cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Øyleikane 2015
Idrettsgreiner
• Badminton pictogram.svg Badminton (6)
• Basketball pictogram.svg  Basketball (2)
• Table tennis pictogram.svg  Bordtennis (6)
• Archery pictogram.svg  Bogeskyting (14)
• Athletics pictogram.svg  Friidrett (40)
• Football pictogram.svg  Fotball (2)
• Golf pictogram.svg  Golf (2)
• * Cycling (mountain biking) pictogram.svg Terrengsykling (8)
• * Cycling (road) pictogram.svg Temporitt (4)
• * Cycling (road) pictogram.svg Sentrumsritt (4)
• Sailing pictogram.svg  Segling (5)
• Shooting pictogram.svg  Skyting (69)
• Swimming pictogram.svg  Symjing (43)
• Tennis pictogram.svg  Tennis (7)
• Triathlon pictogram.svg  Triatlon (4)
• Windsurfing Pictogram.svg Vindsurfing (4)
• Volleyball
• * Volleyball (indoor) pictogram.svg Innendørs (2)
• * Volleyball (beach) pictogram.svg Sandvolleyball (2)
Drivar
Verkemåte
Drivar kommuniserer med maskinvara i I/O-einigar ved å skriva til eller lesa frå registre i I/O-einingane, som er plasserte i eit verna addresseområde som berre program som køyrer i kjernemodus har tilgang til. Drivarar køyrer difor i kjernemodus og vert kontrollerte av kjernen i operativsystemet, anten direkte eller via eit lågnivå programvarelag kalla maskinvareabstraksjonslaget. Drivarar er ofte sett saman av fleire modular. For at brukarprogram skal vera i stand til å kommunisera med drivarane køyrer nokre modular i brukarmodus.
All kommunikasjon med brukarprogram skjer via eit avgrensa programmeringsgrensesnitt, så når eit brukarprogram ynskjer å kommunisera med drivaren kallar det opp ein av funksjonane som er tilgjengeleg i dette grensesnittet. Drivarar kan heller ikkje ta direkte kontakt med brukarprogram, men må kommunisera via eit maskinvareabstraksjonslag. Typiske grunnar til at ein drivar initialiserer kommunikasjon er at eit tastetrykk eller eit museklikk har generert eit interrupt, eller at ein buffer i eit nettverks- eller lydkort held på å verta full eller tom. Drivaren kallar da opp ein attendekallfunksjon som overfører eller hentar data til/frå maskinvareabstraksjonslaget.
Tilgjenge av drivarar for ulike operativsystem
Drivarar vert skrivne spesifikt for maskinvara dei kontrollerer og for kvart einskild operativsystemet. Det er best utval av drivarar for kommersielle operativsystem, som Windows og OS X. Produsentar utviklar sjeldan drivarar for opne system som Linux/BSD, men ofte er det skrive open kjeldekodedrivarar for UNIX-variantar som Linux, FreeBSD, Solaris og så vidare. For dei fleste hovudkorta, grafikkorta, nettverkskorta, skivarar, osb. som har vore på marknaden ei stund finst det som oftast drivarar for Linux, men ikkje alle lydkort har Linux-drivarar. Eksterne lydkort med USB eller IEEE 1394-grensesnitt har generiske Linux-drivarar, men det er ikkje alltid at funksjonalitet som maskinvaremiksarar kan kontrollerast via desse drivarane.
Mary Barratt Due
Mary Louise Barratt Due var ein norsk pianist og pedagog. Saman med mannen Henrik Adam Due stifta ho Barratt Due musikkinstitutt i 1927.
Due var fødd i Bergen som dotter av predikanten Thomas Ball Barratt og Laura Jacobsen. Familien flytta til Kristiania året etter at ho vart fødd.
Due byrja tidleg å spela klaver. Som tiåring fekk ho dispensasjon frå aldersgrensa på tolv år og byrja på Musikkonservatoriet i Oslo. Fire år seinare drog ho til Roma og studerte ved Santa Cecilia-akademiet, der ho tok diplomeksamen i 1907. I 1906 debuterte ho i Kristiania.
Ho hadde ei omfattande konsertverksemd. Yndlingskomponistane var Franz Liszt og Frédéric Chopin. Ho var òg open for den nye impresjonistiske stilen, og var blant dei første i Noreg til å setja Claude Debussy på programmet.
I 1916 gifta ho seg med Henrik Due, og i 1927 starta dei musikkinstituttet, som var banebrytande innan musikkpedagogikken. Ho heldt fram konsertverksemda, ofte med samtidsmusikk på programmet, samstundes som ho studerte musikkundervising, blant anna i USA.
Saman med komponisten Eyvind Alnæs gav ho ut boka Norsk pianoskole i 1931.
Frå 1948 var ho president i den europeiske soroptimistrørsla.
Due var mor til musikarane Stephan Henrik Barratt-Due og Esther Barratt-Due.
Ho døydde i Oslo.
Inuktun
Inuktun er eit inuitspråk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien. Det blir tala nord på Grønland. På dansk er det blitt kalla nordgrønlandsk, polareskimoisk og thulesproget, medan på grønlandsk er det kalla avanersuarmiutut.
Inuktun blei først skildra av utforskarane Knud Rasmussen og Peter Freuchen som drog gjennom Nord-Grønland tidleg på 1900-talet og grunnla ein handelsstad på Dundas i 1910. Inuktun har ikkje eit eige skriftspråk og blir ikkje undervist i skulen. Det har likevel ei sterk stilling som daglegspråk som blir brukt av dei fleste innbyggjarane i Qaanaaq og landsbyane rundt. På inuktun heiter desse landsbyane Muriuhaq, Hiurapaluk, Qikiqtat, Qikiqtarhuaq og Havighivik.
Liadalsnipa
Liadalsnipa (924 moh.) er eit fjell i Ørsta på Sunnmøre. Det ligg like ved bygda Liadal ved Ørstafjorden. Båe dei vanlegaste rutene til toppen startar på garden Halse i Liadal. Det krev noko kliving for å kome til topps.
I 1940 vart det oppsett ei vindfløy på toppen av Liadalsnipa. Ei 7 meter lang metallpil vart montert på toppen av ein 6 meter høg stake. Den totale vekta var om lag 500 kg.
I Norsk Landboeblad (red. Sivert Aarflot), nr 26 frå 1810, er der ein artikkel der det mellom anna er vist eit kart over Ørstafjorden og ei teikning av Liadalsnipa sett frå Hovdebygda. Som biletet nederst til høgre viser, blir fjellet her kalla «Saalmunds-Nasa» eller «de Gamles Birkjin».
Frå andre kjelder er det òg kjent at ute frå øyane på Sunnmøre, der dette fjellet var, og framleis er, eit viktig méd og landemerke, vart det før i tida kalla «Salmundnosa».
Saint-Lunaire
Denne gamle fiskelandsbyen er særs populær på grunn av den gamle kyrkja, dei vakre strendene og dei engelskliknande husa på Pointe du Décollé. Om sommaren kjem mange rike folk frå Paris her.
Kommunen har kring 2500 innbyggjarar.
Vesterbotn
Vesterbotn (samisk Leavdnjavuotna, finsk Lemmivuono) er ein fjordarm i botn av Porsangerfjorden i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 12 km sørover til Lakselv i botn av fjorden.
E6 går langs vestsida av fjorden, medan Fv181 går langs austsida av Brenneelvfjorden. Inst i Brennelvfjorden ligg Brennelv og Lakselv. Lakselva munnar ut i fjorden vest for flyplassen.
Piggrokketåka
Piggrokketåka eller Hen-1357 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 18 000 lysår unna jorda i stjernebiletet Altaret. Ho er den yngste planetariske tåka som ein kjenner til.
Då Hubble-teleskopet fotograferte tåka på slutten av 1990-talet var det mindre enn 20 år sia tåka byrja å gløda og gjekk frå å vera ei protoplanetarisk tåka til å vera ei planetarisk tåka. Tåka har ein størrelse som er éin tiandedel av dei fleste planetarisk tåkene.
I midten av tåka er det eit binærstjernesystem.
Carnsore Point
Carnsore Point (Carn tSóir på irsk) er eit nes heilt søraust i grevskapet Wexford på Irland.
Det er kjend for staden der ein planla å byggje eit atomkraftverk i 1970-åra. Den irske regjeringa prøvde å få gjennomført planane etter oljekrisa i 1973. Planen bestod av ein, og etter kvart fire, atomkraftverk, men planane vart fint lagt bort etter motstand frå miljøvernsgrupper.
To gratiskonsertar vart haldne ved Carnsore Point i 1978 og 1979. Med titlane «Get To The Point» og «Back To The Point» vart konsertane svært populære og førte spørsmålet om atomkraft i Irland fram til ålmenta.
Ironisk nok er Carnsore Point i dag staden der dei første vindmøllene på Irland står. Dei opna i 2002 og består av 14 møller på 850 kW, med ein total kapasitet på under 12 MW.
Jezioro Rusałka
Jezioro Rusałka er ein kunstig innsjø i Poznań i Polen med eit areal på 0,367 km². Han vart laga i 1943 då det vart bygd ei demning i elva Bogdanka.
Cuanza
Cuanza, òg skrive Kwanza, er ein 965 km lang elv i Angola i Afrika.
Ho har kjeldene sine om lag 1450 meter over havet i det sentrale Angola, og renn ut i Atlanterhavet 50 km sør for hovudstaden Luanda.
Elva er regulert for kraftproduksjon.
Rev i segl
Rev er dei strimlane eller stykka av eit segl på seglskip eller seglbåtar som kan bindast opp med tau for å gjere seglflata mindre i hardt vêr: ein tek inn eit rev, eller ein tek rev i seglet.
Ut frå dette har å taka rev i segla vorte ein talemåte som tyder å moderere seg, å ikkje gå fram utan å syne varsemd.
Sør
Sør (før òg sud, no berre i samansetjingar; sø eller syd i enkelte dialektar) er ei av dei fire himmelretningane, kompassretningane eller verdshjørna og vert som oftast forkorta med S. Ho er motsett av nord og har rette vinklar til aust og vest.
Sør er rekna som retninga mot den sørlege enden av aksen som jorda roterer rundt, kalla Sørpolen eller den geografiske sørpolen. Sørpolen ligg i Antarktis. Magnetisk sør er retninga mot den magnetiske sørpolen som ligg eit stykke unna den geografiske.
Ein nyttar ofte sudlegare strok for å snakke om område som ligg sør for oss, og då gjerne sør om ekvator. Syden (etter tysk Süden) vert først og fremst nytta om sør-Europa, og då særskilt når ein snakkar om ferie, til dømes sydenferie. Etterkvart har syden i denne samanhengen vorte brukt om andre solfylte feriestader.
Maardu
Maardu er ein by og kommune i Estland. Byen ligg ved Finskebukta og er ein del av storbyområdet til Tallinn. Byen har litt over 16 000 innbyggjarar.
I ei folketeljing i 2000 hadde han 16 738 innbyggjarar. Av desse var 61,7 % russarar, 19,9 % estlendingar, 6,6 % ukrainarar, 5,7 % kviterussarar, 1,5 % tatarar, 0,9 % finnar, 0,6 % polakkar, 0,5 % litauarar, 0,2 % latviarar og tyskarar og 0,1 % jødar. Prosentdelen av estlendingar er ein av dei lågaste i heile det sentrale og vestlege Estland.
Klima i Sør-Amerika
Klimaet i Sør-Amerika er prega av store kontrastar, og ein finn både eit av dei våtaste og eit av dei tørraste områda på jorda her. I motsetnad til verdsdelar som Asia og Nord-Amerika, har ikkje Sør-Amerika dei store klimatiske variasjonane gjennom året. Sjølv om Sør-Amerika har «sør» i namnet, ligg ein god del av kontinentet på nordlege halvkule, og det kjegleforma landområdet er på sitt breiaste like sør for ekvator. Her finn ein den store Amazonasdalen, som går meir enn 2400 km frå kjeldene i vest til Atlanterhavet i aust. Dette er kanskje det mest frodige landskapet i verda, og her trivst regnskogen og det økologiske mangfaldet i eit klima med mykje regn og temperaturar som stort sett berre held seg mellom 20 °C og 30 °C både året og døgeret gjennom. Det er òg ganske så fuktig i dei nordlege områda av Sør-Amerika, om ein ser bort i frå den tørre kysten langs Det karibiske havet.
Om Amazonasjungelen er hjarte av Sør-Amerika, så er ryggraden den lange fjellkjeda som går langs så godt som heile Stillehavskysten i vest. Andesfjella er eigentleg fleire parallelle fjellrekkjer der mange av fjelltoppane går over 4000 m frå vestlege område av Colombia til sentrale område av Chile. Andesfjella gjer at kjølig luft frå Stillehavet samlar seg opp langs dei vestlege fjellsidene, medan områda aust for fjellrekkja har tropiske forhold med mykje varme og fukt. Den vestlege kysten har store klimakontrastar, og medan Stillehavskysten av Colombia får mykje regn, kjem det nesten ikkje regn i det heile tatt lenger sør langs kysten av Peru. Dette mønsteret kan derimot snu seg under El Niño-episodar, då havvatnet utanfor Peru kan bli så mykje som 6 °C varmare enn normalt. Peru kan då få store nedbørsmengder, medan dei vanlegvis våte områda lenger nord får tørke. Under ein La Niña vert det derimot enno tørrare enn normalt i Peru, medan områda i nord får meir nedbør enn vanleg.
Dei sørlege områda av Sør-Amerika vert smalar jo lenger sør ein kjem, og dette gjer at kulden ikkje klarar å byggje seg opp på same måte som over dei store landmassane på nordlege halvkule, som Canada og Sibir. I staden for fører dei vestlege vindane over havet med seg fuktig og kjølig luft. Lågtrykk i dette området kan dumpe store mengder regn og snø på dei vestlege sidene av dei sørlege Andesfjella. På den andre sida finn ein det tørre og solrike pampasområdet i Argentina, og lenger sør det aude og kjølige Patagonia.
George Germain
George Germain, 1. markgreve av Sackville, òg kjend som George Sackville, var ein britisk soldat og politikar som var utanriksminister i Amerika i lord North-regjeringa under den amerikanske sjølvstendekrigen. Departementet hans fekk mykje av skulda for det britiske nederlaget i krigen.
Militærkarriere
Sackville starta som kaptein og vart overført til Gloucestershire infanteriregiment som oberstløytnant. Regimentet vart sendt til Tyskland i den austerrikske arvefølgjekrigen. I 1743 vart Sackville forfremma til oberst.
I det første slaget leia han åtaket til William Augustus, hertugen av Cumberland, sitt infanteri i slaget ved Fontenoy i 1745. Han vart teken til fange, men sidan han var såra i åtaket, behandla franskmennene han og sleppte han fri. Då han kom heim igjen, vart han send til Skottland i det 20. infanteriregimentet (Lancashire Fusiliers).
Germain slutta seg igjen til hertugen av Cumberland i 1747 og 1748, og vart oberst i 7. irske kavaleri og tente i Nederland. Der var eit brot i den militære karrieren hans mellom krigane medan han tente som førstesekretær under far sin og som medlem av parlamentet i den irske folkeforsamlinga. I løpet av denne tida fekk han òg eit rykte for homoseksuell oppførsel.
Under sjuårskrigen returnerte Germain til aktiv militærteneste. Han vart forfremma til generalmajor i 1755. Han fekk kommandoen over eit fjerde regiment og slutta seg til Charles Spencer, hertugen av Marlborough, som generalløytnant. Dei slutta seg til dei allierte styrkane til Karl Wilhelm Ferdinand, hertugen av Braunschweig, i Tyskland. Då Marlborough døydde, vart Germain kommandant av dei britiske styrkane.
Rettssak
Germain nekta å akseptere ansvaret for å ha nekta å følgje ordre. Han kravde å verte stilt for retten, og han gjorde det til ei stor nok sak at han oppnådde kravet sitt i 1760. Retten fann han skuldig og gav han ei av dei merkelegaste og strengaste straffene som nokon gong er gjeven ein høgare offiser. Rettsdommen opprettheldt ikkje berre oppseiinga hans, men dømde at han var «...uskikka til å tene hans majestet i ei kvar militær teneste,» og gav så ordre at denne dommen skulle lesast og leggast inn i loggboka til alle regiment i hæren. Kongen fekk namnet hans stroke frå nedteikningane til det kongelege rådet.
Politisk karriere
Germain hadde vore parlamentsmedlem fleire gonger sidan 1741. Han hadde sete i periodar i både Dublin og Westminster, nokre gonger samstundes, men hadde ikkje vald side i dei politiske stridane. Då Georg III vart konge, byrja han rehabiliteringa av den politiske karrieren sin.
Det såg ikkje ut til å vere nokre negative konsekvensar frå den europeiske stillstanden i sjuårskrigen. Sigeren over franskmennene innan koloni-imperiet opna opp for at hendingane frå krigen kunne gløymast. Vanskane med å dekke gjelda etter krigføringa førte til ein periode med ustabile regjeringar og skiftande politiske alliansar. Kong Georg førte i stillheit Germain innatt i nedteikningar til det kongelege rådet.
Han vart i aukande grad tilhengjar av Frederick North, og i 1769 gjorde han alliansen formell. Same år døydde Elizabeth Germain utan naturlege arvingar og overlet sine eigedelar til han. Dette betra ikkje berre finansane hans, det gav han òg høvet til å ta namnet formelt. Etter 1770 var George Sackville kjent som lord George Germain.
Germain vart 10. november 1775 utnemnd til utanriksminister for den amerikanske avdelinga. På den tida hadde North-regjeringa tre utanriksministrar, ein for Europa, ein for Amerika og ein for resten av verda. Ved siden av internasjonale samband, hadde desse ministrane ansvaret for ein stor del av den kolonielle administrasjonen og for militære operasjonar innanfor området sitt.
Lord Germain og statsminister lord North gjorde tre gissingar om krigen dei stod ovanfor. Den eine var at amerikanske styrkar ikkje kunne stå imot åtaka til dei britiske. For det andre ville krigen likne tidlegare krigar dei hadde utkjempa med suksess i Europa. Til slutt ville sigeren deira føre til at koloniane ville verte trufaste. Alle desse gissingane viste seg å vere gale.
Etter revolusjonen
Då lord North gjekk av i 1782, tredde Germain frå både ministerposten sin og parlamentssetet sitt. Kong Georg adla han som markgreve Sackville, men kontroversen rundt handsaminga hans krigen heldt fram. Nokre medlemmar var imot at han skulle sitte i overhuset, men den sviktande helsa hans gjorde saka irrelevant. Han trekte seg tilbake til heimen sin på landet ved Stoneland Lodge i Sussex og døydde der i 1785.
Thomas Bligh
Thomas Bligh var ein britisk soldat, mest kjend for tenestene hans under sjuårskrigen då han leia ei rekkje amfibiske operasjonar langs kysten av Frankrike.
Nevø
Nevø er ei slektskapsnemning for sonen til nokon sin bror eller syster. Ein kan òg nytta ordet brorson eller systerson for å vidare klargjera slektskapet.
Thomas Bligh
Under den lange tenesta i den britiske hæren steig han til generalløytnant. I 1758 fekk han kommandere landgangen i Frankrike, 73 år gammal. Han leia det første raidet på Cherbourg i august og september 1758, og erobra og øydela festningsverka i byen. Han reiste så sørover kysten til Saint-Malo. Her vart han og styrkane råka av dårleg vêr, men fekk nokre av mennene sine på land. Ein større fransk styrke kom marsjerande dit frå Brest og i forsøket på å få mennene sine til sjøs att, mista han mellom 750 og 1000 mann i slaget ved Saint Cast. Restane av troppane segla til England.
Nevø
Ordet «nevø» kjem frå fransk neveu, av latin nepos med same tyding. Det tilsvarande ordet for jenter, «niese», har ei liknande avleiing. Ei anna nemning for jenter og gutar nokon er onkel eller tante til er onkel- eller tantebarn. Desse nemningane kan opplevast som mindre formelle enn «niese» og «nevø».
Thomas Bligh
Bligh vart dårleg teke imot då han kom heim. Kong Georg II ville ikkje ta imot han, noko som vart rekna som eit stort personleg nederlag, og han vart kritisert frå alle sider. Ein av dei få som støtta Bligh var den unge prinsen av Wales, seinare Georg III.
Istiéa
Istiéa (gresk Ιστιαία) er ein distriktsby og tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Istiéa inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Istiéa-Edipsós, der han er hovudsete.
Streptomyces clavuligerus
Streptomyces clavuligerus er ein bakterie i slekta Streptomyces som fyrst vart oppdaga i ein jordprøve frå Sør-Amerika. Han lagar mellom anna kefamycin C, eit β-laktam-antibiotikum. I tillegg produserer han klavulansyre, som sterkt hemjar fleire β-laktamasar. β-laktamasane er ei enzymgruppe som er viktig for antibiotikaresistens hjå ein del bakteriar.
Istiéa
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Istiéa 7 091 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 4 339 innbyggjarar.
Geir Sindre Breivik
Breivik kjem frå den vesle bygda Gjerdsbakkane på Dimnøya. Han er utdanna journalist.
Breivik byrja med standup-komikk i 2003. Han er medarrangør av den årlege Skjemtegaukfestivalen i Ulsteinvik.
Karmøy kommune
Karmøy kommune er ein kommune i Rogaland fylke. Kommunen grensar i nord til Haugesund. Aust for Førdesfjorden er Tysvær kommune, i sørvest er øykommunen Bokn, i sør Kvitsøy og vest til havs Utsira kommune. Karmøy kommune vart til i 1965 ved at kommunane Skudenes, Åkra, Kopervik, Stangaland, Torvastad, Skudeneshavn og delar av Avaldsnes vart slegne saman.
Karmøy har ein flyplass kalla Haugesund Lufthamn.
Historie
Ved Avaldsnes låg Noregs første kongesete. Her hadde Harald Hårfagre sin hovudkongsgard. Avaldsnes er omtalt fleire stader i Snorres kongesagaer. Særleg kjent er historia om Asbjørn Selsbane i Olav han Heilagast saga. Det vart eit dramatisk møte mellom kongen og solahøvdingen Erling Skjalgson.
Alfapartikkel
Ein alfapartikkel (α-partikkel) er ein atomkjerne beståande av to proton og to nøytron, som kjernen i heliumatomet. I samband med kjernefysisk spalting (fisjon) sendast det ofte ut alfapartiklar (alfastråling) saman med betapartiklar (betastråling) og gammastråling (særs kortbølgja elektromagnetisk stråling). Direkte alfastråling har liten gjennomtrengingskraft og er difor ganske ufarleg utanfor kroppen, men partiklane er kraftig ioniserande og blir skadelege for bronkiar og lunger ved innanding.
Kjelder
?
Julius Braathe
Julius «Jul» Braathe var ein norsk skyttar frå Trøgstad.
Han vart skyttarkonge under Landsskyttarstemnet i 1903 på Lillehammer. Braathe var OL-deltakar for Noreg i tre olympiske leikar. I Athen i 1906 skaffa Braathen seg 2 sølvmedaljar i fri rifle, både åleine og i lag. I London i 1908 var Braathen igjen med i det norske laget, som denne gongen vann gullmedaljen.
Han omkom i ei drukningsulykke, berre 40 år gamal.
Brennelvfjorden
Brennelvfjorden (samisk Lavttevuotna, finsk Lohtivuono) er ein fjordarm av Vesterbotn og Porsangerfjorden i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4 km sørover til Lakselv i botn av fjorden.
Fjorden ligg på vestsida av Oldereidneset og har innløp mellom Langneset i nord og Banakneset i sør, like ved Banak flyplass. Grenda Skogende ligg på austsida av fjorden. Inst i fjorden ligg grenda Brennelv, som fjorden er kalla opp etter, i aust, medan tettstaden Lakselv ligg i vest. Fjorden er 24 meter på det djupaste, heilt ytst i fjorden, og har langgrunne strandsoner.
Riksveg 98 går langs den indre delen av fjorden, medan Riksveg 892 går langs vestsida og Fv181 går langs austsida.
Alan Murphy
Alan Murphy var ein engelsk gitarist, mest kjend for samarbeidet sitt med Kate Bush og Go West. I 1988 vart han med i gruppa Level 42 som fulltidsmedlem og spelte med dei fram til han døydde i 1989. Han spelte gitar på fleire innspelingar med Mike + The Mechanics, mellom anna hitsingelen «Silent Running».
Forvaring
Forvaring er ein av straffereaksjonane i det norske rettssystemet. Forvaring kan føre til fengsel livet ut, på grunn av at den opphavlege dommen kan bli forlenga eit uavgrensa tal gonger.
Straffereaksjonen forvaring er heimla i Straffelova § 39 c, der det står:
Det er berre lovbrytarar vurdert som strafferettsleg tilreknelege som kan bli dømde til forvaring i tillegg til, eller i staden for, vanleg straff. Personar retten vurderer som utilreknelege i gjerningsaugneblinken, kan ikkje bli dømde til forvaring, men kan idømmast særreaksjonar som tvunge psykisk helsevern eller tvungen omsorg. Forvaring kan berre brukast dersom vedkomande har utført eller forsøkt å utføre eit brotsverk som har krenkt samfunnet sine grunnleggjande rettsgode, andres liv, helse eller fridom. Døme på slike brotsverk er drap, vald, seksualbrotsverk og eldspåsetjingar. I tillegg må det vera ein reell fare for at vedkomande vil koma til å gjenta den handlinga han eller ho er dømd for.
I dom om forvaring skal retten fastsetje ei tidsramme som vanlegvis ikkje bør overstige 15 år, og ikkje kan overstige 21 år. Etter begjæring frå påtalemakta kan retten likevel ved dom forlenge den fastsette ramma med inntil 5 år om gongen. Sak om forlenging skal reisast ved tingretten seinast tre månader før forvaringstida er utløpt. Det skal òg fastsetjast ei minstetid for forvaringa, som ikkje må overstige 10 år.
Forvaring er ein av tre straffereaksjonar som erstatta den tidlegare juridiske nemninga sikring ved lovendring den 1. januar 2002.
Lene Conradi
Lene Øistesø Winger Conradi  er ein norsk politikar for Høgre som har vore ordførar i Asker kommune sidan 2007. Ho er den fyrste kvinnelege ordføraren i Asker. Conradi er utdanna jurist, og var før ho blei ordførar politisk rådgjevar for ordføraren i Oslo, Per Ditlev-Simonsen. Ho blei vald inn i Asker kommunestyre i 1995 og var gruppeleiar for Høgre i perioden 2003-2007.
Conradi har som ordførar lagt stor vekt på moderniseringa av rolla til kommunen og nye kommunikasjonsformar med innbyggjarane i Asker. Ho har innført månadlege opne møte med innbyggjarane (Lene-timen), chat-basert kontakt med kommunen, og Askerdialogen. I 2012 vann Asker Entreprenørskapsprisen for sin integrasjon av entreprenørskap i undervising. Kommunen har føretatt ei strategisk satsing på bredband og digitale tenester som i 2012 tok Asker til topps i ei nordisk rangering av IKT-politikken til byare i Noreg, Sverige og Danmark.
Nikobarane
Nikobarane (engelsk Nicobar Islands) er ei øygruppe nordaust i Indiahavet. Dei er del av India gjennom forbundsterritoriet Andamanane og Nikobarane. 150 kilometer med hav skil Nikobarane frå dei nordlegare Andamanøyane, medan det i søraust er 189 kilometer til Sumatra.
Innbyggjarar
Øyane hadde eit folketal på 42 026 i 2001, der fleirtalet, rundt 65 %, er innfødde nikobaresarar og shompenfolk, medan resten er innflyttarar frå India og Sri Lanka.
Geografi
Nikobarane har 22 øyar fordelt på tre grupper:
Øyane er skogkledde og ein finn tropiske tre som kokosnøtt, betelnøtt, mango, neem, casuarina og Pandanus her. Jordbruk er den viktigaste næringa, og ein dyrkar mellom anna ris, mais, grønsaker, frukt, betelnøtter og kokosnøtter. Laging av kopra og olje frå kokosnøttene er dei viktigaste industriane.
Førhistorisk tid
Ein reknar med at Nikobarene har vore folkesette i minst 2000 år. Det blir snakka seks lokale mon-khmer-språk på øyane. Desse høyrer til den austroasiatiske språkfamilien som også omfattar språka mon, khmer og vietnamesisk i Søraust-Asia, og mundaspråka tala av nokre urfolk i austre India og Bangladesh.
Nikobarane hadde kontakt med omverda gjennom handelsreisande, som gjerne stoppa for å bytta nyttige råvarer mot forsyningar. Ei rekke reisande har omtalt Nikobarane og naboøyane, Andamanane. Keisar Asjoka, som levde på 200-talet f.Kr., skal ha fått klagemål frå indiske handelsfolk som hadde fått store tap på grunn av dei «ville svarte» som heldt til på desse øyane. Den egyptiske geografen Ptolemaios frå 100-talet kalla dei «kannibaløyane» og «lukkeøyane». Den kinesiske munken I Tsing vitja øyane i 673 og kalla dei Lo-jen-kuo, 'nakenøyane'. I seinare omtale var det mange som beit seg merke i at nikobaresarane hadde lite klede, men berre «blad» eller seinare «lendeklede».
Under det sørindiske Tsjolariket voks sjøfartsaktiviteten i området, og øyane blei innlemma i riket rundt 1025, då Rajendra Tjsola brukte dei som base for å knusa det konkurrerande Srivijayariket. Ei Thanjavur-innskrift nokre år seinare omtaler øyane som Nakkavaram, 'naken-land', eit namn som truleg er opphavet til det moderne. På 1600-talet kom øyane ei tid under det indiske Marathariket, og blei brukt som sjøbasar.
Kolonisering
Under oppdagingstida kom europeiske sjøfarande til øyane og bytta klede og andre varer mot amba (kvalfeitt) og kokosnøtter. På 1600- og 1700-talet gjorde både portugisarar, franskmenn, nederlendarar og danskar fåfengde forsøk på å kristna nikobaresarane.
Danmark gjorde fleire forsøk på å leggja under seg øyane som koloni, men avstod til slutt kravet på dei til fordel for Storbritannia. Det første dansk-norske koloniseringsframstøytet kom i 1750-åra, under Fredrik V. I 1755 blei det sendt ein ekspedisjon med 82 mann om bord i skipa «Kongen af Danmark» og «Ebenezer» frå Trankebar med ordre om å besetja det dei skulle kalla «Frederiksøerne». Kolonien Ny Danmark blei grunnlagd på Grand Nicobar i 1756, og Ny Sjælland på øya Nancowry året etter. Det tropiske klimaet og sjukdommar gjorde at mange døydde, og dette, saman med byrjande trugsmål frå dei opphavlege nikobarbuane, gjorde at dei gjenlevande evakuerte, dei siste i april 1759. I august 1768 sende danskane herrnhutarmisjonærar og ein tropp soldatar frå Trankebar til Nikobarane. Dei slo seg ned på Nancowry, og klarte trass regntid og sjukdom å grunnleggja plantasjar der dei dyrka kaffi og bomull.
I juli 1778 kom ein austerriksk fregatt til Nancowry for å laga ein koloni på øyane. Austerrikarane grunnla Kaiserhügel på Kamorta, der Ny Sjælland hadde vore, men oppgav kolonien i 1784. I 1787 oppgav dei danske misjonærane arbeidet sitt, men den danske militærvakta blei verande fram til 1809. Danmark sende nye kolonistar i 1831 og 1845, men oppgav begge forsøka. Det var lite interesse for prosjektet i Danmark, og i 1868 gav Kristian IX avkall på øyane, og dei blei selde til Storbritannia. Britane tok kontroll over Nikobarane i 1869 som ein del av Britisk India. Britane etablerte ein straffekoloni der.
Under andre verdskrigen var øyane okkuperte av Japan frå 1942 til 1945. Då India fekk sjølvstende i 1947, følgde Nikobarane med. Saman med Andamanane blei dei eit unionsterritorium i 1950.
Flodbølgje
Den 26. desember 2004 blei øyane ramma av flodbølgjer utløyst av ei rekkje undersjøiske jordskjelv langs ei linje frå vest for Sumatra til Andamanøyane. (Sjå Jordskjelvet i Indiahavet 2004).
Østerbotn
Østerbotn eller Austerbotn (samisk Soggovuotna, finsk Sokkuvuono) er ein fjordarm av inst i Porsangerfjorden i Porsanger kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 9 km sørover til Østerbotnhalsen i botn av fjorden, eit lite stykke aust for Lakselv.
Fjorden går langs austsida av Oldereidneset og har innløp mellom Gáhkkorláttonjárga i vest og Store Bjørnnes i aust. På andre sida av Oldereidneset ligg Vesterbotn og Brennelvfjorden. Austerbotn er mykje djupare enn den grunne Vesterbotn og er 106 meter på det djupaste, eit godt stykke ut i fjorden. Det ligg fleire mindre busetnader langs fjorden, som Handelsbukt og Fluberg på austsida, og Hamnbukt på vestsida.
Riksveg 98 går langs botn og austsida av fjorden.
Østmarka
Østmarka er eit skogområde som ligg aust for Oslo. Området er ein del av Oslomarka og ligg i kommunane Oslo, Lørenskog, Rælingen og Enebakk. Østmarka er avgrensa i vest av busetnadane i Oslo, i nord av busetnadane rundt Skårer, Lørenskog og Rælingen, av innsjøen Øyeren i aust, Enebakk i søraust og Sørmarka i sørvest. I sør går Østmarka over til å verte Sørmarka ved innsjøen Langen.
Østmarka er prega av at ho er danna av gammalt grunnfjell (meir enn 1000 millionar år gammalt) med tydelege foldingar som dannar dalar og åsar frå nord mot sør. Dette fører til at det vert mykje bakkar same kva veg ein tar. Den siste istida har sett tydleg preg på Østmarka. Langs den øvre marine grensa (om lag 210 meter) har isen lagt igjen store mengder grus og sand. Sand, Sandbakken, Sandbekken og Grusbakken ligg på ganske same høgd. Sandtaka ved Ødegården er det isen som har danna. Det er funne strandsniglar ved Lutvann i 200 meters høgd.
Naturvernområde
Østmarka naturreservat er om lag 12,5 kvadratkilometer og vart freda første gong 21. desember 1990 og utvida ved kgl. res. 13. desember 2002. Føremålet med fredinga er å bevare eit større, relativt urørt og variert barskogområde med tilhøyrande plante- og dyreliv, som er typisk for denne delen av Oslomarka og som har særskilt vitskapleg og pedagogisk tyding. Størstedelen av reservatet ligg i Rausjømarka og er eigd av Oslo, Lørenskog og Rælingen kommune
Høgaste toppar
(•) betyr at det trigonometriske punktet ikkje er plassert på det høgaste punktet på toppen.
Luciadagen
Luciadagen 13. desember er ein minnedag for den sicilianske martyren heilage (sankta) Lucia i den liturgiske kalenderen både hjå den katolske kyrkja og den ortodokse kyrkja. Dagen vert også feira utanfor kyrkja, og i dei skandinaviske landa har denne dagen vorte ein viktig adventstradisjon som vert feira med levande lys, opptog og mat.
Heilage Lucia
Den heilage Lucia av Siracusa var fødd på 280-talet på Sicilia. Det er fleire ulike legender som fortel hennar historie, men dei fortel alle at ho leid martyrdøden rundt år 300 under keisar Diokletian. Ho vart forsøkt drepen fleire gonger før dei lukkast, og i prosessen fekk ho blant anna stukke ut augene. Sankta Lucia vart helgen og skytshelgen for Siracusa og for blinde etter sin død.
Eldre Luciafeiring i Skandinavia
Då kristendomen kom til Skandinavia vart Luciadagen ein merkedag på primstaven. Den katolske merkedagen vart blanda med eldre tradisjonar. Det at dagen fall på 13. desember som var vintersolkverv, altså den lengste natta i året, i den julianske kalenderen var med å påverke korleis dagen vart markert. Det at namnet Lucia kjem frå det latinske ordet lux, som betyr lys, passa også godt inn i denne tradisjonen. Folk i eldre tid meinte blant anna at mørket råda denne natta, og at ein måtte passe seg for dei underjordiske og troll i tida frå luciadagen og fram til jul.
I Sverige på slutten av 1700-talet kjem dei første omtalane av kvinnene si deltaking i denne tidlegare mannsdominerte feiringa, og då med kvite kjolar og lys i håret.
I 1700 gjekk Danmark-Noreg over frå den julianske til den gregorianske kalenderen, slik at vintersolkverv fann stad på ein seinare dato (21. desember).
Moderne Luciafeiring
Feiringa slik vi kjenner den i Skandinavia i dag, med lys og kvite kjolar, har kome gradvis, men tradisjonen skaut fart i Sverige på 1920-talet etter at ei avis i Stockholm utlyste ein konkurranse om kven som skulle verte Stockholm si Lucia. Denne vart krona etter eit luciatog gjennom byen.
Luciasongen er ein viktig del av luciafeiringa. Melodien og tittelen frå denne stammar frå ein italiensk folketone om bydelen Santa Lucia ved hamna i Napoli. Den svenske «Natten går tunga fjät» av  Arvid Rosén kom i 1928. Denne har også vorte oversatt til norsk: «Svart senker natten seg». Innhaldet i desse tekstane har ingenting med den opphavlege italienske teksten å gjere.
Lussekattar er bakverk med safran som er spesielt knytt til luciadagen.
Nigerelva
Namnet på elva
Namnet Niger kjem truleg frå tamasjek ɣer n ɣeren 'elvanes elv, elva av elvar', med ei misforstådd europeisk tilpassing til det latinske adjektivet niger 'svart'. På bambara heiter elva Joliba, som tyder 'blodelva'; jf. joli 'blod', ba 'elv'. På fulfulde heiter ho Maayo ɓaleewo, som tyder 'den svarte elva'; jf. maayo 'elv', ɓaleewo 'kvit' (i NGO-klassen). På songhay heiter ho Isa Ber 'storelva', og på joruba Oya, etter ei elvegudinne knytt til Niger.
Bjørn Trumpy
Bjørn Trumpy var ein norsk fysikar. Trumpy er kjend for undersøkingar innan atom- og molekylærfysikk, kosmisk fysikk og kjernefysikk. Han nedla òg eit stort arbeid i samband med opprettinga av Universitetet i Bergen og var den første rektoren på universitetet.
Han virka ved NTH frå 1918 til 1935, der han studerte til kjemiingeniør (1922) og dr.techn. i fysikk (1927), studerte hos Max Born i Göttingen og Niels Bohr i København, og virka seinare som dosent i fysikk (1932-35). Deretter overtok han etter Ole Andreas Krogness ved Geofysisk Institutt i Bergen (1935-59). Han vart leiar for Bergen Museum (1946), leia det lokale Magnetisk Byrå og planla Institutt for fysikk og teknologi ved det komande Universitetet i Bergen. Der vart han seinare professor i jordmagnetisme og kosmisk fysikk, såvel som førsterektor (1948). Han skreiv rundt hundre vitskaplege avhandlingar om atom- og molekylfysikk, kosmisk stråling og kjernefysikk og var tilknytt CERN i sine seinare år (1960).
Trumpy leia Norsk Geofysisk Forening (1946-57) og Norsk Fysisk Selskap (1954-57), der han òg vart æresmedlem (1972). Han vart kommandør av Den Kongelige St. Olavs Orden (1951). Ved Universitetet i Bergen finn ein Bjørn Trumpys hus.
Putumayo
Putumayo, (i Brasil Içá) er ei elv i Sør-Amerika. Ho er bielv til Amazonaselva i Brasil, frå kjelda i Andesfjella til munningen, er ho 1580 km, 1480 av desse er farbare. Elva er grenseelv både mellom Colombia og Peru, og mellom Colombia og Ecuador.
Sejerø
Sejerø er i dansk øy i Kattegat. Ho har eit areal på 12,5 km², er 11 km lang og høyrer til Kalundborg kommune. Øya ligg om lag 5 km vest for Sjælland, og har ferjesamband til Havnsø.
Sejerø ligg i (og omfattar heile) Sejerø Sokn.
Edipsós
Edipsós (gresk Αιδηψός) er ein landsby og tidlegare kommune i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Edipsós inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Istiéa-Edipsós.
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Edipsós 6 141 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 249 innbyggjarar.
Jan Mærli
Jan Mærli var ordførar i Aurskog-Høland kommune frå 2007 til 2015. Han representerer Arbeidarpartiet.
Thomas Edison
Thomas Alva Edison var ein USA-amerikansk oppfinnar og forretningsmann. Trollmannen frå Menlo Park stod for fleire banebrytande oppfinningar, som forbetring av fonografen. Edison var kjend for å æra for oppfinningane til assistentane sin, og til andre oppfinnarar. Det var til dømes ikkje Edison som fann opp det elektriske ljoset. Det var fleire som hadde arbeid med elektrisk ljor før Edison, som til dømes James Bowman Lindsay, Moses G. Farmer, William E. Sawyer, Joseph Swan og Heinrich Göbel. Men det var Edison som fyrst klarte å laga ein versjon som kunne produserast industrielt.
Edison var fødd i Milan i staten Ohio, og voks opp i Port Huron i Michigan. Han hadde vore tunghøyrt sidan tidleg i oppveksten då han vart tilsett som telegrafist på 1860-talet. Før han saman med faren sette opp laboratoriet i Menlo Park i 1876, der han gjorde størstedelen av oppfinningane sine, hadde han selt snop på jarnbanen, arbeidd som griseslaktar og vore grønsakshandlar.
I alt 1 093 patent vart registrerte i Edison sitt namn, men mange av desse var betringar av gamle patent, og Edison var illgjeten for å taka æra åt assistentane sine når dei gjorde oppfinningar. Ein av desse assistentane var Nikola Tesla, som braut med Edison og etter kvart gjorde stor lukke for seg sjølv.
Sillamäe
I sovjettida i Estland var Sillamäe ein lukka by, hovudsakleg på grunn av den kjemiske fabrikken her som produserte brenselstavar og nukleært materiale til sovjetiske atomkraftverk og atomvåpen. I starten vart det drive gruvedrift etter uran på same staden, men seinare var dette importert frå forskjellige stader i Austblokklanda, hovudsakleg Tsjekkoslovakia. Uranmalm frå Bihor-gruva, som vart drive av Sovromcuarţ (Sovjetunionen og Romania i lag) vart òg handsama i Sillamäe.
Nær byen ligg stranda Toila og kurstaden Narva-Jõesuu, som vart nytta av leiarar og medlemmer av kommunistpartiet i sovjettida.
I 2005 vart det opna ei hamn i Sillamäe. Sidan 2006 har det vore fast ferjesamband mellom Sillamäe og Kotka i Finland.
Pallas
Pallas kan syne til:
Fleire skip er kalla «Pallas»:
Elimäki
Elimäki er ein kommune i Finland. Kommunen ligg i landskapet Kymenlaakso (Kymmenedalen) i lenet Etelä-Suomen lääni (Södra Finlands län).
Heming Unge
Heming Unge er ein segnfigur kjend gjennom norske folkeviser og segner.
Gregor Schlierenzauer
Gregor Schlierenzauer er ein skihoppar frå Fulpmes i Austerrike. Han har mellom anna vunne VM-gull i laghopp stor bakke under Ski-VM 2007, i tillegg har han vunne ei rekkje verdscuprenn.
Heming Unge
Visa «Heming og gyvri» handlar om Heming som ein eventyrhelt som bergar ei jomfru frå trolla. Også denne visa var kjend av Torfæus.
Visene om Heming Unge er kjende frå Færøyane og frå ulike stader i Noreg. Segnene er kjende frå Island og Noreg. Sidestykke til forteljinga finn vi i det Saxo Grammaticus omkring år 1200 skreiv om Harald Blåtann og Toke. Bogeskyttersegnene er kjende frå England alt omkring år 800, dei var kjende i Noreg i vikingtida, og vandra vidare austover til Finland og og sør gjennom Tyskland til Sveits. Her finn vi segna att i den internasjonalt meir kjende Wilhelm Tell-segna. Forteljingane om den gode symjaren finn vi att i soger og Olav Tryggvason. Skiløparsegna er truleg opphavleg norsk.
Gregor Schlierenzauer
Merittar
VM i Skiflyging
Heming Unge
Ivar Aasen har nedteikna segna om då Heming kom rennande utfor Øyfjellet i Vefsn. Denne Heming budde på garden Kulstad. Han hadde ei ski det ikkje fanst maken til, ho var så brei at ein kunne stå på ho med begge føtene. Per Sveinsson Ørjedal (1833-1919) meinte han hadde sett denne skia på kyrkjeloftet i Dolstad kyrkje rundt 1850, då han gjekk til konfirmasjon.
Jim Mullen
Jim Mullen er ein skotsk jazzgitarist med ein særeigen stil. Som Wes Montgomery før han brukte han tommelen til å plukke strengane med i staden for eit plekter.
Biography
Jim Mullen var gitarist med Pete Brown & Piblokto! for to album i 1970. Han spelte så med Brian Auger's Oblivion Express, og var med på dei tre første albuma i lag med den framtidige Average White Band-trommisen Robbie McIntosh. Mullen vart så med i bandet Kokomo og turnerte seinare med Average White Band.
Då han turnerte i USA med AWB i midten av 1970-åra møtte han tenorsaksofonisten Dick Morrissey, og i 1980-åra slo dei seg saman til det britiske jazzfunkbandet Morrissey–Mullen. Plateprodusenten Richard Niles, som produserte det sjette albumet til bandet, It's About Time, produserte sidan tre soloalbum for Mullen.
Mullen har spelt med mellom andre Pete Brown & Piblokto!, Mose Allison, Hamish Stuart, Joanna Eden, Tam White, Claire Martin, Mike Carr, Jimmy Witherspoon, Dave O'Higgins og Georgie Fame, Sinan Alimanovic, David Tughan og Frank Holder.
Rakvere
Rakvere (tysk Wesenberg eller Wesenbergh) er ein by og kommune nord i Estland, 20 km sør for Finskebukta. Byen er hovudstad i Lääne-Viru maakond,
Historie
Det er funne spor etter busetnader her tilbake til 200–400-talet e.Kr. Truleg for å verne denne busetnaden vart det reist ei trefestning på Vallimägi. Då danskane tok over området i 1220, reiste dei bygningar i stein. Busetnaden Tarvanpea vart første gong nemnd i soga til Henrik av Latvia i 1226. Den nye danske festninga vart kalla Wesenbergh på middelnedertysk for første gong i 1252. Slaget ved Rakovor mellom danske og tyske riddarar, samt russarar, fann stad i nærleiken den 18. februar 1268.
Den 12. juni 1302 fekk Rakvere Lübeck-rettar. Då den danske kongen selde Dansk Estland til Den livlandske ordenen i 1346, vart det reiste ei stor borg over den tidlegare festninga. Ordensburg vart verna av tårn og borggardar. Bygginga av eit fransiskanarkloster starta i 1508.
Under livlandskrigen frå 1558 til 1581 var Rakvere under russisk styre og vart hardt råka. Sverige regjerte over byen ei kort stund, før han fall til Det polsk-litauiske samveldet i 1602. Polakkane øydela borga i 1605. Etter at byen kom tilbake til Sverige dette året, vart ein ny bygning reist i ruinane av klosteret. Under den store nordiske krigen vart Rakvere sett i brann i 1703. Med Nystad-traktaten gjekk Rakvere til Det russiske riket, der han vart verande fram til Estland fekk sjølvstende i 1918 etter den første verdskrigen.
I den første perioden med sjølvstende vart fleire utprega bygg reist, som marknadsbygningen, den gamle bankbygningen (i dag SEB Eesti Ühispank) og Rakvere gymnas. I 1930 opna stadionet i byen. Lokale aviser dukka opp, som regionsavisa Virumaa Teataja, som først kom ut i 1925. Eit teater vart bygd mot slutten av 1930-åra, og vart opna 24. februar 1940. Teateret kom uskadd frå den andre verdskrigen og er framleis i bruk i dag.
Tarvas-statuen
Rakvere er kjend for Tarvas-statuen av ein urokse, som vart laga av den estiske skulptøren Tauno Kangro. Det skal visstnok vere den største dyrestatuen i Baltikum. Statuen står på kanten av Vallimägiåsen og vart reist i samband med 700-årsfeiringa av byen. I lag med granittblokka statuen står på, er han sju meter lang, fire meter høg og veg om lag sju tonn. Statuen er laga i bronse.
Terje Riis-Johansen
Terje Riis-Johansen er ein norsk senterpartipolitikar frå Skien. Han var landbruks- og matminister 2005 - 2008 og olje- og energiminister i Jens Stoltenberg si andre regjering 2008-2011. Riis-Johansen gjekk av 4. mars 2011 og vart etterfølgd av partifellen Ola Borten Moe. 5. oktober 2011 vart han vald til fylkesordførar i Telemark og sat til 2015.
Riis-Johansen er utdanna innan agronomi og landbruksteknikk. Ved kommune- og fylkestingsvalet i 1991 vart han vald inn i Skien bystyre og Telemark fylkesting for Senterpartiet, og i 1993 vart han vald inn på Stortinget, men mista plassen sin der i 1997. Frå 17. oktober 2005 og fram til 20. juni 2008 var han statsråd i Landbruks- og matdepartementet i same regjeringa Stoltenberg II.
Under regjeringa Bondevik I var han rådgjevar i Finansdepartementet. Han var fram til han vart utnemnd som statsråd styremedlem i Noregs Bondelag (2000–2005). Elles har Riis-Johansen mellom anna vore sentralstyremedlem i Norges Bygdeungdomslag (1989–1991) og nestleiar i Nei til EU (1995–1997).
I 2009 vart Riis-Johansen trekt inn i ein kritikk av Innovasjon Norge, då det kom fram at han i 2007 fekk 500 000 kroner i rein støtte frå innovasjonsføretaket for å pusse opp ein fjøs.
Anjalankoski
Industrien er mellom anna basert på skogsindustri langs elva. Stora Enso Oyj og Myllykoski Paper Oy er hovudarbeidsplassane i Anjalankoski, i tillegg til kommunen sjølv.
Kommunen ligg i landskapet Kymmenedalen (fi. Kymenlaasko) i lenet Södra Finlands län.
Venskapskommunar
Anjalankoski har desse venskapskommunane:
Østlendingen
Østlendingen er ei avis som kjem ut på Elverum i Innlandet.
Ho er lokalavis for Østerdalen, Solør, Glåmdalen, samt Trysil og Engerdal. Østlendingen vert gjeve ut som morgonavis seks dagar i veka. Avisa kom med sitt første nummer 5. januar 1901. Østlendingen er i dag eigd av Edda Media, som igjen er ein del av Mecom-konsernet.
Avisa er tradisjonelt ei Senterpartiavis. Konstituert redaktør er Trond Ivan Hagen, Morten Stenberg er redaktør. Avisa konkurrerer i dag med Hamar Arbeiderblad om å dekke dei sentrale og nordlege delane av fylket. I den sørlege delen av fylket har Glåmdalen størst opplag.
DS «Wergeland» (1881)
Dette var det andre skipet til BDS som heitte «Pallas». BDS hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Pallas er ein asteroide i solsystemet.
Historie
«Wergeland» vart levert i juli 1881 for Jacob Christensen med fleire i Bergen. I 1887 vart skipet kjøpt av Harloff & Bøe og i mars 1894 kjøpte Bergenske skipet for 77 000 kroner. . Det fekk då namnet «Pallas».
7. april 1895 grunnstøytte «Pallas» ved Fladskjær under innseglinga til Bodø med rogn og tran og vart vrak.
Alvin Martin Weinberg
Alvin Martin Weinberg var ein amerikansk fysikar.
Han tok doktorgrad i matematisk biofysikk frå University of Chicago i 1939, og var tilknytt Oak Ridge National Laboratory frå 1945, der han vart forskingsdirektør i 1948 og direktør frå 1955. Frå 1975 til 1985 var han direktør for Institutt for energianalyse ved Oak Ridge Associated University. Weinberg deltok i utviklinga av dei første energiproduserande kjernereaktorane og gjorde seg merka for arbeid innan teoretisk reaktorteknologi og vedrørande utvinning av kjerneenergi.
The Boston News-Letter
The Boston News-Letter var ei avis som kom ut for første gong 24. april 1704, og er rekna som første jamleg utgjevne avisa i Britisk Nord-Amerika. Ho var støtta av dei britske styresmaktene, og alle utgåver blei godkjende av guvernøren.