cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Songen Nine Lives
I andre medium
«Nine Lives» er ein av dei to temasongane framførte av Aerosmith brukt i videospelet Dead or Alive 3 for Xbox laga av Team Ninja. Han blir spelt under introen.
Songen blir òg spelt på Rock 'n' Roller Coaster Starring Aerosmith i Disney's Hollywood Studios i Walt Disney World. Denne er eksklusiv for «Limousine» (karusell) med nummerskiltet «1QKLIMO».
Mount Helios
Mount Helios er eit fjell 0,8 nautiske mil nordaust for Mount Theseus, med ei høgd opp mot 1650 moh i austlege delen av Olympus Range i Victoria Land i Antarktis. I samband med namngjeving i området frå gresk mytologi, vart det namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names i 1997 etter Helios, solguden.
Creedence Gold
Creedence Gold er eit samlealbum av bandet Creedence Clearwater Revival som kom ut i 1972. More Creedence Gold utgjorde den andre delen og kom ut i 1973.
Ossett
Ossett er ein marknadsby i grevskapet West Yorkshire i England. Han har kring 21 000 innbyggjarar. Han ligg halvvegs mellom Dewsbury i vest og Wakefield i aust og er ein del av West Yorkshire storbyområde. Byen ligg òg om lag like langt frå både aust- og vestkysten av England.
KylieX2008
KylieX2008 er den tiande verdsomspennande konsertturneen av den australske songaren Kylie Minogue. Han vart gjort i samband med det tiande studioalbumet hennar, X. Det vart opphavleg annonsert som berre ein europeisk turne, men vart utvida til å femne også Australia, Asia og Amerika. Ved avsluttinga av den europeiske etappen annonserte Minogue at turneen ville fortsetje i Sør-Amerika, Asia og Australasia. Turneen vert estimert til å ha spelt inn 70 millionar dollar i billettsal i 2008.
Speleliste
Akt 2: Cheer Squad
Akt 3: Xposed
Akt 4: Black Versus White
Akt 5: Naughty Manga Girl
Fylkesveg 399
Fylkesveg 399 finst i fleire fylke i Noreg:
KylieX2008
Speleliste
Akt 7: Beach Party
Ekstranummer
Penistone
Penistone  er ein liten marknadsby i grevskapet South Yorkshire i England. Han har kring 10 000 innbyggjarar. Han ligg 13 km vest for byen Barnsley og 27 km nordaust for Glossop ved foten av Penninane. Sentrum i Penistone ligg 230 meter over havet.
Fauske/Sprint
Fotballklubben Fauske/Sprint er eit idrettslag heimehøyrande i Fauske i Nordland. Laget er ein rein fotballklubb, stifta 25. april 1937. Heimebana til klubben er Fauske stadion, eit anlegg med plastdekke, såkalla kunstgras. Laga til Fauske/Sprint spelar i heilblå drakter.
Fauske/Sprint har dei siste tiåra vanlegvis delteke på nivå fire i seriesystemet, med enkelte visittar på nivå tre.
Grins
Grins er ein kommune i Distriktet Landeck i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 21,1 km² og i kring 1 400 ibuarar. Landsbyen Grins ligg 1006 meter over havet, ei 3-4 kilometer vest om sjølve Landeck.
Grins ligg ved foten av Parseierspitze.
Folk i Grins lever av landbruk og småskala-turisme, mange pendlar til arbeid utanfor kommunen.
Hello Mary Lou
«Hello Mary Lou» er ein song skriven av den amerikanske songaren Gene Pitney og Father Cayet Mangiaracina, først framført av Johnny Duncan i 1960, og sidan av Ricky Nelson i 1961.
Versjonen til Nelson, gjeve ut som B-sida til hitten hans «Travelin' Man», (Imperial 5741), nådde niandeplassen på Billboard-lista den 28. mai 1961. I Storbritannia vart han gjeve ut som ei A-side (med Dorsey Burnette sin «It's Late» som B-side) og nådde andreplassen. Han var òg ein hit over det meste av Europa, særleg i Noreg, der han låg 14 veker på førsteplassen.
Kunstløp under Vinter-OL 2006
Kunstløp under Vinter-OL 2006 vart avvikla i dagane frå 11. til 23. februar i hallen Torino Palavela i Torino. 29 kvinner og 30 karar deltok i enkeltløpa, 20 par deltok i parløp og 24 par i isdans. Ingen norske utøvarar var kvalifisert/påmeld.
Hello Mary Lou
Songen vart gjeven ut på det sjette albumet til Nelson, Rick Is 21.
Andre versjonar
Han vart òg spelt inn på fransk av Petula Clark (som «Bye Bye Mon Amour») på albumet A Century of Song i 1961.
Kunstløp under Vinter-OL 2006
Kvinner
<br style="clear:both;" />
Parløp
<br style="clear:both;" />
Isdans
<br style="clear:both;" />
Gunnestadbreen
Gunnestadbreen er ein isbre som er 24 km lang, og som flyt nord mellom Widerøefjellet og Walnumfjella i Sør-Rondane i Antarktis. Han vart kartlagt av norske kartografar i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47, og kalla opp etter løytnant Alf Gunnestad, ein pilot med den norske ekspedisjonen under Lars Christensen i 1933–34.
Vadmyra Idrettslag
Vadmyra Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Vadmyra i Bergen kommune, stifta 10. oktober 1972. Laget, som har i kring 700 medlemer er aktivt med i fotball, futsal, handball og turn. Vadmyra spelar i heilblå drakter.
Vadmyra IL har særleg utmerkt seg i den vesle idretten futsal, der laget vart nummer tre i serien i 2012.
Handballspelaren Isabel Blanco og fotballspelaren Erik Huseklepp var begge i ungdomen aktive i Vadmyra IL.
Ginosar
Ginosar (hebraisk גִּנּוֹסַר) er ein kibbutz på vestbreidda av Genesaretsjøen i Israel. Han ligg nord for Tiberias langs veg 90 og høyrer til Emek HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 472.
Antikken
I det første hundreåret evt. var Ginosar ein blømande by, som på gresk og latin vart kalla Gennesaret, medan versjonen «Ginosar» dukka opp i Det nye testamentet. Den moderne kibbutzen er kalla opp etter den gamle byen, men det er ikkje visst at han låg på akkurat same staden.
Unde rein alvorleg tørke i 1986 fall vassnivået i innsjøen og avdekte rama til ein fiskebåt som sidan er karbondatert til 100 fvt. til 70 evt., og som no er kjend som Genesaretbåten. Ved hjelp av nyskapande teknikkar vart båtrama redda. Båten vart plassert i ein spesialtank, og er i dag på utstilling i Beit Yigal Allon Museum.
Nyare tid
Ginosar vart grunnlagd under purim i mars 1937 av ei gruppe unge socialist-sionistar på landområda til Palestine Jewish Colonization Association (PICA) leigd av Migdal. Han vart opphavleg bygd som ei tårn og palisade-busetjing.
Kibbutzen var nært knytt til Mapai-partiet og var heimstaden til Yigal Allon, kommandanten i «den syriske avdelinga» av Palmach, og seinare ein minister i den israelske regjeringa.
Ginosar var opphavleg eit jordbrukssamfunn, men hovudnæringa i dag er turisme.
Jan Hammer
Jan Hammer er ein tsjekkisk-amerikansk musikar, komponist og plateproduent. Han vart først kjend då han spelte klaverinstrument i Mahavishnu Orchestra tidleg i 1970-åra, og er kjend som filmmusikkomponist for fjernsyn og film, inkludert «Miami Vice Theme» og «Crockett's Theme» frå den populære 80-talsserien Miami Vice. Han har halde fram å arbeide både som utøvande musikar og produsent, og har i den seinare karrieren òg vore filmprodusent.
Hammer har samarbeidd med somme av dei viktigaste jazz- og rockemusikarane som John McLaughlin, Jeff Beck, Al Di Meola, Mick Jagger, Carlos Santana, Stanley Clarke, Tommy Bolin, Neal Schon, Steve Lukather og Elvin Jones blant fleire. Han har komponert og produsert musikk til minst 14 filmar, musikken for 90 episodar av Miami Vice og 20 episodar av den populære britiske TV-serien Chancer.
For komposisjonane sine har han vunne fleire Grammyprisar.
Wollongong
Wollongong er den niande største byen i Australia, og den tredje største byen i New South Wales, med sine 274 072 (2004) innbyggjarar. Byen ligg 80 km sør for Sydney. Han ligg i eit kolgruvedistrikt og har metallurgisk og kjemisk industri, produksjon av maskinar, tekstilvarer og matvarer. Byen er knytt til Sydney med veg og jernbane. Wollongong har hatt universitet sidan 1961. Det sørste stålverket i Australia ligg i Port Kembla, sør i byen.
Namnet Wollongong skal i følgje det opphavlege aboriginale språket tyde «lyden av sjø».
Redcar
Redcar  er ein ferieby ved kysten av grevskapet North Yorkshire i England. Han har kring 36 500 innbyggjarar. Han ligg 12 km nordaust for Middlesbrough ved kysten av Nordsjøen.
Redcar har opphav som ein fiskelandsby frå tidleg på 1300-talet og gjorde handel med den nærliggande, større marknadsbyen Coatham. Fram til 1800-talet var han ein del av soknet Marske-by-the-Sea, før han voks fram som ein feriestad. Då jernbanelinja mellom Middlesbrough og Redcar opna i 1846, vart Redcar ein feriestad for victorianske turistar.
Hepatocytt
Hepatocyttar er epitelseller som dannar hovudvevet i levra. Hepatocyttar har ein unik sellepolaritet. På den eine sida av sellekroppen kjem hepatocyttar i kontakt med blod ved hjelp av sinusoidblodårer og kan ta opp frå og skilja ut stoff til blodet. På hi sida av sellekroppen er dei i kontakt med kanalar der dei kan skilja ut galle. Hepatocyttar kan lagra glykogen og feittsyrer. I hepatocyttar er konsentrasjonen av glukose i jamvekt med konsentrasjonen på utsida av sella grunna den høge kapasiteten til glukosetransportøren GLUT2.
Hepatocyttar kan vera polyploide. Opp til av musehepatocyttar og kring  av menneskehepatocyttar er polyploide.
Palm Beach County
Palm Beach County er eit fylke i den søraustre delen av den USA-amerikanske delstaten Florida.
Mount Hemphill
Mount Hemphill er eit snødekt fjell som stig over 1800 moh. i den sørlege delen av Anare Mountains i Antarktis. Det ligg mellom toppen av McLeanbreen og Ebbebreen. Fjellet vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63, og vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Harold S. Hemphill i US Navy, ein fotografisk offiser med skvadron VX-6 i Antarktis, 1962–63 og 1963–64.
Palm Beach County
Fylket, som ligg langs Atlanterhavet, er 6 170 km² stort, av dette er 1070 km² dekt av vatn. I fylket bur om lag 1,5 millionar menneske. Landbruk er hovudnæring i fylket.
Fylket vart grunnlagt i 1909. Fylkesadministrasjonen har sete i byen West Palm Beach.
Surovikino
Surovikino (russisk Суровикино) er ein by i Volgograd oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tsjir, ei sideelv til Don som munnar ut i Tsimljansk-reservoaret, rundt 120 km vest for Volgograd.
Han vart grunnlagd i 1744. I 1900 opna jernbanestasjonen Surovikino. Han fekk bystatus i 1966.
Mangold
Mangold, også kalla bladbete og spinatbete, er ein plante i beteslekta i amarantfamilien. Stilk og blad kan brukast som grønsaker. Planten stammar frå middelhavslanda, og blei brukt i oldtida. Han er nært i slekt med raudbete.
Vilhelm Krag
Vilhelm Andreas Wexels Krag var ein norsk forfattar frå Kristiansand. Han er best kjend for lyrikken sin, men skreiv også ei rad romanar og forteljingar, samt skodespel. I dag er Krag kanskje aller best kjend som opphavsmann til den geografiske og sosiologiske nemninga Sørlandet. Peter Krag var far hans, Thomas Krag ein eldre bror.
Mangold
Namn
Namnet «mangold» er av tysk opphav og kjem truleg frå gammalhøgtysk manag, 'mykje' og waltan 'rå, styre'. Planten er også blitt kalla «romersk spinat».
Skildring
Mangold har store, mørkegrøne blad som kan ha breie eller smale blad med kvite, gule eller raude stilkar. Blada heng saman i eit laust hovud eller som ein rosett. Planten kan dyrkast på friland i Noreg. Kvit mangold kan minna om stilkkål eller kinakål på utsjånad.
Vilhelm Krag
Liv og gjerning
Krag byrja i 1889 på latingymnas i Kristiania. Her skreiv han diktet Fandango som vart offentleg framført hausten 1890. Litteraturhistorisk har diktet fått plass som innleiaren til den norske nyromantikken. Frå 1891 til 1897 gav han ut tre samlingar med nyromantisk lyrikk. I 1898 kom samlinga Vestlandsviser, med eit innhald prega av «frisk folkelighet», seinare kom nye diktsamlingar med same tema og form.
Også som forteljar gjekk Krag gjennom dei same fasane som han gjorde i lyrikken. Dei fyrste romanane formidla mykje den same stemninga som i dei nyromantisk dikta. Mellom 1897 og 1918 skreiv han derimot mange fortlejingar med innhald frå det historiske og folkelege i den landsdelen han hadde vokse opp i.
Mangold
Bruk
Mangold kan brukast rå, til dømes til salat, eller steikt. Stilkane kan kokast som asparges. Blada har ein saftig og mild smak som kan minna om spinat.
Vilhelm Krag
Liv og gjerning
Krag forfatta ei rad skodespel i åra frå 1894 til 1914. Han var sjølv teatersjef ved Nationaltheatret i Kristiania 1908-11. Omtrent samstundes, 1907-09, var han redaktør for tidsskriftet Kringsjaa.
Mangold
Bruk
Mangoldsortar med kjøtfulle bladstilkar blir kalla stilkbladbete, medan sortar der ein berre bruker blada blir kalla snittbladbete. Minimangold er små sortar med ulik farge på stilk og blad.
Næringsinnhaldet til mangold per 100 gram er ca. 30 mg vitamin C, 380 mg kalium, 0,8 g kostfiber, 93 % vatn, 0,2 g feitt og 88 kJ tilført energi.
Vilhelm Krag
Liv og gjerning
I 1926 kom den fyrste av fire minnebøker, den siste kom ut i 1931. Krag skreiv i alt 43 bøker, dikt, prosa og skodespel. Nest etter Bjørnstjerne Bjørnson skal han vere den mest tonesette, norske lyrikaren. Nærare hundre komponistar har laga meir enn 300 melodiar til dikta hans.
Volof-folk
Volof (også skrive wolof) er eit folk i Senegal, Gambia og Mauritania. Språket deira er volof.
Busetnad
I Senegal er volofane den største folkegruppa ved at rundt 40 % av folkesetnaden identifiserer seg som volof. Dei er fleirtalet i området som strekkjer seg frå Saint-Louis i nord, Kaolack i sør og Dakar i vest. Derimot er det få volofar i Casamance. I Gambia er rundt 15 % av folkesetnaden volof. Dei utgjer ein minoritet i eit land der mandinkaene utgjer 40 % av innbyggjarane, men volofspråk og -kultur har uforholdsmessig stor tyding sidan volofane utgjer halvparten av folkesetnaden i hovudstaden Banjul. I Mauritania er omkring 7 % av folkesetnaden volof. Dei bur for det meste i dei sørlege kystområda til landet.
Vilhelm Krag
Sørlandet
Krag døydde i Ny-Hellesund i Søgne, der han hadde fritidsbustad i mange år.
Zahranielva
Zahranielva (نهر زهراني) er ei elv sør i Libanon. Ho ligg sør for Sidon. Elva gjev vatn til det meste av Jabal Rihane og Nabatiyeh. Ho vert rekna som ei av dei viktigaste elvane i Jabal Rihane-området. Elva renn like ovanom Litani.
Zahranibrua kryssar elva.
Salcombe
Salcombe er ein by i grevskapet Devon i England. Han har kring 2000 innbyggjarar og ligg nær munningen til Kingsbridge-estuaret. Byen er bygd i den bratte vestsida av estuaret og ligg innanfor South Devon Area of Outstanding Natural Beauty (AONB), eit område med status som særleg vent naturområde.
Fylkesveg 394 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 394 i Møre og Romsdal går mellom Røysegata og Korsegata i Ålesund kommune. Vegen er 817 meter lang.
MS «Luna» (1947)
MS «Luna» (kallesignal LMKP) var eit motorskip bygt i 1947 som passasjer- og lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS).
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Luna er det latinske namnet på månen og dette var det andre skipet i BDS-flåten med dette namnet, etter frå 1911, som vart torpedert av tyskarane i 1939 under andre verdskrigen. Skipet var det siste i ei rekkje mindre systerskip som gjekk i godsfarta for BDS i lag med MS Mercur (1946), MS Capella (1945), MS Deneb (1942), MS Pallas (1941) og MS Sirius (1941).
Historie
Skipet vart bygt ved Moss Verft & Dokk i Moss, og vart levert i mai 1947. «Luna» utførte ein vellukka prøvetur i Moss den 7. mai, og skipet vart overteke same dagen. Skipet vart bygt for kystfart i godsruta mellom Oslo og Kirkenes i lag med systerskipa, men i heile 1947 gjekk skipet i Rotterdamruta, og den jomfruturen gjekk frå Bergen til Amsterdam og Rotterdam 16. mai 1947. 3. januar 1948 gjekk skipet nordover frå Bergen for første gongen i kystruta til Nord-Noreg, og segla mellom Oslo og Kirkenes utan store utfordringar dei neste åra.
Goodbye av Cream
Goodbye (òg kalla Goodbye Cream) er det siste studioalbumet til den britiske supergruppa Cream. Det kom ut i 1969 og bestod av tre studioinnspelingar og tre konsertopptak. Det var det einaste albumet til bandet som nådde førsteplassen i Storbritannia. Det nådde 2. plass på den amerikanske albumlista. Albumet kom ut etter at Cream var oppløyst i november 1968.
MS «Luna» (1947)
Historie
13. mars 1950 var det ei dødsulukke ombord på «Luna» då ein 18 år gammal mann fekk ein kjetting i hovudet medan skipet var på veg til Fredrikstad. Tidleg i juni 1950 hadde «Luna» ein ekstratur til London med 550 tonn sildemjøl, og undervegs hadde det ei grunnstøyting ved Grønøy på Helgeland. Skipet råka Leiosflu og kapteinen meinte at straum hadde ført skipet nærmare land og at grunna som var avmerkt på sjøkarta over området truleg stakk lenger ut enn sjøkarta indikerte. «Luna» vart lekk i nokre av tankane og fekk ein del bulkar. Pumpene heldt skipet lens, men for å vere på den sikre sida vart skipet sett på land i nærleiken. Bjergningskompaniet sende «Ula», medan BDS-skipet MS Sirius (1941) ankra opp like ved for å yte assistanse om det vart naudsynt. «Luna» segla til Bergen der skaden vart ordna ved Dokkeskjæret utan at det måtte gå i dokk og 10. juni var det komen til London. Etter utlossing i London gjekk det via Hamburg og til Oslo og attende i Kirkenesruta. I oktober 1950 gjorde «Luna» ein ny ekstratur med fiskemjøl frå Nord-Noreg. Denne gongen til Rotterdam. Då skipet i midten av oktober skulle vestover frå Austlandet hamna det i uvêr mellom Kragerø og Stavanger. Store brottsjøar kom inn over dekk. Ein glasballong vart knust og slått overbord, medan ein fyrkjel på veg til Måløy reiv seg laus. Mannskapet klarte å surre denne på plass att før han forsvann på havet. Ein snurpebåt meint for Ålesund fekk òg skadar og oljefat vart knust og slått overbord. Skipet fekk 16 graders slagside til styrbord, men hadde ingen lekkasjar. Seint i november gjorde «Luna» ein ny tur til Vest-England, og seint i desember til Amsterdam og Hamburg.
Goodbye av Cream
Innhald
merknad:
MS «Luna» (1947)
Historie
I 1951 gjekk «Luna» som vanleg i kystgodsruta. Dei første to vekene av juni var det inne til klassifisering i Bergen og hadde så ein ekstratur til fire hamner i Frankrike. I løpet av 1952 byrja «Luna» å gå i ilgodsruta mellom Stavanger og Tromsø, og i september dette året braut det ut ein brann i ei av messene medan det låg i Dokken i Bergen. Det var derimot ikkje verre enn at skaden vart reparert på turen til Stavanger og attende til Bergen.
Natt til tysdag 4. november 1952 kolliderte «Luna» med Hagesundsskipet «Tres» i Karmsundet like sør for Haugesund. «Tres» var på veg frå Flekkefjord til Årdalstangen med kislast, medan «Luna» var på veg sørover frå Bergen til Stavanger. Det var disig vêr då «Tres» råka «Luna» på styrbord side. I sjøforklaringa forklarte kapteinen på «Luna» at dei hadde observert «Tres» like ved Koltrepynten og heldt uendra kurs fordi dei var uroa for å kome over på babord side av det møtande skipet. Like før samanstøyten, då baugen på «Tres» var på veg mot midtskipet på «Luna», vart «Luna» sett i ein hard styrbord sving, for å prøve å vri akterenden klar. Heile baugen til «Tres» vart trykka inn og skapte eit kring to meter høgt hol i skroget på midtskipet på «Luna». Holet var midt mellom to mannskapslugarar, der inventaret vart splintra. Det var ingen i lugarane då ulukka skjedde, så ingen vart skadde. Ingen av skipa tok inn nemneverdig vatn, sidan hola i begge skipa var over vasslinja, så dei gjekk inn til Haugesund for vidare undersøking. «Luna» fekk løyve til å segle nord att til Bergen for reparasjon der. Reparasjonen av «Luna» var venta å ta 18 dagar.
Litle julaftan 1953 grunnstøytte «Luna» ved Værøy i Vestfjorden. Skipet hadde lita last og dreiv på ei flu då det skulle manøvrere ut av hamna på Værøy. I løpet av natta kom det seg laus for eiga hjelp. Skipet fekk berre mindre skadar og fortsette turen sørover frå Hammerfest til Stavanger. I januar 1954 låg det på slippen i Laksevåg for å reparere skadane på skroget.
5. juni 1955 var «Luna» i ein mindre kollisjon i tåke på Sletta med ein mindre Oslobåt. Berøringa var lett og det vart ikkje noko skade på nokre av skipa, som begge kunne reise vidare. I august 1955 gjekk «Luna» frå Måløy til Liverpool i Vest-England med ei last sildemjøl, og segla via Antwerpen på veg heim.
21. november 1955 gjekk «Luna» på grunn ved Ørlandet i Trondheimsleia i regntjukke, men kom flott att for eiga hjelp og gjekk inn til Trondheim. Her måtte det lossa lasta for å bli reparert. Skipet var på veg til Bergen frå Kirkenes. Det vart liggande i Trondheim til utpå nyåret.
«Luna» gjekk på grunn igjen natt til 26. november 1962 ved Toraneskaien i Mo i Rana. Grunnstøytinga skjedde då aktertrossa sleit seg under ein kraftig storm på Helgelandskysten. Skipet kom seg av grunna for eiga hjelp og gjekk til Finneidfjorden for å ligge i le for stormen.
7. desember 1963 grunnstøytte «Luna» nok ein gong, denne gongen ved Hamn på Senja i nordvestleg sterk kuling. Grunnstøytinga fann stad ved Jernsøylen sørvest for Flatholmen fyr og årsaka var avdrift i som gjorde at skipet kom frå langt frå lykta i den kraftige vinden. Etter mange grunnstøytingar som gjekk forholdsvis bra, stod skipet denne gangen hardt på grunnen og måtte tilkalle hjelp. Redningsskøyta «Ragnhild Schancke» kom til og berga ein del av mannskapet. Skipet hadde lekkasje i ein av tankane. Om morgonen kom redningsbåten «Uller» til for å prøve og trekkje havaristen av. Skipet vart slept av grunna av «Uller» og «Parat» kvelden 8. desember og hadde vatn i maskinrommet. Skadane var så pass omfattande at skroget måtte tettast før det kunne slepast. Ei veke seinare vart det ført i dokk i Harstad. Det viste seg at skadane var så store i skroget og under maskinrommet. I tillegg var roret gått tapt og propellen øydelagd, og akterskipet hadde fått store skadar. Hjelpemaskineriet fekk hard medfart, medan hovudmotoren var intakt. BDS valde derfor å ikkje reparere skipet sjølv og heller selje det. Skipet vart selt av Høvding skipsopphugging og under slep til Sandnessjøen morgonen 23. januar 1964 dreiv det på grunn på Rundholmen ytst ved hamnemoloen ved Bodø. Dei to slepebåtane og «Luna» hadde ankra opp utanfor moloen kvelden før etter at det var varsla storm og då uvêret kom på morgonen, heldt ikkje ankerfestet og «Luna» dreiv nok ein gong på land. Igjen stod «Luna» hardt på land. To av mannskapet på skipet hoppa i land på Rundholmen, medan slepebåtane gjekk til kai i Bodø. Om ettermiddagen glei «Luna» av grunna og sokk kl. 1845. Berre mastetoppane av skipet var synlege. Olje lak frå tankane til havaristen og seiv inn i småbåthamna i Bodø. Ein meinte at det kom til å bli vanskeleg å berge «Luna» før til våren, og derfor kom det meste av utstyret ombord til å bli øydelagd av sjøen. Det vart derimot liggande i fleire år og først i mai 1966 vart det heva og slept til jernbanekaien i Bodø og fortøydd der. Det vart sidan ført til Meisfjorden der det vart liggande halvt nedsøkkt. I april 1968 vart det igjen brakt flott og selt til eit opphoggingsfirma i Wilhelmshafen i Vest-Tyskland.
Vindbjart Fotballklubb
Vindbjart Fotballklubbt er eit idrettslag heimehøyrande i Vennesla kommune i Agder. Laget vart stifta i 1896. Laget er ein rein fotballklubb som spelar heimekampane på Moseidmoen. Vindbjart spelar i heilblå drakter.
Vindbjart FK har i fleire tiår vanlegvis delteke på nivå fire i seriesystemet. I ein del sesongar har klubben vitja nivå tre. I 2020 spela laget i 3. divisjon avdeling 3.
MS «Luna» (1947)
Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 939 brt, 475 nrt og lasteevna var 1240 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 1972 m³ og av dette var 312 m³ kjølerom. Hovudmaskinen var ein 6-sylindra 2-takts dieselmotor levert av Sulzer Bros. Ltd. i Winterthur. Oppgjeven yting var 1100 bHk (bremsande hestekrefter) og 292 nominelle hestekrefter, som gav ein toppfart på 12,5 knop.
Skipet fekk sett inn radio i 1948 og radar i 1950.
Bryan Sutton
I tillegg har Sutton vore musikar for Dixie Chicks, Jerry Douglas, Sam Bush, Béla Fleck, Chris Thile, Tony Rice og andre.
Blanka Paulů
Blanka Paulů er ein tsjekkisk tidlegare langrennar frå Vrchlabí som tevla for Tsjekkoslovakia. Ho vann sølvmedaljen på 5 km under Ski-VM 1974, og elles OL-sølv 1984 og VM-bronse 1974, begge i 4 x 5 km stafett.
Aktiv
Paulů kom med eit brak inn i verdseliten i kvinnelangrenn under verdsmeisterskapen i Falun, knappe 20 år gammal. På 5-kilometeren tok ho sølvmedaljen, mindre enn to sekund bakom sovjetiske Galina Kulakova, den sterkaste utøvaren i verda. Sidan i meisterskapen vart Paulů nummer fire på 10 km, og ho gjekk Tsjekkoslovakia inn til bronse på stafetten. Deretter fall ho ut i verdseliten, ein 10. plass på 5 km i Innsbruck 1976, var det beste ho oppnådde i vinterleikane 1976 og 1980.
Frå 1982 til ho la opp i 1984 makta Paulů atter å måle krefter med dei beste langrennsløparane i verda. Ho vann då to tevlingar i verdscupen i langrenn, fyrst ein 10-kilometer i Štrbské Pleso på tampen av 1982-sesongen, og så ein 5-kilometer i Sarajevo året etter. I Verdscupen 1983 enda ho på fjerdeplassen. Under Vinter-OL 1984 i Sarajevo gjekk Paulů den andre etappen for det tsjekkoslovakiske laget som vann sølv i 4 x 5 km stafett, slått med 45 sekundar av dei norske gullmedaljørane. Paulů avslutta leikane med å verte nummer fire på 20 kilometer, fattige 3,3 sekundar unna Anne Jahren på bronseplass.
Hukok
Hukok (hebraisk חוּקוֹק) er ein kibbutz i Israel. Han ligg nær Genesaretsjøen og byane Tiberias og Safed og høyrer til Emek HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 279.
Historie
Kibbutzen vart grunnlagd den 11. juli 1945 nær den avfolka palestinske landsbyen Yaquq og var visstnok gravstaden til profeten Habakkuk.
Kibbutzen vart grunnlagd av tidlegare Palmach-medlemmar, akademikarar frå Mikveh Israel jordbruksskule, medlemmar av HaNoar HaOved VeHaLomed ungdomsrørsle og emigrantar frå fransktalande land (Frankrike og Nord-Afrika) og Sør-Amerika.
Økonomi
I tilelgg til jordbruk har kibbutzen ein plastfabrikk, Hukok Industries.
Wolverhampton
Wolverhampton er ein by og eit administrativt distrikt i West Midlands i England. Det høyrde til tradisjonelt Staffordshire. 18. desember 2000 fekk byen innvilga status som city, som ein av tre byar som fekk denne statusen i samband med tusenårsskiftet.
Byen har namn etter Lady Wulfruna, som grunnla byen i 985, og det tyder «Wulfrunas by på høgda» (heaneton tyder «by på ei høgd»). Namnet blir ofte forkorta til W'ton eller Wolves. Byen har òg eit tradisjonsrikt fotballag i Wolverhampton Wanderers FC.
Geografi
Wolverhampton ligg nordvest for den større naboen sin Birmingham, og er den nest største delen av det urbane beltet i West Midlands. Mot nord og vest ligg landsbygda i Shropshire og Staffordshire. Han er den 13. største byen i England. I motsetnad til mange andre byar med city-status har ingen andre større byar vorte innlema i han, og som distrikt er han berre det 44. største.
Området som tradisjonelt blir assosiert med Wolverhampton strekkjer seg langt utanfor distriktsgrensene, og inkluderer område i Walsall, Sandwell og Dudley, og dessutan delar av South Staffordshire. Hadde dei gamle grensene, definert som ein Royal Peculiar mellom 1479 og 1846, framleis vore i bruk ville folkesetnaden vore omtrent like stor som i Manchester.
Delar av byen, men ikkje sentrum, ligg i Black Country, eit område som er kjent for gruvedrift. Det er difor uklart om byen skal reknast med til Black Country eller ikkje. Den regionale utviklingsstyringsmakta Black Country Development Corporation har med heile byen i området han arbeider for.
Området innanfor distriktet inkluderer blant anna Bilston, Wednesfield og Tettenhall.
Historie
I saksisk tid vart det grunnlagt eit kloster i Wolverhampton av lady Wulfruna. Det vart konsekrert i 994. På staden der klosteret låg finn ein no St. Peterkyrkja frå 1425. Utanfor kyrkja står sir Charles Wheeler sin statue av Wulfruna.
Innan 1200-talet hadde Wolverhampton vorte ein travel marknadsby. Han var særleg kjend for handel med ull, noko som er tydeleg i våpena til byen som har ein ullballe og dessutan i dei mange gatenamna som inneheld ordet fold, 'tøystykke' (mellom anna Blossom's Fold, Farmer's Fold, Townwell Fold og Victoria Fold), for ikkje å nemne Woolpack Street.
På 1500-talet etablerte metallindustrien seg i byen, særleg i form av lås- og nøkkelsmedar og arbeid i smijarn og messing.
Området rundt byen vart på 1800-talet kjent som Black Country på grunn av ureining frå industrien som dekte området med svart sot. I viktoriansk tid voks byen og vart velståande på grunn av dei mange føretaka som vart trekte dit av det gode tilgjenget på kol og jarn. Ein finn fleire store hus bygde av rike industriherrar frå denne perioden; mange andre slike hus vart rivne i 1960- og 1970-åra. På 1800-talet var det stor innvandring frå Wales og Irland til byen, og fordi det har vore jamleg vekst nesten heile tida har dette halde fram med nye grupper, spesielt frå Karibia, Søraust-Asia, Afrika og Aust-Europa. Byen har dimed fått eit sterkt fleirkulturelt preg.
I 1866 viste dronning Victoria seg offentleg for fyrste gong etter at prins Albert døydde då ho avduka ein statue av prinsen. Han står på Queen Square, og er lokalt kjend som «the Man on the Horse» («Mannen på hesten»). For å gje dronninga ein staseleg inntreden i byen vart det bygd ein 12 meter høg portal av kol. Dronninga vart så nøgd med statuen at ho slo borgarmeisteren, sir John Morris, til riddar.
Queen Square heitte tidlegare Market Square, men vart omdøypt etter at dronninga gjesta byen. Før det igjen heitte området High Green. Dei samansvorne i Krutsamansverjinga i 1605 vart, med unnatak av Guy Fawkes, stilte føre retten i Wolverhampton og hengde på High Green.
Det første automatiske trafikklyset i England vart installert på Princes Square i 1927. Dei moderne trafikklysa der har gamaldagse stripete stolpar til minne om dette.
Jarnbana nådde byen i 1837, med stasjon ved dagens Heath Town. Denne stasjonen vart riven i 1965, og området er no eit naturreservat like ved Powell Street.
Hålisen
Hålisen er ein dalbre mellom Hålisrimen og Hålisstonga i Holtedahlfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
Jan Wolkers
Jan Wolkers var ein nederlandsk forfattar og bilethoggar.
Syrisk geografi
Syria ligg i Sørvest-Asia, nord for Den arabiske halvøya i Midtausten heilt aust i Middelhavet. Det grensar til Tyrkia i nord, Libanon og Israel i vest, Irak i aust, og Jordan i sør. Landet består av fjellkjeder i vest og lenger inn i landet stepper. I aust ligg Den syriske ørkenen og i sør ligg fjellområdet Jabal al-Druze. Ørkenen vert kryssa av Eufratdalen. Ei demning bygd i 1973 i Eufrat skapte reservoaret Assadsjøen, den største innsjøen i Syria. Det høgaste punktet i Syria er Hermon (2 814 moh.) ved den libanesiske grensa. Mellom den fuktige kysten av Middelhavet og dei tørre ørkenomrmåda ligg eit halvtørt steppeområde som dekkjer tre fjerdedelar av landet, som har varme, tørre vindar som bles over ørkenen. Syria har 28 prosent dyrkbar mark, 4 prosent permanente avlingar, 46 prosent beitemarker og berre tre prosent skogar.
Syria er delt inn i fjorten guvernement, eller muhafazat (eintal muhafazah). Guvernementa er delte inn i totalt seksti distrikt, eller manatiq (eintal mintaqah), som vidare er delt inn i underdistrikt, eller nawahi (eintal nahiya). Hovudstaden Damaskus er den nest største byen i Syria, og storbyområdet er eit eige guvernement. Aleppo er med 2,3 millionar innbyggjarar den største byen i Syria. Lattakia og Tartus er dei viktigaste hamnebyane til Syria ved Middelhavet.
Jan Wolkers
Han skreiv sjølvbiografiske romanar med tema som døden og seksualiteten, og delvis konflikten mellom hykleriet til borgarskapen og kunstnaren. Romanane Een roos van vlees (1963, norsk omsetjing En rose av kjøtt, 1978) og Horrible tango (1967) artar seg som eit oppgjer med den kalvinistiske barndomen hans. Høgdepunktet i forfattarskapen hans vert rekna for å vere romanen Terug naar Oegstgeest (1965).
Bjørn Woll
Bjørn Normann Woll er ein norsk fiolinist og dirigent. Han debuterte som fiolinist i 1947 og var tilsett i Filharmonisk Selskaps orkester frå 1946 til 63. Han var leiar for NRK sitt Stavangerensemblet frå 1963 til 1970. Frå 1963 til 1989 arbeidde han som dirigent og frå 1963 til 1985 var han kunstnarisk leiar for Stavanger Symfoniorkester.
Syrisk geografi
Geografiske regionar
Området omfattar kring 185 180 kvadratkilometer med ørkenar, sletter og fjell. Det er delt inn i ei kystsone, med eit smalt belte med parallelle fjellkjeder kring eit søkk i vest - og eit mykje større austleg platå. Klimaet er hovudsakleg tørt og kring tre femtedelar av landet får mindre enn 250 mm nedbør i året. Frodig land er av dei viktigaste naturresursane i landet og ein har prøvd å auke mengda dyrkbar mark ved hjelp av kunstig vatning.
Ida Bjørndalen
Ida Bjørndalen, gift Ida Bjørndalen Karlsson, er ein norsk tidlegare handballspelar frå Spydeberg. Ho vart europameister 2014 med Noreg og vann meisterligaen 2009 med danske Viborg HK.
Syrisk geografi
Kystslette
Langs Middelhavet strekkjer ei smal kystslette seg sørover frå den tyrkiske grensa til Libanon. Det flate kyststområdet er dekt med sanddyner med avbrot frå fleire forberg som kjem ned frå fjella og ut i sjøen. Dei største hamnebyane er Lattakia og Tartus. Syria har gjort krav på eit territorialfarvatn som strekkjer seg 35 nautiske mil ut frå kysten, men i 2003 erklærte Syria at dei maritime sonene strekte seg 12 nautiske mil ut frå kysten slik Havretten tillet.
Høgland
Jabal an Nusayriyah, ei fjellkjede som går parallelt til kystsletta, har ei middelhøgd på berre litt over 1212 meter over havet. Det høgaste fjellet her, Nabi Yunis, er kring 1575 meter over havet. Vestsida er fangar dei fuktige vestlege vindane og er derfor meir frodige og tettare folkesett enn austsida, som berre får tørre, varme vindar som bles frå ørkenen. Før dei når den libanesiske grensa og Anti-Libanon-fjella, endar Jabal an Nusayriyah-fjella i ein korridor —Homskløfta—der hovudvegen og jernbanen frå Homs til den libaneiske byen Tripoli går. I fleire hundreår vart Homskløfta nytta for handel og invasjonar frå kysten til det indre av landet og andre delar av Asia. Austover er al-Ansariyahfjella skild frå Jabal az Zawiyah-fjella og platåområdet av Al-Ghab-sletta, ei frodig slette irrigert av den Orontes som buktar seg gjennom henne.
Ida Bjørndalen
Landslaggspel
Bjørndalen landslagsdebuterte 26. mars 2004, då Noreg tapte 25-27 på heimebane mot Spania. Fyrst åtte år seinare fekk ho sin meisterskapsdebut, under Handball-EM 2012 i Serbia var ho med å vinne sølv. Eit lite halvår etterpå imponerte ho med å skåre ti mål i landskampen mot Sverige 26. mai 2013, trass i norsk tap 25-28. I desember 2014 deltok ho då Noreg sikra seg EM-trofeet med finalesiger mot Spania. Bjørndalen spelte i alt 35 landskampar og stod for 40 nettkjenningar.
Syrisk geografi
Høgland
Inn i landet og lenger sør stig Anti-Libanonfjella med toppar over 2 700 meter over havet på den syrisk-libanesiske grensa. Frå fjella går utstikkarar austover til platåormådet. Austsida har lite nedbør og vegetasjon og glir etter kvart over i ørkenen.
Stor-Iran
Stor-Iran (farsi ایران بزرگ, Irān-e Bozorg), òg kalla Stor-Persia (farsi سرزمین پارس, Sarzamin-e Pārs) er eit omgrep nytta om regionar i Kaukasus, Vest-Asia, Sentral-Asia og delar av Sør-Asia som har påverknad av iransk kultur fordi området anten gjennom lange tider har vore styrt av ymse iranske og persiske rike gjennom historia (som Media, Akamenide-dynastiet, Partia, sassanidane, samanidane, safavidane og Afsharid-dynastiet, qajarane),  har fleire aspekt av persisk kultur på grunn av omfattande kontakt med dei forskjellige imperia basert i Persia (til dømes regionane og folket i Nord-Kaukasus som ikkje var under direkte iransk styre), eller er rett og slett framleis i dag er busett av mange iranske folk som framleis vernar om sine respektive kulturar (slik det gjeld for dei vestlege delane av Sør-Asia, Bahrain og Kina). Det tilsvarar omtrent territoriet på det iranske platået og dei tilstøytande slettene. The Encyclopædia Iranica uses the term Iranian Cultural Continent for this region.
Syrisk geografi
Høgland
I sørvest ligg det høge Hermon (Jabal ash Shaykh), òg på grensa mellom Syria og Libanon, fell ned mot Hawranplatået som får regnførande vind frå Middelhavet. Utanom den lågaste delen, er Hermon ikkje busett. Vulkankjegler, som når over 900 meter over havet, ligg innmellom dei opne, bølgjande og ein gong frodige Hawranplatået sør for Damaskus og aust for Anti-Libanonfjella. Sørvest for Hawran ligg det høge vulkanområdet Jabal al-Druze, som er heimstaden til drusarane. Detter ein del av vulkanfeltet Harrat ash Shaam som strekkjer seg heilt til Saudi-Arabia. Nordaust for Jabal al-Druze lig eit stort lavafelt kalla Al-Safa som merkjer seg ut på satellittbilete av området.
Det austlege platået
Heile det austlege platået vert kryssa av låge fjellkeder, Jabal ar Ruwaq, Jabal Abu Rujmayn og Jabal Bishri, og strekkjer seg nordaustover frå Jabal Al Arab til Eufrat. Sør for desse fjella ligg ein goldt ørkenområde kalla Hamad. Nord for Jabal ar Ruwaq og aust for byen Homs ligg eit anna aude område kalla Homsørkenen, som har ei hardpakka jordoverflate.
Stor-Iran
Omgrepet Iran er ikkje avgrensa til den moderne staten Iran (Persia), men omfattar alle territoria styrt av iranarar, inkludert Mesopotamia, Eastern Anatolia, all of the Kaukasus og Sentral-Asia. Konseptet Stor-Iran har opphavet sitt i historia om Akamenide-dynastiet i Persis (Pars), og overlappa til ein viss grad med iransk historie.
Syrisk geografi
Det austlege platået
Nordaust for Eufrat, som spring ut i fjella i Tyrkia og flyt på tvers over Syria til Irak, ligg det frodige Jazira-området. Regionen får vatn frå to sideelvar til Eufrat, Balikh og Khabur. Området vart utvikla med kunstig vatning i 1960- og 1970-åra og vert nytta til dyrking av korn og bomull. Olje- og naturgass vart oppdaga heilt nordaust i Jazira og har i stor grad auka det økonomiske potensialet i regionen.
Vatn
Vassvegane i landet er særs viktige for jordbruket. Den lengste og viktigaste elva er Eufrat, som utgjer 80% av vassressursane i Syria. Dei største sideelvane på venstresida er Balikh og Khabur og er små fleirårige elvar som spring ut i grenseområdet ved Tyrkai. Sideelvane på høgresida av Eufrat er stort sett små elvar som er tørrlagte delar av året, såkalla wadiar. I 1973 demde Syria opp Eufrat med Tabqadammen oppafor byen Ar-Raqqah. Dammen skapte reservoaret Assadsjøen (Buhayrat al Assad). Denne innsjøen er kring 80 km lang og 8 km brei.
Stor-Iran
I nyare hundreår mista Iran mange av territoria som vart erobra under safavidane og qajarane, inkludert Irak til osmanarane (via Amasya-avtalen i 1555 og Zuhab-traktaten i 1639), Vest-Afghanistan til britane (via Parisavtalen i 1857 og MacMahon-meklinga i 1905 ), og alle territoria i Kaukasus til Russland under dei russisk-persiske krigane på 1800-talet. Gulistanavtalen i 1813 førte til at Iran avstod Dagestan, Georgia og det meste av Aserbajdsjan til Russland. Turkmancheyavtalen frå 1828 enda for godt dei mange hundreåra med iransk kontroll over dei kaukasiske provinsane, og Iran måtte avstå dagens Armenia, resten av Aserbajdsjan og Igdir (austlege Tyrkia), og sette den moderne grensa langs elva Aras.
Syrisk geografi
Vatn
På det tørre platået aust for Damaskus gjev oasar, småelvar og nokre få indre elvar som munnar ut i myrområde og små innsjøar vatn for lokal vatning. Den viktigaste av desse er Barada, ei elv som spring ut frå Anti-Libanonfjella og forsvinn i ørkenen. Barada dannar Al Ghutah-oasen der Damaskus ligg. Dette frodige området på kring 370 kvadratkilometer har gjort at Damaskus har kunne trivast sidan antikken. I midten av 1980-åra minka Al Ghutah på grunn av erosjon i samband med utbygging av forstader og lettindustri kring Damaskus.
Områda i Jazira er dyrka opp med vatn frå Khabur (Nahr al Khabur). Sinn er ei lita elv i Latakia guvernement nytta til å vatne område vest for Jabal an Nusayriyah, kring 32 km sørvest for hamnebyen Lattakia. I sør vert kjeldene som gjev vatn til den øvre Yarmouk leidd om for å vatne Hawran. Underjordiske vassreservoar som hovudsakleg er naturlege kjelder vert tappa for både vatning og drikkevatn. Dei rikaste undervasskjeldene er i Al Ghab-regionen med kring 19 store kjelder og underjordiske elvar som i lag utgjer tusenvis av liter per minutt.
Klima
Syria har eit klima med store kontrastar. Mellom det fuktige klimaet ved middelhavskysten og den tørre ørkenregionen ligg ei halvtørr steppe semiarid steppe som strekkjr seg over tre fjerdedelar av landet og som grensar i vest til Anti-Libanonfjella og Jabal an Nusayriyah, i nord til dei tyrkiske fjella og i søraust til fjella Jabal al Arab, Jabal ar Ruwaq, Jabal Abu Rujmayn og Jabal Bishri.
Dette området får relativt mykje nedbør og årsnedbøren ligg kring 750 til 1000 mm. Det meste av regnet kjem med vinden frå Middelhavet og fell mellom november og mai. Årsmiddeltemperaturen varierer frå 7 °C i januar til 27 °C i august. Fordi dei høge ryggane i Jabal an Nusayriyah fangar det meste av regnet frå Middelhavet, får Al Ghab-senkinga aust for desse fjella lite nedbør og tørre, varme vindar. Frost er uvanleg, sjølv om toppane i Jabal an Nusayriyah stundom er snødekte.
Lenger sør går regnførande skyer frå Middelhavet gjennom dalen mellom Jabal an Nusayriyah og Anti-Libanonfjella, og når området kring Homs og stundom steppeområdet aust for byen. Enno lenger sør hindrar Anti-Libanonfjella regn frå Middelhavet og området, inkludert hovudstaden Damaskus, vert ein del av ei halvtørr klimasone med stepper og ein årsmiddelnedbør som er lågare enn 200 mm. Temperaturane her varierer frå 4 °C i januar til 40 °C i juli og august. Området kring hovudstaden er likevel frodig på grunn av vatning frå Barada via akvedukter bygde i romartida.
I søraust minkar fukta og årsnedbøren minkar til under 100 mm. Dei små regnmengdene varierer mykje frå år til år og det oppstår i periodar tørke. I den aude, steinete ørkenen sør for Jabal ar Ruwaq, Jabal Abu Rujmayn og Jabal Bishri, når temperaturane i juli ofte over 45 °C. Sandstormar er vanlege i februar og mai og øydelegg vegetasjon og hindrar beiting. Nord for ørkenfjella og aust for Al Ghab-senkinga ligg dei store steppene der skyfri himmel og høge temperaturar dominerer om sommaren., medan frost er vanleg frå november til mars. Årsnormalnedbøren er her 250 mm i året, men er under 200 mm i eit stort belte langs det sørlege ørkenområdet. I dette beltet er det berre Eufrat og Khabur som gjev nok vatn for dyrking og busetnader.
Ressursar og arealbruk
Naturressursar: petroleum, fosfatar, krom- og manganmalm, asfalt, jernmalm, steinsalt, marmor, gips, vasskraft
Arealbruk:
dyrkbar mark: 24.8 %
permanente avlingar: 4.47 %
anna: 70.73 % (2005)
Irrigert land: 13 560 km2 (2003)
Areal og grenser
Areal:
total: 185 180 km²
land: 183 630 km²
vatn: 1 550 km²
Litanielva
Litani (arabisk نهر الليطاني, Nahr al-Līṭānī; i antikken Leontes) er ei viktig elv sør i Libanon. Elva spring ut i den frodige Beqaadalen vest for Baalbek, og munnar ut i Middelhavet nord for Tyr. Ho er meir enn 140 km lang og er den lengste elva i Libanon med ei årleg vassføring på kring 920 millionar kubikkmeter. Heile elva flyt innafor grensene til Libanon og ho er ei stor kjelde for vassforsyning, vatning og vasskraft både i Sør-Libanon, og for heile landet.
Delar av den nedre delen av elva var under israelsk kontroll i 1978 og 1982 til 2000.
Syrisk geografi
Areal og grenser
merknad: inkludert 1 295 km² av israelskokkupert territorium
Litanielva
Sørover
Etter å ha runne sørover, parallelt til den syriske grensa, svingar ho brått vestover, like før grensa til Israel. Nær denne svingen er Litan berre fem kilometer frå Hasbanielva og fire kilometer frå den israelske grensa.
Syrisk geografi
Areal og grenser
Landegrenser:
Litanielva
Qasimiyeh
Delen av elva som renn vestover vert kalla Qasimiyeh. Qasmieh-Ras-el-Aïn-regionen får vatn frå elva via vatningskanalar som strekkjr seg sørover og nordover frå elva. Vatningsområdet dekkjer 32,64 km² og er eit av dei største i landet, delt av kring 1250 bønder, som hovudsakleg dyrkar sitrus og bananar.(Raad 2004). Denne delen av elva, heilt fram til Middelhavet, renn nesten parallelt til (og kring 30 km nord for den israelske-libanesiske grensa. 10 km nord for Tyr, kryssar elva den gamle Leontesbrua. I juni 1941 var elvemunningen åstad for eit åtak av britiske kommandosoldatar og australske soldatar mot franske Vichy-styrkar i det som vart kjend som slaget ved Litani.
Litanidemninga
Qaraounsjøen er ein kunstig innsjø på 11 kvadratkilometer, skapt av Litanidemninga, som er 60 meter høg og 1 350 meter lang. Denne stod ferdig i 1959. Ein undergrunnsstasjon vert nytta til å produsere opp mot 185 megawatt elektrisitet, det største vassenergiverket i Libanon. Demninga vart opphavleg meint å gje kunstig vatning til 310 km² av jordbruksland i Sør-Libanon og 80 km² i Beqaadalen. Det ligg fleire hotell og restaurantar ved innsjøen.
Syrisk geografi
Areal og grenser
total: 2 253 km
landegrenser: Irak 605 km, Israel 76 km, Jordan 375 km, Libanon 375 km, Tyrkia 822 km
Kystlinje: 193 km
Maritime krav:
samanhengande sone: 41 nautiske mil
Høgder:
lågaste punkt: namnlaus stad nær Tiberiassjøen (Galileasjøen) -200 m
høgaste punkt: Hermon 2 814 moh
Miljøfarar
Naturfarar: støv- og sandstormar
Miljø - noverande problem: avskoging; overbeite; jorderosjon; ørkenspreiing; vassforurining på grunn av utslepp av råklokakk og avfall frå petroleumsraffineri; mangelfull forsyning av drikkevatn
Mijø - internasjonale avtalar:
delaktig i avtalar som omfattar: Biologisk mangfald, klimaendringar, ørkenspreiing, utryddingstrua dyreartar, miljøfarleg avfall, ozonlaget, skipsforureining (MARPOL 73/78), våtmarksområde
signert, men ikkje ratifisert: miljømodifisering
Kjelder
''
Ante Aikio
Ante Aikio er ein finsk samisk lingvist som har vore professor i samiske språk ved Samisk høgskule i Kautokeino i Noreg sidan 2015. Før dette var han professor i samiske språk ved Giellagas-Instituttet ved Universitetet i Oulu i Finland. I 2009 gav Aikio ut ei avhandling om samiske lån i finsk språk. I tillegg har Aikio studert historie og etymologien til uralske språk og samisk etnolingvistikk tidlegare.
Ante Aikio er i lag med m.a. Jaakko Häkkinen, Petri Kallio, Mikko Heikkilä og Janne Saarikivi ein del av forskingsparadigmet som det siste tiåret har revidert oppfatninga vår av samisk forhistorie, basert på framfor alt arbeida til Jorma Koivulehto om germanske og iranske lånord i austersjøfinsk og samisk. Han har også arbeidd med språkhistoria for dei andre språkgreinene i uralsk.
Ante Aikio er son av Samuli Aikio.
Adri van Tiggelen
Adrianus Andreas van Tiggelen, kjend som Adri van Tiggelen, er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar frå Oud-Beijerland. Han vart europameister i 1988 og vann seriegull med både RSC Anderlecht i Belgia og PSV Eindhoven i heimlandet.