cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sauda-streiken 1970 - Streik!
Filmfakta
Regi: Oddvar Bull Tuhus Lengd: 97 min
Det podolske høglandet
Det podolske høglandet (ukrainsk подільська височина, podil’s’ka vysotsjyna) er eit høgland vest og sørvest i Ukraina, og ein liten del i nordvest strekkjer seg inn i det austlege Polen. Det podolske høglandet og Det volhynske høglandet vert ofte omtalte i lag som Det volhynsk-podolske høglandet.
856 Backlunda
856 Backlunda er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 3. april 1916 av Sergej Beljavskij ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Tespa
Tespa er eit vassdrag i Rana kommune. Dei øvre delane av elva ligg i Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark. Tespa møter Stormdalsåga nedst i Tespdalen ved Bredek før ho munnar ut i Ranelva ved Storvoll. Telegraflina mellom Rana og Saltdalen gjekk i si tid opp Tespdalen, over Lappflyttarskardet og vidare opp Bjøllådalen. Ved Gila, eit stykke nedom Tespvatnet, finn ein tuftane etter ei fjellstue.
Kosjkafjellet
På toppen av Kosjka ligg Simeiz observatorium.
Jevgenij Zamjatin
Zamjatin slo igjennom med romanen Provinsliv i 1913. Andre satiriske forteljingar var Hulen og Mamaj. Han studerte marinteknikk og jobba med det før hobbyen med å skrive skjønnlitteratur vart fulltidsyrket. Som så mange andre støtta han oktoberrevolusjonen, men kom seinare i unåde hos det nye regimet på grunn av den brysame litteraturen hans. Han emigrerte derfor i 1931 og døydde i Paris i 1937.
Ernest Lawrence
Ernest Orlando Lawrence var ein amerikansk fysikar med norske anar (Lavrants i Seljord). I 1929 utvikla han syklotronen, ein type partikkelakselerator. For denne oppfinninga vart han tildelt Nobelprisen i fysikk i 1939.
Han var frå 1930 professor i fysikk ved University of California og frå 1936 òg direktør for The Radiation Laboratory i Berkeley, no kalla The Lawrence Radiation Laboratory. Lawrence var ein av dei første fysikarar som byrja å interessere seg for kjernefysiske akseleratorar. Mest kjend er han for oppfinninga av syklotronen i 1931. For denne oppfinninga, for bidrag til den vidare utviklinga av syklotronen og produksjonen av radioaktive isotopar, fekk han 1939 Nobelprisen i fysikk.
Han bidrog òg til utviklinga av lineærakseleratoren. Under den andre verdskrigen arbeidde han med prosjekt for separasjon av uranisotopen 235U, noko som hadde stor tyding for utviklinga av kjernefysiske bombar. Etter krigen var han engasjert med utviklinga av større akseleratortyper: synkrosyklotron og synkrotron, og stod mellom anna for bygginga av ein 6 GeV synkrotron, den såkalla bevatronen, på den tida den største akseleratoren i verda.
Grunnstoff nummer 103, lawrencium, er kalla opp etter han.
Apollo 17
Apollo 17 var den ellevte bemanna romferda i Apollo-programmet og det siste Apollo-fartøyet som landa på månen. Apollo 17 vart skoten opp frå Cape Kennedy, Florida, den 6. desember 1972 med ein Saturn V rakett. Apollo 17 bestod av månelandingsfartøyet «Challenger» og kommandoseksjonen «America». Romferda varte i 12 døgn og 17 timar.
«Challenger» landa i eit område på månen kalla Taurus-Littow. Mannskapet kartla topografien til månen med laserbasert høgdemålar, undersøkte grunnen med ekkolodd og undersøkte korleis månen reagerte på gravitasjonen frå Jorda. Det vart og tatt geologiske målingar og steinprøver vart brakt tilbake til jorda. Analysar av steinane gav opplysningar om alderen til månen.
Alfred Lacroix
Antoine François Alfred Lacroix var ein fransk mineralog og geolog. Han var fødd i Mâcon i Saône-et-Loire.
Alfred Lacroix tok doktorgraden i Paris i 1889, som student under Ferdinand André Fouqué. Fouqué tok berre Lacroix som student om han ville gifte seg med dotter hans. I 1893 fekk han stilling som professor i mineralogi ved Jardin des Plantes i Paris og i 1896 vart han direktør for det mineralogiske laboratoriet i École des Hautes Études.
Han studerte særleg mineral tilknytt vulkanske fenomen og vulkanske bergartar, effektane av metamorfose og mineralårer i forskjellige delar av verda, særleg i Pyreneane. I dei mange avhandlingane sine skreiv han om mineralogien og petrologien på Madagaskar og publiserte ei avhandling om utbrota på Martinique, La Montagne Pele et ses éruptions (1904).
Vallée d’Aure
Vallée d’Aure (Aurdalen) ligg i dei franske Pyreneane, i departementet Hautes-Pyrénées (Høgpyreneane), i regionen Midi-Pyrénées i det søraustlege Frankrike, ikkje så langt frå Spania.
Vallée d’Aure høyrer til området Pays d’Aure. Elva Neste (som i kommunen Saint-Lary-Soulan vert kalla Neste d’Aure) renn gjennom dalen. Vallée d’Aure er om lag 40 km og strekkjer seg frå Sarrancolin heilt til den grensa til Spania, der tunnellen Aragnouet-Bielsa som bind saman Vallée d’Aure med Bielsa i Spania.
Gurmukhi
Gurmukhi (frå panjabi ਗੁਰਮੁਖੀ, ‘frå munnen åt guruen’) er eit skriftsystem som vart utvikla i Punjab på 1500-talet for å skrive sikh-skrifter Sjølv om gurmukhi i utgangspunktet blir bruka til å skrive panjabi, så blir det òg bruka til andre språk, som sanskrit, sindhi og hindustanispråk.
Klippedomen
Klippedomen (arabisk قبة الصخرة Qubbat As-Sakhrah, hebraisk  כיפת הסלע Kippat ha-Sela) er ein muslimsk heilagdom i Gamlebyen i Jerusalem. Han er ein åttekanta bygning med forgylla kuppel som er reist på staden profeten Muhammed skal ha reist til himmelen frå. Bygningen blei opphavleg fullført under omajadekalifen Abd al-Malik, og er med dette eit av dei eldste døma på islamsk arkitektur.
Klippedomen er eit kjennemerke for Jerusalem, og er som del av Gamlebyen med på UNESCO si liste over verdsarv, saman med mellom anna Vestmuren (Klagemuren) og Gravkyrkja i nærleiken.
Gurmukhi
Historie
Gurmukhi blei i følgje sikhane sine overleveringar standardisert av guru Angad Dev på 1500-talet, slik at dei heilage sikh-tekstane kunne skrivast ned nøyaktig. Den heilage boka til sikhane, Guru Granth Sahib, er skriven med denne skrifta. Gurmukhi blei deretter ei mykje brukt skrift blant sikhane, og fekk offisiell status i Aust-Punjab. I pakistanske Vest-Punjab bruker ein derimot den urdubaserte skrifta sjahmukhi.
Klippedomen
Domen blir ofte omtalt som Klippemoskeen, men er ikkje eigentleg ein moské. Han ligg like ved al-Aqsa-moskeen på Tempelhøgda, som er den tredje mest heilage staden i islam, etter Mekka og Medina, i tillegg til å vera heilag også for jødar og kristne. Staden han er bygd på husa tidlegare eit romersk tempel til Jupiter Capitolinus, og før dette Det andre jødiske tempelet i Jerusalem. I følgje jødisk tradisjon er domen reist over klippa patriarken Abraham ville ofra Isak på.
Gurmukhi
Bokstavar
Gurmukhi er ein abugida. Moderne gurmukhiskrift har 41 konsonantar («viandjanar»), ni vokalteikn («laga matra»), to nasaliseringsteikn («bindi» og «tippi») og eitt teikn som doblar lengda av ein kva som helst for konsonant («addak»). I tillegg blir fire samansetjingsformer bruka: Dei underordna variantane av dei tre bokstavane rara, haha og vava og ei halvform av yaiyya. Bruken av samansetjingsformene av vava og yaiyya er på sterkt vikande front i vår tid.
Konsonantar
Gurmukhialfabetet inneheld 35 grunnleggjande bokstavar. Dei første tre bokstavane skil seg ut ved at dei er basisteikn for vokalar. Av desse tre er berre bokstaven aira bruka åleine — sjå bolken om vokalar for å lesa meir om dette.
Klippedomen
Bygget blei truleg reist frå 687 til 691. Den opphavlege kuppelen kollapsa i 1016 og blei bygd opp att i 1021.
Aurlandskoen
Skomakaren Nils Tveranger starta produksjon på 1800-talet etter å ha henta inspirasjon frå indianske mokasiner i USA. Skoen vart tidlegare produsert ved fleire skoverkstader i Aurland. På det meste, på 1950- og 60-talet, vart det produsert 30-40 000 par per år. I dag vert det produsert 3-4000 par ved den einaste attverande fabrikken, Aurland Skofabrikk.
Turkisdaknis
Turkisdaknis (Dacnis hartlaubi) er ein fugl i tanagarfamilien og er endemisk for Colombia. Han lever i små oppstykka habitat i alle tre fjellkjeder av Andes, totalt utbreiingsareal er ca. 140 km2.
Skildring
Turkisdaknisen er ein liten tanagar med ei kroppslengd på 11 cm, der kjønna har stor skilnad i utsjånaden. Hannfuglen er lys turkisblå med ei svart maske, svart strupe, svart skulder og hale. Vengene er òg svarte, men med somme blåfrynsete fjører. Hofuglar er lite iaugefallande: brun overside, grå underside som går over til gulkvitt på midten av buken og brystet. Begge har kort og kraftig nebb og gul iris.
Gurmukhi
Konsonantar
Lulla pairín bindi vart lagt til gurmukhialfabetet relativt nyleg. Ein del kjelder reknar ikkje denne bokstaven som ein eigen bokstav.
Turkisdaknis
Skildring
Lætet hos denne arten er ein uvanleg høg, monoton metallisk knirkelyd.
Gurmukhi
Vokalar
Gurmukhi er oppbygd på liknande vis som andre brahmiskrifter: Alle konsonantar blir i utgangspunktet rekna som stavingar med konsonant + ein kort a-lyd. I praksis blir denne lyden apokopert sist i ordet og ofte òg i innlyd. Denne «ibuande vokalen» blir endra ved tilføying av ymse diakritiske teikn til grunnkonsonanten. I stavingar eller ord som byrjar med vokal tilføyer ein eitt av dei tre grunnteikna for vokalar og legg det diakritiske teiknet til dette teiknet.
Dei brotne sirklane representerer hovudkonsonanten. Vokalane blir alltid uttala etter konsonanten dei blir skrivne saman med. Slik er sihari alltid skriven til venstre for konsonanten men blir likevel uttala etter konsonanten.
Turkisdaknis
Skildring
Han lever for det meste i fuktige habitat, mellom 1350 og 2200 moh. Dette er fruktetarar som òg tar insekt og andre leddyr.
Gurmukhi
Gurmukhi i Unicode
Unicode-området for gurmukhi er U+0A00 ... U+0A7F. Bruk av Unicode for gurmukhi har berre nyleg (2005) byrja å bli vanleg. Mange nettstader brukar framleis før-Unicode-fontar som har gurmukhiteikn i det grunnleggjande ASCII-området.
Turkisdaknis
Skildring
Storleiken på populasjonen er estimert til å ligge i området 3 750-15 000, og trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som sårbar. Trugsmåla er avskoging for jordbruksføremål, kaffiplantasjar og urbanisering der arten har hatt naturleg habitat.
Fylkesveg 399 i Hordaland
Fylkesveg 399 i Hordaland går mellom Fjellsende og Myking i Lindås kommune. Vegen har ei lengd på 6,0 km.
Hordfast
Hordfast er eit planlagd prosjekt med ein ny vegstrekning mellom Bergen og Stord.
Det finst tre alternativ for kor vegen skal gå. Det eine er eit vestleg alternativ over Austevoll. Dei to andre alternativa er austlege alternativ som går over sør-aust sida av Tysnes og vidare over Fusa, samt eit midtre alternativ med bru over Langenue, veg langs vestsida av Tysnes og bru over Reksteren til Os. Prosjektet er ikkje vedtatt, men ein håpar arbeidet kan starta før 2020. Prosjektet kjem truleg til å kosta mellom 14 og 17 milliardar norske kroner.
Det midtre alternativet med bru over Reksteren er teknisk krevjande, men kan gje ei reisetid mellom Bergen og Leirvik på 50 minuttar, medan det indre alternativet over Fusa er berekna å bruke 65 minutt.
Prosjektet er no inne i ei konseptvalutgreiing (KVU), som er forventa å verte ferdig i løpet av våren 2011. Prosjektet er ein del av arbeidet med å utvikle Europaveg 39 mellom Bergen og Aksdal i Tysvær. Prosjektet er ikkje nemnd i Nasjonal Transportplan 2010-2019. Korleis vegen skal finansierast er enno usikkert, men truleg må store delar av kostnaden betalast gjennom bompengeinnbetaling. Vegen blir ein del av Europaveg 39.
Bakgrunnsstoff
http://www.bt.no/nyheter/lokalt/Vi-kan-faa-verdas-lengste-flytebru-1230156.html
Pays d’Aure
Pays d’Aure er eit område i Gascogne i det søraustlege Hautes-Pyrénées i Frankrike. Folk frå Pays d’Aure vert kalla Aurais.
Pays d’Aure omfattar dalføra:
Området grensar mot Bigorre i aust, Spania i sør (samband via tunnellen Aragnouet-Bielsa), Comminges i aust og Magnoac i nord.
Historie
I det tiande århundret var området ein del av comté d’Aure, som omfatta dei fire dalføra Aure, Neste, Barousse og Magnoac.
Treleopard
Treleoparden er ei mellomform mellom store og små kattedyr som finst i regnskog i Søraust-Asia. Som namnet seier, lever han stort sett i tre. Arten er særs sky, og ein veit lite om korleis han oppførar seg i vill tilstand.
Skildring
Treleoparden er slank, men muskuløs. Han har korte bein og lang hale, som hjelper han å halda balansen når han klatrar. Kroppslengda er 60-110 cm, og vekta er ikkje meir enn 15-20 kg.
Levevis
Ein veit lite om korleis treleopardar lever i naturen. Dei jaktar hovudsakleg på fugl og små pattedyr om morgonen og kvelden i tre. Som jegerar er dei lydlause og fangar byttet ved å slå med dei breie framlabbane. Midt på dagen og natta kviler dei i trekroner.
Det er to-fire ungar i kullet, og dei vert fødde om våren. Dei vert overlatne til seg sjølv ved ni-månadars-alderen.
Streiken i Sauda i 1970
Streiken i Sauda i 1970 eller berre Saudastreiken er ei nemning på streiken mellom omnshusarbeidarane på Sauda Smelteverk frå 2. juni til 3. juli 1970. Sauda er ein tettstad i Rogaland fylke. Tettstaden kan karakteriserast som ein einsidig industristad. 240 omnhusarbeidarar gjekk til streik ved smelteverket som fram til 1977 heitte Electric Furnace Products Company og var utanlandsk eigd. Streiken vara i fem veker utan stønad frå fagforbund og Landsorganisasjonen (LO). Trass i dette fekk arbeidarane gjennom fleire av krava sine. Streiken vart kjend over heile landet. Konflikten vart heitare då det vart kjend at streikeleiaren var kommunist.
Hvítá
Hvítá (islandsk uttale kvit-ao) er namnet på fleire elvar på Island. Dette kjem av at dei fleste islandske elvane som har utspring frå isbreane har ein lys farge. Hvítá tyder «kvit elv» på islandsk.
Dei mest kjende elvane med dette namnet er:
Hvítá på Sør-Island
Etter denne renn ho mellom Biskupstungur og Hrunamannahreppur. Her renn Hvítá saman med tre andre elvar: Tungufljót, Brúará og Stóra-Laxá. Elva har då dobbelt så stor vassføring som ved Gullfoss. Elva renn så ut på flatare område nær Grímsnes og bak fjellet Ingólfsfjall. Like nord for byen Selfoss renn ho i saman med Sog og etter dette får ho namnet Ölfusá før ho munnar ut i Atlanterhavet.
Sidan elva ofte flaumar over, særleg om vinteren, har ho rykte på seg for å vere den farlegaste elva på Island.
Lund i Skåne
Lund ligg på den fruktbare sørvestskånske sletta og er eit gammalt handels- og kultursentrum. I dag er byen òg eit jernbaneknutepunkt. Byen har ein allsidig industri (bl.a emballasjeindustri, maskin- og verktøyindustri), men er meir kjent som gammalt bispesete og som universitetsby. Her er eit historisk museum, kulturhistorisk museum og ein botanisk hage.
I løpet av seinare år har samarbeidet mellom universitetet og det private næringslivet, bl.a gjennom framvoksteren av forskarbyen IDEON, mevderka til at ein stor forskningsintensiv høgteknologisk industri har vakse fram. Det er omtrent 30 000 studentar i Lund.
Historie
Lund blei grunnlagt omkring år 990, truleg ved at folk flytta frå Uppåkra, og han blei bispesete kring år 1050. I 1085 blei Katedralskolan i Lund grunnlagt som den eldste skulen i Norden. I første halvdel av 1100-talet blei domkyrkja, eit kloster og fleire mindre kyrkjer bygd, og i 1103 blei Lund sete for den danske erkebiskopen for heile Norden. Lund blei den viktigaste byen i Danmark og hadde 3 000-4 000 innbyggjarar. Under heile mellomalderen var byen eit kulturelt midtpunkt for Norden, og i si velmaktstid hadde han 27 kyrkjer og sju kloster. På byrjinga av 1300-talet vart Lund mindre viktig til fordel for Malmö, som voks hurtig, og Lund blei redusert til berre det kyrkjelege sentrumet.
Under reformasjonen blei stillinga til Lund endra då erkebispesetet blei nedlagt og eigedomane til den katolske kyrkja blei sekularisert. Ved freden i Roskilde i 1658 blei Lund, saman med Skåne, Halland og Blekinge, svensk og i 1666 blei Lunds universitet grunnlagt.
Byggverk i Lund
Lund domkyrkje er eit av dei mest kjende romanske byggverka i Sverige. Bygginga starta under Knut den heilage 1080–86 og vart vigd til St. Laurentius i 1145. Kyrkja er oppført av sandstein som ein basilika med tre skip og med den største krypta i Norden. Dei to tårna frå slutten av 1100-talet vart nyoppført på 1800-talet. I nærleiken av universitetet (1668) ligg det gamle parkanlegget Lundagård med Lundagårdshuset frå 1570-åra, opphavleg kongebustad, seinare universitetsbibliotek, no forelesningssalar. I nord er store område tekne i bruk til sjukehus og forskningsinstitusjoner.
Snøleopard
Snøleopard (Panthera uncia eller Uncia uncia) er eit stort kattedyr som lever i høgfjellsområde i Sentral-Asia. Ein reknar med at det finst rundt 4000-6500 individ (tal frå 2003), og snøleopard er dermed rekna som truga av utrydding.
Snøleopard er nasjonaldyr for Afghanistan og nasjonalt arvedyr for Pakistan.
Levevis
Snøleopard lever i høgfjellet i Altaj, Tianshan, Kunlun, Pamir, Hindukush, Karakoram og Himalaya.
Leoparden er ein nattaktiv, einsleg jeger utanom i paringstida, då dei jaktar i par. Byttet består hovudsakleg av ulike fjellpattedyr som blåsau, sibirsteinbukk, ymse hjortar, smågnagarar og fuglar. Han tek også husdyr. Som hjå dei fleste andre kattedyr er jakta basert på sniking.
Paringstida finn stad på seinvinteren. Seint på våren vert så ungane fødde, som regel i kull på 2-4. Dei opnar augo etter halvannan veke, og lever i lag med mora det påfølgjande året.
Trugsmål
IUCN reknar med at bestanden av snøleopard har gått ned med mindt 20 % over dei siste to generasjonane, rekna til 16 år. Snøleoparden er truga av habitat- og byttetap grunna auka husdyrhald i leveområda hans, jakt (krypskyting), særleg på grunn av pelsen, men også for å selja levande dyr til dyrehagar og private samlingar og for kroppsdelar til kinesisk medisin. Forfølging frå lokalbefolkningar og militærkonfliktar i store delar av leveområdet dannar også trugsmål mot dyra.
Gilbert Thomas Walker
Gilbert Thomas Walker var ein britisk fysikar og statistikar. Han er best kjend for dei banebrytande arbeida over El Niño-fenomenet, og for å fremje studiet av klimaet i det heile.
Walker var etablert som anvend matematikar ved Cambridge University då han vart generaldirektør for observatoria i India i 1904. Mens han arbeidde der studerte han monsunen i Indiahavet, det at monsunregnet ikkje kom gav opphav til ein stor sveltkatastrofe i 1899. Etter å ha analysert store mengder data over dei neste femten åra publiserte han dei første skildringane av den sørlege oscillasjonen til det atmosfæriske trykket mellom Indiahavet og Stillehavet, og korleis dei korrelerte med temperaturen og regnet i tropane, m.a. i India. Dette heng saman med Walkersirkulasjonen, som seinare vart kalla opp etter han.
Hans Reynolds
Hans Reynolds var ein norsk journalist, skribent, folketalar, lyrikar og statsstipendiat. Han er hugsa for sine viser og dikt frå heimbyen, mellom anna «Porsgrunnssangen».
Han tok middelskoleeksamen i 1892, og drog deretter til sjøs. Seinare arbeidde han som journalist i Varden, i Vestfold i Sandefjord og i Porsgrunds Tidende, der han også var den fyrste redaktøren, i 1899. Seinare skreiv han i fleire år for Norske Intelligenssedler.
Reynolds vitja tidlegare norske område som Island, Grønland og Færøyane, og gav ut reiseskildringar derifrå under fellestittelen Hjaa gamalt norskt folk. Han var også engasjert i Grønlandssaka, i norrønt samhald og i målsaka. Han var i åra 1929–32 redaktør av tidsskriftet Norrøna (Tidsskrift fyr norrøn samvinna). Han fekk Melsomprisen i 1927.
Gabriel Auguste Daubrée
Gabriel Auguste Daubrée var ein fransk geolog og mineralog. Dei eksperimentelle undersøkingane hans over danninga av mineral og metamorfosen til bergartar var viktige og grunnleggande. Han studerte òg samansettinga og klassifikasjonen av meteorittar.
Daubrée var fødd i Metz og utdanna ved École Polytechnique i Paris. 20 år gammal var han utdanna gruveingeniør og i 1838 vart han leiar av gruvene i Bas-Rhin (Alsace) og så professor i mineralogi og geologi ved Vitskapsfakultetet i Strasbourg. I 1859 vart han sjefsingenør for gruvene og i 1861 geologiprofessor ved Museum d'Histoire Naturelle i Paris og vald inn i Det franske vitskapsakademiet. Året etter vart han professor i mineralogi ved École des Mines og i 1872 direktør for skulen. I 1880 gav Geological Society i London han Wollaston-medaljen. Han var òg medlem av Det svenske vitskapsakademiet frå 1892.
Jenisej
Jenisej er den største elva som munnar ut i Nordishavet og med ei lengd på 5539 km er ho den femte lengste elva i verda. Ho spring ut i Mongolia og renn nordover gjennom Russland mot Jenisejbukta i Karahavet medan ho drener store delar av det sentrale Sibir. Den lengste vassvegen følgjer elvane Jenisej-Angara-Selenga-Ider.
Dei øvre delane av elva består av mange stryk og renn gjennom tynt folkesette område. Den midte delen vert regulert av massive magasin som produserer elektrisk energi for den russiske primærindustrien. Denne industrien vart delvis bygd opp med arbeidskraft frå gulagleiarane under Sovjetunionen og forureininga frå denne industrien er i dag vanskeleg å hanskast med. Jenisej renn gjennom den tynt folkesette taigaen og tar imot mange store sideelvar som gjer ho særs vassrik mot slutten. Ho munnar til slutt ut i Karahavet i den aude tundraen, der ho er isdekt i meir enn halvparten av året.
Øvre Jenisej
Jenisej har to store kjeldeelvar. Bolsjoj Jenisej (Store Jenisej), eller Bii-Khem (Бий-Хем) spring ut frå Tyva aust i Sajanfjella og nord for Tannu-Ola-fjella ved. Malyj Jenisej (Vesle Jenisej), eller Kaa-Khem (Каа-Хем), spring ut frå Darkhaddalen i Mongolia. Nyare forsking har vist at den smale utgangen frå Darkhaddalen ved fleire høve har vorte blokkert av is, som har skapt ein innsjø på storleik med den nærligganden Khövsgölsjøen. Når isbreane trekte seg tilbake (siste gong for 9300 år sidan) rann så mykje som 500 km³ vatn ut frå innsjøen og skapte kanskje ein katastrofe.
Kjelda frå Bajkal
Den 320 km lange Øvre Angara renn ut i nordenden av Bajkalsjøen frå republikken Burjat, men den største tilsigselva er Selenga, som dannar eit delta på søraustsida. Dei lengste elvane som munnar ut i Bajkalsjøen spring ut frå austsida av dei sentrale Khangaifjella i Mongolia. Ei anna sideelv, Tuul, renn gjennom den mongoslek hovudstaden Ulan Bator, medan Egiin Gol drenerer Khövsgölsjøen.
Angara
Angara renn ut frå Bajkalsjøen og renn 1840 km frå regionshovudstaden Irkutsk og ut i Jenisej ved Strelka. Fire store demningar er bygd over elva for å produsere vasskraft til den lokale industrien. Sidelvane Oka og Ija, som renn frå nordsida av dei austlege Sajanfjella munnar ut i Angara.
Angarsk, senteret for den veksande oljeindustrien i Aust-Sibir, ligg 50 km nedanfor Irkutsk og har eit stort raffineri eigd av Yukos. Ei stor oljerøyrleidning tar olja vestover og ein ny røyrleidning vert bygd austover til Japan.
Nedre Jenisej
Store Kaz munnar ut i Jenisej 300 km nedanfor Strelka. Ho er ein del av Ob-Jenisej-kanalen som går til elva Ob. Elva vert gradvis større og etter kvart dukkar det opp mange øyar. Av store sideelvar i denne nedre delen finn ein Podkamennaja Tunguska (1800 km lang) og Nizjnjaja Tunguska (3000 km lang) ved Turukhansk, som drener det aude sentrale Sibirplatået frå aust. Den aude regionen Tunguska er mest kjend for Tunguska-hendinga i 1908 då ein himmellekam eksploderte over området. I dag vert området utforska for olje. Etter Turukhansk renn Jenisej inn i tundraområdet.
I tundraen er elva islagd meir enn halvparten av året, og stundom kan is blokkere elva heilt og skape store flaumar. Det vert då nytta eksplosivar for å halde elva flytande. Den siste byen langs Jenisej er Dudinka. Frå her går det regelmessig båt til byen Krasnojarsk. Heilt nedst vider elva seg ut til eit 50 km breitt estuar kalla Jenisejbukta, og dei siste 250 km av elva vert halde ope for skipstrafikk av isbrytarar.
Under istida var vegen til Arktis blokkert av is. Sjølv om detaljane er usikre, meiner ein at Jenisej på denne tida rann ut i ein enorm innsjø som dekte mykje av det vestlege Sibir og til slutt rann ut i Svartehavet. Denne innsjøen vert kalla Den vestsibirske bresjøen.
Transport
Den første ekspedisjonen som segla heile Jenisej, inkludert dei kraftige øvre sideelvane i Mongolia, var eit australsk-kanadisk lag i september 2001. Dette vart dokumentert i ein dokumentar for National Geographic Television.
Historie
Gamle nomadiske folk, som Ket-folket og Jugh-folket, levde langs breiddene av Jenisej. Ket-folket, som tel om lag 1000 menneske, er dei einaste overlevande i dag av dei som opphavlege levde nær elvebreidda.
Karl Brjullov
Karl Pavlovitsj Brjullov (russisk Карл Павлович Брюллов) var ein internasjonalt anerkjend russisk målar. Han vert rekna for å vere ein nøkkelfigur i overgangen i russisk kunst frå nyklassisisme til romantikk.
Liv
Som son av franske innvandrarar i St. Petersburg følte Carlo Brulleau (namnet hans fram til 1822) dragning mot Italia i sine unge år. Trass i si utdanning ved Det keisarlege kunstakademiet (1809–21), tok Brjullov aldri heilt etter den klassisistiske stilen han vart opplært i av sine lærarar, og som broren hans, Aleksandr Brjullov, måla i. Etter å ha utmerkt seg som ein lovande og skapande elev flytta han til Roma, der han arbeidde fram til 1835. Han måla portrett og sjangermåleri, men kjend som kunstnar vart han ikkje før enn han tok til å lage historiemåleri.
Hans best kjende verk, Pompeiis siste dagar (1830–33), er ein veldig komposisjon. Verket fekk mykje merksemd i Italia og etablerte Brjullov som ein av dei fremste, samtidige kunstnarane i Europa. Etter å fullført verket reiste han heim til Russland og busette seg i den russiske hovudstaden. I Moskva fekk han innpass i aristokratiet og hos den intellektuelle eliten. Han fekk ei framskoten stilling i St. Petersburgs kunstakademi.
Medan han underviste ved akademiet (1836–48) utvikla han ein portrettstil som kombinerte enkel neoklassisistisk stil med ein romantisk tendens som smelta dei to stilartane saman på ein vellukka måte. Hans drag mot realisme kom til syne og vart tilfredsstilt gjennom grundig avdekking av psykologiske trekk. Medan han arbeidde med himlingen i Isakskatedralen, forverra helsa hans seg brått. På råd frå doktoren sin forlet Brjullov Russland i 1849 og reiste til Madeira. Sine tre siste leveår budde han i Italia. Han døydde i Roma og vart gravlagd ved Cemeterio degli Inglesi i byen.
Bo Hamburger
Bo Hamburger er ein tidlegare profesjonell syklist frå Frederiksberg i Danmark.
Hamburger konkurrerte i sykkelløpet Tour de France frå 1993 og fram til 2000. Då vart han sparka frå Team CSC, det dåverande sykkellaget hans, etter at han på a-prøva testa positivt på dopingmiddelet EPO. Han vart seinare frikjend i 2002 av både Danmarks Idræts-Forbund og av den internasjonale sportsdomstolen.
Han avslutta karrieren si i 2006 etter å ha sykla profesjonelt i 16 år.
I boka Den største pris - en cykelrytters bekendelser som kom ut i Danmark i 2007 innrømte Hamburger å ha nytta EPO mellom 1995 til 1997. Han skal ha slutta av di han hadde ein naturleg høg hematokrittverdi, volumprosenten av raude blodlekamar i blodet. Når han tok EPO, vart difor nivået konstant over 50, som var grensa for å få karantene av helsemessige grunnar. Han skal også ha nytta veksthormon i 1996.
1744
1744 (romartal MDCCXLIV) var eit skotår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.
Strážov i Slovakia
Strážov er det høgaste fjellet i Strážovfjella, ein del av dei indre, vestlege Karpatane i Slovakia.
Fjellet er verna som ein del av det nasjonale naturreservatet Strážov, som høyrer til Strážovfjella verna landskapsområde. Naturreservatet vart oppretta i 1981 og dekkjer eit område på 4,8 km².
Dei nærmaste landsbyane er Zliechov og Čičmany.
Geodynamikk
Geodynamikk er ei grein innan geofysikk som omfattar kreftene som virkar i jordskorpa og fører til foldingar, overskyvingar og forkastingar.
Ekspertar innan geodynamikk nyttar vanlegvis data frå geodetisk GPS, InSAR og seismologi, samt numeriske modellar, for å studere utviklinga i litosfæren, mantelen og kjernen til jorda.
God Save the King/Queen
God Save the King, eller God Save the Queen når monarken er ei kvinne, er nasjonalsongen i Storbritannia og ei rekkje andre statar i Samveldet, britiske territorium og kroneige. Han vart nasjonalsong på byrjinga av 1800-talet.
Opphavet til teksten og melodien er ukjend. Det finst ikkje ein offisiell versjon, så teksten har variert gjennom tidas løp.
Historikk
Ein variant av songen vart komponert av Thomas Augustine Arne, og vart fyrste gong framført i London i 1745.
Ein variant av teksten gjeven ut i Gentleman's Magazine i oktober i 1745 var som følgjer: God save great George our king, Long live our noble king, God save the king. Send him victorious, Happy and glorious, Long to reign over us, God save the king.
O Lord our God arise, Scatter his enemies, And make them fall; Confound their politics, Frustrate their knavish tricks, On him our hope we fix, O save us all.
Thy Choicest gift in store On George be pleas'd to pour, Long may he reign; May he defend our laws, And ever give us cause, To say with heart and voice God save the king.
I 1745 hadde songen òg eit vers som omhandla invasjonen av England i denne perioden:
Dette verset vart fjerna då songen vart tatt opp som nasjonalsong.
Standard britisk versjon i dag
God save our gracious King! Long live our noble King! God save the King! Send him victorious, Happy and glorious, Long to reign over us: God save the King!
O Lord our God arise, Scatter his enemies, and make them fall: Confound their politics, Frustrate their knavish tricks, On thee our hopes we fix: God save us all!
Thy choicest gifts in store, On him be pleased to pour; Long may he reign: May he defend our laws, And ever give us cause, To sing with heart and voice, God save the King!
Når monarken er ei kvinne byttar ein ut «King» med «Queen» og alle maskuline pronomen blir erstatta av feminine utgåver.
Annan bruk
Tyskland sin nasjonalsong frå 1871 til 1918 var basert på den engelske og brukte same melodi. Liechtenstein sin nasjonalsong brukar òg denne melodien.
Ein sidenote er at det britiske rockebandet Queen pleidde å framføre «God Save the Queen» som siste song på sine konsertar.
Helge Hauge
Helge Hauge var ordførar i Tysnes kommune frå 1983 til 1995 og frå 2003 til 2011. Han representerer Senterpartiet.
Pop Ivan
Pop Ivan (ukrainsk Піп Іван; polsk Pop Iwan) er det tredje høgaste fjellet (etter Hoverla og Brebeneskul) i Tsjornohora (Czarnohora) i Ukraina med ei høgd på 2022 meter over havet.
På toppen av Pop Ivan bygde polske styresmakter i 1936-1938 eit imponerande byggverk - eit astronomisk og meteorologisk observatorium, som vart kalla Biały Słoń, den kvite elefanten. I dag er byggverket i ruinar.
Nordiska museet
Nordiska museet er det største kulturhistoriske museet i Sverige og ligg på Djurgården i Stockholm. Det vart skipa i 1873. Museet har som mål å ta vare på og levandegjera minne om liv og arbeid frå 1500-talet til samtida. Museet har over 1,5 millionar gjenstader i samlingane sine.
Aleksej Bogoljubov
Aleksej Petrovitsj Bogoljubov var ein russisk kunstmålar som fyrst og fremst er kjend for landskapsbileta sine.
Yngre år
Bogoljubov vart fødd i landsbyen Novgorod Gubernia i Pommern. Far hans var ein avgått oberst. Morfaren var elles ein velkjend filosof og samfunnskritikar, Aleksandr Radisjtsjev.
Aleksej vart utdanna ved ein militærskule. Frå han var 17 år gammal tenestegjorde han i den russiske marinen. Medan han var i flåten vitja han mange land. I 1849 tok han til ved St. Petersburgs kunstakademi, der han studerte hos Maksim Vorobjev. I dei fyrste kunstnaråra var han sterkt påverka av Ivan Ajvazovskij. Han fullførte studiane i 1853, gjekk ut skulen med ein gullmedalje. Samstundes forlet han offiserstillinga i marinen, men vart av marineleiinga i staden utnemnd til målar for marinen.
Frå 1854 til 1860 reiste Bogoljubov rundt i Europa. Frå desse reiseåra samla han inntrykk som viser att i ein fruktbar produksjon. Landsmannen Aleksandr Ivanov, som han møtte i Roma, overtala Bogoljubov til å konsentrere seg meir om teikning. I Düsseldorf gjekk Bogoljubov i lære med den tyske målaren Andreas Achenbach. Til Paris komen kom han i kontakt med kunstnarar av den såkalla Barbizon-skulen. Franske målarar som Camille Corot og Charles-François Daubigny vart gode vener og samarbeidde med Bogoljubov.
I heimlandet
Bogoljubov flytta tilbake til Russland i 1860. Han fekk utstilt arbeida sine i kunstakademiet og underviste nokre år med tittelen professor. I 1860-åra reiste han langs Volga. Måleria mista etter alle trekk av romantisk kunstforståing, i staden kom innslag av rein naturalisme. I 1871 vart han vald inn i St. Petersburg kunstakademi.
Frå 1870 var Bogoljubov i nær kontakt med Peredvizjnikij-rørsla, han deltok på alle vandreutstillingane til foreininga. Han vart også styremedlem i foreininga. Han var mykje eldre enn flesteparten av dei andre medlemene i rørsla, og hadde lite til overs for deira tankar om samfunnet. I solidaritet med kollegaene i Peredevizjnikij forlet han likevel St. Petersburgs kunstakademi i 1873. Han prøvde deretter å grunnleggje eit alternativt russisk kunstakademi i Roma.
I Paris
På grunn av hjarteplager budde Bogoljubov etter 1873 i hovudsak i Paris. Heimen hans var som ein russisk koloni, mellom dei som ofte var på besøk fann ein Ivan Turgenjev, Ilja Repin, Vasilij Polenov, Mark Antokolskij og Vasilij Veresjtsjagin.
I 1885 opna Bogoljubov eit kunstmuseum i Saratov, Radisjtsjev Kunstmuseum, oppkalla etter bestefaren hans. Det var det fyrste kunstmuseet i Russland ope for alle og ein kvar. Offentleg tilgjenge til Tretjakovgalleriet i Moskva kom fyrst sju år seinare, og til Russlands Museum i St. Petersburg femten år etter. Oppkallinga av museet etter den «fyrste russiske revolusjonære», Aleksandr Radisjtsjev, var ei open utfordring mot styresmaktene. Bogoljubov måtte gjennom ein rettsstrid for å få løyve.
Bogoljubov døydde i 1896 i Paris. All kapitalen etter seg testamenterte han til eit museum og ein målarskule. Skulen vart opna etter Bogoljubovs død og fekk namnet Bogoljubovs målarskule (Боголюбовское Рисовальное Училище). Framståande modernistmålarar som Viktor Borisov-Musatov og Pavel Kuznetsov var målarar som fekk utdanning ved Bogoljubov-skulen.
Rundetid
Rundetid er ein stripeserie som går fast i Spirit og som er teikna av Øystein Runde.
Teiknestilen er enkel og i hovudsak strekteikningar, medan innhaldet oftast kommenterer tema som ungdom kjenner seg att i.
857 Glasenappia
857 Glasenappia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. april 1916 av Sergej Beljavskij ifrå Crimean Astrophysical Observatory.
Pau
Pau er ein by sørvest i Frankrike. Byen er administrasjonsstad (préfecture) for det departementet Pyrénées-Atlantiques i regionen Nouvelle-Aquitaine. I Pau vart kongane Henrik IV av Frankrike og Karl Johan av Sverige og Noreg fødd.
Université de Pau et des Pays de l'Adour (grunnlagd i 1972) ligg i byen og gjer at studentar utgjer ein god del av folketalet i byen, som er rundt 80 000.
Geografi
Pau var hovudstad i den tidlegare franske provinsen Béarn. Staden, som ligg på ei høgd over dalen til elva Gave de Pau, der det låg ein vadestad, kontrollerte ein lett veg inn i Pyreneane, som vart brukt for å frakte sauer til seterbeite i fjella.
Historie
Det var bygd festningsverk på staden på 1000-talet. Pau tyder «palisade» på oksitansk, og var sete for vicomtane i Béarn. Pau vart derfor hovudstad i Béarn i 1464. Tidleg på 1500-talet vart Château de Pau omgjort til bustad av grev Gaston Fébus av Foix, og vart residens for kongane av Navarre, som òg var grevar av Béarn. Derfor vart Henrik IV av Frankrike (1553–1610) fødd her, sjølv om mor hans, den respektable Jeanne d'Albret, måtte reise gjennom heile Frankrike slik at son hennar kunne verte fødd i Pau. Leppene til barnet vart fukta med den lokale vinen og gnidd med kvitlauk like etter han var fødd. Kong Karl Johan av Sverige og Noreg vart òg fødd på slottet, i 1763. Det vert i dag rekna som eit fransk historisk monument og inneheld ei flott samling av veggteppe.
Då Henrik IV drog bort frå Pau for å bli konge av Frankrike sa han at han gav ikkje Béarn til Frankrike, han gav Frankrike til Béarn.
Napoleon III pussa opp slottet, medan Pau la til gater av Belle Époque -arkitektur, før moten flytta seg til Biarritz. Pau er framleis eit stort senter for vintersport og riding, og er mellom anna åstad for eit vidkjend terrengritt for hest.
Fylkesveg 212 i Troms
Fylkesveg 212 i Troms går mellom Finnlandsmoan ved Brøstadbotn og Dyrøyhamn i Dyrøy kommune. Vegen er 17,8 km lang.
Cesare Gasperoni
Cesare Gasperoni er ein sanmarinsk politikar og tidlegare regentkaptein i San Marino. Morganti har vore regentkaptein frå 1. oktober 1990 til 1. april 1991 saman med Roberto Bucci og frå 1. april 2005 til 1. oktober 2005 saman med Fausta Morganti.
Bygdelagsnemndi i Bergen
Bygdelagsnemndi i Bergen er eit samarbeidsorgan for bygdelag, ungdomslag og nokre mållag i Bergen, og vart skipa i 1939. Idrottslaget Gular er òg med i Bygdelagsnemndi, av di det har bakgrunn i bygdelaga.
Gjennom tidene har Bygdelagsnemndi stått for store fellestilskipingar for alle laga.
No har nemnda som målsetnad å vere ein møtestad for medlemslaga der ein kan samordna tiltak, og ta opp saker av felles interesse.
Bygdelagsnemndi står som ansvarleg for bygdelagsseksjonen i 17. mai-prosesjonen i Bergen, og har ein representant i 17. mai-komiteen i byen.
Dalasau
Dalasau er ein norsk kryssingssau som blei rekna som den mest utbreidde sauerasen i Noreg fram til nemninga Norsk Kvit Sau blei innført i 2000/2001.
Historie
Dalarasen blei ala fram i Hordaland rundt 1925 gjennom kryssing av spælsau og ulike engelske rasar (truleg sutherland, leicester og sjeviot).
Skildring
Dalasau er ein storvokst og grovbygd sauetype som typisk veg 80-90 kilo (søyer). Sauen er kvit med kritkvite dekkhår på bein og hovud, men svart nase og klauvar. Han har store, svakt hengande øyre.
Utbreiing
I 2006 var 6 % av dei registrerte søyene i Sauekontrollen dalasau, men ein del av dei registrerte dyra høyrer nok eigentleg til rasen Norsk Kvit Sau.
Zambezi
Zambezi (òg skrive Zambesi) er den fjerde lengste elva i Afrika og den største elva som munnar ut i Indiahavet frå Afrika. Ho har eit nedslagsfelt på 1,39 millionar kvadratkilometer, og er om lag halvparten så lang som Nilen, kring 3540 km lang. Ho spring ut i Zambia og renn gjennom Angola, langs grensa mellom Namibia, Botswana, Zambia igjen og Zimbabwe, til Mosambik, der ho munnar ut i Indiahavet.
Det er to vasskraftverk og demningar i elva. Desse er Kariba-dammen, forsyner Zambia og Zimbabwe med elektrisitet, og Cahora Bassa i Mosambik, som gjer elektrisitet til Mosambik og Sør-Afrika. Det finst òg eit mindre vasskraftverk ved Victoriafalla.
Zwinin
Zwinin (ukrainsk Джвинув eller Dzjvinuv; polsk Zwinin ) er eit fjell nokre kilometer sør for Stryj i Ukraina i Ytre Aust-Karpatane.
Fjellet ligg 992 meter over havet og ryggen er 10 km lang. I lag med Stryjelva er fjellet ein del av eit nasjonalpark kalla Skole Beskidane nasjonalpark.
Veronica Kristiansen
Veronica Egebakken Kristiansen er ein norsk handballspelar som sidan sommaren 2019 har spelt for ungarske Győri ETO. I tida 2014-21 vann ho tre EM-gull, to VM-gull, VM-sølv og to OL-bronsar med det norske landslaget. Perioden 2013-22 deltok ho i 171 landskampar og skåra 553 mål.
Klubbspel
Kristiansen var Våg-spelar til 2011. Dei neste fire åra spelte ho på Glassverket IF, før ho sommaren 2015 melde seg til teneste for Midtjylland. Etter tre år i Danmark fekk ho kontrakt med Győri ETO, med den ungarske klubben vann ho IHF-meisterligaen 2019.
Landslagsspel
Kristiansen landslagsdebuterte 20. mars 2013 mot Danmark. Seinare i debutåret deltok ho i handball-VM 2013. Hausten 2014 vann Noreg EM 2014, der Kristiansen fekk bra med speletid på venstre rykkrom-plass. Ho var ein sentral spelar då Noreg vart verdsmeister i 2015, etter ein klar siger over Nederland i finalen. I året 2016 var ho i august månad med på å take OL-bronse under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro, og fire månader seinare vart ho europameister for andre gong, Nederland var også her motstandar i begge avslutningskampane.
Ulrik Christian Gyldenløve
Ulrik Christian Gyldenløve kan vera:
ZANU-PF
Zimbabwe African National Union – Patriotic Front (ZANU-PF) er eit politisk parti i Zimbabwe, som har styrt landet sidan det vart sjølvstendig i 1980, opphavleg under namnet ZANU. I 1988 vart ZANU slått saman med partiet ZAPU under namnet ZANU-PF. Robert Mugabe leia ZANU og seinare ZANU-PF sidan sjølvstende, og var statsminister fram til 1988 og sidan president. Partiet står for ei blanding av sosialisme og nasjonalisme, og har i seinare år fått ein stadig meir populistisk profil. ZANU-PF mista for første gong det parlamentariske fleirtalet sitt ved parlamentsvalet i 2008.
19. november 2017 avsette partiet Mugabe som partileder etter at militæret 15. november hadde tatt kontroll over landet og sett Mugabe i husarrest. Mugabe si kone Grace mista samtidig vervet som leiar for kvinnerørsla i partiet.
Zimbabwe African National Union
Partiet Zimbabwe African National Union vart grunnlagt av Ndabaningi Sithole, Herbert Chitepo, Edgar Tekere, Leopold Takawira og Robert Mugabe heime hos den tidlegare forsvarsministeren Enos Nkala i Highfield i august 1963. Minoritetsgruppa ndau slutt seinare opp om Ndabaningi Sithole sitt meir moderate parti, Zanu (Ndonga), som avviste væpna kamp, medan shonamajoriteten i all hovudsak slutta opp om Mugabe sitt ZANU med ein meir militant agenda.
Ved det første valet i 1980 samarbeida ZANU med Zimbabwe African People's Union (ZAPU) i valalliansen Patriotic Front (PF), og dei to partia tok namna ZANU-PF and PF-ZAPU. Etter valet valde dei derimot å bryte dette samarbeidet.
I desember 1987, etter fem års lågintens borgerkrig (gukurahundi), vart ZAPU, leia av Joshua Nkomo, slått saman med ZANU til ZANU-PF.
Patriotic Front (PF)
Patriotic Front (PF) vart opphavleg danna i 1976 som ein politisk og militær allianse mellom ZAPU og ZANU, under krigen mot det kvite mindretalsstyret i Rhodesia. Alliansen omfatta ZAPU, leia av Joshua Nkomo, som hovudsakleg var basert i Zambia, og ZANU, leia av Robert Mugabe, som hovudsakleg var basert i Mosambik. Begge partia hadde sine eigne militære styrkar: Den militære fløya til ZAPU var kjent som Zimbabwe People's Revolutionary Army (ZIPRA) og geriljastyrkane til ZANU var kjent som Zimbabwe African National Liberation Army (ZANLA). Målsettinga for Patriotic Front var å styrte det kvite styret til Ian Smith gjennom både krigføring og politisk press.
Alliansen nådde målet sitt i 1980, då landet vart sjølvstendig under namnet Zimbabwe. Alliansen vart oppløyst etter det første valet, som vart vunne av Robert Mugabe sitt ZANU. Joshua Nkomo og ZAPU stod framleis sterkt i provinsen Matabeleland.
1745
1745 (romartal MDCCXLV) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.
WinMLS
WinMLS er eit multifunksjonellt måle- og analyseverktøy for akustiske målingar. WinMLS er eit sokalla virtuelt målesystem, som køyrer på ein PC og nyttar lydkort for å konvertere mellom diskrete sekvensar (nytta internt i WinMLS) og analoge signal.
ZANU-PF
ZANU-PF
ZANU-PF ser på seg sjølv som eit sosialistparti og er modellert etter kommunistparti i andre land. Partiet har framleis eit politbyrå. I praksis har partiet gjeve opp mykje av den politikken som tradisjonelt har kjenneteikna kommunistparti, og Zimbabwe har ein blandingsøkonomi. Robert Mugabe har sidan 1990-talet inntatt ein meir populistisk haldning. Dette gjeld særleg okkupasjon av farmar eigd av den kvite minoriteten. Kritikarar av ZANU-PF hevdar at denne politikken hovudsakleg har som formål å bevare grepet Mugabe har om makta, og at det først og fremst er tilhengjarar av ZANU-PF og folk innan regjeringsapparatet som tener på okkupasjonane. Beslaglegginga av farmane har òg ført til at store landområde har vorte liggande brakk, noko som har ført til krise i økonomien og til at Zimbabwe, som tidlegare vart kalla «kornkammeret til Afrika», har vorte avhengig av import av fødevarer. Landet har òg fått ein rekordhøg inflasjon og arbeidsløyse, noko som har ført til storstilt utvandring til nabolanda.
WinMLS
Måleprinsipp
WinMLS genererer ulike typar eksitasjonssekvensar som eksiterer (driv) eit testobjekt, som til dømes ein høgtalar, eit ristebord, e.l. Responsen frå testobjektet vert målt med ein mikrofon, aksellometer, e.l. og konvertert til ein diskret sekvens av lydkortet.
ZANU-PF
ZANU-PF
Styret til ZANU-PF har frå hundreårsskiftet vorte utfordra av opposisjonspartiet Movement for Democratic Change (MDC). Ved presidentvalet i 2002 vart Mugabe gjenvalt med 56 % av stemmene.
WinMLS
Måleprinsipp
Eksitasjonssignet kan vera ein maksimumlengdsekvens (MLS), eit sinussveip, e.l. WinMLS samanliknar responsen med eksitasjonssignalet og finn ut frå dette impulsresponsen til måleobjektet. Under føresetnad av at måleobjeketet er eit LTI-system inneheld impulsresponsen all informasjon som skal til for å finna og plotta frekvensrespons, gruppeløpstid, tidfrekvensplot (fossefallplott), osb.
ZANU-PF
ZANU-PF
Det vart halde parlamentsval i Zimbabwe i 2005, og ZANU-PF fekk 59,6 % av stemmene og 78 av 120 sete i parlamentet. Seinare same år fekk partiet 43 av 50 valde senatorar. Kritikarar frå opposisjonen og utanlandske observatørar meinte at valet ikkje var fritt og rettferdig. Menneskerettsorganisasjonar hevda mellom anna at det hadde vore hundretusenvis av «spøkelsesveljarar» i manntala.
WinMLS
Måling av romakustikk
For å måla romakustikk vert det nytta ein rundtstrålande høgttalar for å eksitere rommet. Responsen frå rommet vert målt med ein kalibrert målemikrofon, forsterka og lese inn via lydkortet. Under føresetnad av at høgtalaren som vert nytta er (tilnærma) lineær kan ein måla høgttalaren før ein tek til med rommålingar (sjå avsnittet «Høgtalarmålingar») og nytta resultatet for å filtrera bort innverknaden til høgttalaren. Dette gjer det mogleg å nytta ein høgtalarar som ikkje har heilt rett frekvensrespons.
ZANU-PF
ZANU-PF
Ved parlamentsvalet 29. mars 2008 mista ZANU-PF fleirtalet for første gong, med 94 av 210 sete. Ved presidentvalet som vart halde same dag tapte Mugabe første valomgang mot Morgan Tsvangirai i oppisjonen. Offisielt fekk Tsvangirai 47,9 % av stemmene og Mugabe 43,2 %. Resultata vart først offentleggjort 2. mai, men opposisjonen hevda at Tsvangirai hadde vunne valomgangen med meir enn halvparten av stemmene. Zimbabwe Electoral Commission bestemte at det skulle haldast ein andre valomgang den 27. juni. På grunn av omfattande vald mot opposisjonen frå ZANU-PF-tilhengjarar, samstundes som Mugabe erklærte at han aldri ville gå av, valde Tsvangirai å trekke seg frå denne valomgangen. Mugabe vann deretter andre valomgang med 85,5 % av stemmene. Frå offisielt hald vart det opplyst at valdeltakinga låg på 42,37 %. Opposisjonen stilte spørsmål ved dette. Mugabe vart innsett som president for ein ny periode søndag 29. juni.
WinMLS
Måling av romakustikk
Oktavbandfiltrering vert utført i samsvar med IEC 1260 (1995)-standarden og akustiske parametre som RT60, C80, D50, osb., i samsvar med ISO 3382 (1997)-standaren.