cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Langnebbparakitt
Skildring
Langnebbparakitten når ei kroppslengd på 40 centimeter. Det sterkt bøygde og lange overnebbet er iaugefallande og gjev namnet til arten på norsk og andre språk. Fjørdrakta er hovudsakleg matt grøn. Til liks med sørparakitten er panna og tygel brunraude, men hos langnebbparakitten er farga klårare og strekkjer seg rundt auget. Halefjørene er brunraude og blir litt grønaktige i enden.
Dei er hòlehekkarar som bygger reir i trehòler og fjellsprekkar.
Status og vern
IUCN har kategorisert langnebbparakitt som ein livskraftig art, men med ukjent populasjon og ukjent trend. På 1950 og 1960-talet, var bestanden minkande på grunn av jakt, skogrydding og sjukdom.
Tjugum skipreide
Tjugum skipreide var ei av atten skipreider i Sogn.
Geografisk onråde etter gammal inndeling:
Geografisk onråde etter noverande inndeling:
På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag i byrjinga av 1800-talet, og etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene. 1837 vart Tjugum skipreide, Systrond skipreide og ein del av Kvamsøy skipreide slegne saman til Leikanger tinglag.
Potetsalat
Potetsalat er ein matrett som hovudsakleg består av kokte potetar som er skorne i terningar, rømme og majones. Mange bruker også mange andre ingrediensar i potetsalaten, som creme fraiche, eple, lauk, raudlauk, vårlauk, purrelauk eller graslauk, sylteagurk, kapers, sitronsaft, sukker, og ulike andre frukter, krydder (som salt, peppar og sennep) og urter.
I Noreg er det tradisjon for å servere potetsalat til blant anna grillmat og spekemat.
Toots Thielemans
Toots Thielemans var ein belgisk jazzmusikar kjend for å spele gitar og munnspel i tillegg til plystring. Thielemans er rekna som ein av dei beste munnspelspelarane på 1900-talet.
Han arbeidd som bandleiar og som sidemann, mellom anna mange prosjekt med Quincy Jones, og har skrive mykje filmmusikk. I 2009 vart han NEA Jazz Master, den høgaste æresprisen ein jazzmusikar kan få i USA.
Han er kanskje mest kjend for å plystre melodien i reklamane for etterbarberingsvatnet Old Spice.
Masonfjorden
Masonfjorden er ein 28 km lang, isdekt fjord mellom Cape Mackintosh og kysten sør for Cape Herdman, langs austkysten av Palmer Land. Han vart oppdaga og fotografert frå lufta i desember 1940 av medlemmar frå U.S. Antarctic Service (USAS). I 1947 vart fjorden fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), medan Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) kartla han frå bakken. Han vart namngjeven av FIDS etter D.P. Mason, landmålaren deira ved den felles britisk-amerikanske sledereisa under kartlegginga av denne kysten i 1947.
Toots Thielemans
Biografi
Thielemans starta karrieren sin som gitarist. I 1949 spelte han med Sidney Bechet, Charlie Parker, Miles Davis, Max Roach og andre i Paris. I 1949 og 1950 spelte han med Benny Goodman på turné i Europa og var med på den første innspelinga si i Paris med tenorsaksofonisten Zoot Sims. I 1951 hadde han blitt bandmedlem for Bobbejaan Schoepen (framleis som gitarist).
Ein jazzstandard av Toots Thielemans er «Bluesette», der han nyttar plystring og gitar i lag. Den første innspelinga med han er frå 1962, med tekst lagt til av Norman Gimbel. Songen vart ein stor hitt.
Han spelar munnspel i musikken til filmar som Midnight Cowboy, Cinderella Liberty, Jean de Florette, Sugarland Express, The Yakuza, Turkish Delight, The Getaway, French Kiss, Dunderklumpen i forskjellige fjernsynsprogram.
Som sidemann
Lite utval.
Med Bill Evans Med Dizzy Gillespie: Med Urbie Green: Med Oscar Peterson: Med Billy Joel:
Gymnarchus niloticus
Gymnarchus niloticus er ein elektrisk fiskeart i gruppea beintungefiskar (Osteoglossiformes). Han er den einaste nolevande arten i slekta Gymnarchus og familien Gymnarchidae. Fisken lever i myrer, sjøar og elvar rundt Turkanasjøen, Tsjadsjøen og elvane Nilen, Niger, Volta, Senegal og Gambia. Populærnamn på fisken er aba, aba aba, frankfish, freshwater rat-tail, poisson-cheval og African knifefish.
G. niloticus blir over 150 cm lang og 19 kg tung. Han har ein lang, tynn kropp og få finnar. Ryggfinnen er det viktigaste framdriftsmiddelet. Han er avlang og går langs ryggen av fisken mot den butte, finnelause halen.
Fisken er nattaktiv og ser dårlig. Han orienterer seg og jakter i mørket ved hjelp av eit svakt elektrisk felt, på liknande vis som elektrisk ål eller elefantfiskar. Som elefantfiskar har også G. niloticus ein uvanleg stor hjerne, som ein trur hjelper han til å tolka dei elektriske signala.
Hofiskar legg egg i flytande reir som kan ha ein diameter på opptil 1 meter. Vaksne fiskar vaktar dei unge etter klekking.
Firuzeh fylke
Firuzeh fylke (persisk شهرستان فیروزه) er eit fylke i Razavi-Khorasan i Iran. Det administrative senteret i fylket er Firuzeh. Det vart tidlegare kalla That-e Jolgeh. Det vart utskild frå Nishapur fylke i april 2010. I 2006 var innbyggjartalet 49 823. Fylket består av dei to distrikta Sentral-distriktet og Taghenkoh-distriktet. Fylket har dei to byane Firuzeh og Hemmatabad.
Ford Ranges
Ford Ranges er ei gruppe fjellkjeder som ligg aust for Sulzberger isbrem og Block Bay nordvest i Marie Byrd Land i Antarktis. Dei vart oppdaga av Byrd-ekspedisjonen den 5. desember 1929, og vart namngjeven av Byrd etter Edsel Ford frå Ford Motor Company, som var med på å finansiere ekspedisjonen.
Mindre fjellkjeder
Ford Ranges nestår av ei rekkje mindre fjell og fjellkjeder.
Mossmanfjorden
Mossmanfjorden er ein smal, 18 km lang, isdekt fjord mellom Cape Kidson og sørvestenden av Kemp Peninsula, langs austkysten av Palmer Land. Fjorden vart oppdaga og fotografert frå lufta i desember 1940 av U.S. Antarctic Service (USAS). I 1947 vart han fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) under Rønne, medan Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) kartla han frå bakken. Han vart namngjeven av FIDS etter Robert C. Mossman, 1870-1940, ein britisk meteorolog og klimatolog og medlem av Den skotske nasjonale antarktisekspedisjonen under Bruce, 1902-04.
Clouds
Clouds er det andre studioalbumet til den kanadiske visesongaren Joni Mitchell, utgjeve 1. mai 1969 på Reprise Records. Etter å ha gjeve ut debutalbumet sitt året før til god omtale, spelte Mitchell inn dette albumet i A&M Studios i Hollywood. Ho produserte mesteparten av albumet sjølv og måla eit sjølvportrett som vart nytta som plateomslag. Clouds har eit enkelt arrangement og er stort sett berre vokalen til Mitchell og den akustiske gitaren hennar med songar om mellom anna kjærastar.
Clouds nådde 22. plassen på albumlista i Canada og 31. plassen i USA. Det har selt til gullplate i USA for 500 000 selde eksemplar. Clouds fekk generelt god kritikk i musikkpressa.
Bakgrunn
Etter å ha flytta til New York City og signert for Reprise Records i 1967, spelte Mitchell in debutalbumet sitt, Song to a Seagull i 1968 med produsenten David Crosby. Albumet var stort sett akustisk og somme songar vart sidan spelte inn av meir suksessrike songarar. På grunn av dette vart Mitchell eksponert for eit større publikum og fekk ein solid tilhengjarskare.
Negortsi
Busetnaden hadde 2 047 innbyggjarar ved folketeljinga i 2002.
Clouds
Produksjon
Mitchell spelte inn Clouds i A&M Studios i Hollywood og spelte akustisk gitar og klaverinstrument. Ho fekk òg med seg Stephen Stills på gitar. Ho produserte alle songane sjølve, utanom «Tin Angel», der Paul A. Rothchild var produsent. Ho måla òg bilete på framsida av plateomslaget, eit sjølvportrett.
To songar, «Chelsea Morning» og «Both Sides, Now», var alt blitt spelt inn av andre snogarar då Mitchell byrja å spele inn albumet. Mitchell skreiv «Both Sides, Now» etter å ha lese Saul Bellow-romanen Henderson the Rain King frå 1959 på eit fly og baserte seg på eit punkt i romanen der hovudpersonen ser på skyer frå eit fly. Samantreffet inspirerte til teksten i songen om å sjå på skyer frå begge sider som ein metafor på tvitydigheitane og mysteria i livet, som ho forklarte i eit intervju i 1967, «Eg drøymde ned på skyene og tenkte at då eg var barn hadde eg drøymd opp mot dei, og å ha drøymd mot skyene frå begge sider slik ingen tidlegare generasjonar har gjort, bør ein særs lett vere villig til å akseptere døden sin.»
Clouds er stort sett berre Mitchell på song og akustisk gitar. Songane på albumet har forholdsvis uvanlege, forsiktige harmoniar, særskild på «Songs to Aging Children Come», som nyttar kromatiske harmoniar. For filmen Alice's Restaurant av Arthur Penn, Arlo Guthrie og Venable Herndon, vart «Songs To Aging Children Come» spelt inn på ny og framført av Tigger Outlaw i eit arrangement for solovokal og gitar som diegetisk musikk under ei gravferd. Songen til Mitchell vart rekna som eit høgdepunkt for ein «usedvanleg filmatisk» og «ven» scene. Mitchell skulle opphavleg syngje songen sjølv, men avslo etter at forhandlingar om honorara ikkje vann fram med filmprodusentane.
Utgjeving og mottaking
Clouds kom ut på Reprise Records den 1. mai 1969. Det nådde 22. plassen på RPM-lista i Canada. I USA nådde albumet 31. plassen på Billboard 200. Det vann Grammyprisen for beste visesong i 1969. I ei melding som kom då albumet kom ut, skreiv Robert Christgau i The Village Voice at «utan produksjonen til David Crosby høyrest røysta til Joni feilernært ut, noko ho er.» Han meinte albumet hadde tre «glimrande» songar — «Roses Blue», «Both Sides, Now» og «Chelsea Morning» — men kritiserte dei to sistnemnde for å «ha blitt gjort betre av andre», særskild Gloria Loring si utgåve av «Chelsea Morning».
Clouds selde til gullplate i USA den 28. august 2001 for 500 000 selde eksemplar. AllMusic-skribenten David Cleary kalla Clouds ei «essensiell utgjeving» og «ein sterkt, slåande album og eit stort sprang framover for Joni Mitchell. Vokalen hennar er meir rett fram og trygg enn på debuten og viser ei subtil uttrykksevne på eit merkverdig nivå.» Sjølv om han syntest at Mitchell var «litt for ung og livleg til å syngje om desillusjon», meinte Pitchfork Media-skribenten Jessica Hopper at albumet var eit «landemerke» for Mitchell og ein «introduksjon til kva ho eigentleg handla om, å riste i visetradisjonen og gje av seg litt humor og glød.» Rolling Stone observerte ein «eldre og visare tone» og «ei stor forbetring frå debutalbumet». Magasinet rangerte «Both Sides, Now» på 171. plassen sin på lista si over dei 500 beste songane gjennom tidene i 2010.
Clouds vert rekna som kontemplativt album av Rolling Stone. David Cleary skreiv at songar som «Tin Angel», «That Song About the Midway» og «The Gallery» var skisesser av kjærastar, at «I Don't Know Where I Stand» handlar om uvissa i ny kjærleik, at «The Fiddle and the Drum» samanlikna den krigshissande, amerikanske regjeringa under Vietnamkrigen med ein bitter ven, at «Roses Blue» omhandlar misbruken av det okkulte og at «I Think I Understand» handlar om mental sjukdom. Jessica Hopper frå Pitchfork Media meinte at «tekstane til Mitchell var ein overgang frå den eigentlege hippie-sensualismen på denne tida (fargar! veret! stemningar!) til den klassiske prosodiske stilen (Keats! Cohen!) som ho vart kjend for.»
Medverkande
Henta frå plateomslaget:
Det engelske parlamentet
Det engelske parlamentet var den lovgjevande forsamlinga i England frå mellomalderen og fram til skipinga av Kongeriket Storbritannia i 1707. Etter unionsdanninga vart det innlema i Det britiske parlamentet.
Under normannarane
Etter den normanniske erobringa i 1066 innførte Vilhelm Erobraren ei rådsforsamling som bestod av vasallar og presteskap som han mottok råd frå før han fekk vedteke nye lovar. Dette må sjåast på bakgrunn av at i eit føydalt system av den typen som vart innført i England etter den normanniske invasjonen, er det umogleg å oppretthalde lovane til riket utan støtte frå adelen og presteskapet.
Adelen hadde økonomisk og militær makt gjennom å vere dei som var i kontroll over landområda som utgjorde lena deira, og gjennom at dei mottok løn frå undervassallar som mottok mindre len frå dei igjen, og betalte i form av å stille med riddarar til militære avdelingar når dei vart befalt. Kyrkja hadde sitt eige system av religiøse domstolar, i tillegg til at han òg var ein dei største jordeigarane i landet. Kyrkja var òg berar av den viktigaste ideologiske makta i samfunnet, og hadde makt til å lyse ein konge som krenkte autoriteten til kyrkja i bann.
For å søkja råd og støytte frå adelen og det øvste presteskapet i tilhøve til viktige avgjersler, samankalla kongane i England etter 1066 såkalla storråd (Great Councils). Eit typisk storråd bestod av erkebiskopar, biskopar, abbedar, baronar og jarlar, berebjelkane i føydalsystemet.
Magna Carta
Dersom dette systemet for å søkje råd og oppnå semje ikkje fungerte, kunne det blitt umogleg for statsstyret å fungere effektivt. Dette vart tydeleggjort då kong Johan, som var konge frå 1199 til 1216, møtte så sterk motstand frå dei leiande adelsmennene på grunn av den vilkårlege maktbruka si og dei stadige skatteaukane sine, at dei gjorde opprør og tvinga kongen til å underskrive Magna Carta Libertatum - det store fridomsbrevet. Dette dokumentet slo fast at kongen ikkje hadde høve til å innføre eller samle inn nye skattar, utan samtykke frå det kongelege rådet, og knesette prinsippet om at ingen adelsmenn kunne straffast utan å vere dømd i ein rett av likemennene sine.
Gradvis utvikla storråda seg til det som vart heitande parlamentet. Sjølve omgrepet opptrer første gongen i offisielle dokument frå 1230-talet, og er henta frå dei latinske og franske orda for diskusjon og tale.
Frå opprør til borgarkrig
I 1265 gjorde Simon de Montfort, 6. jarl av Leicester, opprør mot kong Henrik III, og arrangerte det første allmenne parlamentsvalet utan løyve frå kongen. Frå 1295 vart ordninga med det engelske parlamentet gjort offisiell og permanent.
I Overhuset sat dei som òg tidlegare var representert i storrådet, det vil seie jarlar og baronar, biskopar og abbedar. Underhuset bestod frå då av valde representantar for grevskap og byar. Røysteretten ved val til Underhuset var lik i heile landet på landsbygda (i grevskapa), og omfatta alle som åtte jord med ei årleg leige på 40 shilling. I byane (boroughs) varierte røysteretten mellom ulike delar av landet, men var gjennomgåande berre for dei velståande borgarane. Heller ikkje Underhuset var dermed i utgangspunktet noko demokratisk forsamling, men representerte først og fremst riddarar og andre godseigarar, på engelsk kalla The Gentry.
Kong Karl I kom i konflikt med parlamentet, og denne konflikten utvikla seg til den engelske borgarkrigen. Karl vart avretta i 1649, og i republikken til Oliver Cromwell kalla Det engelske samveldet vart Overhuset avskaffa, medan Underhuset i realiteten vart kontrollert av Cromwell. Etter Cromwell døydde i 1660 vart både kongedømet og Overhuset gjeninnført.
Christophersenbreen
Christophersenbreen er ein isbre som er 15 km lang, og som flyt vest og ut i Jacobsen Bight på sørkysten av Sør-Georgia. Han vart kartlagt av South Georgia Survey i perioden 1951–57, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Pedro Christophersen, ein av dei første direktørane i Compañía Argentina de Pesca som dreiv kvalfangststasjonen i Grytviken i meir enn 50 år frå starten i 1904.
Fylkesveg 6490
Fylkesveg 6490 går mellom Fannrem og Skjølberg i Orkdal kommune. Vegen er 15,4 km lang.
Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 471 i Sør-Trøndelag.
Skolastikk
Skolastikk (frå gresk σχολαστικός scholastikós) var ei filosofisk og vitskapleg hovudstrøyming i seinmellomalderen. Skolastikken femna om all kjend kunnskap på denne tida og freista å utvikla ein teologisk vitskap.
Plantearten norne
Norne (Calypso bulbosa) er ei plante i norneslekta Calypso i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.
Skandinavisk Institut for Sammenlignende Vandalisme
Skandinavisk Institut for Sammenlignende Vandalisme er namnet på eit senter som den danske kunstnaren Asger Jorn ynskte å skipe i åra 1961-1963 for å presentere og gje høve til forsking i den nordiske kunsten frå tidlegaste førhistorisk tid fram til og med mellomalderen. Arbeidet skulle resultere i ein rikt illustrert bokserie i mange band, 10000 års nordisk folkekunst, som skulle redigerast kunstnerisk av Jorn sjølv når det galdt grafisk utforming og utvalet og plasseringa av fotografia (komposisjon), medan teksten til kvart band skulle skrivast av fagfolk som var ekspertar på dei emna som kvart av banda skulle femne om. For eigne pengar engasjerte Jorn den franske meisterfotografen Gérard Franceschi (1915-2001), ein av dei mest framståande spesialistane i verda på fotografering av kunstverk, og saman oppsøkte dei i åra 1963-1964 bygningar og musé over heile Norden for å fotografere dei objekta som var aktuelle for bokserien, og for å skape eit fotoarkiv som skulle verte fyrste steget i etableringa av senteret. Denne førebuande aktiviteten resulterte i 25 000 fotografi, som vart arkivert på Silkeborg Kunstmuseum.
Men av fleire årsaker vart ikkje planen realisert, og Jorn gav opp bokprosjektet i 1965. Då han døydde, hadde han berre fått valt ut og redigert fotografia til eit fåtal av banda. Dei banda som han hadde fått redigert meir eller mindre ferdig, er utgjevne langt seinare med tekst av forfattarar som vart engasjert av Silkeborg Kunstmuseum i samarbeid med Borgens Forlag i Valby i København:
Bakgrunnsstoff
Tekst av Asger Jorn om samanliknande vandalisme
Sjå òg
Asger Jorn
Yayoi Kusama
Yayoi Kusama er ein japansk kunstnar som hovudsakleg lagar skulpturar og installasjonar, men også driv med måleri, performance, videokunst, mote, poesi, skjønnlitteratur og andre kunstformer. Verket hennar byggjer på konseptkunst og inneheld element frå feminisme, minimalisme, surrealisme, art brut, popkunst og abstrakt ekspresjonisme, og kan ha sjølvbiografisk, psykologisk og seksuelt innhald. Ho er blitt omtalt som ein av dei viktigaste levande kunstnarane til å koma frå Japan.
Kusama har vore open om den mentale helsa si. Ho har sagt at kunst er blitt måten hennar til å uttrykka dei mentale problema sine. I eit intervju med Infinity Net sa ho: «Eg slost mot smerte, angst og frykt kvar dag, og den einaste måten eg har funne som lettar sjukdommen min er å fortsetja å skapa kunst. Eg følgde tråden for kunst og fann på eit eller anna vis ein veg som let meg halda fram med å leva.»
Tidleg liv, 1929–1949
Yayoi Kusama var fødd i 1929 i Matsumoto i Nagano. Familien hennar var handelsfolk som hadde ein planteskule og produserte frø. Kusama byrja teikna bilde av graskar i barneskulen og laga kunstverk inspirert av hallusinasjonar, ein type verk som seinare kom til å definera karrieren hennar. Mor hennar støtta ikkje det kreative arbeidet hennar; Kusama pleidde å skunde seg med å bli ferdig ettersom mora tok det vekk frå henne for å ikkje oppmuntra til å gjera det. Mor hennar skal også ha drive med fysisk mishandling, og Kusama minnest at far hennar var av ein type som ofte vitja andre kvinner. Kunstnaren har fortald at mor hennar ofte sendte henne for å spionera på faren i tilhøva hans, noko som gav henne ein livslang fascinasjon og avsky for seksualitet, særleg underlivet til mannen. Dei traumatiske barndomsopplevingane hennar, medrekna dei fantastiske visjonane hennar, kan seiast å vera opphavet til kunststilen hennar.
Som tiåring byrja ho å oppleva livaktige hallusinasjonar som ho har skildra som «lysglimt, auraer elle tette felt med prikkar». Desse hallusinasjonane inneheldt også blomar som talte til Kusama, og tøymønster ho stirra på blei vekka til live, formeira seg og oppslukte eller utsletta henne. Denne prosessen har ho teke med seg inn i kunstnargjerninga si og kalla «sjølvutsletting». Kunst blei ein måte for Kusama å koma unna familien og sitt eige hovud når ho byrja ha hallusinasjonar. Ho skal ha vore fascinert av dei glatte, mjuke steinane som dekte elvebotnen ved heimen hennar, noko ho også har nemnd som ei grunnleggjande påverknad på den varige fikseringa hennar på prikkar.
Då Kusama var 13 blei ho sendt til arbeid i ein militærfabrikk der ho fekk i oppdrag å sy og tilverka fallskjermar for den japanske hæren, som då var med i andre verdskrigen. Ho har omtalt tida i fabrikken som ei tid «i inneslutta mørkre», samtidig som ho har fortald om stadige flyalarmar og at ho såg amerikanske B-29-fly over seg på blanke dagen. Barndommen hennar var sterk påverka av krigshandlingane, og ho har sagt at det var på denne tida ho byrja setja pris på ideane om personleg og kreativ fridom.
Tidleg suksess i Japan, 1950–1956
I 1950 hadde Kusama byrja å framstilla abstrakte naturformer i akvarell, gouache og oljemåling, hovudsakleg på papir. Ho byrja å dekka overflater - golv, vegger, lerret og seinare husgeråd og nakne assistentar - med polkadottar, som kom til å bli eit kjenneteikn for verka hennar.
Dei store felta av polkadottar, eller «infinity nets», som ho kalla dei, var henta direkte frå hallusinasjonane hennar. Det eldste kjende verket hennar der ho brukte slike prikkar er ein teikning frå 1939, då ho var ti, der ho avbilda ei japansk kvinne i kimono, som ein går ut frå viser mor hennar, dekka med og oppslukt av prikkar. Den fyrste serien hennar av store, ofte over 30 fot lange måleri på lerret, Infinity Nets, var totalt dekte av ein sekvens av nett og prikkar som alluderte til hallusinatoriske visjonar.
Om måleriet sitt Flower (D.S.P.S) frå 1954 har Kusama sagt:
New York City, 1957–1972
Etter å ha budd i Tokyo og Frankrike drog Kusama til USA då ho var 27 år gammal. Ho har sagt at ho byrja å sjå på det japanske samfunnet som «for lite, for servilt, for føydalt, og for nedsetjande for kvinner». Før ho forlet Japan for å dra til USA øydela ho mange av dei tidlege verka sine. I 1957 flytta ho til Seattle, der ho hadde ei måleriutstilling ved Zoe Dusanne Gallery. Ho var i byen i eit år før ho flytta vidare til New York etter å ha korrespondert med Georgia O'Keeffe, der ho nemnde ei interesse i å bli del av kulturlivet i byen og bad om råd. I løpet av tida si i USA etablerte ho seg raskt som ein leiar innan avantgarde-rørsla, og fekk ros for verka sine av den anarkistiske kunstmeldaren Herbert Read.
I 1961 flytta ho atelieret sitt til same bygning som Donald Judd og bilethoggaren Eva Hesse; sistnemnde blei ein nær ven. Tidleg på 1960-talet byrja Kusama å laga såkalla mjuke skulpturar ved å dekka gjenstandar som stigar, sko og stolar med kvite, falliske utstikkarar. Trass i dei intrikate små formene på teikningane sine produserte ho dei raskt og i store mengder, med ein produktiv rytme ho har halde fram med. Ho danna også andre vanar, som å lata seg sjølv fotograferast med nye verk og å opptre offentleg med særmerkte bobba partykkar og fargerike, avant-gardistiske klede. Sidan 1963 har Kusama fortsett serien Mirror/Infinity rooms. I desse komplekse uendeleg spegel-installasjonane blir spesialbygde rom kledde med speglar og innreia med ei mengd neonfarga kuler som heng i ulike høgder over tilskodaren. Stilt på ein liten plattform ser ein observatør lys reflektert fleire gonger frå speglflatene for å skapa ein illusjon av eit uendeleg rom.
Dei følgjande åra var Kusama svært produktiv, og i 1966 hadde ho byrja å eksperimentera med frittståande installasjonar i rom som inkluderte speglar, lys og musikk. Judd og Joseph Cornell var nokre av vennane og støttespelarane hennar. Verka hennar gav henne likevel ikkje nokon økonomisk vinst. På denne tida blei Kusama også fleire gonger innlagt på sjukehus på grunn av overarbeid. O'Keeffe overtalte kunsthandlaren sin Edith Herbert til å kjøpa fleire av verka til Kusama for å hindra finansielle vanskar for henne. Ho klarte likevel ikkje å tena det ho meinte verka henna fortente, og frustrasjonen hennar blei så ekstrem at ho gjorde forsøk på å ta livet av seg.
På 1960-talet organiserte Kusama offentlege happenings på stader som Central Park og Brooklyn Bridge, ofte med nakenheit og med føremål om å protestera mot Vietnamkrigen. Ved ei av desse skreiv ho eit ope brev til Richard Nixon der ho tilbaud seg å ha sex med han om han stoppa krigen. Frå 1967 til 1969 fokuserte Kusama på opptredenar med mykje publisitet som ofte omfatta at ho måla polkadottar på nakne deltakarar, som i Grand Orgy to Awaken the Dead at the MoMA (1969), som fann stad i skulpturhagen ved Museum of Modern Art. Under denne upubliserte hendinga tok åtte deltakarar instruerte av Kusama av seg kleda, steig oppi fontena og heldt positurar som apa skulpturane i området av Picasso, Giacometti og Maillol.
I 1968 leia Kusama happeningen Homosexual Wedding ved Church of Self-obliteration ved 33 Walker Street i New York, og opptredde saman med Fleetwood Mac og Country Joe and the Fish ved Fillmore East. Ho opna nakne måleatelier og ein homofil sosial klubb kalla Kusama 'Omophile Kompany (kok). Nakenskapen i verka og protestane til Kusama var svært skamfulle for familien hennar. Dette fekk henne til å kjenna seg åleine, og ho gjekk gjennom eit nytt sjølvmordforsøk.
I 1966 deltok Kusama for fyrste gong ved Venezia-biennalen i den 33. tilstellinga av denne internasjonale kunstutstillinga. Verket hennar Narcissus Garden var laga av hundretals av speglande kuler i det ho kalla eit «kinetisk teppe». Så snart verket var blitt installert på ein plen utanfor den italienske paviljongen byrja Kusama, kledd i ein gyllen kimono, å selja kvar einskild kule for 1 200 lire (2 dollar), til ho blei stoppa av arrangørane av biennalen. Narcissus Garden var vel så mykje ein måte å promotera Kusama som artist gjennom media som det var eit høve til å retta kritikk mot mekaniseringa og kommodifiseringa av kunstmarknaden.
Medan ho budde i New York hadde Kusama eit kort forhold med kunstnaren Donald Judd. Deretter byrja ho eit kjenslefullt, men platonsk, forhold med den 26 år eldre surrealistkunstnaren Joseph Cornell. Dei snakka dagleg på telefon, laga skisser av kvarandre, og han sende henne personlege collagar. Det langvarige sambandet deira varte til han døydde i 1972.
Tilbakevending til Japan: 1973–1977
I 1973 vende ei sjuk Kusama tilbake til Japan, der ho byrja å skriva skriva sjokkerande instinktive og surrealistiske romanar, noveller og poesi. I 1977 la Kusama seg inn på eit sjukehus for psykisk sjuke, der ho til slutt tok permanent opphald. Ho har etter eige val budd på sjukehuset sidan. Atelieret hennar, der ho har halde fram med å laga verk sidan midten av 1970-talet, ligg eit kort stykke unna sjukehuset i Tokyo.
Frå denne basen har ho halde fram med å laga kunstverk i mange ulike medium. I tillegg har ho hatt ein litterær karriere som har omfatta fleire romanar, ei diktsamling og ein sjølvbiografi. Målarstilen hennar har gått over til sterkt farga akrylmåling på lerret, på ein intens skala.
1980 til no
Dei organiske, abstrakte måleri til Kusama i ein eller to fargar (Infinity Nets-serien), som ho byrja på då ho kom til New York, gjorde at ho blei samanlikna med Jackson Pollock, Mark Rothko og Barnett Newman. Då ho forlét New York blei ho praktisk talt gløymt som kunstnar fram til slutten av 1980-talet og 1990-talet, då ei rekke retrospektive utstillingar gjenoppliva internasjonal interesse. Yayoi Kusama: A Retrospective var den fyrste den fyrste kritiske gjennomgangen av verket til Kusama og blei presentert på Center for International Contemporary Arts (CICA) i New York i 1989, og blei organisert av Alexandra Munroe.
Adamstown
Adamstown er hovudstad på Pitcairn, som høyrer til Storbritannia. Byen har 48 innbyggjarar.
Yayoi Kusama
1980 til no
I 2015-2016 blei hennar fyrste retrospektive utstilling halden i Skandinavia. Denne var kuratert av Marie Laurberg og vitja fire større museum, fyrst Louisiana museum for moderne kunst i Danmark, så Henie Onstad Kunstsenter i Noreg, Moderna Museet i Sverige og Helsinki kunstmuseum i Finland. Denne større utstillinga omfatta meir enn 100 objekt og store spegelrominstallasjonar. Ho viste fram fleire tidlege verk som ikkje var blitt viste offentleg sidan dei fyrst var blitt skapte, mellom anna ein presentasjon av Kusama sine eksperimentelle motedesign frå 1960-åra.
I 2017 opna ei 50-års retrospektiv utstilling av verket hennar ved Hirshhorn Museum i Washington, DC. Utstillinga omfatta seks Infinity Mirror-rom, og skulle vitja fem museum i USA og Canada.
Kusama-utstillinga All the Eternal Love I Have for the Pumpkins ved Hirshhorn Museum i 2017 var svært populær. 25. februar 2017 blei ein av dei seks delane av Infinity Mirror-romma mellombels stengd etter skader på ein av dei glødande graskarskulpturane. Rommet på  inneheldt over 60 graskarskulpturane, og var ein av dei mest populære attraksjonane til muset nokonsinne, med over 8000 vitjande frå opninga og til den mellombelse stenginga. Infinity Mirrors blei ein sensajon både blant kunstmeldarar og på sosiale medium. Vitjande til museet delte 34 000 bilde frå utstillinga til Instagram, og hashtaggen #InfiniteKusama var ifølgje Smithsonian blitt sett 330 då utstillinga stengde. Verka passa særs godt til Instagram-selfiar, noko som bidrog til den performative naturen til verket.
I januar 2020 kunngjorde Hirshhorn at det ville visa nye innkjøp frå Kusama, mellom anna to Infinity Mirror Rooms, ved ei komande utstillinga kalla One with Eternity: Yayoi Kusama in the Hirshhorn Collection. Namnet på utstillinga kom frå eit ope brev Kusama skreiv til dåverande president Richard Nixon i 1968, der ho skreiv «let’s forget ourselves, dearest Richard, and become one with the absolute, all together in the altogether.»
I november 2021 opna ei stor utstilling som gav oversyn over hovudperiodane til Kusama gjennom dei siste 70 åra, med rundt 200 verk og fire Infinity Rooms (unike spegelinstallasjonar) ved Tel Aviv Museum of Art. Den retrospektive utstillinga dekka nesten 3000 m² i dei to museumsbygningane, i seks galleri og med to nye verk: A Bouquet of Love I Saw in the Universe, 2021 og Light of the Universe Illuminating the Quest for Truth, 2021.
Performance
I Yayoi Kusama sin performance Walking Piece (1966), som blei dokumentert i atten fargelysbilde, gjekk Kusama gatelangs i New York by kledd i ein tradisjonell japansk kimono medan ho heldt ein parasoll. Kimonoen peika på tradisjonelle kvinneroller i japansk tradisjon. Parasollen var derimot laga for å sjå uekte ut, sidan han i røynda var ein svart paraply som var måla kvit på utsida og dekorert med falske blomar. Kusama gjekk langs folketomme gater på eit ukjent oppdrag. Ho snudde seg og gret utan grunn, og gjekk til slutt unna og forsvann av syne.
Denne performancen brukte kimonoen til å peika på stereotypane knytte til asiatisk-amerikanske kvinner. Som ein avantgarde-artist busett i New York endra situasjonen hennar konteksten til plagget, og skapte ei tverrkulturell samanslåing. Kusama var i stand til å framheva stereotypen det kvite amerikanske publikumet kategoriserte henne som, ved å visa absurditeten i å kulturelt kategorisere menneske i verdas største smeltedigel.
Film
I 1968 vann eit samarbeidsverk av Kusama og Jud Yalkut, Kusama's Self-Obliteration, prisar ved den fjerde internasjonal eksperimentelle filmtevlinga i Belgia, den andre Maryland Film Festival og andreplass ved Ann Arbor Film Festival. Den eksperimentelle filmen frå 1967, som Kusama produserte og opptredde i, viste Kusama som måla polkadottar på alt rundt seg, medrekna folk sine kroppar.
I 1991 spelte Kusama i filmen Tokyo Decadence, som var skriven og regissert av Ryu Murakami. I 1993 samarbeidde ho med den britiske musikaren Peter Gabriel om ein installasjon i Yokohama.
Mote og design
I 2011 utforma Kusama kunst for seks avgrensa utgåver av lipgloss for Lancôme. Same året samarbeidde ho med Marc Jacobs, som hadde vitja atelieret hennar i Japan i 2006, om ei linje Louis Vuitton-produkt som omfatta lêrvarer, klede, tilbehøyr, klokker og smykke. Produkta blei selde i ein mellombels butikk i SoHo i 2012, som var dekorert med Kusama sine kjende tentakel-aktige utvekstar og polkadottar. Seinare opna seks liknande butikkar andre stader i verda. Då Kusama blei spurd om samarbeidet med Jacobs, svarte ho at den ærlege tilnærminga hans til kunst var lik hennar eiga.
Tekst
I 1977 gav Kusama ut ei bok med dikt og måleri med tittelen 7. Eit år seinare gav ho ut sin fyrste roman, Manhattan Suicide Addict. Mellom 1983 og 1990 skreiv ho romanane The Hustler's Grotto of Christopher Street (1983), The Burning of St Mark's Church (1985), Between Heaven and Earth (1988), Woodstock Phallus Cutter (1988), Aching Chandelier (1989), Double Suicide at Sakuragazuka (1989) og Angels in Cape Cod (1990), i tillegg til fleire nummer av bladet S&M Sniper i samarbeid med fotografen Nobuyoshi Araki. I 2003 gav ho ut sjølvbiografien Infinity Net,  som skildra livet hennar i Japan under oppveksten, reisa til USA og tilbakereisa til fødelandet. Infinity Net inneheld også nokre av dikta hennar og fotografi frå utstillingane hennar.
Bestillingsverk
Kusama har laga fleire større utandørs bestillingsverk, for det meste i form av sterkt farga, kjempemessige plantar og blomar, til offentlege og private institusjonar, som Pumpkin (1994) for Fukuoka kunstmuseum; The Visionary Flowers (2002) for Matsumoto by kunstmuseum; Tsumari in Bloom (2003) for Matsudai jernbanestasjon i Niigata; Tulipes de Shangri-La (2003) for Euralille i Lille i Frankrike; Pumpkin (2006) til Bunka-mura på Benesse-øya i Naoshima; Hello, Anyang with Love (2007) for Pyeonghwa park (no kalla World Cup Park) i Anyang og The Hymn of Life: Tulips (2007) for Beverly Gardens Park i Los Angeles. I 1998 laga ho eit veggmåleri for inngangen til undergrunnsstasjonen Gare do Oriente i Lisboa. I tillegg til desse monumentalverka har ho laga mindre utandørsskulpturar som Key-Chan og Ryu-Chan, eit par hundar med polkadottar. Alle utandørsverka hennar er støypt i slitesterk glasfiberforsterka plast, deretter måla blanke med uretan.
I 2010 designa Kusama ein lokalbuss (Town Sneaker) som ho kalla Mizutama Ranbu (Wild Polka Dot Dance), som har rute gjennom heimbyen hennar Matsumoto. I 2011 fekk ho i oppdrag å utforma framsida av lommekarta til undergrunnsbanen i London; resultatet heiter Polka Dots Festival in London (2011). I samband med ei utstilling av verka hennar ved Whitney Museum of American Art i 2012 dekte ein stor reproduksjon av Kusama sitt måleri Yellow Trees (1994) ein byging som var under oppføring i Meatpacking District på Manhattan. Same året forma Kusama ideen om golvinstallasjonen sin Thousands of Eyes som bestillingsverk for den nye rettsbygningen Queen Elizabeth II Courts of Law i Brisbane.
Utstillingar
Kusama hadde si fyrste soloutstilling i New York i 1959 ved Brata Gallery, eit kunstnarkooperativ. Ho synte fram ein serie kvite nettmåleri som blei entusiasticsk omtalte av Donald Judd (både Judd og Frank Stella kjøpte verk frå utstillinga). Kusama har sidan stilt ut verk med mellom anna Claes Oldenburg, Andy Warhol og Jasper Johns. I 1962 var ho den einaste kvinnelege kunstnaren som tok del i den internasjonale gruppeutstillinga Nul ved Stedelijk Museum i Amsterdam saman med kunstnarar som Lucio Fontana, Pol Bury, Otto Piene og Gunther Uecker.
Samlingar
Verk av Kusama er ved samlingar i museum i heile verda, mellom anna Museum of Modern Art i New York; Los Angeles County Museum of Art i Los Angeles; Walker Art Center i Minneapolis; Phoenix Art Museum i Phoenix; Tate Modern i London; Stedelijk Museum i Amsterdam; Centre Pompidou i Paris; Utah Museum of Fine Arts i Salt Lake City i Utah og Det nasjonale museet for moderne kunst i Tokyo.
Prisar og utmerkingar
I 2017 blei det halden ei retrospektiv utstilling av verka til Kusama gjennom femti år ved Hirshhorn Museum i Washington, DC. Same året blei Yayoi Kusama Museum opna i Tokyo. Andre større retrospektive utstillingar av verket hennar er blitt haldne ved Museum of Modern Art (1998), Whitney Museum (2012) og Tate Modern (2012). I 2015 kåra nettstaden Artsy Kusama til ein av dei ti levande kunstnarane på topp det året.
Kusama har vunne mange prisar, mellom anna Asahi-prisen (2001); Ordre des Arts et des Lettres (2003); National Lifetime Achievement Award from the Order of the Rising Sun (2006) og æresprisar frå ordenen til den oppstigande sola og Women's Caucus for Art. I oktober 2006 blei Kusama den fyrste japanske kvinna til å vinna Praemium Imperiale, ein av dei høgaste japanske ærestilvisingane for internasjonalt anerkjende kunstnarar. Ho vann også Person of Cultural Merit (2009) og Ango-prisen (2014). I 2014 blei Kusama rankerte som dne mest populære kunstnaren det året etter at rekordmange vitjarar kom til utstillingane hennar i Latin-Amerika, Yayoi Kusama: Infinite Obsession. I Buenos Aires og Mexico City fekk utstillinga over 8500 vitjande kvar dag.
Kunstmarknaden
Verka til Kusama har fått høge prisar på auksjon. Topprisane for verka hennar er for måleri frå slutten av 1950-talet og byrjinga av 1960-talet. Frå 2012 har verka hennar hatt den høgaste omsetninga til nokon levande kvinneleg kunstnar. I november 2008 selde Christie's New York eit kvitt Infinity Net-måleri frå 1959 som tidlegare var eigd av Donald Judd, No. 2, for 5,1 millionar US-dollar, noko som sette rekord for ein levande kvinneleg kunstnar. Til samanlikning er den høgaste prisen for ein skulptur frå New York-år hennar 72 500 britiske pund (147 687 dollar) for ull-, pasta-, målings- og hengar-objektet Golden Macaroni Jacket frå 1965 på Sotheby's London i oktober 2007. Ein graskar av akryl og glasfiberforsterka plast frå 2006 blei selt for 264 000 dollar, topprisen for ein av skulpturane hennar, også hjå Sotheby's i 2007. Flame of Life – Dedicated to Tu-Fu (Du-Fu) blei selt for 960 000 dollar på Art Basel/Hong Kong i mai 2013, den høgaste prisen betalt på utstillinga. Kusama blei den dyraste levande kvinnelege kunstnaren på auksjon då White No. 28 (1960) frå signaturserien hennar Infinity Nets blei selt for 7,1 millionar dollar på ein Christie's-auksjon i 2014.
George Strait
George Strait er ein USA-amerikansk countrysongar.
Singlar
(utval)
Diskografien til Tom Petty
Dette er diskografien til Tom Petty, ein amerikansk songar, låtskrivar og gitarist. Petty har gjeve ut 13 studioalbum som frontmann i Tom Petty and the Heartbreakers i tillegg til tre soloalbum.
Wanna One
Wanna One (hangul 워너원) er ei sørkoreansk gutegruppe skip av selskapet CJ E&M. Gruppa blei starta i 2017. Medlemmene er Kang Daniel, Park Ji-hoon, Lee Dae-hwi, Kim Jae-hwan, Ong Seong-wu, Park Woo-jin, Lai Kuan-lin, Yoon Ji-sung, Hwang Min-hyun, Bae Jin-young og Ha Sung-woon.
Lipstick
«Lipstick» var det irske bidraget i Eurovision Song Contest 2011, framført på engelsk av Jedward. Songen er teken med på albumet Victory.
Melodifestivalen 2013
Saman med programleiarane Gina Dirawi og Danny Saucedo framførte Jedward «Lipstick» i andresjansen i Melodifestivalen 2013.
Kjølen
Kjølen er den tradisjonelle nemninga i Noreg og Sverige for grensefjella mellom dei to landa, frå Finnmark til noko sør for Femunden. Kjølen er ein del av dei skandinaviske fjella som igjen er ein del av den kaledonske fjellkjeda. Kjølen femner i røynda om mange fjellgrupper, skilde av vidder og dalar.
Norneslekta
Norneslekta (Calypso) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Systematikk
På verdsbasis har norneslekta berre ein art, som ikkje lever i Noreg, men som er å finne elles i Norden:
Tuaheni Point
Tuaheni Point er eit framspring eller nes på austkysten til Nordøya på New Zealand. Det er det nordlegaste punktet i Poverty Bay, og ligg nær byen Gisborne. Den vesle busetnaden Wainui Beach ligg like nord for Tuaheni Point.
Det store russiske skismaet
Det store russiske skismaet eller raskol (раско́л, uttalt [rɐskol], som tyder 'splitting' eller 'skisma') var hendinga som delte den russisk-ortodokse kyrkja i ei offisiell kyrkje og ei rørsle danna av dei såkalla starovertserna eller gammaltruande, òg kalla «raskolnikar» eller alternativt «skismatikarar». Delinga av kyrkja fann stad på midten av 1600-talet, utløyst av reformene patriark Nikon byrja innføra i 1652 for å skapa eining mellom dei greske og russiske kyrkjepraksisane.
Reformene til Nikon
Reformene som blei innførte av patriarken Nikon hadde bakgrunn i den kyrkjelege reformrørsla som følgde etter den store urotida. Målet med dei var å oppnå ei verdigare gudstenesteferiging og ei moralsk opphøging av presteskapet. Dei hadde sterk forankring ved hoffet til tsar Aleksej Mikhailovitsj. For å korrigera det som blei oppfatta som feil i den russisk-ortodokse liturgien og kyrkjelivet vende ein seg til dei greske originaltekstane til dei liturgiske bøkene sine. Med stor kraft og på kort tid (to år) dreiv Nikon gjennom ei rekke djuptgripande reformer.
Innhaldet i reformene
Reformene omfatta dei mest synlege delane i gudstenester og kyrkjelivet for for trusutøvarane:
Allegheny Mountains i Antarktis
Allegheny Mountains er ei lita fjellgruppe 15 km vest for Clark Mountains i Ford Ranges i Marie Byrd Land. Dei vart oppdaga på flyturar i 1934 under Byrd Antarctic Expedition og sidan kartlagd under flyturar og frå bakken av U.S. Antarctic Service frå 1939 til 1941. Dei vart namngjevne av U.S. Antarctic Service for Allegheny College i Meadville i Pennsylvania som var alma mater for Paul Siple, leiaren for vestbasen til U.S. Antarctic Service.
Det store russiske skismaet
Innhaldet i reformene
Reformene medførte òg diskrete, men verkelege, endringar av teologiske standpunkt knytte til:
Allegheny Mountains i Antarktis
Kjelder
''
Det store russiske skismaet
Det store skismaet
Det store skismaet fann stad på 1650-talet, som følgje av motstanden mot reformene til Nikon. Dei som tok avstand frå reformene kalla seg staroobrjadcy (gammalliturgikarar) eller starovery (gammaltruande). Biskopane støtta Nikon, medan det lågare presteskapet og lekfolket i stor utstrekking tok avstand frå dei. Ved eit kyrkjemøte i 1667 blei dei gammaltruande bannlyste som raskolnikar (kjettarar). Den leiande reformmotstandaren, protopopen Avvakum, blei brunnen på bål i 1682.
Då Peter den store byrja reformarbeidet sitt for å omforma Russland til ei moderne militærmakt, rekna dei gammaltruande han som uekte son til Nikon og ein inkarnert Antikrist. Dei såg på Peter sine samfunnsendringar som ei stadfesting av at den siste tida var inne. Dei gammaltruande blei såleis fokuset i den moskovittiske opposisjonen mot det vesteuropeiske.
Dei gammaltruande
Ettersom ingen biskopar var gammaltruande kunne ein ikkje utføra nye prestevigslar; den einaste biskopen som tok avstand frå reformene til Nikon var blitt fengsla og hadde døydd. Frå byrjinga fanst det ein del gammaltruande prestar som allereie var prestevigde, men etterkvart som desse døydde fekk dei gammaltruande kyrkjelydane eit vanskeleg dilemma. Greina av gammaltruande som kom til å bli kalla bespopovcy (dei prestelause) meinte at den offisielle kyrkja var blitt ei kjettersk sekt gjennom reformene, og at den apostoliske suksesjonen dermed var gått tapt. Såleis fanst det ikkje lenger noko presteskap, sakrament eller kyrkje. I dei prestelause kyrkjelydane gjennomførte ein liturgien etter den gammalrussiske skikken, men sakramenta kunne ikkje delast ut og det fanst ingen alter. Greina som blei kalla popovcy (dei prestelige) meinte derimot ikkje at den apostoliske suksesjonen var gått tapt då òg den kjetterske kyrkja sine biskop- og prestevigslar var gyldige. Prestar som hoppa av frå den nikonske kyrkja kunne derfor forretta messeofferet og dela ut sakramenta.
Nantucketfjorden
Nantucketfjorden er ein 24 km lang, isdekt fjord mellom Smith Peninsula og Bowman Peninsula, langs austkysten av Palmer Land i Antarktis. Han vart oppdaga av medlemmar frå U.S. Antarctic Service (USAS) på ein flytur frå East Base den 30. desember 1940 og kalla opp etter Nantucket Island i Massachussetts, som var eit kvalfangssenter i Amerika tidleg på 1800-talet.
New Bedfordfjorden
New Bedfordfjorden er ein vid fjord mellom Cape Kidson og Cape Brooks, langs austkysten av Palmer Land. Han vart oppdaga og fotografert frå lufta i desember 1940 av medlemmar frå U.S. Antarctic Service (USAS), og kalla opp etter New Bedford i Massachusetts, som var eit kvalfangstsenter i New England midt på 1800-talet.
Arbeidarpartiet
Arbeidarpartiet (Ap) er eit norsk sosialdemokratisk politisk parti. Det blei stifta i Arendal i 1887 og har vore det største norske politiske partiet ved alle vala sidan 1927. Leiaren for partiet er Jonas Gahr Støre, nestleiar er Hadia Tajik, medan Kjersti Stenseng er partisekretær.
Frå 2005 til 2013 sat Ap i regjering med Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti. Dette var første gongen partiet delte regjeringsmakta med andre parti, bortsett frå åra 1940–1945, under og like etter andre verdskrig. Jens Stoltenberg var partileiar frå 2002 til 2014 og statsminister frå 2005 til 2013.
Ved stortingsvalet i 2017 fekk partiet 27,4 prosent oppslutning. Med ein tilbakegang på 3,5 prosentpoeng frå 2013 og eit tap på seks representantar var dette det nest dårlegaste valresultatet for partiet etter den andre verdskrigen og Arbeidarpartiet gjekk tilbake i alle fylka.
Frå starten til andre verdskrigen
Det norske Arbeidarparti (DNA) blei danna på eit møte i Arendal i 1887, etter mønster frå dansk og tysk sosialdemokrati. Dei mest framståande personane i partiet var Christian Holtermann Knudsen og Carl Jeppesen. Mellom programpostane var allmenn røysterett. I 1889 fekk partiet sitt program ei sosialistisk målsetjing. Partiet var både fagleg landsorganisasjon og politisk parti fram til 1899, da «Arbeidernes Faglige Landsorganisasjon» (no LO) blei skipa. Dei første stortingsrepresentantane frå DNA blei valde inn frå Troms i 1903.
Tredje Internasjonalen
Den radikale fløya i Arbeidarpartiet fekk fleirtal på landsmøtet i 1918, der dei vedtok at partiet ikkje nødvendigvis ville respektere samfunnsordninga slik ho var sjølv om eit folkefleirtal stod bak ho. I 1919 gjekk Arbeidarpartiet inn i Den kommunistiske Tredje Internasjonalen (Komintern), og i 1920 godtok fleirtalet i partiet dei såkalla «Moskvatesene», dei autoritære opptaksvilkåra Komintern hadde vedteke. Dette førte til kløyving av partiet, og dei prinsipielle sosialdemokratane danna Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti (NSA) i 1921. Olav Oksvik frå Møre og Romsdal var ein sentral personlegdom i dette partiet.
Den politiske gruppa Mot Dag, stifta i 1921 og i hovudsak med intellektuelle medlemmar, var frå starten av tilslutta partiet, og tok sikte på å utgjera ein revolusjonær elite. Men i 1925 blei gruppa ekskludert frå partiet, gjekk inn i Norges kommunistiske parti (1926-28) og var til slutt uavhengig til ho blei oppløyst i 1936.
I 1923 hadde likevel Tranmæl og fleirtalet i DNA fått nok av Komintern. Dei trekte seg ut, sjølv om dei framleis ville vere «sympatiserande organisasjon». Dei som ville stå i Komintern, danna Norges Kommunistiske Parti, med Olav Scheflo som leiande person.