grensa mellom Tsjekkia og Polen. Fjellet er dekt av snø opp til åtte månader av året, og derfor har fjellet fått dette namnet.
Fjellet er den høgaste toppen i Králický Sněžník-massivet, som igjen er ein del av Jeseníkyfjella. Det ligg mellom landsbyane Králíky og Kladsko Gap, som skil fjellet frå Rychlebyfjella.
Hedalen
Hedalen er eit sidedalføre til Begnadalen.
Králický Sněžník
Massivet vart danna under tertiærperioden. Sněžník er vasskiljet for tre hav: Svartehavet (elva Morava), Austersjøen (elva Nysa Kłodzka) og Nordsjøen (elva Liptovský).
Hedalen
Dalen ligg i Sør-Aurdal kommune i Innlandet, nordvest for Sperillen. Gjennom dalen renn Urula. Hedalen er også ei skogsbygd som utgjer eit eige sokn under Sør-Aurdal prestegjeld. Dalen dannar den nordaustlege avgrensninga for Vassfaret. Gjennom Hedalen går fylkesveg 243, som møter E 16 ved nordenden av Sperillen. Hedalen stavkyrkje ligg i dalføret.
Králický Sněžník
Mellom 1899 og 1973 stod det eit utkikkstårn av stein på den polske sida av fjelltoppen. Ein statue av ein ung elefant vart reist der det tidlegare låg ei fjellhytte.
På den tsjekkiske sida vart det oppretta eit verna naturreservat (Národní přírodní rezervace Králický Sněžník ) i 1990.
Elche
Elche (spansk, Elx på valenciansk) er ein by i provinsen Alicante i regionen Valencia i Spania. Byen har kring 230 0000 innbyggjarar. og er den tredje største byen i Valencia og den 20. største i Spania.
Delar av kommunen Elche ligg ved kysten, men sjølve byen ligg 15 km frå Middelhavet. Den vesle elva Vinalopó renn gjennom byen og deler han i to.
Historie
La Alcudia ligg 10 km frå der Elche ligg i dag og var ein forgjengar for Elche. Denne staden var busett av iberarar og så okkupert av kartagarar og romarane. Romarane kalla byen Ilici og gav han status som colonia. Etter ei kort stund under Austeromarriket tok gotarane over og skipa eit bispesete her.
Elche vart mindre viktig i perioden under maurarane då han vart flytta noko lenger nord enn dagens plassering. Jakob II av Aragon tok byen frå maurarane på 1200-talet under Reconquista. Byen voks gjennom 1700-talet og vart viktig på 1800-talet då jernbanen vart lagt hit og den industrielle utviklinga skaut fart.
Det finst mange arkeologiske spor i Elche, mellom ein steinbyste av Frua av Elche (Dama de Elche/Dama d'Elx) som den viktigaste. Denne er datert til den iberiske perioden (300-talet fvt.). Originalen står i dag på Det nasjonale arkeologimuseumet i Spania.
Ordførarar i Rødøy
Ordførarar i Rødøy (Rødøy kommune  i Nordland.  Fram til 1884 var også Meløy ein del av kommunen).
Batman Theme
«Batman Theme» er kjenningsmelodien til TV-serien Batman frå 1966, komponert av Neal Hefti. Songen er bygd rundt eit gitarriff i same stil som musikken i mange spionfilmar og surfemusikk. Songen har ein 12-taktsbluesprogresjon og det vert berre nytta tre akkordar fram til avsluttinga. Teksten til temaet består berre av ropa «Batman!», til saman ti rop. Etter desse ti repetisjonane kjem avsluttinga med blåsarar som høyrest ut som «Na na na na Na na na na BATMAN!»
Dei ti ropa skulle opphavleg syngast av kvinnelege songarar, men i følgje boka Back to the Batcave av Adam West er stemmene faktisk instrument og ikkje vokal. Dette strid i mot ei anna bok, TV's Biggest Hits av Jon Burlingame. Denne boka, som kom ut i 1966, fokuserer utelukkande på kjenningsmelodiar frå TV og inneheld eit intervju med Neal Hefti om skapinga av Batman Theme. I følgje Burlingame består songen av «bassgitar, låge blåsarar og perkusjon for å skape ein drivande rytme, medan åtte kvinner syng 'Batman!' i harmoni med trompetane».
Temaet var den mest innspelte songen i 1966. I tillegg til originalutgåva til Neal Hefti og fjernsynsutgåva av Nelson Riddle, vart songen spelt av The Marketts (singelen «Batman Theme» og albumet The Batman Theme by The Marketts), The Ventures (The Ventures Play the «Batman» Theme, Dolton BST8042, 3/1966), Al Hirt, The Standells og skodespelar/musikar David McCallum. Det var òg utgåver av grupper som såg ut til å eksistere berre for å spele songen, som The Sensational Batboys og Bruce and the Robin Rockers.
Den enkle melodien og songen har vorte parodiert i tiåra etter og er framleis ein viktig del av popkulturen. Temaet har vorte spelt av mange andre artistar, som Link Wray, The Kinks, Snoop Dogg, 50 Cent og Eminem, John Zorn, The Flaming Lips, Voivod, Alien Sex Fiend (som Dynamic Duo), Mucky Pup, The Jam og The Who.
I tillegg har artistar som Prince og R.E.M. nytta variantar av temaet i musikken sin, Prince med songen «Batdance» og R.E.M. med «Winged Mammal Theme», b-sida til singelen «Drive». Hovudriffet i songen «Space Truckin'» av Deep Purple er i følgje gitaristen Ritchie Blackmore òg basert på Batman Theme.
Jødiske høgtider
Dei høge heilagdagane:
Mindre høgtider:
Blant fleire mindre høgtider kan nemnast ḥanukká, som feirar atterinnviinga av Tempelet i Jerusalem etter makkabearane sitt opprør mot det gresk-syriske selevkiddynastiet; og purím, som er ein karnevalliknande fest med opplesing av Esters bok og minnest korleis Estér og onkelen hennar, Mordekhái, berga dei persiske jødane da den vonde Hamán konspirerte mot dei for å utslette dei.
Konka
Konka er ei sideelv til Dnepr, som renn gjennom Kherson oblast. Byane Polohy, Orikhiv og Hola Prystan, ein liten by grunnlagd av Katarina II av Russland, ligg ved elva.
Osuga ved Tvertsa
Osuga (russisk Осу́га) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Tvertsa. Elva er 167 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 17,9 m³/s.
Konka
Namnet er ei lokal tilpassing av det krimtatariske namnet på elva, Yilki Su, som tyder 'villhestvatn'. Ved munningen av elva skal militærleiaren Mamai ha halde til. På 1700-talet danna ho grensa mellom Tsar-Russland og Det osmanske riket.
Osuga ved Tvertsa
Osuga har sitt utspring i Valdajhøgdene. Av byar langs elva finn ein Kuvsjinovo.
Don't Talk to Him
«Don't Talk to Him» er ein song av Cliff Richard og The Shadows frå 1963. Songen vart gjeven ut på singel i 1963.
Songen gjekk til topps på VG-lista i desember 1963, og låg der i tre veker.
Barbareskkysten
Barbareskkysten var namnet som vart gjeve til middelhavskysten av Nord-Afrika på 1800-talet, hovudsakleg området som vert avgrensa av dagens Marokko, Algerie, Tunisia og Libya. Berbarfolket har gjeve namn til området. I området rundt Middelhavet oppstod fleire viktige samfunn av grekarar, romarar, fønikarar og berberar, imazighen.
Sjølv om Barbareskkysten vart rekna for å vere ei språkleg eining, språket var 'berbar' (tamazight), var det i oldtida aldri ei politisk eining. Etter at islam hadde gjort inntoget sitt hadde dei ulike områda ein felles grunn til å sameinast, og slik kunne almohadane samle regionen under styret sitt. Dette dynastiet av imazighen herska òg over Spania (sjå maurarane).
Barbareskkaparane hadde eit dårleg rykte i Europa, desse sjørøvarane utførte raid i Middelhavet og store delar av Atlanterhavet opp til Island. Slavane dei tok, europearar og afrikanarar, vart selde på slavemarknader på Barbareskkysten.
Det lukkast osmanarane å herske langs store delar av Barbareskkysten (Tamazgha), noko som òg medverka til å redusere kaparfarten. Berre den vestlege delen av dagens Marokko var utanom Det osmanske riket.
Jern
Jern eller jarn er eit metallisk grunnstoff med kjemisk symbol Fe og atomnummer 26. Det høyrer til transisjonsmetalla og er plassert i gruppe 8 i periodesystemet. Jern er eit av dei vanlegaste metalla i jordskorpa. Jern er ferromagnetisk.
Bruk
Stål er legeringar som inneheld mykje jern. Desse vert brukt til alt frå kjøkkenreiskap til bygningar. Eigenskapane til stålet er avhengig av kva andre metall som finst i legeringa.
Biologisk rolle
Jern finst som spormineral i hemoglobin og er viktig for oksygentransport i kroppen.
Fylkesveg 175 i Hordaland
Fylkesveg 175 i Hordaland går mellom Ådland og Espeland i Bergen kommune. Vegen er 1,8 km lang.
781 Kartvelia
781 Kartvelia er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 25. januar 1914 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Dalsfjordbrua
Dalsfjordbrua er ei vegbru over Dalsfjorden i Vestland fylke. Hengebrua har ei lengde på 619 meter, eit spenn på 523 meter og brutårna er 101 meter høge. Ho vart opna 14. desember 2013. Brua er bygd som ein del av prosjektet Dalsfjordsambandet og inngår i fylkesveg 609. På vestsida går vegen inn i Ottersteintunnelen, medan på austsida av brua går vegen i ein 290 meter lang tunnelarm inn til ei rundkjøring inne i Nishammartunnelen.
Bruplanar
Bruplanane stammar frå 1960-åra med eit ynske om å få vegsamband mellom Askvoll og Førde og Dale med veg på nordsida av Dalsfjorden. Mellom anna vart det samla inn 1200 underskrifter til støtte for dette prosjektet i 1962. Seinare vart det avgjort at det skulle byggast bru over Dalsfjorden. I 1975 starta bygginga av vegen frå ferjeleiet på Eikenes og innover fjorden mot Otterstein, der Dalsfjordbrua skulle byggast over til Nishammar på sørsida. Etter at fire kilometer veg og ein tunnel var blitt bygd, vart vegarbeidet stoppa i 1979. Finansieringa til prosjektet vart i 1981 overført til andre prosjekt, og vegprosjektet som til då hadde kosta 13 millionar kroner, endte i fjellveggen. Slik stod den uferdige vegen til arbeidet vart teke opp att i 2010.
Vedtak på fylkestinget
Midt på 1990-talet vart bruplanane tekne opp att, og i 2005 gjekk Sogn og Fjordane fylkesting inn for å prioritere Dalsfjordbrua.
Årsdøgntrafikk
I følgje trafikkanalyser var årsdøgntrafikken 45 bilar over ferjeleiet Dale-Eikenes i 2007, og ein venta årsdøgntrafikk (ÅDT) på 750 bilar innan 5 år etter at brua vart opna.
I 2018 var ÅDT på 777 bilar - noko meir enn det Statens vegvesen hadde som grunnkalkyle.
I Dalsfjordtunnelen, på nordsida av fjorden nokre kilometer frå Dalsfjordbrua, ligg ein trafikkteljar. All utfart frå sørsida over brua til utfartsparkeringa til Heileberget, Fossedalen og Laukelandsfossen vert ikkje registrert i denne teljaren.
Den teljaren viste i 2019 ÅDT på 822 bilar. Juli 2020 viste teljaren eit snitt på 1034 bilar pr døgn.
Byggjekostnader
Heile prosjektet kosta omkring 1,1 milliardar kroner, der halvparten var til sjølve brua. Til samanlikning kosta ein sykkelveg 1,4 milliardar å byggje.
Alken
Alken er umetta hydrokarbon som har molekyl med ei eller fleire dobbeltbinding ar i karbonkjeda. Dobbeltbindingane gjer at alkena er mykje meir reaktive enn alkana. Dei kan inngå i addisjonsreaksjonar, kan bli oksiderte og kan gjennomgå polymerisasjon.
Formelen for eit alken er CnH2n. Til dømes er eten C2H4 er det enklaste alkenet.
Nokre alken vert nytta til å laga plast som polyeten og polypropen.
Gjønnes-utvalet
Stat – kyrkje-utvalet, òg kalla Gjønnes-utvalet etter leiaren Kåre Gjønnes, var eit offentleg utval som sette saman ei utgreiing om tilhøvet mellom kyrkje og stat i Noreg. Føremålet med utvalet var å gje Stortinget eit vidt grunnlag for å avgjere om statskyrkjeordninga skulle vidareførast, reformerast eller avviklast. Utvalet vart oppnemnt ved kongeleg resolusjon av 14. mars 2003.
Utvalet la fram utgreiinga og innstillinga si i dokumentet NOU: 2006: 2 Staten og Den norske kirke til Kultur- og kyrkjedepartementet tysdag 31. januar 2006.
Utvalet si oppgåve
Utvalet skulle ta utgangspunkt i at den norske kyrkja skulld halde fram med å vere ei vedkjennande, misjonerande, tenande og open folkekyrkje, og vurdere åtte skilde punkt:
205 Martha
205 Martha er ein stor hovudbelteasteroide. Han er ein mørk, enkel karbonsk C-typeasteroide.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 13. oktober 1879 i Pola, Italia og blei namnsett etter Martha, ei kvinne i Det gamle testamentet.
Oslofjord Convention Center
Oslofjord Convention Center, tidlegare kjent som Brunstad Conference Center, er eit konferansesenter i Melsomvik i Sandefjord kommune i Vestfold og Telemark. Senteret er ått av Den Kristelige Menighet og drive av organisasjonen Oslofjord. Brunstad Conference Center blei stifta i februar 2003, og stod ferdig sommaren 2004. Den 1. oktober 2004 hadde senteret offisiell opning og 1. april 2011 vart namnet endra, som ein del av den internasjonale satsinga.
Oslofjord kan huse dei største arrangementa og har bla. huset Arctic Equestrian Games, Noregs største hesteshow.
Aire
Aire er ei elv i West Yorkshire i England. Delar av elva er utbetra slik at ho dannar ein kanal, og det er laga eit kanalsamband med elva Calder. Ho dannar såleis ein del av Aire- og Calder-kanalen.
Elva har kjelde i sjøen Malham Tarn i North Yorkshire og renn under jorda til ho spring ut ved Aire Head nær Malham. Ho renn gjennom byane Gargrave og Skipton inn i West Yorkshire, der ho renn gjennom dei tidlegare industriområda Keighley, Bingley, Saltaire og Shipley, før ho går gjennom Leeds og landsbyane Swillington og Woodlesford. Ved Castleford renn elva saman med Calder. Nær Knottingley renn ho tilbake inn i North Yorkshire og dannar ei tid fylkesgrense mellom North og East Riding of Yorkshire.
Aire munnar ut i Ouse ved Airmyn. Myn er eit gammalengelsk ord som tyder 'munning'.
Sleater-Kinney
Sleater-Kinney er ein indierocktrio frå Olympia i Washington, påverka av riot grrrl-rørsla på 1990-talet. Gruppenamnet er teke frå avkøyring 105 («Sleater Kinney road») på Interstate 5 expressway («I-5») mellom Seattle og Portland.
Grunnleggjarane av gruppa var Corin Tucker og Carrie Brownstein. Janet Weiss (frå Quasi) er no trommeslagar i gruppa.
Sleater-Kinney har ingen bassgitarist. Både Carrie og Corin spelar gitar.
Kritikaryndlingane debuterte med eit sjølvtitulert album i 1995, og fortsette med fleire vel mottekne album som Call the Doctor (1996) og Dig Me Out (1997). Dei neste utgjevingane gjorde at gruppa nådde eit større publikum, særleg med One Beat frå 2002. Gruppa har likevel heile tida vore trufaste mot indierock- og feminist-røtene sine.
Etter å ha gjeve ut to album på Chainsaw Records brukte Sleater-Kinney lenge det uavhengige plateselskapet Kill Rock Stars. Det sjuande albumet deira, The Woods, kom ut på Sub Pop Records.
1883
1883 (romartal MDCCCLXXXIII) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske.
Høgskulen i Volda
Høgskulen i Volda (HVO) ligg i Volda sentrum i Volda kommune i Møre og Romsdal og hadde i 2017 rundt 4.200 studentar og 350 tilsette.
Høgskulen i Volda er ein statleg høgskule i Noreg. Den vart etablert 1. august 1994 etter at det vart vedteke å slå saman dei to statlege høgskulane i Volda som ein del av Høgskulereforma i 1994. Høgskulane som fusjonerte var Møre og Romsdal distriktshøgskule, Volda og Volda lærarhøgskule.
Høgskulen er kjend for å ha lærar- og medieutdanning. I tillegg kan ein ta fag- og profesjonstudiar innan humanistiske fag og samfunnsfag. Faga kan takast i varierande omfang, frå halvtårseiningar til bachelorgrad, mastergrad og nokre doktorgradstudium, og ei rekkje kurs-, etter- og vidareutdanningar.
Rektor er Johann Roppen (sidan 1. august 2015).
Avdelingar
Høgskulen har fire avdelingar:
Høgskulen tilbyr internasjonalisering av studiar, og studentane har høve for å ta delar av den ordinære utdanninga si i utlandet ved eit av partneruniversiteta til høgskulen.
Studentlag
Organisasjoner som har studentlag ved høgskulen i Volda er blant andre:
Nyrðra-Vatnalautavatn
Nyrðra-Vatnalautavatn er den største innsjøen på Ófeigsfjarðarheiði på Island.
Tamara Champlin
Tamara Champlin er ein USA-amerikansk songar-låtskrivar som byrja karrieren sin som studiomusikar i Houston i Texas, før ho flytta til Los Angeles. SheHo har spelt med musikarar som Elton John, Leon Russell, Nicky Hopkins, Andreas Carlsson, ektemannen Bill Champlin og sonen Will Champlin.
Konføderasjon
Ein konføderasjon er ei samanslutning av statar eller andre einingar der einingane er relativt laust knytte til kvarandre, slik at ei avgjerd berre gjeld i ein del av heilskapen dersom denne delen er samd i henne, og delstatane (i ein statskonføderasjon) har høve til å melda seg ut av denne staten.
Ein kan hevda at Sveits i prinsippet var ein konføderasjon fram til borgarkrigen i 1847, men han var tydelegvis ikkje funksjonell sidan delstatane som ville bryta med moderlandet, vart haldne att med vald.
Sambandsstatane var opphavleg ein konføderasjon, men vart ein føderasjon ved ratifikasjonen av den amerikanske grunnlova.
I dag er kan henda Canada det næraste me har ein konføderasjon, i og med at det kan verka som Quebec får lov til å melda seg ut av landet, om so dei ynskjer.
Ein konføderasjon er då eit forbund av einingar der suvereniteten er lagd til kvar eining. I ein konføderasjon må det vera semje om ei lov eller ei avgjerd om denne skal gjelda kvar eining.
Statar kan i prinsippet vera konføderasjonar, føderasjonar eller unitære. Ein stat stat der heile suvereniteten og lovgjevingsmakta ligg i eitt sentrum, kallar me ein unitær stat (einskapsstat). Noreg er ein unitær stat.
Den Europeiske Unionen EU blir av somme sagt å vera ein konføderasjon, men EU har som mål å utvikla seg i retning av ein føderasjon, og har alt kome eit stykke på veg. Ikkje alt treng å vera samrøystes for å gjelda i EU i dag.
Brunstad
Brunstad kan ha ulike tydingar:
Absorpsjonsband
Eit absorpsjonsband er ei rekkje bølgjelengder (eller tilsvarande frekvensar i det elektromagnetiske spekteret) som kan produsere ei særskild omforming av eit stoff. Sidan energirike overgangar kan gå begge vegar, kan absorpsjonsbanda òg fungere som emisjonsband.
Oversyn
I følgje kvanteteori kan atom og molekyl berre halde på ei viss særskild energimengd, eller berre eksistere med særskilde tilstandar. Derfor kan eit stoff berre endre energi i visse «steg» tilpassa dei tillatne energinivåa dei kan eksistere i. Kvart av desse stega tilsvarar til ei viss energimengd, som kan skildrast som ei bølgjelengd av lys (eller ei spektrallinje). Så når lys frå ein av desse spesifikke bølgjelengdene vekselverkar med eit molekyl, kan denne bølgjelengda verte absorbert, medan andre bølgjelengder passerer forbi. Dette er opphavet til absorpsjonsspeketeret.
Utforming
Banda kan ha forskjellig utforming og analysar av desse banda kan gje informasjon om overgangen som har skapt bandet. I mange tilfelle er det nyttig å tenkje seg at eit spektralband er ei enkel gaussisk eller lorentzisk modellform.
Breidde
Det er mange mekanismar som avgjer breidda til eit absorpsjonsband, som
Eletroniske overgangar
Elektroniske overgangar skjer hovudsakleg i energiar som tilsvarar UV-delen og den synlege delen av spekteret. Dei største medverkande faktorane som skapar breiare spektrallinjer i eit absorpsjonsban er fordelinga av vibrasjons- og rotasjonsenergiane til molekyla. I spektroskopi innan gassfasen kan ein skilje finstrukturen som desse faktorane skapar, men i spektroskopi på væskefasen til eit stoff, skapar dei forskjellige molekyla breiare strukturar og glattare band. Elektroniske transisjonsband kan ha ei breidde som varierer frå ti til fleire hundre nanometer.
Vibrasjons- og rotasjonsovergangar
Vibrasjonsovergangar finn stad i den infraraude delen av spekteret ved bølgjelengder på rundt 1-30 mikrometer.
Rotasjonsovergangar finn òg stad i det infraraude spekteret, men ved lågare energiar enn vibrasjonsovergangar.
Tvertsa
Tvertsa (russisk Тверца́) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 188 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 55 m³/s.
Startpunktet til Tvertsa vert rekna for å vere den 2,9 km lange Starotveretskijkanalen, som går mellom elva og Visjnevolotskoje-reservoaret. Reservoaret hentar opp til 80% vatnet frå elva Tsna over til Tvertsa. Tvertsa frys til mellom november og tidleg i januar, og er islagd til månadsskiftet mars/april.
Jern-platina-gruppa
Jern-platina-gruppa eller jarn-platina-gruppa, som inneheld gruppe 8, 9 og 10 i periodesystemet, er ein del av d-blokka eller transisjonsmetalla.
Tvertsa
Byane Torzjok og Vysjnij Volotsjok ligg ved Tvertsa. Byen Tver ligg ved munningen i Volga.
782 Montefiore
782 Montefiore er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 18. mars 1914 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Karatal
Karatal (russisk Каратал) er ei elv i Dzjungarisk Alatau i Kasakhstan, nær grensa til Kina. Elva renn hovudsakleg nordvestover og snur nordover i Sarjesik-Atyrau, ein stor sandørken sør for Balkhasjsjøen, som elva etter kvart munnar ut i. Karatal frys til i desember og vert først isfri igjen i mars.
1884
1884 (romartal MDCCCLXXXIV) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein torsdag i den julianske.
Sentral-Asia
Sentral-Asia er den regionen i Asia som strekkjer seg frå Kaspihavet i vest til det sentrale Kina i aust, og frå Sør-Russland i nord til Nord-India i sør.
Det finst fleire definisjonar og ingen av dei er universelt godtekne. Trass i denne usikkerheita med omsyn til å definere grensene, har området nokre viktige generelle særtrekk. Eitt av dei er at Sentral-Asia historisk har vore nært knytt til dei nomadiske folkeslaga som held til der, og Silkevegen.
I ein moderne kontekst består Sentral-Asia av fem tidlegare sovjetrepublikkar, Kasakhstan, Kirgistan, Tadsjikistan, Turkmenistan og Usbekistan, og vidare kan ein rekne inn Afghanistan, det nordaustlege Iran, vestlege delar av Kina, Mongolia, Jammu og Kashmir i India, dei nordlege områda av Pakistan, og sørlege delar av Sibir.
Thomas Malthus
Malthus reiste på ymse forskingsreiser. I 1799 reiste han gjennom Noreg frå Halden til Trondheim. Av Malthus finst ei reisedagbok frå denne reisa (The travel diaries of Thomas Robert Malthus), den delen av dagboka som omhandlar Noreg er utgitt på norsk. Malthus reviderte sitt «Essay» på grunnlag av reiser i Noreg og andre land.
Elektrisk gitar
Ein elektrisk gitar er ein gitar som kan forsterkast ved hjelp av ein pickup som omgjer vibrasjonar frå strengane til elektriske signal. Vibrasjonen oppstår når gitaristen klimprar, plukkar, fingerplukkar eller tappar på strengane. Signalfangaren som vert nytta til å fange vibrasjonen nyttar vanlegvis elektromagnetisk induksjon for å gjere dette, men det finst òg andre teknologiar. I alle høve, er signalet skapt av ein elektrissk gitar for svakt til å drive ein høgtalar, så det vert sendt til ein gitarforsterkar før det vert sendt til høgtalaren, som omgjer signalet til høyrbar lyd.
Sidan den elektiske gitaren produserer eit elektrisk signal, kan ein elektronisk endre klangfargen til lyden. Ofte vert signalet modifisert ved hjelp av effektar som romklang og forvrenging. Sistnemnde vert særleg mykje nytta innan elektrisk bluesgitarmusikk og rock.
Den forsterka, elektriske gitaren vart funnen opp i slutten av 1930-åra og raskt teken i bruk av jazzgitaristar, som ønskte å spele gitarsoloar med enkle notar i eit storband. Tidlege gitaristar var Les Paul, Lonnie Johnson, Sister Rosetta Tharpe, T-Bone Walker og Charlie Christian. I 1950- og 1960-åra vart den elektriske gitaren det viktigate instrumentet i popmusikken. Det har utikla seg til å bli eit instrument som kan skape eit mangfald av lydar og stilar i sjangrar som varierer frå pop og rock til country, blues og jazz. Det har vore ein avgjerande del i utviklinga av elektrisk blues, rock and roll, rock, heavy metal og mange andre musikksjangrar.
Utforminga av den elektrisk gitaren og korleis kassen, halsen, stolen og pickupane ser ut har variert mykje. Gitaristar kan ha ein fast stol eller ein fjørbelasta hengsla stol som gjer at gitaristane kan «bøye» tonane eller akkordane opp eller ned og skape vibratoeffektar. Gitarlyden kan endrast ved hjelp av nye speleteknikkar som å bøye strengane, «pull-off», tapping, «hammer-on», bruke lydfeedback eller slide. Det finst fleire typar elektrisk gitarar, som solid-body-gitarar (gitarar utan holrom), og forskjellige typar gitarar med hole kassar. Ein elektrisk gitar har vanlegvis seks strengar (vanlegvis stemt E, A, D, G, H, E frå den lågaste til den høgaste strengen), men kan òg ha sju strengar der den lågaste strengen då vanlegvis er ein H. 12-strengsgitarar har seks par av strengar.
Albrecht Dürer
Albrecht Dürer var ein tysk målar, teiknar og grafikar frå Nürnberg. Han vert rekna som den fremste biletkunstnaren i det tyske rike under reformasjonen.
Poved
Poved (russisk По́ведь) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 99 km lang og har eit nedslagsfelt på. Elva har ei middelvassføring på 5,2 m³/s.
Poved spring ut frå myrområde ved Tsninskojåsane i utkanten av Valdajhøgdene. Kjelda hennar er særs nær vasskiljet mellom Kaspihavet (Volga) og Austersjøen, sidan kjelda til Tsna som renn mot Austersjøen ligg like ved.
Elva vert nytta til rafting.
Absorpsjonskoeffisient
Absorpsjonskoeffisienten α er den delen av energien i ei innfallande bølgje som vert absorbert. Dette kan vere til dømes lydbølgjer eller elektromagnetisk stråling. I SI-systemet vert eininga til absorpsjonskoeffisienten målt i inverse meter, og er representert med den greske bokstaven α.
Oversyn
I kjemi, biologi og fysikk er absorpsjonskoeffisienten eit mål på kor mykje lys eit spesifikt molekyl kan absorbere. Koeffisienten er nært knytt til absorpsjonstverrsnitt.
Kjennskap til absorpsjonskoeffisienten held berre for å skildre energiforplantinga gjennom eit homogent system. Forplanting gjennom hetrogene system er påverka av spreiing,. Det meir generelle uttrykket demping tar hand om både absorpsjon og spreiing. Han vert mykje nytta i akustikk som dempingskoeffisient for å skildre partikkelstorleiksfordeling. ,.
Robert J. Aumann
Israel Robert John Aumann er ein berømt USA-amerikansk matematikar fødd i Frankfurt-am-Main i Tyskland og medlem av United States National Academy of Sciences. Han arbeider ved Senter for rasjonalitet, på det hebraiske universitetet i Jerusalem.
Saman med Thomas Schelling, vart han tildelt Nobelprisen i økonomi i 2005 for å ha «styrkt forståinga vår av konflikt og samarbeid gjennom spelteorianalysar».
Hogland
Hogland (russisk Гогланд, Gogland finsk Suursaari ) er ei øy i Finskebukta i Austersjøen, om lag 180 km vest for St. Petersburg og 35 km frå kysten av Finland (nær Kotka). Øya er ein del av Leningrad oblast i Russland. Hogland har eit areal på om lag 21 km² og det høgaste punktet er 173 meter over havet.
Historie
Hogland har vore busett av finnar så lenge det har vore kjende busetnader her, minst sidan 1500-talet. Under den store nordiske krigen fann eit sjøslag stad nær øya 22. juli 1713, og i 1788 fann slaget ved Hogland stad mellom den russiske og svenske marinen.
Etter den finske krigen vart Hogland ein del av Det russiske riket og ein del av det nyoppretta Storthertugdømet Finland som fekk sjølvstende frå Russland i 1917. Dei fleste innbyggjarane levde i to fiskelandsbyar administrert frå Viborg.
Under vinterkrigen vart innbyggjarane evakuert og øya kom inn under Sovjetunionen. Sidan den gong har trelandsbyen Suurkylä (russisk Суркюля, Surkjulja) vorte jamna med jorda og erstatta av moderne bygnigar, kanskje for ein fiske-kolkhoz, samt nokre militære fasilitetar. I dag lever om lag 50 innbyggjarar på øya.
Mot slutten av krigen etter Finland gjorde fred med Sovjetunionen, prøvde tyskarane å invadere øya i Operasjon Tanne Ost. Finske troppar hindra tysk invasjon og halvparten av dei tyske soldatane vart tekne som krigsfangar. Like etter kom øya igjen under Sovjetunionen.
Isjim
Isjim (russisk Ишим; kasakhisk Есил, Esil) er ei elv som renn gjennom Kasakhstan og Russland med ei lengd på 2 450 km. Ho spring ut frå det nordvestlege hjørnet av Det kasakhstanske høglandet og er ei av sideelvane til Irtysj frå venstre. Isjim er delvis framkommeleg og renn gjennom Astana, hovudstaden i Kasakhstan.
Óscar Arias Sánchez
Óscar Rafael de Jesús Arias Sánchez er ein kostarikansk politikar som representerer Partido Liberación Nacional (PLN). Han var president i Costa Rica frå 1986 til 1990, og vart i 2006 attvald til denne stillinga, som han hadde fram til 2010. I 1987 fekk han Nobels fredspris for innsatsen sin for å få slutt på borgarkrigane som herja i fleire land i Sentral-Amerika på den tida.
Isjim
Vidare frå Astana renn elva til Atbasar og ved Derzjavinsk renn ho nordover. Seinare renn ho gjennom Esil, som er kalla opp etter elva, samt Petropavl i nord ved grensa til Russland. Ho held fram inn i sørlege område av Russland og renn her gjennom byen Isjim, som òg er kalla opp etter elva.
I følgje presidenten av Kasakhstan, Nursultan Nazarbajev, vart Astana vald til hovudstad sidan han låg nær elva. Byen er delt inn i to delar. På den høgre sida ligg gamlebyen, medan den nyare bydelen med det nye regjeringskvartalet ligg på venstre sida.
Hogland
Landemerke
Øya er kjend for det kuperte terrenget med fem innsjøar. Sidan 1826 har åsen Mäkiinpäällys hatt to av dei geodetiske punkta langs struvemeridianen. Like utanfor øya ligg to kjende skipsvrak. Mannskapet på den tremasta klipperen «Amerika», som forliste nær kysten i oktober 1856 ligg gravlagd på ein gammal finsk gravplass. Det første fyret på øya vart bygd i 1807, men det eldste som framleis er i drift er frå 1904. Hogland har ein aukande turistindustri med turistar hovudsakleg frå St. Petersburg, men og noko frå Finland.
I 2006 erklærte russiske styresmakter Hogland for «grenseområde», som tyder at utanlandske personar ikkje kan reise til øya utan spesiell løyve. Dette avgrener turismen til små grupper, berre ei gruppe om gongen, samt mykje byråkratiske førebuingar.
Ein av dei aller første radiokontaktane fann stad på Hogland den 6. februar 1900 under leiing av Aleksander Popov.
Hinduhøgtider
Talet på hinduhøgtider er stort og ukjend. Det finst små høgtider som blir feira i ein enkelt landsby og store høgtider som blir markerte i heile den hinduiske verda. Dei gamle og sprikande tradisjonane bak hinduismen kan vera ein grunn; ein annan at hindukalenderen ikkje har kviledagar slik den jødiske, kristne og muslimske har. Dei mange høgtidene blir ein annan måte å skapa avbrekk i kvardagen på for hinduane.
Dei fleste større høgtidene finn stad mellom august og desember. Nokre høgtider blir ikkje feira kvart år, men sjeldnare, til dømes kvart tolvte år (Kumbh mela).
Årsaker
Høgtidene kan markera mytologiske eller daglegdagse hendingar, ofte begge delar. Dei kan til dømes minnast korleis ein asura (demon) blei overvunnen, eller vera ei årleg markering av innhaustinga. Årsgangen blir markert med nyttårsfeiringar og mindre festar til visse tider, til dømes ved nymåne, fullmåne, eller ganske enkelt byrjinga av ein ny månad.
Viktige livshendingar, som bryllaup, svangerskap, fødslar og overgangsrituale er private høgtider som blir grundig feira innan ein familie eller eit landsbyfellesskap.
Feiring
Den religiøse markeringa av ei høgtid inneber som regel ein større eller mindre podja. Denne kan føregå heime ved eit husalter eller i større stil i eit tempel. Tenning av lys og utdeling av signande vatn, mat, blomar eller fargestoff er gjerne del av dette begge stader. Opptog høyrer med til mange høgtider.
Før feiringa tek til vil ein vaska seg og ofte ta på nye klede. God mat og musikk kan òg vera viktige delar av ei høgtideleg markering.
Oversyn
Dette er nokre hinduhøgtider, grovsorterte etter tidspunkt. Dei viktigaste har oransje bakgrunn.
Aix
Aix er namnet på fleire byar og kommunar, hovudsakleg i Frankrika. Blant dei største og mest kjende er:
Aix er òg det systematiske namnet på nokre ender.
Ordførarar i Skjerstad
Ordførarar i Skjerstad var, fram til Skjerstad kommune vart innlemma i Bodø kommune:
Slutsj
Slutsj eller Søndre Slutsj (ukrainsk Случ, russisk Случь, Южная Случь, polsk Słucz, slovakisk Sluč, Jižní Sluč) er ei elv, ei høgre sideelv til Horyn, som renn gjennom Ukraina. Ho er 451 km lang og drenerer eit område på 13 800 km². Slutsj spring ut i Khmelnytskyj oblast og renn så gjennom Zjytomyr og Rivne oblast før ho ei kort stund renn langs grensa til Belarus og munnar ut i Horyn.
Serjozja
Serjozja (russisk Серёжа) er ei elv i Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Kunja frå venstre. Elva er 101 km lang.
Slutsj
Av byar langs Slutsj finn ein Novohrad-Volynskyj, Berezne og Sarny.
Serjozja
Serjozaja renn ut frå innsjøen Nogova i Valdajhøgdene. Elva renn gjennom byen Ploskosj. Ho munnar ut i Kunja ved grensa til Novgorod oblast.
Sergozja vert mykje nytta til rafting.
Smotrytsj
Smotrytsj (ukrainsk Смотрич, polsk Smotrycz) er ei venstre sideelv til Dnestr, og renn gjennom Det podolske høglandet vest i Ukraina. Ho er 169 km lang og drenerer eit område på 1800 km². I snitt er elva 10-15 meter brei, men går opp mot 40 meter på det breiaste. Den historiske byen Kamianets-Podilskyj ligg ved elva.
206 Hersilia
206 Hersilia er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein enkel, mørk karbonrik C-typeasteroide.
Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 13. oktober 1879 i Clinton, New York, USA.
Asteroiden blei namnsett etter Hersilia, kona til Romulus av Roma.
207 Hedda
207 Hedda er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Han er ein C-typeasteroide, med andre ord enkel i samansetting og mørk i farge.
Congratulations
«Congratulations» er ein song skriven av Bill Martin og Phil Coulter som Storbritannia sitt bidrag til Eurovision Song Contest 1968. Songen vart framført av Cliff Richard.
Sigurd Winge
Sigurd Winge var ein norsk biletkunstnar. Han er mest kjend som grafikar og for monumentalkunsten sin, og han vert sett som ein av dei viktigaste norske biletkunstnarane i sin generasjon.
Congratulations
Phil Coulter skreiv opphavleg songen «I Think I Love You», men var usikker på teksten, og fekk med seg Bill Martin (dei skreiv òg «Puppet on a String» i lag), som endra han til «Congratulations». Songen vart raskt populær i Storbritannia og gjekk til topps på singellista. Songen var storfavoritt til å finne heile konkurransen, så stor faktisk at den britiske pressa spurte spørsmålet: «Kven vil kome på andreplass etter 'Congratulations'?»
Under avstemminga var «Congratulations» i leiinga fram til Tyskland gav Spania seks poeng i neste siste stemme, og dei gjekk forbi Storbritannia. Han hamna bak Spania og «La La La» med berre eitt poeng, men vart ein stor hit i heile Europa.
Songen er framleis populær i dag. George Harrison-songen «It's Johnny's Birthday» frå All Things Must Pass er basert på denne songen.
Vovk
Vovk er ei elv i Ukraina. Namnet på elva tyder 'ulv'. Ho renn gjennom Khmelnytskyj oblast vest i Ukraina og er ei sideelv til Sørlege Buh. Vovk renn gjennom Derazjnja og munnar ut i Sørlege Buh i Letytsjiv.
Sigurd Winge
Far til Winge var byarkitekt i Hamburg, men familien flytte til Kristiania i 1917. Han studerte ved Statens Kunstakademi under Axel Revold frå 1929 til 1932. I 1933 debuterte han på utstillinga 11 unge maleres utstilling i Kunstnerforbundet i Oslo, og same året var han også representert på Haustutstillinga. Det var også i 1933 han møtte Rolf Nesch som fekk stor innverknad på kunsten hans.
Lauvmeis
Lauvmeis eller hampemeis (Poecile palustris, tidlegare Parus palustris) er ein fugleart i meisefamilien. Ho er ein av dei mest vanlege fuglane å sjå på fuglebretta. Lauvmeisa liknar mykje på granmeisa, men dei har ulik song og ein kan sjå skilnader på utsjånaden òg.
Sigurd Winge
Winge døydde i Trondheim i 1970.
Lauvmeis
Lauvmeisa er utbreidd i to store åtskilde utbreiingsområde, på kvar si side (vest og aust) av Eurasia. Det vestre området omfattar det meste av Europa og område austover til det sentrale Ural i Russland, medan den austlege utbreiinga omfattar dei austre sentrale delane av Sentral- og Aust-Asia. Den vestlege populasjonen finst over store deler av Europa, så langt nord som til midtre Skandinavia og aust til Tyrkia, Georgia og i Russland til området vest for Ural. Den austlege fins frå Altai austover gjennom nordre Mongolia, Tibet og nordaustre Kina til Sakhalin og Japan, og sørover frå nordaustre Kina til Korea.
Lauvmeisa er ein standfugl som likar seg i lauv og blandingskog, og i parkar og hagar. I Noreg er ho vanleg i lågare lende nord til Trøndelag. Fuglen hekkar meir spreidd i Nordland.
Ho er på storleik med ei blåmeis, det vil seie 11-12 cm, og ho veg ikkje meir enn 11 gram.
Lauvmeiser opptrer oftast parvis. Lauvmeisa et for det meste ugrasfrø, insekt, edderkoppar og tistelfrø. Ofte samlar ho frø som ho gøymer og har til vintermat. Kring april-juni legg hoa 7-9 kvite, raudflekkete egg. Meisene startar ikkje ruginga før alle egga er lagde. Hoa rugar i 12-14 dagar og ungane forlet reiret etter 16-21 dagar.
Reiret til lauvmeisa er bygt av mose, hår og ull og ligg som regel i naturlege holrom i tre eller i fugleholkar.
Erkki Lumisalmi
Erkki Leo Lumisalmi er ein finsk skoltesamisk politikar frå Inari. Han vart vald inn på Det finske sametinget i 2003-2007 og igjen i 2008-2011.
Musikaren Anna Lumikivi er dotter til Lumisalmi.
Bininj-kunwok-språket
Kunwinjku (også gunwinggu, gunwinjgu, bininj gunwok eller mayali, er eit australsk språk, snakka i Nord-Australia, særleg i dei vestre delane av Arnhem Land. Det er rundt to tusen talarar.
Fonologi
Kunwinjku har, på same måten som andre språk i Arnhem Landog til skilnad frå andre australske språk, eit fonem glottal lukkelyd, to serier med lukkelydar (kort og lang), fem vokalar utan lengdedistinksjon, komplekse koda men enkle onset, og lik fonotaks for ord og stavingar.
Grammatikk
Kunwinjku er polysyntetisk, og dei grammatiske relasjonane blir primært vist med ulike verbformer. Verbet har obligatorisk kongruens med fleire argument, fleire avleiingssuffiks (m.a. benefaktiv, komitativ, refleksiv/resiprok og tempus-aspekt-modus-morfologi). Verbet kan også inkorporere både substantiv og verb.
Nomen har ei meir perifer rolle i grammatikken. Substantiva i kunwinjku har fire substantivklassar, og eit par fakultative semantiske kasus. Substantiva har avleiingsmorfologi og dynamisk samansetjing.
Morfologi
Kunwinjku har ein agglutinerande morfologi.
Kjelder
<references group="" responsive="1">
784 Pickeringia
784 Pickeringia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. mars 1914 av Joel Hastings Metcalf ifrå Winchester, Massachusetts.
1885
1885 (romartal MDCCCLXXXV) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein tydag i den 12 dagar seinare julianske kalenderen.
Statkraft
Statkraft AS er eit internasjonalt kraftselskap og den største produsenten av fornybar energi i Europa. Konsernet produserer vasskraft, vindkraft, gasskraft og fjernvarme, og er ein global marknadsaktør innan energihandel. Statkraft har om lag 4200 tilsette i meir enn 20 land og er heileigd av den norske staten. Hovudkontoret ligg i Lilleakerveien 6 på Lilleaker i Oslo.
Historie
Den norske staten kjøpte sitt fyrste kraftanlegg, Paulenfossen i Otra-vassdraget i Vest-Agder, i 1895. I perioden frå 1907 til 1920 kjøpte staten fallrettar for store summar og vart såleis den største vasskrafteigaren i Nord-Europa. Dette var gjennombrotsperioden for Noreg som industrisamfunn, og berebjelken i denne utviklinga var storproduksjon av elektrisk energi basert på vasskraft.
I 1921 vart NVE etablert, og fekk mellom anna ansvaret for å operere staten sine kraftproduksjonsanlegg. Frå 1950-talet skaut vasskraftutbygginga fart, og staten bygde store vasskraftverk over heile landet. Tre av dei største prosjekta var Aura-utbygginga i Møre og Romsdal, Røssåga-anlegga i Nordland og Tokke-anlegga i Telemark. Ei av de siste store utbyggingane til Statkraft var Ulla-Førre-anlegga i Rogaland, som stod ferdig i 1988. Kvilldal kraftverk var då det største kraftverket i Noreg.
I 1986 vart Statskraftverkene skilt frå NVE og oppretta som ei statleg forvaltingsbedrift. Seinare, 1. januar 1992, vart så Statskraftverkene delt i to, Statkraft og Statnett. 10 år seinare, 1. januar 2002, vart eigarskapet for Statkraft overført frå Olje- og energidepartementet til Nærings- og handelsdepartementet. I 2004 vart Statkraft reorganisert til eit statleg aksjeselskap, Statkraft AS, heileigd av den norske staten.
Frå 1990 kjøpte Statkraft opp ei rekkje regionale kraftselskap i Noreg. I 2009 gjennomførte Statkraft og E.ON AG eit byte av Statkraft sine aksjar i E.ON Sverige mot vasskraftverk, fjernvarmeanlegg og gasskraftverk i Tyskland, Sverige og Storbritannia, i tillegg til aksjar i E.ON AG. Verdi på transaksjonen var om lag € 4,5 milliardar og såleis den største avtalen noko norsk selskap til då hadde gjort utanlands.
Den raudgrøne regjeringa gjennomførte i 2010 eit eigenkapitalinnskot på 14 milliardar kroner i Statkraft for at selskapet skulle realisere ein investeringsplan på rundt 82 milliardar kroner. Næringsministar Trond Giske grunngav framlegget med at Statkraft kunne vidareutvikle sin posisjon som den største produsenten av fornybar energi i Europa.