cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montreal - April 9th 1977
Materialet på dette albumet er identisk til piratkopiplata Tangerine Tree Volume 18: Montreal 1977 og vart spelt inn 9. april 1977 i Montreal i Canada. Ved ein feil inneheld den andre plata på albumet musikken meint for andreplata av Aachen - January 21st 1981 og motsett. Denne feilen vart sidan retta av plateselskapet. Innhaldet under syner det korrekte innhaldet.
Lolland
Lolland (tidlegare stava Laaland) er den fjerde største øya i Danmark med eit areal på 1 243 km². Ho ligg i Austersjøen. Lolland er delt i to kommunar; Lolland kommune og Guldborgsund kommune.
Den høgaste toppen på heile øya er berre 25 meter høg, og var ein viktig stad for kommunikasjon for tyskarane under den andre verdskrigen. Toppen ligg like utanfor landsbyen Horslunde. Tidlegare voks det raudbete på øya.
Ola Aabakken
Ola Aabakken er ein norsk offiser frå Vågå.
Frå 1985 til 1987 var han stabssjef for 6. divisjon, og frå 1990 til 1993 sjef for operasjonsstaben ved Forsvarets Overkommando. I 1994 vart han Chief of Staff ved AFNORTHWEST, før han i 1997 vart direktør ved Forsvarets Høgskole. Dette var han fram til 2000.
Lolland
Styresmaktene i Danmark og Tyskland planlegg å knyta Lolland til den tyske øya Fehmarn via Fehmarnbæltbrua. E47 frå København kryssar Guldborgsund mellom Lolland og Falster via ein moderne tunnel, men motorvegen endar for tida ved Rødby, der ei ferje tar bilane over til Fehmarn. To eldre bruer går òg over sundet mellom Lolland og Falster, Frederik IX-brua og Guldborgsundbrua nord i sundet.
Bjørgvin
Bjørgvin er eit gamalt namn på Bergen, med opphav i norrønt språk. Namnet tyder grøn eng (vin) mellom fjella (bjørg).
Namnet er framleis nytta i visse omgrep, som Bjørgvin bispedøme.
Nils Nilsson Skaar (1826–1909)
Nils Nilsson Skaar var ein norsk gardbrukar og stortingsmann. Skaar kom frå garden Skåro opp for austsida av Fyksefjorden i Kvam herad i Hordaland. Han var ordførar i heimekommunen i 20 år og sat på stortinget i 15 år.
Yrkesliv
Skaar dreiv frå han var seksten år gammal med bygningsarbeid, fór i jektefart og var på fiskeri. 1851 kjøpte han garden Botnen i dåverande Vikør herad. Fem år seinare overtok han farsgarden Skåro og dreiv denne til han skøytte han frå seg i 1886. Frå 1884 til 1889 var han fyrvaktar på Lerøy.
Styringsmann
Skår var 1854-61 med i heradstyret i Vikør. Frå 1866 kom han inn att i heradstyret, og vart vald til ordførar. Eit verv han hadde heilt fram til 1885, då han gjekk ut or heradstyret. Han hadde elles mange andre kommunale verv i desse åra. Mellom anna var han 1867-69 med i matrikkelkommisjonen for Nordhordland, og var forlikskommissær for åstadsaker 1880-85. På statleg nivå var han 1884-86 med i kommisjonen som såg på organiseringa av hæren.
Stortingsmann
Fyrste perioden på Stortinget var han medlem av protokollkomiteen. 1874 sat han i vegkomiteen, resten av si tid (1875-85) var han med i militærkomiteen. 1883-84 var han medlem av riksretten som dømde statsministeren frå embetet.
Skaar døydde i Norheimsund i Kvam. Han var far til Nils Nilsson Skaar og bror av Gjermund og Johannes Nilsson Skaar.
Mandø
Mandø er ei dansk øy i Vadehavet. Ho dekkjer eit areal på 7,63 km² og har omkring 60 innbyggjarar. Mandø er forbunde med fastlandet Jylland når det er fjøre, men denne er berre tilgjengeleg for traktorarar. Det har hendt at vanlege personbilar har sett seg fast.
Busetnaden på øya er stort sett samla i Mandø By, som ligg på den høgaste delen av øya. Frå Mandø går det om sommaren turar med traktor til Korresand, som er ein sandbanke mellom Mandø og Rømø. Denne er som regel oversvømd ved flo, men ved fjøre er han nokre kilometer lang.
Hovudnæringane på Mandø er hovudsakleg jordbruk og turisme.
Nordefjorden
Nordefjorden eller Nordre Bumannsfjorden (samisk Nuorttat Dáccavuotna) er ein fjord på vestsida av Seiland i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,5 km søraustover til Nordre Bumannsfjorddalen i botn av fjorden.
Fjorden er ikkje busett. Sørefjorden ligg litt lenger sør. På det djupaste er fjorden 84 meter djup, om lag 400 meter ut i fjorden.
462 Eriphyla
462 Eriphyla er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 22. oktober 1900 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Hauk Aabel
Hauk Erlendssøn Aabel var ein norsk skodespelar og visesongar som vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1934 og som òg fekk Kongens fortenestmedalje i gull.
Han var son av legen og høvesdiktaren Andreas Aabel (1830—1901) og debuterte på Christiania Theater i 1897, men slo først igjennom 1899 på Sekondtheatret med den storkomiske, lettbeinte og dumlystige antikvitetshandlaren Snild i Gustav Wied sin Erotik. 1900—1904 var han knytt til Nationaltheatret, frå 1904 til Centraltheatret, der han som den naive bondeguten Ola Lia forma ein populær figur.
I 1917 byrja Hauk Aabel å spele i stumfilmar i Sverige. Han vendte så tilbake til Noreg i 1927, der han deltok i fleire filmar, den siste i 1939, som far til Tutta Rolf i den svenske filmen Valfångare.
Hauk Aabel var far til den populære skodespelaren Per Aabel (1902–99).
Oskeonsdag
Oskeonsdag er ein kristen heilagdag, som markerer byrjinga på fastetida. Søndagane blir ikkje talde med i fastetida, og derfor fell han frå kyrkjeleg synspunkt 40 dagar før påske (1. påskedag). Talet på dagar er fastsett til minne om Jesus Kristus sitt 40 dagar lange opphald i ørkenen. Oskeonsdagen er ein gong mellom 4. februar og 10. mars, avhengig av når påska kjem.
Rømmegraut
Rømmegraut, rjomegraut eller fløytegraut (bokmål rømmegrøt) er ein norsk tradisjonsrett. Denne rømmebaserte grauten var vanleg å servera ved særskilde høve, som ved bryllaup og barnedåpar, etter ein fødsel eller ein slått, til feitetysdag, jonsok og til jul. Han kunne òg lagast til når ein heldt til på setra.
Oskeonsdag
For nokre kristne har oskeonsdag tradisjonelt vore ein dag ein mintest at mennesket er dødeleg. I Den katolske kyrkja inneheld liturgien utdeling av oskekrossar. Oska kjem frå palmegreiner frå palmesøndagen året før, brent kort tid før oskeonsdag, gjerne saman med heilage oljar frå tidlegare år. Ein geistleg teiknar ein kross med oske blanda med litt vatn på panna til kvar enkelt av dei truande, mens han seier nokre ord som minner om at mennesket er dødeleg og/eller behovet for omvending. Det tradisjonelle formularet er «Kom ihug, menneske, at du er støv og igjen skal bli til støv; gjer bot slik at du kan ha evig liv». Dette minner om den gamle tradisjonen med å drysse oske på hovudet som eit symbol på anger overfor Gud, noko som er skildra fleire gonger i Bibelen. Det tidlegaste beviset for skikken er frå ei liturgisk bok skrive i Mainz ca. år 960, og han vart gjort universell i den katolske kyrkja av pave Urban II i 1091. I katolsk og ortodoks tradisjon er oskeonsdag ein faste- og abstinensdag, noko som betyr at dei truande skal eta minst mogleg, og helst unngå kjøt.
Orsay i Indre Hebridane
Orsay (skotsk-gælisk Orasaigh) er ei lita øy i Indre Hebridane i Skottland. Ho ligg like vest for Islay og gjev ly for landsbyen Portnahaven.
Rinns of Islay fyr vart bygt på Orsay i 1825 av Robert Stevenson.
Rømmegraut
Grauten blir laga ved at ein kokar rømme og/eller surna fløyte på svak varme. Ulike kornslag kan blandast i, til dømes kveite, bygg, semule- eller risgryn. Grauten blir servert med rømmesmør, som er feitt som har skild seg frå grauten medan han kokte, og sukker og kanel.
Drikke til er gjerne vassblanda saft av rips eller kirsebær.
Oskeonsdag
Andre tydingar
I Australia kan oskeonsdag (engelsk Ash Wednesday) òg vise til dei store skogbrannane som herja 16. februar 1983 i Victoria og South Australia. 75 mista livet, og meir enn 200 heimar vart øydelagt.
Triei
Triei (sardisk Trièi) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 1 110 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 32.98 km² og ligg i ei høgd på 140 meter over havet.
Samara
Samara (russisk Сама́ра) (frå 1935 til 1990 kalla Kujbysjov, russisk Ку́йбышев) er den sjette største byen i Russland. Han ligg søraust i den europeiske delen av Russland ved Volga. Samara er hovudstad i Samara oblast og har om lag 1,1 millionar innbyggjarar. Storbyområdet Samara-Togliatti-Syzran har meir enn 3 millionar innbyggjarar. Tidlegare var Samara ein lukka by, men er i dag eit viktig senter for samfunn, politikk, økonomi, industri og kultur.
Heimfall
Heimfall er ein del av dei norske konsesjonslovene, som vart innførte i åra 1909-1917 for å hindre at utanlandsk storkapital fekk kontroll over den norske vasskrafta.
Samara
Samara ligg på venstresida av Volga. I nord ligg Sokolyjåsane og i sør og aust steppelandskap. Samara har eit kontinentalklima med varme somrar og kalde vintrar.
Heimfall
Heimfall tyder at private eigarar av vasskraftressursar må gi eigarskapen attende til staten etter 60 år utan vederlag. Det vil seie at det ligg ein slags automatisk nasjonaliseringsmekanisme i konsesjonslovene. Eller at private berre kan leige i eit gitt tidsrom, og ikkje eigentleg eige norske vasskraftressursar, det vil seie fallrettar og vasskraftverk.
Heimfallsordninga har sikra nasjonalt offentleg eigarskap over den evigvarande og ekstremt verdifulle naturressursen vasskrafta er. Mesta 90 prosent er i dag offentleg eigd, halvparten av dette av staten og den andre helvta av kommunar og fylke. Fortenesta frå vasskraftproduksjonen er viktige inntekter for mange kommunar og fylke i distriktsnoreg.
Samara
Historie
Etter kvart som fleire og fleire skip kom til hamna i Samara vart byn eit senter for diplomatiske og økonomiske band mellom Russland og Austen. Byen vart vitja av Peter den store og tsar Nikolaj II.
Heimfall
Særleg Senterpartiet, SV og Raudt er sterke forsvararar av heimfallsordninga slik ho er, og vil sikre at det offentlege held fast på eigarskapen over vasskraftressursane i Noreg.
Samara
Historie
I 1917 var det ein alvorleg svoltkatastrofe i Samara og Fridtjof Nansen var av personane som kom til byen for å hjelpe dei svoltråka. Samara fekk namnet Kujbysjov til ære for bolsjevikleiaren Valerian Kujbysjov i 1935.
Under den andre verdskrigen vart Kujbysjov vald som hovudstaden av Sovjetunionen om Moskva skulle falle til tyskarane. I oktober 1941 vart kommunistparitet, statlege organisasjonar, diplomatiske utsendingar frå utlandet og leiande kulturinstitusjonar evakuert til byen. Eit tilfluktsrom for Stalin, kalla Stalinbunkersen, vart grave ut men aldri nytta.
Som eit stort industrisenter spelte Kujbysjov ei viktig rolle med å produsere våpen til Sovjetunionen. Ein kjend militærparade vart halde her 7. november 1941. Kujbysjov vart verande ein alternativ hovudstad i Sovjetunionen fram til sommaren 1943 då alt vart flytta tilbake til Moskva.
Etter krigen utvikla forsvarsindustrien seg raskt i byen og Kujbysjov vart ein lukka by. I 1960 vart Kujbysjov missilskjoldsenteret i landet. Utkytingsfartøyet Vostok, som sende opp den første bemanna romskipet i verdsrommet, vart bygd ved ein fabrikk i Samara, og byen var ei viktig brikke i utviklinga av romprogrammet til Sovjetunionen.
I januar 1991 fekk byen tilbake namnet Samara. I dag er byen er eit stort industrisenter i Russland og har eit stort kulturelt potensial med ein multietnisk folkesetnad og lang historie.
Fonologisk trekk
Eit fonologisk trekk er ein fonologisk eigenskap eller eit fonologisk særdrag ved ei fonologisk eining av einkvan storleik. Typisk er det vokalar og konsonantar (det vil seie fonologiske segment) som blir karakteriserte ved hjelp av fonologiske trekk, som når vi seier at det norske fonemet /k/ har dei fonologiske trekka [ustemd], [dorsal] og [plosiv]. I fleire fonologiske teoriar reknar ein med at også større einingar kan ha eit trekk sams; sjå avsnittet Prosodiske trekk nedanfor.
To typar fonologiske trekk
Ein skil ofte mellom fonologiske trekk av to typar:
Dei distinktive trekka til eit fonem F i språk S er dei fonologiske trekka som skil F frå andre fonem i S. Det søraustlandske fonemet /k/ kan nettopp seiast å ha dei distinktive trekka [ustemd], [dorsal] og [plosiv]:
Dei ulike allofonane av eit fonem F deler typisk dei distinktive trekka til F, men det er skilde frå kvarandre med eitt eller fleire ikkje-distinktive eller fonetiske trekk. Det søraustlandske fonemet /k/ har mellom anna allofonane [k], [kʰ], [c] og [cʰ], som alle har trekka ustemd], [dorsal] og [plosiv], men dei har nokre ikkje-distinktive trekk i tillegg, som desse:
Prosodiske trekk
Fleire fonologiske teoriar postulerer at også større einingar enn det fonologiske segmentet kan dele fonologiske trekk. Slike trekk blir kalle prosodiske, suprasegmentale eller autosegmentale; jamfør artikkelen Autosegmental fonologi.
Nord-Flatanger
Nord-Flatanger er eit omgrep som vert brukt om stadane som ligg på nordsida av Knottfjorden i Flatanger kommune i Trøndelag, og omgrepet vert også brukt om (frå Knottfjorden) Knotten, Sitter, Frisendal, Bjørgan, Utvorda og Innvorda.
Lyn i den øvre atmosfæren
Lyn i den øvre atmosfæren er eit omgrep som stundom vert nytta om fleire fenomen som oppstår i den øvre atmosfæren i samband med lynførekomstar i den nedre atmosfæren. Dette vert òg kalla «forbigåande lyshendingar» (TLE), som er forskjellige former for lysglimt som oppstår i den øvre atmosfæren i samband med lynnedslag. Av slike fenomen finn ein såkalla raude andar (sprites), andehaloar, blå jettar, gigantiske jettar og alvar (elves).
Historie
I 1920-åra føresåg den skotske fysikaren C.T.R. Wilson at den elektriske nedbrytinga av eit lynnedslag burde skje i den øvre atmosfæren, høgt over dei store toreskyene. Det var først 6. juli 1989 at dei første direkte visuelle bevisa på dette vart dokumentert av forskarar frå University of Minnesota. Fleire år etter dei vart oppdaga vart fenomenet kalla 'sprites' eller «andar» av forskarar på University of Alaska. Uttrykka raude andar og blå jettar vart populære etter at videoklipp frå eit forskingsfartøy som studerte andane i 1994 vart sirkulert.
Lysandar
Lysandar eller sprites er storskala elektriske utladingar som skjer over torevêr. Dei har forskjellig rekkevidd og form. Dei vert skapt av utladingar frå positive sky-til-bakke-lyn. Fenomenet er kalla opp etter den vonde anda (luftanda) Ariel i Shakespeare sin Stormen. Dei har vanlegvis ein raud-oransje eller blågrøn farge. They normally are colored reddish-orange or greenish-blue, med hengande «tentaklar» under og ein «trekrone» over. Før dei oppstår kan ein stundom sjå ein kortvarig raudaktig halo. Dei oppstår ofte i klynger og ligg 80 til 150 km over jordoverflata. Dei vart første gongen fotograferte den 6. juli 1989 av forskarar frå University of Minnesota og har sidan vorte observert mange gonger.
Blåstrålar
Blåstrålar skil seg frå andane ved at dei strøymer oppover frå cumulonimbusskya, typisk i ei smal kjegleform, til dei lågare områda av ionosfæren, 40-50 km over jorda. Medan raude andar oppstår direkte i samband med lynnedslag, oppstår ikkje blåstrålane nødvendigvis slik. Ein har derimot merka seg at det ofte er kraftige haglbyger når dei oppstår. Dei er òg meir lyssterke enn andane og er, som namnet viser til, blå. Dei vart først fanga på film den 21. oktober 1989 over Australia. Blåstrålar oppstår ikkje like ofte som andane. I 2007 fanst det færre enn hundre bilete av dei til saman. Dei fleste av desse vart teken under fleire tokt utført av University of Alaska i 1994. .
Blå startarar
Blå startarar var toppdaga på ein video teken om natta av eit forskingsfly rundt torevêr. og ser ut til å vere eit oppoverretta lysfenomen nært knytt til blåstrålar. Dei er kortare og meir lyssterke enn blåstrålar og når berre høgder på rundt 20 km.
Gigantiske strålar
Den 14. september 2001 tok forskarar frå Arecibo-observatoriet bilete av ein gigantisk stråle, som var over dobbelt så høg som tidlegare observerte strålar med ei høgd på rundt 70 km. Jetten oppstod over eit torevêr over hav og varte under eit sekund.
Lysalvar
Lysalvar (elves) oppstår ofte som utydelege, flate ringar på rundt 400 km i diameter, som typisk varer eitt millisekund. Dei oppstår i ionosfæren 100 km over jordoverflata og over torevêr. Fargen deira var lenge ukjend, men ein meiner at dei har ein raudaktig farge. Alvar vart første gong oppdaga på ei romferje utanfor Fransk Guyana den 7. oktober 1990.
Kjelder
Kobold (Wetterphänomen)
Paris - February 2nd 1981
Paris - February 2nd 1981 er det 84. albumet totalt og det 16. konsertalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeven i april 2004 som eit dobbeltalbum. Dette var det tredje av i alt ni album i den såkalla Bootmoon-serien til bandet, som i stor grad bestod av piratkopiopptak frå publikum. Alle desse platene vart berre utgjeve i eit avgrensa opplag på 10 000 eksemplar og selde til ein ganske høg pris.
Materialet på dette albumet er identisk til piratkopiplata Tangerine Tree Volume 14: Paris 1981, men det var ein feil i mastringa som gjorde at eitt minutt av musikken på første sporet og inn i andre sporet er støy.
Ordovicium
Ordovicium er ein geologisk periode, den andre av seks periodar, i paleozoikum. Han dekkjer tidsrommet frå 488,3±1,7 til 443,7±1,5 millionar år sidan. Han kjem etter kambrium og er etterfølgd av silur. Ordovicium er kalla opp etter eit walisisk folk kalla ordovikar og vart definert av Charles Lapworth i 1879 for å løyse ein krangel mellom tilhengjarane til Adam Sedgwick og Roderick Murchison, som plasserte dei same bergartleia nord i Wales i respektive kambrium og silur. Lapworth la merke til at fossil i dei omstridde stratuma var forskjellige frå dei i både kambrium og silur, og innsåg at dei trong å plasserast i ein eigen periode.
Det tok si tid før ordovicium vart anerkjend i Storbritannia, medan andre område av verda raskt tok han til seg. Han vart internasjonalt godkjend i 1906 av International Geological Congress.
Datering
Ordovicium startar med ei stor masseutrydding kalla den kambrisk-ordovikiske masseutryddinga for om lag 488,3 ± 1,7 millionar år sidan, og varte i om lag 44,6 millionar år. Han enda med ei ny stor masseutrydding for om lag 443,7 ± 1,5 millionar år sidan, som utsletta 60 % av dyreslektene i havet. Melott et al. (2006) føreslo at årsaka kunne ha vore eit ti sekund langt gammaglimt som kunne ha øydelagd ozonlaget og utsett livet på jorda for dødeleg stråling, men dei fleste forskarar er einige om at masseutryddingar er komplekse med fleire årsaker.
Ein har kome fram til start- og sluttidspunkt ved hjelp av nye radiometriske målingar og varierer noko frå dei som er nytta i enkelte eldre kjelder. Denne andre perioden av paleozoikum er rik på fossil og i enkelte regionar store petroleum- og gassreservoar.
Inndeling
Ordovicium vert vanlegvis delt inn i epokane tidleg (tremadocium og arenig), mellom (llanvirn [vidare delt inn i abereiddium og llandeilium]) og sein (caradoc og ashgill). Dei tilsvarande bergartane i ordovicium vet kalla nedre, midtre og øvre del av søyla. Aldrane (inndelinga av epokane) er frå yngst til eldst:
Paleogeografi
Havnivået var høgt under ordovicium, faktisk var den marine transgressjonen i tremadocium det største nokonsinne. Spor av dette er bevart i berglaga.
Under ordovicium samla dei sørlege kontinenta seg i eit enkelt kontinent kalla Gondwana. Gondwana starta perioden nær ekvator og dreiv så mot Sørpolen. Tidleg i ordovicium var kontinenta Laurentia, Siberia og Baltica framleis sjølvstendige kontinent (etter oppdelinga av superkontinentet Pannotia tidlegare), men Baltica byrja å flytte seg mot Laurentia seinare i perioden og Iapetushavet krympa mellom dei. Avalonia braut fri frå Gondwana og starta å gå nordover mot Laurentia. Rheichavet vart danna som følgje av dette.
Bergartar frå ordovicium er hovudsakleg sedimentære. Sidan havnivået var så høgd og høgda på landjorda var låg, som igjen avgrensar erosjon, bestod dei marine sedimenta frå ordovicium hovudsakleg av kalkstein. Skifer og sandstein er ikkje like framherskande.
Den taukoniske orogensen, som starta under kambrium, førte til fjelldanning i perioden.
Tresnuraghes
Tresnuraghes (sardisk Tresnuràghes) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Han har 1 159 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 31.58 km² og ligg i ei høgd på 257 meter over havet.
Ordovicium
Paleogeografi
Mot slutten av perioden låg Gondwana nær Sørpolen og var stort sett isdekt.
Klima
Tidleg i ordovicium meiner ein at klimaet var ganske varmt, i det minste i tropane. Som med Nord-Amerika og Europa, var Gondwana stort sett dekt av grunne hav under ordovicium. Grunt, klårt vatn over kontinentalsokkelen stimulerte veksten av organismar som med kalsiumkarbid i skjela sine og harde delar. Panthalassa dekte det meste av den nordlege halvkula, og av mindre hav fanst Proto-Tethys-havet, Paleo-Tethys-havet, Khantyhavet, som vart lukka seint i ordovicium, Iapetushavet og det nye Rheichavet.
Utover i ordovicium har ein funne spor etter isbrear i landområda som i dag er Afrika og Sør-Amerika. I denne perioden låg desse landmassane ved Sørpolen og var dekte av iskapper.
Dyreliv i ordovicium
Sjølv om han er mindre kjend enn den kambriske eksplosjonen hadde ordovicium ei adaptiv stråling som var minst like oppsiktsvekkjande. Talet på marine dyreslekter auka firedobbelt og førte til 12 % av det kjende marine dyrelivet i heile fanerozoikum. Trilobittar, uledda armføtingar, archaeocyatha og eocrinoidea frå kambrium vart avløyst av dyra som skulle dominere resten av paleozoikum, som ledda armføtingar, blekksprutar og sjøliljer, særleg dei ledda armføtingane erstatta trilobittane på kontinentalsokkelen. Årsaka til at dette kjem hovudsakleg av utviklinga i evna hos dyra til å skilje ut karbonat i skjela sine i ordovicium i forhold til i kambrium.
I Nord-Amerika og Europa var ordovicium ei tid med grunne kontinentalhav som var rike på liv. Trilobittar og armføtingar var særleg mangfaldige og talrike. Dei første mosdyra dukka opp i ordovicium, og det same gjorde dei første korallreva. Isolerte korallar går minst tilbake til kambrium. Blautdyr, som òg byrja å dukke opp i kambrium eller ediacara vart vanlege og varierte, særleg muslingar, sniglar og nautiloide blekksprutar. Ein trudde lenge at dei første verkelege virveldyra (panserfisk) dukka opp i ordovicium, men nylege funn i Kina har vist at dei truleg eksisterte alt i tidleg kambrium. Dei første kjevemunna fiskane dukka opp i sein ordovicium. Gratopolittar, som seinare døydde ut, var talrike i hava. Enkelte cystoidar og sjøliljer dukka òg opp.
I mellomordovicium var det ein stor auke i intensiteten og mangfaldet av bioeroderande organismar. Dette vart kalla den ordovikiske bioerosjon-revolusjonen. Dette er markert med ein brå auke i sporfossil i harde substrat som 'trypanitar, palaeosabella og petroxestar''.
Planteliv i ordovicium
Grønalgar var vanleg i ordovicium og sein kambrium (kanskje tidlegare). Planter utvikla seg truleg frå grønalger. Dei første plantene på landjorda dukka opp i form av små ikkje-vaskulære planter som likna levermosar. Fossile sporar frå landplanter er funne i dei øvre ordovicium-sedimenta, men dei første landsoppane kan ha vorearbuscular mycorrhiza (glomerales), som spelte ei avgjerande rolle i å kolonisere landjorda for plantene gjennom playing a crucial role in facilitating the colonization of land by plants through mykorrhizal symbiose, som gjorde mineralske næringsstoff tilgjengeleg for planteceller. Slike fossilerte soppar og sporar frå ordovicium er funne i Wisconsin med ein alder på om lag 460 millionar år.
Det var mykje marin sopp i hava i ordovicium som løyste opp dyrekadaver og anna avfall.
Slutten på ordovicium
Ordovicium enda i ei rekkje masseutryddingar, som sett under eitt, var den nest største av dei fem masseutryddingane i jorda si historie i form av prosent av slektene som døydde ut. Berre den permisk-triassiske masseutryddinga var større.
Utryddingane skjedde for om lag 444-446 millionar år sidan og markerte grensa mellom ordovicium og den påfølgjande perioden silur. På denne tida levde alle fleircella organismar i havet og om lag 49 % av dyreslektene forsvann for alltid. Armføtingar og mosdyr vart sterkt redusert, i lag med mange trilobittar, konodontar og graptolittar.
Den mest aksepterte teorien som skapte desse hendingane vart at dei vart utløyst av ei istid. I alderen hirantium enda ein lang periode med stabile drivhus-tilhøve. Istida vart truleg ikkje like lenge som forskarane ein gong trudde, og studiar av oksygen-isotopar i fossile armføtingar viser at han truleg ikkje varte meir enn 0,5 til 1,5 millionar år. Før masseutryddingane har ein funne spor etter eit fall i atmosfærisk karbondioksid frå 7000ppm til 4400ppm, som selektivt påverka dei grunne havområda der dei fleste organismane levde. Då det sørlege superkontinentet dreiv mot Sørpolen, danna det seg iskapper over det, og dette ser ein igjen i øvre ordovicium-lag i Nord-Afrika og Sør-Amerika, som då låg ved sida av kvarandre.
Istidene bind opp vatn frå verdshava, medan vatnet vert slept fri i mellomistidene, og dette fører til at havnivået aukar eller minkar raskt. Dei grunne havområda i ordovicium trekte seg tilbake og øydela mange økologiske nisjar. Artar som heldt til i epikontinentale havområde på ein viss landmasse vart særleg hardt råka. Dei tropiske livsformene vart hardt råka under den første masseutryddinga, medan artane som levde i kjøligare farvatn vart hardaste råka i den andre bølgja.
Artane som overlevde var dei som takla endringane og fylte dei økologiske nisjane som mangla etter masseutryddingane.
Mot slutten av den andre hendinga førte smeltande isbrear til at havnivået auka og stabiliserte seg igjen. Dette førte til at mangfaldet auke igjen på kontinentalsoklane og i starten av silur fekk ein igjen biologisk mangfald i dei artane som hadde overlevd.
Knotten
Knotten kan syne til fleire stader:
Ordovicium
I Noreg
I Noreg finst det to seriar med bergartar frå ordovicium. Den eine serien er bergartar som er danna av sediment avsett på ei grunn plattform, og den andre er danna i det tidlegare Iapetushavet nordvest for den noverande kysten og seinare skyvd inn i Den kaledonske fjellkjeda.
Den første serien består av svarte og grå skiferar, siltstein, knolleskifer, knollekalk, kalkstein og sandstein og finst særleg i Oslofeltet og langs randen av fjellkjeda mellom Stavanger og Finnmark. Dei oppstod i eit grunt hav som strekte seg over Sverige frå Baltikum. Dette området låg på denne tida noko sær for ekvator på den sørlege halvkula.
Den andre serien finst hovudsakleg vest i landet, heile vegen mellom Stavanger og Finnmark. Serien inneheld både omdanna avleiringar, magmatiske bergartar og gammal havbotn som vart stuva saman og transportert søraustover som skyvedekke. Her finst enkelte godt bevarte fossil. Den omvandla havbotnen finst i dei såkalla ofiolitt-kompleksa, med sekvensar med gabbro, tettstilte diabasgangar, putelava og omvandla djuphavssediment. Nokre av dei viktigaste kisførekomstane i landet finst i desse bergartane.
Orasaigh
Orasaig er eit skotsk-gælisk namn på fleire øyar i Hebridane. Namnet har norrønt opphav og tyder 'tidvassøy'.
Kings Bay-saka
Kings Bay-saka er nemninga på ei ulykke der 21 menneske mista livet i Kongsfjord-gruvene på Svalbard den 5. november 1962. Årsaka til ulukka er framleis uklår, men det vert spekulert i at kombinasjonen mellom ein høg konsentrasjon av metangass og ei gruve som var i dårleg stand var den utløysande faktoren.
Sommaren 1963 vart Tønseth-rapporten om Kings Bay presentert. Den viste til grove brot på tryggingsforskriftene, og leia den borgarlege opposisjonen i Stortinget til å fremje eit mistillitsframlegg mot den sitjande regjeringa. Framlegget vart vedteke med 76 mot 74 stemmer, og Gerhardsen gjekk av. Han vart følgd av ei regjering som var samansett av fire borgarlege parti, med John Lyng som statsminister. Den nye regjeringa fekk ikkje sitje lenger enn i fire veker, då regjeringserklæringa ikkje fekk positiv tilslutning frå Stortinget, og Gerhadsen vart ny statsminister igjen.
I begge avstemmingane var dei to røystene Sosialistisk Folkeparti hadde i Stortinget avgjerande.
Kiek in de Kök
Kiek in de Kök (norsk 'Ein kik inn på kjøkkenet') er eit namn brukt om fleire festningstårn i det nordlege Europa. Namnet er nedertysk og vart i mellomalderen teke i bruk fleire stader på konkrete festningstårn. Ein kunne frå desse høge byggverka så å seie kike inn på kjøkkena til borgarane i husa nedanfor.
Namneskikken er knytt til hanseatane og til krossfararordenar som Den tyske riddarordenen.
Fleire av desse tårna finst i dag, mellom andre:
Fardal Gard
Etter oppdelinga er det gardane Fardal (Skakk) som er den første, Fardal (Nils) som er den andre, Alpen liggande heilt oppunder Øyranobbi, Oppheim lenger fram, Bekkedal som ligg ved Øyrabekken frå Øyrafjellet, Fardalshagen (Hagen) framover og Uglane (Ugladn) i bakkane under fjellet. Ein stor del av dyrkamarka ligg i dalbotn av hengedalen Fardal som består av morenemassar, og ellers av mindre vollar og teigar frametter dalen. Vårstølen (heimstølen) er på Gardsel i inste botnen av dalen, medan sommarstølen (framstølen) er Gautastødl, med utsikt over Middalen i Sogndalsdalen og ned att mot Fardal og vestover mot Fjærlandssete.
Dei to bruka som i dag ber namnet Fardal driv tradisjonell sauedrift med om lag 70-80 vinterfora sau, Alpen driv mjølkedrift med rundt 80 tonn kvote, Oppheim driv med sau og hest og Bekkedal driv med sau. Tidlegare var det blanding av mjølkekyr, sau og fruktdyrking på desse bruka.
Skreifjorden
Skreifjorden (samisk Govdavuotna) er ein fjord på vestsida av øya Seiland i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4,5 km austover til Skreifjordeidet i botn av fjorden.
Fjorden har innløp mellom Torvneset i nord og Lossenpynten i sør. Litt inn i fjorden går fjordarmen Flaskefjorden sørover. Austover frå Flaskefjorden vert Skreifjorden òg kalla Indre Skreifjorden. Over eidet inst i fjorden er det berre litt over 300 meter over til Jøfjorden på andre sida. Det er spreidde hus langs fjorden, men ingen større stader og heller ingen vegsamband. Det djupaste punktet i fjorden ligg nesten heilt ytst og er på 169 meter.
463 Lola
463 Lola er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 31. oktober 1900 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Flaskefjorden
Flaskefjorden (samisk Bohtalvuotna) er ein fjordarm av Skreifjorden på øya Seiland i Hammerfest kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4 km sørover til Skreifjordbotn.
Fjorden har innløp mellom Lossenpynten i vest og Sandabukta i aust. Det ligg fleire hus ved fjorden, men ingen større grender og det er heller ikkje vegsamband til og frå fjorden. Han er 71 meter på det djupaste, nesten heilt inst i fjorden.
Tuili
Tuili (sardisk Tuìli) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 1 023 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 24.59 km² og ligg i ei høgd på 208 meter over havet.
Pjotr Svidler
Pjotr Venjaminovitsj Svidler eller Peter Svidler ( i Leningrad) er ein russisk sjakkspelar, stormeister i sjakk. Han har vunne den russiske meisterskapen i sjakk heile seks gongar, i 1994, 1995, 1997, 2003, 2008 og 2011. Han har også ein delt andreplass i VM i sjakk 2005.
VM-deltaking
Han delte andreplassen med Viswanathan Anand i FIDE-VM i sjakk i 2005 med 8,5 poeng på 14 parti, 1,5 poeng etter vinnaren Veselin Topalov. Denne andreplassen gav han ein plass i VM i sjakk 2007. Der vart han nummer 5 av åtte deltakarar, med 6,5 poeng av 14 moglege.
Sjakk-karriere - nokre resultat
Svidler lærte å spele sjakk då han var seks år. I 1992 delte han førsteplassen med Ragim Gasimov i Den opne Sovjetmeisterskapen for juniorar.
Han blei stormeister i 1994.
Han delte førsteplassen med Vladimir Kramnik og Michael Adams i Dortmund i 1998.
Han vann Biel internasjonale sjakkfestival i 2000.
I 2001 nådde han semifinalen i FIDE-VM i sjakk 2002. Han tapte semifinalekampen mot den seinare verdsmeisteren Ruslan Ponomarjov.
I 2006 vart han nummer to etter Alexander Grisjtsjuk ved Verdsmeisterskapen i lynsjakk i Rishon Lezion, Israel, med 10,5 poeng på 15 parti.
Han delte førsteplassen med Vladimir Kramnik i Dortmund i 2006.
Chess960
Svidler er sterk i såkalla Fischer Random Chess, også kalla Chess960. Han vann den første utgåva av Chess960 Open i Mainz, Tyskland. I Mainz Chess Classic i 2003 vart han verdsmeister i Chess960 ved å slå Péter Lékó i ein tvikamp over åtte parti. Han forsvarte denne tittelen to gongar, ved å slå Levon Aronian i 2004 og Zoltán Almási i 2005, før han tapte mot Aronian i 2006.
Rating
Topp FIDE-rating for Pjotr Svidler var 2765, i januar 2006. Han hadde per 1. mai 2010 ein FIDE-rating på 2735, noko som gir ein 15. plass på verdsrankinga til FIDE.
Sheffield United
Sheffield United Football Club er ein engelsk fotballklubb. Klubben spelar i League 1, det 3. nivået i engelsk fotball, frå 2011/12-sesongen, etter å ha rykt ned i 2010/11-sesongen. Klubben vart stifta i 1889, og vart vald inn i The Football League i 1892. «The Blades», som er kallenamnet til Sheffield United, spelar heimekampane sine på Bramall Lane i Sheffield. Byen Sheffield ligg i den engelske regionen Yorkshire og Humber, om lag fem mil sør for Leeds.
Beaufortskalaen
Beaufortskalaen er ein empirisk klassifikasjon av vindsnøggleiken. Skalaen vart laga i 1806 av den britiske marineoffiseren Sir Francis Beaufort.
Admiral Beaufort baserte skalaen på seglføringa ved bivindsegling (segling med vinden i dei førande kvadrantane) på fullrigga orlogsfartøy tidleg på 1800-talet. Skalaen fekk 13 nivå der 0-4 omfattar farten som fartøyet kan ventast å nå med alle segl sette, 5-9 om den seglsettinga som trengst for å halda på manøvreringsevna i ein stridssituasjon og 10-12 om korleis fartøyet skal handterast for å overleva. Seinare meteorologar (the International Meteorological Committee, 1946) har lagt til trinn 13-17 som òg omfattar dei vindstyrkane som kan oppstå i tropiske orkanar, tornadoar (skypumper) og liknande.
Historie
På 1800-talet fanst fleire vindskalaer rundt om i verda, og det er nokså tilfeldig at nettopp den Beaufort stod bak har overlevd og blitt ein universell standard. Slumpen blei hjelpt av to oppfinningar og ein vêrkatastrofe.
Beauforts skala blei sett som standard av den britiske marinen i 1838. I 1837 fann Samuel Morse opp telegrafen, og i 1846 kom T. R. Robinson med skål-anemometeret for vindmåling. I slaget ved Sevastopol i 1854 slo så ein overraskande vinterstorm store delar av dei franske og engelske flåtane til pinneved. På bakgrunn av dette såg ein at ein trengde varslingar for plutselege omslag i vêret. Framsynte personar i admiralitetet kopla då saman dei nye eksakte vindmålingane og høvet siffera til Beaufort gav dei til å kunna telegrafera prognosar til flåteeiningane.
På 1900-talet kom skalaen til å bli tolka på ulike måtar i samband med at ein prøvde å omsetja stega hans til ein felles standard med vindfart og meteorologiske nemningar. Dette var eit innvikla arbeid, dels med tanke på ulike eininggsystem og dels ettersom seglsetjinga på orlogsfartøy ikkje lenger var allmenn kunnskap. Gradvis voks ein felles standard fram, og ved midten av 1900-talet hadde dei nye vindstyrkenemningane slått ut Beauforts-sifra i dei fleste samanhenger, bortsett frå i skipsloggbøkene.
Skalaen
Styrkenemningane og fartsintervalla viser til middelverdien av vinden. Ved instrumentmålingar nyttar ein gjennomsnittet for 10 minutt, og vinden er derfor som regel sterkare i kasta.
Sør-Flatanger
Sør-Flatanger er ei nemning som vert nytta om dei stadane i Flatanger kommune i Nord-Trøndelag som ligg vest for Knottfjorden. Desse stadane er Oksbåsen, Vollan, Lauvsnes, Vik, Einvika, Straum, Vikdalen, Vedvika, Vikan, Oksbåsheia og Fossvika.
Makijivka
Makijivka (ukrainsk Макіївка; russisk Макеевка, Makejevka; tidlegare namn: Dmytrijivsk, Dmytrijevskyj) er ein industriby aust i Ukraina i Donetsk oblast (provins), 25 km frå Donetsk. Byen har kring 390 000 innbyggjarar (2004). Han har eit viktig senter for stålindustri og kolgruvedrift i landet. Donetsk og Makijivka har meir eller mindre vokse i saman, så det er vanskeleg å sjå kvar den eine sluttar og den andre byrjar. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.
Historie
Lenge trudde ein at Makijivka vart grunnlagd i 1777, men nyare forsking har vist at han vart nemnd i skriftlege kjelder kring 1696. Den første gruva nær byen vart opna i 1875. I 1899 vart det grunnlagd ein metallurgi-busetnad i nærleiken kalla Dmytrijevsk.
Wilhelm Röntgen
Wilhelm Conrad Röntgen var ein tysk fysikar og vitskapsmann. Han arbeidde ved universitet i Würzburg, og oppdaga det som etter han har vorte kjent som røntgenstråler. Röntgen fekk den første Nobelprisen i fysikk i 1901.
Röntgen studerte på Eidgenössische Technische Hochschule i Zürich, og tok doktorgrad i 1869. I 1875 vart han professor i fysikk i Hohenheim, frå 1876 i Strasbourg, frå 1879 i Gießen, frå 1888 i Würzburg og til slutt frå 1900 til 1920 i München.
Röntgen arbeidde innan felta krystallografi, termodynamikk og elektrodynamikk.
Medan Röntgen eksperimenterte med elektrisitet, oppdaga han den 8. november 1895 ei ny form for stråling. Denne strålinga kalla han X-stråling, av di ho til då hadde vore ukjend. På mange språk vert denne nemninga framleis nytta (til dømes heiter det X-ray på engelsk), og Röntgen sjølv ynskte ikkje å knyta namnet sitt til strålinga. Trass i dette er nemninga røntgenstråling vanleg i Skandinavia og Tyskland.
Det fyrste røntgenrøyret vart framstilla i Stützerbach i Thüringen etter Röntgen sine instruksar.
Makijivka
Historie
I 1939 budde det 8000 jødar i Makijivka. I 1942 melde nazistane at Makijivka no var "fri for jødar". Nazistane avretta i alt 493 personar her.
I september 2006 vart den første synagogen i byen reist, den første på nesten 70 år. .
Tau (fleirtyding)
Tau kan visa til:
Hymne til Den russiske føderasjonen
«Hymne til den russiske føderasjonen» (russisk «Государственный гимн Российской Федерации», Gosudarstvennyj gimn Rossijskoj federatsii) har vore nasjonalsongen til Russland sidan 30. desember 2000. Melodien er den same som i den gamle sovjetiske nasjonalsongen, «Hymne til Sovjetunionen».
{| Russisk tekst
Государственного гимна Российской Федерации
(слова С.Михалкова) Norsk omsetjing
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
(skrive av S. Mikhalkov)
Россия - священная наша держава,
Россия - любимая наша страна.
Могучая воля, великая слава -
Твоё достоянье на все времена!
Russland - vårt heilage rike,
Russland - vårt elska land.
Братских народов союз вековой,
Предками данная мудрость народная!
Славься, страна! Мы гордимся тобой!
Reinald av Stavanger
Etter ei stund med kyrkjebygging gjekk han tom for pengar. Morkinskinna fortel at kong Sigurd I Jorsalfar vende seg til han. Kongen ynskte å gifta seg på nytt, men biskopen av Bergen hadde nekta å annullera det tidlegare ekteskapet til kongen. Om Reinald ville, skulle kongen gje han pengar til å halda fram bygginga av domkyrkja. Eit slikt tilbod kunne ikkje Reinald takka nei til. Forteljinga har neppe noko historisk bakgrunn.
Hymne til Den russiske føderasjonen
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
Ver æra, vårt frie fedreland,
Reinald av Stavanger
Stavanger domkyrkje vart vigd til den heilage Svithun, og armbeinet hans vart lagd i eit relikvieskrin på høgalteret i Domkyrkja. Der vart det liggjande til etter reformasjonen. Det har vore diskutert om Reinald hadde med seg armbeinet til Stavanger.
Då Harald Gille og Magnus Blinde kom i konflikt nekta Reinald å gje pengar til kong Harald. For dette måtte han bøta med livet i galgen i Bjørgvin den 18. januar 1135.
Hymne til Den russiske føderasjonen
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
Den evige unionen av broderlege folk,
Den folkelege visdomen, gjeve av forfedra!
Ver æra, vårt land! Vi er stolte av deg! От южных морей до полярного края
Раскинулись наши леса и поля.
Одна ты на свете! Одна ты такая -
Хранимая Богом родная земля!
Frå sørlege hav til polarsirkelen
Er våre skogar og enger spreidd.
Du er éin i verda! Du er éin som er slik -
Vårt kjære land, beskytta av Gud! Славься, Отечество наше свободное,
Ver æra, vårt land! Vi er stolte av deg! Широкий простор для мечты и для жизни
Грядущие нам открывают года.
Нам силу даёт наша верность Отчизне.
Так было, так есть и так будет всегда!
Holly Madison
Holly Sue Cullen, meir kjent som Holly Madison, er ein amerikansk fotomodell, skodespelar og fjernsynspersonlegdom. Ho er best kjend for å ha delteke i reality-serien The Girls Next Door.
Hymne til Den russiske føderasjonen
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
Store vidder for draumen og for livet
Opnar for oss komande år.
Holly Madison
Biografi
Madison vart fødd i Astoria i Oregon, og er den eldste av tre sysken. Ho har ein yngre bror, Joseph, og ei yngre syster, Stephanie. Faren reiste rundt på grunn av tømmerarbeid, og frå ho var to til elleve, budde ho difor i Alaska. Familien hennar flytte deretter heim til Oregon. Madison gjekk på Portland State University i to år og studerte begge teater og psykologi.
Novellesamlinga Svartsnær
Svartsnær er ei novellesamling av Ingeborg Refling Hagen som kom ut i 1921 på Steenske forlag i Oslo. Novellesamlinga var den andre Hagen fekk utgjeve.
Hymne til Den russiske føderasjonen
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
Vår tru mot fedrelandet gjev oss styrke.
Holly Madison
Karriere
I 1999 flytte Madison til Los Angeles. Ho vart seinare ein fotomodell og jobba på Hooters. Ho vart lagt merke til og tok til å motta invitasjonar til Playboy Mansion. Etter å ha vitja herskapshuset i meir enn eit år vart Madison invitert til å bu der. Ho vart ein av dei sju offisielle kjærastane til Hugh Hefner i august 2001.
Hymne til Den russiske føderasjonen
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
Slik har det vore, slik er det og slik kjem det til å vere for alltid!
Славься, Отечество наше свободное,
Holly Madison
Karriere
Madison vart i 2005 vist på framsida av, og inne i nummeret av tidsskriftet Playboy, for å fremje serien The Girls Next Door. Ho vart framsidejente på nytt i september 2006, mars 2008 og februar 2009-utgåvene av Playboy.
Hymne til Den russiske føderasjonen
Rikshymnen til Den russiske føderasjonen
Ver æra, vårt land! Vi er stolte av deg!
Holly Madison
Karriere
Madison er ein dyreelskar og byrja å skrive artiklar om dyr i 2006 for tidsskrifta til ein ven. I april 2007 var Madison avbilda naken i ein anti-pels annonse frå PETA med sitatet «I'd Rather Go Naked Than Wear Fur».
Novellesamlinga Svartsnær
Innhald
Samlinga inneheld fire noveller av ulik lengd, som skildrar livet på bygdene ved Mjøsa. Dei fire novellene er:
Holly Madison
Karriere
Madison er òg stjerne i sin eigen reality-serie med namnet Holly's World. Serien hadde opphavleg tittelen Planet Holly, og dreier seg om livet hennar på Planet Hollywood i Las Vegas. Serien byrja med ein forhåndsvisning episode 6. desember 2009 og hadde to sesongar.
Novellesamlinga Svartsnær
Innhald
Stilistisk skuldar desse forteljingane mykje til Hans E. Kinck. Særskilt dei to siste er meir psykologiske i tonen, og skildrar det undermedvetne i menneskehugen.
1632
1632 (romartal MDCXXXII) var eit skotår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Novellesamlinga Svartsnær
Innhald
I tre av novellene kjem det inn ei jente som er kalla «Raufjøringen fra Angerset». Ho er og hovudpersonen i Eiterkveise. Denne jenta er bestemor til Ingeborg Refling Hagen, Johanne Angelset frå Ringsaker.
Tore Renberg
Tore Renberg er ein norsk forfattar.
Renberg har studert litteraturvitskap og filosofi ved Universitetet i Bergen. Han har arbeidd som journalist og vore programleiar for fjernsyns-programmet Leseforeningen på NRK.
Renberg har skrive romanar, barnebøker og filmmanus. Han debuterte som forfattar i 1995 med Sovende floke, som han fekk Tarjei Vesaas' debutantpris for.
Penselmuggsoppar
Penselmuggsoppar (Penicillium) er ei slekt av soppar. Dei finst mange ulike stader på jorda og er mellom anna funne i prøver frå alpine område, tundra og Antarktis. Dei har òg vorte skildra frå is under isbre, og er ei av dei meir vanlege isolerte slektene frå tang.
Ågot
Ågot og Aagot er norske former av kvinnenamnet Agate, som kjem av det greske ordet agathós, «god» eller «ærbar».
Bruk
Tabellen nedanfor gjev ein detaljert oversikt over populariteten til førenamnet Ågot i nokre av dei landa der statistikk er tilgjengeleg. Forma «Aagot» var populær som namn på jentebarn i Noreg på 1890-talet. Forma «Ågot» vart mest brukt på 1910-talet, men var ikkje av dei mest populære namna.