cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oxford
Oxford er ein by og eit administrativt distrikt i Oxfordshire i England, som har ein folkesetnad på kring 150 000 innbyggjarar. Byen hyser Oxford-universitetet, det eldste universitetet i den engelsk-talande verda. Ulikt «rivalen» Cambridge er Oxford òg ein industriby, og er spesielt forbunde med bilproduksjonen i forstaden Cowley. I tillegg finst her industri som stålverk, trykkeri, forlag, elektrotekniske fabrikkar og næringsmiddelindustri.
Rakke i Larvik
Luftvernregimentet la eit øvingsskytefelt på Østre Rakke i 1935. Tyskarane starta anlegginga av Rakke fort i 1941, med kommandosentral på Vestre Rakke. Rakke var øvingsstad for det tyske kystartilleriet frå 1943. Rakke var au øvingsstad for kystvernartilleriets skolesenter, seinare for Luftforsvarets skolar og andre, frå 1945 til det blei lagt ned som skytefelt i 2002. Det meste av befestingane frå andre verdskrig blei jamna med jorda sommaren 2007.
Otto Wilhelm Albert Suhr
Otto Wilhelm Albert Suhr var ein tysk omsettar for tryggingstenesta i Noreg under andre verdskrigen. Han verka i Oslo. Suhr vart avretta på Akershus festning den 10. januar i 1948. Han vart dømd to gonger fordi den første rettssaka vart underkjend av formelle grunnar.
Oxford
Byen er kjend som «byen med dei drøymande spira», eit omgrep som vart innført av Matthew Arnold som ein referanse til den harmoniske måten bygningane på universitetsområdet vart bygde på. Elva Themsen renn gjennom Oxford, der namnet Isis blir brukt om ei strekning på om lag 4,5 kilometer.
Byen vert i stor grad prega av av Oxford universitet med dei mange collegebygningane, som stort sett har gotiske stiltrekk, og Bodleian Library med lesesalen Radcliffe Camera. Av dei mange kyrkjene i byen finn ein domkyrkja med kjende glasmåleri, St. Michael's (1000-talet) og St. Mary the Virgin (1200-talet), kapellet ved Christ Church College som blei gjort til den minste katedralen i England, og All Saints Church. I byen ligg òg Sheldonian Theatre (1663–1669), ein botanisk hage, og fleire museum. Bydelane i søraust og nord er dominert av industri og bustadstrøk.
Oxford voks opp omkring eit nonnekloster og vart frå kring 1200 eit av dei fremste utdanningssentera i Europa. Sidan 1970 har byen òg vore sete for Oxford Polytechnic. Oxford ligg ved knutepunktet til fleire viktige vegar og elvar, og er ein gammal by, som vart grunnlagd på 700-talet. Han vart forsvart mot åtak frå vikingane og har eit borgtårn frå 1071. Under den engelske borgarkrigen var byen hovudstaden til rojalistane og vart i 1646 kringsett av parlamentstroppane.
Drag/Helland kyrkje
Byggverket er i tre og skal ha 100 plassar.
Haldor Røyne
Haldor Røyne var ein kjend spelemann frå Øystre Slidre i Valdres.
Haldor var av den store Røyne-Rudi-slekta i Øystre Slidre, og ervde stor musikalsk givnad frå foreldra, Torstein Torsteinsson Røyne og Rangdi Haldorsdotter Rudi. Haldor ætta frå spelemannen Torstein Knutsson Røyne (1765-1830).
Haldor Røyne tok ved fela då han var ti år gamal, og spelemannen Ola Okshovd var første læremeistaren hans. I seinare år kalla Røyne Okshovd «ein spelemann av Guds nåde». Elles var nær familie og slekt den viktigaste kjelda hans. Det fanst spelemenn på både mors- og farssida.
Haldor Røyne tok utdanning innanfor landbruk, og var i lang tid knytt til Landbrukshøgskolen på Ås, der han hadde tatt eksamen. Han arbeidde og på Valdres Landbruksskole på Leira. Her råka han på spelemannen Olav O. Hegge, og desse to var samde i å ta vare på spelet etter Ola Okshovd.
Haldor Røyne var sterkt engasjert i vernet og røkta av folkemusikken i Valdres, og tok tidleg til orde for opprettinga av ein distriktsmusikarstilling på dette feltet. Han var mykje med i folkemusikkhalvtimen i NRK, og var rekna som ein påliteleg kjelde.
Elles var Haldor oppteken av å laga feler, og laga sjølv fleire langeleikar. Han døydde heller tidleg, i 1979.
Haldor Røynes minnepris vert utdelt annakvart år på Jørn Hilme-stemnet på Fagernes.
I hardingfeleverket finst det ei slåttenedskrift etter Haldor Røyne, gjort av Sven Nyhus.
Mette Tønder
Mette Tønder er ein norsk jurist og politikar. Ho representerer Høgre. Tønder var ordførar i Nittedal kommune frå 2007 til 2011. Ho vart innvald på Stortinget frå Akershus i perioden 2013-2017.
Claudio Batista dos Santos
Claudio Batista dos Santos er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Urdu
Slektskap
I utgangspunktet var urdu og hindi eitt og same språk, kjent som hindustani, men dei utvikla seg i ulik retning under persisk påverknad, og seinare ved hjelp av offisiell språkpolitikk i India og Pakistan.
Claudio Batista dos Santos
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Urdu
Skriftspråk
Urdualfabetet er utvikla av det persiske alfabetet som igjen kjem frå det arabiske. Det blir kalla nastalíq.
Litteratur
Urdu har ein rik munnleg litteratur, men ei kort historie som litteraturspråk ettersom dei som tala det anten var analfabetar eller brukte persisk.
I dei siste hundreåra har ein også utvikla ein skriftleg litteratur på dette språket. Den best kjende litteraturforma er ghazalen, ei diktform som omhandlar kjærleik, særleg lengt.
Ein særskild variant av urdu som blir brukt til dikting blir kalla rekhta.
Øivind Sand
Øyvind Sand har vore ordførar i Rælingen kommune sidan 2007. Han representerer Arbeidarpartiet.
Eric Steven Raymond
Eric Steven Raymond (fødd 4. desember 1957) er ein kjend person innanfor ope kjeldekode rørsla og er forfattaren av The Cathedral and the Bazaar.
Sokneråd
Eit sokneråd er i Den norske kyrkja eit råd samansett av soknepresten og 4, 6, 8 eller 10 medlemmer valde for 4 år av og blant dei som har røysterett i soknet.
Soknerådet har ansvar for å leggje til rette for kyrkjeleg undervisning, kyrkjemusikk og diakoni i soknet. Soknerådet uttaler seg ved tilsetjing i kyrkjelege stilingar.
Sokna i ein kommune vel representantar til kyrkjeleg fellesråd.
Alex Lopes do Nasciment
Alex Lopes do Nasciment er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Devanagari
Devanagari (sanskrit देवनागरी devanāgarī, sett saman av deva, 'gud' og nāgarī, 'kultivert') eller nagari er eit skriftsystem som blir brukt til å skrive fleire språk på det indiske subkontinentet. Devanagari er ein abugida, det vil seie eit skriftsystem der kvar konsonant har ein ibuande vokal (konsonanten for k gjev ka), og konsonantane blir modifisert for å få andre sekvensar (ke, ko...).
Ein kan bruka skrifta til å skriva ned fleire nordindiske språk, til dømes sanskrit, hindi, marathi, sindhi, bihari, bhili, konkani, bhodjpuri, nepali og av og til panjabi, kasjmiri og romani.
Historie
Devanagari, då kjent som nagari, oppstod rundt år 1200 frå siddhamskrifta. Det fortrengde gradvis den nærskylde sjaradaskrifta, men dei to skriftsystema blei brukte parallelt i Kashmir. Opphavet til begge var guptaskrifta, som igjen var avleidd av brahmiskrifta.
Konsonantligaturar
Hovudartikkel: Konsonantligaturar i devanagari
Talsymbol
Talsymbola i devanagari var forløparane til dei såkalla «arabiske tala», og dei representerer det første desimalsystemet.
Devanagari i Unicode
I Unicode ligg Devanagari i [http://www.unicode.org/charts/PDF/U0900.pdf U+0900 .. U+097F].
Rivedal
Rivedal er ei bygd på nordsida av Dalsfjorden i Sunnfjord i Vestland. Etter sogene var fyrste landnåmsmannen på Island, Ingolfr Arnarson herfrå. Det er sett opp ein statue etter han i Rivedal.
Anita Orlund
Anita Orlund var ordførar i Skedsmo kommune frå 2005 til 2011. Ho representerer Arbeidarpartiet.
Vučji zub
Vučji zub er eit fjell sør i Montenegro og ein av dei høgare toppane i fjellkjeda Orjen med ei høgd på 1 802 meter over havet.
Grensa mellom Det osmanske riket, Austerrike-Ungarn og fyrstedømet Montenegro gjekk over fjellet fram til 1879. Grensa mellom Montenegro og Hercegovina går framleis over fjellet.
Fylkesveg 409
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Vučji zub
Vučji zub har form som eit horn og er ein populær destinasjon for fjellklatrarar i Orjenfjella.
Kristeleg Folkeparti
Kristeleg Folkeparti (KrF) er eit norsk politisk parti skipa i 1933.
Partiet sat i regjering frå 1997 til 2000 i regjeringa Bondevik I (med Senterpartiet og Venstre) og frå 2001 til 2005 i Regjeringa Bondevik II saman med partia Høgre og Venstre. Statsministeren Kjell Magne Bondevik var frå KrF. Sidan 2019 har partiet vore del av regjeringa Solberg.
Knut Arild Hareide var partileiar frå 2011 til 2019.
Partiet har ein eigen ungdomsorganisasjon som heiter Kristeleg Folkepartis Ungdom (KrFU).
Historie
Kristeleg Folkeparti vart fyrst skipa i Hordaland fylke. Mange, særleg i partiet Venstre såg med uro på at det vart lagt mindre og mindre vekt på kristne verdiar. Den 4. september 1933 vart avgjerda teken om å skipa eit nytt parti. Det nye partiet fekk gjennomslag allereie ved valet til Stortinget i 1933. Bibelskulestyrar Nils Lavik vart fyrste stortingsrepresentanten til Kristeleg Folkeparti.
Ved valet i 1945 kom det store gjennombrotet til Kristeleg Folkeparti. Partiet stod utan eige organisasjonsapparat sentralt og lokalt, utan partiavis og med berre nokre få røynde politikarar. Kristeleg Folkeparti fekk likevel 117 000 røyster eller knappe 8 % av røystene. Det gav partiet åtte stortingsrepresentantar. Resultatet var ei stor overrasking. Partiet steig fram som eit verkeleg landsdekkjande parti.
Knut Arild Hareide var partileiar frå 2011 til 2019, og gjekk av som følgje av at partiet, etter eit ekstraordinært landsmøte, bestemte at partiet skulle søkje å bli ein del av Solberg-regjeringa. Hareide sjølv rådde partiet og landsmøtet til å søkja regjeringsmakt med Senterpartiet og Arbeidarpartiet. Nestleiar Olaug Bollestad sat som konstituert leiar fram til landsmøtet i april 2019, då Kjell Ingolf Ropstad vart vald til leiar i KrF.
Stortingsval 1933-2017
¹ Ved desse vala stilte Kristeleg Folkeparti felleslister med eitt eller fleire av partia Det Nye Folkepartiet/Det Liberale Folkepartiet, Høgre, Senterpartiet eller Venstre, dette talet er eit overslag med røystene til felleslistene fordelt på dei einskilde partia.
Takahiro Sasaki
Takahiro Sasaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1993
Finale
Glimts vinnarlag:Rohnny Westad, Ola Haldorsen, Trond Sollied, Charles Berstad, Andreas Evjen, Runar Berg, Tom Kåre Staurvik, Tommy Hansen, Aasmund Bjørkan, Bent Inge Johnsen og Harald Martin Brattbakk. Thor Mikalsen kom inn for Bjørkan i det 73. minutt, og Tor Arne Aga for målvakta Westad i det 86. minutt.
Strømsgodset sitt sølvlag: Thomas A. Ødegaard, Espen Horsrud, Frode Johannessen, Vegard Hansen, Ståle Skau, Geir Andersen, Odd Johnsen, Krister Isaksen, Ruben Bakke, Lars Kåre Gustavsen, Juro Kuvicek. Hans Erik Ødegård kom inn i det 74. minutt for Gustavsen, medan Ståle Brandsrud entra bana då Isaksen gjekk av i det 78. minutt.
Seerhein
Seerhein («Rhinensjøen») er ei om lag fire kilometer lang elv ved Bodensjøen. Ho renn frå Øvre Bodensjøen til Nedre Bodensjøen. Vassnivået i den nedre delen av innsjøen ligg om lag 30 cm lågare enn i den øvre delen. Elva vert rekna som ein del av Rhinen, som renn ut i Bodensjøen som Alpenrhein (Alperhinen) og vidare ut frå innsjøen som Hochrhein. Seerhein oppstod etter den siste istida, for om lag 11 500 år sidan. Ei stund etter denne perioden fall vassnivået i Bodensjøen om lag ti meter og dei grunne delane vart trøølagde. Somme delar av Seerhein har same karakter som ein innsjø.
Grensa mellom Tyskland og Sveits går langs midten av den nedre delen av elva. Den tyske byen Konstanz ligg på begge sider av den øvre delen av elva.
Hemnes kyrkje
Hemnes kyrkje er ei åttekanta kyrkje frå 1872 i Hemnes kommune og sokn i Indre Helgeland prosti. Kyrkja ligg på Hemnesberget i Ranfjorden.
Kyrkja er tømra, og ho er bygd med 800 plassar.
Seerhein
Kjelder
''
Georg I av Hellas
Georg I var ein dansk prins som blei konge av Hellas i 1863 og myrda i 1913.
Medan han vitja syster si Dagmar i Russland trefte han Olga Konstantinova, som var syskenbarn til tsaren. Dei to gifte seg i 1867, og fekk åtte ungar saman. Georg snakka som regel tysk med Olga, men engelsk med ungane, som hadde engelske barnepassarar.
Sjølv om den nye kongen opphavleg hadde møtt skepsis blant grekarane, blei han etter kvart godt likt, og han styrte Hellas med betre resultat enn kong Otto. Georg styrkte gresk herredøme over Thessalía og Ípiros, og slo ned eit opprør på Kreta. Han stod for opninga av dei første olympiske leikane, som blei haldne i Aten i 1896.
Kong Georg I vart 6. oktober 1906 tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.
Balkankrigen førte til tap av store landområde for Hellas. Året etter at krigen tok til, blei kongen drepen av greske Aleksander Schinas i Salonika (no Thessaloníki). Sonen Konstantin blei ny gresk konge.
Rakel Seweriin
Rakel Seweriin, fødd i Hof i Vestfold, var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet, og ein av dei første kvinnelege statsrådane i Noreg. Ho sat i alt seks periodar på Stortinget – 24 år – og er den kvinna som har vore lengst på tinget. Ho var også ein av initiativtakarane til å gje ut den illegale avisa Fri Fagbevegelse i 1940.
Borgar
Borgarskap i Noreg
Frå siste delen av mellomalderen til ut på 1800-talet kunne ein mann ved å løyse borgarbrev få borgarrettar eller borgarskap i ein by og slik verte delaktig i dei privilegia byen hadde til handel m.v.
Borgarane hadde einerett til å drive borgarleg næringsverksemd i byen. Slike borgarlege yrke kunne mellom anna vere
Ein mann kunne berre vere borgar i ein by.
I Noreg hadde hansaen kontroll med handelen i seinmellomalderen. Frå siste delen av mellomalderen voks det fram eit lokalt norsk borgarskap. I Oslo og Tønsberg fekk borgarane einerett på handelen frå 1538. I Bergenskjedde det noko seinare; frå 1559 vart det oppretta ein borgarbok, slik at dei tyske handverkarane og kjøpmennene måtte velje mellom å underordne seg norsk lov eller flytte frå byen.
Theodore Gill
Theodore Nicholas Gill var ein fiskeforskar frå New York i USA. Gill var professor i zoologi ved George Washington University i Washington, D.C.
Borgar
Borgarskap i Noreg
Frå 1830-åra vart privilegia til byborgarane utfordra av økonomisk og demokratisk liberalisme. Nye lover gjorde stadig fleire uavhengige av borgarskap, og byborgarane mista ut over 1800-talet privilegia sine.
Theodore Gill
Theodore Gill gav ut meir enn 500 vitskaplege artiklar, dei fleste innan iktyologi, men frå 1870-åra studerte han også andre dyretypar. Han var akta som taksonom og klassifiserte særleg familiar og ordenar.
Borgar
Ordet «borgar» i vår tid
I nyare tid har ordet borgar blitt bruka om personar som høyrer til dei velståande samfunnsklassene. Ordet vert òg bruka som ein nemning for alle menneske som høyrer til ei ein stat eller i eit lokalsamfunn. Ordet borgarleg har slik ei vidare tyding enn det som gjeld borgarskapet.
Theodore Gill
Gill skildra mellom anna familiane epåletthaiar (Hemiscyllidae) i 1862, sabeltannkattar (Machairodontinae), furespissmus (Solenodontidae) og manatar Trichechidae i 1872 og tangsprellfamilien (Pholidae) i 1893; slekta hyse (Melanogrammus) i 1862; og artane gulhala kirurgfisk (Prionurus punctatus) i 1862, kortnasa ål (Simenchelys parasitica) i 1879, Lucas-barracuda (Sphyraena lucasana) i 1863.
Rupi's Dance
Rupi's Dance er det fjerde soloalbumet til frontmannen i Jethro Tull, Ian Anderson, utgjeve i 2003. Albumet vart gjeve ut samstundes som soloalbumet til Jethro Tull-gitarist Martin Barre, Stage Left.
Tull-medlemmen Andy Giddings medverkar med klaverinstrument på albumet.
Songen «Griminelli's Lament» var ei instrumental hyllest til den italienske fløytisten Andrea Griminelli.
Tetsu Yamato
Tetsu Yamato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Hough-funksjon
Hough-funksjonar er eigenfunksjonane til tidvasslikningane til Laplace som styrer væskerørsle på ein roterande sfære. Slik sett vert dei nytta i geofysikk og meteorologi der dei dannar ein del av løysinga for bølgjer i atmosfæren og havet.
Kvar hough-modus er ein funksjon av breiddegrad og kan uttrykkast som ein uendeleg sum av tilknytte legendre-polynom; funksjonar som er ortogonale over sfæren i det kontinuerlege tilfellet. Dermed kan ein òg sjå på dei som generelle fourierrekkjer der basisfunksjonen er eigensvingingar i ein atmosfære som er i ro.
Cirrus Kelvin-Helmholtz
Cirrus Kelvin-Helmholtz er ei type cirrussky som oppstår i store høgder som smale, horisontale spiralforma skyer. Dei varer vanlegvis ikkje lenger enn eit par minutt og er derfor kanskje den skytypen som er vanskelegast å få auge på.
Skyene oppstår i samband med eit vindskjer i luftlaga rundt cirrusskyene. Det vil sei at to luftlag enten flyttar seg i forskjellig retning og/eller med forskjellig fart. Dette fører til vertikale bølgjer på grenseflata mellom desse to luftlaga. Som oftast vil det bli danna skyer på bølgjetoppane i samband med slike vindskjer, men for Cirrus Kelvin-Helmholtz er bølgjerørsla kraftigare og bølgjene bryt på same måte som havbølgjer bryt på ei strand. Kelvin-Helmholtz bølgjer er sannsynlegvis ganske vanleg på toppen av troposfæren, men lufta er som regel så pass tørr at det ikkje eksisterer skyer som synleggjer bølgjene. I slike tilfelle vil det oppstå klarluftsturbulens, som er umogeleg for fly å oppdaga på førehand sidan den ikkje er synleg på radar.
Zubački kabao
Zubački kabao (kyrillisk skrift Зубачки кабао) er det høgaste fjellet i fjellkjeda Orjen i Dei dinariske Alpane i Montenegro, ei fjellkjede nord i landet.
Frå Zubački kabao har ein flott utsyn over Dei dinariske Alpane, Kotorbukta, kysten av Adriahavet og innover i landet heilt til Durmitor. I søraust kan ein sjå Shkodërsjøen og fjella i Albania.
Området er eit av dei aller våtaste i Europa og i 1936 fall det over 8 000 mm nedbør på eit heilt år. På fjellet ligg det spreidde område med furu.
Sense-elva
Sense (tysk) eller Singine (fransk) er ei sideelv til Saane frå høgre i Sveits. Ho er ei grenseelv mellom kantonane Fribourg og Bern. Elva starta der Kalte Sense, som kjem frå fjellet Gantrisch, og Warme Sense, som renn frå innsjøen Schwarzsee, renn saman ved Zollhaus.
Etter om lag 35 km munnar Sense ut i Saane ved Laupen i Bern. Sidan vassnivået i Sense kan stige hurtig under kraftig regnvêr, er det farleg å opphalde seg nær elveleiet i usikre vêrtilhøve.
Debian
Debian er ein mykje brukt distribusjon av fri programvare og er utvikla av friviljuge frå heile verda. Den mest kjende varianten av Debian er Debian GNU/Linux som er basert på linuxkjernen og med mange av dei grunnleggjande verktøya i eit operativsystem frå GNU prosjektet.
Debian vart stifta i 1993 av Ian Murdoc som var student ved Purdue University på den tida. Han skreiv Debian Manifesto der han oppfordra til å utvikle ein linuxdistribusjon som skulle bli vedlikehelde på eit ope vis, i ånd av Linux og GNU. Han laga namnet ved å kombinere den fyrste delen av namnet til kjærasten sin Debra (no kona hans) med sitt eige førenamn «Ian».
Sidan lanseringa av dei fyrste versjonane i 1994 og 1995 har Debian vokse voldsomt. I den nyaste versjonen inneheld Debian over 8500 programpakkar og er tilpassa elleve ulike datamaskinarkitekturar. Det er også utvikla versjonar basert på operativsystemkjernene GNU Hurd, FreeBSD og NetBSD.
Navigasjonslovane
Navigasjonslovane vart oppheva i 1849.
Bukovitsa
Bukovitsa er den lengste elva i kommunen Šavnik i Montenegro. Ho har kjelda si nedanfor fjellet Ranisava og munnar ut i Komarnitsa. Ho er 42 km lang og dei største sideelvane hennar er Šavnik og Bijela.
Lene Egeli
Lene Egeli er ein fotomodell frå Stavanger. Ho vart kåra til Frøken Norge i 2008, og representerte Noreg i Miss World 2008.
Burmesisk
Burmesisk (ဗမာစာ, eller bama sa) er det offisielle språket i Myanmar/Burma. Sjølv om den engelske utgåva av den burmesiske grunnloven offisielt definerer språket som the Myanmar language (det myanmarske språket), blir det internasjonalt framleis referert til som Burmese eller burmesisk - etter Burma, det eldre namnet på Myanmar.
Burmesisk er eit medlem av den tibeto-burmesiske språkfamilien, som høyrer til blant sino-tibetanske språk. Burmesisk blir snakka av 22 millionar som førstespråk, og som andrespråk av språklege minoriteter i Myanmar, til dømes av kinesarar, indarar, og karen, mon og shan-folk. Burmesisk blir skrive med det burmesiske skriftspråket. Dette er avleidd av mon-skrifta, som på si side byggjer på pali-skrift. Burmesisk er eit tonespråk og har fire tonar.
Inndelingar
I tillegg til dialektskilnader, er det i burmesisk også eit skilje mellom formell og uformell burmesisk. Skiljet er ikkje så mykje eit klasseskilje som eit skilje mellom ulike talesituasjonar, der det blir brukt ulike språkvariantar i litterære samanhengar og offentleg på den eine sida, og i private på den andre.
Skriftsystem
Det burmesiske skriftsystemet er avleidd frå mon-skrifta, som var dominerande i nedre Burma. Karakteristikkar ved burmesisk skrift er mellom anna:
Konsonantar
Konsonantane i burmesisk er:
Shingo Aino
Shingo Aino er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Tofte
Tofte kan ha fleire tydingar:
Shingo Aino
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Burmesisk
Konsonantar
Approksimantane og  er sjeldne, det same er  bortsett frå som stemt allofon av.
Vokalar
Vokalane i burmesisk er:
Monofongane, , og førekjem berre i opne stavingar (det vil seie stavingar utan stavingskoda). Diftongane, , , og førekjem berre i lukka stavingar (stavingar som har stavingskoda).
Tonar
Burmesisk er eit tonespråk, det vil seie at det er ein meiningsberande kontrast mellom ordformer på bakgrunn av grunntonevariasjonen til vokalen. Det er fire kontrastive tonar i Burmese. I denne tabellen er tonane vist på vokalen, dei fonetiske skildringane er frå Wheatley (1987).
I stavingar som sluttar på er berre tre tonar mogleg. Stoppa tone er ikkje mogleg i slike stavingar:
Stavingsstruktur
Stavingsstrukturen i burmesisk er C(G)V((V)C), det vil seie at onset består av ein konsonant, eventuelt ein  glidelyd, og at rimet inneheld ein monoftong, ein monoftong med konsonant, eller ein diftong med konsonant. Dei einaste konsonantane som kan stå i codaen er og. Jf. desse døma:
Ei staving med schwa som vokal har visse fonotaktiske restriksjonar:
Nokre ord som inneheld stavingar med :
Adjektiv
Adjektiv kjem før substantiv i nominalfrasen. Superlativ blir uttrykt med prefikset a + adjektiv + suffikset zonh.
Substantiv
Substantiv blir ikkje delt inn i genusklasser, og ikkje bøygd i numerus eller kasus.
Syntaks
Ordstillinga i burmesisk er subjekt-objekt-verb (SOV-språk).
Klassifikatorsystemet
Burmesisk har ikkje genus, i staden har det, som ein del andre sørasiatiske språk, eit klassifikatorsystem. Substantiv er delt opp i klasser etter ulike kriteria, og når dei får kvantorar framfor seg, vil det for kvar klasse vere ulike former av same kvantor å velje frå. Ordet for «mengde» er ku for ting, kaung for dyr, og yao for menneske. «Tre personar» er til dømes lu donh yao ('person tre mengde').
Sik
Sik (Coregonus lavaretus) er ein ferskvassfisk i laksefamilien. Han finst i innsjøar og store elvar over nesten heile den nordlege halvkula frå Sentral-Europa og nordover. I Noreg finst arten på Austlandet, langs sørlandskysten, på Jæren og i Nord-Noreg.
Kjenneteikn
Siken er slank med sølvblanke sider, mørk rygg og kvit buk. Halefinnen er djupt kløfta, og skjela ganske store. Munnen sit ytst på snuta, og er svakt overbitt. Hannen har vorter på hovudet og ryggen i gytetida.
Vanlegvis har siken færre enn 40 gjellestavar. Han kan bli opp til 70 cm lang og 8-10 kg tung, men vert sjeldan meir enn 1 kg. Dei ulike bestandane varierer sterkt i storleik, ofte kan òg ulike variantar opptre innanfor same bestand.
Levesett
Sik lever i innsjøar og store elvar, somme av dei kan òg gjennomføra næringsvandringar ut i brakkvatn. I store innsjøar er det ofte fleire gytebestandar av sik som har liten eller ingen omgang med kvarandre. Dei lever på ulike måtar; såkalla siksild sym til dømes i dei frie vassmassane og beitar på krepsdyrplankton medan botnsik er botnlevande og et ymse bentiske virvellause dyr. Stor sik tek òg fiskeyngel.
Gytetida er om hausten og vinteren, over fast botn. Dei kan gyta både i elvar og innsjøar, frå strandsona og ned til nærare 50 m. Yngelen klekker om våren og er då om lag 15 mm lang. Korleis livet går vidare varierer frå bestand til bestand, men vanleg storleik ved kjønnsmodning er mellom 15 og 40 cm. Når dei er så store er dei 2-10 år gamle.
Georg Stub
Georg Stub var ordførar i Ski kommune i to vender, frå 1995 til 2003, og frå 2007 til 2011. Han representerer Høgre.
Norske sosialministrar
Norske sosialministrar er ei oversikt over statsråder i det tidlegare Sosialdepartementet, som var namnet på eit departement i åra 1913–1993 og 2002–2004.
Opptakta til departementet var Departementet for sociale saker, handel, industri og fiskeri som vart oppretta 3. juni 1913 med Johan Castberg som initiativtakar og den første statsråden i departementet, i Gunnar Knudsen si andre regjering.
Sosialdepartementet vart skilt ut frå dette dåverande Departementet for sociale saker, handel, industri og fiskeri ved Kongeleg resolusjon 8. september 1916. Frå 1993 til 2001 heitte departementet Sosial- og helsedepartementet, så Sosialdepartementet 2002-2004, og deretter blei dette Arbeids- og sosialdepartementet i 2004-2006. Dette siste blei då nedlagt, og erstatta av Arbeids- og inkluderingsdepartementet.
Kilder
som nemnde:
Ørkenspreiing
Forørkning eller ørkenspreiing er ei forringing av jorda i tørre eller halvtørre strøk som fører til danning eller utviding av ørken. Prosessen kan skuldast ulike typar menneskeleg aktivitet, overbeiting eller klimaendringar, og fører til at planteliv forsvinn og jorda held mindre fukt.
Inna Lasovskaja
Inna Aleksandrovna Lasovskaja er ein russisk tidlegare tresteghoppar frå Moskva. Ho sikra seg sølvmedaljen i øvinga ved EM 1994 så vel som ved OL 1996. Dessutan vann ho hall-EM 1994 og hall-VM 1997, begge stemna fann stad i Paris.
Aktiv
Lasovskaja vart nummer tre i trestegtevlinga i innandørs-VM 1993 i Toronto med eit hopp på 14,35 meter. Same året hoppa ho 14,68 m og tok andreplassen bak Jolanda Tsjen i den russiske meisterskapen. Den 13. mars 1994 sigra Lasovskaja i innandørs-EM i Paris, med 14,88 meter hoppa ho 16 cm lengre enn landskvinna Anna Birjukova på andreplass. Fem månader seinare bytte dei to plass i EM-finalen i Helsinki, Birjukova vart målt til 14,89 m, Lasovskaja 14,85 m. I den russiske meisterskapen hoppa derimot Lasovskaja til gullmedalje.
Ørkenspreiing
Årsaker
Vanlege grunnar til ørkenspreiing, som høvesvis kan verka saman eller vera følgjer av kvarandre, er overfolking av menneske, husdyr eller andre dyr, fjerning av plantar (til dømes avskoging), overtapping av grunnvatn, overdyrking av jorda, erosjon og auka saltinnhald i jorda. Samstundes kan varmare og tørrare klima, menneskeskapt eller naturleg, og vind som gjev sandflukt gjennom sandstormar og vandrande sanddyner, verka inn.
Inna Lasovskaja
Aktiv
Etter fjerdeplass i VM 1995 kneip Lasovskaja sølvmedaljen under OL 1996 i Atlanta. Med 14,98 meter i finalen hoppa ho og Šárka Kašpárková frå Tsjekkia like langt i sine bestehopp. Dermed vart nestbestehoppa avgjerande for medaljestriden, der hadde Lasovskaja 14,70 m, Kašpárková 14,69 m. Verdsrekordhaldar Inessa Kravets, som låg på bak dei nemnde to før de femte omgangen, bykste til med 15,33 m og vart olympisk meister. Same sesongen vart Lasovskaja russisk meister for andre gong.
Sonal og meridional
Sonal og meridional er to uttrykk for å skildre retningar på ein klode. Sonal tyder «langs ein breiddegradssirkel» eller «i aust-vest-retninga», medan meridional tyder «langs ein meridian» eller «i nord-sør-retninga».
Napoleonskrigane
Napoleonskrigane var konfliktane som kom etter den franske revolusjonen, i tida frå 1800 til 1815. Namnet på krigane kjem av Napoleon Bonaparte, som hadde makta i Frankrike. Tidsperioda vart framfor alt prega av kampen mellom Frankrike på den eine sida og Storbritannia, dei tyske statane og Russland på den andre. Frankrike måtte gje tapt etter slaget ved Waterloo i 1815.
Cijevna
Cijevna (serbisk Цијевна; albansk Cemi) er ei elv i Albania og Montenegro.
Ho spring ut frå Malësi e Madhe distrikt i Albania og renn 64,7 km før ho munnar ut i Morača like sør for Podgorica i Montenegro.
Sonal og meridional
Desse uttrykka er ofte nytta i meteorologi og geofysikk for å skildre globale fenomen, som «meridional luftstraum» eller «sonal temperatur».
Fiqh
Fiqh (arabisk skrift فقه, ‘kunnskap, fornuft’ ) er ein islamsk rettsvitskap som blei utvikla på 700- og 800-talet. Han blir praktisert i fire ulike rettsskular innan sunniislam: Hanafi, Maliki, Shafi'i og Hanbali. Innan sjiaislam finst det to rettsskular: Usuli og Akhbari. Ein person som er utdanna innan fiqh blir kalla faqih.
Sonal og meridional
For vektorfelt (som vindsnøggleik) er den sonale komponenten (eller x-koordinaten) skrive som u, medan den meridionale komponenten (eller y-koordinaten) vert skrive som v.
Uttrykke meridional, stundom forkorta til «Mer.», vart nytta i historisk astronomi for å vise sørleg retning på ein klode, i lag med septentrional («Sep.») for nordleg, oriental («Ori.») for austleg og oksidental («Occ.») for vestleg.
Eikenes
Eikenes er ein stad på nordsida av Dalsfjorden i Askvoll kommune i Sunnfjord. Frå Eikenes er det, som del av Riksveg 609, ferjesamband over fjorden til Dale. Riksvegen går mellom Dale og Førde om sørsida av Førdefjorden.
På 1970-talet vart det påstarta ein veg frå Eikenes austover langs fjorden mot Otterstein, som del av Dalsfjordbruprosjektet. Denne vegen vart aldri ferdigsteld sidan Stortinget stogga prosjektet i 1981. Det var då bygd 4 km veg som enda i ein fjellvegg.
Takashi Miyamoto
Takashi Miyamoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Fiqh
Sjaria er «stien Allah har peikt ut for menneske». Han inneheld normer og reglar som kan rettleia menneske inn på denne stien. Det er dermed eit lovverk med påbod som reflekterer desse normene og reglene. Sjaria byggjerseg på Koranen og hadith. Likevel finst det spørsmål som ikkje har direkte svar i sjaria. Då må ein bruka andre prinsipp for å koma fram til rettleiing. I fiqh nyttar ein derfor to prinsipp i tillegg til Koranen og hadith: Muslimar vil tolka detta ulikt avhengig av blant anna fortolkingstradisjon, kva lovskule dei tilhøyrer og anna.
Ørkenspreiing
Følgjer
Ved forørkning vil livsgrunnlaget til ei rekkje organismar forsvinna, og ein får mindre biologisk mangfald. Menneske kan oppleva fattigdom og svolt, og blir ofte miljøflyktningar.
Fiqh
Ijma vil seia semje blant dei rettslærde. Ifølgje Hadith uttalte Muhammed at «mitt fellesskap vil aldri blir einige om eit mistak». På denne bakgrunnen kan ein sjå på avgjerder som dei muslimske rettslærde er samde om, som ein del av fiqh.
Ørkenspreiing
Tiltak
Ein har prøvd å kjempa mot ørkenspreiing på fleire måtar. Ofte prøver ein å stoppa symptom på ørkenspreiing, til dømes ved å stoppa sandflukt med gjerde, utan å gjera noko med underliggande årsaker, som skadeleg jordbruk, uforsvarleg hogst og dyrehald.
Ein kan prøva a binda jord, fukt og frø gjennom å spreia eit stoff som petroleum over utsette område, eller gjennom nyplanting av tre eller andre plantar. Ein kan også prøva å gjera jorda meir næringsrik gjennom å tilføra biokol. Nyttevekstar som belgfrukter kan binda nitrogen frå lufta og gjera jorda meir fruktbar. Vekstar som i tillegg til å verna jorda også kan nyttast av menneske, som gummi arabikum laga av sevja i akasietre, kan gje alternativ til øydeleggjande levesett. Bruk av solomnar i staden for bål ein må hogga ved til, kan også vera ein måte å minska menneskeskapt forørkning på. Slike tiltak er som regel dyre, og ørkenspreiing er særleg knytt til fattige område der ein ikkje kan utføra mange av dei.
Merksemd
I 1996 tok SN sin konvensjon for kjemping mot ørkenspreiing til å verka. Organisasjonen erklærte 2006 som internasjonalt år for ørkenområde og forørkning for å setja fokus på konvensjonen.
Zoucheng
Zoucheng (kinesisk: 邹城; pinyin: Zōuchéng) er eit byfylke i sørdelen av Shandong-provinsen i Kina. Byfylket omfattar 1619 km² land, der det bur i kring 1,12 millionar menneske.
Zoucheng ligg om lag 20 km sør for byen Qufu, og er som denne underlagd byprefekturet Jining.
Filosofen Mencius var fødd i Zoucheng.
Drangedal IL
Drangedal IL sitt mannelag deltok i Noregsmeisteskapen i fotball 1986 og 1987. Begge åra vart det tap i 1. runde og med 1-4 i målprotokollen. Drangedal møtte høvesvis Odds og FK Jerv, Jerv måtte ha ekstraomgangar for å trygge sigeren.
Innlandet kyrkje
Innlandet kyrkje, tidlegare Hennes, er ei langkyrkje frå 1992 på Hennes i Hadsel kommune og sokn i Vesterålen prosti.
Kyrkja er i tre, og ho er bygd med 100 plassar.
Hans Marius Johnsen
Hans Marius Johnsen var ordførar i Sørum kommune frå 1999 til 2011. Han representerer Arbeidarpartiet.
Lara Flynn Boyle
Lara Flynn Boyle er ein amerikansk filmskodespelar. Ho er best kjend for rolla som Donna Hayward i fjernsynsserien Twin Peaks (1990–1991). Etter å ha spelt Stacy i komedien Wayne's World (1992) hadde Boyle ei hovudrolle i den kritikarroste neo-noir-filmen Red Rock West (1993). Frå 1997 til 2003 spelte Boyle Assistant District Attorney Helen Gamble i fjernsnsserien The Practice, som ho blei nominert til ein a Primetime Emmy Award for.
Bakgrunn
Boyle blei fødd i Davenport i Iowa som dotter av Sally Flynn og Michael L. Boyle. Farfaren hennar var Charles A. Boyle, eit medlem av Representanthuset i USA. Boyle har irsk, tysk og italiensk avstamming. Ho er kalla opp etter ein person i Boris Pasternak sin roman Doktor Zjivago. Ho voks opp i Chicago, Illinois og Wisconsin, og utdanna seg ved The Chicago Academy for the Arts.
Vânia Fernandes
Vânia Fernandes er ein portugisisk fadosongar fødd i Funchal på Madeira. Ho vann Festival da Canção i 2008 med songen «Senhora do Mar». Ho kom på trettandeplass i finalen i Eurovision Song Contest 2008.
Masaya Nishitani
Masaya Nishitani er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Cerezo Osaka, Vissel Kobe, Vegalta Sendai, Urawa Reds og Consadole Sapporo.
Fylkesveg 410
Fylkesveg 410 (Fv410) går mellom Harebakken i Arendal og Rødmyr i Tvedestrand. Veglengda er 31 km.
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Sihl
Sihl er ei elv i Sveits. Ho spring ut ved Drusberg i kantonen Schwyz. Elva renn gjennom Sihlsee nær Einsiedeln, og går så inn i kantonen Zürich, der ho renn gjennom Sihldalen (Sihltal) ved foten av Albis. Ho renn så gjennom Sihlwald, den største gjenverande lauvskogen på Det sveitsiske platået, nær Langnau am Albis. I Zürich renn Sihl under Zürich Hauptbahnhof (delar av stasjonen er faktisk bygd under Sihl), før ho munnar ut i Limmat.
Pragelato
Pragelato er ein kommune i provinsen Torino i regionen Piemonte i det vestlege Italia. Kommunen har eit areal på 89 km² og 776 ibuarar (2015). Landsbyen Pragelato ligg 1518 meter over havet i den øvste delen av dalen Val Chisone, ei 10 km aust for Sestriere.
Turisme er hovudnæring i Pragelato.
Kyrkjeleg fellesråd
Kyrkjeleg fellesråd er eit organ for soknet i Den norske kyrkja. Det er eitt kyrkjeleg fellesråd i kvar kommune, og dette fellesrådet er samansett av representantar for sokneråda i kommunen, ein representant for kommunestyret og ein prost eller ein annan prest oppnmend av biskopen.
Det er soknerådet som opptrer på vegner av soknet dersom ikkje anna kjem tydeleg fram i lova eller har heimel i lova. I kyrkjelova § 14 er det likevel slått fast at kyrkjelydane gjennom fellesrådet skal samarbeide om visse oppgåver innanfor kommunen. Dette gjeld:
Det inneber at fellesrådet har ansvaret for kyrkjene i kommunene, kyrkjegardane og for dei fleste tilsette i den lokale kyrkja. Prestane er eit unntak, dei er til vanleg statstilsette.
Kyrkjeleg fellesråd er til dagleg leia av ei kyrkjeverje.
OJ 287
OJ 287 er ein kvasar som finst 3,5 milliardar lysår frå oss i retning stjerneteiknet Krepsen. I OJ 287 det er eit svart hòl som er det største som er kjent (2008). Det har ein masse tilsvarande 18 milliardar soler. I OJ 287 finst det også eit svart hòl på om lag 100 millionar solmassar og desse to svarte hòla dannar eit binærsystem.
Tranøy kommune
Tranøy kommune (nordsamisk Ránáidsullo suohkan) er ein tidlegare kommune i dåverande Troms fylke. Kommunen låg på den sørlege delen av øya Senja. Kommunen grensa til Torsken kommune i nordvest, til Berg kommune i nord, og til Lenvik kommune i aust. Over sundet i aust låg Dyrøy, mot sør Ibestad kommune og i sørvest Harstad kommune.
Tranøy kommune hadd sine siste grenser frå 1964, då den ytste delen av Senja, Lemmingvær og sørsida av Selfjorden vart overført frå høvesvis Bjarkøy og Torsken, medan områda på fastlandet på sørsida av Solbergfjorden vart overført til Dyrøy og Stormoenområdet sør for kaperelva på Senja til Lenvik.
Administrasjonssenteret i kommunen låg i Vangsvik, ved Solbergfjorden, medan helse- og sosialadministrasjon hadde sete i Stonglandseidet. Kommunen hadde ingen tettstader.
Even Hovdhaugen
Even Hovdhaugen fekk magistergraden i 1966 basert på eit arbeid om eit emne ved vokalismen i armensk og gresk i lys av laryngalteorien. Han var tidleg i karrieren influert av chomskyansk lingvistikk, og skreiv ei innføring i generativ grammatikk (Hovdhaugen 1969). Han gjorde også feltarbeid innanfor tyrkiske språk, til dømes tsjuvasjisk.
Masahide Kubo
Masahide Kubo er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Even Hovdhaugen
Med bakgrunnen sin innanfor komparativ språkforsking, og kjennskap til den latinske grammatiske tradisjonen, hadde Hovdhaugen eit godt utgangspunkt for faghistorisk arbeid. Her publiserte han særleg om eldre faghistorie, og han var òg med på storverket om lingvistikkens historie i Norden frå 2000. Elles var han også oppteken av arbeida til den talmessig kanskje største undergruppa av lingvistar, nemleg misjonærane.
Sidan starten på 1980-talet arbeidde Hovdhaugen som feltlingvist. Han skreiv deskriptive grammatikkar over fleire austronesiske språk, mellom anna tokelauisk, samoansk og pileni.
Torsken kommune
Torsken kommune (nordsamisk Doaskku suohkan) er ein tidlegare norsk kommune i Troms fylke. Han låg på yttersida av øya Senja. Kommunen grensa i nord mot Berg kommune, og i sør og aust mot Tranøy kommune. Torsken kommune fekk grensene sine i 1964, då områda sør for Selfjorden i sør vart ført over til Tranøy. 1. januar 2020 vart Torsken slått saman med dei tre nabokommunane Berg, Lenvik og Tranøy til Senja kommune.
Even Hovdhaugen
Hovdhaugen var formann i Instituttet for sammenlignende kulturforskning frå 1986 til 1991.
Torsken kommune
Busetnaden i kommunen er konsentrert om typiske fiskevær. Størst er tettstaden og administrasjonssenteret Gryllefjord. Kommunen har fleire spisse tindar på 600-1000 moh., og mellom tindane går djupe botnar og tronge søkk. Det er også meir opne, myrlendte dalar og mange vatn. Frå vest er kommunen sterkt innskoren av Selfjorden, Sifjorden og Torskefjorden.
Samferdsel
Vegnettet deler kommunen i to: Ein nordre del med Gryllefjord og Torsken som har vegsamband med Indre Senja og Finnsnes på fylkesveg 86, og ein søre del med den resterande busetnaden som har eit samband via fylkesveg gjennom Kaperdalen til fylkesveg 86. Det går hurtigbåt frå Flakstadvåg til Harstad, og ei ferje frå Gryllefjord til Andenes om sommaren.
Grunnkrinsar
Torsken kommune har berre eitt delområde. Det er deld i følgjande sju grunnkrinsar (folketal 2008):
Folketalsutvikling
Torsken kommune var frå 2013 den minste kommunen i Troms etter folketal.
Folketalsutvikling for Torsken kommune frå 1910:
Tranøy kommune
Næringsliv
Dei viktigaste jordareala i det tidlegare kommuneområdetligg på kambrosilurmark. Dei kalkhaldige bergartane gjev god dyrkingsjord, og jordbruket speler ei viktig rolle i næringslivet i tidlegare Tranøy kommune. Det meste av jordbruksarealet blir brukt til grasproduksjon, i tillegg til dyrking av nokre fôrvekster og poteter. På myrområda i dei austlege delane av kommunen har det vore drive ei betydeleg nydyrking etter 1945. Jordbruk blir i stor grad drive som kombinasjonsnæring, særleg saman med fiske. Avverkinga i skogane er låg.
Fiske var den viktigaste næringsvegen i kommunen, særleg i dei ytste delane som ligg nær opp til dei store fiskefelta i Vesterålen og Sør-Troms. Berre ein mindre del av fangstane blei bringa i land i kommunen. Av dei yrkesaktive hadde i 2001 39 % arbeid utanfor kommunen, 25 % i Lenvik og 5 % i Tromsø.
Geografi
Landskapet i Tranøy kommune er prega av relativt høge fjell i grunnfjellsområdet (Svanfjellet 898 moh. på grensa til Berg og Torsken), og eit flatare landskap i dei austlege delane, myrlendt med bjørkeskog. I Tranøy ligg Ånderdalen nasjonalpark, som er 68 km² stor med svært variert natur, mellom anna urskog og kjempefuruer.
Kommunen har hatt forholdsvis stor utflytting sidan andre verdskrig, med eit minkande folketal som resultat.
Cseszneky
Cseszneky (på ungarsk: cseszneki és milványi gróf Cseszneky) er ei ungarsk adelsslekt. Ætta er ungarsk ur-adel som stamma frå klanen Bána av Petsjeneg-ætta.
Elefantfamilien
Elefantfamilien er den einaste familien snabeldyr som lever i dag, med elefantar som dei einast nolevande artane. Alle medlemmane er særs store og intelligente dyr med ein følsom og fleksibel snabel. Familien er delt inn i to slekter: Afrikansk elefant og asiatisk elefant. Det finst to artar av afrikansk elefant, afrikansk savanneelefant og afrikansk skogelefant, og fleire underartar av asiatisk elefant.
NATO
North Atlantic Treaty Organization (NATO, fransk Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN) er ein vestleg forsvarsallianse grunnlagd i Washington, D.C. 4. april 1949 av ei rekkje vestlege land som følgje av erfaringane dei hadde gjort under og etter den andre verdskrigen, for å sikre medlemslanda sin fridom og sikkerheit. Hovudkvarteret til NATO ligg i Brussel. Sidan 2014 har Jens Stoltenberg vore generalsekretær i NATO.
Elefantfamilien
Mammutar høyrde også til elefantfamilien.
NATO
Historie
Medan frykta for tysk revansjelyst rett etter krigen hadde spelt ei viss rolle, endra denne prioriteringa seg raskt etterkvart som den kalde krigen starta, særleg då Koreakrigen braut ut, og frykta for eit sovjetisk åtak på vestmaktene vart sentral. Vest-Tyskland vart medlem i 1955, mellom anna for å sikre NATO større industriell vekt i Europa. Kjernen av traktaten er artikkel 5, som slår fast at eit åtak på eit NATO-land er eit åtak på heile alliansen.
Elefantfamilien
Inndeling
Slektene †Anancus, †Tetralophodon, †Stegomastodon, †Paratetralophodon and †Cuvieronius er rekna av nokre taksonomar som del av Elephantidae, medan andre meiner dei høyrer til Gomphotheriidae.
Nolevande elefantar
Klassifiseringa av dei nolevande artane og underartane av moderne elefantar har gått gjennom fleire endringar. Nolevande Elephantidae omfattar:
NATO
Historie
Som eit svar på NATO, oppretta Sovjetunionen Warszawapakta. Åtaket kom aldri, og pakta sin femte artikkel vart fyrst tatt i bruk som fylgje av aksjonane i USA 11. september 2001. Alliansen har likevel spelt ei uvurderleg rolle for Vest-Europa si sikkerheit under den kalde krigen, og for forsoninga mellom tidlegare motstandarar.
Etter slutten av den kalde krigen og oppløysinga av Warszawapakta har fleire tidlegare medlemer av denne vorte medlemer av NATO i to utvidingsrundar, i 1999, 2004 og 2009. NATO omfattar no alle dei tidlegare Warszawapakt-landa utanom Sovjetunionen, dessutan Slovenia, Estland, Latvia, Litauen, Kroatia og Albania.
I 2005 vekka den tyske kanslaren merksemd med å ymte om at NATO burde reformerast. Særleg Tyskland og Frankrike ynskjer ei viktigare rolle for EU på kostnad av NATO.
FreeBSD
FreeBSD er eit fritt, Unix-aktig operativsystem med open kjeldekode som stammar frå Unix via Berkeley Software Distribution-greina gjennom 386BSD og 4.4BSD. FreeBSD køyrer på prosessorar kompatible med Intel x86 familien, DEC Alpha, UltraSPARC prosessorane frå Sun Microsystems, Itanium ((IA-64)) og AMD64 prosessorane. Støtte for PowerPC og ARM er også under utvikling.
Som operativsystem er FreeBSD sett på av mange som å vere pålitleg og robust, og av operativsystema som rapporterer oppetider til Netcraft så er FreeBSD på lista over vevtenarar med lengst oppetid.
Stikling
Stikling (frå tysk Steckling, av stecken, 'putte, stikke') er ein plantedel som kan danna ein ny plante etter å ha blitt lausriven frå morplanten. Ulike plantedelar kan danna stiklingar, til dømes kvistar, blad eller røter. Den nye planten kan etablera seg i jord eller i vatn.
I hagebruk er stiklingr ein vanleg metode til å utføra vegetativ formeiring av plantar. Formeiringsmåten er ei form for kloning, slik at ein får ein ny plante med same arvestoff som morplanten. For nokre plantetypar kan dette vera den einaste måten å formeira dei på, fordi kjønna formeiring vil gje noko ulike eigenskapar til avkommet.
Tangstikling
Tangstikling (Spinachia spinachia) er ein stiklingfisk som finst i salt- og brakkvatn frå Biscaya til Nord-Noreg, i tillegg til sørkysten av Island og i Austersjøen. Han er sjeldan nord for Lofoten.
Kjenneteikn
Tangstiklingen er ein relativt avlang fisk med slank kroppsbygnad. Både snuta og halen er lang. Langsetter kroppssida har han lengdekjølar som består av 40-50 beinplater. Framfor ryggfinnen har han 14-17 frittståande piggar som peikar vekselvis til høgre og venstre. Gattfinnen og ryggfinnen er heilt symmetriske og dannar ei «vifte».
Hannen og hoa skil seg på at brystfinnane til førstnemnde når heilt bak til dei særs reduserte bukfinnane.
Tangstiklingen er som regel 8–14 cm lang, men kan i sørlege delar av utbreiingsområdet bli så lang som 20 cm.
Levesett
Som andre stiklingar har tangstiklingen ein avansert gytebiologi. Hannen byggar eit reir i ei tangkvase av algetråder han syr saman med eit klebrig limstoff han skil ut or nyrene. Gytesesongen er frå april til juni, og fiskane er monogame. Etter ein spesiell paringsdans lokkar hannen hoa inn i reiret, kor ho legg 150-200 egg. Kort tid etter døyr ho. Hannen heldt vakt over egga til dei vert klekte etter eit par vekers tid, og vert ofte verande og halda vakt over yngelen vidare. Hannane døyr som regel etter 4-5 veker med total vakttid. Dette fell ganske godt saman med tida yngelen har brukt opp plommesekken sin.
«Vêrfisken»
I gamle dagar nytta ein gjerne tangstiklingen til å spå vêret. Ein tørka fisken og hang han i vassrett stilling etter ei tynn snor.
Sidan fisken trekte til seg fukt i fuktig luft og vice versa, endra han tyngd ut frå luftfukta. Tyngdendringane førte til at snora vart dreidd i ulike retningar, noko som igjen førte til at sjølve fisken endra retning. Ein brukte himmelretninga fisken peikte mot til å avgjera om ein kunne venta regn eller ikkje.
Storebø
Storebø er administrasjonssenter og største bygda i Austevoll kommune i Vestland. Storebø hadde 1 377 innbyggjarar per 1. januar 2016.
Historie
I 1891 vart Austevoll kyrkje, soknekyrkja i Austevoll, flytta frå garden Austevoll på Hundvåkøy til Storebø.