cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kråkefamilien
Forplanting
Parbanda hos kråkefuglar er ekstremt sterke, jamvel livslange blant einskilde artar. Det kan likevel førekomme ekstraparkopulasjonar med denne monogame livsstilen. Kjønna i eit par samarbeider om å byggje store reir i tre eller på fjellhyller. Hannen vil òg mate hofuglen i rugetida. Reira er bygde av ei mengd store kvister foret med gras og bork. Kråkefuglar kan legge mellom 3 og 10 egg, vanlegvis mellom 4 og 7. Egga er vanlegvis grønleg i farga med brune flekker. Etter klekking vil ungane halde seg i reiret i opptil 6-10 veker, avhengig av arten. Begge kjønn av kråkefuglar gjev omsut for avkommet.
Kaier kan hekke inne i bygningar. Småskjorskrike har samarbeidande hekking der hjelparane for det meste er hofuglar. Samarbeidande hekking skjer når fleire vaksne deler på å få fram ungar, det er mest vanleg blant fuglar at hjelparar i slike grupper er hannfuglar.
Sosiale tilhøve
Unge kråkefuglar har vore kjente for å leike og ta del i omfattande sosiale leikar. Det er dokumentert gruppeleikar som følgjer ein «konge av fjellet»- og «følg leiaren»-type mønster. Andre leikar inneheld manipulasjonar, forbipasseringar, og balansering på pinnar. Kråkefuglar tar òg del i andre aktivitetar, slik som å skli ned glatte flater. Ein trur desse leikane speler ei stor rolle i utvikling av adaptive evner og overlevingsevner til fuglane.
Val av make i denne familien skjer etter et ganske komplekst mønster og blir følgt av sosiale leikar. Ungane av sosiale kråkefuglartar går gjennom ei rekkje testar, inkludert akrobatiske øvingar, før dei blir aksepterte som kompisar av det motsette kjønnet.
Nokre kråkefuglar kan bli aggressive. Blåskrikjer, til dømes, er godt kjente for å åtake det som truar reira deira. Kråkene har vore kjent for å angripe hundar, kattar, ramn og rovfuglar. I dei fleste høve vil slik åtferd finne stad for å distrahere lenge nok til å skape eit høve for å stele mat frå mobbeofferet.
Intelligens
Masseforholdet hjerne til kropp blant kråkefuglar er lik det ein finn hos aper og kvalar, og berre litt lågare enn hos menneske. Intelligensen deira blir auka av den relativt lange vekstperioden frå klekking til vaksen fugl. Ved å halde seg saman med foreldra, nyttar ungane mange høve til å lære naudsynte dugleikar. Sidan dei fleste kråkefuglar er med på samarbeidande hekking, kan dei unge læra av ulike medlemmer av gruppa. Eksperiment lagd for å teste evner til å oppsøkje mat etter tredimensjonale leidetrådar, synte at kråkefuglar løyste problema betre enn kattar og hundar. Ein metaanalyse for å teste kor ofte fuglar finn nye måtar å skaffe seg mat i naturen fann at kråkefuglar var dei mest innovative fuglane. Ein gjennomgang i 2004 tyder på at dei kognitive evnene deira er på linje med evnene til store aper.
Kløkt blant kråkefuglar er representert gjennom dugleikar i å skaffe føde, åtferd som krev memorering, bruk av verktøy og gruppeåtferd. Det å leve i større sosiale grupper har lengje vore forbunde med høge kognitive evner. For å leve i ei stor gruppe, må eit medlem vere i stand til å gjenkjenne individ og å spore den sosiale posisjonen til andre medlemmer over tid. Medlemmene må òg vere i stand til å skilje mellom kjønn, alder, reproduktiv status og dominans, og å oppdatere denne informasjonen heile tida. Det kan vere at sosial kompleksitet svarar til den høge forståingsevna deira.
Skjor er ein av dei få artar av ikkje-pattedyr kjent for å vere i stand til å gjenkjenne seg sjølv i ein spegltest.
Det finst òg konkrete døme på kløkt blant kråkefuglar. Ei svartkråke vart registrert i å knekke nøtter ved å plassere dei på ein fotgjengarovergang, lèt dei passerande bilane knekke skalet, venta på raudt lys, og kunne deretter trygt hente innhaldet.
Evna til å gøyme føde krev svært nøyaktig romleg minne. Kråkefuglar har vorte registrert til å huske ein skjulestad for mat inntil ni månader seinare. Det er foreslått at vertikale landemerke som tre brukast til å huske stader. Det har òg vore prov for at krattskrike, som lagrar mat som kan bli skjemd, ikkje berre husker kor dei lagra maten, men kor lengje. Dette har vorte samanlikna med episodiske minne, tidlegare tenkt å vere unikt for menneske.
Kortnebbkråke er kjent for sin høgt utvikla evne til å tilverke verktøy. Dei lagar «fiskereiskap» av kvister og lauv trimma i krokar, og nyttar deretter krokar til å trekkje insektlarver ut frå hol i tre. Verktøy er utforma i samsvar med oppgåva, og tilsynelatande òg etter lærte preferansar. Nyare studiar viser evner til å løyse kompliserte problem, noko som tyder på høg grad av innovasjon av ein kompleks natur. Andre kråkefuglartar som har vorte observerte i å bruke reiskap omfattar amerikakråke, blåskrikje og grønskrikje. Mangfald i verktøydesign blant kråkefuglar antyder kulturell variasjon. Igjen, store aper er dei einaste andre dyregrupper som er kjente for å bruke verktøy på ein slik måte.
I ein studie basert på geometriregellæring i 2002, blei det gjort samanlikningar av kongekråke og kaie. Kråkefuglane måtte saman med ei bydue finne eit objekt plassert mellom to landemerke, medan avstandar og landemerke vart endra på. Kongekråkene synte seg meir nøyaktige i søka sine enn kaiene og duer.
Fugleskremsel er ein arketypisk skremmetaktikk i landbruksnæringa. Men på grunn av kråkefuglane sin forstand, blir eit fugleskremsel snart ignorert og blir brukt som kvileplass. Trass innsatsen til bønder for å kvitte seg med kråkefuglar som opptrer som skadedyr, har kråkefuglane utvida territoria sine og auka populasjonen.
I noverande systematikk blir kråkefuglar plassert nedanfor midten innanfor ordenen sporvefuglar, basert på andre fysiske eigenskapar enn hjernen. Dette er i motsetnad til tidlegare teleologiske klassifikasjonar som «høgste» songfuglar (Oscines) på grunn intelligensen deira. Sitat frå ein observatør:
Tilhøve til menneske
Fleire ulike kråkefuglartar, spesielt ramn, har tidvis fungert som kjæledyr, sjølv om dei ikkje er i stand til å snakke så lett som papegøyar og ikkje trivst i bur.
Rollar i mytar og kultur
Folklore representerer ofte kråkefuglar som flinke, og til og med som mystiske skapningar. Nokre indianarar, som haida, meinte at ein ramn skapte jorda, og trass ein bløffmakarånd, var ramnar populære på totempælar, verdsett som skaparen av mennesket, og ansvarleg for å plassere sola på himmelen.
Ulike germanske folk akta ramnen høgt. Den store guddomen Odin var så sterkt forbunden med ramn gjennom historia at han fekk kjenninga «ramnegud» og ramnebanneret vart flagget til ulike vikinghøvdingar. Han vart òg vitja av Hugin og Munin, to ramnar som kviskra nyhende i øyra hans. Ramnen var krigsfugl, og høvdingane måtte ta omsyn til varsel frå ramnar før kampar tok til. Ute på ope hav kunne ramnar finne kortaste vegen til land, Floke Vilgerdsson nytta ein ramn til å vise vegen til Island. Valramn opptrer i dansk folketru.
I det 6. hundreår f.Kr. skildra den greske fabeldiktaren Æsop kråkefuglar som intelligente motstandarar i mange fablar. I verket The Raven lèt den amerikanske poeten Edgar Allan Poe ramnen bli eit symbol på hovudpersonen sitt fall ned i galskapen.
Status og vern
I motsetnad til mange andre fuglefamiliar, har fitness og reproduksjon for kråkefuglar auka på grunn av menneskeleg utvikling. Overleving og reproduksjonssuksess av visse kråker og ramnar blir positivt påverka av det nære tilhøve dei har til menneske.
Menneskeleg utvikling skaper tilleggsressursar når landskap ryddast, og det oppstår krattskog, rik på bær og insekt. Når slikt rydda landskap vekst att naturleg, bruker skrikjer og kråker dei unge, tette trea til hekkeplassar. Ramnar nyttar vanlegvis større tre i tettare skog.
Trass det faktumet at dei fleste kråkefuglar ikkje er trua, mange er jamvel aukande som følgje av menneskeleg aktivitet, er eit par artar likevel i fare. Til dømes er øydelegging av den søraustasiatiske regnskogen truar fleirartsflokkar med medlemmer frå denne familien. Dessutan, sidan halvtørr krattskogshabitat er eit trua økosystem, har floridaskrikje ein liten og minkande populasjon. Ei rekkje øyartar som er meir sårbare for introduserte artar og tap av habitat, blei drivne til utrydding, slik som Corvus antipodum, (nyzealandramn) eller dei er trua, slik som guamkråke.
Artslista
Kråkefuglar i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Slekt Platysmurus
Slekt Perisoreus
Slekt Cyanolyca
Slekt Calocitta
Slekt Psilorhinus
Slekt Cyanocorax
Slekt Gymnorhinus
Slekt Cyanocitta
Slekt Aphelocoma
Håkon Sigurdsson Jarl
Håkon Sigurdsson jarl høyrde til Håløygætta, og var den tredje i rekka av ladejarlar. Han hadde sin maktbase på ættegarden Lade, ved utløpet av Nidelva i Trøndelag. Han var norsk herskar med jarlsnamn i tida ca. 970–995, og han vart kalla Håkon jarl den mektige av norrønt Hákon jarl hinn ríki.
Slekt og familie
Far hans var Sigurd Håkonsson ladejarl (ca. 890–ca. 962) og mor hans var Bergljot Toresdotter, dotter åt Tore Ragnvaldsson Mørejarl (Tore Teiande). Truleg omkring 970 vart han gift med Tora Skagedotter, dotter av Skage Skoftesson, og dei hadde truleg desse borna: Andre born: Det er truleg at han hadde minst ei dotter til. Ei av døtrene hans vart mor til lendmannen Ivar Kvite og bestemor til Håkon Ivarsson jarl (frå han ætta den danske kongen Erik III Lam). Ei anna dotter vart gift med Skofte Skagesson, etterkomaren hennar var Orm Eilivsson Opplandsjarl (frå han ætta Erling Skakke). Mange av dei skandinaviske stormannsættene i medelalderen hadde ætteband attende til Håkon jarl.
Liv og lagnad
I sogeverket Ågrip er det sagt om Håkon jarl at han var den vakraste mann å sjå, ikkje høg, men vørdeleg; og han var uvanleg klok, .... I skaldekvadet Vellekla finn vi ein ordlyd som tyder på at Håkon jarl brukte å bere eit silkeband over panna (silkis brúna geymir grundar símaa). Håkon jarl heldt seg til den gamle åsatrua og han var kjend som ein stor blotmann, og i sogene er han omtala som «den vonde». Det ser ut til at han konsekvent kjempa imot innføring av kristendom, sjølv om det ingen stad i sogene er sagt at han dreiv med kristendomsforfølging.
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Cyanopica
Håkon Sigurdsson Jarl
Liv og lagnad
Han tok over som den nye ladejarlen etter at faren, Sigurd jarl omkom då han vart brent inne på Oglo, truleg i 962. Det var då særs urolege tider i Noreg, og Håkon jarl låg i stendig strid med Eirikssønene om herredømet over riket. Truleg var det om lag på denne tida (962) at Håkon jarl reiste til Opplanda for å ha samrøde med hovdingane der. Snorre fortel at der møtte han ei jente av ringe ætt og med henne fekk han ein son som vart kalla Eirik og som skulle bli den neste ladejarlen. Ikkje lenge etter ser det ut til at han, for ei tid, reiste i viking i austerveg og i Vellekla seier skalden at han «fekk landa i aust i si makt». Seinare kom han attende til Noreg, og han tok hemn for drapet på faren då han i eit slag på Møre drap farbroren Grjotgard Håkonsson. Snorre skriv at han etter dette slaget segla til havs og sør langs med landet, til han kom til Danmark.
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Urocissa
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget på Limfjorden
Omkring år 970 allierte han seg med danskekongen Harald Blåtann og i eit slag i Limfjorden vart den siste av «Hårfagrekongane», Harald Gråfell drepen. Etter den tida rådde Håkon jarl over det meste av Noreg; i Vellekla vers 13 blir det sagt at han «la under seg sju fylke». I tillegg til ladejarlane sitt rike i nord, rådde han då truleg over Egdafylke, Rygjafylke, Hordafylke, Sygnafylke, Firdafylke, Mørafylke og Raumsdølafylke.
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Cissa
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget på Limfjorden
Danskekongen Harald Blåtann hadde først gitt støtte til Eirikssønene men omkring 970 «bytte han side» og allierte seg med Håkon jarl. Men jarlen måtte etter dette underkaste seg Harald Blåtann og akseptere han som sin lensherre. Noreg vart eit len under Danmark, og truleg var det på denne bakgrunnen at Harald Blåtann let setje opp bautasteinane som blir kalla «Jellingsteinane», ved byen Jelling i Danmark. Runeinnskrifta på den største steinen er blitt tyda slik: «Kong Harald baud gjera desse kumler etter Gorm far sin og etter Tyre mor si, den Harald som vann seg heile Danmark og Noreg».
Slaget ved Dingenes
Men etter den tida herja Eirikssønene framleis i Noreg og gjorde stor skade og mein mot folket på kysten. Snorre skriv at medan sønene etter Eirik Blodøks rådde for Noreg, var det fæle uår som vart berre verre og verre, di lenger dei styrte. Etter nokre år kom det til eit avgjerande slag. Om våren hadde Håkon jarl kalla ut full leidang frå alle fylka nord om Stad, og ved Dingenes ytst i Sognefjorden møtte han Eirikssønene Ragnfrød og Gudrød som hadde samla ein stor flåte frå fylka på Vestlandet. Etter Vellekla kom det til eit stort og kvast slag som vart halde på land og der vann Håkon jarl ein stor siger. Etter dette slaget rømde Eirikssønene og Gunnhild, mor deira, frå landet. Håkon jarl hadde sikra herredømet sitt over heile det vestlege Noreg og det vart fred i landet. I Vellekla (vers 17) prisar skalden han og samanliknar han med segnkongen Frode Fredegod i Danmark som hadde styrt med orden og rettferd og som hadde skapt fred i landet (Frodefreden):
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Dendrocitta
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget ved Danevirke
mini|Tekning av [[Gerhard Munthe
«Håkon sende alle lærde menn opp på land.»]] Framleis var kong Harald Blåtann lensherren hans, og tidleg på våren i år 974 fekk han bod om å samle hærstyrkar og kome til Danmark for å hjelpe kong Harald med å verje landet mot den tysk-romerske keisaren Otto II (955-983) som hadde samla store hærstyrkar og var truande til å ville invadere Danmark. Håkon jarl vart sett til å forsvare Danevirke, den om lag 30 km lange grensevollen mellom Danmark og Tyskland. Om sumaren det kom til eit stort slag der Håkon jarl fekk siger og framgangen til keisar Otto vart stogga. Dette siterer Snorre frå Vellekla:
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Crypsirina
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget ved Danevirke
Håkon jarl tykte då at oppgåva hans var løyst og han drog styrkane sine attende, og ut av krigen. Men etter ei tid gjekk keisar Otto på nytt til åtak mot Danmark. Han brende Danevirke og inntok handelsbyen Hedeby, og styrkane hans invaderte til sist Jylland heilt opp til Limfjorden. Der fekk han ein endeleg siger over danehæren og kong Harald Blåtann vart tvinga til å akseptere strenge fredsvilkår og kristen dåp.
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Temnurus
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget ved Danevirke
Sogene vil ha det til Harald Blåtann ved dette høvet kalla og til seg Håkon jarl og tvinga han til å la seg døype. Etter det vart jarlen eitrande sint over å ha blitt lurt, og han reiste straks attende til Noreg med styrken sin. Harald Blåtann hadde sendt med han prestar og lærde menn som skulle kristne folket i Noreg, men før han forlet Danmark sende han dei alle opp på land. På vegen heim fór han med hærskjold over heile Gautland, danekongen sitt rike.
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Pica
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget ved Danevirke
Då Håkon jarl seinare skjøna at Harald Blåtann var blitt overvunnen og makta hans var sterkt redusert etter nederlaget mot keisar Otto, sa han seg fri frå dansk overherredøme. Etter den tida styrte han over Noreg som sjølvstendig fyrste, og han la ingen skatt til danekongen sidan. Slik uttrykte skalden det i ei strofe i Vellekla:
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Zavattariornis
Slekt Podoces
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget i Hjørungavåg
mini|[[Slaget i Hjørungavåg.
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Nucifraga
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget i Hjørungavåg
Tekning av Halfdan Egedius]] Ved årsskiftet 985/986 kom ein stor flåte frå Danmark til Noreg. Det er uvisst om det var Harald Blåtann eller sonen hans, Svein Tjugeskjegg, som sende hærflåten, men formålet var å finne og straffe Håkon jarl, og sikre dansk herredøme over Noreg. Håkon jarl, saman med sønene Eirik og Svein, baud ut leidangen og samla skip og folk både frå Nordvestlandet, Trøndelag og Hålogaland, og det kom til eit slag på ein stad som sogene kallar Hjørungavåg på Sunnmøre. Truleg var dette det største sjøslaget i Noreg i vikingtida, og slaget er detaljert omtala i dei norrøne kongesogene og i mange skaldekvad. Det er òg nemnt i historieverk Gesta Danorum av Saxo Grammaticus og ei eiga soge som fekk namnet «Jomsvikingsoga».
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Pyrrhocorax
Håkon Sigurdsson Jarl
Slaget i Hjørungavåg
Opplysningane om slaget i dei ulike kjeldene er ofte motstridande og uklare og ber preg av dikting, basert på usikre segner og myter. Men det er ikkje tvil om at slaget verkeleg skjedde og at Håkon jarl og den norske flåten fekk ein stor siger. Det er òg sikkert at slaget gjorde slutt på dansk herredøme over Noreg og etter den tida styrte Håkong jarl over Noreg, utan innblanding frå Danmark. Snorre skreiv : «Medan Håkon jarl rådde for Noreg, var det gode årringar i landet og god fred innanlands mellom bøndene».
Kråkefamilien
Artslista
Slekt Ptilostomus
Slekt Corvus, 44 kråker og ramnar
Håkon Sigurdsson Jarl
Mordet på Håkon jarl
Truleg våren 995 kom Olav Tryggvason vest frå England, til Noreg med fem langskip. Sogene har ikkje opplysningar om bruk av våpenmakt i særleg grad, men fortel at Håkon jarl vart drepen og Olav vart teken til konge over Noreg. Medan Håkon jarl tidlegare vart skildra som ein god og dugane herskar, blir han no brått skildra med negative ordelag, eit motstykke til den nye «heltefiguren» og kristningskongen, Olav Tryggvason. Særleg hos Snorre finn vi desse forteljingane, og det er ikkje tvil om dette avspeglar haldningane til sogeforfattarane på 1100-talet og 1200-talet; dei ville vise kva for ein ynkeleg lagnad som høvde for ein heiden blotmann og avgudsdyrkar.
Dei fargerike skildringane om korleis Håkon jarl brått fekk trønderne mot seg, og om korleis han til slutt ble vart drepen av sin egen træl i grisehuset på Rimol (nå Romol), er ikkje historisk truverdig. Forteljingane er ikkje nemnt i Fagerskinna, og er heller ikkje i nokon av dei samtidige skaldeversa. Berre dette nemner Tord Kolbeinsson i Eiriksdåpa (vers 6):
Kråkefamilien
Noreg
På Vestlandet kan ein òg finne einskilde eksemplar av
Porlock Bay
Langs kysten finn ein grusryggar, marskland og ein skog som er lagt under vatn. I 1052 gjekk den saksiske kongen Harald i land ved Porlock Bay frå Irland og brende byen her før han marsjerte mot London.
Bardekvalar
Bardekvalar har blåsehòl med to pusteopningar, og lever berre i havet. Det er uklårt om bardekvaler har ei primitiv form for ekkolokalisering eller ikkje.
Håkon Sigurdsson Jarl
Mordet på Håkon jarl
Det kan vel knappast vere tvil om at Håkon jarl vart myrda av Olav Tryggvason, og truleg var ein av grunnane til heile den fantasifulle forteljinga om drapet, dikta i hop for å dølje nettopp dette, at Olav Tryggvason, heltekongen, gjorde seg skuldig i eit simpelt snikmord. Seinare, i slaget ved Svolder, gir òg sogeskrivarane oss det inntrykket at Eirik Håkonsson jarl hadde grunn til å hemne seg på kong Olav, fordi han hadde drepe far hans. Han hadde vel ikkje noko å hemne, dersom det var Kark som var drapsmannen.
Ettermæle
Til tross for det negative ettermælet som Håkon jarl fekk i sogene, er det som om Snorre tok eit atterhald når han skreiv i Soga om Olav Tryggvason (kap.50): ''Framifrå romhendt var Håkon jarl. Ei stor ulykke førte denne hovdingen til slik ein død. Men at det gjekk så, kom seg mest av at no var den tid kommen da blotinga og blotmennene skulle bli fordømde, og heilag tru og rette seder komme i staden''.
Porlock Bay
Porlock Ridge and Saltmarsh er eit 18,6 km² stort biologisk område av særleg vitskapleg interesse (SSSI), oppretta i 1990. Området er viktig på grunn av aktive geomorfologiske trekk. Her finst òg viktig marskland og planta singelryggar.
Håkon Sigurdsson Jarl
Ettermæle
Håkon jarl hadde oftast mange skaldar og poetar hjå seg, i Skaldatal er desse nemnde: Ein trur at ættegarden Lade må ha vore eit kulturellt sentrum på Håkon jarl si tid, truleg det siste forumet i Noreg for skaping og framføring av litteratur, soger og skaldekvad med tema frå den norrøne mytologien.
Nygardsvatnet
Nygardsvatnet er eit vatn som ligg i Hol kommune i Viken.
Porlock Bay
Ved Bossington ligg ei grusstrand som Hornerelva renn gjennom. I 1990-åra vart det danna marskland og lagunar i området innanfor grusryggen på grunn av stigande havnivå.
Håkon Sigurdsson Jarl
Ettermæle
Håkon jarl var den første norske hovdingen som gjorde seg gjeldande i den politiske maktkampen i Skandinavia. Med dugleik og hell vann han herredøme over det meste av det norske riket. I tillegg til Trøndelag og «Kyst-Noreg» hadde han truleg makt over Opplanda, berre områda rundt Oslofjorden (Vika) var framleis under dansk styre. I Vellekla blir det sagt (vers 32) at han rådde over seksten fylke og Snorre skreiv at Håkon jarl rådde over alle sjøbygdene i Noreg og at han hadde seksten jarlar under seg. Han var ein stor og mektig krigar, likevel heiter det om Håkon jarl at han aldri «oppsøkte striden», men òg at han aldri veik undan for striden, når det var naudsynt.
I kvadet «Vellekla» (vers 14) lovpriser skalden Håkon jarl fordi han let frede og setje i stand att Tor sitt tempel og gudane sine heilagdommar.
Livet til Håkon jarl er i nyare tid brukt litterært i romanar av ymse forattarar, kanskje mest kjend er sørgespelet Hakon Jarl hiin Rige (1807) av den danske diktaren A. G. Oehlenschläger. Diverre blir det i vår tid i Noreg framført såkalla «sogespel» der det negative omdømet til Håkon jarl ukritisk, og urettmessig blir dyrka.
I den offisielle norske kongerekka er Håkon Sigurdsson ladejarl ført opp som den 5. kongen, med ei styringstid på 25 år (970-995), rett nok med dette litt merkverdige tillegget om «dansk styre» (til liks med alle ladejarlane).
Jarlens seksualliv blei debattert i 2018, og «Vi vet ikke noe om ... jarlens seksualliv, om det i sin tid var akseptert eller ikke. Her er det Snorre og hans konstruerte 1200-talls fortelling som er i fokus, ikke en jarl som skal ha levd i sen vikingtid, og som bare kan spores i forherligende skaldedikt», skreiv Gro Steinsland.
Norrøne kjelder
Håkon jarl er omtala i mange av dei sentrale norrøne kongekrønikene frå 1100- og 1200-talet:
Andre viktige kjelder er skaldedikt av Einar Skålaglam, Øyvind Skaldespille, Tind Hallkjellsson og Hallfred Vandrædaskald (sjå ref.).
Adam av Bremen i Beretningen om Hamburg stift har ein omtale av Håkon jarl, der han m.a. skriv: «Denne Håkon var meget grusom. Han tilhørte Yngves ætt og nedstammet fra kjemper. Han var den første som tok kongemakten blant nordmenn, da de før var blitt styrt av høvdinger...»
Fotnotar
<references group="Note"/>
Masamichi Yamada
Masamichi Yamada er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Kyoto Purple Sanga, Arte Takasaki og FC Gifu.
Kakelinne
Kakelinne, også kalla lefsetøvêret, lefsetøyra eller bryggjardøgri, er ei nemning som vart brukt om ein mildvêrsperiode som ofte kom i desember. Tidlegare vart det sagt at dette mildvêret kom av all fyringa i samband med steiking av julekakene, og det vart naturleg nok varmast heilt i slutten av julestrida, ved tomasmesse.
Årsaka til éin eller fleire mildvêrsperiodar er naturleg. Det er vanleg at temperaturen stig forbigåande éin eller fleire gonger i løpet av desember. Det er slik at november, desember og nokre gonger litt av januar er ein overgangsperiode der atmosfæren forsøkjer å stille seg om frå haust til vinter. Dette inneber ein del forskyvingar mellom mild luft frå sørvest og kald luft som vert danna over kontinenta og Arktis.
Mont-la-Ville
Mont-la-Ville er ein kommune i kantonen Vaud i Sveits, i distriktet Morges.. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Kommunen ligg søraust for Jurafjella langs vegen til Mollendruz. Han består av landsbyen Mont-la-Ville og grenda Chaume, samt spreidde gardshus.
Skogfiol
Skogfiol (Viola riviniána) er ein fleirårig urt i fiolslekta. Han blir opp til 15 cm høg, og gror i skog og kratt. Skogfiol blømer om våren med store bleikfiolette blomstrar, dei største hos dei nordiske fiolartane. I Noreg finst han opp til Tromsøysund, elles sør til Nord-Afrika.
Skildring
Bladbærande stenglar går av frå jordstengelen, dei blomsterberande stenglande går av frå bladhjørna. Blada er tynne og hjarteforma. Han kan få blomstrar som ikkje opnar seg, men sjølvpollinerar. Det er mekanisk spreiing av frøa, dei blir skote ut frå belgen. Han visnar heilt ned om hausten.
Det kan vera vanskeleg å skilje på skogfiol og engfiol. Det finst òg hybridar av dei.
Berezne
Berezne (ukrainsk Березне, russisk Берёзно, Berjozno, polsk Bereźne) er ein by i Rivne oblast i Ukraina, ved elva Slutsj nord for Rivne. Han er det administrative senteret i Berezne rajon.
Watoosh!
Watoosh! er debutalbumet frå den kanadiske musikkgruppa Pezz, som seinare endra namn til Billy Talent.
Edílson José da Silva
Edílson José da Silva er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubben Avispa Fukuoka.
Norefjorden
Norefjorden er ein innsjø som ligg i Nore og Uvdal kommune i Viken.
Estnäs
Estnäs (finsk Vironniemi) er ein av Helsingfors administrative bydelar. Han består av dei tre sentrale bydelane Gloet, Kronohagen og Skatudden.
Estnäs har 11 213 innbyggjarar (2004), medan nesten 40 000 menneske har arbeidet sitt der. 10% av befolkninga er svenskspråklege. Estnäs er Helsingfors finansielle og administrative sentrum. Det var her byen vart reist etter at han i 1640 vart flytta frå Gammelstaden lengre nord.
Spørsmålsteikn
Opphav
Spørsmålsteiknet kjem frå det latinske ordet quaestio, som tyder 'spørsmål', og som i si tid vart forkorta med Qo. Q vart skriven over o, og markerer i overført tyding det moderne symbolet som vert brukt i dag, der «krøllen» er over prikken.
På andre språk
På nokre andre språk, som spansk, vert det brukt omvende spørsmålsteiknet (¿) i starten på setningar saman med det ordinære spørsmålsteiknet i slutten. Spørsmålet «Kva er klokka?» blir til dømes skrive «¿Qué hora es?».
I arabisk vert det brukt eit mindre og spegelvendt spørsmålsteikn (؟).
I gresk og kyrkjeslavisk vert semikolon brukt som spørsmålsteikn og i armensk har det form som ein liggjande ufullendt oval (՞) plassert over siste vokalen i spørjesetningen. Spørsmålsteiknet vert òg brukt i kinesisk, koreansk og japansk skrift, sjølv om dette ikkje er påkravd i språka.
Andre typar spørsmålsteikn
Eit retorisk spørsmålsteikn forma som eit speglvendt spørsmålteikn blei brukt ei tid rundt 1600-talet. Dette teiknet har også vore brukt som ironiteikn.
Skiljeteiknet interrobang er ein kombinasjon av spørjeteiknet og utropsteikn som blei laga på 1960-talet. Teiknet er sjeldan brukt, men finst mellom anna i logoen til State Library of New South Wales i Australia og Punctuate! Theatre frå Edmonton i Alberta i Canada.
I overført tyding
Å likna eit «levande» eller «stort spørsmålsteikn» er ein metafor for å ikkje forstå noko.
Ein kan også seia at ein «set spørsmålsteikn» ved noko ein tviler på utan å skriva sjølve teiknet.
Ribosom
Ribosom (av ribonukleinsyre, RNA og gresk soma, 'kropp') er små organellar som finst i alle typar seller. Dei er bygde opp av protein og ribosomalt RNA, og er staden der proteinsyntese hender.
Bølgje
Ei bølgje er ei forstyrring som forplantar seg gjennom rom eller romtid, og overfører ofte energi. Medan mekaniske bølgjer berre oppstår i eit medium, kan bølgjer av elektromagnetisk stråling forplante seg gjennom vakuum. Bølgjer flyttar seg og overfører energi frå eit punkt til eit anna, ofte utan at partiklane i mediet flyttar seg noko særleg (t.d. liten eller ingen massetransport), og ein har i staden svingingar rundt faste punkt.
Eigenskapar
B = I grunt vatn. Sirkelrørsla til ein partikkel vert elliptisk med aukande djup.
1 = Bølgjeretning
3 = Dal]] Periodiske bølgjer er karakterisert av toppar og dalar, og kan vere både langsgåande og transverse. Transverse bølgjer (eller tverrbølgjer) er bølgjer med svingingar som er perpendikulære til retninga bølgja forplantar seg i. Døme på dette er bølgjer på ein streng og elektromagnetiske bølgjer. Longitudinalbølgjer er bølgjer med svingingar parallelt til retning bølgja forplantar seg i. Døme på dette er lydbølgjer. Når ein lekam duppar opp og ned i ei bølgje, går den opp og ned i ei sirkulær bane (sett frå sida), fordi bølgjene ikkje er enkle sinusforma tverrbølgjer. Krusingar på overflata av ein dam er eigentleg ein kombinasjon av tverr- og longitudinalbølgjer, og derfor følgjer ein partikkel på overflata ein sirkulær bane. All bølgjer oppfører seg på liknande måte i liknande situasjonar. Alle bølgjer kan erfare følgjande:
Matematisk skildring
Bølgjer kan skildrast matematisk ved å bruke følgjande parameterar. Amplituden til ei bølgje (ofte skrive A, men andre bokstavar er òg brukt) er eit mål på den maksimale forstyrringa i mediet under ein bølgjeperiode. Illustrasjonen til høgre viser den maksimale vertikale avstanden mellom likevektslinja og bølgja. Eininga på amplituden er avhengig av bølgjetypen — bølgjer på ein streng har amplituden uttrykt som avstand (meter), lydbølgjer som trykk (pascal) og elektromagnetiske bølgjer som det elektriske feltet (volt/meter). Amplituden kan vere konstant (kontinuerleg bølgje) eller kan variere i tid og rom. Forma og variasjonen av amplituden vert kalla modulasjonskurven (envelopen) til bølgja. Bølgjelengd (som oftast skrive som \lambda) er avstanden frå ein bølgjetopp til den neste (eller bølgjedal til neste bølgjedal). Generelt sett er eininga i meter og nedover til nanometer for den optiske delen av det elektromagnetiske spekteret. Bølgjetal, k, har eit forhold til bølgjetalet gjennom: Periode T er tida for ein heil syklus i svinginga til bølgja (tida frå ein bølgjetopp til den neste). Frekvensen f (òg ofte skrive som \nu) er kor mange periodar i løpet av eit tidsrom bølgja har, og vert målt i hertz. Forholdet mellom desse er: Med andre ord er frekvensen og perioden til bølgja dei resiproke verdiane av kvarandre. Vinkelfrekvens \omega representerer frekvensen i form av radianar per sekund. Forholdet til frekvensen er:
Ein har to snøggleikar assosiert med bølgjer. Den første er fasefart, som viser kor raskt bølgja forplantar seg, og er gjeven ved Den andre er gruppefart, som viser kor raskt energien i bølgja forplantar seg (eller kor raskt endringar av amplituden forplantar seg). Dette er farten som informasjon kan sendast med i ei bølgje, og er gjeven ved:
Bølgjelikninga
Bølgjelikninga er ei differensiallikning som skildrar utviklinga av ei harmonisk bølgje over tid. Likninga er litt forskjellig ut i frå korleis bølgja vert transmittert, og etter kva medium ho reiser gjennom. Vi tenkjer oss ei ein-dimensjonal bølgje som forplantar seg nedover ein streng, langs x-aksen med fart v og amplitude u (som hovudsakleg er avhengig av både x og t). Bølgjelikninga vert då: I tre dimensjonar vert dette: der \nabla^2 er Laplace-operatoren. Farten v er avhengig av både bølgjetypen og kva medium bølgja forplantar seg i. Ei generell løysing av bølgjelikninga i ein dimensjon vart gjeve av Jean le Rond d'Alembert. Løysinga er Ein kan sjå på dette som to pulsar som forplantar seg langs ein streng i motsette retningar. F i +x-retning, og G i -x-retninga. Visst vi byter ut x over med retningane x, y, z, kan vi skildre bølgjeforplantinga i tre dimensjonar.
Schrödingerlikninga skildrar bølgjeliknande oppførsel av partiklar i kvantemekanikk. Løysinga til denne likninga er bølgjefunksjonar, som kan brukast til å skildre sannsynstettleiken til ein partikkel. Kvantemekanikk skildrar òg eigenskapen til partiklar som andre bølgjer, som lys eller lyd, har på atomskala og mindre.
Forplantande bølgje
Bølgjer som er stasjonære vert kalla ståande bølgjer, t.d. vibrasjonar på ein fiolinstreng. Bølgjer som flyttar seg vert kalla forplantande bølgjer, eller løpande bølgje, og har forstyrringar som varierer både i tid t og rom z. Matematisk kan vi skrive dette:
der A(z,t) er amplitudemodulasjonen til bølgja, k er bølgjetalet og \phi er bølgjefasen. Fasefarten v_p til denne bølgja er gjeven av: der \lambda er bølgjelengda.
Forplanting på ein streng
Farten til ei bølgje som forplantar seg på ein streng (v) er direkte proporsjonal til kvadratrota av spenninga (T) over linjedensiteten (μ):
Habsburg
Habsburg er ei adelsslekt i Europa. Namnet kjem av familien sitt hovudsete på 1300- og 1400-talet, borga Habichtsburg i Sveits.
Otto von Habsburg er no rekna som overhovud for slekta.
Spyker F1
Spyker F1 var eit nederlandsk formel 1-lag som vart oppretta i 2006 ved oppkjøpet av det kortliva formel 1-laget Midland F1 Racing. Spyker F1 deltok heile 2007 sesongen med sine oransje formelbilar, før laget vart seld for 88 millionar euro og skifta namn til Force India F1.
Bakgrunn
Sjølv om laget vart oppretta i 2006, kan røtene åt laget sporast tilbake til 1991 då Jordan Grand Prix vart oppretta av forretningsmannen Eddie Jordan. Midland gruppa kjøpte i 2005 opp det britiske laget og fasilitetane ved Silverstone og gjekk sesongen 2006 som Midland F1 før laget vart kjøpt opp av nederlandske Spyker Cars N.V. ved slutten av sesongen.
Oppkjøpet av Midland F1
Det hadde spreidd seg rykte internt midt i formel 1-sesongen, om det moglege salet av Midland-laget, mindre enn to år etter at kanadiske forretningsmannen Alex Schnaider hadde kjøpt det frå Eddie Jordan. Så vart det kjend at Spyker hadde betalt 106,6 millionar dollar for laget Schnaider hadde kjøpt for rundt halvparten. Formel 1-lag var no meir verdt, ettersom 12 av 12 plassar var fylt frå og med 2008-sesongen, slik at ingen fleire lag kunne takast med.
Namnebyte er ikkje tillate midt i sesongen, men Spyker kunne lovleg bli ny hovudsponsor for dei tre siste løpa som var igjen av 2006 sesongen. Laget køyrte med Spyker MF1 racing som offisielt namn, før namnebytet til Spyker F1 for 2007-sesongen.
2007-sesongen
Spyker F1 køyrde 2007 sesongen med motorar frå Ferrari og dekk frå Bridgestone. Toyota motorane som Midland hadde nytta, gjekk såleis til Williams-stallen.
Ved Japan Grand Prix fekk Spyker F1 sitt einaste poeng denne sesongen, då Sutil fullførde til ein niande plass, men hoppa ein plass lenger opp, då det seindare vart kjend at Vitantonio Liuzzi hadde køyrd forbi Sutil ved runde 55, medan det gule flagget var oppe.
Morten Sandøy
Morten Sandøy er ein norsk journalist frå Førde i Sogn og Fjordane. Han er tilsett i TV 2. Sandøy er å sjå på skjermen både i TV 2 Nyhetene og på Nyhetskanalen.
I 2011 fekk han Kringkastingsprisen.
Roberto Júlio de Figueiredo
Roberto Júlio de Figueiredo er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Avispa Fukuoka, Oita Trinita, Sagan Tosu, Yokohama FC og FC Tokyo.
Montricher
Montricher er ein kommune i kantonen Vaud i Sveits, i distriktet Morges.. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på.
Kommunen ligg i dei skogkledde åsane ved Jurafjella. I kommunen ligg Mont Tendre, som er den høgaste toppen i den sveitsiske delen av Jurafjella med ei høgd på 1679 meter over havet.
God Only Knows
«God Only Knows» er ein song av det amerikanske popbandet The Beach Boys. Songen er det åttande sporet på albumet deira Pet Sounds frå 1966 og ein av dei mest kjende songane deira. «God Only Knows» vart skriven og produsert av Brian Wilson, med tekst av Tony Asher og solovokal av Carl Wilson.
Songen vart gjeven ut som B-sida til «Wouldn't It Be Nice» i USA. I Europa var dei to sidene snudd om, og «God Only Knows» fungerte som A-side. Her nådde han mellom anna andreplass i Storbritannia og sjetteplass i Noreg.
Songen var banebrytande på mange måtar. Han var den første kommersielle popsongen med ordet «God» eller «Gud» i tittelen. Songen var mykje meir teknisk sofistikert enn noko anna både Beach Boys og andre popgrupper hadde gjort til då, særleg den kompliserte melodiske strukturen og vokalharmoniane. Som produsent nytta Brian Wilson òg mange uvanlege instrument for sjangeren, som cembalo og valthorn som ein kan høyre i introduksjonen.
Magasinet Mojo rangerte songen på 13. plass på lista deira over dei største songane gjennom tidene. Pitchfork Media utropte songen til den beste songen frå 1960-åra. Songen er på 25. plass på lista til musikkmagasinet Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene.
Låtskriving
Brian Wilson har forklart i sjølvbiografien sin Wouldn't It Be Nice: My Own Story at melodien til «God Only Knows» var inspirert av ein John Sebastian-song han hadde høyrt ein del på. Opningstemaet spelt av valthorn er særs likt temaet i Akt 2 Scene 2, «Hagen-teamet» i Richard Wagner sin Die Götterdämmerung, som òg vert spelt av valthorn.
Tony Asher var sikker på at songen kom til å verte ein stor hit, fordi han meinte melodien var så vakker. Han var derimot usikker på om han kunne klare å skrive ein tekst som var på same nivå. Han var villig til å kjempe for opningslinja, «I may not always love you», som var ein uvanleg måte å starte ein kjærleikssong på. .
«God Only Knows» var ein av dei første popsongane som nytta ordet «Gud» i tittelen. Wilson frykta at songen ikkje ville verte spelt på radio på grunn av dette, men Wilson og Asher valde likevel å ha tittelen slik.
Val av vokalist
Brian Wilson hadde opphavleg tenkt å synge songen sjølv, men lét til slutt broren Carl Wilson få æra, sidan han meinte Carl kunne få bodskapen tydelegare fram. Carl Wilson har seinare sagt at han følte seg utruleg heldig som fekk høve til å synge «God Only Knows». Brian bad han synge songen så enkelt som mogeleg.
Bruce Johnston har forklart at Brian Wilson arbeidde særs mykje med «God Only Knows» og hadde på eit tidspunkt alle i The Beach Boys, Terry Melcher, kona si og systera hennar, på vokal. Etter kvart fann Wilson ut at han trengde å strippe songen ned att, og enda opp med å berre nytte tre korstemmer, Bruceh Johnston med den lysaste stemma, Carl Wilson i midten og Brian sjølv på den lågaste stemma.
Innspeling
Akkompagnementet til songen vart spelt inn 10. mars 1966 ved Western Recorders i Hollywood California. Musikarar på denne innspelinga var Hal Blaine på trommer, Jim Gordon på perkusjon, Lyle Ritz på kontrabass, Carol Kaye på bassgitar, Ray Pohlman på danelectro-bass, Don Randi på piano, Larry Knechtel på orgel, Carl Fortina og Frank Morocco på trekkspel, Leonard Hartman på klarinett, og bassklarinett, Bill Green og Jim Horn på fløyte, Alan Robinson på valthorn, Jay Migliori på barytonsaksofon, Leonard Malarsky og Sid Sharp på fiolin, Darrel Terwilliger på bratsj og Jesse Erlich på cello.
I følgje Brian Wilson var det 23 musikarar til stades på innspelinga, men berre 16 er nemnde på opptaket som vart nytta til slutt. 23 musikarar på ein popsong var eit særs høgt tal i dei dagar. Alle musikarane spelte samstundes og danna eit rikt lydbilete.
Vokalen vart spelt inn mellom mars og april 1966 i Columbia Studios i Hollywood.
Ettermæle
I tillegg til magasina som har plassert songen høgt på listene over dei største songane gjennom tidene eller på 1960-talet, har Paul McCartney uttrykt sin kjærleik til songen.
Bono sa i oktober 2006 då Brian Wilson vart innlemma i UK Music Hall of Fame at strykarrangementet på «God Only Knows» er eit bevis på at det finst englar.
I ei avstemming på musikkanalen Vh1 vart songen plassert på 28. plass på ei liste over britane sin favorittekst Han vart stemnd fram av lyttarane på BBC Radio 2 som ein av tr esongar som kan endre liva til folk.
Andre utgåver
Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre Glen Campbell, Jack Jones, Claudine Longet, Andy Williams og Neil Diamond, David Bowie samt fleire andre.
Den eldste Noregshistoria
Den eldste Noregshistoria, eller Historia Norvegiæ, er eit tidleg kjeldeskrift til norsk soge. Handskriftet vart funne av Peter Andreas Munch medan han var i Skottland i 1840-åra, og vert ofte kalla "den skotske".
Skriftet har vore mykje drøfta av forskarar, og det var lenge usemje om alderen på det. Halvdan Koht valde å følgje dateringa til Gustav Storm, som meinte boka var skriven om lag 1170. Han meiner òg at sogemannen var norsk, av di teksta syner stor kjennskap til rekkefølgja på kongane og norske tilhøve elles.
Boka er todelt: Første delen tek føre seg geografien og landet, med tilhøyrande skattland (Island medrekna), og etter dette følgjer ei utgreiing om kongane frå dei tidlege kongane av Ynglingeætta like ned til Olav den heilage.
Boka finst berre i brot. Det er tapt nokre avsnitt i midten av ho.
Teksta vart omsett av Halvdan Koht i 1921 og utgjeven i serien Norrøne Bokverk på Det norske samlaget. Koht har lagt ved ei rik mengd merknader, som legg meir lys over teksta.
Alfred Gusenbauer
Alfred Gusenbauer er ein austerriksk politikar, og forbundskanslar i Austerrike sidan frå 2007 til 2008. Han var leiar av det sosialdemokratiske partiet i Austerrike, Sozialdemokratische Partei Österreichs (SPÖ) frå 2000 til 2008.
Gusenbauer studerte statsvitskap, filosofi og jus ved universitetet i Wien. Han oppnådde graden dr. phil. i 1987. Han har vore aktiv i SPÖ sidan 1981. I 2000 vart han leiar for partiet. Ved parlamentsvalet 20. oktober 2006 vart SPÖ det største partiet, med 35,3 % av røystene. Den konservative regjeringa gjekk av, og i staden danna Gusenbauer ny regjering i ein storkoalisjon med det konservative partiet (Österreichische Volkspartei - ÖVP).
I juli 2008 trekte ÖVP seg frå koalisjonsregjeringa, og det vart skrive ut nyval. Gusenbauer kunngjorde at han ikkje ville vera statsministerkandidat ved det nye valet, som vart halde 28. september. Han vart erstatta som partileiar av Werner Faymann i august.
Dudebox
Dudebox er ein EP på 4 spor frå den kanadiske musikkgruppa Pezz, seinare kjend som Billy Talent.
Kampmalmen
Kampmalmen (finsk: Kampinmalmi) er ein bydel i Helsingfors, Finland. Han består av strøka Kampen, Främre Tölö og Gräsviken, og dessutan grøntområdet Lappviken og havneområdet Busholmen. Mengder innbyggjarar var 29 455 i 2008.
Kenta Kifuji
Kenta Kifuji er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Avispa Fukuoka og Montedio Yamagata.
Dag-Eilev Fagermo
Dag-Eilev Fagermo er ein norsk fotballtrenar. I 2020 blei han hovudtrenar for Vålerenga Fotball.
Fagermo byrja trenerkarrieren for Skarphedin, før han gjekk til Pors Grenland i 2002. Han trente så Notodden FK i 2005, før han fekk jobben som hovudtrenar i før 2006-sesongen. Etter å ha trent Strømsgodset i to sesongar, gjekk han til Odd Grenland frå desember 2007. Han trente Odd frå 2008-sesongen.
I 2014 leia Fagermo Odds Ballklubb til sin første seriemedalje på over 50 år. Same året første han også Odd til cupfinalen. I 2015 enda Odd på fjerdeplass i Tippeligaen, men spelte seg heilt til play-off i europaligakvalifiseringa. Der blei det tap for storlaget Borussia Dortmund. I 2016 leia Fagermo klubben til nok ein ny seriemedalje, denne gongen bronse.
I 2020 takka Fagermo ja til å bli trenar for Vålerenga.
Fagermo har òg vore varamedlem til kommunestyret i Sauherad kommune for Høyre.
Husmannsplassen Bakken
Husmannsplassen Bakken under Dalaker på Rennesøy er bygd kring 1800. Her er bustaddelen og uthuset bygd i eitt. Bygningen er nyleg restaurert og er i dag ei museumsavdeling under Ryfylkemuseet. Bakken er open for publikum i sommarsesongen.
Historie
På Bakken hadde dei 3-4 sauer som Berta Karina hadde ansvaret for. Då ho vart åleine, fekk ho låna ei ku frå Dalaker.
Dei hadde litt jord nedanom huset, og hage med nokre bærbuskar og plommetre, Omboplommer. Oppi bakkane, ovanom vegen, kan ein framleis sjå steingardane og nabbane der dei slo gras og hadde beite.
Brønnen låg like bortanom hagen, og nede i bakken kan me endå sjå eplekjellaren, der dei hadde jordeple.
Berta Karina levde til 1926. Dei siste åra budde ho hjå sonen Erik i Stavanger, og var berre på Bakken om sommaren. Det var barnebarnet Knut som overtok plassen, og brukte han som feriestad.
Rennesøy Bygdemuseum fekk bygningen i gåve av enka etter Knut i 1964. I 1973/74 fekk museet midlar frå Norsk Kulturråd, og gjorde ein del utbetringsarbeid på huset.
Dei siste åra har det vore gjort meir omfattande vedlikehaldsarbeid på huset. Huset vart måla oker, som var den eldste målinga ein fann. Truleg har huset stått umåla fram til det vart museumshus, og raudt etter at det vart museumshus.
Stovehuset
Det heiter seg at dei flytta med seg ei lafta stove frå heimegarden til mor til Berta Karina, og ei stove frå Austbøsjøen på Rennesøy. Begge desse stovene er lafta med sinklaft, og er av kløyvde stokkar. Det er ein type laft som det ser ut som vart tatt i bruk i Ryfylke frå midten av 1800-talet. Dvs. at dei truleg er bygd ikkje så lenge før dei vart flytta til Dalakerkleiva. Desse stovene vart sett inntil kvarandre. Bak eine stova er det eit lite kammers. Før ein kjem inn til stova, kjem ein inn i kjøken. Dette er sett opp i enkelt bindingsverk, og har grue på veggen mot stova.
I følgje museet sine informantar, var det seng i det inste kammerset, ei kommode, kister og klede. Det var og ei symaskin, men ikkje den som står i dag. I kammerset bak stova låg legdekona. Det var slik at Berta Karina hadde plikt på seg til å ha ei legdakone buande. Så i det vesle, gisne kammerset stod det ei seng.
Stova hadde både ei seng mot kammersveggen, og ein benk og bord ved glaset. Omnen som står i stova er den gamle. Berta Karina hadde rokk, men ikkje den som står her no. I tillegg er det sett inn nokre bruksting frå bygdasamlinga som kunne ha vore i ei slik enkel stove.
Informantane meiner ungane sov på lemmen, i det inste rommet. Korleis lemmen elles vart nytta, veit ein ikkje. Truleg var det oppbevaringsplass for mat og klede.
Kokinga gjekk føre seg i grua på kjøken. Informantane hugsar at det gule bordet stod borte ved grua, og at det hang ei tallerkenhylle over.
Løa
Det er bygd steinmur i bakkant av løa, og i endeveggen. Rennesøy er velsigna med god byggestein, ein skiferaktig fyllitt, og dei har ein særeigen byggemåte, der steinen vert lagt med fall ut frå veggen, og stavlegjer som blir lagt på inste delen av muren, slik at taket sluttar godt innpå muren. Dette kan ha med klima å gjer, og vêr og vind.
Inn av låvedøra finn ein eit kraftig tregolv. Dette var trøskjegolvet, kor dei trøska kornet med tust. Truleg har det vore ei brikje, ein halvvegg, som stod ned i spora i bjelken under golvet, slik at det blei som ein karm rundt kornet. Ein veit ikkje korleis den har sett ut, og har difor vald å ikkje gjera forsøk på noko rekonstruksjon.