cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noreg under fyrste verdskrigen
Den norske handelsflåten og den uinnskrenka ubåtkrigen
Alt den fyrste krigshausten gjekk norske handelsskip tapt. I 1914 vart åtte norske dampskip senka av miner, og 28 personar omkom. Einskilde handelsskip vart òg stansa av tyskarane og senka. Etter at Tyskland innførte blokade mot vestmaktene, vart fleire skip senka ved direkte angrep. I 1915 vart ni dampskip minesprengt, medan 24 damp- og motorskip og 25 seglskip vart senka. I 1916 vart endå fleire senka, slik at 135 skip var gått tapt og 144 menneske var omkome innan august 1916. Etter den norske fiskeavtala med Storbritannia i august 1916 gjorde Tyskland represaliar mot Noreg ved å senke elleve skip utanfor kysten av Nord-Noreg med ubåtar. Desse senkingane vakte stor forarging både i Noreg og i andre nøytrale land. Noreg protesterte overfor Tyskland med den såkalte ubåtresolusjonen av 13. oktober 1916. Utover hausten dette året steig mengda med senka skip monnaleg.
Ubåtsenkningane var eit forvarsel om det som skulle kome. 31. januar 1917 erklærte Tyskland uinnskrenka ubåtkrig overfor alle skip i eit område som mellom anna bestod av farvatnet mellom Noreg, Færøyene og England. Våren 1917 lei skipsfarta enorme tap, til dømes vart 68 norske skip senka berre i april. Dei britiske styresmaktene avgjorde då at all trafikk til og frå Noreg skulle gå i konvoi, verna av britiske militærskip. På denne måten gjekk skipstapa etter kvart attende. Men under fyrste verdskrig vart i alt 1 162 nordmenn drepe, medan 943 forsvann sporlaust på sjøen.
Dyrtid og rasjonering
Asker og Bærums budstikke trykte 25. juli 1916 denne notisen: «Observer! Vi er anmodet om at henstille til folk at medbringe kurv eller indpakningspapir i forretningene, da det for tiden er meget vanskelig for mange forretninger at skaffe saavel papir som hyssing.» I same avis stod det òg eit lesarbrev som vitnar om varemangelen: «Til Bærums provianteringsraad.  ''Hvorlænge skal man vente paa det av provianteringsraadet bestilte sukker? Nu har jeg i 4 uker efter hinanden dels i telefon, dels ved brevkort forespurt hos Ødegaard, naar jeg kan forvente at faa det for ca. 2 maaneder siden hos ham skriftlig bestilte sukker.'' "Som regel har jeg faat det svar, at en av de første dage kunde jeg vente at faa et bestemt svar om, naar jeg kunde faa sukkeret. No brister min taalmodighed, og difor henvender jeg mig til raadet med forespørsel, om vi, der har bestilt sukker gjennem raadet, idetheletat kan faa noget, og om vi kan faa det, naar vi har bruk for det.""Familiefar.»"Mangelen på varer vart særleg ille under kolforbodet i januar 1917. Då beslagla provianteringsrådet alle private butikkar sine behaldningar av kol, og det vart innført innskrenkingar på opningstida til butikkane. I februar vart det rasjonering på olje. Brenslesituasjonen betra seg utover sumaren, men samstundes vart mat-situasjonen verre. Noreg byrja å kjøpa tilbake noko av den fisken som vart selt til Storbritannia.
Styrking av statsmakta
Verdskrigen førte i Noreg til ei styrking av statsmakta, ved at staten kom til å gripe inn på mange område som tidlegare hadde vorte overlate til private. Dette gjaldt fyrst og fremst sikringa av forsyningane og skipsfarten. Dessutan vart det innført maksimalprisar, rasjonering og husleieregulering. Under krigen kom dessutan byrjinga på alkoholforbodet, som skulle verte eit viktig stridstema på 1920-talet.
Jobbetida
Etter kvart som krigen trekte i langdrag, vart det klårt at dei nøytrale landa kunne ha visse fordelar av krigen. For Noregs vedkomande gjaldt det fyrst og fremst dei høge fraktprisene, som kom av ein skrikande mangel på skipstonnasje på verdsmarknaden. Ein såg ei antydning til jobbetid tidleg i 1915, følgt av ein stille periode om sumaren, før jobbetida verkeleg tok seg opp utover hausten 1915 og vinteren 1915–1916. Det vart danna fleire aksjeselskap, samstundes som frakt- og skipsprisane berre steig. Spekulasjon i skipsaksjar greip om seg, og mange tente seg rike i ein fei. Industrien gjekk au godt i desse åra. Mange verksemder vart oppretta og gamle utvida. Sjølv om det var gode tider i industrien, førte likevel dyrtida til at det vart vanskelegare tider for dei som hadde faste lønningar, slik som embetsmenn og funksjonærar.
Dei høge fraktene og tonnasjeprisane, og dessutan stigninga i kursen til skipsaksjane, heldt fram gjennom 1916 og 1917, og heldt fram ut i 1918. Då det utpå hausten 1918 vart klard at krigen ville ta slutt, sokk likevel kursa på få dagar. Ekspansjonsperioden i industrien var over i 1917, bremsa av den store råvaremangelen. Fisket vart hemma av mangelen på olje. Miljøet som var skapt av jobbetida eksisterte likevel heilt til 1920, då nedgangstidene nådde Noreg.
Politikk
Gunnar Knudsen sat som statsminister under heile krigen, og hadde heile tida Nils Claus Ihlen som utanriksminister. Det vart halde ein form for borgfred mellom partia for å unngå stridigheiter i ei vanskeleg tid for landet, men politikken til regjeringa var likevel omstridd. Fleire av regjeringsmedlemmane var upopulære, særleg Lars Abrahamsen, som var tilhengar av alkoholforbod, målmannen Jørgen Løvland og provianteringsminister Oddmund Vik. Vik måtte gå av i 1917. Under krisa med kolforbodet var kritikken mot regjeringa og utanrikspolitikken deira særleg sterk. Det vart då vedteke å oppretta ein eigen utenrikskomité, der alle parti skulle representerast, men slik at Venstre fekk fleirtal. Fleire gonger vart det føreslått at det skulle dannast ei samlingsregjering av alle partia i staden for Venstre-regjeringa, men forslaga vart avvist av Venstre kvar gong. Midt under krigen, i 1915, vart det halde stortingsval. Venstre gjekk då litt fram, medan Høgre og Arbeidarpartiet gjekk noko tilbake. Dermed vart regjeringa til Gunnar Knudsens sitjande.
Arbeidarrørsla
Dyrtida førte til misnøye blant arbeidarane, og arbeidskampen våren 1916 førte til storlockout, som igjen nær hadde ført til generalstreik. På grunn av dei gode tidene var det mindre uro i det følgjande året, men mot slutten av krigen voks den sosiale uroa omkring på arbeidsplassane. I 1917 og i 1918 var det store demonstrasjonar mot dyrtida i Kristiania. Etter februarrevolusjonen og oktoberrevolusjonen i Russland vart mange arbeidarar påverka i radikal retning. I april 1918 var det arbeidaropprør i Sulitjelma, der soldatar frå Trondheim måtte opprette ro og orden. I Kirkenes var det i fleire månader eit regelrett arbeidardiktatur under eit råd med fire medlemmar. På Landsmøtet til arbeidarpartiet i påska 1918 fekk den revolusjonære opposisjonen fleirtal, og Kyrre Grepp vart vald til leiar.
Meiningane i Noreg
Sjølv om Noreg offisielt var nøytralt, var det mange nordmenn som heldt med den eine eller den andre av dei krigførande maktene. I handels- og skipsfartsmiljøa langs kysten og blant yngre akademikarar hadde ein ofte i utgangspunktet sympati for Storbritannia, medan eldre akademikarar, embetsmenn og offiserar gjerne var knytte til Tyskland. Fleirtalet blant folket var nok ententevennlege, særleg fordi ein såg på Tyskland som den angripande parten i krigen. Den tyske ubåtkrigen, dei mange senkingane av norske handelsskip og dei store spionsakene førte òg til at mange nordmenn vart ententevennlige, sjølv om episodar slik som det britiske kolforbodet kunne føre til svingingar i stemninga. Blant dei intellektuelle var Christen Collin ein ivrig forkjempar for saka til ententen, medan Sigurd Ibsen, Fredrik Paasche, Hjalmar Christensen og Nils Kjær var tyskvennlige.
Mijannah
Mijannah er ein landsby i Jizan-regionen, sørvest i Saudi-Arabia.
Joana Vasconcelos
Joana Vasconcelos er ein portugisisk kunstnar kjend for store installasjonar, skulpturar laga av daglegdagse ting og tekstildekte figurar.
Liv
Vasconcelos blei fødd i Paris. Familien hennar vende tilbake til Portugal frå eksilet sitt i Frankrike etter Nellikrevolusjonen i 1974. Ho studerte ved Centro de Arte & Comunicação Visual i Lisboa. Ho har sidan budd og arbeidd i Lisboa, og byrja å stilla ut jamleg frå midten av 1990-talet.
E.T.A. Hoffmann
Ernst Theodor Wilhelm Amadeus Hoffmann var ein prøyssisk forfattar, jurist, komponist, musikkritikar og karikaturteiknar kjend som E.T.A. Hoffmann.
Hoffmann sine soger hadde stor innverknad på 1800-talet. Han var ein av dei fremste forfattarane frå den romantiske rørsla, og blir rekna som ein pioner innan fantastisk litteratur. Ei av dei best kjende sogene hans er 'Nøtteknekkeren og musekongen' (1816), som blei gjort om til ein kjend ballett av Peter Tsjaikovskij i 1892. Fleire av sogene hans blei nytta til operaen Les contes d'Hoffmann av Jacques Offenbach, der han sjølv opptrer som ein fiktiv figur.
Liv
Hoffmann var fødd i Königsberg. Han blei utdanna jurist, og arbeidde i statsforvaltinga frå 1796 til 1806. I 1802 blei han degradert og flytta til Płock på grunn av nokre karikaturar. Her møtte han kona si. Etter 1806 livnærte han seg som komponist, musikkarrangør og skribent fram til han i 1816 igjen fekk ei offentleg stilling, i Berlin. Sjølv oppfatta han seg mest som komponist, og såg på forfattarskapen som ein bigeskjeft. Hoffmann blei gravlagd i Berlin, på gravlundane ved Halleporten.
Verk
Forfattarskapen hans er karakterisert som «en konstnerligt meir sofistikerad variant av skräckromantiken», med nærleik til folkeeventyra og fantasiverdene til barn og som ei blanding av «en håndgripelig, ofte småborgerlig virkelighet med den mest fantastiske eventyrverden. Slik kan han skape en komisk virkning, men også intens spøkelsesstemning».
Joana Vasconcelos
Virke
Vasconcelos stilte ut ved Venezia-biennalen i 2005 der ho mellom anna viste fram A Noiva ('Brura'), ei 20 fot høg lysekrone laga av over 14,000 tampongar.
E.T.A. Hoffmann
Verk
Han debuterte med Fantasiestücke in Callots Maniar (1814), som var ei samling av forteljingar tidlegare trykt annanstad. I Gullskålen frå denne samlinga «lar forfatteren 'salamandrenes fyrste' opptre midt blant hederlige embetsmenn og håndverkere i Dresden»; hovudpersonen Anselmus er ein forvirra student som lever i to verder, ei som er realistisk og ei som er fantastisk. Året etter kom Djevelens eliksirer, som i stil kan minna om ein skrekkroman, men «miksturen som munken drikker er også et symbol på ondskapens makt». Munken Medardus er ein splitta sjel, og etter at han drikk av ein mikstur blir splittinga permanent. Den vonde halvparten hans begår fleire mord før han blir frigjort gjennom døden sin. Boka kan minna om Stevenson si Dr. Jekyll og Mr. Hyde, som kom ut 70 år seinare. Tittelpersonen i Klein Zaches, genannt Zinnober (1819) er ein vondskapsfull dverg som kan fortrolla menneska.
Dei fire samlingane kalla Die Serapionsbrüder (1819–21) – oppkalla etter ein litterær vennekrins Hoffmann var blitt ein del av i Berlin etter 1816 – inneheldt fleire av dei best kjende forteljingane hans, blant anna Rat Krespel, Frøken de Scuderi, Nøtteknekkeren, Meister Martin og Nachricht aus dem Leben eines bekannten Mannes. Frøken de Scuderi er ein kriminalroman med ein intrige frå dei franske hoffkrinsane på 1600-talet, med Madeleine de Scudéry som detektiv. I Rat Krespel, som òg er kjend med tittelen Antoine, er tittelpersonen ein svært eksentrisk far som bekymra for at den sjuke og musikalske dottera hans skal døy om ho syng. Han isolerer dottera, men ho syng likevel, og døyr medan ho syng.
Joana Vasconcelos
Virke
I 2012 stilte Vasconcelos ut verket sitt ved den store årlege samtidskunstutstillinga ved Slottet i Versailles. Ho var den fyrste kvinne og den yngste samtidskunstnaren til å stilla ut i Versailles.
E.T.A. Hoffmann
Verk
Hoffmann skreiv musikkritikk under psevdonymet «Johannes Kreisler», og denne same Johannes Kreisler er hovudperson i den fiktive sjølvbiografien til Hoffmann, Lebensansichten des Katers Murr (1820-21), der livsskildringa til den galne kapellmeisteren blir samanfiltra med sjølvbiografien til ein katt. «Katten representerer den småborgerlige verden som var skyld i og befestet Kreislers galskap».
Jacques Offenbach sin opera Les contes d'Hoffmann (1881) er episodisk, og byggjer på forteljingane Der Sandmann, Rat Krespel og Das verlorene Spiegelbild. Arien i prologen er henta frå Klein Zaches, genannt Zinnober.
Joana Vasconcelos
Virke
In 2013 representerte kunstnaren Portugal i ei soloutstilling ved paviljongen til landet ved Venezia-biennalen. Verket Trafaria Praia blei installert i ein båt for anker som samstundes blei til eit flytande galleri.
I 2018 var Vasconcelos representert med den retrospektive utstillinga I'm Your Mirror ved Guggenheimmuseet i Bilbao i Spania som den fyrste portugisiske kunstnaren til å oppnå denne æra. Utstillinga omfatta 30 verk og representerte 25 år av den kunstnariske karrieren hennar.
I 2020 installerte Vasconcelos det massive stad-spesifikke verket Valkyrie Mumbet ved Massachusetts College of Art and Design Museum (MAAM) i Boston i Massachusetts. Dette var den fyrste soloutstillinga hennar i USA. Verket er del av ein serie av storskalaverk kunstnaren lagar for særskilde stader, til ære for inspirerande kvinner knytte til den staden. Det nemned verket er til æra for Elizabeth Mumbet Freeman, ei slavekvinne i Massachusetts som gjekk til retten for å oppnå fridom.
Kunstløp under Vinter-OL 2018
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Karar
<br style="clear:both;" />
Parløp
<br style="clear:both;" />
Isdans
<br style="clear:both;" />
Bruno Bellone
Bruno Bellone er ein fransk tidlegare fotballspelar frå Toulon som vart europameister med Frankrike i 1984. Han deltok 1981-88 i 34 landskampar og skåra 2 mål. Bellone var vengspelar og med på å vinne både den nasjonale serien og cupen med AS Monaco.
Klubbspel
Bellone spelte på AS Monaco frå 1980 til -87, ein klubb han vart ligameister med i 1982. Tre år seinare var han også med då Monaco slo Paris Saint-Germain 1-0 i den franske cupfinalen. Perioden 1987-90 var han Cannes-spelar i to åtskilde sesongar, i mellomtida gjorde han ein sesong teneste i Montpellier. Ein ankelskade gjorde han la opp 28 år gammal.
Kerman-provinsen
Kerman-provinsen (farsi استان کرمان), Ostān-e Kermān) er ein av 31 provinsar i Iran. Kerman ligg søraust i Iran med provinshovudstad i byen Kerman. I 2014 vart provinsen plassert i Region 5. Området er nemnt i antikken som akamenide-provinsen Karmania, og er den nest største provinsen i Iran med ei flatevidd på 180 726 km², som utgjer nesten 11 prosent av heile Iran. Innbyggjartalet i provinsen er kring tre millionar. Kerman-provinsen er vidare delt inn i fylka Baft, Bardsir, Bam, Jiroft, Rafsanjan, Zarand, Sirjan, Shahr-e-Babak, Kerman, Mahan, Rayen, Kahnuj, Qaleh Ganj, Manujan, Roodbar-e-Jonob, Anbar Abad og Ravar.
Bruno Bellone
Landslagsspel
Bellone skåra i sin landslagsdebut i Dublin 14. september 1981, då Frankrike gjekk på eit 2-3-tap mot heimelaget i ein VM-kvalifiseringskamp. Han spelte ein einaste kamp i sjølve Fotball-VM 1982, i bronsefinalen mot Polen tapte laget hans med dei same siffera mot Irland hausten før. Bellone sitt landslagsmål nummer to kom i sluttsekunda av EM-finalen 1984 mot Spania, på ei kontring syrgde han for fransk siger 2-0. Sidan skåra han aldri på landslaget. Han deltok i fire kampar under VM i fotball 1986, mellom dei då Frankrike vann 4-2 over Belgia i bronsefinalen. Bellone sitt farvel med landslaget kom i januar 1988, han var innbytar då Marokko vart slått 2-1 Monaco.
Kerman-provinsen
Geografi
Fjellområda i provinsen er ei forlenging av dei sentrale fjellkjedene i Iran. Dei strekkjer seg frå vulkanfjella i Aserbajdsjan og forgreinar seg ut på det sentrale platået i Iran, og endar i Balutsjistan. Bashagard og Kuh-e Bananfjella er dei høgaste i regionen med toppar som Toghrol, Aljerd, Palvar, Sirach, Abareq og Tahrood. Andre fjellkjeder strekkjer seg ut frå Yazd til Kerman og Challeh-ye-Jazmoorian, med toppar som Hazaran på 4 501 moh, Kuh-e Shah 4 402 moh, Joupar, Bahr Aseman og Khabr.
Det meste av provinsen er likevel stort sett steppe eller sandørken, sjølv om det finst enkelte oasar der det vert dyrka dadlar, appelsinar og pistasje. I oldtida var «karmansk» vin kjend for kvaliteten sin [Strabon XV.2.14 (kap. 726)]. Provinsen er avhengig av qanatar (underjordiske vasskanalar) til vatning.
Kerman er utsett for naturkatastrofar. I nyare tid har flaum til dømes avdekt den arkeologiske oldtidsbyen Jiroft sør i Kerman-provinsen. Arg-é Bam, den største adobe-strukturen i verda, vart på den andre sida øydelagd i Bam-jordskjelvet i 2003. 22. februar 2005 tok eit stort jordskjelv livet av hundrevis av innbyggjarar i byen Zarand og fleire andre, nærliggande landsbyar nord i Kerman.
Klima
Klimet i provinsen er variert. I nord, nordvest og i sentrale områder er det tørt og moderat klima, medan i sør og søraust er vêret varmt og relativt fuktig. Byen Kerman og området rundt har eit delvis moderat og tørt klima, med normale temperaturar som varierer frå kring 40 °C og -7 °C. Middeltemperaturen i månadane mars til juni er 20°-25 °C. Desse månadane høver seg vêrmessig best for reise og turisme.
Sverre Stenersen
Sverre Stenersen var ein norsk kombinertrennar frå Målselv. Han vart verdsmeister i kombinert i 1954 og olympisk meister i same i i 1956. Dessutan fekk han VM-sølv i 1958 og OL-bronse i 1952. Frå 1954 til -58 vann han alle dei fem norske meisterskapane i kombinert. Stenersen representerte Målselv IL.
Aktiv
Stenersen markerte seg i kombinert-øvinga frå 1951-sesongen. Han kom då på bronseplass under noregsmeisterskapen, berre slått av den komande olympiameisteren Simon Slåttvik og Kjetil Mårdalen. I OL-sesongen 1952 fekk Stenersen ein ny NM-bronse, delt med nettopp Slåttvik og fekk dermed delta for Noreg under OL i Oslo. I Ol-tevlinga i Holmenkollen vann Stenersen ein ny bronsemedalje, men kunne lite gjere med den olympiske meisteren Slåttvik, ei heller med den finske kombinertkjempa Heikki Hasu som fekk OL-sølvet.
Stenersen høyrde til i verdstoppen i kombinert resten av tiåret. I 1954 vart han noregsmeister for fyrste gong, ei bragd han skulle gjenta dei neste fire åra. Under VM 1954 var han best av eit kobbel norske kombinterrennar, og vart verdsmeister i øvinga framfor fire landsmenn. Med 461,1 poeng hadde han einast eiit poengs margin til sølvmannen Gunder Gundersen.
I 1955 vann Stenersen kombinert i Holmenkollen for fyrste gong, han gjentok triumfen der i 1956 og i 1959. Under vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo var han heilt suveren då han slo svensken Bengt Eriksson, som vart nummer to, med over 17 poeng. Dermed vann Stenersen alle dei fire store tevlingane han stilte i i 1956-sesongen.
Etter andreplass i Lahti i 1955 vann Stenersen kombinertrennet i den finske skibyen både i 1956, -57, 59- og -60. År 1958 gjekk verdsmeisterskapen av stabelen i nettopp Lahti. Her måtte Stenersen gje tapt for Finlands eigen Paavo Korhonen, som fekk 448,50 poeng mot Stenersens 447,69.
Same året, 1958, vann Stenersen sin femte og siste NM-tittel i kombinert i Holmenkollen. Under noregsmeisterskapen i Holmenkollbakken imponerte han og fekk NM-sølv i spesielt hopprenn 1,1 poeng bak noregsmeisteren, den tidlegare olympiameisteren Arnfinn Bergmann.
Stenersen la opp i 1961 og vart trenar for det norske kombinertlandslaget.
Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Stenersen var norsk flaggberar i vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo. Same året vart han tildelt Holmenkollmedaljen.
Fløksand husmorskule
Historikk
Den 1. februar 1910 tok det fyrste kurset til med 20 elevar. I 1917 vart skulen utvida til 24 elevar.
Då departementet i 1919 kom med krav om at alle landshusmorskular skulle ha opplæring i stell av mellom anna gris og høns, vart det bygt gris og hønsehus. I 1927 vart eit vedhuset påbygt, for å gjere plass til vaskehus og eit lite bad. I 1922 var det bygt eit stabbur.
Kjende personar
Den kjende husstellæraren og programleiaren Ingrid Espelid Hovig er ei av dei som gjekk på skulen og ho kom tilbake som lærar i 1954.
Bygningen
Skulhuset er ein toetasjes bygning med fasadekledning av tre, med horisontalt trepanel, supanel med eller utan kantskjæring. Huset har vanlig saltak og heilvalmtak mot søraust, tekt med lappskifer. Ytterveggen er konstruert med lafteverk av tre. Underbygningen er konstruert med naturstein utan bindemiddel (tørrmur).
I dag er bygningen klubbhus og kafe for Meland golfklubb.
Arkiv
Husmorskulen vart driven av Hordaland fylkeskommune og arkivet etter skulen er i dag hjå Fylkesarkivet i Vestland.
Kermanshah-provinsen
Kermanshah-provinsen (farsi استان كرمانشاه) er ein av 31 provinsar i Iran og vert rekna som ein del av Iransk Kurdistan. Provinsen vart frå 1969 til 1986 kalla Kermanshahan og frå 1986 til 1995 Bakhtaran. Sidan 2014 har provinsen høyrt til Region 4, der sekretariatet for regionen ligg i  provinshovudstaden Kermanshah. Majoriteten av innbyggjarane Kermanshah-provinsen er sjiamuslimar, med ein minoritet av sunnimuslimar og yarsanisme.
Fylke
Kermanshah er delt inn i 14 shahrestan (fylke): Dalaho fylke; Gilan-e-gharb fylke; Harsin fylke; Islamabad-e-gharb fylke; Javanrud fylke; Kangavar fylke; Kermanshah fylke; Paveh fylke; Qasr-e-Shirin fylke; Ravansar county; Sahneh fylke; Sarpol-e-Zahab fylke; Solas-e-Babajani fylke; Sonqor fylke.
Dei største byane i Kermanshah-provinsen er: Kermanshah; Eslamabad-e Gharb; Paveh; Harsin; Kangavar; Sonqor; Javanrud; Salas-e-babajani; Ravansar; Dalahoo; Gilan-Gharb; Sahneh; Qasr-e Shirin; Sarpol-e-Zahab.
Malangshalvøya
Malangshalvøya er ei halvøy i Balsfjord og Tromsø kommunar i Troms og Finnmark. Ho vert avgrensa i aust av Balsfjorden, i vest av Malangsfjorden og i nord av Straumsfjorden. Halvøya er rundt 30 kilometer lang og opptil 15 km brei. Dei sentrale dela av halvøya vert dominert av fjell på over 1000 moh, derav det største er den 1168 meter høge Bentsjordtinden. Det er busetnad ved fjordsidene langs stort sett heile halvøya. Langs vest- og nordsida av Malangshalvøya går Fv286, medan Fylkesveg 858 følgjer austsida til han kryssar over til vestsida ved Malangseidet.
Sjikhany
Sjikhany (russisk Шиханы) er ein lukka by i Saratov oblast i Russland med om lag 6500 innbyggjarar. Han ligg rundt 130 km nord for Saratov.
Sjikhany vart grunnlagd i 1928 og fekk bystatus i 1996. Han har vore ein lukka by sidan 1997.
Nelson Rock
Nelson Rock er ei avsidesliggande øy, som i røynda er ein liten holme 5 km nord for Williams Rocks, utanfor kysten av Mac. Robertson Land i Holmevika. Ho vart kartlagd av Robert G. Dovers frå Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i 1954. Nelson Rock vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter Robert Nelson, som var vêrobservatør ved Mawson Station i 1962, og som assisterte med trianguleringa av Nelson Rock og reisinga av eit landemerke på øya.
Reidar Torp
Reidar Torp var ein norsk offiser fødd i Sarpsborg. Han var sonen til politikaren Oscar Torp.
Under andre verdskrigen rømde Torp frå Noreg med skipet HMS «Devonshire» den 7. juni 1940 saman med kongefamilien og regjeringa. Under andre verdskrigen var han soldat med militær trening i London frå 1942 til 1943 ved ei øvingsavdeling i Sandhurst frå 1943 til 1944.
Reidar Torp var sjef for etterretningstenesta under Forsvarets Overkommando frå 1970 til 1975 og sjef for Plan and Policy Division International Military Staff i NATO frå 1975 til 1979 som generalmajor. Han var òg sjef for Forsvarets stabsskule fra 1979 til 1983, og sjef for Heimefrontmuseet frå 1983 til 1995.
Gangneung
Gangneung er ein by nordaust i Sør-Korea. Byen ligg ved Japanhavet og har om lag 215 000 ibuarar. Gangneung er det økonomiske senteret i Gangwon-do-provinsen.
Under Vinter-OL 2018 vart kunstløp på skeiser så vel som kortbaneløp på skeiser avvikla i Gangneung.
Fysikaren Anne Borg
Anne Borg er ein norsk fysikar. Ho er rektor ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU).
Borg er professor i material- og faststoff-fysikk ved NTNU, var dekan for Fakultet for naturvitskap og teknologi/Fakultet for naturvitskap same stad 2013–2017 og vart prorektor for utdanning i 2017.
Ho vart tilsett som rektor ved NTNU 13. desember 2019, etter å ha vore konstituert rektor sidan 21. august 2019.
Bakgrunn og karriere
Borg vart fødd i Drammen og voks opp i Hønefoss. Ho vart sivilingeniør i teknisk fysikk ved Noregs tekniske høgskule (NTH) i 1982, og dr.ing. i fysikk same stad i 1987, med avhandlinga Infrared spectroscopy for studies of molecular vibrations at surfaces : construction and testing of a wavelength modulation infrared spectrometer.
Etter å ha fullført doktorgraden, var ho postdoktor ved Stanford Synchotron Radiation Laboratory ved Stanford University i 14 månader i 1988–1989. I perioden 1989–1998 hadde ho ulike forskarstillingar ved NTH, SINTEF og NTNU.
Borg sine forskingsområde er overflate- og materialfysikk, «scanning probe»-mikroskopi, fotoelektronspektroskopi og tetthetsfunksjonalteori.
Sidan 1998 har ho vore professor i material- og faststoff-fysikk ved Institutt for fysikk ved NTNU. I perioden 1998–1999 var ho gjesteforskar ved Lawrence Berkeley National Laboratory i California. Ho var prodekan for utdanning ved Fakultet for naturvitskap og teknologi i perioden 2005–2013, og dekan ved same fakultet frå 2013. NTNU fusjonerte med høgskulane i Sør-Trøndelag, Gjøvik og Ålesund 1. januar 2017. Då vart fakultetstrukturen endra, og Borg heldt fram som dekan ved Fakultet for naturvitskap, til ho vart tilsett som prorektor for utdanning 1. august 2017.
Frå 21. august 2019 til 12. desember same år var ho konstituert rektor ved NTNU, og frå 13. desember 2019 er ho tilsett som rektor ved NTNU.
Borg har vore sentral i utviklinga av forsking på synkrotonstråling, dels i samarbeid med det svenske forskingslaboratoriet MAX-lab, og ho var medlem i MAX-styret til lab i perioden 2006–2009. Ho er (per 2020) leiar for Scientific Advisory Committee (SAC) ved det noverande MAX IV-laboratoriet.
Kohkiluyeh og Buyer Ahmad
Kohkiluyeh og Buyer Ahmad (farsi استان کهگیلویه و بویراحمد, Ostān-e Kohgīrūye-o Būyer-Ahmad) er ein av 31 provinsar i Iran. Han ligg sørvest i landet, i Region 2, med provinshovudstad i Yasuj. Provinsen har ei flatevidd på 15 563 kvadratkilometer, og i 2006 hadde han 634 000 innbyggjarar. I 2011 var folketalet akuak til nær 660 000 innbyggjarar. Majoriteten av innbyggjarane talar lurisk.
Vendehalsar
Vendehalsar, biologisk slekt Jynx, er ei lita, men særprega gruppe av små hakkespettar i «den gamle verda».
Neptune's Window
Neptune's Window er ei smal kløft mellom to høge klipper, like aust for Whalers Bay på søraustsida av Deceptionøya i Sør-Shetlandsøyane. Ho fekk dette namnet av kapteinløytnant D.N. Penfold i Royal Navy, etter kartlegginga hans av Deceptionøya i 1948-49, fordi ein lett kunne observere vêr- og istilhøva i innløpet til Neptunes Bellows frå denne kløfta.
Vendehalsar
Til likskap med dei «verkelege» spettane, har vendehalsar store hovud, lange tunger som dei nyttar til å trekkje ut byttedyr med, og zygodaktyle føter, klatreføter, med to tær peikande framover, og to bakover. Men dei manglar dei stive halefjørene som spettane brukar dei klatrar i tre, så det er meir sannsynleg at vendehalsar kviler på ei grein enn i oppreist stilling på ein trestamme slik som spettane gjer.
Neptune's Window
Kjelder
Neptune&
Vendehalsar
Nebba deira er kortare og mindre dolkliknande enn hos spettane. Hovudføda er maurar og andre insekt som dei plukkar frå rotnande trevirke eller i jord. Vendehalsar gjenbrukar spettehòl til reirplass, framfor å hakke ut eigne hòl. Egga er kvite, som hos mange andre hòlerugarar.
Dei to artane har kryptisk fjørdrakt, med intrikate mønstre av gråtonar og i brunt. Lydytringa er eit nasalt hakkespettliknande rop.
Desse fuglane har namn frå evna deira til å snu hovudet nesten 180 grader. Om dei blir forstyrra ved reiret, kveser dei og vrir det slangeliknande hovudet i ein truande oppvising.
Det finst berre to artar:
Hibat Tzion
Hibat Tzion (hebraisk skrift חִבַּת צִיּוֹן, tyder 'Kjærleik for sion') er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg på kystsletta nær Hadera og dekkjer 4 500 mål i Heferdalen regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 492.
Moshaven vart grunnlagd i 1933 av «Jordbruksgudset til det russiske sionistsenteret». Han vart kalla opp etter Hovevei Zion-organisasjonen (òg kalla Hibbat Zion på hebraisk). Grunnleggjarane fekk seinare med seg immigrantar frå Sentral-Europa.
Han hadde den første organiske Annona-lunden i Israel, og er framleis den største i landet. Han hadde òg det første krematoriet i landet, som vart drive av Alei Shalekhet. Det vart brend ned av demonstrantar i august 2007.
Mytteriet på Bounty
Mytteriet på Bounty var eit mytteri som fann stad ombord på skipet HMAV «Bounty», om lag 30 nautiske mil av øya Tofua i Stillehavet, den 28. april 1789. Mytteriet var leia av Fletcher Christian mot kapteinen på skipet, William Bligh. Etter at mytteristane hadde overteke skipet lét dei kapteinen og dei 18 som var lojale mot han driva avgarde i ein lettbåt på 23 fot (ca. 7 meter). Bligh og mesteparten av mannskapet overlevde ein svært lang seglas frå mytteristaden til den næraste europeiske kolonien, Dili på Timor (ei strekning på 3 600 nautiske mil) i den vesle båten, og fekk ei heltemottaking i Storbritannia.
Mytteristane segla avgarde med «Bounty», og enda til sist på Pitcairnøyane, der dei slo seg ned og brende skipet. Det bur framleis etterkommarar etter mytteristane på øya. Mytteriet på Bounty var spesielt for si tid, det vanlege var at mytteri meir bar preg av ein arbeidskonflikt, som Spithead og Nore-mytteria. At mytteristane på «Bounty» tok kommando over fartøyet ved makt og tvinga kapteinen på skipet og dei som var lojale mot han i lettbåten var svært uvanleg.
Mytteriet har også fått stor merksemd i ettertida, og det er skrive fleire bøker og laga ei rekkje meir eller mindre historisk korrekte filmar om det.
Bakgrunn for mytteriet
HMAV «Bounty» var eit sivilt lasteskip som var bygt i 1784 som «Bethia». Det blei kjøpt av Royal Navy i 1787, for å brukast i ein ekspedisjon til Stillehavet. Planen var å henta brødfruktplantar som så skulle fraktast til Karibia, der dei skulle plantast og verta rimeleg mat for slavar.
Under kommando av løytnant William Bligh segla HMVA «Bounty» til Tahiti for å henta brødfruktplantar. Dette kunne blitt ei innbringande reise; utover den lasta var verd var det òg utlova ein premie frå Royal Society of Arts til den som utførte reisa. Bligh hadde delteke på James Cook sin ekspedisjon til Stillehavet, og blei såleis vald fordi han alt hadde røynsle med lange ekspedisjonar til Stillehavet.
Reisa var svært vanskeleg. Etter å ha freista i ein månad å runda Kapp Horn måtte «Bounty» snu på grunn av stormar, og i staden ta den lange vegen rundt Kapp det gode håp. Etter ti månader nådde dei Tahiti, og forseinkinga førte til at dei måtte venta fem månader, slik at neste avling av brødfruktplanter var modne nok til å tranporterast. I april 1789 kunne «Bounty» endeleg forlata Tahiti.
Skipet var rangert som kuttar, og hadde difor ikkje andre offiserar enn Bligh, som hadde løytnantrang. Mannskapet var lite, og det var ingen marinesoldatar med til å verna mot fiendtlegsinna innfødde eller til å sikra disiplinen om bort. Bligh valde å dela mannskapet i tre skift i staden for to, slik at dei kunne sova lenger utan å purrast. Han sette protesjeen sin Fletcher Christian, som var førstestyrmann (Master's Mate), som leiar for eit av skifta. Denne hendinga har òg blitt filmatisert fleire gonger. Sist gong var i 1984, då Anthony Hopkins spelte Bligh og Mel Gibson spelte Christian. Bligh er ofte blitt framstilt som ein tyrann i filmar og i bøker, men i kva grad dette er historisk korrekt er tvilsamt. Han var kjend for valdsame raseriutbrot, og nettopp eit slikt utbrot kan ha vore den utløysande faktoren til mytteriet. På den andre sida hadde Bligh blant anna teke med ein felespelar på ekspedisjonen, for å oppmuntra mannskapet til fysisk aktivitet i form av dans på fritida.
Mytteriet
Den 28. april 1789, under heimreisa, leia Christian eit mytteri. Han hadde med seg kring ein tredel av mannskapet, som hadde sikra seg skytevåpen under Christian si nattevakt. Dei overraska Bligh, som blei bunden i lugaren sin. Til trass for at mytteristane var i mindretal ser det ikkje ut til at dei som var lojale mot kapteinen gjorde nemneverdig motstand så snart dei såg at Bligh var bunden, og skipet blei teke utan blodsutgyting. Mytteristane sette Bligh og atten mannskapmedlemmar som var lojale mot han i ein 23 fot (7 m) stor lettbåt, som var så tungt lasta at ripa låg berre nokre tommar over vassflata. Dei fekk med seg fire sverd, mat og vatn for nokre dagar slik at dei kunne nå næraste øy, og dessutan ein sekstant og eit lommeur for navigasjon. Dei hadde ikkje noko kart eller kompass. Fire lojale mannskapmedlemmar måtte vera igjen på skipet, både fordi dei ikkje fekk plass i lettbåten og fordi dei hadde kunnskapar som var viktige for å kunna føra skipet. Desse fire blei seinare slopne fri på Tahiti.
Bligh si ferd til Timor
Timor var den næraste europeiske utposten, og difor den tryggaste staden for Bligh å setja kursen mot. Dei reiste først innom Tofua for å få forsyningar. Dei segla så forbi Fiji, der dei ikkje torde å gå i land fordi dei nesten ikkje hadde våpen å forsvara seg med. Bligh hadde svært gode evner som navigatør, blant anna på grunn av opplæringa frå kaptein Cook. Den fyrste oppgåva hans var å overleva og få sendt beskjed til britiske styresmakter om mytteriet, slik at eventuelle andre britiske skip i området kunne følgja etter.
I løpet av 47 dagar klarte han, gjennom eineståande sjømannskap, å nå Timor etter ei ferd på 3 618 nautiske mil (6 701 km), der han blant anna segla dei gjennom det vanskelege Torresstredet. Gruppa mista berre ein mann, som blei drepen av innfødde på Tofua. Ironisk nok skulle fleire av dei som overlevde den hasardiøse reisa kort tid etter a dei kom til Timor bukka under for sjukdom, truleg malaria, i den sjukdomsråka hamnebyen Batavia i Nederlandsk Austindia medan dei venta på transport til England. Bligh kom tilbake til London i mars 1790, og blei motteken som ein helt. I oktober same året blei han frikjend i ein krigsrettssak; slike saker var rutine når ein kaptein hadde mista eit skip, til dømes på grunn av uvêr, feilnavigering, fiendtlege handlingar, mytteri eller liknande. Kort tid etter saka blei boka A Narrative of the Mutiny on board His Majesty's Ship «Bounty» gjeven ut.
Skjebnen til mytteristane
Mytteristane var klare over at dei risikerte dødsstraff dersom dei blei funne: for å overleva måtte dei freista å halda seg skjulte for Royal Navy. Dei segla først til øya Tubuai og freista å busetja seg der. Etter å ha terrorisert dei innfødde i tre månader gav dei opp og segla mot Tahiti, der dei sette iland 16 av besetninga. Fletcher Christian, 8 andre besetningsmedlemmar, 6 menn frå Tahiti og 11 kvinner sette så segl for å unnslippe den venta straffa. Ifølgje dagboka til ein av besetningsmedlemmane var dei tahitiske innfødde blitt kidnappa, og Christian sette segl utan å varsla dei. Føremålet var å få med seg kvinnene.
Mytteristane segla innom Fiji og Cookøyene, men frykta at dei ville bli funne der og heldt fram flukta. Ved hjelp av sjøkart og beretningar som Bligh hadde med seg i kapteinslugaren sin, fekk mytteristane greie på at det var blitt oppdaga ei avsidesliggande øy fleire år før i det sørlege Stillehavet. Øya var blitt kalla Pitcairn, og dei bestemte seg for å prøva å finna henne. Dei oppdaga Pitcairn etter lang tids søk; øya var blitt plassert feil på karta til admiralitetet, og låg rundt hundre nautiske mil unna den oppgjevne posisjonen. Mytteristane og dei innfødde gjekk i land på den ubebodde øya, og 23. januar 1790 blei HMAV «Bounty» brent i det som i dag blir kalla Bounty Bay. Restar etter skipet, som ballaststein og naglar, er framleis synlege på staden, medan roret er utstilt på Suva museum på Fiji.
Den 7. novemberen 1790 sigla HMS «Pandora» under kommando av kaptein Edward Edwards frå Storbritannia for å leita etter «Bounty» og mytteristane. «Pandora» hadde dobbelt besetning, då det var planlagt at den ekstra besetninga skulle bemanna «Bounty» når ein hadde teke det tilbake frå mytteristane. «Pandora» nådde Tahiti den 23. mars 1791. To av mytteristane hadde i mellomtida blitt drepne på Tahiti. Matthew Thompson skaut Charles Churchill, og blei difor steina til daude av Churchill sin svigerfamilie. Fire av mennene frå «Bounty» kom ombord på «Pandora» kort etter at skipet kom til øya og ti andre blei arresterte i løpet av nokre veker. Desse fjorten, ei blanding av mytteristar og lojale besetningsmedlemmar, blei plasserte i eit provisorisk fengsel på dekket på skipet. Dette har seinare blitt kritisert som unaudsynt hard handsaming, men ein skal hugsa på at Edwards ikkje kunne vita kven av mennene som var mytteristar, og heller ikkje i kva grad desse ville gjera opprør.
8. mai 1791 forlét «Pandora» Tahiti og heldt fram jakta på mytteristane vest for Tahiti. Etter tre månader utan resultat gjekk seilasen vidare vestover og gjennom Torressundet, der skipet grunnstøytte og sokk den 30. august 1791. 31 av besetninga og 4 av besetningsmedlemmane frå «Bounty» omkom, då «buret» dei sat fanga i på dekk ikkje blei opna før i siste augneblink. Dei gjenverande 89 besetningsmedlemmane og 10 frå «Bounty» segla så vidare i 4 små lettbåtar og nådde Timor 16. september 1791.
Etter å ha nådd England blei dei 10 besetningsmedlemmane frå «Bounty» stilt for krigsrett. Under rettssaka blei det lagt stor vekt på kven av mannskapet som var sett med våpen under mytteriet, då det å ha våpen utan å bruka dei for å freista å stoppa eit mytteri vart likestilt med å delta i mytteriet. I domen som blei kunngjort den 18. september 1792 blei fire av mannskapet som Bligh hadde utpeikt som uskyldige frikjende.
Årsaka til mytteriet
Årsakene til mytteriet er aldri blitt heilt avklart. Nokre meiner at Bligh var ein tyrann som dreiv mannskapet for hardt, slik at dei til slutt ikkje hadde noko anna val enn mytteri. Andre meiner at mannskapet, som var uvant med lange reiser og hadde blitt eksponert for fridom og seksuelle utskeielser under den lange ventetida på Tahiti, ikkje klarte å venda attende til den harde disiplinen som var naudsynt ombord på eit seglskip.
Kristofer Visted
Kristofer Visted var ein  norsk kulturhistorikar og museumsmann, fødd i Åkra i Skånevik i Hordaland, død i Oslo. Då han var tre år gamal flytta familien til Bergen, der han tok artium i 1892 ved Bergen katedralskole, og året etter annaneksamen ved universitetet i Kristiania (Oslo). Han studerte tysk, historie og etnografi.
Mytteriet på Bounty
Årsaka til mytteriet
Loggen viser at Bligh var restriktiv med avstraffing. Han gav munnleg refs når dei fleste andre kapteinar ville tydd til pisking, og piska når andre ville ha hengt den skuldige. Han hadde ei god utdanning og var interessert i vitskap, og var overtydd om at god diett og hygiene var avgjerande for veen til mannskapet og vel. Dei fekk difor god mat, og skipa var alltid skinnande reint. Bligh var òg oppteken av at mannskapet skulle trena for å halda seg i god form. Han var òg oppteken av velferda til innfødde, og freista utan hell å gjera noko med den epidemiske spreiinga av kjønnssjukdomar på Tahiti. Den store veikskapen hans i høve til mannskapet var truleg den skarpe tunga hans. Når han hadde teke ei avgjerd fornærma han andre, og hadde lett for å framstilla andre som idiotar. Sjølv om mannskapet nok hadde det betre enn på dei fleste skipa i Royal Navy kunne dette føra til sterk misnøye. Dette trekket ved han var mest framtredande i venteperiodar; når han måtte bruka alle evnene til å føra skipet, og ikkje minst då han førte lettbåten, var dette eit langt mindre problem.
Kristofer Visted
Kristofer Visted var i åra 1901–06 tilsett som konservator ved Bergens Museum, der han arbeidde med folkekunstsamlinga. I åra 1912–16 var han styrar av Fylkesmuseet for Telemark og Grenland i Skien, og utvikla museet etter profesjonelle museologiske prinsipp. Han var tilsett som konservator ved Etnografisk museum i Kristiania i åra 1919–23, og i åra 1929–30 knytt til Olavsjubileet (900-årsjubileet i 1930 for Heilag-Olav) i Trondheim.
Mytteriet på Bounty
Årsaka til mytteriet
I populærlitteratur er Bligh ofte blitt blanda saman med Edward Edwards, kapteinen på HMS «Pandora» som blei sendt for å finna mytteristane. Edwards var verkeleg den vondskapsfulle mannen som Bligh er bltit skulda for å vera. Han tok fjorten mytteristar til fange og let dei leva i forferdelege tilhøve. Då Pandora gjekk på grunn på Great Barrier Reef omkom fire av fangane og 31 av mannskapet. Hadde det ikkje vore for at ein ukjend sjømann opna bura fangane sat i, utan å ha fått ordre om det frå kapteinen, ville alle dei fjorten ha omkome. Av dei ti som overlevde blei fire frikjende fordi Bligh vitna om at dei hadde vore lojale, men at dei hadde måtta bli igjen på skipet. To blei dømde for å ha vore passive, men begge fekk kongeleg nåde. Ein blei dømd, men blei likevel sloppen fri av tekniske årsaker. Dei siste tre blei dømde til døden og hengde.
Kristofer Visted
I lange periodar levde Visted av oppdragsverksemd for bokforlag. Som forlagskonsulent var han biletredaktør for Aschehougs første store noregshistorie, Norges historie fremstillet for det norske folk, Kristiania 1909-1917. Han var redaktør av trebindsverket Kulturens historie : i populær fremstilling ved norske forfattere, som kom ut på Aschehoug forlag i 1917, der han sjølv hadde skrive eit par kapittel om byggeskikk og ættesamfunn. Verket hadde ei tverrvitskapeleg orientering, med mange tema som skulle dekkjast, og som Visted knytte til seg ein rad yngre og relativt ukjente forskarar ved ulike museum og ved universitetet for å gjennomført. Mange av dei vart sentrale innanfor norsk vitskap seinare.
Mytteriet på Bounty
Årsaka til mytteriet
Når det gjeld brødfrukta, den opphavlege årsaka til Bounty-ekspedisjonen, blei det seinare gjennomført endå ein ekspedisjon for å henta brødfrukt til Dei karibiske øyane. Denne ekspedisjonen klarte å henta nok brødfruktskot til Karibia, men slavane nekta å eta denne maten som var heilt ukjend for dei.
Kristofer Visted
Kristofer Visted er framfor alt namngjeten for boka  Vor gamle Bondekultur som han gav ut i 1908 på Cappelen forlag, og som kom i fleire opplag og utgåver seinare, i ny og utvida utgåve i 1923. Her presenterte han norsk bondekultur i eit historisk perspektiv, og tok for seg materielle, sosiale, samfunnsmessige og andelege sider ved levemåten til bøndene, som byggeskikk, drakt, kunst og handverk, «aaret og dets fester» og «livets store begivenheter». For Visted var «skikken» eit viktig analytisk omgrep og ein tilnærmingsmåte til å forstå tenkemåten og verdiane til bøndene. I ein viss mon er det ein underliggjande nasjonalistisk haldning i framstillinga: Det er bonden som har skapt kjernen i norsk kultur. For si tid var bokverket særs rikt utstyrt med illustrasjonar, jamvel i fargar, og var i det store og heile eit pionerarbeid som sette sitt preg på norsk etnologi i den tidlegaste fasen og verka inn på innsamlingsprofilen og styrkte legitimasjonsgrunnlaget til mange museum.
Vor gamle Bondekultur kom ut i ny redigert utgåve som Vår gamle bondekultur i to band med bidrag av etnologen Hilmar Stigum (1897-1976) i 1951-1952, i tredje utgåve i 1971.
Malgocta
Malgocta er ein landsby i Jizan-regionen, sørvest i Saudi-Arabia.
Józef Szmidt
Józef Szmidt er ein polsk tidlegare tresteghoppar, fødd i Miechowwice i Schlesien. Frå 1958 til 1964 vann han alle dei internasjonale meisterskapsøvingane i tresteghopp. Han vart to gongar europameister, fyrst under EM 1958 i Stockholm og så EM 1962, og to gongar olympisk meister; under OL 1960 i Roma og OL 1964 i Tokyo. Szmidt var den fyrste tresteghopparen som braut 17-metersgrensa då han sette verdsrekord med 17,03 m i 1960.
Aktiv
Han var tyskfødd, Josef Schmidt, men familien valde å verte buande då heimbyen etter andre verdskrigen vart innlemma i Polen. Szmidt vart i i 1958 den fyrste polske tresteghopparen som passerte 16-metersstreken. Same sesongen vann han ein klar siger i tresteghopp under europameisterskapen i Stockholm med sterke 16,43 m, versdrekordeigaren Oleg Rjakovskij vart nummer to.
Under den polske meisterskapen i Olsztyn den 5. august 1960 hoppa Szmidt 17,03 meter, ny verdsrekord, og vart dermed den fyrste tresteghopparen som hoppa over 17 meter. Ein månad seinare, under dei olympiske leikane i Roma, vann han gullmedaljen med olympisk rekord, 16,81 meter, framom dei sovjetiske utøvarane Vladimir Gorjajev og Vitold Kreer. Også under europameisterskapen 1962 i Beograd tok han gullmedaljen føre to hopparar frå Sovjet og likeeins under dei olympiske leikane i Tokyo i 1964.
Szmidt vart nummer fem i friidretts-EM 1966. I den tynne lufta i Mexico-byen hoppa han under Sommar-OL 1968 16,89 meter, berre 14 cm bak hans eigen gjeldande verdsrekord føre finalen. Men det heldt berre til sjuandeplass i ei fenomenal tevling der verdsrekorden vart flytta fleire gongar, til sist av Viktor Sanejev til 17,39 m. Szmidt tok avskjed med ein 11. plass i europameisterskapen 1971 i Helsingfors, 36 år gammal.
Til saman vann Szmidt ti polske meistertittlar i tresteghopp; 1958, 1960, 1962-63, 1965-67 og 1969-71. I 1961 vart han polsk meister i lengdehopp. Han deltok også i sprinttevlingar i den nasjonale meisterskapen og kapra sølvmedaljar på 200 meter; 1953 og 1958, samt på 100 meter i 1958.
PST
Politiets tryggingsteneste
Ongudai
Ongudai er ein busetnad i Republikken Altaj i Russland. Han vart grunnlagd i 1626.
Busetnaden ligg ved elva Ursul og ligg 210 km frå Gorno-Altajsk.
I folketeljinga i 2002 budde det 5376 innbyggjarar i landsbyen.
Santiago Arias
Santiago Arias Naranjo er ein colombiansk fotballspelar som spelar for Atlético Madrid (2020).
I 2018 spela han for det colombianske landslaget og for PSV Eindhoven i nederlandsk Eredivisie. Han vart seriemeister i Nederland med PSV i 2015 og 2016.
Korneuburg
Korneuburg er ein by og ein kommune i distriktet med same namn i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 9,71 km² og 13 000 ibuarar. Byen Korneuburg ligg ved nordbreidda av Donau, 12 km nordvest om Wien og 168 meter over havet.
Whirlwindbreane
Whirlwindbreane er fire markante brear som flyt saman og så inntil vestsida av Whirlwindfjorden på austkysten av Den antarktiske halvøya. Han vart oppdaga av sir Hubert Wilkins på flyturen hans den 20. desember 1928 og dei fekk dette namnet fordi plasseringa deira såg ut som dei radiale sylindrane på Wright Whirlwind-motoren hans. Whirlwindbreane, består av Flint-, Demorest-, Matthes-, og Chamberlinbreen, og vart fotograferte frå lufta av U.S. Antarctic Service (USAS) i 1940 og kartlagt av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1948.
Rtisjtsjevo
Rtisjtsjevo (russisk Рти́щево) er ein by i Saratov oblast i Russland med om lag 45 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 170 km nordvest for Saratov.