cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Athanarik
Spliden i folket svekka einskapen deira, og førte til store vanskar. Dette synte seg særskild då hunarane kom i 376. Sommaren det året førte Athanarik ein stor hær til vesterbarden av elva Dnjestr, og sette opp eit landevern og ein borg. Dette vart teke av hunarane, og gotane laut dra seg attende. Dei vart slegne fleire gonger og var nøydde til å rømme landet. Det var især dei kristne gotarane som søkte ly på romersk område, medan folka til Athanarik drog seg opp i Karpatane. Her vart flokken med tida svelta ut, og Athanarik laut sistpå søkje tilflukt i Konstantinopel. Han vart motteken her 11. januar 381. Han døydde to veker seinare, og vart gravlagd i byen etter romersk skikk. Det er tydeleg at keisaren no såg han som etterfylgjar av Frithigern og gotisk konge, sjølv om det var tydeleg at visigotane ikkje var sameinte under ein hovding før under Alarik.
Jordanes skriv: (Keisaren) knytte til seg med gåvor kong Aitanarik, som då hadde fylgt etter Fritigern, og bad han so blidsleg at han måtte koma og vitja honom i Konstantinopel; og Aitanarik kom meir enn gjerne, og drog inn i keisarbyen. Då glåpte han: «Nei og nei,» ropa han, «her ser eg med augo det eg tidt hev høyrt tale um og aldri vilde tru!» - han meinte gjetordet um storbyen. Augo sveiv hausen; snart bisna han på korleis byen låg til, og skipsferdsla, snart glåpte han på dei vidgjetne murane, og på alle dei folkeslag som der strøymer saman... og keisaren synte honom større heider, og dreiv honom endå lenger soleis. Få månader etter gjekk han or heimen (381). (Frå latin ved Sigmund Skard).
Kldekari
Kldekari (georgisk: კლდეკარი) er eit fjell på om lag 2 000 meter søraust i Georgia. Fjellet ligg i fjellkjeda Trialeti. I nærleiken ligg ruinane av ein festning frå mellomalderen, som òg er kalla Kldekari.
Nærjordsasteroide
Nærjordsasteroidar er asteroidar som har jordnære banar. Alle nærjordsasteroidar er mesteparten av tida i bane mellom 0,963 og 1,3 AE frå sola. Nokre nærjordsasteroidar kryssar jordas bane og utgjer slik ein potensiell trugsel for planeten. To nærjordsasteroidar har blitt besøkte av romfartøy: 433 Eros av NASAs NEAR Shoemaker, og 25143 Itokawa av JAXAs Hayabusa. Nærjordsasteroidar er ei underklasse av nærjordsobjekt.
Karakteristikkar
Over 4500 nærjordsasteroidar er kjente, med størrelsar opp til 32 kilometer (1036 Ganymed). Talet på nærjordsasteroidar over 1 km i diameter er estimert til å vera 500-1000. Samansetninga til nærjordsasteroidar liknar på den i hovudbeltet og representerer ei rekkje asteroidespektralklassar.
Nærjordsasteroidar overlever berre i banane sine for nokre millionar år. Dei vert etter kvart eliminerte av banetap og oppsluking av sola, kollisjonar med dei indre planetane eller dei vert kasta ut av solsystemet ved nesten-treff av planetar. Med korte liv i banane samanlikna med alderen til solsystemet må nye asteroidar heile tida bli sette inn i nærjordsbanar for å kunne forklara dei observerte asteroidane. Eit akseptert opphav til desse asteroidane er at hovudbelteasteroidar vert flytta inn i det indre solsystemet gjennom baneresonansar med Jupiter. Påverkinga frå Jupiter forandrar asteroidebana slik at den kjem inn i det indre solsystemet. Asteroidebeltet har gap, kjente som Kirkwood-gap, der resonansar har reinska asteroidepopulasjonen. Nye asteroidar migrerer inn i desse resonansområda på grunn av Jarkowski-effekten, slik at me får eit kontinuerleg påfyll av nærjordsasteroidar.
Nærjordsasteroide-klassifisering
Ein liten del av nærjordsasteroidane er utdøydde kometar som har mista alle dei flyktige stoffa, og nokre få nærjordsasteroidar har framleis svake komethalar. Desse nærjorsasteroidane kjem sannsynlegvis frå Kuiperbeltet, eit slags kometreservoar utanfor bana til Neptun. Resten av nærjordsasteroidane ser ut til å vera ekte asteroidar sendt ut av asteroidebeltet ved gravitasjonell påverknad frå Jupiter.
Det er tre familiar av nærjordsasteroidar:
Mange aten- og apollo-asteroidar har banar som kryssar jordas slik at dei står i fare for å kollidera med planeten. Amorar kryssar ikkje jordbana og utgjer ikkje umiddelbare truslar, men banane deira kan forandra seg i framtida slik at dei får jordkryssande banar.
Nokon gongar vert også termen arjuna-asteroide brukt for asteroidar med banar som er ekstremt like jordas.
Nedslagsfrekvens
Asteroidar med diametrar på 5 til 10 meter treffer jorda omtrent éin gong i året og produserer eksplosjonar like kraftige som Little Boy som vart sleppt over Hiroshima i 1945, omtrent 15 kilotonn TNT. Objekt med diametrar på 50 meter treffer jorda omtrent kvart tusenår; dei er opphav til liknande eksplosjonar som den observert i Tunguska i 1908. Asteroidar med ein diameter på omtrent éin kilometer treffer jorda gjennomsnittleg to gongar per éin million år. Store kollisjonar med fem kilometer store objekt skjer omtrent éin gong per ti millionar år.
Historiske nedslag
Den 30. juni 1908 eksploderte ein steinete meteoritt over Tunguska med ein energi tilsvarande ti megatonn TNT. Eksplosjonen skjedde ved ei høgde på 8,5 kilometer. Asteroiden som var opphavet til eksplosjonen er estimert å ha ein størrelse på 45 til 70 meter.
6. juni 2002 kolliderte eit objekt med ein estimert diameter på 10 meter med jorda. Objektet eksploderte i lufta over Middelhavet, mellom Hellas og Libya, omtrent ved 34°N 21°A. Energien frigjord av eksplosjonen vart ved hjelp av infralydmålingar estimert til å tilsvara 26 kilotonn av TNT, noko som kan samanliknast med eit lite atomvåpen.
Framtidige nedslag
Sjølv om det har vore ei nokre falske alarmar, er eit tal asteroidar kjente truslar mot jorda. Asteroiden (29075) 1950 DA vart tapt etter oppdaginga i 1950 sidan det ikkje vart gjort nok observasjonar til å fastslå bana. Den vart så gjenoppdaga 31. desember 2000. Sannsynet for at den skal slå ned i jorda under nærpasseringa 16. mars 2880 er estimert til å vera 1/300. Objektet har ein diameter på omtrent éin kilometer.
Vik i Austevoll
Vik er ein gard på Huftarøy i Austevoll kommune.
Historie
Her er funne ei steinøks med finslipt yte og truleg har det vore fangstlæger for farande steinalderfolk alt for 10 000 år sidan. Her var gode fiske- og fangsttilhøve.
Vik er første gongen nemnd i skriftlege kjelder i 1519, då Bjørn i Vig betalte 2 mark i skatt. Folk i Vik dreiv jordbruk og fedrift med noko fiske attåt.
Nærjordsasteroide
Prosjekt for å minimalisera trugselen
Astronomar har utført søk for å lokalisera nærjordsasteroidane. Eit av dei mest kjente er LINEAR som begynte i 1996. Året 2004 oppdaga prosjektet titusenar av objekt kvart år og utgjorde 65 % av alle nye asteroideoppdagingar. LINEAR brukar to éinmetersteleskop og eit halvmetersteleskop i New Mexico.
Vik i Austevoll
Historie
Vik var «Stigtsgods», og låg ei stund under kapitlet ved Nykyrkja i Bergen. Seinare eigde Enkjefattighuset i Bergen garden, før han vart løyst inn av brukarane i 1833.
I dag er det nær 80 bruksnummer på garden. Sju av dei har noko jord, medan resten er hus, hytter og industritomter. Kommunen har i dag kjøpt noko parsellar til veggrunn, medan HSD har bygt ut ein tomt på 10 mål til rutebilstasjon og kontor.
Nærjordsasteroide
Prosjekt for å minimalisera trugselen
Andre prosjekt som leiter etter nærjordsasteroidar inkluderer Near-Earth Asteroid Tracking (NEAT), Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS), Catalina Sky Survey, Campo Imperatore Near-Earth Objects Survey (CINEOS), Japanese Spaceguard Association og Asiago-DLR Asteroid Survey.
Vik i Austevoll
Landbrukstilhøve
I martiklane på 1600- og 1700-talet vart det nemnt at garden hadde god åker og gode fisketilhøve, men hadde ikkje seter, kvern eller husmannsplass.
Nærjordsasteroide
Prosjekt for å minimalisera trugselen
Spaceguard er fellesnamnet for desse programma. Nokon av dei får pengar frå NASA for å møta eit mål om å oppdaga 90 % av alle nærjordsasteroidane med diameter større enn 1 km innan 2008. Eit NASA-studie for eit oppfølgjarprogram føreslår at det vert brukt 250 til 450 millionar amerikanske dollar for å kunne oppdaga 90% av alle nærjordsasteroidane med diameter 140 m og større innan 2028.
Vik i Austevoll
Landbrukstilhøve
Det har alltid vore lite skog her, og folk brende lyng og brake, samt torv, som brensel. Utover 1900-talet fekk presten her, Kullmann, sett i gang eit skogplantingsprosjekt og på 1940-talet vart det planta store mengder norsk gran her.
Nærjordsasteroide
Bakgrunnsstoff
Near-Earth object
Kazbek
Kazbek (georgisk მყინვარწვერი, transkribert som Mqinvartsveri) er ein vulkan og eit av dei største fjella i Kaukasus. Det ligg på grensa mellom Georgia og Russland, og ruver over byen Kazbegi nær grensa til Nord-Ossetia. Det er det tredje høgaste fjellet i Georgia (etter Sjkhara og Janga) og det sjuande høgaste i Kaukausfjella, med ei høgd på 5 047 meter over havet. Georgiarar kallar fjellet Mqinvari som tyder «isbre» eller «Isfjell».
Kazbek ligg i fjellkjeda Khokh, ei fjellkjede som går nord for Store Kaukasus med mange gjel frå elvene Ardon og Terek. Sjølve fjellet ligg i forkastinga Borjomi-Kazbegi (som er den nordlege delen av Anatolia-forkastinga). Området har stor jordskorpeaktivitet med regelmessige små jordskjelv. Eit aktivt system med varmekjelder ligg òg omkring fjellet. Kazbek er ein sovande vulkan, bygd opp av trakytt og kledd med lava. Han har form som ei dobbel kjegle der foten ligg i ei høgd på 1 770 meter. Kazbek er det høgaste av dei vulkanske kjeglene i vulkangruppa rundt Kazbegi, som òg omfattar Khabarjina (3 142 meter).
På grunn av dei bratte sidene på Kazbek, er ikkje isbreane her særleg store. Det totale arealet til alle isbreane på Kazbek er 135 km². I 2002 kollapsa Kolkabreen på grunn av vulkansk svovelaktivitet på nordsida av fjellet. Det var derimot ingen utbrot. Den mest kjende isbreen er Djevdorak, som kryp ned på nordaustsida og inn i eit gjel med same namn, og når ned til ei høgd på 2 295 meter. På austsida går den georgiske militærvegen gjennom Darialgjelet i ei høgd på 2 378 meter.
Toppen vart først klatra i 1868 av D.W. Freshfield, A.W. Moore og C. Tucker i lag med ein sveitsisk guide.
Sámos prefektur
Sámos prefektur (gresk Νομός Σάμου, Nomós Sámou) var fram til 2010 eit prefektur i Hellas i periferien Dei nordlege egeiske øyane. Hovudstaden i prefekturet var Sámos by. Prefekturet omfatta dei to store øyane Sámos og Ikaría og den mindre øya Foúrni.
Hovudeksporten frå prefekturet er den kjende Sámos-vinen, som har vore kjend sidan antikken, og olivenolja som vert produsert her.
Ivar Arosenius
Ivar Axel Henrik Arosenius, kjend som Ivar Arosenius, var ein svensk biletkunstnar frå Göteborg.
Kunsten hans er kjøpt inn til fleire offentlege samlingar, men best representert er han ved Göteborgs Konstmuseum.
Svein Kvia
Svein Ove Kvia var ein fotballspelar og -trenar frå Stavanger. Han spela i alle år for Viking og står som innehavar av klubbrekorden med i alt 551 kampar for klubben. Kvia vart seriemeister fem gongar i tida 1972-79, samt cupmeister i 1979. «Han hadde en elegant spillestil og et eminent overblikk. Med disse egenskapene styrte han midtbanen og ga laget stabiliteten det trengte». Mellom 1969 og -76 spela han 38 landskampar for Noreg og skåra to mål.
Klubbspel
Kvia vart juniorcupmeister for Viking i 1965. Klubben rykte same sesongen ned frå 1. divisjon, og i løpet av to sesongar i 2. divisjon tok Kvia plass som dirigenten på midtbanen til Viking. Det nyopprykka laget etablerte seg i toppen av norsk klubbfotball og vann bronsemedaljar i serien både i 1968 og -71. Alle dei neste fire sesongane, 1972-75, vart Viking seriemeister. Gjennom desse åra hadde Kvia fast plass på Vikings midtbane. Seinare vann han si tredje seriebronse i 1978, og var med på å vinne eit såkalla «The Double» i 1979. Viking gjekk då til topps i serien, og sigra 2-1 over Haugar i cupfinalen.
Landslagsspel
Kvia debuterte for Noregs A-landslag på Stavanger stadion den 3. juli 1969, i ein kamp som enda med 3-0-siger over Bermuda. Fast plass i Noregs fyrsteellevar fekk han ikkje før i 1973, men fram til han spela sin siste landskamp i 1976 var han alltid aktuell for landslagstrøya. I si tid på landslaget opplevde han få høgdepunkt, det fyrste større kom i september 1974 då Noreg vann 2-1 over Nord-Irland i ein EM-kvalifiseringskamp. 15. mai 1975 skåra han to av måla Noreg slo Finland på bortebane med 5-3. Kvia var også med då Noreg slo Sveits 1-0 i ein VM-kvalifiseringskamp på Ullevål stadion 8. september 1976. To veker seinare spela han siste landskamp då Noreg slo eit redusert svensk landslag med 3-2.
Merittar
Kvia fekk diagnosen kreft i hjernen, og trass i at han vart operert, døydde han, 57 år gammal.
Leon Aurdal
Leon Aurdal var ein norsk biletkunstnar. Leon Aurdal var fødd i Bergen. Han var gift med tekstilkunstnaren Synnøve Anker Aurdal og var far til biletkunstnaren Siri Anker Aurdal. Han døydde i Oslo.
Stuart Sutcliffe
Stuart Sutcliffe var ein britisk kunstmålar som også var musikar med The Beatles frå mai 1960 til juni 1961. Sutcliffe lagde mange måleri som for det meste var i stilen abstrakt ekspresjonisme.
Sutcliffe var fødd i Edinburgh, men voks opp i Liverpool. Kameraten John Lennon fekk han med som bassist i The Silver Beetles i mai 1960. Han var med på å endra bandnamnet til The Beatles. Sutcliffe tok aldri del i nokon av plateinnspelingane til gruppa, men var med på opptredenane i Hamburg i 1960 og 1961. Her møtte han Astrid Kirchherr, som han blei trulova med.
Sutvcliffe forlét gruppa for å via seg til kunstmåling i Hamburg, og hadde mellom anna den framtidige pop art-kunstnaren Eduardo Paolozzi som lærar. I april 1962 fall han saman med sterke hovudsmerte under ein kunsttime. Kort tid seinare døydde Sutcliffe av hjernebløding.
Få verk er att etter Sutcliffe. Medan dei tidlege verka hans var figuriske måleri prega av kvardagsrealisme, såkalla kitchen sink realism, blei dei meir abstrakte på slutten av 1950-talet, og kan samanliknast med den samtidige retninigen abstrakt ekspresjonisme frå USA.
På framsida til Beatles-albumet Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band frå 1967 er Sutcliffe avbilda heilt til venstre, saman med kunstmålaren Aubrey Beardsley.
Klosterenga økologiboliger
Klosterenga økologiboliger (Klosterenga burettslag) er ein økologisk bygard i Gamlebyen i Bydel Gamle Oslo i Oslo. Burettslaget ligg i Nonnegata 17-21 med inngang frå sør i Østfoldgata, ei sidegate til Schweigaards gate. Fasaden mot nord er mot Klosterenga skulpturpark. Burettslaget er med i Ungdommens Selvbyggerlag (USBL) og var ferdig i mars 2000.
Bygningen er på 6 etasjer og inneheld 35 leiligheter; 10 toroms-, 10 treroms- og 15 fireromsleiligheter.
Det økologiske bustadsprosjektet er det første i sitt slag i Noreg. Målet var å lage ein energieffektiv og miljøvennleg bygard. Bygningen har mellom anna solfangarar på taket for varmtvatn og golvvarme til leilighetene, fasaden mot sør har dobbel glassvegg som ein del av eit passivt solvarmesystem, og det er varmegjenvinning og balansert ventilasjon i leilighetene. Sentralstøvsugar, utvida avfallssortering, kompostreaktor, økologisk gardsrom og lokal rensing av gråvatn er andre element i bygardens økologiske profil.
Pizzo di Campello
Pizzo di Campello er eit fjell i Dei lepontinske Alpane i kantonen Ticino i Sveits.
Norsk Luthersk Misjonssamband
Norsk Luthersk Misjonssamband (NLM) (tidlegare «Norsk Kinamissionsforbund» eller «Kinamisjonen») er ein norsk lekmannsorganisasjon som reknar seg sjølv som å vere «i kyrkja, men ikkje under kyrkja». Med dette meinast at organisasjonen er sjølvstyrande – og ikkje reknar seg sjølv for å vere underlagt korkje staten eller biskopane.
Historie
Organisasjonen vart skipa i 1891 for å senda misjonærar til Kina, då under namnet «Det norske Kinamissionsforbund» folkeleg omtala som «Kinamisjonen». Opptakten til skipinga av organisasjonen fann stad i Bergen kvar nokre kvinner som hadde «fått stor naud» for Kina og kinesarane kontakta forkynnaren Johannes Brandtzæg og fekk han med på å skipa organisasjonen. Brandtzæg vart òg organisasjonens første generalsekretær.
Nye arbeidsmarker
Då organisasjonen nærma seg 60 års alder, like etter andre verdskrigen, vart arbeidet i Kina stogga, grunna kommunistane si maktovertaking der, og ein laut finna nye arbeidsmarker. Etiopia vart tidleg vald – men organisasjonen heldt fram arbeidet både i Hongkong og på Taiwan i tillegg til å byrja utstrekt arbeid i fleire afrikanske land – og i Sør-Amerika. Sidan arbeidet i Kina tok slutt vart det også naturleg for organisasjonen å endra namn – og dermed vart namnet Norsk Luthersk Misjonssamband teke i bruk. NLM er i dag ein av Europas største misjonsorganisasjonar.
Misjon
Totalt har Norsk Luthersk Misjonssamband kring 200 misjonærar som arbeider aktivt i elleve land i tre verdsdelar. Sentralt i arbeidet står evangelisering av «unådde folkeslag», men ein brukar òg ressursar på hjelpearbeid innanfor helse, jordbruk og skule.
Fakta
Organisasjonen sin logo er ein globus med overliggande kross – og mottoet er «Verda for Kristus». Organisasjonen sin visjon er at Bibelens bodskap skal verta formidla til menneske i utlandet – så vel som i Noreg. Arbeidet i Noreg er utstrekt – med ei lang rekke emissærar som reiser over heile landet. Arbeidet i Noreg er knytt saman av kring 3000 foreiningar og forsamlingar delt over 16 krinsar. Innanfor dette nettverket driv ein barnelag, juniorklubbar, ungdomslag, kor, misjonsforeiningar, kvinneforeiningar og mannsforeiningar.
Organisasjonen driv og – anten åleine eller saman med andre – 25 skoler frå grunnskulenivå og helt opp til høgskulenivå. Vidare driv organisasjonen 33 leirstader, 38 barnehagar og fire nærmiljøsentra, eitt bokforlag og eitt musikk/media-forlag. Gjennom dotterorganisasjonen Norea Mediemisjon driv dei ei rekkje lokalradioar og eit omfattande internasjonalt radioarbeid som vert sendt over hele verda. Organisasjonen gjev vidare ut bladet Utsyn og gratismagasinet Yapa. På internett driv dei ungdomsportalen dittparadis.no og nettmagasinet Frukt, og ein medieklubb for born som vert kalla Superblink.
NRK Hordaland
NRK Hordaland er NRK sitt distriktskontor i Hordaland fylke. Hovudkontoret ligg på Minde i Bergen. NRK Hordaland har 120 tilsette innan fjernsyn, radio og internett og er det største distriktskontoret til NRK.
Erling Vindenes
Erling Johan Vindenes var ein norsk gardbrukar og politikar frå Nordfold i Nordland. Han var stortingsrepresentant frå Nordland og partiet Venstre i tida 1950-61.
Vindenes var son til ein gardbrukar på Håsand i Nordfold. Etter ein skulevinter ved Vågan folkehøgskule gjekk han i tida 1919-21 på Nordland fylkes landbruksskole i Bodin. Frå 1922 til -24 var han folkeskulelærar. I 1927 tok han over farsgarden Håsand, ei tid var han også høvedsmann under lofotfisket.
Bolken 1926-28 var Vindenes medlem av heradsstyret i Nordfold. Sidan var han ordførar i heradet frå 1932 til han var avsett av nazi-styret i 1942. Han fekk tilbake ordførarombodet då verdskrigen var over i 1945 og sat som Nordfolds øvste leiar til 1951. Etter kommunesamanslåing var han ordførar i Steigen i 1966-67.
Hausten 1949 vart Vindenes vald inn på Stortinget for Nordland Venstre. Etter attval i 1953 og -57 gjorde han teneste på Tinget til hausten 1961. I den fyrste fireårsbolken var han medlem av Kommunalkomiteen, dernest sat han fire år i Kyrkje- og undervisningskomiteen og så like lenge i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen. Han var medlem av landsstyret i Norges Venstrelag frå 1952 til 1968, og i Samferdselskommisjonen av 1955 (1955-60). Elles formann 1938-48 i Nordland landbruksselskap, og i til saman seks år i Norges Herredsforbund i perioden 1952-67.
Mjosundet Båt og Hydraulikk AS
Mjosundet Båt og Hydraulikk AS, tidlegare Mjosundet Båtbyggeri A/L, er eit skipsverft i Mjosundet på Ertvågsøya. Føretaket vart stifta i 1926 av Klaus Ås, og dreiv i mange år med bygging av små trebåtar. Seinare vart det bygd større båtar og i dag er produksjonen konsentrert om aluminiumsbåtar og hydraulisk dekksutstyr. Andre produkt er sidepropellar og frekvensstyrte rulledempingstankar. Føretaket leverer ein stor del av produksjonen til fiskeflåten, men har òg levert til sjøforsvaret. Dei 9 mineryddingsfartøya som vart bygd ved Kværner Mandal, til dømes, er utstyrte med hydraulisk dekksutstyr frå Mjosundet Båt og Hydraulikk.
Oktant
Ein oktant (av octans, ‘⅛ av ein sirkel’) eller ein reflekterande kvadrant er eit geometrisk måleinstrument som først og fremst vert bruka i navigasjon. Namnet oktant kjem av at sjølve bogen på måleinstrumentet utgjer ein åttedels sirkel, og namnet reflekterande kvadrant viser til instrumentet brukar spegel for å doble den observerte vinkelen til ein fjerdedels sirkel. Andre namn som har vore bruka i mindre grad inkluderer astroskop og sjøkvadrant. Oktantane kom i bruk som navigasjonsinstrument i 1730-åra og tok etterkvart over den rolla som kvadranten, og i mindre grad òg framleis jakobsstaven, hadde hatt tidlegare. Etter at måling av månevinklar kom i vanleg bruk kring 1760-åra, kom oktanten etterkvart til å tape terreng for sekstanten, ettersom sekstantar kan måle vinklar på opp til 120 °, det vil seie 30 ° meir enn oktantar kan. I og med at oktantane var mykje billigare å framstille, fortsette likevel mange fiskefartøy og handelsfartøy å bruke oktantar til langt inn på 1800-talet.
Nyrekapsel
Nyrekapselen (capsula fibrosa renis) er eit lag med fibrøst bindevev, tekt med eit tjukt lag perirenalt feittvev, nyrefeitt, som omgjev nyra. Kapselen vernar nyra i ei viss grad mot traume og skade.
Oktant
1660: Det første reflekterande instrumentet
I 1660 fann den nederlandske Joost van Breen opp den reflekterande jakobsstaven. Han kalla oppfinninga de spiegelboog, og den reflekterande jakobsstaven hans ser ut til å ha vore i bruk fram til midten av 1700-talet, og da særleg i Zeeland-avdelinga av Det nederlandske Ostindia-kompaniet.
1666: Robert Hooke sin reflekterande kvadrant
Robert Hooke skreiv første gong om reflekterande kvadrantar som teoretisk konsept så tidleg som i 1666, og nokre år seinare, truleg i 1684, viste han fram ein prototype på den reflekterande kvadranten sin for the Royal Society i London. Hook sin kvadrant var eit enkeltreflekterande instrument. Denne reflekterande kvadranten kom, som Isaac Newton sin, ikkje til å spele noka praktisk rolle i navigasjonshistoria.
1699: Isaac Newton sin reflekterande kvadrant
[[Fil:Newton's reflecting quadrant.png|mini|Teikning av Newton sin reflekterande kvadrant. Frå Memoirs of the Life, Writings, and Discoveries of Sir Isaac Newton av David Brewster, 1855.
C-D - indeksarm
G - horisontspegl
H - indeksspegl
P-Q - gradert boge
]] Isaac Newton sin reflekterande kvadrant vart oppfunnen kring 1699. Ei detaljert skildring av måleinstrumentet vart gjeven åt Edmond Halley, og skildringa vart ikkje utgjeven før etter at Halley døydde i 1742. Det er ikkje kjent kvifor Halley ikkje publiserte informasjonen medan han levde, men i praksis tyder det at Newton ikkje fekk æra for denne oppfinninga – i staden vert Hadley og Godfrey hugsa som oppfinnarane av den reflekterande kvadranten.
Eit eksemplar av Isaac Newton si oppfinning vart bygd av Thomas Heath (1719-1773) og kan ha vorte framvist i Heath sitt butikkvindauge føre det oppfinninga vart gjort kjent av The Royal Society i 1742.
Newton sitt instrument bruka to speglar, men dei var oppsette på ein noko annan måte enn det som er vanleg i nyare oktantar og sekstantar. Diagrammet til høgre viser korleis instrumentet var oppsett.
Den 45° bogen på instrument (P-Q) var gradert med 90 hovudpunkt som kvar var ½ grad. Kvart slikt hovudpunkt var underdelt i 60 delar, og kvar av desse delane att underdelt i seks. Resultatet var at bogen var inndelt i gradar, minutt og ⅙-minutt (10 bogesekund). Dermed kunne instrumentet verte bruka til å interpolere målingar ned til fem bogesekund. Denne presisjonen var berre mogleg på grunn av størrelsen på instrumentet; teleskopsiktet åleine var kring ein meter langt.
Lengda på teleskopsiktet kan sjå overdriven ut når ein samanliknar med dei småe teleskopsikta på moderne instrument. Truleg var dete Newton sin måte å redusere den kromatiske aberrasjonen på. Føre akromatiske linser vart oppfunne, hadde teleskop med kort fokallengd så mykje kromatisk aberrasjon at det kunne gje feilobservasjon av stjerneposisjonar. Lange fokallengder var løysinga, og dette teleskopet hadde truleg lang fokallengd både på objektivlinsa og på augestykket. Dette ville redusere aberrasjonane utan for stor forstørring.
1730-åra: Oktanten
To menn fann opp oktanten uavhengig av kvarandre kring 1730 eller 1731: John Hadley (1682–1744), ein engelsk matematikar og Thomas Godfrey (1704-1749), ein glasmakar frå Philadelphia i Pennsylvania. Sjølv om begge desse i like stor grad kunne hevde å vere oppfinnaren, vert Hadley generelt rekna som hovudoppfinnaren. Dette viser den sterke rolla London og The Royal Society inntok i utviklinga av vitskaplege instrument på 1700-talet. Dei som ikkje høyrte til dei sosiale sirklane kring London og The Royal Society fekk generelt ikkje den historiske oppmerksamheita dei fortente.
To andre personar konstruerte òg oktantar i denne perioden: Caleb Smith, ein engelsk forsikringsmeklar og hobbyastronom, konstruerte det han kalla eit astroskop eller ein sjøkvadrant i 1734 – sjå nedanfor. Konstruksjonen hans inkluderte eit fast prisme som reflekterande element saman med speglar. Konstruksjonen elles hadde ein del svakheiter samanlikna med Hadley sin oktant, og Smith sitt astroskop vart derfor relativt lite bruka.
Godfrey sin reflekterande kvadrant
Thomas Godfrey sin reflekterande kvadrant vert vist på teikninga til høgre. Ho består av ei enkel ramme med ei radialarm (B-C) og ein boge på 45° gradert til 90°. Indeksarmen (A-D) har ein indeksspegel i ein ende (A) og ein enkel visar på den graderte skalaen. Ingen nonieskala vart bruka. Radialarmen held eit teleskopsikte ved bogeenden (C). Den urørlege horisontspegelen (B) dekkjer berre halve synsfeltet på teleskopsiktet, slik at brukaren kan sjå horisonten dierkte. Den andre helvta av synsfeltet ser det reflekterte bildet av den rørlege indeksspegelen.
Bruken av instrumentet var den same som skildra for Hadley sin reflekterande kvadrant.
Dette instrumentet vart overskygga av Hadley-kvadranten og vart ikkje mykje bruka.
Hadley sine versjonar
Hadley laga to ulike utgåver av den reflekterande kvadranten. Berre den andre av dei, som er oktanten vi kjenner i dag, er velkjent.
Hadley sin reflekterande kvadrant
Den første reflekterande kvadranten Hadley fann opp var eit enkelt instrument med ei ramme som spente over ein 45° boge. På bildet til venstre, som er henta frå Hadley sin artikkel i the Philosophical Transactions of the Royal Society,, ser vi grunnstrukturen: Eit lite teleskopsikte var montert på ramma langs eine sida. Ein stor indeksspegel var montert på rotasjonspunktet av indeksarmen. Ein andre, mindre horisontspegel var montert på ramma i synslina til teleskopet. Horisontspegelen lét brukaren sjå bildet av indeksspegelen i eine helvta av synsfeltet og eit fjernt objekt i den andre helvta. Ein skygge var montert på spissen av instrumentet slik at brukaren kan observere lysterke objekt. Denne skyggen kan dreiast unna når brukaren skal observere lyssvake objekt som stjerner.
Når navigatøren ser gjennom teleskopet, kan ein sjå eit objekt rett fram. Det andre objektet kan sjåast ved refleksjon i horisontspegelen. Lyset i horisontspegelen vert reflektert frå indeksspegelen. Ved å flytte indeksarmen, kan indeksspegelen bringe til syne kva objekt som helst som finst opp til 90 ° frå den direkte synslina. Når begge objekta visest saman, kan navigatøren justere dei til å vere akkurat på line. Ein kan da lesa av vinkelavstanden mellom dei.
Svært få av dei opphavlege reflekterande kvadrant-planene vart nokon gong produserte. Eitt eksemplar, konstruert av Baradelle, finst i samlinga til Musée de la Marine i Paris.
Hadley-oktanten
Han plasserte ein indeksspegel på indeksarmen. Det finst to horisontspeglar; den øvre spegelen, i line frå teleskopsiktet, er lite nok til at ein kan sjå rett fram samtidig som ein kan sjå det reflekterte bildet frå indeksspegelen. Som på det førre instrumentet er speglane oppsette slik at navigatøren kan sjå både eit objekt rett fram og eit reflektert i indeksspegelen til horisontspegelen og deretter inni teleskopsiktet. Ved å røre på indeksarmen kan navigatøren stille inn siktet til kva objekt som helst som finst innanfor 90 ° av det direkte siktefokuset.
Dei avgjerande skilnadene med denne utgåva var at speglane tillét instrumentet å verte halde vertikalt heller enn horisontalt og at det var meir rom for å stille inn kvar spegel utan å skiple nabospeglane.
Den andre horisontspegelen var ei interessant nyvinning. Teleskopsiktet er mogleg å ta av og sette på att så teleskopet viser den andre horisontspegelen frå den motsette sida av ramma. Ved å montere dei to horisontspeglane i rett vinkel til kvarandre og å la teleskopsiktet verte snudd, kan navigatøren måle vinklar frå 0 ° til 90 ° med éin horisontspegel og frå 90 ° til 180 ° med den andre, noko som gjorde denne utgåva av oktanten svært allsidig. Av ukjente grunnar vart ikkje denne funksjonen inkludert på oktantane som vart produserte for allmenn bruk.
Når vi samanliknar Hadley sin prototype med fotografiet av ein typisk oktant øvst i denne artikkelen, ser vi at dei einaste vesentlege skilnadene i utforminga av dei meir moderne oktantane er:
Smith sitt astroskop
Den engelske forsikringsagenten og hobbyastronomen Caleb Smith konstruerte ein oktant i 1734. Han kalla han eit astroskop eller ein sjøkvadrant. Han bruka eit urørleg prisme i tillegg til ein indeksspegel for å gje reflektive element. Prisme hadde fordelar framfor speglar på ei tid da polerte speculummetall-speglar gav dårleg spegleffekt og både forsølvinga av speglar og produksjonen av glas med flate, parallelle yter var vanskeleg.
I teikninga til høgre kan horisontelementet (B) vera ein spegel eller eit prisme. På indeksarmen roterte indeksspegelen (A) med armen. Eit teleskopsikte var montert på ramma (C). Indeksen bruka ikkje ein vernier eller noko anna tilsvarande hjelpemiddel på skalaen (D). Smith kalla indeksarmen på instrumentet ein label (merke), på same vis som Elton gjorde på kvadranten sin.
Ymse trekk i utforminga av astroskopet gjorde at det var mindre brukande enn Hadley sin oktant, og han vart derfor òg lite bruka. Eitt av problema med astroskopet var peileretninga. Navigatøren laut sjå ned i instrumentet, noko som gjorde peilinga mykje mindre intuitiv enn ho var når ein kunne sjå rett fram, slik som ved Hadley-oktanten.
Fordelar ved oktanten
Oktanten hadde fleire fordelar samanlikna med dei tidlegare navigasjonsinstrumenta:
Kring 1780 hadde oktanten og den enda nyare sekstanten teke mesta heilt over for alle tidlegare instrumenttypar.
Oktantproduksjon
Tidlege oktantar var i all hovudsak bygde av tre, medan seinare versjonar har fleire delar av elfenbein og messing. Dei første speglane var av polert metall, sidan teknologien for å produsere forsølva glasspeglar med flate, parallelle yter var dårleg utvikla. Etter som glasspoleringsmetodane vart betre, begynte det å verte vanlegare med glasspeglar. Desse speglane bruka refleksjonslag av tinnamalgam med kvikksølv; refleksjonslag av sølv og aluminium fanst ikkje føre 1800-talet. Den dårlege optiske kvaliteten på dei tidlege polerte spekulummetall-speglane medførte at teleskopsikte ikkje var praktisk. Derfor var dei fleste tidlege oktantane utstyrte med eit enkelt holsikte i staden.
Tidlege oktantar beheldt nokre trekk frå kvadrantane, slik som transversalar på skalaen. Slik dei er viste på graveringar, ser dei ut til å ha hatt ein presisjon på berre to bogeminutt, medan kvadranten ser ut til å ha hatt ein presisjon på eitt bogeminutt. Bruken av nonieskalaen lét skalaen lesast ned til ein presisjon på eitt bogeminutt, noko som gjorde oktanten lettare å marknadsføre. Dette, så vel som det at det var lettare å produsere nonieskalaer enn transversalskalaer, førte til at nonieskalaer vart vanleg på oktantar produserte seinare på 1700-talet.
Oktantane vart produserte i store mengder. Den låge prisen på oktantar i tre og elfenbein samanlikna med sekstantar i heilmessing gjorde at dei heldt seg svært populære. Forma var standardisert, og mange instrumentmakarar bruka identisk rammestil og identiske delar. Ulike verkstader kunne laga ulike komponentar; snikkarverkstader spesialiserte seg gjerne i rammeproduksjon, og andre verkstader laga messingdelane. Slik laga for eksempel Spencer, Browning and Rust, ein produsent av vitskaplege instrument i England i tida frå 1787 til 1840 (etter 1840 opererte dei under namnet Spencer, Browning and Co.), graderingsskalaer i elfenbein med hjelp av ei Ramsden-delemaskin. Desse graderingsskalaene vart bruka av mange andre instrumentmakarar, og SBR-initialane kan finnast att på oktantar frå mange andre produsentar.
Eit par eksempel på desse svært like oktantane finst på fotografia i denne artikkelen. Bildet heilt øvst viser eit instrument som i det store og heile er identisk med instumentet vist på detaljfotografia lenger ned. Likevel er dei frå to ulike instrumentmakarar; den øvste er merka “Crichton - London, Sold by J Berry Aberdeen”, medan detaljbilda er av eit instrument frå “Spencer, Browning & Co. London”. Den einaste openberre skilnaden er horisontskyggane som finst på Crichton-oktanten men ikkje på den andre.
Desse oktantane fanst med mange valmoglegheiter. Ein enkel oktant med gradering rett på treramma var billigast. Desse hadde ein- eller tohola holsikte heller enn teleskopsikte. Ein elfenbeinskala auka prisen på oktanten; det same gjorde ein messing-indeksarm eller ein nonieskala.
Nedgangstid for oktanten
I 1767 kom første utgåva av Nautical Almanac ut i Storbritannia. Inkludert der var tabellar over måneavstandar som gjorde det mogleg for navigatørar å finne det noverande klokkeslettet frå vinkelen mellom sola og månen. Denne vinkelen er nokre gonger større enn 90 °, og dermed umogleg å måle med ein vanleg oktant. Defor føreslo admiral John Campbell, som utførte praktiske eksperiment om bord på skip med måneavstandsmetoden eit større instrument, og sekstanten vart utvikla. Den første sekstanten vart bygd av astronomen John Bird i 1757.
Ein vanleg praksis blant navigatørar heilt fram til seint på 1800-talet var å bruke både ein sekstant og ein oktant. Sekstanten vart bruka svært forsiktig, og gjerne berre for måneavstandar, medan oktanten vart bruka for rutineobservasjonar av sola for meridionale høgdemålingar (breiddegradsmålingar) kvar dag. Dette avlasta og verna den svært presise og mykje dyrare sekstanten, medan den billigare oktanten vart bruka i daglege samanhengar der han verkar godt.
NRK Møre og Romsdal
NRK Møre og Romsdal er NRK sitt distriktskontor i Møre og Romsdal fylke. Hovudkontoret ligg i Ålesund sentrum, medan det er avdelingar både i Molde og Kristiansund. Ved sida av den regionalesendingane i P1 og NRK1, produserer NRK Møre og Romsdal og «Program riks Ålesund» for riksdekkande radio og fjernsyn, blant anna den populære TV-serien «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu».
Kolbjørn Gåsvær
Kolbjørn Gåsvær var ein norsk lærar, Duun-formidlar og kulturarbeidar.
Gåsvær var fødd på Jøa i Fosnes kommune, Nord-Trøndelag. Han var utdanna lærar frå Levanger lærerskole (1950), og studerte seinare ved Universitetet i Trondheim og Danmarks lærerhøjskole, København. Han arbeidde som lærar i over 40 år, i Salsnes, Lesja, Namsos og Jøa.
Han var redaktør for Årbok for Namdalen i tolv år. Som lærar og sambygding arbeidde han mykje med å formidle Olav Duun si dikting. Han var med på å starte Olav Duun-stiftinga i Namdalen i 1996, og var redaktør av medlemsbladet. For allsidig kulturarbeid, med vekt på innsatsen for Duun, vart han tildelt Naumdøla Mållags målpris, Nord-Trøndelag fylkes kulturpris og Fosnes kommunes kulturpris.
Kolbjørn Gåsvær har skrive kronikkar, dikt og anna til ulike aviser og tidsskrift. Han var konsulent for TV-serien Medmenneske, har skrive teaterstykket Overhallsrevolusjonen for Overhalla historielag og vore skodespelar i Trygve Hoffs Herlaugsspel på Leka i fem år. Han var òg fylkestingsrepresentant i tolv år.
Vestnes kommune
Vestnes kommune er ein kommune som ligg på sørsida av Romsdalsfjorden i Møre og Romsdal fylke. Kommunen grensar til Rauma i aust, til Stordal og Ørskog i sør, og til Skodje og Haram i vest. Nord for Moldefjorden ligg kommunane Midsund og Molde. Kommunen vart danna i 1964 då kommunane Vestnes og Tresfjord vart slåtte saman.
Vestnes kommune har fire tettstader; kommunesenteret Vestnes, Tomrefjord, Tresfjord og Fiksdal. I tillegg har kommunen bygdene Rekdal, Øverås/Nerås, Daugstad og Vikebukt.
Kyrkjer
Vestnes kyrkje ligg på Helland i Vestnes, administrasjonssenteret. På andre sida av Tresfjorden ligg Vike kyrkje på Vike (Vikebukt). Tresfjord kyrkje ligg lengst inn i Tresfjorden og i Fiksdal ligg Fiksdal kyrkje.
Næringsliv
Vestnes er i hovudsak ein industrikommune, men er òg ei relativt god jordbruksbygd med hovudvekt på husdyrhald og mjølkeproduksjon. Den viktigaste bransjen i Vestnes kommune er skips- og båtbygging. Elles har kommunen bedrifter innan næringsmiddel-, tekstil- og beklednings-, trevare-, møbel- og metallvareindustri, og produksjon av mineralske produkt.
E136 frå Ålesund og Sjøholt går langs Tresfjorden og vidare til Åndalsnes og Dombås. Frå E136 går E39 (Kristiansand–Trondheim) til Vestnes og herfrå går fylkesveg 661 til Tomrefjord og vidare langs vestsida av Tomrefjorden til Vatne i Haram. Det er ferjesamband med Molde frå Furneset på E39, og hurtigbåtsamband mellom Molde, Vestnes og Vikebukt.
Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for noverande Vestnes kommune frå 1899:
Sengemat
Sengemat er mat som kvinner får etter dei har født. Nabokoner, slektningar og andre kvinner kan koma til dei med god og næringsrik kost. Andre norske namn for denne kosten er barselgraut, barnsenggraut, barnsengmat og nornegraut.
Kina
Ein vanleg kantonesisk sengematrett er ei stuing av svineknoklar med ingefær og egg kokt i søt, svart eddik. Retten skal tilføra mora nødvendige næringsstoff som proteinar og kalsium.
Noreg
Vanleg sengemat i norsk kultur har vore rjomegraut, sosekjøt eller andre kjøtrettar, kaffi og kaker. Ideen bak sengematen var å hjelpe kvinna til å kome til krefter etter fødsel slik at ho kunne ha mjølk til ungen.
Storbritannia
I Storbritannia kunne ein gje caudle eller caudel, ein varm drikk eller velling som kunne vera laga av korn, sukker eller honning, egg, ulike krydder og eventuelt mandlar, rosiner eller mjølk. Retten inneheldt ofte også alkohol, som vin. Caudle blei gjeve både til nybakte mødrer og folk som vitja dei, og uttrykka cake and caudel eller taking caudle blei metonym for å vitja nokon som låg i barsel. Desse var ofte høve der berre kvinner var til stades. I 1821 skreiv Thomas Gaspey eit dikt om skikken:
Permittivitet
Absolutt permittivitet er i elektromagnetisme målet på motstanden som oppstår når ein dannar eit elektrisk felt i eit stoff. Med andre ord er permittiviteten eit mål på korleis eit elektrisk felt påverkar, og vert påverka av, eit dielektrikum. Permittiviteten til eit stoff skildrar kor mykje elektrisk felt (eller meir korrekt, fluksen) som vert «skapt» per ladningseining i stoffet. Høgare elektrisk fluks finst i stoff med høg permittivitet (per ladningseining) på grunn av polariseringseffektar. Permittivitet er direkte knytt til elektrisk susceptibilitet, som er eit mål på kor lett eit dielektrikum vert polarisert når det vert utsett for eit elektrisk felt. Permittiviteten knyt seg derfor til korleis eit stoff kan overføre (eller «tillate») eit elektrisk felt.
SI-einingar vert permittiviteten ε målt i farad per meter (F/m); elektrisk susceptibilitet χ er dimensjonslaus. Dei er knytt til kvarandre gjennom der εr er den relative permittiviteten til stoffet, og ε0 = 8.85… × 10−12 F/m er tomromspermittiviteten.
Forklaring
I elektromagnetisme representerer den elektriske forskyvinga D korleis eit elektrisk felt E påverkar organiseringa av elektriske ladningar i eit stoff, inkludert ladningsvandring og den nye orienteringa av elektriske dipoler. Forholdet mellom forskyvinga og permittiviteten i det enkle tilfellet med lineære, homogene, isotrope stoff med momentan reaksjon til endringar i det elektriske feltet er
der permittiviteten ε er ein skalar. Om stoffet er anisotropt vert permittiviteten ein andregrads tensor.
Generelt sett er ikkje permittiviteten ein konstant, sidan han kan varierer forskjellige stader i stoffet, med frekvensen til feltet som vert nytta, fukt, temperatur og andre parameterar. I eit ikkje-lineært stoff kan permittiviteten avhenge av styrken på det elektriske feltet. Permittivitet som ein funksjon av frekvensen kan ha både reelle og komplekse verdiar.
I SI-einingar vert permittiviteten målt i farad per meter (F/m eller A2·s4·kg−1·m−3). Forskyvingsfeltet D vert målt i eininga coulomb per kvadratmeter (C/m2), medan det elektriske feltet E vert målt i volt per meter (V/m). D og E skildrar vekselverknaden mellom ladde lekamar. D er knytt til ladningstettleiken som er knytt til denne vekselverknaden, medan E er knytt til krefter og potensialskilnader.
Tomromspermittivitet
Tomromspermittiviteten ε0 (eller permittiviteten i vakuum eller elektrisk konstant) er forholdet D/E i vakuum. Han dukka òg opp i Coulombkraftkonstanten, ke = 1/(4πε0).
Verdien er
der Konstantane c0 og μ0 er definert i SI-einingar til å ha eksakte numeriske verdiar. (Tilnærminga i den andre verdien av ε0 ovanfor kjem av at π er eit irrasjonalt tal.)
Relativ permittivitet
der
Susceptibiliteten er definert som proporsjonalitetskonstanten (som kan vere ein tensor) knytt til eit elektrisk felt E til den induserte dielektriske polarisasjonstettleiken P slik at
der ε_0 er tomromspermittiviteten.
Susceptibiliteten til eit stoff er knytt til den relative permittiviteten εr med
Så i tilfellet for vakuum,
Susceptibilitet er òg knytt til polariserbarheita til individuelle partiklar i stoffet med Clausius-Mossotti-forholdet.
Den elektriske forskyvinga D er knytt til polarisasjonstettleiken P med
Permittiviteten ε og permeabiliteten µ til eit stoff i lag avgjer fasesnøggleiken v = c/n til den elektromagnetiske strålinga gjennom stoffet:
Kjelder
Dielektrinė skvarba Względna przenikalność elektryczna
Pieces of Eight
Pieces of Eight er det åttande studioalbumet til Styx, gjeve ut 1. september 1978.
Som det førre albumet deira, The Grand Illusion (1977), selte dette albumet til 3x platinaplate i USA på grunn av hitsinglane «Blue Collar Man (Long Nights)» og «Renegade».
Bandmedlemmane var sjølv produsentar og spelte inn albumet i Paragon Studios i Chicago med lydteknikaren Barry Mraz. Albumet vart miksa av Rob Kingsland. «I'm O.K.» vart spelt inn i Paragon og St. James Cathedral. Dette var det siste albumet av fleire dei spelte inn i Paragon Studios.
Bakgrunn
Somme reknar albumet som eit konseptalbum og ei av dei viktigaste av dei meir progressiv rock-prega albuma til Styx. Temaet på albumet var i følgje Dennis DeYoung «å ikkje gje opp draumane sine berre for å følgje pengar og materielle godar».
Mottaking
Mike DeGagne i AllMusic gav albumet god omtale og sa at songane på albumet «gjekk attende til den tidlegare progressive rockestilen til Styx, men var noko reinare.» Rolling Stone-skribenten Lester Bangs var meir kritisk til albumet og sa at «Det som er verkeleg interessant er ikkje at slikt narsissistisk kliss vert spelt inn, men kva som skjer i hovudet på alle dei som likar dette. Galle, nerve og ego har aldri vert langt unna god rock & roll. Likevel er det ei tynn, men viktig linje mellom dei kvalitetane og kva som skal til for å fylle ein arena i dag: rein sjølvnyting på sitt mest barnslege nivå. Om dette er meistrane, gje meg heller krøplingane.»
Idas sommarvisa
«Idas sommarvisa», eller «Du ska inte tro det blir sommar», er ein svensk barnesong med sommartema. Teksten er skriven av Astrid Lindgren medan Georg Riedel har komponert melodien. Songen vart skriven til filmen Emil och griseknoen frå 1973.
Pieces of Eight
Salslister
Album – Billboard (USA)
Singlar – Billboard (USA)
Idas sommarvisa
«Idas sommarvisa» har tre vers og har vorte vanleg å syngje på skuleavsluttingar før sommarferien i Sverige. Songen har der vorte eit alternativ til salmane «Den blomstertid nu kommer» og «I denna ljuva sommartid».
Songen er lagd i munnen på vesle Ida, som er i ein periode der ho kjenner seg allmektig. I filmen har ho vekt til live att dei døde hønsene (som eigentleg berre var stivskremde av herjingane til Emil og grisungen Griseknoen, som begge var fulle etter inntak av gjæra kirsebær). Ida fortel i visa kva som må gjerast for at det skal verte sommar og avsluttar songen slik:
Sing for the Day
«Sing for the Day» er den andre singelen til Styx frå albumet Pieces of Eight frå 1979. Songen nådde 41. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista i februar 1979. Han vart sidan gjeven ut som B-sida til den neste singelen deira, «Renegade». Tommy Shaw brukte namnet ‘Hannah’ i songen, for å representere fansen. Fleire år seinare kalla han dottera si Hannah.
Det vart filma ein musikkvideo til songen, regissert av Bruce Gowers, der Styx spelte på scenen med Tommy Shaw på mandolin og vokal, James «J.Y.» Young på akustisk gitar (sjølv om han ikkje speler på songen), Chuck og John Panozzo på bassgitar og trommer og Dennis DeYoung på tamburin og korvokal og klaverinstrument (under soloane).
Arne Winther
Arne Winther var ein norsk fotballspelar som spelte 14 sesongar på IK Skeid i Oslo. Frå 1949 til 1962 deltok forsvarsspelaren i 430 klubbkampar og fekk med seg fire cuptriumfar. Mellom 1955 og 1962 aksla Winther den norske langstrøya sju gongar, utan å kome på skåringslista.
Våren
Våren kan vise til fleire ting:
Fjell i Aust-Agder
Dette er ei liste over dei 25 høgaste fjella i Aust-Agder med ein primærfaktor på minst 50 meter.
Tønsberg
Tønsberg er ein by og administrasjonssenteret i Tønsberg kommune i Vestfold og Telemark. Tønsberg utgjer eit samanhengande tettbygd område i og omkring den historiske byen Tønsberg, med ein folkemasse på. Tettstaden ligg innan kommunane Tønsberg og Nøtterøy.